62003CJ0037_PL
Strony
Motywy wyroku
Sentencja
Strony
W sprawie C-37/03 P,
mającej za przedmiot odwołanie na podstawie art. 56 Statutu Trybunału Sprawiedliwości, wniesione w dniu 3 lutego 2003 r.,
BioID AG w likwidacji, z siedzibą w Berlinie (Niemcy), reprezentowana przez A. Nordemanna, Rechtsanwalt,
strona wnosząca odwołanie,
w której drugą stroną postępowania jest
Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowany przez A. von Mühlendahla oraz G. Schneidera, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana w postępowaniu w pierwszej instancji
TRYBUNAŁ (trzecia izba),
w składzie: A. Rosas, prezes izby, J.‑P. Puissochet, S. von Bahr, J. Malenovský i A. Ó Caoimh (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: P. Léger,
sekretarz: M. Ferreira, główny administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 13 stycznia 2005 r.
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 2 czerwca 2005 r.,
wydaje następujący
Wyrok
Motywy wyroku
1. W odwołaniu spółka BioID AG wnosi o uchylenie wyroku Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie T-91/01 BioID przeciwko OHIM, Rec. str. II‑5159 (zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), na mocy którego Sąd oddalił jej skargę na decyzję drugiej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (zwanego dalej „OHIM”) z dnia 20 lutego 2001 r. (sprawa R 538/1999-2) (zwaną dalej „sporną decyzją”), którą dokonano odmowy rejestracji w charakterze wspólnotowego znaku towarowego złożonego znaku towarowego zawierającego akronim „BioID”.
Ramy prawne
2. Zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L 11, str. 1):
„Wspólnotowy znak towarowy może składać się z jakiekolwiek oznaczenia, które można przedstawić w formie graficznej, w szczególności z wyrazów, łącznie z nazwiskami, rysunków, liter, cyfr, kształtu towarów lub ich opakowań, pod warunkiem że oznaczenia takie umożliwiają odróżnianie towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw”.
3. Artykuł 7 tego rozporządzenia stanowi:
„1. Nie są rejestrowane:
[…]
b) znaki towarowe, które pozbawione są jakiegokolwiek odróżniającego charakteru;
c) znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych właściwości towarów lub usług;
d) znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych;
[…]”.
Okoliczności powstania sporu
4. W dniu 8 lipca 1998 r. wnosząca odwołanie, działająca pod swoją wcześniejszą firmą, tj. D.C.S. Dialog Communication Systems AG, wniosła do OHIM o rejestrację w charakterze wspólnotowego znaku towarowego złożonego znaku towarowego (zwanego dalej „zgłoszonym znakiem towarowym”), w postaci poniżej przedstawionego oznaczenia:
>image>3
>image>4
5. Towary i usługi, dla których wniesiono o rejestrację wspomnianego znaku towarowego, należą do klas 9, 38 i 42 Porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., zrewidowanego i zmienionego. Odpowiadają one następującemu opisowi, zawartemu w zgłoszeniu znaku towarowego:
– programy komputerowe, sprzęt komputerowy i jego części, aparatura optyczna, akustyczna i elektroniczna oraz jej części, wszystkie powyżej wskazane towary w szczególności służące do kontroli zezwoleń dostępu i z tym związane, związane z sieciami komputerowymi i przeznaczone do identyfikacji lub weryfikacji osób dokonywanej za pomocą komputera i opierających się na jednej lub kilku specyficznych cechach biometrycznych, należące do klasy 9;
– usługi telekomunikacyjne; usługi ochrony związane z sieciami komputerowymi, dostępem do baz danych, formami płatności elektronicznych, weryfikacją zezwoleń dostępu i identyfikacją lub weryfikacją osób dokonywaną za pomocą komputera i opierającą się na jednej lub kilku specyficznych cechach biometrycznych, należące do klasy 38;
– instalacja oprogramowania komputerowego poprzez Internet i inne sieci komunikacji, serwis oprogramowania komputerowego on-line, projektowanie oprogramowania komputerowego, wszystkie powyżej wskazane usługi służące kontroli zezwoleń dostępu i z tym związane, związane z sieciami komputerowymi i dotyczące identyfikacji lub weryfikacji osób dokonywanej za pomocą komputera i opierającej się na jednej lub kilku specyficznych cechach biometrycznych; rozwój techniczny systemów kontroli zezwoleń dostępu na potrzeby sieci komputerowych, jak również systemów służących identyfikacji lub weryfikacji osób dokonywanej za pomocą komputera i opierającej się na jednej lub kilku specyficznych cechach biometrycznych, należące do klasy 42.
6. Decyzją z dnia 25 czerwca 1999 r. ekspert odrzucił zgłoszenie z uwagi na to, że zgłoszony znak towarowy ma charakter opisowy dla opisanych towarów i jest pozbawiony jakiegokolwiek charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 40/94. Decyzja ta stała się przedmiotem odwołania
7. Sporną decyzją druga Izba Odwoławcza OHIM nie uwzględniła odwołania z uwagi na to, że przepis art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia nr 40/94 wyklucza rejestrację zgłoszonego znaku towarowego, gdyż postrzegany jako całość stanowi on skrót słów „biometric identification” (identyfikacja biometryczna) i w konsekwencji opisuje cechy towarów i usług określonych w zgłoszeniu. Stwierdziła ona również, że elementy graficzne nie nadają znakowi towarowemu charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.
Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok
8. Skargą złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 25 kwietnia 2001 r. wnosząca odwołanie wniosła o stwierdzenie nieważności spornej decyzji. Podniosła ona dwa zarzuty oparte na, odpowiednio, naruszeniu art. 7 ust. 1 lit. b) i art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94.
9. Orzekając o oddaleniu wniesionej skargi, Sąd przypomniał przede wszystkim w pkt 23 zaskarżonego wyroku, że:
„Zgodnie z orzecznictwem znakami towarowymi określonymi w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 są w szczególności takie znaki, które z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców są zwyczajowo używane w obrocie handlowym w ramach prezentacji omawianych towarów lub usług lub w odniesieniu do których istnieją przynajmniej konkretne przesłanki pozwalające na uznanie, że mogą one być używane w ten sposób. Ponadto takie znaki towarowe nie pozwalają właściwemu kręgowi odbiorców na dokonanie przy następnym zakupie omawianych towarów lub usług tego samego wyboru, jeżeli doświadczenie okazało się pozytywne lub też odmiennego wyboru, jeśli było ono negatywne [zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 27 lutego 2002 r. w sprawie T-79/00 Rewe‑Zentral przeciwko OHIM (LITE), Rec. str. II‑705, pkt 26]”.
10. W konsekwencji Sąd stwierdził, w pkt 25 zaskarżonego wyroku, że właściwy krąg odbiorców składa się w każdym razie z odbiorców biegłych w dziedzinie omawianych towarów i usług.
11. Następnie w pkt 27 wspomnianego wyroku Sąd orzekł w szczególności, że w przypadku znaku towarowego złożonego z kilku elementów należy, dla celów oceny jego charakteru odróżniającego, rozpatrywać go jako całość, co nie stoi na przeszkodzie sukcesywnemu badaniu poszczególnych elementów, z których znak ten jest złożony.
12. Po pierwsze, w odniesieniu do zgłoszonego znaku towarowego Sąd wskazał w pkt 28 tego wyroku, że w języku angielskim element „ID” stanowi potoczny skrót od rzeczownika „identification” oraz, względem prefiksu „Bio”, że może on zarówno stanowić skrót od przymiotnika [„biological” (biologiczny), „biometrical” (biometryczny)], jak i skrót od rzeczownika [„biology” (biologia)]. Uznał on, w pkt 29 wspomnianego wyroku, że w przypadku towarów i usług określonych w zgłoszeniu znaku towarowego właściwy krąg odbiorców rozumie „BioID” jako „biometrical identification” (identyfikacja biometryczna).
13. Po drugie, w odniesieniu do wszystkich towarów i usług, dla których wniesiono o rejestrację wspomnianego znaku towarowego, w pkt 30–32 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, po pierwsze, jeżeli chodzi o towary i usługi należące do klasy 9, że identyfikacja biometryczna osób wiąże się z wykorzystaniem wspomnianych towarów, a nawet go wymaga, oraz po drugie, jeżeli chodzi o towary i usługi należące do klas 38 i 42, że z uwagi na to, iż usługi te świadczone są z wykorzystaniem identyfikacji biometrycznej lub mają na celu rozwój systemów służących do takiej identyfikacji, akronim „BioID” odnosi się bezpośrednio do jednej z ich cech, która może być brana pod uwagę przy wyborze takich usług przez właściwy krąg odbiorców.
14. Zdaniem Sądu, jak wynika z pkt 34 wspomnianego wyroku, akronim „BioID” może, z perspektywy właściwego kręgu odbiorców, być zwyczajowo używany w obrocie handlowym do określania towarów i usług należących do kategorii zawartych w zgłoszeniu wspomnianego znaku towarowego. W konsekwencji jest on pozbawiony charakteru odróżniającego w odniesieniu do tych kategorii towarów i usług.
15. W pkt 37 zaskarżonego wyroku Sąd zauważył, że elementy graficzne zgłoszonego znaku towarowego, w postaci liter pisanych czcionką „Arial” oraz liter o różnej grubości, są zwyczajowo używane w obrocie handlowym do określania wszystkich rodzajów towarów i usług, a zatem są pozbawione charakteru odróżniającego w odniesieniu do omawianych kategorii towarów i usług.
16. Następnie, w pkt 38 – 40 wspomnianego wyroku, w odniesieniu do elementów graficznych zgłoszonego znaku towarowego Sąd orzekł, że jeżeli chodzi o kropkę (■), to wnosząca odwołanie sama oświadczyła, że element ten jest zwyczajowo używany w charakterze ostatniego z kilku elementów słownego znaku towarowego, wskazującego na to, że mamy do czynienia ze skrótem, natomiast jeżeli chodzi o oznaczenie (®), jego funkcja ogranicza się do wskazania, że mamy do czynienia ze znakiem towarowym zarejestrowanym dla określonego terytorium oraz że w braku takiej rejestracji wykorzystanie tego elementu graficznego może wprowadzić odbiorców w błąd. W konsekwencji Sąd stwierdził, że wspomniane elementy graficzne mogą być używane w obrocie handlowym do określania wszystkich rodzajów towarów i usług, a zatem pozbawione są charakteru odróżniającego w odniesieniu do tych towarów i usług.
17. Poza tym w pkt 41 tegoż wyroku Sąd, po rozpatrzeniu każdego z elementów tworzących zgłoszony znak towarowy, stwierdził, że zgłoszony znak towarowy stanowi kombinację elementów, z których każdy pozbawiony jest charakteru odróżniającego w odniesieniu do towarów i usług należących do kategorii objętych zgłoszeniem wspomnianego znaku towarowego, gdyż mogże być zwyczajowo używany do ich prezentacji w obrocie handlowym.
18. Sąd orzekł więc, w pkt 42–44 zaskarżonego wyroku, że brak jest konkretnych przesłanek, takich jak w szczególności sposób połączenia poszczególnych elementów, które wskazywałyby, że złożony znak towarowy, o którego rejestrację wniesiono, rozpatrywany jako całość jest czymś więcej, aniżeli sumą tworzących go elementów, a w konsekwencji, że wspomniany znak towarowy pozbawiony jest charakteru odróżniającego w odniesieniu do kategorii omawianych towarów i usług.
19. Ponadto, ustosunkowując się do argumentów wnoszącej odwołanie opartych na istnieniu innych zarejestrowanych wspólnotowych znaków towarowych, Sąd, po przypomnieniu w pkt 47 wspomnianego wyroku, że podstawy faktyczne lub prawne zawarte we wcześniejszej decyzji OHIM mogą stanowić argumenty na poparcie zarzutu opartego na naruszeniu jednego z przepisów rozporządzenia nr 40/94, stwierdził jednakże, iż w niniejszej sprawie wnosząca odwołanie nie wskazała podstaw zawartych w innych decyzjach, które mogłyby podważyć przedstawioną powyżej ocenę charakteru odróżniającego zgłoszonego znaku towarowego.
20. W konsekwencji Sąd stwierdził, w pkt 49–50 tego wyroku, że zarzut oparty na naruszeniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 należy oddalić oraz że nie jest konieczne rozpatrzenie zarzutu opartego na naruszeniu art. 7 ust. 1 lit. c) wspomnianego rozporządzenia.
Odwołanie
21. W odwołaniu wnosząca odwołanie wnosi do Trybunału o uchylenie zaskarżonego wyroku, stwierdzenie nieważności spornej decyzji oraz obciążenie OHIM kosztami postępowania.
22. OHIM wnosi o oddalenie odwołania i o obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania.
23. Na poparcie odwołania wnosząca odwołanie podnosi dwa zarzuty. W pierwszym zarzucie wskazuje ona, że Sąd niewłaściwie i nazbyt rozszerzająco dokonał wykładni bezwzględnej podstawy odmowy rejestracji znaku towarowego pozbawionego charakteru odróżniającego, przewidzianej w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94. W drugim zarzucie wnosząca odwołanie zwraca uwagę, że Sąd, nawet jeśli właściwie dokonał wykładni tego ostatniego przepisu wspomnianego rozporządzenia, to naruszył prawo nieorzekając w przedmiocie drugiego zarzutu podniesionego w postępowaniu w pierwszej instancji, opartego na naruszeniu wspomnianego rozporządzenia.
W przedmiocie pierwszego zarzutu, opartego na naruszeniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94
24. Zarzut ten dzieli się na cztery części.
W przedmiocie pierwszej części, dotyczącej uwzględnienia wrażenia wywieranego przez zgłoszony znak towarowy jako całość
25. W tej części zarzutu wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi, że w ocenie zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku towarowego nie oparł się on na kryterium wrażenia wywieranego na właściwym kręgu odbiorców przez wspomniany znak towarowy rozpatrywany jako całość. Zdaniem wnoszącej odwołanie nawet jeśli Sąd dokonał szczegółowej analizy każdego z poszczególnych elementów graficznych tego znaku i wyciągnął z niej wnioski, to tak naprawdę nie przeanalizował wrażenia wywieranego przez znak towarowy rozpatrywany jako całość.
26. Zdaniem OHIM Sąd dokonał analizy zgłoszonego znaku towarowego jako całości, pomimo że słusznie przyznał, że podejście to nie wyklucza uprzedniej analizy każdej z jego części składowych. OHIM, który sam dokonuje takiej analizy, stwierdza, że ogólne wrażenie wywierane przez każdy z elementów zgłoszonego znaku towarowego charakterystyczne dla nieodróżniającego znaku towarowego.
27. Po pierwsze należy przypomnieć, że podstawową funkcją znaku towarowego jest zagwarantowanie konsumentowi lub końcowemu odbiorcy określenia źródła
towaru lub usługi oznaczonej znakiem towarowym, pozwalając mu na odróżnienie, bez ryzyka wprowadzenia w błąd, tego towaru lub usługi od towarów lub usług mających inne pochodzenie (zob. w szczególności wyrok z dnia 23 maja 1978 r. w sprawie 102/77 Hoffmann‑La Roche, Rec. str. 1139, pkt 7, oraz wyrok z dnia 18 czerwca 2002 r. w sprawie C-299/99 Philips, Rec. str. I‑5475, pkt 30). Artykuł 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 ma zatem na celu zapobieganie rejestracji znaków towarowych pozbawionych charakteru odróżniającego, gdyż tylko taki charakter pozwala na spełnianie tej podstawowej funkcji (zob. wyrok z dnia 16 września 2004 r. w sprawie C-329/02 P SAT.1 przeciwko OHIM, Zb.Orz. str. I‑8317, pkt 23).
28. Po drugie, w celu stwierdzenia, czy oznaczenie posiada charakter pozwalający na jego rejestrację jako znaku towarowego, należy spojrzeć na nie z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców.
29. Po trzecie, w odniesieniu do złożonego znaku towarowego, takiego jak będący przedmiotem niniejszego sporu, ewentualne istnienie charakteru odróżniającego można zbadać częściowo, dla każdego z tworzących go wyrazów lub elementów rozpatrywanych odrębnie, jednakże należy w każdym przypadku opierać się na ogólnym postrzeganiu tego znaku towarowego przez właściwy krąg odbiorców, a nie na założeniu, że elementy pozbawione osobno charakteru odróżniającego nie mogą wykazywać takiego charakteru w przypadku połączenia (zob. ww. wyrok w sprawie SAT.1 przeciwko OHIM, pkt 35). Sama okoliczność, że każdy z tych elementów rozpatrywany odrębnie pozbawiony jest charakteru odróżniającego nie może bowiem wykluczać możliwości, że ich kombinacja wykazywać będzie taki charakter (zob. podobnie wyroki z dnia 12 lutego 2004 r. w sprawie C-363/99 Koninklijke KPN Nederland, Rec. str. I‑1624, pkt 99 i 100, oraz w sprawie C-265/00 Campina Melkunie, Rec. str. I‑1699, pkt 40 i 41, jak również ww. wyrok w sprawie SAT.1 przeciwko OHIM, pkt 28).
30. W ww. sprawie SAT.1 przeciwko OHIM, dotyczącej rejestracji w charakterze wspólnotowego znaku towarowego grupy składniowej „SAT.2”, Trybunał uchylił wyrok Sądu z dnia 2 lipca 2002 r. w sprawie T-323/00 SAT.1 przeciwko OHIM (SAT.2), Rec. str. II‑2839, ponieważ dla uzasadnienia odmowy rejestracji tej grupy składniowej Sąd oparł się na założeniu, że elementy pozbawione odrębnie charakteru odróżniającego nie mogą, w przypadku ich połączenia, wykazywać takiego charakteru. Sąd dokonał zatem analizy wrażenia wywieranego przez całość wyłącznie pomocniczo, odmawiając wszelkiego znaczenia aspektom, takim jak występowanie elementu fantazyjnego, które należy wziąć pod uwagę w ramach tej analizy.
31. W pkt 27 zaskarżonego wyroku Sąd słusznie orzekł, że dla celów oceny charakteru odróżniającego złożonego znaku towarowego rozważenie tego znaku towarowego jako całości nie stoi na przeszkodzie sukcesywnej analizie poszczególnych elementów tworzących ten znak.
32. Prawdą jest, że w pkt 42 zaskarżonego wyroku, po stwierdzeniu, iż poszczególne elementy zgłoszonego znaku towarowego są pozbawione charakteru odróżniającego, Sąd uznał, że należy założyć, iż znak ten również pozbawiony jest takiego charakteru.
33. Jednakże, inaczej niż ww. w sprawie SAT.1 przeciwko OHIM (SAT.2), w niniejszej sprawie stwierdzenie to nie wpłynęło na analizę dokonaną w tym zakresie przez Sąd, gdyż nie ograniczył się on do przeanalizowania wrażenia wywieranego przez zgłoszony znak towarowy jako całość pomocniczo, ale poświęcił on istotną część uzasadnienia ocenie charakteru odróżniającego oznaczenia rozpatrywanego w całości, jako złożony znak towarowy.
34. W pkt 42 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził bowiem, że w przypadku, gdy brakuje konkretnych przesłanek, takich jak w szczególności sposób połączenia poszczególnych elementów, wskazujących na to, że znak towarowy postrzegany jako całość jest czymś więcej, aniżeli sumą tworzących go elementów, taki znak towarowy pozbawiony jest charakteru odróżniającego w odniesieniu do określonych towarów i usług.
35. Ponadto w pkt 43 i 44 wspomnianego wyroku Sąd przywołał swoją szczegółową analizę, po pierwsze, elementów typograficznych opisanych w pkt 37 tego wyroku oraz, po drugie, elementów graficznych wspomnianych w pkt 38 i 39 tego wyroku. W ten sposób Sąd włączył wspomnianą analizę do badania wrażenia wywieranego przez zgłoszony znak towarowy jako całość celem ustalenia, czy znak ten posiada charakter umożliwiający zarejestrowanie go w charakterze znaku towarowego.
36. Wreszcie Sąd stwierdził, że struktura zgłoszonego znaku towarowego nie pozwala na wykluczenie wniosku, że znak ten rozpatrywany jako całość jest pozbawiony charakteru odróżniającego.
37. Uzasadnienie to nie stanowi naruszenia prawa, gdyż Sąd zbadał, czy wspomniany znak towarowy, postrzegany jako całość, wykazuje charakter odróżniający.
38. Z powyższego wynika, że pierwszą część zarzutu należy oddalić jako bezzasadną.
W przedmiocie drugiej części zarzutu, dotyczącej dowodu na to, że zgłoszony znak towarowy był rzeczywiście używany przez odbiorców lub konkurentów
39. W tej części zarzutu wnosząca odwołanie zwraca uwagę, że stwierdzając brak charakteru odróżniającego zgłoszonego znaku towarowego Sąd nie uwzględnił okoliczności, że dowiedzenie, iż zgłoszony znak towarowy jes t faktycznie używany przez odbiorców lub konkurentów nie było możliwe, że nie figuruje on w słownikach oraz że nawet jeśli poszukiwania w Internecie pojęcia „biometric identification” wykazały 19 075 trafień, to jednak zgłoszony znak towarowy był używany wyłącznie w publikacjach dotyczących „biometric identification” pochodzących od wnoszącej odwołanie.
40. OHIM zwraca uwagę, że szczegółowa ocena wpływu znaku towarowego na konsumenta, wyraźnie zdefiniowanego w odniesieniu do towarów i usług objętych wnioskiem o rejestrację oznaczenia, stanowi ustalenie faktyczne, które nie podlega kontroli Trybunału, z wyłączeniem przypadku, gdy Sądowi zarzuca się wypaczenie faktów. Ponieważ wnosząca odwołanie nie powołała się na żaden dowód mogący podważyć ustalenia faktyczne Sądu w tym zakresie, ta część zarzutu jest niedopuszczalna.
41. W kwestii dowodu na zwyczajowe używanie zgłoszonego znaku towarowego przez odbiorców lub konkurentów w sposób opisowy, należy wskazać, po pierwsze, iż okoliczność związana z wykazaniem, że zgłoszony znak towarowy jest zwyczajowo używany przez odbiorców lub konkurentów, stanowi istotną przesłankę w ramach stosowania art. 7 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 40/94, a nie w ramach stosowania art. 7 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia (zob. podobnie wyrok z dnia 21 października 2004 r. w sprawie C-64/02 P OHIM przeciwko Erpo Möbelwerk, Zb.Orz. str. I‑10031, pkt 40 i 46).
42. Po drugie, szczegółowa ocena wpływu znaku towarowego na konsumenta, wyraźnie zdefiniowanego w odniesieniu do towarów i usług, dla których wniesiono o rejestrację oznaczenia, stanowi ustalenie faktyczne. Wnosząca odwołanie domaga się zatem w istocie, aby Trybunał zastąpił ocenę dokonaną przez Sąd swoją własną oceną stanu faktycznego.
43. Jednakże z art. 225 WE i art. 58 akapit pierwszy Statutu Trybunału Sprawiedliwości wynika, że odwołanie ograniczone jest do kwestii prawnych. Jedynie Sąd jest zatem właściwy do ustalenia i dokonania oceny istotnego stanu faktycznego, jak również do dokonania oceny środków dowodowych. Ocena tego stanu faktycznego i środków dowodowych nie stanowi zatem, z zastrzeżeniem przypadków ich wypaczenia, kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału w ramach postępowania odwoławczego (zob. podobnie wyrok z dnia 19 września 2002 r. w sprawie C-104/00 P DKV przeciwko OHIM, Rec. str. I‑7561, pkt 22, wyrok z dnia 2 października 2003 r. w sprawie C-194/99 P Thyssen Stahl przeciwko Komisji, Rec. str. I‑10821, pkt 20, oraz wyrok z dnia 7 października 2004 r. w sprawie C-136/02 Mag Instrument przeciwko OHIM, Zb.Orz. str. I‑9165, pkt 39).
44. W tych okolicznościach drugą część pierwszego zarzutu należy w części oddalić jako bezzasadną, a w części odrzucić jako niedopuszczalną.
W przedmiocie trzeciej części zarzutu, dotyczącej uwzględnienia innych znaków towarowych zarejestrowanych jako wspólnotowe znaki towarowe
45. W tej części zarzutu wnosząca odwołanie utrzymuje, że Sąd powinien był uznać, że inne znaki towarowe zarejestrowane przez OHIM w charakterze wspólnotowych znaków towarowych, włączając w to nie tylko inne znaki towarowe zawierające prefiks „Bio” i inne pojęcia opisowe, ale również słowny znak towarowy „Bioid”, wskazują na charakter odróżniający znaku towarowego, o którego rejestrację wniesiono.
46. OHIM zwraca uwagę, że z uwagi na to, iż decyzje izb odwoławczych nie są decyzjami wynikającymi z uprawnień dyskrecjonalnych, ale z ograniczonej kompetencji, wcześniejsze decyzje nie mogą służyć jako kryterium porównania. Lista słownych znaków towarowych zawierających element „Bio”, a odrzuconych przez OHIM, jest równie długa, jak lista zarejestrowanych znaków zawierających ten element. Analizy porównywalnych rejestracji należy dokonywać odrębnie, jedną po drugiej, biorąc pod uwagę w szczególności towary i usługi, dla których wniesiono o rejestrację oznaczenia. Ponadto OHIM podkreśla, że słowny znak towarowy „Bioid” nie może być porównywany z graficznym znakiem towarowym „BioID”. Figuratywny rozdział, widoczny również na planie graficznym, elementu „Bio”, z jednej strony, i elementu „ID”, z drugiej strony, wyraźnie wykazuje, że chodzi tutaj o dwa elementy jednego znaku towarowego. W przypadku słownego znaku towarowego „Bioid” w istocie brakuje tych elementów rozdziału.
47. W tym zakresie należy przede wszystkim wskazać, że decyzje dotyczące rejestracji oznaczenia w charakterze wspólnotowego znaku towarowego, do których wydawania uprawnione są na podstawie rozporządzenia nr 40/94 izby odwoławcze, wchodzą w zakres wykonywania ograniczonej kompetencji, a nie uprawnień dyskrecjonalnych. W konsekwencji zgodność z prawem decyzji izb odwoławczych należy oceniać wyłącznie na podstawie tego rozporządzenia, zgodnie z wykładnią dokonaną przez sąd wspólnotowy, a nie na podstawie ich wcześniejszej praktyki decyzyjnej (zob. wyrok z dnia 22 czerwca 2005 r. w sprawie T-19/04 Metso Paper Automation Oy przeciwko OHIM, Zb.Orz. str. II‑2383, pkt 39).
48. Ponadto charakter odróżniający znaku towarowego należy oceniać, po pierwsze, w odniesieniu do towarów lub usług objętych zgłoszeniem, a po drugie, w odniesieniu do sposobu postrzegania go przez właściwy krąg odbiorców.
49. Wynika z tego, że identyczność lub podobieństwo zgłoszonego znaku towarowego do innego wspólnotowego znaku towarowego nie ma żadnego znaczenia, gdy, jak w niniejszej sprawie, okoliczności faktyczne i prawne, które zostały przedstawione na poparcie zgłoszenia owego innego znaku towarowego, nie zostały powołane przez wnoszącą odwołanie celem wykazania charakteru odróżniającego zgłoszonego znaku towarowego.
50. W każdym razie, wbrew twierdzeniom wnoszącej odwołanie, Sąd w żaden sposób nie odmówił rozpatrzenia środków dowodowych, opartych na praktyce decyzyjnej OHIM.
51. Sąd, w pkt 47 zaskarżonego wyroku, orzekł bowiem, że podstawy faktyczne lub prawne przedstawione we wcześniejszej decyzji mogą stanowić argumenty na poparcie zarzutu opartego na naruszeniu przepisów rozporządzenia nr 40/94. Jednakże w tym samym punkcie wspomnianego wyroku stwierdził on wyraźnie, że w odniesieniu do zgłoszonego znaku towarowego wnosząca odwołanie nie powołała podstaw przedstawionych we wcześniejszych decyzjach izb odwoławczych, potwierdzających zdolność rejestracyjną innych znaków towarowych zawierających element „Bio”, które mogłyby podważyć ocenę przedstawioną w spornej decyzji co do charakteru odróżniającego tego elementu.
52. Ponadto Sąd, po wskazaniu, że wnosząca odwołanie podczas rozprawy powołała się między innymi na dokonaną przez OHIM rejestrację słownego znaku towarowego „Bioid” dla kategorii towarów i usług określonych „produkty drukarskie”, „telekomunikacja” i „oprogramowanie komputerowe”, stwierdził, iż wbrew temu co utrzymuje wnosząca odwołanie, zgłoszony znak towarowy i słowny znak towarowy „Bioid” nie są zamienne, a fakt, iż we wspomnianym słownym znaku towarowym litery „id” są pisane małymi literami może odróżniać go pod względem semantycznym od akronimu „BioID”.
53. Wreszcie, jak to już zostało przypomniane w pkt 38 niniejszego wyroku, z art. 225 WE i art. 58 akapit pierwszy Statutu Trybunału Sprawiedliwości wynika, że odwołanie jest ograniczone do kwestii prawnych. Jedynie Sąd jest zatem właściwy do ustalenia i dokonania oceny istotnego stanu faktycznego, jak również do dokonania oceny środków dowodowych. Ocena stanu faktycznego i środków dowodowych nie stanowi zatem, z zastrzeżeniem przypadków ich wypaczenia, kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału w ramach postępowania odwoławczego.
54. Wnosząca odwołanie, podważając dokonaną przez Sąd ocenę podobieństwa lub identyczności zarejestrowanych znaków towarowych i w rezultacie doniosłość wcześniejszych decyzji OHIM, ograniczyła się w rzeczywistości do zakwestionowania oceny stanu faktycznego, na której oparł się Sąd, bez wskazania lub powołania się na jakiekolwiek przesłanki jego wypaczenia.
55. W konsekwencji trzecią część pierwszego zarzutu należy w części oddalić jako bezzasadną, a w części odrzucić jako niedopuszczalną.
W przedmiocie czwartej części zarzutu, dotyczącej kryterium odmowy rejestracji
56. W ostatniej części zarzutu, którą wnosząca odwołanie podniosła po raz pierwszy podczas rozprawy, podnosi ona, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, stwierdzając, iż znaki określone w tym przepisie to w szczególności takie, które z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców są zwyczajowo używane w obrocie handlowym do określania omawianych towarów lub usług, tudzież względem których istnieją przynajmniej konkretne przesłanki, pozwalające na stwierdzenie, że mogą być one używane w ten sposób.
57. OHIM utrzymuje, że Sąd nie popełnił błędu uznając, że zgłoszony znak towarowy może być zwyczajowo używany. Jego zdaniem wspomniany znak towarowy nie jest łatwo postrzegany jako znak towarowy oznaczający pochodzenie przez ograniczony krąg odbiorców określony w rozpatrywanym w niniejszej sprawie zgłoszeniu. Ponadto podczas rozprawy OHIM poruszył domyślnie zagadnienie dopuszczalności tej części zarzutu, która nie została powołana w odwołaniu.
58. W tym zakresie, jak to również wskazał rzecznik generalny w pkt 25 opinii, należy stwierdzić, że ta część zarzutu została przedstawiona na poparcie pierwszego zarzutu, podniesionego przed Trybunałem, zgodnie z którym Sąd dokonał błędnej wykładni bezwzględnej podstawy odmowy rejestracji znaków towarowych pozbawionych charakteru odróżniającego, przewidzianej w art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94. W konsekwencji nie stanowi ona nowego zarzutu w rozumieniu art. 42 ust. 2 regulaminu Trybunału.
59. Jeżeli chodzi o zasadność tej części zarzutu należy wskazać, że każda z podstaw odmowy rejestracji wymienionych w art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 jest niezależna i wymaga odrębnego rozpatrzenia (zob. ww. wyrok w sprawie OHIM przeciwko Erpo Möbelwerk, pkt 39). Ponadto wykładni wspomnianych podstaw odmowy rejestracji należy dokonywać w świetle interesu publicznego, który leży u źródła każdej z nich. Interes publiczny brany pod uwagę w ramach badania każdej z tych podstaw odmowy może, a nawet musi odzwierciedlać odmienne względy, w zależności od danej podstawy odmowy rejestracji (zob. wyrok z dnia 29 kwietnia 2004 r. w połączonych sprawach C-456/01 P i C-457/01 P Henkel przeciwko OHIM, Rec. str. I‑5089, pkt 45 i 46, oraz ww. wyrok w sprawie SAT.1 przeciwko OHIM, pkt 25).
60. Poza tym należy przypomnieć, że interes publiczny leżący u źródła art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94 w sposób oczywisty łączy się nierozerwalnie z z podstawową funkcją znaku towarowego, którą jest zagwarantowanie konsumentowi lub końcowemu odbiorcy określenia źródła towaru lub usługi oznaczonej znakiem towarowym, pozwalając mu na odróżnienie, bez ryzyka wprowadzenia w błąd, tego towaru lub usługi od towarów lub usług mających inne pochodzenie (zob. ww. wyrok w sprawie SAT.1 przeciwko OHIM, pkt 23 i 27).
61. Tak więc Sąd, w pkt 23, 34, 41 i 43 zaskarżonego wyroku, dla stwierdzenia, że zgłoszony znak towarowy jest objęty zakresem art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, ustalił przede wszystkim okoliczność, że znak ten może być zwyczajowo używany w obrocie handlowym.
62. Należy jednakże stwierdzić, jak to orzekł Trybunał w pkt 36 ww. wyroku w sprawie SAT.1 przeciwko OHIM, że kryterium to jest istotne w ramach stosowania art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, ale nie stanowi kryterium właściwego dla interpretacji art. 7 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia.
63. W konsekwencji należy uznać, że ta część zarzutu, zgodnie z którą Sąd zastosował kryterium, które jest właściwe w ramach stosowania art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 40/94, a nie w ramach stosowania art. 7 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia, jest zasadna.
64. W konsekwencji należy uwzględnić pierwszy zarzut, oparty na błędnej wykładni art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94.
65. Z powyższych rozważań wynika, że bez konieczności rozpatrzenia drugiego zarzutu odwołania zaskarżony wyrok należy uchylić z uwagi na to, iż Sąd, dokonując wykładni art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, naruszył prawo.
Zasadność skargi w postępowaniu w pierwszej instancji
66. Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy zdanie drugie Statutu Trybunału Sprawiedliwości w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeżeli stan postępowania na to pozwala. Należy wskazać, że w niniejszej sprawie ma to miejsce.
67. W tym zakresie, jak to wynika z pkt 24 i 25 niniejszego wyroku, dla celów ustalenia, czy zgłoszony znak towarowy gwarantuje konsumentowi lub końcowemu odbiorcy określenie źródła towaru lub usługi oznaczonej znakiem towarowym, pozwalając mu na odróżnienie, bez ryzyka wprowadzenia w błąd, tego towaru lub usługi od towarów lub usług mających inne pochodzenie, należy spojrzeć na niego z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców.
68. Zatem mając na uwadze towary i usługi, których dotyczy wniosek o rejestrację opisany w pkt 5 niniejszego wyroku, wydaje się, że właściwy krąg odbiorców stanowią odbiorcy biegli w dziedzinie omawianych towarów i usług, właściwie poinformowani oraz dostatecznie uważni i rozsądni.
69. Zgłoszony znak towarowy zawiera akronim „BioID”, jak również elementy figuratywne, a mianowicie cechy typograficzne wykazywane przez ten akronim oraz dwa elementy graficzne umieszczone po skrócie „BioID”, a mianowicie kropkę (■) i oznaczenie (®).
70. W odniesieniu do wspomnianego akronimu, jak to również słusznie wskazał OHIM w spornej decyzji, właściwy krąg odbiorców rozumie BioID, w kontekście towarów i usług określonych w zgłoszeniu znaku towarowego, jako składający się ze skrótów od przymiotnika „biometryczna” i od rzeczownika „identyfikacja”, a zatem oznaczający jako całość „biometryczną identyfikację”. W konsekwencji akronim ten, niewyróżniający towarów i usług, których dotyczy wniosek o rejestrację, nie ma charakteru mogącego, z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców, gwarantować konsumentowi lub końcowemu odbiorcy określenie towaru lub usługi oznaczonej znakiem towarowym.
71. Ponadto mając na uwadze powtarzający się charakter cech typograficznych, które wykazuje akronim „BioID” oraz brak jakiegokolwiek szczególnego elementu odróżniającego, litery pisane czcionką „Arial”, jak również litery o różnej grubości nie pozwalają zgłoszonemu znakowi towarowemu na zagwarantowanie właściwemu kręgowi odbiorców określenia pochodzenia towarów i usług, których dotyczy wniosek o rejestrację.
72. Poza tym oba elementy graficzne umieszczone po akronimie „BioID”: kropka (■) i oznaczenie (®), nie wykazują jakiegokolwiek charakteru pozwalającego właściwemu kręgowi odbiorców na odróżnienie, bez ryzyka wprowadzenia w błąd, towarów lub usług, których dotyczy wniosek o rejestrację, od towarów i usług mających odmienne pochodzenie. Wynika z tego, że wspomniane elementy graficzne nie umożliwiają pełnienia podstawowej funkcji znaku towarowego, opisanej w pkt 25 niniejszego wyroku, względem omawianych towarów i usług.
73. Ponadto, jak to również wskazał rzecznik generalny w pkt 105 opinii, w przypadku analizy całościowego wrażenia wywieranego na właściwym kręgu odbiorców przez zgłoszony znak towarowy akronim „BioID”, który pozbawiony jest charakteru odróżniającego, stanowi element dominujący wspomnianego znaku towarowego.
74. Co więcej, jak to również zauważył OHIM w pkt 21 spornej decyzji, elementy figuratywne i graficzne mają tak powierzchowny charakter, że nie nadają w żaden sposób charakteru odróżniającego zgłoszonemu znakowi towarowemu jako całości. Wspomniane elementy nie wykazują żadnej cechy, w szczególności w zakresie fantazyjności lub sposobu, w jaki zostały połączone, pozwalającej wspomnianemu znakowi towarowemu na pełnienie jego podstawowej funkcji towarów stosunku do towarów i usług, których dotyczy wniosek o rejestrację.
75. Wynika z tego, że zgłoszony znak towarowy pozbawiony jest charakteru odróżniającego w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94. W tych okolicznościach skargę na sporną decyzję należy oddalić.
W przedmiocie kosztów
76. Zgodnie z art. 122 regulaminu Trybunału Sprawiedliwości, jeżeli odwołanie jest zasadne i Trybunał orzeka wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie, rozstrzyga on o kosztach. Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu, stosowanym do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Z uwagi na to, że OHIM wniósł o obciążenie kosztami postępowania wnoszącą odwołanie, która przegrała niniejszą sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania w obu instancjach.
Sentencja
Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:
1) Wyrok Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie T-91/01 BioID przeciwko OHIM (Rec. str. II‑5159) zostaje uchylony.
2) Skarga na decyzję drugiej Izby Odwoławczej Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) z dnia 20 lutego 2001 r. zostaje oddalona.
3) Wnosząca odwołanie zostaje obciążona kosztami postępowania w obu instancjach.