62012CO0264
DIGRIET TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla)
26 ta’ Ġunju 2014 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Artikolu 53(2) tar-Regoli tal-Proċedura — Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea — Leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi tnaqqis fir-remunerazzjoni għal ċerti ħaddiema tas-settur pubbliku — Assenza ta’ implementazzjoni tad-dritt tal-Unjoni — Nuqqas manifest ta’ ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja”
Fil-Kawża C-264/12,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mit-Tribunal do Trabalho do Porto (il-Portugall), permezz ta’ deċiżjoni tat-22 ta’ Mejju 2012, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fid-29 ta’ Mejju 2012, fil-proċedura
Sindicato Nacional dos Profissionais de Seguros e Afins
vs
Fidelidade Mundial – Companhia de Seguros SA,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla),
komposta minn A. Borg Barthet, President tal-Awla, E. Levits (Relatur) u M. Berger, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: N. Jääskinen,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal Fidelidade Mundial – Companhia de Seguros SA, minn R. Simões Correia, avukat,
—
għall-Gvern Portugiż, minn L. Inez Fernandes kif ukoll minn V. Silva u F. Almeida, bħala aġenti,
—
għall-Gvern Olandiż, minn M. Bulterman u J. Langer, bħala aġenti,
—
għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. França, J.-P. Keppenne u D. Martin, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ permezz ta’ digriet motivat, skont l-Artikolu 53(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja,
tagħti l-preżenti
Digriet
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 20, 21(1) u 31(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn is-Sindicato Nacional dos Profissionais de Seguros e Afins (iktar ’il quddiem is-“SNPSA”) u Fidelidade Mundial – Companhia de Seguros SA (iktar ’il quddiem “Fidelidade Mundial”), dwar it-tneħħija tal-allowances tal-vaganzi u tal-Milied, li kienu jitħallsu mal-pagi ta’ dawn tal-aħħar.
Il-kuntest ġuridiku
3
Fil-Portugall, il-liġi Nru 64-B/2011, tat-30 ta’ Diċembru 2011, dwar l-estimi għall-2012 (Diário da República, l-ewwel serje, Nru 250, tat-30 ta’ Diċembru 2011, iktar ’il quddiem il-“liġi dwar l-estimi għall-2012”), tipprevedi, fl-Artikolu 20 tagħha, li t-tnaqqis fir-remunerazzjoni għall-ħaddiema tas-settur pubbliku, adottat bil-Liġi Nru 55-A/2010, tal-31 ta’ Diċembru 2010 (Diário da República, l-ewwel serje, Nru 25, tal-31 ta’ Diċembru 2010, iktar ’il quddiem il-“liġi dwar l-estimi għall-2011”), għandhom jibqgħu fis-seħħ matul is-sena 2012.
4
L-Artikolu 21 tal-liġi dwar l-estimi għall-2012, intitolat “Sospensjoni tal-pagamenti tal-allowances tal-vaganzi u tal-Milied jew simili”, jiddisponi:
“1   – Matul l-applikazzjoni tal-programm ta’ assistemza ekonomika u finanzjarja (PAEF), bħala miżura eċċezzjonali ta’ stabbiltà baġitarja, il-ħlas tal-allowances tal-vaganzi u tal-Milied jew ta’ kull somma korrispondenti għat-tlettax-il u/jew l-erbatax-il xahar huwa sospiż għall-persuni msemmija fl-Artikolu 19(9) tal-[liġi dwar l-estimi għall-2011], tal-31 ta’ Diċembru 2010, emendata bil-liġijiet Nru 48/2011, tas-26 ta’ Awwissu 2011, u 60-A/2011, tat-30 ta’ Novembru 2011, li tagħhom il-paga bażika ta’ kull xahar tkun ta’ iktar minn EUR 1100.
2   – Fil-każ tal-persuni msemmija fl-Artikolu 19(9) tal-[liġi dwar l-estimi għall-2011], tal-31 ta’ Diċembru 2010, emendata bil-liġijiet Nru 48/2011, tas-26 ta’ Awwissu 2011, u 60-A/2011, tat-30 ta’ Novembru 2011, li tagħhom il-paga ta’ kull xahar tkun ta’ jew iktar minn EUR 600, mingħajr madankollu ma taqbeż EUR 1100, il-benefiċċji jew l-allowances previsti fil-paragrafu preċedenti għandhom jitnaqqsu; dawn il-persuni għandhom jirċievu ammont ikkalkolat kif ġej: benefiċċji/allowances = 1320 – 1.2 x paga bażika ta’ kull xahar.
3   – Id-dispożizzjonijiet fil-paragrafi preċedenti jirrigwardaw il-benefiċċji kollha, indipendentement mill-isem formali tagħhom, li, direttament jew indirettament, huma ekwivalenti għall-ħlas tal-allowances imsemmija f’dawn il-paragrafi, b’mod partikolari dawk li jaqgħu taħt benefiċċji addizzjonali mal-paga ta’ kull xahar.
4   – Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 1 u 2 jirrigwardaw ukoll il-kuntratt ta’ provvista ta’ servizzi konklużi ma’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi, taħt il-forma ta’ kuntratti ta’ eżekuzzjoni suċċessiva, li jipprevedi ħlas ta’ kull xahar miżjud b’wieħed jew b’żewġ benefiċċji ta’ ammont ugwali.
5   – Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu jsiru applikabbli meta jitwettaq it-tnaqqis tar-remunerazzjoni previst fl-Artikolu 19 tal-[liġi dwar l-estimi għall-2011], tal-31 ta’ Diċembru 2010, emendata bil-liġijiet Nru 48/2011, tas-26 ta’ Awwissu 2011, u 60-A/2011, tat-30 ta’ Novembru 2011, kif ukoll fl-Artikolu 23 tal-imsemmija liġi.
6   – Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu huma applikabbli għall-allowances tal-vaganzi li għandhom dritt għalhom il-persuni msemmija mill-artikoli ċċitati iktar ’il fuq, li huma jżidu mad-drittijiet għal-leave li jkunu ttieħdu fil-bidu tal-2012 jew wara, kif ukoll għall-ħlasijiet prorata għal terminazzjoni jew sospensjoni tar-relazzjoni ġuridika ta’ xogħol.
7   – Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu preċedenti huma applikabbli mutatis mutandis għall-allowance tal-Milied.
8   – Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-artikolu huma applikabbli wkoll għall-persunal riżervist jew simili, kemm jekk ikunu f’servizz attiv u kemm jekk le.
9   – L-iskema prevista minn dan l-artikolu hija imperattiva u eċezzjonali u tipprevali fuq kull dispożizzjoni kuntrarja oħra, speċjali jew eċċezzjonali, kif ukoll fuq l-istrumenti ta’ leġiżlazzjoni kollettiva ta’ xogħol, li ma jkunux jistgħu jinjorawha jew jemendawha.”
5
Skont l-Artikolu 35(3) tal-ftehim kollettiv ta’ xogħol konkluż bejn l-Associação Portuguesa de Seguradores (assoċjazzjoni Portugiża tal-assigurazzjonijiet) u s-Sindicatos da actividade Seguradora (sindakati tas-settur tal-assigurazzjonijiet), li huwa applikabbli għall-partijiet fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“ftehim kollettiv”), “l-allowance tal-vaganzi tikkorrispondi għall-paga effettiva tal-ħaddiem fil-31 ta’ Ottubru tas-sena li matulha l-leave jkun ittieħed”.
6
Skont l-Artikolu 44 tal-imsemmi ftehim kollettiv, “il-ħaddiem għandu dritt għal somma korrispondenti għall-paga effettiva li titħallas mar-remunerazzjoni tax-xahar ta’ Novembru. Din is-somma hija ugwali għal dik li l-ħaddiem ikollu dritt għaliha fil-31 ta’ Diċembru”.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
7
Fidelidade Mundial, kumpannija ta’ assigurazzjoni Portugiża, hija kumpannija b’responsabbiltà limitata b’kapital esklużivament pubbliku. Hija ffirmat il-ftehim kollettiv.
8
B’applikazzjoni tal-liġi dwar l-estimi għall-2012, intiża li tnaqqas l-ispiża pubblika, Fidelidade Mundial neħħiet kompletament il-ħlas tal-allowance tal-vaganzi għall-ħaddiema li r-remunerazzjoni ta’ kull xahar tagħhom kienet ta’ EUR 1100 jew iktar, u neħħiet parzjalment l-allowance għall-ħaddiema li kienu jirċievu bejn EUR 600 u EUR 1100, liema allowances kienu previsti mill-ftehim kollettiv.
9
Il-liġi dwar l-estimi għall-2012 issupplimentat id-dispożizzjonijiet tal-liġi dwar l-estimi għall-2011, li fittxet ukoll li tnaqqas l-ispiża pubblika.
10
Peress li kien intalab jieħu konjizzjoni ta’ tilwima oħra dwar l-Artikolu 19 tal-liġi dwar l-estimi għall-2011, u peress li kellu dubji serji fuq il-konformità ta’ dan l-artikolu mad-dritt tal-Unjoni, it-Tribunal do Trabalho do Porto kien diġà ressaq talba għal deċiżjoni preliminari f’dan ir-rigward, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-8 ta’ Marzu 2012 (Kawża C-128/12).
11
Mingħajr ma qadet tistenna li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti deċiżjoni fuq din il-kawża, l-istess tribunal indirizza l-preżenti talba għal domanda preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja, li tqajjem kwistjonijiet analogi għal dawk magħmula fil-Kawża C-128/12.
12
F’dawn iċ-ċirkustanzi, id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-preżenti talba għal domandi preliminari ġiet sospiża sakemm din tal-aħħar tkun tat id-deċiżjoni tagħha fil-Kawża C-128/12.
13
L-imsemmija kawża wasslet għad-digriet Sindicato dos Bancários do Norte et (C-128/12, EU:C:2013:149). Fil-punt 12 ta’ dan id-digriet, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li, minkejja d-dubji espressi mit-tribunal tar-rinviju fir-rigward tal-konformità tal-liġi dwar l-estimi għall-2011 mal-prinċipji u l-għanijiet iddikjarati fit-Trattati, id-deċiżjoni tar-rinviju ma kellha l-ebda element konkret li jippermetti li jitqies li l-imsemmija liġi kienet intiża li timplementa d-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, fil-punt 14 tal-istess digriet, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet iddikjarat li hija manifestament ma kellhiex ġurisdizzjoni sabiex tisma’ t-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunal do Trabalho do Porto fuq l-Artikolu 19 tal-liġi dwar l-estimi għall-2011.
14
Wara l-imsemmi digriet, it-Tribunal do Trabalho do Porto ġie mistieden jesprimi ruħu dwar iż-żamma jew le tat-talba għal deċiżjoni preliminari tiegħu f’din il-kawża.
15
L-imsemmi tribunal irrisponda fl-affermattiv, filwaqt li rriformula d-deċiżjoni tiegħu tar-rinviju u kkonferma d-dubji tiegħu fuq il-konformità tal-Artikolu 21 tal-liġi dwar l-estimi għall-2012 mad-dritt tal-Unjoni.
16
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li t-Tribunal do Trabalho do Porto kkonferma d-deċiżjoni tiegħu li jissospendi l-proċeduri, u għamel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament li minnu tirriżulta l-projbizzjoni ta’ diskriminazzjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa applikabbli għal ħaddiema fis-settur pubbliku?
2)
L-impożizzjoni mill-Istat li ma jitħallsux remunerazzjonijiet, dovuti preċedentement bħala allowance għall-vaganzi u għall-Milied, permezz tal-[liġi dwar l-estimi għall-2012], applikabbli biss għal ħaddiema li jeżerċitaw il-funzjonijiet tagħhom fis-settur pubbliku jew f’kumpannija pubblika, tmur kontra l-prinċipju ta’ projbizzjoni ta’ diskriminazzjoni, li tagħti lok għal diskriminazzjoni minħabba n-natura pubblika tar-relazzjoni ta’ impjieg?
3)
Id-dritt għal kundizzjonijiet tax-xogħol denji previst fl-Artikolu 31(1) tal-[Karta] għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa pprojbit it-tnaqqis fir-remunerazzjoni, mingħajr il-kunsens tal-ħaddiem, fil-każ li l-kuntratt ma jkunx inbidel?
4)
Id-dritt għal kundizzjonijiet ta’ xogħol denji previst fl-Artikolu 31(1) tal-[Karta] għandu jiġi interpretat fis-sens li dan ifisser id-dritt għal remunerazzjoni ġusta li tiżgura lill-ħaddiema u lir-rispettivi familji tagħhom livell ta’ għixien sodisfaċenti?
5)
Peress li s-sospensjoni tal-ħlas tal-allowances għall-vaganzi u għall-Milied, ma tikkostitwixxix l-unika miżura possibbli, neċessarja u fundamentali għall-isforz tal-konsolidament tal-finanzi pubbliċi f’sitwazzjoni ta’ kriżi ekonomiko-finanzjarja gravi tal-pajjiż, din tmur kontra d-dritt previst fl-Artikolu 31(1) tal-[Karta] jekk jitqiegħed f’riskju l-livell ta’ għixien u impenji ta’ natura finanzjarja li jkunu assumew l-14-il ħaddiem u l-familja rispettiva tiegħu, li ma kinux qed jistennew tnaqqis minn żewġ salarji fid-dħul annwali tagħhom?
6)
Peress li t-tnaqqis ta’ żewġ salarji imposta b’dan il-mod mill-Istat Portugiż ma kienx previst jew mistenni mill-ħaddiema, dan imur kontra d-dritt għal kundizzjonijiet denji ta’ xogħol?
7)
Peress li l-imsemmija [liġi dwar l-estimi għall-2012] tistabbilixxi li s-sistema ta’ sospensjoni ta’ ħlas tal-imsemmija allowances għall-vaganzi u għall-Milied ma jistax titneħħa permezz ta’ strumenti ta’ leġiżlazzjoni kollettiva u tipprevali fuqhom, din tmur kontra d-dritt għal negozjati kollettivi?”
Fuq il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja
17
Skont l-Artikolu 53(2) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, meta l-Qorti tal-Ġustizzja manifestament ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni ta’ rikors, hija tista’, wara li tisma’ lill-Avukat Ġenerali, tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat, mingħajr ma tkompli l-proċedura.
18
Fil-kuntest tar-rinviju għal domanda preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ biss tinterpreta d-dritt tal-Unjoni fil-limiti tal-ġurisdizzjoni mogħtija lill-Unjoni Ewropea (ara d-digrieti Corpul Naţional al Poliţiştilor, C-434/11, EU:C:2011:830, punt 13, kif ukoll Sindicato dos Bancários do Norte et, EU:C:2013:149, punt 9).
19
F’dan ir-rigward, hemm lok li jitfakkar li, fid-digriet tagħha Sindicato dos Bancários do Norte et (EU:C:2013:149), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat in-nuqqas manifest ta’ ġurisdizzjoni tagħha sabiex tisma’ domandi magħmula mit-Tribunal do Trabalho do Porto fuq il-liġi dwar l-estimi għall-2011, fid-dawl tal-fatt li d-deċiżjoni tar-rinviju ma kellha l-ebda element konkret li jippermetti li jitqies li din il-liġi kienet intiża li timplementa d-dritt tal-Unjoni.
20
Issa, id-dubji espressi mit-tribunal tar-rinviju fuq il-konformità tal-liġi dwar l-estimi għall-2012 mad-dritt tal-Unjoni huma tal-istess natura bħal dawk li wasslu lil dan it-tribunal jadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-kawża li wasslet għad-digriet Sindicato dos Bancários do Norte et (EU:C:2013:149) u li kienet tirrigwarda l-konformità tal-liġi dwar l-estimi għall-2011 mal-imsemmi dritt. Barra minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li d-domandi magħmula fil-kawża preżenti huma l-istess bħal dawk li dwarhom il-Qorti tal-Ġustizzja tat l-imsemmi digriet.
21
Minn dan jirriżulta li s-sempliċi fatt li saret riformulazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, filwaqt li ġew ikkonfermati d-dubji diġà espressi matul ir-rinviju għal domanda preliminari dwar il-liġi dwar l-estimi għall-2011, ma huwiex ser jistabbilixxi l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi għat-talba għal domanda preliminari preżenti.
22
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li l-Qorti tal-Ġustizzja manifestament ma għandhiex il-ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tat-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunal do Trabalho do Porto.
Fuq l-ispejjeż
23
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem it-tribunal tar-rinviju, huwa dan it-tribunal li jiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) tordna:
Il-Qorti tal-Ġustizzja manifestament ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tat-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunal do Trabalho do Porto (il-Portugall), b’deċiżjoni tat-22 ta’ Mejju 2012 (Kawża C-264/12).
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Portugiż.