62021CJ0653
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla)
23 ta’ Marzu 2023 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Suq intern – Armonizzazzjoni tal-liġijiet nazzjonali dwar il-makkinarji, it-tagħmir elettriku taħt voltaġġ u apparat ta’ pressjoni – Direttiva 2006/42/KE – Direttiva 2014/35/UE – Direttiva 2014/68/UE – ‘Marka CE’ – Impożizzjoni, permezz ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, ta’ rekwiżiti supplimentari għar-rekwiżiti ta’ sigurtà essenzjali previsti minn dawn id-direttivi – Kundizzjonijiet – Leġiżlazzjoni nazzjonali fil-qasam tas-sigurtà kontra r-riskji ta’ nirien u ta’ paniku fl-istabbilimenti li jilqgħu l-pubbliku”
Fil-Kawża C‑653/21,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat, Franza), permezz ta’ deċiżjoni tas‑16 ta’ Lulju 2021, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis‑27 ta’ Ottubru 2021, fil-proċedura
Syndicat Uniclima
vs
Ministre de l’Intérieur,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla),
komposta minn M. Safjan, President tal-Awla, N. Piçarra (Relatur) u N. Jääskinen, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Syndicat Uniclima, minn A. Le Mière, avocat,
–
għall-Gvern Franċiż, minn A.‑L. Desjonquères u N. Vincent, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn P. Ondrůšek, E. Sanfrutos Cano u F. Thiran, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstemgħat l-Avukata Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 6(1) u tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2006/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Mejju 2006 dwar il-makkinarju, u li temenda d-Direttiva 95/16/KE (ĠU 2006, L 157, p. 24, rettifika fil-ĠU 2007, L 174, p. 18), tal-punt 14 tal-Artikolu 2 u tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2014/35/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Frar 2014 dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relattivament għat-tqegħid fis-suq ta’ tagħmir elettriku ddisinjat għall-użu fi ħdan ċerti limiti tal-voltaġġ (ĠU 2014, L 96, p. 357), tal-punt 31 tal-Artikolu 2 u tal-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2014/68/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑15 ta’ Mejju 2014 dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mat-tqegħid fis-suq ta’ apparat ta’ pressjoni (ĠU 2014, L 189, p. 164, rettifika fil-ĠU 2015, L 157, p. 112), kif ukoll tar-Regolament (UE) Nru 517/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ April 2014 dwar gassijiet fluworurati b’effett ta’ serra u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 842/2006 (ĠU 2014, L 150, p. 195).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn is-sindakat Uniclima u l-Ministeru għall-Intern (Franza) fir-rigward tal-legalità tal-arrêté du 10 mai 2019 modifiant l’arrêté du 25 juin 1980 portant approbation des dispositions générales du règlement de sécurité contre les risques d’incendie et de panique dans les établissements recevant du public (ERP) (id-Digriet tal‑10 ta’ Mejju 2019 li jemenda d-Digriet tal-25 ta’ Ġunju 1980 li japprova d-dispożizzjonijiet ġenerali tar-regoli ta’ sigurtà kontra r-riskji ta’ nirien u ta’ paniku fl-istabbilimenti li jilqgħu l-pubbliku (ERP)) (JORF tas‑17 ta’ Mejju 2019, test Nru 20).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament Nru 517/2014
3
Skont l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 517/2014:
“L-objettiv ta’ dan ir-Regolament hu li jipproteġi l-ambjent bit-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet fluworurati b’effett ta’ serra. Għaldaqstant, dan ir-Regolament:
(a)
jistabbilixxi regoli dwar it-trażżin, l-użu, l-irkupru u l-qerda ta’ gassijiet fluworurati b’effett ta’ serra, u miżuri anċillari relatati;
(b)
jimponi kondizzjonijiet dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti speċifiċi u tagħmir li fih, jew li l-funzjonament tiegħu jiddependi minn, gassijiet fluworurati b’effett ta’ serra;
(c)
jimponi kondizzjonijiet dwar użi speċifiċi tal-gassijiet fluworurati b’effett ta’ serra; u
(d)
jistabbilixxi limiti kwantitattivi għat-tqegħid fis-suq tal-idrofluworokarburi.”
Id-Direttiva 2014/68
4
Skont il-premessi 37 u 62 tad-Direttiva 2014/68:
“(37)
L-apparat u assemblaġġi ta’ pressjoni, bħala regola ġenerali, għandu jkollhom il-marka CE […] li tindika l-konformità tal-apparat jew tal-assemblaġġi ta’ pressjoni [u] hija r-riżultat viżibbli ta’ proċess sħiħ li jinkludi l-valutazzjoni ta’ konformità f’sens wiesa’. […] Ir-regoli li jirreglaw it-twaħħil tal-marka CE għandhom jiġu stabbiliti f’din id-Direttiva.
[…]
(62)
[…] l-objettiv ta’ din id-din id-Direttiva [huwa] li tiżgura li l-apparat jew l-assemblaġġi ta’ pressjoni fis-suq jissodisfaw ir-rekwiżiti li jipprovdu livell għoli ta’ protezzjoni ta’ saħħa u sikurezza tal-persuni u l-protezzjoni tal-annimali domestiċi jew il-proprjetà, filwaqt li tiggarantixxi l-funzjonament tas-suq intern […]”
5
L-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“1.   Din id-Direttiva għandha tapplika għad-disinn, il-manifattura u l-valutazzjoni ta’ konformità ta’ apparat ta’ pressjoni u assemblaġġi bi pressjoni massima permessa PS ogħla minn 0,5 bar.
2.   Din id-Direttiva ma għandhiex tapplika għal:
[…]
(f)
apparat […] kopert b’waħda mid-Direttivi li ġejjin:
(i)
Id-Direttiva [2006/42]
[…]
(iii)
Id-Direttiva [2014/35]
[…]”
6
L-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva jipprovdi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(6)
‘assemblaġġi’ tfisser bosta biċċiet ta’ apparat ta’ pressjoni assemblati minn manifattur sabiex jiffurmaw oġġett sħiħ u li jaħdem bħala oġġett sħiħ;
[…]
(15)
‘tqegħid fis-suq’ tfisser kull provvista ta’ apparat jew assemblaġġi ta’ pressjoni għad-distribuzzjoni jew l-użu fis-suq tal-Unjoni [Ewropea] waqt attività kummerċjali, sew jekk bi ħlas sew mingħajr ħlas;
[…]
(17)
‘tħaddim’ tfisser l-ewwel darba li jkun ntuża apparat jew assemblaġġ ta’ pressjoni mill-utent tiegħu;
[…]
(31)
‘marka CE’ tfisser marka li permezz tagħha l-manifattur jindika li l-apparat ta’ pressjoni jew l-assemblaġġ huwa konformi mar-rekwiżiti applikabbli stabbiliti fil-leġislazzjoni tal-Unjoni dwar l-armonizzazzjoni li tipprovdi għat-twaħħil tagħha;
[…]”
7
L-Artikolu 3 tal-istess direttiva, intitolat “It-tqegħid fis-suq u t-tħaddim”, jipprevedi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“1.   Stati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw li apparat u l-assemblaġġi ta’ pressjoni jkunu jistgħu jitqiegħdu fis-suq u jitħaddmu biss jekk, jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ din id-Direttiva meta jiġu installati u mantenuti u użati kif suppost għall-finijiet li għalihom ġew maħsuba.
2.   Id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva ma għandhomx jaffettwaw l-intitolament tal-Istati Membri sabiex jippreskrivu, fir-rigward dovut għad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, tali rekwiżiti li huma jistgħu iqisu meħtieġa sabiex jiżguraw li persuni u, b’mod partikolari, ħaddiema jkunu protetti matul l-użu tal-apparat jew assemblaġġ ta’ pressjoni in kwistjoni sakemm dan ma jfissirx modifikazzjonijiet għal tali apparat jew assemblaġġ b’mod mhux speċifikat f’din id-Direttiva.”
8
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2014/68 jipprovdi:
“L-Istati Membri ma għandhomx, għal raġunijiet ta’ riskji minħabba pressjoni, jipprojbixxu, jirrestrinġu jew ma jħallux it-tqegħid fis-suq jew tħaddim taħt il-kundizzjonijiet speċifikati mill-manifattur ta’ apparat jew assemblaġġi ta’ pressjoni li jikkonformaw ma’ din id-Direttiva.”
9
L-Artikolu 40 ta’ din id-direttiva, intitolat “Proċedura għat-trattament ta’ apparat u assemblaġġi ta’ pressjoni li jippreżentaw riskju fil-livell nazzjonali”, jipprevedi:
“1.   Fejn l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq ta’ Stat Membru wieħed ikollhom raġunijiet suffiċjenti sabiex jemmnu li apparat jew assemblaġġ ta’ pressjoni koperti minn din id-Direttiva jippreżentaw riskju għas-saħħa jew is-sikurezza tal-persuni jew tal-annimali domestiċi jew għall-proprjetà, huma għandhom jagħmlu evalwazzjoni fir-rigward tal-apparat jew l-assemblaġġ ta’ pressjoni kkonċernat li tkopri r-rekwiżiti relevanti kollha stabbiliti f’din id-Direttiva. […]
Fejn, tul il-valutazzjoni msemmija fl-ewwel subparagrafu, l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq isibu li l-apparat jew l-assemblaġġ ma jkunx konformi mar-rekwiżiti stabbiliti minn din id-Direttiva, huma għandhom mingħajr dewmien jesiġu li l-operatur ekonomiku rilevanti jieħu l-miżuri korrettivi kollha xierqa biex iġib l-apparat jew l-assemblaġġ konformi ma’ dawk ir-rekwiżiti, li jirtira l-apparat jew l-assemblaġġ mis-suq jew li jieħdu lura fi żmien raġonevoli li jkun jaqbel man-natura tar-riskju, skont kif jistabbilixxu.
[…]
4.   Fejn l-operatur ekonomiku rilevanti ma jiħux azzjoni korrettiva adegwata fil-perjodu ta’ żmien imsemmi fit-tieni subparagrafu tal-paragrafu 1, l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq għandhom jieħdu l-miżuri provviżorji xierqa kollha biex jipprojbixxu jew jirrestrinġu l-apparat jew l-assemblaġġ milli jitqiegħed fis-suq nazzjonali tagħhom, jirtirawh minn dak is-suq jew jiġbruh lura.
L-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni [Ewropea] u lill-Istati Membri l-oħra, mingħajr dewmien, dwar dawk il-miżuri.
[…]”
10
L-Artikolu 41 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Proċedura ta’ salvagwardja tal-Unjoni”, jipprovdi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“Jekk il-miżura nazzjonali tkun ikkunsidrata ġustifikata, l-Istati Membri kollha għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jiżguraw li l-apparat jew l-assemblaġġ li ma jikkonformax jiġi rtirat mis-suq tagħhom, u għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni b’konsegwenza. Jekk il-miżura nazzjonali titqies li mhix ġustifikata, l-Istat Membru konċernat għandu jirtira dik il-miżura.”
Id-dritt nazzjonali
11
L-Artikolu CH 35, dwar l-apparati jew l-installazzjonijiet li jużaw refriġeranti, tal-arrêté du 25 juin 1980 portant approbation des dispositions générales du règlement de sécurité contre les risques d’incendie et de panique dans les établissements recevant du public (ERP) (id-Digriet tal‑25 ta’ Ġunju 1980 li japprova d-dispożizzjonijiet ġenerali tar-regoli ta’ sigurtà kontra r-riskji ta’ nirien u ta’ paniku fl-istabbilimenti li jilqgħu l-pubbliku (ERP)) (JORF tal‑14 ta’ Awwissu 1980), fil-verżjoni tiegħu li jirriżulta mid-Digriet tal‑10 ta’ Mejju 2019 (iktar ’il quddiem id-“Digriet tal‑25 ta’ Ġunju 1980”), jipprovdi, fl-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 3 tiegħu intitolat “Dispożizzjonijiet applikabbli fil-każ ta’ użu ta’ refriġeranti infjammabbli”, li d-dispożizzjonijiet tas-subparagrafi l-oħra ta’ dan il-paragrafu “ma japplikawx għall-apparati ssiġillati ermetikament li huma suġġetti għal marka CE”.
12
Fost dawn id-dispożizzjonijiet hemm dawk li jipprojbixxu l-installazzjoni ta’ detachable joints fuq il-pajpijiet li minnhom jgħaddu refriġeranti infjammabbli ħlief fil-każ ta’ tqabbid tal-unitajiet, dawk li jimponu l-protezzjoni ta’ dawn il-pajpijiet kontra r-riskji kollha ta’ ksur preċiż u l-installazzjoni tagħhom fuq għoli minimu mill-art, dawk li jillimitaw id-dijametru intern tal-pajpijiet li minnhom jgħaddu dawn il-fluwidi taħt il-forma likwefatta tagħhom, dawk li jippreskrivu l-iżolazzjoni termika tal-unitajiet li jikkontjenuhom permezz ta’ materjal ta’ ċerti klassijiet u dawk li jiddeterminaw il-kwantità ta’ fluwidu infjammabbli li jista’ jiċċirkola fiċ-ċirkuwiti refriġeranti tal-apparati.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
13
Syndicat Uniclima jitlob, b’mod partikolari, lill-qorti tar-rinviju biex tannulla l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu CH 35(3) tad-Digriet tal‑25 ta’ Ġunju 1980 billi jsostni li l-kundizzjoni li jintroduċi, li l-makkinarji, tagħmir elettriku jew apparati ta’ pressjoni jiġu ssiġillati ermetikament, jikkostitwixxi rekwiżit supplimentari għal dawk previsti mid-Direttiva 2006/42, id-Direttiva 2014/35 u d-Direttiva 2014/68 filwaqt li dan it-tagħmir għandu l-marka CE u huwa, għalhekk, konformi mar-rekwiżiti ta’ dawn id-direttivi. Konsegwentement, tali kundizzjoni, minbarra li tmur kontra l-imsemmija direttivi, hija wkoll kuntrarja għall-Artikoli 34 sa 36 TFUE.
14
Skont il-qorti tar-rinviju, mill-punt 31 tal-Artikolu 2 u mill-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2014/68 jirriżulta li, meta apparat li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva josserva r-rekwiżiti essenzjali ta’ sigurtà li din tippreskrivi, li huwa ċċertifikat bit-tqegħid tal-marka CE, dan l-apparat jista’ jiċċirkola b’mod liberu fis-suq tal-Unjoni.
15
Din il-qorti tosserva wkoll li, bis-saħħa tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu CH 35(3) tad-Digriet tal‑25 ta’ Ġunju 1980, ir-rekwiżiti ta’ sigurtà li għalihom din id-dispożizzjoni tissuġġetta l-użu tar-refriġeranti infjammabbli fl-apparati installati fl-istabbilimenti li jilqgħu l-pubbliku ma japplikawx għall-apparati li għandhom marka CE, bil-kundizzjoni, madankollu, li dan l-apparati jiġu “ssiġillati ermetikament”.
16
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat, Franza) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-armonizzazzjoni imposta mid-Direttivi [2006/42], [2014/35] u [2014/68] tawtorizza lill-Istati Membri li jistabbilixxu rekwiżiti ta’ sigurtà, u jekk iva taħt liema kundizzjonijiet u f’liema limiti, li japplikaw għat-tagħmir irregolat minnhom, sakemm dawn ir-rekwiżiti ma jinvolvux modifika ta’ dan it-tagħmir li, kif jidher bit-twaħħil tal-‘marka CE’, ikun konformi mar-rekwiżiti ta’ dawn id-direttivi?
2)
L-armonizzazzjoni li dawn jimponu tawtorizza lill-Istati Membri li jistabbilixxu, għas-sempliċi użu ta’ dan it-tagħmir f’bini miftuħ għall-pubbliku u fid-dawl tar-riskji partikolari ta’ sigurtà kontra n-nirien, rekwiżiti ta’ sigurtà li jistgħu jinvolvu l-modifika ta’ tagħmir li, madankollu, kif jidher bit-twaħħil tal-‘marka CE’, ikun konformi mar-rekwiżiti ta’ dawn id-direttivi?
3)
Fil-każ ta’ risposta fin-negattiv għad-domanda preċedenti, tista’ tingħata risposta pożittiva għaliha jekk ir-rekwiżiti ta’ sigurtà inkwistjoni, minn naħa, ikunu imposti biss meta dan l-istess tagħmir juża refriġeranti li jieħdu n-nar li jissostitwixxu l-gassijiet serra fluworurati, konformement mal-għanijiet stabbiliti fir-Regolament [Nru 517/2014] u, min-naħa l-oħra, ikunu relatati biss ma’ dak it-tagħmir li, għalkemm ikun konformi mar-rekwiżiti ta’ dawn id-direttivi, ma joffrix, fir-rigward tar-riskju ta’ nirien fil-każ tal-użu ta’ refriġeranti li jieħdu n-nar, is-sigurtà li jkun issiġillat ermetikament?”
Fuq id-domandi preliminari
17
Id-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-Direttivi 2006/42, 2014/35 u 2014/68, li ġew adottati kollha fuq il-bażi tal-Artikolu 114 TFUE u jinkludu dispożizzjonijiet ekwivalenti intiżi biex jiġu armonizzati l-kundizzjonijiet li għalihom l-apparati bil-marka CE jitqiegħdu għad-dispożizzjoni fis-suq u mħaddma b’mod li ma jiġix biss żgurat il-moviment liberu ta’ dawn l-apparati fi ħdan l-Unjoni iżda wkoll livell għoli ta’ protezzjoni b’mod partikolari tas-saħħa u tas-sigurtà tal-persuni.
18
Barra minn hekk, mill-Artikolu 1(2)(f)(i) u (iii) tad-Direttiva 2014/68 jirriżulta li dawn it-tliet direttivi ma humiex applikabbli b’mod kumulattiv. B’hekk, meta apparat ikun kopert minn direttiva li tikkonċernah b’mod speċifiku, id-direttivi l-oħra ma japplikawx.
19
B’teħid inkunsiderazzjoni tal-punti preċedenti, jeħtieġ li jiġu eżaminati d-domandi preliminari fid-dawl tad-Direttiva 2014/68, filwaqt li ssir il-preċiżazzjoni li l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ din tal-aħħar hija valida, mutatis mutandis, għad-dispożizzjonijiet korrispondenti tad-Direttivi 2006/42 u 2014/35.
20
Permezz tad-domandi tagħha, li jeħtieġ li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2014/68, moqri flimkien mal-punt 31 tal-Artikolu 2, kif ukoll mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(1) tagħha għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li, sabiex tipproteġi s-saħħa u s-sigurtà tal-persuni fir-rigward tar-riskji ta’ nirien f’postijiet miftuħa għall-pubbliku, timponi fuq l-apparati ta’ pressjoni u fuq l-assemblaġġi li jużaw refriġeranti infjammabbli rekwiżiti li ma jinsabux fost ir-rekwiżiti essenzjali ta’ sigurtà previsti minn din id-direttiva, għall-finijiet tat-tqegħid għad-dispożizzjoni fis-suq jew tat-tħaddim ta’ dan it-tagħmir, minkejja l-fatt li dawn ikollhom il-marka CE.
21
Konformement mal-Artikolu 1(1) tagħha, id-Direttiva 2014/68 tapplika għad-disinn, manifattura u stima tal-konformità ta’ apparat ta’ pressjoni u assemblaġġi bi pressjoni massima permessa PS ogħla minn 0.5 bar. L-Artikolu 3(1) tagħha jipprevedi essenzjalment li l-Istati Membri għandhom jadottaw id-dispożizzjonijiet kollha sabiex dawn l-apparati u assemblaġġi jkunu jistgħu jitqiegħdu għad-dispożizzjoni fis-suq u mħaddma, fis-sens tal-punti 15 u 17 tal-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, biss jekk jissodisfaw ir-rekwiżiti fformulati minnha. B’hekk l-Anness I tal-imsemmija direttiva jiffissa r-“rekwiżiti essenzjali ta’ sikurezza” li għandhom jiġu osservati.
22
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2014/68 jippreċiża li l-Istati Membri ma jistgħux, għal riskji dovuti għall-pressjoni, jipprojbixxu, jirrestrinġu jew ma jħallux it-tqegħid għad-dispożizzjoni fis-suq u t-tħaddim, taħt il-kundizzjonijiet speċifikati mill-manifattur ta’ apparat ta’ pressjoni jew assemblaġġi li jissodisfaw id-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva u li jkollhom il-marka CE, sabiex ma jiġix kompromess l-għan ta’ armonizzazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li għandu jinkiseb minn din id-direttiva, kif iddikjarat fil-premessa 62 tagħha (ara, fir-rigward tad-Direttiva 97/23/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ Mejju 1997 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ apparat ta’ pressjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 19, p. 86, u r-rettifiki fil-ĠU 2011, L 93, p. 38, u ĠU 2014, L 365, p. 166), li ġiet imħassra mid-Direttiva 2014/68, sentenza tal‑10 ta’ Frar 2022, DIMCO Dimovasili M.I.K.E., C‑499/20, EU:C:2022:93, punti 22 u 25).
23
Skont il-punt 31 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2014/68, moqri fid-dawl tal-premessa 37 tagħha, il-“marka CE” tippermetti lill-manifattur jindika li l-apparat ta’ pressjoni jew l-assemblaġġ li minnu jagħmel parti huwa konformi mar-rekwiżiti applikabbli tal-leġiżlazzjoni ta’ armonizzazzjoni tal-Unjoni li jipprevedi t-tqegħid ta’ din il-marka. B’hekk, din il-marka tiċċertifika l-konformità ta’ dawn l-apparati u assemblaġġi ma’ tali rekwiżiti u hija l-konsegwenza viżibbli ta’ proċess globali li jinkludi l-evalwazzjoni tal-konformità f’sens wiesa’.
24
Minn dan jirriżulta li l-Istati Membri ma jistgħux jimponu, fuq apparati u assemblaġġi li għandhom il-marka CE, rekwiżiti supplimentari għar-rekwiżiti essenzjali ta’ sigurtà msemmija fl-Anness I tad-Direttiva 2014/68, għall-finijiet tat-tqegħid fis-suqu tat-tħaddim ta’ dawn l-apparati u assemblaġġi.
25
Madankollu, l-Artikolu 3(2) ta’ din id-direttiva jirrikonoxxu lill-Istati Membri l-fakultà li jippreskrivu r-rekwiżiti li jqisu li huma neċessarji biex jiżguraw il-protezzjoni tal-persuni u, b’mod partikolari, tal-ħaddiema waqt l-użu tal-apparat ta’ pressjoni jew tal-assemblaġġi inkwistjoni, sakemm dan ma jinvolvix modifikazzjonijiet għal tali apparat jew assemblaġġ fir-rigward tal-imsemmija direttiva. Din id-dispożizzjoni għandha tiġi interpretata fis-sens li ma tostakolax leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi, waqt l-installazzjoni jew l-użu ta’ apparat ta’ pressjoni jew tal-assemblaġġi, inklużi dawk li għandhom il-marka CE, ċerti rekwiżiti intiżi li jiggarantixxu s-sigurtà tal-persuni, sakemm din il-leġiżlazzjoni ma tagħti lok għal ebda modifikazzjoni ta’ dawn l-apparati jew assemblaġġi u ma tikkostitwixxix ostakolu pprojbit mill-Artikoli 34 u 36 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Frar 2022, DIMCO Dimovasili M.I.K.E., C‑499/20, EU:C:2022:93, punti 26 sa 28).
26
F’din il-kawża, mill-elementi għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li d-Digriet tal‑25 ta’ Ġunju 1980 jissuġġetta l-użu tal-apparati li jużaw refriġeranti infjammabbli, fl-istabbilimenti li jirċievu l-pubbliku, għall-osservanza ta’ ċertu numru ta’ rakkomandazzjonijiet imfakkra fil-punt 12 ta’ din is-sentenza. Madankollu, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu CH 35(3) tad-Digriet tal‑25 ta’ Ġunju 1980 jissuġġetta n-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ dawn ir-rakkomandazzjonijiet għall-apparati li jużaw refriġeranti infjammabbli li għandhom il-marka CE bil-kundizzjoni li dawn ikunu ssiġillati ermetikament.
27
Madankollu tali kundizzjoni ma tirriżultax fost ir-rekwiżiti essenzjali ta’ sigurtà previsti mid-Direttiva 2014/68, b’mod partikolari fl-Anness I tagħha. Issa, kif ġie kkonstatat fil-punti 24 u 25 ta’ din is-sentenza, rekwiżiti supplimentari għall-finijiet tat-tqegħid għad-dispożizzjoni fis-suq u tat-tħaddim ta’ apparati u ta’ assemblaġġi li għandhom il-marka CE ma humiex koperti mill-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2014/68. Għalhekk, l-Istati Membri ma jistgħux jimponu tali rekwiżiti supplimentari, irrispettivament minn jekk jagħtux lok għal modifikazzjoni tal-apparati jew assemblaġġi kkonċernati jew le.
28
F’dawn iċ-ċirkustanzi, kuntrarjament għal dak li jsostni l-Gvern Franċiż, l-Istati Membri ma jistgħux, inkluż “għas-sempliċi użu ta’ dan it-tagħmir [apparat] f’bini miftuħ għall-pubbliku u fid-dawl tar-riskji partikolari ta’ sigurtà kontra n-nirien”, jimponu, għall-finijiet tat-tqegħid għad-dispożizzjoni fis-suq u tat-tħaddim tal-imsemmija apparati, rekwiżiti supplimentari għal dawk previsti mid-Direttiva 2014/68. Fil-fatt, tali rekwiżiti nazzjonali jipprekludu l-effettività tal-miżuri ta’ armonizzazzjoni previsti minn din id-direttiva.
29
Barra minn hekk, huwa minnu li l-proċedura ta’ salvagwardja, prevista b’mod partikolari fl-Artikoli 40 u 41 tal-imsemmija direttiva, u invokata, f’dan il-kuntest, mill-Gvern Franċiż, tippermetti lill-Istati Membri jadottaw miżuri relatati mal-apparati u assemblaġġi li għandhom marka CE, meta jidentifikaw apparati jew assemblaġġi li ma humiex konformi mad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni applikabbli, jew meta jidentifikaw lakuna fosthom li tista’ jikkomprometti s-sigurtà tal-persuni, billi timponilhom jinformaw malajr lill-Kummissjoni dwar dan sabiex din tiddetermina jekk il-miżuri humiex iġġustifikati. Madankollu, din il-proċedura tiżvolġi, bħala regola ġenerali, wara t-tqegħid għad-dispożizzjoni fis-suq u t-tħaddim tal-apparati kkonċernati u għaldaqstant ma tistax tkopri dispożizzjoni bħall-ewwel subparagrafu tal-Artikolu CH 35(3) tad-Digriet tal‑25 ta’ Ġunju 1980.
30
Fl-aħħar nett, għandu jiġi enfasizzat li ċ-ċirkustanza li dan id-digriet jemenda l-leġiżlazzjoni nazzjonali eżistenti sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni r-rakkomandazzjonijiet tar-Regolament Nru 517/2014, li jipprevedu t-tnaqqis tal-użu tal-idrofluworokarburi użati, b’mod partikolari, fl-apparati ta’ refriġerazzjoni, ta’ klimatizzazzjoni u ta’ pompi tas-sħana, sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ gassijiet fluworurati b’effett ta’ serra, ma hijiex tali li tqiegħed inkwistjoni l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2014/68, kif jirriżulta mill-punt 27 ta’ din is-sentenza. Fil-fatt, filwaqt li dan ir-regolament, bis-saħħa tal-Artikolu 1(b) tiegħu, jimponi kundizzjonijiet għat-tqegħid fis-suq ta’ ċerti prodotti u tagħmir li fihom gassijiet fluworurati b’effett ta’ serra jew li l-funzjonament tiegħu jiddependi minn tali gassijiet, dan ma jirregolax il-konċepiment, il-manifattura u l-istima tal-konformità tal-apparati ta’ pressjoni u tal-assemblaġġi, li jaqgħu taħt id-Direttiva 2014/68.
31
Fid-dawl tal-motivi preċedenti, jeħtieġ li r-risposta għad-domandi magħmula tkun li l-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2014/68, moqri flimkien mal-punt 31 tal-Artikolu 2 kif ukoll mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(1) tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li, sabiex tipproteġi s-saħħa u s-sigurtà tal-persuni fir-rigward tar-riskji ta’ nirien f’postijiet miftuħa għall-pubbliku, timponi fuq l-apparati ta’ pressjoni u fuq l-assemblaġġi li jużaw refriġeranti infjammabbli rekwiżiti li ma jinsabux fost ir-rekwiżiti essenzjali ta’ sigurtà previsti minn din id-direttiva, għall-finijiet tat-tqegħid għad-dispożizzjoni fis-suq jew tat-tħaddim ta’ dawn l-apparati u assemblaġġi, minkejja l-fatt li dawn ikollhom il-marka CE.
Fuq l-ispejjeż
32
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal‑imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 3(2), moqri flimkien mal-punt 31 tal-Artikolu 2 kif ukoll mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2014/68/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Mejju 2014 dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mat-tqegħid fis-suq ta’ apparat ta’ pressjoni,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li, sabiex tipproteġi s-saħħa u s-sigurtà tal-persuni fir-rigward tar-riskji ta’ nirien f’postijiet miftuħa għall-pubbliku, timponi fuq l-apparati ta’ pressjoni u fuq l-assemblaġġi li jużaw refriġeranti infjammabbli rekwiżiti li ma jinsabux fost ir-rekwiżiti essenzjali ta’ sigurtà previsti minn din id-direttiva, għall-finijiet tat-tqegħid għad-dispożizzjoni fis-suq jew tat-tħaddim ta’ dawn l-apparati u assemblaġġi, minkejja l-fatt li dawn ikollhom il-marka CE.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.