WYROK TRYBUNAŁUz dnia 20 lutego 1979 r.(1)Rewe‑Zentral AGprzeciwko Bundesmonopolverwaltung für Branntwein(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Hessisches Finanzgericht)Środki o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych[…]W sprawie 120/78mającej
za przedmiot skierowany do Trybunału, na podstawie art. 177
traktatu EWG, przez Hessisches Finanzgericht (sąd finansowy dla kraju
związkowego Hesji) wniosek o wydanie, w ramach zawisłego przed
tym sądem sporu międzyRewe‑Zentral AG z siedzibą w Kolonii (Niemcy)aBundesmonopolverwaltung für Branntwein (federalnym monopolem spirytusowym)orzeczenia
w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni art. 30
i 37 traktatu EWG w świetle § 100 ust. 3
Branntweinmonopolgesetz_TRYBUNAŁ_w
składzie: H. Kutscher, prezes, J. Mertens de Wilmars
i A. J. Mackenzie Stuart, prezesi izb,
A. M. Donner, P. Pescatore, M. Sørensen,
A. O’Keeffe, G. Bosco i A. Touffait, sędziowie_rzecznik generalny: F. Capotorti_sekretarz: A. Van Houtte_wydaje następującyWyrok[…]Co do prawa1        Zważywszy,
że postanowieniem z dnia 28 kwietnia 1978 r., które
wpłynęło do Trybunału w dniu 22 maja tego roku, Hessisches
Finanzgericht zwrócił się na podstawie art. 177 traktatu EWG
z dwoma pytaniami prejudycjalnymi w przedmiocie wykładni
art. 30 i 37 traktatu EWG w celu uzyskania analizy
zgodności z prawem wspólnotowym przepisu prawa niemieckiego
dotyczącego sprzedaży wyrobów spirytusowych i ustalającego
minimalne stężenie alkoholu dla różnych kategorii wyrobów alkoholowych;2        zważywszy,
że z postanowienia odsyłającego wynika, iż skarżąca
w postępowaniu przed sądem krajowym zamierza dokonać przywozu
partii pochodzącego z Francji cassis de Dijon w celu
wprowadzenia go do obrotu w Republice Federalnej Niemiec;że
skarżąca zwróciła się do Bundesmonopolverwaltung z wnioskiem
o udzielenie jej zezwolenia na przywóz przedmiotowego wyrobu,
a organ ten poinformował ją, iż wyrób ten ze względu na
niewystarczające stężenie alkoholu nie posiada cech wymaganych do
dopuszczenia go do obrotu na terenie Republiki Federalnej Niemiec;3        że
Bundesmonopolverwaltung przyjął takie stanowisko na podstawie
§ 100 Branntweinmonopolgesetz (ustawy o monopolu spirytusowym)
oraz przepisów wydanych przez ten organ na mocy powołanego paragrafu
w celu ustalenia minimalnego stężenia alkoholu dla poszczególnych
kategorii likierów i innych napojów alkoholowych (Verordnung über
den Mindestweingeistgehalt von Trinkbranntweinen z dnia
28 lutego 1958 r., Bundesanzeiger nr 48 z dnia 11 marca 1958 r.);że
z powołanych przepisów wynika, iż wprowadzanie do obrotu likierów
owocowych, takich jak cassis de Dijon, jest poddane wymogowi minimalnego
stężenia alkoholu równego 25%, podczas gdy zawartość alkoholu
w przedmiotowym wyrobie znajdującym się w swobodnym obrocie we
Francji kształtuje się między 15 a 20%;4        że,
zdaniem skarżącej, konsekwencją określenia przez uregulowania
niemieckie minimalnego stężenia alkoholu jest fakt, iż znane produkty
alkoholowe pochodzące z innych państw członkowskich Wspólnoty nie
mogą być sprzedawane w Republice Federalnej Niemiec i że
przepis ten stanowi wobec tego ograniczenie swobodnego przepływu towarów
między państwami członkowskimi wykraczające poza ramy uregulowań obrotu
handlowego zastrzeżonych dla tych państw;że
w jej opinii chodzi w niniejszym przypadku o środek
o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w przywozie,
sprzeczny z art. 30 traktatu EWG;że,
ponieważ chodzi ponadto o przepis wydany  w ramach
zarządzania monopolem spirytusowym, skarżąca uważa, iż został naruszony
również art. 37, zgodnie z którym państwa członkowskie
dostosowują monopole państwowe o charakterze handlowym w taki
sposób, by po zakończeniu okresu przejściowego wykluczona była wszelka
dyskryminacja między jednostkami pochodzącymi z państw
członkowskich w stosunku do warunków zaopatrzenia i zbytu;5        że
w celu rozstrzygnięcia tego sporu Hessisches Finanzgericht
skierował dwa pytania, sformułowane w następujący sposób:a)      Czy
pojęcie środków o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych
w przywozie w rozumieniu art. 30 traktatu EWG należy
interpretować w ten sposób, że stosuje się ono również do ustalenia
minimalnego stężenia etanolu w napojach alkoholowych
przeznaczonych do spożycia przez ludzi, przewidzianego przez niemiecką
ustawę o monopolu spirytusowym, którego skutkiem jest brak
możliwości wprowadzenia do obrotu na terenie Republiki Federalnej
Niemiec tradycyjnych wyrobów z innych państw członkowskich,
w których stężenie etanolu jest niższe od ustalonego progu?b)      Czy
ustalenie takiego minimalnego stężenia etanolu mieści się
w pojęciu dyskryminacji między jednostkami pochodzącymi
z państw członkowskich w stosunku do warunków zaopatrzenia
i zbytu w rozumieniu art. 37 traktatu EWG?6        zważywszy,
że sąd krajowy zwraca się w ten sposób o uzyskanie elementów
wykładni pozwalających na dokonanie oceny, czy wymóg minimalnego
stężenia alkoholu może być objęty zawartym w art. 30 traktatu
zakazem stosowania jakichkolwiek środków o skutku równoważnym do
ograniczeń ilościowych w handlu między państwami członkowskimi czy
też zakazem wszelkiej dyskryminacji między jednostkami pochodzącymi
z państw członkowskich w stosunku do warunków zaopatrzenia
i zbytu w rozumieniu art. 37;7        że
należy w tym względzie zauważyć, iż art. 37 jest
postanowieniem specyficznym dla monopoli państwowych o charakterze
handlowym;że w konsekwencji powołane
postanowienie pozostaje bez znaczenia dla przepisów krajowych, które nie
dotyczą wykonywania przez monopol publiczny jego specyficznej funkcji,
czyli prawa wyłączności, lecz odnoszą się w sposób ogólny do
produkcji i wprowadzania do obrotu napojów alkoholowych,
niezależnie od tego, czy podlegają one temu monopolowi;że,
wobec powyższego, wpływ przepisów opisanych przez sąd krajowy na
wewnątrzwspólnotową wymianę handlową należy rozważyć wyłącznie
w świetle wymogów wynikających z art. 30, o którym
mowa w pytaniu pierwszym;8        że
wobec braku wspólnych uregulowań produkcji i wprowadzania do
obrotu alkoholu – jako że projekt rozporządzenia przekazany przez
Komisję Radzie w dniu 7 grudnia 1976 r. (Dz.U. C
309, str. 2) nie uzyskał jeszcze akceptacji Rady – do każdego
państwa członkowskiego należy uregulowanie w ramach jego terytorium
wszelkich kwestii dotyczących produkcji i wprowadzania do obrotu
alkoholu i napojów spirytusowych;że
przeszkody w wewnątrzwspólnotowym obrocie handlowym będące wynikiem
rozbieżności w krajowych przepisach regulujących wprowadzanie do
obrotu omawianych produktów muszą zostać zaakceptowane pod warunkiem, że
przepisy te mogą zostać uznane za niezbędne w celu
zadośćuczynienia nadrzędnym wymogom dotyczącym w szczególności
skuteczności kontroli podatkowej, ochrony zdrowia publicznego,
rzetelności transakcji handlowych i ochrony konsumentów;9        zważywszy,
że rząd Republiki Federalnej Niemiec, będący interwenientem
w postępowaniu, wysunął szereg argumentów, które, jego zdaniem,
uzasadniają zastosowanie przepisów dotyczących minimalnego stężenia
alkoholu w napojach spirytusowych, podkreślając względy dotyczące
ochrony zdrowia publicznego oraz ochrony konsumentów przed nieuczciwymi
praktykami handlowymi;10      zważywszy,
że w odniesieniu do kwestii ochrony zdrowia publicznego rząd
niemiecki podnosi, iż określenie minimalnego stężenia alkoholu przez
ustawodawstwo krajowe ma na celu zapobieganie rozpowszechnianiu napojów
spirytusowych na rynku krajowym, szczególnie napojów spirytusowych
o umiarkowanej zawartości alkoholu, jako że wyroby te w jego
opinii mogą szybciej powodować uzależnienie aniżeli napoje
o wyższym stężeniu alkoholu;11      zważywszy,
że rozważania te nie mają rozstrzygającego charakteru, gdyż konsument
ma do dyspozycji na rynku wyjątkowo zróżnicowaną gamę wyrobów
o niskim lub średnim stężeniu alkoholu i że ponadto istotna
część napojów alkoholowych o wysokim stężeniu alkoholu,
znajdujących się w swobodnym obrocie na rynku niemieckim, spożywana
jest zwyczajowo w postaci rozcieńczonej;12      zważywszy,
że rząd niemiecki podkreśla nadto, iż celem wprowadzenia niższego progu
stężenia alkoholu w odniesieniu do niektórych likierów jest
ochrona konsumentów przed nieuczciwymi praktykami producentów lub
dystrybutorów napojów spirytusowych;że
argumentacja ta opiera się na założeniu, iż obniżenie stężenia alkoholu
zapewnia przewagę konkurencyjną względem napojów o wyższym stężeniu
alkoholu, zważywszy na fakt, iż w składzie napojów alkohol jest,
ze względu na znaczące obciążenia podatkowe, którym podlega, elementem
najdroższym;że ponadto, w opinii tego
rządu, skutkiem dopuszczenia swobodnego obrotu wyrobami alkoholowymi,
pod warunkiem że w zakresie stężenia alkoholu odpowiadają one
normom kraju produkcji, byłoby wprowadzenie we Wspólnocie jako wspólnego
standardu najniższego stężenia alkoholu dopuszczonego
w którymkolwiek z państw członkowskich, a nawet
pozbawienie racji bytu wszelkich wymogów w tej dziedzinie, gdyż
przepisy wielu państw członkowskich nie zawierają jakiegokolwiek dolnego
progu tego typu;13      zważywszy,
że – jak słusznie zauważyła Komisja – ustalenie minimalnych wartości
granicznych w kwestii stężenia alkoholu w napojach może
przyczynić się do standaryzacji wprowadzanych do obrotu wyrobów
i ich nazewnictwa w celu zwiększenia przejrzystości transakcji
handlowych i ofert skierowanych do klientów;że
nie można jednak posunąć się aż do uznania bezwzględnie wymaganego
minimalnego stężenia alkoholu za podstawową gwarancję rzetelności
transakcji handlowych, podczas gdy z łatwością można zapewnić
nabywcom odpowiednią informację poprzez wprowadzenie wymogu wskazania
pochodzenia i stężenia alkoholu na opakowaniu wyrobu;14      zważywszy,
że z powyższych rozważań wynika, iż wymogi odnoszące się do
minimalnego stężenia alkoholu w napojach spirytusowych nie służą
realizacji leżącego we wspólnym interesie celu mogącego przeważać nad
wymogami swobody przepływu towarów, która stanowi jedną
z podstawowych zasad Wspólnoty;że
w praktyce skutek tego typu wymogów polega przede wszystkim na
zagwarantowaniu przewagi napojom o wysokim stężeniu alkoholu, co
powoduje wyłączenie z krajowego rynku produktów pochodzących
z innych państw członkowskich, które nie odpowiadają tej
charakterystyce;że wynika z tego
zatem, iż wprowadzony na mocy przepisów państwa członkowskiego
jednostronny wymóg dotyczący minimalnego stężenia alkoholu przy
wprowadzaniu do obrotu napojów spirytusowych stanowi niezgodną
z art. 30 traktatu przeszkodę w wymianie handlowej;że
nie istnieje zatem żaden uzasadniony powód, dla którego napoje
alkoholowe – pod warunkiem że są one legalnie produkowane
i wprowadzane do obrotu w jednym z państw członkowskich –
nie mogą być wprowadzane w każdym innym państwie członkowskim;
przy czym zbyt tych produktów nie może być objęty prawnym zakazem
sprzedaży napojów o stężeniu alkoholu niższym od progu określonego
w przepisach krajowych;15      że
w konsekwencji na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż zawarte
w art. 30 traktatu pojęcie „środki o skutku równoważnym
do ograniczeń ilościowych w przywozie” należy rozumieć w ten
sposób, że ustanowiony w tym artykule zakaz obejmuje również
ustalenie w przepisach państwa członkowskiego minimalnego progu
stężenia alkoholu w napojach spirytusowych przeznaczonych do
spożycia przez ludzi, w odniesieniu do przywozu napojów
alkoholowych legalnie wyprodukowanych i wprowadzonych do obrotu
w innym państwie członkowskim. W przedmiocie kosztów16      Zważywszy,
że koszty poniesione przez rządy Królestwa Danii i Republiki
Federalnej Niemiec oraz Komisję Wspólnot Europejskich, które
przedstawiły Trybunałowi uwagi, nie podlegają zwrotowi;17      że
dla stron postępowania przed Hessisches Finanzgericht niniejsze
postępowanie ma charakter incydentalny, do niego zatem należy
rozstrzygnięcie o kosztach;z powyższych względówTRYBUNAŁ_orzekając
w przedmiocie pytań skierowanych do niego przez Hessisches
Finanzgericht postanowieniem z dnia 28 kwietnia 1978 r.,
orzeka, co następuje:Zawarte
w art. 30 traktatu EWG pojęcie „środki o skutku
równoważnym do ograniczeń ilościowych w przywozie” należy rozumieć
w ten sposób, że ustanowiony w tym artykule zakaz obejmuje
również ustalenie w przepisach państwa członkowskiego minimalnego
progu stężenia alkoholu w napojach spirytusowych przeznaczonych do
spożycia przez ludzi, w odniesieniu do przywozu napojów
alkoholowych legalnie wyprodukowanych i wprowadzonych do obrotu
w innym państwie członkowskim.KutscherMertens de WilmarsMackenzie StuartDonnerPescatoreSørensenO’KeeffeBoscoTouffaitWyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 20 lutego 1979 r.Sekretarz       PrezesA. Van Houtte       H. Kutscher1 Język postępowania: niemiecki.