61998CJ0436_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-436/98,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Supreme Court (Ιρλανδία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρου 234 ΕΚ), με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
HMIL Ltd
και
Minister for Agriculture, Food and Forestry,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του κανονισμού (EOK) 1964/82 της Επιτροπής, της 20ής Ιουλίου 1982, για τη θέσπιση των όρων χορήγησης ειδικών επιστροφών κατά την εξαγωγή για ορισμένα αποστεωμένα βόεια κρέατα (ΕΕ L 212, σ. 48), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3169/87 της Επιτροπής, της 23ης Οκτωβρίου 1987, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) 32/82, (ΕΟΚ) 1964/82 και (ΕΟΚ) 74/84 όσον αφορά τη συμπλήρωση των τελωνειακών διατυπώσεων κατά την εξαγωγή ορισμένων βοείων κρεάτων που δικαιούνται ειδικών επιστροφών (ΕΕ L 301, σ. 21), καθώς και του κανονισμού (ΕΟΚ) 2675/88 της Επιτροπής, της 29ης Αυγούστου 1988, για την πρόβλεψη χορηγήσεως ενισχύσεως που προκαθορίζεται κατ' αποκοπή στην ιδιωτική αποθεματοποίηση σφαγίων, ημιμορίων σφαγίου και οπισθίων και εμπροσθίων τεταρτημορίων χονδρών αρσενικών βοοειδών (ΕΕ L 239, σ. 20), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3258/88 της Επιτροπής, της 21ης Οκτωβρίου 1988 (EE L 289, σ. 52),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους A. La Pergola, πρόεδρο τμήματος, D. A. O. Edward και L. Sevón (εισηγητή), δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Γ. Κοσμάς
γραμματέας: H. A. Rühl, κύριος υπάλληλος διοικήσεως,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- η HMIL Ltd, εκπροσωπούμενη από τους P. Sreenan και R. Brady, SC, κατόπιν παραγγελίας του C. McDonnell, solicitor,
- ο Minister for Agriculture, Food and Forestry, εκπροσωπούμενος από τον Μ. A. Buckley, Chief State Solicitor,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον P. Oliver, νομικό σύμβουλο,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της HMIL Ltd, εκπροσωπούμενης από τους C. McDonnell και P. Sreenen, του Minister for Agriculture, Food and Forestry, εκπροσωπούμενου από την Μ. Finlay, SC, και της Επιτροπής, εκπροσωπούμενης από τον P. Oliver, κατά τη συνεδρίαση της 9ης Μαρτίου 2000,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 11ης Μαΐου 2000,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με διάταξη της 23ης Ιουλίου 1998 που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 3 Δεκεμβρίου 1998, το Supreme Court υπέβαλε δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρου 234 ΕΚ) διάφορα προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του κανονισμού (EOK) 1964/82 της Επιτροπής, της 20ής Ιουλίου 1982, για τη θέσπιση των όρων χορήγησης ειδικών επιστροφών κατά την εξαγωγή για ορισμένα αποστεωμένα βόεια κρέατα (ΕΕ L 212, σ. 48), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3169/87 της Επιτροπής, της 23ης Οκτωβρίου 1987, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) 32/82, (ΕΟΚ) 1964/82 και (ΕΟΚ) 74/84 όσον αφορά τη συμπλήρωση των τελωνειακών διατυπώσεων κατά την εξαγωγή ορισμένων βοείων κρεάτων που δικαιούνται ειδικών επιστροφών (ΕΕ L 301, σ. 21), καθώς και του κανονισμού (ΕΟΚ) 2675/88 της Επιτροπής, της 29ης Αυγούστου 1988, για την πρόβλεψη χορηγήσεως ενισχύσεως που προκαθορίζεται κατ' αποκοπή στην ιδιωτική αποθεματοποίηση σφαγίων, ημιμορίων σφαγίου και οπισθίων και εμπροσθίων τεταρτημορίων χονδρών αρσενικών βοοειδών (ΕΕ L 239, σ. 20), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3258/88 της Επιτροπής, της 21ης Οκτωβρίου 1988 (EE L 289, σ. 52, στο εξής: κανονισμός 2675/88).
2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της HMIL Ltd (στο εξής: HMIL), εταιρίας που ασχολείται με την αγορά, την αποστέωση και την εμπορία βοείου κρέατος, και του Minister for Agriculture, Food and Forestry (Υπουργού Γεωργίας, Τροφίμων και Δασών, στο εξής: υπουργός) σχετικά με την εφαρμογή των εν λόγω κοινοτικών κανονισμών.
Κανονιστικό πλαίσιο
3 Στην παρούσα υπόθεση επίδικα είναι δύο συστήματα επιδοτήσεων.
Ειδικές επιστροφές λόγω εξαγωγής
4 Το σύστημα των ειδικών επιστροφών λόγω εξαγωγής διεπόταν, κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της κύριας υπόθεσης, από τον κανονισμό 1964/82.
5 Οι σχετικές διατάξεις του κανονισμού αυτού είναι οι ακόλουθες:
«Άρθρο 1
Τα αποστεωμένα τεμάχια που προέρχονται από νωπά ή διατηρημένα δι' απλής ψύξεως οπίσθια τεταρτημόρια αρρένων χονδρών βοοειδών που είναι συσκευασμένα ξεχωριστά, σύμφωνα με τους όρους του παρόντος κανονισμού, είναι δυνατόν να τύχουν ειδικών επιστροφών κατά την εξαγωγή.
(...)
Άρθρο 2
1. Ο διαχειριστής υποβάλλει στις αρμόδιες τελωνειακές αρχές, που ορίζουν τα κράτη μέλη, δήλωση με την οποία εκδηλώνει τη θέλησή του να αποστεώσει τα οπίσθια τεταρτημόρια που αναφέρονται στο άρθρο 1, σύμφωνα με τους όρους του παρόντος κανονισμού, και να εξαγάγει ολόκληρη την ποσότητα των αποστεωμένων τεμαχίων, κάθε ένα από τα οποία θα είναι ξεχωριστά συσκευασμένο.
2. (...)
(...)
Άρθρο 6
Με την επιφύλαξη της εφαρμογής των διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) 2730/79, η χορήγηση της ειδικής επιστροφής εξαρτάται, εκτός από περίπτωση ανωτέρας βίας, από την εξαγωγή της συνολικής ποσότητας του κρέατος που προέρχεται από την αποστέωση υπό τον προαναφερθέντα έλεγχο.
Ο διαχειριστής μπορεί εν τούτοις να θέσει σε εμπορία στο εσωτερικό της Κοινότητος οστά, χονδρούς τένοντες, χόνδρους, τεμάχια λίπους και άλλα απορρίμματα που έχουν υποστεί κατάλληλη προετοιμασία και προέρχονται από την αποστέωση.
Άρθρο 7
1. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 2, παράγραφος 3, και από το άρθρο 4, παράγραφος 1, τα κράτη μέλη δύνανται να προβλέψουν στους χώρους ελέγχου της αρμοδίας αρχής για την αποστέωση των οπισθίων τεταρτημορίων τα κατάλληλα μέτρα ελέγχου και ιδίως:
- (...)
- ότι καθορίζονται οι λεπτομέρειες προετοιμασίας, συσκευασίας καθώς και η περιγραφή των διαφόρων τεμαχίων που πρέπει να ληφθούν,
- (...)
Άρθρο 8
Τα κράτη μέλη καθορίζουν τις συνθήκες ελέγχου και πληροφορούν σχετικά την Επιτροπή και λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να αποκλειστεί κάθε πιθανότητα αντικαταστάσεως των εν λόγω προϊόντων, ιδίως με τον προσδιορισμό της ταυτότητας κάθε τεμαχίου.
Κανένα άλλο κρέας εκτός από αυτά που αποτελούν το αντικείμενο του παρόντος κανονισμού, με εξαίρεση το χοίρειο κρέας, δεν μπορεί να ευρίσκεται στην αίθουσα αποστεώσεως κατά την διεξαγωγή των εργασιών αποστεώσεως, προετοιμασίας και συσκευασίας των εν λόγω κρεάτων.
Οι σάκοι, τα χάρτινα κιβώτια και τα άλλα μέσα συσκευασίας, όπου τοποθετούνται τα αποστεωμένα τεμάχια, σφραγίζονται ή επισφραγίζονται διά μολύβδου από τις αρμόδιες αρχές και φέρουν τις ενδείξεις για τον προσδιορισμό της ταυτότητας του αποστεωμένου κρέατος, ιδίως το καθαρό βάρος, τον αριθμό και τη φύση των τεμαχίων, καθώς και τον αύξοντα αριθμό.»
6 Αυτή η ειδική επιστροφή μπορούσε να προκαταβληθεί. Στην περίπτωση αυτή έπρεπε να συσταθεί εγγύηση ίση προς το ποσό της προκαταβολής συν 20 %.
7 Η εγγύηση αυτή διεπόταν από τους ακόλουθους κανονισμούς:
1) τον κανονισμό (ΕΟΚ) 565/80 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 1980, περί της προπληρωμής των επιστροφών κατά την εξαγωγή για τα γεωργικά προϊόντα (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/028, σ. 50), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2026/83 του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 1983 (EE L 199, σ. 12, στο εξής: κανονισμός 565/80)·
2) τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2220/85 της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 1985, για τον καθορισμό των κοινών λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος εγγυήσεων για τα γεωργικά προϊόντα (ΕΕ L 205, σ. 5), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1181/87 της Επιτροπής, της 29ης Απριλίου 1987 (EE L 113, σ. 31, στο εξής: κανονισμός 2220/85), και
3) τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3665/87 της Επιτροπής, της 27ης Νοεμβρίου 1987, για κοινές λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος των επιστροφών κατά την εξαγωγή για τα γεωργικά προϊόντα (ΕΕ L 351, σ. 1, και διορθωτικό ΕΕ 1988, L 337, σ. 29), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3494/88 της Επιτροπής, της 9ης Νοεμβρίου 1988 (EE L 306, σ. 24), και με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3993/88 της Επιτροπής, της 21ης Δεκεμβρίου 1988 (EE L 354, σ. 22, στο εξής: κανονισμός 3665/87).
Η ενίσχυση στην ιδιωτική αποθεματοποίηση
8 Η ενίσχυση στην ιδιωτική αποθεματοποίηση προβλέφθηκε με τον κανονισμό 2675/88.
9 Οι αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού αυτού παραπέμπουν στον κανονισμό (ΕΟΚ) 1091/80 της Επιτροπής, της 2ας Μαΐου 1980, περί λεπτομερειών εφαρμογής της χορηγήσεως ενισχύσεων στην ιδιωτική αποθεματοποίηση βοείου κρέατος (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/028, σ. 132).
10 Το άρθρο 2, παράγραφος 2, του κανονισμού 2675/88 ορίζει:
«Η βοήθεια στην ιδιωτική αποθεματοποίηση χορηγείται μόνο για τα κρέατα που έχουν καταταχθεί σύμφωνα με τον κλίμακα κατατάξεως των σφαγείων όπως έχει αποκατασταθεί από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1208/81 (...)».
11 Το άρθρο 2, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1208/81 του Συμβουλίου, της 28ης Απριλίου 1981, για τη θέσπιση κοινοτικής κλίμακας κατάταξης σφαγίων των χονδρών βοοειδών (ΕΕ L 123, σ. 3, και διορθωτικό ΕΕ 1986, L 35, σ. 12), προβλέπει ότι:
«(...) το σφάγιο εμφανίζεται (...)
- (...)
- χωρίς λίπος λεκάνης
- (...)».
12 Κατά το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88:
«Οι χονδροί τένοντες, χόνδροι, τεμάχια λίπους και άλλα απορρίμματα που προέρχονται από την κοπή ή την αποστέωση δεν μπορούν να αποθεματοποιηθούν.»
13 Το άρθρο 5, παράγραφος 2, του κανονισμού 2675/88 ορίζει ότι, κατόπιν αιτήσεως του πραγματοποιούντος την αποθεματοποίηση, μπορεί να καταβληθεί προκαταβολή επί του ποσού της ενίσχυσης υπό τον όρον ότι ο ενδιαφερόμενος έχει συστήσει ασφάλεια ίση με την προκαταβολή συν 20 %.
14 Η ασφάλεια αυτή διεπόταν από την εν λόγω διάταξη καθώς και από τους κανονισμούς 2220/85 και 3665/87.
15 Το άρθρο 10 του κανονισμού 2675/88 καθορίζει το ποσό της ασφάλειας που αναφέρεται στο άρθρο 4, παράγραφος 2, του κανονισμού 1091/80.
16 Το άρθρο 5 του κανονισμού 1091/80 ορίζει:
«1. Το ποσό της ασφαλείας δεν μπορεί να είναι ανώτερο από το 30 % του ποσού της αιτουμένης ενισχύσεως.
2. Εκτός περιπτώσεως ανωτέρας βίας:
α) η ασφάλεια καταπίπτει κατ' αναλογία προς το ελλείπον μέρος της συμφωνηθείσης στη σύμβαση αποθεματοποιήσεως ποσότητος αν λιγότερο από 90 % της ποσότητος αυτής εισήλθε στα αποθέματα εντός των προβλεπομένων προθεσμιών και παραμένει αποθεματοποιημένο κατά τη διάρκεια της συμφωνηθείσης αποθεματοποιήσεως, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 2, υπό α_·
β) σε περίπτωση μη τηρήσεως των υποχρεώσεων, που προβλέπονται στο άρθρο 3, παράγραφος 2, υπό β__ γ__ δ, και ε__ η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους κηρύσσει καταπεσούσα την ασφάλεια, εν όλω ή εν μέρει, ανάλογα με το βαθμό σοβαρότητος της παραβάσεως της συμβατικής υποχρεώσεως· οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ανακοινώνουν κάθε μήνα στην Επιτροπή τις περιπτώσεις εφαρμογής, διευκρινίζοντας τις επικαλούμενες περιστάσεις, καθώς επίσης και τα θεσπισθέντα μέτρα·
γ) σε περίπτωση μη τηρήσεως των άλλων υποχρεώσεων, η ασφάλεια καταπίπτει εξ ολοκλήρου.
3. Η ασφάλεια αποδεσμεύεται αμέσως μετά τη διαπίστωση ότι οι όροι της συμβάσεως έχουν εκπληρωθεί ή αν απορρίφθηκε η αίτηση περί συνάψεως συμβάσεως ή η προσφορά στο διαγωνισμό.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
17 Από τη διάταξη περί παραπομπής προκύπτει ότι η HMIL μετέσχε το 1988 σε αμφότερα τα συστήματα επιδοτήσεων που περιγράφονται στις σκέψεις 4 έως 16 της παρούσας αποφάσεως.
18 Η HMIL δήλωσε 13 000 τόνους βοείου κρέατος ενόψει της χορηγήσεως ειδικών επιστροφών λόγω εξαγωγής βάσει του κανονισμού 1964/82 και ανέλαβε τις σχετικές δεσμεύσεις για το εν λόγω βόειο κρέας. Έλαβε ειδικές επιστροφές ύψους 16 270 139,96 ιρλανδικών λιρών (IEP).
19 Η HMIL συνήψε επίσης 138 συμβάσεις ιδιωτικής αποθεματοποιήσεως σύμφωνα με τον κανονισμό 2675/88 για το ίδιο βόειο κρέας. Έλαβε δε 5 376 259,13 IEP ως ενίσχυση στην ιδιωτική αποθεματοποίηση.
20 Από ελέγχους που διενήργησε ο υπουργός μεταξύ Απριλίου και Σεπτεμβρίου 1989 προέκυψε ότι, σε επτά μονάδες παραγωγής που χρησιμοποίησε η HMIL, ορισμένα από τα εξετασθέντα κιβώτια της εταιρίας περιείχαν τεμάχια βοείου κρέατος που, κατά την άποψη του υπουργού, δεν ήταν χωριστά συσκευασμένα καθώς και οσχεϊκό λίπος, υπολείμματα και απορρίμματα τυλιγμένα εντός τεμαχίων ονομαζομένων οπίσθιο μέρος στήθους, λάπα και μεσαία σπαλομπριζόλα. Επιπλέον, ο υπουργός υποστήριξε ότι σε τέσσερις από τις εν λόγω μονάδες παραγωγής το ποσοστό απορριμμάτων, υπολειμμάτων και τεμαχίων που δεν ήταν χωριστά συσκευασμένα ήταν εξαιρετικά υψηλό.
21 Στις 17 Μαΐου 1991 ο υπουργός ζήτησε εγγράφως από την HMIL την επιστροφή των ακολούθων ποσών:
- 1 135 967,93 IEP ως ειδικές επιστροφές λόγω εξαγωγής (στο οποίο περιλαμβάνεται η προσαύξηση κατά 20 % για την προκαταβολή),
- 241 021,03 IEP για ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποιήσεως (στο οποίο περιλαμβάνει η προσαύξηση 20 % λόγω προκαταβολής), και
- 148 759,97 IEP για καταπεσούσες ασφάλειες σχετικές με συμβάσεις ιδιωτικής αποθεματοποιήσεως, όσον αφορά την παραγωγή οπισθίων τεμαχίων στήθους, λάπας και μεσαίας σπαλομπριζόλας στις μονάδες παραγωγής της HMIL, στο Sallins, Athy, Tunney και Ballymahon.
22 Με το εν λόγω έγγραφο ο υπουργός εξέθεσε τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό των εν λόγω ζητουμένων ποσών:
α) όλα τα κιβώτια στα οποία βρέθηκαν υπολείμματα ή λίπος αποκλείστηκαν από τη ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποιήσεως και τις επιστροφές λόγω εξαγωγής, ενώ θεωρήθηκε επιστρεπτέα και η προσαύξηση κατά 20 % λόγω προκαταβολής·
β) όλα τα κιβώτια στα οποία βρέθηκαν τεμάχια κρέατος που δεν ήταν χωριστά συσκευασμένα αποκλείστηκαν από τις επιστροφές εξαγωγής· η προσαύξηση κατά 20 % λόγω προκαταβολής κρίθηκε επίσης επιστρεπτέα·
γ) έγινε επαγωγή των αποτελεσμάτων του δειγματοληπτικού ελέγχου στο σύνολο της παραγωγής τεμαχίων στήθους, λάπας και σπαλομπριζόλας εκάστης των συγκεκριμένων μονάδων παραγωγής της HMIL με χωριστούς υπολογισμούς για κάθε μονάδα παραγωγής·
δ) η μέθοδος επαγωγής για τις ενισχύσεις ιδιωτικής αποθεματοποιήσεως συνίστατο στον αποκλεισμό από την ενίσχυση αυτή, καθώς και από τη νόμιμη προσαύξηση, του ποσοστού βάρους των υπολειμμάτων που βρέθηκαν, σε σχέση με το βάρος των ελεγχθέντων κιβωτίων·
ε) η μέθοδος επαγωγής για τις επιστροφής λόγω εξαγωγής συνίστατο στον αποκλεισμό από τις επιστροφές αυτές, καθώς και από τη νόμιμη προσαύξηση, του ποσοστού του βάρους των υπολειμμάτων και των μη χωριστά συσκευασμένων τεμαχίων που βρέθηκαν, σε σχέση με το βάρος του συγκεκριμένου κιβωτίου·
στ) αν το βάρος των υπολειμμάτων σε κάποιο κιβώτιο ήταν μεγαλύτερο ή ίσο των 3 γραμμαρίων, περιελήφθη στον υπολογισμό επαγωγής το βάρος ολοκλήρου του κιβωτίου·
ζ) αν το οσχεϊκό λίπος ήταν ακάλυπτο, περιελήφθη το βάρος ολοκλήρου του κιβωτίου στον υπολογισμό επαγωγής για τη χορήγηση ενίσχυσης ιδιωτικής αποθεματοποιήσεως και επιστροφών λόγω εξαγωγής·
η) προσδιορίστηκε το μέσο βάρος των κιβωτίων για κάθε μονάδα παραγωγής· ο αποκλεισμός των κιβωτίων και η διαδικασία επαγωγής στηρίχθηκαν στο μέσο βάρους·
θ) η σοβαρότητα των παραβάσεων των κανονισμών σε σχέση με την παραγωγή οπισθίου μέρους στήθους, λάπας και μεσαίας σπαλομπριζόλας στις μονάδες της HMIL στο Sallins Athy, Tunney και Ballymahon ήταν τέτοια, κατά την άποψη του υπουργού, ώστε οι ασφάλειες για τις συμβάσεις ιδιωτικής αποθεματοποιήσεως έπρεπε να θεωρηθούν ότι κατέπεσαν όσον αφορά το μη αποστεωμένο ισοδύναμο της παραγωγής στις εν λόγω μονάδες.
23 Στις 13 Ιουνίου 1991 η HMIL προσέφυγε ενώπιον του High Court (Ιρλανδία).
24 Όπως εκθέτει το αιτούν δικαστήριο, τα ζητήματα που ανακύπτουν στο πλαίσιο της προσφυγής αυτής μπορούν να καταταγούν σε τρεις κατηγορίες:
1) ορθή ερμηνεία του κανονισμού 1964/82 ως προς την υποχρέωση της χωριστής συσκευασίας και το ζήτημα αν τα υπολείμματα δίνουν ή όχι δικαίωμα για ειδικές επιστροφές λόγω εξαγωγής·
2) ορθή ερμηνεία του κανονισμού 2675/88 όσον αφορά το ζήτημα αν τα υπολείμματα δίνουν ή όχι δικαίωμα για ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποίησης·
3) στην περίπτωση που η HMIL παρέβη τους εν λόγω κανονισμούς, η νομιμότητα των οικονομικών διορθώσεων που ο υπουργός επιδίωξε να εφαρμόσει και τα όρια τα οποία η HMIL υποστηρίζει ότι διέπουν κάθε οικονομική διόρθωση που εφαρμόζει ο υπουργός.
25 Με απόφαση της 8ης Φεβρουαρίου 1996, το High Court δέχθηκε την προσφυγή της HMIL κρίνοντας μεταξύ άλλων, αφενός, ότι είναι δυνατόν, χωρίς να παραβιαστεί ο κανονισμός 1964/82, να τυλιχθούν τα μη συσκευασμένα υπολείμματα εντός τεμαχίων στήθους και λάπας που στη συνέχεια συσκευάζονται και, αφετέρου, ότι είναι δυνατή η χορήγηση ενισχύσεως ειδικής αποθεματοποίησης για τα υπολείμματα βάσει του κανονισμού 2675/88. Για κάθε ενδεχόμενο, το High Court εξέτασε το σύστημα οικονομικών διορθώσεων που εφαρμόζει ο υπουργός και έκρινε ότι εμφανίζει τόσο σοβαρά ελαττώματα ώστε πρέπει να καταδικαστεί στο σύνολό του.
26 Ο υπουργός άσκησε έφεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Supreme Court. Το τελευταίο ανέστειλε την εκδίκαση της υποθέσεως και υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Έχει ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1964/82 της Επιτροπής και συγκεκριμένα το άρθρο 1 την έννοια ότι τα υπολείμματα κοπής βάρους κάτω των 100 γραμμαρίων, τα οποία έχουν τυλιχθεί εντός τεμαχίων οπισθίου μέρους στήθους και λάπας, από νωπά ή διατηρημένα δι' απλής ψύξεως οπίσθια τεταρτημόρια αρρένων χονδρών βοοειδών, τα οποία στη συνέχεια συσκευάζονται, μπορούν ή δεν μπορούν να τύχουν ειδικών επιστροφών εξαγωγής βάσει του εν λόγω κανονισμού;
2) Έχει ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1964/82 της Επιτροπής και συγκεκριμένα το άρθρο 1 την έννοια ότι (τα υπολείμματα/τεμάχια κρέατος) βάρους άνω των 100 γραμμαρίων που έχουν τυλιχθεί εντός τεμαχίων οπισθίου μέρους στήθους και λάπας από νωπά ή διατηρημένα δι' απλής ψύξεως οπίσθια τεταρτημόρια αρρένων χονδρών βοοειδών, τα οποία στη συνέχεια συσκευάζονται, μπορούν ή δεν μπορούν να τύχουν ειδικών επιστροφών εξαγωγής βάσει του εν λόγω κανονισμού;
3) Έχει ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1964/82 της Επιτροπής και συγκεκριμένα το άρθρο 1 την έννοια ότι κάθε τεμάχιο οπισθίου μέρους στήθους και λάπας πρέπει να είναι χωριστά συσκευασμένο ή ότι τα υπολείμματα μπορούν, επίσης, να τυλιχθούν εντός τεμαχίου οπισθίου μέρους στήθους και λάπας και στη συνέχεια κάθε τυλιγμένο τεμάχιο μπορεί να συσκευαστεί;
4) Έχει ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2675/88 της Επιτροπής και συγκεκριμένα το άρθρο 4, παράγραφος 4, την έννοια ότι επιτρέπει ή δεν επιτρέπει την αποθεματοποίηση υπολειμμάτων βάρους κάτω των 100 γραμμαρίων προερχομένων από την κοπή και την αποστέωση ενόψει της χορηγήσεως ενισχύσεως για την ιδιωτική αποθεματοποίηση στο πλαίσιο συμβάσεων που συνάπτονται βάσει του εν λόγω κανονισμού;
5) α) Οσάκις, κατόπιν ελέγχου ενός ή περισσοτέρων κιβωτίων κρέατος που βρίσκονται υπό τελωνειακό έλεγχο ενόψει της χορηγήσεως ειδικών επιστροφών εξαγωγής, βάσει του κανονισμού 1964/82, διαπιστώνεται ότι τα κιβώτια αυτά περιέχουν και υπολείμματα τυλιγμένα εντός τεμαχίων οπισθίου μέρους στήθους και σπάλας ή μεσαίας σπαλομπριζόλας και αν η τοποθέτηση τέτοιων υπολειμμάτων αντιβαίνει στον κανονισμό 1964/82, επιτρέπουν οι κανονισμοί 565/80 και 3665/87 στην αρμόδια αρχή να απορρίψει το περιεχόμενο ολοκλήρου του κιβωτίου ως μη ανταποκρινόμενο στους όρους για τη χορήγηση ειδικών επιστροφών εξαγωγής και να κηρύξει την κατάπτωση της ασφάλειας που έχει συσταθεί έναντι της προκαταβολής για τα εν λόγω κιβώτια, συν 20 %;
β) Οσάκις, κατόπιν ελέγχου ενός ή περισσοτέρων κιβωτίων κρέατος που βρίσκονται υπό τελωνειακό έλεγχο ενόψει της χορηγήσεως ειδικών επιστροφών εξαγωγής κατά τον κανονισμό 1964/82, διαπιστώνεται ότι τα κιβώτια αυτά περιέχουν, μεταξύ άλλων, τεμάχια λίπους τυλιγμένα εντός τεμαχίων οπισθίου μέρους στήθους, λάπας ή μεσαίας σπαλομπριζόλας κατά παράβαση του κανονισμού 1964/82, επιτρέπουν οι κανονισμοί 565/80 και 3665/87 στην αρμόδια αρχή να απορρίψει το περιεχόμενο ολοκλήρου του κιβωτίου ως μη ανταποκρινόμενο στους όρους για τη χορήγηση ειδικών επιστροφών εξαγωγής και να κηρύξει την κατάπτωση της ασφάλειας που έχει συσταθεί έναντι της προκαταβολής για τα κιβώτια αυτά συν 20 %;
γ) Οσάκις, κατόπιν ελέγχου ενός ή περισσοτέρων κιβωτίων κρέατος που βρίσκονται υπό τελωνειακό έλεγχο ενόψει της χορηγήσεως ειδικών επιστροφών εξαγωγής κατά τον κανονισμό 1964/82, διαπιστώνεται ότι τα κιβώτια αυτά περιέχουν, τεμάχια κρέατος που δεν είναι χωριστά συσκευασμένα, κατά παράβαση του κανονισμού 1964/82, επιτρέπουν οι κανονισμοί 565/80 και 3665/87 στην αρμόδια αρχή να απορρίψει το περιεχόμενο ολοκλήρου του κιβωτίου ως μη ανταποκρινόμενο στους όρους για τη χορήγηση ειδικών επιστροφών εξαγωγής και να κηρύξει την κατάπτωση της ασφάλειας που έχει συσταθεί έναντι της προκαταβολής για τα κιβώτια αυτά συν 20 %;
6) α) Οσάκις, κατόπιν ελέγχου ενός ή περισσοτέρων κιβωτίων κρέατος που έχουν αποθεματοποιηθεί σύμφωνα με τον κανονισμό 2675/88 ενόψει της χορηγήσεως ενισχύσεως στην ιδιωτική αποθεματοποίηση, διαπιστώνεται ότι τα κιβώτια αυτά περιέχουν και υπολείμματα τυλιγμένα εντός τεμαχίων οπισθίου μέρους στήθους και σπάλας ή μεσαίας σπαλομπριζόλας και αν η τοποθέτηση τέτοιων υπολειμμάτων αντιβαίνει στο άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88, επιτρέπουν οι κανονισμοί 2220/85 και 2675/88 στην αρμόδια αρχή να απορρίψει το περιεχόμενο ολοκλήρου του κιβωτίου ως μη ανταποκρινόμενο στους όρους για τη χορήγηση ενισχύσεως για την ιδιωτική αποθεματοποίηση και να κηρύξει την κατάπτωση της ασφάλειας που έχει συσταθεί έναντι της προκαταβολής για τα εν λόγω κιβώτια, συν 20 %;
β) Οσάκις, κατόπιν ελέγχου ενός ή περισσοτέρων κιβωτίων κρέατος που έχουν αποθεματοποιηθεί σύμφωνα με τον κανονισμό 2675/88 ενόψει της χορηγήσεως ενισχύσεως στην ιδιωτική αποθεματοποίη διαπιστώνεται ότι τα κιβώτια αυτά περιέχουν χωριστά τεμάχια λίπους τυλιγμένα εντός τεμαχίων οπισθίου μέρους στήθους, λάπας ή μεσαίας σπαλομπριζόλας κατά παράβαση του άρθρου 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88, επιτρέπουν οι κανονισμοί 2220/85 και 2675/88 στην αρμόδια αρχή να απορρίψει το περιεχόμενο ολοκλήρου του κιβωτίου ως μη ανταποκρινόμενο στους όρους για τη χορήγηση ενισχύσεως στην ιδιωτική αποθεματοποίηση και να κηρύξει την κατάπτωση της εγγυήσεως που έχει συσταθεί έναντι της προκαταβολής για τα εν λόγω κιβώτια, συν 20 %;
7) Οσάκις, μετά από τέτοιο έλεγχο κιβωτίων που βρίσκονται υπό τελωνειακό έλεγχο ενόψει της χορηγήσεως ειδικών επιστροφών εξαγωγής βάσει του κανονισμού 1964/82, διαπιστώνεται ότι ορισμένα κιβώτια περιέχουν ακατάλληλα προϊόντα που έχουν τυλιχθεί εντός τεμαχίων κρέατος και υπάρχει ένδειξη σκόπιμης και πάγια πρακτικής του διαχειριστή να τυλίσσονται δηλαδή τέτοια ακατάλληλα προϊόντα εντός ορισμένων τεμαχίων κρέατος σε ορισμένες μονάδες παραγωγής, επιτρέπουν οι κανονισμοί 565/80, 3665/87 και 1964/82 στην αρμόδια αρχή να επαγάγει τα αποτελέσματα του δειγματοληπτικού ελέγχου στην παραγωγή τέτοιων τεμαχίων στις συγκεκριμένες μονάδες παραγωγής και να αποκλείει από τη χορήγηση επιστροφών εξαγωγής ορισμένη ποσότητα κρέατος που προσδιορίζεται βάσει αυτής της επαγωγής και να κηρύσσει την κατάπτωση της ασφάλειας για την προκαταβολή που δόθηκε για την ποσότητα αυτή συν 20 %, ή περιορίζεται η αρμόδια αρχή να επαγάγει τα αποτελέσματα του ελέγχου των κιβωτίων μιας παρτίδας επιστροφών εξαγωγής, στην παραγωγή των οικείων τεμαχίων εντός αυτής της παρτίδας επιστροφών εξαγωγής αναλόγως της περιπτώσεως;
8) Οσάκις, κατόπιν ελέγχου, ορισμένα από τα κιβώτια που έχουν αποθεματοποιηθεί στο πλαίσιο του κανονισμού 2675/88 ενόψει της χορηγήσεως ενισχύσεως στην ιδιωτική αποθεματοποίηση διαπιστώνεται ότι περιέχουν ακατάλληλα υλικά κατά παράβαση του κανονισμού 2675/88 και υπάρχει ένδειξη σκόπιμης και πάγιας πρακτικής να τυλίσσονται τέτοια ακατάλληλα προϊόντα εντός συγκεκριμένων τεμαχίων σε συγκεκριμένες μονάδες παραγωγής, επιτρέπουν οι κανονισμοί 2220/85 και 2675/88 στην αρμόδια αρχή να επαγάγει τα αποτελέσματα του ελέγχου αυτού στην παραγωγή τέτοιων τεμαχίων στις συγκεκριμένες μονάδες παραγωγής και να αποκλείει από τη χορήγηση ενισχύσεως στην ιδιωτική αποθεματοποίηση ποσότητα κρέατος που προδιορίζεται βάσει αυτής της επαγωγής και να κηρύσσει την κατάπτωση των ασφαλειών για την προκαταβολή που δόθηκε για τις ποσότητες αυτές συν 20 % ή περιορίζεται η αρμόδια αρχή να επαγάγει τα αποτελέσματα του ελέγχου των κιβωτίων εντός μιας συμβάσεως ιδιωτικής αποθεματοποίησης στην παραγωγή των οικείων τεμαχίων εντός αυτής της συμβάσεως, αναλόγως της περιπτώσεως;
9) Οσάκις υπάρχει ένδειξη πάγιας και σκόπιμης πρακτικής του διαχειριστή να περιλαμβάνει σε κυτία συγκεκριμένων τεμαχίων αποστεωμένου κρέατος, σε συγκεκριμένες μονάδες παραγωγής, προϊόντα που δεν μπορούν να αποθεματοποιηθούν σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88 και τη σύμβαση ιδιωτικής αποθεματοποίησης που έχει συνάψει ο διαχειριστής με την αρμόδια αρχή και κατόπιν ελέγχου διαπιστώνεται ότι αποθεματοποιήθηκαν σημαντικές ποσότητες τέτοιων ακαταλλήλων προϊόντων, επιτρέπει ο κανονισμός 1091/80 και ειδικότερα το άρθρο 5, παράγραφος 2, σημείο γ__ στην αρμόδια αρχή να κηρύξει την κατάπτωση των ασφαλειών για τις συμβάσεις που αφορούν την παραγωγή των οικείων τεμαχίων κρέατος στις εν λόγω μονάδες παραγωγής;»
Εξέταση των ερωτημάτων
27 ρέπει κατ' αρχάς να εξεταστούν μαζί τα τρία πρώτα ερωτήματα και στη συνέχεια, διαδοχικά, το τέταρτο, το πέμπτο και το έκτο, τέλος δε να συνεξεταστούν το έβδομο, το όγδοο και το ένατο.
Επί των τριών πρώτων ερωτημάτων
28 Με τα ερωτήματα αυτά το αιτούν δικαστήριο ερωτά στην ουσία αφενός κατά πόσο το άρθρο 1 του κανονισμού 1964/82 απαιτεί ότι, για να δίνουν δικαίωμα ειδικών επιστροφών εξαγωγής, ορισμένα τεμάχια ή υπολείμματα βοείου κρέατος πρέπει να συσκευασθούν χωριστά και, αφετέρου, αν μπορεί να γίνει διάκριση αναλόγως του αν το βάρος των τεμαχίων αυτών είναι μικρότερο ή μεγαλύτερο των 100 γραμμαρίων.
29 Όπως προκύπτει και από τη διάταξη περί παραπομπής και από τις παρατηρήσεις που κατατέθηκαν, ο λόγος για τον οποίο γίνεται, στο πρώτο και στο δεύτερο ερώτημα, διάκριση μεταξύ υπολειμμάτων κάτω των 100 γραμμαρίων και υπολειμμάτων ή τεμαχίων κρέατος άνω των 100 γραμμαρίων είναι ότι, κατά την έρευνα του 1989, ο υπουργός διευκρίνισε ότι τα υπολείμματα είναι απορρίμματα ή τεμάχια κρέατος βάρους ίσου ή μικροτέρου των 100 γραμμαρίων. Δεν έγιναν οικονομικές διορθώσεις στις ειδικές επιστροφές εξαγωγής που καταβλήθηκαν για τεμάχια κρέατος που, αν είχαν συσκευαστεί χωριστά, θα είχαν βάρος άνω των 100 γραμμαρίων.
30 Η HMIL προτείνει ως απάντηση στα ερωτήματα αυτά, αφενός, ότι το βάρος των υπολειμμάτων δεν είναι στοιχείο κρίσιμο για να προσδιοριστεί αν ένα κρέας δίνει ή όχι δικαίωμα ειδικών επιστροφών λόγω εξαγωγής σύμφωνα με τον κανονισμό 1964/82 και, αφετέρου, ότι οι υποχρεώσεις που επιβάλλει ο κανονισμός αυτός πληρούνται οσάκις τα υπολείμματα τυλίσσονται εντός τεμαχίου οπισθίου μέρους στήθους, λάπας και μεσαίας σπαλομπριζόλας, στη συνέχεια δε το τεμάχιο συσκευάζεται.
31 Η HMIL υποστηρίζει ότι, λόγω του γρήγορου ρυθμού εργασίας στις αίθουσες αποστεώσεως, αποσπώνται αναπόφευκτα μικρά κομμάτια κρέατος κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας. ρόκειται για βρώσιμα τεμάχια κρέατος μεγάλης αξίας που ονομάζονται υπολείμματα (trimmings στα αγγλικά). Τα τεμάχια αυτά πρέπει να διακρίνονται από τα απορρίμματα (scraps στα αγγλικά), που είναι προϊόντα μη βρώσιμα όπως οι χόνδροι, οι τένοντες και τα τεμάχια καθαρού λίπους ή τα μικρά τεμάχια που πέφτουν στο πάτωμα.
32 Το οπίσθιο μέρος στήθους και η λάπα είναι τεμάχιο χαμηλότερης ποιότητας, μακρύ και λεπτό, που χρησιμοποιείται για τα χάμπουργκερ και τα λουκάνικα. Στην πράξη προσφέρεται τυλιγμένο και συσκευασμένο σε πολυαιθυλένιο. Συνήθως τα υπολείμματα τοποθετούνται στο τεμάχιο στήθους και στη λάπα και στη συνέχεια το σύνολο τυλίσσεται και συσκευάζεται ως ενιαίο τεμάχιο.
33 Η HMIL φρονεί ότι το άρθρο 6, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1964/82 που επιτρέπει στον διαχειριστή να θέσει σε εμπορία εντός της Κοινότητας τα απορρίμματα, αφορά μόνον τα απορρίμματα (scraps) και όχι τα υπολείμματα (trimmings). Ο διαχειριστής συνεπώς δεν μπορεί να κάνει την επιλογή που προβλέπει η διάταξη αυτή σε σχέση με τα υπολείμματα. Αυτά πρέπει να τα εξαγάγει.
34 Η HMIL φρονεί εξάλλου ότι η υποχρέωση συσκευασίας των αποστεωμένων τεμαχίων που προβλέπει το άρθρο 1, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1964/82 δεν απαγορεύει να τυλίσσονται τα υπολείμματα εντός τεμαχίων οπισθίου μέρους στήθους, όπως είναι σύνηθες, σε ενιαίο συσκευασμένο τεμάχιο. Ο στόχος του κανονισμού, που είναι να αποφεύγεται η υποκατάσταση, επιτυγχάνεται διότι η συσκευασία και η επισήμανση γίνεται υπό την εποπτεία των υπαλλήλων της αρμόδιας αρχής. Η υποχρέωση να συσκευάζεται κάθε κομμάτι «όπως οι καραμέλες στο κουτί» είναι παράλογη και αδικαιολόγητη. ρόκειται για εργασία που είναι συγχρόνως περιττή για τον εξαγωγέα και ανώφελη για τον αγοραστή και αυξάνει αισθητά τον κίνδυνο σήψεως και τροφικής δηλητηρίασης ενώ δεν εμφανίζει καμία χρησιμότητα.
35 Ο υπουργός και η Επιτροπή φρονούν ότι από το κείμενο του κανονισμού 1964/82 προκύπτει ότι κάθε τεμάχιο ανεξαρτήτου μεγέθους πρέπει να συσκευάζεται χωριστά. Η απαίτηση αυτή εξυπηρετεί τον στόχο που διατυπώνεται στην όγδοη αιτιολογική σκέψη καθώς και στο άρθρο 8 του κανονισμού αυτού, δηλαδή του προσδιορισμού της ταυτότητας κάθε τεμαχίου ώστε να αποφεύγεται κάθε δυνατότητα υποκαταστάσεώς τους. Λαμβανομένου υπόψη του μεγάλου ποσού των ειδικών επιστροφών, ο εξαγωγέας μπορεί να αναγκαστεί να εφαρμόσει τους κοινοτικούς κανόνες όπως ισχύουν, ακόμη και αν τους κρίνει αντίθετους προς τις εμπορικές συνήθειες και τις προσδοκίες των αγοραστών. Η ύπαρξη εμπορικής συνήθειας που συνίσταται στο να τυλίσσονται τα υπολείμματα εντός τεμαχίου οπισθίου μέρους στήθους και λάπας δεν ασκεί επιρροή, λαμβανομένου υπόψη του κειμένου και του σκοπού του κανονισμού.
36 Ο υπουργός και η Επιτροπή φρονούν ότι δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ των υπολειμμάτων και των απορριμμάτων. Τίποτα δεν επιτρέπει την ερμηνεία του αγγλικού όρου scraps με την έννοια των τεμαχίων κρέατος που είναι ακατάλληλα προς κατανάλωση. Ακόμη και αν ο όρος αυτός χρησιμοποιείται στο άρθρο 6, δεύτερο εδάφιο, του αγγλικού κειμένου του κανονισμού 1964/82, αυτό δεν σημαίνει ότι τα τεμάχια που ονομάζονται υπολείμματα (trimmings ή trims) δεν εμπίπτουν στη διάταξη αυτή. Το κείμενο του κανονισμού στις άλλες γλώσσες επιβεβαιώνει την ερμηνεία αυτή.
37 Η Επιτροπή παρατηρεί ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1964/82 εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε ελέγχους όσον αφορά την αποστέωση, ενώ το άρθρο 8 τα υποχρεώνει να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για να αποφεύγεται κάθε δυνατότητα υποκαταστάσεως των κρεάτων. Συνδυασμένες μεταξύ τους, οι διατάξεις αυτές επιτρέπουν στα κράτη μέλη να αποκλείσουν από το ευεργέτημα των ειδικών επιστροφών τα υπολείμματα κάτω από ένα ορισμένο όριο λόγω ιδίως της δυσκολίας προσδιορισμού τους. Η Επιτροπή φρονεί ότι το όριο αυτό μπορεί ευλόγως να καθοριστεί στα 100 γραμμάρια.
38 Συναφώς, από το άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1964/82 προκύπτει με επαρκή σαφήνεια ότι κάθε τεμάχιο κρέατος πρέπει να συσκευάζεται χωριστά. Ο κανονισμός αυτός δεν προβλέπει καμία εξαίρεση, αναλόγως του μεγέθους, του βάρους ή της φύσεως του τεμαχίου. Ειδικότερα δεν κάνει καμία διάκριση μεταξύ απορριμμάτων αποστεώσεως (scraps) και υπολειμμάτων (trimmings).
39 Η απαγόρευση της ενιαίας συσκευασίας δύο διαφορετικών τεμαχίων επιβεβαιώνεται από το άρθρο 8, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1964/82, κατά το οποίο κάθε δυνατότητα υποκαταστάσεως των προϊόντων πρέπει να αποκλείεται χάρη στον προσδιορισμό της ταυτότητας κάθε τεμαχίου.
40 Η ύπαρξη συνήθειας που συνίσταται στο να συσκευάζονται μαζί πλείονα τεμάχια, ακόμη και αν αποδειχθεί, δεν επηρεάζει την ερμηνεία του κανονισμού αυτού, το κείμενο του οποίου είναι σαφές. Αν ο διαχειριστής επιλέξει να λάβει τις επιδοτήσεις που χορηγούνται κατ' εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας οφείλει να σεβαστεί τους όρους χορηγήσεως που θέτει η νομοθεσία αυτή.
41 Το επιχείρημα ότι ο στόχος της αποφυγής της υποκαταστάσεως των τεμαχίων επιτυγχάνεται λόγω του ότι η συσκευασία και η επισήμανση γίνονται υπό την εποπτεία των υπαλλήλων της αρμόδιας αρχής δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Οι υπάλληλοι αυτοί δεν μπορούν να ελέγξουν κάθε εργασία χωριστά. Εξάλλου, το γεγονός ότι οι εργασίες γίνονται υπό έλεγχο δεν απαλλάσσει από την υποχρέωση τηρήσεως των όρων του κανονισμού 1964/82.
42 Τέλος, από τα άρθρα 7 και 8 του κανονισμού 1964/82 προκύπτει ότι τα κράτη μέλη είχαν το δικαίωμα να αποκλείουν από το ευεργέτημα των ειδικών επιστροφών εξαγωγής τα υπολείμματα βάρους κάτω ορισμένου ορίου, λόγου χάρη 100 γραμμαρίων, λόγω της δυσκολίας του προσδιορισμού, στην πράξη, της ταυτότητας κάθε μικρού τεμαχίου κρέατος.
43 Συνεπώς, στα τρία πρώτα ερωτήματα αρμόζει η απάντηση ότι το άρθρο 1 του κανονισμού 1964/82 έχει την έννοια ότι κάθε τεμάχιο κρέατος πρέπει να συσκευάζεται χωριστά ανεξαρτήτως του μεγέθους, του βάρους ή της φύσεως του τεμαχίου και ανεξαρτήτως του αν πρόκειται, ειδικότερα, για απορρίμματα αποστεώσεως (scraps) ή για υπολείμματα (trimmings).
Τα άρθρα 7 και 8 του ίδιου κανονισμού έχουν την έννοια ότι τα κράτη μέλη είχαν το δικαίωμα να αποκλείουν του ευεργετήματος της ειδικής επιστροφής εξαγωγής τα υπολείμματα που δεν υπερέβαιναν σε βάρος ορισμένο όριο, λόγου χάρη τα 100 γραμμάρια.
Επί του τετάρτου ερωτήματος
44 Με το τέταρτο ερώτημα το αιτούν δικαστήριο ερωτά στην ουσία αν το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88 έχει την έννοια ότι τα υπολείμματα βάρους κάτω των 100 γραμμαρίων που προέρχονται από την κοπή και την αποστέωση μπορούν να αποθεματοποιηθούν στο πλαίσιο συμβάσεων που συνάπτονται βάσει του εν λόγω κανονισμού.
45 Η HMIL φρονεί ότι το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88 πρέπει να ερμηνευθεί κατά τρόπο ώστε να συνάδει προς το άρθρο 6 του κανονισμού 1964/82 και ότι δεν υπάρχει βάσιμος λόγος να αποκλειστούν τα υπολείμματα άπαχου κρέατος από την ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποιήσεως.
46 Η HMIL αμφισβητεί τον κανόνα που εφαρμόζει ο υπουργός ότι τα υπολείμματα που δεν υπερβαίνουν σε βάρος τα 100 γραμμάρια δεν τυγχάνουν ενισχύσεως. Η εφαρμογή του κανόνα αυτού παραβιάζει την αρχή της ασφάλειας δικαίου και την απαγόρευση της αναδρομικότητας.
47 Ο υπουργός φρονεί ότι, αφού η έκφραση «και άλλα απορρίμματα που προέρχονται από την κοπή ή την αποστέωση» δεν ορίζεται στο άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88, οφείλει ο ίδιος, ως αρμόδια αρχή, να ορίσει τους κανόνες εφαρμογής της διάταξης αυτής. Υπ' αυτή την έννοια, είναι αρμόδιος να ορίσει ότι τα υπολείμματα άπαχου κρέατος που αποκλείονται από το άρθρο 4, παράγραφος 4, είναι αυτά των οποίων το βάρος δεν υπερβαίνει τα 100 γραμμάρια.
48 Η Επιτροπή παρατηρεί αντιθέτως ότι ο κανονισμός 2675/88 δεν περιείχε διατάξεις ανάλογες με τα άρθρα 7 και 8 του κανονισμού 1964/82 που εξουσιοδοτούν τα κράτη μέλη να λάβουν εκτελεστικά μέτρα. Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη δεν είχαν το δικαίωμα να χορηγούν ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποίησης για τα υπολείμματα, όσο μικρά και αν είναι αυτά.
49 Συναφώς πρέπει να σημειωθεί ότι, όσον αφορά τα τεμάχια που προέρχονται από την κοπή, είτε ονομάζονται υπολείμματα ή απορρίμματα, οι κανονισμοί 1964/82 και 2675/88 περιείχαν διαφορετικούς κανόνες. Ενώ το άρθρο 6, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1964/82 άφηνε στον διαχειριστή τη δυνατότητα να επιλέξει είτε να εξαγάγει τα απορρίμματα είτε να τα διαθέσει ο ίδιος στο εμπόριο στο εσωτερικό της Κοινότητας, το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88 τα αποκλείει του συστήματος ενισχύσεων ιδιωτικής αποθεματοποίησης.
50 ρέπει εξάλλου να σημειωθεί ότι ο κανονισμός 2675/88 δεν περιείχε διατάξεις αντίστοιχες προς τα άρθρα 7 και 8 του κανονισμού 1964/82 που δίνουν την εξουσία στα κράτη μέλη να λαμβάνουν εκτελεστικά μέτρα και ειδικότερα να χορηγούν ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποίησης για τα υπολείμματα που υπερβαίνουν ορισμένο όριο βάρους, παρά την απαγόρευση του άρθρου 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88.
51 Οι κανονισμοί 1964/82 και 2675/88 θέσπισαν συστήματα επιδοτήσεων που εξυπηρετούσαν διαφορετικούς σκοπούς και κατά συνέπεια περιελάμβαναν διαφορετικές προϋποθέσεις χορηγήσεως. Αν ένας επιχειρηματίας επιθυμούσε να λάβει ταυτόχρονα τα δύο είδη επιδοτήσεων για το ίδιο προϊόν, όφειλε να φροντίσει ώστε αυτό να ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις χορηγήσεις που προβλέπει έκαστο των δύο συστημάτων.
52 Ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι το αιτούν δικαστήριο δεν ερωτά το Δικαστήριο ως προς την ερμηνεία της αρχής της ασφάλειας δικαίου και την απαγόρευση της αναδρομικότητας, αρκεί να σημειωθεί ότι ο αποκλεισμός των υπολειμμάτων από το σύστημα ενισχύσεων ιδιωτικής αποθεματοποίησης προκύπτει σαφώς από το κείμενο του άρθρου 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88.
53 Συνεπώς, στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα αρμόζει η απάντηση ότι το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88 έχει την έννοια ότι για τα υπολείμματα που προέρχονται από την κοπή και την αποστέωση, ανεξαρτήτως βάρους, δεν χορηγείται ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποίησης στο πλαίσιο των συμβάσεων που συνάπτονται βάσει του εν λόγω κανονισμού.
Επί του πέμπτου ερωτήματος
54 Με το πέμπτο ερώτημα, που χωρίζεται σε τρία σκέλη, το αιτούν δικαστήριο ερωτά στην ουσία αν οι κανονισμοί 1964/82, 565/80 και 3665/87 έχουν την έννοια ότι, οσάκις η αρμόδια αρχή διαπιστώνει ότι ένα τεμάχιο κρέατος που υπάγεται στο σύστημα του κανονισμού 1964/82 περιέχει στοιχεία που η νομοθεσία απαγορεύει, οι κανονισμοί 565/80 και 3665/87 της επιτρέπουν να θεωρήσει ότι ολόκληρο το περιεχόμενο του κιβωτίου δεν δίνει κανένα δικαίωμα για ειδικές επιστροφές λόγω εξαγωγής και να κηρύξει καταπεσούσα την ασφάλεια που συστάθηκε έναντι του προκαταβληθέντος ποσού για το κιβώτιο αυτό, προσαυξημένη κατά 20 %. Η υποδιαίρεση σε τρία σκέλη εξηγείται από το ενδεχόμενο ότι η απάντηση μπορεί να διαφέρει αναλόγως της φύσεως του προϊόντος που βρίσκεται εντός του κιβωτίου: υπολείμματα που έχουν τυλιχθεί εντός άλλων τεμαχίων, χωριστά τεμάχια λίπους τυλιγμένα εντός άλλων τεμαχίων κρέατος ή τεμάχια κρέατος που δεν έχουν συσκευασθεί χωριστά.
55 Κατά την HMIL, το να αποκλεισθεί ολόκληρο το βάρος ενός κιβωτίου λόγω της υπάρξεως εντός του κιβωτίου μιας έστω και ασήμαντης ποσότητας προϊόντος που δεν ανταποκρίνεται στους οικείους όρους αντιβαίνει στην αρχή της αναλογικότητας. Επιπλέον, κανένα στοιχείο από τους εφαρμοστέους κανονισμούς δεν παρέχει το δικαίωμα να απορρίπτεται ένα κρέας ανεπίληπτης ποιότητας και το οποίο ανταποκρίνεται στις διατάξεις των κανονισμών αυτών με την αιτιολογία ότι το κιβώτιο περιέχει ορισμένη ποσότητα προϊόντος που δεν ανταποκρίνεται στις σχετικές προϋποθέσεις. Μια τέτοια κύρωση στερείται νομικού ερείσματος και συνεπώς η επιβολή της αντιβαίνει στην αρχή της ασφάλειας δικαίου.
56 Ο υπουργός και η Επιτροπή προτείνουν αντιθέτως την απάντηση ότι, σε καθεμία από τις τρεις περιπτώσεις στις οποίες αναφέρεται το αιτούν δικαστήριο, οι κανονισμοί 565/80 και 3665/87 επιτρέπουν στην αρμόδια αρχή να θεωρήσει ότι ολόκληρο το περιεχόμενο του κιβωτίου δεν δίνει δικαίωμα για ειδικές επιστροφές εξαγωγής και να κηρύξουν καταπεσούσα την εγγύηση που συστάθηκε έναντι του προκαταβληθέντος ποσού για το κιβώτιο αυτό, συν 20 %.
57 Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η υποχρέωση της χωριστής συσκευασίας κάθε τεμαχίου που διατυπώνει το άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1964/82 αποτελεί ουσιώδη επιταγή του κανονισμού αυτού. Το ίδιο ισχύει και για την υποχρέωση να συσκευάζονται μόνον τεμάχια κρέατος που ανταποκρίνονται στην ισχύουσα ονοματολογία και να αποκλείονται τα χωριστά τεμάχια λίπους. Συνεπώς, ο αποκλεισμός ενός ολοκλήρου κιβωτίου, από την αρμόδια αρχή, όταν αυτό περιέχει τεμάχια μη ανταποκρινόμενα στις σχετικές προϋποθέσεις και η απώλεια ολόκληρης της ενίσχυσης συνιστούν μέτρα ανάλογα προς τη σοβαρότητα της παράβασης.
58 Ο υπουργός και η Επιτροπή φρονούν επιπλέον ότι, λαμβανομένης υπόψη της διατάξεως του άρθρου 8, τρίτο εδάφιο, του κανονισμού 1964/82 κατά την οποία «οι σάκοι, τα χάρτινα κιβώτια και τα άλλα μέσα συσκευασίας όπου τοποθετούνται τα αποστεωμένα τεμάχια, σφραγίζονται», ορθώς κάθε κιβώτιο θεωρήθηκε ως η βασική μονάδα ενόψει του αποκλεισμού.
59 Τέλος, ο υπουργός παρατηρεί ότι, βάσει των κανονισμών 565/80, 2220/80 και 3665/87, η HMIL είναι αυτή που οφείλει να αποδείξει ότι έχει δικαίωμα επιστροφών λόγω εξαγωγής. Κατά συνέπεια και αφού ο υπουργός εξέτασε τα κιβώτια της HMIL και διαπίστωσε ότι ένα ή περισσότερα τεμάχια οπισθίου μέρους στήθους και λάπας, όχι όμως όλα κατ' ανάγκη, που ήταν συσκευασμένα σε αυτά τα κιβώτια συνιστούσαν παράβαση των εφαρμοστέων κανονισμών, η HMIL δεν έχει, εκ του κανονισμού 1964/82 και κατά την άποψη του υπουργού, κανένα δικαίωμα επιστροφών λόγω εξαγωγής για τα λοιπά προϊόντα του ιδίου κιβωτίου.
60 Συναφώς, όπως παρατήρησε ο γενικός εισαγγέλεας στο σημείο 76 των προτάσεών του, η διαπίστωση παραβάσεως, εκ μέρους του επιχειρηματία, των διατάξεων του κανονισμού 1964/82 επιφέρει τις συνέπειες που προβλέπουν οι κανονισμοί 565/80, 2220/85 και 3665/87, που επιτρέπουν στην αρμόδια αρχή να απορρίψει ολόκληρο το περιεχομένο του κιβωτίου ως μη ανταποκρινόμενο στις προϋποθέσεις χορηγήσεως των ειδικών επιστροφών λόγω εξαγωγής και να κηρύξει καταπεσούσα τη συσταθείσα ασφάλεια μέχρι του ποσού της προκαταβολής για τα κιβώτια αυτά, συν 20 %.
61 ράγματι, η υποχρέωση να εξάγονται μόνον τεμάχια που ανταποκρίνονται στην ονοματολογία και στις προϋποθέσεις του άρθρου 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 1964/82 συνιστά ουσιώδη υποχρέωση του συστήματος ειδικών επιστροφών εξαγωγής που προβλέπει ο κανονισμός αυτός.
62 Κατά συνέπεια, η διαπίστωση της υπάρξεως τεμαχίων που δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις αυτές, όπως είναι τα μη χωριστά συσκευασμένα τεμάχια, τα υπολείμματα που έχουν τυλιχθεί εντός άλλων τεμαχίων ή τα χωριστά τεμάχια λίπους, δικαιολογεί την άρνηση της χορηγήσεως ειδικών επιστροφών εξαγωγής και την κατάπτωση ασφάλειας που έχει συσταθεί έναντι της προκαταβολής, συν 20 %.
63 Δεδομένου ότι το άρθρο 8, τρίτο εδάφιο, του κανονισμού 1964/82 ορίζει ρητά ότι τα κιβώτια εντός των οποίων θα τοποθετηθούν τα αποστεωμένα τεμάχια σφραγίζονται από τον υπουργό και «φέρουν τις ενδείξεις για τον προσδιορισμό της ταυτότητας του αποστεωμένου κρέατος, ιδίως το καθαρό βάρος, τον αριθμό και τη φύση των τεμαχίων, καθώς και τον αύξοντα αριθμό», ορθώς, και χωρίς αυτό να συνιστά προσβολή της αρχής της αναλογικότητας, οι αρμόδιες αρχές θεώρησαν τα κιβώτια αυτά ως τη βασική μονάδα στο πλαίσιο της εποπτείας της εφαρμογής του συστήματος ειδικών επιστροφών εξαγωγής.
64 Συνεπώς, στο πέμπτο προδικαστικό ερώτημα αρμόζει η απάντηση ότι οι κανονισμοί 1964/82, 565/80 και 3665/87 έχουν την έννοια ότι, όταν η αρμόδια αρχή διαπιστώνει ότι ένα κιβώτιο κρέατος, υπαγόμενο στο σύστημα του κανονισμού 1964/82, περιέχει στοιχεία απαγορευόμενα από τη νομοθεσία, είτε πρόκειται για υπολείμματα που έχουν τυλιχθεί εντός άλλων τεμαχίων, για χωριστά τεμάχια λίπους που έχουν τυλιχθεί εντός άλλων τεμαχίων, ή για μη χωριστά συσκευασμένα τεμάχια κρέατος, οι κανονισμοί αυτοί της επιτρέπουν να θεωρήσει ότι ολόκληρο το περιεχόμενο του κιβωτίου δεν δίνει δικαίωμα ειδικών επιστροφών λόγω εξαγωγής και να κηρύξει καταπεσούσα την ασφάλεια που συστάθηκε έναντι του προκαταβληθέντος για το κιβώτιο αυτό ποσού, συν 20 %.
Επί του έκτου ερωτήματος
65 Με το έκτο ερώτημα, που χωρίζεται σε δύο σκέλη, το αιτούν δικαστήριο ερωτά στην ουσία αν οι κανονισμοί 2675/88 και 2220/85 έχουν την έννοια ότι, οσάκις η αρμόδια αρχή διαπιστώνει ότι ένα κιβώτιο κρέατος υπαγόμενο στον κανονισμό 2675/82 περιέχει στοιχεία απαγορευόμενα από το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού αυτού, οι εν λόγω κανονισμοί τής επιτρέπουν να θεωρήσει ότι ολόκληρο το περιεχόμενο του κιβωτίου δεν δίνει δικαίωμα για τη χορήγηση ενισχύσεως ιδιωτικής αποθεματοποίησης και να κηρύξει καταπεσούσα την ασφάλεια που έχει συσταθεί έναντι της προκαταβολής για το κιβώτιο αυτό, συν 20 %. Η υποδιαίρεση σε δύο σκέλη εξηγείται από το ενδεχόμενο να διαφέρει η απάντηση αναλόγως της φύσεως του προϊόντος που διαπιστώνεται εντός του κιβωτίου: υπολείμματα ή χωριστά τεμάχια λίπους που έχου τυλιχθεί εντός άλλων τεμαχίων κρέατος.
66 Η HMIL φρονεί ότι, για τους ίδιους λόγους με αυτούς που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της εξετάσεως του πέμπτου ερωτήματος, οι κανονισμοί 2220/85 και 2675/88 δεν επιτρέπουν στην αρμόδια αρχή να αποκλείσει από την ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποίησης ολόκληρο το περιεχόμενο του κιβωτίου, αλλά μόνον το βάρος του προϊόντος που δεν ανταποκρίνεται στις σχετικές προϋποθέσεις.
67 Ο υπουργός και η Επιτροπή υποστηρίζουν αντιθέτως ότι και στις δύο περιπτώσεις, στις οποίες αναφέρεται το αιτούν δικαστήριο, οι εφαρμοστέες διατάξεις δίνουν το δικαίωμα στην αρμόδια αρχή να αποκλείσει από την ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποίησης ολόκληρο το περιεχόμενο του κιβωτίου και να κηρύξει καταπεσούσα την ασφάλεια που έχει συσταθεί έναντι της προκαταβολής για το κιβώτιο αυτό, συν 20 %.
68 Ο υπουργός υποστηρίζει ότι η HMIL οφείλει να αποδείξει ότι, βάσει του κανονισμού 2675/88, είχε δικαίωμα να της χορηγηθεί ενίσχυση για προϊόν που τοποθετήθηκε εντός επισήμως σφραγισθέντος κιβωτίου μαζί με άλλο προϊόν που δεν πληρούσε τις σχετικές προϋποθέσεις.
69 Η Επιτροπή προσθέτει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ__ του κανονισμού 1091/80, η ασφάλεια κατέπιπτε εξ ολοκλήρου σε περίπτωση μη τηρήσεως των υποχρεώσεων εκ του κανονισμού 2675/88.
70 Όσον αφορά τη βασική μονάδα αποκλεισμού, η Επιτροπή φρονεί ότι ο τρόπος ενέργειας του υπουργού που λαμβάνει το κιβώτιο ως βασική μονάδα είναι ευνοϊκότερος για την προσφεύγουσα από αυτό που δηλώνει το άρθρο 6, παράγραφος 3, του κανονισμού 2675/88, ότι δηλαδή η μονάδα που λαμβάνεται υπόψη είναι η «παρτίδα» που ορίζεται ως «η ποσότητα που εισέρχεται στην αποθεματοποίηση σε συγκεκριμένη ημέρα».
71 Συναφώς, πρέπει να σημειωθεί ότι, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88, τα υπολείμματα αποκλείονταν από το σύστημα ενισχύσεων ιδιωτικής αποθεματοποίησης και ότι, βάσει των διατάξεων του άρθρου 2, παράγραφος 2, του ίδιου κανονισμού σε συνδυασμό με το άρθρο 2, παράγραφος 2, του κανονισμού 1208/81, και πάλι σε συνδυασμό με το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88, τα χωριστά τεμάχια λίπους αποκλείονταν επίσης.
72 ρέπει να σημειωθεί ότι η τήρηση των προαναφερθεισών κανονιστικών διατάξεων αποτελεί ουσιώδη επιταγή του συστήματος που θέσπισε ο κανονισμός 2675/88.
73 Η μη τήρηση των διατάξεων αυτών δικαιολογεί επομένως την άρνηση χορηγήσεως ενισχύσεων ιδιωτικής αποθεματοποίησης και την κατάπτωση ασφάλειας που συστάθηκε έναντι της προκαταβολής, συν 20 %.
74 Όσον αφορά τη βασική μονάδα για τον αποκλεισμό ενός προϊόντος που δεν ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις του συστήματος ενισχύσεων ιδιωτικής αποθεματοποίησης, πρέπει να σημειωθεί ότι το άρθρο 6, παράγραφος 3, του κανονισμού 2675/88 αναφέρεται στην «παρτίδα» που ορίζεται ως «η ποσότητα που εισέρχεται στην αποθεματοποίηση σε συγκεκριμένη ημέρα». Δεδομένου ότι ως βασική μονάδα για τον αποκλεισμό θα μπορούσε να ληφθεί η παρτίδα, η επιλογή της αρμόδιας αρχής να θεωρήσει ως μονάδα το κιβώτιο δεν συνιστά βεβαίως παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.
75 Συνεπώς, στο έκτο ερώτημα αρμόζει η απάντηση ότι οι κανονισμοί 2675/88, 1091/80 και 2220/85 έχουν την έννοια ότι, οσάκις η αρμόδια αρχή διαπιστώνει ότι ένα κιβώτιο κρέατος υπαγόμενο στο σύστημα του κανονισμού 2675/88 περιέχει στοιχεία απαγορευόμενα από το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού αυτού, όπως υπολείμματα ή χωριστά τεμάχια λίπους που έχουν τυλιχθεί εντός άλλων τεμαχίων κρέατος, οι κανονισμοί αυτοί της επιτρέπουν να θεωρήσει ότι ολόκληρο το περιεχόμενο του κιβωτίου δεν δίνει δικαίωμα για ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποίησης και να κηρύξει καταπεσούσα την ασφάλεια που έχει συσταθεί έναντι της προκαταβολής για το κιβώτιο αυτό, συν 20 %.
Επί του εβδόμου, του ογδόου και του ενάτου ερωτήματος
76 Με τα ερωτήματα αυτά το αιτούν δικαστήριο ερωτά στην ουσία αν οι κοινοτικοί κανονισμοί έχουν την έννοια ότι, οσάκις από τους ελέγχους των κιβωτίων κρέατος προκύπτουν, σε ορισμένες μονάδες παραγωγής, ενδείξεις μιας σκόπιμης και πάγιας πολιτικής παραβάσεων των κανονισμών 1964/82 και 2675/88, η αρμόδια αρχή μπορεί να επαγάγει τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών σε όλη την παραγωγή των συγκεκριμένων μονάδων ή αν οφείλει να περιοριστεί στην επαγωγή των αποτελεσμάτων αυτών επί της παραγωγής στο πλαίσιο των δεσμεύσεων που αφορούν τις επιστροφές λόγω εξαγωγής, προκειμένου περί του κανονισμού 1964/82, ή στο πλαίσιο των συμβάσεων ιδιωτικής αποθεματοποίησης, στην περίπτωση του κανονισμού 2675/88. Το ένατο ερώτημα αναφέρεται ειδικότερα στην επαγωγή του αποτελέσματος σε σχέση με την κατάπτωση της ασφάλειας στην οποία αναφέρεται το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ__ του κανονισμού 1091/80.
77 Κατά την HMIL, η επαγωγή του αποτελέσματος των ελέγχων σε μονάδες παραγωγής χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι επιμέρους συμβάσεις σημαίνει ότι καταλογίζεται ένα ποσοστό παραβάσεως σε ορισμένες συμβάσεις με βάση τις παραβάσεις που διαπιστώθηκαν στο πλαίσιο άλλων συμβάσεων. Το σύστημα αυτό δεν έχει νόμιμο έρεισμα και διαταράσσει το καθεστώς της συστάσεως ασφαλειών που συνιστούν εγγύηση της εκτελέσεως των συγκεκριμένων συμβάσεων, είτε πρόκειται για συμβάσεις ιδιωτικής αποθεματοποίησης είτε για συμβάσεις που αφορούν τις επιστροφές λόγω εξαγωγής.
78 Όσον αφορά το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ__ του κανονισμού 1091/80, η HMIL υποστηρίζει ότι οι «άλλες υποχρεώσεις» στις οποίες αναφέρεται η διάταξη αυτή δεν μπορεί παρά να είναι υποχρεώσεις του άρθρου 3, παράγραφος 2, στοιχεία α, έως ε__ του κανονισμού αυτού, δηλαδή κυρίως: 1) υποχρέωση αποθεματοποιήσεως εντός της προβλεπομένης προθεσμίας της συμφωνηθείσας ποσότητας προϊόντων, 2) υποχρέωση αποθεματοποιήσεως των προϊόντων εντός της συμφωνηθείσας περιόδου, 3) υποχρέωση μη μεταβολής των αποθεματοποιηθέντων προϊόντων καθ' οποιονδήποτε τρόπο κατά την περίοδο αυτή, 4) την υποχρέωση να μην υποκαθιστά σε αυτά άλλα προϊόντα κατά την εν λόγω περίοδο και 5) την υποχρέωση να μη μετακινεί τα προϊόντα από μια αποθήκη σε άλλη κατά την περίοδο αυτή.
79 Ο υπουργός και η Επιτροπή φρονούν αντιθέτως ότι, εφόσον από τους ελέγχους προέκυψαν ενδείξεις μιας σκόπιμης και πάγιας πολιτικής του επιχειρηματία, δηλαδή διαπράξεως παραβάσεων όπως οι επίδικες στην κύρια δίκη, οι αρμόδιες αρχές είχαν το δικαίωμα να επαγάγουν τις διαπιστώσεις αυτές και σε άλλα κιβώτια περιλαμβανομένων και των καλυπτομένων από άλλες συμβάσεις ή δεσμεύσεις.
80 Ο υπουργός διευκρινίζει ότι η HMIL είχε επτά χωριστές μονάδες παραγωγής και ότι οι έλεγχοι κάλυψαν 2 400 κιβώτια οπισθίου μέρους στήθους, λάπας και μεσαίας σπαλομπριζόλας σε όλες τις μονάδες παραγωγής της HMIL. Ο έλεγχος έφερε σε φως μεγάλης εκτάσεως παραβάσεις των κανονισμών 1964/82 και 2675/88 σε όλες τις μονάδες παραγωγής, σε βαθμό που κυμαίνεται από τη μια μονάδα στην άλλη. Τα κιβώτια που εξετάστηκαν αφορούσαν 67 από τις 138 συμβάσεις ιδιωτικής αποθεματοποίησης που εκτέλεσε η HMIL το 1988.
81 Η Επιτροπή παρατηρεί ότι το Δικαστήριο ενέκρινε επανειλημμένα την εφαρμογή της επαγωγικής μεθόδου. Συναφώς επικαλείται τις αποφάσεις της 6ης Οκτωβρίου 1993, C-55/91, Ιταλία κατά Επιτροπής (Συλλογή 1993, σ. Ι-4813), και της 9ης Αυγούστου 1994, C-413/92, Γερμανία κατά Επιτροπής (Συλλογή 1994, σ. Ι-3781).
82 Όσον αφορά το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ__ του κανονισμού 1091/80, ο υπουργός φρονεί ότι κανένα στοιχείο της διατάξεως αυτής δεν αφήνει να εννοηθεί ότι περιλαμβάνει μόνον τις υποχρεώσεις που παραθέτει η HMIL. Στο πλαίσιο της εξετάσεως του έκτου ερωτήματος, η Επιτροπή υποστήριξε ήδη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ__ του κανονισμού 1091/80, η ασφάλεια καταπίπτει εξ ολοκλήρου σε περίπτωση παραβάσεως των εκ του κανονισμού 2675/88 υποχρεώσεων.
83 Συναφώς, κατά πάγια νομολογία, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να διενεργούν δειγματοληπτικούς ελέγχους και να γενικεύουν καταλλήλως τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών, σύμφωνα με τον νόμο των πιθανοτήτων (βλ., κατ' αυτήν την έννοια, προαναφερθείσες αποφάσεις Ιταλία κατά Επιτροπής, σκέψη 22, και Γερμανία κατά Επιτροπής, σκέψη 13).
84 Η επαγωγή των αποτελεσμάτων είναι κατά μείζονα λόγο δικαιολογημένη οσάκις οι έλεγχοι αποκαλύπτουν μια σκόπιμη και πάγια πολιτική παραβάσεων της κοινοτικής νομοθεσίας.
85 Αν από τους ελέγχους προκύπτει ότι η πολιτική αυτή εφαρμόζεται ειδικότερα σε ορισμένες μονάδες παραγωγής, ενδείκνυται η επαγωγή των αποτελεσμάτων των ελέγχων στο σύνολο της παραγωγής των μονάδων αυτών. Συνεπώς, η αρμόδια αρχή δεν υποχρεούται να περιορίσει την επαγωγή των αποτελεσμάτων αυτών στην παραγωγή που πραγματοποιείται στο πλαίσιο των δεσμεύσεων σχετικά με τις επιστροφές λόγω εξαγωγής, στην περίπτωση του κανονισμού 1964/82, ή στο πλαίσιο συμβάσεων ιδιωτικής αποθεματοποίησης, στην περίπτωση του κανονισμού 2675/88.
86 Οσάκις από τους δειγματοληπτικούς ελέγχους προκύπτουν ενδείξεις μιας σκόπιμης και πάγιας πολιτικής αποθεματοποιήσεως προϊόντων που δεν ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις του συστήματος ενισχύσεων ιδιωτικής αποθεματοποίησης, βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88, η αρμόδια αρχή μπορεί να αρνηθεί τη χορήγηση της ενίσχυσης ιδιωτικής αποθεματοποίησης και να κηρύξει καταπεσούσα ολόκληρη τη συσταθείσα ασφάλεια σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ__ του κανονισμού 1091/80 για το σύνολο των προϊόντων στα οποία επήγαγε τα αποτελέσματα του ελέγχου.
87 Το εθνικό δικαστήριο οφείλει να ελέγξει, αφενός, αν εν προκειμένω οι έλεγχοι υπήρξαν αρκετοί και αξιόπιστοι και, αφετέρου, αν ήταν βάσιμη η χρησιμοποίηση της μεθόδου της επαγωγής.
88 Επομένως, στο έβδομο, στο όγδοο και στο ένατο ερώτημα αρμόζει η απάντηση ότι οι κοινοτικοί κανονισμοί έχουν την έννοια ότι, οσάκις οι έλεγχοι κιβωτίων κρέατος παρέχουν, σε ορισμένες μονάδες παραγωγής, ενδείξεις μιας σκόπιμης και πάγιας πολιτικής παραβάσεων των κανονισμών 1964/82 και 2675/88, η αρμόδια αρχή μπορεί να επαγάγει τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών σε ολόκληρη την παραγωγή των εν λόγω μονάδων.
Όταν οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι παρέχουν ενδείξεις σκόπιμης και πάγιας πολιτικής αποθεματοποιήσεως προϊόντων που δεν ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις του συστήματος ιδιωτικής αποθεματοποίησης, βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88, η αρμόδια αρχή μπορεί να αρνηθεί τη χορήγηση της ενίσχυσης ιδιωτικής αποθεματοποίησης και να κηρύξει καταπεσούσα ολόκληρη τη συσταθείσα ασφάλεια σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ__ του κανονισμού 1091/80, για όλα τα προϊόντα στα οποία επήγαγε τα αποτελέσματα του ελέγχου.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
89 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή, που κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διάταξη της 23ης Ιουλίου 1998 το Supreme Court, αποφαίνεται:
1) Το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1964/82 της Επιτροπής, της 20ής Ιουλίου 1982, για τη θέσπιση των όρων χορήγησης ειδικών επιστροφών κατά την εξαγωγή για ορισμένα αποστεωμένα βόεια κρέατα, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3169/87 της Επιτροπής, της 23ης Οκτωβρίου 1987, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΟΚ) 32/82, (ΕΟΚ) 1964/82 και (ΕΟΚ) 74/84 όσον αφορά τη συμπλήρωση των τελωνειακών διατυπώσεων κατά την εξαγωγή ορισμένων βοείων κρεάτων που δικαιούνται ειδικών επιστροφών, έχει την έννοια ότι κάθε τεμάχιο κρέατος πρέπει να συσκευάζεται χωριστά ανεξαρτήτως του μεγέθους, του βάρους ή της φύσεως του τεμαχίου και ανεξαρτήτως του αν επρόκειτο, ειδικότερα, για απορρίμματα αποστεώσεως (scraps) ή για υπολείμματα (trimmings).
2) Τα άρθρα 7 και 8 του ίδιου κανονισμού έχουν την έννοια ότι τα κράτη μέλη είχαν το δικαίωμα να αποκλείουν του ευεργετήματος της ειδικής επιστροφής εξαγωγής τα υπολείμματα που δεν υπερέβαιναν σε βάρος ορισμένο όριο, λόγου χάρη τα 100 γραμμάρια.
3) Το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2675/88 της Επιτροπής, της 29ης Αυγούστου 1988, για την πρόβλεψη χορηγήσεως ενισχύσεως που προκαθορίζεται κατ' αποκοπή στην ιδιωτική αποθεματοποίηση σφαγίων, ημιμορίων σφαγίου και οπισθίων και εμπροσθίων τεταρτημορίων χονδρών αρσενικών βοοειδών, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3258/88 της Επιτροπής, της 21ης Οκτωβρίου 1988, έχει την έννοια ότι για τα υπολείμματα που προέρχονται από την κοπή και την αποστέωση, ανεξαρτήτως βάρους, δεν χορηγείται ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποίησης στο πλαίσιο των συμβάσεων που συνάπτονται βάσει του εν λόγω κανονισμού.
4) Ο κανονισμός 1964/82, ο κανονισμός (ΕΟΚ) 565/80 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 1980, περί της προπληρωμής των επιστροφών κατά την εξαγωγή για τα γεωργικά προϊόντα, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2026/83 του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 1983, καθώς και ο κανονισμός (ΕΟΚ) 3665/87 της Επιτροπής, της 27ης Νοεμβρίου 1987, για κοινές λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος των επιστροφών κατά την εξαγωγή για τα γεωργικά προϊόντα, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3494/88 της Επιτροπής, της 9ης Νοεμβρίου 1988, και με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3993/88 της Επιτροπής, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, έχουν την έννοια ότι, όταν η αρμόδια αρχή διαπιστώνει ότι ένα κιβώτιο κρέατος, υπαγόμενο στο σύστημα του κανονισμού 1964/82, περιέχει στοιχεία απαγορευόμενα από τη νομοθεσία, είτε πρόκειται για υπολείμματα που έχουν τυλιχθεί εντός άλλων τεμαχίων, για χωριστά τεμάχια λίπους που έχουν τυλιχθεί εντός άλλων τεμαχίων κρέατος, ή για μη χωριστά συσκευασμένα τεμάχια κρέατος, οι κανονισμοί αυτοί της επιτρέπουν να θεωρήσει ότι ολόκληρο το περιεχόμενο του κιβωτίου δεν δίνει δικαίωμα ειδικών επιστροφών λόγω εξαγωγής και να κηρύξει καταπεσούσα την ασφάλεια που συστάθηκε έναντι του προκαταβληθέντος για το κιβώτιο αυτό ποσού, συν 20 %.
5) Ο κανονισμός 2675/88, ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1091/80 της Επιτροπής, της 2ας Μαΐου 1980, περί λεπτομερειών εφαρμογής της χορηγήσεως ενισχύσεων στην ιδιωτική αποθεματοποίηση βοείου κρέατος, και ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2220/85 της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 1985, για τον καθορισμό των κοινών λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος εγγυήσεων για τα γεωργικά προϊόντα, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1181/87 της Επιτροπής, της 29ης Απριλίου 1987, έχουν την έννοια ότι, οσάκις η αρμόδια αρχή διαπιστώνει ότι ένα κιβώτιο κρέατος υπαγόμενο στο σύστημα του κανονισμού 2675/88 περιέχει στοιχεία απαγορευόμενα από το άρθρο 4, παράγραφος 4, του κανονισμού αυτού, όπως υπολείμματα ή χωριστά τεμάχια λίπους που έχουν τυλιχθεί εντός άλλων τεμαχίων κρέατος, οι κανονισμοί αυτοί της επιτρέπουν να θεωρήσει ότι ολόκληρο το περιεχόμενο του κιβωτίου δεν δίνει δικαίωμα για ενίσχυση ιδιωτικής αποθεματοποίησης και να κηρύξει καταπεσούσα την ασφάλεια που έχει συσταθεί έναντι της προκαταβολής για το κιβώτιο αυτό, συν 20 %.
6) Οι κοινοτικοί κανονισμοί έχουν την έννοια ότι, οσάκις οι έλεγχοι κιβωτίων κρέατος παρέχουν, σε ορισμένες μονάδες παραγωγής, ενδείξεις μιας σκόπιμης και πάγιας πολιτικής παραβάσεων των κανονισμών 1964/82 και 2675/88, η αρμόδια αρχή μπορεί να επαγάγει τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών σε ολόκληρη την παραγωγή των εν λόγω μονάδων.
7) Όταν οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι παρέχουν ενδείξεις σκόπιμης και πάγιας πολιτικής αποθεματοποιήσεως προϊόντων που δεν ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις του συστήματος ενισχύσεων ιδιωτικής αποθεματοποίησης, βάσει του άρθρου 4, παράγραφος 4, του κανονισμού 2675/88, η αρμόδια αρχή μπορεί να αρνηθεί τη χορήγηση της ενίσχυσης ιδιωτικής αποθεματοποίησης και να κηρύξει καταπεσούσα ολόκληρη τη συσταθείσα ασφάλεια σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο γ__ του κανονισμού 1091/80, για όλα τα προϊόντα στα οποία επήγαγε τα αποτελέσματα του ελέγχου.