62019TJ0825_RES
Συνεκδικασθείσες υποθέσεις T‑825/19 και T‑826/19
Tazzetti SpA και Tazzetti SA
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (πρώτο πενταμελές τμήμα) της 22ας Μαρτίου 2023
«Περιβάλλον – Κανονισμός (ΕΕ) 517/2014 – Φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου – Ηλεκτρονικό μητρώο για τις ποσοστώσεις που αφορούν τη διάθεση υδροφθορανθράκων στην αγορά – Επιχειρήσεις με τον ίδιο πραγματικό δικαιούχο – Μοναδικός εισαγωγέας ή παραγωγός – Βλαπτική πράξη – Έννομο συμφέρον – Παραδεκτό – Αίτημα περί προσαρμογής της προσφυγής – Απαράδεκτο – Ένσταση έλλειψης νομιμότητας – Ερμηνεία εκτελεστικού κανονισμού σύμφωνα με τον βασικό κανονισμό – Εκτελεστικές εξουσίες της Επιτροπής»
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Έννομο συμφέρον – Απαίτηση υπάρξεως γεγενημένου και ενεστώτος εννόμου συμφέροντος – Εκτίμηση κατά τον χρόνο ασκήσεως της προσφυγής – Προσφυγή δυνάμενη να προσπορίσει όφελος στον προσφεύγοντα
(Άρθρο 263, εδ. 4, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 45, 49-53, 111-122)
Προσφυγή ακυρώσεως – Πράξεις δεκτικές προσφυγής – Προπαρασκευαστικές πράξεις – Δεν εμπίπτουν – Απόφαση της Επιτροπής που παρέχει σε εταιρία το δικαίωμα να της κατανέμονται ποσοστώσεις υδροφθορανθράκων και αρνείται το δικαίωμα αυτό σε άλλη εταιρία με τον ίδιο πραγματικό δικαιούχο – Πράξη που παράγει αυτοτελή έννομα αποτελέσματα – Εμπίπτει
(Άρθρο 263, εδ. 1, ΣΛΕΕ· κανονισμός 517/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου)
(βλ. σκέψεις 75, 76, 87-92, 96-99, 104, 108)
Περιβάλλον – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Μείωση των εκπομπών φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου – Κανονισμός 517/2014 – Κατανομή ποσοστώσεων που αφορούν τη διάθεση υδροφθορανθράκων στην αγορά – Μηχανισμός κατανομής που στηρίζεται στον υπολογισμό τιμών αναφοράς – Διαδικασία εκ νέου υπολογισμού των τιμών αναφοράς – Εκτελεστικός κανονισμός της Επιτροπής που χαρακτηρίζει επιχειρήσεις που έχουν τον ίδιο πραγματικό δικαιούχο ως μοναδικό παραγωγό ή εισαγωγέα για τους σκοπούς του εκ νέου υπολογισμού – Πεδίο εφαρμογής
(Κανονισμός 517/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 16 §§ 2 και 3· κανονισμός 2019/661 της Επιτροπής, άρθρο 7 § 1)
(βλ. σκέψεις 138-141)
Περιβάλλον – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Μείωση των εκπομπών φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου – Κανονισμός 517/2014 – Κατανομή ποσοστώσεων που αφορούν τη διάθεση υδροφθορανθράκων στην αγορά – Εκτελεστικές εξουσίες της Επιτροπής – Περιεχόμενο – Έκδοση εκτελεστικού κανονισμού που τροποποίησε τα δικαιώματα των επιχειρήσεων στην κατανομή ποσοστώσεων και το δικαίωμά τους να μεταβιβάζουν τις ποσοστώσεις αυτές – Αναρμοδιότητα
(Άρθρο 291 § 2, ΣΛΕΕ· κανονισμός 517/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 16 § 3, 17 § 2 και 18 § 1 και παράρτημα VI, σημείο 1· κανονισμός 2019/661 της Επιτροπής, άρθρο 7 § 1)
(βλ. σκέψεις 154-161, 165, 166, 184-207, 210, 211)
Σύνοψη
Στο πλαίσιο της καταπολέμησης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσαν τον κανονισμό 517/2014 για τα φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου (
1
), ο οποίος αποσκοπεί στον περιορισμό των ποσοτήτων υδροφθορανθράκων (HFC) που διατίθενται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό, εναπόκειται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καθορίζει τη μέγιστη ποσότητα HFC που μπορεί να διατίθεται στην αγορά ετησίως και να κατανέμει ποσοστώσεις στους παραγωγούς και εισαγωγείς βάσει μηχανισμού κατανομής ο οποίος βασίζεται, μεταξύ άλλων, στον καθορισμό τιμών αναφοράς. Συναφώς, ο κανονισμός διευκρινίζει ότι οι τιμές αναφοράς χορηγούνται αρχικώς στους παραγωγούς και εισαγωγείς που δήλωσαν ότι είχαν διαθέσει στην αγορά HFC μεταξύ 2009 και 2012. Από το 2017 και στη συνέχεια ανά τριετία, η Επιτροπή υποχρεούται να υπολογίζει εκ νέου τις τιμές αναφοράς με βάση τον ετήσιο μέσο όρο των ποσοτήτων HFC που έχουν διατεθεί νομίμως στην αγορά από 1ης Ιανουαρίου 2015.
Κατά τον κανονισμό 517/2014, η Επιτροπή είχε επίσης την υποχρέωση να καταρτίσει ηλεκτρονικό μητρώο ποσοστώσεων για τη διάθεση HFC στην αγορά (στο εξής: μητρώο HFC). Προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία του εν λόγω μητρώου, η Επιτροπή εξέδωσε τον εκτελεστικό κανονισμό 2019/661 (
2
).
Προκειμένου να αποφευχθούν τυχόν καταστρατηγήσεις ή καταχρήσεις κατά την κατανομή των ποσοστώσεων HFC, το άρθρο 7, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2019/661 προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι όλες οι επιχειρήσεις που έχουν τον ίδιο ή τους ίδιους πραγματικούς δικαιούχους θεωρούνται μοναδικός εισαγωγέας ή παραγωγός για τους σκοπούς του εκ νέου υπολογισμού των τιμών αναφοράς βάσει του κανονισμού 517/2014.
Το 2008, η Tazzetti SpA, εταιρία ιταλικού δικαίου που διαθέτει HFC στην αγορά της Ένωσης, εξαγόρασε μια εταιρία ισπανικού δικαίου η οποία διέθετε επίσης HFC στην αγορά. Η Επιτροπή ενημέρωσε την τελευταία και την Tazzetti SpA, με επιστολές της 27ης και της 30ής Σεπτεμβρίου 2019 και της 20ής Νοεμβρίου 2019 (στο εξής, από κοινού: προσβαλλόμενες αποφάσεις), ότι, εφόσον οι δύο αυτές επιχειρήσεις είχαν τον ίδιο πραγματικό δικαιούχο, μόνον η Tazzetti SpA μπορούσε στο εξής να λαμβάνει ποσοστώσεις HFC, σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2019/661.
Εκτιμώντας ότι η Επιτροπή υπερέβη τις αρμοδιότητές της με τη θέσπιση του άρθρου 7, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2019/661, η Tazzetti SpA και η εξαγορασθείσα εταιρία άσκησαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου δύο προσφυγές με αίτημα την ακύρωση των προσβαλλόμενων αποφάσεων. Προς στήριξη των προσφυγών αυτών, οι προσφεύγουσες ισχυρίζονται ότι, ενώ η εκτελεστική αρμοδιότητα της Επιτροπής περιορίζεται στην ομαλή λειτουργία του μητρώου HFC, το προμνημονευθέν άρθρο 7, παράγραφος 1, τροποποίησε την ίδια τη λειτουργία του μηχανισμού ποσοστώσεων HFC που είχε θεσπίσει ο κανονισμός 517/2014.
Οι προσφυγές αυτές γίνονται δεκτές από το πρώτο πενταμελές τμήμα του Γενικού Δικαστηρίου, το οποίο, με την ευκαιρία αυτή, προσδιορίζει την έκταση των εκτελεστικών εξουσιών της Επιτροπής στο πλαίσιο του συστήματος κατανομής ποσοστώσεων HFC που θεσπίστηκε με τον κανονισμό 517/2014.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει κατ’ αρχάς ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, από το γράμμα του άρθρου 7, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2019/661 προκύπτει σαφώς και χωρίς αμφισημία ότι η διάταξη αυτή εφαρμόζεται σε όλους τους παραγωγούς και εισαγωγείς που υπόκεινται στη διαδικασία εκ νέου υπολογισμού των τιμών αναφοράς και ότι δεν προβλέπεται καμία παρέκκλιση υπέρ των ήδη δραστηριοποιούμενων επιχειρήσεων, ήτοι εκείνων οι οποίες, όπως οι προσφεύγουσες, δήλωσαν ότι διέθεσαν HFC στην αγορά μεταξύ 2009 και 2012.
Κατόπιν της διευκρινίσεως αυτής, το Γενικό Δικαστήριο εξετάζει αν, με τη θέσπιση του άρθρου 7, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2019/661, η Επιτροπή υπερέβη τα όρια της εκτελεστικής αρμοδιότητας που της απονέμουν ο κανονισμός 517/2014 και το άρθρο 291 ΣΛΕΕ (
3
). Ειδικότερα, το Γενικό Δικαστήριο εξετάζει τα επιχειρήματα των προσφευγουσών σύμφωνα με τα οποία η Επιτροπή συμπλήρωσε ή τροποποίησε τον κανονισμό 517/2014 όσον αφορά, αφενός, τα δικαιώματα των επιχειρήσεων στην κατανομή ποσοστώσεων HFC και, αφετέρου, τα δικαιώματά τους να μεταβιβάζουν ποσοστώσεις HFC.
Κατ’ αρχάς, το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει, αφενός, ότι από το άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 517/2014 προκύπτει ότι η εκτελεστική αρμοδιότητα της Επιτροπής περιορίζεται στην ομαλή λειτουργία του μητρώου HFC, το οποίο αποτελεί εργαλείο για τη διαχείριση των ποσοστώσεων, τη διάθεση HFC στην αγορά και την υποβολή εκθέσεων, συμπεριλαμβανομένης της σχετικής με τον εξοπλισμό που διατίθεται στην αγορά. Αφετέρου, όταν η εκτελεστική αρμοδιότητα απονέμεται στην Επιτροπή βάσει του άρθρου 291, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, οι διατάξεις της εκτελεστικής πράξης την οποία εκδίδει πρέπει να συνάδουν προς τους βασικούς γενικούς σκοπούς που επιδιώκει η νομοθετική πράξη και να είναι αναγκαίες ή χρήσιμες για την εφαρμογή της, χωρίς να τη συμπληρώνουν ή να την τροποποιούν, ακόμη και ως προς τα μη ουσιώδη στοιχεία της.
Όσον αφορά τα δικαιώματα των επιχειρήσεων σε κατανομή ποσοστώσεων HFC, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει στη συνέχεια ότι, δυνάμει του άρθρου 16, παράγραφος 3, του κανονισμού 517/2014, κάθε επιχείρηση, νοούμενη ως μεμονωμένο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, η οποία διέθεσε νομίμως HFC στην αγορά από 1ης Ιανουαρίου 2015 και υπέβαλε την έκθεση που προβλέπεται από τον κανονισμό αυτόν δικαιούται τιμή αναφοράς επ’ ευκαιρία του εκ νέου υπολογισμού των τιμών αναφοράς κάθε τριετία. Προβλέποντας ότι πλείονες επιχειρήσεις που έχουν τον ίδιο πραγματικό δικαιούχο θεωρούνται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, ως ενιαία επιχείρηση για τους σκοπούς του κανονισμού 517/2014, το άρθρο 7, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2019/661 τροποποίησε το καθεστώς αυτό που θεσπίστηκε με τον βασικό κανονισμό, προσθέτοντας προϋποθέσεις που δεν προβλέπονταν σε αυτόν όσον αφορά την εξακρίβωση του δικαιώματος των επιχειρήσεων να επωφελούνται από τιμές αναφοράς.
Ενεργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Επιτροπή τροποποίησε επίσης το καθεστώς κατανομής ποσοστώσεων HFC που θεσπίστηκε με τον κανονισμό 517/2014 (
4
), δεδομένου ότι στον μοναδικό παραγωγό ή εισαγωγέα, κατά την έννοια του άρθρου 7, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2019/661, χορηγούνται, βάσει της ενιαίας τιμής αναφοράς του, όχι μόνον οι ποσοστώσεις HFC που αντιστοιχούν στις ποσότητες HFC που αυτός διέθεσε προηγουμένως στην αγορά, αλλά και οι ποσοστώσεις που αντιστοιχούν στις ποσότητες HFC που διέθεσαν στην αγορά οι άλλες επιχειρήσεις που έχουν τον ίδιο πραγματικό δικαιούχο, οι οποίες, όμως, στερούνται του δικαιώματος σε τιμή αναφοράς ιδίω ονόματι και στις ποσοστώσεις που συνδέονται με αυτήν.
Κατά συνέπεια, οι τελευταίες αυτές επιχειρήσεις στερούνται εν τέλει και του δικαιώματος μεταβιβάσεως ποσοστώσεων HFC από της θέσεως σε ισχύ του άρθρου 7, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2019/661, δεδομένου ότι, κατά τον κανονισμό 517/2014 (
5
), τέτοιο δικαίωμα έχουν μόνον οι επιχειρήσεις στις οποίες έχει κατανεμηθεί ποσόστωση βάσει τιμής αναφοράς.
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η Επιτροπή, θεσπίζοντας το άρθρο 7, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2019/661, τροποποίησε τα δικαιώματα που αντλούσαν οι οικείες επιχειρήσεις από τον κανονισμό 517/2014 όσον αφορά το ευεργέτημα της τιμής αναφοράς, τη δυνατότητα να τους κατανέμονται ποσοστώσεις HFC ιδίω ονόματι και τη δυνατότητα να μεταβιβάζουν τις ποσοστώσεις αυτές, μεταρρυθμίζοντας έτσι την ίδια τη λειτουργία του συστήματος ποσοστώσεων HFC.
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή δεν ήταν αρμόδια να θεσπίσει το άρθρο 7, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2019/661 και, κατά συνέπεια, ακυρώνει τις προσβαλλόμενες αποφάσεις που εκδόθηκαν βάσει του άρθρου αυτού.
(
1
)	Κανονισμός (ΕΕ) 517/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για τα φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 842/2006 (ΕΕ 2014, L 150, σ. 195).
(
2
)	Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2019/661 της Επιτροπής, της 25ης Απριλίου 2019, για την εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας του ηλεκτρονικού μητρώου για τις ποσοστώσεις που αφορούν τη διάθεση υδροφθορανθράκων στην αγορά (ΕΕ 2019, L 112, σ. 11).
(
3
)	Κατά το άρθρο 291, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, «[ό]ταν απαιτούνται ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση των νομικά δεσμευτικών πράξεων της Ένωσης, οι πράξεις αυτές αναθέτουν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή […]».
(
4
)	Παράρτημα VI, σημείο 1, του κανονισμού 517/2014.
(
5
)	Άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 517/2014.