62024CJ0215_RES
Cás C-215/24 [Fira] (
i
)
YX
(Iarraidh ar réamhrialúó Tribunal Judicial da Comarca do Porto – Juízo Local Criminal de Vila Nova de Gaia)
Breithiúnas na Cúirte (an Ceathrú Dlísheomra) an 11 Meán Fómhair 2025
(Tarchur chun réamhrialú – Limistéar saoirse, slándála agus ceartais – Comhar breithiúnach in ábhair choiriúla – Cinneadh Réime 2002/584/CGB – Barántas gabhála Eorpach arna eisiúint chun pianbhreith choimeádta a fhorghníomhú – Airteagal 4(6) – Foras le haghaidh neamh-fhorghníomhú roghnach an bharántais gabhála Eorpaigh – Cuspóir maidir le hathimeascadh sa tsochaí – Áit chónaithe an duine faoi phianbhreith – An Stát forghíomhaitheach a bheith freagrach as pianbhreith a fhorghníomhú i gcomhréir lena dhlí naisiúnta – Cinneadh Réime 2008/909/CGB – Aitheantas frithpháirteach ar bhreithiúnas in ábhair choiriúla chun críocha a bhforghníomhaithe i mBallstát eile – Forghníomhú pianbhreithe coimeádta a chur ar fionraí arna chinneadh ag cúirt an Stáit fhorghníomhaithigh – Airteagal 8 – Oibleagáid an Stáit fhorghníomhaithigh aitheantas a thabhairt don bhreithiúnas agus an phianbhreith a fhorghníomhú – Airteagal 17 – Cumhacht an Stáit fhorghníomhaithigh na modhanna forghníomhaithe a chinneadh)
Comhar breithiúnach in ábhair choiriúla – Cinneadh Réime 2008/909 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm ar bhreithiúnais in ábhair choiriúla – Diúltú ag an mBallstát forghníomhaitheach barántas gabhála Eorpach arna eisiúint chun pianbhreith choimeádta nó ordú coinneála a fhorghníomhú – An Ballstát sin a ghabháil air féin an phianbhreith a fhorghníomhú – Forghníomhú pianbhreithe coimeádta a chur ar fionraí ag údarás bhreithiúnach an Bhallstáit sin ina dhiaidh sin – Do-ghlacthacht
(Cinneadh Réime 2008/909 ón gComhairle, arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299, Airteagail 8(1) agus 17(1))
(féach míreanna 66, 71-78, 83-85 agus an chuid oibríochtúil)
Résumé
In imeachtaí a bhaineann le forghníomhú barántais gabhála Eorpaigh arna eisiúint chun pianbhreith choimeádta a fhorghníomhú, sonraíonn an Chúirt nach bhféadfaidh údarás breithiúnach inniúil Ballstáit forghníomhú na pianbhreithe sin a chur ar fionraí, tar éis dó diúltú an barántas gabhála sin a chomhlíonadh agus tar éis a ghabháil air féin an phianbhreith sin a fhorghníomhú.
D’fhorchuir Tribunal Judicial da Comarca do Porto – Juízo Local Criminal de Vila Nova de Gaia (Cúirt Dúiche Porto – an Chúirt Choiriúil Áitiúil, Vila Nova de Gaia, an Phortaingéil), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, pianbhreith choimeádta 6 mhí ar YX. Ós rud é gur aistrigh an duine lena mbaineann a áit chónaithe chuig an Spáinn, d’eisigh an chúirt sin barántas gabhála Eorpach chun é a thabhairt suas chun críocha na pianbhreithe coimeádta sin a fhorghníomhú.
Dhearbhaigh údarás breithiúnach inniúil na Spáinne, agus é ag diúltú, de bhun Airteagal 4(6) de Chinneadh Réime 2002/58 (
1
), YX a thabhairt suas don chúirt a rinne an tarchur, gur aithin sé an breithiúnas a d’eisigh an chúirt sin chun é a fhorghníomhú sa Spáinn.
De bhun Chód Coiriúil na Spáinne, chuir Juzgado Central de lo Penal no 1 de Madrid (Cúirt Náisiúnta Choiriúil Uimh. 1, Maidrid, an Spáinn) forghníomhú na pianbhreithe coimeádta atá i gceist sna príomhimeachtaí ar fionraí ina dhiaidh sin ar feadh tréimhse 2 bhliain.
Agus í den tuairim go bhféadfadh cinneadh maidir le fionraí den sórt sin amhras a chaitheamh ar na cuspóirí a shaothraítear le Cinneadh Réime 2008/909 (
2
) agus le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh, cuireadh tarchur chun réamhrialú chuig an gCúirt Bhreithiúnais ag an gcúirt a rinne an tarchur. Tugann sí faoi deara go gceanglaítear ar údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh, i bprionsabal, aitheantas a thabhairt do bhreithiúnas lena forchuireadh pianbhreith ag údarás inniúil an Stáit eisiúna agus an phianbhreith arna forchur a fhorghníomhú, atá le bheith comhfhreagrach ó thaobh a fad agus a cineál leis an bpianbhreith a leagtar síos sa bhreithiúnas sin Dá réir sin, ní fhéadfadh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh, gan Airteagal 8 de Chinneadh Réime 2008/909 a shárú, substaint na pianbhreithe arna forchur ag údarás inniúil an Stáit eisiúna a oiriúnú agus ní fhéadfadh sé forghníomhú na pianbhreithe arna forchur ar an duine lena mbaineann sa Stát eisiúna a chur ar fionraí.
Ina theannta sin, de réir na cúirte a rinne an tarchur, ní dhéantar tagairt in Airteagal 17 de Chinneadh Réime 2008/909, faoina rialaítear forghníomhú pianbhreithe le dlí an Stáit fhorghníomhaithigh, ach do bhearta atá dírithe ar fhorghníomhú ábhartha na pianbhreithe coimeádta a áirithiú agus, dá bhrí sin, ní áirítear leis, contrártha leis an méid a mheas Cúirt Choiriúil Náisiúnta Uimh. 1, Maidrid, cinneadh lena gcuirtear forghníomhú pianbhreithe den sórt sin ar fionraí.
Dá bhrí sin, measann an Chúirt nach mór a chinneadh an gá cinneadh lena gcuirtear forghníomhú pianbhreithe coimeádta ar fionraí a mheas mar oiriúnú ar an mbreithiúnas lena bhforchuirtear pianbhreith, agus sa chás sin chuirfí cosc le hAirteagal 8(1) de Chinneadh Réime 2008/909 ar údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh fionraí den sórt sin a thabhairt, nó go dtagann sí faoi raon feidhme fhorghníomhú an bhreithiúnais sin, agus sa chás sin cheadófaí don údarás sin le hAirteagal 17(1) den Chinneadh Réime sin fionraí den sórt sin a thabhairt.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Tugann an Chúirt faoi deara ar dtús nach dtagraítear go sainráite in Airteagal 8(1) ná in Airteagal 17(1) de Chinneadh Réime 2008/909 don chás ina gcuireann údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh forghníomhú pianbhreithe coimeádta arna forchur ag údarás inniúil an Stáit eisiúna ar fionraí. Go háirithe, níl aon ghné théacsúil lenar féidir a chinneadh an dtagann beart fionraí den sórt sin faoin gcoincheap ‘modhanna forghníomhú’ na pianbhreithe, de réir bhrí Airteagal 17(1) de Chinneadh Réime 2008/909.
Mar sin féin, cé go bhforáiltear leis an gcéad mhír d’Airteagal 17 den Chinneadh Réime sin go bhfeidhmeoidh údaráis inniúla an Stáit fhorghníomhaithigh inniúlacht eisiach maidir le gach modh fhorghníomhú pianbhreithe agus leis na bearta uile lena mbaineann, lena n-áirítear luathscaoileadh saor nó scaoileadh saor coinníollach, foráiltear le míreanna 3 agus 4 den Airteagal sin, ar mhaithe le húdarás inniúil an Stáit eisiúna, ar dtús, don cheart chun bheith curtha ar an eolas, ar a iarratas, faoi fhorálacha an Stáit fhorghníomhaithigh is infheidhme maidir le luathscaoileadh saor nó scaoileadh saor coinníollach, ansin, don cheart an deimhniú (
3
)lena gcuirtear in iúl toiliú an Stáit eisiúna do fhorghníomhú na pianbhreithe arna forchur sa Stát forghníomhaitheach agus, ar deireadh, an fhéidearthacht na coinníollacha maidir le luathscaoileadh saor nó scaoileadh saor coinníollach an Stáit eisiúna a chur in iúl, d’fhonn iad a chur san áireamh ag údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh.
Dá bhrí sin, cé gur cheart feidhm, a fortiori, a bheith ag na sainchearta a thugtar d’údarás inniúil an Bhallstáit eisiúna le hAirteagal 17(3) agus (4) den Chinneadh Réime sin maidir le fionraí fhorghníomhú pianbhreithe coimeádta, ós rud é go dtarlaíonn beart den sórt sin sula ndéantar an phianbhreith sin a fhorghníomhú go hiarbhír agus, dá bhrí sin, go mbaineann sé, murab ionann agus luathscaoileadh saor nó scaoileadh saor coinníollach, leis an bpianbhreith sin a chur ar fionraí ina hiomláine, measann an Chúirt nár leag reachtas an Aontais síos iad ach amháin sa mhéid a bhaineann leis na coinníollacha maidir le luathscaoileadh saor nó scaoileadh saor coinníollach.
Dá bhrí sin, measann an Chúirt nach dtagann beart den sórt sin lena gcuirtear forghníomhú na pianbhreithe coimeádta ar fionraí faoin gcoincheap ‘modhanna forghníomhú’ in Airteagal 17(1) de Chinneadh Réime 2008/909.
Tacaítear leis an measúnú sin leis an bhfíoras go bhfuil feidhm ag Cinneadh Réime 2008/947 (
4
), a chuirtear Cinneadh Réime 2008/909 (
5
) as an áireamh lena raon feidhme, go sonrach maidir le breithiúnais a bhfuil forghníomhú pianbhreithe coimeádta, nó cinntí maidir le promhadh ar leith ag gabháil leo, arna dtabhairt ag údarás inniúil an Stáit eisiúna sa dá chás. (
6
) Deimhnítear freisin le Cinneadh Réime 2008/947 go dtagann fionraí fhorghníomhú pianbhreithe coimeádta faoi inniúlacht údarás inniúil an Stáit eisiúna agus, dá bhrí sin, faoin mbreithiúnas atá le haithint, agus ní faoi fhorghníomhú na pianbhreithe sin agus inniúlacht údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh.
Thairis sin, d’fhéadfadh an fhéidearthacht atá ag an Stát forghníomhaitheach oiriúnú a dhéanamh, sa bhreis ar na cásanna dá bhforáiltear go sainráite in Airteagail 8 agus 17 de Chinneadh Réime 2008/909, ar an bpianbhreith arna forchur sa Stát eisiúna nó a modhanna forghníomhaithe dochar a dhéanamh don mhuinín fhrithpháirteach áirithe na mBallstát ina gcórais bhreithiúnacha faoi seach agus, dá bhrí sin, bheadh sí contrártha leis an gcuspóir maidir leis an gcomhar eatarthu a neartú a mhéid a bhaineann le forghníomhú breithiúnas in ábhair choiriúla. Dá bhrí sin, tá ról lárnach ag Airteagail 8 agus 17 maidir leis an gcuspóir sin a shaothrú i gcás ina sonraítear iontu, chun breithiúnais in ábhair choiriúla a aithint agus a fhorghníomhú, méid agus teorainneacha na n-inniúlachtaí a thugtar d’údaráis inniúla an Stáit fhorghníomhaithigh.
Ar na cúiseanna sin, cinneann an Chúirt go dtagann fionraí fhorghníomhú pianbhreithe coimeádta faoi raon feidhme Airteagal 8 de Chinneadh Réime 2008/909 agus, dá bhrí sin, nach bhféadfaidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh í a dheonú de bhun Airteagal 17 den Chinneadh Réime sin.
Ar deireadh, sonraíonn an Chúirt cé nach cinneadh de réir bhrí Airteagal 4a de Chinneadh Réime 2002/584 (
7
) é fionraí fhorghníomhú pianbhreithe coimeádta a tharraingt siar, mar gheall ar shárú ag an duine lena mbaineann ar choinníoll oibiachtúil a ghabhann leis an bhfionraí sin, agus go bhféadfadh sé, dá bhrí sin, a bheith faoi raon feidhme fhorghníomhú na pianbhreithe arna forchur, nach gá go gciallaíonn sé sin go bhfuil an cinneadh maidir le fionraí pianbhreithe coimeádta a dheonú den chineál céanna.
(
i
)	Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.
(
1
)	Cinneadh Réime 2002/584/CGB ón gComhairle an 13 Meitheamh 2002 maidir leis an mbarántas gabhála Eorpach agus na nósanna imeachta um thabhairt suas idir na Ballstáit (IO 2002 L 190, lch. 1). Faoi Airteagal 4(6) den Chinneadh Réime sin, féadfaidh údarás breithiúnach forghníomhaitheach diúltú barántas gabhála Eorpach a fhorghníomhú más chun pianbhreith choimeádta nó ordú coinneála a fhorghníomhú a eisíodh an barántas gabhála Eorpach, i gcás go bhfuil an duine iarrtha ag fanacht sa Bhallstát forghníomhaitheach nó gur náisiúnach de nó cónaitheoir ann é agus go ngabhann an Stát sin air féin an phianbhreith nó an t ordú coinneála a fhorghníomhú i gcomhréir lena dhlí náisiúnta.
(
2
)	Cinneadh Réime 2008/909/CGB ón gComhairle an 27 Samhain 2008 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm ar bhreithiúnais in ábhair choiriúla lena bhforchuirtear pianbhreitheanna coimeádta nó bearta a bhaineann le cailleadh saoirse chun iad a fhorfheidhmiú san Aontas Eorpach (IO 2008 L 327, lch. 27), arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299/CBG ón gComhairle an 26 Feabhra 2009 (IO 2009 L 81, lch. 24) (‘Cinneadh Réime 2008/909’).
(
3
)	Is é sin an deimhniú dá dtagraítear in Airteagal 4 de Chinneadh Réime 2008/909, gurb ionann é a chur ar aghaidh agus ceann de na foirmiúlachtaí nach mór don Stát forghníomhaitheach a chomhlíonadh agus freagracht as forghníomhú pianbhreithe coimeádta arna forchur sa Stát eisiúna á glacadh.
(
4
)	Cinneadh Réime 2008/947/CGB ón gComhairle an 27 Samhain 2008 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh i ndáil le breithiúnais agus cinntí promhaidh d’fhonn maoirseacht a dhéanamh ar bhearta promhaidh agus ar smachtbhannaí malartacha (IO 2008 L 337, lch. 102).
(
5
)	Airteagal 1(3)(a) de Chinneadh Réime 2008/947.
(
6
)	Airteagal 2(1),(2) agus (5) de Chinneadh Réime 2008/947.
(
7
)	Féach, chuige sin, breithiúnais an 22 Nollaig 2017, Ardic, (C-571/17 PPU, EU:C:2017:1026, míreanna 77 agus 78), agus an 23 Márta 2023, Minister for Justice and Equality (Deireadh a chur leis an bhfionraí), (C-514/21 agus C-515/21, EU:C:2023:235, míreanna 53 agus 54).