Wyrok Trybunału (siódma izba) z dnia 12 maja 2022 r. – Komisja/Włochy (Wartości dopuszczalne – NO2)
(sprawa C‑573/19)(1)
Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Środowisko naturalne – Dyrektywa 2008/50/WE – Jakość powietrza – Artykuł 13 ust. 1 i załącznik XI – Systematyczne i trwałe przekroczenie wartości dopuszczalnych dla dwutlenku azotu (NO2) w określonych strefach i aglomeracjach włoskich – Artykuł 23 ust. 1 – Załącznik XV – „Jak najkrótszy” okres przekroczenia – Odpowiednie środki
1.      Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Przedmiot sporu – Określenie w trakcie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi – Uwzględnienie okoliczności faktycznych, które zaistniały po wydaniu uzasadnionej opinii – Przesłanki – Okoliczności faktyczne mające ten sam charakter i stanowiące to samo zachowanie, co okoliczności pierwotne
(art. 258 TFUE)
(zob. pkt 71)
2.      Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Przedmiot sporu – Określenie w trakcie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi – Bardziej szczegółowe sformułowanie zarzutów w replice bez zmiany i bez rozszerzenia przedmiotu sporu – Dopuszczalność
(art. 258 TFUE)
(zob. pkt 72)
3.      Środowisko naturalne – Zanieczyszczenie powietrza – Jakość powietrza – Dyrektywa Rady 2008/50 – Wartości dopuszczalne dla ochrony zdrowia ludzkiego – Systematyczne i trwałe przekraczanie – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50, art. 13 ust. 1, załącznik XI)
(zob. pkt 74–76, 92–98; pkt 1 sentencji)
4.      Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Charakter obiektywny – Źródło uchybienia – Brak wpływu
(art. 258 TFUE)
(zob. pkt 109–100)
5.      Środowisko naturalne – Zanieczyszczenie powietrza – Jakość powietrza – Dyrektywa Rady 2008/50 – Wartości dopuszczalne dla ochrony zdrowia ludzkiego – Dwutlenek azotu – Przekroczenie – Skutki – Obowiązek sporządzenia przez państwo członkowskie planu zapobiegawczego – Termin – Brak przyjęcia odpowiednich i skutecznych środków zapewniających, by okres przekroczenia był jak najkrótszy – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50, art. 13 ust. 1, art. 23 ust. 1, załączniki XI, XV sekcja A)
(zob. pkt 150–168; pkt 1 sentencji)
6.      Środowisko naturalne – Zanieczyszczenie powietrza – Jakość powietrza – Dyrektywa Rady 2008/50 – Przekroczenie dopuszczalnych wartości jakości powietrza – Obowiązek sporządzenia planu zapobiegawczego – Termin – Ustalenie zbyt długiego terminu – Niedopuszczalność – Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego
(dyrektywa 2008/50 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 23 ust. 1)
(zob. pkt 169–173)
Sentencja
1)
Republika Włoska, nie zapewniając, by nie przekraczano w sposób systematyczny i trwały rocznej wartości dopuszczalnej ustalonej dla dwutlenku azotu (NO2),
–        od 2010 r. do 2018 r. włącznie, w strefach IT0118 (aglomeracja Turyn), IT0306 (aglomeracja Mediolanu), IT0307 (aglomeracja Bergamo), IT0308 (aglomeracja Brescia), IT0711 (gmina Genua), IT0906 (aglomeracja Florencji) i IT1215 (aglomeracja rzymska),
–        od 2010 r. do 2017 r. włącznie w strefie IT0309 (strefa A – strefa silnie zurbanizowana),
–        od 2010 r. do 2012 r. i od 2014 r. do 2018 r. włącznie, w strefie IT 1912 (aglomeracja Katanii), oraz
–        od 2010 r. do 2012 r. i od 2014 r. do 2017 r. włącznie, w strefie IT 1914 (obszary przemysłowe),
uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 13 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy w związku z załącznikiem XI do niej oraz nie przyjmując, począwszy od dnia 11 czerwca 2010 r., środków odpowiednich do zapewnienia przestrzegania rocznej wartości dopuszczalnej dla NO2 we wszystkich tych strefach, i, w szczególności, nie zapewniając, aby plany ochrony jakości powietrza przewidywały środki odpowiednie do zapewnienia, że okres przekroczenia jest jak najkrótszy, uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 23 ust. 1 tej dyrektywy w związku z jej załącznikiem XV sekcja A.
2)
Republika Włoska zostaje obciążona kosztami postępowania.
1 Dz.U. C 305 z 9.9.2019.