62022TJ0323_RES
(Kawża T-323/22)
(pubblikazzjoni ta’ estratti)
PH et
rikorrent,
Il-Bank Ċentrali Ewropew
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Ir-Raba’ Awla) tal-10 ta’ Lulju 2024
“Politika ekonomika u monetarja – Sorveljanza prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu – Oppożizzjoni mill-BĊE għall-akkwist ta’ holdings kwalifikanti f’istituzzjoni ta’ kreditu – Rikors għal annullament – Interess ġuridiku – Interess dirett – Inammissibbiltà parzjali – Reputazzjoni tajba u kompetenza professjonali tal-akkwirent propost – Solidità finanzjarja – Konformità mar-rekwiżiti prudenzjali – Ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u kontra l-finanzjament tat-terroriżmu – Proporzjonalità”
Rikors għal annullament – Persuni fiżiċi jew ġuridiċi – Atti li jikkonċernawhom direttament u individwalment – Interess dirett – Deċiżjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) li tirrifjuta lil akkwirent propost l-akkwist ta’ holdings kwalifikanti f’istituzzjoni ta’ kreditu – Rikors għal annullament tal-kumpannija bejjiegħa tal-partijiet soċjali tal-istabbiliment ikkonċernat – Assenza – Inammissibbiltà
(ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE)
(ara l-punti 60-63, 67, 68, 70-72, 75, 76)
Politika ekonomika u monetarja – Politika ekonomika – Sorveljanza tas-settur finanzjarju tal-Unjoni – Mekkaniżmu Superviżorju Uniku – Sorveljanza prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu – Kompiti speċifiċi fdati lill-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) – Valutazzjoni ta’ akkwiżizzjonijiet ta’ holdings kwalifikanti – Kriterju ta’ reputazzjoni tajba tal-akkwirent propost tal-imsemmija ishma – Kunċett – Evalwazzjoni tal-kompetenza professjonali tal-akkwirent propost – Inklużjoni
(Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2013/36, Artikoli 1(a) u (b), u 91(1))
(ara l-punti 362-368)
Sunt
Adita b’rikors għal annullament, li hija ċaħdet, kontra deċiżjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) li opponiet l-akkwist ta’ holding kwalifikanti f’istituzzjoni ta’ kreditu, il-Qorti Ġenerali tat deċiżjoni dwar il-kwistjoni ġdida tal-locus standi ta’ kumpannija, bejjiegħa ta’ tali holding, sabiex tippreżenta rikors għal annullament kontra deċiżjoni li rrifjutat lill-akkwirent propost l-akkwist tal-imsemmi sehem. Barra minn hekk, hija tat deċiżjoni dwar il-kwistjoni jekk, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tar-reputazzjoni tajba tal-akkwirent propost, il-BĊE jistax jevalwa l-kompetenza professjonali ta’ dan tal-aħħar.
HKB Bank GmbH (iktar ’il quddiem il-“bank fil-mira”) kienet istituzzjoni ta’ kreditu kklassifikata bħala “inqas sinjiifikanti” (
1
), taħt is-sorveljanza prudenzjali diretta tal‑Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (l-Awtorità Federali għas-Sorveljanza tas-Servizzi Finanzjarji, il-Ġermanja, iktar ’il quddiem il-“BaFin”). Fid‑9 ta’ April 2020 u fid‑9 ta’ Lulju 2020, PH, PI u PJ (iktar ’il quddiem l-“akkwirenti proposti”) ikkomunikaw lill-BaFin l-intenzjoni tagħhom li jakkwistaw holding kwalifikanti u li jaqbżu 50 % tal-kapital u tad-drittijiet ta’ vot fil-bank fil-mira (iktar ’il quddiem l-“akkwist propost”), permezz tal-akkwist tal-ishma kollha miżmuma minn Socrates Capital fil-bank fil-mira. Permezz tad-deċiżjoni kkontestata, ikkomunikata lill-akkwirenti proposti fit‑22 ta’ Marzu 2022, ‚il-BĊE oġġezzjona għall-akkwist propost għar-raġuni li l-akkwirenti proposti ma kinux jissodisfaw il-kriterji ta’ reputazzjoni tajba, ta’ solidità finanzjarja, ta’ osservanza tar-rekwiżiti prudenzjali u tal-ġlieda kontra r-riskju ta’ ħasil tal-flus u finanzjament tat-terroriżmu.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fir-rigward tal-ammissibbiltà tar-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali minn Socrates Capital u mill-akkwirenti proposti, il-Qorti Ġenerali fakkret li, peress li dan kien jirrigwarda rikors wieħed biss, u peress li PH, PI u PJ kellhom locus standi, ma kienx hemmx lok li jiġi eżaminat il-locus standi ta’ Socrates Capital. Madankollu, il-Qorti Ġenerali qieset opportun, għall-finijiet ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja u minħabba l-importanza partikolari tal-kwistjoni tal-ammissibbiltà mqajma mill-BĊE, li tagħti deċiżjoni dwar din l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà.
F’dan ir-rigward, wara li fakkret ir-regoli li jikkundizzjonaw ir-rikonoxximent tal-locus standi ta’ persuna fiżika jew ġuridika li tippreżenta rikors kontra att li tiegħu hija ma tkunx destinatarja, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li, f’dan il-każ, id-deċiżjoni kkontestata ma kinitx ġiet ikkomunikata lil Socrates Capital. Barra minn hekk, ebda dispożizzjoni ma kienet teżiġi tali komunikazzjoni lil din ir-rikorrenti fil-kwalità tagħha ta’ ċedenti tal-holding kwalifikanti inkwistjoni. Peress li d-deċiżjoni kkontestata ma kinitx att regolatorju, il-Qorti Ġenerali eżaminat għalhekk jekk ir-rikors, sa fejn ġie ppreżentat minn Socrates Capital, kienx jissodisfa l-kundizzjoni ta’ dirett.
F’dan il-rigward, l-ewwel nett, il-Qorti Ġenerali rrilevat li l-mekkaniżmu ta’ kontroll tal-holdings kwalifikanti huwa intiż li jevalwa, qabel l-akkwist ta’ tali holdings, il-kwalità ta’ akkwirenti proposti li jkunu jixtiequ jaċċedu għas-settur bankarju bħala proprjetarji. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-oppożizzjoni għall-akkwist ta’ holding kwalifikanti f’istituzzjoni ta’ kreditu għandha titqies li ma tbiddilx is-sitwazzjoni legali tal-kumpannija bejjiegħa ta’ tali holding. Fil-fatt, għalkemm tali oppożizzjoni tikkontesta l-possibbiltà għall-akkwirenti proposti li jikkonkludu kuntratt mal-bejjiegħ ta’ holding kwalifikanti, hija, għall-kuntrarju, ma tikkontestax id-dritt tal-bejjiegħ li jwettaq tranżazzjoni ta’ trasferiment, li huwa jista’ b’mod partikolari jikkonkludi ma’ akkwirent potenzjali ieħor. Din l-oppożizzjoni tikkorrispondi biss għal rifjut ta’ awtorizzazzjoni għall-applikanti akkwirenti proposti sabiex jaċċedu għas-settur bankarju bħala proprjetarji.
It-tieni nett, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li din il-konklużjoni kienet ikkorroborata mill-kuntest ġuridiku li kienet taqa’ fih id-deċiżjoni kkontestata. Id-Direttiva 2013/36 (
2
) la ssemmi l-pubblikazzjoni tal-komunikazzjoni tal-akkwist ta’ holding kwalifikanti f’istituzzjoni ta’ kreditu, la l-possibbiltà li persuni terzi jiġu assoċjati mal-proċedura amministrattiva, u lanqas il-pubblikazzjoni sistematika tad-deċiżjoni tal-awtorità kompetenti. Fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-oppożizzjoni għall-akkwist ta’ holding kwalifikanti, hija tipprevedi biss sanzjonijiet dwar l-eżerċizzju tad-drittijiet ta’ vot li jikkorrispondu għall-holding miksub mill-akkwirenti proposti. Għalhekk, f’dan il-każ, id-deċiżjoni kkontestata evalwat il-kwalità tal-akkwirenti proposti u mhux il-legalità tal-kuntratt ta’ xiri u ta’ bejgħ.
Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali osservat li l-klawżola tal-kuntratt ta’ xiri u ta’ bejgħ li kienet tgħid li dan il-kuntratt ma kienx ser jidħol fis-seħħ fl-assenza ta’ awtorizzazzjoni tal-BĊE kienet inkluża volontarjament mill-partijiet fil-kuntratt. Ċertament, klawżola kuntrattwali tista’ tkun ir-rifless tal-leġiżlazzjoni. Madankollu, f’dan il-każ, l-imsemmija klawżola kienet ir-rifless ta’ leġiżlazzjoni li tissuġġetta individwalment lill-akkwirent propost għal awtorizzazzjoni amministrattiva intiża li tevalwa jekk ikollux il-kwalità li jaċċedi għas-settur bankarju bħala proprjetarju. Għalhekk, il-BĊE ma jagħtix deċiżjoni dwar il-konformità tal-kuntratt eventwalment konkluż bejn l-akkwirenti proposti u l-bejjiegħ ta’ holding f’istituzzjoni ta’ kreditu meta jevalwa l-komunikazzjoni tal-imsemmi akkwist.
Fl-aħħar nett, għalkemm id-deċiżjoni kkontestata kienet tikkostitwixxi ndħil fid-dritt għall-proprjetà u fil-libertà ta’ intrapriża tal-akkwirenti proposti, hija ma setgħetx titqies li tikkostitwixxi ndħil fl-istess drittijiet fir-rigward ta’ Socrates Capital. Fil-fatt, id-deċiżjoni kkontestata ma kinitx tippreġudika direttament id-dritt ta’ Socrates Capital li tbigħ l-ishma tagħha fil-bank fil-mira.
Il-Qorti Ġenerali kkonkludiet għalhekk li d-deċiżjoni kkontestata ma kinitx ekwivalenti għal projbizzjoni ġenerali għal Socrates Capital milli tbigħ l-ishma tagħha fil-bank fil-mira u li, għaldaqstant, Socrates Capital ma kinitx direttament ikkonċernata mid-deċiżjoni kkontestata. Konsegwentement, hija ċaħdet ir-rikors bħala inammissibbli sa fejn kien jikkonċerna lil Socrates Capital.
Fir-rigward tal-possibbiltà għall-BĊE, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tar-reputazzjoni tajba tal-akkwirenti kandidati, li jevalwa l-kompetenza professjonali tagħhom, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li, ċertament, l-Artikolu 23(1) tad-Direttiva 2013/36 isemmi biss, fil-punt (a), ir-reputazzjoni tajba tal-akkwirent propost (
3
), filwaqt li dan l-istess artikolu jsemmi, fil-punt (b), ir-reputazzjoni tajba, l-għarfien (
4
), il-kompetenzi u l-esperjenza (
5
), ta’ kull membru tal-korp ta’ ġestjoni li jkun ser imexxi n-negozju tal-istituzzjoni ta’ kreditu wara l-akkwist propost.
Madankollu, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, skont it-tifsira komuni tagħhom, il-kliem “reputazzjoni tajba” jfissru “li huwa denju ta’ stima” jew “li r-rispettabbiltà tiegħu hija magħrufa”. Tali definizzjoni, li tirreferi b’mod partikolari għall-opinjoni tal-pubbliku, ma teskludix li r-reputazzjoni tajba ta’ persuna tkun tiddependi mill-kompetenza professjonali tagħha. Barra minn hekk, skont il-premessa 8 tad-Direttiva 2007/44 (
6
), li d-dispożizzjonijiet tagħha kienu ġew riprodotti fid-Direttiva 2013/36, l-applikazzjoni tal-kriterju relatat mar-reputazzjoni tal-akkwirent propost tippreżupponi li jiġi ddeterminat jekk jeżistux dubji dwar l-integrità “u l-kompetenza professjonali” tiegħu u jekk l-imsemmija dubji jkunux fondati.
Il-Qorti Ġenerali qieset ukoll li t-teħid inkunsiderazzjoni, fl-eżami tar-reputazzjoni tajba tal-akkwirent propost, tal-kompetenza professjonali tiegħu kien koerenti mal-evalwazzjoni tan-“natura xierqa” tal-akkwirent propost, kif ukoll mal-għan tal-kontroll tal-akkwist tal-holdings kwalifikanti, li huwa li tiġi żgurata ġestjoni soda u prudenti tal-istituzzjoni ta’ kreditu. Peress li d-detentur ta’ holding kwalifikanti jista’ jeżerċita influwenza fuq l-istituzzjoni ta’ kreditu kkonċernata, il-kompetenza professjonali tiegħu tikkontribwixxi għal tali ġestjoni soda u prudenti ta’ din l-istituzzjoni. Il-Linji Gwida komuni (
7
) jikkorroboraw din l-interpretazzjoni, peress li jindikaw li r-reputazzjoni tal-akkwirent propost għandha tkopri l-integrità u l-kompetenza professjonali tiegħu. Barra minn hekk, il-kliem użati mid-dritt Ġermaniż f’dan il-qasam ma jippermettux li tiġi eskluża tali interpretazzjoni, peress li l-espożizzjoni tal-motivi tal-liġi Ġermaniża li tittrasponi d-Direttiva 2007/44 issemmi li l-kriterju ta’ affidabbiltà jikkonsisti fil-verifika tal-eżistenza ta’ dubji dwar l-integrità “u l-kapaċità professjonali” tal-akkwirent propost u l-fondatezza ta’ dawn id-dubji.
Minn dan il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-kriterju ta’ reputazzjoni tajba msemmi fid-Direttiva 2013/36 għandu jiġi interpretat fis-sens li jinkludi l-evalwazzjoni tal-kompetenza professjonali tal-akkwirent propost.
(
1
)	Fis-sens tal-Artikolu 6(4) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 1024/2013 tal‑15 ta’ Ottubru 2013 li jikkonferixxi kompiti speċifiċi lill-Bank Ċentrali Ewropew fir-rigward ta’ politiki relatati mas-superviżjoni prudenzjali ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu (ĠU 2013, L 287, p. 63).
(
2
)	Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU 2013, L 176, p. 338).
(
3
)	Artikolu 23(1)(a) tad-Direttiva 2013/36..
(
4
)	Artikolu 23(1)(b) tad-Direttiva 2013/36.
(
5
)	Artikolu 91(1) tad-Direttiva 2013/36.
(
6
)	Direttiva 2007/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑5 ta' Settembru 2007 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 92/49/KEE u d-Direttivi 2002/83/KE, 2004/39/KE, 2005/68/KE u 2006/48/KE, fir-rigward tar-regoli ta' proċedura u l-kriterji ta' evalwazzjoni għall-evalwazzjoni prudenzjali ta' akkwisti u żidiet fil-holdings fis-settur finanzjarju (ĠU 2007, L 247, p. 1).
(
7
)	Linji Gwida komuni għall-valutazzjoni prudenzjali ta’ akkwisti u żidiet ta’ parteċipazzjonijiet azzjonarji kwalifikanti f’entitajiet tas-settur finanzjarju, adottati mill-Awtorità Bankarja Ewropea (EBA), l-Awtorità Ewropea tal-Assigurazzjoni u l-Pensjonijiet tax-Xogħol (EIOPA) u l-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq (ESMA), ippubblikati fl‑20 ta’ Diċembru 2016.