62004CC0525_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
I – Introduzzjoni
1. Din il-kawża taf il-bidu tagħha fi proċedura dwar għajnuna mogħtija mill-Istat mibdija mill-Kummissjoni kontra r-Renju ta’ Spanja, li kien ipprovda serje ta’ vantaġġi lill-manifattur tal-fibra taċ-ċelluloża Spanjol Sociedad nacional de Industrias y Aplicaciones de Celulosa Española SA (aktar ’il quddiem “Sniace”). Il-Kummissjoni kienet iddeċidiet fl-aħħar, f’żewġ deċiżjonijiet, li l-ebda waħda minn dawn il-miżuri ma setgħet titqies bħala għajnuna mogħtija mill-Istat skond l-Artikolu 87(1) KE.
2. Wara rikors ta’ produttur Awstrijak tal-fibra taċ-ċelluloża Lenzing AG kontra dawk iż-żewġ deċiżjonijiet tal-Kummissjoni tat-28 ta’ Ottubru 1998(2) u ta’ l-20 ta’ Settembru 2000(3), il-Qorti tal-Prim’Istanza annullat parzjalment dawk id-deċiżjonijiet b’sentenza tal-21 ta’ Ottubru 2004, mogħtija fil-kawża T-36/99(4) .
3. Il-Qorti tal-Ġustizzja hija attwalment adita b’appell mir-Renju ta’ Spanja kontra s-sentenza ta’ l-ewwel istanza. Il-kawża tqajjem essenzjalment żewġ kwistjonijiet.
4. L-ewwel nett għandu jiġi ddeterminat, għall-finijiet ta’ l-ammissibbiltà, jekk Lenzing, fil-kapaċità tagħha ta’ kompetitriċi, hijiex individwalment ikkonċernata mid-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni fis-sens tar-raba’ paragrafu ta’ l-Artikolu 230 KE. Jeħtieġ jiġi eżaminat jekk il-pożizzjoni fis-suq ta’ din l-impriża ġietx sostanzjalment affettwata bil-miżura ta’ l-għajnuna mill-Istat ikkonċernata.
5. It-tieni nett, f’din il-kawża tqum il-kwistjoni dwar jekk għandniex quddiemna vantaġġ mogħti lil impriża meta entitajiet pubbliċi, li kkonkludew magħha ftehim dwar skeda ġdida għall-ħlas tad-djun u dwar ħlas bin-nifs, li hija ma osservatx, jiddeċiedu li ma jieħdu l-ebda azzjoni eżekuttiva. Għal dan l-iskop huwa meħtieġ li jiġi speċifikat il-kriterju tal-kreditur privat. F’dan ir-rigward il-Kummissjoni tikkontesta l-portata tal-kontroll eżerċitat mill-Qorti tal-Prim’Istanza fuq l-interpertazzjoni u l-applikazzjoni tagħha ta’ dan il-kriterju.
II – Il-fatti u l-kawża quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza
A – Il-fatti
6. Fis-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, suġġett ta’ dan l-appell, il-fatti li taw lok għall-kawża ġew esposti b’dan il-mod(5) :
“8 Lenzing AG (aktar ’il quddiem ir-‘rikorrenti’) hija kumpannija Awstrijaka li tipproduċi u tikkummerċjalizza fibri taċ-ċelluloża (viscose, modal u lyocell).
9. Sniace SA […], hija kumpannija Spanjola li tipproduċi ċelluloża, karti, fibri tal-viscose, fibri sintetiċi u sulfat tas-sodju […].
10. F’Marzu 1993, il-qrati Spanjoli ordnaw is-sospensjoni ta’ ħlasijiet minn Sniace, li kienet ilha tinsab f’diffikultajiet ekonomiċi u finanzjarji għal ħafna snin. F’Ottubru ta’ l-1996, il-kredituri privati ta’ Sniace laħqu ftehim fejn iddeċidew li jikkonvertu 40 % tad-djun dovuti lilhom f’ishma fil-kumpannija, ftehim li rriżulta fir-revoka ta’ l-ordni ta’ sospensjoni tal-ħlasijiet. Billi użaw id-dritt tagħhom ta’ astensjoni, il-kredituri pubbliċi ta’ Sniace ddeċidew li ma jieħdux sehem f’dan il-ftehim.
11. Fil-5 ta’ Novembru 1993 u [fil]-31 ta’ Ottubru 1995, Sniace laħqet diversi ftehim mal-Fogasa dwar il-ħlas lura lil dan ta’ l-aħħar ta’ l-arretrati tas-salarji u l-indennizzi li dan kien ħallas lill-impjegati ta’ Sniace. L-ewwel ftehim kien jipprovdi għall-ħlas lura tas-somma ta’ 897 652 789 pesetas Spanjoli (ESP), flimkien ma’ ESP 465 055 911 bħala mgħaxijiet ikkalkulati bir-rata ta’ mgħax statutorja ta’ 10 %, imħallsa bin-nifs darba kull sitt xhur għal perijodu ta’ tmien snin (aktar ’il quddiem il-“ftehim tal-5 ta’ Novembru 1993”). It-tieni ftehim kien jipprovdi għall-ħlas lura tas-somma ta’ ESP 229 424 860 flimkien ma’ ESP 110 035 018 bħala mgħaxijiet ikkalkulati bir-rata ta’ mgħax statutorja ta’ 9 %, imħallsa bin-nifs darba kull sitt xhur għal perijodu ta’ tmien snin (aktar ’il quddiem il-“ftehim tal-31 ta’ Ottubru 1995”). Sabiex tingħata garanzija għad-djun dovuti lill-Fogasa, Sniace kkostitwiet favur dan ta’ l-aħħar, fl-10 ta’ Awwissu 1995, ipoteka fuq żewġ proprjetajiet tagħha. L-ammont imħallas lura minn Sniace fil-kuntest ta’ dawn iż-żewġ ftehim kien ta’ ESP 186 963 594 f’Ġunju ta’ l-1998.
12 Fit-8 ta’ Marzu 1996, il-Fond Ġenerali tas-Sigurtà Soċjali (aktar ’il quddiem l-“FĠSS”) laħaq ftehim ma’ Sniace sabiex id-djun ta’ din ta’ l-aħħar fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali li kienu jammontaw għas-somma totali ta’ ESP 2 903 381 848 għall-perijodu minn Frar ta’ l-1991 sa Frar ta’ l-1995 jiġu ppjanati mill-ġdid (aktar ’il quddiem il-“ftehim tat-8 ta’ Marzu 1996”). Dan il-ftehim kien jipprovdi għall-ħlas lura ta’ din is-somma, flimkien ma’ l-imgħaxijiet ikkalkulati bir-rata ta’ mgħax statutorja ta’ 9 %, imħallsa bin-nifs kull xahar għall-perijodu ta’ 96 xahar li jispiċċa f’Marzu ta’ l-2004. Dan ġie emendat permezz ta’ ftehim tas-7 ta’ Mejju 1996, li kien jipprovdi għal differiment b’sena tal-ħlas, il-ħlas lura bin-nifs kull xahar għall-perijodu ta’ 84 xahar u l-applikazzjoni tar-rata ta’ mgħax statutorja ta’ 9 % (aktar ’il quddiem il-“ftehim tas-7 ta’ Mejju 1996”). Peress li dawn il-ftehim ma ġewx rispettati minn Sniace, huma ġew issostitwiti minn ftehim ġdid li ntlaħaq fit-30 ta’ Settembru 1997 bejn din il-kumpannija u FĠSS (aktar ’il quddiem il-“ftehim tat-30 ta’ Settembru 1997”). Is-somma li kellha titħallas lura telgħat għal ESP 3 510 387 323, liema somma kienet tikkorrispondi għal arretrati ta’ kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għall-perijodu minn Frar ta’ l-1991 sa Frar ta’ l-1997, flimkien mal-penalitajiet għal ħlas tardiv li kienu jammontaw għal ESP 615 056 349, u kellha titħallas fuq perijodu ta’ għaxar snin. Matul l-ewwel sentejn, kellhom jitħallsu biss l-imgħaxijiet, ikkalkulati bir-rata annwali ta’ 7,5 %, filwaqt li l-ħlasijiet li kellhom jiġu affettwati fis-snin ta’ wara kienu jkopru kemm il-kapital kif ukoll l-imgħaxijiet. F’April ta’ l-1998, Sniace kienet ħallset lura ESP 216 118 863 fil-kuntest tal-ftehim tat-30 ta’ Settembru 1997.”
7. Wara lment ta’ Lenzig, il-Kummissjoni eżaminat dawn il-miżuri u oħrajn għall-benefiċċju ta’ Sniace taħt l-Artikolu 88(2) KE biex tara jekk kinux jikkostitwixxu għajnuna pprojbita skond l-Artikolu 87 KE. Fid-deċiżjoni tagħha tat-28 ta’ Ottubru 1998 il-Kummissjoni stabbiliet li l-ftehim ta’ FĠSS u Fogasa ma’ Sniace kien jikkostitwixxi għajnuna mogħtija mill-Istat li kienet inkompatibbli mas-suq komuni billi r-rata ta’ mgħax statutorja applikabbli kienet inqas mir-rata ta’ mgħax applikabbli fis-suq, u għalhekk ordnat li l-għajnuna kellha tiġi rkuprata.
8. Wara, il-Qorti tal-Ġustizzja tat is-sentenza Tubacex(6) fejn fiha stabbiliet li, bħala prinċipju, l-applikazzjoni tar-rata ta’ mgħax statutorja ma tistax tiġi kkunsidrata bħala għajnuna mogħtija mill-Istat. Il-Kummissjoni segwiet din is-sentenza u emendat d-deċiżjoni preċedenti tagħha – li kienet għadha ma saritx vinkolanti billi ġiet ikkontestata kemm minn Lenzing kif ukoll mir-Renju ta’ Spanja – permezz tad-deċiżjoni suċċessiva ta’ l-20 ta’ Settembru 2000, fejn stabbiliet li lanqas il-ftehim li sar mill-FĠSS u Fogasa ma’ Sniace ma kien għajnuna mogħtija mill-Istat u għalhekk ma kellhiex tiġi rkuprata.
B – Is-sentenza appellata
9. Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-11 ta’ Frar 1999, il-kumpannija kkonċernata ressqet talba għall-annullament parzjali tad-Deċiżjoni tat-28 ta’ Ottubru 1998. Wara hija estendiet ir-rikors tagħha sabiex tkopri l-verżjoni tad-Deċiżjoni ta’ l-20 ta’ Settembru 2000.
10. Il-Kummissjoni talbiet lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex tiddikjara r-rikors inammissibbli u, fi kwalunkwe każ, sabiex tiċħdu bħala infondat. Ir-Renju ta’ Spanja ġie ammess biex jintervjeni in sostenn tal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni.
11. Fis-sentenza appellata tagħha, il-Qorti tal-Prim’Istanza annullat l-Artikolu 1(1) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/395/KE, tat-28 ta’ Ottubru 1998, kif emendata mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2001/43/KE ta’ l-20 ta’ Settembru 2000. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet li l-Kummissjoni ma kellhiex tassumi li l-entitajiet Spanjoli kienu aġixxew bħal kredituri privati. F’sitwazzjoni simili, kredituri privati ma kinux jittolleraw il-fatt li Sniace ma tħarisx il-ftehim dwar l-iskedar mill-ġdid tal-ħlas.
C – L-appell mis-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza
12. Permezz ta’ l-appell mis-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-27 ta’ Diċembru 2004, ir-Renju ta’ Spanja jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja :
– tannulla s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza kollha kemm hi,
– fis-sentenza l-ġdida, tilqa’ t-talbiet kollha tagħha ppreżentati fl-ewwel istanza,
– tikkundanna lill-appellata għall-ispejjeż skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura.
13. Il-Kummissjoni interveniet in sostenn ta’ l-appell tar-Renju ta’ Spanja u titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja:
– tannulla s-sentenza appellata kollha kemm hi,
– tilqa’ t-talbiet kollha tal-Kummissjoni fl-ewwel istanza ; u
– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż tal-kawża.
14. Lenzing AG titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja:
– tiċħad l-appell tar-Renju ta’ Spanja,
– tikkundanna lill-appellant għall-ispejjeż.
III – Il-kunsiderazzjonijiet
15. Fl-appell, ir-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni jinvokaw żewġ aggravji. L-ewwel nett, il-Qorti tal-Prim’Istanza allegatament għamlet żball ta’ dritt meta ddikjarat li Lenzing kienet individwalment ikkonċernata mid-deċiżjonijiet kkontestati u għalhekk kellha interess ġuridiku sabiex tressaq il-kawża(7) . It-tieni nett il-Qorti tal-Prim’Istanza allegatament interpretat u applikat il-kriterju ta’ kreditur privat b’mod żbaljat(8) .
A – Fuq l-ammissibbiltà tan-nota ta’ Lenzing ta’ l-20 ta’ Ġunju 2005
16. Qabel ma jiġi kkunsidrat l-appell, hemm bżonn li jiġi vverifikat fil-qosor jekk in-nota ta’ Lenzing ta’ l-20 ta’ Ġunju 2005, li l-Qorti tal-Ġustizzja rċeviet fl-20 ta’ Lulju 2005, tistax tittieħed in kunsiderazzjoni. F’din in-nota Lenzing ibbażat lilha nnifisha fuq l-Artikolu 117(2) tar-Regoli tal-Proċedura biex tippreżenta replika għar-risposta tal-Kummissjoni. Skond din id-dispożizzjoni, il-partijiet jistgħu jippreżentaw replika (għall-ewwel darba) għal risposta li jkun fiha appell inċidentali, mingħajr il-ħtieġa ta’ l-awtorizzazzjoni tal-President tal-Qorti.
17. Iżda f’dan il-każ mhuwiex meħtieġ li jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni fil-fatt għamlitx appell inċidentali jew jekk hija sempliċement ippreżentatx argumenti addizzjonali in sostenn ta’ l-appell tar-Renju ta’ Spanja. Fil-fatt, il-President sussegwentement awtorizza r-replika tar-Renju ta’ Spanja kif ukoll il-kontroreplika ta’ Lenzing u dik tal-Kummissjoni skond l-Artikolu 117(1) tar-Regoli tal-Proċedura. Peress li n-nota ta’ Lenzing waslet għand il-Qorti tal-Ġustizzja qabel l-iskadenza tat-terminu stabbilit għal dan il-għan, hija ammissibbli u tista’ tiġi kkunsidrata. L-istess jgħodd għal kontroreplika ta’ Lenzing li waslet għand il-Qorti tal-Ġustizzja fl-20 ta’ Diċembru 2005, jiġifieri fit-terminu stabbilit, u li hija relatata kompletament man-nota ta’ l-20 ta’ Ġunju 2005.
B – Fuq l-ewwel aggravju ta’ l-appell: il-fatt li r-rikorrenti fl-ewwel istanza hija individwalment ikkonċernata
18. Fl-ewwel aggravju ta’ l-appell, ir-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni jsostnu li l-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet żball ta’ dritt meta ddeċidiet li Lenzing kienet individwalment ikkonċernata, fis-sens tar-raba’ paragrafu ta’ l-Artikolu 230 KE, mid-deċiżjoni kkontestata.
1. Fuq il-kundizzjonijiet sabiex persuna tkun individwalment ikkonċernata
19. Skond ġurisprudenza stabbilita persuna li mhijiex id-destinatarju ta’ deċiżjoni tista’ ssostni li din tirrigwardaha individwalment skond ir-raba’ paragrafu ta’ l-Artikolu 230 tat-Trattat KE, fil-każ biss li din id-deċiżjoni taffettwaha minħabba ċerti kwalitajiet li huma partikolari għaliha jew minħabba ċirkustanzi partikolari li jiddistingwuha minn kull persuna oħra u, bis-saħħa ta’ dawn il-fatturi, hija identifikata bl-istess mod bħalli kieku kienet il-persuna indirizzata(9) .
20. Fir-rigward tal-liġi dwar l-għajnuna mogħtija mill-Istat, il-kundizzjonijiet sabiex kompetitur jistabbilixxi li huwa individwalment ikkonċernat ivarjaw ħafna skond l-istadju tal-proċeduri li fih jitressaq ir-rikors kif ukoll l-iskop tiegħu.
21. Riċentement, fis-sentenza tagħha ARE, il-Qorti tal-Ġustizzja ġabret fil-qosor il-kundizzjonijiet li fihom l-kompetituri (potenzjali) tal-benefiċjarji jistgħu jressqu rikors kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni, meta l-Kummissjoni stess tirrinunzja li tikkontesta l-miżuri nazzjonali mingħajr ma tibda l-proċedura formali ta’ investigazzjoni skond l-Artikolu 88(2) KE(10) . F’dan ir-rigward jeżistu żewġ possibbiltajiet: ir-rikors jista’ jsir sabiex tinbeda l-proċedura formali ta’ investigazzjoni, jew sabiex tiġi kkontestata d-deċiżjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-mertu.
22. Meta r-rikors ikun maħsub sabiex tinbeda l-proċedura formali ta’ investigazzjoni, għaliex f’dik il-proċedura l-kompetituri jistgħu jeżegwixxu d-drittijiet proċedurali tagħhom, ikun biżżejjed li r-rikorrenti jkunu persuni, impriżi jew assoċjazzjonijiet li eventwalment jistgħu jintlaqtu fl-interessi tagħhom, jiġifieri, b’mod partikolari, l-impriżi kompetituri tal-benefiċjarji ta’ din l-għajnuna u l-assoċjazzjonijiet kummerċjali(11) . Il- locus standi huwa għalhekk, f’dan ir-rigward, huwa relattivament estiż sabiex jitħarsu d-drittijiet proċedurali ta’ kompetituri potenzjali, garantiti fil-proċedura formali ta’ investigazzjoni fl-Artikolu 88(2) KE(12) .
23. Min-naħa l-oħra, ikun differenti meta r-rikors jitressaq sabiex jinkiseb l-annullament fil-mertu tad-deċiżjoni kkontestata. F’dan il-każ, is-sempliċi fatt li r-rikorrenti jkun jista’ jiġi kkunsidrat bħala potenzjalment ikkonċernat skond l-Artikolu 88(2) KE, ma jkunx biżżejjed. Anzi, dan għandu jipprova li huwa individwalment ikkonċernat. Dan jeħtieġ li l-pożizzjoni tiegħu fis-suq tkun affettwata sostanzjalment mill-iskema ta’ għajnuna li tkun is-suġġett tad-deċiżjoni kkontestata(13) .
24. Dan il-kriterju strett japplika wkoll wara li tkun saret l-investigazzjoni formali skond l-Artikolu 88(2) KE. F’dan il-każ, skond is-sentenza Cofaz, l-awtorizzazzjoni biex tingħata għajnuna, mogħtija wara l-proċedura formali ta’ investigazzjoni skond l-Artikolu 88(2) KE, tirrigwarda individwalment lill-kompetitur li jressaq rikors jekk dan kellu rwol attiv fil-kuntest ta’ din il-proċedura u dejjem jekk il-pożizzjoni tiegħu fis-suq tiġi affettwata b’mod sostanzjali mill-miżura ta’ għajnuna li hija s-suġġett tad-deċiżjoni kkontestata(14) . Dan huwa l-kriterju li abbażi tiegħu għandu jiġi evalwat il-fatt jekk Lenzing hijiex individwalment ikkonċernat.
25. F’dan il-każ m’hemmx dubju li Lenzing kienet ipparteċipat fil-proċedura. Għalhekk hawnhekk m’hemmx bżonn li jiġi vverifikat jekk il-Qorti tal-Prim’Istanza, fi proċeduri oħrajn, ddeċidietx korrettament li persuna kienet individwalment ikkonċernata anki meta ma kinitx ipparteċipat fil-proċedura(15) .
26. Għall-kuntrarju, ir-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni jikkontestaw il-fatt li l-miżuri favur Sniace affettwaw il-pożizzjoni fis-suq ta’ Lenzing b’mod sostanzjali.
2. Fuq l-oneru tal-prova ta’ l-effett sostanzjali
27. L-ewwel nett il-Kummissjoni tilmenta li l-Qorti tal-Prim’Istanza naqset milli tapprezza l-obbligu li jiġu ppreżentati l-fatti u l-oneru tal-prova fil-kuntest ta’ rikors imressaq minn kompetitur fir-rigward ta’ għajnuna. Huwa r-rikorrent stess li għandu l-obbligu li jippreżenta l-fatti u li għandu l-oneru li jressaq prova li l-kawża hija ammissibbli.
28. Skond is-sentenza appellata huwa biżżejjed li l-kompetitur jindika b’mod rilevanti r-raġunijiet li għalihom id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tista’ tippreġudika l-interessi leġittimi tiegħu billi taffettwalu sostanzjalment il-pożizzjoni tiegħu fis-suq in kwistjoni(16) .
29. Kuntrarjament għall-opinjoni tal-Kummissjoni, dan ma jinvolvi ebda interpretazzjoni ta’ l-obbligu li jiġu ppreżentati l-fatti u l-oneru tal-prova li hija differenti minn dik fis-sentenza Cofaz. Huwa veru li f’deċiżjonijiet oħra – ta’ l-inqas fil-verżjoni Franċiża tagħhom – minflok hija meħtieġa sempliċi indikazzjoni (“indiquer”) hija meħtieġa prova (“démontrer”)(17) . Iżda xejn ma jippermetti li jingħad li mill-kunċett ta’ indikazzjoni wżat fis-sentenza appellata l-Qorti tal-Prim’Istanza siltet – bl-istess mod bħal fis-sentenza Cofaz(18) – rekwiżiti inqas stretti minn dawk li jirriżultaw mill-kunċett ta’ prova. Il-Qorti tal-Prim’Istanza bbażat ruħha pjuttost fuq l-espożizzjoni ta’ fatti, mhux ikkontestata u b’hekk rikonoxxuta bħala vera, sabiex tikkonstata li kien hemm effett sostanzjali fuq il-pożizzjoni fis-suq ta’ Lenzing.
3. Fuq l-eċċezzjoni bbażata fuq analiżi ipotetika
30. Il-Kummissjoni tikkommetti żball ukoll meta tikkritika l-analiżi li għamlet il-Qorti tal-Prim’Istanza bħala waħda ipotetika. Il-konstatazzjoni li pożizzjoni fis-suq hija affettwata b’għajnuna mogħtija minn Stat bilfors ikun fiha elementi ipotetiċi, billi din tinvolvi paragun bejn is-sitwazzjoni attwali u s-sitwazzjoni li kienet teżisti kieku l-għajnuna ma tkunx ingħatat(19) . L-informazzjoni konkreta dwar is-suq, mitluba mill-Kummissjoni għal dak li jirrigwarda s-sitwazzjoni fejn l-għajnuna ma tkunx ingħatat, ma teżistix.
4. 4. Fuq in-natura sostanzjali ta’ l-effett
31. L-ewwel aggravju huwa essenzjalment dirett kontra l-affermazzjoni li l-effett fuq il-pożizzjoni fis-suq ta’ Lenzing kien sostanzjali.
32. Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat li Lenzing kienet indikat b’mod rilevanti l-motivi għaliex id-deċiżjoni kkontestata setgħet tolqot ħażin l-interessi leġittimi tagħha, billi taffettwa b’mod sostanzjali l-pożizzjoni tagħha fis-suq. F’dan ir-rigward il-Qorti tal-Prim’Istanza bbażat lilha nnifisha fuq l-attività ta’ Lenzing u Sniace fis-suq tal-viscose, li kien magħmul minn numru żgħir ħafna ta’ produtturi, minn kompetizzjoni qawwija u minn kapaċità ta’ produzzjoni żejda. Ma setax jiġi eskluż li, minħabba l-għajnuna, Sniace setgħet tbiegħ il-prodotti tagħha bi prezzijiet aktar baxxi mill-kompetitur tagħha.
33. Għall-Qorti tal-Prim’Istanza kien irrilevanti l-fatt li matul is-snin in kwistjoni, Lenzing setgħet tikseb riżultati pożittivi u ttejjeb il-pożizzjoni tagħha fis-suq. Il-fatt li l-pożizzjoni fis-suq ta’ l-impriża kkonċernata kienet affettwata sostanzjalment mhux bilfors fisser tnaqqis fil-profitti, tnaqqis fis-sehem tagħha fis-suq jew li ġarbet telf operattiv. Il-kwistjoni kruċjali f’dak ir-rigward kienet jekk l-impriża kkonċernata kinitx tkun f’pożizzjoni aktar favorevoli li kieku ma kinitx għad-deċiżjoni li kienet qed tipprova tannulla. Dan seta’ validament jinkludi sitwazzjoni fejn tilfet l-opportunità li tagħmel profitt għaliex l-awtoritajiet pubbliċi kienu taw vantaġġ lil wieħed mill-kompetituri tagħha(20) .
34. Huwa fuq dan l-aħħar punt li r-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni jibbażaw il-kritiki tagħhom. Fl-opinjoni tagħhom, il-pożizzjoni dominanti ta’ Lenzing fis-suq tal-fibri tal-viscose u s-sitwazzjoni ekonomika tajba tagħha jeskludu l-possibbiltà li l-miżuri adottati favur Sniace kellhom effett sostanzjali fuq il-pożizzjoni fis-suq ta’ Lenzing.
35. Ir-Renju ta’ Spanja jenfasizza b’mod partikolari li l-effetti tal-miżuri favur Sniace fuq il-pożizzjoni fis-suq ta’ Lenzing ma kinux ġew speċifikati biżżejjed. Huwa jgħid li, billi l-Qorti tal-Prim’Istanza tassumi li kien hemm nuqqas ta’ profitt, dan kellu jiġi definit u speċifikat. Fi kwalunkwe każ, nuqqas ta’ profitt waħdu ma jistax ikun biżżejjed biex juri l-eżistenza ta’ effett sostanzjali fuq il-pożizzjoni fis-suq.
36. Il-Kummissjoni taqbel kompletament ma’ dawn l-argumenti u tiżviluppahom aktar. Hija tgħid li għall-finijiet ta’ l-ammissibbiltà ta’ rikors imressaq minn kompetitur, hija meħtieġa prova li kien hemm effett individwali gravi, reali u attribwibbli direttament għall-għajnuna mill-Istat ikkontestata.
37. Il-kwistjoni ċentrali li jqajjem dan l-aggravju hija dwar iċ-ċirkustanzi li fihom pożizzjoni fis-suq tista’ tiġi affettwata sostanzjalment (“substantiellement affectée”) fis-sens tas-sentenza Cofaz. Skond ir-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni l-kompetitur għandu jsofri telf sinjifikanti.
38. Dan l-argument m’għandu l-ebda fondament la fil-ġurisprudenza u lanqas fil-leġiżlazzjoni. Kif ser nuri aktar ’l quddiem, huwa biżżejjed li jintwera li mingħajr għajnuna s-sitwazzjoni tal-kompetitur kienet tmur għall-aħjar b’mod speċifikament identifikabbli.
39. Il-kriterju ta’ effett sostanzjali jservi biex jidentifika l-kompetituri li, bħala riżultat ta’ għajnuna approvata, jiġu individwalizzati b’mod li jissodisfaw ir-rekwiżiti għall-ammissibbiltà elenkati fis-sentenza Plaumann(21) . Għalhekk, kompetituri li għandhom locus standi
huma affettwati b’dik l-għajnuna billi huma individwati minn kull persuna oħra u identifikati individwalment bħal fil-każ tal-persuna li lilha tkun indirizzata d-deċiżjoni kkontestata. Dan l-effett ta’ individwalizzazzjoni, jiddistingwi bejn effett sostanzjali tal-pożizzjoni fis-suq li, skond is-sentenza Cofaz, jagħti locus standi, u effett li, f’dan is-sens, ma jkunx sostanzjali.
40. Bħala prinċipju, kull vantaġġ mogħti b’mod selettiv lil ċerti operaturi tas-suq jaffettwa l-pożizzjoni fis-suq tal-kompetituri l-oħra kollha li ma jgawdux minn dan il-vantaġġ. Dan huwa l-każ, b’mod partikolari, għall-għajnuna mill-Istat li qed tikkontesta Lenzing. Iżda, il-pożizzjoni fis-suq tal-kompetituri tiġi influwenzata wkoll b’mod pożittiv jew negattiv minn ħafna fatturi oħrajn. Għalhekk, is-sempliċi fatt li miżura tista’ tinfluwenza r-relazzjonijiet ta’ kompetizzjoni fis-suq ikkonċernat ma jistax ikun minnu nnifsu biżżejjed sabiex kull operatur ekonomiku li jinsab fi kwalunkwe relazzjoni kompetittiva mal-benefiċjarju tal-miżura jitqies bħala individwalment u direttament ikkonċernat b’dik il-miżura (22) .
41. Għall-kuntrarju, l-għajnuna jkollha l-effett li tiddistingwi wieħed mill-kompetituri individwalment fil-każ biss li tiffavorixxi l-benefiċjarju meta mqabbel mal-kompetitur, b’mod li dan il-fattur jassumi pożizzjoni speċjali. Din il-pożizzjoni speċjali għandha tippermetti lill-qorti Komunitarja tagħmel differenza bejn l-effetti tal-vantaġġ għall-benefiċjarju u ċ-ċirkustanzi l-oħra li jinfluwenzaw il-pożizzjoni fis-suq tal-kompetitur li jressaq ir-rikors u tqis l-effett partikolari tagħhom fuq dan ta’ l-aħħar. Għalhekk, minn kliem il-Qorti tal-Ġustizzja fid-digriet f’Deutsche Post u DHL għandu jinftiehem li r-rikorrent għandu jagħti prova ta’ kemm huwa kbir il-preġudizzju għall-pożizzjoni tiegħu fis-suq(23) .
42. Għalhekk il-Kummissjoni tenfasizza ġustament li l-effett sostanzjali fuq il-pożizzjoni fis-suq ta’ kompetitur li jressaq ir-rikors m’għandux jiġi mfixkel mad-distorsjoni – xi drabi potenzjali biss – tal-kompetizzjoni skond l-Artikolu 87 KE, li hija karatteristika ta’ għajnuna pprojbita. Naturalment, il-projbizzjoni ta’ l-għajnuna mhijiex limitata biss għall-għajnuna li, billi tikkawża d-distorsjoni tal-kompetizzjoni, għandha l-effett li tiddistingwi kompetituri partikolari individwalment(24) .
43. B’hekk l-ebda kunsiderazzjoni ġenerali ma tista’ tiġi aċċetta fir-rigward tal-mod kif għandha jiġi pprovat li pożizzjoni fis-suq hija affettwata b’mod sostanzjali. B’mod partikolari, huwa irrilevanti jekk is-sitwazzjoni tal-kompetitur li jressaq ir-rikors żviluppatx b’mod pożittiv jew negattiv. Kemm l-iżvilupp pożittiv kif ukoll dak negattiv ta’ impriża jista’, globalment, jiddependi fuq fatturi determinanti differenti, bir-riżultat li l-għajnuna lill-impriżi oħrajn tista’ sempliċiment taggrava żvilupp negattiv jew iddgħajjef żvilipp pożittiv. Barra minn hekk, l-uniku fattur konklużiv jista’ jkun biss li jsir magħruf jekk is-sitwazzjoni tal-kompetitur, li jqis li jkun ġarrab ħsara, kinitx tiżviluppa aħjar b’mod speċifikament identifikabbli, fin-nuqqas ta’ l-għajnuna mill-Istat.
44. Għalhekk, huwa meħtieġ li tiġi kkunsidrata l-istruttura tas-suq rilevanti u l-effett ta’ l-allegata għajnuna(25) . Meta s-swieq ikollhom numru kbir ta’ operaturi – per eżempju, l-impriżi kollha agrikoli u ta’ forestrija fil-Komunità(26) – huwa pjuttost improbabbli li l-kompetituri individwali jiġu affettwati b’mod sostanzjali mill-għajnuniet mogħtija lil impriżi oħra. Is-sitwazzjoni fis-suq ta’ kull operatur hija naturalment influwenzata mill-aġir ta’ numru kbir ta’ operaturi oħrajn. Barra minn hekk, il-vantaġġi mogħtija lil waħda minn dawn l-impriżi ma jistax ikollhom effetti identifikabbli fuq il-kompetituri tagħha(27) .
45. Anki fi swieq bi ftit operaturi, imma b’domanda relattivament mifruxa u frammentata, jista’ jkun diffiċli għall-kompetituri juru li għajnuna pproduċiet effetti sostanzjali. Għall-kuntrarju, il-każ ikun differenti jekk operatur f’suq daqstant ristrett ikun jista’, permezz ta’ l-għajnuna mill-Istat, ikabbar il-produzzjoni tiegħu b’mod sinjifikanti(28) .
46. Is-sitwazzjoni hija simili f’dan il-każ. Fis-suq tal-viscose ftit hemm fornituri. Barra minn hekk, fiż-żmien in kwistjoni kien hemm ukoll kapaċità ta’ produzzjoni żejda f’dan is-suq u kienet l-għajnuna mill-Istat li ppermettiet lill-operatur, Spiace, ma jagħlaqx. Għalhekk, filwaqt li l-għajnuna ma ġabitx żieda fil-kapaċità ta’ produzzjoni, l-użu kontinwat tal-kapaċità eżistenti li altrimenti kienet tieqaf, f’suq bi ftit fornituri u b’kapaċità ta’ produzzjoni żejda, kellu effetti perċettibbli sewwa fuq il-pożizzjoni tal-kompetituri fis-suq. B’hekk, kieku dik il-kapaċità waqfet, dawk il-kompetituri setgħu possibbilment jiksbu l-ishma fis-suq korrispondenti jew, fil-każ ta’ tnaqqis fil-provvista, setgħu ta’ l-inqas jgħollu l-prezzijiet tagħhom.
47. Iżda l-Kummissjoni kienet esponiet quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza r-raġunijiet li għalihom Lenzing qatt ma setgħet tkun f’pożizzjoni li tapprofitta mill-għeluq ta’ Sniace. Filwaqt li, skond il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza, Sniace biegħet il-prodotti tagħha bi prezzijiet orħos mill-kompetituri Ewropej tagħha(29), Lenzing ħabbret “l-indipendenza tagħha li kull ma jmur kienet dejjem tikber quddiem il-pressjoni tal-prezzijiet fis-suq dinji”, u l-bżonn li timporta sabiex tissodisfa d-domanda(30) . Lenzing ukoll tammetti li fl-ewwel nofs ta’ l-1996 użat il-kapaċità kollha tagħha ta’ produzzjoni(31) . Barra minn dan il-pressjoni fuq il-prezzijiet ma ġietx biss minn Sniace imma wkoll mill-fornituri Asjatiċi.
48. F’dan ir-rigward għandu, l-ewwel nett, jiġi mfakkar li appell taħt l-Artikolu 225 KE u l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 58 ta’ l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja huwa ristrett għal kwistjonijiet ta’ dritt. Il-Qorti tal-Prim’Istanza biss hija kompetenti tistabbilixxi u tevalwa l-fatti rilevanti u teżamina l-provi. Għalhekk, sakemm il-fatti u l-provi ma jiġux mgħawġa, l-evalwazzjoni tagħhom ma tikkostitwix kwistjoni ta’ dritt li, bħala tali, tista’ tkun suġġetta għal stħarriġ mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell(32) .
49. Għalhekk, il-kwistjoni dwar jekk Lenzing urietx biżżejjed li l-għeluq ta’ Sniace kienet ittejjeb il-pożizzjoni tagħha fis-suq hija waħda ta’ fatt li, bħala prinċipju, taqa’ barra mill-kontroll tal-Qorti tal-Ġustizzja.
50. Barra minn hekk, jidher li lanqas hemm tgħawwiġ tal-fatti. Fil-fatt iċ-ċirkustanzi msemmija mill-Kummissjoni jpoġġu fid-dubju l-effett sostanzjali fuq il-pożizzjoni ta’ Lenzing fis-suq, l-aktar b’mod temporanju. Anki jekk, minħabba nuqqas tal-kapaċitajiet tagħha, Lenzing ma setgħetx immedjatament tieħu s-sehem fis-suq ta’ Sniace, mill-iżvilupp avvanzat tagħha matul is-snin preċedenti jista’ jiġi presuppost li Lenzing setgħet, ta’ l-inqas, tikseb parti mis-sehem fis-suq ta’ Sniace fuq perijodu ta’ żmien medju.
51. Għal dak li għandu x’jaqsam ma’ l-influwenza li s-sopravivenza ta’ Sniace kellha fuq il-prezzijiet, il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 88 tibbaża ġustament fuq artikolu meħud minn pubblikazzjoni speċjalizzata miktub mill-Kummissjoni u li fih jingħad li Sniace kellha influwenza negattiva fuq il-prezzijiet li kienet tmur lilhinn mill-kapaċità dgħajfa tagħha fir-rigward tal-pożizzjoni tagħha fis-suq. Minkejja l-eżistenza ta’ influwenzi oħra, bħal dak ta’ kompetituri Asjatiċi, din l-influwenza negattiva kienet tispiċċa kieku Snaice għalqet.
52. Huwa għalhekk li l-Qorti tal-Prim’Istanza setgħet tassumi, mingħajr ma tgħawweġ il-fatti, li Lenzing, l-aktar kompetitriċi importanti f’dan is-suq, setgħet tagħmel aktar profitt kieku ma kienx għall-għajnuna mogħtija mill-Istat lil Sniace, u li għalhekk sofriet tnaqqis fil-profitti tagħha minħabba dik l-għajnuna. Filwaqt li dan it-tnaqqis fil-profitti mhuwiex ikkwantifikat f’ċifri, dan la huwa possibbli u lanqas huwa meħtieġ. Huwa fil-fatt ċar – ta’ l-inqas abbażi ta’ l-informazzjoni disponibbli – li s-sopravivenza ta’ Sniace għandha sinjifikat partikolari meta mqabbla ma’ fatturi oħra li jinfluwenzaw il-pożizzjoni ta’ Lenzing fis-suq.
53. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat ġustament li Lenzing kienet individwata bid-deċiżjoni tal-Kummissjoni. F’dan ir-rigward, l-eċċezzjonijiet tar-Renju ta’ Spanja u tal-Kummissjoni għandhom jitqiesu bħala infondati u għalhekk dan l-aggravju għandu jiġi miċħud.
C – Fuq it-tieni motiv tar-rikors: il-kriterju tal-kreditur privat
54. Permezz tat-tieni aggravju ta’ l-appell, ir-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni jikkontestaw l-applikazzjoni tal-kriterju tal-kreditur privat mill-Qorti tal-Prim’Istanza. Dan it-test huwa rilevanti f’din il-kawża biex tiġi ddeterminata l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat. Il-partijiet ma jaqblux dwar jekk il-fatt li FĠSS u Fogasa ma eżegwewx il-krediti garantiti dovuti lilhom, minkejja li Sniace ma ħarsitx il-ftehim dwar l-iskedar mill-ġdid tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u l-ftehim dwar il-ħlas lura tal-pagi u s-salarji mħallsin minn Fogasa, jikkostitwixxix għajnuna mogħtija mill-Istat. Skond id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta’ Ottubru 1998 dan kien vantaġġ sinjifikattiv, peress li kieku dawn id-djun ġew eżegwiti, Sniace kienet tagħlaq(33) .
1. Fuq interpretazzjoni żbaljata tas-sentenza Tubacex
55. Fl-ewwel parti ta’ dan l-aggravju ta’ l-appell ir-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni jissottomettu li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà rrikonoxxiet fis-sentenza Tubacex(34), li aġir bħal dan ma jikkostitwix għajnuna. Huma jissottomettu li l-Qorti tal-Prim’Istanza interpretat din is-sentenza b’mod żbaljat u – għall-kuntrarju – qieset li l-iskedar mill-ġdid u l-ftehim dwar il-ħlas lura, li huma s-suġġett ta’ din il-kawża, huma fihom innifishom, għajnuna.
56. L-Artikolu 87(1) KE jiddefinixxi l-għajnuna mogħtija mill-Istat irregolata mit-Trattat KE bħala kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi ta’ l-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Il-kunċett ta’ għajnuna mogħtija mill-Istat skond din id-dispożizzjoni huwa għalhekk aktar wiesa’ minn dak ta’ sussidju għaliex jinkludi mhux biss benefiċċji pożittivi, bħall-benefiċċji nnifishom, imma wkoll interventi li, taħt diversi forom, itaffu l-piżijiet li normalment huma inklużi fil-baġit ta’ impriża(35) . B’mod partikolari, huwa stabbilit li l-aġir ta’ entità pubblika responsabbli għall-ġbir tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali li tittollera ħlas tardiv ta’ dawn il-kontribuzzjonijiet, indubjament jipprovdi lill-impriża li tibbenefika minnu vantaġġ kummerċjali sinjifikanti billi jtaffi, għal dik l-impriża, il-piż assoċjat ma’ l-applikazzjoni normali tas-sistema tas-sigurtà soċjali(36) .
57. Sabiex jiġi ddeterminat jekk vantaġġ bħal dan huwiex ikkunsidrat bħala għajnuna għall-finijiet ta’ l-Artikolu 87, jeħtieġ li jiġi stabbilit jekk l-impriża benefiċjarja tirċevix vantaġġ ekonomiku li ma kinitx tirċievi f’kundizzjonijiet normali tas-suq(37) . Għalhekk, ftehim dwar il-kundizzjonijiet ta’ ħlas lura jew ta’ l-iskedar mill-ġdid tad-djun magħmula ma’ kredituri pubbliċi għandu jiġi mqabbel ma’ l-aġir ta’ kreditur privat ipotetiku li, safejn ikun possibbli, jinsab fl-istess pożizzjoni fil-konfront tad-debitur tiegħu bħall-kreditur pubbliku, u qed jipprova jirkupra s-somom ta’ flus dovuti lilu(38) .
58. In-natura imperattiva ta’ dan il-paragun jikkonferma l-argument tar-Renju ta’ Spanja u tal-Kummissjoni, li l-aġir tal-FĠSS u Fogasa m’għandhomx neċessarjament jitqiesu bħala għajnuna. Madankollu, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma tikkontestax dan l-argument, billi fil-punt 149 tas-sentenza appellata tagħmel proprju dan il-paragun. Għalhekk, l-argumenti tar-Renju ta’ Spanja u tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward mhumiex fondati.
59. Fil-passat, l-evalwazzjoni mill-Kummissjoni ta’ l-aġir tal-kredituri pubbliċi kienet tiddependi, b’mod partikolari u manifestament, fuq il-kwistjoni dwar jekk l-imgħaxijiet, fil-każ li d-debitur ma jħallasx fi żmien, kinux jikkorrispondu jew le għar-rata ta’ imgħax fis-suq. F’dan il-każ, kif ukoll fil-kawża Tubacex, ġie applikat biss l-imgħax statutorju, li ovvjament kien inqas mir-rata ta’ mgħax tas-suq. Skond il-Kummissjoni l-ammont ta’ l-għajnuna li kellu jiġi rkuprat f’dawn iż-żewġ każijiet kien jikkorrispondi għad-differenza fir-rati ta’ l-imgħaxijiet(39) .
60. Madankollu, fis-sentenza Tubacex il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet dan il-kriterju peress li anki kreditur privat ma jistax jeżiġi mid-debituri li ma jħallsux aktar mill-imgħaxijiet statutorji(40) . Fl-20 ta’ Settembru 2000, abbażi ta’ dik is-sentenza, il-Kummissjoni emendat id-deċiżjoni tagħha tat-28 ta’ Ottubru 1998 u ddeċidiet li l-ftehim li Sniace kellha ma’ FĠSS u Fogasa ma kienx jikkostitwixxi għajnuna mogħtija mill-Istat.
61. Kuntrarjament għas-sottomissjonijiet tar-Renju ta’ Spanja u tal-Kummissjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma tpoġġix fid-dubju s-sentenza Tubacex imma pjuttost, filwaqt li taqbel ma’ Lenzing, tikkritika lill-Kummissjoni talli ma ttrattatx il-kwistjoni dwar safejn il-konċessjonijiet mogħtija minn Fogasa u minn FĠSS fir-rigward ta’ l-irkupru tal-krediti tagħhom kienu jikkostitwixxu vantaġġi li kellhom jitqiesu bħala għajnuna. Dawk il-vantaġġi speċifiċi ma kinux is-suġġett tas-sentenza Tubacex. Għaldaqstant, din il-parti ta’ l-appell għandha tiġi miċħuda.
2. Fuq l-applikazzjoni tal-kriterju tal-kreditur privat
62. Skond ir-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni, il-Kummissjoni ddeċidiet sewwa meta qalet li FĠSS u Fogasa aġixxew f’dan il-każ, bħala kredituri privati.
63. Madankollu, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet din l-affermazzjoni billi kkontestat, b’mod partikolari, tliet argumenti li fuqhom ibbażat lilha nnifisha l-Kummissjoni.
64. Fil-punti 155 u 156 il-Qorti tal-Prim’Istanza tirrifjuta li s-sitwazzjoni ta’ Fogasa u ta’ FĠSS tista’ tiġi mqabbla ma’ dik ta’ kredituri privati li, meta jsir l-iskedar ġdid, jirrinunzjaw għal 40 % tal-kreditu tagħhom, billi dawn ma kinux garantiti. Għal dik ir-raġuni ma kinux f’sitwazzjoni paragunabbli ma’ dik ta’ Fogasa u ta’ FĠSS.
65. Sussegwentement, fil-punti 157 u 158 il-Qorti tal-Prim’Istanza tiċħad il-paragun ma’ l-aġir ta’ kreditur privat ieħor li l-krediti tiegħu kienu garantiti u li, bħall-kredituri pubbliċi, ma eżegwiex il-krediti tiegħu. Fil-fatt, skond il-Qorti tal-Prim’Istanza, ma kienx magħruf jekk Sniace naqsitx milli tħallas lil dan il-kreditur ukoll jew jekk kisritx il-ftehim ta’ l-iskedar mill-ġdid. Għalhekk ma setax jiġi eżaminat jekk dan il-kreditur kienx f’sitwazzjoni paragunabbli ma’ dik tal-FĠSS u Fogasa.
66. Fl-aħħar il-Qorti tal-Prim’Istanza, fil-punti 159 u 160, tiċħad il-kunsiderazzjoni li ż-żewġ kredituri kkonċernati ppruvaw ikabbru l-prospetti li jirkupraw is-somom ta’ flus dovuti lilhom. Minn naħa, ma kienx hemm il-ħtieġa ta’ dan minħabba l-preżenza ta’ garanzija suffiċjenti u min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni ma kinitx f’pożizzjoni li tevalwa l-probabbiltajiet ta’ sopravivenza ta’ Sniace.
67. Minn dan kollu l-Qorti tal-Prim’Istanza tasal għall-konklużjoni li l-Kummissjoni għamlet żball manifest fl-evalwazzjoni tal-kriterju tal-kreditur privat.
68. Il-Kummissjoni tirrispondi għal dan billi ssostni li l-Qorti tal-Prim’Istanza interpretat b’mod żbaljat il-kriterju ta’ evalwazzjoni applikabbli. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ma eżaminatx id-deċiżjoni tal-Kummissjoni għal żball manifest meta applikat l-eżami tal-kreditur privat imma għamlet stħarriġ dettaljat.
69. Il-Kummissjoni u r-Renju ta’ Spanja ssottomettew ukoll li anki l-kredituri privati jikkonkludu ftehim ta’ skedar mill-ġdid, u li kieku kienu jagħmlu dan fiċ-ċirkustanzi partikolari ta’ dan il-każ.
a) Fuq l-evalwazzjoni ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni
70. Fil-fehma tiegħi, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet sewwa, fil-punt 150 tas-sentenza tagħha, li l-Kummissjoni għandha diskrezzjoni wiesgħa meta tapplika l-kriterju tal-kreditur privat. Fil-fatt, evalwazzjoni bħal din teħtieġ stħarriġ taċ-ċirkustanzi ekonomiċi kumplessi mill-perspettiva ta’ kreditur privat ipotetiku. Peress li l-istħarriġ tal-Kummissjoni taħt l-Artikolu 87(1) KE jinkludi evalwazzjoni bħal din, l-eżami mill-qrati Komunitarji(41) għandu jkun limitat għal verifika jekk il-Kummissjoni ħarsitx ir-regoli proċedurali u ta’ motivazzjoni, għall-preċiżjoni tal-fatti li fuqhom tkun ibbażata d-deċiżjoni u għan-nuqqas ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni jew abbuż ta’ poter(42) .
71. Kif issostni b’mod korrett il-Kummissjoni, l-analiżi tagħha tkun manifestament żbaljata biss jekk jirriżulta li ma tkun tista’ tiġi ġġustifikata taħt ebda aspett immaġinabbli, jiġifieri meta ma jkunx immaġinabbli li kreditur privat, li jaġixxi b’mod razzjonali, jaġixxi bħall-kreditur pubbliku fiċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża.
72. Iżda jekk ikun possibbli li kreditur privat iġib ruħu b’dan il-mod, kif assumiet il-Kummissjoni fl-aħħar ta’ l-evalwazzjoni tagħha, l-evalwazzjoni tagħha ma setgħetx titqies li hija manifestament żbaljata. Altrimenti, il-konstatazzjoni ta’ żball manifest twassal sabiex l-analiżi tal-qrati Komunitarji dwar l-aġir tal-kredituri privati tissostitwixxi dik tal-Kummissjoni.
73. Fis-sentenza appellata l-Qorti tal-Prim’Istanza spjegat, b’mod konviċenti, ir-raġunijiet li għalihom il-motivi invokati mill-Kummissjoni ma ġġustifikawx il-konklużjoni li FĠSS u Fogasa kienu aġixxew bħal kredituri privati(43) . Kien abbażi ta’ dan li l-Qorti tal-Prim’Istanza kkonkludiet li l-Kummissjoni kienet għamlet żball manifest ta’ evalwazzjoni.
74. Iżda fost il-motivi li ġew miċħudin mill-Qorti tal-Prim’Istanza kien hemm l-argument ibbażat fuq il-fatt li kreditur ieħor ta’ kreditu garantit kien wkoll irrinunzja għall-eżekuzzjoni tal-krediti tiegħu, għalkemm Sniace lanqas kienet ħallset id-djun li kellha miegħu. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet fil-punti 157 u 158 tas-sentenza appellata li r-raġunijiet għal dan l-aġir ma kinux ġew ikkjarifikati biżżejjed sabiex jintwera li kreditur privat li jkun fil-pożizzjoni ta’ FĠSS u Fogasa kien jaġixxi bl-istess mod. Madankollu, ma ġiex ippruvat li kreditur privat ma kienx iġib ruħu b’dak il-mod. Abbażi ta’ l-informazzjoni disponibbli, l-aġir ta’ dan il-kreditur juri li l-preżunzjoni tal-Kummissjoni dwar l-aġir ta’ kreditur privat ipotetiku kien ta’ l-inqas possibbli.
75. Għalhekk, il-konstatazzjoni ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni fil-punt 154 et seq tas-sentenza appellata hija żbaljata fid-dritt u ma tistax tiġi kkonfermata.
b) Fuq l-evalwazzjoni ta’ żball ta’ motivazzjoni u fl-eżami tal-fatti
76. Madankollu ksur tad-dritt Komunitarju mill-Qorti tal-Prim’Istanza ma jwassalx għall-annullament tas-sentenza appellata jekk id-dispożittiv tagħha jkun jidher fondat għal motivi oħra ta’ dritt(44) . Billi, fl-ewwel istanza, Lenzing kienet ikkontestat ukoll il-motivazzjonijiet tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni, jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk dan il-motiv fir-rikors oriġinali huwiex fondat.
77. L-Artikolu 252 KE jistabbilixxi li l-miżuri Komunitarji għandhom ikunu mmotivati b’mod li juri, b’mod ċar u inekwivoku, ir-raġunament ta’ l-istituzzjoni li toħroġ il-miżura partikolari, b’tali mod li tippermetti lill-partijiet ikkonċernati jsiru jafu r-raġunijiet tal-miżura meħuda u sabiex il-qorti kompetenti teżerċita l-kontroll tagħha(45) . Il-motivazzjoni għandha, ħlief f’każ eċċezzjonali, tiġi kkomunikata lill-persuna kkonċernata fl-istess waqt mad-deċiżjoni li toħloqlu preġudizzju u l-ksur ta’ l-Artikolu 253 KE ma jistax jiġi rrimedjat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja(46) .
78. Huwa veru li l-obbligu ta’ motivazzjoni huwa distint mill-kwistjoni ta’ kemm hija fondata l-motivazzjoni, li hija kwistjoni li għandha x’taqsam mal-legalità tal-mertu ta’ l-att ikkontestat(47) . Madankollu, billi l-istħarriġ ġudizzjarju huwa limitat mid-diskrezzjoni wiesgħa tal-Kummissjoni, ir-rispett tal-garanziji previsti mill-ordinament ġuridiku Komunitarju għall-proċeduri amministrattivi għandu importanza aktar fundamentali. Kuntrarjament għal dak li sostniet il-Kummissjoni, fost dawn il-garanziji hemm, b’mod partikolari, l-obbligu ta’ l-istituzzjoni kompetenti li teżamina b’mod attent u imparzjali l-elementi kollha rilevanti tal-każ partikolari u timmotiva l-għażliet tagħha b’mod adegwat(48) .
79. Għalhekk il-Kummissjoni għandha tispjega, f’termini koerenti u mhux kontradittorji, għal liema raġuni, fost l-aġir differenti immaġinabbli ta’ kreditur privat, hija għażlet proprju dik li kienet tikkorrispondi għall-aġir tal-kredituri pubbliċi. Mill-motivazzjoni għandu jirriżulta wkoll b’liema mod il-Kummissjoni eżaminat b’mod dettaljat l-elementi ta’ fatt li fuqhom kienet ibbażata l-konklużjoni tagħha.
80. F’dan ir-rigward jeħtieġ li jiġi enfasizzat li l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata ma tagħmel l-ebda referenza għall-kreditur privat li, minkejja d-dewmien fil-ħlas ta’ Sniace, irrinunzja li jeżegwixxi l-krediti garantiti tiegħu. Għalhekk ma kienx hemm element determinanti sabiex jingħad li l-evalwazzjoni li rriżultat tal-Kummissjoni setgħet twassal għal riżultat plawsibbli. Madankollu, anki kieku ġiet invokata din ir-raġuni, ma kinitx tkun motiv biżżejjed għad-deċiżjoni, billi sa dak il-mument il-Kummissjoni ma setgħetx tgħid jekk dan il-kreditur kienx f’pożizzjoni paragunabbli. Kif osservat il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 158 tas-sentenza appellata, il-Kummissjoni sa dak il-mument kienet għadha ma kkjarifikatx dik il-kwistjoni.
81. Il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet, ġustament, iż-żewġ motivi l-oħra invokati fid-deċiżjonijiet.
82. Għal dak li għandu x’jaqsam mal-paragun ma’ kredituri privati oħrajn li, fl-ambitu ta’ ftehim bejn il-kredituri, irrinunzjaw għal 40 % tal-krediti tagħhom − paragun li l-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet fil-punti 155 u 156 − l-istess Kummissjoni, fid-deċiżjoni tagħha ta’ l-20 ta’ Settembru 2000, kienet ikkonstatat li s-sitwazzjoni tagħhom ma kinitx paragunabbli ma’ dik ta’ FĠSS u ta’ Fogasa, l-aktar għal dak li jirrigwarda l-garanziji tal-krediti(49) .
83. Kunsiderazzjoni aktar importanti hija dik, li l-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet fil-punti 159 u 160, li FĠSS u Fogasa, biex jevitaw il-falliment ta’ Sniace, saħħew aktar il-prospetti tagħhom li jirkupraw is-somom dovuti lilhom mingħajr telf finanzjarju.
84. Fil-fatt kreditur privat kien jipprova jikseb il-ħlas tal-krediti tiegħu kemm jista’ jkun mingħajr telf. Madankollu, kif tenfasizza Lenzing, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonstatat ġustament ħafna li l-motivazzjoni tad-deċiżjoni u l-osservazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar dan il-punt huma kontradittorji.
85. L-ewwel nett, hemm kontradizzjoni fir-rigward tal-garanziji tal-krediti ta’ FĠSS u Fogasa. Minn naħa, f’din il-kawża l-Kummissjoni titlaq mill-prinċipju, f’din il-kawża, li l-krediti ta’ FĠSS u Fogasa huma garantiti u dan indikatu parzjalment fil-motivazzjoni tad-deċiżjonijiet(50) . Min-naħa l-oħra, kien neċessarju li jiġi evitat il-falliment ta’ Sniace biex jitħallsu d-djun mingħajr telf. Imma wieħed jibża’ mit-telf biss jekk il-garanziji ma jkunux suffiċjenti.
86. Hemm anki kontradizzjoni jekk wieħed jissopponi li l-krediti ma kinux iggarantiti biżżejjed. Meta l-kredituri jistennew jiżdiedu l-possibbiltajiet ta’ rkupru tad-dejn mingħajr telf jekk id-debitur jegħleb il-kriżi u jtejjeb is-sitwazzjoni tiegħu. Fid-deċiżjonijiet kkontestati, madankollu, il-Kummissjoni f’diversi punti tesprimi dubji dwar il-kapaċità ta’ sopravivenza ta’ Sniace(51), mingħajr ma tispjega għaliex, minkejja dan, tqis li l-prospetti għall-futur huma pożittivi.
87. F’dan ir-rigward, fil-kawża quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, il-Kummissjoni tgħid biss li setgħet tibbaża fuq ir-rapport tal-Gvern Spanjol li kien hemm pjanijiet ta’ ristrutturazzjoni u ta’ qligħ(52) . Jekk dan kien l-uniku motiv li wassal lill-Kummissjoni sabiex temmen li kien hemm possibbiltajiet ta’ sopravivenza għal Sniace, allura mhux biss għandha quddiemna difett ta’ motivazzjoni, imma wkoll ksur ta’ l-obbligu li l-fatti jiġu eżaminati b’attenzjoni. Il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-punt 160 tas-sentenza appellata sabet li la r-Renju ta’ Spanja u lanqas il-Kummissjoni ma kellhom informazzjoni meħtieġa biex jaraw jekk Sniace setgħetx tkompli topera. Il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-każ ta’ appell minn sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, ma tistax teżamina mill-ġdid dan il-fatt bħala tali(53), aktar u aktar meta l-partijiet lanqas biss ma kkontestawh.
88. Sussidjarjament, għandu jingħad li anki l-argument (li m’hemmx sinjal tiegħu fil-motivazzjoni tad-deċiżjoni), sostnut mir-Renju ta’ Spanja u mill-Kummissjoni, li fil-każ ta’ sopravivenza ta’ Sniace, FĠSS seta’ jistenna kontribuzzjonijiet għas-sigurtà soċjali addizzjonali u Fogasa kien jevita spejjeż ġodda favur l-impjegati ta’ Sniace, ma jistax jiġi invokat in sostenn ta’ l-aġir ta’ kreditur privat ipotetiku.
89. Bħala prinċipju, problemi bħal dawn – jiġifieri aspettattiva ta’ negozji fil-futur jew l-iffrankar ta’ spejjeż fil-futur – jistgħu jiġġustifikaw ukoll il-kondotta tal-kredituri privati. Madankollu, dan il-każ jirrigwarda l-interessi pubbliċi ta’ l-Istat li t-twettiq tagħhom huwa fdat lil entitajiet pubbliċi. Dawn l-interessi huma ġeneralment il-motiv għall-għoti ta’ għajnuna klassika mill-Istat. Għalhekk, kif tgħid tajjeb Lenzing, dawn ma jistgħux jiġu rikonoxxuti bħala motivi li jiġġustifikaw l-għoti ta’ vantaġġi lil impriżi partikolari permezz tar-rinunzja ta’ l-eżekuzzjoni tal-krediti. Altrimenti, anki l-għoti ta’ kapital minn investituri pubbliċi bil-għan li jiġu protetti l-impjiegi jistgħu jiġu ġġustifikati. Imma dan diġà ġie espressament eskluż mill-Qorti tal-Ġustizzja(54) .
90. Minn dan isegwi li l-motivi tal-Kummissjoni jew mhumiex xierqa biex jiġġustifikaw id-deċiżjoni kkontestata, jew huma kontradittorji u b’hekk, jannullaw lil xulxin. Din il-kontradizzjoni tista’ tiġi riżolta biss jekk il-Kummissjoni tivverifika l-fatti fil-fond sabiex tkun tista’ tiddetermina l-kunsiderazzjonijiet li jkun ibbaża fuqhom kreditur privat, biex imbagħad tesponi dawn il-kunsiderazzjonijiet b’mod dettaljat fil-motivi tad-deċiżjoni tagħha. Billi m’hemmx kunsiderazzjonijiet ta’ dan it-tip, il-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata hija difettuża.
3. Konklużjoni
91. Filwaqt li s-sentenza appellata hija difettuża minħabba żball ta’ dritt billi l-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet li kien hemm żball manifest ta’ evalwazzjoni min-naħa tal-Kummissjoni, jeħtieġ li xorta tiġi kkonfermata abbażi ta’ motivi oħra, peress li d-deċiżjoni kkontestata tal-Kummissjoni ma fihiex motivazzjoni adegwata. Għalhekk dan l-appell għandu jiġi miċħud.
IV – Fuq l-ispejjeż
92. Skond l-Artikolu 122, flimkien mad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 118 u 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura l-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż jekk dawn ikunu ġew mitluba. Skond l-Artikolu 69(4) l-Istati Membri li jintervjenu fil-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż, inklużi l-ispejjeż relatati ma’ l-appell(55) .
93. Ir-Renju ta’ Spanja għandu għalhekk ibati l-ispejjeż tiegħu. Minbarra dan Lenzing titlob li r-Renju ta’ Spanja – imma mhux il-Kummissjoni – tiġi ordnata tbati ukoll l-ispejjeż tagħha relatati ma’ l-appell. Madankollu, billi r-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni tilfu flimkien, it-tnejn għandhom jiġu ordnati jbatu l-ispejjeż in solidum (56) . F’din is-sitwazzjoni, Lenzing ma tistax tagħżel waħda miż-żewġ partijiet sabiex tiġi ordnata tbati l-ispejjeż; billi ż-żewġ partijiet tilfu, it-tnejn li huma għandhom jiġu ordnati jbatu l-ispejjeż in solidum .
V – Konklużjoni
94. Għaldaqstant, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi kif ġej:
1. L-appell huwa miċħud.
2. Ir-Renju ta’ Spanja għandu jbati l-ispejjeż tiegħu kif ukoll, in solidum mal-Kummissjoni tal-Komunità Ewropea, l-ispejjeż li sostniet Lenzing AG fir-rigward ta’ l-appell.
(1) .
(2)  –	Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/395/KE, tat-28 ta’ Ottubru 1998, dwar l-għajnuna mogħtija minn Spanja lil SNIACE SA, li tinsab f’Torrelavega (Kantabrija) [innotifikata bin-numru C(1998) 3437] (ĠU L 149, p. 40).
(3)  –	Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2001/43/KE, ta’ l-20 ta’ Settembru 2000, li temenda d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/395/KE dwar l-għajnuna mogħtija minn Spanja lil SNIACE SA, li tinsab f’Torrelavega (Kantabrija) [innotifikata bin-numru C (2000) 2741] (ĠU L 11, p. 46).
(4)  –	Sentenza Lenzing AG vs Il-Kummissjoni (Ġabra p. II‑3597).
(5)  –	Punti 8 sa 29 tas-sentenza appellata.
(6)  –	Sentenza tad-29 ta’ April 1999, Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑342/96, Ġabra p. I‑2459).
(7)  –	Punti 4 sa 23 tar-rikors ta’ l-appell.
(8)  –	Punti 24 sa 65 tar-rikors ta’ l-appell.
(9)  –	Sentenzi tal-15 ta’ Lulju 1963, Plaumann vs Il-Kummissjoni (25/62, Ġabra p. 211, 238), u tad-19 ta’ Mejju 1993, Cook vs Il-Kummissjoni (C‑198/91, Ġabra p. I‑2487, punt 20).
(10)  –	Sentenza tat-13 ta’ Diċembru 2005, Il-Kummissjoni vs Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum (C‑78/03 P, Ġabra p. I‑10737, punti 34 et seq ).
(11)  –	Sentenza ARE, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 10 (punti 35 et seq ).
(12)  –	Sentenza ARE, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 10 (punti 34 et seq ).
(13)  –	Sentenza ARE, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 10 (punti 68 et seq
u fformulat b’mod aktar wiesgħa fil-punt 37).
(14)  –	Sentenza tat-28 ta’ Jannar 1986, Cofaz et vs Il-Kummissjoni (169/84, Ġabra p. 391, punt 25).
(15)  –	Sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-27 ta’ April 1995, ASPEC et
vs Il-Kummissjoni (T‑435/93, Ġabra p. II‑1281, punt 64); tal-5 ta’ Novembru 1997, Ducros vs Il-Kummissjoni (T‑149/95, Ġabra p. II‑2031, punt 34), kif ukoll is-sentenza tal-15 ta’ Settembru 1998, BP Chemicals vs Il-Kummissjoni (T‑11/95, Ġabra p. II‑3235, punt 72). Ara, b’paragun, id-digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Frar 2006, Deutsche Post u DHL vs Il-Kummissjoni (C‑367/04 P, Ġabra p. I-26, punt 41).
(16)  –	Punt 80 tas-sentenza appellata.
(17)  –	Sentenza ARE, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 10 (punt 37), u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-21 ta’ Marzu 2001, Hamburger Hafen‑ und Lagerhaus et vs Il-Kummissjoni (T‑69/96, Ġabra p. II‑1037, punt 41).
(18)  –	Sentenza Cofaz, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 14 (punt 28).
(19)  –	Fil-każ li l-għajnuna tkun għadha ma ngħatatx, jeħtieġ li jiġu previsti żewġ sitwazzjonijiet ipotetiċi.
(20)  –	Punt 90 tas-sentenza appellata.
(21)  –	Sentenzi Plaumann vs Il-Kummissjoni u Cook vs Il-Kummissjoni, it-tnejn iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 9.
(22)  –	Sentenza ta’ l-10 ta’ Diċembru 1969, Eridania et vs Il-Kummissjoni (10/68 u 18/68, Ġabra p. 459, punti 7 u 8).
(23)  –	Digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-27 ta’ Mejju 2004, Deutsche Post u DHL vs Il-Kummissjoni (T‑358/02, Ġabra p. II‑1565, punt 37).
(24)  –	Ara, f’dan ir-rigward, id-digriet Deutsche Post u DHL vs Il-Kummissjoni, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 15 (punt 47).
(25)  –	B’hekk, fis-sentenza tagħha tat-12 ta’ Diċembru 2006, Asociación de Estaciones de Servicio de Madrid u Federación Catalana de Estaciones de Servicio vs Il-Kummissjoni (T‑146/03, Ġabra p. II‑0000, punti 50 et seq ) il-Qorti tal-Prim’Istanza, filwaqt li ddeċidiet dwar għajnuna minn Stat mogħtija lil ċerti stazzjonijiet tal-petrol, ħadet in kunsiderazzjoni l-kompetituri lokali ta’ l-operatur ta’ l-istazzjon tal-petrol li kien il-benefiċjarju ta’ l-għajnuna.
(26)  –	Ara s-sentenza ARE, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 10.
(27)  –	Ara wkoll, f’dan ir-rigward, id-digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza Deutsche Post u DHL vs Il-Kummissjoni, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 23 (punti 15 et seq ) li, skond dak li qalet il-Kummissjoni, kien jikkonċerna numru kbir ta’ swieq u ta’ impriżi, kif ukoll is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza, tas-27 ta’ Settembru 2006, Werkgroep Commerciële Jachthavens Zuidelijke Randmeren et vs Il-Kummissjoni (C‑117/04, Ġabra p. II‑0000, punt 60), li fiha madwar 1200 impriża kienu jinsabu fl-istess sitwazzjoni.
(28)  –	Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ASPEC et vs Il-Kummissjoni, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 15 (punt 70).
(29)  –	Punt 88 tas-sentenza appellata.
(30)  –	Punt 62 tas-sentenza appellata.
(31)  –	Ara n-nota ta’ l-20 ta’ Ġunju 2005, punt 8.
(32)  –	Ara, fir-rigward ta’ għajnuna mogħtija mill-Istat, is-sentenza ta’ l-1 ta’ Ġunju 2006, P & O European Ferries (Vizcaya) vs Il-Kummissjoni u Diputación Foral de Vizcaya vs Il-Kummissjoni (C‑442/03 P u C‑471/03 P, Ġabra p. I-4845, punt 60), kif ukoll, b’mod ġenerali, is-sentenzi tal-11 ta’ Frar 1999, Antillean Rice Mills et vs Il-Kummissjoni (C‑390/95 P, Ġabra p. I‑769, punt 29); tal-15 ta’ Ġunju 2000, Dorsch Consult (C‑237/98 P, Ġabra p. I‑4549, punti 35 et seq ), u tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni (C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punt 49).
(33)  –	It-tmenin premessa tad-deċiżjoni.
(34)  –	Iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6.
(35)  –	Sentenzi tal-15 ta’ Marzu 1994, Banco Exterior de España (C‑387/92, Ġabra p. I‑877, punt 13); tad-29 ta’ Ġunju 1999, DMT (C‑256/97, Ġabra p. I‑3913, punt 19); ta’ l-14 ta’ Settembru 2004, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑276/02, Ġabra p. I‑8091, punt 24); tat-8 ta’ Novembru 2001, Adria-Wien Pipeline u Wietersdorfer & Peggauer Zementwerke (C‑143/99, Ġabra p. I‑8365, punt 38), u tal-15 ta’ Ġunju 2006, Air Liquide Industries Belgium (C‑393/04 u C‑41/05, Ġabra p. I-5293, punt 29).
(36)  –	Sentenza DMT, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 35.
(37)  –	Sentenzi DMT, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 33 (punt 22), u Tubacex, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 6 (punt 41).
(38)  –	Sentenza DMT, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 33 (punt 25).
(39)  –	Fir-rigward ta’ dan il-każ, ara l-Artikolu 1 u t-tlieta u tmenin u d-disgħin premessa tad-Deċiżjoni tat-28 ta’ Ottubru 1998.
(40)  –	Sentenza Tubacex, iċċitata aktar ’il fuq fin-nota f’qiegħ il-paġna 6 (punti 48 et seq ).
(41)  –	Fi kwalunkwe każ jeħtieġ li jiġi mfakkar li l-qorti nazzjonali għandha tagħmel l-istess evalwazzjoni sabiex tiddetermina jekk miżura li ma ġietx innotifikata lill-Kummissjoni tikkostitwixxix għajnuna u b’hekk m’għandhiex tiġi implementata, skond l-Artikolu 88(3) KE; ara s-sentenza tal-11 ta’ Lulju 1996, C‑39/94, SFEI et
(Ġabra p.I‑3547, punti 49 et seq ).
(42)  –	Sentenza tad-29 ta’ Frar 1996, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni (C‑56/93, Ġabra p. I-723, punti 10 u 11).
(43)  –	Ara aktar ’il fuq, punti 64 et seq .
(44)  –	Sentenzi tad-9 ta’ Ġunju 1992, Lestelle vs Il-Kummissjoni (C‑30/91 P, Ġabra p. I‑3755, punt 28); tat-30 ta’ Settembru 2003, Biret International vs Il-Kunsill (C‑93/02 P, Ġabra p. I‑10497, punt 60), u tat-2 ta’ Diċembru 2004, José Martí Peix vs Il-Kummissjoni (C‑226/03 P, Ġabra p. I‑11421, punt 29).
(45)  –	Sentenzi tad-9 ta’ Lulju 1969, L-Italja vs Il-Kummissjoni (1/69, Ġabra p. 277, punt 9); tas-7 ta’ Marzu 2002, L-Italja vs Il-Kummissjoni (C‑310/99, Ġabra p. I‑2289, punt 48); tal-15 ta’ Diċembru 2005, L-Italja vs Il-Kummissjoni (C-66/02, Ġabra p. I‑10901, punt 26), u tat-22 ta’ Ġunju 2006, Il-Belġju u Forum 187 vs Il-Kummissjo ni (C‑182/03 u C‑217/03, Ġabra p. I‑5479, punt 137).
(46)
–	Sentenza tas-26 ta’ Settembru 2002, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑351/98, Ġabra 2002, p. I‑8031, punt 84).
(47)  –	Sentenzi tat-22 ta’ Marzu 2001, Franza vs Il-Kummissjoni (C‑17/99, Ġabra p. I‑2481, punt 35), u L-Italja vs Il-Kummissjoni (C-66/02), iċċitata aktar ’il fuq fin-nota f’qiegħ il-paġna 43.
(48)  –	Sentenzi tal-21 ta’ Novembru 1991, Technische Universität München (C‑269/90, Ġabra p. I‑5469, punt 14), u tas-7 ta’ Mejju 1992, Pesquerias De Bermeo u Naviera Laida vs Il-Kummissjoni (C‑258/90 u C‑259/90, Ġabra p. I‑2901, punt 26).
(49)  –	Is-sitta u għoxrin premessa.
(50)  –	Ara s-sitta u għoxrin premessa tad-Deċiżjoni ta’ l-20 ta’ Settembru 2000, u, fir-rigward ta’ Fogasa, id-disgħa u tmenin premessa tad-Deċiżjoni tat-28 ta’ Ottubru 1998.
(51)  –	Ara, per eżempju, is-sebgħa u sebgħin, il-wieħed u tmenin u d-disgħa u tmenin premessa tad-Deċiżjoni ta’ l-20 ta’ Ottubru 1998.
(52)  –	Ara l-punt 81 tar-risposta, u l-punt 160 tas-sentenza appellata.
(53)  –	Ara l-punt 46, aktar ’il fuq.
(54)  –	Sentenza ta’ l-14 ta’ Settembu 1994, Spanja vs Il-Kummissjoni (Hytasa) (C‑278/92, C‑279/92 u C‑280/92, Ġabra p. I‑4103, punt 22).
(55)  –	Sentenza ta’ l-24 ta’ Settembru 2002, Falck vs Il-Kummissjoni (C‑74/00 P u C‑75/00 P, Ġabra p. I‑7869, punt 191).
(56)  –	Ara s-sentenzi tal-31 ta’ Mejju 2001, P, D u l-Iżvezja vs Il-Kunsill (C‑122/99 P u C‑125/99, Ġabra p. I‑4319, punt 65), u tat-13 ta’ Marzu 1985, L-Olanda u Leeuwarder Papierwarenfabriek vs Il-Kummissjoni (296/82 u 318/82, Ġabra p. 809, punt 32).