Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla, ikkostitwita minn ħames Imħallfin sedenti)
20 ta’ Mejju 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Tassazzjoni – Dazji tas-sisa – Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118/KE – Artikolu 32 tad-Direttiva (UE) 2020/262 – Kunċett ta’ ‘użu proprju’ – Akkwist u trasport ta’ prodotti minn individwu privat bl-għan li jiġu ttrasferiti mingħajr ħlas lil individwu privat ieħor”
Fil-Kawżi magħquda T‑685/24 [Jelgratz] i u T‑686/24 [Buchgint] (i),
li għandha bħala suġġett żewġ talbiet għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Finanzgericht Berlin-Brandenburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Berlin-Brandebourg, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjonijiet tal‑5 ta’ Lulju 2024, li waslu fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑5 ta’ Diċembru 2024, fil-proċeduri
A (T‑685/24)
B (T‑686/24)
vs
Hauptzollamt,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla, ikkostitwita minn ħames Imħallfin sedenti),
komposta minn S. Papasavvas, President, N. Półtorak, G. Hesse (Relatur), D. Petrlík u I. Dimitrakopoulos, Imħallfin,
Avukata Ġenerali: M. Brkan,
Reġistratur: V. Di Bucci,
wara li rat it-trasferiment mill-Qorti tal-Ġustizzja tat-talbiet għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti Ġenerali fis‑6 ta’ Jannar 2025, skont it-tielet paragrafu tal-Artikolu 50b tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea,
wara li rat li l-qasam inkwistjoni jaqa’ taħt il-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 50b tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u li ma tqumx kwistjoni awtonoma ta’ interpretazzjoni fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 50b ta’ dan l-Istatut,
wara li rat il-fażi bil-miktub tal-proċedura,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għall-Gvern Ġermaniż, minn J. Möller u N. Scheffel, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Svediż minn H. Eklinder, F.-L. Göransson, C. Meyer-Seitz u J. Olsson, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Björkland u B. Martenczuk, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal‑4 ta’ Frar 2026,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 32 tad-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE tas‑16 ta’ Diċembru 2008 dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li jħassar id-Direttiva 92/12/KEE (ĠU 2009, L 9, p. 12), u tal-Artikolu 32 tad-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2020/262 tad‑19 ta’ Diċembru 2019 li tistabbilixxi l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa (ĠU 2011, L 58, p. 4, rettifiki fil-ĠU 2020, L 409, p. 38 u fil-ĠU 2023, L 188, p. 60).
2        Dawn it-talbiet tressqu fil-kuntest ta’ tilwimiet distinti bejn A u B, żewġ individwi, minn naħa, u l-Hauptzollamt (l-Uffiċċju Doganali Prinċipali, il-Ġermanja), min-naħa l-oħra, dwar it-tassazzjoni, fir-rigward tal-ewwel wieħed, ta’ sigaretti u, fir-rigward tat-tieni wieħed, tat-tabakk imsaħħan, bħala taxxa Ġermaniża fuq it-tabakk.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Direttiva 2008/118
3        Il-premessi 8 u 31 tad-Direttiva 2008/118 kienu jipprovdu:
“(8)      Billi jibqa’ meħtieġ għall-funzjonament bla xkiel tas-suq intern li l-kunċett, u l-kondizzjonijiet għall-ħlas, tad-dazju tas-sisa jkunu l-istess fl-Istati Membri kollha, jeħtieġ li jkun iċċarat fil-livell tal-Komunità meta l-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa jkunu rilaxxati għall-konsum u liema hija l-persuna li għandha tħallas it-taxxa tas-sisa.
[...]
(31)      L-Istati Membri għandhom ikunu kapaċi jipprovdu li l-oġġetti rilaxxati għall-konsum ikollhom marki fiskali jew marki ta’ identifikazzjoni nazzjonali. L-użu ta’ dawn il-marki m’għandu jostakola bl-ebda mod il-kummerċ intra-Komunitarju.
Peress li l-użu ta’ dawn il-marki m’għandux iwassal għal tassazzjoni doppja, għandu jiġi ċċarat li kwalunkwe ammont imħallas jew garantit biex jinkisbu dawn il-marki għandu jiġi rimborżat, maħfur jew rilaxxat mill-Istat Membru li ħareġ dawn il-marki jekk id-dazju tas-sisa jkun sar dovut u nġabar fi Stat Membru ieħor.
Madankollu, sabiex jiġi evitat kull abbuż, l-Istati Membri li ħarġu dawn il-marki għandhom ikunu jistgħu jagħmlu rimborż, maħfra jew rilaxx bil-kondizzjoni li tiġi ppreżentata evidenza li dawn tneħħew jew inqerdu.”
4        L-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2008/118 kien jipprovdi:
“Id-dazju tas-sisa għandu jsir imponibbli fil-ħin, u fl-Istat Membru, tar-rilaxx għall-konsum.”
5        L-Artikolu 11 tad-Direttiva 2008/118 kien jipprovdi:
“[I]d-dazju tas-sisa fuq prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa li jkunu ġew rilaxxati għall-konsum jistgħu, fuq talba tal-persuna kkonċernata, jiġu rimborżati jew maħfura mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru fejn dawk il-prodotti ġew rilaxxati għall-konsum fis-sitwazzjonijiet stabbiliti mill-Istati Membri u skont il-kondizzjonijiet li l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu għall-fini tal-prevenzjoni ta’ kwalunkwe evażjoni jew abbuż possibbli.
[...]”
6        Taħt it-titolu “Movimenti u tassazzjoni tal-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa wara r-rilaxx għall-konsum”, il-Kapitolu V tad-Direttiva 2008/118 kien jinkludi l-Artikoli 32 sa 38 tagħha. Skont l-Artikolu 32, li kienet inkluża fit-Taqsima 1, intitolata “Akkwist minn individwi privati”, tal-Kapitolu V ta’ din id-direttiva:
“1.      Id-dazju tas-sisa fuq prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa akkwistati minn individwu privat għall-użu personali, u ttrasportati minnu stess minn Stat Membru wieħed għal ieħor, għandu jintalab biss fl-Istat Membru fejn il-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa jiġu akkwistati.
2.      Biex jiġi ddeterminat jekk il-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa msemmija fil-paragrafu 1 ikunux intenzjonati għall-użu proprju ta’ individwu privat, l-Istati Membri għandhom jieħdu kont b’mod partikolari tal-punti li ġejjin:
a)      l-istatus kummerċjali tad-detentur tal-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u r-raġunijiet tiegħu għall-pussess tagħhom;
b)      il-post fejn il-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa jkunu jinsabu jew, jekk ikun il-każ, il-metodu ta’ transport użat;
ċ)      kwalunkwe dokument relatat mal-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa;
d)      in-natura tal-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa;
e)      il-kwantità tal-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa.
3.      Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-punt (e) tal-paragrafu 2, l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu livelli ta’ gwida, bħala forma ta’ prova biss. Dawn il-livelli ta’ gwida ma jistgħux ikunu anqas minn:
a)      għall-prodotti tat-tabakk:
–        sigaretti: 800 biċċa;
[...]”
7        L-Artikolu 33, li kien jinsab fit-Taqsima 2, intitolata “Żamma fi Stat Membru ieħor”, tal-Kapitolu V tad-Direttiva 2008/118, kien jipprovdi b’mod partikolari:
“1.      Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 36(1), jekk prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa li jkunu diġà ġew rilaxxati għall-konsum fi Stat Membru jinżammu għal finijiet kummerċjali fi Stat Membru ieħor sabiex jiġu kkonsenjati jew użati hemmhekk, huma għandhom ikunu soġġetti għad-dazju tas-sisa u d-dazju tas-sisa għandu jintalab f’dak l-Istat Membru l-ieħor.
Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, ‘iż-żamma għal finijiet kummerċjali’ għandha tfisser iż-żamma ta’ prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa minn persuna li mhix individwu privat jew minn individwu privat mhux għal raġunijiet għajr l-użu proprju u ttrasportati minnu, skont l-Artikolu 32.
[...]”
8        L-Artikolu 34, li kien jinsab fit-Taqsima 2 tal-Kapitolu V tad-Direttiva 2008/118, kien jipprevedi:
“1.      Fis-sitwazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 31(1), il-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa għandhom jiċċirkolaw bejn it-territorji tal-Istati Membri differenti taħt il-kopertura ta’ dokument ta’ akkumpanjament li jelenka l-informazzjoni prinċipali mid-dokument imsemmi fl-Artikolu 21(1).
[...]”
9        Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 39(3) tad-Direttiva 2008/118:
“Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet li jistgħu jistabbilixxu sabiex jiżguraw li dan l-Artikolu jiġi implimentat b’mod korrett u biex jevitaw kull tip ta’ evażjoni, ħrib jew abbuż, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-amrki fiskali jew il-marki ta’ identifikazzjoni nazzjonali kif stabbiliti fil-paragrafu 1 ma joħolqux ostakoli għall-moviment ħieles tal-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa.”
10      L-Artikolu 48(1) tad-Direttiva 2008/118 kien jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw, sa mhux aktar tard mill‑1 ta’ Jannar 2010, il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva b’effett mill‑1 ta’ April 2010. [...]
[...]”
Direttiva 2020/262
11      Id-Direttiva 2008/95 tħassret, b’effett mit‑13 ta’ Frar 2023, bid-Direttiva 2020/262. Il-premessi 7 u 41 ta’ din id-direttiva jipprovdu:
“(7)      Għal funzjonament xieraq tas-suq intern, għad hemm bżonn li l-kunċett ta' dazju tas-sisa, u l-kundizzjonijiet għall-ħlas ta' dan id-dazju, ikunu l-istess fl-Istati Membri kollha, għaldaqstant fil-livell tal-Unjoni jeħtieġ jiġi ċċarat meta l-oġġetti soġġetti għas-sisa jiġu rrilaxxati għall-konsum u min hu responsabbli biex iħallas id-dazju tas-sisa.
[...]
(41)      Il-livelli tad-dazju tas-sisa għall-prodotti tat-tabakk u x-xorb alkoħoliku applikati mill-Istati Membri jvarjaw minħabba numru ta' fatturi, bħall-politika fiskali u dik tas-saħħa pubblika u tali diverġenzi f'xi każijiet huma sinifikanti. F'dan il-kuntest, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jillimitaw ir-riskji, li qed jiffaċilitaw il-frodi, l-evitar jew l-abbuż tat-taxxa, u qed jheddu jew idgħajfu l-ordni pubbliku jew il-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja tal-bnedmin. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jieħdu miżuri xierqa u proporzjonati li jippermettulhom li jiddeterminaw jekk l-oġġetti soġġetti għas-sisa ttrasportati mit-territorju ta' Stat Membru wieħed lejn it-territorju ta' Stat Membru ieħor minn individwu privat kinux akkwistati minn dak l-individwu privat għall-użu proprju.”
12      Skont l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 2020/262:
“Id-dazju tas-sisa għandu jsir imponibbli fil-ħin, u fl-Istat Membru, tar-rilaxx għall-konsum.”
13      Taħt it-titolu “Movimenti u tassazzjoni tal-oġġetti soġġetti għas-sisa wara r-rilaxx għall-konsum”, il-Kapitolu V tad-Direttiva 2020/262 jinkludi l-Artikoli 32 sa 46 tagħha. L-Artikolu 32 ta’ din id-direttiva, li hija inkluża fit-Taqsima 1, intitolata “Akkwiżizzjoni minn individwu privat”, l-imsemmi Kapitolu V jipprovdi b’mod partikolari:
“1.      Id-dazju tas-sisa fuq oġġetti soġġetti għas-sisa akkwistati minn individwu privat għall-użu proprju tiegħu u trasportati mit-territorju ta’ Stat Membru wieħed lejn it-territorju ta' Stat Membru ieħor minn dan l-individwu privat, għandu jkun dovut biss fl-Istat Membru fejn ikunu ġew akkwistati l-oġġetti soġġetti għas-sisa.
2.      Sabiex jiġi ddeterminat jekk l-oġġetti soġġetti għas-sisa msemmija fil-paragrafu 1 humiex intenzjonati għall-użu proprju ta' individwu privat, l-Istati Membri għandhom iqisu b'mod partikolari l-punti li ġejjin:
a)      l-istatus kummerċjali tad-detentur tal-oġġetti soġġetti għas-sisa u r-raġunijiet għall-pussess tagħhom;
b)      il-post fejn l-oġġetti soġġetti għas-sisa jkunu jinsabu jew, jekk ikun xieraq, il-modalità tat-trasport użat;
c)      kwalunkwe dokument relatat mal-oġġetti soġġetti għas-sisa;
d)      in-natura tal-oġġetti soġġetti għas-sisa;
e)      il-kwantità tal-oġġetti soġġetti għas-sisa.
3.      Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-punt (e) tal-paragrafu 2, l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu livelli gwida, bħala forma ta’ evidenza biss. Dawn il-livelli gwida ma jistgħux ikunu inqas minn:
a)      għall-prodotti tat-tabakk:
–        sigaretti: 800 oġġett;
[...]
–        tabakk għat-tipjip: 1,0 kg; 1,0 kg;
[...]”
14      Skont l-Artikolu 33, li huwa inkluż fit-Taqsima 2, intitolata “Proċedura li għandha tiġi segwita għall-moviment ta’ oġġetti soġġetti għas-sisa li ġew rilaxxati għall-konsum fit-territorju Ta’ stat membru wieħed u ġew trasferiti lejn it-territorju ta’ stat membru ieħor sabiex jiġu kkonsenjati hemmhekk għal skopijiet kummerċjali”, tal-Kapitolu V tad-Direttiva 2020/262:
“1.      Jekk l-oġġetti soġġetti għas-sisa li jkunu ġew rilaxxati għall-konsum fit-territorju ta' Stat Membru wieħed jiġu trasferiti lejn it-territorju ta' Stat Membru ieħor jitwasslu għal finijiet kummerċjali jew użati hemmhekk, dawn għandhom ikunu soġġetti għas-sisa fl-Istat Membru tad-destinazzjoni.
[...]
2.      Għall-finijiet ta' dan l-Artikolu, l-oġġetti soġġetti għas-sisa għandhom jitqiesu ‘mwassla għal finijiet kummerċjali’ meta dawn ikunu ġew rilaxxati għall-konsum fit-territorju ta' Stat Membru wieħed, ġew trasferiti minn dak l-Istat Membru lejn it-territorju ta' Stat Membru ieħor u twasslu lejn persuna oħra għajr individwu privat jew lejn individwu privat jekk il-moviment ma jkunx kopert mill-Artikolu 32 jew l-Artikolu 44 [li jirrigwarda l-bejgħ mill-bogħod]. Madankollu, l-oġġetti soġġetti għas-sisa ma għandhomx jitqiesu mwassla għal finijiet kummerċjali meta dawn jiġu trasportati minn dak l-individwu privat għall-użu proprju, meta jiġu trasferiti mit-territorju tal-Istat Membru l-ieħor.
[...]”
15      L-Artikolu 35, li jinsab fit-Taqsima 2 tal-Kapitolu V tad-Direttiva 2020/262, jipprovdi:
“1.      Il-moviment ta’ oġġetti soġġetti għas-sisa għandu jitqies li jkun konformi mar-rekwiżiti taħt din it-Taqsima biss jekk dan isir bil-kopertura ta' dokument amministrattiv elettroniku ssimplifikat, ipproċessat skont l-Artikolu 36.
[...]”
16      L-Artikolu 54 tad-Direttiva 2020/262 jipprevedi:
“L-Istati Membri għandhom jippermettu l-wasla ta' oġġetti soġġetti għas-sisa bil-formalitajiet stabbiliti fl-Artikoli 33, 34 u 35 tad-Direttiva [2008/118] sal‑31 ta’ Diċembru 2023.
[...] ”
17      L-Artikolu 55(1) tad-Direttiva 2020/262 jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw, sal‑31 ta’ Diċembru 2021, il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw mal-Artikoli 2, 3, 6, 12, 16, 17, l-Artikoli 19 sa 22, l-Artikoli 25 sa 29, l-Artikoli 33 sa 46, u l-Artikoli 54 u 55 u l-Artikolu 57. Huma għandhom jikkomunikaw minnufih it-test ta’ dawk il-miżuri lill-Kummissjoni
[Ewropea].
Soġġetti għall-Artikolu 54, dawn għandhom japplikaw dawk il-miżuri mit‑13 ta’ Frar 2023.
[...]”
18      Skont l-Artikolu 57 tad-Direttiva 2020/262:
“Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
L-Artikoli 1, 4, 5, l-Artikoli 7 sa 11, l-Artikoli 13 sa 15, l-Artikoli 18, 23, 24, l-Artikoli 30 sa 32, l-Artikoli 47 sa 53, l-Artikolu 56 u l-Artikolu 58 għandhom japplikaw mit‑13 ta’ Frar 2023.”
Id-dritt Ġermaniż
Il-Liġi dwar it-Taxxa fuq it-Tabakk (TabStG)
19      Skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 1(1) tat-Tabaksteuergesetz (il-Liġi dwar it-Taxxa fuq it-Tabakk), tal‑15 ta’ Lulju 2009 (BGBl. 2009 I, p. 1870, iktar ’il quddiem it-“TabStG”), fil-verżjoni tagħha tal‑10 ta’ Awwissu 2021, applikabbli mill‑1 ta’ Lulju 2022:
“It-tabakk immanifatturat, it-tabakk imsaħħan, it-tabakk tal-pipa tal-ilma u s-sostituti tat-tabakk immanifatturat huma suġġetti għat-taxxa fuq it-tabakk fit-territorju fiskali.”
20      L-Artikolu 1(2a) tat-TabStG, fil-verżjoni tagħha tal‑10 ta’ Awwissu 2021, applikabbli mill‑1 ta’ Jannar 2022, jistabbilixxi li t-tabakk imsaħħan huwa tabakk għat-tipjip fil-forma ta’ unitajiet komposti kull waħda minnhom, minn porzjoni individwali, intiża għall-konsum mill-inalazzjoni ta’ aerosol jew ta’ duħħan prodott minn apparat.
21      L-Artikolu 22 tat-TabStG, fil-verżjoni tiegħu tal‑25 ta’ Lulju 2014, applikabbli mill‑31 ta’ Lulju 2014 sat‑12 ta’ Frar 2023, kien jipprovdi:
“(1)      Huwa eżentat it-tabakk immanifatturat irrilaxxat għall-konsum li individwu privat jakkwista fi Stati Membri oħra għall-użu proprju billi jittrasportah huwa stess lejn it-territorju fiskali (finijiet privati).
(2)      Sabiex jiġi ddeterminat jekk it-tabakk immanifatturat indikat fil-paragrafu 1 huwiex intiżi għall-użu proprju, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-elementi li ġejjin:
1.      l-istatus kummerċjali tad-detentur tal-prodotti u r-raġunijiet għalfejn huwa fil-pussess tagħhom;
2.      il-post fejn ikun jinsab it-tabakk immanifatturat jew il-modalità tat-trasport użat,
3.      id-dokumenti relatati mat-tabakk immanifatturat,
4.      in-natura jew il-kwantità tat-tabakk immanifatturat.
(3)      [...]
(4)      Il-Ministeru Federali tal-Finanzi huwa awtorizzat jippreskrivi, b’mod regolamentari u mingħajr il-kunsens tal-Bundesrat (il-Kunsill Federali), sabiex jissalvagwardja d-dħul fiskali, il-kwantità ta’ tabakk immanifatturat imsemmi fil-paragrafu 1 li huwa preżunt, b’mod konfutabbli, li ma huwiex intiż għall-użu proprju tal-individwu.”
22      L-Artikolu 22 tat-TabStG, fil-verżjoni tagħha tat‑30 ta’ Marzu 2021, applikabbli mit‑13 ta’ Frar 2023, jipprovdi:
“(1)      Huwa eżentat it-tabakk immanifatturat irrilaxxat għall-konsum li individwu privat jakkwista fi Stati Membri oħra għall-użu personali billi jittrasportah huwa stess lejn it-territorju fiskali (finijiet privati).
(2)      Sabiex jiġi ddeterminat jekk it-tabakk immanifatturat indikat fil-paragrafu 1 huwiex intiż għall-użu proprju, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-elementi li ġejjin:
1.      l-istatus kummerċjali tad-detentur tal-prodotti u r-raġunijiet għalfejn huwa fil-pussess tagħhom;
2.      il-post fejn ikun jinsab it-tabakk immanifatturat jew il-modalità tat-trasport użat,
3.      id-dokumenti relatati mat-tabakk immanifatturat,
4.      in-natura jew il-kwantità tat-tabakk immanifatturat.
(3)      Il-Ministeru Federali tal-Finanzi huwa awtorizzat jippreskrivi, b’mod regolamentari u mingħajr il-kunsens tal-Bundesrat (il-Kunsill Federali), sabiex jissalvagwardja d-dħul fiskali, il-kwantità ta’ tabakk immanifatturat imsemmi fil-paragrafu 1 li huwa preżunt, b’mod konfutabbli, li ma huwiex intiż għall-użu proprju tal-individwu.”
23      L-Artikolu 23(1) tat-TabStG, fil-verżjoni tagħha tal‑15 ta’ Lulju 2009, applikabbli mill‑1 ta’ April 2010 sat‑12 ta’ Frar 2023, kien jipprovdi:
“F’każijiet oħra differenti minn dawk indikati fl-Artikolu 22(1), meta t-tabakk immanifatturat li jkun irrilaxxat għall-konsum fi Stat Membru ieħor jiddaħħal fit-territorju fiskali jew jintbagħat hemmhekk (finijiet kummerċjali) bi ksur tal-Artikolu 17(1), it-taxxa hija eżiġibbli fil-mument meta t-tabakk immanifatturat ikun jinżamm għall-ewwel darba għal finijiet kummerċjali. Il-persuna responsabbli għall-ħlas tat-taxxa hija dik li tikkunsinna jew iżżomm it-tabakk immanifatturat kif ukoll id-destinatarju malli jkollu fil-pussess tiegħu t-tabakk immanifatturat. [...]”
24      L-Artikolu 23f(1) tat-TabStG, fil-verżjoni tagħha tat‑30 ta’ Marzu 2021, applikabbli mit‑13 ta’ Frar 2023, jipprevedi:
“Bla ħsara għall-paragrafu 2, it-taxxa hija eżiġibbli:
[...]
4.      jekk tabakk immanifatturat irrilaxxat għall-konsum fi Stat Membru ieħor jiddaħħal fit-territorju fiskali jew jintbagħat hemmhekk bi ksur tal-Artikolu 17(1), f’każijiet oħra differenti minn dawk imsemmija fl-Artikolu 22(1) u fl-Artikolu 23(1): meta jinżamm għall-ewwel darba fit-territorju fiskali; għall-każijiet l-oħra kollha: meta jinżamm tabakk immanifatturat irrilaxxat għall-konsum u t-taxxa tkun għadha ma nġabritx fit-territorju fiskali.”
Ir-Regolament dwar it-Taxxa fuq it-Tabakk (TabStV)
25      L-Artikolu 39 tat-Tabaksteuerverordnung (ir-Regolament dwar it-Taxxa fuq it-Tabakk), tal‑5 ta’ Ottubru 2009 (BGBl. 2009 I, p. 3262, iktar ’il quddiem it-“TabStV”), fil-verżjoni tagħha applikabbli mill‑1 ta’ Lulju 2021 sat‑28 ta’ Ottubru 2022, kien jipprovdi:
“(1)      Jekk iktar minn 800 sigarett [...] jiddaħħlu fit-territorju fiskali għal finijiet privati, skont l-Artikolu 22 [tat-TabStG], huwa preżunt b’mod konfutabbli li t-tabakk immanifatturat jiddaħħal fit-territorju fiskali għal finijiet kummerċjali (Artikolu 23 [tat-TabStG]).
(2)      It-trasferiment ta’ tabakk immanifatturat, anki mingħajr ħlas, ma għandux jitqies li jikkostitwixxi użu personali fis-sens tal-Artikolu 22 [tat-TabStG], irrispettivament mill-kwantità mdaħħla.”
26      Skont l-Artikolu 39 tat-TabStV, fil-verżjoni tagħha applikabbli, fir-rigward tal-paragrafu 1, mit‑13 ta’ Frar 2023 u, f’dak li jirrigwarda l-paragrafu 2, mill‑1 ta’ Lulju 2021:
“(1)      Jekk iktar minn 800 sigarett, 800 biċċa ta’ tabakk imsaħħan, 200 sigarru jew 400 cigarillo, jew iktar minn kilogramma ta’ tabakk għat-tipjip, jiġu introdotti fit-territorju fiskali għal finijiet privati, skont l-Artikolu 22 [tat-TabStG], huwa preżunt b’mod konfutabbli li t-tabakk immanifatturat jiddaħħal fit-territorju fiskali għal finijiet kummerċjali (Artikoli 23 sa 23c [tat-TabStG]).
(2)      It-trasferiment ta’ tabakk immanifatturat, anki mingħajr ħlas, ma għandux jitqies li jikkostitwixxi użu proprju fis-sens tal-Artikolu 22 [tat-TabStG], irrispettivament mill-kwantità mdaħħla.”
Il-kawżi prinċipali u d-domandi preliminari
27      A u B, rikorrenti fil-kawżi prinċipali, huma żewġ individwi li kienu suġġetti għal kontroll minn uffiċjali tad-dwana Ġermaniżi mal-wasla tagħhom mill-Polonja filwaqt li kienu qegħdin jittrasportaw tabakk immanifatturat li kellu bolla fiskali Pollakka.
28      A ġie kkontrollat fis‑6 ta’ Awwissu 2022 meta kien qiegħed jittrasporta 800 sigarett. Huwa ddikjara lill-uffiċjali tad-dwana li ma kienx ipejjep u li kien qiegħed jittrasporta dawn is-sigaretti għal xi ħadd li kien jaf. Is-sigaretti inkwistjoni ġew maqbuda u A kien obbligat iħallas it-taxxa Ġermaniża fuq it-tabakk. Huwa ppreċiża iktar tard, matul il-proċedura ta’ lment, li huwa kien akkwista dawn is-sigaretti sabiex jagħtihom lil missieru residenti fil-Ġermanja.
29      B, min-naħa tiegħu, ġie kkontrollat fis‑27 ta’ April 2023 filwaqt li kien qiegħed jittrasporta 400 sigarett u 200 biċċa ta’ tabakk imsaħħan. Mistoqsi mill-uffiċjali tad-dwana, huwa indika li s-sigaretti kienu intiżi għall-konsum personali tiegħu, filwaqt li t-tabakk imsaħħan kien intiż għal konsum minn bintu. Huwa seta’ jżomm is-sigaretti tiegħu mingħajr taxxa. Madankollu, it-tabakk imsaħħan intiż għal bintu ġie kkonfiskat u kellu jħallas it-taxxa Ġermaniża fuq it-tabakk.
30      Fiż-żewġ każijiet, l-Uffiċċju Doganali Prinċipali
qies li tali prodotti ma kinux eżentati mit-taxxa Ġermaniża fuq it-tabakk meta individwu jakkwistahom u sussegwentement idaħħalhom fit-territorju fiskali bl-għan li jagħtihom f’dan it-territorju bħala rigal, skont l-Artikolu 39(2) tat-TabStV, applikabbli mill‑1 ta’ Lulju 2021.
31      Wara lmenti li ma ntlaqgħux, ir-rikorrenti fil-kawżi prinċipali ppreżentaw kull wieħed minnhom rikors quddiem il-Finanzgericht Berlin-Brandenburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Berlin-Brandenburg, il-Ġermanja), li hija l-qorti tar-rinviju, kontra l-avviż ta’ taxxa tagħhom abbażi tat-taxxa Ġermaniża fuq it-tabakk u kontra l-qbid tal-prodotti inkwistjoni.
32      F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-kwistjoni jekk jistax ikun hemm akkwist ta’ tabakk immanifatturat għal użu proprju fis-sens tal-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118, applikabbli għall-fatti tal-kawża prinċipali fil-Kawża T‑685/24, u tal-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262, applikabbli għall-fatti tal-kawża prinċipali fil-Kawża T‑686/24, meta dan it-tabakk ikun ġie akkwistat minn individwu sabiex jingħata lil persuna oħra, jew jekk għandux jitqies li kull intenzjoni ta’ trasferiment, anki mingħajr ħlas, teskludi li dawn jiġu kkunsidrati bħala akkwistati minn individwu għall-użu proprju. Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar il-kriterji li għandhom jintużaw sabiex tali akkwist jiġi kklassifikat bħala rigal jekk kellu jiġi aċċettat li dan ir-rigal jista’ jikkostitwixxi użu proprju fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Hija tistaqsi, f’dan ir-rigward, jekk iċ-ċirku tal-benefiċjarji ta’ tali rigal jistax jiġi limitat, mid-definizzjoni tiegħu stess, għal ċirku ta’ qraba strett li fir-rigward tagħhom jeżisti dmir ta’ manteniment jew jekk għandux jinkludi wkoll persuni oħra li lilhom isir tali rigal.
33      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Finanzgericht Berlin-Brandenburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Berlin-Brandenburg, il-Ġermanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      [L-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262 għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu] interpretazzjoni nazzjonali fis-sens li l-‘użu personali’ huwa eskluż meta prodotti tat-tabakk jinxtraw sabiex dawn jiġu ttrasferiti lil persuna oħra, anki meta dan isir mingħajr ħlas, u dan indipendentement mill-kwantità ttrasportata?
2)      Fil-każ li r-risposta għall-ewwel domanda tkun fl-affermattiv:
[L-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262 għandhom jiġu interpretati] fis-sens li l-kunċett ta’ ‘użu personali’, fid-dawl tal-kriterji l-oħra, b’mod partikolari dak tal-kriterju kwantitattiv, jinkludi rigali magħmula lil qraba stretti, iżda mhux rigali lil persuni oħrajn? ”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
34      Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-kunċett ta’ “użu proprju” ta’ individwu msemmi fih ma jkoprix is-sitwazzjoni li fiha l-individwu kkonċernat jakkwista u jittrasporta prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa sabiex jittrasferixxihom lil individwu ieħor mingħajr ħlas, u dan irrispettivament mill-kwantità ta’ dawn il-prodotti.
35      Preliminarjament, għandu jitfakkar, minn naħa, li, konformement mal-Artikolu 48(1) tad-Direttiva 2008/118 u mal-Artikolu 57 tad-Direttiva 2020/262, l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 kien applikabbli mill‑1 ta’ April 2010 sat‑12 ta’ Frar 2023. Għaldaqstant, dan japplika ratione temporis għall-fatti tal-kawża prinċipali fil-Kawża T‑685/24, peress li l-kontroll fil-fruntiera seħħ fis‑6 ta’ Awwissu 2022. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262, li huwa applikabbli mit‑13 ta’ Frar 2023, jirregola ratione temporis il-fatti tal-kawża prinċipali fil-Kawża T‑686/24, peress li l-kontroll fil-fruntiera twettaq fis‑27 ta’ April 2023.
36      Barra minn hekk, għandu jiġi osservat, minn naħa, li, skont ġurisprudenza stabbilita, mir-rekwiżiti kemm tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni Ewropea kif ukoll mill-prinċipju ta’ ugwaljanza jirriżulta li t-termini ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma fiha ebda riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġu stabbiliti t-tifsira u l-portata tagħha, għandhom normalment jiġu interpretati awtonomament u b’mod uniformi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Ġunju 2021, Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (Aġent innoċenti), C‑279/19, EU:C:2021:473, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata).
37      L-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262 ma jinkludu ebda riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġu stabbiliti t-tifsira u l-portata tal-kunċett ta’ “użu proprju”. Dan il-kunċett għandu jitqies, għall-finijiet tal-applikazzjoni ta’ dawn id-direttivi, li huwa kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni, li għandu jiġi interpretat b’mod uniformi fit-territorju tal-Istati Membri kollha.
38      Għalkemm il-formulazzjoni tal-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2020/262 ma huwiex għal kollox l-istess bħal dak tal-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2008/118, il-kontenut ta’ dawn id-dispożizzjonijiet huwa essenzjalment identiku.
39      Skont l-imsemmija dispożizzjonijiet, meta l-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa jkunu ġew akkwistati minn individwu għall-użu proprju tiegħu, u jkunu ġew ittrasportati minnu stess minn Stat Membru wieħed għal ieħor, id-dazji tas-sisa huma eżiġibbli biss fl-Istat Membru fejn dawn il-prodotti ġew akkwistati.
40      Għalhekk, sabiex japplikaw l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 jew l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262, għandhom jiġu ssodisfatti tliet kundizzjonijiet: il-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa għandhom ikunu ġew akkwistati minn individwu privat għall-użu proprju tiegħu u t-trasport tagħhom għandu jkun twettaq minn dan l-individwu stess minn Stat Membru għal ieħor (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑23 ta’ Novembru 2006, Joustra, C‑5/05, EU:C:2006:733, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata). F’dan il-każ, l-ewwel domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju tikkonċerna biss it-tieni waħda minn dawn il-kundizzjonijiet, peress li t-tnejn l-oħra huma, kif jirriżulta mit-talbiet għal deċiżjoni preliminari,
issodisfatti.
41      Sabiex tiġi interpretata dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-kliem tagħha, il-kuntest tagħha u l-għan imfittex minnha (sentenza tal‑14 ta’ Novembru 2019, State Street Bank International, C‑255/18, EU:C:2019:967, punt 34; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Mejju 2019, PF (Prosekutur Ġenerali tal-Litwanja), C‑509/18, EU:C:2019:457, punt 28).
42      F’dak li jirrigwarda, fl-ewwel lok, l-interpretazzjoni letterali tal-kunċett ta’ “użu proprju”, fis-sens tal-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u tal-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262, għandu jiġi rrilevat li f’ċerti verżjonijiet lingwistiċi ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, bħall-verżjonijiet bl-Ispanjol (uso propio), bl-Ingliż (own use), bil-Kroat (vlastitu uporabu), bil-Grieg (diki tou chrisi), bit-Taljan (uso personale), bil-Portugiż (uso pessoal), bis-Slovakk (vlastné použitie) u bis-Sloven (lastno uporabo), din l-espressjoni tirreferi b’mod ċar għal użu personali jew proprju. Għall-kuntrarju, verżjonijiet lingwistiċi oħra ta’ dawn l-istess dispożizzjonijiet ma humiex daqstant ċari, sa fejn ma jistax jiġi kompletament eskluż li dawn jistgħu jinkludu riferiment għal ċerti akkwisti ta’ prodotti mwettqa bl-għan ta’ trasferiment mingħajr ħlas lil terz. Dan huwa l-każ, b’mod partikolari, tal-verżjonijiet bil-Franċiż (besoins propres), bl-Olandiż (eigen behoeften), biċ-Ċek (vlastní potřebu) u, kif indikat mill-qorti tar-rinviju, bil-Ġermaniż (Eigenbedarf).
43      Għalhekk, il-formulazzjoni tal-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u tal-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262 ma hijiex biżżejjed sabiex tneħħi l-ambigwità dwar l-interpretazzjoni li għandha tingħata lil dawn id-dispożizzjonijiet. F’dan ir-rigward, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-formulazzjoni użata f’waħda mill-verżjonijiet lingwistiċi ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma tistax waħedha sservi bħala bażi għall-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jew tieħu preċedenza fuq il-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra. Fil-fatt, id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni għandhom jiġu interpretati u applikati b’mod uniformi, fid-dawl tal-verżjonijiet stabbiliti bil-lingwi kollha tal-Unjoni. Fil-każ ta’ nuqqas ta’ qbil bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi ta’ test tad-dritt tal-Unjoni, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata fid-dawl tal-kuntest tagħha u tal-għanijiet li l-leġiżlazzjoni li tkun tagħmel parti minnha tfittex li tilħaq (ara s-sentenza tat‑18 ta’ Settembru 2019, VIPA, C‑222/18, EU:C:2019:751, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
44      F’dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, il-kuntest li fih jaqgħu l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262, għandu jitfakkar li dawn id-direttivi jistabbilixxu regoli dwar iż-żamma, iċ-ċaqliq u l-kontrolli tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa, u dan b’mod partikolari sabiex jiġi żgurat li l-eżiġibbiltà tad-dazju tas-sisa tkun identika fl-Istati Membri kollha (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑23 ta’ Novembru 2006, Joustra, C‑5/05, EU:C:2006:733, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata).
45      Konformement mal-għan li jiġi armonizzat il-mument tal-eżiġibbiltà tad-dazji tas-sisa, stabbilit fil-premessa 8 tad-Direttiva 2008/118 u fil-premessa 7 tad-Direttiva 2020/262, dawn id-direttivi jipprovdu, rispettivament fl-Artikolu 7(1) u fl-Artikolu 6(2) tagħhom, li d-dazji tas-sisa jsiru eżiġibbli fil-mument tar-rilaxx għall-konsum u fl-Istat Membru fejn dan iseħħ.
46      Madankollu, minkejja dawn id-dispożizzjonijiet, ma huwiex eskluż li sussegwentement id-dazji tas-sisa jinġabru fi Stat Membru ieħor. Barra minn hekk, dan huwa l-għan tal-Kapitolu V tad-Direttivi 2008/118 u 2020/262, li jirregola l-moviment u t-tassazzjoni tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa wara r-rilaxx tagħhom għall-konsum.
47      Għaldaqstant, peress li d-dazju tas-sisa huwa taxxa imposta fuq il-konsum, il-mument li fih dan isir eżiġibbli għandu normalment ikun jinsab l-iktar qrib tal-konsumatur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑2 ta’ Ġunju 2016, Polihim-SS, C‑355/14, EU:C:2016:403, punti 50 u 51). Għal dan l-għan, l-Artikolu 33 tad-Direttiva 2008/118 u l-Artikolu 33 tad-Direttiva 2020/262 jipprovdu b’mod partikolari li l-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa huma suġġetti għad-dazji tas-sisa fl-Istat Membru ta’ destinazzjoni meta jiġu rrilaxxati għall-konsum fit-territorju ta’ Stat Membru, u sussegwentement jiġu ttrasferiti lejn it-territorju ta’ Stat Membru ieħor biex ikunu “użati hemmhekk”.
48      Għall-kuntrarju, fir-rigward tal-prodotti akkwistati u ttrasportati minn individwu privat għall-użu proprju tiegħu, id-dazju tas-sisa jitħallas fl-Istat Membru ta’ akkwist tal-prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa, konformement mal-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u mal-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262.
49      Fl-istruttura ġenerali tal-Kapitolu V tal-imsemmija direttivi, l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262 jikkostitwixxu eċċezzjonijiet għas-sistema ġenerali ta’ tassazzjoni stabbilita fl-Artikolu 33 ta’ dawn id-direttivi u konsegwentement għandhom jiġu interpretati b’mod strett. Tali interpretazzjoni hija koerenti mal-verżjonijiet lingwistiċi ta’ dawn id-dispożizzjonijiet li jirreferu għall-kunċett ta’ użu personali jew proprju.
50      F’dak li jirrigwarda, fit-tielet lok, l-għanijiet imfittxija mid-Direttivi 2008/118 u 2020/262, għandu jiġi ppreċiżat li, fl-istruttura ta’ dawn id-direttivi, id-dazji tas-sisa jikkostitwixxu taxxa fuq il-konsum li l-ġbir tagħha mill-Istati Membri jissodisfa b’mod partikolari rekwiżiti ta’ politika baġitarja, kif ukoll rekwiżiti ta’ protezzjoni tas-saħħa pubblika, permezz tal-limitazzjoni tal-konsum ta’ prodotti li jippreżentaw riskji għas-saħħa, bħalma huma t-tabakk jew ix-xorb alkoħoliku. Dan it-tħassib jikkostitwixxi l-oriġini tad-diverġenzi kkonstatati bejn il-livelli ta’ tassazzjoni adottati mill-Istati Membri differenti. F’dan il-kuntest, id-Direttivi 2008/118 u 2020/262 għandhom l-għan li jistabbilixxu sistema ġenerali armonizzata tad-dazji tas-sisa sabiex jiġi ggarantit il-moviment liberu tal-prodotti kkonċernati u għalhekk il-funzjonament tajjeb tas-suq intern (sentenza tat‑13 ta’ Jannar 2022, MONO, C‑326/20, EU:C:2022:7, punt 28).
51      Kif enfasizzat l-Avukata Ġenerali fil-punt 40 tal-konklużjonijiet tagħha, fost l-għanijiet imfittxija mid-Direttiva 2008/118 hemm il-ġlieda kontra l-frodi, l-evażjoni fiskali u l-abbużi possibbli, kif jirriżulta mill-premessa 31, mill-Artikolu 11 u mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 39(3) ta’ din id-direttiva (sentenza tad‑9 ta’ Ġunju 2022, IMPERIAL TOBACCO BULGARIA, C‑55/21, EU:C:2022:459, punt 55). Dan huwa wkoll wieħed mill-għanijiet imfittxija mid-Direttiva 2020/262. Il-premessa 41 ta’ din id-direttiva tippreċiża f’dan ir-rigward li, minħabba diverġenzi persistenti, xi drabi sinjifikattivi, bejn il-livelli tad-dazji tas-sisa applikati mill-Istati Membri — b’mod partikolari għall-prodotti tat-tabakk –, dawn għandhom ikunu jistgħu jikkontrollaw ir-riskji li jikkonċernaw il-frodi fiskali, l-evażjoni fiskali u l-prattiki fiskali abbużivi, kif ukoll ir-riskji li jheddu l-ordni pubbliku jew il-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni.
52      Sabiex jintlaħaq dan l-għan, l-Istati Membri għandhom ikunu f’pożizzjoni, kif tiddikjara l-premessa 41 tad-Direttiva 2020/262, li jikkontrollaw dawn ir-riskji, permezz, b’mod partikolari, ta’ miżuri xierqa u proporzjonati li jippermettulhom jiddeterminaw jekk prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa, ittrasportati minn Stat Membru għal ieħor minn individwu privat, ikunux ġew akkwistati minn dan tal-aħħar għall-użu proprju tiegħu.
53      F’dan ir-rigward, għalkemm, konformement mal-Artikolu 34 tad-Direttiva 2008/118 u mal-Artikolu 35 tad-Direttiva 2020/262, il-moviment ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa għal finijiet kummerċjali huwa suġġett għal traċċabbiltà diġitali rigoruża permezz ta’ dokumenti amministrattivi elettroniċi, it-trasport ta’ dawn il-prodotti minn individwu huwa kkaratterizzat minn eżenzjoni minn kull formalità amministrattiva. Sabiex tiġi rrimedjata din l-assenza ta’ segwitu dokumentarju, l-Artikolu 32(2) tad-Direttiva 2008/118 u l-Artikolu 32(2) tad-Direttiva 2020/262 jistabbilixxu elementi li l-Istati Membri għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiddeterminaw jekk prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa, akkwistati u ttrasportati minn individwu privat, humiex intiżi għall-użu proprju ta’ dan l-individwu. Fost dawn l-elementi hemm il-kwantità ta’ prodotti ttrasportati (jiġifieri, għas-sigaretti, 800 biċċa) u r-raġunijiet għaż-żamma.
54      Minn dan isegwi li, fil-kuntest ta’ kontrolli għal għarrieda bbażati b’mod partikolari fuq il-limiti indikattivi previsti mid-Direttiva 2008/118 u mid-Direttiva 2020/262, jeżisti, fid-dawl tal-assenza ta’ segwitu dokumentarju u tan-natura ad hoc tal-kontrolli fil-fruntieri interni, riskju strutturali ta’ frodi minħabba l-użu ħażin tal-kunċett ta’ “użu proprju”.
55      Dan huwa kkonfermat mill-istudju reċenti tal-Kummissjoni Ewropea msemmi mill-Avukata Ġenerali fil-punt 47 tal-konklużjonijiet tagħha u li jgħid li, minħabba l-probabbiltà żgħira li l-individwi jiġu kkontrollati waqt il-vjaġġi tagħhom, ġie kkonstatat użu abbużiv tas-sistema prevista fl-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2008/118 u fl-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2020/262, b’mod partikolari fir-rigward tal-kwantitajiet ta’ tabakk ittrasportati mill-individwi ta’ Stati Membri li japplikaw dazji tas-sisa baxxi lejn Stati Membri li japplikaw rati ogħla.
56      Għaldaqstant, interpretazzjoni wiesgħa tal-kunċett ta’ “użu proprju”, fis-sens li jkopri t-trasferimenti mingħajr ħlas bejn individwi, tippreżenta riskju sostanzjali ta’ evażjoni fiskali, sa fejn ċerti trasferimenti jistgħu jagħtu lok għal korrispettiv, dirett jew indirett, li huwa impossibbli jew tal-inqas diffiċli ħafna għall-awtorità tat-taxxa li tivverifika jew tidentifika. Għalhekk, definizzjoni wiesgħa tal-kunċett ta’ “użu proprju” toħloq ambjent favorevoli sabiex tiġi evitata s-sistema prevista fl-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u fl-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262, b’tali mod li tikkomprometti l-għanijiet imsemmija fil-punt 52 iktar ’il fuq.
57      Għall-kuntrarju, interpretazzjoni stretta tal-kunċett ta’ “użu proprju”, assoċjata mas-sorveljanza doganali tat-trasport ripetut ta’ prodotti minn individwu, tista’ tikkontribwixxi b’mod effikaċi għall-ġlieda kontra l-evażjoni fiskali. Fil-fatt, f’każ bħal dan, l-amministrazzjoni doganali hija f’pożizzjoni li tiġġieled kontra l-abbużi billi tibbaża ruħha b’mod partikolari fuq id-dikjarazzjonijiet tal-individwu u billi twettaq evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-kwantitajiet totali ttrasportati, fuq perijodu partikolari, mal-użu personali raġonevolment prevedibbli.
58      Għaldaqstant, in-neċessità li jiġu evitati u miġġielda l-evażjoni fiskali u l-prattiki fiskali frawdolenti jew abbużivi timmilita favur interpretazzjoni stretta tal-kunċett ta’ “użu proprju” previst fl-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2008/118 u fl-Artikolu 32(1) tad-Direttiva 2020/262 li teskludi, b’mod partikolari, is-sitwazzjoni li fiha individwu jakkwista u jittrasporta prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa bl-għan li jittrasferixxihom lil individwu ieħor mingħajr ħlas, u dan irrispettivament mill-kwantità ta’ dawn il-prodotti li hija intiża li tiġi ttrasferita.
59      Dan huwa iktar u iktar il-każ peress li interpretazzjoni wiesgħa tal-kunċett ta’ “użu proprju” li tkopri wkoll it-trasferimenti lil individwi oħra tirriskja li ddgħajjef il-politika fiskali u tas-saħħa pubblika tal-Istati Membri billi tippermetti lill-konsumatur finali jevita l-piż fiskali intiż sabiex jiskoraġġixxi l-konsum tal-prodotti kkonċernati. Fil-fatt, kif tenfasizza l-Avukata Ġenerali fil-punt 49 tal-konklużjonijiet tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li, fir-rigward tal-prodotti tat-tabakk, id-dazji tas-sisa kienu strument importanti u effikaċi tal-ġlieda kontra l-konsum ta’ dawn il-prodotti u, għalhekk, ta’ protezzjoni tas-saħħa pubblika (ara s-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2017, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall, C‑126/15, EU:C:2017:504, punt 67 u l-ġurisprudenza ċċitata).
60      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-kunċett ta’ “użu proprju” għandu jiġi interpretat bħala li huwa limitat għall-akkwist u għat-trasport ta’ prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa, bħat-tabakk immanifatturat, intiż għal użu strettament personali mill-individwu li akkwistahom.
61      Din l-interpretazzjoni ma tistax tiġi invalidata mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, imsemmija mill-qorti tar-rinviju, li tirrigwarda l-kunċett ta’ “oġġett personali jew domestiku” fis-sens tal-Artikolu 7(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 338/97 tad‑9 ta’ Diċembru 1996 dwar il-protezzjoni ta’ speċi ta’ fawna u flora selvaġġi billi jkun regolat il-kummerċ fihom (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 3, p. 136), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1320/2014 tal‑1 ta’ Diċembru 2014 (ĠU 2014, L 361, p. 1).
62      Fil-fatt, fis-sentenza tat‑12 ta’ Mejju 2021, Hauptzollamt B (Kavjar tal-isturjun) (C‑87/20, EU:C:2021:382), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li kemm mill-kuntest li fih kien jaqa’ r-Regolament Nru 338/97 kif ukoll mill-għanijiet previsti minnu kien jirriżulta li kampjun mejjet, parti minn kampjuni jew prodott idderivat, bħall-kavjar tal-isturjun, ma setax jitqies bħala “oġġett personali jew domestiku” jekk l-importatur kellu għan kummerċjali, filwaqt li din il-klassifikazzjoni kienet aċċettata jekk il-kavjar kien miżmum għal użu personali u għal finijiet mhux kummerċjali, mingħajr ma huwa rilevanti l-fatt li kien intiż għal terz.
63      Madankollu, il-kliem “oġġett personali jew domestiku” imsemmi fil-punt 62 iktar ’il fuq ma jikkorrispondix għall-espressjoni “użu proprju”, li tinsab fl-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u fl-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262. Barra minn hekk, kif tirrileva l-Avukata Ġenerali fil-punt 54 tal-konklużjonijiet tagħha, ir-Regolament Nru 338/97 ma jsegwix l-għan tal-ġlieda kontra l-frodi, l-evażjoni fiskali u l-eventwali abbużi segwit mid-Direttivi 2008/118 u 2020/262, iżda għandu l-għan li jiżgura l-protezzjoni l-iktar kompleta possibbli tal-ispeċi ta’ fawna u flora selvaġġi billi jikkontrolla l-kummerċ tagħhom, b’osservanza tal-għanijiet, tal-prinċipji u tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni dwar il-Kummerċ Internazzjonali fl-Ispeċijiet ta’ Fawna u Flora Selvaġġi fil-Periklu,
iffirmata f’Washington fit‑3 ta’ Marzu 1973 (Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 993, Nru I-14537) (sentenza tat‑12 ta’ Mejju 2021, Hauptzollamt B (Kavjar tal-isturjun), C‑87/20, EU:C:2021:382, punt 34).
64      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262 għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-kunċett ta’ “użu proprju” ta’ individwu ma jkoprix is-sitwazzjoni li fiha l-individwu kkonċernat jakkwista u jittrasporta prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa sabiex jittrasferixxihom mingħajr ħlas lil individwu ieħor, u dan irrispettivament mill-kwantità ta’ dawn il-prodotti li hija intiża li tiġi ttrasferita.
Fuq it-tieni domanda
65      Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2008/118 u l-Artikolu 32 tad-Direttiva 2020/262 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-kunċett ta’ “użu proprju” japplika għar-rigali offruti lil qraba stretti, iżda mhux għal dawk intiżi għal persuni oħra.
66      Madankollu, peress li din id-domanda saret biss għal każ fejn risposta affermattiva kellha tingħata għall-ewwel domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għaliha.
Fuq l-ispejjeż
67      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk ta’ dawn il-partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla, ikkostitwita minn ħames Imħallfin sedenti),
taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 32(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE tas‑16 ta’ Diċembru 2008 dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li jħassar id-Direttiva 92/12/KEE, u l-Artikolu 32 tad-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2020/262 tad‑19 ta’ Diċembru 2019 li tistabbilixxi l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-kunċett ta’ “użu proprju” ta’ individwu ma jkoprix is-sitwazzjoni li fiha l-individwu kkonċernat jakkwista u jittrasporta prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa sabiex jittrasferixxihom mingħajr ħlas lil individwu ieħor, u dan irrispettivament mill-kwantità ta’ dawn il-prodotti li hija intiża li tiġi ttrasferita.
Papasavvas
Półtorak
Hesse
Petrlík
Dimitrakopoulos
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fl‑20 ta’ Mejju 2026.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.
i      L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.