62015CC0689
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
WATHELET
ippreżentati fl-1 ta’ Diċembru 2016 (
1
)
Kawża C‑689/15
W. F. Gözze Frottierweberei GmbH,
Wolfgang Gözze
vs
Verein Bremer Baumwollbörse
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Oberlandesgericht Düsseldorf (qorti reġjonali superjuri ta’ Düsseldorf, il-Ġermanja)]
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Trade mark tal-Unjoni Ewropea — Regolament (KE) Nru 207/2009 — Artikolu 9 — Artikolu 15 — Użu ġenwin — Użu ta’ trade mark bħala tikketta ta’ kwalità — Assenza ta’ kontrolli ta’ kwalità regolari fost il-persuni liċenzjati — Revoka tad-drittijiet tal‑proprjetarju tat-trade mark — Trade mark ta’ ċertifikazzjoni”
I – Introduzzjoni
1.
Permezz ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari, l‑Oberlandesgericht Düsseldorf (qorti reġjonali superjuri ta’ Düsseldorf, il-Ġermanja) tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta, minn naħa waħda, l-Artikolu 9(1) u l-Artikolu 15(1) tar-Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 207/2009, tas-26 ta’ Frar 2009, dwar it-trade mark Komunitarja (ĠU 2009, L 78, p. 1) u, min-naħa l-oħra, l-Artikolu 52(1)(a), l-Artikolu 7(1)(g), u l-Artikolu 73(c) tal-imsemmi regolament.
2.
Meta tirrispondi lill-qorti tar-rinviju, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi dwar il-kwistjoni jekk tikketta ta’ kwalità – jiġifieri sinjal li għandu l-għan li jiżgura l-materjal użat fil-prodotti li fuqhom jitqiegħed, il-kwalità tagħhom jew il-proċess ta’ produzzjoni – tistax tikkostitwixxi trade mark individwali tal-Unjoni Ewropea.
II – Il-kuntest ġuridiku
3.
Ir-Regolament Nru 207/2009 ikkodifika r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 40/94, tal-20 ta’ Diċembru 1993, dwar it-trade mark Komunitarja (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 146). Kif indikat il-Qorti tal-Ġustizzja, l-interpretazzjonijiet relatati mar‑regoli tar-Regolament Nru 40/94 huma trasponibbli għar‑Regolament Nru 207/2009 meta d-dispożizzjonijiet rilevanti ma jkunux ġew emendati b’mod sostanzjali, fir-rigward tal-kliem, tal‑kuntest jew tal-għan tagħhom waqt l-adozzjoni ta’ dan l-aħħar regolament (
2
). Dan huwa l-każ fil-kawża prinċipali.
4.
Ir-Regolament Nru 207/2009 ukoll ġie reċentement emendat bir‑Regolament (UE) 2015/2424 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Diċembru 2015, li jemenda r-Regolament (KE) Nru 207/2009 dwar it-trade mark Komunitarja u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2868/95 li jimplimenta r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 40/94 dwar it-trade mark tal-Komunità, u li jħassar ir-Regolament tal‑Kummissjoni (KE) Nru 2869/95 dwar id-drittijiet pagabbli lill‑Uffiċċju tal-Armonizzazzjoni fis-Suq Intern (Trademarks u Disinji) (ĠU 2015, L 341, p. 21).
5.
Fid-dawl tad-data tal-fatti fil-kawża prinċipali, dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari għandu, madankollu, jiġi eżaminat fir-rigward tar-Regolament Nru 207/2009 kif kien fis-seħħ qabel din l-emenda.
A – Ir-Regolament Nru 207/2009
6.
Skont l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 207/2009:
“Trade mark [tal-Unjoni] tista’ tikkonsisti f’sinjali li jistgħu jiġu rappreżentati b’mod grafiku, partikolarment kliem, fosthom ismijiet personali, disinnji, ittri, numri, il-forma ta’ prodotti jew l-imballaġġ tagħhom, sakemm dawn is-sinjali jiddistingwu l-prodotti jew is-servizzi ta’ impriża minn dawk ta’ impriża oħra.”
7.
L-Artikolu 7(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi dan li ġej:
“Dawn li ġejjin ma jistgħux jiġu rreġistrati:
[…]
(c)
trade marks li jikkonsistu esklussivament f’sinjali jew indikazzjonijiet li jintużaw fil-kummerċ sabiex jindikaw ix-xorta, il-kwalità, il-kwantità, l-użu intenzjonat, il-valur, l-oriġini ġeografika jew il-ħin ta’ produzzjoni tal-prodotti jew ta’ meta ingħata s-servizz, jew karatteristiċi oħrajn tal-prodotti jew servizzi;
[…]
(g)
trade marks li huma ta’ natura li tista’ tqarraq bil-pubbliku, per eżempju fir-rigward tax-xorta, tal-kwalità jew l-oriġini ġeografika tal-prodotti jew is-servizzi,
[…]”
8.
L-Artikolu 9(1) tal-imsemmi regolament jipprovdi dan li ġej:
“It-trade mark [tal-Unjoni] tagħti lill-proprjetarju d-drittijiet esklussivi fiha. Il-proprjetarju għandu l-jedd li jipprojbixxi lit-terzi persuni kollha li ma jkollhomx il-kunsens tiegħu milli jużaw fil-kummerċ:
(a)
kull sinjal li huwa identiku għat-trade mark [tal-Unjoni Ewropea] fir‑rigward ta’ prodotti jew servizzi li huma identiċi għal dawk li għalihom it-trade mark Komunitarja hija reġistrata;
(b)
kull sinjal fejn, minħabba identiċità jew xebħ mat-trade mark [tal-Unjoni Ewropea] u l-identiċità jew xebħ mal-prodotti jew is‑servizzi koperti mit-trade mark [tal-Unjoni Ewropea] u mis‑sinjal, tkun teżisti probabbiltà ta’ konfużjoni minn naħa tal‑pubbliku; il-problabiltà ta’ konfużjoni tinkludi wkoll il‑probabbiltà li ssir assoċjazzjoni bejn is-sinjal u t-trade mark;
[…]”
9.
L-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 207/2009 jipprevedi dan li ġej:
“Jekk, fi żmien ħames snin wara r-reġistrazzjoni, il-proprjetarju ma jkunx għamel użu ġenwin mit-trade mark [tal-Unjoni Ewropea, fl‑Unjoni,] f’konnessjoni mal-prodotti jew mas-servizzi li għalihom tkun reġistrata, jew jekk dan l-użu jkun ġie sospiż għal perjodu kontinwu ta’ ħames snin, it-trade mark [tal-Unjoni Ewropea] għandha tkun soġġetta għas‑sanzjonijiet li jipprovdi dan ir-Regolament, sakemm ma jkunx hemm raġunijiet xierqa għal dan in-nuqqas ta’ użu.
Dawn li ġejjin jikkostitwixxu użu kif inhu mifhum fl-ewwel subparagrafu:
a)
l-użu ta’ trade mark [tal-Unjoni Ewropea] f’forma li hija differenti imma biss fir-rigward ta’ ċerti elementi li ma jbiddlux il-karattru distintiv tal-marka fil-forma kif hija ġiet reġistrata;
b)
it-twaħħil tat-trade mark [tal-Unjoni Ewropea] ma’ prodotti jew mal-imballaġġ tagħhom [fl-Unjoni] għal skopijiet ta’ esportazzjoni biss”.
10.
Skont l-Artikolu 51(1) ta’ dan ir-regolament:
“Id-drittijiet tal-proprjetarju ta’ trade mark [tal-Unjoni Ewropea] għandhom jiġu ddikjarati bħala revokati malli ssir applikazzjoni lill‑Uffiċċju jew fuq il-bażi ta’ kontrotalba fi proċedimenti ta’ vjolazzjoni:
a)
jekk, għal perjodu kontinwu ta’ ħames snin, ma jkunx sar użu ġenwin mit-trade mark [fl-Unjoni] f’konnessjoni mal-prodotti jew servizzi li għalihom hija tkun reġistrata, u ma jkunx hemm raġunijiet siewja [għan]-nuqqas ta’ użu […];
b)
jekk, bħala konsegwenza ta’ atti jew inattività tal-proprjetarju, it‑trade mark tkun saret l-isem komuni fil-kummerċ ta’ prodott jew servizz li għalih tkun reġistrata;
c)
jekk, bħala konsegwenza tal-użu li jkun sar minnha mill‑proprjetarju tat-trade mark jew bil-kunsens tiegħu fir‑rigward tal-prodotti jew servizzi li għalihom hija reġistrata, it‑trade mark aktarx tista’ tqarraq bil-pubbliku, partikolarment fir-rigward tax-xorta, tal-kwalità jew tal-oriġini ġeografika ta’ dawk il-prodotti jew servizzi”.
11.
L-Artikolu 52(1) tar-Regolament Nru 207/2009 jistipula dan li ġej:
“Trade mark [tal-Unjoni Ewropea] għandha tiġi ddikjarata bħala invalida wara applikazzjoni lill-Uffiċċju jew fuq il-bażi ta’ kontrotalba fi proċedimenti ta’ vjolazzjoni:
a)
meta t-trade mark [tal-Unjoni Ewropea] tkun ġiet irreġistrata kuntrarju tad-disposizzjonijiet tal-Artikolu 7;
[…]”
12.
Skont l-Artikolu 73 ta’ dan ir-Regolament:
“Minbarra r-raġunijiet għal revoka msemmija fl-Artikolu 51, id-drittijiet tal-proprjetarju ta’ marka [tal-Unjoni Ewropea] kollettiva għandhom jiġu revokati fuq applikazzjoni lill-Uffiċċju jew fuq il-bażi ta’ kontrotalba fi proċedimenti ta’ vjolazzjoni, jekk:
a)
il-proprjetarju ma jieħux passi raġonevoli sabiex jipprevjeni li l‑marka tintuża b’mod li huwa inkumpatibbli mal-kundizzjonijiet tal-użu […] li jinsabu fir-regolamenti li jirregolaw l-użu, u l-emendi ta’ liem, fejn dan huwa approprjat, huma msemmija fir-Reġistru;
[…]
c)
tkun saret referenza fir-Reġistru għal emenda tar-regolamenti li jirregolaw l-użu tal-marka, u dana bi ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 71(2), sakemm il-proprjetarju tal-marka ma jikkonformax mar-rekwiżiti ta’ dawn id-dispożizzjonijiet billi jemenda ulterjorment ir-regolamenti li jirregolaw l-użu”.
B – Ir-Regolament Nru 2015/2424
13.
Il-premessa 27 tar-Regolament Nru 2015/2424 tipprovdi dan li ġej:
“Bħala suppliment għad-dispożizzjonijiet eżistenti dwar marki kollettivi Komunitarji u bħala rimedju għall-iżbilanċ attwali bejn is-sistemi nazzjonali u s-sistema tat-trademark tal-UE, [kien sar meħtieġ] li jiżdied sett ta’ dispożizzjonijiet speċifiċi bil-għan li tiġi pprovduta protezzjoni għal marki ta’ ċertifikazzjoni tal-Unjoni Ewropea (“marki ta’ ċertifikazzjoni tal-UE [trade marks ta’ ċertifikazzjoni tal-UE]”) li permezz tagħhom istituzzjoni jew organizzazzjoni ta’ ċertifikazzjoni tippermetti lil min jaderixxi mas-sistema ta’ ċertifikazzjoni biex juża l-marka bħala sinjal għal oġġetti jew servizzi li jikkonformaw mar-rekwiżiti taċ-ċertifikazzjoni.”
14.
Għal dan il-għan, ir-Regolament Nru 2015/2424 introduċa fir‑Regolament Nru 207/2009 l-Artikolu 74a, li jaqra kif ġej:
“1.   Il-marka ta’ ċertifikazzjoni tal-UE għandha tkun trademark tal‑UE li tkun deskritta bħala tali meta l-marka ssir l-applikazzjoni għaliha u tkun kapaċi tiddistingwi l-oġġetti jew is-servizzi li huma ċertifikati mill-proprjetarju tal-marka fir-rigward tal-materjal, il-metodu ta’ manifattura ta’ oġġetti jew tat-twettiq tas-servizzi, il-kwalità, il‑preċiżjoni jew karatteristiċi [oħra], bl-eċċezzjoni tal-oriġini ġeografika, minn oġġetti u servizzi li mhumiex ċertifikati b’dan il-mod.
2.   Kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika, inklużi istituzzjonijiet, awtoritajiet u korpi rregolati mid-dritt pubbliku, tista’ tapplika għal marki ta’ ċertifikazzjoni tal-UE dment li tali persuna ma twettaqx negozju li jinvolvi l-forniment ta’ oġġetti jew servizzi tat-tip iċċertifikat.
[…]”
15.
Skont l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 2015/2424, l‑Artikolu 74a tar-Regolament Nru 207/2009 għandu jibda japplika mill-1 ta’ Ottubru 2017.
III – Il-fatti tal-kawża prinċipali
16.
Il-partijiet fil-kawża prinċipali huma W. F. Gözze Frottierweberei GmbH (iktar ’il quddiem “Gözze”) u d-direttur tagħha, Wolfgang Gözze (iktar ’il quddiem “W. Gözze”), u l-assoċjazzjoni Verein Bremer Baumwollbörse (iktar ’il quddiem “VBB”).
17.
VBB hija assoċjazzjoni li tiddefendi l-interessi tal-impriżi tas‑settur tessili tal-qoton. Hija proprjetarja tas-segwenti trade mark figurattiva tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem it-trade mark “fjura tal-qoton”):
18.
It-trade mark “fjura tal-qoton” ġiet irreġistrata bil-kuluri iswed u abjad fit-22 ta’ Mejju 2008, b’mod partikolari għal prodotti tessili.
19.
VBB ikkonkludiet kuntratti ta’ liċenzja relatati mat-trade mark “fjura tal-qoton” ma’ impriżi tas-settur tat-tessili. Dawn l-impriżi jintrabtu li ma jużawx din it-trade mark ħlief għal prodotti ta’ kwalità tajba li jinħadmu minn fibri ta’ qoton. L-osservanza ta’ dan l-obbligu tista’ tiġi kkontrollata minn VBB.
20.
Gözze teżerċita l-attivitajiet tagħha fis-settur tat-tessili u tbiegħ b’mod partikolari xugamani li fuqhom twaħħal tikketti li jintrabtu minn taħt, li n-naħa ta’ quddiem, normalment stampata bl-aħdar u abjad, hija riprodotta hawn taħt:
21.
Gözze ma tagħmilx parti mill-persuni liċenzjati minn VBB. Din tal-aħħar ma tatx il-kunsens għal kwalunkwe użu, minn Gözze, ta’ sinjal li huwa identiku għal jew li jixbah lit-trade mark “fjura tal-qoton”. Għalhekk, VBB bdiet proċedimenti ta’ vjolazzjoni kontra Gözze quddiem il-qorti kompetenti tat‑trade marks tal-Unjoni Ewropea, il-Landgericht Düsseldorf (qorti reġjonali ta’ Düsseldorf, il-Ġermanja).
22.
Gözze ressqet kontrotalba għal dikjarazzjoni ta’ invalidità, jew sussidjarament għar-revoka, tat-trade mark “fjura tal-qoton”. Fl-opinjoni tagħha, is‑sinjal figurattiv “fjura tal-qoton” huwa purament deskrittiv u għalhekk mingħajr karattru distintiv. Dan is-sinjal ma jistax iservi bħala indikazzjoni ta’ oriġini u għalhekk ma kellux jiġi rreġistrat bħala trade mark.
23.
Il-Landgericht Düsseldorf (qorti reġjonali ta’ Düsseldorf) laqgħet ir-rikors ta’ VBB u ċaħdet il‑kontrotalba ta’ Gözze li, għalhekk, ippreżentat appell quddiem l‑Oberlandesgericht Düsseldorf (qorti reġjonali superjuri ta’ Düsseldorf).
24.
Din l-aħħar qorti tikkunsidra li l-pubbliku jifhem li s-sinjal “fjura tal-qoton” jissodisfa funzjoni oħra minbarra dik li sempliċement jindika li l-materja użata fil-produzzjoni tal-prodott hija l-qoton. Hija tikkunsidra wkoll li, minħabba l-livell għoli ta’ xebh bejn is-sinjal “fjura tal-qoton” użat minn Gözze u t-trade mark “fjura tal-qoton” ta’ VBB, hemm probabbiltà ta’ konfużjoni. F’dan ir-rigward, hija tikkonstata li l‑imsemmi sinjal ma huwiex differenti mill-imsemmija trade mark ħlief fil-kulur tiegħu.
25.
Madankollu, minn dan mhux bilfors jirriżulta li l-proċedimenti ta’ vjolazzjoni għandhom jintlaqgħu. Fil-fatt, qabel xejn, fis-sinjal “fjura tal-qoton” il-pubbliku jara indikazzjoni relatata mal-kwalità tal‑prodott. F’dawn iċ-ċirkustanzi, jista’ jiġi kkunsidrat li l-użu tas-sinjal u tat-trade mark “fjura tal-qoton” ma jibgħat l-ebda messaġġ fir-rigward tal-oriġini tal-prodott. Dan jista’ jwassal sabiex jiġi konkluż li VBB għandha titlef id-drittijiet tagħha u li Gözze ma hi qed tikkommetti l-ebda att ta’ vjolazzjoni.
26.
Il-qorti tar-rinviju madankollu żżid li l-użu ta’ trade mark individwali bħala tikketta ta’ kwalità jista’, bħall-użu ta’ trade mark kollettiva, jiġi kkunsidrat bħala użu ta’ trade mark meta l-pubbliku jorbot magħha l-aspettattiva ta’ kontroll ta’ kwalità magħmul mill-proprjetarju.
27.
Fil-fatt, f’dan il-każ, fl-użu ta’ din it-trade mark, il-pubbliku jara l-indikazzjoni ta’ prodott li huwa mmanifatturat taħt il-kontroll tal-proprjetarju. It-trade mark tissodisfa b’hekk il-funzjoni essenzjali tagħha, li tikkonsisti fl-indikazzjoni li l-prodott ġej minn impriża li hija suġġetta għall-kontroll ta’ kwalità.
28.
F’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju tikkunsidra li jista’ jiġi kkunsidrat li jiġi applikat mutatis mutandis l-Artikolu 73 tar-Regolament Nru 207/2009 għat-trade marks kollettivi, li permezz tiegħu għandha tiġi ddikjarata r-revoka tat-trade mark jekk il-proprjetarju tagħha ma jiħux il-miżuri meħtieġa sabiex jipprevjeni użu tat-trade mark li ma huwiex konformi mal-kundizzjonijiet ta’ użu previsti fir-regolamenti li jirregolaw l-użu.
29.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-qorti tar-rinviju kkunsidrat li kien utli li tissospendi l-proċeduri quddiemha u tagħmel domandi preliminari lill‑Qorti tal-Ġustizzja.
IV – It-talba għal deċiżjoni preliminari u l-proċedura quddiem il‑Qorti tal-Ġustizzja
30.
Permezz ta’ deċiżjoni tal-15 ta’ Diċembru 2015, li waslet fil‑Qorti tal-Ġustizzja fil-21 ta’ Diċembru 2015, l-Oberlandesgericht Düsseldorf (qorti reġjonali superjuri ta’ Düsseldorf) għalhekk iddeċidiet li, skont l-Artikolu 267 TFUE, tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d‑domandi preliminari segwenti:
“1)
L-użu, bħala tikketta ta’ kwalità, ta’ trade mark individwali jista’ jitqies li huwa użu bħala trade mark fis-sens tal-Artikoli 9(1) u 15(1) tar-Regolament [Nru 207/2009] fir-rigward tal-prodotti li għalihom tintuża din it-tikketta?
2)
F’każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda: għandha, konformement mad-dispożizzjonijiet ikkunsidrati flimkien tal‑Artikoli 52(1)(a) u 7(1)(g) jew ma’ applikazzjoni mutatis mutandis tal-Artikolu 73(c) tar-Regolament [Nru 207/2009] tiġi ddikjarata r-revoka ta’ tali trade mark meta l-proprjetarju tat‑trade mark ma jiżgurax, permezz ta’ kontrolli ta’ kwalità regolari fost il-persuni liċenzjati minnu, il-konformità mal‑aspettattivi fir-rigward tal-kwalità li l-pubbliku jassoċja ma’ dan is-sinjal?”
31.
Gözze u W. Gözze, VBB, il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni lkoll ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. Barra minn hekk, dawn kollha ppreżentaw is-sottomissjonijiet orali tagħhom waqt is-seduta li saret fid-19 ta’ Ottubru 2016.
V – Analiżi
A – Fuq l-ewwel domanda preliminari
32.
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, dwar il-possibbiltà li tikketta ta’ kwalità jkollha d-dritt esklużiv li r-Regolament Nru 207/2009 jagħti lil proprjetarju ta’ trade mark individwali.
33.
Fil-fatt, skont l-Oberlandesgericht Düsseldorf (qorti reġjonali superjuri ta’ Düsseldorf), is-suċċess tar-rikors ippreżentat minn VBB jiddependi mill-kwistjoni dwar jekk l-użu ta’ trade mark individwali bħala tikketta ta’ kwalità jistax jikkostitwixxi użu bħala trade mark skont l-Artikolu 9(1) u l-Artikolu 15(1) tar‑Regolament Nru 207/2009 (
3
).
34.
Ir-Regolament Nru 207/2009 ma jirrikonoxxix, bħala tali, it‑tikketti ta’ kwalità (titolu 1 hawn isfel). Konsegwentement, il‑problema tista’ tinftiehem biss mill-perspettiva tal-funzjonijiet tat‑trade mark (titoli 2 sa 4 hawn isfel). Dan l-eżami għandu jsir, b’mod finali, mill‑qorti nazzjonali (titolu 5 hawn isfel).
1. L-assenza ta’ rikonoxximent bħala trade mark tal-Unjoni Ewropea tat-tikketti ta’ kwalità fir-Regolament Nru 207/2009
35.
L-użu ta’ sinjal bil-għan li jiġu żgurat il-materjal ta’ prodott, il‑mod ta’ produzzjoni tiegħu jew il-kwalità tiegħu ma huwiex maħsub, bħala tali, fir-Regolament Nru 207/2009. Mill-evoluzzjoni storika tal‑leġiżlazzjoni relatata mat-trade mark tal-Unjoni Ewropea jirriżulta li din hija għażla konxja tal-leġiżlatur.
36.
Fil-fatt, it-“trade marks ta’ ċertifikazzjoni” kienu espressament maħsuba mill-Kummissjoni sa mill-ewwel riflessjonijiet relatati mal‑ħolqien ta’ trade mark Komunitarja, flimkien mat-trade marks kollettivi, minbarra t-trade marks “ordinarji” (
4
). Barra minn hekk, dan it‑tip ta’ trade mark kien jidher ukoll fl-Artikolu 86 tal-proposta ta’ Regolament (KEE) tal-Kunsill dwar it-trade mark Komunitarja bl-isem “trade marks Komunitarji ta’ garanzija” (
5
). Madankollu, il-leġiżlatur ma żammx dan it-tip ta’ trade mark fir-Regolament Nru 40/94, u lanqas fir‑Regolament Nru 207/2009.
37.
Għalhekk ma hemm l-ebda dubju dwar l-esklużjoni ta’ dan it-tip ta’ trade mark mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 207/2009. Jekk ikun il-bżonn, ir-rikonoxximent tal-eżistenza tagħhom fl-Ewwel Direttiva 89/104 tikkonferma n-natura maħsuba tal-għażla kuntrarja li saret fl-imsemmi regolament (
6
).
38.
Għalhekk huwa biss bir-Regolament 2015/2424 li t-trade mark ta’ ċertifikazzjoni tidher bħala trade mark tal-Unjoni Ewropea.
39.
Fil-fatt, il-leġiżlatur jispjega, espressament, fil-premessa 27 ta’ dan ir-regolament il-ġdid li huwa “[b]ħala suppliment għad-dispożizzjonijiet eżistenti dwar marki kollettivi Komunitarji u bħala rimedju għall‑iżbilanċ attwali bejn is-sistemi nazzjonali u s-sistema tat‑trademark tal-UE […]” (
7
) li deher li “jeħtieġ li jiżdied sett ta’ dispożizzjonijiet speċifiċi bil-għan li tiġi pprovduta protezzjoni għal marki ta’ ċertifikazzjoni tal-Unjoni Ewropea”.
40.
Huwa għalhekk ċert li l-użu ta’ sinjal bil-għan li jiżgura l-materja ta’ prodott, il-metodu ta’ produzzjoni tiegħu jew il-kwalità tiegħu ma jistax jiġi kkunsidrat, bħala tali, li jaqa’ taħt ir-Regolament Nru 207/2009. Dan huwa tip ġdid ta’ trade mark tal-Unjoni Ewropea introdotta bir-Regolament Nru 2015/2424 bl-isem ta’ “trade mark ta’ ċertifikazzjoni” (
8
).
41.
Dan ifisser li tali sinjal qatt ma jista’ jibbenefika mill-protezzjoni mogħtija lit-trade marks individwali bir-Regolament Nru 207/2009? Fl‑opinjoni tiegħi, dan ma huwiex il-każ.
42.
Madankollu, sabiex jagħti lill-proprjetarju tiegħu dritt esklużiv, is-sinjal li jintuża bħala tikketta ta’ kwalità għandu bilfors jissodisfa l‑funzjoni essenzjali tat-trade mark.
2. Il-ħtieġa li jissodisfa l-funzjoni essenzjali tat-trade mark
43.
Skont ġurisprudenza stabbilita, “il-funzjoni essenzjali tat-trade mark hija li tiggarantixxi lill-konsumatur jew lill-utent finali l-identità ta’ l-oriġini tal-prodott jew tas-servizz identifikat mit-trade mark, billi permezz tagħha jkun jista’ jiddistingwi mingħajr il-possibbiltà ta’ konfużjoni dan il-prodott jew servizz minn dawk bi provenjenza differenti. Fil-fatt, sabiex it-trade mark tkun tista’ taqdi r-rwol tagħha [ta’] element essenzjali fis-sistema ta’ kompetizzjoni mingħajr distorsjoni li t-Trattat huwa intiż li jistabbilixxi u jżomm fis-seħħ, hija għandha tikkostitwixxi l-garanzija li l-prodotti jew is-servizzi kollha identifikati minnha jkunu ġew prodotti jew ipprovduti taħt il-kontroll ta’ impriża waħda li lilha tista’ tiġi attribwita r-responsabbiltà għall-kwalità tagħhom” (
9
).
44.
Din il-funzjoni essenzjali tat-trade mark tikkonkretizza ruħha fl‑użu li jsir minnha, peress li l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 207/2009 jirrikjedi “użu ġenwin”. Fil-fatt, dan l-“użu ġenwin” ġie ddefinit mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala “użu skont il-funzjoni essenzjali tat-trade mark, li hija li tiggarantixxi l-identità tal-oriġini ta’ prodott jew ta’ servizz lill-konsumatur jew lill-utent finali, billi tippermettilu jiddistingwi, mingħajr il-possibbiltà ta’ konfużjoni, dan il-prodott jew is-servizz minn oħrajn li għandhom oriġini oħra” (
10
).
45.
Bħala konsegwenza tan-natura essenzjali ta’ din il-funzjoni, “trade mark dejjem titqies li tissodisfa l-funzjoni tagħha ta’ indikazzjoni tal-oriġini, filwaqt li din tiżgura l-funzjonijiet l-oħra tagħha biss sa fejn il-proprjetarju tagħha jużaha f’dan is-sens […]” (
11
).
46.
Għalhekk, minn din il-ġurisprudenza jidher li jirriżulta li, taħt ir‑Regolament Nru 207/2009, tikketta ta’ kwalità għandha, neċessarjament, tissodisfa l-funzjoni ta’ oriġini tat-trade mark sabiex il‑proprjetarju tagħha jkun jista’ jagħmel użu mid-dritt esklużiv li l‑Artikolu 9 tal-imsemmi regolament jagħtih.
47.
Fi kliem ieħor, jekk l-użu ta’ sinjal, bħala tikketta ta’ kwalità, ma huwiex marbut biss ma’ indikazzjoni dwar il-kwalità tal-prodott iżda wkoll u fl-istess ħin ma’ indikazzjoni ta’ oriġini, għandna quddiemna użu ta’ sinjal bħala trade mark fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
3. Il-ħtieġa li jiġi kkawżat preġudizzju għal waħda mill-funzjonijiet tat‑trade mark
48.
F’dan l-aħħar eżempju – jiġifieri fil-każ fejn sinjal huwa użat flimkien ma’ indikazzjoni relatata mal-kwalità tal-prodott u ma’ indikazzjoni tal-oriġini, għandu xorta jiġi stabbilit jekk l-użu, minn terz, ta’ sinjal li huwa identiku għal jew li jixbah lit-trade mark tal-Unjoni Ewropea rreġistrata jikkawżax preġudizzju jew jistax jikkawża preġudizzju għad‑drittijiet tal-proprjetarju tat-trade mark.
49.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja uriet b’mod partikolarment ċar, fil-punt 39 tas-sentenza tagħha tat‑22 ta’ Settembru 2011, Interflora u Interflora British Unit (C‑323/09, EU:C:2011:604): “[i]l-funzjoni ta’ indikazzjoni tal-oriġini tat-trade mark ma hijiex l-unika funzjoni tagħha li jistħoqqilha protezzjoni kontra ksur minn terzi persuni […]”. Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet espressament fost dawn il-funzjonijiet l-oħra, dik li tiżgura l-kwalità tal‑prodott (
12
).
50.
Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, id-dritt esklużiv previst fl‑Artikolu 9(1)(a) tar-Regolament Nru 207/2009 huwa mogħti lill‑proprjetarju tat-trade mark sabiex jiżgura li din tista’ tissodisfa l‑funzjonijiet proprji tagħha. B’hekk, jista’ jiġi eżerċitat meta l-użu tas‑sinjal minn terzi jikkawża preġudizzju jew jista’ jikkawża preġudizzju għall-funzjonijiet tat-trade mark u b’mod partikolari għall‑funzjoni essenzjali tagħha li tiżgura lill-konsumaturi l-oriġini tal‑prodott (
13
).
51.
Fi kliem ieħor, il-proprjetarju tat-trade mark huwa awtorizzat li jipprojbixxi dan l-użu jekk dan jista’ jikkawża preġudizzju għal waħda mill-funzjonijiet tat-trade mark, kemm jekk hija l-funzjoni tal-indikazzjoni ta’ oriġini kif ukoll xi waħda mill-funzjonijiet l-oħra (
14
).
52.
Huwa għalhekk li, a contrario, l-użu tas-sinjal għal finijiet purament deskrittivi huwa eskluż mill-kamp ta’ applikazzjoni tal‑Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 207/2009 (
15
).
53.
Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li l-Qorti tal-Ġustizzja tillimita l-possibbiltà li jiġi kkontestat il-preġudizzju għal waħda mill‑funzjonijiet tat-trade mark għall-każ li fih sinjal identiku għal trade mark tal-Unjoni Ewropea jintuża għal prodotti jew servizzi identiċi għal dawk li għalihom hija rreġistrata, jiġifieri l-kamp ta’ applikazzjoni tal‑Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2008/95 jew tal-Artikolu 9(1)(a) tar‑Regolament Nru 207/2009.
54.
Din id-distinzjoni ġiet espressament enfasizzata mill-Qorti tal‑Ġustizzja fis-sentenza tagħha tal-25 ta’ Marzu 2010, BergSpechte (C‑278/08, EU:C:2010:163):
—
fis-sitwazzjoni msemmija fl-Artikolu 9(1)(a) tar-Regolament Nru 207/2009, “fejn terzi jagħmlu użu minn sinjal identiku għal trade mark fir-rigward ta’ prodotti jew servizzi identiċi għal dawk li għalihom din it-trade mark hija rreġistrata, il-proprjetarju tat-trade mark huwa intitolat li jipprojbixxi dan l-użu jekk dan jista’ jippreġudika waħda mill-funzjonijiet tat-trade mark” (
16
),
—
fis-sitwazzjoni l-oħra msemmija fl-Artikolu 9(1)(b) tar‑Regolament Nru 207/2009, “fejn terzi jagħmlu użu minn sinjal identiku għal jew li jixbah lil trade mark fir-rigward ta’ prodotti jew servizzi identiċi għal jew li jixbhu lil dawk li għalihom it-trade mark hija rreġistrata, il-proprjetarju tat-trade mark ma jistax jipprojbixxi l-użu tal-imsemmi sinjal ħlief meta teżisti probabbiltà ta’ konfużjoni” (
17
).
55.
Din id-distinzjoni tirriżulta mill-kliem tal-Artikolu 9(1) tar‑Regolament Nru 207/2009. Fil-fatt, il-protezzjoni mogħtija mill‑Artikolu 9(1)(a) ta’ dan ir-regolament għandha portata ikbar minn dik prevista fl‑Artikolu 9(1)(b), peress li din teżiġi espressament għall‑implementazzjoni tagħha l-eżistenza ta’ probabbiltà ta’ konfużjoni f’każ ta’ xebh, kuntrarjament għal dik tal-ewwel (
18
).
4. Konklużjoni intermedjarja
56.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nikkunsidra li l-użu ta’ sinjal, bħala tikketta ta’ kwalità, jista’ jikkostitwixxi użu ta’ trade mark proprja sabiex jiżgura lill-proprjetarju tiegħu ż-żamma tad‑drittijiet li tagħtih it-trade mark tal-Unjoni Ewropea fis-sens tal‑Artikolu 15 tar‑Regolament Nru 207/2009, bil-kundizzjoni li l-użu ta’ dan is-sinjal jissodisfa fl-istess ħin il-funzjoni essenzjali tal‑indikazzjoni tal-oriġini tat-trade mark.
57.
F’dan il-każ, l-Artikolu 9(1)(a) tar-Regolament Nru 207/2009 għandu jiġi interpretat bħala li jawtorizza lill-proprjetarju tat-trade mark tal-Unjoni Ewropea li tikkorrispondi għal tikketta ta’ kwalità sabiex jipprojbixxi lil kompetitur milli juża sinjal identiku għal prodotti jew servizzi identiċi għal dawk li għalihom it-trade mark hija rreġistrata meta l-użu jista’ jikkawża preġudizzju għal waħda mill-funzjonijiet tat‑trade mark, bħall-indikazzjoni ta’ kwalità tal-prodott.
58.
Għall-kuntrarju, meta terz jagħmel użu minn sinjal li huwa identiku għal jew li jixbah lil trade mark għal prodotti jew servizzi li huma identiċi għal jew li jixbhu lil dawk li għalihom it-trade mark hija reġistrata, l-Artikolu 9(1)(b) tar‑Regolament Nru 207/2009 għandu jiġi interpretat bħala li ma jawtorizzax lill-proprjetarju tat-trade mark tal-Unjoni Ewropea sabiex jipprekludi l-użu ta’ dan is-sinjal ħlief jekk teżisti probabbiltà ta’ konfużjoni.
5. Ir-rwol tal-qorti nazzjonali
59.
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha, l-ewwel nett, tevalwa jekk it‑trade mark “fjura tal-qoton” tissodisfax il-funzjoni essenzjali tat-trade mark u, it-tieni nett, jekk hemmx preġudizzju, jew riskju ta’ preġudizzju, għall-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini ta’ trade mark jew għal waħda mill-funzjonijiet l-oħra tagħha (
19
).
a) Fuq il-funzjoni essenzjali ta’ indikazzjoni ta’ oriġini
60.
Mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li mill-użu ta’ dan is-sinjal il-pubbliku jiddeduċi indikazzjoni fir-rigward tal-kwalità tal‑prodott (
20
).
61.
Madankollu, anki jekk rajna li l-garanzija ta’ kwalità ta’ prodott tista’ tiġi protetta bħala funzjoni tat-trade mark, l-indikazzjoni ta’ kwalità mqajma mill-qorti tar-rinviju ma twassalx sabiex teskludi awtomatikament il-possibbiltà għat-trade mark inkwistjoni li tissodisfa wkoll il-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini.
62.
Għall-kuntrarju, jien naqbel mar-riflessjoni tal-qorti tar-rinviju li sinjal li fih il-pubbliku jara indikazzjoni ta’ prodott taħt il-kontroll tal‑proprjetarju tat-trade mark iservi sabiex jiddistingwi l-prodott hekk immarkat mill-prodotti ta’ impriżi oħra mhux suġġetti għal dan il-kontroll (
21
).
63.
Fil-fatt il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li “sabiex it-trade mark tkun tista’ taqdi r-rwol tagħha [ta’] element essenzjali fis-sistema ta’ kompetizzjoni mingħajr distorsjoni li t-Trattat huwa intiż li jistabbilixxi u jżomm fis-seħħ, hija għandha tikkostitwixxi l-garanzija li l-prodotti jew is‑servizzi kollha identifikati minnha jkunu ġew prodotti jew ipprovduti taħt il‑kontroll ta’ impriża waħda li lilha tista’ tiġi attribwita r-responsabbiltà għall-kwalità tagħhom” (
22
).
64.
Għalhekk, għalkemm il-garanzija ta’ kwalità tista’ tiġi protetta bħala funzjoni tat-trade mark, jista’ jkun li din tkun konsegwenza tal-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini. Il-garanzija ta’ kwalità hija marbuta mal‑oriġini tagħha (
23
).
65.
Fil-fatt, huwa raġonevoli li jiġi kkunsidrat li, minkejja li l-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini tippreżenta interess, dan huwa minħabba l-effetti marbuta magħha. Dak li l-konsumatur jistenna minn prodott li fuqu titpoġġa trade mark li huwa jaf (jagħraf), hija kwalità stabbilita. Minħabba din l-aspettattiva ta’ kwalità, maħluqa mit-trade mark, il‑proprjetarju tagħha huwa f’pożizzjoni li jippreżerva u jikkonsolida l‑interess ta’ kwalità fir-rigward tal-konsumatur, u dan sabiex iżid il-bejgħ futur tiegħu (
24
).
66.
Barra minn hekk, ir-riferiment għal “impriża waħda” li tkun responsabbli mill-kwalità tal-prodott jew tas-servizz, ma għandux tinftiehem b’mod litterali.
67.
Jidher li jista’ jkun il-proprjetarju tat-trade mark iżda wkoll impriżi “marbuta ekonomikament” peress li l-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod partikolari, irrikonoxxiet li kien hemm preġudizzju għall-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini tat-trade mark meta avviż ta’ reklamar, issuġġerit bl-użu ta’ kelma ewlenija identika għal trade mark f’mutur ta’ tfittxija fuq l-internet, “ma jippermettix lill-utent tal-internet normalment informat u raġonevolment attent, jew jippermettilu biss b’mod diffiċli, li jkun jaf jekk il-prodotti jew is-servizzi msemmija fir‑reklam humiex ġejjin mill-proprjetarju tat-trade mark jew minn impriża konnessa miegħu jew, kuntrarjament, minn terz” (
25
).
68.
Fl-istess sens, nirrileva li l-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex tistabbilixxi preġudizzju għall-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini tat‑trade mark, irreferiet ukoll għall-bejjiegħa approvati tal-proprjetarju tat-trade mark (
26
) jew għall-appartenenza għall-istess netwerk (
27
).
69.
Konsegwentement, jekk il-qorti tar-rinviju tasal għal konklużjoni li l-indikazzjoni ta’ kwalità li tirriżulta mit-trade mark “fjura tal-qoton” tirreferi wkoll għal VBB jew għal wieħed mill-persuni liċenzjati minnha, għalhekk tkun tissodisfa wkoll il-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini.
70.
Jekk, għall-kuntrarju, il-qorti tar-rinviju kellha tiddeċiedi li l‑aspettattiva fil-kwalità tal-prodott li fuqu tpoġġa s-sinjal “fjura tal‑qoton” hija marbuta biss mal-materjal użat, irrispettivament mill‑manifattur tiegħu jew mill-assoċjazzjoni li tagħti l-imsemmija tikketta ta’ kwalità, allura għandu jiġi kkonstatat li s-sinjal iċċitat iktar ’il fuq ma jissodisfax il-funzjoni essenzjali ta’ trade mark.
b) Fuq il-preġudizzju jew ir-riskju ta’ preġudizzju għall-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini tat-trade mark jew għal waħda mill-funzjonijiet tagħha
71.
F’każ li l-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni li s-sinjal “fjura tal-qoton” jissodisfa l-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini, ikun jonqos li jiġi stabbilit jekk l-użu ta’ sinjal identiku jew li jixbhu minn terz jikkawżax preġudizzju jew jistax jikkawża preġudizzju għad-drittijiet ta’ VBB.
72.
F’dan il-każ, ma jidhirlix li t-trade mark “fjura tal-qoton” u s‑sinjal użat minn Gözze jistgħu jiġu kkunsidrati bħala identiċi fid-dawl tad-differenza tal-kuluri bejn l-imsemmija sinjali. Fil-fatt, sinjal ikun identiku għal trade mark biss meta jirriproduċi, mingħajr modifika jew żieda, l-elementi kollha li jikkostitwixxu din it-trade mark jew meta, ikkunsidrat fit-totalità tiegħu, ikollu differenzi tant insinjifikattivi li jistgħu jiġu injorati minn għajnejn il-konsumatur medju (
28
).
73.
Madankollu, anki f’dan il-każ, hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa jekk is-sinjal użat minn Gözze huwiex identiku għal jew jixbahx lit‑trade mark “fjura tal-qoton”. Fl-ewwel każ, VBB ikollha dritt li tipprojbixxi l-użu tas-sinjal li jista’ jikkawża preġudizzju għal waħda mill-funzjonijiet tat-trade mark tagħha, bħall-indikazzjoni ta’ kwalità tal-prodott [applikazzjoni tal-Artikolu 9(1)(a) tar-Regolament Nru 207/2009]. Fit-tieni każ, VBB ma tkunx tista’ tipprekludi l-użu tal‑imsemmi sinjal ħlief jekk ikun hemm probabbiltà ta’ konfużjoni fir‑rigward tal-oriġini tal-prodott [applikazzjoni tal-Artikolu 9(1)(b) tar‑Regolament Nru 207/2009].
B – Fuq it-tieni domanda preliminari
74.
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk huwiex possibbli li tiġi ddikjarata r-revoka ta’ trade mark individwali użata bħala tikketta ta’ kwalità, abbażi tal‑Artikolu 52(1)(a) u tal-Artikolu 7(1)(g) tar-Regolament Nru 207/2009, jew abbażi ta’ applikazzjoni mutatis mutandis tal‑Artikolu 73(c) tal-imsemmi regolament, meta l-proprjetarju tat-trade mark ma jiżgurax, permezz ta’ kontrolli ta’ kwalità regolari fost il‑persuni liċenzjati minnu, il-konformità tal-aspettattivi fir-rigward tal‑kwalità li l-pubbliku jassoċja ma’ dan is-sinjal.
75.
Din il-kwistjoni hija spjegata fi premessa tal-qorti tar-rinviju. Fl‑opinjoni tagħha, sabiex tikketta ta’ kwalità tiġi rrikonoxxuta bħala trade mark tal-Unjoni Ewropea, il-pubbliku għandu jorbot it-tikketta inkwistjoni mal-aspettattiva ta’ kontroll ta’ kwalità li jsir mill‑proprjetarju tas-sinjal. Konsegwentement, sabiex tkun irrikonoxxuta l-protezzjoni inerenti tat-trade mark tal-Unjoni Ewropea għal din it-tikketta, l-idea ta’ “kwalità kkontrollata” li l-pubbliku jassoċja ma’ din it-tikketta għandha tkun żgurata wkoll (
29
).
76.
Minkejja li naqbel mal-premessa ta’ dan l-argument, ma naqbilx mal-konklużjoni li hija misluta minnha.
77.
Fil-fatt, kif spjegat preċedentement, minkejja li tikketta ta’ kwalità tista’ tinftiehem li taqa’ taħt ir-Regolament Nru 207/2009, dan ma jseħħx bħala trade mark ta’ garanzija jew ċertifikazzjoni – li l-kundizzjonijiet tar-revoka tagħha jistgħu jkunu jixbhu lil dawk applikabbli għat-trade mark kollettiva (
30
) –, iżda biss bħala trade mark individwali.
78.
Issa, għalkemm l-idea ta’ kontroll tal-użu ta’ trade mark tista’, eventwalment, tiġi dedotta mill-Artikolu 73 tar-Regolament Nru 207/2009, għandu jiġi kkonstatat li r-Regolament Nru 207/2009 ma jimponi l-ebda kundizzjoni ta’ dan it-tip għat-trade marks individwali.
79.
Skont l-argument li żviluppajt fil-kuntest tal-eżami tal-ewwel domanda preliminari, tikketta ta’ kwalità għandha neċessarjament – u unikament – tissodisfa l-funzjoni ta’ indikazzjoni ta’ oriġini tat-trade mark sabiex il-proprjetarju tagħha jkun jista’ jagħmel użu mid-dritt esklużiv li jagħtih l-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 207/2009.
80.
F’dan il-kuntest, il-possibbiltà ta’ kontroll tal-kwalità tal-prodott tista’ tkun element li jippermetti li l-prodott jintrabat ma’ manifattur u mal-impriżi li huma ekonomikament marbuta miegħu. Għall-kuntrarju, l-effettività tal-imsemmi kontroll ma hijiex mitluba. Fil-fatt, l‑importanti ma hijiex ir-realtà tal-kontroll iżda l-imputabbiltà tal‑kwalità ta’ impriża partikolari u l-possibbiltà ta’ kontroll assoċjata magħha.
81.
Konsegwentement, nikkunsidra li la l-Artikoli 52(1)(a) u 7(1)(g) u lanqas l-Artikolu 73(c) tar-Regolament Nru 207/2009 ma jawtorizzaw id-dikjarazzjoni ta’ invalidità jew ir-revoka ta’ trade mark tal-Unjoni Ewropea li hija wkoll tikketta ta’ kwalità meta l-proprjetarju ta’ din it-trade mark ma jiżgurax, permezz ta’ kontroll ta’ kwalità effettiv u regolari fost il-persuni liċenzjati minnu, il-konformità tal-aspettattiva fir-rigward tal-kwalità li l-pubbliku jassoċja ma’ dan is-sinjal.
VI – Konklużjoni
82.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Oberlandesgericht Düsseldorf (qorti reġjonali superjuri ta’ Düsseldorf) bil-mod kif ġej:
“1)
L-użu ta’ sinjal, bħala tikketta ta’ kwalità, jista’ jikkostitwixxi użu ta’ trade mark proprja sabiex jiżgura ż-żamma tad‑drittijiet fis-sens tal‑Artikolu 15 tar‑Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 207/2009, tas-26 ta’ Frar 2009, dwar it-trade mark Komunitarja, bil-kundizzjoni li l-użu ta’ dan is-sinjal jissodisfa fl-istess ħin il-funzjoni essenzjali tal‑indikazzjoni ta’ oriġini tat-trade mark.
F’dan il-każ, l-Artikolu 9(1)(a) tar-Regolament Nru 207/2009 għandu jiġi interpretat bħala li jawtorizza lill-proprjetarju tat-trade mark tal-Unjoni Ewropea li tikkorrispondi għal tikketta ta’ kwalità sabiex jipprojbixxi lil kompetitur milli juża sinjal identiku għal prodotti jew servizzi identiċi għal dawk li għalihom it-trade mark hija rreġistrata meta dan l-użu jista’ jikkawża preġudizzju għal waħda mill-funzjonijiet tat‑trade mark, bħall-indikazzjoni ta’ kwalità tal-prodott.
Għall-kuntrarju, meta terz jagħmel użu minn sinjal li huwa identiku għal jew li jixbah lil trade mark għal prodotti jew servizzi li huma identiċi għal jew li jixbhu lil dawk li għalihom it-trade mark hija reġistrata, l‑Artikolu 9(1)(b) tar‑Regolament Nru 207/2009 għandu jiġi interpretat bħala li ma jawtorizzax lill-proprjetarju tat-trade mark tal-Unjoni Ewropea sabiex jipprekludi l-użu ta’ dan is-sinjal ħlief jekk teżisti probabbiltà ta’ konfużjoni.
2)
La l-Artikoli 52(1)(a) u 7(1)(g) tar-Regolament Nru 207/2009 u lanqas l-Artikolu 73(c) tal-istess regolament ma jawtorizzaw id-dikjarazzjoni ta’ invalidità jew ir-revoka ta’ trade mark tal-Unjoni Ewropea li hija wkoll tikketta ta’ kwalità meta l-proprjetarju ta’ din it-trade mark ma jiżgurax, permezz ta’ kontroll ta’ kwalità effettiv jew regolari fost il-persuni liċenzjati minnu, il-konformità tal-aspettattivi fir‑rigward tal-kwalità li l-pubbliku jassoċja ma’ dan is-sinjal.”
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Settembru 2011, Interflora u Interflora British Unit (C‑323/09, EU:C:2011:604, punt 4). Fl-istess sentenza, il-Qorti tal‑Ġustizzja speċifikat ukoll li l-ġurisprudenza relatata mal-Artikolu 5(1)(a) tad‑Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE, tal-21 ta’ Diċembru 1988, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 92) kienet rilevanti wkoll għall-interpretazzjoni tal‑Artikolu 9(1)(a) tar-Regolament Nru 40/94. Fil-fatt, din l-interpretazzjoni “ġiet ikkonfermata kemm il-darba u ġiet trasposta fl-Artikolu 9(1)(a) tar-Regolament Nru 40/94” [ara s-sentenza tat-22 ta’ Settembru 2011, Interflora u Interflora British Unit (C‑323/09, EU:C:2011:604, punt 38)]. Issa, il-kliem tal-Artikolu 9(1)(a) tar‑Regolament Nru 207/2009 huwa identiku għal dak tal-Artikolu 9(1)(a) tar‑Regolament Nru 40/94.
(
3
)	Ara l-punt 7 tat-talba għal deċiżjoni preliminari.
(
4
)	Ara l-memorandum tal-Kummissjoni dwar il-ħolqien ta’ trade mark Komunitarja [Sec(76) 2462], Bulletin KE, suppliment 8/76, punt 69 (ara wkoll, il-punti 53 u 71).
(
5
)	Proposta ta’ Regolament (KEE) tal-Kunsill dwar it-trade mark Komunitarja ppreżentata mill-Kummissjoni lill-Kunsill fil-25 ta’ Novembru 1980 (COM/80/635FINALI) (ĠU 1980, C 351, p. 5).
(
6
)	Skont l-Artikolu 1 tagħha, id-direttiva kienet tapplika “għal kwalunkwe trade mark fir‑rigward ta’ merkanzija jew servizzi li huma s-suġġett tar-reġistrazzjoni jew ta’ l‑applikazzjoni fi Stat Membru għar-reġistrazzjoni bħala trade mark individwali, marka kollettiva jew garanzija jew marka ta’ ċertifikazzjoni, jew li hi s-suġġett tar‑reġistrazzjoni jew applikazzjoni għar-reġistrazzjoni fl-Uffiċċju tat-Trade Marks ta’ Benelux jew tar-reġistrazzjoni internazzjonali li għandha effett fi Stat Membru”. (enfasi miżjuda minni, ara, ukoll, l-Artikolu 15 intitolat “Disposizzjonijiet speċjali dwar marki kollettivi, marki ta’ garanzija u marki ta’ ċertifikazzjoni”). Dan it-teħid inkunsiderazzjoni tat-trade mark ta’ garanzija jew ta’ ċertifikazzjoni sar ukoll fid‑Direttiva 2008/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ottubru 2008, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU 2008, L 299, p. 25) u l-kunċett iddefinit fl-Artikolu 27 tad‑Direttiva UE 2015/2436 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Diċembru 2015, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU 2015, L 336, p. 1).
(
7
)	Enfasi miżjuda minni.
(
8
)	Ara, f’dan is-sens, Rodhain, Ph., “La nouvelle trade mark de l’Union européenne: version 2.0 ou simple mise à jour?”, Revue Lamy droit de l’immatériel, 2016, nru 127, p. 45 sa 51, speċjalment p. 49.
(
9
)	Sentenza tat-12 ta’ Novembru 2002, Arsenal Football Club (C‑206/01, EU:C:2002:651, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
10
)	Sentenza tal-11 ta’ Marzu 2003, Ansul (C‑40/01, EU:C:2003:145, punt 36).
(
11
)	Sentenza tat-22 ta’ Settembru 2011, Interflora u Interflora British Unit (C‑323/09, EU:C:2011:604, punt 40). Enfasi miżjuda minni.
(
12
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Ġunju 2009, L’Oréal et (C‑487/07, EU:C:2009:378, punt 58); tat-23 ta’ Marzu 2010, Google France u Google (C‑236/08 sa C‑238/08, EU:C:2010:159, punt 77), u tat-22 ta’ Settembru 2011, Interflora u Interflora British Unit (C‑323/09, EU:C:2011:604, punt 38). Ara, fir-rigward tar-rikonoxximent ta’ dawn il-funzjonijiet il-ġodda tat-trade mark, Bonet, G., “Les trois âges de la fonction de la marque. Selon la jurisprudence de la Cour de justice”, Propriétés intellectuelles, 2012, n 43, p. 154 sa 160.
(
13
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-12 ta’ Novembru 2002, Arsenal Football Club (C‑206/01, EU:C:2002:651, punt 51); tat-18 ta’ Ġunju 2009, L’Oréal et (C‑487/07, EU:C:2009:378, punt 58), u tat-23 ta’ Marzu 2010, Google France u Google (C‑236/08 sa C‑238/08, EU:C:2010:159, punt 77).
(
14
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Ġunju 2009, L’Oréal et (C‑487/07, EU:C:2009:378, punt 65), u tat-23 ta’ Marzu 2010, Google France u Google (C‑236/08 sa C‑238/08, EU:C:2010:159, punt 79).
(
15
)	Ara, f’dan is-sens, fir-rigward tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104, is-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2002, Arsenal Football Club (C‑206/01, EU:C:2002:651, punt 54). Ir-riferiment għal għanijiet purament deskrittivi ġie ddefinit mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala dawk li huma intiżi sabiex juru l-karatteristiċi tal-prodott [sentenza tal-14 ta’ Mejju 2002, Hölterhoff (C‑2/00, EU:C:2002:287, punt 16)].
(
16
)	Punt 21 [fir-rigward tal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 89/104].
(
17
)	Punt 22 [fir-rigward tal-Artikolu 5(1)(b) tad-Direttiva 89/104].
(
18
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-23 ta’ Marzu 2010, Google France u Google (C‑236/08 sa C‑238/08, EU:C:2010:159, punt 78). L-interpretazzjoni litterali tal‑Artikolu 9 tar-Regolament Nru 207/2009 hija sostnuta mill-premessa 8 ta’ dan ir-regolament. Fil-fatt, din tipprovdi protezzjoni “assoluta” tat-trade mark fil-każ ta’ identiċità bejn it-trade mark u s-sinjal, u bejn il-prodotti jew servizzi, iżda ma tikkunsidrax il-protezzjoni tat-trade mark f’każ ta’ xebh ħlief jekk ikun hemm probabbiltà ta’ konfużjoni [ara, f’dan is-sens, fir-rigward tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 89/104, is-sentenza tat-18 ta’ Ġunju 2009, L’Oréal et, C‑487/07, EU:C:2009:378, punt 59)].
(
19
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Ġunju 2009, L’Oréal et (C‑487/07, EU:C:2009:378, punt 63); tat-23 ta’ Marzu 2010, Google France u Google (C‑236/08 sa C‑238/08, EU:C:2010:159, punt 88), u tat-22 ta’ Settembru 2011, Interflora u Interflora British Unit (C‑323/09, EU:C:2011:604, punt 46).
(
20
)	Ara l-punt 9 tat-talba għal deċiżjoni preliminari.
(
21
)	Ara l-punt 12 tat-talba għal deċiżjoni preliminari. L-inċidenza tar-realtà tal-kontroll huwa s-suġġett tat-tieni domanda magħmula.
(
22
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta’ Novembru 2002, Arsenal Football Club (C‑206/01, EU:C:2002:651, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
23
)	Ara, f’dan is-sens, Bonet, G., “Les trois âges de la fonction de la trade mark. Selon la jurisprudence de la Cour de justice”, Propriétés intellectuelles, 2012, n 43, p. 154 sa 160, speċjalment p. 159. Ċerti awturi saħansitra jsostnu li t-trade mark ma teżerċita l-ebda funzjoni awtonoma ta’ garanzija ta’ kwalità. Jekk it-trade mark teżerċita din il-funzjoni, dan ikun permezz tal-funzjoni ta’ garanzija ta’ identità ta’ oriġini, “peress li l-istabbiltà tal-oriġini tiżgura, fil-prinċipju iżda madankollu mhux neċessarjament, stabbilità tal-kwalità” [traduzzjoni libera] (ara Passa, J., “Les nouvelles fonctions de la marque dans la jurisprudence de la cour de justice: Portée? Utilité?”, Cahiers de droit de l’entreprise, Jannar 2012, Fajl 5). Minn din il-perspettiva, il-funzjoni ta’ kwalità tikkostitwixxi aspett jew separazzjoni tal-funzjoni ta’ garanzija ta’ identiċità ta’ oriġini.
(
24
)	Ara, f’dan is-sens, Riehle, G., Trade Mark Rights and Remanufacturing in the European Community, ICC Studies, vol. 22, Verlag C.H. Beck, München, 2003, p. 50.
(
25
)	Ara s-sentenza tat-23 ta’ Marzu 2010, Google France u Google (C‑236/08 sa C‑238/08, EU:C:2010:159, punt 84). Enfasi miżjuda minni.
(
26
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta’ Novembru 2002, Arsenal Football Club (C‑206/01, EU:C:2002:651, punt 59).
(
27
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Settembru 2011, Interflora u Interflora British Unit (C‑323/09, EU:C:2011:604, punt 51).
(
28
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-25 ta’ Marzu 2010, BergSpechte (C‑278/08, EU:C:2010:163, punt 25).
(
29
)	Ara l-punti 12 u 13 tat-talba għal deċiżjoni preliminari.
(
30
)	Bħal ma huwa l-każ fir-Regolament 2015/2424.