62020TJ0377_RES
Υπόθεση T‑377/20
KN
κατά
Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (όγδοο τμήμα) της 1ης Σεπτεμβρίου 2021
«Θεσμικό δίκαιο – Μέλος της ΕΟΚΕ – Έρευνα της OLAF σχετικά με ισχυρισμούς περί ηθικής παρενόχλησης – Απόφαση περί απαλλαγής μέλους από τα καθήκοντά του διεύθυνσης και διαχείρισης του προσωπικού – Προσφυγή ακυρώσεως – Πράξη δεκτική προσφυγής – Παραδεκτό – Μέτρο ληφθέν προς το συμφέρον της υπηρεσίας – Νομική βάση – Δικαιώματα άμυνας – Άρνηση παροχής πρόσβασης στα παραρτήματα της έκθεσης της OLAF – Δημοσιοποίηση του ουσιαστικού περιεχομένου των μαρτυριών, υπό τη μορφή περιλήψεως – Ευθύνη»
Προσφυγή ακυρώσεως – Πράξεις δεκτικές προσφυγής – Έννοια – Πράξεις που παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα – Πρόσκληση προς παραίτηση και απόσυρση υποψηφιότητας για την προεδρία της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής – Δεν εμπίπτει
(Άρθρο 263 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 62, 63, 68)
Προσφυγή ακυρώσεως – Πράξεις δεκτικές προσφυγής – Έννοια – Πράξεις που παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα – Απόφαση περί απαλλαγής μέλους της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής από τα καθήκοντά του διεύθυνσης και διαχείρισης του προσωπικού – Εμπίπτει
(Άρθρο 263 ΣΛΕΕ· Εσωτερικός Κανονισμός της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, άρθρο 80)
(βλ. σκέψεις 74, 77-79)
Προσφυγή ακυρώσεως – Πράξεις δεκτικές προσφυγής – Έννοια – Πράξεις που παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα – Απόφαση οργάνου ή οργανισμού της Ένωσης να δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου – Δεν εμπίπτει
(Άρθρο 263 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47)
(βλ. σκέψεις 82, 83)
Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή – Μέλη – Ηθική παρενόχληση – Συμφέρον της υπηρεσίας – Απόφαση περί αφαίρεσης από μέλος της ιεραρχικής του εξουσίας – Χαρακτηρισμός ως πειθαρχική κύρωση – Δεν υφίσταται
(Εσωτερικός Κανονισμός της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, άρθρο 9 § 8 και παράρτημα, άρθρο 8 § 3, εδ. 2)
(βλ. σκέψεις 99-102, 104, 105)
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Δικαιώματα άμυνας – Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) – Μέλη – Έρευνα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) για φερόμενη ηθική παρενόχληση – Απόφαση περί αφαίρεσης από το μέλος της ιεραρχικής του εξουσίας – Δικαίωμα πρόσβασης στα πρακτικά ακροάσεων – Όρια – Δυνατότητα της Διοίκησης να κάνει χρήση της τεχνικής της ανωνυμοποίησης ή να καταρτίζει σύνοψη του κειμένου
(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 2· κανονισμός 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 11 § 4)
(βλ. σκέψεις 112-115, 123-125, 187, 191)
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Δικαιώματα άμυνας – Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) – Μέλη – Έρευνα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) για φερόμενη ηθική παρενόχληση – Απόφαση περί αφαίρεσης από το μέλος της ιεραρχικής του εξουσίας – Δικαίωμα πρόσβασης στα πρακτικά ακροάσεων – Όρια – Πρόσβαση στο εμπιστευτικό κείμενο μόνο για τους εκπροσώπους του μέλους – Απόδοση του ουσιαστικού περιεχόμενο του εμπιστευτικού κειμένου από το μη εμπιστευτικό κείμενο – Επιτρέπεται
(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 2· Κανονισμός Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, άρθρο 103 § 3· διατάξεις για τη ρύθμιση πρακτικών ζητημάτων σχετικών με την εκτέλεση του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, σημείο 191· κανονισμός 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 11 § 4)
(βλ. σκέψεις 164-166)
Σύνοψη
Ο προσφεύγων‑ενάγων, KN, είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) από την 1η Μαΐου 2004 και διετέλεσε πρόεδρος της «Ομάδας Ι», η οποία είναι ομάδα των εργοδοτών που συγκροτείται εντός της ΕΟΚΕ, από τον Απρίλιο του 2013 έως τις 27 Οκτωβρίου 2020.
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), έχοντας ενημερωθεί για ισχυρισμούς σχετικά με τη συμπεριφορά του προσφεύγοντος‑ενάγοντος έναντι άλλων μελών της ΕΟΚΕ καθώς και μελών του προσωπικού της ΕΟΚΕ, κίνησε έρευνα στο πλαίσιο της οποίας έγινε ακρόαση του προσφεύγοντος‑ενάγοντος καθώς και μαρτύρων και μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος. Στις 16 Ιανουαρίου 2020 η OLAF διαβίβασε έκθεση περιέχουσα σύσταση προς την ΕΟΚΕ να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να αποτραπεί οποιοδήποτε νέο περιστατικό παρενόχλησης εκ μέρους του προσφεύγοντος‑ενάγοντος στον χώρο εργασίας. Για λόγους προστασίας των μαρτύρων και των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, τα απομαγνητοφωνημένα πρακτικά των ακροάσεών τους δεν διαβιβάστηκαν στον προσφεύγοντα‑ενάγοντα ο οποίος έλαβε ένα μη εμπιστευτικό κείμενο της έκθεσης της OLAF το οποίο δεν συνοδευόταν από παράρτημα.
Στις 13 Μαΐου 2020 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αρνήθηκε τη χορήγηση στην ΕΟΚΕ απαλλαγής όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού για όσο διάστημα δεν λαμβάνονταν μέτρα ώστε να δοθεί συνέχεια στις συστάσεις της OLAF (
1
).
Με απόφαση της 9ης Ιουνίου 2020, το Προεδρείο της ΕΟΚΕ κάλεσε τον προσφεύγοντα‑ενάγοντα να παραιτηθεί από τα καθήκοντα του προέδρου της Ομάδας Ι και να αποσύρει την υποψηφιότητά του για την προεδρία της ΕΟΚΕ, ενώ τον απάλλαξε από κάθε δραστηριότητα διεύθυνσης και διαχείρισης του προσωπικού (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση). Μετά την έκδοση της απόφασης αυτής, ο προσφεύγων‑ενάγων παρέμεινε πρόεδρος της Ομάδας Ι μέχρι τη λήξη της θητείας του, αλλά απέσυρε την υποψηφιότητά του. Διορίστηκε μέλος της ΕΟΚΕ για την περίοδο από 21 Σεπτεμβρίου 2020 έως 20 Σεπτεμβρίου 2025.
Επιληφθέν προσφυγής ακυρώσεως κατά της προσβαλλόμενης απόφασης και αγωγής αποζημιώσεως, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή‑αγωγή και διευκρινίζει την έκταση της πρόσβασης προσώπου που κατηγορείται για ηθική παρενόχληση στις δηλώσεις των μαρτύρων που έτυχαν ακρόασης στο πλαίσιο έρευνας της OLAF.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Το Γενικό Δικαστήριο αποφαίνεται κατ’ αρχάς επί του παραδεκτού της προσφυγής‑αγωγής. Αφενός, η προσφυγή‑αγωγή είναι απαράδεκτη κατά το μέρος που στρέφεται κατά των προσκλήσεων που απευθύνθηκαν στον προσφεύγοντα‑ενάγοντα να παραιτηθεί από τα καθήκοντα του προέδρου της Ομάδας Ι και να αποσύρει την υποψηφιότητά του για την προεδρία της ΕΟΚΕ, δεδομένου ότι οι προσκλήσεις αυτές δεν παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα. Αφετέρου, η προσφυγή‑αγωγή είναι παραδεκτή κατά το μέρος που στρέφεται κατά της απόφασης περί απαλλαγής του προσφεύγοντος‑ενάγοντος από τα καθήκοντά του διεύθυνσης και διαχείρισης προσωπικού. Ειδικότερα, η απόφαση αυτή, η οποία αφαιρεί από τον προσφεύγοντα‑ενάγοντα τη δυνατότητα άσκησης ιεραρχικής εξουσίας, παράγει δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα και είναι βλαπτική για αυτόν.
Εν συνεχεία, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι το μη εμπιστευτικό κείμενο της έκθεσης της OLAF περιέχει σύνοψη των δηλώσεων των μαρτύρων και των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος. Ειδικότερα, το μη εμπιστευτικό αυτό κείμενο παρουσιάζει αναλυτικά κάθε συμπεριφορά που προσάπτεται στον προσφεύγοντα‑ενάγοντα και περιγράφει τις επιπτώσεις που είχαν οι συμπεριφορές αυτές στην υγεία των οικείων προσώπων.
Το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, στο μέτρο που η εν λόγω σύνοψη αποδίδει το ουσιαστικό περιεχόμενο των μαρτυριών που είχαν συλλεγεί, η μη κοινοποίηση των παραρτημάτων της έκθεσης της OLAF δεν ασκεί επιρροή στη νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης.
Τέλος, κατά τη διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, ζητήθηκε από τους δικηγόρους του προσφεύγοντος‑ενάγοντος να αναλάβουν δέσμευση περί τηρήσεως εμπιστευτικότητας προτού λάβουν αντίγραφο των παραρτημάτων της έκθεσης της OLAF (
2
). Ωστόσο, οι δικηγόροι του προσφεύγοντος‑ενάγοντος υποστήριξαν ότι οι παρατηρήσεις τους δεν μπορούσαν να υποκαταστήσουν τις παρατηρήσεις που θα μπορούσε να διατυπώσει ο προσφεύγων‑ενάγων αν είχε αποκτήσει ο ίδιος πρόσβαση στα εν λόγω παραρτήματα. Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι οι δικηγόροι του προσφεύγοντος‑ενάγοντος δεν εντόπισαν στα παραρτήματα της έκθεσης της OLAF κανένα στοιχείο του οποίου το ουσιαστικό περιεχόμενο δεν περιλαμβανόταν ήδη στο μη εμπιστευτικό κείμενο της εν λόγω έκθεσης. Δεδομένου ότι το εγχείρημα αυτό μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς να κοινοποιηθεί στον προσφεύγοντα‑ενάγοντα το εμπιστευτικό κείμενο των δηλώσεων των μαρτύρων που εξετάστηκαν στο πλαίσιο της έρευνας, το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν είναι απαραίτητο να εξεταστούν οι συμπληρωματικές παρατηρήσεις τις οποίες ο προσφεύγων‑ενάγων θα μπορούσε να διατυπώσει ο ίδιος αν είχε λάβει γνώση του εν λόγω εμπιστευτικού κειμένου.
(
1
)	Απόφαση (ΕΕ) 2020/1984 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 13ης Μαΐου 2020, σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2018, τμήμα VI – Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΕ 2020, L 417, σ. 469), και ψήφισμα (ΕΕ) 2020/1985 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 14ης Μαΐου 2020, με τις παρατηρήσεις που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της απόφασης σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2018, τμήμα VI – Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΕ 2020, L 417, σ. 470).
(
2
)	Το άρθρο 103, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου προβλέπει ότι το Γενικό Δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να γνωστοποιήσει σε κύριο διάδικο ορισμένες πληροφορίες ή στοιχεία που είναι κρίσιμα για την επίλυση της διαφοράς και έχουν εμπιστευτικό χαρακτήρα, εξαρτώντας τη δημοσιοποίησή τους από την ανάληψη ειδικών δεσμεύσεων. Από το σημείο 191 των διατάξεων για τη ρύθμιση πρακτικών ζητημάτων σχετικών με την εκτέλεση του Κανονισμού Διαδικασίας προκύπτει επιπλέον ότι μια τέτοια δέσμευση μπορεί να συνίσταται στη δέσμευση των εκπροσώπων ενός διαδίκου να μη γνωστοποιήσουν τις εν λόγω πληροφορίες ή τα εν λόγω στοιχεία στον εντολέα τους ή σε τρίτους.