62022TJ0333_INF
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (πρώτο τμήμα) της 29ης Νοεμβρίου 2023 –Khan κατά Συμβουλίου
(Υπόθεση T‑333/22) (
1
)
«Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας – Περιοριστικά μέτρα όσον αφορά δράσεις που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας – Δέσμευση κεφαλαίων – Κατάλογος των προσώπων, οντοτήτων και φορέων επί των οποίων εφαρμόζεται η δέσμευση κεφαλαίων και οικονομικών πόρων – Καταχώριση και διατήρηση του ονόματος του προσφεύγοντος στους καταλόγους – Έννοια “του εξέχοντος επιχειρηματία” – Άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο ζʹ, της απόφασης 2014/145/ΚΕΠΠΑ – Άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο ζʹ, του κανονισμού (ΕE) 269/2014 – Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Πλάνη εκτιμήσεως»
1.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση των κεφαλαίων των προσώπων που είναι υπεύθυνα για δράσεις ή πολιτικές που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας ή που στηρίζουν ή εφαρμόζουν τέτοιες δράσεις ή πολιτικές, καθώς και των φυσικών ή νομικών προσώπων, οντοτήτων ή φορέων που συνδέονται με αυτά – Έκταση του ελέγχου
[Άρθρο 275, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/429 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/427 και 2022/1529]
(βλ. σκέψη 25)
2.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Περιορισμένος έλεγχος για τους γενικούς κανόνες – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων
(Κανονισμός 269/2014 του Συμβουλίου, άρθρα 2 και 3 § 1)
(βλ. σκέψη 26)
3.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Νομική βάση – Περιοριστικά μέτρα που προβλέπονται σε απόφαση εκδοθείσα βάσει του άρθρου 215 ΣΛΕΕ – Δέσμευση κεφαλαίων εξεχόντων επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι παρέχουν σημαντική πηγή εσόδων στην κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσωπα συνδεόμενα με αυτούς – Υποχρέωση απόδειξης της ύπαρξης σχέσης μεταξύ των επιχειρήσεων που θίγονται από τα περιοριστικά μέτρα και του ρωσικού κράτους – Δεν υφίσταται
[Άρθρο 29 ΣΕΕ· άρθρο 215 ΣΛΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/429 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/427 και 2022/1529]
(βλ. σκέψεις 31, 32, 36-39)
4.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δέσμευση κεφαλαίων ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας – Αρχή της αναλογικότητας – Καταλληλότητα των περιοριστικών μέτρων – Περιοριστικά μέτρα που επιδιώκουν θεμιτό σκοπό της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/429 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/427 και 2022/1529]
(βλ. σκέψεις 51-55, 61, 89)
5.
Πράξεις των οργάνων – Προοίμιο – Δεσμευτική νομική ισχύς – Δεν υφίσταται – Επίκληση του προοιμίου για παρέκκλιση από τις διατάξεις της πράξης ή για ερμηνεία τους κατά τρόπο προδήλως αντίθετο προς το γράμμα τους – Δεν επιτρέπεται
(βλ. σκέψη 60)
6.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Εγγραφή του προσφεύγοντος στον κατάλογο που προσαρτάται στην προσβαλλόμενη απόφαση λόγω της ιδιότητάς του ως εξέχοντος επιχειρηματία που δραστηριοποιείται σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι παρέχουν σημαντική πηγή εσόδων στην κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας – Έγγραφα στα οποία έχει πρόσβαση το κοινό – Αποδεικτική αξία
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/429 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/427 και 2022/1529]
(βλ. σκέψεις 71-77)
7.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Απόδειξη του βασίμου του μέτρου – Υποχρέωση της αρμόδιας αρχής της Ένωσης να αποδείξει, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, το βάσιμο των λόγων που ελήφθησαν υπόψη κατά των οικείων προσώπων ή οντοτήτων – Πλάνη εκτιμήσεως – Δεν συντρέχει
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/429 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/427 και 2022/1529]
(βλ. σκέψεις 78-80, 95-99, 106, 113)
8.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Εξέχοντες επιχειρηματίες δραστηριοποιούμενοι σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι παρέχουν σημαντική πηγή εσόδων στην κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσωπα συνδεόμενα με αυτούς – Έννοια – Υποχρέωση απόδειξης της ύπαρξης στενών δεσμών ή σχέσης αλληλεξάρτησης μεταξύ του προσώπου που υπόκειται στα μέτρα και της Ρωσικής Κυβέρνησης ή της συνδρομής των δράσεων που υπονομεύουν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας – Δεν υφίσταται
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/429 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/ 1530, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, 2022/427 και 2022/1529]
(βλ. σκέψεις 88-90)
9.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Πεδίο εφαρμογής – Εξέχοντες επιχειρηματίες δραστηριοποιούμενοι σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι παρέχουν σημαντική πηγή εσόδων στην κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσωπα συνδεόμενα με αυτούς – Έννοια – Πρόσωπα που έχουν προβεί στις επίμαχες πράξεις στο παρελθόν, χωρίς να υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν τρέχουσα ανάμιξη ή συμμετοχή τους σε τέτοιες πράξεις – Εμπίπτουν
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/429 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, 2022/427 και 2022/1529]
(βλ. σκέψη 102)
10.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Εξέχοντες επιχειρηματίες δραστηριοποιούμενοι σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι παρέχουν σημαντική πηγή εσόδων στην κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσωπα συνδεόμενα με αυτούς – Έννοια του οικονομικού τομέα ο οποίος παρέχει σημαντική πηγή εσόδων – Οικονομικός τομέας που δεν αντιπροσωπεύει σημαντική φορολογική συνεισφορά σε σχέση με τα συνολικά φορολογικά έσοδα του προϋπολογισμού της Ρωσικής Ομοσπονδίας – Δεν ασκεί επιρροή
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/429 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, 2022/427 και 2022/1529]
(βλ. σκέψη 108)
11.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Εξέχοντες επιχειρηματίες δραστηριοποιούμενοι σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι παρέχουν σημαντική πηγή εσόδων στην κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσωπα συνδεόμενα με αυτούς – Έννοια της σημαντικής πηγής εσόδων – Έμμεσοι φόροι όπως ο ΦΠΑ – Εμπίπτει
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/429 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530, άρθρο 2 § 1, στοιχείο ζʹ· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, άρθρο 3 § 1, στοιχείο ζʹ, 2022/427 και 2022/1529]
(βλ. σκέψη 110)
12.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Έκταση του ελέγχου – Απόδειξη του βασίμου του μέτρου – Υποχρέωση της αρμόδιας αρχής της Ένωσης να αποδείξει, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, το βάσιμο των λόγων που ελήφθησαν υπόψη κατά των οικείων προσώπων ή οντοτήτων – Εύρος του περιθωρίου εκτιμήσεως της εν λόγω αρμόδιας αρχής – Επιρροή την οποία ασκούν αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν στο πλαίσιο προηγούμενης καταχώρισης ελλείψει τροποποίησης της αιτιολογίας, μεταβολής στην κατάσταση του προσφεύγοντος ή αλλαγής της συγκυρίας στην Ουκρανία – Μεταβολή στην κατάσταση του προσφεύγοντος – Δεν υφίσταται
[Απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/429 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/427 και 2022/1529]
(βλ. σκέψεις 116, 117, 119, 121-125, 133)
13.
Πράξεις των οργάνων – Αιτιολόγηση – Υποχρέωση – Περιεχόμενο – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία – Εξέχοντες επιχειρηματίες δραστηριοποιούμενοι σε οικονομικούς τομείς οι οποίοι παρέχουν σημαντική πηγή εσόδων στην κυβέρνηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας και πρόσωπα συνδεόμενα με αυτούς – Υποχρέωση προσδιορισμού στην αιτιολογία των ειδικών και συγκεκριμένων στοιχείων που δικαιολογούν το εν λόγω μέτρο – Απόφαση εντασσόμενη σε πλαίσιο που είναι γνωστό στον ενδιαφερόμενο και του παρέχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί τη σημασία του μέτρου που ελήφθη σε βάρος του – Επιτρεπτό συνοπτικής αιτιολογίας
[Άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ· απόφαση 2014/145/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2022/429 και (ΚΕΠΠΑ) 2022/1530· κανονισμοί του Συμβουλίου 269/2014, 2022/427 και 2022/1529]
(βλ. σκέψεις 138-141, 146)
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει τον German Khan στα δικαστικά έξοδα.
(
1
)	EE C 276 της 18.7.2022.