62021CJ0291
WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)
z dnia 20 kwietnia 2023 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Współpraca sądowa w sprawach cywilnych – Rozporządzenie (UE) nr 655/2014 – Procedura europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym – Warunki wydania takiego nakazu – Artykuł 4 – Pojęcie „orzeczenia” – Artykuł 7 – Pojęcie „orzeczenia zobowiązującego dłużnika do zapłacenia roszczenia” – Orzeczenie sądowe nakazujące dłużnikowi zapłatę kary pieniężnej w przypadku naruszenia nakazu zaprzestania – Rozporządzenie (UE) nr 1215/2012 – Artykuł 55 – Zakres stosowania
W sprawie C‑291/21
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez juge des saisies du tribunal de première instance de Liège (sąd ds. postępowania zabezpieczającego przy sądzie pierwszej instancji w Liège, Belgia) postanowieniem z dnia 6 maja 2021 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 7 maja 2021 r., w postępowaniu wszczętym przez:
Starkinvest SRL,
TRYBUNAŁ (druga izba),
w składzie: A. Prechal, prezes izby, M. L. Arastey Sahún, F. Biltgen (sprawozdawca), N. Wahl i J. Passer, sędziowie,
rzecznik generalny: M. Szpunar,
sekretarz: C. Di Bella, administrator,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 16 czerwca 2022 r.,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Starkinvest SRL – V. Lamberts i A. Palmisano, avocats,
–
w imieniu rządu belgijskiego – M. Jacobs, C. Pochet i M. Van Regemorter, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu rządu niderlandzkiego – M. K. Bulterman i J. Langer, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – S. Noë i W. Wils, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 20 października 2022 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 4 i art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 655/2014 z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającego procedurę europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym w celu ułatwienia transgranicznego dochodzenia wierzytelności w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2014, L 189, s. 59), a także art. 55 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2012, L 351, s. 1).
2
Wniosek ten został złożony w ramach postępowania wszczętego przez Starkinvest SRL w celu wykonania za pomocą europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym (zwanego dalej „postanowieniem o zajęciu zabezpieczającym”) orzeczenia sądowego nakazującego zapłatę kary pieniężnej w przypadku naruszenia nakazu zaprzestania szkodliwych praktyk wydanego przeciwko Soft Paris EURL i Soft Paris Parties LTD.
Ramy prawne
Prawo Unii
Rozporządzenie nr 1215/2012
3
Zgodnie z art. 39 rozporządzenia 1215/2012:
„Orzeczenie wydane w państwie członkowskim, które jest wykonalne w tym państwie członkowskim, jest wykonalne w innym państwie członkowskim bez potrzeby stwierdzania jego wykonalności”.
4
Artykuł 55 tego rozporządzenia stanowi:
„Orzeczenie wydane w państwie członkowskim nakazujące płatność kary pieniężnej jest wykonalne w wezwanym państwie członkowskim tylko wówczas, gdy wysokość tej kary została ostatecznie określona przez sąd pochodzenia”.
Rozporządzenie nr 655/2014
5
Motywy 12 i 14 rozporządzenia nr 655/2014 stanowią:
„(12)
Nakaz zabezpieczenia powinien być dostępny w celu zabezpieczenia roszczeń, które są już wymagalne. Powinien również być dostępny w odniesieniu do roszczeń, które nie są jeszcze wymagalne, o ile roszczenia te są konsekwencją transakcji lub wydarzenia, które już miało miejsce, a ich kwota może zostać określona, w tym roszczeń odnoszących się do czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego, a także cywilnoprawnych roszczeń odszkodowawczych lub roszczeń o przywrócenie stanu poprzedniego, których podstawą jest czyn zagrożony karą.
[…]
(14)
Warunki wydania nakazu zabezpieczenia powinny zapewniać właściwą równowagę między interesami wierzyciela w kwestii uzyskania nakazu a interesami dłużnika co do ochrony przed nadużyciem nakazu.
W związku z tym, gdy wierzyciel składa wniosek o wydanie nakazu zabezpieczenia, zanim uzyska orzeczenie, sąd, do którego kierowany jest ten wniosek, powinien być przekonany – na podstawie dowodów przedstawionych przez wierzyciela – że wierzyciel może być stroną wygraną w sprawie głównej przeciwko dłużnikowi.
Ponadto wierzyciel powinien we wszystkich przypadkach, również wtedy, gdy uzyskał już orzeczenie, być zobowiązany do dowiedzenia i przekonania sądu, że jego roszczenie należy pilnie objąć ochroną sądową i że bez wydania nakazu wykonanie już wydanego lub przyszłego orzeczenia może być niemożliwe lub znacząco utrudnione ze względu na istnienie realnego ryzyka, że do czasu spowodowania przez wierzyciela wykonania już wydanego lub przyszłego orzeczenia, dłużnik wyda, ukryje lub zniszczy swoje aktywa lub zbędzie je po zaniżonej wartości lub w nietypowym zakresie lub też wskutek nietypowego działania.
[…]”.
6
Artykuł 4 tego rozporządzenia, zatytułowany „Definicje”, przewiduje w pkt 5, 8 i 11:
„Do celów niniejszego rozporządzenia:
[…]
5)
»roszczenie« oznacza roszczenie o zapłatę określonej kwoty, która stała się wymagalna, lub o zapłatę możliwej do określenia kwoty wynikającej z transakcji lub wydarzenia, które już miały miejsce, pod warunkiem że takiego roszczenia można dochodzić przed sądem;
[…]
8)
»orzeczenie« oznacza każde orzeczenie wydane przez sąd państwa członkowskiego, niezależnie od tego, jak zostanie nazwane, łącznie z postanowieniem w przedmiocie ustalenia kosztów lub wydatków wydanym przez urzędnika sądowego;
[…]
11)
»państwo członkowskie wydania« oznacza państwo członkowskie, w którym został wydany nakaz zabezpieczenia”.
7
Artykuł 5 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Możliwość uzyskania nakazu”, ma następujące brzmienie:
„Wierzyciel ma możliwość uzyskania nakazu zabezpieczenia w następujących sytuacjach:
a)
przed wszczęciem przez wierzyciela postępowania w państwie członkowskim w sprawie głównej przeciwko dłużnikowi lub na którymkolwiek etapie takiego postępowania do momentu wydania orzeczenia albo zatwierdzenia lub zawarcia ugody sądowej;
b)
po uzyskaniu przez wierzyciela w państwie członkowskim orzeczenia, ugody sądowej lub dokumentu urzędowego, na mocy których wymaga się od dłużnika zapłaty roszczenia wierzyciela”.
8
Artykuł 6 ust. 3 tego rozporządzenia stanowi:
„W przypadku gdy wierzyciel uzyskał już orzeczenie lub ugodę sądową, do wydania nakazu zabezpieczenia dotyczącego roszczenia określonego w orzeczeniu lub ugodzie sądowej jurysdykcję posiadają sądy państwa członkowskiego, w którym wydano orzeczenie lub zatwierdzono lub zawarto ugodę sądową”.
9
Artykuł 7 rozporządzenia nr 655/2014, zatytułowany „Warunki wydania nakazu zabezpieczenia”, przewiduje:
„1.   Sąd wydaje nakaz zabezpieczenia, gdy wierzyciel przedłożył wystarczające dowody, by przekonać sąd, że istnieje pilna potrzeba zastosowania środka zabezpieczającego w formie nakazu zabezpieczenia, ponieważ istnieje realne ryzyko, że bez takiego środka późniejsze dochodzenie roszczenia wierzyciela wobec dłużnika będzie niemożliwe lub znacząco utrudnione.
2.   W przypadku gdy wierzyciel nie uzyskał jeszcze w państwie członkowskim orzeczenia, ugody sądowej lub dokumentu urzędowego zobowiązujących dłużnika do zapłacenia roszczenia wierzyciela, wierzyciel przedkłada również wystarczające dowody, by przekonać sąd, że może wygrać w sprawie głównej przeciwko dłużnikowi”.
10
Zgodnie z art. 8 ust. 2 lit. g) ppkt (ii) tego rozporządzenia:
„Wniosek [o wydanie nakazu zabezpieczenia] zawiera następujące informacje:
[…]
g)
kwotę, której dotyczy nakaz zabezpieczenia:
[…]
(ii)
w przypadku gdy wierzyciel uzyskał już orzeczenie, ugodę sądową lub dokument urzędowy, kwotę głównego roszczenia określoną w orzeczeniu, ugodzie sądowej lub dokumencie urzędowym lub część tego roszczenia oraz kwotę wszelkich odsetek i kosztów wymagalnych zgodnie z art. 15”.
11
Artykuł 17 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia stanowi:
„Sąd, do którego skierowano wniosek o wydanie nakazu zabezpieczenia, analizuje, czy spełniono warunki i wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu”.
12
Zgodnie z art. 48 lit. b) tego rozporządzenia pozostaje ono bez wpływu na rozporządzenie nr 1215/2012.
Prawo belgijskie
13
Ustawą z dnia 31 stycznia 1980 r. (Moniteur belge z dnia 20 lutego 1980 r., s. 2181) ustawodawca belgijski zatwierdził konwencję państw Beneluksu w sprawie jednolitej ustawy o karach pieniężnych oraz załącznik (ujednoliconą ustawę o karach pieniężnych), podpisaną w Hadze w dniu 26 listopada 1973 r. Od tego czasu w prawie belgijskim kara pieniężna uregulowana jest w art. 1385 bis – 1385 nonies kodeksu postępowania cywilnego.
14
Artykuł 1385 bis tego kodeksu stanowi:
„Sąd może na wniosek strony nakazać drugiej stronie w przypadku niewykonania obowiązków wynikających z orzeczenia głównego […] zapłatę oznaczonej sumy pieniężnej, zwanej karą pieniężną, z zastrzeżeniem należnych ewentualnie odsetek. […]”.
15
Artykuł 1385 ter wspomnianego kodeksu stanowi:
„Sąd może ustalić okresową karę pieniężną albo jako jednorazową kwotę pieniężną, albo jako kwotę oznaczoną w stawkach naliczanych okresowo lub za każde naruszenie. W tych dwóch ostatnich przypadkach sąd może również określić kwotę, powyżej której nakładanie kar pieniężnych jest bezskuteczne”.
16
Artykuł 1385 quater tego kodeksu przewiduje:
„Po nałożeniu kary pieniężnej przypada ona stronie, na której wniosek wydano orzeczenie główne. Strona ta może dochodzić zapłaty tej kary na podstawie samego dokumentu, który ją przewiduje”.
17
Artykuł 1498 kodeksu postępowania cywilnego stanowi:
„W przypadku trudności związanych z wykonaniem orzeczenia każda zainteresowana strona może wnieść skargę do sądu ds. postępowania zabezpieczającego, przy czym wniesienie tej skargi nie ma skutku zawieszającego. Sąd ds. postępowania zabezpieczającego orzeka, w razie potrzeby, o uchyleniu zajęcia”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
18
Orzeczeniem tribunal de commerce de Liège (sądu gospodarczego w Liège, Belgia) z dnia 3 września 2013 r., utrzymanym w mocy wyrokiem cour d’appel de Liège (sądu apelacyjnego w Liège, Belgia) z dnia 6 stycznia 2015 r., Soft Paris i Soft Paris Parties zostały zobowiązane pod groźbą kary pieniężnej w wysokości 2500 EUR za każde naruszenie w szczególności do zaprzestania wprowadzania do obrotu na terytorium Beneluksu swoich towarów i usług pod słownym znakiem towarowym SOFT PARIS.
19
W dniu 27 kwietnia 2021 r. Starkinvest wystosował wezwanie do zapłaty kwoty 86694,22 EUR, w tym 85000 EUR tytułem kary pieniężnej za okres od 24 marca do 27 kwietnia 2021 r.
20
We wniosku złożonym w dniu 3 maja 2021 r. w sekretariacie tribunal de première instance de Liège (sądu pierwszej instancji w Liège, Belgia) spółka Starkinvest wniosła o wydanie europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym do maksymalnej kwoty 85000 EUR w odniesieniu do wszystkich kwot potencjalnie znajdujących się na francuskich rachunkach bankowych Soft Paris Parties, spółki mającej siedzibę w Irlandii.
21
W ramach analizy przesłanek wydania nakazu zabezpieczenia na tych rachunkach bankowych juge des saisies du tribunal de première instance de Liège (sąd ds. postępowania zabezpieczającego przy sądzie pierwszej instancji w Liège), który jest sądem odsyłającym, zauważa, że art. 7 rozporządzenia nr 655/2014 ustanawia system, który rozróżnia dwie sytuacje: pierwszą, w której wierzyciel posiada już tytuł egzekucyjny, a zatem jest zwolniony z obowiązku uzasadnienia zasadności swojej wierzytelności, oraz drugą, w której wierzyciel nie posiada takiego tytułu, w związku z czym musi on przedstawić dowód na to, że żądanie skierowane przeciwko dłużnikowi zostanie prawdopodobnie uwzględnione co do istoty.
22
Zdaniem sądu odsyłającego wynika z tego, że badanie, jakie powinien przeprowadzić w niniejszej sprawie, zależy od tego, czy Starkinvest może powołać się na wyrok cour d’appel de Liège (sądu apelacyjnego w Liège) z dnia 6 stycznia 2015 r. jako na tytuł egzekucyjny, czyli orzeczenie „zobowiązujące dłużnika do zapłacenia roszczenia wierzyciela” w rozumieniu art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 655/2014.
23
W tym względzie sąd odsyłający podkreśla, że ów wyrok nakazując spółce Starkinvest zapłatę kar pieniężnych w przypadku uchybienia nakazowi zaprzestania szkodliwych praktyk nie zawiera dokładnej kwoty kar pieniężnych, ponieważ z definicji nie jest ona jeszcze znana w dniu wydania tego orzeczenia. Jednakże zgodnie z prawem belgijskim nie jest konieczne określenie kwoty kar pieniężnych przed zajęciem zabezpieczającym, ponieważ orzeczenie nakazujące zapłatę kar pieniężnych jest wykonalne i zostało doręczone. Właściwy sąd rozstrzyga tę kwestię wyłącznie w ramach postępowania w przedmiocie sprzeciwu wobec zajęcia.
24
Otóż w zakresie, w jakim „roszczenie” zostało zdefiniowane w art. 4 rozporządzenia nr 655/2014 jako „roszczenie dotyczące wypłaty [zapłaty] określonej kwoty, która stała się wymagalna, lub wypłaty [zapłaty] możliwej do określenia kwoty wynikającej z transakcji lub wydarzenia, które już miały miejsce, pod warunkiem że takie roszczenie można zaskarżyć przed sądem”, o tyle sąd odsyłający zastanawia się, czy kara pieniężna, zasądzona co do zasady i co do wysokości kwoty podstawowej w orzeczeniu sądowym, lecz której należna wysokość uzależniona jest od ewentualnego niewykonania obowiązków w przyszłości przez dłużnika, może być uznana za „roszczenie” w rozumieniu tego przepisu.
25
Sąd odsyłający wskazuje w istocie, że gdyby odpowiedź na to pytanie była twierdząca, orzeczenie nakładające karę pieniężną można by uznać za orzeczenie „zobowiązujące dłużnika do zapłacenia roszczenia wierzyciela” w rozumieniu art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 655/2014, co pozbawiałoby sąd państwa członkowskiego pochodzenia, do którego wpłynął wniosek o uzyskanie nakazu zajęcia zabezpieczającego, wszelkich uprawnień do kontroli wyglądu podnoszonej wierzytelności. Taka kontrola pozwoliłaby jednak sądowi rozpatrującemu sprawę na sprawdzenie, czy kara pieniężna, w odniesieniu do której wystąpiono o wydanie nakazu zabezpieczenia, jest prawdopodobnie należna, czy nie ma zastosowania żaden przepis dotyczący przedawnienia oraz czy wszystkie przepisy proceduralne, w tym przepisy dotyczące charakteru informacyjnego doręczenia orzeczenia o karze pieniężnej, były przestrzegane.
26
Ponadto sąd odsyłający zastanawia się, czy przy dokonywaniu wykładni należy wziąć pod uwagę art. 55 rozporządzenia nr 1215/2012 w zakresie, w jakim artykuł ten stanowi, że orzeczenia nakazujące zapłatę kary pieniężnej wydane w państwie członkowskim są wykonalne w wezwanym państwie członkowskim tylko wtedy, gdy wysokość tej kary została ostatecznie określona przez sąd pochodzenia.
27
Ponadto sąd odsyłający zastanawia się nad kwestią, czy w zakresie, w jakim uznaje się, że orzeczenie sądowe nakazujące zapłatę kary pieniężnej należy uznać za orzeczenie „zobowiązujące dłużnika do zapłacenia roszczenia wierzyciela” w rozumieniu art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 655/2014, a istnienie takiego tytułu egzekucyjnego skutkuje pozbawieniem sądu, do którego należy wydanie europejskiego nakazu zabezpieczenia, przysługującej mu swobody oceny co do istnienia wierzytelności, należy wymagać wcześniejszego określenia wysokości kary pieniężnej.
28
W tych okolicznościach juge des saisies du tribunal de première instance de Liège (sąd ds. postępowania zabezpieczającego przy sądzie pierwszej instancji w Liège) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy doręczone orzeczenie sądowe nakładające na stronę obowiązek zapłaty kary pieniężnej w przypadku naruszenia nakazu zaniechania stanowi orzeczenie zobowiązujące dłużnika do zapłacenia roszczenia wierzyciela w rozumieniu art. 7 ust. 2 rozporządzenia [nr 655/2014]?
2)
Czy orzeczenie sądowe nakładające na stronę obowiązek zapłaty kary pieniężnej, pomimo że jest wykonalne w państwie członkowskim wydania, jest objęte zakresem pojęcia »orzeczenia« w rozumieniu art. 4 rozporządzenia [nr 655/2014], jeżeli wysokość rzeczonej kary pieniężnej nie została ostatecznie określona zgodnie z art. 55 rozporządzenia [nr 1215/2012]?”.
Postępowanie przed Trybunałem
29
Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie przyspieszonym na podstawie art. 105 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem.
30
Na poparcie swojego wniosku powołał się na charakter wniosku o wydanie nakazu zabezpieczenia, który został do niego skierowany, oraz na okoliczność, że spór został zawieszony w oczekiwaniu na wykładnię, której ma dokonać Trybunał.
31
Z art. 105 § 1 regulaminu postępowania wynika, że na wniosek sądu odsyłającego lub w wyjątkowych przypadkach z urzędu, jeżeli charakter sprawy wymaga niezwłocznego rozstrzygnięcia, prezes Trybunału może postanowić, po zapoznaniu się ze stanowiskiem sędziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego, o rozpatrzeniu odesłania prejudycjalnego w trybie przyspieszonym, stanowiącym odstępstwo od przepisów rzeczonego regulaminu.
32
W niniejszej sprawie w dniu 14 czerwca 2021 r. prezes Trybunału postanowił, po zapoznaniu się ze stanowiskiem sędziego sprawozdawcy i rzecznika generalnego, oddalić wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym ze względu na to, że powody wskazane przez sąd odsyłający nie były w stanie wykazać, że w ramach niniejszej sprawy zostały spełnione przesłanki określone w art. 105 § 1 regulaminu postępowania.
33
Tryb przyspieszony stanowi bowiem instrument proceduralny służący zaradzeniu nadzwyczaj pilnej sytuacji (wyrok z dnia 21 grudnia 2021 r., Randstad Italia, C‑497/20, EU:C:2021:1037, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). Sam interes podmiotów prawa, wprawdzie uzasadniony, w jak najszybszym określeniu zakresu praw, jakie wywodzą one z prawa Unii, lub zwykłych interesów ekonomicznych, niezależnie od tego, czy są one istotne i uzasadnione, nie może sam w sobie uzasadniać zastosowania trybu przyspieszonego (zob. podobnie wyrok z dnia 11 listopada 2021 r., Energieversorgungscenter Dresden-Wilschdorf, C‑938/19, EU:C:2021:908, pkt 43, 45 i przytoczone tam orzecznictwo).
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
34
Poprzez swoje dwa pytania prejudycjalne, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 655/2014 należy interpretować w ten sposób, że orzeczenie sądowe nakazujące dłużnikowi zapłatę kary pieniężnej w przypadku przyszłego naruszenia nakazu zaprzestania, które nie określa tym samym ostatecznie kwoty tej kary pieniężnej, stanowi orzeczenie zobowiązujące tego dłużnika do zapłaty wierzytelności w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym wierzyciel, który wnosi o uzyskanie nakazu zabezpieczenia, jest zwolniony z obowiązku przedstawienia dowodów wystarczających do przekonania sądu, że jego roszczenie przeciwko dłużnikowi zostanie prawdopodobnie co do istoty uwzględnione.
35
W tym zakresie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 655/2014 wynika, że sąd, do którego wpłynął wniosek o wydanie nakazu zabezpieczenia, musi sprawdzić, czy spełnione są przesłanki i wymogi określone w tym rozporządzeniu.
36
Warunki wydania nakazu zabezpieczenia zostały określone w art. 7 rozporządzenia nr 655/2014. Ustęp 1 tego artykułu w związku z jego ust. 2 przewiduje zasadniczo, że sąd, do którego wniesiono sprawę, wydaje nakaz zabezpieczenia, jeżeli wierzyciel, który uzyskał orzeczenie, ugodę sądową lub dokument urzędowy zobowiązujący dłużnika do zapłaty roszczenia, przedstawi wystarczające dowody na to, że istnieje pilna potrzeba zastosowania środka zabezpieczającego. Jeżeli wierzyciel nie uzyskał jeszcze takiego orzeczenia, ugody lub dokumentu urzędowego, powinien on, zgodnie z ust. 2 tego artykułu, przedstawić wystarczające dowody nie tylko co do pilnej potrzeby zastosowania wnioskowanego środka, lecz również co do prawdopodobieństwa, że jego roszczenie wobec dłużnika co do istoty zostanie uwzględnione.
37
Ponadto należy zauważyć, że pojęcia „orzeczenia” i „roszczenia” użyte w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 655/2014 zostały zdefiniowane, odpowiednio, w art. 4 pkt 5 i 8 tego rozporządzenia.
38
Termin „roszczenie” został zdefiniowany w art. 4 pkt 5 rozporządzenia nr 655/2014 jako „roszczenie o zapłatę określonej kwoty, która stała się wymagalna, lub o zapłatę możliwej do określenia kwoty wynikającej z transakcji lub wydarzenia, które już miały miejsce, pod warunkiem że takiego roszczenia można dochodzić przed sądem”.
39
W związku z tym, skoro można zastosować nakaz zabezpieczenia w celu zabezpieczenia wierzytelności już wymagalnych, to musi tak być również w przypadku wierzytelności, które nie są jeszcze wymagalne, jeżeli wynikają one z dokonanej transakcji lub zaistniałego zdarzenia, a ich wysokość może zostać określona przy dochodzeniu ich przed sądem w celu wydania wspomnianego nakazu.
40
Wśród wierzytelności, które nie są jeszcze wymagalne, o których mowa w art. 4 pkt 5 rozporządzenia nr 655/2014, znajdują się, jak wskazano w motywie 12 tego rozporządzenia, roszczenia odnoszące się do czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego, a także cywilnoprawne roszczenia odszkodowawcze lub roszczenia o przywrócenie stanu poprzedniego, których podstawą jest czyn zagrożony karą, do których jednak hipotez nie należy roszczenie, w odniesieniu do którego zostało wydane omawiane w postępowaniu głównym orzeczenie nakładające karę pieniężną.
41
Jak bowiem zauważył rzecznik generalny w pkt 65 i 66 opinii, transakcja lub zdarzenie leżące u podstaw roszczenia, które nie jest jeszcze wymagalne, o których mowa w art. 4 pkt 5 rozporządzenia nr 655/2014, muszą poprzedzać wydanie orzeczenia zobowiązującego dłużnika do zapłaty roszczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 2 tego rozporządzenia, co w sposób oczywisty nie ma miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ naruszenie nakazu zaprzestania, które może prowadzić do zapłaty kary pieniężnej, może nastąpić dopiero po wydaniu orzeczenia sądowego nakładającego karę pieniężną.
42
Termin „orzeczenie”, zdefiniowany w art. 4 pkt 8 rozporządzenia nr 655/2014 jako „każde orzeczenie wydane przez sąd państwa członkowskiego, niezależnie od tego, jak zostanie nazwane”, należy interpretować w ten sposób, że orzeczenie to musi być wykonalne [zob. podobnie wyrok z dnia 7 listopada 2019 r., K.H. K. (Zabezpieczenie na rachunku bankowym), C‑555/18, EU:C:2019:937, pkt 44].
43
W związku z powyższym użyte w art. 7 rozporządzenia nr 655/2014 wyrażenie „orzeczenie zobowiązujące dłużnika do zapłacenia roszczenia” należy rozumieć jako podlegające wykonaniu orzeczenie nakazujące dłużnikowi zapłatę określonej kwoty lub kwoty możliwej do ustalenia w chwili wydania tego orzeczenia.
44
Tymczasem, jak zasadniczo wskazał rzecznik generalny w pkt 62, 63 i 73 opinii, o ile orzeczenie sądowe ustalające kwotę podstawową kary pieniężnej nakładanej w przypadku naruszenia nakazu zaprzestania, przy założeniu, że orzeczenie to jest wykonalne, zawiera wprawdzie zasądzenie na kwotę teoretycznie możliwą do określenia, o tyle orzeczenie to nie może jednak zawierać dokładnej kwoty wierzytelności podlegającej odzyskaniu, ponieważ kwota ta zależy od zdarzeń przyszłych, a zatem nie jest znana w dniu wydania orzeczenia sądowego nakładającego ową karę pieniężną.
45
Użyte w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 655/2014 wyrażenie „orzeczenie zobowiązujące dłużnika do zapłacenia roszczenia wierzyciela” należy bowiem odczytywać w jego kontekście, z uwzględnieniem przepisów poprzedzających ów art. 7 ust. 2, a także przepisów, które następują po nim.
46
I tak art. 6 rozporządzenia nr 655/2014 przewiduje wyraźnie w ust. 3, że jeżeli wierzyciel uzyskał już orzeczenie, sądy państwa członkowskiego, w którym wydano orzeczenie, są właściwe „do wydania nakazu zabezpieczenia dotyczącego roszczenia określonego w orzeczeniu”.
47
Podobnie, zgodnie z art. 8 ust. 2 lit. g) ppkt (ii) rozporządzenia nr 655/2014, wierzyciel może żądać wydania nakazu zabezpieczenia w odniesieniu do „kwot[y] głównego roszczenia określon[ej] w orzeczeniu […] lub [do] częś[ci] tego roszczenia”.
48
W związku z tym w zakresie, w jakim orzeczenie sądowe nakazujące stronie zapłatę kary pieniężnej w przypadku naruszenia nakazu zaprzestania w przyszłości nie zawiera dokładnej kwoty wierzytelności podlegającej odzyskaniu, nie może ono stanowić „orzeczenia zobowiązującego dłużnika do zapłacenia roszczenia” w rozumieniu art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 655/2014, zwalniającego wierzyciela z przedstawienia dowodów wystarczających do przekonania sądu, do którego zwrócono się o wydanie takiego nakazu, że jego roszczenie względem dłużnika zostanie prawdopodobnie co do istoty uwzględnione.
49
Wykładnię tę potwierdzają cele rozporządzenia nr 655/2014, które zmierza do ustanowienia na poziomie Unii Europejskiej procedury alternatywnej wobec środków zabezpieczających przewidzianych w prawie krajowym, pozwalającej na skuteczne i szybkie zabezpieczenie środków przechowywanych na rachunkach bankowych za pomocą wiążących i bezpośrednio stosowanych przepisów [zob. podobnie wyrok z dnia 7 listopada 2019 r.K.H. K. (Nakaz zabezpieczenia na rachunku bankowym) (C‑555/18, EU:C:2019:937, pkt 31, 32).
50
Artykuł 7 rozporządzenia nr 655/2014 w związku z motywem 14 tego rozporządzenia ma bowiem na celu ustanowienie właściwej równowagi między interesami wierzyciela a interesami dłużnika w zakresie, w jakim przewiduje on odmienne warunki wydania nakazu zabezpieczenia w zależności od tego, czy wierzyciel uzyskał już w państwie członkowskim tytuł zobowiązujący dłużnika do zapłaty wierzytelności. W szczególności w pierwszym przypadku wierzyciel musi wykazać jedynie, że pilny charakter środka jest związany z istnieniem bezpośredniego zagrożenia dla jego interesów, podczas gdy w drugim przypadku musi również przekonać sąd o zasadności swoich żądań (fumus boni iuris) [zob. podobnie wyrok z dnia 7 listopada 2019 r.K.H. K. (Nakaz zabezpieczenia na rachunku bankowym)C‑555/18, EU:C:2019:937, pkt 40).
51
Jak podkreślił rzecznik generalny w pkt 75 i nast. opinii, wykładnia art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 655/2014, zgodnie z którą zasądzenie kwoty teoretycznie możliwej do określenia, lecz której dokładna kwota pozostaje niepewna, stanowi „orzeczenie zobowiązujące dłużnika do zapłacenia roszczenia” w rozumieniu tego przepisu, mogłaby naruszyć równowagę, o której mowa w pkt 50 niniejszego wyroku, polegającą na wyważeniu, jak wynika z motywu 14 tego rozporządzenia, interesu wierzyciela, który dąży do uzyskania nakazu zabezpieczenia, z interesem dłużnika, w stosunku do którego należy unikać nadużywania tego nakazu.
52
W konsekwencji wymóg, aby ustalona została dokładna kwota wierzytelności podlegającej odzyskaniu, a tym samym aby kara pieniężna została ustalona przed doręczeniem nakazu zabezpieczenia, jest uzasadniony koniecznością zachowania właściwej równowagi między interesami wierzyciela a interesami dłużnika.
53
W tym względzie należy przypomnieć, że w zakresie, w jakim prawo belgijskie stosuje w dziedzinie kar pieniężnych przepisy wydane w następstwie zatwierdzenia konwencji państw Beneluksu dotyczącej jednolitej ustawy o karach pieniężnych, podpisanej w Hadze w dniu 26 listopada 1973 r., różni się ono od przepisów obowiązujących w innych państwach członkowskich.
54
W celu zaradzenia trudnościom, jakie mogłyby wyniknąć z rozbieżności między ustawodawstwami państw członkowskich w tej kwestii, do art. 43 Konwencji z dnia 27 września 1968 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 1972, L 299, s. 32) wprowadzono przepis szczególny, zgodnie z którym „orzeczenia zagraniczne nakazujące płatność kary pieniężnej są wykonalne w państwie [członkowskim] wykonania tylko wówczas, jeżeli wysokość kary pieniężnej została ostatecznie określona przez sądy państwa [członkowskiego] pochodzenia”. Zasada ta została powtórzona w ten sam sposób w art. 49 rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2001, L 12, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 19, t. 4, s. 42) i znajduje się w istocie obecnie w art. 55 rozporządzenia nr 1215/2012 (zob. w tym względzie wyrok z dnia 9 września 2015 r., Bohez, C‑4/14, EU:C:2015:563, pkt 56).
55
O ile rozporządzenie nr 655/2014 nie zawiera równoważnego przepisu dotyczącego kary pieniężnej, o tyle nie można z tego wywnioskować, że zamiarem prawodawcy Unii było wyłączenie kary pieniężnej z zakresu stosowania tego rozporządzenia. Artykuł 48 lit. b) wspomnianego rozporządzenia przewiduje bowiem, że pozostaje ono bez wpływu na rozporządzenie nr 1215/2012. Ponadto wymóg określenia dokładnej kwoty wierzytelności podlegającej odzyskaniu oraz wcześniejszego określenia wysokości kary pieniężnej nie tylko wpisuje się w cel skuteczności realizowany przez rozporządzenie nr 655/2014, ale także pozostaje w zgodzie z dokonanym w tym rozporządzeniu wyważeniem interesów (zob. analogicznie wyrok z dnia 9 września 2015 r., Bohez, C‑4/14, EU:C:2015:563, pkt 46, 57).
56
Z uwagi na powyższe rozważania na przedstawione pytania trzeba odpowiedzieć, że art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 655/2014 należy interpretować w ten sposób, że orzeczenie sądowe nakazujące dłużnikowi zapłatę kary pieniężnej w przypadku przyszłego naruszenia nakazu zaprzestania, które nie określa tym samym ostatecznie wysokości tej kary pieniężnej, nie stanowi orzeczenia zobowiązującego tego dłużnika do zapłacenia roszczenia w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym wierzyciel, który wnosi o wydanie nakazu zabezpieczenia, nie jest zwolniony z obowiązku przedstawienia dowodów wystarczających do przekonania sądu rozpatrującego wniosek o wydanie tego nakazu, że jego roszczenie przeciwko dłużnikowi zostanie prawdopodobnie co do istoty uwzględnione.
W przedmiocie kosztów
57
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:
Artykuł 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 655/2014 z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającego procedurę europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym w celu ułatwienia transgranicznego dochodzenia wierzytelności w sprawach cywilnych i handlowych
należy interpretować w ten sposób, że:
orzeczenie sądowe nakazujące dłużnikowi zapłatę kary pieniężnej w przypadku przyszłego naruszenia nakazu zaprzestania, które nie określa tym samym ostatecznie wysokości tej kary pieniężnej, nie stanowi orzeczenia zobowiązującego tego dłużnika do zapłacenia roszczenia w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym wierzyciel, który wnosi o wydanie europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym, nie jest zwolniony z obowiązku przedstawienia dowodów wystarczających do przekonania sądu rozpatrującego wniosek o wydanie tego nakazu, że jego roszczenie przeciwko dłużnikowi zostanie prawdopodobnie co do istoty uwzględnione.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: francuski.