62019CC0793
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
CAMPOS SÁNCHEZ-BORDONA
ippreżentati fit‑18 ta’ Novembru 2021 (
1
)
Kawżi magħquda C‑793/19 u C‑794/19
Bundesrepublik Deutschland
vs
SpaceNet AG (C‑793/19)
Telekom Deutschland GmbH (C‑794/19)
(talbiet għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali, il-Ġermanja))
“Domanda preliminari – Telekomunikazzjonijiet – Ipproċessar ta’ data personali u protezzjoni tal-ħajja privata fis-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi – Direttiva 2002/58/KE – Artikolu 15(1) – Artikolu 4(2) TUE – Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Artikoli 6, 7, 8, 11 u 52(1) – Żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata tad-data ta’ konnessjoni għal finijiet ta’ repressjoni tar-reati kriminali serji jew ta’ prevenzjoni ta’ riskju speċifiku għas-sigurtà nazzjonali”
1.
Dawn it-talbiet għal deċiżjoni preliminari, flimkien mat-talba tal-Kawża C‑140/20 (
2
), għal darba oħra jenfasizzaw it-tħassib li tqajjem f’xi Stati Membri minħabba l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar iż-żamma tad-data personali ġġenerata fis-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u l-aċċess għaliha.
2.
Fil-konklużjonijiet tal-Kawżi C‑511/18 u C‑512/18, La Quadrature du Net et (
3
), u C‑520/18, Ordre des barreaux francophones et germaophone et (
4
), identifikajt dawn li ġejjin bħala l-kisbiet l-iktar importanti ta’ din il-ġurisprudenza sa dan il-mument:
–
Is-sentenza tat‑8 ta’ April 2014, Digital Rights Ireland et (
5
), fejn id-Direttiva 2006/24/KE (
6
) ġiet iddikjarata invalida, minħabba li kienet tippermetti ndħil sproporzjonat fid-drittijiet irrikonoxxuti mill-Artikoli 7 u 8 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
–
Is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2016, Tele2 Sverige u Watson et (
7
), fejn ġie ddikjarat li l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58/KE (
8
) jopponi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi ż-żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni għall-finijiet tal-ġlieda kontra l-kriminalità serja.
–
Is-sentenza tat‑2 ta’ Ottubru 2018, Ministerio Fiscal (
9
), fejn ġiet ikkonfermata l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58 u ġiet speċifikata l-importanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità f’dan ir-rigward.
3.
Fl‑2018, xi qrati ta’ ċerti Stati Membri ressqu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja talbiet separati għal deċiżjoni preliminari li fihom kien hemm rifless id-dubji tagħhom dwar jekk dawk is-sentenzi (tal‑2014, tal‑2016 u tal‑2018) setgħux iċaħħdu lill-awtoritajiet statali minn strument neċessarju għas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali u għall-ġlieda kontra l-kriminalità u t-terroriżmu.
4.
Erba’ minn dawn it-talbiet għal deċiżjoni preliminari wasslu għas-sentenzi Privacy International (
10
) u La Quadrature du Net et (
11
), it-tnejn tas‑6 ta’ Ottubru 2020, li kkorroboraw b’mod sostanzjali l-kummentarju tas-sentenza Tele2 Sverige, filwaqt li introduċew xi aspetti addizzjonali.
5.
Minħabba l-oriġini tagħhom (l-Awla Manja tal-Qorti tal-Ġustizzja), il-kontenut tagħhom u x-xewqa tagħhom li jispjegaw fid-dettall, fi djalogu mal-qrati tar-rinviju, il-motivi li, minkejja kollox, jiġġustifikaw it-teżijiet esposti fihom, jista’ jkun mistenni li dawn iż-żewġ sentenzi “rikapitulattivi” tas‑6 ta’ Ottubru 2020 ikunu solvew id-diskussjoni. Għaldaqstant, digriet immotivat tad-dispożizzjonijiet fl-Artikolu 99 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja jikkorrispondi għal kwalunkwe riferiment ieħor għal talba għal deċiżjoni preliminari dwar l-istess suġġett.
6.
Madankollu, sas‑6 ta’ Ottubru 2020, fil-Qorti tal-Ġustizzja kienu ġew irreġistrati tliet talbiet oħra għal deċiżjoni preliminari (it-tnejn magħquda f’din il-proċedura u dik tal-kawża C‑140/20), li l-kontenut tagħhom qajjem dubju dwar il-ġurisprudenza stabbilita fir-rigward tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58.
7.
Il-Qorti tal-Ġustizzja informat lill-qrati tar-rinviju dwar is-sentenzi tas‑6 ta’ Ottubru 2020, f’każ li xtaqu jirtiraw it-talbiet tagħhom għal deċiżjoni preliminari. Fid-dawl tal-insistenza tagħhom li jinżammu t-talbiet, bħalma ser nispjega iktar ’il quddiem (
12
), ġie deċiż li ma jiġix applikat l-Artikolu 99 tar-Regoli ta’ Proċedura u li dawn tirrispondihom l-Awla Manja tal-Qorti tal-Ġustizzja.
I. Il-kuntest ġuridiku
A.
Id-dritt tal-Unjoni. Id-Direttiva 2002/58
8.
Skont l-Artikolu 5(1) (“Konfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet”):
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw il-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet u data dwar it-traffiku relatati permezz ta’ network ta’ komunikazzjoni pubblika u servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament, permezz ta’ liġijiet nazzjonali. Partikolarment għandhom jipprojbixxu s-smigħ, tapping, ħażna jew modi oħrajn ta’ interċettazzjoni jew sorveljanza ta’ komunikazzjonijiet u d-data dwar it-traffiku relatati minn persuni minbarra l-utenti, mingħajr il-kunsens ta’ l-utenti konċernati, ħlief fejn legalment awtorizzati li jagħmlu dan skond l-Artikolu 15(1). Dan il-paragrafu m’għandux jipprevjeni l-ħażna teknika li hija meħtieġa biex tintbagħat komunikazzjoni mingħajr preġudizzju għall-prinċijpju tal-kunfidenzjalità”.
9.
L-Artikolu 6 (“Data dwar it-traffiku”) jipprovdi:
“1.   Data dwar it-traffiku relatata ma’ abbonati u utenti ipproċessat u maħżun mill-provditur ta’ network pubbliku ta’ komunikazzjonijiet jew servizz ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli pubblikament għandhom jitħassru jew jiġu magħmula anonimi meta m’għadhomx aktar meħtieġa għall-iskop tat-trasmissjoni ta’ komunikazzjoni mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 2, 3 u 5 ta’ dan l-Artikolu u l-Artikolu 15(1).
2.   Data dwar it-traffiku meħtieġa biex isiru l-kontijiet ta’ l-abbonati u ħlasijiet ta’ interkonnessjoni jistgħu jiġu proċessati. Tali proċessar huwa permissibbli biss sat-tmiem tal-perjodu li fih il-kont jista’ legalment jiġi kkontestat jew il-ħlas jiġi persegwit.
[…]”.
10.
L-Artikolu 15(1) (“Applikazzjoni ta’ xi disposizzjonijet tad-Direttiva 95/46/KE” (
13
)) jipprevedi:
“L-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri leġislativi biex jirrestrinġu l-kamp ta’ applikazzjoni tad-drittijiet u l-obbligi previsti fl-Artikolu 5, l-Artikolu 6, l-Artikolu 8(1), (2), (3) u (4), u l-Artikolu 9 ta’ din id- Direttiva meta tali restrizzjoni tikkostitwixxi miżura neċessarja, xierqa u proporzjonata f’soċjeta’ demokratika biex tiġi salvagwardjata s-sigurtà nazzjonali (i.e. is-sigurtà ta’ l-Istat), id-difiża, is-sigurtà pubblika, u l-prevenzjoni, investigazzjoni, skoperta u prosekuzzjoni ta’ reati kriminali jew ta’ użu mhux awtorizzat tas-sistema ta’ komunikazzjoni elettronika, kif imsemmi fl-Artikolu 13(1) tad-Direttiva 95/46/KE. Għal dan l-iskop, l-Istati Membri jistgħu, inter alia, jadottaw miżuri leġislativi li jipprovdu għaż-żamma ta’ l-informazzjoni għal perjodu limitat iġġustifikat għarr-raġunijiet stabbiliti f’dan il-paragrafu. Il-miżuri kollha msemmija f’dan il-paragrafu għandhom ikunu skond il-prinċipji ġenerali tal-liġi Komunitarja, inklużi dawk imsemmija fl-Artikolu 6(1) u (2) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea”.
B.
Id-dritt nazzjonali
1. Telekommunikationsgesetz (il-Liġi dwar it-Telekomunikazzjonijiet, iktar ’il quddiem, it-“TKG”)
11.
L-Artikolu 113a(1), jiddikjara:
“L-obbligi relatati maż-żamma, l-użu u s-sigurtà tad-data dwar it-traffiku ddefiniti fl-Artikoli 113b sa 113g jagħmlu riferiment għall-operaturi li jfornu lill-utenti finali b’servizzi tat-telekomunikazzjoni aċċessibbli għall-pubbliku”.
12.
L-Artikolu 113b jiddikjara li:
“(1)   L-operaturi li jagħmel riferiment għalihom l-Artikolu 113a għandhom iżommu d-data fit-territorju nazzjonali b’dan il-mod:
1.
għal għaxar ġimgħat jekk tkun id-data li jagħmlu riferiment għaliha l-paragrafi 2 u 3,
2.
għal erba’ ġimgħat jekk tkun id-data ta’ lokalizzazzjoni li jagħmel riferiment għaliha l-paragrafu 4.
(2)   Il-fornituri tas-servizzi tat-telefon aċċessibbli għall-pubbliku għandhom iżommu
1.
in-numru li jkun qiegħed iċempel jew identifikazzjoni oħra tal-linja li qiegħda ċċempel u ta’ dik li qiegħda tirċievi t-telefonata, kif ukoll ta’ kwalunkwe linja oħra użata fil-każ ta’ trasferiment tat-telefonata jew ta’ devjazzjoni tat-telefonata,
2.
id-data u l-ħin tal-bidu u tat-tmiem tal-komunikazzjoni, b’indikazzjoni taż-żona tal-ħin,
3.
l-indikazzjonijiet relatati mas-servizz użat meta jistgħu jintużaw servizzi differenti fil-kuntest tas-servizz telefoniku,
4.
barra minn hekk, fil-każ ta’ servizzi ta’ telefonija mobbli,
a)
l-identità internazzjonali tal-abbonat mobbli tal-persuna li qiegħda tagħmel it-telefonata u ta’ dik li qiegħda tirċievi t-telefonata,
b)
l-identità internazzjonali tat-tagħmir terminali li qiegħed jagħmel it-telefonata u li qiegħed jirċievi t-telefonata,
c)
id-data u l-ħin tal-ewwel attivazzjoni tas-servizz, b’indikazzjoni taż-żona tal-ħin meta s-servizzi jkunu tħallsu bil-quddiem,
5.
kif ukoll, fil-każ tas-servizzi tat-telefonija permezz tal-internet, l-indirizzi IP (protokoll tal-internet) tal-linja tal-persuna li qiegħda tagħmel it-telefonata u ta’ dik li qiegħda tirċievi t-telefonata u n-numri ta’ identifikazzjoni attribwiti.
L-ewwel paragrafu jiġi applikat mutatis mutandis
1.
f’każ ta’ komunikazzjoni permezz ta’ SMS, messaġġi multimedjali jew simili; f’dan il-każ, l-indikazzjonijiet li jagħmel riferiment għalihom il-punt 2 tal-ewwel paragrafu, għandhom jiġu ssostitwiti bil-ħin ta’ meta jintbagħat u l-ħin tal-wasla tal-messaġġ;
2.
għat-telefonati mingħajr tweġiba jew li ma rnexxewx minħabba intervent mill-operatur tan-network […].
(3)   Il-fornituri tas-servizzi ta’ aċċess għall-internet aċċessibbli għall-pubbliku għandhom iżommu
1.
l-indirizz IP attribwit lill-abbonat għall-finijiet tal-użu tal-internet,
2.
l-identifikazzjoni ċara tal-konnessjoni li tippermetti l-aċċess għall-internet, kif ukoll in-numru ta’ identifikazzjoni attribwit,
3.
id-data u l-ħin tal-bidu u tat-tmiem tal-użu tal-internet mill-indirizz IP attribwit, b’indikazzjoni taż-żona tal-ħin.
(4)   F’każ ta’ użu tas-servizzi tat-telefonija mobbli, għandu jinżamm l-isem tal-mobiles użati fil-bidu tal-komunikazzjoni minn min jagħmel it-telefonata u minn min jirċievi t-telefonata. Fil-każ tas-servizzi ta’ aċċess għall-internet aċċessibbli għall-pubbliku, f’każ ta’ użu tal-mobile, għandu jinżamm l-isem tal-mobiles użati fil-bidu tal-konnessjoni għall-internet. Għandha tinżamm ukoll id-data li tippermetti l-għarfien tal-pożizzjoni ġeografika u d-direzzjonijiet ta’ radjazzjoni massima tal-antenni li huma utli għall-mobile kkonċernat.
(5)   Il-kontenut tal-komunikazzjoni, id-data relatata mas-siti tal-internet ikkonsultati u d-data mis-servizzi tal-posta elettronika ma jistgħux jinżammu skont din id-dispożizzjoni.
(6)   Id-data sottostanti għall-komunikazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 99(2) ma tistax tinżamm skont din id-dispożizzjoni. Dan japplika mutatis mutandis għall-komunikazzjonijiet telefoniċi li jkunu ġejjin mill-entitajiet imsemmija fl-Artikolu 99(2). It-tieni sas-seba’ frażi tal-Artikolu 99(2) japplikaw mutatis mutandis. [ (
14
)]
[…]”.
13.
Skont l-Artikolu 113c:
“(1)   Id-data miżmuma skont l-Artikolu 113b tista’
1.
tiġi trażmessa lil awtorità tal-infurzar tal-liġi meta hija titlob it-trażmissjoni abbażi ta’ dispożizzjoni legali li tawtorizza l-ġbir tad-data msemmija fl-Artikolu 113b għall-finijiet tar-repressjoni tar-reati kriminali partikolarment serji;
2.
tiġi trażmessa lil awtorità tas-sigurtà tal-Länder meta hija titlob it-trażmissjoni abbażi ta’ dispożizzjoni legali li tawtorizzaha tiġbor id-data msemmija fl-Artikolu 113b għall-finijiet tal-prevenzjoni ta’ riskju speċifiku għall-integrità fiżika, għall-ħajja jew għal-libertà ta’ persuna jew inkella għall-eżistenza tal-Istat Federali jew tal-Land;
3.
tintuża mill-fornitur tas-servizzi tat-telekomunikazzjonijiet aċċessibbli għall-pubbliku għall-provvista ta’ informazzjoni skont it-tielet frażi tal-Artikolu 113(1).
(2)   Id-data miżmuma skont l-Artikolu 113b ma tistax tintuża minn dawk li jkunu suġġetti għall-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 113(1) għal finijiet oħra għajr dawk imsemmija fil-paragrafu 1.
[…]”.
14.
Skont l-Artikolu 113d:
“Id-destinatarju tal-obbligu previst fl-Artikolu 113a(1) għandu jiżgura li d-data miżmuma f’konformità mal-Artikolu 113b(1), fir-rigward tal-obbligu ta’ żamma, tkun protetta, permezz ta’ mezzi tekniċi u organizzattivi li jkunu konformi mal-ogħla livell ta’ żvilupp tekniku, mill-kontroll u mill-użu mhux awtorizzati. Dawn il-miżuri, b’mod partikolari, jinkludu:
1.
l-użu ta’ proċedura ta’ kriptaġġ partikolarment sigura,
2.
il-ħżin f’infrastrutturi tal-ħżin differenti, separati minn dawk affettwati minn funzjonijiet operattivi ta’ rutina,
3.
il-ħżin, b’livell għoli ta’ protezzjoni kontra attakki ċibernetiċi, f’sistemi informatiċi tal-ipproċessar ta’ data offline,
4.
ir-restrizzjoni tal-aċċess għall-faċilitajiet użati għall-ipproċessar tad-data lil persuni li jkollhom awtorizzazzjoni speċjali mogħtija mill-persuna responsabbli għall-obbligu u
5.
l-obbligu li jiġu involuti, matul l-aċċess għad-data, mill-inqas żewġ persuni li jkollhom awtorizzazzjoni speċjali mill-persuna responsabbli għall-obbligu”.
15.
L-Artikolu 113e jaqra:
“(1)   Il-persuna responsabbli għall-obbligu previst fl-Artikolu 113a(1) għandha tiżgura li, għall-finijiet tal-kontroll tal-protezzjoni tad-data, kull aċċess, u b’mod partikolari, il-qari, il-kopja, il-modifika, l-eliminazzjoni u l-għeluq, għad-data miżmuma f’konformità mal-Artikolu 113b(1) fir-rigward tal-obbligu għaż-żamma, jiġu rreġistrati. Għandu jiġi rreġistrat dan li ġej
1.
il-ħin tal-aċċess,
2.
il-persuni li jaċċedu għad-data,
3.
l-għan u n-natura tal-aċċess.
(2)   Id-data rreġistrata ma tistax tintuża għal finijiet oħra għajr dawk għall-kontroll tal-protezzjoni tad-data.
(3)   Il-persuna responsabbli għall-obbligu previst fl-Artikolu 113a(1) għandha tiżgura li d-data rreġistrata tiġi mħassra wara sena”.
2. Strafprozessordnung (il-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, iktar ’il quddiem, is-“StPO”)
16.
L-Artikolu 100g jistabbilixxi:
“[…]
(2) Jekk ċerti fatti jwasslu għas-suspett li xi ħadd ikun wettaq, bħala awtur jew bħala kompliċi, wieħed mir-reati kriminali partikolarment serji msemmija fit-tieni frażi jew, fil-każijiet li fihom it-tentattiv li jitwettaq reat ikun punibbli, sar tentattiv li jitwettaq u jekk ir-reat ikun ukoll partikolarment serju fil-każ partikolari, id-data relatata mat-traffiku, miżmuma f’konformità mal-Artikolu 113b tat-[TKG], tista’ tinġabar fil-każ li l-investigazzjoni tal-fatti jew il-lokalizzazzjoni tal-persuna investigata jkunu eċċessivament diffiċli jew mhux prattiċi permezz ta’ mezzi oħra u jekk il-ġbir tad-data ikun proporzjonali għall-importanza tal-kawża.
[…]
(4) Ma huwiex awtorizzat il-ġbir tad-data relatata mat-traffiku skont il-paragrafu 2 […] li tista’ twassal għal informazzjoni li dwarha l-persuna affettwata tista’ tirrifjuta li tagħti xhieda […]”.
17.
L-Artikolu 101a(1) jissuġġetta l-ġbir tad-data relatata mat-traffiku għall-awtorizzazzjoni ġudizzjarja skont l-Artikolu 100g tas-StPO. Skont l-Artikolu 101a(2) ta’ din l-istess liġi, id-deċiżjoni ġudizzjarja għandha tikkunsidra n-neċessità u r-rilevanza tal-miżura fil-każ partikolari, li l-adozzjoni tagħha għandha tiġi nnotifikata lill-parteċipanti fil-komunikazzjoni (Artikolu 101(6) tas-StPO).
II. Il-fatti, il-kawżi u d-domandi preliminari
18.
SpaceNet AG u Telekom Deutschland GmbH huma kumpanniji li, fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, jipprovdu servizzi ta’ aċċess għall-internet disponibbli għall-pubbliku.
19.
Dawn iż-żewġ kumpanniji ressqu kawża quddiem il-Verwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva, il-Ġermanja) sabiex jikkontestaw l-obbligu li tinżamm id-data dwar it-traffiku tat-telekomunikazzjonijiet tal-klijenti tagħhom mill‑1 ta’ Lulju 2017, impost mill-Artikolu 113a(1), moqri flimkien mal-Artikolu 113b tat-TKG.
20.
Bil-kawżi rispettivi mirbuħa fl-ewwel istanza, l-Aġenzija Federali tan-Networks ippreżentat appelli ta’ kassazzjoni separati (“Reviżjoni”) quddiem il-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali), li, qabel ma tat id-deċiżjoni tagħha, iddeċidiet li f’kull wieħed miż-żewġ proċeduri tagħmel din id-domanda preliminari:
“L-Artikolu 15 tad-Direttiva [2002/58], moqri fid-dawl tal-Artikoli 7, 8 u 11 kif ukoll tal-Artikolu 52(1) tal-Karta […], minn naħa, u tal-Artikolu 6 tal-Karta […] kif ukoll tal-Artikolu 4 [TUE], min-naħa l-oħra, għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tobbliga lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi aċċessibbli għall-pubbliku li jżommu d-data li tirrigwarda t-traffiku u d-data ta’ lokalizzazzjoni tal-utenti finali ta’ dawn is-servizzi meta
–
dan l-obbligu ma jkunx suġġett għall-eżistenza ta’ raġuni speċifika mil-lat ġeografiku, ta’ żmien jew territorjali,
–
fil-kuntest tal-provvista ta’ servizzi telefoniċi aċċessibbli għall-pubbliku – inkluża l-komunikazzjoni permezz tal-messaġġi qosra (SMS), messaġġi multimedia jew messaġġi simili u t-telefonati li ma jitweġbux jew mingħajr suċċess –, l-obbligu ta’ żamma jkopri d-data li ġejja:
–
in-numru tat-telefon jew identifikazzjoni oħra tal-linja li qed iċċempel u ta’ dik li qed tirċievi t-telefonata, kif ukoll ta’ kwalunkwe linja oħra użata fil-każ ta’ trasferiment tat-telefonata jew ta’ devjazzjoni tat-telefonata,
–
id-data u l-ħin tal-bidu u tat-tmiem tal-komunikazzjoni jew – fil-każ ta’ komunikazzjoni permezz tal-messaġġi qosra (SMS), messaġġi multimedia jew messaġġi simili – il-ħin li fih jintbagħat u jiġi rċevut il-messaġġ, u indikazzjoni taż-żona tal-ħin,
–
l-indikazzjonijiet rigward is-servizz użat meta servizzi differenti jistgħu jintużaw fil-kuntest tas-servizz telefoniku,
–
barra minn hekk, fil-każ ta’ servizzi ta’ telefonija mobbli,
–
l-identità internazzjonali ta’ abbonat mobbli tal-persuna li qed tagħmel it-telefonata u ta’ dik li qed tirċievi t-telefonata,
–
l-identità internazzjonali tat-tagħmir terminali li qed jagħmel it-telefonata u li qed jirċievi t-telefonata,
–
id-data u l-ħin tal-ewwel attivazzjoni tas-servizz, b’indikazzjoni taż-żona tal-ħin, meta servizzi jkunu tħallsu bil-quddiem,
–
l-isem taċ-ċelloli (‘tower cell’) li ntużaw mill-persuna li qed tagħmel it-telefonata u minn dik li qed tirċievi t-telefonata fil-bidu tal-komunikazzjoni,
–
kif ukoll, fil-każ tas-servizzi ta’ telefonija permezz tal-internet, l-indirizzi IP (protokoll tal-internet) tal-persuna li qed tagħmel it-telefonata u ta’ dik li qed tirċievi t-telefonata u n-numri ta’ identifikazzjoni attribwiti,
–
fil-kuntest tal-provvista ta’ servizzi ta’ aċċess għall-internet aċċessibbli għall-pubbliku, l-obbligu ta’ żamma jkopri d-data li ġejja:
–
l-indirizz IP attribwit lill-abbonat għall-finijiet tal-użu tal-internet,
–
l-identifikazzjoni ċara tal-konnessjoni li tippermetti l-aċċess għall-internet, kif ukoll in-numru ta’ identifikazzjoni attribwit,
–
id-data u l-ħin tal-bidu u tat-tmiem tal-użu tal-internet mill-indirizz IP attribwit, b’indikazzjoni taż-żona tal-ħin,
–
fil-każ ta’ użu mobbli, l-isem taċ-ċelloli li ntużaw fil-bidu tal-konnessjoni internet,
–
id-data li ġejja ma tistax tinżamm:
–
il-kontenut tal-komunikazzjoni,
–
id-data rigward is-siti tal-internet ikkonsultati,
–
id-data tas-servizzi ta’ posta elettronika,
–
id-data sottostanti l-komunikazzjonijiet lejn jew minn ċerti linji attribwiti lil persuni, awtoritajiet u organizzazzjonijiet ta’ natura soċjali jew reliġjuża,
–
it-tul ta’ żmien taż-żamma huwa ta’ erba’ ġimgħat għad-data ta’ lokalizzazzjoni, jiġifieri l-isem taċ-ċelloli użati, u ta’ għaxar ġimgħat għad-data l-oħra,
–
protezzjoni effettiva tad-data miżmuma mir-riskji ta’ abbuż kif ukoll minn kull aċċess illegali għal din id-data hija żgurata,
–
id-data miżmuma tista’ tintuża biss għall-finijiet tal-issanzjonar tal-ksur serju jew għall-finijiet tal-prevenzjoni ta’ riskju konkret għall-integrità fiżika, il-ħajja jew il-libertà ta’ persuna jew għall-eżistenza [għas-sigurtà] tar-Repubblika Federali jew ta’ Land, bl-eċċezzjoni f’dak li jirrigwarda l-indirizz IP attribwit lill-abbonat għall-użu tal-internet, li jista’ jintuża fil-kuntest tal-provvista ta’ informazzjoni dwar id-data marbuta mal-abbonat [informazzjoni meħuda mill-bażi tad-data] għall-finijiet tal-issanzjonar [għal finijiet ta’ investigazzjoni] ta’ kwalunkwe ksur kriminali, tal-prevenzjoni ta’ riskju għas-sigurtà pubblika u l-ordni pubbliku kif ukoll għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-missjonijiet tas-servizzi ta’ informazzjoni?”
21.
Skont l-ispjegazzjoni tal-qorti tar-rinviju, ir-regolament dwar l-obbligu inkwistjoni ġie emendat minn Liġi tal‑10 ta’ Diċembru 2015 (
15
), li l-adozzjoni tagħha kienet neċessarja wara:
–
is-sentenza tal-Bundesverfassungsgericht (il-Qorti Kostituzzjonali Federali, il-Ġermanja) tat‑2 ta’ Marzu 2010 (
16
), fejn ġie ddikjarat li d-dispożizzjonijiet preċedenti dwar iż-żamma tad-data ma humiex kostituzzjonali; u
–
id-dikjarazzjoni ta’ nullità tad-Direttiva 2006/24, fejn dawn id-dispożizzjonijiet ġew adottati għat-traspożizzjoni tagħha.
22.
Il-qorti tar-rinviju tqis li l-obbligu tal-ħżin inkwistjoni jirrestrinġi d-drittijiet imsemmija fl-Artikolu 5(1), fl-Artikolu 6(1), u fl-Artikolu 9(1) tad-Direttiva 2002/58. Fil-fehma tagħha, tali restrizzjoni tkun iġġustifikata biss jekk tiġi koperta mill-Artikolu 15(1) ta’ din id-direttiva.
23.
Għall-qorti tar-rinviju, minkejja l-kummentarju tas-sentenza Tele2 Sverige, l-obbligu li huwa s-suġġett tal-kawża jista’ jkollu l-bażi fl-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, minħabba li:
–
Ir-regoli nazzjonali applikabbli ma jeħtiġux il-ħżin tad-data kollha dwar it-traffiku tat-telekomunikazzjonijiet tal-utenti u l-abbonati kollha fir-rigward tal-mezzi kollha tal-komunikazzjoni elettronika.
–
Dawn ir-regoli naqqsu b’mod sostanzjali (sa massimu ta’ għaxar ġimgħat) il-perijodu tal-ħżin, meta mqabbel ma’ dak previst fil-leġiżlazzjonijiet analizzati fis-sentenza Tele2 Sverige u ma’ dak previst fid-Direttiva 2006/24, u dan jagħmilha iktar diffiċli li jiġu mfassla l-profili.
–
Ġew imposti limitazzjonijiet stretti fuq il-protezzjoni, l-aċċess u l-użu tad-data maħżuna.
–
Il-leġiżlatur illimita lilu nnifsu sabiex iwettaq id-dmirijiet ta’ azzjoni skont id-dritt għas-sigurtà (l-Artikolu 6 tal-Karta) (
17
)
–
Jekk, bħala regola ġenerali, il-ħżin tad-data “mingħajr motiv” (
18
) ma jistax ikun kopert mill-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58 (jiġifieri, jekk ikun irrilevanti x’leġiżlazzjoni jkun hemm dwar il-mezzi tat-telekomunikazzjoni kkonċernati, it-tip ta’ data maħżuna, it-tul tal-ħżin, il-kundizzjonijiet għall-aċċess għal din id-data u l-protezzjoni mir-riskji ta’ użu mhux xieraq), ser iddgħajjef b’mod sostanzjali l-marġni ta’ manuvrar tal-leġiżlatur nazzjonali f’kuntest li, bħal dak relatat mal-prosekuzzjoni għar-reati u mas-sigurtà pubblika, jibqa’, skont it-tielet frażi tal-Artikolu 4(2) TUE, ir-responsabbiltà esklużiva tal-Istati Membri.
–
Għandha tinkiseb il-koerenza bejn id-drittijiet iggarantiti mill-Karta u dawk irrikonoxxuti mill-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (iktar ’il quddiem, il-“KEDB”), interpretati mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (iktar ’il quddiem, il-“QEDB”), mingħajr preġudizzju għall-awtonomija tad-dritt tal-Unjoni u għall-awtorità tal-Qorti tal-Ġustizzja.
III. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
24.
It-talbiet għal deċiżjoni preliminari ġew irreġistrati fil-Qorti tal-Ġustizzja fid‑29 ta’ Ottubru 2019.
25.
SpaceNet, Telekom Deutschland, il-Gvern Ġermaniż, Daniż, Spanjol, Estonjan, Finlandiż, Franċiż, Irlandiż, Olandiż, Pollakk u dak Svediż, kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.
26.
Il-qorti tar-rinviju ntalbet sabiex tiddeċiedi dwar l-irtirar possibbli tad-domanda preliminari, ladarba tiġi deċiża s-sentenza La Quadrature du Net, u fit‑13 ta’ Jannar 2021 iddikjarat l-intenzjoni tagħha li ssostniha peress li ma tistax tiġi meqjusa li ġiet solvuta minn din is-sentenza.
27.
Is-seduta pubblika, miżmuma flimkien ma’ dik tal-kawża marbuta C‑140/20, saret fit‑13 ta’ Settembru 2021, fejn dehru, apparti dawk li ppreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub f’din il-proċedura, l-Aġenzija Federali tan-Networks u l-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data.
IV. Analiżi
A.
Kunsiderazzjoni preliminari
28.
It-trattament ta’ dawn iż-żewġ talbiet għal deċiżjoni preliminari jista’ jsir permezz tal-analiżi tagħhom fl-istadju ta’ meta kienu mressqa fil-bidu, jew preferibbilment billi jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet invokati mill-qorti tar-rinviju fir-risposta tagħha lill-Qorti tal-Ġustizzja fit‑13 ta’ Jannar 2021, sabiex tiġġustifika ż-żamma tagħhom wara li ġiet adita bis-sentenza La Quadrature du Net.
29.
Għalkemm ser nindirizza fil-qosor l-aspetti l-iktar rilevanti tat-talbiet oriġinali għal deċiżjoni preliminari, ser niffoka fl-analiżi tal-motivi li għalihom, fil-fehma tal-qorti tar-rinviju, l-intervent tal-Qorti tal-Ġustizzja jibqa’ xieraq. Fil-qosor, dawn il-motivi kollha huma bbażati fuq il-fatt li s-sitwazzjoni leġiżlattiva bażika hija differenti minn dik eżaminata fis-sentenza La Quadrature du Net.
30.
Fil-komunikazzjoni tagħha tat‑13 ta’ Jannar 2021, il-qorti tar-rinviju ressqet dawn l-argumenti:
–
Id-disparitajiet bejn ir-regoli Ġermaniżi meta mqabbla ma’ dawk Franċiżi u dawk Belġjani li fuqhom hija bbażata s-Sentenza La Quadrature du Net kienu konsiderevoli. Skont dawk tal-ewwel, ma tinżammx id-data relatata mas-siti tal-internet ikkonsultati, dik tal-posta elettronika u dik li tikkorrispondi għall-komunikazzjonijiet lejn jew minn servizzi ta’ għajnuna bit-telefon ta’ natura soċjali jew reliġjuża.
–
Disparità oħra daqstant iktar sinjifikattiva hija l-fatt li t-tul tal-ħżin, skont l-Artikolu 113b(1) tat-TKG huwa ta’ erba’ jew ta’ għaxar ġimgħat u mhux ta’ sena. Dan il-fattur inaqqas ir-riskju li jkun jista’ jitfassal profil ġenerali tal-persuni kkonċernati.
–
Ir-regoli Ġermaniżi jipprevedu protezzjoni effikaċi tad-data miżmuma fil-konfront tal-perikoli ta’ abbuż u ta’ aċċess illegali.
–
Wara deċiżjoni reċenti tal-Bundesverfassungsgericht (il-Qorti Kostituzzjonali Federali) dwar l-Artikolu 113 tat-TKG (
19
), il-validità ta’ din id-dispożizzjoni ġiet suġġetta għal kundizzjonijiet li l-kompatibbiltà tagħhom mad-dritt tal-Unjoni ma tkunx faċli sabiex tiġi ddeterminata.
–
Għad hemm dubji dwar ir-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni dwar l-indirizzi IP, peress li s-sentenza La Quadrature du Net ma tippermettix li jiġi ddeterminat b’mod ċar jekk hijiex prekluża b’mod ġenerali ż-żamma tagħha, u hemm ċerta tensjoni bejn il-punti 168 u 155 tagħha.
B.
L-applikabbiltà tad-Direttiva 2002/58
31.
Ir-Repubblika tal-Irlanda u l-Gvern Franċiż, Olandiż, Pollakk u dak Svediż isostnu, essenzjalment, li d-Direttiva 2002/58 ma tapplikax għal leġiżlazzjonijiet nazzjonali bħalma tapplika dik inkwistjoni f’dawn il-proċeduri. Peress li l-għan tagħhom huwa l-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali u l-prevenzjoni u r-repressjoni tar-reati kriminali serji, dawn il-leġiżlazzjonijiet jikkorrispondu għall-kamp ta’ applikazzjoni esklużiv tal-Istati Membri, skont l-Artikolu 4(2) TUE.
32.
L-oġġezzjoni ġiet miċħuda, b’mod ċar, mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza La Quadrature du Net, li sostniet li “leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq il-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi l-obbligu li jżommu data dwar it-traffiku u data dwar il-lokalizzazzjoni għall-finijiet tal-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali u tal-ġlieda kontra l-kriminalità, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2002/58” (
20
).
33.
Il-qorti tar-rinviju tilqa’ din il-premessa billi tikkorrobora l-evalwazzjoni tal-qorti tal-istanza u żżid li l-applikabbiltà tad-Direttiva 2005/58 f’dan il-każ kienet “stabbilita definittivament” mis-sentenza Tele2 Sverige (
21
).
34.
Għaldaqstant, ma jiniex ser nespandi fuq dan il-punt, li dwaru kelli l-opportunità nesprimi l-fehmiet tiegħi f’dak il-mument, fil-linja meħuda mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-konklużjonijiet La Quadrature du Net (
22
).
C.
Żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata versus żamma mmirata tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni
35.
L-idea ewlenija tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tad-Direttiva 2002/58 hija li l-utenti tal-mezzi ta’ komunikazzjoni elettroniċi għandhom id-dritt li jippretendu, bħala prinċipju, li l-komunikazzjonijiet u d-data relatata magħhom jibqgħu, fin-nuqqas tal-kunsens tagħhom, anonimi u li ma jkunux is-suġġett ta’ reġistrazzjoni (
23
).
36.
L-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58 jippermetti eċċezzjonijiet għall-obbligu li tiġi ggarantita l-kunfidenzjalità u għall-obbligi korrispondenti, fit-termini li ser nittraskrivi iktar ’il quddiem. Is-sentenza La Quadrature du Net tkompli teżamina kif dawn l-eċċezzjonijiet jistgħu jiġu rrikonċiljati mad-drittijiet fundamentali li l-eżerċizzju tagħhom jista’ jkun affettwat (
24
).
37.
Iż-żamma ġġeneralizzata u nondiskriminatorja tad-data dwar it-traffiku tista’ tiġi ġġustifikata biss, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, bl-għan tal-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali, li l-importanza tagħha “tmur lil hinn minn dik tal-għanijiet l-oħra msemmija fl-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58” (
25
).
38.
F’dan il-każ (sigurtà nazzjonali), il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, moqri flimkien mal-Artikoli 7, 8, 11 u 51(1) tal-Karta, “ma jipprekludix, bħala regola, miżura leġiżlattiva li tawtorizza lill-awtoritajiet kompetenti jitolbu lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi biex jipproċedu biż-żamma ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il‑lokalizzazzjoni tal-utenti kollha tal-mezzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi matul perijodu limitat, meta jkun hemm ċirkustanzi suffiċjentement konkreti li jippermettu li jiġi kkunsidrat li l-Istat Membru kkonċernat huwa affaċċjat b’theddida serja […] għas-sigurtà nazzjonali li tirriżulta li hija reali u attwali jew prevedibbli” (
26
).
39.
Dawn ir-rekwiżiti ċertament jagħtu lok għal sistema iktar rigoruża u stretta minn dik li toħroġ mill-ġurisprudenza tal-QEDB fir-rigward tal-Artikolu 8 tal-KEDB. Li “s-sens u l-portata tad-drittijiet” tal-Karta li jikkorrispondu għal dawk tal-KEDB għandhom ikunu l-istess bħal dawk mogħtija minn din tal-aħħar ma jipprekludix, skont l-Artikolu 52(3), in fine, tal-Karta, lid-dritt tal-Unjoni milli jagħti protezzjoni iktar estensiva.
40.
Barra minn hekk, il-kummentarju tal-QEDB, fis-sentenzi tagħha tal‑25 ta’ Mejju 2021, Big Brother Watch et vs Ir‑Renju Unit (
27
) u Centrum för Rättvisa vs L‑Isvezja (
28
), kif ukoll dik tal‑4 ta’ Diċembru 2015, Zahharov vs Ir‑Russja (
29
) jikkonċerna każijiet li, bħalma kienet il-pożizzjoni predominanti bejn il-partijiet matul is-seduta, ma humiex komparabbli ma’ dawk diskussi fir-rinviji għal deċiżjonijiet preliminari inkwistjoni hawnhekk. Is-soluzzjoni għal dawn għandha tinsab billi jiġu applikati leġiżlazzjonijiet nazzjonali li jkunu meqjusa li huma konformi mar-regolament eżawrjenti tad-Direttiva 2002/58, kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja.
41.
Tkun xi tkun il-fehma dwar l-invokazzjoni tas-sigurtà nazzjonali, fis-sentenza La Quadrature du Net, bħala motiv sabiex titneħħa, taħt ċerti kundizzjonijiet, il-projbizzjoni fuq iż-żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni (fil-fehma tiegħi, il-limiti stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja huma wesgħin b’mod eċċessiv), għandhom jiġu rrispettati r-rekwiżiti stabbiliti fil-punti 137 sa 139 ta’ din is-sentenza.
42.
Apparti din il-ipoteżi, għandu jiġi analizzat jekk ir-regolament nazzjonali huwiex ibbażat fuq kriterji suffiċjentement immirati sabiex jikkonforma mal-kundizzjonijiet li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, jistgħu jiġġustifikaw indħil partikolarment serju, bħaż-żamma tad-data, fid-drittijiet fundamentali kkonċernati.
43.
Iż-żamma mmirata tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni (
30
) hija l-pedament tar-raġunament tas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan ir-rigward. Din l-għażla tista’ ssir abbażi tal-kategoriji tal-persuni kkonċernati (
31
) jew abbażi ta’ kriterju ġeografiku (
32
), fost oħrajn.
44.
Kemm il-qorti tar-rinviju kif ukoll il-maġġoranza tal-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet jaqblu li għandhom jiġu enfasizzati d-diffikultajiet tal-kriterji indikati mill-Qorti tal-Ġustizzja. Jiena stess indikajt uħud minn dawn id-diffikultajiet (
33
) fil-konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone (
34
).
45.
Madankollu, ma jistgħux jiġu preklużi l-metodi ta’ żamma mmirata bbażati fuq dawn il-kriterji li jistgħu jkunu effikaċi u, fl-istess ħin, nondiskriminatorji. Huma l-leġiżlaturi nazzjonali, u mhux il-Qorti tal-Ġustizzja, li għandhom ifassluhom favur id-drittijiet fundamentali ggarantiti mill-Karta (
35
).
46.
Barra minn hekk, ninsisti li jkun ħażin li wieħed jinferixxi li l-kriterji personali u ġeografiċi huma l-uniċi kriterji kompatibbli mal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, fid-dawl tad-drittijiet protetti fil-Karta.
47.
Anki jekk il-Gvern Franċiż isostni li ma kinux effikaċi (
36
), ma nemminx li jistgħu jiġu injorati l-arranġamenti proposti mill-gruppi ta’ ħidma li ltaqgħu fi ħdan il-Kunsill (
37
) sabiex jiddefinixxu r-regoli dwar iż-żamma u l-aċċess kompatibbli mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (
38
).
48.
Fil-fehma tiegħi, għandha tiġi ffavorita żamma ratione temporis ta’ ċerti kategoriji ta’ data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni, ristretti skont in-neċessitajiet stretti ta’ sigurtà, li ma jippermettux, kollha kemm huma, li tinkiseb immaġni preċiża u ddettaljata tal-ħajja tal-persuni kkonċernati. Fil-prattika, dan ifisser li fir-rigward taż-żewġ kategoriji prinċipali (data dwar it-traffiku u data dwar il-lokalizzazzjoni) għandha tinżamm biss, permezz tal-filtri xierqa, id-data minima li titqies assolutament indispensabbli għall-prevenzjoni u l-kontroll effikaċi tal-kriminalità u għas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali (
39
).
49.
F’kull każ, nirrepeti, li huma l-Istati Membri jew l-istituzzjonijiet tal-Unjoni li għandhom iwettqu, permezz tal-proċess leġiżlattiv (bl-għajnuna tal-esperti proprji), dan l-eżerċizzju ta’ għażla, filwaqt li jitbiegħdu minn kwalunkwe tentattiv li jiġi impost ħżin iġġeneralizzat u indifferenzjat tad-data kollha dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni (
40
).
50.
Għalhekk, fil-konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone iddikjarajt li “[i]d-diffikulta leġiżlattiva, li nirrikonoxxi, sabiex jiġu stabbiliti bi preċiżjoni l-każijiet u l-kundizzjonijiet li fihom tista’ titwettaq żamma mmirata ma tiġġustifikax li l-Istati Membri, billi l-eċċezzjoni jagħmluha regola, jaqilbu ż-żamma ġġeneralizzata ta’ data personali fil-prinċipju fundamentali tal-liġijiet tagħhom. Jekk dan ikun il-każ, tiġi aċċettata l-validità indefinita ta’ ksur rilevanti tad-dritt għall-protezzjoni tad-data personali” (
41
).
D.
Punt 168 tas-sentenza La Quadrature du Net
51.
F’dan il-kuntest, l-elementi essenzjali sabiex tingħata risposta lill-qorti tar-rinviju, fil-fehma tiegħi, ġejjin direttament mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, kif inhi rrikapitulata fis-sentenza La Quadrature du Net.
52.
Għaldaqstant, għandi nfakkar, qabelxejn, fil-kummentarju tal-Qorti tal-Ġustizzja f’din is-sentenza, li l-punt 168 tagħha jiġbru fil-qosor b’dan il-mod:
“[L]‑Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58, moqri fid-dawl tal-Artikoli 7, 8 u 11 kif ukoll tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi miżuri leġiżlattivi li jipprevedu, għall-finijiet previsti f’dan l‑Artikolu 15(1), b’mod preventiv, żamma ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni. Min-naħa l-oħra, l-imsemmi Artikolu 15(1) moqri fid-dawl tal‑Artikoli 7, 8 u 11 kif ukoll tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, ma jipprekludix miżuri leġiżlattivi
–
li jippermettu, għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, l‑għoti ta’ ordni lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi sabiex jipproċedu b’żamma ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni, f’sitwazzjonijiet fejn l-Istat Membru kkonċernat jaffaċċja theddida serja għas-sigurtà nazzjonali li tirriżulta li hija reali u attwali jew prevedibbli, fejn id-deċiżjoni li tipprevedi din l-ordni tista’ tkun suġġetta għal stħarriġ effettiv, jew minn qorti, jew minn entità amministrattiva indipendenti, li jagħtu deċiżjoni vinkolanti, bil-għan li tiġi vverifikata l-eżistenza ta’ waħda minn dawn is-sitwazzjonijiet kif ukoll l-osservanza tal-kundizzjonijiet u tal-garanziji li għandhom jiġu previsti, u fejn l-imsemmija ordni għandha tingħata biss għal perijodu limitat għal dak li huwa strettament neċessarju, iżda li jista’ jiġġedded jekk din it-theddida tippersisti;
–
li jipprevedu, għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, tal‑ġlieda kontra l-kriminalità serja u tal-prevenzjoni ta’ attentati serji kontra s-sigurtà pubblika, żamma mmirata ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni li tkun limitata, abbażi ta’ elementi oġġettivi u nondiskriminatorji, skont il-kategoriji ta’ persuni kkonċernati jew permezz ta’ kriterju ġeografiku, għal perijodu limitat ratione temporis għal dak li huwa strettament neċessarju, iżda li jista’ jiġġedded;
–
li jipprevedu, għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, tal‑ġlieda kontra l-kriminalità serja u tal-prevenzjoni ta’ attentati serji kontra s-sigurtà pubblika, żamma ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni tal-indirizzi IP assenjati lis-sors ta’ konnessjoni, għal perijodu limitat ratione temporis għal dak li huwa strettament neċessarju;
–
li jipprevedu, għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, tal‑ġlieda kontra l-kriminalità u tas-salvagwardja tas-sigurtà pubblika, żamma ġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni ta’ data relatata mal‑identità ċivili tal-utenti ta’ mezzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi; u
–
li jippermettu, għall-finijiet tal-ġlieda kontra l-kriminalità serja u, a fortiori, tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, l-għoti ta’ ordni lill‑fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, permezz ta’ deċiżjoni tal-awtorità kompetenti suġġetta għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv, sabiex jipproċedu, għal perijodu stabbilit, biż-żamma rapida ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il‑lokalizzazzjoni li dawn il‑fornituri ta’ servizzi għandhom għad-dispożizzjoni tagħhom,
sa fejn dawn il-miżuri jiżguraw, permezz ta’ regoli ċari u preċiżi, li ż‑żamma tad-data inkwistjoni hija suġġetta għall-osservanza tal‑kundizzjonijiet sostantivi u proċedurali applikabbli u li l-persuni kkonċernati għandhom garanziji effettivi kontra r-riskji ta’ abbuż”.
E.
Evalwazzjoni tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni f’dawn ir-rinviji għal deċiżjoni preliminari, fid-dawl tas-sentenza La Quadrature du Net
53.
Skont il-qorti tar-rinviju, li hija esklużivament responsabbli għall-interpretazzjoni tagħha, il-leġiżlazzjoni Ġermaniża tippreskrivi “ż-żamma, mingħajr ebda motiv, iġġeneralizzata u mingħajr distinzjoni personali, ġeografika u ta’ ħin, ta’ parti kbira mid-data dwar it-traffiku tat-telekomunikazzjonijiet rilevanti” (
42
).
54.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni mhux biss tawtorizza lill-awtoritajiet kompetenti sabiex jeżiġu ż-żamma tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni għal perijodu limitat: huwa l-leġiżlatur li jimponi direttament, u b’mod indefinit, l-obbligu li tinżamm din id-data.
55.
Bl-istabbiliment ta’ din il-premessa, din il-qorti elenkat, fil-komunikazzjonijiet tagħha tat‑13 ta’ Jannar 2021, id-disparitajiet bejn ir-regoli nazzjonali u dawk imsemmija fis-sentenza La Quadrature du Net, li jistgħu jwasslu għal soluzzjoni differenti minn dik adottata f’dak il-mument.
56.
Ser ngħaddi għall-analiżi ta’ dawn id-disparitajiet fl-istess ordni li biha l-qorti tar-rinviju telenkahom, iżda qabel għandi nirrikonoxxi li l-leġiżlatur Ġermaniż ħa bis-serjetà l-kompitu li jaġġusta l-leġiżlazzjoni nazzjonali sabiex tiġi konformi mar-rekwiżiti li jirriżultaw, f’dan il-kuntest, mill-kummentarju stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja.
57.
Bħalma tenfasizza l-qorti tar-rinviju, il-leġiżlazzjoni inkwistjoni hija r-riżultat ta’ emenda leġiżlattiva li saret minħabba l-ġurisprudenza tal-Bundesverfassunsgericht (il-Qorti Kostituzzjonali Federali) u minħabba l-effetti tal-kummentarju stabbilit fis-sentenza Digital Rights.
58.
Għaldaqstant, il-progress fil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni huwa ta’ min ifaħħru peress li huwa r-riżultat ta’ rieda ddeterminata li jkun hemm konformità mal-kummentarju tal-Qorti tal-Ġustizzja.
59.
Madankollu, l-isforz leġiżlattiv forsi ffoka iktar fuq l-aspetti dwar il-protezzjoni u l-aċċess għad-data miżmuma, iżda mhux daqstant fuq dawk relatati mad-delimitazzjoni mmirata tad-data li ż-żamma tagħha hija meħtieġa.
1. Tipoloġija tad-data miżmuma
60.
It-tipoloġija tad-data miżmuma (id-data relatata mas-siti tal-internet ikkonsultati, mal-posta elettronika u dik li tikkorrispondi għall-komunikazzjonijiet lejn jew minn servizzi ta’ għajnuna bit-telefon ta’ natura soċjali jew reliġjuża ma tinżammx) ma tipprekludix, fil-fehma tiegħi, li jiġi injorat il-fatt li l-obbligu tal-ħżin iġġeneralizzat u indifferenzjat jiġi estiż għal sett usa’ ta’ ħafna iktar data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni, li tkun simili, kollha kemm hi, għal dik eżaminata fis-sentenza La Quadrature du Net.
61.
F’dan is-sens, huwa kważi irrilevanti, minħabba l-karatteristiċi partikolari tagħha u l-impatt żgħir ħafna tagħha fuq il-kalkolu globali (
43
), li tiġi eskluża d-data dwar il-komunikazzjonijiet lejn ċerti linji ta’ assistenza telefonika, minn persuni, awtoritajiet jew organizzazzjonijiet f’oqsma soċjali jew reliġjużi.
62.
Lanqas ma huwa deċiżiv li l-obbligu taż-żamma ma jestendix għall-kontenut (kemm jekk ikun tas-siti kkonsultati fuq l-internet kif ukoll tal-posta elettronika), billi s-sentenza La Quadrature du Net ma għamlitx riferiment għalih, iżda għamlet riferiment għad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni tal-komunikazzjonijiet elettroniċi.
2. Tul tal-obbligu ta’ żamma tad-data
63.
Id-disparità l-iktar sinjifikattiva li hemm mar-regoli nazzjonali analizzati fis-sentenza La Quadrature du Net tikkonċerna t-tul tal-ħżin li, skont l-Artikolu 113b(1) tat-TKG, huwa ta’ erba’ jew ta’ għaxar ġimgħat (erba’ ġimgħat fil-każ tad-data dwar il-lokalizzazzjoni u għaxar ġimgħat għad-data l-oħra), u mhux ta’ sena.
64.
Kemm il-qorti tar-rinviju kif ukoll xi gvernijiet rappreżentati jinsistu fuq dan il-fatt, u jenfasizzaw li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni tnaqqas b’mod sinjifikattiv il-perijodu għaż-żamma tad-data. Għall-qorti tar-rinviju, it-tul iqsar inaqqas ir-riskju li jkun jista’ jitfassal profil globali tal-persuni kkonċernati.
65.
Bħalma sostnejt fil-konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germonophone, fejn qiegħed nirrepeti, ġustament, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni bħalissa, huwa importanti li d-data miżmuma tinżamm biss għal perijodu limitat (
44
), skont jekk tkunx tappartjeni lil kategorija jew lil oħrajn (
45
).
66.
Madankollu, jekk il-limitazzjoni ratione temporis tal-perijodu ta’ żamma tikkostitwixxi element rilevanti għall-evalwazzjoni tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni, din iċ-ċirkustanza ma tistax tpatti għall-fatt li hija timponi żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata tad-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni.
67.
Diġà spjegajt li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, apparti l-każ iġġustifikat mid-difiża tas-sigurtà nazzjonali, huwa possibbli biss il-ħżin immirat tad-data dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, minħabba r-riskju serju li tippreżenta ż-żamma ġġeneralizzata tagħha.
68.
Dan ir-riskju kien, b’mod definittiv, dak li ispira l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan il-qasam: “[Id]-data dwar it-traffiku u d-data dwar il-lokalizzazzjoni jistgħu jiżvelaw informazzjoni dwar numru sinjifikattiv ta’ aspetti tal-ħajja privata tal‑persuni kkonċernati, inkluż informazzjoni sensittiva bħall‑orjentazzjoni sesswali, l-opinjonijiet politiċi, it-twemmin reliġjuż, filosofiku, soċjali u oħrajn kif ukoll l-istat tas-saħħa, filwaqt li tali data tgawdi, fuq kollox, protezzjoni partikolari fid-dritt tal-Unjoni. Meħuda flimkien, tali data tista’ tippermetti li jinsiltu konklużjonijiet preċiżi ħafna dwar il-ħajja privata tal-persuni li d-data tagħhom tkun inżammet, bħalma huma l-użanzi tal-ħajja ta’ kuljum, il-postijiet ta’ soġġorn permanenti jew temporanji, il-vjaġġi ta’ kuljum jew oħrajn, l-attivitajiet eżerċitati, ir-relazzjonijiet soċjali ta’ dawn il-persuni u l-ambjenti soċjali ffrekwentati minnhom. B’mod partikolari, din id-data tipprovdi l-mezzi sabiex jiġi stabbilit il-profil tal-persuni kkonċernati, informazzjoni li hija daqstant ieħor sensittiva, fid-dawl tad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata bħalma huwa l-kontenut stess tal-komunikazzjonijiet” (
46
).
69.
Ċertament, u bħalma ssostni l-qorti tar-rinviju, żamma limitata ħafna fiż-żmien tista’ tagħmilha iktar diffiċli biex jitfasslu profili.
70.
Madankollu, l-ikbar jew l-inqas diffikultà f’dan ir-rigward ma hijiex biss fil-bażi taż-żmien taż-żamma, iżda wkoll tal-kwantità u l-kwalità tad-data miżmuma: iktar ma jkun hemm data, iktar tkun kbira l-possibbiltà li tinkiseb informazzjoni sensittiva matul perijodi ta’ żmien li t-tul tagħhom jiddependi, min-naħa tagħhom, mill-evoluzzjoni tat-tekniki ta’ monitoraġġ, ta’ korrelazzjoni u ta’ evalwazzjoni tad-data kollha relatata mal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Dak li llum jista’ jirriżulta bħala żmien mhux suffiċjenti għall-akkumulazzjoni tal-informazzjoni li tiffaċilita t-tfassil ta’ profili, jista’ jkun iktar milli biżżejjed sabiex dan isir f’futur bejn wieħed u ieħor immedjat (
47
).
71.
F’kull każ, u skont il-Qorti tal-Ġustizzja, “l-indħil fid-drittijiet fundamentali stabbiliti fl-Artikoli 7 u 8 tal-Karta li jinvolvi l-aċċess, minn awtorità pubblika, għal ġabra ta’ data dwar it-traffiku jew ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni, li tista’ tipprovdi informazzjoni dwar il-komunikazzjonijiet magħmula minn utent ta’ mezz ta’ komunikazzjoni elettronika jew dwar il-lokalizzazzjoni tat-tagħmir terminali li huwa juża, jippreżenta fi kwalunkwe każ natura serja irrispettivament mit-tul tal-perijodu li għalih l-aċċess għall-imsemmija data huwa mitlub u mill-kwantità jew min-natura tad-data disponibbli għal tali perijodu, meta […] din il-ġabra ta’ data tista’ tippermetti li jinsiltu konklużjonijiet preċiżi dwar il-ħajja privata tal-persuna jew tal-persuni kkonċernati” (
48
).
72.
Fil-qosor, inqis li, minkejja d-differenzi indikati mill-qorti tar-rinviju, is-similaritajiet dwar dan l-aspett bejn il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-proċessi a quibus u l-leġiżlazzjonijiet involuti fil-proċeduri li wasslu għas-sentenza La Quadrature du Net ma jippermettux li jiġi injorat il-kummentarju ta’ din tal-aħħar.
3. Protezzjoni tad-data kontra l-aċċess illegali għaliha
73.
Skont il-qorti tar-rinviju, ir-regoli Ġermaniżi jipprevedu protezzjoni effikaċi tad-data miżmuma mill-perikoli ta’ abbuż u ta’ aċċess illegali.
74.
Mingħajr ma jitqajmu dubji dwar l-isforz leġiżlattiv fir-rigward tal-protezzjoni tad-data u tal-aċċess għaliha, ma jistax jintesa li, għall-Qorti tal-Ġustizzja, “[iż]-żamma ta’ data dwar it‑traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni tikkostitwixxi, fiha nnifisha […] indħil fid-drittijiet fundamentali għar-rispett tal-ħajja privata u għall-protezzjoni tad-data personali” (
49
). F’dan is-sens, “l-aċċess għal tali data jikkostitwixxi, ikun xi jkun l-użu li jsir minnha sussegwentement, indħil ċar” fid-drittijiet fundamentali msemmija (
50
).
75.
Għaldaqstant, ma huwiex rilevanti għall-finijiet ta’ din il-kawża li s-sistema ta’ protezzjoni tad-data miżmuma prevista mil-leġiżlatur Ġermaniż: a) tiżgura b’mod effettiv il-ħarsien ta’ din id-data; b) tillimita l-kundizzjonijiet ta’ aċċess b’mod rigoruż u effettiv, filwaqt li tillimita ċ-ċirku ta’ dawk li jista’ jkollhom aċċess għaliha; u c) tippermetti biss l-użu tad-data maħżuna għal finijiet ta’ investigazzjoni ta’ reati serji u għall-prevenzjoni ta’ riskji speċifiċi għall-ħajja jew għal-libertà tal-persuni jew għas-sigurtà tal-Istat.
76.
Dak li huwa verament deċiżiv huwa li, bħalma tirrepeti wkoll il-qorti tar-rinviju, l-obbligu taż-żamma inkwistjoni, fih innifsu, ma huwa suġġett għal ebda kundizzjoni speċifika.
4. Effett tas-sentenza tal-Bundesverfassungsgericht (il-Qorti Kostituzzjonali Federali) tas‑27 ta’ Mejju 2020
77.
Il-qorti tar-rinviju tagħmel riferiment għal deċiżjoni tal-Bundesverfassungsgericht (il-Qorti Kostituzzjonali Federali) dwar l-Artikolu 113 tat-TKG (
51
), li bħala riżultat, wara li ġiet iddikjarata bħala mhux kostituzzjonali, il-validità ta’ din id-dispożizzjoni ġiet suġġetta għal kundizzjonijiet li l-kompatibbiltà tagħhom mad-dritt tal-Unjoni ma hijiex faċli sabiex tiġi ddeterminata.
78.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandha xejn xi tgħid, f’dan il-mument, dwar l-effetti ta’ din is-sentenza u wisq inqas dwar il-limiti tar-regoli l-ġodda li l-leġiżlatur Ġermaniż għandu jadotta (jew li adotta, jekk ikun il-każ).
79.
Jekk, bħalma ssostni l-qorti tar-rinviju, hija għandha tiddeċiedi dwar is-sentenza ta’ “Reviżjoni” abbażi tad-dritt fis-seħħ fid-data meta tingħata d-deċiżjoni, hija għandha tiddeċiedi hija nnifisha dwar jekk hijiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-protezzjoni tad-data dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi.
5. Indirizzi IP
80.
Skont il-qorti tar-rinviju, mill-punt 168 tas-sentenza La Quadrature du Net jidher li l-Qorti tal-Ġustizzja teħtieġ li għall-indirizzi IP ikun hemm motiv għaż-żamma marbuta mal-għan tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, tal-ġlieda kontra l-kriminalità serja u tal-prevenzjoni tat-theddid serju kontra s-sigurtà pubblika. Madankollu, mill-punt 155 huwa dedott li dawn l-indirizzi IP jistgħu jinżammu mingħajr il-ħtieġa għal motiv speċifiku, fejn ikun biss l-użu tad-data miżmuma li jkun jeħtieġ motiv marbut ma’ dan l-għan.
81.
Madankollu, ma nifhimx li hemm tali tensjoni (wisq inqas, kontradizzjoni). Jekk fil-punt 155 huwa ddikjarat li ż-żamma ġġeneralizzata u indifferenzjata tal-indirizzi IP attribwiti lis-sors ta’ konnessjoni “ma tidhirx, bħala regola, li tikser l-Artikolu 15(1) tad‑Direttiva 2002/58”, imbagħad huwa ddikjarat li, fil-punt 156, “[m]inħabba n-natura serja tal-indħil fid-drittijiet fundamentali […] li jirriżulta minn din iż-żamma, huma biss il‑ġlieda kontra l-kriminalità serja, il-prevenzjoni ta’ theddid serju kontra s-sigurtà pubblika u s-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, li jistgħu jiġġustifikaw dan l-indħil […]”.
82.
Mill-punti 155 u 156 moqrija flimkien tas-sentenza La Quadrature du Net għaldaqstant, toħroġ ir-risposta koerenti li, fil-punt 168 tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tat għad-domandi preliminari ppreżentati dakinhar dwar iż-żamma tal-indirizzi IP.
83.
Fis-seduta ġew enfasizzati ċerti problemi – li, fil-fehma ta’ xi intervenjenti, jeħtieġu kjarifika min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja – dwar iż-żamma tal-indirizzi IP. Is-soluzzjoni għal dawn il-problemi (fost oħrajn, dawk ikkawżati mid-disparità bejn l-indirizzi IP dinamiċi u dawk statiċi, kif ukoll mill-impatt tal-protokoll Ipv6), fil-fehma tiegħi tmur lil hinn minn dak li tissuġġerixxi l-qorti tar-rinviju, li t-talbiet inizjali tagħha għal deċiżjoni preliminari (
52
) u li l-komunikazzjoni tagħha tat‑13 ta’ Jannar 2021 huma ħafna iktar limitati fil-portata tagħhom fir-rigward ta’ dan il-punt.
V. Konklużjoni
84.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi lill-Bundesverwaltungsgericht (il-Qorti Amministrattiva Federali, il-Ġermanja) kif ġej:
“L-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat‑12 ta’ Lulju 2002, dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika(Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika), kif emendata bid-Direttiva 2009/136/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal‑25 ta’ Novembru 2009, moqri flimkien mal-Artikoli 7, 8, 11 u 52(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u tal-Artikolu 4(2) TUE, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tobbliga lill-fornituri ta’ servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli għall-pubbliku jżommu, b’mod preventiv, iġġeneralizzat u indifferenzjat, id-data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni tal-utenti finali ta’ dawn is-servizzi għal għanijiet li huma differenti minn dawk tal-protezzjoni tas-sigurtà nazzjonali kontra theddida serja li tkun reali, attwali jew prevedibbli”.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ispanjol.
(
2
)	Kawża C‑140/20, Commissioner of the Garda Síochána et, li dwarha wkoll qiegħed nippreżenta konklużjonijiet fl-istess data.
(
3
)	Iktar ’il quddiem, il-“konklużjonijiet La Quadrature du Net (EU:C:2020:6).
(
4
)	Iktar ’il quddiem, il-“konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone, (EU:C:2020:7).
(
5
)	Kawżi C‑293/12 u C‑594/12 (EU:C:2014:238, iktar ’il quddiem, is-“sentenza Digital Rights”).
(
6
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑15 ta’ Marzu 2006 dwar iż-żamma ta’ data ġenerata jew proċessata b’konnessjoni mal-provvista ta’ servizzi pubblikament disponibbli ta’ komunikazzjoni elettronika jew ta’ networks ta’ komunikazzjoni pubblika u li temendi d-Direttiva 2002/58/KE (ĠU 2006, L 105, p. 54).
(
7
)	Kawżi C‑203/15 u C‑698/15 (EU:C:2016:970, iktar ’il quddiem, is-“sentenza Tele2 Sverige”).
(
8
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Lulju 2002 dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika(Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 514), fil-verżjoni emendata mid-Direttiva 2009/136/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2009 (ĠU 2009, L 337, p. 11, rettifika fil-ĠU 2013, L 241, p. 9).
(
9
)	Kawża C‑207/16 (EU:C:2018:788).
(
10
)	Kawża C‑623/17 (EU:C:2020:790).
(
11
)	Kawżi C‑511/18, C‑512/18 u C‑520/18 (EU:C:2020:791, iktar ’il quddiem, is-“sentenza La Quadrature du Net”).
(
12
)	Punt 30 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
13
)	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑24 ta’ Ottubru 1995 dwar il-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward ta’ l-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ dik id-data (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 15, p. 355).
(
14
)	Il-komunikazzjonijiet imsemmijin fl-Artikolu 99(2) tat-TKG huma komunikazzjonijiet ma’ persuni, awtoritajiet u organizzazzjonijiet ta’ natura soċjali jew reliġjuża li joffru servizzi ta’ assistenza telefonika lil interlokuturi, li normalment ikunu anonimi, f’każijiet ta’ sitwazzjonijiet ta’ urġenza psikoloġika jew soċjali u li jkunu suġġetti għal obbligi ta’ kunfidenzjalità partikolari. Skont it-tieni sar-raba’ frażi tal-Artikolu 99(2) tat-TKG, din l-eċċezzjoni hija suġġetta għall-elenkar f’lista ġestita mill-Bundesnetzagentur für Elektrizität, Gas, Telekommunikation, Post und Eisenbahnen (l-Aġenzija Federali tan-Networks tal-Elettriku, tal-Gass, tat-Telekomunikazzjonijiet, tal-Posta u tal-Ferroviji, iktar ’il quddiem, l-“Aġenzija Federali tan-Networks”), wara verifika tan-natura tas-servizzi tagħha permezz ta’ ċertifikat maħruġ minn entità, organu jew fondazzjoni rregolat mid-dritt pubbliku.
(
15
)	Gesetz zur Einführung einer Speicherpflicht und einer Höchstspeicherfrist für Verkehrsdaten (il-Liġi dwar l-Introduzzjoni ta’ Obbligu u Perijodu Massimu ta’ Ħżin tad-Data dwar it-Traffiku).
(
16
)	1 BvR 256/08, 1 BvR 263/08, 1 BvR 586/08 (DE:BVerfG:2010:rs20100302.1bvr025608).
(
17
)	Skont il-qorti tar-rinviju, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma teskludix kompletament il-possibbiltà li l-leġiżlaturi nazzjonali jistgħu jistabbilixxu, wara kunsiderazzjoni xierqa, ħżin tad-data mingħajr motiv (jekk ikun meħtieġ, issupplimentat minn sistema ta’ aċċess stretta), filwaqt li tikkunsidra r-riskju potenzjali speċifiku li jirriżulta mill-mezzi l-ġodda tat-telekomunikazzjoni.
(
18
)	Din hija l-espressjoni letterali li tuża l-qorti tar-rinviju.
(
19
)	Sentenza tas‑27 ta’ Mejju 2020, 1 BvR 1873/13, 1 BvR 2618/13 (DE:BVerfG:2020:rs20200527.1bvr187313). F’konformità ma’ din is-sentenza, l-Artikolu 113 tat-TKG huwa inkompatibbli mal-Artikoli 2(1) u 10(1) tal-Grundgesetz (il-Liġi Fundamentali) u jista’ jiġi applikat biss sal-adozzjoni ta’ regoli ġodda, bħala massimu sal‑31 ta’ Diċembru 2021.
(
20
)	Sentenza La Quadrature du Net, punt 104.
(
21
)	Punt 19(a), tad-digriet tar-rinviju.
(
22
)	Konklużjonijiet La Quadrature du Net, punti 40 sa 90.
(
23
)	Sentenza La Quadrature du Net, punt 109.
(
24
)	Ibidem, punti 111 sa 133.
(
25
)	Sentenza La Quadrature du Net, punt 136.
(
26
)	Ibidem, punt 137 (korsiv miżjud minni). Dan huwa minnu, tkompli l-Qorti tal-Ġustizzja, “[a]nki jekk tali miżura tkopri, mingħajr distinzjoni, l-utenti kollha ta’ mezzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi mingħajr ma dawn ikunu jidhru li għandhom rabta, mal-ewwel daqqa ta’ għajn […] ma’ theddida għas-sigurtà nazzjonali ta’ dan l-Istat Membru”, u għaldaqstant hemm lok “li jiġi kkunsidrat li l-eżistenza ta’ tali theddida hija ta’ natura, minnha nnifisha, li tistabbilixxi din ir-rabta” (loc. ult. cit.).
(
27
)	CE:ECHR:2021:0525JUD005817013.
(
28
)	CE:ECHR:2021:0525JUD003525208.
(
29
)	CE:ECHR:2015:1204JUD004714306.
(
30
)	Sentenza La Quadrature du Net, punt 147: “l-Artikolu 15(1) tad‑Direttiva 2002/58, moqri fid-dawl tal-Artikoli 7, 8 u 11 kif ukoll tal-Artikolu 52(1) tal-Karta, ma jipprekludix li Stat Membru jadotta leġiżlazzjoni li tippermetti, b’mod preventiv, iż-żamma mmirata ta’ data dwar it-traffiku u ta’ data dwar il-lokalizzazzjoni, għall-finijiet tal-ġlieda kontra l-kriminalità serja u tal-prevenzjoni ta’ attentati serji kontra s‑sigurtà pubblika, kif ukoll għall-finijiet tas-salvagwardja tas-sigurtà nazzjonali, bil-kundizzjoni li tali żamma tkun, fir-rigward tal-kategoriji ta’ data li għandha tinżamm, tal-mezzi ta’ komunikazzjoni koperti, tal‑persuni kkonċernati kif ukoll tal-perijodu taż-żamma, limitata għal dak li jkun strettament neċessarju”. Korsiv miżjud minni.
(
31
)	Sentenza La Quadrature du Net, punti 148 u 149.
(
32
)	Sentenza La Quadrature du Net, punt 150.
(
33
)	Apparti l-inadegwatezza tagħhom, jistgħu jwasslu għall-istabbiliment ta’ sistema ta’ suspett ġenerali fuq ċerti taqsimiet tal-popolazzjoni jew għall-istigmatizzazzjoni ta’ żoni ġeografiċi.
(
34
)	Konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone, punti 88 u 89.
(
35
)	Ibidem, punt 90.
(
36
)	Punt 47 fin-nota ta’ osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu. Evalwazzjoni li kienet enfasizzata wkoll minn ċerti gvernijiet matul is-seduta.
(
37
)	Groupe Échange d’informations et protection des données (DAPIX). Il-Gvern Svediż esprima l-istess fehma fil-punt 21 tan-nota ta’ osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu.
(
38
)	Fil-punt 92 tal-konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone indikajt li dawn il-gruppi ta’ ħidma evalwaw, bħala metodi ta’ esplorazzjoni, il-limitu tal-kategoriji ta’ data miżmuma; il-psewdonimizzazzjoni tad-data; l-implimentazzjoni ta’ perijodi ta’ żamma limitati; l-esklużjoni ta’ ċerti kategoriji ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi; l-awtorizzazzjonijiet ta’ ħżin li jistgħu jiġġeddu; l-obbligu ta’ żamma tad-data maħżuna fl-Unjoni, jew il-kontroll sistematiku u regolari min-naħa ta’ awtorità amministrattiva indipendenti tal-garanziji offruti mill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi kontra l-użu mhux xieraq tad-data.
(
39
)	Konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone, punti 93 u 94.
(
40
)	Ibidem, punt 95.
(
41
)	Ibidem, punt 104.
(
42
)	Punt 25b(b), tad-digriet tar-rinviju oriġinali bil-Ġermaniż.
(
43
)	Fis-seduta, il-Gvern Ġermaniż niżżel 1300 bħala n-numru ta’ entitajiet li l-komunikazzjonijiet elettroniċi tagħhom kienu esklużi mill-obbligu ta’ żamma u għamilha ċara li din l-esklużjoni ma tistax tiġi applikata għall-professjonisti suġġetti għall-obbligi li jinżammu s-sigrieti professjonali (bħall-avukati jew it-tobba), minħabba n-numru għoli ta’ tali professjonisti.
(
44
)	Konklużjonijiet Ordre des barreaux francophones et germanophone, punti 96. B’dan il-mod, jiġi evitat “li tingħata immaġni ddettaljata tal-ħajja tal-persuni kkonċernati. Barra minn hekk dan il-perijodu ta’ żamma għandu jiġi adattat skont in-natura tad-data sabiex dik li tipprovdi informazzjoni iktar preċiża dwar l-istil tal-ħajja u d-drawwiet ta’ dawn il-persuni tiġi maħżuna għal perijodu ta’ żmien iqsar”.
(
45
)	Ibidem, punt 97. “Fi kliem ieħor, id-distinzjoni fil-perijodu ta’ żamma ta’ kull kategorija ta’ data, skont l-utilità tagħha sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta’ sigurtà, huwa metodu li għandu jiġi esplorat. Billi jiġi limitat iż-żmien li matulu ż-żewġ kategoriji ta’ data jiġu maħżuna b’mod simultanju (u, għaldaqstant, jistgħu jintużaw sabiex jinstabu korrelazzjonijiet li jiżvelaw l-istil ta’ ħajja tal-persuni kkonċernati) tiġi estiża l-protezzjoni tad-dritt li jinsab fl-Artikolu 8 tal-Karta”.
(
46
)	Sentenza La Quadrature du Net, punt 117.
(
47
)	Bħalma ġie ċċarat fis-seduta, anki perijodu ta’ għaxar ġimgħat ta’ akkumulazzjoni ta’ metadata (data dwar it-traffiku u dwar il-lokalizzazzjoni) jista’ jkun biżżejjed sabiex jiġu identifikati tendenzi fl-aġir tal-abbonat li, minħabba r-repetizzjoni tiegħu, jiżvela karatteristiċi sensittivi tal-personalità u tal-ħajja tiegħu.
(
48
)	Sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2021, Prokuratuur (Kundizzjonijiet ta’ aċċess għad-data dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi) (C‑746/18, EU:C:2021:152), punt 39. Korsiv miżjud minni.
(
49
)	Sentenza La Quadrature du Net, punt 115.
(
50
)	Ibidem, punt 116. Mingħajr korsiv fl-oriġinali.
(
51
)	Ara l-punt 19 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
52
)	Punt 30 tad-digriet tar-rinviju.