61971J0049
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
της 1ης Φεβρουαρίου 1972 (
*1
)
Στην υπόθεση 49/71,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Hessischer Verwaltungsgerichtshof (έκτο τμήμα) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του πα-ραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Hagen OHG, Αμβούργο,
και
Einfuhr- und Vorratsstelle für Getreide und Futtermittel, Φραγκφούρτη,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία ορισμένων διατάξεων των κανονισμών 120/67 του Συμβουλίου (ABl. 2269/67), 132/67 του Συμβουλίου (ABl. 2364/67) και 1028/68 της Επιτροπής (ABl. L 176, σ. 1),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους R. Lecourt, πρόεδρο, J. Mertens de Wilmars (εισηγητή) και Η. Kutscher, προέδρους τμήματος, Α. Μ. Donner, Α. Trabucchi, R. Monaco και P. Pescatore, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Κ. Roemer
γραμματέας: Α. Van Houtte
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
(το μέρος που περιέχει τα «περιστατικά» παραλείπεται)
Σκεπτικό
1
Με Διάταξη της 19ης Ιουλίου 1971, η οποία περιήλθε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 29 Ιουλίου 1971, το Hessischer Verwaltungsgerichtshof υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της ΕΟΚ, διάφορα ερωτήματα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 7 του κανονισμού 120/67 του Συμβουλίου (ABl. 117 της 19ης Ιουνίου 1967), 1 του κανονισμού 132/67 του Συμβουλίου (ABl. 120 της 21ης Ιουνίου 1967) και 3 του κανονισμού 1028/68 της Επιτροπής (ABl. L 176 της 23ης Ιουλίου 1968, σ. 1)
2
Η εν λόγω ερμηνεία αφορά το αν η Einfuhr- und Vorratsstelle für Getreide und Futtermittel είχε την υποχρέωση να αγοράσει ποσότητες σιτηρών συγκομισθέ-ντων στη Γαλλία, οι οποίες προσφέρθηκαν στην παρέμβαση για το κέντρο εμπορίας του Mannheim.
Προσφορές έγιναν με έντυπα της 5ης Μαΐου, που ελήφθησαν στις 6 Μαΐου 1969, χωρίς ένδειξη του τόπου όπου τα εν λόγω σιτηρά — τότε υπό μεταφορά — βρίσκονταν κατά το χρόνο της προσφοράς.
Οι εν λόγω προσφορές συμπληρώθηκαν με την ένδειξη της αφίξεως των εμπορευμάτων στο Mannheim, σε ημερομηνία μεταγενέστερη της ενεργοποίησης της απόφασης της Επιτροπής της 8ης Μαΐου 1969 (ABl. L 112 της 9ης Μαΐου 1969, σ. 2), με την οποία επετράπη στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας να περιορίσει τις αγορές μέσω παρεμβάσεως των σιτηρών που θα της προσφέρονταν μετά την ενεργοποίηση αυτής της απόφασης.
3
Κατά το άρθρο 7 του κανονισμού 120/67 του Συμβουλίου, οι υποδεικνυόμενοι από τα κράτη μέλη οργανισμοί παρεμβάσεως έχουν την υποχρέωση, υπό ορισμένους όρους, να αγοράζουν τα συγκομιζόμενα στην Κοινότητα σιτηρά που τους προσφέρονται.
Το άρθρο 1 του κανονισμού 132/67 του Συμβουλίου ορίζει ότι κάθε προσφορά στην παρέμβαση πρέπει να γίνεται σε οργανισμό παρεμβάσεως για κέντρο εμπορίας επιλεγόμενο μεταξύ των τριών κέντρων, των πλησιέστερων προς τον τόπο όπου βρίσκονται τα σιτηρά κατά το χρόνο της προσφοράς.
Δυνάμει του άρθρου 3 του κανονισμού 1028/68 της Επιτροπής, κάθε προσφορά στην παρέμβαση πρέπει να γίνεται εγγράφως.
Τέλος, το άρθρο 5 του ίδιου κανονισμού απονέμει αρμοδιότητα στους οργανισμούς παρεμβάσεως για να θεσπίζουν, εφόσον είναι αναγκαίο, συμπληρωματικές διαδικασίες και όρους αναλήψεως, που συμβιβάζονται μ' αυτό τον κανονισμό, ώστε να λαμβάνονται υπόψη υφιστάμενες σε κάθε κράτος μέλος ειδικές περιστάσεις.
Επί του πρώτου ερωτήματος
4
Με το πρώτο ερώτημα ερωτάται αν οι εκφράσεις «προσφορά» και «προσφέρονται», που περιέχονται στους προαναφερθέντες κανονισμούς πρέπει να ερμηνεύονται κατά τον ίδιο τρόπο στα διάφορα κράτη μέλη.
5
Το άρθρο 7 του κανονισμού 120/67 δεν υποχρεώνει τους οργανισμούς παρεμβάσεως να αγοράζουν τα σιτηρά που τους προσφέρονται παρά εφόσον οι προσφορές ανταποκρίνονται σε όρους, ιδίως ποιοτικούς και ποσοτικούς, καθοριζόμενους σύμφωνα με την παράγραφο 5 του εν λόγω άρθρου.
Κατά την πέμπτη αιτιολογική σκέψη του εν λόγω κανονισμού, αν μέτρα παρεμβάσεως πρέπει να ληφθούν προς σταθεροποίηση της αγοράς και την εξασφάλιση δίκαιου-βιοτικού επιπέδου στον ενδιαφερόμενο γεωργικό πληθυσμό, έχει σημασία τα εν λόγω μέτρα να είναι ομοιόμορφα ώστε να μη εμποδίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των σιτηρών στο εσωτερικό της Κοινότητας.
6
Δεδομένου ότι η υποχρέωση παρεμβάσεως συνδέεται, κατά καθοριστικό τρόπο, με προηγούμενη προσφορά, έχει σημασία, προκειμένου να εξασφαλιστεί η επιζητούμενη ομοιομορφία των όρων παρεμβάσεως, η έννοια της νομότυπης προσφοράς και των όρων που συνεπάγεται να έχουν κοινοτικό περιεχόμενο.
Αυτή η απαίτηση επιβάλλεται, όχι μόνο στο μέτρο που οι κοινοτικές αρχές αποφασίζουν, οι ίδιες, περί των εν λόγω όρων, αλλά ακόμα, στο αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλιστεί ότι οι συμπληρωματικοί όροι, τους οποίους σε ορισμένες περιπτώσεις οι οργανισμοί παρεμβάσεως κάθε κράτους μέλους έχουν το δικαίωμα να επιβάλλουν, συμβιβάζονται με τους σκοπούς του συστήματος παρεμβάσεως.
Εκτός παραπομπής, ρητής ή σιωπηρής, στο εθνικό δίκαιο, οι νομικές έννοιες που χρησιμοποιούνται από το κοινοτικό δίκαιο πρέπει να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται κατά ομοιόμορφο τρόπο στο σύνολο της Κοινότητας.
7
Από αυτό έπεται ότι, μολονότι οι οργανισμοί παρεμβάσεως είναι εξουσιοδοτημένοι, δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού 1028/68, να θεσπίζουν συμπληρωματικές διαδικασίες και όρους αναλήψεως, δεν μπορούν, εντούτοις, να παρεκκλίνουν από την κοινοτική έννοια της προσφοράς όπως προκύπτει ιδίως από τους κανονισμούς 120/67 και 132/67.
8
Πρέπει επομένως να δοθεί η απάντηση ότι οι εκφράσεις «προσφορά» και «προσφέρονται» που περιέχονται στους κανονισμούς 120/67, 132/67 και 1028/68 πρέπει να ερμηνεύονται κατά ομοιόμορφο τρόπο στα κράτη μέλη και σε συνάρτηση με τους σκοπούς του συστήματος παρεμβάσεως που οι εν λόγω κανονισμοί οργανώνουν.
Επί του δευτέρου ερωτήματος
9
Ερωτάται το Δικαστήριο αν η έκφραση «προσφορά» έχει την έννοια ότι μια προσφορά σιτηρών στην παρέμβαση πρέπει να θεωρείται ότι έγινε, από το χρονικό σημείο κατά το οποίο ο προσφέρων απέστειλε την προσφορά του, ή μόνο από το χρονικό σημείο κατά το οποίο περιέρχεται στον οργανισμό παρεμβάσεως;
10
Η προσφορά στην παρέμβαση συνεπάγεται, αφεαυτής, όταν είναι νομότυπη, την υποχρέωση του οργανισμού παρεμβάσεως να αγοράσει τα προσφερόμενα σιτηρά.
Μια πράξη με τέτοιο δεσμευτικό αποτέλεσμα δεν μπορεί, εκτός εξαιρέσεως, να δεσμεύει τον αποδέκτη εις βάρος του οποίου αποσκοπεί να δημιουργήσει υποχρεώσεις και, συνεπώς, να θεωρείται ως τετελεσμένη, παρά από το χρονικό σημείο κατά το οποίο περιέρχεται στη γνώση αυτού του αποδέκτη.
11
Πρέπει, επομένως, να δοθεί η απάντηση ότι η προσφορά κατά την έννοια των προαναφερθέντων κανονισμών πρέπει να θεωρείται ότι έγινε κατά το χρονικό σημείο που περιέρχεται, εγγράφως, στον οργανισμό παρεμβάσεως.
Επί του τρίτου ερωτήματος
12
Ερωτάται επίσης το Δικαστήριο αν υφίσταται προσφορά έγκυρη και που μπορεί να γίνει δεκτή όταν δεν περιέχει καμιά ένδειξη σχετικά με τον τόπο όπου βρίσκονται ή βρίσκονταν τα εμπορεύματα κατά το χρόνο της προσφοράς.
13
Δυνάμει του άρθρου 1, παράγραφος 1, του κανονισμού 132/67 του Συμβουλίου, κάθε προσφορά στην παρέμβαση πρέπει να γίνεται για κέντρο εμπορίας επιλεγόμενο μεταξύ των τριών κέντρων, των πλησιέστερων του τόπου όπου τα σιτηρά βρίσκονται κατά το χρόνο της προσφοράς και, δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού, οι οργανισμοί παρεμβάσεως αποφασίζουν περί του τόπου αναλήψεως των σιτηρών.
14
Κατά την προσφεύγουσα της κύριας δίκης και την Επιτροπή, αυτές οι διατάξεις συνεπάγονται αναγκαστικά ότι ο ενδιαφερόμενος πρέπει να αναφέρει τον τόπο όπου τα εμπορεύματα βρίσκονται κατά το χρόνο που γίνεται η προσφορά έτσι ώστε να επιτραπεί στον οργανισμό παρεμβάσεως να αποφασίσει αν η προσφορά πληροί τον όρο του άρθρου 1 του κανονισμού 132/67 και να ορίσει τον τόπο αναλήψεως που του φαίνεται συμφερότερος.
15
Η προσφεύγουσα της κύριας δίκης, χωρίς να αρνείται ότι αυτή η ένδειξη πρέπει, γενικά, να παρέχεται, αντιτάσσει ωστόσο ότι αυτή η ένδειξη καθίσταται περιττή στην περίπτωση που ένα κράτος μέλος, στη συγκεκριμένη περίπτωση η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, κάνοντας χρήση της αρμοδιότητας που της απονέμει το άρθρο 5 του κανονισμού 1028/68 να επιβάλλει συμπληρωματικούς όρους, έχει, με απόφαση γενικής ισχύος, υποδείξει εκ των προτέρων για κάθε κέντρο εμπορίας τόπους αναλήψεως όπου οι οργανισμοί παρεμβάσεως αναλαμβάνουν την υποχρέωση να παραλάβουν σιτηρά, χωρίς ο επιχειρηματίας να επιβαρύνεται με άλλα έξοδα.
Κατά την προσφεύγουσα της κύριας δίκης, η ένδειξη του τόπου όπου βρίσκονται τα εμπορεύματα κατά το χρόνο της προσφοράς δεν έχει τότε πλέον καμιά χρησιμότητα, εφόσον ο οργανισμός παρεμβάσεως δεν θα έπρεπε πλέον ούτε να ελέγξει αν το υποδειχθέν κέντρο εμπορίας είναι μεταξύ των τριών που αφορά το άρθρο 1 ούτε να ορίσει τόπο αναλήψεως, εφόσον αυτός έχει οριστεί και γίνει αποδεκτός εκ των προτέρων.
16
Τέτοια ερμηνεία του άρθρου 1 του κανονισμού 132/67 θα ήταν αντίθετη τόσο προς το γράμμα όσο και προς το σκοπό αυτής της διάταξης. Η εν λόγω διάταξη επιβάλλει, κατά επιτακτικό τρόπο στους οργανισμούς παρεμβάσεως, για λόγους που έχουν σχέση με την ορθολογικότερη και λιγότερο δαπανηρή οργάνωση του συστήματος παρεμβάσεως, να ελέγχουν, εν πάση περιπτώσει, αν το υποδειχθέν κέντρο εμπορίας είναι μεταξύ των τριών πλησιέστερων του τόπου όπου βρίσκονται τα σιτηρά κατά το χρόνο που γίνεται η προσφορά.
Το σύστημα παρεμβάσεως, που έχει θεσπιστεί για να εξασφαλίσει στους παραγωγούς, λαμβάνοντας υπόψη τις ισχύουσες στις περιοχές τιμές, τη διάθεση των σιτηρών τους σε δίκαιες τιμές όταν δεν μπορούν να διατεθούν υπό ομαλές συνθήκες αποδοτικότητας, μπορεί να περιλαμβάνει προφυλάξεις που να αποβλέπουν στο να αποφεύγεται η μεταφορά των εμπορευμάτων προς το μοναδικό σκοπό επιτεύξεως ευνοϊκότερης παρέμβασης.
Η υποχρέωση υποδείξεως, κατά το χρονικό σημείο που γίνεται η προσφορά, του τόπου όπου βρίσκονται τα εμπορεύματα και της διατηρήσεως τους σ' αυτό τον τόπο στη διάθεση του οργανισμού παρεμβάσεως, επιτρέποντας στον τελευταίο να ελέγξει την κανονικότητα της προσφοράς και, σε καταφατική περίπτωση, αφήνοντάς του την πρωτοβουλία να υποδείξει ο ίδιος τον τόπο αναλήψεως, συμβάλλει στην πραγμάτωση αυτού του σκοπού.
17
Αυτός ο όρος δεν χάνει τη σημασία και τη χρησιμότητά του στην περίπτωση που τόποι αναλήψεως ορίζονται εκ των προτέρων και κατά γενικό τρόπο.
Άλλωστε, κατ' αυτή την έννοια οι αρχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας δηλώνουν ότι εφαρμόζουν τα συμπληρωματικά μέτρα που θέσπισαν.
18
Πρέπει, επομένως, να δοθεί η απάντηση ότι η προσφορά στην παρέμβαση, για να είναι νομότυπη και να υποχρεώνει τον οργανισμό παρεμβάσεως, πρέπει να αναφέρει τον τόπο όπου τα προσφερόμενα εμπορεύματα βρίσκονται ή θα βρίσκονται κατά το χρονικό σημείο κατά το οποίο γίνεται η προσφορά, δηλαδή κατά το χρονικό σημείο κατά το οποίο περιέρχεται στον εν λόγω οργανισμό.
Επί του τετάρτου και πέμπτου ερωτήματος
19
Ερωτάται, αν στην περίπτωση που η ένδειξη του τόπου όπου βρίσκονται τα σιτηρά δεν αναφέρεται στην προσφορά, μια τέτοια προσφορά μπορεί να συμπληρωθεί μεταγενέστερα και, σε καταφατική περίπτωση, αν μπορεί να θεωρηθεί ότι έγινε κατά την ημερομηνία της ελλιπούς αρχικής προσφοράς.
20
Η καλή λειτουργία του συστήματος παρεμβάσεως δεν αντιτίθεται στο μια ελλιπής προσφορά, κατά τα λοιπά νομότυπη, να συμπληρωθεί στη συνέχεια με την ένδειξη του τόπου όπου βρίσκονται τα εμπορεύματα.
Εντούτοις, μόνο από το χρονικό σημείο κατά το οποίο προσφορά είναι πλήρης μπορεί να παράγει τα αποτελέσματά της.
21
Πρέπει, επομένως, να δοθεί η απάντηση ότι μια ελλιπής αρχικά προσφορά μπορεί να συμπληρώνεται στη συνέχεια, δεν παράγει, όμως, τα αποτελέσματά της παρά στο χρονικό σημείο που συγκεντρώνει όλες τις απαιτούμενες για να είναι έγκυρη προϋποθέσεις.
Επί του έκτου ερωτήματος
22
Με το έκτο ερώτημα ερωτάται αν η έκφραση «βρίσκονται κατά το χρόνο της προσφοράς» που χρησιμοποιεί το άρθρο 1 του κανονισμού 132/67 σημαίνει ότι η προσφορά δεν είναι νομότυπη παρά αν τα προσφερόμενα εμπορεύματα βρίσκονται εναποθηκευμένα σε ορισμένο τόπο ή αν η ένδειξη του ενός από τα τρία κέντρα εμπορίας που αφορά το εν λόγω άρθρο 1, μπορεί να γίνει σε σχέση με εμπορεύματα υπό μεταφορά.
23
Όπως προκύπτει από τις απαντήσεις που δόθηκαν στα προηγούμενα ερωτήματα, το άρθρο 1 του κανονισμού 132/67 συνεπάγεται ότι τα προσφερόμενα εμπορεύματα πρέπει, κατά το χρονικό σημείο που γίνεται η προσφορά, να βρίσκονται στη διάθεση του οργανισμού παρεμβάσεως, έτσι ώστε η ενδεχόμενη μεταγενέστερη μεταφορά τους να εξαρτάται από τη μόνη πρωτοβουλία του τελευταίου.
Η έκφραση «βρίσκονται κατά το χρόνο της προσφοράς» πρέπει να νοείται υπ' αυτή την έννοια.
Επί του εβδόμου ερωτήματος
24
Τέλος, ερωτάται αν οι περιεχόμενες στους αναφερθέντες κοινοτικούς κανονισμούς διατάξεις είναι επιτακτικές ή αν τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από αυτές.
25
Οι διατάξεις των οποίων ζητείται η ερμηνεία αφορούν ουσιώδη στοιχεία της κοινής οργανώσεως της αγοράς στον τομέα των σιτηρών.
Για να επιτευχθούν οι σκοποί αυτής της αγοράς, η εφαρμογή των μηχανισμών παρεμβάσεως πρέπει να υπόκειται σε όσο το δυνατό ομοιόμορφους κανόνες ώστε να αποφεύγεται η παρεμβολή εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των σιτηρών υπό τις ομαλές συνθήκες της αγοράς στο εσωτερικό της Κοινότητας.
26
Είναι, συνεπώς, αδύνατον να γίνει δεκτό, ελλείψει βουλήσεως σαφώς εκπεφρασμένης από τους συντάκτες του κανονισμού, ότι τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από αυτό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
έχοντας υπόψη τα διαδικαστικά έγγραφα,
αφού άκουσε την έκθεση του εισηγητή δικαστή, τις προφορικές παρατηρήσεις των διαδίκων της κύριας δίκης και της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, καθώς και τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα,
έχοντας υπόψη τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και ιδίως τα άρθρα 38 έως 47 και 177, τους κανονισμούς του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας 120/67 της 13ης Ιουνίου 1967 και 132/67 της 13ης Ιουνίου 1967, τον κανονισμό της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 1028/68 της 19ης Ιουλίου 1968, το Πρωτόκολλο περί του οργανισμού του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και ιδίως το άρθρο 20 και τον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε, με Διάταξη της 19ης Ιουλίου 1971, το Hessischer Verwaltungsgerichtshof αποφαίνεται:
1)
Οι εκφράσεις «προσφορά» και «προσφέρονται» που περιέχονται στους κανονισμούς 120/67, 132/67 και 1028/68 πρέπει να ερμηνεύονται κατά ομοιόμορφο τρόπο στα κράτη μέλη και σε συνάρτηση με τους σκοπούς του συστήματος παρεμβάσεως που οι εν λόγω κανονισμοί οργανώνουν.
2)
Η προσφορά κατά την έννοια των προαναφερθέντων κανονισμών πρέπει να θεωρείται ότι έγινε κατά το χρονικό σημείο που περιέρχεται, εγγράφως, στον οργανισμό παρεμβάσεως.
3)
α)
Η προσφορά στην παρέμβαση, για να είναι νομότυπη και να υποχρεώνει τον οργανισμό παρεμβάσεως, πρέπει να αναφέρει τον τόπο όπου τα προσφερόμενα εμπορεύματα βρίσκονται ή θα βρίσκονται κατά το χρονικό σημείο κατά το οποίο γίνεται η προσφορά, δηλαδή κατά το χρονικό σημείο κατά το οποίο περιέρχεται στον εν λόγω οργανισμό.
β)
Ελλιπής αρχικά επ' αυτού του σημείου προσφορά μπορεί να συμπληρώνεται στη συνέχεια, δεν παράγει, όμως, τα αποτελέσματά της παρά στο χρονικό σημείο που συγκεντρώνει όλες τις απαιτούμενες για να είναι έγκυρη προϋποθέσεις.
4)
Οι όροι «βρίσκονται κατά το χρονικό σημείο της προσφοράς» που περιέχει το άρθρο 1 του κανονισμού 132/67, έχουν την έννοια ότι τα προσφερόμενα εμπορεύματα πρέπει, κατά το χρόνο που γίνεται η προσφορά, να βρίσκονται στη διάθεση του οργανισμού παρεμβάσεως ώστε η ενδεχόμενη μεταγενέστερη μεταφορά τους να εναπόκειται στη μόνη πρωτοβουλία αυτού του οργανισμού.
5)
Ελλείψει σαφώς εκπεφρασμένων ενδείξεων, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να παρεκκλίνουν από τις περιεχόμενες στους προαναφερθέντες κανονισμούς διατάξεις.
Lecourt
Mertens de Wilmars
Kutscher
Donner
Trabucchi
Monaco
Pescatore
Δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο την 1η Φεβρουαρίου 1972.
Ο Γραμματέας
Α. van Houtte
Ο Πρόεδρος
R. Lecourt
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.