Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L‑Għaxar Awla)
5 ta’ Marzu 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika tal-ażil – Direttiva 2013/32/UE – Il-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) – Proċeduri għall-għoti u għall-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali – Possibbiltà li t-terminu għall-għoti ta’ deċiżjoni jiġi estiż b’sitt xhur fil-każ ta’ għadd kbir ta’ applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali ppreżentati simultanjament – Deċiżjonijiet ta’ estensjoni suċċessivi – Kundizzjonijiet u limiti – Artikolu 4(1) – Obbligu, għall-Istati Membri, li jiżguraw li l-awtorità determinanti jkollha l-mezzi xierqa sabiex twettaq il-kompiti tagħha”
Fil-Kawża C‑489/24 [Safita] (i),
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mir-Raad van State (il-Kunsill tal-Istat, il-Pajjiżi l-Baxxi), permezz ta’ deċiżjoni tal‑10 ta’ Lulju 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑11 ta’ Lulju 2024, fil-proċedura
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
vs
X,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L‑Għaxar Awla),
komposta minn J. Passer (Relatur), President tal-Awla, E. Regan u D. Gratsias, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: L. Medina,
Reġistratur: A. Lamote, Amministratriċi,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tad‑9 ta’ Lulju 2025,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għal X, minn V. M. Oliana, advocate, u S. Rafi, experte,
–        għall-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, minn M. K. Bulterman u A. Hanje, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Ungeriż, minn Zs.  Biró‑Tóth u M. Z. Fehér, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Azema, A. Baeckelmans, F. Blanc u M. Debieuvre, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstemgħet l-Avukata Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali (ĠU 2013, L 180, p. 60), moqri flimkien mal-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva.
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn l-iStaatssecretaris van Justitie en Veiligheid (is-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà, il-Pajjiżi l-Baxxi) u X, ċittadin Sirjan, dwar l-assenza ta’ teħid ta’ deċiżjoni minn din l-awtorità, fit-terminu legali ta’ sitt xhur, dwar l-applikazzjoni tal-persuna kkonċernata għall-għoti ta’ permess ta’ residenza temporanja abbażi tal-ażil.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3        Il-premessi 3 u 18 tad-Direttiva 2013/32 jipprovdu:
“(3)      Il-Kunsill Ewropew, fil-laqgħa speċjali tiegħu f’Tampere fil‑15 u s‑16 ta’ Ottubru 1999, qabel li jaħdem sabiex tiġi stabbilita Sistema Ewropea Komuni tal-Asil, ibbażata fuq l-applikazzjoni sħiħa u inklużiva tal-[Konvenzjoni dwar l-istatus tar-refuġjati, iffirmata f’Genève fit]‑28 ta’ Lulju 1951 [Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 189, p. 150, Nru 2545 (1954)], kif emendata mill-Protokoll ta’ New York tal‑31 ta’ Jannar 1967 (“Konvenzjoni ta’ Ġinevra”), u b’hekk ikun affermat il-prinċipju ta’ non-refoulement u jkun żgurat li ħadd ma jintbagħat lura għall-persekuzzjoni.
[...]
(18)      Huwa fl-interessi ta’ kemm l-Istati Membri kif ukoll tal-applikanti għall-protezzjoni internazzjonali li deċiżjoni tittieħed malajr kemm jista’ jkun dwar l-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali, mingħajr preġudizzju għat-twettiq ta’ eżami xieraq u komplut.”
4        L-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, bit-titolu “Awtoritajiet responsabbli”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom jinnominaw, għall-proċeduri kollha, awtorità determinanti li tkun responsabbli li tagħmel eżami adegwat ta’ applikazzjonijiet skont din id-Direttiva. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li tali awtorità tkun ipprovduta b’mezzi xierqa, inkluż biżżejjed persunal kompetenti, biex iwettaq il-kompiti tiegħu skont din id-Direttiva.”
5        L-Artikolu 31 tal-imsemmija direttiva, bit-titolu “Proċedura ta’ eżami”, jipprevedi:
“1.      L-Istati Membri għandhom jipproċessaw l-applikazzjonijet għall-protezzjoni internazzjonali fi proċedura ta’ eżami b’konformità mal-prinċipji u l-garanziji bażiċi tal-Kapitolu II.
2.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura ta’ eżami tkun konkluża mill-aktar fis possibbli, mingħajr preġudizzju għal eżami adegwat u komplet.
3.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura ta’ eżami tkun konkluża fi żmien sitt xhur mill-preżentata tal-applikazzjoni.
Fejn applikazzjoni tkun suġġetta għall-proċedura stabbilita fir-Regolament (UE) Nru 604/2013 [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑ 26 ta’ Ġunju 2013 li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat liema hu l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali iddepożitata għand wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida (ĠU 2013, L 180, p. 31, rettifika fil-ĠU 2017, L 49, p. 50)], il-limitu ta’ żmien ta’ sitt xhur għandu jibda japplika mill-mument li l-Istat Membru responsabbli għall-eżami tagħha jiġi determinat f’konformità ma’ dak ir-Regolament, l-applikant ikun fit-territorju ta’ dak l-Istat Membru u l-awtorità responsabbli tkun ħadet responsabbiltà tiegħu.
L-Istati Membri jistgħu jestendu l-limitu ta’ żmien ta’ sitt xhur stabbilit f’dan il-paragrafu għal perjodu li ma jaqbiżx disa’ xhur oħra, meta:
[...]
(b)      għadd kbir ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jew persuni apolidi japplikaw simultanjament għall-protezzjoni internazzjonali, bir-riżultat li jsir diffiċli ħafna fil-prattika li l-proċedura tiġi ffinalizzata fil-limitu ta’ żmien ta’ sitt xhur;
[...]
Permezz ta’ eċċezzjoni, l-Istati Membri jistgħu, f’ċirkostanzi ġustifikati kif xieraq, jaqbżu l-limiti taż-żmien stabbiliti li jinsabu f’dan il-paragrafu b’massimu ta’ tliet xhur meta dan ikun meħtieġ sabiex jiġi żgurat eżami adegwat u sħiħ tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
[...]
5.      Fi kwalunkwe każ, l-Istati Membri għandhom jikkonkludu l-proċedura ta’ eżami f’limitu ta’ żmien massimu ta’ 21 xahar minn meta ssir l-applikazzjoni.
6.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fejn ma tistax tittieħed deċiżjoni fi żmien sitt xhur, l-applikant konċernat għandu:
(a)      jiġi informat bid-dewmien; u
(b)      jirċievi, fuq talba tiegħu/tagħha, informazzjoni dwar ir-raġunijiet għad-dewmien u l- medda ta’ żmien li fih tkun mistennija li tingħata d-deċiżjoni dwar l-applikazzjoni tiegħu.
[...]”
Id-dritt Olandiż
Il-Liġi dwar il-Barranin tal‑2000
6        L-Artikolu 42 tal-Wet tot algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000) (il-Liġi dwar ir-Reviżjoni Ġenerali tal-Liġi dwar il-Barranini (il-Liġi dwar il-Barranin tal‑2000)], tat‑23 ta’ Novembru 2000 (Stb. 2000, Nru 495), jipprevedi:
“1.      Id-deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għall-għoti ta’ permess ta’ residenza temporanja msemmi fl-Artikolu 28 jew għall-għoti ta’ permess ta’ residenza għal żmien indeterminat imsemmi fl-Artikolu 33 għandha tiġi adottata fi żmien sitt xhur minn meta tasal l-applikazzjoni.
[...]
4.      It-terminu msemmi fil-paragrafu 1 jista’ jiġi estiż b’terminu massimu ta’ disa’ xhur addizzjonali meta:
[...]
b.      minħabba għadd kbir ta’ barranin li jippreżentaw applikazzjoni fl-istess żmien, ikun diffiċli ħafna, fil-prattika, li l-proċedura tiġi konkluża fit-terminu ta’ sitt xhur; [...]
[...]”
Il-WBV 2022/22
7        Fil‑21 ta’ Settembru 2022, is-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà adotta l-Besluit houdende wijziging van de Vreemdelingencirculaire 2000 (id-Digriet li Jemenda ċ-Ċirkulari tal‑2000 dwar il-Barranin; iktar ’il quddiem il-“WBV 2022/22”), li daħal fis-seħħ fis‑27 ta’ Settembru 2022.
8        Il-WBV 2022/22 emenda il-Vreemdelingencirculaire 2000 (iċ-Ċirkulari tal‑2000 dwar il-Barranin), b’mod partikolari sabiex jestendi t-terminu għall-eżami tal-applikazzjonijiet għall-ażil previst mil-Liġi dwar il-Barranin tal‑2000. Din iċ-ċirkulari issa taqra kif ġej:
“[...]
2.13      Id-deċiżjoni
It-terminu għall-għoti ta’ deċiżjoni
L-[Immigratie‑ en Naturalisatiedienst (id-Dipartiment tal-Immigrazzjoni u tan-Naturalizzazzjonijiet, il-Pajjiżi l-Baxxi) (iktar ’il quddiem l-“IND”)] għandu jieħu deċiżjoni dwar l-applikazzjoni f’terminu ta’ sitt xhur mill-preżentazzjoni tal-applikazzjoni għall-għoti jew għall-estensjoni ta’ permess ta’ residenza temporanja abbażi tal-ażil. Dan it-terminu jista’ jiġi estiż abbażi tal-Artikolu 42 tal-[Liġi dwar il-Barranin tal‑2000].
Mid-dħul fis-seħħ tal-WBV 2022/22, l-IND għandu jagħmel użu mill-possibbiltà prevista fl-Artikolu 42(4)(b) tal-[Liġi dwar il-Barranin tal‑2000] li jestendi t-terminu b’disa’ xhur fil-qasam tal-ażil. Dan ifisser li l-IND jestendi b’disa’ xhur it-terminu legali għall-għoti ta’ deċiżjoni dwar l-applikazzjonijiet kollha għall-għoti ta’ permess ta’ residenza temporanja abbażi tal-ażil jekk it-terminu legali għall-għoti ta’ deċiżjoni dwar applikazzjoni jkun għadu ma skadiex fid-data tad-dħul fis-seħħ tal-WBV 2022/22. Din l-estensjoni tat-terminu għall-għoti ta’ deċiżjoni għandha tapplika għall-applikazzjonijiet
ppreżentati sal‑1 ta’ Jannar 2023.
[...]”
Il-WBV 2023/3
9        Is-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà adotta, fis‑26 ta’ Jannar 2023, il-Besluit houdende wijziging van de Vreemdelingencirculaire 2000 (id-Digriet Li Jemenda ċ-Ċirkulari tal‑2000 dwar il-Barranin, iktar ’il quddiem il-“WBV 2023/3”), li, għal darba oħra, emenda ċ-Ċirkulari tal‑2000 dwar il-Barranin kif ġej:
“[...]
2.13      Għoti tad-deċiżjoni
L-IND għandu jieħu deċiżjoni dwar l-applikazzjoni fi żmien sitt xhur mill-preżentazzjoni tal-applikazzjoni għall-għoti jew għall-estensjoni ta’ permess ta’ residenza temporanja abbażi tal-ażil. Dan it-terminu jista’ jiġi estiż abbażi tal-Artikolu 42 tal-[Liġi dwar il-Barranin tal‑2000].
[...]
Wara l-pubblikazzjoni tal-WBV 2023/3, l-estensjoni b’disa’ xhur tat-terminu għall-għoti ta’ deċiżjoni għandha tapplika wkoll għall-applikazzjonijiet għall-ażil ippreżentati bejn l‑1 ta’ Jannar 2023 u l‑1 ta’ Jannar 2024.
[...]”
Il-WBV 2023/26
10      Fis‑27 ta’ Diċembru 2023, is-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigrutà adotta l-Besluit houdende wijziging van de Vreemdelingencirculaire 2000(id-Digriet li Jemenda ċ-Ċirkulari tal‑2000 dwar il-Barranin; iktar ’il quddiem il-“WBV 2022/26”), li emendat mill-ġdid iċ-Ċirkulari tal‑2000 dwar il-Barranini b’dan il-mod.
“[...]
2.13      Għoti tad-deċiżjoni
L-[IND] għandu jieħu deċiżjoni dwar l-applikazzjoni fi żmien sitt xhur mill-preżentazzjoni tal-applikazzjoni għall-għoti jew għall-estensjoni ta’ permess ta’ residenza temporanja abbażi tal-ażil. Dan it-terminu jista’ jiġi estiż abbażi tal-Artikolu 42 tal-[Liġi dwar il-Barranin tal‑2000].
[...]
Wara l-pubblikazzjoni tal-WBV 2023/26, l-estensjoni b’disa’ xhur tat-terminu għall-għoti ta’ deċiżjoni għandha tapplika wkoll għall-applikazzjonijiet għall-ażil ippreżentati bejn l‑1 ta’ Jannar 2024 u l‑1 ta’ Jannar 2025.
[...]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
11      X
ippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fil-Pajjiżi l-Baxxi fis‑17 ta’ Frar 2023.
12      Fit‑23 ta’ Awwissu 2023, X bagħat intimazzjoni lis-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà minħabba l-assenza ta’ teħid ta’ deċiżjoni fit-terminu ta’ sitt xhur previst fl-Artikolu 42(1) tal-Liġi dwar il-Barranin tal‑2000.
13      Peress li s-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà baqa’ sieket matul il-ġimagħtejn wara din l-intimazzjoni, X ippreżenta rikors quddiem ir-rechtbank Den Haag (il-Qorti Distrettwali ta’ Den Haag, il-Pajjiżi l-Baxxi).
14      Permezz ta’ sentenza tat‑12 ta’ Diċembru 2023, dik il-qorti ddikjarat dan ir-rikors inammissibbli, sa fejn dan kien jirrigwarda l-assenza ta’ deċiżjoni meħuda fi żmien xieraq, billi qieset li t-terminu ta’ sitt xhur għall-għoti ta’ deċiżjoni applikabbli għal din it-talba kien ġie legalment estiż b’disa’ xhur wara l-adozzjoni tal-WBV 2023/3. Madankollu, l-imsemmija qorti ddeċidiet li t-tul ta’ din l-estensjoni kien limitat għal disa’ xhur wara d-dħul fis-seħħ tal-WBV 2022/22. Minn dan jirriżulta li l-WBV 2023/3 u l-estensjoni tat-terminu li dan jipprevedi ma japplikawx għall-applikazzjonijiet għall-ażil ippreżentati wara s‑26 ta’ Ġunju 2023.
15      Is-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà appella minn dik is-sentenza quddiem ir-Raad van State (il-Kunsill tal-Istat, il-Pajjiżi l-Baxxi), li huwa l-qorti tar-rinviju. X ippreżenta appell inċidentali mill-imsemmija sentenza.
16      Quddiem il-qorti tar-rinviju, is-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà jsostni li r-rechtbank Den Haag (il-Qorti Distrettwali ta’ Den Haag) qieset b’mod żbaljat, l-ewwel nett, li l-WBV 2023/3 kien imur kontra l-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32 fir-rigward tal-applikazzjonijiet għall-ażil ippreżentati wara s‑26 ta’ Ġunju 2023, jiġifieri disa’ xhur wara d-dħul fis-seħħ tal-WBV 2022/22, u, it-tieni nett, li l-estensjonijiet suċċessivi kellhom ikunu limitati ratione temporis, fid-dawl tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2013/32. Is-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà jqis li huwa jista’ jagħmel użu mill-possibbiltà li jestendi b’disa’ xhur it-terminu għall-għoti ta’ deċiżjoni anki jekk huwa jkun diġà għamel dan qabel, sakemm id-dħul ta’ applikanti għall-ażil ikun tali li dan it-terminu estiż ikun neċessarju għall-ipproċessar xieraq u eżawrjenti tal-applikazzjonijiet għall-ażil. Huwa jinvoka żieda fl-għadd ta’ applikazzjonijiet għall-ażil matul is-sena 2023 meta mqabbel mas-sena 2022 u jallega li huwa għadu kkonfrontat b’dewmien fl-ipproċessar tal-applikazzjonijiet għall-ażil, minkejja l-miżuri adottati sabiex jitnaqqas it-terminu għall-ipproċessar ta’ dawn l-applikazzjonijiet u sabiex jiżdied l-għadd ta’ deċiżjonijiet mogħtija.
17      Insostenn tal-appell inċidentali tiegħu, X isostni li r-rechtbank Den Haag (il-Qorti Distrettwali ta’ Den Haag) żbaljat meta ddeċidiet li l-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32 seta’ japplika għas-sitwazzjoni li s-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà jallega li għandu quddiemu. Fil-fatt, żieda progressiva fl-għadd ta’ applikazzjonijiet għall-ażil ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni. Għaldaqstant, l-estensjoni tat-terminu għall-għoti ta’ deċiżjoni abbażi kemm tal-WBV 2022/22 kif ukoll tal-WBV 2023/3 hija illegali.
18      Il-qorti tar-rinviju tqis li, minkejja li t-talba għal deċiżjoni preliminari li hija ressqet preċedentement quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li tat lok għas-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2025, Zimir (C‑662/23, EU:C:2025:326), kienet tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-istess dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, huwa neċessarju li jsiru domandi addizzjonali lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex isir magħruf jekk is-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà huwiex awtorizzat jestendi, mill-ġdid, permezz tal-WBV 2023/3, it-terminu għat-teħid ta’ deċiżjoni dwar l-applikazzjonijiet għall-ażil.
19      B’mod iktar partikolari, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk, u fl-affermattiv taħt liema kundizzjonijiet, Stat Membru jistax juża, diversi drabi u b’mod konsekuttiv, il-possibbiltà, prevista fil-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32, li jestendi t-terminu għall-għoti ta’ deċiżjoni sabiex jipproċessa applikazzjonijiet għall-ażil, fid-dawl b’mod partikolari tal-obbligu tiegħu, previst fl-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva, li jiżgura li l-awtorità responsabbli mill-eżami tal-applikazzjonijiet għall-ażil ikollha l-mezzi xierqa, inkluż għadd suffiċjenti ta’ persunal kompetenti, sabiex twettaq il-kompiti tagħha. Hija tirrileva f’dan ir-rigward li ċ-ċirkustanzi li wasslu għall-estensjoni tat-terminu għall-għoti ta’ deċiżjoni abbażi tal-WBV 2022/22 u tal-WBV 2023/3 probabbilment mhux ser jinbidlu fil-futur qarib u tippreċiża li s-Segretarju tal-Istat għall-Ġustizzja u għas-Sigurtà sa dak iż-żmien adotta t-tielet deċiżjoni ta’ estensjoni billi adotta l-WBV 2023/26.
20      F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-Raad van State (il-Kunsill tal-Istat) iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      Il-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva [2013/32] jista’ jiġi applikat diversi drabi b’mod konsekuttiv mill-awtorità determinanti?
2)      Jekk l-ewwel domanda tingħata risposta fl-affermattiv:
a.      Taħt liema kundizzjonijiet tista’ l-awtorità determinanti tapplika l-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32 diversi drabi b’mod konsekuttiv, u l-perijodu totali li matulu l-awtorità determinanti tista’ tapplika din id-dispożizzjoni diversi drabi b’mod konsekuttiv huwa limitat ratione temporis?
b.      Sa liema punt il-qorti tista’ jew għandha tieħu inkunsiderazzjoni, sabiex tiddetermina jekk l-awtorità determinanti setgħetx testendi b’mod konsekuttiv it-terminu għad-deċiżjoni wara digriet ta’ estensjoni preċedenti, iż-żieda tan-numru ta’ applikazzjonijiet għal ażil, inkluż meta mqabbel mal-perijodu qabel id-digriet ta’ estensjoni preċedenti, kif ukoll tal-eventwali sforzi magħmula minn din l-awtorità sabiex iżżid il-kapaċità deċiżjonali insuffiċjenti, sabiex tiżgura – fid-dawl tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2013/32 – eżami xieraq u eżawrjenti tal-applikazzjonijiet għal ażil?”
Fuq id-domandi preliminari
21      Permezz taż-żewġ domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva, għandux jiġi interpretat fis-sens li Stat Membru jista’, u, fl-affermattiv, taħt liema kundizzjonijiet, jiddeċiedi, diversi drabi u b’mod konsekuttiv, li jestendi b’tul massimu ta’ disa’ xhur it-terminu applikabbli għall-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali ippreżentati quddiemu.
22      Il-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32 jipprevedi li l-Istati Membri jistgħu jestendu b’mhux iktar minn disa’ xhur it-terminu ta’ sitt xhur għall-eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali meta, minħabba l-fatt li għadd kbir ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jew ta’ persuni apolidi jkunu applikaw simultanjament għal protezzjoni internazzjonali, ikun diffiċli ħafna, fil-prattika, li tiġi konkluża l-proċedura f’dan it-terminu.
23      Għalhekk, il-possibbiltà għall-Istati Membri li jestendu t-terminu ta’ sitt xhur għall-eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali, skont din id-dispożizzjoni, hija suġġetta għall-issodisfar ta’ tliet kundizzjonijiet marbuta mill-qrib ma’ xulxin u kumulattivi, jiġifieri, l-ewwel nett, li tali applikazzjonijiet jiġu ppreżentati “simultanjament”, it-tieni nett, li dawn l-applikazzjonijiet jiġu ppreżentati minn “għadd kbir” ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jew ta’ persuni apolidi u, it-tielet nett, li jkun għalhekk “diffiċli ħafna fil-prattika li l-proċedura tiġi ffinalizzata fil-limitu ta’ żmien ta’ sitt xhur”. Dawn il-kundizzjonijiet, interdipendenti, għandhom jiġu interpretati b’mod konġunt (sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, punt 33).
24      Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ripetutament li, konformement mal-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32, it-terminu ta’ sitt xhur previst għall-eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali, li huwa previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(3) ta’ din id-direttiva, jista’ jiġi estiż b’terminu ta’ disa’ xhur minn Stat Membru fil-każ ta’ żieda sinjifikattiva, f’perijodu qasir ta’ żmien, fl-għadd ta’ dawn l-applikazzjonijiet meta mqabbel mat-tendenza abitwali u prevedibbli f’dan l-Istat Membru, fatt li jeskludi s-sitwazzjoni kkaratterizzata minn żieda progressiva fl-għadd tal-imsemmija applikazzjonijiet fuq perijodu twil (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, punt 49).
25      Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk u taħt liema kundizzjonijiet il-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32 jippermetti lil Stat Membru jiddeċiedi diversi drabi u b’mod konsekuttiv li jestendi t-terminu tal-proċedura ta’ eżami, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, għall-finijiet tal-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti (ara s-sentenzi tas‑17 ta’ Novembru 1983, Merck, 292/82, EU:C:1983:335, punt 12, u tal‑11 ta’ Diċembru 2025, GKV‑Spitzenverband, C‑743/23, EU:C:2025:954, punt 41).
26      F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li l-formulazzjoni tal-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32 ma tippermettix, bħala tali, li jiġi ddeterminat jekk Stat Membru jistax jiddeċiedi diversi drabi u b’mod konsekuttiv li jestendi t-terminu applikabbli għall-proċedura ta’ eżami, sakemm it-tliet kundizzjonijiet elenkati fil-punt 23 ta’ din is-sentenza jkunu ssodisfatti.
27      Fir-rigward tal-kuntest li taħtu taqa’ din id-dispożizzjoni, għandu jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 31(2) tad-Direttiva 2013/32, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura ta’ eżami tkun konkluża fl-iqsar żmien possibbli, bla ħsara għal eżami xieraq u eżawrjenti. Barra minn hekk,
mill-Artikolu 31(3) ta’ din id-direttiva jirriżulta li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura ta’ eżami tkun konkluża fi żmien sitt xhur mill-preżentazzjoni tal-applikazzjoni. Barra minn hekk, ir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tal-imsemmija direttiva jippreċiża li, eċċezzjonalment, l-Istati Membri jistgħu, f’ċirkustanzi debitament iġġustifikati, jaqbżu b’mhux iktar minn tliet xhur it-termini preskritti meta dan ikun meħtieġ sabiex jiġi żgurat eżami xieraq u sħiħ tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. Fi kwalunkwe każ, mill-Artikolu 31(5) tal-istess direttiva jirriżulta li l-Istati Membri għandhom jikkonkludu l-proċedura ta’ eżami f’terminu massimu ta’ 21 xahar mill-preżentazzjoni tal-applikazzjoni.
28      Għandu jittieħed ukoll inkunsiderazzjoni l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2013/32, li jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtorità li huma jinnominaw, sabiex twettaq eżami xieraq tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali, ikollha l-mezzi xierqa, inkluż għadd suffiċjenti ta’ persunal kompetenti, sabiex twettaq il-kompiti tagħha konformement ma’ din id-direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, punt 40).
29      Fir-rigward tal-għan imfittex mid-Direttiva 2013/32, mill-premessi 3 u 18 tagħha jirriżulta li din hija intiża li tistabbilixxi sistema Ewropea komuni tal-ażil, li fiha l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali għandhom ikunu s-suġġett ta’ deċiżjoni kemm jista’ jkun malajr wara t-twettiq ta’ eżami xieraq u eżawrjenti ta’ dawn l-applikazzjonijiet, bla ħsara għall-possibbiltà li jiġi estiż, konformement mat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) ta’ din id-direttiva, it-terminu ta’ sitt xhur previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tagħha sabiex jiġu
affrontati sitwazzjonijiet partikolari li jiġġustifikaw terminu ta’ eżami itwal, sabiex ikun jista’ jiġi ggarantit tali eżami xieraq u eżawrjenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, punti 43 u 44).
30      Għalhekk, kemm mill-kuntest li taħtu jaqa’ il-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32 kif ukoll mill-għan imfittex minn din id-direttiva jirriżulta li xejn ma jippermetti li jiġi eskluż a priori li Stat Membru jista’ jiddeċiedi diversi drabi u b’mod konsekuttiv li jestendi t-terminu tal-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali ppreżentati quddiemu, sakemm it-tliet kundizzjonijiet elenkati fil-punt 23 ta’ din is-sentenza jkunu ssodisfatti u sakemm il-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali partikolari tkun konkluża f’terminu massimu ta’ 21 xahar mill-preżentazzjoni tal-applikazzjoni.
31      Madankollu, hekk kif tfakkar fil-punt 24 ta’ din is-sentenza, interpretazzjoni tal-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32 li tkun tippermetti lil Stat Membru jestendi dan it-terminu fil-każ ta’ żieda progressiva fl-għadd ta’ dawn l-applikazzjonijiet fuq perijodu estiż tkun tikkomprometti l-għan imfittex minn din id-direttiva.
32      Barra minn hekk, jekk l-għadd ta’ applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali jibqa’ kontinwament għoli għal perijodu twil, l-Istat Membru kkonċernat għandu jalloka lill-awtorità determinanti mezzi xierqa u suffiċjenti sabiex hija tkun tista’ tipproċessa l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali b’osservanza tad-Direttiva 2013/32, konformement mal-obbligu msemmi fl-Artikolu 4(1) tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, punt 55).
33      Għaldaqstant, għalkemm Stat Membru jista’ jiddeċiedi diversi drabi u b’mod konsekuttiv li jestendi t-terminu applikabbli għall-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali ppreżentati quddiemu, it-tul akkumulat ta’ dawn l-estensjonijiet suċċessivi ma jistax, madankollu, jaqbeż iż-żmien neċessarju għal dan l-Istat Membru sabiex jikkonforma ruħu mal-obbligu msemmi fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2013/32 u sabiex iqiegħed iktar mezzi għad-dispożizzjoni tal-awtorità determinanti, b’mod li din tkun mill-ġdid f’pożizzjoni li tipproċessa l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali fit-terminu ta’ sitt xhur previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(3) ta’ din id-direttiva. Dan iż-żmien neċessarju għandu jiġi evalwat fid-dawl taż-żmien meħtieġ għar-reklutaġġ u għat-taħriġ tal-persunal kompetenti sabiex jipproċessa l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali rċevuti b’mod xieraq u eżawrjenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2025, Zimir, C‑662/23, EU:C:2025:326, punt 48).
34      Għalhekk, wara li jkun estenda għall-ewwel darba t-terminu applikabbli għall-proċedura ta’ eżami abbażi tal-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32, l-Istat Membru kkonċernat ikun jista’ juża din l-istess possibbiltà sabiex jestendi mill-ġdid dan it-terminu, sabiex b’mod partikolari jieħu inkunsiderazzjoni ż-żieda, anki mhux sinjifikattiva, fl-għadd ta’ applikazzjonijiet għall-ażil meta mqabbel mal-perijodu kopert mid-deċiżjoni ta’ estensjoni preċedenti, biss jekk huwa jirnexxielu juri, billi jimmotiva debitament id-deċiżjoni tiegħu f’dan ir-rigward permezz ta’ elementi konkreti, li, minkejja l-isforzi li huwa għamel sabiex jaffronta l-influss simultanju ta’ applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali, huwa ma kellux biżżejjed żmien sabiex jalloka lill-awtorità determinanti mezzi xierqa u suffiċjenti, b’mod partikolari permezz tar-reklutaġġ u tat-taħriġ tal-persunal kompetenti, sabiex hija tkun tista’ tipproċessa l-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali b’mod xieraq u eżawrjenti fit-terminu ta’ sitt xhur previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 31(3) ta’ din id-direttiva.
35      Barra minn hekk, konformement mal-Artikolu 31(6) tad-Direttiva 2013/32, l-applikanti għal protezzjoni internazzjonali kkonċernati għandhom, minn naħa, jiġu informati mill-awtorità determinanti bil-fatt li l-Istat Membru li hija taqa’ taħtu ddeċieda li jestendi t-terminu tal-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjoni tagħhom u, min-naħa l-oħra, jirċievu, meta huma jitolbu dan, l-informazzjoni kollha dwar ir-raġunijiet għal din l-estensjoni u t-terminu li fih l-applikazzjoni tagħhom tista’ tkun is-suġġett ta’ deċiżjoni.
36      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li l-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva, għandu jiġi interpretat fis-sens li Stat Membru jista’ jiddeċiedi diversi drabi u b’mod konsekuttiv li jestendi t-terminu applikabbli għall-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali ppreżentati quddiemu, sakemm dan l-Istat Membru jkun f’pożizzjoni li juri, minn naħa, li, minkejja l-isforzi li huwa għamel sabiex jaffronta l-influss simultanju ta’ applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali, huwa ma kellux biżżejjed żmien sabiex jissodisfa l-obbligu tiegħu li jalloka lill-awtorità determinanti mezzi xierqa u suffiċjenti sabiex hija tkun tista’ tipproċessa dawn l-applikazzjonijiet b’mod xieraq u eżawrjenti u, min-naħa l-oħra, li t-tul akkumulat tal-estensjonijiet suċċessivi la jaqbeż iż-żmien li huwa neċessarju għalih sabiex josserva dan l-obbligu u lanqas it-terminu massimu ta’ 21 xahar mill-preżentazzjoni ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali partikolari.
Fuq l-ispejjeż
37      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Għaxar Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Il-punt (b) tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 31(3) tad-Direttiva 2013/32/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali, moqri flimkien mal-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva.
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
Stat Membru jista’ jiddeċiedi diversi drabi u b’mod konsekuttiv li jestendi t-terminu applikabbli għall-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali ppreżentati quddiemu, sakemm dan l-Istat Membru jkun f’pożizzjoni li juri, minn naħa, li, minkejja l-isforzi li huwa għamel sabiex jaffronta l-influss simultanju ta’ applikazzjonijiet għal protezzjoni internazzjonali, huwa ma kellux biżżejjed żmien sabiex jissodisfa l-obbligu tiegħu li jalloka lill-awtorità determinanti mezzi xierqa u suffiċjenti sabiex hija tkun tista’ tipproċessa dawn l-applikazzjonijiet b’mod xieraq u eżawrjenti u, min-naħa l-oħra, li t-tul akkumulat tal-estensjonijiet suċċessivi la jaqbeż iż-żmien li huwa neċessarju għalih sabiex josserva dan l-obbligu u lanqas it-terminu massimu ta’ 21 xahar mill-preżentazzjoni ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali partikolari.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.
i      L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.