62017TJ0342_INF
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (τέταρτο πενταμελές τμήμα) της 30ής Μαρτίου 2022 – Deutsche Lufthansa κ.λπ. κατά Επιτροπής
(Υπόθεση T‑342/17) (
1
)
«Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Αγορά αεροπορικών μεταφορών φορτίου – Απόφαση με την οποία διαπιστώνεται παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, του άρθρου 53 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ και του άρθρου 8 της Συμφωνίας μεταξύ της Κοινότητας και της Ελβετίας περί αεροπορικών μεταφορών – Συντονισμός στοιχείων τιμολόγησης των υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών φορτίου (επίναυλος καυσίμων, πρόσθετα τέλη ασφαλείας, καταβολή συναφούς προμήθειας) – Ανταλλαγή πληροφοριών – Εδαφική αρμοδιότητα της Επιτροπής – Υποχρέωση αιτιολόγησης – Επηρεασμός του εμπορίου μεταξύ κρατών μελών – Εξαναγκασμός από το κράτος – Ενιαία και διαρκής παράβαση»
1.
Ένδικη διαδικασία – Εισαγωγικό δικόγραφο – Τυπικά στοιχεία – Προσδιορισμός του αντικειμένου της διαφοράς – Συνοπτική έκθεση των προβαλλόμενων ισχυρισμών – Χαρακτηρισμός των ισχυρισμών με βάση την ουσία και όχι την τυπική ονομασία τους
(Άρθρο 263 ΣΛΕΕ· Οργανισμός του Δικαστηρίου, άρθρο 21, εδ. 1· Κανονισμός Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, άρθρο 76, στοιχείο δʹ)
(βλ. σκέψεις 64-66)
2.
Ανταγωνισμός – Διοικητική διαδικασία – Απόφαση της Επιτροπής με την οποία διαπιστώνεται παράβαση – Προσδιορισμός των καταλογιζόμενων παραβάσεων – Απαιτήσεις οι οποίες απορρέουν από την αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας – Σαφήνεια και ακρίβεια του διατακτικού της αποφάσεως – Εκτίμηση – Το γράμμα του διατακτικού υπερισχύει της αιτιολογίας
(Άρθρο 101 ΣΛΕΕ· Συμφωνία ΕΟΧ, άρθρο 53· Συμφωνία ΕΚ-Ελβετίας περί αεροπορικών μεταφορών, άρθρα 8 και 11 § 2· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47)
(βλ. σκέψεις 75-78)
3.
Ανταγωνισμός – Κανόνες της Ένωσης – Κατά τόπον πεδίο εφαρμογής – Αρμοδιότητα της Επιτροπής – Επιτρεπτή από απόψεως δημοσίου διεθνούς δικαίου – Εφαρμογή ή ουσιαστικές επιπτώσεις των καταχρηστικών πρακτικών εντός του ΕΟΧ – Εναλλακτικά κριτήρια – Κριτήριο του αμέσου, ουσιαστικού και προβλέψιμου αποτελέσματος – Περιεχόμενο ενόψει συμπεριφοράς που έχει ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού
(Άρθρο 101 ΣΛΕΕ· Συμφωνία ΕΟΧ, άρθρο 53)
(βλ. σκέψεις 102-111, 123, 124, 130, 134, 136-139, 140-142, 150, 151-156)
4.
Προσφυγή ακυρώσεως – Λόγοι – Αναρμοδιότητα του οργάνου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη – Αυτεπάγγελτη εξέταση από τον δικαστή της Ένωσης – Προϋπόθεση – Τήρηση της αρχής της εκατέρωθεν ακροάσεως
(Άρθρο 263 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 175, 176)
5.
Ανταγωνισμός – Μεταφορές – Κανόνες ανταγωνισμού – Αεροπορικές μεταφορές – Κανονισμοί του Συμβουλίου σχετικοί με την εφαρμογή των ενωσιακών κανόνων ανταγωνισμού – Πεδίο εφαρμογής – Σχέσεις Ένωσης-τρίτων χωρών και σχέσεις ΕΟΚ εκτός Ένωσης-τρίτων χωρών – Εμπίπτουν από τον Μάιο του 2004 και από τον Μάιο του 2005 αντιστοίχως – Αρμοδιότητα της Επιτροπής – Έκταση – Η Επιτροπή φέρει το βάρος αποδείξεως της παραβάσεως και της διάρκειάς της – Απόδειξη βάσει δέσμης ενδείξεων – Συνεκτίμηση στοιχείων προγενέστερων των ως άνω ημερομηνιών – Προϋποθέσεις υπό τις οποίες επιτρέπεται
(Άρθρο 101 ΣΛΕΕ· Συμφωνία ΕΟΧ, άρθρο 53 και παράρτημα XIII, καθώς και πρωτόκολλο 21, όπως τροποποιήθηκαν με την απόφαση 40/2005 της Μεικτής Επιτροπής του ΕΟΧ· κανονισμοί του Συμβουλίου 1/2003, άρθρο 32, στοιχείο γʹ, και 411/2004, άρθρα 1 και 3)
(βλ. σκέψεις 208-221, 229, 235)
6.
Συμπράξεις – Απαγόρευση – Παραβάσεις – Συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές που συνιστούν ενιαία παράβαση – Έννοια – Παραβατικές πρακτικές και ενέργειες που εντάσσονται σε ένα συνολικό σχέδιο με ενιαίο στόχο – Εκτίμηση – Κριτήρια – Ταυτότητα αντικειμένου και υποκειμένων – Κρίσιμες ενδείξεις
(Άρθρο 101 ΣΛΕΕ· Συμφωνία ΕΟΧ, άρθρο 53· Συμφωνία ΕΚ-Ελβετίας περί αεροπορικών μεταφορών, άρθρο 8)
(βλ. σκέψεις 239-242, 253-261, 273-275, 285-287, 302, 303)
7.
Συμπράξεις – Νόθευση του ανταγωνισμού – Κριτήρια εκτιμήσεως – Περιεχόμενο και σκοπός της συμπράξεως καθώς και οικονομικό και νομικό πλαίσιο εντός του οποίου αναπτύχθηκε – Διάκριση μεταξύ παραβάσεων ως εκ του αντικειμένου και παραβάσεων ως εκ του αποτελέσματος – Πρόθεση των συμβαλλομένων να περιορίσουν τον ανταγωνισμό – Μη απαραίτητο κριτήριο – Παράβαση ως εκ του αντικειμένου – Αρκούντως επιβλαβής για τον ανταγωνισμό παράβαση – Κριτήρια εκτιμήσεως
(Άρθρο 101 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 325-328, 332-335)
8.
Ανταγωνισμός – Κανόνες της Ένωσης – Καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής – Συμπεριφορά επιβεβλημένη λόγω κρατικών μέτρων – Δεν εμπίπτει – Προϋποθέσεις – Ύπαρξη κρατικών εξαναγκασμών ικανών να αποκλείσουν κάθε αυτόνομη συμπεριφορά των επιχειρήσεων – Η επιχείρηση που την επικαλείται φέρει το βάρος αποδείξεως – Περιεχόμενο του βάρους αποδείξεως
(Άρθρα 101 και 102 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 346-350, 357, 359)
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρει το ένα τρίτο των δικαστικών εξόδων της.
3)
Η Deutsche Lufthansa AG, η Lufthansa Cargo AG, η Swiss International Air Lines AG φέρουν τα δικά τους δικαστικά έξοδα, καθώς και τα δύο τρίτα των δικαστικών εξόδων της Επιτροπής.
(
1
)	ΕΕ C 239 της 24.7.2017.