62023TJ0348_RES
Sprawa T‑348/23
Zalando SE
przeciwko
Komisji Europejskiej
Wyrok Sądu (siódma izba w składzie powiększonym) z dnia 3 września 2025 r.
Usługi cyfrowe – Rozporządzenie (UE) 2022/2065 – Wskazanie bardzo dużej platformy internetowej – Zarzut niezgodności z prawem – Artykuł 33 ust. 1 i 4 rozporządzenia 2022/2065 – Pewność prawa – Równość traktowania – Proporcjonalność – Obowiązek uzasadnienia
Zbliżanie ustawodawstw – Jednolity rynek usług cyfrowych – Rozporządzenie 2022/2065 – Bardzo duża platforma internetowa – Kryteria wskazania – Platforma internetowa – Pojęcie – Przechowywanie i publiczne rozpowszechnianie informacji na żądanie odbiorcy usługi – Zakres – Aktywni odbiorcy platformy internetowej – Pojęcie – Zakres
[rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2065, motywy 13, 18, 19, 41, 77, art. 2 ust. 1, 2, art. 3 lit. b), g), i), p), art. 7, 8, art. 24 ust. 2, art. 33 ust. 1, 4; dyrektywa 2000/31 Parlamentu Europejskiego i Rady, motyw 42, art. 14]
(zob. pkt 25–46, 60–66)
Zbliżanie ustawodawstw – Jednolity rynek usług cyfrowych – Rozporządzenie 2022/2065 – Bardzo duża platforma internetowa – Istnienie różnych metod obliczania średniej miesięcznej liczby aktywnych odbiorców platformy internetowej – Aktywny odbiorca platformy internetowej – Pojęcie – Wymogi jasności i precyzji – Naruszenie zasady pewności prawa – Brak
[rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2065, motywy 13, 77, art. 2 ust. 1, art. 3 lit. p), art. 24 ust. 2, art. 33 ust. 1, 3, 4, art. 43; rozporządzenie Komisji 2023/1127, art. 4 ust. 1, 2, art. 6 ust. 3]
(zob. pkt 76–80, 84–101, 103, 104, 108, 110, 111, 113, 114, 117–119)
Zbliżanie ustawodawstw – Jednolity rynek usług cyfrowych – Rozporządzenie 2022/2065 – Obowiązki sprawozdawcze w zakresie przejrzystości spoczywające na dostawcach platform internetowych – Obowiązek publikowania informacji na temat średniej miesięcznej liczby aktywnych odbiorców usługi w Unii – Dodatkowe obowiązki nałożone na dostawców platform handlowych wskazanych jako bardzo duże platformy internetowe – Naruszenie zasady równości – Brak
[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 20, 38; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2065, art. 3 lit. h), art. 24 ust. 2, 3, art. 33 ust. 1, art. 34–43]
(zob. pkt 123, 124, 126, 129, 130, 135–147)
Zbliżanie ustawodawstw – Jednolity rynek usług cyfrowych – Rozporządzenie 2022/2065 – Bardzo duża platforma internetowa – Kryteria wskazania – Średnia miesięczna liczba aktywnych odbiorców platformy internetowej – Naruszenie zasady proporcjonalności – Brak
(rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2065, art. 24 ust. 2, art. 33 ust. 1)
(zob. pkt 154–164)
Zbliżanie ustawodawstw – Jednolity rynek usług cyfrowych – Rozporządzenie 2022/2065 – Decyzja Komisji wskazująca platformę Zalando jako bardzo dużą platformę internetową – Naruszenie obowiązku uzasadnienia – Brak
[art. 296 TFUE; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2065, art. 3 lit. g) ppkt (iii), art. 3 lit. i), art. 24 ust. 2]
(zob. pkt 173–175)
Streszczenie
Oddalając wniesioną przez Zalando SE skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Europejskiej, na mocy której platformę Zalando wskazano jako bardzo dużą platformę internetową (
1
), Sąd zastosował rozporządzenie 2022/2065 o usługach cyfrowych (
2
) po raz pierwszy. W tym kontekście doprecyzował on zakres kryteriów, jakie obowiązują przy wskazywaniu bardzo dużej platformy internetowej, poprzez wyjaśnienie pojęć „platformy internetowej” i „aktywnego odbiorcy usługi”, a także kryteriów określania średniej miesięcznej liczby tych odbiorców (ŚML).
Skarżąca jest spółką prawa niemieckiego prowadzącą sklep internetowy dostępny między innymi w witrynie internetowej „www.zalando.de” oraz pod odpowiadającymi jej adresami URL noszącymi nazwy domen najwyższego poziomu innych państw. Klienci tego sklepu mogą kupować produkty, które są sprzedawane albo bezpośrednio przez skarżącą, w ramach usługi sprzedaży zwanej „Zalando Retail”, albo przez sprzedawców zewnętrznych uczestniczących w programie o nazwie „Partner Programm”.
W dniu 17 lutego 2023 r., zgodnie z art. 24 ust. 2 rozporządzenia 2022/2065, skarżąca opublikowała ŚML platformy Zalando, obejmującej Zalando Retail i Partner Programm, wskazując, że wynosiła ona 83,341 mln użytkowników. Ze względu jednak na to, że wartość brutto produktów sprzedawanych w ramach jej Partner Programm odpowiadała 37 % wartości brutto wszystkich sprzedawanych produktów, uznała ona, że należało przyjąć, iż ŚML tej platformy odpowiadała 37 % wszystkich użytkowników, a więc wynosiła 30,836 mln.
W zaskarżonej decyzji Komisja wskazała platformę Zalando jako bardzo dużą platformę internetową na podstawie art. 33 ust. 4 rozporządzenia 2022/2065, ponieważ jej ŚML wynosiła 83,341 mln, a zatem przekraczała przewidziany we wspomnianym artykule próg 45 mln. Uznała ona bowiem, że z rozporządzenia 2022/2065 (
3
) wynika, że pojęcie „aktywnego odbiorcy platformy internetowej” obejmuje wszystkich odbiorców rzeczywiście korzystających z danej platformy, w szczególności poprzez stykanie się z rozpowszechnianymi na niej informacjami, i że nie ogranicza się ono do tych odbiorców, którzy dokonują na niej transakcji. W rozpatrywanej zaś sprawie produkty sprzedawane bezpośrednio przez skarżącą były wyświetlane razem z produktami sprzedawanymi przez sprzedawców zewnętrznych, a interfejs nie pozwalał na odróżnienie jednych od drugich. Komisja uznała zatem, że nie było możliwe zidentyfikowanie wśród odbiorców usługi tych, którzy stykali się wyłącznie z informacjami dotyczącymi produktów skarżącej, oraz tych, którzy stykali się wyłącznie z informacjami dotyczącymi produktów sprzedawców zewnętrznych.
Skarżąca, popierana przez stowarzyszenie zawodowe Bundesverband E-Commerce und Versandhandel Deutschland eV (bevh), wniosła do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Ocena Sądu
W pierwszej kolejności Sąd zauważył, że platforma Zalando jest platformą internetową w zakresie, w jakim sprzedawcy zewnętrzni sprzedają na niej produkty w ramach Partner Programm. Przypomniał on, że zgodnie z art. 3 lit. i) rozporządzenia 2022/2065 platforma internetowa jest „usług[ą] hostingu, która na żądanie odbiorcy usługi przechowuje i rozpowszechnia publicznie informacje […]”. Chodzi tutaj o podkategorię usług pośrednich, o których mowa w art. 3 lit. g) tego rozporządzenia.
Sąd stwierdził, że w ramach Partner Programm skarżąca wykorzystuje informacje od sprzedawców zewnętrznych w celu sprzedawania ich produktów, w szczególności ich zdjęcia i opisy. Chociaż może ona modyfikować sposób ich przedstawienia oraz je uzupełniać, okoliczność taka nie podważa faktu, że informacje te pochodzą, przynajmniej w części, od wspomnianych sprzedawców. Ani z rozporządzenia 2022/2065, ani nawet ze zmienionej tym rozporządzeniem dyrektywy 2000/31 (
4
) nie wynika bowiem, by przechowywanie i rozpowszechnianie informacji w rozumieniu art. 3 lit. i) tego rozporządzenia nie obejmowało przechowywania i rozpowszechniania informacji, których sposób przedstawienia został zmodyfikowany lub uzupełniony przez dostawcę platformy internetowej.
W tym względzie Sąd zauważył, że pojęcie „informacji” należy rozumieć szeroko w odniesieniu do usług hostingu w rozumieniu dyrektywy 2000/31. Skarżąca może zatem przekazywać informacje pochodzące od sprzedawców zewnętrznych, równolegle zmieniając sposób zredagowania związanych z nimi tekstów, aby dostosować je do jej wymogów handlowych, których cel sprowadza się do „zapewnienia wyjątkowego doświadczenia zakupowego, które odróżnia się od doświadczeń zakupowych u konkurentów”.
Ponadto Sąd przypomniał, że dane dotyczące ofert produktów sprzedawanych przez sprzedawców zewnętrznych stanowią „informacje”, co wynika w szczególności z zawartej w rozporządzeniu 2022/2065 definicji „nielegalnych treści”. Wynika z niego (
5
), że pojęcie to obejmuje „informacje” dotyczące sprzedaży nielegalnych produktów lub świadczenia nielegalnych usług, w szczególności sprzedaży produktów niespełniających wymogów lub podrobionych czy sprzedaży produktów lub świadczenia usług z naruszeniem prawa ochrony konsumentów. W związku z tym samo wystawienie produktu na sprzedaż może stanowić nielegalne treści, w szczególności gdy produkt ten jest nielegalny, i w konsekwencji należy uznać je za informację w rozumieniu wspomnianego rozporządzenia. Wynika stąd, że oferty produktów sprzedawców zewnętrznych w ramach Partner Programm należy uznać za informacje przekazane przez odbiorców usługi w rozumieniu art. 3 lit. i) owego rozporządzenia.
Sąd dodał, że wbrew temu, co utrzymywała skarżąca, orzecznictwo Trybunału dotyczące wyłączeń odpowiedzialności, z jakich mogli korzystać dostawcy usług hostingu, o których mowa w art. 14 dyrektywy 2000/31, nie pozwala na doprecyzowanie pojęcia „usługi pośredniej” w rozumieniu art. 3 lit. g) rozporządzenia 2022/2065.
Artykuł 14 dyrektywy 2000/31 przewiduje bowiem, że podmiot świadczący usługi hostingu może nie być odpowiedzialny za informacje przechowywane na żądanie usługobiorcy, w szczególności gdy nie ma on faktycznej wiedzy o „bezprawnym charakterze działalności lub informacji”.
Prawdą jest, że w wyroku L’Oréal i in. (
6
) Trybunał orzekł, że aby podmiot świadczący usługę w Internecie mógł zostać objęty zakresem stosowania art. 14 dyrektywy 2000/31, „konieczne jest, by taki podmiot był »usługodawcą będącym pośrednikiem« w zamierzonym przez prawodawcę w ramach sekcji 4 rozdziału II tej dyrektywy znaczeniu tego terminu”. Orzekł on zatem, że podmiot świadczący usługę w Internecie nie jest takim usługodawcą będącym pośrednikiem, w przypadku gdy zamiast ograniczyć się do neutralnego świadczenia tej usługi w drodze czysto technicznego i automatycznego przetwarzania danych dostarczonych przez jego klientów, odgrywa on czynną rolę, która może pozwolić mu na powzięcie wiedzy o tych danych lub na sprawowanie nad nimi kontroli. Jednakże Trybunał, ograniczając w ten sposób zakres pojęcia „usługodawcy będącego pośrednikiem”, zamierzał zawęzić zakres wyłączeń odpowiedzialności, z jakich usługodawcy świadczący rozpatrywane usługi mogli korzystać. Ponadto, aby zdefiniować pojęcie „usługodawcy będącego pośrednikiem” w rozumieniu sekcji 4 rozdziału II dyrektywy 2000/31, Trybunał odniósł się do wyroku Google France i Google (
7
). Z wyroku tego wynika zaś, że wykładnia tego pojęcia opiera się na motywie 42 tej dyrektywy, zgodnie z którym „[w]yłączenia w dziedzinie odpowiedzialności ustanowione [w szczególności w art. 14 tej dyrektywy] obejmują jedynie przypadki, w których działalność podmiotu świadczącego usługi społeczeństwa informacyjnego jest ograniczona do technicznego procesu obsługi”, która to działalność „przybiera charakter czysto techniczny, automatyczny i bierny”.
Wynika stąd, że dokonana przez Trybunał wykładnia pojęcia „usługodawcy będącego pośrednikiem” ograniczała się do „zamierzon[ego] przez prawodawcę w ramach sekcji 4 rozdziału II […] dyrektywy [2000/31] znaczeni[a] tego terminu” (
8
) i że wykładni tej nie można wykorzystać na potrzeby stosowania rozporządzenia 2022/2065, które przewiduje swój własny system odpowiedzialności. Jest tak tym bardziej dlatego, że art. 89 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia uchylił sekcję 4 rozdziału II dyrektywy 2000/31, która była przedmiotem wykładni Trybunału.
Co więcej, wbrew temu, co utrzymywała skarżąca, prawodawca nie wskazał, że pojęcie „usług pośrednich”, które Trybunał zdefiniował poprzez odniesienie do motywu 42 dyrektywy 2000/31, należy utrzymać na potrzeby stosowania rozporządzenia 2022/2065.
W drugiej kolejności Sąd stwierdził, że z art. 3 lit. p) rozporządzenia 2022/2065 wynika, iż do uznania odbiorcy usługi za aktywnego odbiorcę platformy internetowej wystarcza, że skorzystał on z tej platformy, w szczególności poprzez zetknięcie się z informacjami, których hostem jest platforma internetowa, rozpowszechnianymi za pośrednictwem jej interfejsu internetowego. Tymczasem zauważył on, że produkty sprzedawane zarówno przez skarżącą, jak i przez sprzedawców zewnętrznych, mogą być przedstawiane na tej samej stronie internetowej. Stwierdził on również, że konsumenci mogą zapoznać się z informacjami dotyczącymi produktów sprzedawanych wyłącznie przez sprzedawców zewnętrznych, zanim ostatecznie zdecydują się na zakup innego produktu, który sprzedaje bezpośrednio skarżąca. Sąd orzekł, że w zakresie, w jakim skarżąca podnosiła, że nie była w stanie wyodrębnić wśród 83,341 mln osób uwzględnionych na potrzeby obliczenia ŚML tych osób, które rzeczywiście zetknęły się z informacjami pochodzącymi od sprzedawców zewnętrznych, oraz tych osób, które nie zetknęły się z tymi informacjami, Komisja miała podstawy, by domniemywać, iż wszystkie wspomniane osoby rzeczywiście zetknęły się ze wspomnianymi informacjami.
W trzeciej kolejności, co się tyczy argumentacji dotyczącej naruszenia zasady pewności prawa ze względu na nieprecyzyjność rozporządzenia 2022/2065, Sąd, po pierwsze, zauważył, że skarżąca oparła się na niemieckiej wersji językowej art. 2 ust. 1 rozporządzenia 2022/2065, z której wynika, że przy obliczaniu ŚML należy uwzględnić jedynie tych aktywnych odbiorców, którzy mają „Sitz” (miejsce zamieszkania) w Unii. Przypomniał on w tym względzie, że sformułowanie użyte w jednej z wersji językowych przepisu prawa Unii nie może stanowić wyłącznej podstawy wykładni tego przepisu ani mieć pierwszeństwa. Stwierdził on, że z innych wersji językowych art. 2 ust. 1 rozporządzenia 2022/2065 wynika zaś, iż istotne jest jedynie miejsce, w którym odbiorcy danej usługi się znajdują, gdy stykają się z informacjami, których platforma internetowa jest hostem, niezależnie od ich miejsca zamieszkania czy miejsca zwykłego pobytu. Wywiódł on stąd, że prawodawca nie musiał definiować pojęcia „miejsca zamieszkania” na potrzeby stosowania tego przepisu. Ponadto Sąd stwierdził, że sama skarżąca prawidłowo zinterpretowała wspomniany przepis w celu obliczenia ŚML swojej platformy – w zakresie, w jakim uwzględniła jedynie miejsce, z którego przeglądano związane z tą platformą witryny internetowe i aplikacje.
Sąd, po drugie, oddalił przedstawiony przez skarżącą argument mający na celu wykazanie, że rozporządzenie 2022/2065 pozwala na zaniżenie ŚML platformy internetowej, w szczególności gdy użytkownicy odmawiają korzystania z plików cookie lub gdy dane odwiedziny można przypisać botom. Uznał on, że z motywu 77 rozporządzenia 2022/2065 wynika, że dostawcy platform internetowych mogą być zmuszeni w pierwszym rzędzie do wliczania botów, jeżeli nie są oni w stanie ich wykluczyć bez dalszego przetwarzania danych osobowych i śledzenia, oraz w drugim rzędzie do wliczania tego samego aktywnego odbiorcy więcej niż jeden raz, mimo że celem jest, aby „w miarę możliwości” wliczać aktywnych odbiorców tylko jeden raz. Stwierdził on natomiast, że z motywu tego nie można wywodzić, że na potrzeby obliczania ŚML dostawcy platform internetowych mogliby nie uwzględniać niektórych aktywnych odbiorców ze względu na to, że ci odmówiliby korzystania z plików cookie, i że należałoby nie wliczać botów. W konsekwencji o ile w pewnych okolicznościach dostawcy ci mogą, zgodnie z tym rozporządzeniem, zostać zmuszeni do zawyżenia ŚML ich platform internetowych, o tyle rozporządzenie to nie upoważnia ich do zaniżania wspomnianej liczby. W szczególności do wspomnianych dostawców należy wybór wiarygodnej metody, która może zapewnić spełnienie tego wymogu. Okoliczność, że w art. 33 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia znajduje się odniesienie do ŚML, a nie do średniej miesięcznej liczby odwiedzin danej platformy internetowej, nie może podważyć tego wniosku. Przepis ten, interpretowany w świetle motywu 77 tego rozporządzenia, nie prowadzi bowiem do wliczania wszystkich tych odwiedzin, mimo że może prowadzić do zawyżenia liczby aktywnych odbiorców danej platformy internetowej.
W czwartej kolejności Sąd oddalił argumentację skarżącej, stosownie do której art. 33 ust. 1 rozporządzenia 2022/2065 narusza zasady równego traktowania i proporcjonalności w zakresie, w jakim na potrzeby wskazywania bardzo dużych platform internetowych uwzględnia on jedynie ŚML i nie uwzględnia charakteru danych platform internetowych ani zagrożeń społecznych, jakie mogą one stwarzać.
Po pierwsze, Sąd zauważył w tym względzie, że art. 34 ust. 1 rozporządzenia 2022/2065 zawiera wykaz rodzajów ryzyka systemowego, jakie mogą stwarzać bardzo duże platformy internetowe. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie kwestionowała, że platformy handlowe, w szczególności te, w przypadku których sprzedawcy nie podlegali procesowi selekcji, mogą ułatwiać sprzedaż produktów niebezpiecznych lub nielegalnych. Ponadto okoliczność, że dostawcy platform handlowych, tacy jak skarżąca, dotychczas starannie selekcjonowali sprzedawców działających na ich platformach handlowych, nie pozwala na wykluczenie tego, że owe platformy w przyszłości umożliwią sprzedaż takich produktów wśród znacznej części ludności Unii, jeżeli ich ŚML utrzyma się na poziomie 45 mln lub wyższym.
W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że wszystkie platformy handlowe mogą rozpowszechniać nielegalne treści w związku ze sprzedażą produktów i wywoływać negatywne skutki dla prawa podstawowego do wysokiego poziomu ochrony konsumentów, zapisanego w art. 38 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Wynika stąd, że prawodawca nie popełnił oczywistego błędu w ocenie, uznając, że platformy handlowe mogą stwarzać ryzyko systemowe w rozumieniu art. 34 ust. 1 rozporządzenia 2022/2065. Ponadto okoliczność – przy założeniu jej wykazania – że przepis ten dotyczy również takich rodzajów ryzyka, których platformy handlowe nie mogą stwarzać, nie pozwala na stwierdzenie, że owe platformy nie stwarzają żadnego z rodzajów ryzyka, o których we wspomnianym przepisie mowa.
Po drugie, uwzględnianie przez Komisję charakteru platform internetowych i ryzyka, jakie mogą one stwarzać, na potrzeby wskazywania ich jako bardzo dużych platform internetowych, uczyniłoby taki proces długim i kosztownym. Sąd zauważył zatem, że kryteria „jakościowe”, na które powoływała się skarżąca, mogły opóźnić wdrożenie obowiązków, o których mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia 2022/2065, i pozbawić Komisję części jej zasobów niezbędnych do wykonywania zadań wynikających z tego rozporządzenia. W konsekwencji takie kryteria nie pozwalałyby na osiągnięcie wspomnianych celów w sposób równie skuteczny jak kryterium ŚML.
W związku z tym kryterium ŚML na potrzeby wskazywania bardzo dużych platform internetowych nie jawi się jako oczywiście niewłaściwe lub nieodpowiednie do osiągnięcia celów rozporządzenia 2022/2065.
(
1
)	Decyzja Komisji C(2023) 2727 final z dnia 25 kwietnia 2023 r. (zwana dalej „zaskarżoną decyzją”).
(
2
)	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych) (Dz.U. 2022, L 277, s. 1).
(
3
)	Motyw 77, art. 3 lit. b), p) tego rozporządzenia.
(
4
)	Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2000/31 z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (Dz.U. 2000, L 178, s. 1).
(
5
)	Artykuł 3 lit. h) rozporządzenia 2022/2065, interpretowany w świetle jego motywu 12.
(
6
)	Wyrok z dnia 12 lipca 2011 r., L’Oréal i in. (C‑324/09, EU:C:2011:474, pkt 112, 113).
(
7
)	Wyrok z dnia 23 marca 2010 r., Google France i Google (od C‑236/08 do C‑238/08, EU:C:2010:159, pkt 112–116).
(
8
)	Wyrok z dnia 12 lipca 2011 r., L’Oréal i in. (C‑324/09, EU:C:2011:474, pkt 112).