62024CC0155
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
EMILIOU
arna tabhairt an 4 Meán Fómhair 2025 (
1
)
Cás C‑155/24
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit,
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Philip Morris Benelux BV,
Philip Morris Investments BV,
JT International Company Netherlands BV,
Vereniging Nederlandse Sigaretten‑ & Kerftabakfabrikanten,
Van Nelle Tabak Nederland BV,
British American Tobacco International (Holdings) BV
v
Stichting Rookpreventie Jeugd
(Iarraidh ar réamhrialú ón College van Beroep voor het bedrijfsleven (an Chúirt Achomhairc Riaracháin um Thrádáil agus Tionscal, an Ísiltír))
(Tarchur chun réamhrialú – Comhfhogasú dhlíthe – Monarú agus díol táirgí tobac – Treoir 2014/40/AE – Uasleibhéil astaíochta – Modh tomhais – Tástálacha astaíochtaí bunaithe ar chaighdeáin ISO – Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 – Caighdeáin nár foilsíodh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh – In‑fhorfheidhmitheacht chaighdeáin ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 – Conclúidí le baint as breithiúnas an 22 Feabhra 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile (C‑160/20, EU:C:2022:101)
I. Réamhrá
1.
Leis an tarchur chun réamhrialú seo, iarrtar ar an gCúirt soiléiriú a dhéanamh, go bunúsach, ar an modh is infheidhme chun a shuíomh an gcomhlíontar na huasleibhéil astaíochtaí le haghaidh tarra, nicitín agus aonocsaíd charbóin a leagtar síos i dTreoir 2014/40/AE (‘uasleibhéil astaíochta’) leis na toitíní a chuirtear ar mhargadh Ballstáit. (
2
) Is é seo an dara tarchur a dhéantar mar chuid de na himeachtaí breithiúnacha náisiúnta céanna.
2.
Chun tuiscint a fháil ar na cúiseanna a spreag na ceisteanna a tharchuirtear, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhforáiltear freisin le Treoir 2014/40 do na modhanna trína mbunófar comhlíonadh na leibhéal thuasluaite. Déantar é sin trí thagairt a dhéanamh do roinnt caighdeán ón Eagraíocht Idirnáisiúnta um Chaighdeánú (ISO) nár foilsíodh, go dtí seo, in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh (‘an Iris Oifigiúil’). Mar a mhíneoidh mé ar bhealach níos mionsonraithe, is é is cúis leis seo go bhfuil na caighdeáin sin faoi chosaint ag cearta maoine intleachtúla a éilíonn ISO.
3.
Ina breithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, dheimhnigh an Chúirt go bhfuil sé éigeantach úsáid a bhaint as na caighdeáin sin faoi Threoir 2014/40. (
3
) Chinn sí freisin, áfach, mura bhfoilsítear san Iris Oifigiúil iad, nach gcuireann siad ceangal ar ‘dhaoine aonair i gcoitinne’, cé go gcuireann siad ceangal ar ‘g[h]nóthais’ (na toitíní a mhonarú nó iad a chur ar an margadh) i gcás ina bhféadfadh na gnóthais sin rochtain a fháil orthu. (
4
) Mar thoradh ar an gconclúid sin, chinn an Chúirt, go bunúsach, go bhféadfaí comhlíonadh na n‑uasleibhéal astaíochtaí a fhíorú gan caighdeáin ISO a chur san áireamh, dá mbunófaí é nach bhfuil siad ceangailteach. (
5
)
4.
Bhí an soiléiriú sin mar chuid de fhreagra a tugadh do Rechtbank Rotterdam (Cúirt Dúiche Rotterdam, an Ísiltír), a ghlac le héileamh ar tugadh os a comhair, inter alia, ag Stichting Rookpreventie Jeugd (Fondúireacht na hÓige um Chosc ar Chaitheamh Tobac, an Ísiltír) (‘an Fhondúireacht’). Líomhnaigh an páirtí sin nár chomhlíon na toitíní a cuireadh ar an margadh náisiúnta na huasleibhéil astaíochta nuair a tástáladh iad trí úsáid a bhaint as modh a bhí éagsúil le (agus, mar a thuigim, níos déine ná) caighdeáin ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40. Agus í ag brath ar fhreagra na Cúirte, ghlac an chúirt náisiúnta sin ordú chun na toitíní lena mbaineann a tharraingt siar ón margadh.
5.
Rinneadh achomharc ar an ordú sin, go háirithe le roinnt monaróirí toitíní, os comhair an College van Beroep voor het bedrijfsleven (an Chúirt Achomhairc Riaracháin um Thrádáil agus Tionscal, an Ísiltír), a bhfuil amhras uirthi faoi impleachtaí bhreithiúnas na Cúirte.
6.
Fiafraíonn sí inter alia an seasann an chonclúid maidir le heaspa éifeacht cheangailteach na gcaighdeán ISO atá i gceist vis-à-vis‘daoine aonair i gcoitinne’ nuair a d’fhéadfadh páirtí, amhail an Fhondúireacht, rochtain a fháil orthu. Thairis sin, fiafraíonn sí an bhfuil sé de cheart ag an bpáirtí sin, faoi Threoir 2014/40, go n‑urraimítear na huasleibhéil astaíochtaí (trí mhodh malartach tomhais a chur i bhfeidhm). Féachann sé freisin leis na hiarmhairtí a bheadh ann do mhonaróirí toitíní a fháil amach dá gcinnfí nach gcomhlíonann na toitíní (cé gur cuireadh ar an margadh iad i gcomhréir le ceanglais Threoir 2014/40) na huasleibhéil astaíochta má thomhaistear iad le modh malartach den sórt sin.
7.
Dá bhrí sin, anuas ar shaincheist an mhodha atá le húsáid chun a fhíorú an gcomhlíonann na toitíní a chuirtear ar an margadh na huasleibhéil le haghaidh astaíochtaí tarra, nicitín agus aonocsaíde carbóin, ardaíonn an tarchur seo saincheist na n‑éifeachtaí dlíthiúla, laistigh de dhlíchóras an Aontais, a bhaineann le caighdeáin theicniúla a forbraíodh lasmuigh de struchtúr institiúideach an Aontais Eorpaigh, a ndearnadh a n‑úsáid éigeantach agus nach bhfoilsítear a n‑inneachar san Iris Oifigiúil go fóill. Níos tábhachtaí fós, baineann sé le saincheist níos leithne na deimhneachta dlíthiúla ar cheart di dul chun tairbhe dóibh siúd a chloíonn, go ginearálta, le rialacha ceangailteacha an dlí, agus tástálann sé an bonn bunúsach maidir le saor-inrochtaineacht an dlí.
II. An dlí lena mbaineann
A.
Dlí an Aontais Eorpaigh
8.
De réir Aithris 8 de Threoir 2014/40 ‘i gcomhréir le hAirteagal 114(3) den Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), ba cheart ardleibhéal cosanta sláinte a ghlacadh mar bhonn le tograí reachtacha, agus go háirithe ba cheart aon fhorbairt nua atá bunaithe ar fhíorais eolaíocha a chur san áireamh. Ní gnáth-thráchtearraí táirgí tobac agus, i bhfianaise na n‑iarmhairtí an‑díobhálach atá ag tobac ar shláinte an duine, ba cheart béim a leagan ar chosaint sláinte chun leitheadúlacht úsáide tobac i measc daoine óga a laghdú, go háirithe.’[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9.
De réir Airteagal 1 de Threoir 2014/40, is é cuspóir na Treorach sin ‘dlíthe, rialacháin agus forálacha riaracháin na mBallstát a chomhfhogasú i ndáil leis na nithe seo a leanas:
(a)
comhábhair agus astaíochtaí táirgí tobac agus na hoibleagáidí tuairiscithe gaolmhara, lena n‑áirítear uasleibhéil astaíochtaí tarra, nicitín agus aonocsaíde carbóin do thoitíní;
[…],
d’fhonn feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh tobac agus táirgí gaolmhara a éascú, ag glacadh mar bhonn le hardleibhéal cosanta do shláinte an duine, go háirithe do dhaoine óga, agus chun oibleagáidí an Aontais Eorpaigh faoi Chreat‑Choinbhinsiún EDS maidir le Rialú Tobac (“CCRT”) a chomhlíonadh.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10.
De bhun phointe 10 d’Airteagal 2 de Threoir 2014/40, ciallaíonn toitín, ‘rolla tobac is féidir a chaitheamh trí phróiseas dócháin agus a shainmhínítear tuilleadh in Airteagal 3(1) de Threoir 2011/64/AE (
6
) ón gComhairle’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
11.
De réir phointe 21 d'Airteagal 2 de Threoir 2014/40, ciallaíonn astuithe, ‘substaintí a scaoiltear nuair a úsáidtear tobac nó táirge gaolmhar chun na críche atá beartaithe dó, amhail substaintí atá sa deatach nó substaintí a scaoiltear le linn táirge tobac gan toit a úsáid’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
12.
Baineann Airteagal 3 den Treoir chéanna le ‘[h]uasleibhéil astaíochta tarra, nicitín, aonocsaíde carbóin agus substaintí eile’. Foráiltear leis an méid seo a leanas:
‘1.   Ní fhéadfaidh na leibhéil astaíochta ó thoitíní a chuirtear ar an margadh nó a mhonaraítear sna Ballstáit (“uasleibhéil astaíochtaí”) dul thar:
(a)
10 mg tarra in aghaidh an toitín;
(b)
1 mg nicitín in aghaidh an toitín;
(c)
10 mg aonocsaíde carbóin in aghaidh an toitín.
2.   Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 27 chun na huasleibhéil astaíochta a leagtar síos i mír 1 a laghdú, i gcás inar gá sin bunaithe ar chaighdeáin a comhaontaíodh go hidirnáisiúnta.
[…]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
13.
Baineann Airteagal 4 de Threoir 2014/40 le ‘modhanna tomhais’. Is mar seo a leanas a léitear é:
‘1.   Déanfar astaíochtaí tarra, nicitín agus aonocsaíde carbóin ó thoitíní a thomhas bunaithe ar chaighdeán ISO 4387 do tharra, ar chaighdeán ISO 10315 do nicitín agus ar chaighdeán ISO 8454 d'aonocsaíd charbóin.
Cinnfear cruinneas tomhais tarra, nicitín agus aonocsaíde carbóin de réir ISO 8243.
[…]
3.   Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 27 chun na modhanna tomhais i leith astaíochtaí tarra, nicitín agus aonocsaíde carbóin a oiriúnú de réir mar is gá sin i bhfianaise forbairtí eolaíocha agus teicniúla nó caighdeáin arna nglacadh go hidirnáisiúnta.
[…]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
14.
Is é ‘Saorghluaiseacht’ teideal Airteagal 24(1) de Threoir 2014/40 agus foráiltear leis nach ‘féidir leis na Ballstáit, ar chúiseanna a bhaineann leis na gnéithe a rialaítear le Treoir [2014/40] agus faoi réir mhíreanna 2 agus 3 den Airteagal seo, toirmeasc nó srian a chur ar tháirgí tobac nó ar tháirgí gaolmhara a chur ar an margadh i gcás ina gcomhlíonann siad an Treoir seo’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
B.
An dlí náisiúnta
15.
Foráiltear le hAirteagal 2.1 den Besluit van 14 oktober 2015, houdende samenvoeging van de algemene maatregelen van bestuur op basis van de Tabakswet tot één besluit (Tabaks- en rookwarenbesluit) (Foraithne an 14 Deireadh Fómhair 2015, lena ndéantar na bearta ginearálta riaracháin atá bunaithe ar an Acht Tobac a chumasc in aon fhoraithne amháin (Foraithne maidir le Tobac agus Táirgí Caithimh (‘an Fhoraithne’)) ‘go gcomhlíonfaidh uasleibhéil astaíochtaí toitíní a chuirtear ar an margadh nó a tháirgtear Airteagal 3(1) de [Threoir 2014/40]’.
16.
Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 2.1 den Regeling van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 10 mei 2016 houdende regels inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaksproducten en aanverwante producten (Tabaks- en rookwarenregeling) (Rialachán ón Státrúnaí Sláinte, Leasa agus Spóirt an 10 Bealtaine 2016 lena leagtar síos rialacha maidir le monarú, cur i láthair agus díol táirgí tobac agus táirgí gaolmhara (an Rialachán Aireachta maidir le tobac agus táirgí tobac):
‘1.   Maidir le modhanna scrúdúcháin lena gcinntear leo féin cé acu a chomhlíonann nó nach gcomhlíonann toitín ceanglais Airteagal 2.1(1) den Fhoraithne, ainmnítear iad mar bhearta a chomhlíonann na caighdeáin seo a leanas:
a.
NEN-ISO 4387:2000/A1:2008 Toitiní – Cion iomlán an ábhair cháithnínigh agus an ábhair cháithnínigh ainhidriúil saor ó nicitín a chinneadh le gnáthmheaisín deataithe anailíseach maidir le leibhéal na hastaíochta tarra;
b.
NEN-ISO 10315:2013 Toitíní – Cion nicitín i gcomhdhlútháin deataigh a chinneadh, a mhéid a bhaineann le leibhéal astaíochta nicitín – Modh trí chrómatagrafaíocht gháis;
c.
NEN-ISO 8454:2007/A1:2009 Toitíní – Cion aonocsaíde carbóin a chinneadh, a mhéid a bhaineann le leibhéal astaíochta aonocsaíde carbóin, sa chéim ghásach de dheatach toitíní – Modh IRND.
2.   Seiceálfar torthaí na dtomhas in aghaidh NEN ISO 8243:2013 Caighdeánach Toitíní – Sampláil.’
III. Fíorais, imeachtaí náisiúnta agus na ceisteanna a tharchuirtear
17.
Cuireadh tús leis an gcás sna príomhimeachtaí le litir dar dáta an 31 Iúil 2018 inar iarr an Fhondúireacht go n‑áiritheodh Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (Údarás na hÍsiltíre um Shábháilteacht Bia agus Earraí Tomhaltais) (‘NVWA’) go gcomhlíonann toitíní le scagaire ar mhargadh na hÍsiltíre, nuair a úsáidtear iad chun na críche atá beartaithe dóibh, na huasleibhéil astaíochta a leagtar síos in Airteagal 3(1) de Threoir 2014/40, arna gcinneadh ar bhonn modh a mheastar go forleathan sa phobal eolaíochta gurb é an modh is gaire don úsáid atá beartaithe do na toitíní.
18.
De réir na Fondúireachta, ní léiríonn na caighdeáin tomhais ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 an úsáid atá beartaithe do thoitíní toisc nach gcuirtear san áireamh iontu an bealach ina ndéantar toitín a chaitheamh, is é sin le rá go gcuireann liopaí agus méara an té a chaitheann tobac bac ar na poill mhicrea-aerála sa scagaire.
19.
Bhraith an Fhondúireacht ar staidéar a rinne Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (an Institiúid Náisiúnta um Shláinte Phoiblí agus an Comhshaol, an Ísiltír; ‘RIVM’) (‘staidéar RIVM’) in 2018 ar dá réir, i gcás ina dtomhaistear na hastaíochtaí leis an modh ‘Canadian Intense’, mar a thugtar air, sáraítear go suntasach na huasleibhéil astaíochtaí. Dá bhrí sin, d’iarr sé ar NVWA toitíní le scagaire neamhchomhlíontacha a bhaint den mhargadh náisiúnta.
20.
Dhiúltaigh NVWA don iarraidh sin leis an míniú, go bunúsach, nach féidir aon mhodh eile seachas an modh dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 a úsáid.
21.
Thug an Fhondúireacht (agus roinnt eintiteas eile) caingean os comhair Rechtbank Rotterdam (Cúirt Dúiche Rotterdam). Ligeadh isteach Vereniging Nederlandse Sigaretten‑ & Kerftabakfabrikanten (Comhlachas na hÍsiltíre do Mhonaróirí Toitíní agus Tobac) (‘VSK’) chun páirt a ghlacadh mar thríú páirtí. Le cinneadh an 20 Márta 2020, tharchuir an chúirt sin roinnt ceisteanna chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú maidir le bailíocht agus léiriú Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40.
22.
D’fhreagair an Chúirt na ceisteanna sin trína breithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, a bhfuil achoimre air i míreanna 3 agus 4 thuas, agus a phléifidh mé i mbealach níos mionsonraithe níos déanaí.
23.
Mar fhreagairt ar an mbreithiúnas sin, chinn Rechtbank Rotterdam (Cúirt Dúiche Rotterdam) ina chinneadh an 4 Samhain 2022 nach bhfuil na forálacha náisiúnta lena gcuirtear chun feidhme na caighdeáin tomhais ISO atá i gceist infhorfheidhmithe i gcoinne na Fondúireachta mar dhuine aonair go ginearálta, agus nach gcomhlíonann an modh a thuairiscítear inti Treoir 2014/40, ós rud é nach dtomhaistear leis na leibhéil astaíochtaí a ghintear nuair a thomhlaítear toitín mar a bhí beartaithe.
24.
De réir na cúirte sin, in éagmais modh tomhais atá i gcomhréir le Treoir 2014/40, níorbh fhéidir a chinneadh an gcomhlíonann toitíní le scagaire a dhíoltar san Ísiltír uasleibhéil astaíochtaí na dtoitíní. Agus staidéar RIVM agus an modh ‘Canadian Intense’ á gcur san áireamh, tháinig Rechtbank Rotterdam (Cúirt Dúiche Rotterdam) ar an gconclúid go raibh tásca láidre ann nár chomhlíon na toitíní ar an margadh na leibhéil sin. Dá réir sin, sheas sí le caingean na Fondúireachta.
25.
Rinne NVWA, Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Státrúnaí Sláinte, Leasa agus Spóirt, an Ísiltír; ‘an Státrúnaí’), VSK agus na páirtithe seo a leanas (le chéile, ‘na monaróirí tobac lena mbaineann sna príomhimeachtaí’): Philip Morris Benelux BV agus Philip Morris Investments BV (le chéile, ‘Philip Morris’), JT International Company Netherlands BV (‘JTI’), Van Nelle Tabak Nederland BV, ag feidhmiú faoi ainm Imperial Tobacco Nederland (‘Imperial’) agus British American Tobacco International (Holdings) BV (‘BAT’) achomharc in aghaidh an chinnidh sin.
26.
I litir dar dáta an 10 Bealtaine 2023, chuir NVWA agus an Státrúnaí torthaí staidéir nua RIVM arna choimisiúnú ag NVWA i láthair maidir le leibhéil astaíochtaí toitíní le scagaire atá ar fáil san Ísiltír, arna thomhas trí úsáid a bhaint as modh TobLabNet na hEagraíochta Domhanda Sláinte (‘EDS’) (Nós imeachta oibriúcháin caighdeánach maidir le dian‑chaitheamh toitíní) SOP 01. Léiríonn na torthaí sin go sáraítear na huasleibhéil astaíochtaí.
27.
Is sna himthosca sin a chinn College van Beroep voor het bedrijfsleven (an Chúirt Achomhairc Riaracháin um Thrádáil agus Tionscal) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An bhfuil Airteagal 4(1) de [Threoir 2014/40] le léiriú sa chaoi nach féidir caighdeáin ISO nach bhfoilsítear san [Iris Oifigiúil], gan eisceacht, a fhorghníomhú i gcoinne daoine aonair, lena n‑áirítear an Fhondúireacht, fiú más rud é go raibh an duine aonair in ann teacht ar na caighdeáin sin agus iad a fháil (i gcoinne íocaíochta)?
(2)
An bhfuil neamh-infhorghníomhaitheacht Airteagal 4(1) de [Threoir 2014/40] i gcoinne daoine aonair, a mhéid a thagraíonn an fhoráil sin do chaighdeáin ISO nár foilsíodh san [Iris Oifigiúil], le tuiscint sa chaoi nach gceadaítear diúltú don cheart chun uasleibhéil astaíochtaí le haghaidh tarra, nicitín agus aonocsaíd charbóin a leagtar síos in Airteagal 3(1) de [Threoir 2014/40] a chomhlíonadh?
(3)
An bhfuil an nath “arna gcaitheamh chun na críche atá beartaithe” a áirítear sa sainmhíniú ar “astaíochtaí” i [bpointe 21 d’Airteagal 2] de [Threoir 2014/40] le léiriú sa chaoi go bhfuil sé le bheith chomh gar agus is féidir do chaitheamh tobac ag an duine daonna, agus sa chás sin go mbeadh le cur san áireamh sa tomhas clúdach páirteach ar a laghad de mhicreaphoill aerála an scagaire toitín agus/nó méid agus minicíocht na toite, nó an amhlaidh nach dtagraíonn an nath sin ach don mhodh chun toitíní a chaitheamh trí phróiseas dócháin?
(4)(a)
Más rud é, i bhfianaise an fhreagra ar cheist 3, nach bhfuil na caighdeáin ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de [Threoir 2014/40] oiriúnach chun leibhéil astaíochta a thomhas: [(a)] an gciallaíonn ardleibhéal cosanta sláinte poiblí, go háirithe do dhaoine óga, a áirítear ar chuspóirí [Threoir 2014/40], nach gcuirtear cosc leis na prionsabail maidir le deimhneacht dhlíthiúil agus beachtas dlíthiúil an dlí is infheidhme ar mhodh malartach tomhais a fhorghníomhú i gcoinne monaróirí tobac?
Más rud é, ag féachaint do na prionsabail maidir le deimhneacht dhlíthiúil agus beachtas dlíthiúil an dlí is infheidhme, gur freagra dearfach a thabharfar ar Cheist [4(a)]:
(4)(b)
an údaraítear do na Ballstáit féin modh tomhais a bhunú nó a chur i bhfeidhm, cibé acu go sealadach nó ar bhonn eile, agus an modh tomhais malartach sin a fhorghníomhú i gcoinne monaróirí tobac (freisin), agus
(4)(c)
cén bhaint atá ag cur i bhfeidhm an mhodha mhalartaigh tomhais le comhchuibhiú (uasta) agus feidhmiú feabhsaithe an mhargaidh inmheánaigh, a áiríonn [Treoir 2014/40] i measc a cuspóirí?
(5)(a)
I gcás ina bhfuil modh malartach tomhais le cur i bhfeidhm, an bhfuil na huasleibhéil astaíochta in Airteagal 3(1) de Threoir [2014/40] fós infheidhme go huile is go hiomlán?
Más freagra diúltach a thabharfar ar Cheist [5(a)]:
(5)(b)
an údaraítear do na Ballstáit féin uasleibhéil astaíochtaí a ghlacadh nó a chur i bhfeidhm, cibé acu go sealadach nó ar bhonn eile, agus iad a fhorghníomhú i gcoinne monaróirí tobac (freisin), agus
(5)(c)
cén bhaint atá ann idir cur i bhfeidhm na n‑uasleibhéal astaíochtaí le comhchuibhiú (uasta) agus feidhmiú feabhsaithe an mhargaidh inmheánaigh, a áirítear i measc chuspóirí [Threoir 2014/40]?
(6)(a)
Má tá na Ballstáit údaraithe chun modh malartach tomhais a ghlacadh nó a chur chun feidhme agus más féidir an modh sin a fhorghníomhú i gcoinne monaróirí tobac, sa chás sin, an gciallaíonn ardleibhéal cosanta sláinte poiblí, go háirithe do dhaoine óga, a áirítear i measc chuspóirí [Threoir 2014/40], arna léamh i gcomhar le hAirteagal 23(2) den Treoir, go gcaithfear toitíní ar an margadh san Ísiltír a tharraingt siar ón margadh sa chás sin go dtí go mbeidh modh nua tomhais leagtha síos, sa chaoi nach féidir a chinneadh an gomhlíonann na toitíní arna gcaitheamh chun na críche atá beartaithe na huasleibhéil astaíochta?
Más freagra dearfach a thabharfar ar Cheist [6(a)]:
(6)(b)
an bhfuil idirthréimhse i gceist maidir le monaróirí tobac sa chás sin?
(7)
Más rud é gur bunaíodh nó gur cuireadh chun feidhme modh tomhais malartach, cibé acu an ndearnadh é sin i gcomhar le huasleibhéil mhalartacha astaíochtaí nó nach ndearnadh, an bhfuil monaróirí tobac i dteideal idirthréimhse sa chás sin inar féidir leo dul in oiriúint don mhodh malartach tomhais agus d’aon uasleibhéil mhalartacha astaíochtaí?’
28.
Tá barúlacha i scríbhinn curtha isteach ag Stichting Rookpreventie Jeugd, Philip Morris, JTI, Imperial agus BAT, ag Rialtais na hÍsiltíre, na Bulgáire, na Seice, na hUngáire, agus na Portaingéile agus ag an gCoimisiún Eorpach. Chuir na daoine leasmhara sin, cé is moite de Rialtais na Seice, na hUngáire agus na Portaingéile, argóintí ó bhéal i láthair ag éisteacht an 10 Márta 2025.
IV. Measúnú
29.
Lena ceisteanna, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, faoi na hiarmhairtí beachta a eascraíonn as breithiúnas na Cúirte in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile.
30.
Go sonrach, fiafraíonn sí, lena céad cheist, an bhfuil feidhm ag an gconclúid ar thángthas uirthi sa bhreithiúnas sin nach bhfuil na caighdeáin tomhais ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 ina gceangal ar dhaoine aonair i gcoitinne’ nuair a d’fhéadfadh an páirtí faoi seach (amhail an Fhondúireacht) rochtain a fháil orthu agus, leis an dara ceist, má dheimhnítear easpa éifeacht cheangailteach na gcaighdeán ISO sin vis-à-vis páirtí den sórt sin, an bhfuil sé de cheart ag an bpáirtí sin, faoi Threoir 2014/40, go bunúsach, comhlíonadh na n‑uasleibhéal astaíochtaí a fhorfheidhmiú os comhair na gcúirteanna náisiúnta.
31.
Leis an tríú ceist agus leis an gceathrú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an ndéanann an modh a leagtar amach sna caighdeáin ISO dá dtagraítear thuas na leibhéil astaíochtaí sin a thomhas ar bhealach iomchuí agus, murab amhlaidh an cás, an bhféadfaidh údaráis na mBallstát, nó fiú an gcaithfidh siad, modhanna malartacha tomhais a úsáid, amhail an modh a d’agair an Fhondúireacht os comhair chúirteanna na hÍsiltíre, agus an bhfuil forfheidhmiú na gcaighdeán malartach sin i gcoinne monaróirí tobac comhoiriúnach le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla.
32.
Leis an gcúigiú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an ndéanann an chonclúid go bhféadfaidh nó go gcaithfidh na húdaráis náisiúnta modh malartach tomhais a chur i bhfeidhm difear d’infheidhmeacht na n‑uasleibhéal astaíochta dá bhforáiltear le hAirteagal 3(1) de Threoir 2014/40.
33.
Ar deireadh, baineann an séú agus an seachtú ceist le cé acu, go bunúsach, go dtí go mbunófar modh malartach, go gcaithfidh nó nach gcaithfidh na toitíní faoi seach a tharraingt siar ón margadh agus ar cheart idirthréimhse a sholáthar, chun na hiarmhairtí diúltacha a bheadh ag beart den sórt sin do na gnóthais lena mbaineann a mhaolú.
34.
Arna iarraidh sin don Chúirt, ní dhéileálfaidh an Tuairim seo ach leis an gcéad cheist go dtí an ceathrú
ceist a tharchuirtear.
35.
Ionas go mbeidh mé in ann an anailís sin a dhéanamh (B), féachfaidh mé ar bhreithiúnas na Cúirte in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile agus ar an gcruacheist dhlíthiúil ar thug sé aghaidh uirthi (A). Críochnóidh mé le hiarscríbhinn lena dtabharfar aghaidh ar roinnt gnéithe den easpa foilsithe atá fós ann maidir leis na caighdeáin ISO atá i gceist (C).
A.
Breithiúnas Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile
36.
Chun raon feidhme cuí an bhreithiúnais atá á phlé a mhíniú, ar an gcéad dul síos, tarraingeoidh mé aird ar phríomhghnéithe an chúlra dhlíthiúil ábhartha agus ar phríomhchodanna an fhreagra a thug an Chúirt (1). Ar an dara dul síos, cuirfidh mé an freagra sin i gcomhthéacs chásdlí na Cúirte roimhe seo maidir le héifeachtaí dlíthiúla gníomhartha neamhfhoilsithe de dhlí an Aontais (2). Ar an tríú dul síos, pléifidh mé an t‑amhras a d’fhéadfadh teacht chun cinn i ndáil le ratio decidendi an bhreithiúnais thuas (3) agus soiléireoidh mé conas a thuigfear an ratio decidendi sin (toisc go bhfuil an soiléiriú sin riachtanach chun na ceisteanna a tharchuirtear a fhreagairt) (4).
1. Comhthéacs dlíthiúil agus príomhghnéithe an bhreithiúnais atá á phlé
37.
Meabhraím, ar thaobh amháin, nach mór do na toitíní a chuirtear ar an margadh nó a mhonaraítear sna Ballstáit cloí leis na huasleibhéil astaíochta do shubstaintí díobhálacha áirithe (tarra, nicitín agus aonocsaíd charbóin) a leagtar síos in Airteagal 3(1) de Threoir 2014/40. Ar an taobh eile, de bhun Airteagal 4(1) den Treoir sin, déanfar astaíochtaí tarra, nicitín agus aonocsaíde carbóin ó thoitíní a thomhas bunaithe ar chaighdeán ISO 4387 do tharra, ar chaighdeán ISO 10315 do nicitín agus ar chaighdeán ISO 8454 d'aonocsaíd charbóin. Thairis sin, cinnfear cruinneas na dtomhas i gcomhréir le caighdeán ISO 8243.
38.
I bhfianaise cé chomh lárnach agus atá caighdeáin ISO sa chás seo, tabharfaidh mé barúlacha gairide faoina ngnéithe (a) sula bpléifidh mé an soiléiriú a tugadh sa bhreithiúnas atá á phlé maidir lena n‑éifeachtaí dlíthiúla faoi dhlí an Aontais (b).
(a) Caighdeáin arna bhforbairt ag ISO
39.
Ar an gcéad dul síos, forbraítear caighdeáin ISO i nós imeachta a bhfuil an chuma air gur nós imeachta sách casta é ina mbíonn baill ISO éagsúla (de 174 thír, faoi láthair) agus páirtithe leasmhara poiblí nó príobháideacha éagsúla rannpháirteach laistigh de chomhlachtaí ISO éagsúla. (
7
) Rinneadh cur síos ar na caighdeáin sin mar chódú eolais theicniúil ag gairmithe agus do ghairmithe. (
8
) Maíonn ISO go bhfuil a chaighdeáin ‘faoi thionchar an mhargaidh’. (
9
) Is eagraíocht neamhrialtasach í ISO féin (a bunaíodh faoi dhlí na hEilvéise), (
10
) a shaothraíonn an misean ‘forbairt caighdeánaithe agus gníomhaíochtaí gaolmhara a chur chun cinn ar fud an domhain d’fhonn malartú idirnáisiúnta earraí agus seirbhísí a éascú [...]’ (
11
) (léirítear an misean chun caighdeáin aontaithe a fhorbairt ina ainm, ISO, a thagann ón nGréigis ar ‘chomhionann’).
40.
Ar an dara dul síos, ní hé ISO féin a chinneann forbairt na gcaighdeán ach eascraíonn sé as iarrataí arna ndéanamh go háirithe ag comhaltaí náisiúnta faoi seach, bunaithe ar iarrataí ón tionscal de ghnáth. (
12
)
41.
Ar an tríú dul síos, is caighdeáin dheonacha (
13
) iad caighdeáin ISO iontu féin agus is cosúil gurb é an gnáthbhealach ina mbraitheann rialtóirí orthu (nuair a chinneann siad é sin a dhéanamh) ná trí thagairt a dhéanamh dóibh. Is féidir le tagairt den sórt sin a bheith ‘oscailte’, nach bhfuil ann ach an tsainaithint bhunúsach, as a n‑eascraíonn tagairt amhail ‘ISO 10315’, nó is féidir léi an leagan sonrach den chaighdeán a shainaithint, as a n‑eascraíonn tagairt amhail ‘ISO 10315:2021’ (tagraíonn tásc na bliana don nuashonrú nó don deimhniú ar an gcaighdeán is déanaí atá ar fáil). Tugaim faoi deara go bhfuil an tagairt in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 ‘oscailte’, agus go bhfuil ‘cur chun feidhme’ náisiúnta na hÍsiltíre sonrach. (
14
)
42.
Ar an gceathrú dul síos, cumhdaítear caighdeáin ISO le cearta maoine intleachtúla a éilíonn ISO (
15
) agus is féidir, i bprionsabal, rochtain a fháil orthu ar íocaíocht. Chun é sin a léiriú, tráth scríofa na Tuairime seo, d’fhéadfaí na caighdeáin ISO atá i gceist a cheannach (ó ISO) le haghaidh 132 fhranc Eilvéiseacha (CHF) i gcomhair caighdeán ISO 4387:2019 agus le haghaidh CHF 65 i gcomhair gach ceann de chaighdeáin ISO 10315:2021, ISO 8454:2024 agus ISO 8243:2013. (
16
)
43.
Ar an gcúigiú dul síos, cuirtear díol chaighdeáin ISO i láthair mar phríomhfhoinse ioncaim ISO, (
17
) mar sin féin, in éineacht le hacmhainní eile, amhail ranníocaíochtaí ó na baill, soláthar seirbhísí, ranníocaíochtaí deontóirí le gníomhaíochtaí sonracha ISO nó b’fhéidir cistí a fhaightear ó fhoinsí eile. (
18
)
44.
Ar deireadh, tá caighdeáin ISO ar fáil i bprionsabal i mBéarla, i bhFraincis agus i Rúisis, teangacha oifigiúla ISO. (
19
) Féadfaidh na ballchomhlachtaí faoi seach aistriúcháin go teangacha eile a ullmhú (ar féidir le ISO iad a mheas mar aistriúcháin oifigiúla faoi choinníollacha áirithe). (
20
) Is cosúil go bhfuil na caighdeáin ISO atá i gceist anseo á dtairiscint lena ndíol (ag ISO) i mBéarla agus i bhFraincis. (
21
) Is cosúil go bhfuil na leaganacha náisiúnta de na caighdeáin sin ar fáil i mBéarla (amháin). (
22
)
45.
Agus na gnéithe sin soiléirithe, díreoidh mé anois ar na héifeachtaí dlíthiúla a bhíonn ag na caighdeáin ISO atá i gceist i ndlíchóras an Aontais.
(b) Na caighdeáin ISO atá i gceist i ndlíchóras an Aontais
46.
Is mian liom a thabhairt faoi deara ón tús gurb é an breithiúnas atá á phlé an chéad bhreithiúnas inar thug an Chúirt aghaidh ar na héifeachtaí dlíthiúla, i ndlí an Aontais, a bhaineann le caighdeán teicniúil a forbraíodh go seachtrach. Is fíor go raibh saincheist ghaolmhar i gcroílár an bhreithiúnais chinniúnaigh in James Elliott, inar chinn an Chúirt go bhfuil caighdeán a d’fhormheas an Coiste Eorpach um Chaighdeánú (‘CEN’) mar chuid de dhlí an Aontais. Tháinig an Chúirt ar an gconclúid sin cé, mar is léir ón mbreithiúnas sin, nár foilsíodh an caighdeán san Iris Oifigiúil (níor foilsíodh ach tagairt don chaighdeán sin). (
23
)
47.
Mar sin féin, níor tugadh aghaidh sa bhreithiúnas sin ar na hiarmhairtí dlíthiúla a bhaineann leis an easpa foilsithe. Ba í an phríomh-shaincheist don Chúirt sa chás sin ná an raibh dlínse aici an caighdeán lena mbaineann a léiriú. Tugadh freagra dearfach ar an gceist sin agus ní dhearnadh tagairt don fhíoras nár foilsíodh an chaighdeáin, gan trácht ar phlé i dtaca leis sin. Dá bhrí sin, nuair a iarradh ar an gCúirt, sa bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, seasamh a ghlacadh maidir le bailíocht Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 (a mhéid a dhéantar tagairt do chaighdeáin ISO neamhfhoilsithe), ní fhéadfadh sí brath (agus níor bhraith sí) ar an mbreithiúnas in James Elliott.
48.
Dheimhnigh an Chúirt, ar an gcéad dul síos, nach mór na huasleibhéil astaíochtaí a thomhas i gcomhréir leis na modhanna tomhais a eascraíonn as caighdeáin ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) (agus, mar a mheabhraigh Rialtas na Bulgáire, gan aon mhodh eile a úsáid). (
24
)
49.
Ar an dara dul síos, chinn an Chúirt nach ndearna an fíoras go ndearna reachtas an Aontais foráil do na modhanna tomhais trí thagairt a dhéanamh do chaighdeáin ISO (a forbraíodh go seachtrach) nár foilsíodh san Iris Oifigiúil difear do bhailíocht Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40.
50.
Scrúdaíodh an tsaincheist sin ó roinnt dearcthaí, go háirithe trí lionsa phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla. Measadh gur comhlíonadh an prionsabal sin toisc go raibh an tagairt do chaighdeáin tomhais ISO in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40, dar leis an gCúirt, soiléir, beacht agus intuartha, agus toisc gur foilsíodh an Treoir thuasluaite féin san Iris Oifigiúil. (
25
)
51.
Mheabhraigh an Chúirt freisin go gcuireann prionsabal na deimhneachta dlíthiúla cosc ar ghníomhartha de dhlí an Aontais a fhorfheidhmiú i gcoinne daoine nádúrtha agus dlítheanacha sula mbíonn deis ag na daoine sin eolas a chur orthu trína bhfoilsiú san Iris Oifigiúil. (
26
) Maidir le caighdeáin tomhais ISO (atá éigeantach mar gheall ar an Treoir thuas), chinn sí nach gceanglaíonn siad ‘daoine aonair i gcoitinne ach amháin má foilsíodh iad féin san [Iris Oifigiúil]’. (
27
) Mar sin féin, dúirt sí freisin, i gcás ina bhféadfadh na ‘gnóthais’ (na toitíní a mhonarú nó iad a chur ar an margadh) rochtain a fháil ar a leagan oifigiúil barántúil, go bhfuil na caighdeáin sin ina gceangal orthu. (
28
)
52.
Ar an tríú dul síos, agus i bhfianaise na conclúide nach gceanglaítear le hAirteagal 4(1) de Threoir 2014/40 ‘daoine aonair i gcoitinne’ a mhéid a fhorchuirtear leis caighdeáin neamhfhoilsithe ISO a úsáid, chinn an Chúirt, i mír 74 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, gur faoin gcúirt a rinne an tarchur sa chás sin ‘a mheas cibé an gcomhlíontar Treoir 2014/40 leis na modhanna a úsáidtear go hiarbhír chun leibhéil astaíochta [na substaintí díobhálacha lena mbaineann] a thomhas, gan Airteagal 4(1) di a chur san áireamh’.
53.
Ar an gcaoi sin, dheimhnigh an Chúirt go bhfuil sé de chumhacht ag an gcúirt náisiúnta modh malartach tomhais a úsáid (a bhfuil a saintréithe ginearálta sonraithe aici), (
29
) dar léi, ‘mura mbeidh Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 in‑fhorfheidhmithe i gcoinne daoine aonair’. (
30
)
54.
Dá bhrí sin, tá dhá phríomhghné ag baint le ratio decisiondi an bhreithiúnais thuas: bailíocht na forála thuas a dheimhniú agus an bharúil chomhuaineach maidir lena hin‑fhorfheidhmitheacht (coinníollach).
55.
Mar a mhíneoidh mé anois, braitheann an réiteach sin ar chásdlí na Cúirte roimhe seo maidir le héifeachtaí dlíthiúla gníomhartha neamhfhoilsithe de dhlí an Aontais, agus déanann sé tuilleadh forbartha air.
2. Bailíocht i gcomparáid le hin‑fhorfheidhmitheacht ghníomhartha dhlí an Aontais
56.
Leanann an t‑idirdhealú thuas ó chásdlí na Cúirte, ar dá réir, mura bhfoilsítear gníomh dlí de chuid an Aontais san Iris Oifigiúil (cé gur cheart é a bheith ann), fágann sé sin nach féidir é a fhorfheidhmiú i gcoinne daoine aonair (daoine nádúrtha nó dlítheanacha) ach nach ndéanann sé difear dá bhailíocht.
57.
Go háirithe, in Skoma-Lux, (
31
) chinn an Chúirt nach féidir le húdaráis chustaim reachtaíocht chustaim an Aontais a fhorfheidhmiú, vis-à-vis allmhaireoir, i gcás nár foilsíodh an leagan teanga faoi seach de Rialachán an Aontais is infheidhme, ag an am ábhartha, san Iris Oifigiúil. Is sa chomhthéacs sin a chuir an Chúirt in iúl go soiléir freisin go mbaineann easpa foilsithe an leagain teanga faoi seach le neamh-infhorfheidhmitheacht na reachtaíochta atá i gceist i gcoinne daoine aonair. Mar sin féin, ní dhéanann sé difear do chineál ceangailteach na bhforálacha lena mbaineann vis-à-vis an Bhallstáit áirithe (
32
) (rud a chiallaíonn go bhféadfaidh an duine aonair lena mbaineann brath orthu i gcoinne na n‑údarás poiblí). (
33
) Dá bhrí sin, is é moill ar infhorghníomhaitheacht na n‑oibleagáidí a fhorchuirtear ar dhaoine aonair go dtí go bhfoilseofar an leagan teanga atá i gceist san Iris Oifigiúil a bheidh mar thoradh ar neamhfhoilsiú nó foilsiú déanach gnímh den sórt sin. (
34
)
58.
Ghlac an Chúirt an réiteach céanna in Heinrich, (
35
) cás faoi aerphaisinéir a bhí eisiata ó eitilt toisc gur thóg sé raicéid leadóige ar bord. Sa bhreithiúnas sin, tháinig an Chúirt ar an gconclúid nach raibh iarscríbhinn (neamhfhoilsithe) a ghabhann le rialachán (foilsithe) ina liostaítear earraí nach gceadaítear do phaisinéirí eitleáin a thabhairt ar bord infhorfheidhmithe i gcoinne an duine aonair sin.
59.
Sna cásanna thuas (dá dtagraítear leis an mbreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile), mheabhraigh an Chúirt ‘go gceanglaítear le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla nach mór do reachtaíocht [an Aontais] a cheadú dóibh siúd lena mbaineann eolas a chur ar mhéid beacht na n‑oibleagáidí a fhorchuireann sí orthu, rud nach féidir a ráthú ach amháin trí fhoilsiú cuí na reachtaíochta sin [...]’. (
36
) Mhínigh an Chúirt freisin go bhféadfadh sé a bheith mar thoradh ar chur chuige éagsúil ‘go mbeadh éifeachtaí díobhálacha ann do dhaoine aonair dá mainneodh riarachán an Chomhphobail a oibleagáid [...] an acquis communautaire ina iomláine a chur ar fáil do na daoine sin a chomhlíonadh’. (
37
)
60.
Cé go raibh an Chúirt ag brath ar an mbonn sin sa bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, chruthaigh sí maolú ar an bpríomhriail a leanann as freisin. (
38
)
61.
Go deimhin, in Skoma-Lux, bhí an Chúirt an‑soiléir go seasann an chonclúid maidir le neamh-infhorfheidhmitheacht gnímh neamhfhoilsithe de dhlí an Aontais vis-à-vis daoine nádúrtha agus dlítheanacha gan beann ar cé acu a d’fhéadfadh nó nach bhféadfadh páirtí den sórt sin rochtain a fháil air ar bhealaí eile. (
39
) I gcodarsnacht leis sin, sa bhreithiúnas atá á phlé, bhraith an Chúirt ar an bhfíoras go bhféadfaidh na comhlachtaí náisiúnta um chaighdeáin rochtain a dheonú, arna iarraidh sin, ar an leagan oifigiúil agus barántúil de chaighdeáin ISO (
40
) chun teacht ar an gconclúid go bhfuil siad ina gceangal ar na gnóthais nuair is féidir rochtain a fháil orthu. Níor bhain sé ach leis an gcás nach bhféadfaí rochtain den sórt sin a fháil gur luaigh an Chúirt nach raibh siad ceangailteach i gcoinne ‘daoine aonair i gcoitinne’. Thairis sin, agus aghaidh á tabhairt ar iarmhairtí na heaspa in‑fhorfheidhmitheachta sin, luaigh sí freisin go bhféadfadh an chúirt náisiúnta comhlíonadh na n‑uasleibhéil astaíochta a fhíorú bunaithe ar mhodh tomhais malartach (mír 74).
62.
Mar a thug Rialtas na hÍsiltíre faoi deara go bunúsach, le linn na héisteachta, tá gá le soiléiriú ar na himpleachtaí dlíthiúla a bhaineann, go háirithe, le mír 74 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile (in éineacht le cineál éigeantach deimhnithe na gcaighdeán ISO atá i gceist). Ceanglaítear leis sin, dá réir sin, go ndéanfar scrúdú ar an idirdhealú a rinne an Chúirt idir na catagóirí ‘daoine aonair i gcoitinne’, ar thaobh amháin, agus na ‘gnóthais’, ar an taobh eile, chun a fháil amach an féidir a mheas go bhfuil na caighdeáin tomhais ISO atá i gceist ceangailteach agus cathain is féidir iad a mheas amhlaidh.
3. Ar cheart an léamh ar an mbreithiúnas atá á phlé a bheith ‘cúng’ nó ‘leathan’?
63.
Leanann sé ón roinn thuas, sa bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, gur mheas an Chúirt go bhfuil na caighdeáin ISO atá i gceist infhorfheidhmithe i gcoinne gnóthais nuair is féidir rochtain a fháil orthu. D’aithin an Chúirt freisin go bhféadfaí modh malartach tomhais a chur i bhfeidhm nuair nach féidir a mheas go bhfuil na caighdeáin ISO ceangailteach i gcoinne ‘daoine aonair i gcoitinne’. I bhfianaise an mhéid sin, is é croílár an cháis seo a fháil amach an féidir le húdaráis náisiúnta modh malartach den sórt sin a chur i bhfeidhm ach amháin i gcás nach bhféadfadh an gnóthas lena mbaineann rochtain a fháil ar na caighdeáin lena mbaineann, nó an féidir leo é sin a dhéanamh nuair a dhéanann páirtí amhail an Fhondúireacht (mar bhall de ‘dhaoine aonair i gcoitinne’) éileamh, ag iarraidh toitíní a tharraingt siar ón margadh (gan beann ar cé acu a d’fhéadfadh nó nach bhféadfadh na gnóthais lena mbaineann rochtain a fháil ar na caighdeáin ISO atá i gceist agus ar chomhlíon siad iad).
64.
Maidir leis na gnéithe sin, i bhfianaise an ráitis shainráite, i mír 52 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, gur féidir caighdeáin ISO neamhfhoilsithe a fhorchur ar na gnóthais nuair a d’fhéadfadh na gnóthais sin rochtain a fháil orthu, is cosúil go gciallaíonn an ráiteas i mír 74 den bhreithiúnas céanna gur féidir leis an gcúirt náisiúnta neamhaird a dhéanamh d’Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 agus modh malartach tomhais a úsáid dá suífí nach bhféadfadh na gnóthais lena mbaineann rochtain a fháil ar na caighdeáin ISO atá i gceist.
65.
Tacaítear leis an gconclúid sin ós rud é gur hipitéis atá i mír 79 den bhreithiúnas agus i bpointe 5 den chuid oibríochtúil de (a bhaineann leis na forbairtí a bhfuil míreanna 74 agus 79 ina gcuid díobh). (
41
) Déantar cur síos sna codanna sin den bhreithiúnas ar na saintréithe a bhaineann le modh malartach tomhais, mura
mbeidh Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 ina cheangal ar ‘na daoine aonair’ lena mbaineann. Ag an am céanna, is í mír 52 den bhreithiúnas sin an t‑aon chuid de réasúnaíocht na Cúirte lena gcuirtear in‑fhorfheidhmitheacht na gcaighdeán ISO atá i gceist faoi réir aon choinníoll, ina ndeimhníonn an Chúirt cineál ceangailteach chaighdeáin ISO le haghaidh ‘na ngnóthas’ (i gcás ina bhféadfaidís rochtain a fháil orthu).
66.
Sna himthosca sin, is cosúil go dtugtar an fhéidearthacht don chúirt náisiúnta modh tomhais malartach a úsáid (arna dheimhniú i mír 74 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile) nuair nach bhféadfadh na gnóthais lena mbaineann (mar chatagóir shonrach de ‘d[h]aoine aonair’ dá dtagraítear i mír 79 den bhreithiúnas sin agus i bpointe 5 den chuid oibríochtúil de) rochtain a fháil ar na caighdeáin ISO thuas.
67.
Comhfhreagraíonn an léiriú sin don mhéid dá dtagraím anseo mar raon feidhme nó tuiscint ‘cúng’ ar an mbreithiúnas atá á phlé.
68.
Mar sin féin, braitheann an tarchur seo ar an mbonn nach bhfuil an ratio decidendi den bhreithiúnas sin teoranta go beacht don raon feidhme cúng sin, ach go leanann sé uaidh freisin go gciallaíonn easpa foilsithe na gcaighdeán ISO atá i gceist nach bhfuil siad ceangailteach ar dhaoine eile amhail an Fhondúireacht, agus go bhfuil iarmhairtí dlíthiúla sonracha ag baint leis sin.
69.
I gcomhthéacs na bpríomhimeachtaí, ciallaíonn an tuiscint sin (nó d’fhéadfadh sé go gciallaíonn an tuiscint sin, ós rud é go bhfuil an cheist an amhlaidh atá an cás mar chuid de na ceisteanna a tharchuirtear), cé go gcomhlíonann na toitíní arna gcur ar an margadh ag na gnóthais lena mbaineann na huasleibhéil astaíochta a shainítear in Airteagal 3(1) de Threoir 2014/40, nuair a thomhaistear iad leis na caighdeáin ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) den Treoir chéanna, gur féidir le páirtí amhail an Fhondúireacht a mhaíomh go rathúil nach n‑urramaítear na huasleibhéil astaíochtaí bunaithe ar mhodh malartach tomhais. D’fhágfadh sé sin, chun a bheith in ann na toitíní a chur ar an margadh (nó iad a choinneáil ar an margadh), go mbeadh ar an ngnóthas lena mbaineann na huasleibhéil astaíochtaí arna dtomhas trí mhodh malartach den sórt sin a úsáid a chomhlíonadh freisin.
70.
Is léir an tuiscint sin ar na himpleachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag an mbreithiúnas thuas, a dhéanfaidh mé cur síos orthu anseo mar ‘leathan’, ó ábhar na gceisteanna a tharchuirtear. Meabhraím go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go háirithe, an bhfuil feidhm ag an gconclúid maidir le heaspa forfheidhmithe na gcaighdeán ISO atá i gceist vis-à-vis‘daoine aonair, lena n‑áirítear an Fhondúireacht’ freisin nuair a d’fhéadfadh an Fhondúireacht rochtain a fháil ar na caighdeáin sin nó an gcomhlíonann forfheidhmiú modha mhalartaigh tomhais i gcoinne monaróirí tobac prionsabal na deimhneachta dlíthiúla (agus na ceisteanna sin á n‑ardú i gcomhthéacs imeachtaí náisiúnta i gcás ina ndealraíonn sé nach bhfuil aon amhras ann go bhféadfadh monaróirí tobac rochtain a fháil ar na caighdeáin ISO atá i gceist agus go gcomhlíonann siad ceanglais Threoir 2014/40).
71.
Cé go bhféadfadh an tuiscint leathan sin ar an mbreithiúnas atá á phlé a bheith spreagtha ag an gcaoi a n‑úsáidtear na téarmaí ‘na gnóthais’ agus ‘daoine aonair i gcoitinne’ sa bhreithiúnas sin (a d’fhéadfadh mearbhall a chur ar dhaoine, caithfear a admháil), míneoidh mé anois cén fáth nach mór ratio decidendi an bhreithiúnais sin a thuiscint sa chiall chúng, a thuairiscítear i míreanna 64 go 67 thuas.
4. Soiléiriú ar an ratio decidendi
72.
Ar an gcéad dul síos, meabhraím, mar a chuir an Chúirt in iúl go soiléir sa bhreithiúnas thuas, go bhforchuirtear le hAirteagal 4(1) de Threoir 2014/40 oibleagáid ar an ngnóthas a mhonaraíonn toitíní nó a chuireann ar an margadh iad na caighdeáin tomhais ISO dá dtagraítear ann a úsáid.
73.
I bhfianaise an mhéid sin, dá nglacfaí leis an tuiscint leathan ar an mbreithiúnas atá á phlé, bheadh easpa iomlán intuarthachta agus deimhneachta dlíthiúla ann maidir le cé acu is féidir nó nach féidir na toitíní ar leith a chur ar an margadh, mar a thug Rialtas na hÍsiltíre faoi deara go bunúsach ag an éisteacht. Cé go leanann an fhéidearthacht toitíní a chur ar an margadh as comhlíonadh simplí na gceanglas is infheidhme a leagtar amach i dTreoir 2014/40, ceadaítear leis an tuiscint leathan an fhéidearthacht sin a cheistiú gach uair a chinneann páirtí príobháideach (seachas gnóthas a mhonaraíonn toitíní nó a chuireann ar an margadh iad) éileamh a dhéanamh chun na toitíní a tharraingt siar ón margadh. Thairis sin, ní fhéadfaí infheidhmeacht modha mhalartaigh a spreagadh ach amháin trí chaingean dlí arna tionscnamh ag páirtí amhail an Fhondúireacht toisc nach mbeadh aon fhoras lena chur i bhfeidhm ina éagmais sin, ós rud é gur dheimhnigh an Chúirt go soiléir cineál éigeantach na gcaighdeán ISO atá i gceist do na gnóthais (murabh fhéidir leo rochtain a fháil orthu). Is é sin le rá, d’athródh na coinníollacha faoina bhféadfaí na táirgí atá i gceist a mhargú agus faoina mbeadh ar na gnóthais faoi seach a chomhlíonadh ag brath ar cé acu a thionscnaítear nó nach dtionscnaítear imeachtaí dlíthiúla agus ar cé acu a thionscnaítear nó nach dtionscnaítear iad le duine de ‘dhaoine aonair i gcoitinne’, ar thaobh amháin, nó le húdarás Stáit nó iomaitheoir, ar an taobh eile.
74.
Ar an dara dul síos, de bhun mhír 1 d’Airteagal 24 de Threoir 2014/40, dar teideal ‘Saorghluaiseacht’, ‘Ní fhéadfaidh na Ballstáit, ar chúiseanna a bhaineann le gnéithe atá rialaithe ag [Treoir 2014/40] […] toirmeasc nó srian a chur ar thobac nó táirgí gaolmhara a chomhlíonann [an Treoir sin] a chur ar an margadh.’ Cé go bhforáiltear le dhá eisceacht in Airteagal 24, níl ceachtar acu ábhartha don chás seo. (
42
) Dá bhrí sin, dá nglacfaí leis an tuiscint leathan ar an mbreithiúnas agus dá gceadófaí do pháirtí amhail an Fhondúireacht cosc éifeachtach a chur ar thoitíní a chomhlíonann ceanglais Threoir 2014/40 a chur ar an margadh, bhainfí an éifeacht phraiticiúil d’Airteagal 24(1) de Threoir 2014/40, chuirfí iallach ar na húdaráis náisiúnta gníomhú i gcontrárthacht leis agus chuirfeadh sé isteach ar an méid comhchuibhithe a baineadh amach. (
43
)
75.
Ar an tríú dul síos, leis an tuiscint leathan, cloífear an chumhacht a thugtar don Choimisiún in Airteagal 4(3) de Threoir 2014/40 na modhanna tomhais is infheidhme a leasú ‘i gcás inar gá sin, bunaithe ar fhorbairtí eolaíocha agus teicniúla nó ar chaighdeáin arna gcomhaontú go hidirnáisiúnta’.
76.
Cé go ndéanann neamhaird a thabhairt ar Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 (nuair nach bhféadfadh an gnóthas atá i gceist rochtain a fháil ar na caighdeáin ISO atá i gceist) difear don chumhacht sin, is é sin an toradh is gá ar an easpa infhorfheidhmitheachta toisc nár foilsíodh na caighdeáin san Iris Oifigiúil. Mar sin féin, ní cúis é sin le cumhacht a thabhairt do pháirtí eile ábhar na hoibleagáide in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 atá dírithe ar chatagóir éagsúil daoine a athrú. (
44
)
77.
Ar an gceathrú dul síos, dá nglacfaí leis an tuiscint leathan ar an mbreithiúnas atá á phlé, thiocfadh sé salach ar an gconclúid ar tháinig an Chúirt air sa bhreithiúnas in Skoma-Lux go mbeadh éifeachtaí díobhálacha do na daoine aonair lena mbaineann mar thoradh ar fhorfheidhmiú na n‑oibleagáidí a shainítear i ngníomhartha neamhfhoilsithe de dhlí an Aontais mar gheall ar mhainneachtain riarachán an Aontais rialacha dhlí an Aontais faoi seach a chur ar fáil dóibh. (
45
)
78.
I ndáil leis sin, agus cé go mbunaítear leis an mbreithiúnas sin maolú ar an mbonn thuas (a mhéid a cheadaítear leis d’infhorfheidhmitheacht choinníollach na gcaighdeán ISO neamhfhoilsithe atá i gceist), bheadh éifeachtaí díobhálacha thar a bheith dian ag an tuiscint leathan ar an mbreithiúnas sin do na daoine aonair lena mbaineann (na monaróirí tobac). Beag beann ar an bhfíoras gur chomhlíon siad an caighdeán neamhfhoilsithe atá i gceist, féadfar caighdeán difriúil a chur in ionad an chaighdeáin sin chun aimhleasa dóibh, rud nach ndéantar a shainaithint roimh ré (fiú), murab ionann agus na caighdeáin ISO atá i gceist.
79.
Ar an gcúigiú dul síos, bheadh an cás mar thoradh air sin contrártha le cinneadh na Cúirte, sa bhreithiúnas in Sevince, ar pléadh a impleachtaí ag an éisteacht agus ar dá réir nach gcuireann easpa foilsithe gnímh de dhlí an Aontais cosc ar an duine aonair lena mbaineann brath ar ghníomh den sórt sin i gcoinne na n‑údarás poiblí chun a chearta nó a cearta a shainítear ann a éileamh. (
46
)
80.
Os a choinne sin, leis an tuiscint leathan ar an mbreithiúnas atá á phlé, bheadh sé dodhéanta do mhonaróirí tobac brath ar a gceart, a eascraíonn, dar liom, ó Threoir 2014/40, na toitíní a chomhlíonann na ceanglais a shainítear inti a chur ar an margadh (is é an ceart sin an comhthoradh is gá ar an toirmeasc dá dtagraítear thuas atá dírithe ar na Ballstáit in Airteagal 24 den Treoir chéanna).
81.
Le bheith soiléir, ní hionann na barúlacha sin agus maolaisnéis ar na hábhair imní a bhaineann leis an tsláinte ar cosúil gur spreag siad an chaingean sna príomhimeachtaí, ná amhras a chaitheamh ar dhlisteanacht rannpháirtíocht shibhialta páirtí amhail an Fhondúireacht chun cosaint níos fearr a thabhairt, go háirithe, do dhaoine óga ar éifeachtaí díobhálacha an chaithimh tobac (a aithnítear go forleathan lena n‑áirítear ag reachtas an Aontais féin). Fillfidh mé ar an ngné sin níos déanaí. Níl sé i gceist le mo chuid barúlacha thuas ach a chur i dtábhacht go bhfágfadh na hiarmhairtí dlíthiúla a bhaineann leis an tuiscint leathan ar an mbreithiúnas atá á phlé go mbainfí cuid mhór dá n‑éifeachtacht de na gnéithe ábhartha den chomhchuibhiú a bhain an reachtas amach (gan beann ar an méid a d’fhéadfadh smaoineamh ar inmhianaitheacht na dtáirgí lena mbaineann), cuid de na gnéithe bunúsacha d’oibriú dhlí an Aontais a aithint agus a bheith ar neamhréir go follasach le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla, a ndearna mé tagairt dó cheana féin agus a thugann le tuiscint gur féidir le hoibreoirí a n‑iompar a shainiú i bhfianaise na gcaighdeán lena rialaítear a dtrádáil (lena n‑áirítear, anseo, na modhanna tomhais a leagtar síos sna caighdeáin ISO atá i gceist).
82.
É sin ráite, léirítear le breathnú níos géire ar an mbreithiúnas atá á phlé go bhfreastalaíonn a ratio decidendi ar na hábhair imní thuas. Go deimhin, in ainneoin na débhríochtaí dréachtaithe dá dtagraítear thuas, léiríonn roinnt codanna den bhreithiúnas sin, i mo thuairimse, go raibh sé beartaithe ag an gCúirt é a thuiscint sa chiall ‘cúng’.
83.
Ar
an gcéad dul síos, léirítear le seicheamh réasúnaíocht na Cúirte i míreanna 48 go 52 den bhreithiúnas sin maidir le hinfhorfheidhmitheacht choinníollach chaighdeáin ISO atá i gceist go bhféadfar an téarma ‘gnóthais’ a thuiscint mar fhochatagóir de ‘dhaoine aonair i gcoitinne’ (
47
) a úsáidtear i ndáiríre mar chomhchiallach leis na téarmaí ‘daoine nádúrtha agus dlítheanacha’ agus ‘daoine aonair’ ar a bhfuil na hoibleagáidí ábhartha dírithe. Meabhraím go bhfuil na téarmaí deireanacha sna forbairtí ginearálta, sa bhreithiúnas céanna, a bhaineann le neamh-infhorfheidhmitheacht gníomhartha neamhfhoilsithe (míreanna 40 agus 41 a thagraíonn do na breithiúnais in Skoma-Lux agus in Heinrich) agus go n‑úsáidtear iad freisin i bpointe 5 thuasluaite den chuid oibríochtúil den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile (a thagraíonn do ‘dhaoine aonair’).
84.
Chun míniú a thabhairt, i mír 48 den bhreithiúnas atá á phlé (arb é an chéad cheann de dhá theagmhas ábhartha an téarma ‘daoine aonair i gcoitinne’ é), deir an Chúirt ‘i gcomhréir le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla [...] nach bhféadtar [na caighdeáin ISO atá i gceist] a fhorchur i gcoinne daoine aonair i gcoitinne ach amháin má fhoilsítear iad san [Iris Oifigiúil].’ I ndáil leis sin, ní fheicim aon bhealach ina mbeadh impleachtaí phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla ábhartha do pháirtí nach bhfuil aon oibleagáid air an caighdeán atá i gceist a úsáid.
85.
I mír 51 den bhreithiúnas sin (an dara háit ina bhfuil an téarma céanna le feiceáil), deir an Chúirt ‘in éagmais na gcaighdeán [atá i gceist] san [Iris Oifigiúil], níl sé de chumas daoine aonair i gcoitinne [...] eolas a bheith acu ar na modhanna chun [uasleibhéil na n‑astaíochta] a thomhas.’ Anseo, míníonn an Chúirt go bhfuil an easpa deise chun dul i gcomhairle leis na ceanglais a leanann, go háirithe, ó na breithiúnais in Skoma-Lux agus in Heinrich a bhaineann, mar a luadh cheana, le staid dhlíthiúil daoine atá faoi réir oibleagáidí, mar a shainmhínítear i ngníomhartha (neamhfhoilsithe) de dhlí an Aontais. (
48
) Léiríonn sé sin, i mo thuairimse, go raibh sé ar intinn ag an gCúirt plé a dhéanamh ar iarmhairtí na heaspa foilsithe toisc go bhfuil siad ábhartha (go nádúrtha) do na daoine atá faoi réir na hoibleagáide dlíthiúla atá i gceist.
86.
De rogha air sin, agus ós rud é go bhfuil an cuma ann go dtuigeann gach duine leasmhar a chuir barúlacha isteach sna himeachtaí seo go bhfuil na catagóirí thuas i gcoinne a chéile, d’fhéadfadh sé freisin go raibh sé beartaithe ag an gCúirt idirdhealú a dhéanamh eatarthu ar an mbealach sin. Chiallódh sé sin, áfach, nuair a thagraíonn sé do chaighdeáin ISO a bheith ceangailteach (nó gan a bheith ceangailteach), nach bhfuil an bhrí chéanna ag an téarma sin ag brath ar cé acu a bhaineann sé leis na gnóthais nó ‘daoine aonair i gcoitinne’. Sa chéad chás, thabharfadh an téarma sin tuairisc ar in‑fhorfheidhmitheacht (clasaiceach, Státurraithe) na n‑oibleagáidí dlíthiúla. Sa chás deireanach sin, tagródh sé do ról na Fondúireachta mar ‘fhoras faire um chomhlíonadh an dlí’ (a bhféadfaí tagairt a dhéanamh dó go hintuigthe i mír 51 a luaitear sa phointe roimhe seo). Is léamh é seo a mhol an Coimisiún go bunúsach ag an éisteacht.
87.
É sin ráite, agus fiú má ghlactar leis an ábhar sonrach sin den idirdhealú thuas idir na gnóthais agus ‘daoine aonair i gcoitinne’, tá an tuiscint chúng ar na hiarmhairtí dlíthiúla a ghabhann leis an mbreithiúnas atá á phlé fós ag an gcuid ábhartha dá chuid oibríochtúil a bhaineann leis an bhféidearthacht, don chúirt náisiúnta, modh tomhais malartach a úsáid.
88.
Meabhraím go luaitear an fhéidearthacht sin i mír 74 den réasúnaíocht a leagtar amach sa bhreithiúnas sin agus a forbraíodh a thuilleadh i mír 79 de. Mar sin féin, is é pointe 5 an t‑aon chuid ábhartha den chuid oibríochtúil a thagraíonn do na heilimintí sin, rud a fhágann go bhfuil an fhéidearthacht modh malartach tomhais a úsáid faoi réir an chinnidh nach bhfuil Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 ina cheangal ar ‘dhaoine aonair’ (‘mura mbeadh Airteagal 4(1)’ den Treoir sin ‘ina cheangal ar dhaoine aonair’).
89.
Is é sin le rá, agus mar a mhínigh mé cheana féin, tá an fhoclaíocht sa phointe sin mar hipitéis atá le fíorú. I ndáil leis sin, is é an t‑aon chuid de réasúnaíocht iomlán na Cúirte lena gcuirtear in‑fhorfheidhmitheacht na gcaighdeán ISO atá i gceist faoi réir aon choinníoll ná an chuid a thagraíonn d’infhorfheidhmitheacht na gcaighdeán sin i gcoinne na ngnóthas (mír 52). Dá réir sin, is é an rud is tábhachtaí, agus ba cheart a fhíorú, an bhféadfadh na monaróirí is cosantóirí lena mbaineann sna príomhimeachtaí rochtain a fháil ar na caighdeáin ISO atá i gceist, beag beann ar an bhfíoras nach bhféadfadh an Fhondúireacht déanamh amhlaidh.
90.
Dá bhrí sin, is léir (go heisiach) ón mbreithiúnas thuas nach gcuireann easpa foilsithe chaighdeáin ISO atá i gceist san Iris Oifigiúil cosc ar an bhféidearthacht iad a fhorfheidhmiú vis-à-vis na gnóthais a tháirgeann toitíní nó a chuireann na toitíní sin ar an margadh nuair a d’fhéadfadh na gnóthais sin rochtain a fháil orthu. Sa chás sin, ní mór d’údaráis náisiúnta, lena n‑áirítear na cúirteanna náisiúnta, na modhanna tomhais a leagtar síos sna caighdeáin ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 a chur i bhfeidhm chun a fháil amach an gcomhlíonann toitíní arna gcur ar an margadh ag na gnóthais sin na huasleibhéil astaíochtaí a shainítear in Airteagal 3(1) den Treoir sin, gan beann ar cé acu (cibé acu an Stát, iomaitheoir, nó comhlachas amhail an Fhondúireacht) a mhaíonn nár urramaíodh na leibhéil astaíochta sin. Os a choinne sin, nuair nach bhféadfadh na gnóthais sin rochtain a fháil ar na caighdeáin sin, féadfaidh an chúirt náisiúnta a shuí an gcomhlíonann toitíní a chuirtear ar an margadh na huasleibhéil astaíochta a shainítear in Airteagal 3(1) de Threoir 2014/40 bunaithe ar mhodh difriúil (nach mór dó na critéir ghinearálta a shonraítear sa bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile a chomhlíonadh).
91.
Is leis na soiléirithe sin san áireamh a thabharfaidh mé aghaidh ar na ceisteanna a chuirtear ar an gCúirt.
B.
Freagra ar an gcéad cheist go dtí an ceathrú ceist
92.
Meabhraím, i gcomhréir leis an iarraidh ón gCúirt, nach mbaineann an Tuairim seo ach leis an gcéad cheist go dtí an ceathrú ceist a tharchuirtear.
93.
Tugaim faoi deara go bhfuil an chéad cheist, an dara ceist agus an ceathrú ceist bunaithe go hiomlán ar an tuiscint leathan ar an mbreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile. Ar an gcúis sin, tabharfaidh mé aghaidh orthu le chéile (1). Scrúdóidh mé ansin an tríú ceist a tharchuirtear, lena bhfiosraítear brí an choincheapa maidir le toitíní (le scagaire) a thomhailt agus lena gcaitear amhras, i ndáiríre, ar bhailíocht Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 (2).
1. An chéad cheist, an dara ceist agus an ceathrú ceist
94.
Lena céad cheist, fiafraíonn an Chúirt an bhfuil feidhm ag an gconclúid ar thángthas uirthi sa bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile nach bhfuil na caighdeáin tomhais ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 ina gceangal ar ‘dhaoine aonair i gcoitinne’ freisin nuair a d’fhéadfadh an páirtí faoi seach (amhail an Fhondúireacht) iad a fháil.
95.
Mar a tugadh faoi deara cheana féin, tuigeann an chúirt a rinne an tarchur go mbunaítear leis an mbreithiúnas thuas idirdhealú idir ‘na gnóthais’ (amhail monaróirí tobac), ar thaobh amháin, agus daoine eile amhail an Fhondúireacht, ar an taobh eile. I ndáil leis sin, iarrann sí soiléiriú ar an téarma ‘daoine aonair i gcoitinne’ (
49
) agus fiafraíonn sí an féidir eisceacht ón easpa in‑fhorfheidhmitheachta i gcoinne ‘daoine aonair i gcoitinne’ a dhéanamh i bhfianaise gur féidir na caighdeáin ‘NEN-ISO’ (a chomhfhreagraíonn, mar a thuigim é, do chaighdeáin ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40) (
50
) a cheadú (saor in aisce) i leabharlann ‘NEN’ agus gur féidir iad a cheannach freisin. Mínítear ann, faoi na coinníollacha sin, agus de réir an chásdlí náisiúnta, go n‑áirithítear go leordhóthanach eolas ar chaighdeáin NEN-ISO. Deirim freisin nach bhfuil aon amhras ann go raibh rochtain ag an bhFondúireacht ar na caighdeáin sin.
96.
Leis an dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhfaigheann páirtí amhail an Fhondúireacht ceart ó Threoir 2014/40 chun a fheiceáil go gcomhlíontar na huasleibhéil astaíochtaí trí mhodh malartach tomhais a chur i bhfeidhm a lorg. Cuirtear an cheist sin i gcás ina ndeimhníonn an Chúirt nach bhfuil na caighdeáin ISO atá i gceist ina gceangal ar an bhFondúireacht in ainneoin go bhféadfadh an Fhondúireacht rochtain a fháil orthu. Cé go n‑aithníonn an chúirt a rinne an tarchur nach bhfuil aon oibleagáid i dTreoir 2014/40 a bhféadfadh an Fhondúireacht a bheith faoina réir, measann sí nach n‑eisiatar an ceart thuas a bheith ann. D’fhágfadh freagra diúltach, dar léi, nach bhfuil aon éifeacht phraiticiúil ag míreanna 74 go 79 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile.
97.
Ar deireadh, is é is aidhm don cheathrú ceist (ina bhfuil roinnt focheisteanna) a chinneadh an n‑urramaíonn cur i bhfeidhm modh tomhais mhalartaigh in aghaidh na ngnóthas prionsabal na deimhneachta dlíthiúla. Tugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara nach gceadaítear le Treoir 2014/40 do mhonaróirí tobac aon mhodh tomhais a úsáid seachas an modh dá dtagraítear in Airteagal 4(1) di. Tugann sí dá haire, áfach, go bhféadfadh an cuspóir maidir le hardleibhéal cosanta don tsláinte phoiblí a shaothrú, go háirithe do dhaoine óga, a chuirtear in iúl in aithris 8 agus in Airteagal 1 de Threoir 2014/40, arna léamh in éineacht le hAirteagail 24 (cearta an linbh) agus 35 den Chairt (cúram sláinte), (
51
) údar a thabhairt leis an tionchar diúltach a bheadh ann do na monaróirí sin dá gcuirfí modh malartach tomhais i bhfeidhm. Ag an am céanna, ardaíonn sí an cheist an bhféadfadh an fhéidearthacht atá ag na Ballstáit modh tomhais eile a ghlacadh a bheith ag teacht salach, ar an gcéad dul síos, ar an inniúlacht a thugtar don Choimisiún chuige sin le hAirteagal 4(3) de Threoir 2014/40, agus, ar an dara dul síos, le cuspóir an chomhchuibhithe atá á shaothrú, ag tagairt go háirithe d’Airteagal 24(1) den Treoir sin.
98.
Leis an míniú a tugadh sa chuid roimhe seo den Tuairim seo, is féidir aghaidh a thabhairt ar na ceisteanna sin go hachomair. (
52
)
99.
Is léir ón míniú sin nach bhfuil sé i gceist leis an mbreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile aon choinníollacha a chur ar fáil faoina bhféadfadh páirtí amhail an Fhondúireacht cosc éifeachtach a chur ar thoitíní a chomhlíonann ceanglais Threoir 2014/40 a chur ar an margadh mar thoradh ar easpa foilsithe na gcaighdeán ISO atá i gceist. Seasann an chonclúid sin gan beann ar cé acu a d’fhéadfadh nó nach bhféadfadh an Foras rochtain a fháil ar na caighdeáin sin agus ar na coinníollacha faoina bhféadfadh sé rochtain a fháil. Go deimhin, baineann na barúlacha, sa bhreithiúnas atá á phlé, maidir le cineál ceangailteach (coinníollach) na gcaighdeán sin (de réir bhrí a n‑infhorfheidhmitheachta ag údaráis phoiblí i gcoinne na ndaoine atá faoi réir na n‑oibleagáidí dlíthiúla atá i gceist) leis na gnóthais a mhonaraíonn toitíní nó iad a chur ar an margadh. Ní bhaineann siad le páirtithe amhail an Foras toisc nach féidir aon oibleagáidí a fhorfheidhmiú i gcoinne páirtí den sórt sin mar thoradh ar Threoir 2014/40.
100.
Tugann an soiléiriú sin aghaidh ar ábhair imní na cúirte a rinne an tarchur nach bhfuil aon bhrí phraiticiúil ag míreanna 74 go 79 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile mura gceadaítear do pháirtí amhail an Foras ‘a cheart’ a fheidhmiú chun urramú na n‑uasleibhéal astaíochtaí a áirithiú.
101.
Mar a mhínigh mé, sna míreanna sin, tagann an Chúirt ar chonclúidí ón ráiteas roimhe seo maidir le hin‑fhorfheidhmitheacht choinníollach na gcaighdeán ISO atá i gceist vis-à-vis na gnóthais agus tugann sí aghaidh ar fhadhb an fholúis dhlíthiúil má shuitear nach féidir a mheas go bhfuil na caighdeáin ISO atá i gceist ina gceangal orthu.
102.
Dá bhrí sin, i gcomhaontú leis na monaróirí tobac lena mbaineann sna príomhimeachtaí, leis na rialtais uile a chuir barúlacha isteach agus leis an gCoimisiún, táim den tuairim, beag beann ar easpa foilsithe leanúnach na gcaighdeán ISO atá i gceist agus beag beann ar an gceist an bhféadfadh páirtí amhail an Foras rochtain a fháil orthu, nach bhfaigheann an páirtí sin, ó Threoir 2014/40, aon cheart lena gceadófaí dó cosc a chur go rathúil ar thoitíní a chomhlíonann, go háirithe, na huasleibhéil astaíochtaí arna dtomhas leis na modhanna dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 a chur ar an margadh. Aontaím freisin leis na páirtithe thuasluaite agus le daoine leasmhara eile go sáródh conclúid dá mhalairt prionsabal na deimhneachta dlíthiúla nach mór dóibh dul chun tairbhe dóibh siúd a chloíonn le rialacha dlíthiúla bailí agus in‑fhorfheidhmithe.
103.
Ní dhéantar difear don seasamh sin leis an gcuspóir ‘ardleibhéal cosanta do shláinte an duine a lorg, go háirithe do dhaoine óga’ a leanann Treoir 2014/40 agus a dtarraingíonn an chúirt a rinne an tarchur aird air.
104.
Mar a léirítear le hAirteagal 1 de Threoir 2014/40 agus mar a mheabhraíonn an Chúirt arís agus arís eile, saothraítear dhá chuspóir leis an bhforáil sin. (
53
) Leis an Treoir sin, féachtar le feidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh do tháirgí tobac agus do tháirgí gaolmhara a éascú, agus ardleibhéal cosanta do shláinte an duine a áirithiú ag an am céanna, go háirithe do dhaoine óga. Ní mór, dá bhrí sin, a forálacha a léiriú i bhfianaise an dá chuspóir thuas, ar ina measc a d’fhéach reachtas an Aontais le cothromaíocht áirithe a bhunú mar a thug an Coimisiún faoi deara freisin le linn na héisteachta.
105.
I ndáil leis sin, tugaim faoi deara gurb é an cuspóir is bonn le hAirteagal 3(1) de Threoir 2014/40, lena leagtar amach na huasleibhéil astaíochta, ní hamháin feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh le toitíní a chur chun cinn ach freisin, ar ndóigh, toitíní a dhéanamh níos lú díobhálaí do shláinte an duine. Mar sin féin, agus na leibhéil sin á gcinneadh agus modh beacht á roghnú chun na leibhéil sin a bhunú, chinn reachtas an Aontais leibhéal sonrach comhchuibhithe cosanta. Dá bhrí sin, ní féidir an cuspóir ginearálta sláinte poiblí a shaothraítear le Treoir 2014/40 a agairt chun an rogha reachtach sin a shárú, a chuirtear in iúl go soiléir i dtéacs an dlí, toisc go mbeadh léiriú den sórt sin contra legem.
106.
Cé nach bhfuil sé d’aidhm ag Treoir 2014/40 rialacha a bhunú maidir le táirgí tobac a chaitheamh go sábháilte (i bhfianaise dhíobhálachacht bhunúsach na dtáirgí atá i gceist (
54
) agus toisc nach ann do thomhaltas sábháilte den sórt sin), is cinnte gur féidir a mheas (freisin) gurb é is aidhm di éifeachtaí díobhálacha an tobac a mhaolú. Léirítear saothrú cuspóra den sórt sin ní hamháin san oibleagáid rabhadh a thabhairt do thomhaltóirí, ar bhealaí éagsúla, faoi na hiarmhairtí marfacha a d’fhéadfadh a bheith ag caitheamh tobac, (
55
) ach freisin sna forálacha atá i gceist anseo lena leagtar síos na huasleibhéil astaíochtaí agus lena bhforáiltear don oibleagáid iad a thomhas. Leanann sé sin ó aithris 12 den Treoir, lena nasctar astaíochtaí tarra, nicitín agus aonocsaíde carbóin le tocsaineacht nó andúileacht táirgí tobac, mar a thugann an Fhondúireacht faoi deara. (
56
)
107.
É sin ráite, le deimhniú ábharthacht an chuspóra sin a bhaineann leis an tsláinte maidir le foráil na Treorach sin i ndáil le huasleibhéil astaíochtaí, ní dhéantar uirlis den sórt sin lena bhféadfar ábhar soiléir na bhforálacha reachtacha a shárú. Sa chomhthéacs seo, agus mar mheabhrúchán, ciallaíonn an t‑ábhar sin nach féidir toirmeasc a chur ar thoitíní a chomhlíonann na huasleibhéil astaíochta a leagtar amach in Airteagal 3(1) de Threoir 2014/40, arna dtomhas leis an modh dá dtagraítear in Airteagal 4(1) den Treoir chéanna, óna gcur ar an margadh, mar a leanas ó Airteagal 24 de (faoi réir eisceachtaí a shainítear ann nach bhfuil infheidhme anseo).
108.
Is é an t‑aon bhealach amháin, dar liom, a d’fhéadfadh an cuspóir chun ardleibhéal cosanta do shláinte an duine a shaothrú difear a dhéanamh don ábhar normatach ábhartha, eadhon rogha reachtach na gcaighdeán tomhais ISO atá i gceist, ná bailíocht Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 a cheistiú, rud a fhágann go bhfuil a n‑úsáid éigeantach. Is saincheist í seo a phléifidh mé anois i gcomhthéacs an scrúdaithe ar an tríú ceist a tharchuirtear.
2. Leis an tríú ceist a tharchuirtear: cathain a chaitear toitín ‘mar a bhí beartaithe’?
109.
Leis an tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur na saintréithe nach mór a bheith ag an modh malartach tomhais. Freagraíonn an cheist sin do mhír 79 (agus do phointe 5 den chuid oibríochtúil) den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, ar dá réir nach mór modh den sórt sin a bheith ‘iomchuí, de réir na bhforbairtí eolaíocha nó teicniúla nó a gcaighdeán arna nglacadh go hidirnáisiúnta, chun leibhéil na n‑astaíochtaí a scaoiltear a scaoiltear nuair a úsáidtear toitín chun na críche atá beartaithe dó a thomhas, bunaithe ar ardleibhéal cosanta do shláinte an duine, go háirithe do dhaoine óga’. (
57
)
110.
Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur maidir le brí bheacht an téarma ‘nuair a úsáidtear chun na críche a bhí beartaithe’, lena n‑áirítear ní hamháin sa sliocht thuas ach go háirithe sa sainmhíniú ar an téarma ‘astaíochtaí’ i mír 21 d’Airteagal 2 de Threoir 2014/40. Ciallaíonn ‘astuithe’, substaintí a scaoiltear nuair a úsáidtear tobac nó táirge gaolmhar chun na críche atá beartaithe dó, amhail substaintí atá sa deatach nó substaintí a scaoiltear nuair a úsáidtear táirge tobac gan toit. (
58
)
111.
Leis an gceist thuas, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur go sonrach an gá a mheas leis an modh malartach a úsáidtear, go háirithe, go gcumhdaíonn liopaí agus méara caiteoirí tobac na micrea-aeráil sna scagairí toitíní agus déine agus fad an deataigh.
112.
Cosúil leis na trí cheist a scrúdaíodh thuas, tá an cheist seo bunaithe ar thuiscint leathan ar bhreithiúnas Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile. Iarrtar í i gcás ina ndeimhneoidh an Chúirt go bhfuil sé de cheart ag an bhFondúireacht na huasleibhéil astaíochtaí a urramófar a lorg trí mhodh malartach tomhais a úsáid. Toisc nach ann don cheart sin, mar a mhínigh mé roimhe seo, agus toisc nach líomhnaítear nach bhféadfadh na monaróirí lena mbaineann sna príomhimeachtaí rochtain a fháil ar na caighdeáin ISO atá i gceist, is cosúil nach mbaineann an cheist sin le hábhar chun an díospóid atá ar feitheamh os comhair na cúirte a rinne an tarchur a réiteach.
113.
Mar sin féin, is é an fáth, i mo thuairimse, gur fiú breithniú ar leithligh a dhéanamh ar an gceist sin go mbaineann sí, i ndáiríre, le bailíocht Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40, mar a thug Philip Morris faoi deara go bunúsach ina bharúlacha i scríbhinn. (
59
)
114.
Go deimhin, má thugann an Chúirt freagra ar an gceist sin nach mór d’aon mhodh tomhais (malartach) na gnéithe thuas a chur san áireamh (toisc go leanfadh sé ón téarma ‘tomhaiste mar a bhí beartaithe’ a áirítear sa téarma ‘astaíochtaí’) thuas, ansin, go loighciúil, ba cheart an modh atá beartaithe ag reachtas an Aontais in Airteagal 4(1) den Treoir sin a dhéanamh mar an gcéanna. Mar sin féin, níl aon amhras ann nach gcuirtear na gnéithe sin san áireamh sna caighdeáin sin, is é an iarmhairt dhosheachanta go measfaí nach bhfuil na caighdeáin ISO atá i gceist oiriúnach chun ‘astaíochtaí’ den sórt sin a scaoiltear ó na toitíní a thomhas.
115.
Maidir leis an bparaiméadar sonrach ar ina leith ba cheart measúnú a dhéanamh ar bhailíocht na forála thuas, leanann sé ón ordú tarchuir go bhfuil amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur, go háirithe, mar gheall ar an ngá atá le hardleibhéal cosanta do shláinte an duine.
116.
I bhfianaise an mhéid sin, táim den tuairim nach mór an tríú ceist a tharchuirtear a thuiscint mar cheist lena n‑iarrtar an gcaithfear an coincheap ‘astaíochtaí’, agus go háirithe an téarma ‘chun na críche atá beartaithe’, i bhfianaise chuspóir na sláinte poiblí a shaothraítear le Treoir 2014/40, agus le hAirteagal 35 den Chairt (
60
) agus le hAirteagal 114(3) CFAE, (
61
) a léiriú sa chaoi nach mór a chur san áireamh le haon mhodh atá le húsáid chun na hastaíochtaí sin a thomhas go gcumhdaíonn liopaí agus méara caiteoirí na micrea-aerála sna scagairí toitíní agus/nó déine agus fad an deataigh, dá bhrí sin, tá Airteagal 4(1) den Treoir sin, ina dtagraítear do mhodh nach gcuirtear na paraiméadair sin san áireamh ann, neamhbhailí. (
62
)
117.
Chun scrúdú a dhéanamh ar an gceist sin, meabhraím go mbaineann an cás seo le réimse ina mbaineann gníomhaíocht reachtóir an Aontais le roghanna polaitiúla, eacnamaíocha agus sóisialta, ina n‑iarrtar air measúnuithe casta a dhéanamh agus ina bhfuil, dá bhrí sin, lánrogha leathan aige. (
63
) Dá réir sin, ní mór an t‑athbhreithniú breithiúnach ar na bearta arna nglacadh i réimse den sórt sin a theorannú d’fhíorú gurb ann do lochtanna follasacha amhail, sa chomhthéacs seo, cineál follasach an bhirt atá i gceist i bhfianaise an chuspóra thuas. Os a choinne sin, níl an cheist an é an beart ar leith an t‑aon bheart insamhlaithe nó an beart is iomchuí cinntitheach chun críocha an athbhreithnithe sin. (
64
)
118.
Mar thoradh ar an bplé sna himeachtaí reatha, measaim nach ndearna reachtas an Aontais aon earráid fhollasach den sórt sin trí na caighdeáin ISO atá i gceist a roghnú.
119.
Ar an gcéad dul síos, níl aon amhras ann gurb é atá sa mhodh tomhais thuasluaite dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 ná na toitíní a dhó agus comhlíonadh na n‑uasleibhéal a leagtar amach in Airteagal 3(1) den Treoir chéanna a fhíorú sna himthosca sin.
120.
Mar sin féin, soiléiríodh freisin gur i bhfianaise an mhodha thuas a bunaíodh na huasleibhéil astaíochtaí atá ann cheana in Airteagal 3(1) de Threoir 2014/40. Is é sin le rá, tá na caighdeáin tomhais ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40, ar thaobh amháin, agus na huasleibhéil astaíochta a shainítear in Airteagal 3(1) di, ar an taobh eile, idirnasctha go frithpháirteach.
121.
Ciallaíonn sé sin freisin, agus na coinníollacha á gcinneadh faoina bhféadfar na toitíní a chur ar an margadh maidir lena gcion tarra, nicitín agus aonocsaíde carbóin, gur chinn an reachtas an cion sin a bhunú agus a thomhas trí thagairt a dhéanamh d’astaíochtaí a scaoiltear le linn dóchán (simplí) toitíní.
122.
Ar an dara dul síos, dealraíonn sé nach bhfuil aon amhras ann go bhféadfadh fíornochtadh an té a chaitheann tobac ar na substaintí díobhálacha thuas a bheith i bhfad níos airde ná an tocsaineacht a cheadaítear faoin tástáil mar thoradh ar léamh comhcheangailte ar Airteagal 3(1) agus Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40. Go deimhin, thug an Coimisiún faoi deara ag an éisteacht go bhféadfadh an nochtadh sin a bheith níos airde i ndáiríre. (
65
)
123.
Dheimhnigh an Coimisiún ar an gcaoi chéanna go raibh modh níos déine ann (amhail an modh ‘Canadian Intense’, mar a thugtar air) nuair a glacadh Treoir 2014/40. Tuigim go gcuirtear san áireamh leis an modh sin, go háirithe, cumhdach na bpoll micrea-aerála i scagairí, rud a chiallaíonn, nuair a dhéantar astaíochtaí a scaoiltear ó thoitíní a thomhas trí úsáid a bhaint as an modh sin, go sáraítear na huasleibhéil astaíochta a leagtar síos in Airteagal 3(1) de Threoir 2014/40. Mar sin féin, mhínigh an Coimisiún freisin, ag an éisteacht, dá mba rud é gur glacadh an modh thuas (nó modh comhchosúil eile), is dócha go mbeadh gá leis na huasleibhéil astaíochtaí a shocrú ag leibhéil níos airde toisc, mar a thuigim an argóint, go scaoilfí cion níos airde de na substaintí díobhálacha thuas mar thoradh ar na coinníollacha faoina ndéanfaí tástáil ar na toitíní.
124.
Ar an tríú dul síos, mhínigh an Coimisiún ag an éisteacht go ndearna an reachtas a mhachnamh, nuair a glacadh Treoir 2014/40, ar bhuntáistí agus míbhuntáistí na modhanna atá ann cheana agus gur roghnaigh sé na caighdeáin tomhais ISO atá i gceist, i mbeagán focal, mar gheall ar éascaíocht úsáide. Thairis sin, mhínigh sé freisin, i gcomhréir le seasaimh na monaróirí lena mbaineann sna príomhimeachtaí agus Rialtais na Bulgáire agus na Portaingéile, nárbh ann d’aon mhodh (nó nach ann dó) lena gceadófaí iompraíocht caite tobac an duine a chomhfhogasú mar gheall ar an iliomad patrún a d’fhéadfadh a bheith ag an iompar sin. Bhí an toradh sin, dar leis an gCoimisiún, mar thoradh freisin ar an bplé a rinneadh i gcomhthéacs Chreat‑Choinbhinsiún EDS maidir le Rialú Tobac. (
66
)
125.
Sa mhéid sin, is féidir a mholadh nach cúis é éagsúlacht na bpatrún caite tobac, per se, gan modh a roghnú lena bhféachtar le fíoriompar tobac a chomhfhogasú ar bhealach éigin, seachas modh a roghnú nach gcomhlíonann aidhm den sórt sin go hiomlán. Is féidir a thabhairt le fios freisin, dá socrófaí leibhéil astaíochtaí níos airde sa reachtaíocht mar thoradh ar mhodh níos déine, cé go bhféadfadh sé nach n‑athródh sé sin an nochtadh a bheadh mar thoradh air sin do na substaintí díobhálacha dá dtagraítear thuas, go bhforálfaí leis an toradh do bhealach níos trédhearcaí ina gcuirfí faisnéis faoi thocsaineacht toitíní in iúl do thomhaltóirí (trí na leibhéil astaíochta a shocrú ag luachanna atá níos gaire do na luachanna a bhí ann i ndáiríre).
126.
Mhínigh mé cheana féin, áfach, nach gcuireann an lánrogha leathan atá ag reachtas an Aontais sa réimse a chumhdaítear le Treoir 2014/40 d’oibleagáid ar an reachtas sin modh a roghnú atá, ó thaobh pointe áirithe, níos fearr, mura bhfuil an modh a roghnaítear go follasach míchuí chun na cuspóirí sonraithe a bhaint amach.
127.
Maidir leis an gcuspóir sonrach ardleibhéal cosanta do shláinte an duine a áirithiú, ní chuirtear d’oibleagáid ar an reachtas, leis na forálacha thuas den dlí príomha, aon leibhéal sonrach cosanta den sórt sin a shocrú sa chomhthéacs seo. Is cinnte go mbeadh sé ina mhalairt de chás dá suífí go bhfágann leibhéil shonracha tarra, nicitín agus aonocsaíde carbóin go bhfuil tomhaltas toitíní sábháilte nó i bhfad níos sábháilte. Mar sin féin, níl aon amhras ann go bhfuil sé sin dodhéanta toisc, mar is léir ón bplé sna himeachtaí seo, nach bhfuil aon fhianaise eolaíoch ann faoi láthair chun a chruthú gur cheart uasleibhéil astaíochtaí na substaintí díobhálacha thuasluaite a shocrú ar luach ar leith. I gcásanna den sórt sin, tá paraiméadair shonracha na tocsaineachta faoinar féidir na toitíní a chur ar mhargadh an Aontais faoi réir measúnú casta nach n‑eisiatar, i mo thuairimse, rogha na n‑uasleibhéal sin a bhaintear amach (agus nach mór iad a urramú) nuair a thomhaistear iad faoi choinníollacha an mhodha dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40.
128.
É sin ráite, is í an cheist dheireanach ar cheart dom aghaidh a thabhairt uirthi ábharthacht an téarma ‘nuair a thomhlaítear mar a bhí beartaithe’ a bhaineann leis an anailís seo, rud atá sa sainmhíniú reachtach ar ‘astaíochtaí’ atá i bpointe 21 d’Airteagal 2 de Threoir 2014/40 (dá dtagraítear i mír 110 thuas).
129.
Is é an chéad ráiteas atá le déanamh ina leith sin nach féidir bailíocht forála den dlí tánaisteach (amhail Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40) a cheistiú i bhfianaise foráil eile den dlí tánaisteach (amhail pointe 21 d’Airteagal 2 den Treoir chéanna).
130.
É sin ráite, is é an dara saincheist nach mór aghaidh a thabhairt uirthi an bhfuil neamhleanúnachas inmheánach bunúsach ann, b’fhéidir, idir an sainmhíniú thuas agus an tástáil a eascraíonn as léamh comhcheangailte ar Airteagal 3(1) agus Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 lena gcuirfí cosc ar na cuspóirí sonraithe a bhaint amach, go háirithe an cuspóir a bhaineann le hardleibhéal cosanta do shláinte an duine.
131.
Go deimhin, mar a thuigim an argóint, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an gá go mbainfí de thátal as an sainmhíniú thuas a thagraíonn do shubstaintí atá á scaoileadh nuair a úsáidtear táirge tobac chun na críche atá beartaithe dó go bhfuil caighdeáin tomhais ISO (ach, i ndáiríre, agus i mo thuairimse, an tástáil iomlán a eascraíonn as léamh comhcheangailte ar Airteagal 3(1) agus Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40) ar neamhréir leis.
132.
D’fhéadfadh an sainmhíniú thuas ar ‘astaíochtaí’ a thabhairt le fios, ar a laghad nuair a ghlactar leo mar atá siad, go ndéantar na hastaíochtaí sin a thomhas, maidir le toitíní, faoi choinníollacha atá níos gaire do na coinníollacha a ndéanann an chúirt a rinne an tarchur cur síos orthu (cumhdach páirteach na bpoll micrea-aerála sa scagaire agus mar sin de) seachas trí phróiseas dócháin simplí. Go deimhin, ní fhreagraíonn próiseas dócháin simplí d’úsáid bheartaithe toitíní mar a thuigtear go coitianta, toisc, mar a thug an Fhondúireacht faoi deara, nach bataí túise iad toitíní.
133.
É sin ráite, mar a mhínigh an Coimisiún, is foráil ghinearálta é an sainmhíniú thuas ar astaíochtaí a bhfuil feidhm aici maidir le táirgí tobac éagsúla a chumhdaítear le Treoir 2014/40 agus ba cheart í a léamh, sna himthosca seo, in éineacht leis an sainmhíniú ar ‘toitíní’ i bpointe 10 d’Airteagal 2 de Threoir 2014/40 i gcás ina sainmhínítear toitín go háirithe mar ‘rolla tobac is féidir a chaitheamh trí phróiseas dócháin’.
134.
Léiríonn an sainmhíniú sin ar ‘toitíní’, in éineacht leis an tástáil tocsaineachta (faoina bhféadfar é a chur ar an margadh, mar a leanas ó léamh comhcheangailte ar Airteagal 3(1) agus Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40), i mo thuairimse, gur chinn an reachtas an coincheap ‘tomhaltas beartaithe’, lena n‑áirítear an sainmhíniú ginearálta ar ‘astaíochtaí’ i bpointe 21 d’Airteagal 2, i gcás toitíní, a chúngú go dtí dóchán simplí. Cé nach é sin, ar ndóigh, an próiseas iomlán maidir leis an gcaoi a n‑úsáidtear toitín, de réir ghnáthbhrí na dtéarmaí sin, is léir gur cuid den tomhaltas sin é dóchán. I ndáil leis sin, mhínigh mé cheana féin go gceadaítear leis an lánrogha leathan atá ag an reachtas sa réimse dlí reatha dó na teorainneacha tocsaineachta nach mór a urramú a shocrú trí thagairt a dhéanamh don chuid sin de phróiseas an tomhaltais bheartaithe toitíní amháin.
135.
Dá réir sin, ní dhéanann an sainmhíniú thuas ar ‘astaíochtaí’ difear don chonclúid a bhí agam roimhe seo maidir leis an easpa earráide follasaí, i ndáil leis an gcuspóir a bhaineann le hardleibhéal cosanta do shláinte an duine a bhaint amach, a bhaineann le rogha an reachtais tocsaineacht inghlactha toitíní a thomhas bunaithe ar na caighdeáin a shainítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40.
136.
Leis an mbarúil sin, cuirtear deireadh leis an scrúdú ar an gcéad cheist go dtí an ceathrú ceist a tharchuirtear sa chás seo, lena bhféachtar, mar a míníodh roimhe seo, leis na conclúidí atá le baint as an mbreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile a shuí, maidir le hin‑fhorfheidhmitheacht chaighdeáin tomhais ISO atá i gceist in aghaidh catagóirí sonracha páirtithe príobháideacha. É sin ráite, rinneadh athbhreithniú sa phlé ag an éisteacht ar an gcruacheist dhlíthiúil tosaigh ar fhreagair an breithiúnas thuasluaite, eadhon easpa foilsithe na gcaighdeán tomhais ISO atá i gceist san Iris Oifigiúil, nach bhfuil foilsithe go fóill. Ar an gcúis sin, agus chun cúnamh a thabhairt don Chúirt a mhéid is féidir, tairgfidh mé na ráitis chríochnaitheacha seo a leanas.
C.
Iarscríbhinn: easpa foilsithe leanúnach na gcaighdeán tomhais ISO atá i gceist
137.
Mhínigh an Coimisiún ag an éisteacht gurb é éileamh ISO ar chearta maoine intleachtúla a bhaineann go ginearálta lena chaighdeáin is cúis leis an easpa foilsithe thuas. Thug sé faoi deara freisin, tar éis an bhreithiúnais in Public.Resources.Org, (
67
) gur dheonaigh sé rochtain ar chaighdeáin ISO áirithe (atá éagsúil leo siúd atá i gceist anseo) bunaithe ar Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 (
68
) agus go ndéanann ISO agóid i gcoinne an chinnidh sin os comhair na Cúirte Ginearálta anois mar gheall ar shárú ar chearta maoine intleachtúla go beacht (ach ní go heisiach). (
69
)
138.
Léiríonn sé sin, i mo thuairimse, go bhfuil sé dodhéanta caighdeáin ISO atá i gceist san Iris Oifigiúil a fhoilsiú, i dtuairim an Choimisiúin agus faoi láthair ar a laghad, mar gheall ar bhacainní dlíthiúla nach bhfuil neart (iomlán) ag reachtas an Aontais orthu.
139.
Ba í an cheist a tháinig chun cinn go bunúsach le linn na héisteachta, mar a thuigim í, ar cheart don Chúirt gníomhú mar gheall ar an easpa foilsithe leanúnach sin trí neamhbhailíocht Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 a áitiú ar an bhforas sin.
140.
Measaim go n‑éileodh gníomh den sórt sin, i gcomhthéacs na n‑imeachtaí reatha, go n‑athosclófaí an chuid ó bhéal den nós imeachta bunaithe ar Airteagal 83 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais.
141.
Tá sé sin amhlaidh mar gheall ar thrí phríomhchúis.
142.
Ar an gcéad dul síos, níor ardaigh an chúirt a rinne an tarchur an cheist sin (1). Ar an dara dul síos, tá éiginnteacht éigin ann, i mo thuairimse, ar éiligh an Chúirt, sa bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, na caighdeáin ISO atá i gceist a fhoilsiú san Iris Oifigiúil ar deireadh, lena gceanglaítear go dtabharfaí deis do pháirtithe agus do dhaoine leasmhara eile a dtuairimí a chur in iúl (2). Ar an tríú dul síos, cibé cinneadh a dhéantar ina leith sin, tá iarmhairtí móra dlíthiúla ag gach ceann acu, lena n‑éilítear plé iomlán, go háirithe, le rannpháirtíocht an reachtais (3).
1. Raon feidhme na n‑imeachtaí seo
143.
Maidir leis an gcéad phointe thuas, is fíor go raibh an tsaincheist maidir le ‘neamhfhoilsiú’ i measc na gceisteanna a díríodh sna himeachtaí as ar eascair an breithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile. Bhí an deis ag na páirtithe leasmhara faoi seach seasamh a ghlacadh ina leith agus is féidir a mheas, dá bhrí sin, nach bhfuil sna himeachtaí reatha ach leanúint den phlé sin a mhéid a bhaineann leis na hiarmhairtí dlíthiúla sonracha a bhaineann leis an mbreithiúnas deireanach sin.
144.
Mar sin féin, meabhraím go bhfiosraíonn an chúirt a rinne an tarchur na hiarmhairtí sin chun na coinníollacha faoina bhféadfar na caighdeáin atá i gceist a fhorfheidhmiú i gcoinne na monaróirí a chinntiú, cé go nglactar leis anois gurb é easpa a bhfoilsithe, cé gurb é is cúis le córas sonrach a n‑infhorfheidhmitheachta, an bonn tosaigh. Os a choinne sin, níor cheistigh an chúirt sin an bonn sin ann féin, go háirithe chun a fháil amach an féidir é a choinneáil ar bun fós agus an ndéanann an easpa foilsithe leanúnach difear do bhailíocht Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40.
145.
Dá bhrí sin, ba cheart an deis a thabhairt do na daoine leasmhara sna himeachtaí seo barúil a thabhairt ar an tsaincheist sin atá níos riachtanaí, i ndáiríre, ós rud é, i mo thuairimse, go bhfuil amhras ann ar ordaigh an Chúirt go bhfoilseofar an caighdeán thuas sa bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile. Tugann sé sin mé chuig an dara pointe dá dtagraítear i mír 142 thuas.
2. An seasamh a glacadh sa bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile
146.
Is léir dom gur réiteach gearrthéarmach ar neamhréireacht é an easpa in‑fhorfheidhmitheachta maidir le gníomhartha neamhfhoilsithe de dhlí an Aontais, mar a luaigh an Chúirt sna breithiúnais in Skoma-Lux agus in Heinrich, lena gcuirtear cosc ar na daoine nádúrtha nó dlítheanacha atá faoi réir oibleagáidí dlíthiúla rochtain leordhóthanach a bheith acu ar an bhfoinse dlí lena sainítear na hoibleagáidí sin. I sochaí dhaonlathach arna rialú ag an smacht reachta a chuireann cosc ar na húdaráis phoiblí iad a fhorfheidhmiú. Ag an am céanna, is léir nach bhfuil sé inmhianaithe cás den sórt sin a choinneáil ar feadh tréimhse fhada ama. Nuair a shainaithnítear an gá atá le déscaradh den sórt sin idir bailíocht agus in‑fhorfheidhmitheacht, ba cheart, dá bhrí sin, na cúiseanna atá leis a leigheas (go tapa). Is é seo a leanas nuair a thagraíonn an Chúirt, sa bhreithiúnas in Skoma-Lux, d’infhorfheidhmitheacht
mhoillithe na rialach a ndéanann an easpa foilsithe difear di.
147.
I bhfianaise an mhéid sin, tagann an cheist chun cinn an ndearna an Chúirt, i gcomhréir le loighic an chásdlí thuasluaite, in‑fhorfheidhmitheacht choinníollach na gcaighdeán ISO atá i gceist a cheapadh mar shocrú gearrthéarmach atá ar fáil láithreach ach ar gá é a bheith gearrthéarmach go dtí go bhfaighfear an leigheas deiridh a bhfuiltear ag súil leis (foilsiú san Iris Oifigiúil) nó ar ghlac an Chúirt leis an bhféidearthacht go mbeadh rochtain á háirithiú ag córas ISO mar réiteach inghlactha a bhféadfadh dlíchóras an Aontais glacadh leis mar réiteach den sórt sin.
148.
Léiríonn na heilimintí seo a leanas den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile go rabhthas ag súil le foilsiú ar deireadh.
149.
Ar an gcéad dul síos, mar a míníodh roimhe seo, bhí an Chúirt ag brath ar na breithiúnais in Skoma-Lux agus in Heinrich__ cé nár fhéach sí le hidirdhealú a dhéanamh idir na cásanna (seachas cásanna éagsúla) as ar eascair, ar thaobh amháin, an cás as ar eascair an breithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, ar an taobh eile. Go deimhin, cé go raibh an leigheas in Skoma-Lux agus in Heinrich go hiomlán faoi chúram reachtas an Aontais (agus nach raibh sé coiscthe ag aon tosca seachtracha), glactar leis go bhfuil an cás níos casta mar gheall ar mhaíomh ISO maidir le maoin intleachtúil. Mar sin féin, ní raibh aon bharúil ar leith ó thaobh na Cúirte de mar thoradh air sin.
150.
Ar an dara dul síos, i mír 46 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, deimhníonn an Chúirt nach leor an tagairt ‘[san fhoráil] sin do chaighdeáin ISO nach bhfuil foilsithe ag an gcéim seo’ chun amhras a chaitheamh ar bhailíocht Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40. (
70
) Is féidir a thabhairt le fios nach mbeadh gá leis an gcuid den sliocht sin agus béim curtha leis más amhlaidh nach ndéanann sé difear do bhailíocht na forála thuas (agus ní hamháin an easpa foilsithe sin ag an bpointe ama ar leith).
151.
Ar an tríú dul síos, i mír 48 den bhreithiúnas sin, tugann an Chúirt faoi deara ‘[…] nach bhféadtar caighdeáin theicniúla arna mbunú ag comhlacht um chaighdeánú, amhail ISO, agus arna ndéanamh éigeantach le gníomh reachtach de chuid an Aontais Eorpaigh a fhorchur i gcoinne daoine aonair i gcoitinne ach amháin má fhoilsítear iad san [Iris Oifigiúil].’
152.
Beag beann ar bhrí bheacht an téarma ‘daoine aonair i gcoitinne’ (ar thug mé aghaidh air roimhe seo), nascann an mhír sin in‑fhorfheidhmitheacht na gcaighdeán atá i gceist i leith an phobail sin go soiléir lena bhfoilsiú san Iris Oifigiúil.
153.
Mar sin féin agus mé ag filleadh ar mo thrí líne réasúnaíochta thuas, admhaím freisin, ar an gcéad dul síos, contrártha leis an mbreithiúnas in Skoma-Lux, nach dtagraíonn an Chúirt d’infhorfheidhmitheacht (iomlán) mhoillithe na gcaighdeán ISO atá i gceist ach go nascann sí a n‑infhorfheidhmitheacht (coinníollach) (i gcoinne gnóthas) le gnéithe sonracha chóras ISO (i mír 52 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile). D’fhéadfadh sé sin a thabhairt le tuiscint go n‑aithnítear an difríocht lena ndéantar idirdhealú idir an dá chineál cásanna a thuairiscítear thuas (agus, dá bhrí sin, lena gceadaítear toradh difriúil i ngach ceann díobh).
154.
Ar an dara dul síos, d’fhéadfadh an bharúil i mír 46 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile (dá dtagraítear i mír 150 thuas) maidir leis na caighdeáin nár foilsíodh ‘ag an bpointe seo’ a bheith ina admháil gur cinnte go bhfuil foilsiú inmhianaithe ach nach bhfuil gá leis (toisc go bhfuil córas sonrach ann lena gceadaítear rochtain).
155.
Ar an tríú dul síos, dá dtuigfí leis an téarma ‘daoine aonair i gcoitinne’ i mír 48 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile (dá dtagraítear i mír 151 thuas), go dtagraíonn sé do na páirtithe a bhfuil sé de chúram orthu gníomhú mar ‘an foras faire um chomhlíonadh dlí’, d’fhéadfadh an mhír sin, óna taobh féin, a bheith ina admháil ar an deacracht a bhaineann leis an easpa foilsithe chun an cúram sin a chur i gcrích gan a thabhairt le tuiscint, áfach, go ndéanann an deacracht sin difear d’infhorfheidhmitheacht na gcaighdeán atá i gceist i gcoinne na ngnóthas a mhonaraíonn toitíní nó a chuireann ar an margadh iad.
3. Impleachtaí neamhbhailíochtú Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 mar gheall ar easpa foilsithe leanúnach chaighdeáin ISO
156.
Maidir leis an gcúis dheireanach a mbeadh sé inmhianaithe an chuid ó bhéal den nós imeachta a athoscailt dá mbreithneodh an Chúirt ar scrúdú a dhéanamh ar bhailíocht na forála atá i gceist mar gheall ar an easpa foilsithe atá fós ann san Iris Oifigiúil, tugaim faoi deara go rachadh na himpleachtaí a bhaineann le dearbhú neamhbhailíochta Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 ar an mbonn sin (ach cinneadh sainráite gan neamhbhailíocht a dhéanamh freisin) i bhfad níos faide ná an cás seo agus i bhfad níos faide ná margadh na dtoitíní.
157.
I ndáil leis sin, chuir an Coimisiún in iúl ag an éisteacht go bhfuil 1200 gníomh de dhlí an Aontais a thagraíonn do chaighdeáin ISO, rud a chiallaíonn gur dócha go ndéanfaidh neamhbhailíochtú na forála thuasluaite difear do na gníomhartha sin go léir agus, dá bhrí sin, do réimsí dlí éagsúla.
158.
I bhfianaise an mhéid sin, ba cheart go mbeadh an tionchar suntasach is dócha a bheadh ag neamhbhailíochtú Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 (mar gheall ar an easpa foilsithe leanúnach) ina chúis le plé níos leithne ar na hiarmhairtí inghlactha a bhaineann le réiteach amháin nó leis na réitigh eile a léirítear thuas.
159.
Ar thaobh amháin, dá dtuigfí leis an mbreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile go gceanglaítear caighdeáin ISO a fhoilsiú san Iris Oifigiúil ar deireadh, ba cheart an plé a dhéanamh maidir le cé acu atá nó nach bhfuil roghanna ann, ar leibhéal an Aontais, lena bhféadfaí an foilsiú sin a dhéanamh gan dul i ngleic le héileamh ISO ar chearta maoine intleachtúla.
160.
Dá mba rud é go ndeimhneofaí nach bhfuil aon bhealach inchreidte ann faoi láthair chun go bhféadfaí na caighdeáin ISO atá i gceist a fhoilsiú gan an tAontas Eorpach a fhágáil gan chosaint ar iarmhairtí dlíthiúla díobhálacha, ba cheart plé a dhéanamh ansin ar cad is brí le neamhbhailíochtú féideartha na teicníce reachtaí atá ann faoi láthair chun na réimsí dlí lena mbaineann a oibriú go héifeachtach agus an bhfuil roghanna malartacha indéanta (go réasúnach).
161.
Más rud é, ar an taobh eile, go dtuigfí nach gceanglaítear foilsiú san Iris Oifigiúil le breithiúnas Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, ba cheart plé a dhéanamh ar an teannas a thiocfadh as toradh den sórt sin i bhfianaise gnéithe bunúsacha áirithe is bonn le feidhmiú dhlíchóras an Aontais.
162.
Ar an gcéad dul síos, feictear dom gurb ionann glacadh leis an easpa foilsithe mar thoradh deiridh inghlactha agus glacadh leis, laistigh de dhlíchóras an Aontais, go bhféadfadh catagóir norm ceangailteach a bheith ann nach bhfuil rochtain orthu ach amháin ar íocaíocht nó ar chostas taistil chuig áit ar leith amhail leabharlann an chomhlachta náisiúnta um chaighdeáin ar leith. Ós rud é gurbh ionann sin agus imeacht ón mbuntuiscint gur cheart, i sochaí dhaonlathach, an dlí a bheith inrochtana saor in aisce, ba cheart míniú breise a thabhairt ar an rogha sin.
163.
Agus an réasúnaíocht chéanna á saothrú, is í an chéad cheist eile nach mór aghaidh a thabhairt uirthi an féidir le dlíchóras an Aontais glacadh leis an bhfíoras go bhfágtar na coinníollacha sonracha rochtana go hiomlán faoi rogha an chórais (seachtraigh) thuasluaite de chuid ISO agus na gcomhlachtaí náisiúnta um chaighdeáin faoi seach nó ar cheart roinnt teaghrán dlí de chuid an Aontais a cheangal leis, amhail oibleagáid i ndlí an Aontais ar thaobh na mBallstát a áirithiú nach mbeidh an rochtain sin faoi réir coinníollacha róshriantacha.
164.
Ina dhiaidh sin, leanann sé ón míniú roimhe seo go bhfuil caighdeáin ISO ar fáil i bprionsabal i mBéarla, i bhFraincis agus i Rúisis. Cé go bhféadfadh an comhionannas teanga arb é an riail laistigh den Aontas Eorpach é de ghnáth a bheith faoi réir eisceachtaí, (
71
) ní mór aird bhreise a thabhairt ar an ngné sin den chás.
165.
Ar deireadh, measaim go bhfuil sé úsáideach filleadh ar shaincheist na rochtana ar dhoiciméid mar a rialaítear le Rialachán Uimh. 1049/2001. Thagair mé cheana féin don bhreithiúnas in Public.Resource.Org, ar a ndearna na daoine leasmhara trácht go háirithe le linn na héisteachta. Meabhraím gur chuir an Chúirt de cheangal, go bunásach, ar an gCoimisiún sa bhreithiúnas sin rochtain a dheonú ar chaighdeán a d’fhorbair CEN in ainneoin gur éilíodh cearta maoine intleachtúla ar an gcaoi chéanna. Mar thoradh air sin, sna himeachtaí seo, rinneadh roinnt plé maidir le cé acu atá nó nach bhfuil feidhm ag an réiteach sin freisin maidir le caighdeáin ISO (go ginearálta) agus cad iad na himpleachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag freagra dearfach ar na saincheisteanna a ardaíodh anseo.
166.
Aontaím, go háirithe, le Rialtas na hÍsiltíre agus leis an gCoimisiún nach gcinntear cé acu is gá nó nach gá rochtain ar dhoiciméad a dheonú do pháirtí atá ag gníomhú ar mhaithe le leas an phobail (arb é cás an éilitheora sna himeachtaí as ar eascair an breithiúnas thuas, mar a thuigim é) na conclúidí dlíthiúla atá le baint, i gcoinne na ndaoine atá faoi réir oibleagáidí dlíthiúla, ó easpa foilsithe an ghnímh lena mionsonraítear na hoibleagáidí sin san Iris Oifigiúil.
167.
Go deimhin, tá an dá shaincheist sin éagsúil le chéile. Ag an am céanna, d’fhéadfadh siad a bheith nasctha go dlúth freisin i gcás amhail an cás seo.
168.
Má ghlactar an seasamh nach gá na caighdeáin ISO atá i gceist sa fhoilsiú san Iris Oifigiúil, is dócha go mbeidh an réiteach sin bailí freisin d’aon chaighdeáin ISO eile ar a bhféadfaidh reachtas an Aontais brath. Ar an gcaoi chéanna, maidir leis an gconclúid a d’fhéadfadh a bheith ann, in imeachtaí eile a bhaineann le caighdeáin ISO éagsúla, nach gá rochtain ar chaighdeáin den sórt sin a dheonú faoi Rialachán Uimh. 1049/2001, is dócha go rachaidh sé thar aon chaighdeáin ISO shonracha lena mbaineann imeachtaí éagsúla den sórt sin. Dá bhrí sin, má thugtar freagra diúltach sa dá chás a leagtar amach thuas, déanfar an córas rochtana ar na caighdeáin sin ar leibhéal an Aontais a ‘choisc’ go héifeachtach (agus ní bheidh sé oscailte ach amháin ar leibhéal ISO, lena gcuimsítear an rochtain a sholáthraíonn comhlachtaí náisiúnta um chaighdeáin).
169.
Más rud é, ar thaobh amháin, go bhfuil gá le foilsiú san Iris Oifigiúil ar deireadh (maidir leis na caighdeáin ISO atá i gceist anseo agus, trí impleacht, maidir le haon chaighdeán ISO eile ar a mbeidh reachtas an Aontais ag brath ar an gcaoi chéanna), rud a fhágann gur gá a shoiléiriú an dtagann doiciméad nach bhfoilsítear san Iris Oifigiúil, cé gur cheart é a bheith, faoi raon feidhme (i bhfoclaíocht ghinearálta) Rialachán Uimh. 1049/2001. Tugaim faoi deara, i gcomhthéacs eile (i gcás nach raibh aon tosca seachtracha cosúil leo siúd atá i gceist anseo), gur áitigh an tAbhcóide Ginearálta Sharpston a mhalairt. (
72
) Dá nglacfaí leis an seasamh sin freisin (ba cheart go gcinnfeadh an Chúirt arís go gcaithfear caighdeáin ISO a fhoilsiú san Iris Oifigiúil ar deireadh), ba cheart plé a dhéanamh an gá réiteach idirmheánach ar rochtain ar leibhéal an Aontais a chur ar fáil go dtí go bhfoilseofar na caighdeáin san Iris Oifigiúil go héifeachtach, chun an éifeacht ‘bactha’ céanna a chosc idir an dá linn.
170.
Is é sin le rá, cé go bhfuil na saincheisteanna dlíthiúla a thagann chun cinn faoin gceannteideal ‘rochtain ar dhoiciméid’, ar thaobh amháin, agus faoin gceannteideal ‘foilsiú san Iris Oifigiúil’, ar an taobh eile, éagsúil, tá siad mar chuid den tsaincheist níos leithne céanna, i ndlíchóras an Aontais, maidir le rochtain ar chaighdeáin arna bhforbairt go seachtrach agus atá ceangailteach faoin dlíchóras sin. Is cosúil go dtugann toradh na hanailíse ar cheannteideal amháin le fios go mbeadh iarmhairtí ann don anailís ar an gceann eile agus, ar an gcúis sin, nach cheart déileáil leo ina n‑aonar.
V. Conclúid
171.
I bhfianaise an mhéid thuas, molaim go bhfreagródh an Chúirt an chéad cheist go dtí an ceathrú ceist a tharchuireann an College van Beroep voor het bedrijfsleven (an Chúirt Achomhairc Riaracháin um Thrádáil agus Tionscal) mar a leanas:
Maidir le hAirteagal 4(1) de Threoir 2014/40/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Aibreán 2014 maidir le comhfhogasú dhlíthe, rialacháin agus fhorálacha riaracháin na mBallstát a bhaineann le monarú, cur i láthair agus díol táirgí tobac agus táirgí gaolmhara agus lena n‑aisghairtear Treoir 2001/37/CE, ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
Is féidir na caighdeáin ISO dá dtagraítear iontu, nach bhfuil foilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh a fhorfheidhmiú i gcoinne gnóthais a mhonaraíonn toitíní nó a chuireann ar an margadh iad nuair a d’fhéadfaidís rochtain a fháil orthu faoi na coinníollacha dá dtagraítear i mír 52 de bhreithiúnas an 22 Feabhra 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile (C‑160/20, EU:C:2022:101). Mar sin féin, ní féidir an fhoráil sin agus easpa foilsitheoireachta na gcaighdeán ISO dá dtagraítear inti, a léiriú sa chaoi go bhfaigheann duine dlítheanach amhail an Fhondúireacht ceart, ón Treoir thuasluaite, chun modh tomhais ar uasleibhéil astaíochtaí a fhorfheidhmiú i gcoinne gnóthais a mhonaraíonn toitíní nó a chuireann ar an margadh iad a lorg, dá bhforáiltear in Airteagal 3(1) de Threoir 2014/40, a bheadh éagsúil leis an gceann dá dtagraítear in Airteagal 4(1) den Treoir chéanna.
(
1
)	Bunteanga: an Béarla.
(
2
)	Treoir 2014/40/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Aibreán 2014 maidir le comhfhogasú dhlíthe, rialacháin agus fhorálacha riaracháin na mBallstát a bhaineann le monarú, cur i láthair agus díol táirgí tobac agus táirgí gaolmhara agus lena n‑aisghairtear Treoir 2001/37/CE (IO 2014 L 127__ lch. 1).
(
3
)	Breithiúnas an 22 Feabhra 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile (C‑160/20, ‘an breithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile’ agus ‘an breithiúnas atá á phlé’, EU:C:2022:101, mír 33).
(
4
)	Ibidem, míreanna 48 agus 52.
(
5
)	Ibidem, míreanna 74 agus 79 agus pointe 5 den chuid oibríochtúil.
(
6
)	Treoir ón gComhairle an 21 Meitheamh 2011 maidir le struchtúr agus rátaí na ndleachta máil a chuirtear i bhfeidhm ar thobac monaraithe (IO 2011 L 176, lch. 24).
(
7
)	Is cosúil go bhfuil comhlachtaí um chaighdeáin náisiúnta ar cheann de thrí chatagóir ballraíochta ISO mar a thuairiscítear in Airteagal 3.1. de Reachtanna ISO, 21ú heagrán, 2025, leagan Béarla, ISBN 978-92-67-02042-6 (‘Reachtanna ISO’), ar fáil ag https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/archive/pdf/en/statutes.pdf.
(
8
)	Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Saugmandsgaard Øe in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile (C‑160/20, EU:C:2021:618, mír 31 agus an fonóta a ghabhann leis).
(
9
)	ISO/IEC Directives, Part 1, Procedures for the technical work — Consolidated ISO Supplement — Procedures specific to ISO, Eagrán 01/2024, leagan Béarla, (‘Treoreacha ISO/IEC, Cuid 1’), Iarscríbhinn SO, ‘Principles for developing ISO and IEC Standards related to or supporting public policy initiatives’ (‘Prionsabail chun Caighdeáin ISO agus IEC a fhorbairt a bhaineann le tionscnaimh bheartais phoiblí nó a thacaíonn leo’) (‘Iarscríbhinn SO a ghabhann le Treoracha ISO/IEC’), pointe SO.2., ‘Principles’ (‘Prionsabail’), (a), lch. 146.
(
10
)	Airteagal 22.1 de Reachtanna ISO.
(
11
)	Foráiltear le hAirteagal 2.1 de Reachtanna ISO; Iarscríbhinn SO a ghabhann le Treoracha ISO/IEC, pointe SO.2, ‘Prionsabail’, (b) go bhfuil ‘ISO agus IEC tiomanta do Chaighdeáin Idirnáisiúnta a fhorbairt atá ábhartha don mhargadh, lena gcomhlíontar riachtanais agus ábhair imní na bpáirtithe leasmhara ábhartha uile, lena n‑áirítear údaráis phoiblí i gcás inarb iomchuí, gan féachaint le beartas poiblí, rialacháin phoiblí nó cláir oibre shóisialta agus pholaitiúla a bhunú, a chur chun cinn ná a spreagadh.’ (Chuirfinn leis gurb ionann IEC agus an Coimisiún Leictriteicniúil Idirnáisiúnta).
(
12
)	Airteagal 14.2 de Reachtanna ISO agus https://www.iso.org/developing-standards.html.
(
13
)	Using and referencing ISO and IEC standards to support public policy, ISO, 2015, lgh. 3 agus 23. Féach freisin Iarscríbhinn SO a ghabhann le Treoracha ISO/IEC, pointe SO.1, ‘Background Context’ (‘Comhthéacs Cúlra’), lch. 146.
(
14
)	Féach mír 16 thuas. Tugann an fhaisnéis atá ar fáil don phobal le fios gur cuireadh leaganacha nua in ionad na leaganacha sin. Féach, maidir le NEN-ISO 4387:2000/A1:2008 https://www.nen.nl/en/nen‑iso-4387-2000-a1-2008-en‑127640; maidir le NEN-ISO-10315:2013 https://www.nen.nl/en/nen‑iso-10315-2013-en‑182020; maidir le NEN-ISO 8454:2007/A1:2009 https://www.nen.nl/nen‑iso-8454-2007-a1-2009-en‑140295 agus maidir le NEN-ISO 8243:2006 https://www.nen.nl/en/nen‑iso-8243-2006-en‑113052.
(
15
)	Treoracha ISO/IEC, Cuid 1, lch. 49. Tugaim faoi deara go bhfuil an fhaisnéis seo a leanas ar leathanaigh ghréasáin Institiúid Ríoga na hÍsiltíre um Chaighdeánú (‘NEN’) inar féidir na caighdeáin náisiúnta cur chun feidhme a cheannach: ‘Tá an foilseachán seo [ina bhfuil an caighdeán faoi seach] faoi chosaint chóipchirt agus is le haghaidh úsáide pearsanta amháin atá sé.’ Féach na foinsí a luaitear sa nóta roimhe seo.
(
16
)	A mhéid a bhaineann leis na leaganacha is déanaí de na caighdeáin sin atá ar fáil tráth scríofa na Tuairime seo.
(
17
)	Using and referencing ISO and IEC standards to support public policy, ISO, 2015, lgh. 34 go 36.
(
18
)	Airteagal 21.1 de Reachtanna ISO.
(
19
)	Tá Reachtanna ISO ar fáil sna trí theanga sin ar shuíomh gréasáin ISO.
(
20
)	Airteagail 23.1, 23.2 agus 23.3 de Reachtanna ISO.
(
21
)	Féach, le haghaidh na roghanna atá ar fáil https://www.iso.org/standard/76549.html, https://www.iso.org/standard/79002.html, https://www.iso.org/standard/85345.html agus https://www.iso.org/standard/60154.html faoi seach.
(
22
)	Féach fonóta 14 thuas le haghaidh na foinse faisnéise ábhartha.
(
23
)	Breithiúnas an 27 Deireadh Fómhair 2016, James Elliott Construction (C‑613/14, ‘an breithiúnas in James Elliott’, EU:C:2016:821, mír 40). Maidir le gnéithe chóras CEN, féach, le déanaí, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Medina in Public.Resource.Org agus Right to Know v an Coimisiún (C‑588/21 P, EU:C:2023:509, míreanna 23 go 31).
(
24
)	An breithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, míreanna 33 agus 31.
(
25
)	Ibidem, míreanna 39 go 47.
(
26
)	Ibidem, mír 40 agus an cásdlí dá dtagraítear.
(
27
)	Ibidem, mír 48. Béim curtha leis.
(
28
)	Ibidem, mír 52.
(
29
)	I mír 79 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile. Díreoidh mé ar na saintréithe sin ar bhealach níos mionsonraithe níos déanaí.
(
30
)	Mír 79 agus pointe 5 den chuid oibríochtúil den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile.
(
31
)	Breithiúnas an 11 Nollaig 2007, Skoma-Lux (C‑161/06, ‘breithiúnas Skoma-Lux, EU:C:2007:773).
(
32
)	Ibidem, go hárithe míreanna 51 agus 59.
(
33
)	Leagadh béim ar an ngné sin roimhe seo i mbreithiúnas an 20 Meán Fómhair 1990, Sevince (C‑192/89, ‘breithiúnas Sevince’, EU:C:1990:322, mír 24).
(
34
)	An breithiúnas in Skoma-Lux, mír 60.
(
35
)	Breithiúnas an 10 Márta 2009, Heinrich (C‑345/06, ‘breithiúnas Heinrich’, EU:C:2009:140, mír 63).
(
36
)	An breithiúnas in Skoma-Lux, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear.
(
37
)	Ibidem, mír 42 agus an cásdlí dá dtagraítear.
(
38
)	Cé gur bhain an dá bhreithiúnas thuas le rialachán neamhfhoilsithe (nó cuid de), tá feidhm ag an réiteach a bunaíodh ann maidir le hoibleagáidí a leagtar amach i dTreoir, mar a thug an Chúirt faoi deara i mír 42 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile.
(
39
)	An breithiúnas in Skoma-Lux, míreanna 47 go 51.
(
40
)	Ibidem, mír 52.
(
41
)	Léitear pointe 5 den chuid oibríochtúil den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile mar a leanas: ‘Mura mbeidh Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40 in‑fhorfheidhmithe i gcoinne daoine aonair, ní mór an modh a úsáidtear chun Airteagal 3(1) den Treoir sin a chur i bhfeidhm a bheith iomchuí, de réir forbairtí eolaíocha agus teicniúla nó caighdeáin arna nglacadh go hidirnáisiúnta, chun leibhéil na n‑astaíochtaí a scaoiltear nuair a úsáidtear toitín chun na críche atá beartaithe dó a thomhas, agus bunaithe ar ardleibhéal cosanta do shláinte an duine, go háirithe do dhaoine óga [...]’. Béim curtha leis.
(
42
)	Baineann ceann de na heisceachtaí, dá bhforáiltear in Airteagal 24(2), le ceanglais bhreise is féidir a ghlacadh i ndáil le pacáistiú táirgí tobac. Leis an gceann eile (dá bhforáiltear in Airteagal 24(3)), tugtar isteach an fhéidearthacht catagóir áirithe tobac nó táirgí gaolmhara a thoirmeasc ar fhorais a bhaineann leis an staid shonrach sa Bhallstát sin, agus ní mór fógra a thabhairt don Choimisiún faoi bheart náisiúnta den sórt sin. Agraíodh an eisceacht dheireanach sin i gceann de na ceisteanna as ar eascair an breithiúnas atá á phlé agus dhiúltaigh an Chúirt dó, i míreanna 80 go 85 den bhreithiúnas sin, toisc go raibh sé do-ghlactha toisc nach raibh baint ag fíorais an cháis lena chur chun feidhme.
(
43
)	Lena bhféachtar le modhanna éagsúla tomhais a sheachaint sna Ballstáit mar a thug an Chúirt faoi deara i mír 32 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile.
(
44
)	Tharlódh sé sin, arís, dá mbeadh páirtí amhail an Fhondúireacht in ann argóint a dhéanamh go rathúil chun na toitíní a tharraingt siar ón margadh toisc nach gcomhlíonann siad na huasleibhéil astaíochta nuair a thomhaistear iad trí mhodh nach bhforáiltear leis an reachtas, cé go gcomhlíonann siad na leibhéil sin nuair a dhéantar iad a thomhas trí úsáid a bhaint as an modh dá bhforáiltear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40.
(
45
)	An breithiúnas in Skoma-Lux, mír 42 agus an cásdlí dá dtagraítear.
(
46
)	Féach an breithiúnas in Sevince (mír 24), inar chinn an Chúirt go bhféadfadh neamhfhoilsiú chinntí na Comhairle Comhlachais a bunaíodh leis an gComhaontú Comhlachais idir Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa agus an Tuirc ‘cosc a chur ar a gcur i bhfeidhm maidir le duine príobháideach, [ach] nach mbainfear dá bhrí sin an chumhacht chun na cearta a thugtar dó leis na cinntí sin a agairt, agus é ag déileáil le húdarás poiblí’.
(
47
)	Tagraíonn an leagan Ollainnise den bhreithiúnas do ‘aan particulieren in het algemeen’ agus tagraíonn an leagan Fraincise den bhreithiúnas do ‘particuliers en général’.
(
48
)	Tarlaíonn an téarma ‘daoine aonair i gcoitinne’ freisin i míreanna 49 agus 73 den bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile ach ní dhéanann na tarluithe sin ach an méid a luadh cheana a fhorbairt nó a athrá.
(
49
)	Tagraíonn sé do leaganacha teanga éagsúla den bhreithiúnas thuas chun a amhras a mhíniú maidir le cé acu a chiallaíonn nó nach gciallaíonn an téarma ‘daoine aonair i gcoitinne’ an ‘pobal ginearálta’ (seachas, mar a thuigim, na ‘gnóthais’) nó an dtagraíonn sé don smaoineamh nach bhfuil caighdeáin ISO atá i gceist ina gceangal ar dhaoine aonair ‘i gcoitinne’, is é sin ‘i bprionsabal’ (agus, arís mar a thuigim é, go bhféadfadh an páirtí faoi seach rochtain a fháil orthu).
(
50
)	Féach freisin an míniú i mír 41 thuas.
(
51
)	Is cosúil domsa go measann an chúirt tagartha go bhfuil mír 2 d’Airteagal 24 den Chairt thar a bheith ábhartha, ós rud é gur leagtar síos an méid seo a leanas san fhoráil sin, ‘I ngach gníomh a bhaineann le leanaí, bíodh sé á ghlacadh ag údaráis phoiblí nó ag institiúidí príobháideacha, ní mór leas an linbh a bheith ar na dálaí is tábhachtaí atá le cur san áireamh.’ Maidir le hAirteagal 35 den Chairt, tugaim faoi deara gur leagtar síos san dara habairt ann go ndéanfar ‘...ardleibhéal cosanta ar shláinte an duine a áirithiú i sainiú agus i gcur chun feidhme bheartais agus ghníomhaíochtaí uile an Aontais.’
(
52
)	Tugaim faoi deara go n‑áitíonn Rialtas na Bulgáire nach bhfuil an chéad cheist inghlactha mar gheall ar an easpa cruinnis faoi na caighdeáin ISO lena mbaineann. Is é mo thuairim go léiríonn foclaíocht na ceiste thuas agus an míniú a thugtar san ordú tarchuir go mbaineann an cheist sin leis na caighdeáin ISO dá dtagraítear in Airteagal 4(1) de Threoir 2014/40.
(
53
)	Féach, inter alia, breithiúnas an 26 Meitheamh 2025, PJ Carroll and Nicoventures Trading (C‑759/23, EU:C:2025:477, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
54
)	Féach, go háirithe, aithris 8 de Threoir 2014/40, ina luaitear ‘nach gnáth-thráchtearraí iad táirgí tobac’, i bhfianaise ‘éifeachtaí thar a bheith díobhálach tobac ar shláinte an duine’.
(
55
)	Féach, go háirithe, Airteagal 9(1) agus Airteagal 10(1) de Threoir 2014/40, chomh maith le hIarscríbhinní I agus II a ghabhann léi.
(
56
)	‘Maidir le huasleibhéil astaíochtaí a bhunú, d’fhéadfadh sé a bheith riachtanach agus iomchuí ar dháta níos déanaí na leibhéil astaíochta tarra, nicitín agus aonocsaíde carbóin a laghdú nó uasleibhéil a bhunú le haghaidh astaíochtaí eile ó tháirgí tobac, agus a dtocsaineacht nó a n‑andúileacht á gcur san áireamh.’ Béim curtha leis.
(
57
)	Béim curtha leis.
(
58
)	Béim curtha leis.
(
59
)	Meabhraím go dtugtar an deis don Chúirt ceist faoi léiriú a athfhoirmliú mar cheist faoi bhailíocht, i mbeagán focal, nuair a ordaítear an cur chuige sin de bharr chúram na Cúirte ‘na gnéithe sin de dhlí an Aontais a dhíorthú ón bhfaisnéis uile a sholáthraíonn an chúirt náisiúnta, a bhfuil léiriú ag teastáil uathu, nó a bhfuil measúnú ag teastáil uathu maidir lena mbailíocht’. Breithiúnas an 25 Eanáir 2022, VYSOČINA WIND (C‑181/20, EU:C:2022:51, mír 36 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
60
)	Féach, don chuid ábhartha, fonóta 51 thuas.
(
61
)	Leanann sé ó Airteagal 114(3) den CFAE (atá mar sin ar cheann de na bunúis dhlíthiúla le Treoir 2014/40) gur cheart ardleibhéal cosanta sláinte a ghlacadh mar bhonn do na tograí reachtacha ábhartha, mar a aithnítear in aithris 8 de Threoir 2014/40. Mar a mheabhraigh an Chúirt i gcomhthéacs na treorach céanna, luaitear ordaitheach comhchosúil in Airteagal 9 den CFAE agus in Airteagal 168(1) den CFAE. Féach breithiúnas an 4 Bealtaine 2016, Philip Morris Brands agus páirtithe eile (C‑547/14, ‘an breithiúnas i Philip Morris, EU:C:2016:325, mír 157).
(
62
)	Tugaim faoi deara gur iarradh ar an gCúirt cheana féin sa bhreithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile bailíocht na forála thuasluaite a mheas ‘toisc go dtaispeántar le staidéir eolaíocha nach léirítear leis na modhanna tomhais dá dtagraítear in Airteagal 4(1) den Treoir sin na leibhéil tarra, nicitín agus aonocsaíde carbóin ó thoitíní arna n‑ionanálú iarbhír ag daoine a chaitheann tobac’ (mír 64 maidir le Ceist 3(b)). Mar sin féin, thug an Chúirt faoi deara gur bhraith an cheist sin ar staidéir a rinneadh i ndiaidh ghlacadh na treorach atá i gceist rud a d’fhág nach raibh siad ábhartha don scrúdú thuasluaite mar, mar a mheabhraigh an Chúirt, ‘[ní] mór bailíocht ghnímh de chuid an Aontais Eorpaigh a mheasúnú i ndáil leis an bhfaisnéis atá ar fáil do reachtas Aontais ar dháta glactha na reachtaíochta atá i gceist’. An breithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, mír 67 agus an cásdlí a luadh. Dá bhrí sin, ní réamhcheartaíonn an uillinn as a ndearnadh scrúdú ar bhailíocht na forála thuasluaite an scrúdú mar a iarradh sna himeachtaí seo.
(
63
)	An breithiúnas in Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, mír 44.
(
64
)	Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Kokott in Philip Morris Brands agus páirtithe eile (C‑547/14, EU:C:2015:853, míreanna 149 agus 150), agus an breithiúnas in Philip Morris, mír 166 agus an cásdlí dá dtagraítear.
(
65
)	Féach freisin Tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún maidir le cur i bhfeidhm Threoir [2014/40] maidir le monarú, cur i láthair agus díol tobac agus táirgí gaolmhara, COM(2021) 249 final, Roinn 3.1., fonóta 21.
(
66
)	Ibidem, Roinn 3.1.
(
67
)	Breithiúnas an 5 Márta 2024, Public.Resource.Org agus Right to Know v an Coimisiún agus páirtithe eile (C‑588/21 P, ‘an breithiúnas i Public.Resource.Org, EU:C:2024:201). Sa bhreithiúnas sin, cheangail an Chúirt, go bunúsach, ar an gCoimisiún rochtain a dheonú ar chaighdeáin arna nglacadh ag CEN, in ainneoin cóipcheart a bheith á éileamh orthu.
(
68
)	Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin (IO 2001 L 145, lch. 43).
(
69
)	Féach na himeachtaí atá ar feitheamh maidir leis an gcaingean a tionscnaíodh an 6 Nollaig 2024, International Electrotechnical Commission agus ISO v an Coimisiún (T‑631/24). Tuigim go bhfuil an chaingean sin ag iarraidh cinneadh an Choimisiúin atá faoi seach a chur ar neamhní.
(
70
)	Béim curtha leis. Féach freisin mír 37 di le haghaidh foclaíocht chomhchosúil.
(
71
)	Féach, le haghaidh gníomhartha atá faoi réir a bhfoilsithe, an plé i dTuairim an Abhcóide Ghinearálta Kokott in Skoma-Lux (C‑161/06, EU:C:2007:525, mír 37).
(
72
)	Féach Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Sharpston in Heinrich (C-345/06, EU:C:2008:212, míreanna 122 agus 133).