61964C0055
Conclusies van de Advocaat-Generaal Karl Roemer
van 21 oktober 1965 (
1
)
Mijnheer de President, mijne heren Rechters,
Evenals in de zaak 20-65 is verzoeker in het geding, waarin ik thans conclusie neem, ambtenaar bij het Hof. Zijn betrekking is die van Hoofdassistent (rang B 1 van het Statuut van de ambtenaren) bij de interne dienst van de administratie van het Hof.
Na het in werking treden van het nieuwe Statuut van de ambtenaren en vaststelling van de ambtsomschrijving door het Hof, werd verzoeker overeenkomstig diens werkzaamheden, bij besluit van het tot aanstelling bevoegde gezag van 14 maart 1963, in de rang B 1, eerste salaristrap der salaristabel, ingedeeld. Dit besluit werd hem toentertijd medegedeeld; het werd echter niet bestreden. Pas na het wijzen van het arrest 70-63 wendde verzoeker, overtuigd dat deze uitspraak voor een analoog geval nieuwe interpretatiebeginselen had vastgelegd, zich met een brief van 29 september 1964 tot de President van het Hof met verzoek om zijn indeling te herzien. De President antwoordde op dit verzoek bij een bericht van 8 oktober 1964 waarin hij verklaarde dat het voor verzoeker geldende indelingsbesluit uit het jaar 1963 onherroepelijk was; dat er slechts op kon worden teruggekomen ingeval van dringende noodzaak; dat het aanwezig zijn daarvan niet gezien kan worden in het wijzen van het arrest 70-63, hetwelk slechts de rechtspositie van een andere ambtenaar regelt. Tegen deze beslissing werd vervolgens op 5 december 1964 beroep ingesteld. De volgende vorderingen werden daarbij bij het Hof ingediend :
—
vernietiging van de beslissing van de President van 8 oktober 1964;
—
verklaring voor recht dat de bij besluit van 14 maart 1963 gegeven indeling van verzoeker onrechtmatig was;
—
verklaring voor recht dat verzoeker met ingang van 1 januari 1962, met een diensttijd van 18 maanden, in de rang B 1, tweede salaris-trap ingedeeld behoort te worden, met veroordeling tot uitbetaling van het dienovereenkomstige salaristegoed.
Tegen deze vorderingen voert de verwerende administratie van het Hof van Justitie, tegen welke het beroep is gericht, primair de nietontvankelijkheid van het beroep aan. Subsidiair vordert zij dat het beroep als ongegrond worde afgewezen.
Na de sluiting van de schriftelijke behandeling diende verzoeker een incidentele vordering, conform artikel 91 van het Reglement voor de procesvoering, in, waarin hij mededeelt het dienstig te achten om vóór de behandeling van de hoofdzaak twee prealabele vragen op te helderen, namelijk de vraag welke termijnen voor de indiening van een hiërarchieke klacht conform artikel 90 van het Statuut van de ambtenaren in acht genomen moeten worden, alsook de vraag, welke gevolgen een arrest ten aanzien van niet bij het geding betrokkenen kan hebben, in het bijzonder wanneer een arrest als een nieuw feit „fait nouveau” dient te worden aangemerkt, waarop een beroep kan worden gegrond, ongeacht eerder bestaan hebbende mogelijkheden van beroep.
Gevolg gevende aan dit verzoek, besloot het Hof om partijen tijdens de mondelinge behandeling van 6 oktober 1965 slechts te horen over de vraag der ontvankelijkheid van het beroep. Dienovereenkomstig zal ook ik slechts dit aspect van het beroep bij mijn onderzoek betrekken.
Beoordeling rechtens
1. Ten aanzien van de regelmatigheid ende toelaatbaarheid van het incidenteel verzoek
In zijn verweerschrift op het incidenteel verzoek van verzoeker heeft verweerder primair de ontoelaatbaarheid daarvan aangevoerd.
Inderdaad komt mij dit standpunt niet geheel ongegrond voor. Verzoeker heeft twee rechtsvragen aan het Hof voorgelegd, waarvan de ene er toe strekt om te weten of het arrest 70-63 voor verzoeker als nieuw feit geldt, terwijl de andere blijkbaar gericht is op het verkrijgen van een abstract antwoord, een soort deskundig advies. Daarbij komt dat verzoeker nalaat om bepaalde conclusies in zijn verzoek te formuleren. Bijgevolg wil het mij voorkomen dat noch aan de materiële, noch aan de formele vereisten van artikel 91 van het Reglement voor de procesvoering is voldaan. Indien ik er nochtans van af zie, U voor te stellen om het incidenteel verzoek als ontoelaatbaar af te wijzen, dan is het omdat het mijns inziens voldoende duidelijk is dat het verzoeker daarbij gaat om een prealabele beslissing van essentiële ontvankelijkheidsvragen, die in zijn geding naar voren zijn gekomen. Ook het Hof heeft blijkbaar verzoekers schriftuur in dien zin opgevat en dienvolgens partijen uitgenodigd om tijdens de mondelinge behandeling van 6 oktober uitsluitend haar standpunten uiteen te zetten met betrekking tot de ontvankelijkheid van het beroep. Daartoe zou overigens het Hof krachtens ons Reglement voor de procesvoering (artikel 92) ook ambtshalve bevoegd zijn, zodat in geen geval eventuele gebreken van het incidenteel verzoekschrift een prealabele beslissing omtrent de ontvankelijkheid van het beroep uitsluiten.
2. Ten aanzien van de ontvankelijkheid van het beroep 55-64
Voor het onderzoek naar de ontvankelijkheid van het beroep komt het naar verzoekers mening in de eerste plaats aan op de vraag of de indiening van een administratieve klacht ingevolge artikel 90 van het Statuut van de ambtenaren aan een termijn is gebonden en, zo ja, aan welke. — Het komt mij evenwel voor dat in dit opzicht de nieuwere jurisprudentie van het Hof zelfs voor verzoekers geval geen vragen meer openlaat.
Wanneer men slechts het besluit van 14 maart 1963 in beschouwing neemt, waarbij de indeling van verzoeker geregeld werd, dan staat vast dat bezwaren hiertegen hetzij door middel van een gerechtelijk beroep binnen 3 maanden aanhangig hadden moeten worden gemaakt, hetzij binnen een gelijke termijn door middel van een administratieve klacht ingevolge artikel 90, over welker behandeling vervolgens, al naarmate de vorm van de administratieve procedure, in een procedure tot vernietiging, dan wel een wegens het nalaten om een beslissing te geven, beslist had kunnen worden. Ik verwijs hiervoor naar het arrest Fonzi tegen de Commissie van de E.G.A. (zaak 30-64), hetwelk met betrekking tot het voorgaande volkomen duidelijke uitspraken bevat. Daar verzoeker in 1963 noch de ene, noch de andere weg bewandeld heeft, kan hij thans op de toenmalige administratieve beslissing niet meer terugkomen, of het moest zijn door te bewijzen dat er zich een nieuw feit heeft voorgedaan, van beslissende betekenis voor zijn rechtspositie.
Neemt men met het oog op de vraag van inachtneming der termijn, aan dat het arrest 70-63 voor verzoeker als een „nieuw feit” moet worden aangemerkt, dan was hij ongetwijfeld verplicht om binnen drie maanden na de bekendwording van het nieuwe feit een klacht in te dienen om de administratie er toe te brengen, de noodzakelijke consequenties uit het nieuwe feit te trekken. Zulks heeft ook inderdaad naar behoren plaatsgehad, zoals blijkt bij vergelijking der desbetreffende tijdstippen (uitspraak van het arrest van 7 juli 1964 en de brief van verzoeker aan 's Hofs President van 29 september 1964). Wat de voor artikel 90 van het Statuut van de ambtenaren geldende termijnen betreft, behoeven dus in het onderhavige geding geen bijzondere vraagstukken te worden opgelost.
In feite hangt de beoordeling van dit geval slechts af van de vraag of het arrest 70-63 een nieuw feit oplevert, hetwelk verzoeker in staat stelt om op zijn indelingsbesluit uit het jaar 1963 terug te komen. Want vast staat dat het schrijven van de President van 8 oktober 1964 niet een zelfstandige beoordeling van verzoekers positie inhoudt, welke een nieuwe beroepstermijn kon doen aanvangen. Integendeel, in dit schrijven wordt uitdrukkelijk gezegd dat het, met het oog op het onherroepelijke karakter van het besluit van 14 maart 1963, 's Hofs President niet vrij staat de zakelijke inhoud daarvan tot het voorwerp van een nieuwe beoordeling te maken.
Naar het mij wil voorkomen, bestaat met betrekking tot de vraag, wanneer een arrest van het Hof als een nieuw feit kan worden aangemerkt, thans, dat wil zeggen na de in deze zomer gewezen arresten, een zo omvangrijke jurisprudentie, dat ook de bijzonderheden van het onderhavige geding geen aanleiding geven tot aanvullende beschouwingen.
Duidelijk heeft het Hof er herhaaldelijk de nadruk op gelegd dat een arrest in beroepsprocedures van ambtenaren alleen de rechtspositie van de verzoekende ambtenaar regelt en geen gevolgen heeft welke boven de verhoudingen tussen partijen uitgaan. Als een „nieuw feit” voor niet daarbij betrokken ambtenaren die zelf een beroep zouden willen instellen, kan een arrest slechts dan worden aangemerkt, als de daarbij vernietigde handeling de andere verzoeker rechtstreeks aangaat.
Dienovereenkomstig heeft het Hof het arrest 70-63 niet als nieuw feit laten gelden voor beroepen van ambtenaren van de Raad van Ministers, hetgeen niet verwonderlijk is, daar geen der partijen in het nieuwe proces betrokken was bij het geschil welke tot het arrest 70-63 leidde. — Het Hof heeft daarenboven echter ook geweigerd om een arrest als „nieuw feit” aan te merken in een latere procedure, waarin de verwerende partij dezelfde is als in de vroegere procedure (zaak Schoffer tegen de Commissie van de E.E.G., 46-64). — Wij kunnen evenmin op andere wijze te werk gaan wanneer de administratie van het Hof de verwerende partij is en men zich als „nieuw feit” op een arrest beroept, hetwelk in een vroegere procedure tegen het Hof gewezen werd. Dit wil dus zeggen dat de in de jurisprudentie van het Hof met betrekking tot verschillende beroepsprocedures van ambtenaren ontwikkelde maatstaven voor het aanwezig achten van een „nieuw feit”, slechts aldus zijn te verstaan dat van een nieuw feit slechts dan gesproken kan worden, als er een beroep wordt gedaan op een vroeger arrest door een partij uit de vroegere procedure (wat in het geval Snupat is gebeurd), of als het aangevoerd wordt door iemand die bij de door dat arrest uitgesproken vernietiging van een handeling rechtstreeks betrokken is.
Noch het een, noch het ander doet zich ten aanzien van verzoeker in het onderhavige geding voor. Vooral dient de aandacht er op te worden gevestigd, dat de vernietiging van het de verzoeker in het geding 70-63 betreffende indelingsbesluit weliswaar de administratie van het Hof als het tot aanstelling bevoegde gezag betrof, doch niet de verzoeker in het onderhavige geding, voor wie geen onmiddellijke rechtsbetrekkingen met de verzoeker in de zaak 70-63 bestaan. Men zou geneigd kunnen zijn, deze jurisprudentie wat bekrompen te vinden omdat zij het moeilijk maakt om na de administratieve afhandeling van een aantal gelijksoortige gevallen, in overleg met alle betrokkenen vervolgens slechts één proefproces voor het Hof aanhangig te maken en naar gelang van de uitslag van dit proces de andere gevallen dienovereenkomstig te regelen. Zij heeft echter in elk geval het voordeel dat door het verstrijken van bepaalde termijnen duidelijke verhoudingen geschapen worden, dat wil zeggen zij bevordert de rechtszekerheid waarop de administratie bij de uitoefening van haar taak bij uitstek aangewezen is.
3. Samenvatting
Wij hebben mitsdien de eer te concluderen: Daar verzoeker zijn administratieve klacht eerst na het verstrijken van drie maanden bij 's Hofs President heeft ingediend (te rekenen van het tijdstip der kennisgeving van het besluit van 14 maart 1963) en het arrest 70-63 te zijnen aanzien niet als „nieuw feit” kan worden aangemerkt, wat het mogelijk zou maken om op de vroegere onherroepelijke administratieve beslissing terug te komen, moet het onderhavige beroep niet-ontvankelijk worden verklaard. De beslissing ten aanzien van de kosten volgt vanzelf uit artikel 70 van het Reglement voor de procesvoering.
(
1
)	Vertaald uit het Duits.