62020CC0237
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
PITRUZZELLA
ippreżentati fid‑9 ta’ Diċembru 2021 (
1
)
Kawża C‑237/20
Federatie Nederlandse Vakbeweging
vs
Heiploeg Seafood International BV,
Heitrans International BV
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Hoge Raad der Nederlanden (il‑Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 2001/23/KE – Artikolu 5(1) – Trasferiment tal-impriża – Żamma tad-drittijiet tal‑ħaddiema – Deroga – Proċedura ta’ insolvenza – Pre‑pack – Sopravvivenza tal-impriża”
1.
Din it-talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi) tippermetti lill‑Qorti tal‑Ġustizzja tagħti deċiżjoni mill-ġdid dwar il-kwistjoni tar‑relazzjoni li teżisti bejn l-istitut tal-pre‑pack, kif żviluppat fil-Pajjiżi l-Baxxi, u d-deroga prevista mill-Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23/KE miż-żamma tad-drittijiet mogħtija minn din id-direttiva lill-ħaddiema fil-każ ta’ trasferimenti ta’ impriżi, stabbilimenti jew partijiet tagħhom (
2
).
2.
Fid-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi, il-pre‑pack hija proċedura mhux prevista mid‑dritt, iżda ta’ oriġini u applikazzjoni ġurisprudenzjali, li sseħħ qabel id‑dikjarazzjoni ta’ falliment tad-debitur u li fil-kuntest tagħha jiġi ppreparat il‑bejgħ tal-impriża, jew ta’ parti minnha, li taqa’ fil-patrimonju tad-debitur li jkun sejjer jiġi llikwidat, bejgħ li mbagħad iseħħ immedjatament wara d-dikjarazzjoni tal-falliment. Il-kwistjoni li tqum f’din il-kawża hija jekk, u fuq liema kundizzjonijiet, din il‑proċedura taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija deroga.
3.
Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ttrattat din il-kwistjoni fis-sentenza tat‑22 ta’ Ġunju 2017, Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C‑126/16, EU:C:2017:489, iktar ’il quddiem is-“sentenza Smallsteps”). Din is-sentenza madankollu rriżultat f’dibattitu ġenerali fil-Pajjiżi l‑Baxxi kemm ġurisprudenzjali, kif ukoll dottrinali (
3
). F’dan il-kuntest ta’ inċertezza legali, il-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi), iddeċidiet li tressaq lill-Qorti tal-Ġustizzja din it‑talba għal deċiżjoni preliminari sabiex tikseb iktar kjarifiki, bl‑indikazzjoni ta’ sensiela ta’ elementi li jiddifferenzjaw il-pre‑pack suġġett tal-kawża pendenti quddiemha minn dak suġġett tal-kawża li minnha oriġinat is-sentenza Smallsteps.
I. Il-kuntest ġuridiku
A.
Id-dritt tal-Unjoni
4.
L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/23 jipprevedi li: “Id-drittijiet u l-obbliġi ta’ min jagħmel it-trasferiment ikkawżati minn kuntratt ta’ mpjieg jew minn relazzjoni ta’ mpjieg eżistenti fid-data tat-trasferiment għandhom, minħabba dan it-trasferiment, jiġu trasferiti lil min lilu jsir it-trasferiment.”
5.
L-Artikolu 4(1) tal-istess direttiva jipprevedi li t-trasferiment tal‑impriża “m’għandux fih innifsu jikkostitwixixi bażi għal tkeċċija minn min jagħmel it‑trasferiment jew minn min lilu jsir it-trasferiment”, mingħajr preġudizzju għall‑possibbiltà li wieħed jirrikorri għat‑tkeċċijiet, fil-każ li dawn ikunu ġġustifikati minn “raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ l-organizzazzjoni li jinvolvu bidliet fin-nies li jkunu jaħdmu”.
6.
L-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/23 jipprevedi deroga mis-sistema ta’ protezzjonijiet deskritta hawn u jistabbilixxi:
“1.   Sakemm l-Istati Membri ma jipprovdux xort’ oħra, l-Artikoli 3 u 4 m’għandhomx japplikaw għal kull trasferiment ta’ impriża, negozju jew parti minn impriża jew negozju meta min ikun qed jagħmel it‑trasferiment huwa s-suġġett ta’ proċedimenti ta’ falliment jew ta’ xi proċedimenti analogi ta’ falliment li kienu istitwiti bl-iskop tal‑likwidazzjoni ta’ l-assi ta’ min qed jagħmel it-trasferiment u huma taħt is-superviżjoni ta’ awtorità pubblika kompetenti (li tista’ tkun prattikant tal-falliment awtorizzat minn awtorità pubblika kompetenti).
2.   Meta l-Artikoli 3 u 4 japplikaw għal trasferiment waqt proċedimenti ta’ falliment li nfetħu għar-rigward ta’ min jagħmel it-trasferiment (kemm jekk dawk il-proċedimenti jkunu nbdew bl-iskop tal‑likwidazzjoni ta’ l-assi ta’ min ikun qed jagħmel it-trasferiment kemm jekk le) u sakemm dawn il-proċedimenti jkunu taħt is‑superviżjoni ta’ awtorità pubblika kompetenti (li tista’ tkun prattikant tal‑falliment determinat mil-liġi nazzjonali) Stat Membru jista’ jipprovdi li:
[…]
(b)
min lilu jsir it-trasferiment, min jagħmel it-trasferiment jew il‑persuna jew persuni li jeżerċitaw il-funzjonijiet ta’ min jagħmel it-trasferiment, min-naħa wahda, u r-rappreżentanti ta’ l-impjegati min-naħa l-oħra jistgħu jaqblu li jsiru tibdiliet, sa fejn tippermetti l-liġi jew il-prattika kurrenti, għat-termini u l-kundizzjonijiet ta’ l‑impjieg ta’ l-impjegati ddisinjati għas-salvagwardja ta’ l‑opportunitajiet ta’ l-impjieg billi jiżguraw is-soppravivenza ta’ l‑impriża, in-negozju jew parti mill-impriża jew min-negozju.
[…]
4.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri approprjati bl-iskop li jipprevjenu l‑użu ħażin tal-proċedimenti ta’ falliment b’tali mod li jċaħħdu lill‑impjegati mid‑drittijiet previsti f’din id-Direttiva”.
B.
Id-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi
7.
Ir-regoli li, fid-dritt nazzjonali tal-Pajjiżi l-Baxxi, jirregolaw id‑drittijiet tal‑ħaddiema fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi u li jinkludu d-dispożizzjonijiet ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva 2001/23, huma inklużi fl-Artikoli 7:662 sa 7:666 u l‑Artikolu 7:670(8) tal-Burgerlijk Wetboek (il-Kodiċi Ċivili, iktar ’il quddiem il‑“BW”).
8.
Skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 7:663 tal-BW, “[i]t-trasferiment ta’ impriża jinkludi ex officio t-trasferiment, liċ-ċessjonarju, tad-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw f’dak il-mument, għall-persuna li timpjega f’din l-impriża, minn kuntratt ta’ xogħol li jkun hemm bejnu stess u ħaddiem tal-impriża”.
9.
L-Artikolu 7:666(a) tal-BW, li jipprevedi deroga mill‑prinċipju hawn fuq imsemmi, jipprevedi li “[l]-Artikoli 7:662 sa 7:665 u l-Artikolu 7:670(8) ma għandhomx japplikaw għat‑trasferiment ta’ impriża meta […] il-persuna li timpjega tiġi ddikjarata fi stat ta’ falliment u meta l-impriża tidħol fil-massa tal‑insolvenza”.
10.
Il-proċedura ta’ falliment fil-Pajjiżi l-Baxxi hija rregolata mill‑Faillissementswet (il-Liġi dwar il-Falliment, iktar ’il quddiem il-“FW”) u hija intiża għal-likwidazzjoni tal-assi tad-debitur. Hija għandha bħala għan id‑diviżjoni tal-patrimonju tad-debitur bejn il-massa tal-kredituri u hija intiża għall‑kisba tal‑ogħla dħul possibbli għall-massa tal-kredituri. Fis-sentenza li tiddikjara l-istat ta’ falliment tad-debitur jinħatar kuratur kif ukoll imħallef superviżorju.
11.
Il-pre‑pack hija proċedura, kif intqal, li ma hijiex irregolata mil‑liġi iżda għandha oriġini ġurisprudenzjali, li fuq il-bażi tagħha l‑falliment ta’ impriża jiġi ppreċedut minn fażi preparatorja, li fil‑kuntest tagħha tiġi nnegozjata fid-dettall iċ‑ċessjoni tal-impriża jew ta’ parti minnha.
12.
Din il-fażi preparatorja tinfetaħ dejjem fuq inizjattiva tal-impriża ddestinata għall-falliment, li titlob lill-awtorità ġudizzjarja taħtar “kuratur prospettiv” u “imħallef superviżur prospettiv”. L-organi msemmija, f’din il-fażi preliminari, ikunu nieqsa mill-poteri awtoritattivi, jiġifieri rappreżentattivi tal-impriża u/jew tal-massa tal‑kredituri.
13.
Wara n-negozjati tal-att ta’ ċessjoni, tinbeda l-proċedura ta’ falliment, li fil‑kuntest tagħha l-qorti taħtar imħallef superviżorju u kuratur (ġeneralment l‑istess persuni maħtura matul il-proċedura tal-pre‑pack). Il-kuratur jimplimenta l‑att ta’ ċessjoni, hekk kif miftiehem fil‑fażi preliminari, immedjatament wara d‑dikjarazzjoni ta’ falliment, sabiex jiġu evitati interruzzjonijiet tal-attività imprenditorjali.
14.
Attwalment hemm abbozz ta’ liġi li huwa suġġett ta’ diskussjoni quddiem il-Parlament tal-Pajjiżi l-Baxxi sabiex jirregola b’mod leġiżlattiv il-pre‑pack bil‑għan li jagħti bażi normattiva għal dan l-istitut u li jiżgura ċ-ċertezza legali (
4
).
II. Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
15.
Il-grupp Heiploeg (iktar ’il quddiem l-“Ex Grupp Heiploeg”) ġie kkostitwit minn serje ta’ kumpanniji attivi fil-kummerċ bl-ingrossa ta’ prodotti tas-sajd. Fl‑eżerċizzji tal‑2011 u 2012, dan il-grupp sofra telf sinjifikattiv. Wara li l‑Kummissjoni Ewropea imponiet fl‑2013 sanzjoni pekunjarja serja minħabba t‑twettiq ta’ illegalità antikompetittiva, dan il-grupp sab ruħu f’sitwazzjoni ta’ diffikultà finanzjarja gravi.
16.
Minn dan il-punt ġiet ikkunsidrata l-possibbiltà li tinfetaħ proċedura pre‑pack. Ġew mistiedna diversi persuni sabiex jippreżentaw offerta għall-akkwist tal-ishma tal-grupp. Minn tliet offerti magħmula, dik ta’ Parlevliet en Van der Plas Beheer BV ġiet ikkunsidrata bħala l‑aħjar u għalhekk kien ma’ din il-kumpannija li sussegwentement tkomplew it-trattattivi.
17.
Fis‑16 ta’ Jannar 2014, fuq talba tal-Ex Grupp Heiploeg, ir‑Rechtbank Noord-Nederland (il-Qorti Distrettwali ta’ Noord‑Nederland, il-Pajjiżi l-Baxxi), ħatret żewġ kuraturi prospettivi u mħallef superviżorju prospettiv.
18.
L-ordni tal-ħatra stabbilixxa li l-għan tal-miżura kien li jinkiseb l‑ogħla dħul possibbli f’isem il-massa tal-kredituri; il-ħatra tal-kuraturi prospettivi kienet toffri l-possibbiltà li jiġi ppreparat b’mod ordnat bejgħ jew riorganizzazzjoni minn sitwazzjoni ta’ insolvenza; il-kuraturi prospettivi u l-imħallef superviżorju prospettiv ma kellhom ebda kompetenza jew missjoni legali; huma kienu jinħatru sabiex josservaw, jinformaw ruħhom jiġu informati u setgħu jesprimu l‑perspettiva tagħhom u, jekk kien ikun il-każ, jagħtu parir, mingħajr preġudizzju għall-obbligu tal-Ex Grupp Heiploeg li jikkoopera bis-sħiħ magħhom; jekk il-qorti kellha tqis li l-imsemmija obbligi ma jkunux ġewx osservati, hija kellha l‑possibbiltà li tislet il-konklużjonijiet neċessarji u b’mod partikolari li taħtar kuratur ieħor fil-kuntest tal-falliment sussegwenti.
19.
Fis‑27 ta’ Jannar 2014, l-Ex Grupp Heiploeg talab lill-imsemmija qorti li jiġi ddikjarat fi stat ta’ falliment u, fit‑28 ta’ Jannar 2014 ta’ wara, din il-qorti laqgħet it-talba, billi ħatret żewġ kuraturi prospettivi u l-imħallef superviżorju prospettiv bħala organi tal-proċedura ta’ falliment.
20.
Fil-lejl ta’ bejn it‑28 u d‑29 ta’ Jannar 2014 ġie konkluż il‑kuntratt li permezz tiegħu l-kumpanniji li jagħmlu parti mill-grupp ta’ Parlevliet en Van der Plas Beheer BV (iktar ’il quddiem “Heiploeg il‑Ġdida”) akkwistaw il-parti l-kbira tal-azjenda tal-Ex Grupp Heiploeg, inkluż il-bini tiegħu.
21.
Minn madwar 300 impjegat taċ-ċedenti, 210 ġew ingaġġati miċ‑ċessjonarja, b’kundizzjonijiet tax-xogħol inqas favorevoli, minkejja li ġeneralment kienu qegħdin iwettqu l-istess funzjonijiet diġà mwettqa fl‑istess post tax-xogħol.
22.
Fil-kuntest tal-kawża prinċipali, il-Federatie Nederlandse Vakbeweging (iktar ’il quddiem il-“FNV”), organizzazzjoni sindakali, appellat fil-kassazzjoni s‑sentenza li permezz tagħha l-Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (il-Qorti tal‑Appell ta’ Arnhem-Leeuwarden, il‑Pajjiżi l-Baxxi) qieset li, bis-saħħa tad‑dispożizzjoni nazzjonali ta’ traspożizzjoni tal-Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23, Heiploeg il‑Ġdida ma kinitx obbligata tirrispetta l‑kundizzjonijiet ta’ xogħol tal‑impjegati tagħha kif kienu fis-seħħ qabel it‑trasferiment. Il-FNV titlob, essenzjalment, lill-qorti tar-rinviju tiddikjara li l‑trasferiment tal‑impriża tal-Ex Grupp Heiploeg ikun suġġett għall-protezzjonijiet previsti mid-Direttiva 2001/23 u li, fuq il-bażi ta’ interpretazzjoni konformi mad‑direttiva tal‑Artikoli 7:662 et seq. tal-BW, ir-relazzjoni tax-xogħol tal‑impjegati kollha taċ-ċedenti titkompla bl-istess kundizzjonijiet taċ-ċessjonarja.
23.
Wara li ppreżentat il-proċedura ta’ falliment u l-proċedura ta’ pre‑pack fil‑Pajjiżi l-Baxxi (
5
), il-qorti tar-rinviju tippremetti li f’din il‑kawża hija stabbilita l‑eżistenza tal-ewwel kundizzjoni prevista fl‑Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 għall-applikazzjoni tad-deroga rregolata minnha, jiġifieri s-suġġettar tal-Ex Grupp Heiploeg għal proċedura ta’ falliment. Hija tippremetti wkoll li, f’din il-kawża, il‑falliment ta’ dan il-grupp kien inevitabbli. Il-qorti tar-rinviju tindika madankollu li din għadha trid tagħti deċiżjoni dwar jekk fir-rigward tal‑pre‑pack li huwa s‑suġġett ta’ din il-kawża jeżistux l-ewwel u t-tielet kundizzjoni previsti minn din id-dispożizzjoni.
24.
F’dak li jirrigwarda t-tieni kundizzjoni, li tgħid li għandha teżisti proċedura intiża għal-likwidazzjoni tal-assi, il-qorti tar-rinviju tindika li, f’din il-kawża, il‑pre‑pack kellha l-għan li tikseb it-twettiq tal-iktar dħul possibbli favur il-massa tal-kredituri. Dik il-qorti tagħmel riferiment, inter alia, għall-ordni ta’ ħatra taż‑żewġ kuraturi prospettivi u tal‑imħallef superviżorju prospettiv u għall-analiżi magħmula minn dawn iż-żewġ kuraturi qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment (
6
).
25.
Fir-rigward tat-tielet kundizzjoni, li tgħid li l-likwidazzjoni għandha sseħħ taħt il-kontroll ta’ awtorità pubblika kompetenti, il-qorti tar-rinviju tindika li f’din il-kawża l-kontroll minn awtorità pubblika kompetenti previst fil-proċedura ta’ falliment mid-dritt tal-Pajjiżi l‑Baxxi ma ġiex kompromess minn dak li seħħ matul il-proċedura ta’ pre‑pack qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment (
7
).
26.
Minkejja l-kunsiderazzjonijiet preċedenti, fid-dawl tas-sentenza Smallsteps u ta’ serje ta’ elementi, indikati fid-domandi preliminari, li jiddifferenzjaw il‑proċedura ta’ pre‑pack f’din il-kawża minn dik fil‑kawża Smallsteps, il-qorti tar-rinviju tqis li jeżisti dubju raġonevoli fir-rigward tal-eżistenza taż-żewġ rekwiżiti msemmija f’din il-kawża. Fir-rigward ta’ din is-sentenza, il-qorti tar‑rinviju tosserva, fl-ewwel lok, li fid-dawl tal-espressjoni “suġġett għall‑verifika mill-qorti tar‑rinviju”, fil-punt 50 ta’ din is-sentenza, fi kwalunkwe każ hija l-qorti nazzjonali li għandha tevalwa jekk il-pre‑pack inkwistjoni f’tilwima huwiex tal-istess natura ta’ dak li kien is-suġġett tas-sentenza Smallsteps. Fit-tieni lok, id-domanda preliminari fil-kawża Smallsteps ma esponietx b’mod eżawrjenti d-dritt dwar il-falliment tal-Pajjiżi l‑Baxxi, u lanqas l‑għan u l-modalitajiet tat-twettiq tal-pre‑pack. Fit‑tielet lok, f’din il-kawża, kuntrarjament għall-kawża Smallsteps, in‑negozjati rigward it-trasferiment tal‑impriża inkwistjoni ma seħħewx ma’ impriża marbuta maċ-ċedenti.
27.
F’dawn iċ-ċirkustanzi l-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal‑Pajjiżi l-Baxxi) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura u li tagħmel lill-Qorti tal‑Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1.
L-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 […] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kundizzjoni li ‘proċedimenti ta’ falliment jew […] proċedimenti analogi ta’ falliment [huma] istitwiti bl-iskop tal‑likwidazzjoni ta’ l-assi ta’ min qed jagħmel it-trasferiment’ hija ssodisfatta, jekk i) il-falliment tal-persuna li qed tagħmel it‑trasferiment ikun inevitabbli u din il-persuna tkun, għaldaqstant, effettivament insolventi, ii) skont id-dritt Olandiż, l-għan tal‑proċedura ta’ falliment huwa li jinkiseb l-ogħla rendiment possibbli għall-kredituri kollha flimkien permezz tal-likwidazzjoni tal-assi tad-debitur, u iii) f’hekk imsejjaħ ‘pre‑pack’ qabel id‑dikjarazzjoni ta’ falliment, jitħejja t-trasferiment (ta’ parti) mill‑impriża, trasferiment li jiġi eżegwit biss wara d-dikjarazzjoni ta’ falliment, fid-dawl tal-fatt li iv) il-kuratur prospettiv maħtur mir-rechtbank (qorti) għandu jkun iggwidat, qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment, mill‑interessi tal-kredituri kollha flimkien kif ukoll minn interessi kollettivi bħall-importanza li jinżamm l-impjieg u l‑imħallef superviżorju prospettiv maħtur ukoll mir-rechtbank (qorti) għandu jara li dan iseħħ, v) l-għan tal‑pre‑pack huwa li jippermetti, fil-proċedura sussegwenti ta’ falliment, mod ta’ likwidazzjoni li fil-kuntest tiegħu (parti mill-)impriża avvjata (going concern) li tagħmel parti mill-assi tal-persuna li qed tagħmel it-trasferiment tinbiegħ b’tali mod li jinkiseb l-ogħla rendiment possibbli għall-kredituri kollha flimkien u b’mod li jinżamm l-impjieg, sa fejn huwa possibbli, u vi) il-mod kif tiġi organizzata l-proċedura jiggarantixxi li dan l-għan ikun effettivament dak li jservi ta’ gwida?
2.
L-Artikolu 5(1) tad-Direttiva għandu jiġi interpretat fis-sens li l‑kundizzjoni li ‘proċedimenti ta’ falliment jew […] proċedimenti analogi ta’ falliment […]huma taħt is-superviżjoni ta’ awtorità pubblika kompetenti’ hija ssodisfatta, jekk it-trasferiment (ta’ parti) mill-impriża jitħejja f’pre‑pack qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment u jiġi eżegwit wara d-dikjarazzjoni ta’ falliment, u i) [dawn il-preparattivi] jiġu osservati, qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment, minn kuratur prospettiv u minn imħallef superviżorju prospettiv, maħtura mir-rechtbank (qorti) iżda li ma għandhom l‑ebda kompetenza legali, ii) skont id-dritt Olandiż, il-kuratur prospettiv għandu jkun iggwidat, qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment, mill-interessi tal-kredituri kollha flimkien kif ukoll minn interessi kollettivi oħra, bħaż-żamma tal-impjieg, u l‑imħallef superviżorju prospettiv għandu jara li dan iseħħ, iii) il‑kompiti tal‑kuratur prospettiv u tal-imħallef superviżorju prospettiv ma humiex differenti minn dawk tal-kuratur u tal‑imħallef superviżorju fil-falliment, iv) il-ftehim li abbażi tiegħu l-impriża tiġi ttrasferita u li jkun tħejja matul il‑pre‑pack jiġi konkluż u eżegwit biss wara d-dikjarazzjoni tal-falliment, v) ir‑rechtbank (qorti) tista’, mad-dikjarazzjoni tal-falliment, taħtar persuni oħra minbarra l-kuratur prospettiv jew l-imħallef superviżorju prospettiv bħala kuratur jew imħallef superviżorju, u vi) l-istess rekwiżiti ta’ oġġettività u ta’ indipendenza jgħoddu għall-kuratur u għall-imħallef superviżorju bħal dawk li jgħoddu għal kuratur u għal imħallef superviżorju f’falliment li ma jkunx ippreċedut minn pre‑pack u, indipendentement minn kemm ikunu involuti qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment, huma marbuta, abbażi tal-missjoni legali tagħhom, li jiddeċiedu jekk it-trasferiment (ta’ parti) mill-impriża mħejji qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment ikunx fl‑interess tal-kredituri kollha flimkien u, jekk huma jirrispondu fin-negattiv għal din id-domanda, huma għandhom jiddeċiedu li dan it-trasferiment ma huwiex ser isir, filwaqt li huma jibqgħu kompetenti sabiex jiddeċiedu għal raġunijiet oħra, pereżempju minħabba li interessi kollettivi oħra, bħall‑importanza tal-impjieg, imorru kontra dan it-trasferiment, li t‑trasferiment (ta’ parti) mill-impriża mħejji qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment ma huwiex ser isir?”
III. Analiżi legali
28.
Id-domanda preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju tirrigwarda l‑interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23. Din ir-regola tipprevedi deroga mis-sistema ta’ protezzjonijiet tal‑ħaddiema prevista mill-Artikoli 3 u 4 tal-istess direttiva fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi jew parti ta’ impriżi u tipprevedi li, sakemm l‑Istati Membri ma jipprevedux mod ieħor, din is-sistema ta’ protezzjonijiet ma tapplikax fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriża, fil-każ ta’ tliet preżupposti kumulattivi: (i) li ċ-ċedent ikun suġġett għal proċedura ta’ falliment jew għal proċedura ta’ insolvenza analoga; (ii) li din il-proċedura tkun inbdiet għall-finijiet tal-likwidazzjoni tal-assi taċ‑ċedent; (iii) li din tkun taħt il-kontroll ta’ awtorità pubblika kompetenti (
8
).
29.
Iż-żewġ domandi preliminari mqajma mill-qorti tar-rinviju huma intiżi li jiċċaraw jekk, f’din il-kawża, humiex issodisfatti t-tieni u t-tielet waħda minn dawn il-kundizzjonijiet, meħuda inkunsiderazzjoni s‑sentenza Smallsteps imsemmija u fid-dawl tal-elementi, indikati f’dawn id-domandi, li jikkaratterizzaw il-proċedura pre‑pack inkwistjoni u li jagħmlu lil din il-proċedura differenti minn dik li hija s‑suġġett tas-sentenza Smallsteps.
30.
Sabiex tingħata risposta għal dawn id-domandi, inqis li huwa opportun, preliminarjament, li titwettaq analiżi sistematika tad‑Direttiva 2001/23, u li tiġi eżaminata l-ġurisprudenza li tirrigwarda l-Artikolu 5(1) ta’ din id-direttiva. Fuq il‑bażi ta’ din l-analiżi sejjer imbagħad nirrispondi għad-domandi magħmula mill‑qorti tar-rinviju.
A.
Osservazzjonijiet preliminari
1. Analiżi sistematika tad-Direttiva 2001/23
31.
Is-sistema Ewropea taż-żamma tad-drittijiet tal-ħaddiema fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi ġiet oriġinarjament adottata f’direttiva tal‑1977 (
9
) fil‑kuntest ta’ serje ta’ miżuri normattivi intiżi li jipproteġu d‑drittijiet tal‑ħaddiema fid-dawl tar-ristrutturazzjonijiet tal-azjendi li seħħew wara l-kriżi ekonomika tal-bidu tal-istess deċennju (
10
). Id‑Direttiva 77/187 imbagħad ġiet emendata bid-Direttiva 98/50/KE (
11
) u, fl-aħħar nett, issostitwita mid‑Direttiva 2001/23 tal-lum.
32.
Kif jista’ jiġi dedott, barra mill-kontenut dispożittiv tagħha, ukoll mit-tielet u r-raba’ premessa u mill-invokazzjoni, fil-ħames premessa, tal-Karta Komunitarja tad-Drittijiet Soċjali Fundamentali tal‑Ħaddiema, adottata fid‑9 ta’ Diċembru 1989, il-protezzjoni tal‑ħaddiema hija skop fundamentali tad‑Direttiva 2001/23.
33.
B’mod partikolari, permezz tal-introduzzjoni ta’ din in‑normattiva kien intiż li jiġi evitat li t-trasferiment tal-impriża jkun l‑okkażjoni għat-tnaqqis fil‑forza tax-xogħol u t-tnaqqis fit-trattament ekonomiku u normattiv applikat għall-ħaddiema (
12
). Kif iddeċidiet repetutament il-Qorti tal-Ġustizzja, id‑Direttiva 2001/23, hija intiża, fil‑fatt, li tiżgura ż-żamma tad-drittijiet tal‑ħaddiema fil-każ ta’ bdil fit‑tmexxija tal-impriża billi tippermettilhom jibqgħu fis-servizz tal‑persuna l-ġdida li timpjega bl-istess kundizzjonijiet bħal dawk miftiehma maċ-ċedent. Il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk iċċarat li l-għan tal‑imsemmija direttiva huwa li tiġi żgurata, sa fejn ikun possibbli, il‑kontinwazzjoni tal-kuntratti jew tar-relazzjonijiet ta’ impjieg, mingħajr tibdil, maċ-ċessjonarju, sabiex jiġi evitat li l-ħaddiema kkonċernati jitqiegħdu f’pożizzjoni inqas favorevoli sempliċement minħabba dan it-trasferiment (
13
).
34.
Id-Direttiva 2001/23 għalhekk tikkostitwixxi strument implimentattiv tal‑politika soċjali tal-Unjoni Ewropea, li jfittex – billi jikkorreġi u jikkumpensa s‑suq – li jintlaħqu għanijiet soċjali u, b’mod partikolari, il-protezzjoni tad‑drittijiet tal-ħaddiema, illum stabbiliti anki fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (
14
), u l‑protezzjoni ta’ “[żvilupp] tar-riżorsi umani bil-mira ta’ livell għoli ta’ mpjieg li jdum għal żmien twil u l-ġlieda kontra l-esklużjoni”, kif imsemmi fl-Artikolu 151 TFUE.
35.
F’dan id-dawl, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat diversi drabi li, peress li din il-protezzjoni għandha natura inderogabbli u għalhekk ma hijiex għad‑dispożizzjoni tal-partijiet fil-kuntratt tax-xogħol, ir-regoli tad‑Direttiva 2001/23 għandhom jitqiesu li huma imperattivi inkwantu ma huwiex permess li l-Istati Membri jidderogaw minnhom b’mod li jkun ta’ żvantaġġ għall‑impjegati (
15
).
36.
Fil-kuntest tat-tfittxija ta’ dawn l-għanijiet, id-Direttiva 2001/23 tipprevedi, minn naħa, fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 3(1), it-trasferiment ipso iure għaċ‑ċessjonarju, sempliċement minħabba t-trasferiment tal‑impriża, tad-drittijiet u tal‑obbligi taċ-ċedent li joriġinaw minn kuntratt ta’ xogħol jew minn relazzjoni ta’ xogħol eżistenti fid-data tat‑trasferiment (
16
).
37.
Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva jipproteġi lill‑ħaddiema mit-tkeċċija mwettqa miċ-ċedent jew miċ‑ċessjonarju abbażi biss tal‑imsemmi trasferiment. Din id‑dispożizzjoni ma tippreġudikax tkeċċijiet li jistgħu jseħħu għal raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ organizzazzjoni li jinvolvu bidliet fin-nies li jkunu jaħdmu. F’dan ir-rigward il-Qorti tal-Ġustizzja ċċarat li jirriżulta minn kliem din id-dispożizzjoni li t-tkeċċijiet li jseħħu fil‑kuntest ta’ trasferiment ta’ impriża għandhom ikunu motivati minn raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ organizzazzjoni li jinvolvu bidliet fin-nies li jkunu jaħdmu li ma jkunux intrinsikament relatati mal‑imsemmi trasferiment (
17
).
38.
Permezz ta’ deroga minn dawn id-dispożizzjonijiet, l‑Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23 jistabbilixxi li s-sistema ta’ protezzjoni skont l-Artikoli 3 u 4 ma tapplikax għat-trasferiment ta’ impriżi mwettqa fil-kundizzjonijiet speċifikati minn din id‑dispożizzjoni, imsemmija fil-punt 28 preċedenti, sakemm l-Istati Membri ma jistabbilixxux mod ieħor (
18
).
39.
F’dan ir-rigward il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat diversi drabi li, peress li l‑imsemmi Artikolu 5(1), bħala prinċipju, jagħmel inapplikabbli s-sistema ta’ protezzjoni tal-ħaddiema fil-każ ta’ ċerti trasferimenti ta’ impriża u jiddevja għalhekk mill-għan prinċipali li huwa l-bażi ta’ din id-direttiva, għandu neċessarjament ikun suġġett għal interpretazzjoni stretta (
19
).
40.
Barra minn hekk, l-Artikolu 5(2) tad-Direttiva 2001/23 jippreċiża li, meta l‑Artikoli 3 u 4 tagħha jkunu japplikaw għal trasferiment ta’ impriża, indipendentement mill-fatt li l-proċedura ta’ insolvenza tkun infetħet minħabba l‑likwidazzjoni tal-assi taċ-ċedent, Stat Membru jista’, taħt ċerti kundizzjonijiet, ma japplikax ċerti garanziji msemmija fl-imsemmija l-Artikoli 3 u 4.
41.
B’mod iktar partikolari, skont l-imsemmi Artikolu 5(2)(b), f’dawn iċ‑ċirkustanzi, Stat Membru jista’ jiddisponi li ċ-ċessjonarju, iċ‑ċedent jew il‑persuna jew persuni li jeżerċitaw il-funzjonijiet taċ‑ċedent, minn naħa, u r‑rappreżentanti tal-ħaddiema, min-naħa l‑oħra, jistgħu jagħmlu, sa fejn jippermettu l-liġi jew il-prattika fis-seħħ, tibdiliet għall-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema intiżi għall‑protezzjoni tal-opportunitajiet tal-impjieg billi jiżguraw is‑sopravvivenza tal-impriża, tal-istabbiliment jew ta’ partijiet ta’ impriżi jew stabbilimenti.
42.
F’dan ir-rigward, ġie indikat li l-Artikolu 5 tad‑Direttiva 2001/23, u b’mod partikolari l-Artikolu 5(1) u (2), iħalli marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ għall-Istati Membri fid-definizzjoni tal‑kamp ta’ applikazzjoni tal-eċċezzjonijiet previsti fihom (
20
). Ir‑rikonoxximent ta’ tali diskrezzjoni favur l-Istati Membri mhux biss huwa konformi mal-ġurisprudenza li tippreċedi l-introduzzjoni tal‑Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23 li minnha din ir-regola oriġinat (
21
), iżda huwa koerenti mas‑setgħa wiesgħa ta’ manuvra, irrikonoxxuta b’mod ġenerali għall-Istati Membri fil-kuntest tal‑eżekuzzjoni u l-applikazzjoni tad-Direttiva 2001/23, liema rikonoxximent huwa bbażat fuq il-fatt li din id-direttiva hija intiża biss għal armonizzazzjoni parzjali tas-suġġett inkwistjoni u ma hijiex intiża li tistabbilixxi livell ta’ protezzjoni uniformi fl-Unjoni kollha skont kriterji komuni (
22
).
2. Analiżi tal-ġurisprudenza li tikkonċerna d-deroga skont l‑Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23
43.
Huwa f’dan il-kuntest sistematiku li jeħtieġ li titfakkar, fil-qosor, il‑ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-deroga msemmija fl‑Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23.
44.
L-introduzzjoni normattiva ta’ din id-deroga tikkostitwixxi r‑riżultat tal‑evoluzzjoni ġurisprudenzjali tal-Qorti tal-Ġustizzja. Anki jekk id‑Direttiva 77/187 ma kinitx tinkludi previżjonijiet speċifiċi f’dan ir-rigward, il‑Qorti tal-Ġustizzja, f’serje ta’ sentenzi mogħtija matul is‑snin 80 u 90, kienet irrikonoxxiet il-possibbiltà ta’ deroga mill‑applikazzjoni tas-sistema ta’ protezzjoni individwali tal-ħaddiem fil-każ fejn l-impriża involuta fit-trasferiment kellha tkun ikkonċernata bi proċeduri ta’ insolvenza (
23
).
45.
Il-prinċipji żviluppati f’din il-ġurisprudenza mbagħad ġew milqugħa mil‑leġiżlatur Ewropew u kkodifikati fl-Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23.
46.
Il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat għall-ewwel darba l‑Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23, fis-sentenza Smallsteps iċċitata diversi drabi, li, kif intqal, kellha bħala suġġett trasferiment ta’ impriża mwettaq wara dikjarazzjoni ta’ falliment ippreċeduta minn pre‑pack skont id-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi.
47.
F’din is-sentenza l-Qorti tal-Ġustizzja vverifikat jekk il‑proċedura ta’ pre‑pack żviluppata mill-ġurisprudenza tal-Pajjiżi l‑Baxxi kinitx tissodisfa t-tliet rekwiżiti previsti mill-Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23, imsemmija fil-punt 28 iktar ’il fuq, u kinitx tista’ għalhekk taqa’ taħt il-kuntest tal-applikazzjoni tad‑deroga prevista minn din id-dispożizzjoni.
48.
F’dan ir-rigward, f’dak li jikkonċerna l-ewwel kundizzjoni, il‑Qorti tal‑Ġustizzja kkonstatat li peress li, skont is-sistema nazzjonali, l-operazzjoni tal‑pre‑pack titwettaq qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment, iżda tiġi implimentata wara din tal-aħħar, din l-operazzjoni setgħet taqa’ taħt il-kunċett ta’ “proċedura ta’ falliment” skont l-Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23 (
24
).
49.
F’dak li jikkonċerna t-tieni kundizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li, f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali ta’ dik il-kawża, operazzjoni ta’ pre‑pack kellha bħala għan prinċipali l-protezzjoni tal‑impriża li qiegħda tfalli, u għaldaqstant hija ma setgħetx taqa’ fil‑kamp ta’ applikazzjoni tad-deroga skont l‑Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23, Il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet li s-sempliċi fatt li din l-operazzjoni ta’ pre‑pack tista’ tkun intiża wkoll li tissodisfa kemm jista’ jkun il-pretensjonijiet tal-kredituri ma setax jibdilha fi proċedura miftuħa għall‑finijiet tal-likwidazzjoni tal-assi taċ-ċedent, fis-sens tal‑Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23 (
25
).
50.
F’dak li jirrigwarda t-tielet kundizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja, fl‑istess sentenza, eskludiet l-eżistenza tal-kontroll ta’ awtorità pubblika kompetenti tal‑proċedura ta’ pre‑pack, billi indikat li din il-proċedura kienet ġestita mill‑organu amministrattiv tal-impriża u li la l-kuratur prospettiv u lanqas l‑imħallef superviżorju prospettiv maħtura mill‑qorti ma kellhom setgħat previsti taħt il-liġi. Il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li proċedura ta’ dan it-tip kienet idonea biex tneħħi kważi kompletament mill-kontenut tiegħu kwalunkwe kontroll possibbli mill-awtorità pubblika kompetenti fil-kuntest tal-proċedura ta’ falliment (
26
).
51.
L-approċċ adottat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Smallsteps ġie mbagħad ikkonfermat fil-ġurisprudenza sussegwenti.
52.
Fis-sentenza Plessers, il-Qorti tal-Ġustizzja – wara li rrepetiet il‑ħtieġa ta’ interpretazzjoni restrittiva tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 – qieset li proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja Belġjana, użata għall-finijiet ta’ konservazzjoni sħiħa jew parzjali tal-impriża jew tal‑attivitajiet tagħha, ma kellhiex l-għan ta’ likwidazzjoni tal-assi skont ir-regola ċċitata. Fl-istess sentenza l-Qorti tal-Ġustizzja eskludiet ukoll li l-proċedura seħħet taħt il-kontroll ta’ awtorità pubblika kompetenti, meta wieħed iqis li l-kontroll imwettaq mis‑superviżur ġudizzjarju, inkarigat biex jorganizza ċ-ċessjoni u jimplimentaha fl‑isem tad-debitur, kellu portata iktar ristretta meta mqabbla ma’ dik tal-kontroll eżerċitat mill-organu korrispondenti fil-kuntest ta’ proċedura ta’ falliment (
27
).
53.
Bl-istess mod, fis-sentenza TMD Friction, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li ċ‑ċessjoni ta’ ċerti attivitajiet azjendali għall-kontinwità min‑naħa tal‑kuratur fil‑kuntest ta’ proċedura ta’ insolvenza taħt id-dritt Ġermaniż, peress li l-għan tagħha ma kinitx “il-likwidazzjoni tal-assi taċ-ċedent iżda ż-żamma tal-attivitajiet segwita mit-trasferiment tagħhom”, ma kinitx tikkostitwixxi “proċedura miftuħa għall-finijiet tal‑likwidazzjoni tal-assi taċ-ċedent, fis-sens tal-Artikolu 5(1) tal‑imsemmija direttiva” (
28
).
B.
Fuq id-domandi preliminari
54.
Huwa fuq il-bażi tal-analiżi preċedenti li jeħtieġ li tingħata risposta għad‑domandi preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju, filwaqt li tiġi ċċarata l‑portata tat-tieni u tat-tielet kundizzjoni neċessarji għall-applikazzjoni tad-deroga skont l-Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23, b’riferiment speċifiku għall-istitut tal‑hekk imsejjaħ pre‑pack kif żviluppat fid-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi.
1. Fuq l-ewwel domanda preliminari
55.
Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha l-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 għandux jiġi interpretat fis-sens li t‑tieni kundizzjoni meħtieġa fis-sens ta’ din id‑dispożizzjoni għall-applikazzjoni tad-deroga prevista fiha, jiġifieri li ċ-ċedent ikun suġġett għal proċedura ta’ falliment jew proċedura ta’ insolvenza simili “miftuħa għall-finijiet tal‑likwidazzjoni tal-assi taċ‑ċedent”, għandha titqies li tkun issodisfatta fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriża mwettaq fil-kuntest ta’ proċedura ta’ pre‑pack, segwita mill‑falliment taċ-ċedent, fid-dawl tal-elementi speċifiċi indikati fil‑punti (i) sa (vi) tad-domanda.
56.
Il-qorti tar-rinviju tindika li l-pre‑pack taqa’ fil-kuntest tal‑proċedura ta’ falliment, li fid-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi hija intiża għal‑likwidazzjoni tal-assi tad‑debitur u li, f’dan il-kuntest, il-kuratur għandu jevalwa jekk il-pre‑pack tikkostitwixxix l-aħjar metodu sabiex jinkiseb l-ogħla dħul possibbli għall-massa tal-kredituri. Hija tindika wkoll li, f’din il-kawża, il-pre‑pack kellha tfittex l‑interessi tal-massa tal‑kredituri daqslikieku l-falliment diġà kien ġie deċiż u li l‑għan tal‑miżura kien li jinkiseb l-ogħla dħul possibbli għall-kredituri. Il-fatt li l‑pre‑pack ġiet maħsuba b’mod li tinvolvi lill-kuraturi prospettivi u lill‑imħallef superviżorju prospettiv fil-perijodu li jippreċedi l-falliment kien essenzjali għat‑twettiq tal-għan imfittex, jiġifieri l-kisba tal-ogħla dħul possibbli għall‑kredituri.
57.
F’dan ir-rigward infakkar, qabel kollox, li skont l-Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23, id-deroga prevista fiha għad-drittijiet mogħtija lill‑ħaddiema mill-Artikoli 3 u 4 tal-istess direttiva tapplika fil-każ fejn il‑proċedura ta’ falliment jew ta’ insolvenza simili li ċ-ċedent ikun suġġett għaliha tkun “miftuħa għall-finijiet tal-likwidazzjoni tal-assi taċ‑ċedent”.
58.
Fil-ġurisprudenza stabbilita tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja tiddistingwi l‑proċedura ta’ falliment jew il-proċedura ta’ insolvenza simili “miftuħa għall‑finijiet tal-likwidazzjoni tal-assi taċ-ċedent”, li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija deroga, mill-proċeduri intiżi għall-prosegwiment tal‑attività tal-impriża kkonċernata, li huma, minflok, esklużi minn din id‑deroga (
29
).
59.
Sabiex tiddistingwi ż-żewġ tipi ta’ proċeduri, il-Qorti tal‑Ġustizzja ppreċiżat li l-proċeduri li jimmiraw għall-prosegwiment tal-attività tal-impriża huma dawk li għandhom l-għan li tiġi ssalvagwardata n-natura operattiva tal‑impriża jew tal-unitajiet vijabbli tagħha (
30
). Il-proċeduri ta’ dan it-tip huma intiżi jew applikati preċiżament bil-għan li tiġi ssalvagwardata n-natura operattiva tal‑impriża (jew tal-imsemmija unitajiet) sabiex jippermettu li jiġi mħares il-valur li jirriżulta mill-kontinwazzjoni, mingħajr interruzzjoni, tal-attività azjendali (
31
). Bil-kontra, proċeduri intiżi li jwasslu għal‑likwidazzjoni tal-beni jfittxu li jissodisfaw kemm jista’ jkun il-pretensjonijiet kollettivi tal-kredituri (
32
).
60.
F’dan ir-rigward, jeħtieġ, madankollu, jiġi indikat li, minkejja din id‑distinzjoni ġurisprudenzjali, fil-verità, fil-kuntest ta’ proċedura ta’ insolvenza, mhux neċessarjament għandu jkun hemm kuntrast bejn l‑għan li tiġi ssalvagwardata l-operattività tal-impriża u dak li tas‑sodisfazzjon kollettiv tal‑kredituri. Dan, barra minn hekk, jiġi enfasizzat mill-Qorti tal-Ġustizzja stess meta tagħmel riferiment għall‑possibbiltà li teżisti ċerta sovrappożizzjoni bejn dawn iż-żewġ għanijiet (
33
). Għalhekk huwa possibbli ħafna li proċedura partikolari tfittex iż-żewġ għanijiet u li, fil-kuntest ta’ din il-proċedura, li jintlaħaq wieħed minnhom ikun funzjonali ħalli jintlaħaq l-ieħor.
61.
Fil-fatt, i-salvagwardja tal-operattività tal-impriża li tkun qiegħda tfalli jew, almenu, tal-unitajiet ekonomikament sostenibbli tagħha, tista’ potenzjalment tippermetti l-kisba, fil-kuntest tal-likwidazzjoni, ta’ prezz ogħla permezz taċ‑ċessjoni ta’ dik l-impriża jew ta’ dawk l-unitajiet meta mqabbla ma’ dak li kieku kien jinkiseb miċ-ċessjoni tal-elementi uniċi tal-attivi. Fil-fatt, ma hemmx dubju li l-valur ta’ impriża li tkun għadha operattiva jkun, ġeneralment, ħafna ogħla kemm mill-valur tal‑attiv tagħha, meħud waħdu, kif ukoll mill-valur li kien ikollha l‑istess impriża kieku l-istat tagħha ta’ diffikultà finanzjarja gravi li fiha tkun tinsab jiġi ddikjarat (
34
). Barra minn hekk, garanzija ta’ kontinwità tal-azjenda jwaqqaf ukoll id-dispersjoni tal-avvjament, jiġifieri ta’ “asset” li għandu valur ekonomiku, li jagħmel parti minn dak li jikkostitwixxi l-patrimonju li jista’ jintalab mill-kredituri. Is-salvagwardja tal-operattività tal-impriża, barra milli għandha benefiċċji f’termini okkupazzjonali u soċjali, tista’ għaldaqstant tippermetti l-massimizzazzjoni tas-sodisfazzjon tal-kredituri.
62.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat ukoll li, fil-każ ta’ sovrappożizzjoni bejn iż‑żewġ tipi ta’ għanijiet, l-għan prinċipali ta’ proċedura intiża għall‑kontinwazzjoni tal-attività jibqa’ madankollu l‑protezzjoni tal-impriża kkonċernata u li s-sempliċi fatt li l-imsemmija proċedura tista’ timmira wkoll għall-massimizzazzjoni tas‑sodisfazzjoni tal-kredituri ma jistax jittrasformaha fi proċedura li taqa’ taħt il-kunċett proprju tad-dritt tal-Unjoni ta’ “proċedura miftuħa għall-finijiet tal-likwidazzjoni tal-assi taċ-ċedent”, skont l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 (
35
).
63.
Il-proċedura pre‑pack, segwita mill-falliment, kif żviluppata fil‑ġurisprudenza tal-Pajjiżi l-Baxxi u indikata mill-qorti tar-rinviju, hija eżempju ta’ proċedura li tfittex iż-żewġ għanijiet.
64.
F’din it-tip ta’ proċedura, il-bejgħ tal-impriża li tkun qiegħda tfalli (jew tal‑unitajiet tagħha li jkunu għadhom ekonomikament sostenibbli), iseħħ fil‑kuntest tal-likwidazzjoni taċ-ċedent fallut u huwa intiż li jimmassimizza d-dħul li l-massa tal-kredituri tkun sejra tikseb minn din il-likwidazzjoni. Dan il-bejgħ, madankollu, iseħħ fit-tmiem ta’ proċedura, il-pre‑pack, li nħolqot u tiġi applikata bil-għan u b’modalitajiet intiżi li jissalvagwardaw, sa fejn huwa possibbli, il‑kontinwità azjendali.
65.
Għalkemm, ċertament, kif indikat mill-qorti tar-rinviju, li‑pre‑pack taqa’ fil-kuntest tal-proċedura ta’ falliment, li mingħajr dubju għandha bħala għan li timmassimizza d-dħul tal-kredituri, u l-għan aħħari tagħha, kif indikat fil-punt (v) tal-ewwel domanda preliminari, huwa li tippermetti fil-proċedura sussegwenti ta’ falliment modalità ta’ likwidazzjoni li permezz tagħha parti mill-impriża li tagħmel parti mill‑patrimonju taċ-ċedent tiġi ttrasferita fil-forma ta’ “going concern”, sabiex jinkiseb dħul massimu għall-massa tal‑kredituri, dan ma jfissirx li l-pre‑pack hija, qabel kollox, intiża li tiżgura l-kontinwazzjoni tal-impriża jew tal-unitajiet ekonomikament sostenibbli tagħha, u dan proprju peress li hija din il‑kontinwazzjoni li tikkostitwixxi l-preżuppost għall-massimizzazzjoni tad-dħul tal‑kredituri. Din il-massimizzazzjoni sseħħ minħabba l-kontinwazzjoni tal‑impriża. Konsegwentement, l-għan primarju tal-proċedura pre‑pack huwa l‑kontinwazzjoni tal-impriża, li tippermetti l-kisba tal‑massimizzazzjoni tas‑sodisfazzjon tal-kredituri.
66.
F’dan ir-rigward, nosserva li l-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 49 tas‑sentenza Smallsteps indikat li operazzjoni pre‑pack “hija intiża sabiex tħejji ċ-ċessjoni tal‑impriża fl-iċken dettalji sabiex tippermetti l‑bidu mill-ġdid rapidu tal-unitajiet vijabbli tal-impriża wara d‑dikjarazzjoni ta’ falliment sabiex b’hekk tiġi evitata d‑diżordni li tista’ tirriżulta miċ-ċessjoni brutali tal-attivitajiet ta’ din l-impriża fid‑data tad-dikjarazzjoni tal-falliment, b’mod li jiġi ppreżervat il-valur tal‑imsemmija impriża u l-impjiegi.” Huwa proprju minħabba din il‑karatterizzazzjoni tal-proċedura pre‑pack li l-Qorti tal-Ġustizzja fis‑sentenza Smallsteps qieset li proċedura bħal dik inkwistjoni fil‑kawża prinċipali dwar din il-kawża, ma tissodisfax it-tieni kundizzjoni tal-Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23.
67.
Madankollu, jeħtieġ li jiġi rrilevat li din il-karatterizzazzjoni tal‑proċedura pre‑pack applikata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 49 tas‑sentenza Smallsteps ma hijiex ikkontestata mill-qorti tar-rinviju, u lanqas mill-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jew minn xi intervenjent ieħor quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
68.
F’din il-kawża, jirriżulta mill-proċess, u mill-osservazzjonijiet tal‑partijiet, li l-operazzjoni pre‑pack suġġett tal-kawża prinċipali, flimkien ma’ dik eżaminata fis-sentenza Smallsteps – u minkejja l‑interpretazzjoni differenti li tatha l-qorti tar‑rinviju – kienet intiża għall-preparazzjoni fid-dettall, qabel il-falliment, taċ‑ċessjoni tal‑impriża fil-forma ta’ “going concern”, għall-preżervazzjoni tal‑valur tagħha, bil-għan tal-massimizzazzjoni tad-dħul għall-kredituri, kif ukoll il‑preżervazzjoni tal-impjiegi (
36
). L-għan li titħalla t-tkomplija tal‑impriża, min‑naħa l-oħra, intlaħaq konkretament, peress li Heiploeg il-Ġdida akkwistat u użat il-bini tal-Ex Grupp Heiploeg u żammet l‑istess klijentela tiegħu u żammet lill‑ħaddiema tiegħu, li komplew ġeneralment jeżerċitaw l-istess responsabbiltajiet eżerċitati preċedentement, fl-istess post tax-xogħol. Din l-operazzjoni tikkorrispondi eżattament għall-karatterizzazzjoni mogħtija mill-Qorti tal‑Ġustizzja fil-punt 49 tas-sentenza Smallsteps u mfakkra fil-punt 66 hawn fuq.
69.
L-elementi adottati mill-qorti tar-rinviju fl-ewwel domanda preliminari ma jippermettux, fil-fehma tiegħi, li tiġi kkontestata din il‑karatterizzazzjoni tal‑operazzjoni pre‑pack u li jiġi attribwit, f’din il‑kawża, għan għall-operazzjoni li jippermetti, fid-dawl tal-prinċipji mfakkra fil-punti preċedenti 58 sa 62, li jinkludiha fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-deroga skont l-Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23.
70.
Fil-fatt, il-fatt li ċ-ċedent ikun effettivament insolventi (punt (i) tal-ewwel domanda preliminari) ma huwiex fil-fehma tiegħi rilevanti, peress li din iċ‑ċirkustanza ma taffettwax l-għan tal-proċedura. F’dan is‑sens, għandu jiġi osservat li l-falliment taċ-ċedent huwa preżuppost komuni anki fl-Artikolu 5(2) tad-direttiva, li jammetti b’mod ċar l‑eżistenza ta’ proċeduri ta’ insolvenza – iġġustifikati għalhekk mill‑falliment tal-impriża – minkejja li ma jkollux għan ta’ likwidazzjoni (
37
).
71.
L-istess jgħodd għat-tfittxija, fil-kuntest tal-proċedura, tal‑interessi tal‑kredituri (suġġett tal-elementi indikati fil-punti (ii), (iv), (v) u (vi) tal-ewwel domanda preliminari magħmula mill-Hoge Raadder Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi)). Kif indikat fil-punti 60 sa 62 hawn fuq, il-fatt li proċedura tfittex tali għanijiet ma jżommx, fil-każ ta’ sovrappożizzjoni ta’ għanijiet, li din tiġi kklassifikata bħala proċedura intiża għat-tkomplija tal‑impriża, meta din il-proċedura tfittex qabel kollox dan il-għan, jew fi kliem ieħor meta dan il-għan ikun l‑għan primarju ta’ din il-proċedura (
38
).
72.
Fil-fehma tiegħi, huwa nieqes bl-istess mod minn inċidenza effettiva fuq l‑għan tal-proċedura, il-fatt li t-trasferiment jitwettaq biss wara d-dikjarazzjoni ta’ falliment (punt (iii) tal-ewwel domanda preliminari), bħall-fatt li, b’differenza mill-kawża li minnha oriġinat is‑sentenza Smallsteps, it-trattattivi relatati mat‑trasferiment tal-Ex Heiploeg ma seħħewx ma’ impriża marbuta ma’ din tal‑aħħar. Inqis li dan l-aħħar l-aspett huwa kompletament newtrali fil-konfront tal-għan tal-proċedura ta’ insolvenza, li tista’ tkun dik tal-preżervazzjoni tal‑kontinwità azjendali, anki fejn iċ-ċessjonarja tkun persuna barra mill-grupp taċ-ċedent (
39
).
73.
Bħala konklużjoni, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti nqis, koerentement mal-approċċ adottat mill-Qorti tal‑Ġustizzja fis-sentenza Smallsteps u fil-ġurisprudenza sussegwenti, fuq il-bażi ta’ interpretazzjoni restrittiva tal‑Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23, li l-proċedura ta’ pre‑pack fid-dritt tal‑Pajjiżi l‑Baxxi, kif deskritta mill-qorti tar-rinviju, tikkostitwixxi proċedura li ma tissodisfax it-tieni kundizzjoni prevista minn din id-dispożizzjoni u li għalhekk hija eskluża mill-kuntest tal-applikazzjoni tad-deroga prevista fiha.
74.
Madankollu, inqis li huwa neċessarju li jsiru ċerti kunsiderazzjonijiet importanti komplementari.
75.
Fl-ewwel lok, inqis li ma hemmx dubju li l-proċeduri prefallimentari bħall‑proċedura pre‑pack, sa fejn huma intiżi li jipprevjenu u jevitaw – jew almenu jnaqqsu – it-telf ta’ valur u ta’ impjiegi minħabba t-twaqqif totali tal‑attività tal-impriża wara l‑falliment tagħha jwettqu rwol importanti fis-soċjetà u għalhekk għandhom jiġu ffavoriti (
40
). Jeħtieġ għalhekk li jiġu evitati approċċi riġidi wisq li jkollhom bħala konsegwenza li jirrendu proċeduri bħal dawn ineffettivi fil-konkret. F’dan ir-rigward, jeħtieġ li tiġi affrontata l‑kwistjoni tal‑effett dissważiv possibbli fuq l-użu ta’ proċedura bħall‑pre‑pack li, f’ċerti każijiet, tista’ toriġina minn interpretazzjoni tad-dispożizzjoni inkwistjoni li, fil‑każ ta’ ċessjoni ta’ impriża li tkun qiegħda tfalli jew ta’ ċerti unitajiet ta’ din l‑impriża, timponi fuq iċ‑ċessjonarju l-obbligu li jassumi t-totalità tal-forza tax‑xogħol tal‑impriża li tkun qiegħda tfalli.
76.
Fil-fatt, ir-riskju – riskju indikat kemm fl-osservazzjonijiet ta’ ċerti intervenjenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, u kemm fid-duttrina tal-Pajjiżi l‑Baxxi – huwa li, f’sitwazzjonijiet speċifiċi, l-applikazzjoni tad-dispożizzjoni inkwistjoni f’din il-kawża tista’ fil-konkret tmur kontra l-għan ġenerali tal‑protezzjoni tal-ħaddiema mfittex mid-direttiva stess, kif indikat fil‑punti 32 et seq. hawn fuq. Fil-fatt, fil-każ fejn, minħabba raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew organizzattivi, iż‑żamma tat-totalità tal-forza tax-xogħol miċ‑ċessjonarju tal‑impriża fi kriżi (jew ta’ ċerti unitajiet tagħha) tikkostitwixxi element determinanti li ma tippermettix it-tkomplija tal-attività azjendali, l‑impożizzjoni ta’ din it‑tkomplija tkun kontroproduċenti għall-interessi tal‑ħaddiema stess. Fi kliem ieħor, jekk l-impriża tkun iddestinata għall-falliment u l‑possibbiltà ta’ kontinwità azjendali (almenu parzjali) oġġettivament tippreżupponi tnaqqis tal-forza tax-xogħol jew bidla tal-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema tal-impriża, ikun aħjar li tinżamm parti biss tal‑ħaddiema b’kundizzjonijiet inqas favorevoli, minflok falliment sħiħ tal-impriża li jinvolvi telf totali tal-impjiegi (
41
).
77.
Madankollu, f’dan ir-rigward inqis li huwa importanti li jitfakkar li s‑sistema tad-Direttiva 2001/23 tinkludi diversi elementi li jiżguraw flessibbiltà li tippermetti li din il-kwistjoni tiġi affrontata.
78.
Minn naħa, jeħtieġ li jiġi indikat li, minkejja li, skont l‑Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 2001/23, it-trasferiment ta’ impriża ma jistax ikun minnu nnifsu raġuni għat-tkeċċija miċ-ċedent jew ċessjonarju, jirriżulta, madankollu, espliċitament mit-tieni sentenza ta’ dan l-artikolu li dan ma jeskludix it-“tkeċċijiet li jistgħu iseħħu għal raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ l-organizzazzjoni li jinvolvu bidliet fin-nies li jkunu jaħdmu”. Il-leġiżlatur tal-Unjoni għalhekk ħa inkunsiderazzjoni l-ħtiġijiet taċ-ċessjonarju tal-impriża marbuta mal‑eċċess tal‑persunal, iżda dan madankollu bl-obbligu li jintwera li t‑tkeċċijiet li jseħħu fil‑kuntest tat-trasferiment – li naturalment ikollhom iseħħu b’rispett għall‑garanziji kollha previsti mid‑dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt applikabbli tal‑Unjoni jew dak nazzjonali (
42
) – ikunu dovuti għal raġunijiet ta’ natura teknika, ekonomika jew organizzattiva (
43
).
79.
F’dan ir-rigward inżid ukoll li, minkejja li s-sempliċi volontà li jitnaqqsu l‑ispejjeż ta’ trasferiment ta’ impriża jew li jiġu evitati jew limitati l-problemi finanzjarji, ma tistax tiġi aċċettata bħala raġuni ġustifikattiva skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/23 (
44
) u minkejja li l-istat ta’ kriżi aċċertat ta’ azjenda ma jistax neċessarjament u sistematikament jikkostitwixxi raġuni ekonomika, teknika jew ta’ organizzazzjoni (
45
), ma huwiex, fil-fehma tiegħi, eskluż li raġunijiet li huma pprovati li huma marbuta mal-ħtieġa li tiġi żgurata s-sopravvivenza tal-impriża, tal-istabbiliment jew ta’ partijiet tagħhom jistgħu jikkwalifikaw bħala motivi ta’ raġuni teknika, ekonomika jew organizzattiva skont din id-dispożizzjoni.
80.
Min-naħa l-oħra, jirriżulta espliċitament mill-Artikolu 5(2)(b) tad‑Direttiva 2001/23 li meta l-Artikoli 3 u 4 tal-istess direttiva jiġi applikati għal trasferiment waqt proċedura ta’ insolvenza miftuħa fil‑konfront taċ-ċedent (irrispettivament mill-fatt li l-proċedura tkun infetħet fid-dawl tal-likwidazzjoni tal-assi taċ-ċedent stess), l-Istati Membri jistgħu jiddisponu li ċ-ċessjonarju, iċ‑ċedent jew il-persuna jew il-persuni li jeżerċitaw il-funzjonijiet taċ-ċedent, minn naħa, u r‑rappreżentanti tal-ħaddiema, min-naħa l-oħra, ikunu jistgħu jagħmlu, sa fejn il-leġiżlazzjoni jew il-prattiki fis-seħħ jippermettulhom, tibdiliet tal-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema maħsuba sabiex jipproteġu l‑opportunitajiet okkupazzjonali billi jiżguraw is-sopravvivenza tal‑impriża, tal‑istabbiliment jew ta’ partijiet ta’ impriżi jew ta’ stabbilimenti.
81.
Isegwi li fil-kuntest tal-marġni diskrezzjonali wiesa’ mħolli lill‑Istati Membri fid-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal‑eċċezzjonijiet previsti fl‑Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/23 imsemmi fil-punt 42 hawn fuq, Stat Membru huwa liberu, fil-limiti indikati minn dan l-artikolu, li jirregola b’mod leġiżlattiv istitut bħal dak tal-pre‑pack billi jiddetermina, fl-osservanza ta’ din id‑dispożizzjoni li tipprevedi espressament l-involviment tar-rappreżentanti tal‑ħaddiema, il‑konsegwenzi fuq l-impjieg li jirriżultaw mill-użu ta’ dan l-istitut. F’din il-kawża, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi (għadu) ma użax il-marġni ta’ diskrezzjoni li huwa rrikonoxxut lilu mid-dispożizzjonijiet iċċitati (
46
).
82.
F’dan ir-rigward nixtieq nippreċiża wkoll li, fil-fehma tiegħi, sistema ta’ derogi bħal dik prevista fl-Artikolu 5(2) tad‑Direttiva 2001/23 neċessarjament għandha tkun ibbażata fuq att li jkollu natura leġiżlattiva, billi ma huwiex biżżejjed li din is-sistema toriġina minn prattika ta’ oriġini sempliċement ġurisprudenzjali.
83.
Din il-kunsiderazzjoni hija imposta, qabel kollox, mit-tip tat-temi inkwistjoni. Huma inkwistjoni, fil-fatt, drittijiet fundamentali tal‑ħaddiema, li t‑teħid inkunsiderazzjoni tagħhom, anki minn perspettiva ta’ bilanċ ma’ interessi potenzjalment kuntrarji, għandha tkun obbligatorja għall-organi li għandhom leġittimazzjoni demokratika. Barra minn hekk, din il-konklużjoni twieġeb għal ħtieġa oġġettiva ta’ ċertezza legali, li tobbliga li r-regoli jkunu ċari u preċiżi, sabiex tiġi żgurata l-aċċessibbiltà tal-bażi ġuridika u l-prevedibbiltà tas‑sitwazzjonijiet u tar-relazzjonijiet ġuridiċi li jaqgħu fil-kuntest tad‑dritt tal‑Unjoni (
47
). Fl-aħħar nett, l-istrument leġiżlattiv jidher li huwa neċessarju minħabba n-natura stess tas-setgħa diskrezzjonali mogħtija lill-Istati: din hija setgħa ta’ deroga – li tista’ tiġi eżerċitata mill-perspettiva ta’ kompressjoni tal‑protezzjonijiet tal-ħaddiema – meta mqabbla ma’ regola ġenerali inkluża f’att normattiv tal-Unjoni (
48
).
84.
Fit-tieni lok, inqis li huwa neċessarju li niffoka ftit fuq l‑espressjoni “suġġett għall-verifika mill-qorti tar-rinviju”, inkluża fil‑punt 50 tas-sentenza Smallsteps, indikata mill-qorti tar-rinviju u li kienet is-suġġett ta’ interpretazzjonijiet pjuttost differenti fil-Pajjiżi l‑Baxxi, li taw lok għal sitwazzjoni ta’ inċertezza legali. Minn din l‑espressjoni, il-qorti tar-rinviju, l-istess ukoll bħal diversi mħallfin kapaċi u parti mid-duttrina fil-Pajjiżi l-Baxxi, tiddeduċi li l-qorti għandha, fi kwalunkwe każ, tevalwa jekk il-kawża quddiemha tirrigwardax pre‑pack bħal dik inkwistjoni fis-sentenza Smallsteps jew inkella tip ieħor ta’ pre‑pack, li din is-sentenza ma tkunx tapplika għalih (
49
).
85.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal‑Qorti tal-Ġustizzja, is-sistema ta’ kooperazzjoni stabbilita mill‑Artikolu 267 TFUE hija bbażata fuq separazzjoni netta tal‑funzjonijiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja. Fil‑kuntest ta’ kawża ppreżentata bis‑saħħa ta’ dan l-artikolu, l‑istabbiliment tal-ġrajja fattwali u l-interpretazzjoni tar-regoli nazzjonali għandha ssir mill-qrati tal-Istati Membri. Min-naħa l-oħra, il‑Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tagħti lill-qorti nazzjonali l‑elementi kollha għall-interpretazzjoni li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni u l‑indikazzjonijiet, meħuda mill-atti tal-kawża prinċipali u mill-osservazzjonijiet, ippreżentati kemm bil-miktub kemm oralment, quddiemha, li jkunu utli sabiex iqiegħdu lill-qorti nazzjonali f’kundizzjoni li tagħti deċiżjoni (
50
).
86.
Huwa f’din il-perspettiva li għandha tiġi interpretata l-espressjoni ċċitata tal-punt 50 tas-sentenza Smallsteps, l-istess bħall‑espressjonijiet l-oħra użati fl‑istess sentenza (
51
).
87.
Madankollu jeħtieġ li jiġi kkonstatat li dan il-punt 50 isegwi immedjatament wara l-punt 49 fejn il-Qorti tal-Ġustizzja, kif indikat fil‑punti preċedenti 66 u 67 indikat il-karatteristiċi tal-istitut ġurisprudenzjali tal-pre‑pack fid-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi li fid-dawl tagħhom hija kkonkludiet li operazzjonijiet ta’ dan it-tip jaqgħu ’l barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tat-tieni kundizzjoni prevista mill‑Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23. Isegwi li, fil-fehma tiegħi, l‑evalwazzjoni tal-qorti nazzjonali msemmija mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 50 tas-sentenza Smallsteps mhux qiegħda tirreferi għall‑possibbiltà li din il-qorti tikklassifika, każ b’każ, pre‑pack bħala li jkollha jew le għan ta’ likwidazzjoni, skont l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23. Din l-espressjoni minflok tirreferi għall-evalwazzjoni tal-qorti nazzjonali li l-operazzjoni li tkun is-suġġett tal-kawża pendenti quddiemha tikkoinċidi ma’ dik deskritta fil-punt 49 tas-sentenza Smallsteps (
52
), xi ħaġa li, fil-kuntest ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari, kif indikat fil‑punt preċedenti 85 tista’ tagħmilha biss il-qorti nazzjonali bħala “dominus” tal-konstatazzjonijiet ta’ fatt.
88.
Fil-fatt, inqis li interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23, li tgħid li l-qorti nazzjonali jkollha, fil‑kontenzjuż, tevalwa każ b’każ jekk l-għan ta’ likwidazzjoni jew le ta’ operazzjoni ta’ pre‑pack twassalx għal f’sitwazzjoni inaċċettabbli ta’ inċertezza legali li twassal għan-nuqqas ta’ utilità prattika tal‑istitut. Inqis, minflok, li huwa neċessarju li l-operaturi kkonċernati jingħataw sistema li tippermetti l-evalwazzjoni każ b’każ, ex ante, fuq il-bażi ta’ kriterji ċari u ċerti, tal-konsegwenzi u tal-ispejjeż tal-użu ta’ operazzjoni ta’ dan it-tip.
89.
Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti li, fil-fehma tiegħi, jeħtieġ li r-risposta għall-ewwel domanda preliminari għandha tkun li jiġi ddikjarat li l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 għandu jiġi interpretat fis-sens li operazzjoni ta’ pre‑pack ma tissodisfax it-tieni kundizzjoni prevista f’din id‑dispożizzjoni għad-deroga miż-żamma tad-drittijiet mogħtija lill-ħaddiema mill-Artikoli 3 u 4 tal-istess direttiva, liema operazzjoni ta’ pre‑pack tkun segwita bil-falliment, li fiha ċ-ċessjoni tal-impriża jew tal-unitajiet ekonomikament sostenibbli tagħha tiġi ppreparata fl-inqas dettall qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment sabiex tippermetti t-tkomplija rapida tal-impriża jew tal-unitajiet ekonomikament sostenibbli tagħha wara d-dikjarazzjoni ta’ falliment, sabiex għalhekk tiġi evitata l-interruzzjoni li kieku tirriżulta mit-twaqqif f’salt tal‑attivitajiet ta’ din l-impriża fid-data tad-dikjarazzjoni ta’ falliment, sabiex jiġu ppreżervati l-valur ta’ din l-impriża u l-impjiegi. Ma huwiex rilevanti, f’dan ir‑rigward, li l-għan imfittex minn din l‑operazzjoni pre‑pack ifittex ukoll il‑massimizzazzjoni tad-dħul tat‑twaqqif għall-kredituri kollha tal-impriża inkwistjoni u li l-falliment taċ-ċedent ikun inevitabbli. Din l-interpretazzjoni ma tippreġudikax il‑possibbiltà li jsiru, konformement mal-garanziji kollha previsti mid‑dispożizzjonijiet applikabbli, it-tkeċċijiet li jistgħu jseħħu għal raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew organizzattivi li jġibu tibdiliet fuq il‑livell tal-impjieg, skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/23. Barra minn hekk, l-Istati Membri jibqgħu liberi li jipprevedu sistema normattiva tal-pre‑pack b’osservanza tal‑kundizzjonijiet imsemmija fl‑Artikolu 5(2) tal-istess direttiva.
2. Fuq it-tieni domanda preliminari
90.
Permezz tat-tieni domanda preliminari tagħha l-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 għandux jiġi interpretat fis-sens li t‑tielet kundizzjoni meħtieġa skont din id‑dispożizzjoni għall-applikazzjoni tad‑deroga prevista fiha, jiġifieri li l-proċedura ta’ falliment jew ta’ insolvenza simili titwettaq “taħt is‑superviżjoni ta’ awtorità pubblika kompetenti” tkun issodisfatta, meta t-trasferiment tal-impriża jew ta’ parti tagħha jiġi ppreparat fi pre‑pack qabel il-falliment u jitwettaq biss wara d-dikjarazzjoni ta’ falliment, fid‑dawl tal-elementi speċifiċi indikati fil-punti (i) sa (vi) tad-domanda.
91.
F’dan ir-rigward, fid-dawl tar-risposta li nipproponi fir-rigward tal-ewwel domanda preliminari, li minnha jiġi dedott li fil-fehma tiegħi l-proċedura ta’ pre‑pack ma tissodisfax it-tieni kundizzjoni prevista fl‑Artikolu 5(1) tad‑Direttiva 2001/23, inqis li ma huwiex neċessarju li tingħata risposta għat-tieni domanda. Huwa għalhekk sempliċement ad abundantiam li qiegħed nagħmel l‑osservazzjonijiet segwenti.
92.
Qabel kollox nirrileva li f’din il-kawża jidher li huma applikabbli l‑kunsiderazzjonijiet magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-punti 53, 54 u fl‑ewwel sentenza tal-punt 55 tas-sentenza Smallsteps, jiġifieri, minn naħa, l‑assenza ta’ setgħat formali abbażi ta’ liġi tal-kuratur prospettiv u tal-imħallef superviżur prospettiv – bħalma mill-bqija ġie indikat mill‑qorti tar-rinviju fil-punt (i) tat-tieni domanda – u, min-naħa l-oħra, il-fatt li fil-prattika huwa l-organu amministrattiv tal-impriża li jmexxi t‑trattattivi u jadotta d-deċiżjonijiet bi preparazzjoni għall-bejgħ (
53
).
93.
Fir-rigward taċ-ċirkustanzi indikati mill-qorti tar-rinviju fil-punti (ii) u (vi) tat-tieni domanda relatati mal-interessi li għandu jitmexxa minnhom il-kuratur prospettiv fil-fażi preliminari, u r-rekwiżiti ta’ oġġettività u indipendenza li għandhom jikkaratterizzaw l-imsemmi kuratur u l-imħallef superviżorju prospettiv – dawn ma jnaqqsux mill‑fatt li dawn l-organi huma nieqsa minn kompetenzi previsti normattivament. F’dan ir-rigward nindika li, għall-għanijiet tal‑eżistenza tal-imsemmija tielet kundizzjoni, ma tantx hija rilevanti l‑identifikazzjoni tal-interessi li għandhom jiġu mfittxija minn dawn l‑organi jew ir-rekwiżiti li dawn għandhom ikollhom, kuntrarjament għall-identifikazzjoni tal‑kompetenzi effettivi li dawn għandhom.
94.
Fir-rigward iċ-ċirkustanza indikata fil-punt (iii) tat-tieni domanda – jiġifieri li “l-kompiti tal-kuratur prospettiv u tal-imħallef superviżorju prospettiv ma humiex differenti minn dawk tal-kuratur u tal-imħallef superviżorju fil‑falliment” – anki din ma tidhirx li tinvalida l-assenza ta’ setgħat previsti normattivament għall-organi maħtura fil-fażi ta’ qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment.
95.
Fir-rigward tas-setgħa tal-qorti li taħtar persuni differenti mill‑kuratur prospettiv u mill-imħallef superviżorju prospettiv fil‑kuntest tal-proċedura sussegwenti ta’ falliment, ċirkustanza indikata mill-qorti tar-rinviju fil-punt (v) tat-tieni domanda, huwa biżżejjed, fil‑fehma tiegħi li jiġi indikat li din ma tikkonċernax l-effettività tas‑setgħat tal-kuratur prospettiv u tal-imħallef superviżorju prospettiv, iżda hija ċirkustanza li tkun sejra titwettaq, eventwalment, fil-fażi ta’ wara d-dikjarazzjoni ta’ falliment.
IV. Konklużjoni
96.
Fuq il-bażi ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Hoge Raad der Nederlanden (il-Qorti Suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi) bil-mod segwenti:
L-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23/KE tat‑12 ta’ Marzu 2001 dwar l‑approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri relatati mas‑salvagwardja tad‑drittijiet ta’ l-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji għandu jiġi interpretat fis-sens li operazzjoni ta’ pre‑pack ma tissodisfax it-tieni kundizzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni għad-deroga miż-żamma tad-drittijiet mogħtija lill-ħaddiema mill-Artikoli 3 u 4 tal-istess direttiva, liema operazzjoni ta’ pre‑pack tkun segwita bil-falliment, u fejn iċ‑ċessjoni tal-impriża jew tal-unitajiet ekonomikament sostenibbli tagħha tiġi ppreparata fl-inqas dettall qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment sabiex tippermetti t‑tkomplija rapida tal-impriża jew tal-unitajiet ekonomikament sostenibbli tagħha wara d-dikjarazzjoni ta’ falliment, sabiex għalhekk tiġi evitata l-interruzzjoni li kieku tirriżulta mit-twaqqif f’salt tal-attivitajiet ta’ din l-impriża fid-data tad‑dikjarazzjoni ta’ falliment, sabiex jiġu ppreżervati l-valur ta’ din l-impriża u l‑impjiegi. Ma huwiex rilevanti, f’dan ir-rigward, li l-għan imfittex minn din l‑operazzjoni pre‑pack tfittex ukoll il-massimizzazzjoni tad-dħul tat‑twaqqif għall‑kredituri kollha tal-impriża inkwistjoni u li l-falliment taċ-ċedent ikun inevitabbli. Din l-interpretazzjoni ma tippreġudikax il‑possibbiltà li jsiru, konformement mal-garanziji kollha previsti mid‑dispożizzjonijiet applikabbli, it‑tkeċċijiet li jistgħu jseħħu għal raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew organizzattivi li jġibu tibdiliet fuq il‑livell tal-impjieg, skont l-Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 2001/23. Barra minn hekk, l-Istati Membri jibqgħu liberi li jipprevedu sistema normattiva tal-pre‑pack b’osservanza tal-kundizzjonijiet imsemmija fl‑Artikolu 5(2) tal-istess direttiva.
(
1
)	Lingwa oriġinali: it-Taljan.
(
2
)	Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE tat‑12 ta’ Marzu 2001 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l‑Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet ta’ l-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 98).
(
3
)	Għal perspettiva ddettaljata tad-dibattitu ġurisprudenzjali u dottrinali li oriġina fil‑Pajjiżi l‑Baxxi dwar il-kwistjoni, ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Drijber, tal‑1 ta’ Novembru 2019 (ECLI:NL: PHR:2019:1237) (FNV vs Heiploeg).
(
4
)	Kamerstukken II, 2014/2015, 34218, nr. 2‑3 en Kamerstukken I, 2018/2019, 34218, K‑.T (ara: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/34218).
(
5
)	Ara l-punti minn 3.5.1 sa 3.6.6 tad-deċiżjoni tar-rinviju.
(
6
)	Għal iktar dettall ara l-punti 3.9.1 u 3.9.2 tad-deċiżjoni tar-rinviju.
(
7
)	Għal iktar dettall ara l-punt 3.10.1 tad-deċiżjoni tar-rinviju.
(
8
)	Ara s-sentenza Smallsteps, punt 44, kif ukoll is-sentenzi suċċessivi tas‑16 ta’ Mejju 2019, Plessers (C‑509/17, EU:C:2019:424, iktar ’il quddiem is-“sentenza Plessers”, punt 40) u tad‑9 ta’ Settembru 2020, EM u FL (C‑674/18 u C‑675/18, EU:C:2020:682, iktar ’il quddiem is‑“sentenza TMD Friction”, punt 60).
(
9
)	Direttiva tal-Kunsill 77/187/KEE tal‑14 ta’ Frar 1977 dwar l-approssimazzjoni tal‑liġijiet tal‑Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet tal-impjegati fil‑każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU 1977, L 61, p. 26).
(
10
)	Għal analiżi storika fir-rigward tal-evoluzzjoni normattiva f’dan il-qasam, ara l‑punti 38 sa 41 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Szpunar fil-Kawża Plessers (C‑509/17, EU:C:2019:50), flimkien ma’ diversi riferimenti normattivi oħra.
(
11
)	Direttiva tal-Kunsill 98/50/KE tad‑29 ta’ Ġunju 1998 li temenda d-Direttiva 77/187 (ĠU 1998, L 201, p. 88).
(
12
)	Ara, f’dan is-sens, b’riferiment għad-Direttiva 77/187, is-sentenza tas‑7 ta’ Frar 1985, Abels (135/83, EU:C:1985:55, punt 18), kif ukoll is-sentenza tat‑13 ta’ Ġunju 2019, Ellinika Nafpigeia AE (EU:C:2019:496, punt 41 u l-ġurisprudenza hemm iċċitata).
(
13
)	Ara, inter alia, is-sentenzi Plessers, punt 52 u l-ġurisprudenza ċċitata u TMD Friction, punt 48 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
14
)	Ara speċifikament l-Artikoli 27, 30 u 33 tal-Karta.
(
15
)	Ara, reċentement, is-sentenza TMD Friction, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
16
)	Ara f’dan is-sens, inter alia, is-sentenza tal‑25 ta’ Lulju 1991, d’Urso et (C‑362/89, EU:C:1991:326, punt 20); iktar reċentement, is-sentenza tas‑7 ta’ Awwissu 2018, Colino Sigüenza (C‑472/16, EU:C:2018:646, punt 52).
(
17
)	Ara s-sentenza Plessers, punt 54.
(
18
)	Ara s-sentenzi Smallsteps, punt 40, u TMD Friction, punt 55.
(
19
)	Ara s-sentenza Plessers, punt 38 u l-ġurisprudenza hemm iċċitata.
(
20
)	F’dan ir-rigward ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C‑126/16, EU:C:2017:241, punti 62 u 63)
(
21
)	Ara iktar ’il fuq, il-punt 44 u r-riferimenti fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 23.
(
22
)	Dwar in-nuqqas ta’ previżjoni ta’ armonizzazzjoni kompleta tal-kwistjoni mid‑Direttiva 2001/23, ara s-sentenza TMD Friction, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
23
)	Għal analiżi approfondita tal-elaborazzjoni ġurisprudenzjali li ppreċediet l‑introduzzjoni, permezz tad-Direttiva 98/50 tad-dispożizzjoni msemmija fl‑Artikolu 5(1) kurrenti tad-Direttiva 2001/23 nagħmel riferiment għall-analiżi kompleta magħmula, l-ewwel għall-punti 41 sa 48 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-Kawża Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C‑126/16, EU:C:2017:241) imbagħad, ukoll, għall-punti 42 sa 47 tal-konklużjonijiet tal‑Avukat Ġenerali Szpunar fil-Kawża Plessers (C‑509/17, EU:C:2019:50), flimkien ma’ diversi riferimenti oħra ġurisprudenzjali fihom.
(
24
)	Sentenza Smallsteps, punti 45 u 46.
(
25
)	Ara s-sentenza Smallsteps, punti 47 sa 52.
(
26
)	Ara s-sentenza Smallsteps, punti 53 sa 57.
(
27
)	Ara s-sentenza Plessers, punti 44 sa 47. Ara anki l-punti 53 sa 69 tal‑konklużjonijiet relattivi tal‑Avukat Ġenerali Szpunar fil-kawża Plessers (C‑509/17, EU:C:2019:50).
(
28
)	Ara s-sentenza TMD Friction, punti 20 sa 23 u 61 u 62. Ara wkoll il-punti 61 sa 66 tal‑konklużjonijiet relattivi tal-Avukat Ġenerali Tanchev fil-kawżi magħquda TMD Friction u TMD Friction EsCo (C‑674/18 u C‑675/18, EU:C:2020:180).
(
29
)	Ara s-sentenza Smallsteps, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata. Ara wkoll is-sentenzi Plessers, punt 44, u TMD Friction, punti 61 u 62.
(
30
)	Ara s-sentenza Smallsteps, punt 48.
(
31
)	Ara l-punt 57 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-Kawża Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C‑126/16, EU:C:2017:241), punt imfakkar espliċitament mill‑Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 48 tas-sentenza Smallsteps.
(
32
)	Sentenza Smallsteps, punt 48.
(
33
)	Sentenza Smallsteps, punt 48 l-aħħar sentenza. F’dan ir-rigward, ara wkoll il‑punt 58 tal‑konklużjonijiet relattivi tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C‑126/16, EU:C:2017:241).
(
34
)	Ara l-punt 58 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C‑126/16, EU:C:2017:241), punt espliċitament imfakkar mill‑Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 48 tas-sentenza Smallsteps.
(
35
)	Sentenza Smallsteps, punt 48 l-aħħar sentenza, punt 51, kif ukoll l-aħħar sentenza tad‑dispożittiv tas-sentenza.
(
36
)	Dan jista’ jiġi dedott b’mod ċar, inter alia, mir-rapport pubbliku abbozzat mill‑kuraturi fl‑4 ta’ Frar 2014, fejn isir riferiment espress għall-preparazzjoni ta’ pjan ta’ ristrutturazzjoni tal‑azjenda b’azzjonist ġdid, kif ukoll mill-ordni tal-ħatra tal-kuratur prospettiv u tal-imħallef iddelegat prospettiv, miftuħ ukoll għall-possibbiltà ta’ “riorganizzazzjoni” tal-impriża minn sitwazzjoni ta’ insolvenza.
(
37
)	Barra minn hekk l-insolvenza effettiva tal-impriża ċedenti tikkostitwixxi karatteristika komuni anki fil-fatti wara s-sentenza Smallsteps (ara l-punt 17 tas‑sentenza) u tas-sentenza TMD Friction (ara l-punti 21 u 29 tas-sentenza), li eskludew l-għan ta’ likwidazzjoni tal-proċedura inkwistjoni.
(
38
)	Ara s-sentenza Smallsteps, punti 48, 51 u 52, diġà indikati iktar ’il fuq.
(
39
)	Kwistjoni oħra hija dik tal-possibbiltà ta’ abbuż tal-proċedura ta’ insolvenza sabiex il-ħaddiema jiċċaħħdu mid-drittijiet mogħtija lilhom mid-Direttiva 2001/23. F’dan ir-rigward ara l‑Artikolu 5(4) tagħha stess.
(
40
)	F’dan ir-rigward ara l-punt 78 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil‑kawża Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C‑126/16, EU:C:2017:241).
(
41
)	Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ttrattat din il-kwistjoni. F’dan ir-rigward, ara wkoll is‑sentenzi tal‑25 ta’ Lulju 1991, d’Urso et (C‑362/89, EU:C:1991:326, punti 18 u 19), kif ukoll tas‑7 ta’ Diċembru 1995, Spano et (C‑472/93, EU:C:1995:421, punti 34 u 35).
(
42
)	F’dan ir-rigward ara l-punt 85 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil‑kawża Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C‑126/16, EU:C:2017:241) u l‑ġurisprudenza iċċitata fiha.
(
43
)	F’dan is-sens, ara s-sentenza Plessers, punt 54. Ara wkoll is-sentenzi ċċitati fin‑nota ta’ qiegħ il‑paġna 41.
(
44
)	F’dan ir-rigward ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Szpunar fil-kawża Plessers (C‑509/17, EU:C:2019:50, punt 77).
(
45
)	Ara s-sentenza tal‑11 ta’ Ġunju 2009, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja (C‑561/07, EU:C:2009:363, punt 36). Il-korsiv huwa tiegħi.
(
46
)	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C‑126/16, EU:C:2017:241, punt 64).
(
47
)	Deroga ta’ oriġini ġurisprudenzjali biss tirriskja li tiftaħ it-triq għal regoli potenzjalment differenti skont l-awtorità ġudizzjarja involuta, u għalhekk toħloq kuntest ġuridiku potenzjalment inċert, kif jidher li seħħ fil-Pajjiżi l-Baxxi fejn l‑applikazzjoni tar-regola tal‑pre‑pack mill-qrati inkwistjoni jidher li kienet ikkaratterizzata minn ċerta inċertezza. F’dan ir-rigward ara l-panorama tad-dibattitu ġurisprudenzjali u dottrinali fil-Pajjiżi l-Baxxi inkluż fil‑konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Drijber iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3 iktar ’il fuq.
(
48
)	Is-soluzzjoni offruta bħalissa, hija mill-bqija koerenti mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li indikat il-ħtieġa tar-rispett tal-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, fil-kuntest tad-derogi għad-direttivi li jikkonċernaw id-drittijiet tal-ħaddiema (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal‑21 ta’ Ottubru 2010, Accardo et, C‑227/09, EU:C:2010:624, punt 55).
(
49
)	Ara l-punt 3.11.3 tad-deċiżjoni tar-rinviju kif ukoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Drijber iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 3 iktar ’il fuq.
(
50
)	Ara, inter alia, is-sentenza tat‑18 ta’ Novembru 2020, Syndicat CFTC (C‑463/19, EU:C:2020:932, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
51
)	Bħall-espressjonijiet “operazzjoni pre‑pack, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali” fil‑punt 49 tas-sentenza Smallsteps u “sitwazzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali” fil‑punt 59 u fid-dispożittiv tal-istess sentenza.
(
52
)	Din l-interpretazzjoni tal-punt 50 tas-sentenza Smallsteps hija kkorroborata mhux biss mill-użu tal-espressjoni “[f]’dawn iċ-ċirkustanzi”, iżda anki mir-riferiment sussegwenti f’dan il-punt għal “tali operazzjoni”.
(
53
)	Jirriżulta fil-fatt mill-proċess li qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment il-kuratur prospettiv u l‑imħallef superviżorju ma kellhomx setgħat b’bażi normattiva, minkejja li kellhom, fuq il-bażi tal-ordni ġudizzjarja li tathom l-inkarigu, id-dmir li “josservaw, jinformaw ruħhom u jesprimu l‑perspettiva tagħhom” fir-rigward tat‑trattattiva intiża għaċ-ċessjoni tal-azjenda, li fi kwalunkwe każ kienet immexxija direttament mill-amministrazzjoni tal-Ex Grupp Heiploeg.