Zaak T‑432/18
Peeter Palo
tegen
Europese Commissie
Arrest van het Gerecht (Tweede kamer) van 16 oktober 2019
„Openbare dienst – Tijdelijke functionarissen – Pensioenen – Nadere uitwerking van de pensioenregeling – Uitkering bij vertrek – Artikel 12, lid 2, van bijlage VIII bij het Statuut – Beginsel van gelijke behandeling en discriminatieverbod – Gewettigd vertrouwen – Beginsel van behoorlijk bestuur – Zorgplicht”
1.      Ambtenaren – Tijdelijke functionarissen – Uitkering bij vertrek – Voorwaarden voor toekenning – Artikel 12, lid 2, van bijlage VIII bij het Statuut – Strikte uitlegging
(Ambtenarenstatuut, bijlage VIII, art. 12, lid 2)
(zie punten 23‑25, 27, 28)
2.      Ambtenaren – Gelijke behandeling – Grenzen – Onrechtmatig toegekend voordeel
(zie punten 37‑39)
3.      Ambtenaren – Beginselen – Bescherming van het gewettigd vertrouwen – Voorwaarden
(Ambtenarenstatuut, bijlage VIII, art. 12, lid 2)
(zie punten 45, 46, 49)
4.      Ambtenaren – Zorgplicht van de administratie – Omvang – Grenzen
(Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41)
(zie punten 60‑62)
Samenvatting
In het arrest Palo/Commissie (T‑432/18) van 16 oktober 2019 heeft het Gerecht het verzoek van een voormalig tijdelijk functionaris afgewezen dat strekte tot nietigverklaring van het besluit van de Commissie om hem niet de uitkering bij vertrek toe te kennen in de zin van artikel 12, lid 2, van bijlage VIII bij het Statuut en van het besluit tot afwijzing van de daartegen ingediende klacht, en tot vergoeding van de immateriële schade die hij door die besluiten zou hebben geleden.
Verzoeker was van 1 december 2010 tot en met 31 augustus 2017 als tijdelijk functionaris werkzaam voor het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol). Op 19 juni 2017 heeft hij op grond van artikel 12, lid 2, van bijlage VIII bij het Statuut verzocht om toekenning van een uitkering bij vertrek. Daartoe heeft hij een formulier ingediend waarin hij heeft verklaard dat hij sinds zijn indiensttreding bij Europol ter wille van het behoud of de opbouw van zijn pensioenrechten 14 200 EUR heeft betaald aan een particuliere verzekering, en dat hij met diezelfde maatschappij een tweede verzekeringsovereenkomst heeft gesloten in het kader waarvan hij 87 460 EUR aan bijdragen heeft betaald. Op 5 oktober 2017 heeft de Commissie zijn verzoek afgewezen op grond dat artikel 12, lid 2, van bijlage VIII bij het Statuut verlangde dat de bijdragen aan een particuliere verzekeringsmaatschappij „in overeenstemming” waren met de bijdragen die voor dezelfde periode waren betaald aan de pensioenregeling van de instellingen van de Europese Unie (hierna: „PRIEU”), hetgeen in casu niet het geval was, aangezien de bijdragen aan de PRIEU 65 334,95 EUR bedroegen. Bovendien kon de tweede overeenkomst niet in aanmerking worden genomen, omdat deze niet was gesloten sinds de indiensttreding van verzoeker. Tot slot herinnerde de Commissie eraan dat verzoeker niettemin voldeed aan de voorwaarden voor een overdracht naar een ander stelsel op grond van artikel 12, lid 1, onder b), van bijlage VIII bij het Statuut. In die context heeft verzoeker zich onder meer beroepen op schending van artikel 12, lid 2, van bijlage VIII bij het Statuut.
Het Gerecht heeft er allereerst aan herinnerd dat de in artikel 12, lid 2, van bijlage VIII bij het Statuut bedoelde uitkering bij vertrek geen uitkering bij beëindiging van de aanstelling vormt waarop de betrokken functionaris automatisch recht heeft op het moment dat zijn overeenkomst wordt beëindigd of verstrijkt, maar een financiële uitzonderingsmaatregel in het kader van de statutaire bepalingen op het gebied van de sociale zekerheid. Derhalve moet die bepaling strikt worden uitgelegd. Volgens het Gerecht volgt uit de formulering van die bepaling dat bijdragen aan de door de functionaris gekozen nationale of particuliere pensioenregeling moeten worden betaald ter wille van het behoud of de opbouw van zijn pensioenrechten. Om situaties te voorkomen waarin een functionaris bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd niet over voldoende inkomsten beschikt en gedwongen is zich tot de sociale bijstand van de lidstaten te wenden, ondanks het feit dat hij bij de PRIEU pensioenrechten heeft opgebouwd die kunnen worden overgedragen naar een ander stelsel, verlangt deze bepaling dus dat deze betalingen de functionaris een ouderdomspensioen garanderen, te weten een maandelijkse rente die hij bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd ontvangt. Hieruit volgt dat een strikte uitlegging van artikel 12, lid 2, van bijlage VIII bij het Statuut noodzakelijkerwijs veronderstelt dat de bijdragen aan dat nationale of particuliere pensioenstelsel de betrokken functionaris als zodanig bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd moeten kunnen verzekeren van toereikende pensioenrechten die hem een ouderdomspensioen garanderen dat elk beroep op de sociale bijstand van de lidstaten uitsluit.
In dit verband heeft het Gerecht gepreciseerd dat een beoordeling per geval nodig is om uit te maken of die bijdragen van dien aard zijn dat zij een ouderdomspensioen garanderen dat elk beroep op de sociale bijstand van de lidstaten uitsluit. Deze beoordeling houdt in dat de relevante feitelijke elementen van het concrete geval in aanmerking worden genomen, zoals met name de aard van de betrokken pensioenverzekering, het bedrag van de daarvoor door de betrokken functionaris sinds zijn indiensttreding betaalde bijdragen of de redelijkerwijs te verwachten inkomsten die door die bijdragen kunnen worden gegenereerd en bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd beschikbaar komen.
In casu heeft het Gerecht geconcludeerd dat de bijdragen ten bedrage van 14 200 EUR die verzoeker sinds zijn indiensttreding aan de particuliere verzekeringsmaatschappij had betaald, hem duidelijk geen toereikend ouderdomspensioen konden garanderen dat elk beroep op de sociale bijstand van de lidstaten uitsloot. Aangaande de bijdragen die verzoeker op grond van de tweede overeenkomst met diezelfde particuliere verzekeringsmaatschappij had betaald, heeft het Gerecht bevestigd dat deze niet in aanmerking konden worden genomen aangezien zij niet waren betaald sinds zijn indiensttreding, zoals vereist door artikel 12, lid 2, van bijlage VIII bij het Statuut.
Het Gerecht heeft dan ook het beroep in zijn geheel verworpen, na ook de andere middelen van verzoeker, inzake schending van het beginsel van gelijke behandeling en het discriminatieverbod, schending van het beginsel van bescherming van het gewettigd vertrouwen en van behoorlijk bestuur en niet-nakoming van de zorgplicht, te hebben afgewezen.