Wydanie tymczasowe
POSTANOWIENIE SĄDU (ósma izba)
z dnia 7 lutego 2017 r.(*)
Skarga o stwierdzenie nieważności – Klauzula arbitrażowa – Siódmy program ramowy w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013) – Decyzja REA – Określenie strony pozwanej – Częściowa niedopuszczalność
W sprawie T‑137/16
Uniwersytet Wrocławski, z siedzibą we Wrocławiu (Polska), reprezentowany przez W. Dubisa, radcę prawnego,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez R. Lyala oraz M. Siekierzyńską, działających w charakterze pełnomocników,
oraz
Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych (REA), reprezentowanej przez S. Payan-Lagrou oraz V. Canetti, działające w charakterze pełnomocników, wspierane przez adwokatów M. Le Berre’a oraz G. Maternę,
strona pozwana,
mającej za przedmiot, po pierwsze, oparte na art. 263 TFUE żądanie stwierdzenia nieważności decyzji REA o wypowiedzeniu umowy w sprawie grantu Cossar (nr 252908) oraz o zobowiązaniu skarżącego do zwrotu grantu i do zapłaty kary umownej, a po drugie, żądanie mające na celu zwrócenie przez REA odpowiednich kwot, wraz z należnymi odsetkami, liczonymi od dnia dokonania każdej z płatności do dnia zapłaty,
SĄD (ósma izba),
w składzie: A.M. Collins, R. Barents (sprawozdawca) i J. Passer, sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
wydaje następujące
Postanowienie
1        Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 25 marca 2016 r. skarżący, Uniwersytet Wrocławski (Polska), wniósł niniejszą skargę, mającą na celu, po pierwsze, stwierdzenie nieważności decyzji Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych (REA), działającej na podstawie umocowania Komisji Europejskiej, o wypowiedzeniu umowy w sprawie grantu Cossar (nr 252908) i o zobowiązaniu skarżącego do zwrotu kwot 36 508,37 EUR, 58 031,38 EUR i 6286,68 EUR oraz do zapłaty kary umownej w kwocie 5803,14 EUR, a po drugie, dokonanie przez REA zwrotu odpowiednich kwot, wraz z należnymi odsetkami, liczonymi od dnia dokonania każdej z płatności do dnia zapłaty.
Okoliczności powstania sporu
2        W dniu 26 lipca 2010 r. REA zawarła ze skarżącym umowę w sprawie grantu Cossar (nr 252908), w ramach programu „Ludzie”, to jest jednego z programów służących wprowadzeniu w życie siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013) (zwaną dalej „umową o grant”).
3        Projekt miał być realizowany w okresie od 1 sierpnia 2010 r. do 31 lipca 2012 r. Skarżący podpisał zatem z naukowcem, który miał prowadzić działania badawcze na podstawie umowy o grant, umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na czas określony obejmujący okres realizacji projektu.
4        Pismem z dnia 9 lipca 2012 r., w związku z informacją, zgodnie z którą zatrudniony naukowiec był także dyrektorem ds. badań i rozwoju w centrum badawczym i w spółce prawa polskiego, REA zwróciła się do skarżącego o udzielenie informacji na temat umowy o pracę zawartej z tym naukowcem. REA przypomniała skarżącemu, że zgodnie z postanowieniami umowy o grant badacz ten nie był uprawniony do uzyskiwania dochodu innego niż ten związany z jego pracą badawczą, a ponadto powinien angażować się w pełni w swoją działalność badawczą objętą grantem.
5        Skarżący odpowiedział w dniach 14 sierpnia i 4 grudnia 2012 r. i przedstawił wszystkie żądane informacje.
6        Pismem z dnia 4 marca 2013 r. REA wypowiedziała umowę o grant na podstawie pkt II.33.1 lit. a) aneksu II do umowy o grant i poinformowała skarżącego o zamiarze odzyskania części wkładu finansowego Unii Europejskiej.
7        Pismem z dnia 24 lipca 2013 r. REA poinformowała skarżącego, że wystawi notę obciążeniową na kwotę 36 508,37 EUR i pobierze bezpośrednio z Funduszu Gwarancyjnego kwotę 6286,68 EUR.
8        W dniu 26 sierpnia 2013 r. REA skierowała do skarżącego notę obciążeniową opiewającą na kwotę 36 508,37 EUR. Skarżący uiścił tę kwotę w dniu 8 października 2013 r.
9        Wszystkie zebrane informacje zostały następnie przekazane Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), który wszczął dochodzenie.
10      Otrzymawszy wnioski OLAF, pismem z dnia 13 listopada 2015 r. REA poinformowała skarżącego o zamiarze odzyskania pozostałej części grantu, czyli 58 031,38 EUR, oraz zażądania zapłaty kary w wysokości 5803,14 EUR, zgodnie z postanowieniem umowy o grant przewidującym karę umowną.
11      W dniu 22 stycznia 2016 r. REA skierowała do skarżącego dwie noty obciążeniowe opiewające na kwoty wymienione w pkt 10 powyżej. Skarżący uiścił te kwoty w dniu 2 marca 2016 r.
Żądania stron i przebieg postępowania
12      Skarżący wnosi do Sądu o:
–        stwierdzenie nieważności decyzji REA, działającej na podstawie umocowania Komisji, o wypowiedzeniu umowy o grant i o zobowiązaniu skarżącego do zwrotu części wypłaconego mu grantu, czyli 36 508,37 EUR i 58 031,38 EUR, do zwrotu kaucji z Funduszu Gwarancyjnego w kwocie 6286,68 EUR oraz do zapłaty kary umownej w kwocie 5803,14 EUR;
–        zobowiązanie REA do dokonania na jego rzecz zwrotu kwot 36 508,37 EUR i 58 031,38 EUR, zwrotu kaucji z Funduszu Gwarancyjnego w kwocie 6286,68 EUR oraz zwrotu kwoty odpowiadającej karze umownej przewidzianej w umowie o grant, czyli 5803,14 EUR, wraz z należnymi odsetkami, liczonymi od dnia dokonania każdej z płatności do dnia zapłaty;
–        obciążenie REA kosztami postępowania.
13      REA wnosi do Sądu o:
–        odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej;
–        na wypadek uznania skargi za dopuszczalną – oddalenie skargi jako bezzasadnej;
–        obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
14      W odrębnym piśmie, złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 5 lipca 2016 r., Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności na podstawie art. 130 regulaminu postępowania przed Sądem. Instytucja ta wnosi do Sądu o uznanie niniejszej skargi za niedopuszczalną w zakresie, w jakim została skierowana przeciwko niej, oraz o obciążenie skarżącego poniesionymi przez nią kosztami postępowania.
15      Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 25 sierpnia 2016 r. skarżący przedstawił swoje uwagi na temat podniesionego przez Komisję zarzutu niedopuszczalności, który uważa za pozbawiony wszelkich podstaw.
16      REA nie przedstawiła uwag.
Co do prawa
17      Zgodnie z art. 130 §§ 1 i 7 regulaminu postępowania jeżeli strona pozwana o to wnosi, Sąd może rozstrzygnąć w przedmiocie niedopuszczalności skargi lub niewłaściwości Sądu bez rozpatrywania sprawy co do istoty. W niniejszej sprawie, jako że Komisja wniosła o rozstrzygnięcie w przedmiocie niedopuszczalności skargi w zakresie, w jakim skarga ta została skierowana przeciwko niej, Sąd, uznając, że akta sprawy wystarczająco wyjaśniają okoliczności zawisłej przed nim sprawy, postanowił rozstrzygnąć w przedmiocie tego wniosku bez dalszych czynności procesowych.
18      Należy przypomnieć, że rozporządzenie Rady (WE) nr 58/2003 z dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiające statut agencji wykonawczych, którym zostaną powierzone niektóre zadania w zakresie zarządzania programami wspólnotowymi (Dz.U. 2003, L 11, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 1, t. 4, s. 235) uprawnia Komisję do ustanowienia agencji wykonawczych. Na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 58/2003 Komisja może powierzyć tym agencjom niektóre zadania związane z zarządzaniem jednym lub kilkoma programami Unii. Choć Komisja nadal wykonuje zadania wymagające uprawnień uznaniowych w przekładaniu decyzji politycznych na działania, agencji może zostać powierzone zarządzanie etapami projektu, przyjmowanie instrumentów wykonania budżetu oraz prowadzenie wszystkich działań koniecznych do wykonania programu wspólnotowego na podstawie uprawnień przekazanych przez Komisję, w szczególności działań związanych z udzielaniem zamówień i przyznawaniem dotacji (wyrok z dnia 11 grudnia 2013 r., EMA/Komisja, T‑116/11, EU:T:2013:634, pkt 292).
19      Ponadto art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 58/2003 przewiduje, że agencja wykonawcza ma osobowość prawną. Z art. 21 tego rozporządzenia wynika, że do odpowiedzialności umownej agencji wykonawczej stosuje się prawo właściwe dla danej umowy i że w przypadku odpowiedzialności pozaumownej agencja wykonawcza, zgodnie z ogólnymi zasadami wspólnymi dla ustawodawstw państw członkowskich, naprawia wszelkie szkody spowodowane przez agencję lub jej pracowników przy wykonywaniu ich obowiązków (wyrok z dnia 11 grudnia 2013 r., EMA/Komisja, T‑116/11, EU:T:2013:634, pkt 293).
20      Na podstawie rozporządzenia nr 58/2003 Komisja ustanowiła REA decyzją 2008/46/WE z dnia 14 grudnia 2007 r. ustanawiającą „Agencję Wykonawczą ds. Badań Naukowych” w celu zarządzania niektórymi obszarami szczegółowych programów wspólnotowych „Ludzie”, „Możliwości” i „Współpraca” w dziedzinie badań (Dz.U. 2008, L 11, s. 9). Decyzja ta została uchylona decyzją wykonawczą Komisji 2013/778/UE z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych i uchylenia decyzji 2008/46/WE (Dz.U. 2013, L 346, s. 54).
21      Artykuł 1 decyzji 2008/46 i art. 1 decyzji 2013/778 przewidują, że statut REA jest uregulowany w rozporządzeniu nr 58/2003. Wynika z niego, że REA ma osobowość prawną (wyrok z dnia 11 grudnia 2013 r., EMA/Komisja, T‑116/11, EU:T:2013:634, pkt 295, 296).
22      Ponadto z art. 4 ust. 1 decyzji 2008/46 i z art. 3 ust. 3 decyzji 2013/778 wynika, że do zadań REA należy zarządzanie etapami konkretnych projektów w kontekście realizacji niektórych obszarów programów „Ludzie”, „Możliwości” i „Współpraca”. REA jest także upoważniona do przyjmowania wykonawczych aktów budżetowych w odniesieniu do wpływów i wydatków oraz wykonywania operacji niezbędnych do zarządzania przedmiotowymi programami (zob. podobnie wyrok z dnia 11 grudnia 2013 r., EMA/Komisja, T‑116/11, EU:T:2013:634, pkt 297).
23      W niniejszym przypadku z akt sprawy wynika, że umowa o grant została zawarta między REA i skarżącym. Ponadto zarówno żądania udzielenia informacji, jak również decyzja o wypowiedzeniu umowy o grant i noty obciążeniowe zostały sformułowane i przekazane przez REA, w związku z czym należy je przypisać tej agencji, czego skarżący nie kwestionuje.
24      Z powyższego wynika, że niniejsza skarga powinna była zostać wniesiona wyłącznie przeciwko REA i że należy uznać ją za niedopuszczalną w zakresie, w jakim została skierowana przeciwko Komisji.
25      Na wszelki wypadek należy dodać, że w przypadku zmiany kwalifikacji skargi o stwierdzenie nieważności i zakwalifikowania jej jako skargi wniesionej na podstawie art. 272 TFUE, skarga ta byłaby również niedopuszczalna w zakresie, w jakim jest skierowana przeciwko Komisji, ponieważ umowa o grant została podpisana między skarżącym i REA.
W przedmiocie kosztów
26      Zgodnie z art. 134 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Na podstawie art. 135 § 1 tego regulaminu, jeżeli wymagają tego względy słuszności, Sąd może zdecydować, że strona przegrywająca sprawę pokrywa własne koszty i zostaje obciążona tylko częścią kosztów poniesionych przez stronę przeciwną, a nawet że nie zostaje nimi obciążona w ogóle.
27      Ze względów przedstawionych w niniejszym postanowieniu skarga jest niedopuszczalna w zakresie, w jakim została skierowana przeciwko Komisji. Ponadto we wniosku o wydanie orzeczenia bez rozpatrywania sprawy co do istoty Komisja wyraźnie wniosła o obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Jako że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają zastosowania przepisów art. 135 § 1 regulaminu postępowania, skarżący powinien pokryć własne koszty i zostaje obciążony kosztami poniesionymi przez Komisję w ramach niniejszego postępowania w sprawie zarzutu niedopuszczalności.
28      Jako że REA nie wniosła o obciążenie skarżącego kosztami powstałymi w związku z postępowaniem w sprawie tego zarzutu niedopuszczalności, należy postanowić, że pokryje ona własne koszty poniesione w ramach niniejszego postępowania, zaś rozstrzygnięcie o kosztach postępowania głównego nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Z powyższych względów
SĄD (ósma izba)
postanawia, co następuje:
1)      Skarga w sprawie T‑137/16 zostaje odrzucona jako niedopuszczalna w zakresie, w jakim została skierowana przeciwko Komisji Europejskiej.
2)      Uniwersytet Wrocławski pokrywa własne koszty i zostaje obciążony kosztami poniesionymi przez Komisję w ramach postępowania w sprawie zarzutu niedopuszczalności.
3)      Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych (REA) pokrywa własne koszty poniesione w ramach postępowania w sprawie zarzutu niedopuszczalności.
4)      Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania głównego nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 7 lutego 2017 r.
Sekretarz
Prezes
E. Coulon
A.M. Collins
* Język postępowania: polski.