62022CO0254_INF
Digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) tat‑28 ta’ Frar 2023 –Caixabank
(Kawża C-254/22)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Artikoli 53 u 99 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja – Protezzjoni tal-konsumaturi – Direttiva 93/13/KEE – Klawżoli inġusti fil-kuntratti konklużi mal-konsumaturi – Direttiva 2014/17/UE – Self ipotekarju – Rata ta’ interessi varjabbli – Klawżola li tipprevedi l-applikazzjoni ta’ rata ta’ interessi kkalkolata fuq il-bażi ta’ indiċi ta’ referenza għal self ipotekarju (IRPH) miżjud b’0.50 % – Kriterji għall-evalwazzjoni tan-natura inġusta ta’ tali klawżola – Rekwiżiti ta’ bona fide, ta’ bilanċ u ta’ trasparenza – Konsegwenzi tal-konstatazzjoni tan-natura inġusta tal-klawżola”
1.
Domandi preliminari – Ammissibbiltà – Domandi magħmula mingħajr informazzjoni suffiċjenti fuq ir-raġunijiet li jiġġustifikaw in-neċessità ta’ risposta għad-domandi preliminari – Assenza ta’ rabta bejn il-kawża prinċipali u d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni msemmija fid-domandi preliminari – Inammissibbiltà manifesta
(Artikolu 267 TFUE; Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, Artikolu 94)
(ara l-punti 30 sa 35 u d-dispożittiv 1)
2.
Domandi preliminari – Ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja – Limiti – Interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali – Esklużjoni
(Artikolu 267 TFUE)
(ara l-punti 37 sa 40, 46)
3.
Protezzjoni tal-konsumaturi – Klawżoli inġusti fil-kuntratti konklużi mal-konsumaturi – Direttiva 93/13 – Klawżola li tistabbilixxi rata’ ta’ interessi varjabbli – Rekwiżit ta’ trasparenza – Portata – Kriterji ta’ evalwazzjoni – Kummerċjant eżentat mill-obbligu li jipprovdi lill-konsumatur l-informazzjoni dwar l-evoluzzjoni fl-imgħoddi tal-indiċi ta’ referenza tal-kreditu, skont leġiżlazzjoni u ġurisprudenza nazzjonali – Inklużjoni – Kundizzjoni – Informazzjoni li ppermettiet lill-konsumatur medju jifhem il-funzjonament konkret tal-metodu ta’ kalkolu tal-indiċi ta’ referenza u jevalwa l-konsegwenzi ekonomiċi – Verifika li għandha twettaq il-qorti nazzjonali
(Direttiva tal-Kunsill 93/13, Artikoli 3, 5 u 7)
(ara l-punti 44, 45, 47 sa 49 u d-dispożittiv 2)
4.
Protezzjoni tal-konsumaturi – Klawżoli inġusti fil-kuntratti konklużi mal-konsumaturi – Direttiva 93/13 – Klawżola inġusta fis-sens tal-Artikolu 3 – Evalwazzjoni tan-natura inġusta mill-qorti nazzjonali – Klawżola li tistabbilixxi rata’ ta’ interessi varjabbli – Leġiżlazzjoni u ġurisprudenza nazzjonali li jistabbilixxu l-assenza ta’ bona fide tal-kummerċjant bħala pre-rekwiżit neċessarju qabel kwalunkwe stħarriġ tal-kontenut ta’ klawżola mhux trasparenti – Inammissibbiltà – Kummerċjant li jitqies li aġixxa in bona fide bl-istabbiliment tar-rata ta’ interessi ta’ self ipotekarju b’riferiment għal indiċi previst mil-liġi – Żbilanċ sinjifikattiv bejn id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet li jirriżulta mill-kuntratt għad-detriment tal-konsumatur – Verifika li taqa’ fuq il-qorti nazzjonali
(Direttiva tal-Kunsill 93/13, Artikoli 3, 5 u 7)
(ara l-punti 57 sa 61 u d-dispożittiv 3)
5.
Protezzjoni tal-konsumaturi – Klawżoli inġusti fil-kuntratti konklużi mal-konsumaturi – Direttiva 93/13 – Konstatazzjoni tan-natura inġusta ta’ klawżola – Portata – Reviżjoni mill-qorti nazzjonali tal-kontenut ta’ klawżola inġusta – Inammissibbiltà – Sostituzzjoni ta’ klawżola inġusta b’dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali ta’ natura supplimentari mill-qorti nazzjonali – Ammissibbiltà
(Direttiva tal-Kunsill 93/13, Artikoli 6(1) u 7(1))
(ara l-punti 63 sa 77 u d-dispożittiv 4)
Dispożittiv
1)
It-tieni parti tal-ewwel domanda preliminari, it-tieni parti tal-ħdax-il domanda preliminari u l-ħmistax-il domanda preliminari tal-Juzgado de Primera Instancia no 17 de Palma de Mallorca (il-Qorti tal-Ewwel Istanza Nru 17 ta’ Palma de Mallorca, Spanja) huma manifestament inammissibbli.
2)
L-Artikoli 3, 5 u 7 tad-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE tal‑5 ta’ April 1993, dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
huma ma jipprekludux leġiżlazzjoni u ġurisprudenza nazzjonali li jipprovdu li jeżentaw lill-kummerċjant milli jipprovdi lill-konsumatur, waqt il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ self ipotekarju, l-informazzjoni dwar l-evoluzzjoni fl-imgħoddi tal-indiċi ta’ referenza, tal-inqas matul l-aħħar sentejn, permezz ta’ paragun ma’ mill-inqas indiċi differenti wieħed bħall-indiċi Euribor, sakemm din il-leġiżlazzjoni u din il-ġurisprudenza nazzjonali jippermettu lill-qorti tiżgura ruħha madankollu li, fid-dawl tal-elementi ta’ informazzjoni disponibbli u aċċessibbli għall-pubbliku kif ukoll fid-dawl tal-informazzjoni pprovduta, jekk ikun il-każ, mill-kummerċjant, konsumatur medju, normalment informat u raġonevolment attent u avżat, seta’ jifhem il-funzjonament konkret tal-metodu għall-kalkolu tar-rata ta’ interessi u b’dan il-mod jevalwa, abbażi ta’ kriterji preċiżi u li jinftiehmu, il-konsegwenzi ekonomiċi, potenzjalment sinjifikattivi, ta’ klawżola li tistabbilixxi rata’ ta’ interessi varjabbli fuq l-obbligi finanzjarji tiegħu.
3)
L-Artikoli 3, 5 u 7 tad-Direttiva 93/13
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
jipprekludu leġiżlazzjoni u ġurisprudenza nazzjonali li jqisu li l-assenza ta’ bona fide tal-kummerċjant hija pre-rekwiżit neċessarju għal kull stħarriġ tal-kontenut ta’ klawżola mhux trasparenti ta’ kuntratt konkluż ma’ konsumatur. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddetermina jekk, fid-dawl taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha tat-tilwima fil-kawża prinċipali, il-kummerċjant għandux jitqies li aġixxa in bona fide, bl-istabbiliment tar-rata ta’ interessi ta’ self ipotekarju permezz tar-riferiment għal indiċi previst mil-liġi, u jekk il-klawżola li tinkludi tali indiċi hijiex ta’ natura li toħloq żbilanċ sinjifikattiv għad-detriment tal-konsumatur bejn id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet li jirriżultaw mill-kuntratt.
4)
L-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
ma jipprekludux li, fil-każ ta’ invalidità ta’ klawżola inġusta li tistabbilixxi r-rata tal-interessi varjabbli ta’ self ipotekarju fuq il-bażi ta’ indiċi ta’ referenza, il-qorti nazzjonali tissostitwixxi dan l-indiċi b’indiċi legali, applikabbli fl-assenza ta’ ftehim fis-sens kuntrarju tal-partijiet għall-kuntratt, sa fejn il-kuntratt ta’ self ipotekarju kkonċernat ma jkunx jista’ jkompli jeżisti fil-każ tat-tħassir tal-imsemmija klawżola inġusta, u sa fejn l-annullament ta’ dan il-kuntratt kollu kemm hu jkun ta’ natura li jesponi lill-konsumatur għal konsegwenzi partikolarment dannużi.