62018CC0742
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
KOKOTT
ippreżentati fit-12 ta’ Marzu 2020 (
1
)
Kawża C‑742/18 P
Ir-Repubblika Ċeka
vs
Il-Kummissjoni Ewropea
(kontrolli permezz ta’ telerilevament fil-kuntest tal-FAEG u tal-FAEŻR)
“Appell – FAEG u FAEŻR – Infiq eskluż mill-finanzjament tal-Unjoni Ewropea – Infiq tar-Repubblika Ċeka – Regolament (KE) Nru 1122/2009 – Għajnuna marbuta mas-superfiċje – Kontrolli fuq il-post – Kontrolli fuq il-post permezz ta’ telerilevament – Dubji fuq l-adegwatezza u l-effettività tal-kontrolli mwettqa – Tqassim tal-oneru tal-prova – Regolament (KE) Nru 555/2008 – Investimenti fis-settur tal-inbid – Kontroll tal-implimentazzjoni – Kampjuni”
I. Introduzzjoni
1.
Fid-dawl tal-portata wiesgħa u tal-kumplessità ta’ diversi miżuri ta’ għajnuna tal-Unjoni Ewropea fil-qasam tal-agrikoltura, l-Istati Membri huma obbligati jivverifikaw bis-sħiħ jekk dawn il-miżuri jissodisfawx ir-rekwiżiti għall-għajnuna u jekk humiex implimentati legalment. Għalhekk, il-Kummissjoni ma tistax tnaqqas jew kompletament teskludi mill-finanzjament tal-Unjoni l-infiq li jkun tħallas minn Stat Membru bħala sostenn għall-agrikoltura tiegħu, proprju meta jkun ġie stabbilit li miżura jew proġett partikolari suġġetti għall-għajnuna ma jkunux eliġibbli għall-għajnuna. Kuntrarjament, għall-korrezzjoni, huwa suffiċjenti li l-Istat Membru ma jkunx ivverifika b’mod xieraq u effettiv li l-miżuri implimentati minnu jkunu ssodisfaw ir-rekwiżiti għall-għajnuna (
2
).
2.
Permezz ta’ dan l-appell, ir-Repubblika Ċeka tikkontesta s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-13 ta’ Settembru 2018 (iktar ’il quddiem, is-“sentenza appellata”) (
3
), li tikkonferma l-esklużjoni ta’ ċertu nfiq mill-finanzjament tal-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (iktar ’il quddiem, il-“FAEG”) u tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (iktar ’il quddiem, il-“FAEŻR”). Essenzjalment, in-nuqqas ta’ qbil bejn il-partijiet jikkonċerna għajnuna partikolari marbuta mas-superfiċje u ċerti investimenti ssussidjati fis-settur tal-inbid. L-esklużjoni tal-infiq imħallas ġiet iġġustifikata mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tagħha tal-20 ta’ Ġunju 2016 (iktar ’il quddiem, id-“deċiżjoni ta’ implimentazzjoni kkontestata”) (
4
) permezz tas-sempliċi fatt li r-Repubblika Ċeka ma implimentatx kontrolli suffiċjenti.
3.
Il-qofol ta’ dan l-appell huwa, minn naħa, il-kwistjoni dwar kif għandha tiġi evalwata l-effettività tal-kontrolli fuq superfiċji eliġibbli għall-għajnuna. Min-naħa l-oħra, it-tilwima tikkonċerna l-kwistjoni dwar kif l-Istati Membri jeħtieġu jikkontrollaw l-implimentazzjoni ta’ investimenti fis-settur tal-inbid.
II. Il-kuntest ġuridiku
4.
Il-kuntest ġuridiku rilevanti huwa r-Regolament (KE) Nru 73/2009 (
5
) u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni (KE) Nru 1122/2009 (
6
) adottat abbażi tar-Regolament oriġinali. Barra minn hekk, ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (KE) Nru 555/2008 (
7
) huwa ta’ importanza speċjali għas-settur tal-inbid, għaliex jirreferi għar-Regolament ġenerali ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 65/2001 (
8
) li japplika għall-FAEŻR.
A.
Ir-Regolament Nru 73/2009
5.
Fiż-żmien rilevanti għal din il-proċedura, ir-Regolament Nru 73/2009 kien jirregola l-pagamenti diretti fil-kuntest tal-politika agrikola komuni. Il-pagamenti diretti jistgħu jirreferu għal superfiċji agrikoli partikolari li huma eliġibbli għall-għajnuna.
6.
Skont l-Artikolu 20 tar-Regolament Nru 73/2009 (
9
), l-Istati Membri għandhom jivverifikaw l-eliġibbiltà ta’ superfiċje għall-għajnuna kif ġej:
“(1)   L-Istati Membri għandhom iwettqu kontrolli amministrattivi fuq l-applikazzjonijiet għall-għajnuna biex jivverifikaw il-kondizzjonijiet ta’ eliġibbiltà għall-għajnuna.
(2)   Il-kontrolli amministrattivi għandhom jiġu ssupplementati b’sistema ta’ kontrolli fil-post biex tkun ivverifikata l-eliġibbiltà għall-għajnuna. Għal dan il-għan, l-Istati Membri għandhom ifasslu pjan kampjun tal-azjendi agrikoli.
L-Istati Membri jistgħu jużaw metodi tekniċi ta’ remote sensing [telerilevament] […] bħala mezzi biex jitwettqu verifiki fil-post ta’ ħbula agrikoli.
(3)   […]”
B.
Ir-Regolament Nru 1122/2009
7.
Ir-Regolament Nru 1122/2009 kien jinkludi regoli ta’ implimentazzjoni tar-Regolament Nru 73/2009 fir-rigward tas-sistema integrata ta’ amministrazzjoni u ta’ kontroll skont l-iskemi ta’ appoġġ dirett għall-bdiewa. L-Artikolu 26(1) tar-Regolament Nru 1122/2009 (
10
) kien jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali għall-kontrolli:
“Il-kontrolli amministrattivi u l-verifiki fuq il-post previsti f’dan ir-Regolament għandhom isiru b’mod tali li tiġi żgurata l-verifika effettiva tal-konformità mat-termini li skonthom jingħataw l-għajnuniet u tar-rekwiżiti u l-istandards rilevanti għall-kundizzjonalità.”
8.
Dwar il-kontrolli fuq il-post, l-Artikolu 30 ta’ dan ir-Regolament (
11
) kien jeżiġi r-rati ta’ kontroll li ġejjin:
“1.   L-għadd totali ta’ verifiki fuq il-post li jitwettqu kull sena għandu jkopri tal-inqas 5 % tal-bdiewa kollha li qed japplikaw għall-iskema tal-pagament uniku, għall-iskema ta’ pagament uniku skont l-erja jew għall-pagamenti relatati mal-erja skont l-appoġġ speċifiku rispettivament. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-verifiki fuq il-post ikopru tal-inqas 3 % tal-bdiewa li qed japplikaw għall-għajnuna skont kull skema oħra relatata mal-erja prevista skont it-Titoli III, IV u V tar-Regolament (KE) Nru 73/2009.
2.   […]
3.   Jekk il-verifiki fuq il-post jikxfu xi irregolaritajiet sinifikanti fil-kuntest ta’ skema ta’ għajnuna partikolari jew f’reġjun jew f’parti minn reġjun, l-awtorità kompetenti għandha żżid kif xieraq l-għadd ta’ verifiki fuq il-post matul is-sena kurrenti u għandha żżid kif xieraq il-perċentwal ta’ bdiewa li għandhom jiġu vverifikati fuq il-post fis-sena ta’ wara.
4.   Fejn huwa previst li l-elementi partikolari ta’ verifika fuq il-post jistgħu jitwettqu abbażi ta’ kampjun, dak il-kampjun għandu jiggarantixxi livell ta’ kontroll affidabbli u rappreżentattiv. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-kriterji għall-għażla tal-kampjun. Jekk il-verifiki mwettqa fuq dak il-kampjun jikxu irregolaritajiet, il-firxa u l-ambitu tal-kampjun għandhom jiġu estiżi kif xieraq.”
9.
L-Artikolu 31(1) u (2) tar-Regolament Nru 1122/2009 (
12
) kien jirregola l-għażla tal-kampjun għall-kontroll:
“1.   Il-kampjuni tal-kontroll għall-verifiki fuq il-post skont dan ir-Regolament għandhom jiġu jintgħażlu mill-awtorità kompetenti abbażi ta’ analżi tar-riskju u tal-kwalità rappreżentattiva tal-applikazzjonijiet għall-għajnuna ppreżentati.
Biex ikun provdut l-element tal-kwalità rappreżentattiva, l-Istati Membri għandhom jagħżlu b’mod każwali bejn 20 % u 25 % tal-għadd minimu ta’ bdiewa li għandhom ikunu soġġetti għallverifiki fuq il-post kif provdut fl-Artikolu 30(1) u (2).
[…]
2.   L-effettività tal-analiżi tar-riskju għandha tiġi valutata u aġġornata fuq bażi annwali:
a)
billi tiġi stabbilita r-relevanza ta’ kull fattur ta’ riskju;
b)
billi jitqabblu r-riżultati tal-kampjun ibbażat fuq ir-riskju u dak magħżul b’mod każwali kif imsemmi fit-tieni subparagrafu tal-paragrafu 1;
c)
billi titqies is-sitwazzjoni speċifika fl-Istat Membru.”
10.
L-Artikolu 33 tar-Regolament Nru 1122/2009 (
13
) kien jipprevedi l-elementi tal-kontrolli fuq il-post:
“Il-verifiki fuq il-post għandhom ikopru l-ħbula agrikoli kollha li għalihom qed tintalab l-għajununa skont l-iskemi ta’ għajnuna elenkati fl-Anness I għar-Regolament (KE) Nru 73/2009, minbarra dawk relatati ma’ applikazzjonijiet għall-għajnuna għaż-żerriegħa skont l-Artikolu 87 ta’ dak ir-Regolament. Madankollu, id-determinazzjoni attwali tal-erjas bħala parti mill-verifika fuq il-post tista’ tiġi limitata għal kampjun ta’ mhux inqas minn 50 % tal-ħbula agrikoli li għalihom tkun ġiet ippreżentata applikazzjoni skont l-iskemi tal-għajnuna stabbiliti fit-Titoli III, IV u V tar-Regolament (KE) Nru 73/2009 sakemm il-kampjun jigarantixxi livell affidabbli u rappreżentattiv ta’ kontroll kemm fir-rigward tal-erja verifikata kif ukoll tal-għajnuna mitluba. Meta din il-verifika tal-kapmjun tikxef anomaliji, il-kampjun ta’ ħbula agrikoli li attwalment ġie spezzjonat għandu jiżdied.
L-Istati Membri jistgħu jużaw ir-remote sensing skont l-Artikolu 35 […] fejn possibbli.”
11.
L-Artikolu 35 ta’ dan ir-Regolament (
14
) kien iddeskriva f’iktar dettall it-twettiq ta’ kontrolli fuq il-post permezz ta’ telerilevament:
“1.   Meta Stat Membru jagħmel użu mill-possibbiltà, prevista fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 33, li jwettaq verifiki fuq il-post permezz ta’ remote sensing, huwa għandu:
a)
jinterpreta r-ritratti ta’ immaġini ta’ satelliti jew ritratti mill-ajru tal-ħbula agrikoli għal kull applikazzjoni li għandhom ikunu vverifikati bil-għan li jintgħarfu l-pjanti li jkopru l-art u titkejjel l-erja;
b)
jwettaq l-ispezzjonijiet fiżiċi fil-qasam tal-ħbula agrikoli kollha li għalihom l-interpretazzjoni tar-ritratti mhijiex possibbli li ssir verifika tal-eżattezza tad-dikjarazzjoni għas-sodisfazzjon tal-awtorità kompetenti.
2.   Il-verifiki addizzjonali msemmija fl-Artikolu 30(3) għandhom jitwettqu permezz ta’ verifiki tradizzjonali fuq il-post jekk mhuwiex aktar possibbli li dawn isiru permezz ta’ remote sensing matul is-sena kurrenti.”
C.
Ir-Regolament Nru 555/2008
12.
Ir-Regolament Nru 555/2008 jinkludi regoli ta’ implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 479/2008 (
15
), b’mod partikolari fir-rigward tal-kontrolli fis-settur tal-inbid. L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 555/2008 jirregola l-eżekuzzjoni finanzjarja tal-appoġġ għall-miżuri:
“L-appoġġ għandu jitħallas ġaladarba jkun ġie aċċertat li jew applikazzjoni waħdanija jew l-operazzjonijiet kollha koperti mill-applikazzjoni għall-appoġġ, skond l-għażla li jagħmel l-Istat Membru għall-ġestjoni tal-miżura, jkunu ġew implimentati u kkontrollati fil-post.”
13.
L-Artikolu 76 tar-Regolament Nru 555/2008 jistabbilixxi l-prinċipji tal-kontrolli fis-settur tal-inbid:
“Mingħajr preġudizzju għal dispożizzjonijiet speċifiċi ta’ dan ir-Regolament jew liġijiet oħra Komunitarji, Stati Membri għandhom jintroduċu kontrolli u miżuri sakemm ikunu meħtieġa biex tkun żgurata l-applikazzjoni sewwa tar-Regolament (KE) Nru 479/2008 u ta’ dan ir-Regolament. Dawn għandhom ikunu effikaċi, proporzjonati u dissważivi biex jagħtu protezzjoni adegwata lill-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet.
B’mod partikulari, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li:
[…]
e)
jitwettqu kontrolli jew b’mod sistematiku jew b’teħid ta’ kampjun. Fil-każ ta’ teħid ta’ kampjun, Stati Membri għandhom jiżguraw li, bl-għadd, in-natura u l-frekwenza tagħhom, il-kontrolli jkunu rappreżentattivi tat-territorju tagħhom kollu kemm hu u jkunu jikkorrispondu, fejn japplika, mal-volum ta’ prodotti tas-settur ta’ l-inbid ikkummerċjalizzat jew miżmum biex ikun ikkummerċjalizzati;
[…]”.
14.
Barra minn hekk, l-Artikolu 77(3) u (5) ta’ dan ir-Regolament jinkludi prinċipji ġenerali għall-kontrolli:
“3.   Ħlief għall-każijiet fejn kontrolli sistematiċi fil-post huma previsti mir-Regolament (KE) Nru 479/2008 jew minn dan ir-Regolament, l-awtoritajiet kompetenti għandhom iwettqu kontrolli fil-post billi jieħdu kampjun ta’ perċentwali adatt ta’ benefiċjarji/produtturi abbażi ta’ analiżi tar-riskju skond l-Artikolu 79 ta’ dan ir-Regolament.
4.   […]
5.   Dwar il-miżuri previsti fl-Artikolu 15 tar-regolament (KE) Nru 479/2008, l-Artikoli 26, 27 u 28 tar-Regolament (KE) Nru 1975/2006 […] għandhom japplikaw mutatis mutandis.”
15.
Fl-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 479/2008 (
16
) jissemmew il-miżuri ta’ “investimenti tanġibbli jew intanġibbli f’faċilitajiet ta’ pproċessar, infrastruttura ta’ l-inbid u kummerċjalizzazzjoni ta’ nbid.”
D.
Ir-Regolament Nru 65/2011
16.
L-Artikolu 77(5) tar-Regolament Nru 555/2008 (
17
) jirreferi għall-Artikoli 26 sa 28 tar-Regolament Nru 1975/2006 (
18
) fir-rigward tal-kontrolli ta’ miżuri skont l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 479/2008.
17.
Ir-Regolament Nru 1975/2006 ġie abrogat fl-1 ta’ Jannar 2011 bir-Regolament Nru 65/2011 (
19
). Ir-riferimenti għar-Regolament Nru 1975/2006 għandhom jinftiehmu bħala riferimenti għar-regolament tal-aħħar skont l-Artikolu 34(2) tar-Regolament Nru 65/2011 u għandhom jinqraw skont it-tabella ta’ korrelazzjoni fl-Anness II tiegħu. L-Artikolu 4(5) u l-Artikoli 24) sa 26 tar-Regolament Nru 65/2011 jikkorrispondu għall-Artikoli 26 sa 28 tar-Regolament Nru 1975/2006.
18.
L-ewwel sentenza tal-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 65/2011 (
20
) tinkludi regola għall-kontrolli fuq il-post:
“L-Istati Membri għandhom jorganizzaw kontrolli fuq il-post fuq operazzjonijiet approvati bl-użu ta’ bażi xierqa ta’ teħid ta’ kampjuni.”
III. Il-kuntest tal-kawża u l-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali
19.
Fl-20 ta’ Ġunju 2016, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni kkontestata. B’dan il-mod, hija eskludiet mill-finanzjament tal-Unjoni l-infiq ta’ ċertu ammont iddikjarat mill-Istati Membri taħt il-FAEG u l-FAEŻR. Din id-deċiżjoni hija indirizzata, fost l-oħrajn, lejn ir-Repubblika Ċeka. Fir-rigward tal-infiq imħallas minn dan l-Istat Membru, il-Kummissjoni eskludiet b’mod partikolari l-infiq tal-ammonti li ġejjin:
–
EUR 462 517.83 bħala għajnuna diretta diżakkoppjata għal ċerti artijiet agrikoli għas-snin finanzjarji 2013 sa 2015;
–
EUR 636 516.20 bħala investimenti fis-settur tal-inbid għas-snin finanzjarji 2011 sa 2014;
–
EUR 29485 612.55 bħala kontrolli ta’ kundizzjonalità għas-snin finanzjarji 2011 sa 2014 (
21
).
20.
Permezz ta’ att tal-31 ta’ Awwissu 2016, ir-Repubblika Ċeka talbet lill-Qorti Ġenerali tannulla d-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni kkontestata sa fejn l-ispejjeż imħallsa mir-Repubblika Ċeka fl-ammont ta’ EUR 30206 401.58 ġew esklużi mill-finanzjament tal-Unjoni (
22
).
21.
Il-Qorti Ġenerali laqgħet ir-rikors parzjalment u annullat id-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni kkontestata sa fejn kien ġie eskluż l-infiq imħallas mir-Repubblika Ċeka taħt il-FAEG fl-ammont ta’ EUR 6356 909.30, b’rabta mal-kontrolli tal-kundizzjonalità għas-sena finanzjarja 2011.
22.
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet il-kumplament tar-rikors.
IV. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
23.
Permezz ta’ att tas-27 ta’ Novembru 2018, ir-Repubblika Ċeka ppreżentat dan l-appell kontra s-sentenza appellata. Hija titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza appellata sa fejn il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors fl-ewwel istanza,
–
tannulla d-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni kkontestata sa fejn ġie eskluż l-infiq fl-ammont ta’ EUR 462 517.83 b’rabta mal-pagament uniku skont is-superfiċje,
–
tannulla d-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni kkontestata sa fejn ġie eskluż l-infiq fl-ammont ta’ EUR 636 516.20 b’rabta ma’ investimenti fis-settur tal-inbid,
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
24.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tiċħad l-appell, u
–
tikkundanna lir-Repubblika Ċeka għall-ispejjeż.
25.
Il-partijiet ppreżentaw osservazzjonijiet dwar l-appell kemm bil-miktub kif ukoll oralment fis-seduta tad-29 ta’ Jannar 2020.
V. Evalwazzjoni
26.
Insostenn tal-appell tagħha, ir-Repubblika Ċeka tinvoka erba’ aggravji. L-ewwel żewġ aggravji jikkonċernaw l-esklużjoni mill-finanzjament tal-Unjoni tal-pagamenti diretti marbuta mas-superfiċje, filwaqt li t-tielet u r-raba’ aggravju jikkonċernaw l-esklużjoni tal-infiq għal investimenti fis-settur tal-inbid.
A.
Fuq l-esklużjoni tal-pagamenti uniċi skont is-superfiċje (l-ewwel u t‑tieni aggravju)
27.
Sabiex l-ewwel żewġ aggravji jinftiehmu aħjar, għandu jitfakkar fil-qosor il-kuntest tal-esklużjoni tal-infiq marbut mas-supefiċje li ġie mħallas. Il-Kummissjoni tiġġustifika din l-esklużjoni bil-fatt li r-Repubblika Ċeka ma vverifikatx biżżejjed jekk is-superfiċji agrikoli appoġġjati kinux jissodisfaw ir-rekwiżiti għall-għajnuna.
28.
Permezz tal-għajnuna marbuta mas-supefiċje, huwa maħsub li jiġi appoġġjat użu agrikolu partikolari ta’ supefiċje, fejn il-valur tal-għajnuna jiġi ddeterminat skont id-daqs tal-art agrikola. Għalhekk, l-għan tal-kontrolli mill-Istati Membri huwa, minn naħa, l-użu tal-artijiet agrikoli skont in-notifika tal-benefiċjarju u, min-naħa l-oħra, id-daqs effettiv ta’ dawn l-artijiet agrikoli. F’dan ir-rigward, diskrepanzi possibbli fl-applikazzjonijiet għall-għajnuna jitqiesu bħala irregolaritajiet.
29.
F’dan ir-rigward, ir-Regolament Nru 1122/2009 isemmi żewġ tipi ta’ kontrolli fuq il-post, minbarra l-kontrolli amministrattivi: kontrolli “tradizzjonali” fuq il-post (
23
), jiġifieri spezzjonijiet fuq il-post, jew kontrolli fuq il-post permezz ta’ telerilevament (
24
). Skont l-Artikolu 26(1) tar-Regolament Nru 1122/2009, dawn il-kontrolli jeħtieġu li jkunu effettivi, jiġifieri għandhom jippermettu l-verifikazzjoni affidabbli ta’ jekk ġewx issodisfatti r-rekwiżiti għall-għajnuna.
30.
Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni, meta tqis li Stat Membru ma jkunx wettaq kontrolli adegwati u effettivi fuq miżuri ta’ inċentivi partikolari, ma hijiex marbuta turi b’mod komprensiv li l-kontrolli ta’ Stat Membru huma insuffiċjenti jew li ċ-ċifri ppreżentati huma inkorretti. Hija sempliċement għandha tipproduċi evidenza li hemm dubji ġġustifikati dwar il-kontrolli jew iċ-ċifri (
25
). Il-Kummissjoni għandha turi li d-dubji tagħha huma ġġustifikati billi ssostnihom b’konklużjonijiet partikolari. Eżempju ta’ dan huwa każ fejn Stat Membru jippreżenta ċifri kontradittorji (
26
).
31.
Madankollu, l-Istat Membru kkonċernat jista’ jikkonfuta l-konklużjonijiet tal-Kummissjoni billi jipproduċi prova li l-konklużjonijiet huma żbaljati u li fil-verità s-sistema ta’ kontrolli tiegħu hija affidabbli u tiffunzjona (
27
). Jekk dan ma jkunx il-każ, jitqies bħala stabbilit il-fatt li hemm dubji serji dwar l-adegwatezza u l-effettività tas-sistema ta’ kontrolli u s-sorveljanza tal-Istat Membru (
28
).
1. Fuq l-ewwel aggravju
32.
Bl-ewwel aggravju tagħha, ir-Repubblika Ċeka ssostni, l-ewwel nett, li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonkludiet li l-Kummissjoni esprimiet dubji ġġustifikati dwar l-effettività tal-kontrolli tas-superfiċji appoġġjati. Hija ssostni, it-tieni nett, li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi wkoll meta evalwat jekk ir-Repubblika Ċeka kinitx ikkonfutat dawn id-dubji u kienet ikkonkludiet inġustament li dan ma kienx il-każ.
a) Fuq il-fondatezza tal-ewwel aggravju
33.
Il-qofol tal-ewwel aggravju hija l-kwistjoni dwar liema tip ta’ konklużjonijiet jistgħu jiġġustifikaw dubji fondati dwar l-effettività tal-kontrolli skont il-ġurisprudenza (
29
) ċċitata iktar ’il fuq.
34.
Essenzjalment, għandu jiġi evalwat jekk il-Qorti Ġenerali wettqitx żball ta’ liġi meta fil-punt 22 tas-sentenza appellata hija qieset li d-dubji dwar l-effettività tat-telerilevament jistgħu jiġu espressi bis-sempliċi fatt li dan il-metodu ta’ kontroll, meta mqabbel mal-metodu tradizzjonali ta’ kontroll fuq il-post, jistabbilixxi rata ta’ irregolarità iktar baxxa (
30
). Ir-rata ta’ irregolarità tiddeskrivi l-proporzjon bejn in-numru ta’ irregolaritajiet skoperti u s-somma totali ta’ artijiet agrikoli vverifikati.
35.
Skont il-Qorti Ġenerali, iż-żewġ varjanti tal-kontroll fuq il-post, li huma bbażati fuq il-kampjuni rappreżentattivi għar-reġjun tal-Istat Membru kkonċernat, iwasslu għal riżultati li huma “simili fil-prinċipju” (
31
).
36.
Fi kliem ieħor, il-Qorti Ġenerali hija tal-fehma li s-sempliċi fatt li l-artijiet agrikoli individwali (jiġifieri kampjuni) tar-Repubblika Ċeka jiġu kkontrollati kemm permezz ta’ kontrolli tradizzjonali fuq il-post kif ukoll permezz ta’ telerilevament ifisser li ż-żewġ metodi ta’ kontroll għandhom jipproduċu l-istess rata ta’ irregolaritajiet.
37.
Il-probabbiltà ta’ irregolaritajiet tiġi kkalkolata qabel l-għażla tal-kampjuni permezz ta’ analiżi tar-riskju. Permezz ta’ diversi fatturi ta’ riskju, din l-analiżi tar-riskju tinvestiga l-probabbiltà li l-użu effettiv jew id-daqs ta’ art agrikola jiddevja minn dak li jkun ġie rreġistrat fl-applikazzjoni għall-għajnuna. Fis-seduta, issemmiet b’mod partikolari t-topografija bħala fattur ta’ riskju.
38.
Il-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali ma hijiex konvinċenti f’dan il-kuntest. Fil-fatt, din tista’ tkun korretta biss jekk il-kampjuni li joriġinaw mit-telerilevament u dawk li jiġu eżaminati permezz ta’ kontroll fuq il-post ikollhom bħala medja l-istess probabbiltà ta’ irregolaritajiet.
39.
Madankollu, skont l-osservazzjonijiet tar-Repubblika Ċeka fl-ewwel istanza u f’din il-proċedura ta’ appell jidher li dan ma huwiex il-każ. Skont l-informazzjoni minn dan l-Istat Membru, il-probabbiltà ta’ irregolaritajiet fil-kampjuni, li jistgħu raġonevolment jiġu vverifikati permezz ta’ telerilevament, hija sistematikament iktar baxxa minn dik tal-kampjuni li jiġu eżaminati permezz ta’ kontrolli tradizzjonali fuq il-post.
40.
B’mod iktar speċifiku, ir-Repubblika Ċeka tosserva, l-ewwel nett, li hija jkollha tagħżel il-kampjuni, jiġifieri l-artijiet agrikoli għall-kontrolli bir-telerilevament, qabel il-preżentazzjoni tal-applikazzjonijiet għas-sena kkonċernata. Għalhekk, l-analiżi tar-riskju jeħtieġ li titwettaq abbażi tad-data tas-sena ta’ qabel. Min-naħa l-oħra, għall-verifiki fuq il-post, l-applikanti jintgħażlu billi jiġu identifikati sabiex fir-rigward tagħhom tiġi kkalkolata l-ogħla probabbiltà ta’ irregolaritajiet abbażi ta’ data mill-applikazzjonijiet attwali.
41.
It-tieni nett, min-natura stess tar-telerilevament, tittieħed data ta’ reġjuni kbar ħafna u b’hekk ammont kbir ta’ artijiet agrikoli f’daqqa. Minn dan jirriżulta li t-telerilevament waħdu ma jistax jikkonċerna ċerti artijiet agrikoli “ta’ riskju għoli”, iżda jinkludi wkoll b’mod awtomatiku l-artijiet agrikoli ċirkondanti, liema artijiet f’ċerti każijiet jista’ evidentement ikollhom probabbiltà iktar baxxa ta’ irregolaritajiet. Dan jirriżulta awtomatikament f’rata iktar baxxa ta’ irregolarità.
42.
It-tielet nett, ir-Repubblika Ċeka targumenta li t-telerilevament jintuża biss għall-verifika ta’ reġjuni fejn l-użu agrikolu tas-superfiċji jammonta għal minimu ta’ 25 %, filwaqt li jidher li f’reġjuni li fihom superfiċji agrikoli individwali jiġu eżaminati permezz ta’ verifiki fuq il-post, il-probabbiltà ta’ irregolaritajiet tkun ta’ sikwit partikolarment għolja.
43.
Fl-aħħar nett, ir-Repubblika Ċeka ssostni, minn naħa, li l-popolazzjoni, jiġifieri l-massa ta’ artijiet agrikoli li minnha jintgħażlu l-kampjuni għall-finijiet ta’ metodu ta’ kontroll, hija differenti għal kull metodu minħabba n-natura differenti taż-żewġ metodi innifishom. Min-naħa l-oħra, kull popolazzjoni bħala medja ma tipproduċix l-istess probabbiltà ta’ irregolaritajiet. Konsegwentement, il-konstatazzjoni ta’ rati differenti ta’ irregolarità ma tistax waħedha tiġġustifika ebda dubji dwar l-effettività tal-kontrolli tat-telerilevament.
44.
Madankollu, skont il-fehma tal-Kummissjoni, l-Artikolu 31(2)(b) tar-Regolament Nru 1122/2009 juri li r-riżultati tal-kontrolli li jirreferu għal kampjuni differenti huma fil-fatt paragunabbli.
45.
Skont din id-dispożizzjoni, l-effettività tal-analiżi tar-riskju li ssir qabel l-għażla tal-kampjuni għal metodu ta’ kontroll, għandha tiġi vverifikata permezz ta’ paragun bejn ir-riżultati ta’ kampjun ibbażat fuq ir-riskju u kampjun ieħor magħżul b’mod arbitrarju. Madankollu, il-Kummissjoni ma tiħux inkunsiderazzjoni l-fatt li f’dan il-każ il-popolazzjoni hija l-istess, kemm dik li minnha tkun saret l-għażla b’mod arbitrarju kif ukoll dik li minnha tkun saret għażla abbażi ta’ riskju ta’ analiżi. Madankollu, huwa proprju dan li qiegħed jiġi kkontestat mir-Repubblika Ċeka, kemm fir-rigward tal-kontrolli fuq il-post, minn naħa, kif ukoll fir-rigward tal-kontrolli bit-telerilevament, min-naħa l-oħra.
46.
Il-Qorti Ġenerali ma indirizzatx l-argumenti kkonċernati. B’mod partikolari, hija ma kkonstatatx li l-argument tar-Repubblika Ċeka huwa żbaljat u li, fir-rigward tal-kontrolli bit-telerilevament u tal-kontrolli fuq il-post, japplikaw l-istess kampjuni, jew li minn tal-inqas, il-probabbiltà medja ta’ irregolaritajiet fiż-żewġ każijiet hija tal-istess livell.
47.
Fi kwalunkwe każ, is-sempliċi fatt li kemm il-kontrolli fuq il-post kif ukoll il-kontrolli bit-telerilevament huma bbażati fuq il-kampjuni rappreżentattivi tas-superfiċje tal-Istat Membru kkonċernat, il-Qorti Ġenerali fl-ebda każ ma setgħet tikkonkludi li dawn il-kontrolli għandhom jagħtu lok għal “rati ta’ irregolarità simili fil-prinċipju”.
48.
Barra minn hekk, it-telerilevament ma jistax jitqies bħala inqas effettiv sempliċement minħabba l-fatt li l-kampjuni, li jintużaw għal dan il-metodu ta’ kontroll, normalment jipproduċu probabbiltà iktar baxxa ta’ irregolaritajiet.
49.
Fil-fatt, l-ewwel nett, għandha tiġi evalwata l-effettività inġenerali ta’ sistema ta’ kontrolli. L-artijiet agrikoli, li minħabba s-sitwazzjoni ġeografika tagħhom ma jistgħux jiġu kkontrollati permezz tat-telerilevament, xorta jiġu kkontrollati. Għall-kuntrarju, dawn jiġu suġġetti għal kontroll fuq il-post. It-tieni nett, l-obbligu li jiġi vverifikat b’mod effettiv li r-rekwiżiti għall-għajnuna huma ssodisfatti, previst fl-Artikolu 26(1) tar-Regolament Nru 1122/2009, ma jfissirx li l-Istati Membri għandhom jużaw metodu partikolari għal art agrikola partikolari, jekk ikun hemm metodu ieħor li jkun jidher li huwa iktar adegwat għal ċerti artijiet agrikoli. Fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-adegwatezza, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni aspetti prattiċi u ekonomiċi (
32
).
50.
Bħala sommarju, minn dawn il-kunsiderazzjonijiet isegwi li l-Qorti Ġenerali, fil-punt 22 tas-sentenza appellata, qieset b’mod żbaljat li l-Kummissjoni esprimiet dubji dwar l-effettività tal-kontroll permezz tat-telerilevament meta stabbilixxiet rati differenti ta’ irregolarità għall-kontrolli bit-telerilevament, minn naħa, u għall-kontrolli tradizzjonali fuq il-post, min-naħa l-oħra. Fil-fatt, din il-konstatazzjoni ma hijiex ta’ natura li tqajjem dubji dwar l-effettività tal-metodu ta’ kontroll inkwistjoni.
51.
Għalhekk, ma hemmx iktar lok li jiġi eżaminat jekk ir-Repubblika Ċeka kkonfutatx dawn id-dubji.
52.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ewwel aggravju huwa fondat.
b) Fuq il-konsegwenzi tal-fondatezza tal-ewwel aggravju
53.
Skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 61(1) tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tannulla d-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali jekk l-appell ikun fondat. Fil-każ ineżami, il-fondatezza tal-ewwel aggravju tiġġustifika qabelxejn l-annullament tas-sentenza appellata, sa fejn il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors fir-rigward tal-esklużjoni ta’ pagamenti uniċi skont is-superfiċje fl-ammont ta’ EUR 69 054.23. Dan huwa effettivament l-ammont li tnaqqas mill-għajnuna mogħtija abbażi tal-allegati nuqqasijiet ta’ kontrolli bit-telerilevament (
33
).
54.
Huwa minnu li, fl-ewwel istanza, il-Kummissjoni ppreżentat oġġezzjoni oħra kontra l-effettività tal-kontrolli bit-telerilevament Ċeki. Jidher li sussegwentement tqajmu dubji dwar l-effettività anki minħabba l-fatt li, fl-2012, ir-rata ta’ irregolarità, li ġiet stabbilita permezz ta’ kontrolli bit-telerilevament ibbażati fuq ir-riskju, kienet iktar baxxa minn dik li ġiet stabbilita abbażi ta’ kontrolli bit-telerilevament arbitrarji (
34
).
55.
Mill-Artikolu 31(2)(b) tar-Regolament Nru 1122/2009 jirriżulta li tali riżultat ta’ paragun jeżiġi korrezzjoni tal-analiżi tar-riskju. Minn dan jirriżulta wkoll li tali riżultat jista’ bla dubju jirrappreżenta konklużjoni li tista’ toħloq dubji dwar l-effettività tal-analiżi tar-riskju u konsegwentement dwar l-effettività tal-kontrolli bit-telerilevament Ċeki fihom innifishom (
35
). Madankollu, il-Qorti Ġenerali ma bbażatx il-konklużjoni tagħha fuq dan il-fatt, liema konklużjoni tgħid li l-Kummissjoni kellha dubji dwar l-effettività tal-kontrolli bit-telerilevament.
56.
Huwa minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’, fil-prinċipju, tissostitwixxi l-ġustifikazzjoni tal-Qorti Ġenerali, jekk ir-riżultat jiġi pprovat li huwa korrett abbażi ta’ raġunijiet oħra apparti dawk invokati (
36
). Madankollu, il-Qorti Ġenerali f’dan il-każ naqset milli tipprovdi l-konklużjonijiet fattwali meħtieġa fir-rigward ta’ din it-tieni oġġezzjoni mqajma mill-Kummissjoni. B’mod partikolari, hija ma stabbilixxietx li fl-2012 kien hemm diskrepanza ta’ dak it-tip u li din kienet ikkawżata minn fatturi oħra għajr dawk stabbiliti mill-Kummissjoni. Għalhekk, ma huwiex possibbli li r-raġunijiet jiġu ssostitwiti.
2. Fuq it-tieni aggravju
57.
Bit-tieni aggravju tagħha, ir-Repubblika Ċeka tinvoka ksur tal-Artikoli 33, 57 u 58 tar-Regolament Nru 1122/2009. Hija ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkonkludiet li l-kampjun ta’ artijiet agrikoli spezzjonat jeħtieġ li jiżdied awtomatikament meta jiġi kkonstatat li superfiċje hija ta’ bejn 0.1 u 2 ettari jew 3 % iżgħar minn dak indikat fl-applikazzjoni għall-għajnuna. Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta qieset li, fid-deċiżjoni tiegħu, l-Istat Membru ma jistax jieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi tal-każ individwali. Kuntrarjament, ir-Repubblika Ċeka tiddeċiedi fil-prattika każ b’każ jekk il-kampjun għandux jiġi estiż fil-każ ta’ diskrepanzi li jammontaw sa 2 ettari jew sa 3 % (
37
).
58.
F’dan il-kuntest, għandu jiġi stabbilit li skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 33(1) tar-Regolament Nru 1122/2009, għandhom jiġu vverifikati minn tal-inqas 50 % tal-artijiet agrikoli rrapportati mir-razzett ikkontrollat fil-kuntest ta’ kontroll effettiv. It-tielet sentenza tal-Artikolu 33(1) tipprevedi li l-“kampjun ta’ ħbula agrikoli li attwalment ġie spezzjonat […] jiżdied” jekk il-kontroll tal-kampjuni jirrileva “anomaliji”. Madankollu, din id-dispożizzjoni ma tinkludi ebda informazzjoni dwar jekk “anomalija” waħda, jiġifieri kull dikjarazzjoni żejda ta’ superfiċje, għandiex tkun biżżejjed sabiex Stat Membru jkun obbligat iżid il-kampjun.
59.
Fi kwalunkwe każ, kuntrarjament għall-fehma tar-Repubblika Ċeka, mill-fatt li l-Artikolu 33 tar-Regolament Nru 1122/2009 juża t-terminu “anomaliji” fil-plural, ma jistax jiġi konkluż, fl-ebda każ, li Stat Membru għandu jżid il-kampjun għall-kontroll biss meta jirriżultaw irregolaritajiet iktar serji. F’dan ir-rigward, ir-Repubblika Ċeka hija tal-fehma li t-terminu “anomalija” kien jintuża fis-singular li kieku kellhom jiġi inklużi riżultati individwali li fi kwalunkwe każ ikunu negliġibbli.
60.
Huwa minnu li hemm diversi elementi li jimmilitaw favur limitu de minimis, li fl-aħħar mill-aħħar il-Qorti Ġenerali stabbilixxiet għal 0.1 ettaru (
38
). Madankollu, id-dikjarazzjonijiet żejda ta’ 2 ettari jew 3 % u iktar ma jistgħux jitqiesu bħala de minimis.
61.
Barra minn hekk, il-formulazzjoni tal-Artikolu 33 tar-Regolament Nru 1122/2009 ma tagħti ebda lok għal interpretazzjoni li skontha l-Istati Membri, wara evalwazzjoni globali taċ-ċirkustanzi tal-każ individwali, ikunu jistgħu jiddeċiedu jekk iżidux il-kampjun għall-kontroll. Fil-fatt, iż-żieda tal-kampjun tinvolvi deċiżjoni vinkolanti (“għandu jiżdied” (
39
)) u ma hijiex deċiżjoni diskrezzjonali.
62.
Il-ġurisprudenza msemmija mir-Repubblika Ċeka f’dan ir-rigward, li skontha deċiżjoni għandha dejjem tieħu inkunsiderazzjoni t-totalità tal-aspetti rilevanti fil-każ individwali, tirreferi biss għal deċiżjonijiet diskrezzjonali (
40
).
63.
Bħala konklużjoni, it-tieni aggravju għandu għalhekk jiġi miċħud.
B.
Fuq l-esklużjoni tal-investimenti fis-settur tal-inbid (it-tielet u r-raba’ aggravju)
64.
Il-kuntest tat-tielet u tar-raba’ aggravju huwa programm ta’ appoġġ nazzjonali għal investimenti partikolari fis-settur tal-inbid. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ssostni, minn naħa, fid-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni kkontestata, li r-Repubblika Ċeka ħallset fondi qabel ma l-programm ta’ appoġġ nazzjonali daħal fis-seħħ u, min-naħa l-oħra, issostni wkoll li r-Repubblika Ċeka ma vverifikatx b’mod adegwat l-implimentazzjoni tal-investimenti kkonċernati.
1. Fuq it-tielet aggravju
65.
Permezz tat-tielet aggravju, ir-Repubblika Ċeka tilmenta li l-Qorti Ġenerali żnaturat il-fatti meta qieset li l-korrezzjoni inkwistjoni tirreferi biss għall-investimenti li jkunu tħallsu qabel l-introduzzjoni tal-programm ta’ appoġġ nazzjonali (
41
). Ir-Repubblika Ċeka kienet diġà semmiet fl-ewwel istanza li l-Kummissjoni eskludiet ukoll mill-finanzjament investimenti li kienu tħallsu wara l-introduzzjoni tal-programm ta’ appoġġ nazzjonali iżda qabel l-evalwazzjoni tal-applikazzjonijiet individwali għall-għajnuna.
66.
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet dan l-ilment fil-punt 49 tas-sentenza appellata abbażi tal-fatt li huwa irrilevanti. Ir-Repubblika Ċeka tqis li dan huwa żball ta’ liġi.
67.
Madankollu, ma jidher li kien hemm ebda żnaturament tal-fatti min-naħa tal-Qorti Ġenerali. Fil-fatt, il-Kummissjoni sostniet, fl-ewwel istanza, li hija kienet ibbażat il-korrezzjoni inkwistjoni biss fuq dawk il-pagamenti li saru qabel l-introduzzjoni tal-programm ta’ appoġġ nazzjonali.
68.
Insostenn tal-fehma tagħha li l-korrezzjoni fil-verità tikkonċerna wkoll l-infiq li tħallas wara l-introduzzjoni tal-programm ta’ appoġġ nazzjonali iżda qabel l-evalwazzjoni tal-applikazzjonijiet individwali, ir-Repubblika Ċeka sempliċement sostniet il-fatt li hija pprovdiet lill-Kummissjoni d-dokumenti għal dan l-infiq ukoll.
69.
Madankollu, dan ma jwassalx għall-konklużjoni li l-Kummissjoni għamlet korrezzjoni f’dan ir-rigward ukoll. Ir-Repubblika Ċeka ma semmiet ebda siltiet mid-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni kkontestata li jirreferu għal dan l-infiq.
70.
Huwa minnu li l-Qorti Ġenerali ssemmi f’dan il-kuntest, fil-punt 43 tas-sentenza appellata, li l-korrezzjoni hija bbażata b’mod partikolari fuq il-fatt li din tikkonċerna dawk il-pagamenti li saru qabel l-evalwazzjoni tal-applikazzjonijiet individwali. Madankollu f’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali tirreferi għall-pagamenti li fi kwalunkwe każ ikunu saru wkoll qabel l-introduzzjoni tal-programm ta’ appoġġ nazzjonali (
42
).
71.
B’hekk, il-Qorti Ġenerali la wettqet żball ta’ liġi meta ċaħdet l-ilment tar-Repubblika Ċeka u lanqas ma żnaturat il-fatti.
72.
Isegwi li t-tielet aggravju huwa wkoll infondat.
2. Fuq ir-raba’ aggravju
73.
Fl-aħħar nett, bir-raba’ aggravju tagħha, ir-Repubblika Ċeka tinvoka ksur tal-Artikolu 77(5) tar-Regolament Nru 555/2008. Dan jippermetti lill-Istati Membri jimplimentaw kontrolli fuq il-post tal-investimenti approvati abbażi ta’ kampjuni. Madankollu, ir-Repubblika Ċeka ssostni wkoll li l-Qorti Ġenerali qieset b’mod żbaljat li dan l-Istat Membru huwa obbligat iwettaq kontrolli sistematiċi fuq il-post tal-investimenti implimentati fis-settur tal-inbid skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 555/2008.
74.
Dan l-aggravju jikkonċerna prinċipalment il-kwistjoni dwar liema minn dawn id-dispożizzjonijiet huma applikabbli għall-kontrolli tal-investimenti f’dan il-każ u sa liema punt – jew b’mod sistematiku jew b’teħid ta’ kampjun – din id-dispożizzjoni timponi kontrolli fuq l-Istati Membri.
75.
Skont l-Artikolu 77(3) tar-Regolament Nru 555/2008, l-Istati Membri għandhom jimplimentaw kontrolli fuq il-post tal-benefiċjarji tal-għajnuna abbażi tal-kampjuni, “[ħ]lief għall-każijiet fejn kontrolli sistematiċi fil-post huma previsti […] minn dan ir-Regolament”. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali qieset lill-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 555/2008 bħala lex specialis fir-rigward tal-Artikolu 77 u minn dan iddeduċiet li hemm obbligu għal kontrolli sistematiċi fuq il-post (
43
).
76.
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 555/2008, l-għajnuna għal miżura ta’ investiment partikolari titħallas “ġaladarba jkun ġie aċċertat li jew applikazzjoni waħdanija jew l-operazzjonijiet kollha koperti mill-applikazzjoni għall-appoġġ, skond l-għażla li jagħmel l-Istat Membru għall-ġestjoni tal-miżura, jkunu ġew implimentati u kkontrollati fil-post”.
77.
F’dan il-kuntest, għandu jiġi stabbilit, l-ewwel nett, li l-formulazzjoni tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 555/2008, għall-kuntrarju tal-fehma tal-Qorti Ġenerali, ma tipprevedix kontrolli sistematiċi b’mod mandatorju (
44
). L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 19(1) jindika biss li l-Istati Membri għandhom jivverifikaw il-miżuri implimentati fuq il-post. Dan ma jeskludix li l-kontroll fuq il-post isir permezz ta’ kampjuni.
78.
It-tieni nett, l-iskema ġenerali tar-Regolament Nru 555/2008 tindika li kontrolli sistematiċi jiġu ordnati espressament meta l-Istati Membri jkunu obbligati jagħmlu dan. F’dan is-sens, l-Artikolu 76(2)(e) tar-Regolament Nru 555/2008, li jirregola l-prinċipji tal-kontrolli fis-settur tal-inbid, jagħti l-libertà lill-Istati Membri li jagħżlu jekk jimplimentawx il-kontrolli b’mod sistematiku jew b’teħid ta’ kampjun. L-Artikolu 77(3) tar-Regolament Nru 555/2008 jipprevedi eċċezzjonalment kontrolli fuq il-post sistematiċi, filwaqt li t-tieni paragrafu jordna l-implimentazzjoni sistematika ta’ kontrolli amministrattivi. Barra minn hekk, il-fatt li r-Regolament Nru 555/2008 jordna kontrolli sistematiċi espressament huwa previst fit-tielet sentenza tal-Artikolu 78(1) stess, li skontha eċċezzjoni partikolari tapplika f’każ “fejn hemm previsti kontrolli fil-post sistematiċi”. Anki d-dispożizzjoni speċjali tal-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 555/2008 li tikkonċerna l-hekk imsejjaħ “ħsad aħdar” hija eżempju ta’ kontrolli fuq il-post sistematiċi u ordnati espressament (
45
).
79.
It-tielet nett, fir-rigward tal-pagamenti diretti kollha li jagħmlu parti mis-sistema ta’ kontrolli tal-politika agrikola komuni, il-prinċipju huwa li l-Istati Membri jimplimentaw il-kontrolli fuq il-post abbażi tal-kampjuni (
46
). Fil-prattika, huwa diffiċli li dan isir mod ieħor minħabba l-livell tal-għajnuna u t-tqassim fuq skala żgħira tagħhom. Minn din il-perspettiva, kontrolli sistematiċi fuq il-post huma wkoll l-eċċezzjoni.
80.
Madankollu, anki li kieku mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 555/2008 kellu jiġi dedott obbligu għall-Istati Membri li jimplimentaw kontrolli sistematiċi tal-investimenti, il-pożizzjoni tal-Artikoli 19 u 77 tindika li tal-aħħar għandu jitqies bħala lex specialis u mhux bil-maqlub.
81.
Fil-fatt, minn naħa, id-dispożizzjoni ġenerali normalment tippreċedi dik speċjali. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 19 jinsab fis-Sezzjoni 6 “Investimenti” fil-Kapitolu II (“Miżuri eliġibbli”) tat-Titolu II (“Programmi ta’ Appoġġ”). L-Artikolu 77, min-naħa l-oħra, jinsab fil-Kapitolu I (“Prinċipji ta’ kontroll”) fit-Titolu V (“Kontrolli fis-settur tal-inbid”). Dan juri li l-Artikolu 19 huwa dispożizzjoni ġenerali dwar l-investimenti, filwaqt li l-kontroll ta’ dawn (u ta’ tipi ta’ għajnuna oħra) huwa kkjarifikat fit-Titolu V dwar kontrolli fis-settur tal-inbid. Il-fatt li dan tal-aħħar bla dubju jkopri wkoll il-kontroll tal-investimenti, huwa rifless mill-Artikolu 77(5) tar-Regolament. Dan japplika għal miżuri skont l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 479/2008. Madankollu, dawn il-miżuri kollha jikkostitwixxu investimenti (
47
).
82.
Kuntrarjament għall-fehma tal-Qorti Ġenerali (
48
), dan ma huwiex ikkonfutat mill-fatt li l-Artikolu 77 huwa intitolat “Prinċipji ġenerali”. Fil-fatt, huwa minnu li din id-dispożizzjoni tistabbilixxi prinċipji ġenerali għall-kontrolli fis-settur tal-inbid. Fl-istess ħin, taħt dan it-titolu hemm ukoll diversi dispożizzjonijiet oħra li jispeċifikaw l-implimentazzjoni tal-kontrolli (
49
). F’dan is-sens, l-Artikolu 77 tar-Regolament Nru 555/2008 għandu jinftiehem bħala d-dispożizzjoni ġenerali fil-qafas tan-normi ta’ kontroll speċjali għas-settur tal-inbid.
83.
Li kieku l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 555/2008 kien lex specialis għall-kontroll tal-investimenti u l-Istati Membri kellhom għalhekk jimplimentaw il-kontrolli sistematiċi fuq il-post tal-investimenti, ma kien ikun jibqa’ l-ebda kamp ta’ applikazzjoni għall-Artikolu 77(5). Fil-fatt, skont din id-dispożizzjoni, għall-investimenti japplikaw ċerti regoli partikolari tar-Regolament Nru 65/2011 (
50
), b’mod partikolari l-Artikolu 25. L-ewwel sentenza tal-ewwel paragrafu ta’ dan l-artikolu tipprevedi proprju l-kontrolli fuq il-post abbażi ta’ kampjun adegwat. Dan ir-riferiment ma jikkonformax ma’ obbligu għal kontrolli sistematiċi fuq il-post mill-Artikolu 19(1) tar-Regolament Nru 555/2008.
84.
Kuntrarjament għall-fehma tal-Qorti Ġenerali (
51
), ma japplikax mod ieħor hawnhekk, anki għaliex l-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 65/2011 għandu kamp ta’ applikazzjoni lil hinn mir-riferiment fir-Regolament Nru 555/2008. Kif indikat korrettament ir-Repubblika Ċeka, dan ma jbiddel xejn mill-fatt li l-Artikolu 77(5) tar-Regolament Nru 555/2008 ma jkollux iktar kamp ta’ applikazzjoni bl-użu tal-interpretazzjoni tal-Qorti Ġenerali.
85.
Minn dan jirriżulta li l-Artikolu 19 ma huwiex lex specialis fir-rigward tal-Artikolu 77(5) tar-Regolament Nru 555/2008.
86.
Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta qieset l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 555/2008 bħala lex specialis fir-rigward tal-Artikolu 77 u minħabba f’hekk ikkonkludiet li r-Repubblika Ċeka hija obbligata twettaq kontrolli sistematiċi fuq il-post tal-investimenti implimentati.
87.
Bħala konklużjoni, ir-raba’ aggravju huwa għalhekk fondat.
88.
Il-fondatezza tar-raba’ aggravju twassal għall-eliminazzjoni tas-sentenza appellata, sa fejn il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors intiż kontra l-esklużjoni ta’ investimenti fl-ammont ta’ EUR 636 516.20. Fil-fatt, minħabba dan l-iżball ta’ liġi, il-Qorti Ġenerali ma kkontestatx id-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni kkontestata sa fejn il-Kummissjoni qieset il-kontrolli fuq il-post tal-investimenti fis-settur tal-inbid permezz ta’ teħid ta’ kampjuni mir-Repubblika Ċeka bħala insuffiċjenti.
VI. Fuq ir-rinviju tal-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali
89.
Skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 61(1) tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-każ li tiġi annullata s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ hija stess tiddeċiedi b’mod definittiv il-kwistjoni ladarba din tkun fi stat li tiġi deċiża, inkella tista’ tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex tiġi deċiża minn din tal-aħħar.
90.
Fil-każ ineżami, il-kawża ma hijiex fi stat li tiġi deċiża.
91.
Fir-rigward tal-annullament tas-sentenza appellata abbażi tal-fondatezza tal-ewwel aggravju (
52
), din tirriżulta mill-fatt li hemm bżonn iktar konklużjonijiet qabel ma tkun tista’ tittieħed deċiżjoni finali dwar il-kawża (
53
).
92.
Fir-rigward tal-annullament tas-sentenza appellata minħabba l-fondatezza tar-raba’ aggravju (
54
), għandu jiġi stabbilit li l-Kummissjoni bbażat l-esklużjoni ta’ nfiq fl-ammont ta’ EUR 636 516.20 fil-kuntest ta’ investimenti fis-settur tal-inbid mhux biss fuq kontrolli fuq il-post insuffiċjenti iżda wkoll fuq il-ħlas ta’ fondi qabel id-dħul fis-seħħ tal-programm nazzjonali ta’ appoġġ (
55
). Hija l-Qorti Ġenerali li għandha tiddeċiedi jekk l-esklużjoni ta’ nfiq fl-ammont ta’ EUR 636 516.20 hijiex ġustifikabbli waħedha taħt dawn l-aħħar żewġ aspetti.
93.
Konsegwentement il-kawża għandha tiġi rrinvijata quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex tingħata deċiżjoni.
VII. Fuq l-ispejjeż
94.
Peress li l-kawża għandha tintbagħat tiġi rrinvijata quddiem il-Qorti Ġenerali, id-deċiżjoni dwar l-ispejjeż hija rriżervata.
VIII. Konklużjoni
95.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi kif ġej:
1.
Is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tat-13 ta’ Settembru 2018, Ir-Repubblika Ċeka vs Il-Kummissjoni (T‑627/16, EU:T:2016:538), għandha tiġi annullata f’dan ir-rigward sa fejn il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors tar-Repubblika Ċeka fir-rigward tal-esklużjoni ta’ pagamenti uniċi skont is-superfiċje fl-ammont ta’ EUR 69 054.23 u tal-esklużjoni ta’ investimenti fl-ammont ta’ EUR 636 516.20.
2.
Il-kumplament tal-appell huwa miċħud.
3.
Il-kawża għandha tiġi rrinvijata lill-Qorti Ġenerali għal deċiżjoni dwar it-talbiet tar-Repubblika Ċeka fir-rigward tal-esklużjoni ta’ pagamenti uniċi skont is-superfiċje fl-ammont ta’ EUR 69 054.23 u tal-esklużjoni ta’ investimenti fl-ammont ta’ EUR 636 516.20.
4.
L-ispejjeż huma rriżervati.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.
(
2
)	Fil-fatt, dan jikkostitwixxi ksur tad-dritt tal-Unjoni li jista’ jiġġustifika korrezzjoni tal-finanzjament; ara s-sentenza tal-24 ta’ Frar 2005, Il-Greċja vs Il-Kummissjoni (C‑300/02, EU:C:2005:103, punti 32 u 33).
(
3
)	Sentenza tat-13 ta’ Settembru 2018, Ir-Repubblika Ċeka vs Il-Kummissjoni (T‑627/16, mhux ippubblikata, EU:T:2018:538).
(
4
)	Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2016/1059 tal-Kummissjoni tal-20 ta’ Ġunju 2016 li teskludi mill-finanzjament tal-Unjoni Ewropea ċertu nfiq imġarrab mill-Istati Membri fi ħdan il-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (FAEG) u fi ħdan il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (ĠU 2016, L 173, p. 59).
(
5
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 73/2009 tad-19 ta’ Jannar 2009 li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi ta’ appoġġ dirett għal bdiewa fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għal bdiewa, u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 1290/2005, (KE) Nru 247/2006, (KE) Nru 378/2007 u li jirrevoka ir-Regolament (KE) Nru 1782/2003 (ĠU 2009, L 30, p. 16, rettifika fil-ĠU 2010, L 43, p. 7) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 73/2009”). L-emendi sussegwenti ma jikkonċernawx l-Artikolu 20 inkwistjoni. Ir-Regolament Nru 73/2009 ġie abrogat permezz tar-Regolament (UE) Nru 1307/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 (ĠU 2013, L 347, p. 608, rettifika fil-ĠU 2016, L 130, p. 7).
(
6
)	Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1122/2009 tat-30 ta’ Novembru 2009 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 73/2009 fir-rigward tal-kundizzjonalità, il-modulazzjoni u s-sistema integrata ta’ amministrazzjoni u kontroll, skont l-iskemi ta’ appoġġ għall-bdiewa previsti għal dak ir-Regolament, kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 fir-rigward tal-kundizzjonalità skont l-iskema ta’ appoġġ prevista għas-settur tal-inbid (ĠU 2009, L 316, p. 65, rettifika fil-ĠU 2013, L 246, p. 3) (iktar ’il quddiem, ir-“Regolament Nru 1122/2009”). L-emendi sussegwenti tar-Regolament Nru 1122/2009 ma affettwawx id-dispożizzjonijiet inkwistjoni. Ir-Regolament Nru 1122/2009 tħassar bir-Regolament ta’ Delega (UE) Nru 640/2014 tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Marzu 2014 (ĠU 2014, L 181, p. 48) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 640/2014”).
(
7
)	Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 555/2008 tas-27 ta’ Ġunju 2008 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 479/2008 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq ta’ l-inbid fir-rigward ta’ programmi ta’ appoġġ, kummerċ ma’ pajjiżi terzi, potenzjal tal-produzzjoni u kontrolli fis-settur ta’ l-inbid (ĠU 2008, L 170, p. 1, rettifika fil-ĠU 2011, L 5, p. 28), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 702/2009 tat-3 ta’ Awwissu 2009 (ĠU 2009, L 202, p. 5) (iktar ’il quddiem, ir-“Regolament Nru 555/2008”).
(
8
)	Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 65/2011 tas-27 ta’ Jannar 2011 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005, dwar l-implimentazzjoni ta’ proċeduri ta’ kontroll kif ukoll kundizzjonalità fir-rigward ta’ miżuri ta’ appoġġ għall-iżvilupp rurali (ĠU 2011, L 25, p. 8, rettifika fil-ĠU 2011, L 201, p. 20) (iktar ’il quddiem, ir-“Regolament Nru 65/2011”). L-emendi sussegwenti ma affettwawx id-dispożizzjonijiet inkwistjoni. Ir-Regolament Nru 65/2011 tħassar ukoll bir-Regolament (UE) Nru 640/2014.
(
9
)	Dan l-artikolu issa jikkorrispondi għall-Artikolu 74 tar-Regolament Nru 1306/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 dwar il-finanzjament, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 352/78, (KE) Nru 165/94, (KE) Nru 2799/98, (KE) Nru 814/2000, (KE) Nru 1290/2005 u (KE) Nru 485/2008 (ĠU 2013, L 347, p. 549, rettifiki fil-ĠU 2016, L 130, p. 6, u fil-ĠU 2017, L 327, p. 83).
(
10
)	Ara, attwalment, l-Artikolu 24(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni Nru 809/2014 tas-17 ta’ Lulju 2014 li jistabbilixxi r-regoli għall-applikazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 1306/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tas-sistema integrata ta’ amministrazzjoni u kontroll, tal-miżuri għall-iżvilupp rurali u tal-kundizzjonalità (ĠU 2014, L 227, p. 69), kif emendat bir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1804 tat-28 ta’ Ottubru 2019 (ĠU 2019, L 276, p. 12) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 809/2014”).
(
11
)	Ara, attwalment, l-Artikolu 50 tar-Regolament Nru 809/2014.
(
12
)	Ara, attwalment, l-Artikolu 69 tar-Regolament Nru 809/2014.
(
13
)	Ara, attwalment, l-Artikolu 70 tar-Regolament Nru 809/2014.
(
14
)	Ara, attwalment, l-Artikolu 40 tar-Regolament Nru 809/2014.
(
15
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 479/2008 tad-29 ta’ April 2008 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq ta’ l-inbid, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 1493/1999, (KE) Nru 1782/2003, (KE) Nru 1290/2005, (KE) Nru 3/2008 u li jħassar ir-Regolamenti (KEE) Nru 2392/86 u (KE) Nru 1493/1999 (ĠU 2008, L 148, p. 61, rettifika fil-ĠU 2008, L 220, p. 35) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 479/2008”). Ir-Regolament Nru 479/2008 ġie abrogat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 491/2009 tal-25 ta’ Mejju 2009 (ĠU 2009, L 154, p. 1, rettifika fil-ĠU 2011, L 313, p. 47) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 491/2009”).
(
16
)	L-Artikolu 103u tar-Regolament Nru 491/2009 jikkorrispondi għall-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 479/2008.
(
17
)	Punt 14 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
18
)	Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1975/2006 tas-7 ta’ Diċembru 2006 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005, dwar l-implimentazzjoni tal-proċeduri ta’ kontroll kif ukoll il-konformità reċiproka rigward il-miżuri ta’ sostenn għall-iżvilupp rurali (ĠU 2008, L 330M, p. 455), kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 484/2009 tad-9 ta’ Ġunju 2009 (ĠU 2009, L 145, p. 25) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1975/2006”).
(
19
)	L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 34(1) tar-Regolament Nru 65/2011.
(
20
)	Ara issa l-Artikolu 50 tar-Regolament Nru 809/2014.
(
21
)	Punti 2 u 3 tas-sentenza appellata.
(
22
)	Punti 5 u 7 tas-sentenza appellata.
(
23
)	Ara l-Artikolu 35(2) u l-premessa 48 tar-Regolament Nru 1122/2009.
(
24
)	Artikolu 33(2) tar-Regolament Nru 1122/2009.
(
25
)	Sentenzi tal-24 ta’ Frar 2005, Il-Greċja vs Il-Kummissjoni (C‑300/02, EU:C:2005:103, punti 33 u 34), u tad-19 ta’ Settembru 2019, Il-Polonja vs Il-Kummissjoni (C‑358/18 P, mhux ippubblikata, EU:C:2019:763, punt 42).
(
26
)	Ara s-sentenza tal-24 ta’ Frar 2005, Il-Greċja vs Il-Kummissjoni (C‑300/02, EU:C:2005:103, punt 39).
(
27
)	Sentenzi tal-24 ta’ Frar 2005, Il-Greċja vs Il-Kummissjoni (C‑300/02, EU:C:2005:103, punt 35), u tad-19 ta’ Settembru 2019, Il-Polonja vs Il-Kummissjoni (C‑358/18 P, mhux ippubblikata, EU:C:2019:763, punt 42).
(
28
)	Sentenza tad-19 ta’ Settembru 2019, Il-Polonja vs Il-Kummissjoni (C‑358/18 P, mhux ippubblikata, EU:C:2019:763, punt 42).
(
29
)	Ara l-punt 30 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
30
)	Għaldaqstant, skont il-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali fil-punt 18 tas-sentenza appellata, ir-rata ta’ irregolarità fl-2012 skont it-telerilevament kienet ta’ 0.29 %, iżda ta’ 0.87 % skont il-kontrolli tradizzjonali fuq il-post. Fl-2013, ir-rata ta’ irregolarità skont it-telerilevament kienet ta’ 0.28 %, filwaqt li l-kontrolli tradizzjonali fuq il-post kienu ta’ rata ta’ 1.13 %.
(
31
)	Punt 22 tas-sentenza appellata.
(
32
)	Ara f’dan ir-rigward is-sentenza tal-10 ta’ April 2014, Maatschap T. van Oosterom en A. van Oosterom‑Boelhouwer (C‑485/12, EU:C:2014:250, punt 62).
(
33
)	Punt 11 tas-sentenza appellata.
(
34
)	Punt 19 tas-sentenza appellata.
(
35
)	Il-Qorti Ġenerali stess tassumi dan f’sentenzi oħra, ara s-sentenzi tas-16 ta’ Ġunju 2015, Il-Portugall vs Il-Kummissjoni (T‑3/11, mhux ippubblikata, EU:T:2015:388, punt 75), u tal-20 ta’ Lulju 2017, Spanja vs Il-Kummissjoni (T‑143/15, mhux ippubblikata, EU:T:2017:534, punt 38).
(
36
)	Sentenza tad-9 ta’ Settembru 2008, FIAMM et vs Il-Kunsill u l-Kummissjoni (C‑120/06 P u C‑121/06 P, EU:C:2008:476, punt 187).
(
37
)	Ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali fil-punti 27, 29 u 39 tas-sentenza appellata, li ma ġewx ikkontestati mir-Repubblika Ċeka.
(
38
)	Punti 35, 36 u 38 tas-sentenza appellata.
(
39
)	Bil-Ġermaniż “wird […] ausgeweitet”; bil-Franċiż “est élargi”; bl-Ingliż “shall be increased”; bil-Pollakk “zwiększa się próbę”; bl-Ispanjol “se aumentará la muestra”; bl-Olandiż “wordt de steekproef […] uitgebreid”.
(
40
)	Ir-Repubblika Ċeka tirreferi b’mod partikolari għas-sentenza tas-17 ta’ April 2018, B u Vomero (C‑316/16 u C‑424/16, EU:C:2018:256, punt 70), li tirrigwarda deċiżjoni ta’ tkeċċija ta’ ċittadin tal-Unjoni.
(
41
)	Punt 50 tas-sentenza appellata.
(
42
)	Punt 48 tas-sentenza appellata.
(
43
)	Punt 56 tas-sentenza appellata.
(
44
)	“Kontrolli fil-post qabel kull pagament ta’ appoġġ għal investiment”, punt 56 tas-sentenza appellata.
(
45
)	Ara, fir-rigward tal-Artikolu 12, il-premessa 19 tar-Regolament Nru 555/2008.
(
46
)	Ara t-tieni sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 20(2) tar-Regolament Nru 73/2009, issa l-Artikolu 74(2) tar-Regolament Nru 1306/2013.
(
47
)	Ara l-punt 15 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
48
)	Punt 56 tas-sentenza appellata.
(
49
)	Jiġifieri, pereżempju, dwar l-Għajnuna bejn korpi ta’ kontroll (Kapitolu II), dwar il-Bank ta’ dejta analitika (Kapitolu III) u dwar id-Dispożizzjonijiet tranżitorji (Kapitolu IV).
(
50
)	Ara l-punt 14 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
51
)	Punti 60 u 61 tas-sentenza appellata.
(
52
)	Ara l-punt 53 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
53
)	Ara l-punti 46 u 56 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
54
)	Ara l-punt 88 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
55
)	Ara l-punt 43 et seq. tas-sentenza appellata u l-punt 64 ta’ dawn il-konklużjonijiet.