62024CJ0718
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δεύτερο τμήμα)
της 5ης Φεβρουαρίου 2026 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης – Πολιτική ασύλου – Οδηγία 2013/32/ΕΕ – Κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας – Άρθρο 33 – Λόγοι απαραδέκτου – Άρθρο 38 – Έννοια της “ασφαλούς τρίτης χώρας” – Προϋποθέσεις εφαρμογής – Σύνδεσμος μεταξύ του αιτούντος και της οικείας τρίτης χώρας – Κριτήρια – Μεθοδολογία αξιολόγησης – Άρθρο 46 – Δικαίωμα πραγματικής προσφυγής – Άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης»
Στην υπόθεση C‑718/24 [Aleb] (
i
),
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Administrativen sad Sofia-grad (διοικητικό πρωτοδικείο Σόφιας, Βουλγαρία) με απόφαση της 9ης Οκτωβρίου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 22 Οκτωβρίου 2024, στο πλαίσιο της δίκης
NP
κατά
Predsedatel na Darzhavna agentsia za bezhantsite,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),
συγκείμενο από τους K. Jürimäe (εισηγήτρια), πρόεδρο τμήματος, K. Lenaerts, Πρόεδρο του Δικαστηρίου, ασκούντα καθήκοντα δικαστή του δευτέρου τμήματος, F. Schalin, M. Gavalec και Z. Csehi, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. Richard de la Tour
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
ο NP, εκπροσωπούμενος από τον T. A. Iliev, advokat,
–
η Βουλγαρική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις S. Ruseva και T. Tsingileva,
–
η Πολωνική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον B. Majczyna και την D. Lutostańska,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την A. Azéma, τη M. Debieuvre και τον I. Zaloguin,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, και του άρθρου 38 της οδηγίας 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας (ΕΕ 2013, L 180, σ. 60, και διορθωτικό ΕΕ 2015, L 114, σ. 25), ερμηνευομένων υπό το πρίσμα της αιτιολογικής σκέψης 46 της οδηγίας.
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ του NP, Σύρου υπηκόου, και του Predsedatel na Darzhavna agentsia za bezhantsite (προϊσταμένου της εθνικής υπηρεσίας προσφύγων, Βουλγαρία, στο εξής: DAB), σχετικά με τη νομιμότητα της απόφασης με την οποία ο προϊστάμενος της DAB απέρριψε την αίτηση διεθνούς προστασίας του NP.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Η οδηγία 2011/95/ΕΕ
3
Το άρθρο 2, στοιχείο στʹ, της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας (ΕΕ 2011, L 337, σ. 9), ορίζει τα ακόλουθα:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:
[...]
στ)
“πρόσωπο που δικαιούται επικουρική προστασία”, ο υπήκοος τρίτης χώρας ή ο ανιθαγενής που δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να αναγνωρισθεί ως πρόσφυγας, αλλά σε σχέση με τον οποίο υπάρχουν ουσιώδεις λόγοι να πιστεύεται ότι, εάν ο ενδιαφερόμενος επιστρέψει στη χώρα της καταγωγής του ή, στην περίπτωση ανιθαγενούς, στη χώρα της προηγούμενης συνήθους διαμονής του, θα αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο να υποστεί σοβαρή βλάβη, όπως ορίζεται στο άρθρο 15, και στον οποίο δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 17 παράγραφοι 1 και 2, και που δεν είναι σε θέση ή, λόγω του κινδύνου αυτού, δεν επιθυμεί να θέσει εαυτόν υπό την προστασία της εν λόγω χώρας [...]».
4
Κατά το άρθρο 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας:
«Η σοβαρή βλάβη συνίσταται σε:
[...]
γ)
σοβαρή και προσωπική απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης ασκήσεως βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.»
Η οδηγία 2013/32
5
Οι αιτιολογικές σκέψεις 18, 43, 44 και 46 της οδηγίας 2013/32 έχουν ως εξής:
«(18)
Είναι προς το συμφέρον τόσο των κρατών μελών όσο και των αιτούντων διεθνή προστασία να λαμβάνεται απόφαση επί των αιτήσεων το συντομότερο δυνατό, με την επιφύλαξη της διεξαγωγής κατάλληλης και πλήρους εξέτασης.
[...]
(43)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάζουν όλες τις αιτήσεις επί της ουσίας, δηλαδή να αξιολογούν κατά πόσον ο συγκεκριμένος αιτών μπορεί να θεωρηθεί ως πρόσωπο που δικαιούται διεθνή προστασία κατά την έννοια της οδηγίας [2011/95], εκτός εάν η παρούσα οδηγία προβλέπει άλλως, ιδίως όταν μπορεί να υποτεθεί εύλογα ότι άλλη χώρα θα εξετάσει το θέμα και θα παράσχει επαρκή προστασία. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να υποχρεωθούν να εξετάζουν μια αίτηση διεθνούς προστασίας επί της ουσίας όταν μια πρώτη χώρα έχει χορηγήσει στον αιτούντα το καθεστώς πρόσφυγα ή άλλη επαρκή προστασία και ο αιτών θα τύχει επανεισδοχής στην εν λόγω χώρα.
(44)
Τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να υποχρεωθούν να αξιολογούν μια αίτηση διεθνούς προστασίας επί της ουσίας ούτε όταν ο αιτών, ως εκ της επαρκούς συνδέσεώς του με τρίτη χώρα, όπως ορίζεται από την εθνική νομοθεσία, αναμένεται ευλόγως να αναζητήσει προστασία στην τρίτη αυτή χώρα, και υφίστανται λόγοι για να θεωρηθεί ότι ο αιτών θα τύχει εισδοχής ή επανεισδοχής στην εν λόγω χώρα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενεργήσουν έτσι μόνο αν ο συγκεκριμένος αιτών θα είναι ασφαλής στη συγκεκριμένη τρίτη χώρα. Προς αποφυγή δευτερογενών μετακινήσεων αιτούντων, θα πρέπει να θεσπισθούν κοινές αρχές για τη θεώρηση ή το χαρακτηρισμό τρίτων χωρών ως ασφαλών από τα κράτη μέλη.
[...]
(46)
Όταν τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν τις έννοιες της ασφαλούς χώρας κατά περίπτωση ή χαρακτηρίζουν χώρες ως ασφαλείς καταρτίζοντας σχετικούς καταλόγους, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη, μεταξύ άλλων, τις κατευθυντήριες γραμμές και τα επιχειρησιακά εγχειρίδια καθώς και τις πληροφορίες για τις χώρες καταγωγής και τις δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της μεθοδολογίας υποβολής εκθέσεων για πληροφορίες σχετικά με τη χώρα καταγωγής της [Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (ΕΥΥΑ)], που αναφέρονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 439/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Μαΐου 2010, για την ίδρυση Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο [(ΕΕ 2010, L 132, σ. 11)], καθώς και τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές του [Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες (UNHCR)].»
6
Το κεφάλαιο II της οδηγίας 2013/32, το οποίο φέρει τον τίτλο «Βασικές αρχές και εγγυήσεις», περιλαμβάνει τα άρθρα 6 έως 30 της οδηγίας.
7
Το κεφάλαιο III της οδηγίας, το οποίο επιγράφεται «Διαδικασίες σε πρώτο βαθμό», περιλαμβάνει τα άρθρα 31 έως 43 της οδηγίας.
8
Το άρθρο 32 της εν λόγω οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Αβάσιμες αιτήσεις», ορίζει τα εξής:
«1.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 27, τα κράτη μέλη μπορούν να απορρίψουν αίτηση ως αβάσιμη εφόσον η αποφαινόμενη αρχή διαπιστώσει ότι ο αιτών δεν πληροί τις προϋποθέσεις για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας δυνάμει της οδηγίας [2011/95].
2.   Στις περιπτώσεις αβάσιμων αιτήσεων για τις οποίες ισχύουν οποιεσδήποτε από τις περιστάσεις που απαριθμούνται στο άρθρο 31 παράγραφος 8, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να θεωρούν μια αίτηση προδήλως αβάσιμη, εφόσον λαμβάνει το χαρακτηρισμό αυτό στην εθνική νομοθεσία.»
9
Το άρθρο 33 της οδηγίας 2013/32, το οποίο φέρει τον τίτλο «Περιπτώσεις απαράδεκτων αιτήσεων», προβλέπει τα εξής:
«1.   Πέραν των περιπτώσεων κατά τις οποίες μια αίτηση δεν εξετάζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 604/2013 [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (ΕΕ 2013, L 180, σ. 31)], τα κράτη μέλη δεν οφείλουν να εξετάζουν εάν ο αιτών πληροί τις προϋποθέσεις για διεθνή προστασία σύμφωνα με την οδηγία [2011/95] όταν μια αίτηση θεωρείται ως απαράδεκτη δυνάμει του παρόντος άρθρου.
2.   Τα κράτη μέλη μπορούν να θεωρήσουν αίτηση για διεθνή προστασία ως απαράδεκτη μόνο εάν:
[...]
γ)
μια χώρα που δεν είναι κράτος μέλος θεωρείται ως ασφαλής τρίτη χώρα για τον αιτούντα, σύμφωνα με το άρθρο 38·
[...]».
10
Το άρθρο 38 της οδηγίας 2013/32, το οποίο φέρει τον τίτλο «Έννοια των ασφαλών τρίτων χωρών», ορίζει στις παραγράφους 1 έως 4 τα ακόλουθα:
«1.   Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν την έννοια των ασφαλών τρίτων χωρών μόνο εφόσον οι αρμόδιες αρχές κρίνουν ότι η μεταχείριση του αιτούντος διεθνή προστασία στην οικεία τρίτη χώρα θα πληροί τα εξής κριτήρια:
α)
δεν απειλούνται η ζωή και η ελευθερία λόγω φυλής, θρησκείας, ιθαγένειας, κοινωνικής τάξης ή πολιτικών πεποιθήσεων·
β)
δεν υπάρχει κίνδυνος σοβαρής βλάβης, όπως ορίζεται στην οδηγία [2011/95]·
γ)
τηρείται η αρχή της μη επαναπροώθησης σύμφωνα με τη [Σύμβαση περί του καθεστώτος των προσφύγων, που υπογράφηκε στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951 (Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, σ. 150, αριθ. 2545 [1954]), τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954 και συμπληρώθηκε με το Πρωτόκολλο περί του καθεστώτος των προσφύγων που συνήφθη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Οκτωβρίου 1967 (στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης)]·
δ)
τηρείται η απαγόρευση της απομάκρυνσης κατά παράβαση του δικαιώματος αποφυγής των βασανιστηρίων και της σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης, όπως ορίζεται στο διεθνές δίκαιο· και
ε)
υπάρχει η δυνατότητα να ζητηθεί το καθεστώς του πρόσφυγα και, στην περίπτωση που ο αιτών αναγνωρισθεί ως πρόσφυγας, να του χορηγηθεί προστασία σύμφωνα με τη σύμβαση της Γενεύης.
2.   Η εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας υπόκειται στους κανόνες του εθνικού δικαίου, περιλαμβανομένων:
α)
των κανόνων που απαιτούν σύνδεσμο μεταξύ του αιτούντος και της οικείας τρίτης χώρας, βάσει τ[ου] οποί[ου] θα ήταν εύλογο για τον αιτούντα να μεταβεί στη συγκεκριμένη χώρα·
β)
των κανόνων σχετικά με τη μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθούν οι αρμόδιες αρχές προκειμένου να κρίνουν ότι η έννοια της ασφαλούς τρίτης χώρας μπορεί να εφαρμοσθεί σε συγκεκριμένη χώρα ή συγκεκριμένο αιτούντα. Η μεθοδολογία αυτή περιλαμβάνει μια εξατομικευμένη εξέταση του ασφαλούς χαρακτήρα της χώρας για συγκεκριμένο αιτούντα και/ή τον εθνικό χαρακτηρισμό των χωρών που θεωρούνται ως γενικά ασφαλείς·
γ)
των κανόνων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο οι οποίοι επιτρέπουν να εξετάζεται χωριστά κατά πόσον η οικεία τρίτη χώρα είναι ασφαλής για συγκεκριμένο αιτούντα και οι οποίοι επιτρέπουν, τουλάχιστον, στον αιτούντα να προσβάλλει την εφαρμογή της εννοίας της ασφαλούς τρίτης χώρας επικαλούμενος ως λόγο το γεγονός ότι η τρίτη χώρα δεν είναι ασφαλής υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες στις οποίες ευρίσκεται. Ο αιτών έχει επίσης τη δυνατότητα να αμφισβητήσει την ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ αυτού και της τρίτης χώρας σύμφωνα με το στοιχείο α).
3.   Κατά την εφαρμογή απόφασης που βασίζεται αποκλειστικά στο παρόν άρθρο, τα κράτη μέλη:
α)
ενημερώνουν σχετικά τον αιτούντα· και
β)
του χορηγούν έγγραφο με το οποίο ενημερώνονται οι αρχές της εν λόγω τρίτης χώρας, στη γλώσσα της χώρας αυτής, ότι η αίτηση δεν έχει εξετασθεί επί της ουσίας.
4.   Όταν η τρίτη χώρα δεν επιτρέπει στον αιτούντα να εισέλθει στο έδαφός της, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε αυτός να έχει πρόσβαση σε διαδικασία σύμφωνα με τις βασικές αρχές και εγγυήσεις που περιγράφονται στο κεφάλαιο II.»
11
Το κεφάλαιο V της οδηγίας 2013/32, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διαδικασίες άσκησης ένδικου [βοηθήματος]», περιλαμβάνει το άρθρο 46 της οδηγίας, το οποίο επιγράφεται «Δικαίωμα πραγματικής προσφυγής». Κατά τις παραγράφους 1 και 3 του άρθρου αυτού:
«1.   Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αιτούντες να έχουν δικαίωμα πραγματικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου κατά των ακόλουθων αποφάσεων:
α)
απόφαση επί της αιτήσεως διεθνούς προστασίας, περιλαμβανομένων των αποφάσεων:
i)
με τις οποίες κρίνουν αίτηση ως αβάσιμη όσον αφορά το καθεστώς του πρόσφυγα και/ή το καθεστώς επικουρικής προστασίας,
ii)
με τις οποίες η αίτηση κρίνεται ως απαράδεκτη σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 2,
[...]
3.   Προκειμένου να τηρούν τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 1, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η πραγματική προσφυγή να εξασφαλίζει πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας σύμφωνα με την οδηγία 2011/95/ΕΕ, τουλάχιστον κατά τις διαδικασίες [εκδίκασης] ένδικου [βοηθήματος] ενώπιον πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.»
Το βουλγαρικό δίκαιο
Ο ZUB
12
Το άρθρο 9, παράγραφος 1, του Zakon za ubezhishteto i bezhantsite (νόμου περί ασύλου και προσφύγων, DV αριθ. 54, της 31ης Μαΐου 2002), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: ZUB), προβλέπει τα εξής:
«Το καθεστώς ανθρωπιστικής προστασίας χορηγείται σε αλλοδαπό υπήκοο ο οποίος δεν πληροί τις προϋποθέσεις χορήγησης του καθεστώτος του πρόσφυγα και δεν μπορεί ή δεν επιθυμεί να τύχει της προστασίας της χώρας καταγωγής του επειδή ενδέχεται να εκτεθεί σε πραγματικό κίνδυνο σοβαρής βλάβης, όπως είναι:
1)
η θανατική ποινή ή η εκτέλεση, ή
2)
τα βασανιστήρια, η απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία, ή
3)
η σοβαρή απειλή κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας αμάχου λόγω αδιάκριτης ασκήσεως βίας σε καταστάσεις διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.»
13
Το άρθρο 13, παράγραφος 1, σημείο 14, καθώς και παράγραφοι 4 και 5, του ZUB ορίζει τα εξής:
«(1)   Η αίτηση αλλοδαπού για χορήγηση διεθνούς προστασίας απορρίπτεται ως προδήλως αβάσιμη όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 8, παράγραφοι 1 και 9, ή του άρθρου 9, παράγραφοι 1, 6 και 8, και εφόσον ο αλλοδαπός:
[...]
14.
προέρχεται από ασφαλή τρίτη χώρα, υπό τον όρο ότι γίνεται δεκτός στη χώρα αυτή·
[...]
(4)   Η περίσταση της παραγράφου 1, σημείο 14, μπορεί να αποτελέσει αυτοτελή λόγο απόρριψης της αίτησης ως προδήλως αβάσιμης μόνον εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
1.
υφίσταται σύνδεσμος μεταξύ του αλλοδαπού και της οικείας τρίτης χώρας ο οποίος δικαιολογεί την επιστροφή του στο πλαίσιο εξατομικευμένης εξέτασης της ασφάλειας της εν λόγω χώρας για τον συγκεκριμένο αλλοδαπό·
2.
χορηγείται έγγραφο στον αλλοδαπό στη γλώσσα της ασφαλούς τρίτης χώρας προκειμένου να ενημερωθούν οι αρχές της εν λόγω τρίτης χώρας ότι η αίτησή του δεν έχει εξεταστεί επί της ουσίας.
(5)   Εάν ο αλλοδαπός δεν γίνει δεκτός στο έδαφος της ασφαλούς τρίτης χώρας, του παρέχεται πρόσβαση σε διαδικασία χορήγησης διεθνούς προστασίας στη Βουλγαρία.»
14
Το άρθρο 98, παράγραφοι 1 και 2, του ZUB έχει ως εξής:
«(1)   Ο προϊστάμενος της DAB, σε συμφωνία με τον Υπουργό Εξωτερικών, μπορεί, κατά περίπτωση, να υποβάλει στο Υπουργικό Συμβούλιο εθνικούς καταλόγους ασφαλών χωρών καταγωγής και ασφαλών τρίτων χωρών.
(2)   Κατά την έγκριση των καταλόγων, το Υπουργικό Συμβούλιο, αναφερόμενο σε πηγές πληροφοριών προερχόμενες από άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από την [ΕΥΥΑ], από τον [UNHCR], από το Συμβούλιο της Ευρώπης και από άλλους διεθνείς οργανισμούς, λαμβάνει υπόψη τον βαθμό στον οποίο το κράτος παρέχει προστασία κατά των διώξεων και της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχειρίσεως με τα εξής:
1.
σχετικές νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις και τρόπο εφαρμογής τους·
2.
σεβασμό των δικαιωμάτων και ελευθεριών που διασφαλίζονται από την [Ευρωπαϊκή] Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η οποία υπογράφηκε στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950 [...], ή από το Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, [που εγκρίθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1966 από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών και τέθηκε σε ισχύ στις 23 Μαρτίου 1976], ή από τη Σύμβαση κατά των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, που εγκρίθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 1984 από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών [και τέθηκε σε ισχύ στις 26 Ιουνίου 1987]·
3.
τήρηση της αρχής της μη επαναπροώθησης, σύμφωνα με τη [Σύμβαση της Γενεύης]·
4.
πρόβλεψη μηχανισμού αποτελεσματικής προσφυγής κατά των προσβολών των εν λόγω δικαιωμάτων και ελευθεριών.»
15
Κατά το άρθρο 99 του ZUB:
«Αλλοδαπός ο οποίος έχει υποβάλει αίτηση διεθνούς προστασίας μπορεί να ανατρέψει το τεκμήριο ασφαλούς χαρακτήρα της χώρας που περιλαμβάνεται στον κατάλογο του άρθρου 98.»
16
Η παράγραφος 1, σημείο 9, των συμπληρωματικών διατάξεων του ZUB περιλαμβάνει τον ακόλουθο ορισμό:
«“Ασφαλής τρίτη χώρα”: χώρα διαφορετική από τη χώρα καταγωγής, στην οποία διέμεινε ο αλλοδαπός που υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας, και στην οποία
α)
δεν απειλούνται η ζωή και η ελευθερία του αλλοδαπού λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα ή πολιτικών πεποιθήσεων·
β)
ο αλλοδαπός προστατεύεται από την επιστροφή στο έδαφος κράτους στο οποίο επικρατούν συνθήκες δίωξης και απειλής των δικαιωμάτων του·
γ)
ο αλλοδαπός δεν διατρέχει κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης, όπως βασανιστηρίων, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας·
δ)
ο αλλοδαπός έχει τη δυνατότητα να υποβάλει αίτηση για το καθεστώς του πρόσφυγα και, σε περίπτωση χορήγησης του καθεστώτος αυτού, να απολαύει διεθνούς προστασίας ως πρόσφυγας·
ε)
υπάρχουν επαρκείς λόγοι να πιστεύεται ότι ο αλλοδαπός θα γίνει δεκτός στο έδαφος του κράτους αυτού.»
Η απόφαση αριθ. 247
17
Το σημείο 2 της αποφάσεως 247 του Υπουργικού Συμβουλίου της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, της 3ης Απριλίου 2024, για την έγκριση του καταλόγου ασφαλών χωρών καταγωγής και του καταλόγου ασφαλών τρίτων χωρών για τους αιτούντες προστασία (στο εξής: απόφαση 247), έχει ως εξής:
«Εγκρίνει τον κατάλογο ασφαλών τρίτων χωρών για τους αιτούντες [διεθνή] προστασία σύμφωνα με το παράρτημα αριθ. 2 […] Ασία: Λαϊκή Δημοκρατία του Μπανγκλαντές, Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, Νοτιοανατολική Ευρώπη: Δημοκρατία της Τουρκίας».
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
18
Ο NP, ασυνόδευτος ανήλικος Σύρος υπήκοος, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας στη Βουλγαρία στις 2 Νοεμβρίου 2023.
19
Κατά τη συνέντευξη της 1ης Δεκεμβρίου 2023, ο NP ισχυρίστηκε ότι ζούσε στην επαρχία Χαλέπι (Συρία) και ότι την εγκατέλειψε, δύο έως τρεις μήνες νωρίτερα, μαζί με δύο από τους αδελφούς του λόγω του πολέμου. O NP παρέμεινε περίπου ένα μήνα στην Τουρκία πριν εισέλθει παρανόμως στη βουλγαρική επικράτεια. Οι αδελφοί του παρέμειναν στην Τουρκία όπου ζούσαν επίσης τρεις από τις αδελφές του με τους συζύγους τους.
20
Με απόφαση της 18ης Ιουνίου 2024, ο προϊστάμενος της DAB απέρριψε την αίτηση του NP, αρνούμενος να του χορηγήσει τόσο το καθεστώς του πρόσφυγα όσο και το καθεστώς ανθρωπιστικής προστασίας. Έκρινε ότι, μολονότι ο NP δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις για να θεωρηθεί πρόσφυγας, ήταν, λόγω της εσωτερικής ένοπλης σύρραξης και της αδιάκριτης άσκησης βίας στη Συρία, εκτεθειμένος σε πραγματικό κίνδυνο για τη ζωή ή τη σωματική του ακεραιότητα. Εντούτοις, ο προϊστάμενος της DAB έκρινε ότι η Δημοκρατία της Τουρκίας αποτελούσε «ασφαλή τρίτη χώρα» στην οποία ο NP μπορούσε να εγκατασταθεί με ασφάλεια. Συγκεκριμένα, ο NP είχε ζήσει στο τουρκικό έδαφος για ένα μήνα χωρίς κίνδυνο για την ασφάλειά του και πολλά από τα αδέλφια του εξακολουθούν να ζουν εκεί. Είχε τη νόμιμη δυνατότητα να εγγραφεί στις τουρκικές υπηρεσίες και να νομιμοποιήσει τη διαμονή του, πράγμα το οποίο δεν έπραξε. Στο πλαίσιο αυτό, ο προϊστάμενος της DAB συνήγαγε από τις πληροφορίες που συνελέγησαν από πηγές προσβάσιμες στο κοινό ότι οι απάτριδες και οι πρόσφυγες από τη Συρία, οι οποίοι έφθασαν στην Τουρκία λόγω γεγονότων που συνέβησαν στη Συρία από τις 28 Απριλίου 2011 και εφεξής, ετύγχαναν προσωρινής προστασίας από την Τουρκική Κυβέρνηση. Οι δικαιούχοι της προστασίας αυτής προστατεύονται από την αναγκαστική επιστροφή στη Συρία. Επιπλέον, ικανοποιούνται οι βασικές ανάγκες τους.
21
Ο NP άσκησε ενώπιον του Administrativen sad Sofia-grad (διοικητικού πρωτοδικείου Σόφιας, Βουλγαρία), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου, προσφυγή ακυρώσεως της απόφασης της 18ης Ιουνίου 2024.
22
Απαντώντας σε αίτηση παροχής πληροφοριών του αιτούντος δικαστηρίου, ο προϊστάμενος της DAB ενημέρωσε το δικαστήριο αυτό ότι, πρώτον, η DAB εφάρμοζε την απόφαση αριθ. 247, κατά την οποία η Δημοκρατία της Τουρκίας θεωρούνταν ασφαλής τρίτη χώρα. Δεύτερον, επισήμανε ότι η DAB δεν είχε αναπτύξει μεθοδολογία σύμφωνα με το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32. Τρίτον, παραδέχθηκε ότι ο NP δεν είχε ενημερωθεί ρητώς για τη δυνατότητά του να προσβάλει την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας έναντι αυτού ή να αμφισβητήσει την ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ του ιδίου και της οικείας τρίτης χώρας.
23
Στο πλαίσιο αυτό, το αιτούν δικαστήριο κρίνει αναγκαίο να λάβει διευκρινίσεις ως προς την ερμηνεία των διατάξεων της οδηγίας 2013/32 σχετικά με την έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας». Συγκεκριμένα, το άρθρο 38 της οδηγίας αυτής δεν έχει, κατά το αιτούν δικαστήριο, μεταφερθεί πλήρως στη βουλγαρική έννομη τάξη και η έννοια αυτή εφαρμόζεται κατά τρόπο που παρουσιάζει αποκλίσεις σε εθνικό επίπεδο.
24
Ειδικότερα, κατά πρώτον, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν οι διατάξεις της εν λόγω οδηγίας επιτρέπουν την απόρριψη αιτήσεως διεθνούς προστασίας κατ’ εφαρμογήν της εν λόγω έννοιας στο πλαίσιο της συνήθους διαδικασίας του κεφαλαίου III της ίδιας οδηγίας, και τούτο αφ’ ης στιγμής, κατά την επί της ουσίας εξέταση της αιτήσεως, η αρμόδια αρχή διαπιστώσει ότι ο αιτών πληροί τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση του καθεστώτος επικουρικής προστασίας. Διευκρινίζει ότι η νομολογία του Varhoven administrativen sad (Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου, Βουλγαρία) επιτρέπει μια τέτοια πρακτική.
25
Κατά δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς τις προϋποθέσεις εφαρμογής της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας» που προβλέπονται στο άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχεία αʹ και βʹ, της οδηγίας 2013/32. Αφενός, επισημαίνει ότι, δυνάμει του άρθρου 38, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας, τα κράτη μέλη οφείλουν να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν «μεθοδολογία» προκειμένου να κρίνουν ότι η έννοια αυτή μπορεί να εφαρμοστεί σε συγκεκριμένη χώρα ή συγκεκριμένο αιτούντα. Διερωτάται κατά πόσον, όταν, όπως στην υπόθεση της κύριας δίκης, το εθνικό δίκαιο δεν προβλέπει τέτοια μεθοδολογία, η εν λόγω έννοια μπορεί να εφαρμοστεί, ενδεχομένως βάσει πληροφοριών προερχόμενων από πηγές προσβάσιμες στο κοινό και από πράξη της εκτελεστικής εξουσίας όπως η απόφαση αριθ. 247. Αφετέρου, το αιτούν δικαστήριο διαπιστώνει ότι το βουλγαρικό δίκαιο δεν προβλέπει κριτήρια για τη διαπίστωση της ύπαρξης συνδέσμου μεταξύ του αιτούντος και της οικείας τρίτης χώρας, βάσει του οποίου θα ήταν εύλογο να μεταβεί ο αιτών στη χώρα αυτήν, και ότι ούτε το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2013/32 προσδιορίζει τα κριτήρια αυτά. Διερωτάται, επομένως, αν η διάταξη αυτή επιβάλλει στα κράτη μέλη να προβλέπουν τέτοια κριτήρια στο εθνικό τους δίκαιο.
26
Τέλος, το αιτούν δικαστήριο ζητεί διευκρινίσεις σχετικά με τον απαιτούμενο δικαστικό έλεγχο. Κατά το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2013/32, τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν στον αιτούντα τη δυνατότητα να αμφισβητήσει δικαστικώς την ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ αυτού και τρίτης χώρας που θεωρείται ασφαλής όσον αφορά τον αιτούντα. Πλην όμως, το βουλγαρικό δίκαιο δεν προβλέπει τέτοιο δικαστικό έλεγχο. Επομένως, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν υποχρεούται, στο πλαίσιο της εξέτασης προσφυγής κατά απόφασης στηριζόμενης στην έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας», να κρίνει εαυτό αρμόδιο και να εξετάσει την ύπαρξη τέτοιου συνδέσμου, τούτο δε βάσει της διάταξης αυτής.
27
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Administrativen sad Sofia-grad (διοικητικό πρωτοδικείο Σόφιας) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Μπορεί να θεωρηθεί, βάσει μιας ευρείας ερμηνείας της αιτιολογικής σκέψης 46 και του άρθρου 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, [της οδηγίας 2013/32, ερμηνευομένων] σε συνδυασμό με το άρθρο 38 της [οδηγίας], ότι οι κανόνες που προβλέπονται στις διατάξεις αυτές, οι οποίοι επιτρέπουν να θεωρηθεί μια αίτηση διεθνούς προστασίας ως απαράδεκτη και οι οποίοι αφορούν την έννοια της “ασφαλούς τρίτης χώρας” κατά το άρθρο 38 της [οδηγίας], [πρέπει] να εφαρμόζονται σε διαδικασία του κεφαλαίου III της εν λόγω οδηγίας διεξαγόμενη σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές και εγγυήσεις του κεφαλαίου II της οδηγίας, ήτοι στο πλαίσιο της εξέτασης μιας αίτησης διεθνούς προστασίας επί της ουσίας;
2)
Έχουν η αιτιολογική σκέψη 46 και το άρθρο [33], παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, [της οδηγίας 2013/32, ερμηνευόμενα] σε συνδυασμό με το άρθρο 38 της [οδηγίας], την έννοια ότι είναι επιτρεπτή εθνική ρύθμιση όπως αυτή του άρθρου 75, παράγραφος 2, του ZUB, καθώς και διοικητική και νομολογιακή πρακτική δυνάμει της οποίας αίτηση διεθνούς προστασίας που έχει εξεταστεί επί της ουσίας μπορεί να απορρίπτεται χωρίς να κρίνεται προδήλως αβάσιμη ή απαράδεκτη, και δη με μόνη την αιτιολογία ότι ο αιτών έχει τη δυνατότητα να τύχει της προστασίας ασφαλούς τρίτης χώρας, ενώ στο εθνικό δίκαιο δεν έχει αναπτυχθεί και τεθεί σε εφαρμογή η μεθοδολογία που προβλέπεται στο άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32, η δε διοικητική αρχή αναγνωρίζει ότι υφίσταται ένοπλη σύρραξη στη χώρα καταγωγής του αιτούντος και ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 15, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95;
3)
Έχει το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, [της οδηγίας 2013/32, ερμηνευόμενο] σε συνδυασμό με την αιτιολογική σκέψη 46 της [οδηγίας], την έννοια ότι η διοικητική αρχή που εξετάζει επί της ουσίας αίτηση διεθνούς προστασίας μπορεί να εφαρμόσει την έννοια της “ασφαλούς τρίτης χώρας” σε συγκεκριμένη χώρα και σε συγκεκριμένο αιτούντα αποκλειστικά βάσει πληροφοριών που προέρχονται από πηγές προσβάσιμες στο κοινό και βάσει απόφασης οργάνου της εκτελεστικής εξουσίας (του Υπουργικού Συμβουλίου), κατά την οποία συγκεκριμένη τρίτη χώρα είναι ασφαλής τρίτη χώρα, ενώ το εθνικό δίκαιο δεν προβλέπει μεθοδολογία κατά την έννοια της διάταξης αυτής, κατ’ εφαρμογή της οποίας η διοικητική αρχή να βεβαιώνεται ότι η έννοια της “ασφαλούς τρίτης χώρας” μπορεί να εφαρμοστεί σε συγκεκριμένη χώρα και συγκεκριμένο αιτούντα;
4)
Έχει το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2013/32 την έννοια ότι τα κράτη μέλη πρέπει να προβλέπουν στην εθνική τους νομοθεσία υποχρεωτικά τα κριτήρια που πρέπει να συντρέχουν ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ότι υφίσταται σύνδεσμος μεταξύ του αιτούντος και της οικείας τρίτης χώρας, βάσει του οποίου θα ήταν εύλογο για τον αιτούντα να μεταβεί στη συγκεκριμένη χώρα;
5)
Έχει το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2013/32, [το οποίο] θεσπίζει τη δυνατότητα του αιτούντος να αμφισβητήσει δικαστικώς την ύπαρξη συνδέσμου με τρίτη χώρα αναγνωριζόμενη ως ασφαλή κατά το [άρθρο 38, παράγραφος 2,] στοιχείο αʹ, [της οδηγίας,] την έννοια ότι, ελλείψει κανόνα του εθνικού δικαίου που να προβλέπει δικαστικό έλεγχο της νομιμότητας της διαπίστωσης ότι υφίσταται σύνδεσμος μεταξύ του αιτούντος και της οικείας τρίτης χώρας, το δικαστήριο που επιλαμβάνεται προσφυγής κατά της διοικητικής απόφασης περί μη παροχής διεθνούς προστασίας στον αιτούντα για τον λόγο ότι τρίτη χώρα αναγνωρίζεται ως ασφαλής γι’ αυτόν, [πρέπει] υποχρεωτικά να κρίνει εαυτό αρμόδιο και να αποφανθεί επί της νομιμότητας της διαπίστωσης της διοικητικής αρχής ότι υφίσταται τέτοιος σύνδεσμος;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου και δευτέρου ερωτήματος
28
Προκαταρκτικώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, η διαδικασία την οποία προβλέπει το άρθρο 267 ΣΛΕΕ αποτελεί μέσο συνεργασίας μεταξύ του Δικαστηρίου και των εθνικών δικαστηρίων, χάρη στο οποίο το Δικαστήριο παρέχει στα εθνικά δικαστήρια τα στοιχεία ερμηνείας του δικαίου της Ένωσης που τους είναι αναγκαία για την επίλυση των διαφορών επί των οποίων καλούνται να αποφανθούν [βλ. διάταξη της 26ης Ιανουαρίου 1990, Falciola, C‑286/88, EU:C:1990:33, σκέψη 7, και απόφαση της 15ης Απριλίου 2021, État belge (Στοιχεία μεταγενέστερα της απόφασης μεταφοράς), C‑194/19, EU:C:2021:270, σκέψη 21].
29
Κατά πάγια επίσης νομολογία, στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας συνεργασίας, εναπόκειται στο Δικαστήριο να δώσει στο αιτούν δικαστήριο χρήσιμη απάντηση που να του παρέχει τη δυνατότητα να επιλύσει τη διαφορά της οποίας έχει επιληφθεί. Υπό το πρίσμα αυτό, το Δικαστήριο μπορεί να αναδιατυπώσει, εφόσον είναι αναγκαίο, το ερώτημα που του έχει υποβληθεί (βλ. αποφάσεις της 17ης Ιουλίου 1997, Krüger, C‑334/95, EU:C:1997:378, σκέψεις 22 και 23, της 28ης Νοεμβρίου 2000, Roquette Frères, C‑88/99, EU:C:2000:652, σκέψη 18, και της 3ης Ιουνίου 2025, Kinsa, C‑460/23, EU:C:2025:392, σκέψη 34).
30
Υπό το πρίσμα της νομολογίας αυτής, πρέπει να εξεταστούν από κοινού το πρώτο και το δεύτερο ερώτημα, τα οποία κατ’ ουσίαν αλληλεπικαλύπτονται. Εξάλλου, το δεύτερο ερώτημα, στο μέτρο που αναφέρεται στον ορισμό, στο εθνικό δίκαιο, της μεθοδολογίας για την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας», συμπίπτει με το τρίτο ερώτημα, το οποίο αφορά την εν λόγω μεθοδολογία. Επομένως, παρέλκει η εξέταση του ζητήματος αυτού στο πλαίσιο του δευτέρου ερωτήματος.
31
Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι με το πρώτο και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, ορθώς ερμηνευόμενα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, και το άρθρο 38 της οδηγίας 2013/32 έχουν την έννοια ότι, αφενός, ο λόγος απαραδέκτου του άρθρου 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας απαιτείται κατ’ ανάγκη να εφαρμόζεται κατά την επί της ουσίας εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας και ότι, αφετέρου, αίτηση εξετασθείσα επί της ουσίας μπορεί να απορριφθεί χωρίς να κηρυχθεί προδήλως αβάσιμη ή απαράδεκτη με την αιτιολογία ότι μια τρίτη χώρα θεωρείται ασφαλής τρίτη χώρα για τον αιτούντα, και τούτο μολονότι η αρμόδια αρχή έχει διαπιστώσει ότι ο αιτών πληροί τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας τις οποίες προβλέπει η οδηγία 2011/95.
32
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 33, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32, πέραν των περιπτώσεων κατά τις οποίες μια αίτηση δεν εξετάζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού 604/2013, τα κράτη μέλη δεν οφείλουν να εξετάζουν εάν ο αιτών πληροί τις προϋποθέσεις για διεθνή προστασία σύμφωνα με την οδηγία 2011/95, όταν μια αίτηση θεωρείται απαράδεκτη δυνάμει του εν λόγω άρθρου. Το άρθρο 33, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32 απαριθμεί εξαντλητικώς τις περιπτώσεις στις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να θεωρήσουν αίτηση για διεθνή προστασία ως απαράδεκτη [αποφάσεις της 19ης Μαρτίου 2019, Ibrahim κ.λπ., C‑297/17, C‑318/17, C‑319/17 και C‑438/17, EU:C:2019:219, σκέψη 76, και της 19ης Μαρτίου 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, σκέψη 29].
33
Μεταξύ των περιπτώσεων αυτών περιλαμβάνεται, στο άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας, η περίπτωση κατά την οποία μια τρίτη χώρα θεωρείται ασφαλής τρίτη χώρα για τον αιτούντα δυνάμει του άρθρου 38 της εν λόγω οδηγίας.
34
Επομένως, από το ίδιο το γράμμα του άρθρου 33, παράγραφος 1 και παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2013/32 προκύπτει ότι τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να εξετάζουν αν ο αιτών πληροί τις προϋποθέσεις για διεθνή προστασία σύμφωνα με την οδηγία 2011/95 όταν τρίτη χώρα θωρείται ασφαλής τρίτη χώρα για τον αιτούντα [βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 22ας Φεβρουαρίου 2022, Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides (Οικογενειακή ενότητα – Ήδη χορηγηθείσα προστασία), C‑483/20, EU:C:2022:103, σκέψη 24].
35
Η ερμηνεία αυτή ανταποκρίνεται στον σκοπό του άρθρου 33, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32, ο οποίος συνίσταται, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 43 της οδηγίας, στον μετριασμό της υποχρέωσης των κρατών μελών να εξετάζουν κάθε αίτηση διεθνούς προστασίας, με τον ορισμό των περιπτώσεων στις οποίες μια τέτοια αίτηση θεωρείται απαράδεκτη [αποφάσεις της 17ης Μαρτίου 2016, Mirza, C‑695/15 PPU, EU:C:2016:188, σκέψη 43, της 19ης Μαρτίου 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, σκέψη 30, και της 18ης Ιουνίου 2024, Bundesrepublik Deutschland (Αποτελέσματα αποφάσεως περί χορηγήσεως του καθεστώτος πρόσφυγα), C‑753/22, EU:C:2024:524, σκέψη 50].
36
Επομένως, η εξέταση του λόγου απαραδέκτου του άρθρου 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2013/32 προηγείται της επί της ουσίας εξετάσεως αιτήσεως διεθνούς προστασίας και, επομένως, δεν απαιτείται κατ’ ανάγκη να διενεργείται κατά την εξέταση αυτή. Η ερμηνεία αυτή επιβάλλεται κατά μείζονα λόγο λαμβανομένου υπόψη του σκοπού της οδηγίας, ο οποίος υπογραμμίζεται στην αιτιολογική σκέψη 18 της οδηγίας και σύμφωνα με τον οποίο πρέπει, προς το συμφέρον, μεταξύ άλλων, των αιτούντων διεθνή προστασία, να λαμβάνεται απόφαση επί των αιτήσεων διεθνούς προστασίας το συντομότερο δυνατό, με την επιφύλαξη της διεξαγωγής κατάλληλης και πλήρους εξέτασης (πρβλ. απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2024, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο, C‑134/23, EU:C:2024:838, σκέψη 52 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
37
Ελλείψει οποιασδήποτε αντίθετης διάταξης στην οδηγία 2013/32, οι ανωτέρω εκτιμήσεις συνεπάγονται ομοίως ότι αίτηση διεθνούς προστασίας μπορεί να κηρυχθεί απαράδεκτη για λόγο προβλεπόμενο στο άρθρο 33, παράγραφος 2, της οδηγίας σε περίπτωση που πληρούνται ενδεχομένως οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας, ή ακόμη και αφού η αποφαινόμενη αρχή έχει προβεί σε επί της ουσίας εξέταση των αναγκών προστασίας.
38
Η ερμηνεία που προκύπτει από τις σκέψεις 36 και 37 της παρούσας αποφάσεως επιρρωννύεται από το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται το άρθρο 33 της οδηγίας 2013/32.
39
Συναφώς, υπογραμμίζεται ότι του εν λόγω άρθρου, το οποίο διέπει τις περιπτώσεις απαραδέκτου αιτήσεως διεθνούς προστασίας, προηγείται το άρθρο 32 της οδηγίας, το οποίο αφορά τις αβάσιμες αιτήσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 32, παράγραφος 1, της οδηγίας, τα κράτη μέλη μπορούν να απορρίψουν αίτηση ως αβάσιμη μόνον εφόσον η αποφαινόμενη αρχή διαπιστώσει ότι ο αιτών δεν πληροί τις προϋποθέσεις για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας δυνάμει της οδηγίας 2011/95. Επιπλέον, δυνάμει του άρθρου 32, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32, μια αίτηση μπορεί να θεωρηθεί προδήλως αβάσιμη, εφόσον λαμβάνει τον χαρακτηρισμό αυτόν στην εθνική νομοθεσία, στις περιπτώσεις που απαριθμούνται στο άρθρο 31, παράγραφος 8, της οδηγίας. Οι περιπτώσεις αυτές δεν αφορούν τους λόγους απαραδέκτου που προβλέπονται στο άρθρο 33, παράγραφος 2, της εν λόγω οδηγίας.
40
Επομένως, από τον συνδυασμό των άρθρων 32 και 33 της οδηγίας 2013/32 προκύπτει η άνευ αμφισημίας βούληση του νομοθέτη της Ένωσης να προβεί σε σαφή διάκριση μεταξύ των λόγων απαραδέκτου αιτήσεως διεθνούς προστασίας και των λόγων απορρίψεως επί της ουσίας μιας τέτοιας αιτήσεως. Η διάκριση αυτή επαναλαμβάνεται εξάλλου στο άρθρο 46, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημεία i και ii, της οδηγίας, το οποίο αφορά το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής κατά, αντιστοίχως, των αποφάσεων με τις οποίες μια αίτηση διεθνούς προστασίας κρίνεται αβάσιμη και των αποφάσεων με τις οποίες κρίνεται απαράδεκτη μια τέτοια αίτηση.
41
Επομένως, σύμφωνα με το άρθρο 32 της οδηγίας 2013/32, η αίτηση διεθνούς προστασίας μπορεί, εφόσον συντρέχει περίπτωση, να απορριφθεί ως αβάσιμη ή ως προδήλως αβάσιμη μόνον κατόπιν εξέτασης της αίτησης επί της ουσίας. Αντιθέτως, η εφαρμογή λόγου απαραδέκτου, κατά την έννοια του άρθρου 33, παράγραφος 2, της οδηγίας, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα μόνον την απόρριψη της αίτησης ως απαράδεκτης, τούτο δε ανεξαρτήτως της εξέτασης της αίτησης επί της ουσίας.
42
Εν προκειμένω, από τα στοιχεία του εθνικού δικαίου τα οποία έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο φαίνεται να προκύπτει ότι το άρθρο 13, παράγραφος 1, σημείο 14, του ZUB προβλέπει την απόρριψη αίτησης διεθνούς προστασίας ως «προδήλως αβάσιμης» για τον λόγο ότι ο αλλοδαπός «προέρχεται από ασφαλή τρίτη χώρα», με άλλα λόγια, για λόγο απαραδέκτου, κατά την έννοια του άρθρου 33, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32, κατά παράβαση των απαιτήσεων που απορρέουν από τα άρθρα 32 και 33 της οδηγίας. Εντούτοις, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο, το οποίο είναι το μόνο αρμόδιο να αποφανθεί επί του εθνικού δικαίου, να εξακριβώσει αν τούτο όντως ισχύει.
43
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο και στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, και το άρθρο 38 της οδηγίας 2013/32 πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι:
–
ο λόγος απαραδέκτου που προβλέπεται στο άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας δεν απαιτείται κατ’ ανάγκη να εφαρμόζεται κατά την επί της ουσίας εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας·
–
αίτηση εξετασθείσα επί της ουσίας μπορεί να απορριφθεί ως απαράδεκτη με την αιτιολογία ότι μια τρίτη χώρα θεωρείται ασφαλής τρίτη χώρα για τον αιτούντα, ακόμη και όταν η αρμόδια αρχή έχει διαπιστώσει ότι ο αιτών πληροί τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας τις οποίες προβλέπει η οδηγία 2011/95. Αντιθέτως, μια τέτοια αίτηση μπορεί να απορριφθεί ως αβάσιμη, ή ακόμη και ως προδήλως αβάσιμη, μόνον υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 32 της οδηγίας 2013/32 και, σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να απορριφθεί ως αβάσιμη βάσει του λόγου απαραδέκτου που προβλέπεται στο άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2013/32.
Επί του τρίτου και του τετάρτου ερωτήματος
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
44
Δεδομένου ότι το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα αφορούν την ερμηνεία του άρθρου 38, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32, είναι σκόπιμο να υπομνησθεί, προκαταρκτικώς, ότι από το άρθρο 38 της οδηγίας προκύπτει ότι η εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας», για τους σκοπούς του άρθρου 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της εν λόγω οδηγίας, εξαρτάται από την τήρηση των προϋποθέσεων που προβλέπονται στις παραγράφους 1 έως 4 του άρθρου 38.
45
Ειδικότερα, κατά πρώτον, το άρθρο 38, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32 απαιτεί οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών να έχουν διαμορφώσει την πεποίθηση ότι η οικεία τρίτη χώρα σέβεται τις αρχές που αναφέρονται ρητώς στη διάταξη αυτήν.
46
Κατά δεύτερον, το άρθρο 38, παράγραφος 2, της οδηγίας προβλέπει ότι η εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας» υπόκειται στους κανόνες του εθνικού δικαίου. Οι κανόνες αυτοί πρέπει να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, πρώτον, εκείνους που απαιτούν σύνδεσμο μεταξύ του αιτούντος διεθνή προστασία και της οικείας τρίτης χώρας σε τέτοιο βαθμό ώστε να καθίσταται εύλογο για τον αιτούντα να μεταβεί στη συγκεκριμένη χώρα. Δεύτερον, πρέπει να περιλαμβάνουν τους κανόνες σχετικά με τη μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθούν οι αρμόδιες αρχές προκειμένου να κρίνουν ότι η έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας» μπορεί να εφαρμοστεί σε συγκεκριμένη χώρα ή σε συγκεκριμένο αιτούντα διεθνή προστασία, διευκρινιζομένου ότι η μεθοδολογία αυτή πρέπει να περιλαμβάνει μια εξατομικευμένη εξέταση του ασφαλούς χαρακτήρα της χώρας για τον εν λόγω αιτούντα και/ή τον εθνικό χαρακτηρισμό των χωρών που θεωρούνται ως γενικά ασφαλείς. Τρίτον, πρέπει να περιλαμβάνουν τους σύμφωνους με το διεθνές δίκαιο κανόνες οι οποίοι επιτρέπουν να εξετάζεται χωριστά κατά πόσον η οικεία τρίτη χώρα είναι ασφαλής για συγκεκριμένο αιτούντα διεθνή προστασία και οι οποίοι παρέχουν στον αιτούντα τη δυνατότητα τόσο να προσβάλει την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας» υπό το πρίσμα των συγκεκριμένων συνθηκών στις οποίες ευρίσκεται, όσο και να αμφισβητήσει την ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ αυτού και της τρίτης χώρας.
47
Κατά τρίτον, το άρθρο 38, παράγραφοι 3 και 4, της οδηγίας επιβάλλει στα κράτη μέλη, όταν εφαρμόζουν απόφαση που βασίζεται αποκλειστικά στην έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας», να ενημερώνουν σχετικά τον αιτούντα διεθνή προστασία και να του χορηγούν έγγραφο με το οποίο ενημερώνονται οι αρχές της οικείας τρίτης χώρας, στη γλώσσα της χώρας αυτής, ότι η αίτησή του δεν έχει εξετασθεί επί της ουσίας. Τα κράτη μέλη πρέπει να μεριμνούν ώστε ο αιτών να έχει πρόσβαση σε διαδικασία σύμφωνα με τις βασικές αρχές και εγγυήσεις που περιγράφονται στο κεφάλαιο ΙΙ της οδηγίας, όταν η τρίτη χώρα δεν του επιτρέπει να εισέλθει στο έδαφός της.
48
Οι προϋποθέσεις τις οποίες προβλέπει το άρθρο 38 της οδηγίας 2013/32 είναι σωρευτικές, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η εφαρμογή του προβλεπόμενου στο άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας λόγου απαραδέκτου όταν δεν συντρέχει κάποια από τις εν λόγω προϋποθέσεις [απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, σκέψη 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
49
Υπό το πρίσμα των ως άνω προκαταρκτικών παρατηρήσεων πρέπει να εξεταστούν διαδοχικά το τέταρτο και, εν συνεχεία, το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, τα οποία αφορούν, αντιστοίχως, το στοιχείο αʹ και το στοιχείο βʹ του άρθρου 38, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32.
Επί του τετάρτου ερωτήματος
50
Με το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2013/32 έχει την έννοια ότι τα κράτη μέλη πρέπει να προβλέπουν, στο εθνικό τους δίκαιο, κριτήρια βάσει των οποίων να γίνεται δεκτή η ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ του αιτούντος διεθνή προστασία και της οικείας τρίτης χώρας.
51
Όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 46 της παρούσας αποφάσεως, η διάταξη αυτή προβλέπει ότι η εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας» υπόκειται στους κανόνες του εθνικού δικαίου οι οποίοι απαιτούν σύνδεσμο μεταξύ του αιτούντος διεθνή προστασία και της οικείας τρίτης χώρας σε τέτοιο βαθμό ώστε να καθίσταται εύλογο για τον αιτούντα να μεταβεί στη συγκεκριμένη χώρα.
52
Επομένως, από την εν λόγω διάταξη, ερμηνευόμενη εξάλλου υπό το πρίσμα της αιτιολογικής σκέψης 44 της οδηγίας 2013/32, προκύπτει ότι εναπόκειται στα κράτη μέλη να ορίσουν, στο εθνικό τους δίκαιο, τον σύνδεσμο που απαιτείται να υφίσταται μεταξύ αιτούντος διεθνή προστασία και ασφαλούς τρίτης χώρας. Προς τούτο, και ελλείψει οποιουδήποτε ορισμού της έννοιας του «συνδέσμου» στην οδηγία, τα κράτη μέλη πρέπει να καθορίζουν τα κριτήρια βάσει των οποίων προσδιορίζεται ο εν λόγω σύνδεσμος.
53
Συναφώς, από την αιτιολογική σκέψη 44 προκύπτει επίσης ότι ο σύνδεσμος αυτός πρέπει να είναι επαρκής ώστε να καθίσταται εύλογο για τον αιτούντα να μεταβεί στην εν λόγω χώρα [πρβλ. απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, σκέψη 46].
54
Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο έχει εξάλλου κρίνει ότι η περίσταση ότι αιτών διεθνή προστασία διήλθε από το έδαφος τρίτης χώρας δεν μπορεί να αποτελεί, αφ’ εαυτής, βάσιμο λόγο για να θεωρηθεί ότι ο αιτών ευλόγως θα μπορούσε να επιστρέψει στη χώρα αυτή [πρβλ. απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, σκέψη 47].
55
Εν προκειμένω, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει αν το βουλγαρικό δίκαιο ορίζει τον «σύνδεσμο», κατά την έννοια του άρθρου 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2013/32, με την επισήμανση ότι από την παράγραφο 1, σημείο 9, των συμπληρωματικών διατάξεων του ZUB φαίνεται να προκύπτει ότι το βουλγαρικό δίκαιο καθορίζει την ύπαρξη τέτοιου συνδέσμου βάσει κριτηρίου σχετικού με τη «διαμονή» του αιτούντος διεθνή προστασία στην οικεία τρίτη χώρα. Αν συντρέχει τέτοια περίπτωση, εναπόκειται επίσης στο αιτούν δικαστήριο να κρίνει αν, λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των περιστάσεων που χαρακτηρίζουν ενδεχόμενη προηγούμενη διαμονή του ενδιαφερόμενου αιτούντος στην επίμαχη τρίτη χώρα, όπως είναι η διάρκεια και οι λόγοι της διαμονής αυτής, καθώς και η παρουσία, στην τρίτη χώρα, μελών της στενής οικογένειας του αιτούντος, η διαμονή αυτή αρκεί για να γίνει δεκτό ότι υφίσταται μεταξύ του συγκεκριμένου αιτούντος και της εν λόγω τρίτης χώρας σύνδεσμος τέτοιος ώστε ο αιτών να μπορεί ευλόγως να επιστρέψει στη χώρα αυτή.
56
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων, στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2013/32 έχει την έννοια ότι τα κράτη μέλη πρέπει να προβλέπουν, στο εθνικό τους δίκαιο, κριτήρια βάσει των οποίων να γίνεται δεκτή η ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ του αιτούντος διεθνή προστασία και της οικείας τρίτης χώρας, διευκρινιζομένου ότι ο σύνδεσμος αυτός πρέπει να είναι επαρκής ώστε να καθίσταται εύλογο για τον αιτούντα να μεταβεί στην τρίτη χώρα.
Επί του τρίτου ερωτήματος
57
Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32 έχει την έννοια ότι η αποφαινόμενη αρχή μπορεί να εφαρμόσει την έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας» βάσει πληροφοριών προερχόμενων από πηγές προσβάσιμες στο κοινό και βάσει απόφασης της εκτελεστικής εξουσίας με την οποία καταρτίζεται κατάλογος ασφαλών τρίτων χωρών, χωρίς το εθνικό δίκαιο να ορίζει «μεθοδολογία» κατά την έννοια της διάταξης αυτής.
58
Κατά πρώτον, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 46 της παρούσας απόφασης, το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32 προβλέπει ότι η εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας» υπόκειται στους κανόνες του εθνικού δικαίου σχετικά με τη μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθούν οι αρμόδιες αρχές προκειμένου να κρίνουν ότι η έννοια αυτή μπορεί να εφαρμοστεί σε συγκεκριμένη χώρα ή σε συγκεκριμένο αιτούντα διεθνή προστασία. Επιπλέον, η μεθοδολογία αυτή πρέπει να περιλαμβάνει μια εξατομικευμένη εξέταση του ασφαλούς χαρακτήρα της χώρας για συγκεκριμένο αιτούντα και/ή τον εθνικό χαρακτηρισμό των χωρών που θεωρούνται ως γενικά ασφαλείς.
59
Επομένως, από το ίδιο το γράμμα της διάταξης αυτής, και ειδικότερα από την παραπομπή στο εθνικό δίκαιο, καθώς και από τις λέξεις «και/ή» που διαλαμβάνονται στη δεύτερη περίοδο της εν λόγω διάταξης, προκύπτει ότι η διάταξη παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ διαφόρων μεθοδολογιών για την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας», την οποία οφείλουν να ορίσουν στο εθνικό τους δίκαιο. Επομένως, προκύπτει ότι τα κράτη μέλη μπορούν, κατ’ αρχήν, να προβλέπουν είτε εξατομικευμένη εξέταση του ασφαλούς χαρακτήρα της χώρας για κάθε αιτούντα διεθνή προστασία, είτε τον χαρακτηρισμό των χωρών που θεωρούνται γενικώς ασφαλείς, είτε συνδυασμό των δύο αυτών μεθοδολογιών.
60
Όσον αφορά, ειδικότερα, τη μεθοδολογία σύμφωνα με την οποία προβλέπεται χαρακτηρισμός των χωρών που θεωρούνται γενικώς ασφαλείς, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το άρθρο 38 της οδηγίας 2013/32, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα των αιτιολογικών σκέψεων 44 και 46 της οδηγίας, επιτρέπει σε κράτος μέλος να χαρακτηρίζει, με πράξη γενικής ισχύος, μια χώρα ως εν γένει ασφαλή τρίτη χώρα για συγκεκριμένους αιτούντες διεθνή προστασία (πρβλ. απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2024, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο, C‑134/23, EU:C:2024:838, σκέψεις 43 έως 45).
61
Επιπλέον, κατά την αιτιολογική σκέψη 46 της οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει, για τους σκοπούς της εφαρμογής της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας», είτε κατά περίπτωση είτε μέσω του χαρακτηρισμού τέτοιων χωρών με πράξεις γενικής ισχύος, να λαμβάνουν υπόψη, μεταξύ άλλων, τις κατευθυντήριες γραμμές και τα επιχειρησιακά εγχειρίδια, καθώς και τις πληροφορίες για τις χώρες καταγωγής και τις δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της μεθοδολογίας υποβολής εκθέσεων για πληροφορίες σχετικά με τη χώρα καταγωγής του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (EUAA), ο οποίος διαδέχθηκε την ΕΥΥΑ, καθώς και τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές του UNHCR.
62
Αυτός ο μη εξαντλητικός κατάλογος πληροφοριών περιλαμβάνει πληροφορίες με το κοινό χαρακτηριστικό ότι είναι προσβάσιμες στο κοινό. Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, για την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας», τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν υπόψη πληροφορίες προερχόμενες από πηγές προσβάσιμες στο κοινό.
63
Επομένως, τίποτα δεν εμποδίζει, κατ’ αρχήν, την αποφαινόμενη αρχή να εφαρμόσει την έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας» βάσει πληροφοριών προερχόμενων από πηγές προσβάσιμες στο κοινό και βάσει αποφάσεως της εκτελεστικής εξουσίας με την οποία καταρτίζεται, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, κατάλογος ασφαλών τρίτων χωρών.
64
Κατά δεύτερον, πρέπει, ωστόσο, να ληφθεί επίσης υπόψη και το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2013/32. Κατά τη διάταξη αυτήν, τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίζουν κανόνες που επιτρέπουν να εξετάζεται χωριστά κατά πόσον η οικεία τρίτη χώρα είναι ασφαλής για συγκεκριμένο αιτούντα διεθνή προστασία, διασφαλίζοντάς του, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα να προσβάλει την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας» υπό το πρίσμα των συγκεκριμένων συνθηκών στις οποίες ευρίσκεται καθώς και να αμφισβητήσει την ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ του ιδίου και της τρίτης χώρας (πρβλ. απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2024, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο, C‑134/23, EU:C:2024:838, σκέψη 44).
65
Κατά συνέπεια, ακόμη και όταν, σύμφωνα με το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2013/32, ένα κράτος μέλος επιλέγει, όσον αφορά τη μεθοδολογία για την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας», να προβλέψει τον χαρακτηρισμό των ασφαλών τρίτων χωρών με πράξη γενικής ισχύος, οφείλει επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχεία βʹ και γʹ, της οδηγίας, να καθορίσει τη μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθείται για την εξατομικευμένη εκτίμηση, σε συνάρτηση με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της περίπτωσης του αιτούντος διεθνή προστασία, του κατά πόσον η οικεία τρίτη χώρα πληροί τις προϋποθέσεις για να θεωρηθεί ασφαλής για τον συγκεκριμένο αιτούντα, καθώς και να προβλέψει τη δυνατότητα του εν λόγω αιτούντος να αμφισβητήσει την ύπαρξη συνδέσμου, κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διάταξης [πρβλ. απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, σκέψη 48].
66
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων, στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχεία βʹ και γʹ, της οδηγίας 2013/32 έχει την έννοια ότι η αποφαινόμενη αρχή μπορεί να εφαρμόσει την έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας» βάσει πληροφοριών προερχόμενων από πηγές προσβάσιμες στο κοινό και βάσει απόφασης της εκτελεστικής εξουσίας με την οποία καταρτίζεται κατάλογος ασφαλών τρίτων χωρών, υπό την προϋπόθεση ότι το εθνικό δίκαιο ορίζει επίσης τη μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθείται για την εξατομικευμένη εκτίμηση, σε συνάρτηση με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της περίπτωσης του αιτούντος διεθνή προστασία, του κατά πόσον η οικεία τρίτη χώρα πληροί τις προϋποθέσεις για να θεωρηθεί ασφαλής για τον συγκεκριμένο αιτούντα, και προβλέπει τη δυνατότητα του εν λόγω αιτούντος να αμφισβητήσει την ύπαρξη συνδέσμου, κατά την έννοια του άρθρου 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας.
Επί του πέμπτου ερωτήματος
67
Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας συνεργασίας μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και του Δικαστηρίου την οποία θεσπίζει το άρθρο 267 ΣΛΕΕ, το Δικαστήριο ενδέχεται να χρειαστεί να λάβει υπόψη κανόνες του δικαίου της Ένωσης στους οποίους δεν αναφέρθηκε ο εθνικός δικαστής με το ερώτημά του (βλ. αποφάσεις της 20ής Μαρτίου 1986, Tissier_35/85, EU:C:1986:143, σκέψη 9, και της 1ης Αυγούστου 2025, Alace και Canpelli, C‑758/24 και C‑759/24, EU:C:2025:591, σκέψη 44).
68
Πράγματι, το γεγονός ότι, από τυπικής απόψεως, το αιτούν δικαστήριο αναφέρθηκε στα ερωτήματά του σε ορισμένες συγκεκριμένες διατάξεις του δικαίου της Ένωσης δεν εμποδίζει το Δικαστήριο να του παράσχει όλα τα ερμηνευτικά στοιχεία που μπορούν να είναι χρήσιμα για την εκδίκαση της υποθέσεως της κύριας δίκης, συνάγοντας από το σύνολο των στοιχείων που του παρέσχε το αιτούν δικαστήριο, και ιδίως από το σκεπτικό της αποφάσεως περί παραπομπής, τα στοιχεία του δικαίου της Ένωσης που χρήζουν ερμηνείας, λαμβανομένου υπόψη του αντικειμένου της διαφοράς (βλ. αποφάσεις της 29ης Νοεμβρίου 1978, Redmond_83/78, EU:C:1978:214, σκέψη 26, και της 1ης Αυγούστου 2025, Alace και Canpelli, C‑758/24 και C‑759/24, EU:C:2025:591, σκέψη 45).
69
Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι το πέμπτο προδικαστικό ερώτημα αφορά τυπικώς την ερμηνεία του άρθρου 38, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2013/32 και μόνον. Εντούτοις, από το σκεπτικό της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως καθώς και από το ίδιο το γράμμα του ερωτήματος αυτού προκύπτει σαφώς ότι, με το πέμπτο ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διαφωτιστεί σχετικά με τις συνέπειες του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας του αιτούντος διεθνή προστασία του οποίου η αίτηση απορρίφθηκε για τον λόγο ότι υπάρχει, γι’ αυτόν, ασφαλής τρίτη χώρα.
70
Ως εκ τούτου, προκειμένου να δοθεί χρήσιμη απάντηση στο αιτούν δικαστήριο, πρέπει να ληφθούν επίσης υπόψη οι διατάξεις του άρθρου 46, παράγραφοι 1 και 3, της οδηγίας 2013/32, καθώς και του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης), σχετικά με το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας.
71
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι με το πέμπτο προδικαστικό ερώτημα, ορθώς ερμηνευόμενο, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, καθώς και το άρθρο 46, παράγραφοι 1 και 3, της οδηγίας 2013/32, ερμηνευόμενα υπό το πρίσμα του άρθρου 47 του Χάρτη, έχουν την έννοια ότι το εθνικό δικαστήριο που επιλαμβάνεται προσφυγής κατά αποφάσεως με την οποία απορρίπτεται αίτηση διεθνούς προστασίας βάσει του λόγου απαραδέκτου περί ασφαλούς τρίτης χώρας, ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας, πρέπει να εξακριβώνει αν υπάρχει σύνδεσμος, κατά την έννοια του άρθρου 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της εν λόγω οδηγίας, μεταξύ του αιτούντος και της οικείας τρίτης χώρας, τούτο δε ακόμη και αν το εθνικό του δίκαιο δεν του παρέχει τέτοια εξουσία.
72
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 46, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/32 αναγνωρίζει στους αιτούντες διεθνή προστασία δικαίωμα πραγματικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου κατά των αποφάσεων που αφορούν την αίτησή τους. Το άρθρο 46, παράγραφος 3, της οδηγίας καθορίζει το περιεχόμενο του δικαιώματος πραγματικής προσφυγής, διευκρινίζοντας ότι τα κράτη μέλη που δεσμεύονται από την οδηγία μεριμνούν ώστε το δικαστήριο ενώπιον του οποίου προσβάλλεται η απόφαση επί της οικείας αιτήσεως διεθνούς προστασίας να πραγματοποιεί «πλήρη και ex nunc εξέταση τόσο των πραγματικών όσο και των νομικών ζητημάτων, ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας σύμφωνα με την οδηγία [2011/95]» (απόφαση της 1ης Αυγούστου 2025, Alace και Canpelli, C‑758/24 και C‑759/24, EU:C:2025:591, σκέψη 76 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
73
Επιπλέον, από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της προσφυγής του άρθρου 46 της οδηγίας 2013/32 πρέπει να καθορίζονται τηρουμένου του άρθρου 47 του Χάρτη, το οποίο αποτελεί επιβεβαίωση της αρχής της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας. Το δε άρθρο 47 του Χάρτη είναι αυτοτελές και δεν χρειάζεται να εξειδικεύεται με διατάξεις του δικαίου της Ένωσης ή του εθνικού δικαίου προκειμένου να απονείμει στους ιδιώτες δικαίωμα δυνάμενο να προβληθεί αυτό καθεαυτό. Δεν είναι επομένως δυνατόν να μην ισχύει το ίδιο και ως προς το άρθρο 46, παράγραφος 3, της οδηγίας αυτής, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα του άρθρου 47 του Χάρτη (αποφάσεις της 4ης Οκτωβρίου 2024, Ministerstvo vnitra České republiky, Odbor azylové a migrační politiky, C‑406/22, EU:C:2024:841, σκέψη 86, και της 1ης Αυγούστου 2025, Alace και Canpelli, C‑758/24 και C‑759/24, EU:C:2025:591, σκέψη 77).
74
Εξάλλου, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, ακόμη και σε περίπτωση προσφυγής κατά αποφάσεως περί απορρίψεως αιτήσεως διεθνούς προστασίας ως απαράδεκτης, το δικαστήριο που επιλαμβάνεται μιας τέτοιας προσφυγής υποχρεούται να προβεί στην πλήρη και ex nunc εξέταση περί της οποίας γίνεται λόγος στο άρθρο 46, παράγραφος 3, της οδηγίας 2013/32 [απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, σκέψη 66]. Πράγματι, η έκφραση «κατά περίπτωση», που περιλαμβάνεται στο χωρίο «ιδίως, κατά περίπτωση, εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας σύμφωνα με την οδηγία [2011/95]», καθιστά πρόδηλο ότι η πλήρης και ex nunc εξέταση στην οποία πρέπει να προβεί ο δικαστής δεν απαιτείται κατ’ ανάγκη να αφορά την επί της ουσίας εξέταση των αναγκών διεθνούς προστασίας και ότι μπορεί, συνεπώς, να αφορά το παραδεκτό της αίτησης διεθνούς προστασίας, εφόσον το εθνικό δίκαιο επιτρέπει κάτι τέτοιο κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 33, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/32 [αποφάσεις της 25ης Ιουλίου 2018, Alheto, C‑585/16, EU:C:2018:584, σκέψη 115, και της 19ης Μαρτίου 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, σκέψη 67].
75
Στο πλαίσιο αυτό, όσον αφορά, ειδικότερα, προσφυγή κατά αποφάσεως με την οποία απορρίπτεται αίτηση διεθνούς προστασίας ως απαράδεκτη για τον λόγο απαραδέκτου περί ασφαλούς τρίτης χώρας, ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2013/32, το δικαστήριο που επιλαμβάνεται τέτοιας προσφυγής οφείλει, στο πλαίσιο της πλήρους και επικαιροποιημένης εξετάσεως στην οποία οφείλει να προβεί, να εξακριβώσει, μεταξύ άλλων, αν η οικεία τρίτη χώρα μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής τρίτη χώρα για τον ενδιαφερόμενο αιτούντα διεθνή προστασία [πρβλ. απόφαση της 19ης Μαρτίου 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, σκέψη 68].
76
Προκειμένου να προβεί στην εξακρίβωση αυτή, το ως άνω δικαστήριο πρέπει να ελέγξει αναλυτικά αν πληρούται καθεμία από τις σωρευτικές προϋποθέσεις από τις οποίες εξαρτάται η εφαρμογή του προαναφερθέντος λόγου απαραδέκτου, όπως είναι οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 38 της οδηγίας 2013/32, καλώντας, εφόσον χρειάζεται, την αποφαινόμενη αρχή να προσκομίσει κάθε έγγραφο και κάθε πραγματικό στοιχείο που μπορούν να ασκήσουν επιρροή, και να βεβαιωθεί, προτού αποφανθεί, ότι δόθηκε στον αιτούντα η δυνατότητα να εκθέσει αυτοπροσώπως την άποψή του ως προς το αν εφαρμόζεται στην περίπτωσή του ο λόγος απαραδέκτου [πρβλ. αποφάσεις της 25ης Ιουλίου 2018, Alheto, C‑585/16, EU:C:2018:584, σκέψεις 121 και 124, και της 19ης Μαρτίου 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, σκέψη 69].
77
Η ύπαρξη συνδέσμου, κατά την έννοια του άρθρου 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2013/32, συνιστά μία από τις σωρευτικές αυτές προϋποθέσεις. Κατά τα λοιπά, το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας απαιτεί να επιτρέπεται σε κάθε αιτούντα διεθνή προστασία, του οποίου η αίτηση απορρίπτεται με την αιτιολογία ότι υπάρχει για αυτόν ασφαλής τρίτη χώρα, να αμφισβητεί την ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ αυτού και της τρίτης χώρας σύμφωνα με την πρώτη από τις προαναφερθείσες διατάξεις.
78
Όσον αφορά τη διαφορά της κύριας δίκης, το αιτούν δικαστήριο οφείλει συνεπώς να εξετάσει, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ του NP και της Δημοκρατίας της Τουρκίας. Λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας που υπομνήσθηκε στη σκέψη 73 της παρούσας αποφάσεως, το αιτούν δικαστήριο οφείλει να προβεί στην εξέταση αυτή ακόμη και σε περίπτωση που, όπως επισημαίνει στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, το βουλγαρικό δίκαιο δεν του παρέχει τέτοια εξουσία.
79
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων, στο πέμπτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, καθώς και το άρθρο 46, παράγραφοι 1 και 3, της οδηγίας 2013/32, ερμηνευόμενα υπό το πρίσμα του άρθρου 47 του Χάρτη, έχουν την έννοια ότι το εθνικό δικαστήριο που επιλαμβάνεται προσφυγής κατά αποφάσεως με την οποία απορρίπτεται αίτηση διεθνούς προστασίας βάσει του λόγου απαραδέκτου περί ασφαλούς τρίτης χώρας, ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας, πρέπει να εξακριβώνει αν υπάρχει σύνδεσμος, κατά την έννοια του άρθρου 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της εν λόγω οδηγίας, μεταξύ του αιτούντος και της οικείας τρίτης χώρας, τούτο δε ακόμη και αν το εθνικό του δίκαιο δεν του παρέχει τέτοια εξουσία.
Επί των δικαστικών εξόδων
80
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δεύτερο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Το άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, και το άρθρο 38 της οδηγίας 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας,
έχουν την έννοια ότι:
–
ο λόγος απαραδέκτου που προβλέπεται στο άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας δεν απαιτείται κατ’ ανάγκη να εφαρμόζεται κατά την επί της ουσίας εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας·
–
αίτηση εξετασθείσα επί της ουσίας μπορεί να απορριφθεί ως απαράδεκτη με την αιτιολογία ότι μια τρίτη χώρα θεωρείται ασφαλής τρίτη χώρα για τον αιτούντα, ακόμη και όταν η αρμόδια αρχή έχει διαπιστώσει ότι ο αιτών πληροί τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας τις οποίες προβλέπει η οδηγία 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας. Αντιθέτως, μια τέτοια αίτηση μπορεί να απορριφθεί ως αβάσιμη, ή ακόμη και ως προδήλως αβάσιμη, μόνον υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 32 της οδηγίας 2013/32 και, σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να απορριφθεί ως αβάσιμη βάσει του λόγου απαραδέκτου που προβλέπεται στο άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2013/32.
2)
Το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2013/32
έχει την έννοια ότι:
τα κράτη μέλη πρέπει να προβλέπουν, στο εθνικό τους δίκαιο, κριτήρια βάσει των οποίων να γίνεται δεκτή η ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ του αιτούντος διεθνή προστασία και της οικείας τρίτης χώρας, διευκρινιζομένου ότι ο σύνδεσμος αυτός πρέπει να είναι επαρκής ώστε να καθίσταται εύλογο για τον αιτούντα να μεταβεί στην τρίτη χώρα.
3)
Το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχεία βʹ και γʹ, της οδηγίας 2013/32
έχει την έννοια ότι:
η αποφαινόμενη αρχή μπορεί να εφαρμόσει την έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας» βάσει πληροφοριών προερχόμενων από πηγές προσβάσιμες στο κοινό και βάσει απόφασης της εκτελεστικής εξουσίας με την οποία καταρτίζεται κατάλογος ασφαλών τρίτων χωρών, υπό την προϋπόθεση ότι το εθνικό δίκαιο ορίζει επίσης τη μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθείται για την εξατομικευμένη εκτίμηση, σε συνάρτηση με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της περίπτωσης του αιτούντος διεθνή προστασία, του κατά πόσον η οικεία τρίτη χώρα πληροί τις προϋποθέσεις για να θεωρηθεί ασφαλής για τον συγκεκριμένο αιτούντα, και προβλέπει τη δυνατότητα του εν λόγω αιτούντος να αμφισβητήσει την ύπαρξη συνδέσμου, κατά την έννοια του άρθρου 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας.
4)
Το άρθρο 38, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, καθώς και το άρθρο 46, παράγραφοι 1 και 3, της οδηγίας 2013/32, ερμηνευόμενα υπό το πρίσμα του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
έχουν την έννοια ότι:
το εθνικό δικαστήριο που επιλαμβάνεται προσφυγής κατά αποφάσεως με την οποία απορρίπτεται αίτηση διεθνούς προστασίας βάσει του λόγου απαραδέκτου περί ασφαλούς τρίτης χώρας, ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 33, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ, της οδηγίας, πρέπει να εξακριβώνει αν υπάρχει σύνδεσμος, κατά την έννοια του άρθρου 38, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, της εν λόγω οδηγίας, μεταξύ του αιτούντος και της οικείας τρίτης χώρας, τούτο δε ακόμη και αν το εθνικό του δίκαιο δεν του παρέχει τέτοια εξουσία.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η βουλγαρική.
(
i
)	Η ονομασία που έχει δοθεί στην παρούσα υπόθεση είναι πλασματική. Δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό όνομα κανενός διαδίκου.