62016CJ0431
WYROK TRYBUNAŁU (dziesiąta izba)
z dnia 15 marca 2018 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Zabezpieczenie społeczne pracowników migrujących – Rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 – Artykuły 12, 46a–46c – Świadczenia tego samego rodzaju – Pojęcie – Zasada zapobiegania zbiegowi praw – Pojęcie – Przesłanki – Przepis krajowy przewidujący dodatek do renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy dla pracowników, którzy ukończyli co najmniej 55 lat – Zawieszenie dodatku w razie zatrudnienia lub pobierania świadczenia emerytalnego
W sprawie C‑431/16
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Tribunal Superior de Justicia de Castilla y León (sąd najwyższy Kastylii i León, Hiszpania) postanowieniem z dnia 11 maja 2016 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 2 sierpnia 2016 r., w postępowaniu:
Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS),
Tesorería General de la Seguridad Social (TGSS)
przeciwko
Josému Blancowi Marquésowi,
TRYBUNAŁ (dziesiąta izba),
w składzie: E. Levits, prezes izby, M. Berger i F. Biltgen (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: E. Tanchev,
sekretarz: L. Carrasco Marco, administrator,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 13 września 2017 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
–
w imieniu Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS) oraz Tesorería General de la Seguridad Social (TGSS) przez A. Trillę Garcíę oraz M. Baró Pazos, letrados,
–
w imieniu rządu hiszpańskiego przez V. Ester Casas, działającą w charakterze pełnomocnika,
–
w imieniu Komisji Europejskiej przez L. Lozano Palacios oraz D. Martina, działających w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 4, 12 i 46a–46c rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, zmienionego i zaktualizowanego rozporządzeniem Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r. (Dz.U. 1997, L 28, s. 1), zmienionym rozporządzeniem (WE) nr 592/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 2008 r. (Dz.U. 2008, L 177, s. 1) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1408/71”), jak również wykładni art. 3, 10 i 53–55 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. 2004, L 166, s. 1).
2
Wniosek ten został przedstawiony w ramach postępowania toczącego się pomiędzy Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS) (krajowym zakładem ubezpieczeń społecznych, Hiszpania, zwanym dalej „INSS”) i Tesorería General de la Seguridad Social (TGSS) (powszechną kasą zabezpieczenia społecznego, Hiszpania, zwaną dalej „TGSS”) a José Blankiem Marquésem w przedmiocie decyzji INSS zawieszającej wypłatę jego dodatku do renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy z powodu pobierania szwajcarskiej emerytury.
Ramy prawne
Prawo Unii
3
Zgodnie z dwudziestym pierwszym motywem rozporządzenia nr 1408/71 konieczne jest „w celu zapewnienia ochrony pracownikom migrującym i osobom pozostałym przy życiu po ich śmierci przed zbyt rygorystycznym stosowaniem krajowych przepisów dotyczących zmniejszenia, zawieszenia lub zniesienia uprawnień […] wprowadzenie przepisów ustanawiających ścisłe zasady stosowania tych przepisów”.
4
Artykuł 1 lit. j) tego rozporządzenia definiuje termin „ustawodawstwo” jako oznaczający w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego „ustawy, rozporządzenia i inne przepisy oraz wszelkie obowiązujące lub przyszłe środki wykonawcze, odnoszące się do działów i systemów zabezpieczenia społecznego […]”.
5
Artykuł 4 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zakres przedmiotowy”, stanowi w ust. 1:
„Niniejsze rozporządzenie stosuje się do wszystkich ustawodawstw odnoszących się do działów zabezpieczenia społecznego, które dotyczą:
a)
świadczeń w razie choroby i macierzyństwa;
b)
świadczeń z tytułu inwalidztwa, włącznie ze świadczeniami służącymi zachowaniu albo zwiększeniu zdolności do zarobkowania;
c)
świadczeń z tytułu starości;
d)
świadczeń dla osób pozostałych przy życiu;
e)
świadczeń z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej;
f)
świadczeń z tytułu śmierci;
g)
zasiłków dla bezrobotnych;
h)
świadczeń rodzinnych”.
6
Artykuł 12 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zakaz kumulacji świadczeń”, stanowi:
„1.   Na podstawie niniejszego rozporządzenia nie można przyznać ani zachować prawa do kilku świadczeń tego samego rodzaju za ten sam okres ubezpieczenia obowiązkowego. Jednakże tego przepisu nie stosuje się do świadczeń z tytułu inwalidztwa, starości i śmierci (emerytur i rent) lub świadczeń z tytułu choroby zawodowej, które są przyznawane przez instytucje dwóch lub więcej państw członkowskich, zgodnie z przepisami art. 41, art. 43 ust. 2 i 3, art. 46, 50 i 51 lub art. 60 ust. 1 lit. b).
2.   Przepisy ustawodawstw[a] państwa członkowskiego dotyczące zmniejszenia, zawieszenia lub zniesienia w przypadkach kumulacji jednego świadczenia z innymi świadczeniami z tytułu zabezpieczenia społecznego lub z innymi rodzajami dochodu stosuje się, nawet jeżeli chodzi o świadczenia nabyte na podstawie ustawodawstwa innego państwa członkowskiego lub gdy te dochody uzyskano na terytorium innego państwa członkowskiego, chyba że niniejsze rozporządzenie stanowi inaczej.
3.   Przepisy ustawodawstwa państwa członkowskiego dotyczące zmniejszenia, zawieszenia lub zniesienia, w przypadku gdy osoba uprawniona do świadczeń z tytułu inwalidztwa lub do wcześniejszej emerytury prowadzi działalność zawodową lub handlową, stosuje się wobec niej nawet wówczas, gdy wykonuje ona działalność na terytorium innego państwa członkowskiego.
[…]”.
7
Artykuł 46 rozporządzenia nr 1408/71 stanowi:
„1.   Jeżeli warunki wymagane przez ustawodawstwo państwa członkowskiego do prawa do świadczeń zostały ukończone [spełnione] bez konieczności stosowania przepisów art. 45 lub art. 40 ust. 3, stosuje się następujące zasady:
a)
właściwa instytucja ustala wysokość świadczenia należnego z tytułu:
i)
z jednej strony – tylko na podstawie stosowanego przez nią ustawodawstwa;
ii)
z drugiej strony – na mocy ust. 2;
[…]”.
8
Artykuł 46a tego rozporządzenia, zatytułowany „Przepisy ogólne odnoszące się do zmniejszenia, zawieszenia lub zniesienia stosowane do świadczeń z tytułu inwalidztwa, starości lub dla osób pozostałych przy życiu zgodnie z ustawodawstwami państw członkowskich”, stanowi:
„1.   Do celów niniejszego rozdziału kumulacja świadczeń tego samego rodzaju oznacza wszelkie skumulowanie świadczeń z tytułu inwalidztwa, starości i dla osób pozostałych przy życiu, obliczone lub wypłacone na podstawie okresów ubezpieczenia lub zamieszkania ukończonych przez tę samą osobę.
2.   Do celów niniejszego rozdziału kumulacja świadczeń różnego rodzaju oznacza wszelkie skumulowanie świadczeń, które nie mogą być uważane za świadczenia tego samego rodzaju w rozumieniu ust. 1.
3.   W celu zastosowania przepisów dotyczących zmniejszenia, zawieszenia lub zniesienia przewidzianych przez ustawodawstwo państwa członkowskiego w przypadku kumulacji świadczeń z tytułu inwalidztwa, starości lub dla osób pozostałych przy życiu ze świadczeniami tego samego rodzaju lub ze świadczeniem różnego rodzaju bądź z innymi dochodami stosuje się następujące zasady:
a)
uwzględnia się świadczenia uzyskane zgodnie z ustawodawstwem innego państwa członkowskiego lub inne dochody osiągnięte w innym państwie członkowskim, o ile ustawodawstwo pierwszego państwa członkowskiego przewiduje uwzględnianie świadczeń lub dochodów osiągniętych za granicą;
b)
uwzględnia się wysokość świadczeń do wypłaty przez inne państwo członkowskie przed potrąceniem podatków, składek na ubezpieczenie społeczne oraz innych indywidualnych opłat lub potrąceń;
c)
nie uwzględnia się kwoty świadczeń uzyskanych zgodnie z ustawodawstwem innego państwa członkowskiego wypłacanych na podstawie ubezpieczenia dobrowolnego lub fakultatywnego kontynuowanego;
d)
jeżeli przepisy dotyczące zmniejszenia, zawieszenia lub zniesienia stosuje się zgodnie z ustawodawstwem jednego państwa członkowskiego z powodu korzystania przez zainteresowanego ze świadczeń podobnego [tego samego] lub innego rodzaju należnych zgodnie z ustawodawstwem innych państw członkowskich lub z innych dochodów osiągniętych na terytorium innych państw członkowskich, świadczenie należne zgodnie z ustawodawstwem pierwszego państwa członkowskiego może być zmniejszone wyłącznie w granicach kwoty świadczeń należnych zgodnie z ustawodawstwem lub dochodów osiągniętych na terytorium innych państw członkowskich”.
9
Zgodnie z art. 46b tego rozporządzenia, zatytułowanym „Przepisy szczególne stosowane w przypadku kumulacji świadczeń tego samego rodzaju zgodnie z ustawodawstwem dwóch lub kilku państw członkowskich”:
„1.   Przepisów dotyczących zmniejszenia, zawieszenia lub zniesienia przewidzianych w ustawodawstwie państwa członkowskiego nie stosuje się do świadczeń obliczonych zgodnie z art. 46 ust. 2.
2.   Przepisy dotyczące zmniejszenia, zawieszenia lub zniesienia przewidziane w ustawodawstwie państwa członkowskiego stosuje się do świadczeń obliczonych zgodnie [z] art. 46 ust. 1 lit. a) [ppkt] (i) wyłącznie w przypadku, gdy dotyczy to:
a)
świadczenia, którego wysokość nie jest uzależniona od długości ukończonych okresów ubezpieczenia lub zamieszkania, określonych [które zostało wskazane] w załączniku IV część D;
lub
[…]
Świadczenia określone w lit. a) i b) oraz porozumienia wymienione są w załączniku IV część D”.
10
Rozporządzenie nr 1408/71 zostało uchylone i zastąpione od dnia 1 maja 2010 r. rozporządzeniem nr 883/2004. Jednakże na podstawie art. 90 ust. 1 tego ostatniego rozporządzenia rozporządzenie nr 1408/71 pozostaje w mocy i wywołuje skutki prawne do celów stosowania „Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym [z dnia 2 maja 1992 r. (Dz.U. 1994, L 1, s. 3)] i Umowy zawartej między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z jednej strony a Konfederacją Szwajcarską z drugiej strony w sprawie swobodnego przepływu osób [podpisanej w Luksemburgu w dniu 21 czerwca 1999 r. i zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją Rady 2002/309/WE, Euratom i – w odniesieniu do umowy w sprawie współpracy naukowej i technologicznej – decyzją Komisji z dnia 4 kwietnia 2002 r. w sprawie zawarcia siedmiu umów z Konfederacją Szwajcarską (Dz.U. 2002, L 114, s. 1, zwanej dalej „umową WE–Szwajcaria”)] oraz innych porozumień zawierających odniesienia do rozporządzenia (EWG) nr 1408/71, dopóki porozumienia te nie [zostają] zmienione w świetle przepisów niniejszego rozporządzenia”.
11
Artykuł 8 umowy WE–Szwajcaria stanowi:
„Umawiające się strony uwzględniają, zgodnie z załącznikiem II, koordynację systemów zabezpieczenia społecznego, szczególnie w celu:
a)
zagwarantowania równości traktowania;
b)
określenia właściwego ustawodawstwa;
c)
sumowania wszystkich okresów uwzględnianych w prawie poszczególnych państw w celu nabycia i zachowania prawa do świadczeń oraz obliczenia wysokości świadczeń;
d)
wypłacania świadczeń osobom mającym miejsce zamieszkania na terytorium umawiających się stron;
e)
wzmocnienia wzajemnej pomocy administracyjnej i współpracy między organami i instytucjami” [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty z tej umowy poniżej].
12
Artykuł 20 umowy WE–Szwajcaria stanowi, że:
„Umowy bilateralne pomiędzy Szwajcarią i państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej dotyczące zabezpieczenia społecznego zostają zawieszone wraz z wejściem w życie niniejszej umowy, o ile niniejsza umowa reguluje tę samą materię, chyba że postanowienia załącznika II stanowią inaczej”.
13
Artykuł 1 załącznika II do umowy WE–Szwajcaria w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przewiduje:
„1.   Umawiające się strony postanawiają stosować w stosunkach między sobą, w obszarze koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, akty prawa wspólnotowego, do których czyni się odesłanie, obowiązujące w dniu podpisania umowy i zmienione postanowieniami sekcji A niniejszego załącznika lub postanowienia równoważne powyższym aktom.
2.   Określenie »państwo członkowskie (państwa członkowskie)« zawarte w aktach prawnych, o których mowa w sekcji A niniejszego załącznika, oprócz państw objętych odpowiednimi aktami prawnymi Unii Europejskiej obejmuje również Szwajcarię”.
14
Sekcja A omawianego załącznika odwołuje się między innymi do rozporządzenia nr 1408/71.
15
Załącznik II do umowy WE–Szwajcaria został zaktualizowany w drodze decyzji nr 1/2012 komitetu mieszanego ustanowionego na mocy Umowy między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z jednej strony a Konfederacją Szwajcarską z drugiej strony w sprawie swobodnego przepływu osób z dnia 31 marca 2012 r. (Dz.U. 2012, L 103, s. 51).
16
Zmieniony w ten sposób załącznik II, który wszedł w życie w dniu 1 kwietnia 2012 r., zawiera odniesienie do rozporządzenia nr 883/2004, ale również do rozporządzenia nr 1408/71 „w zakresie, w jakim rozporządzenie [nr 883/2004] do niego odsyła lub jeśli dotyczy ono [tj. rozporządzenie nr 1408/71] okoliczności spraw, które wydarzyły się w przeszłości”.
Prawo hiszpańskie
17
Artykuły 136 i 137 Ley General de la Seguridad Social (powszechnej ustawy o zabezpieczeniu społecznym), tekst jednolity zatwierdzony Real Decreto Legislativo 1/1994 (dekretem królewskim nr 1/1994), z dnia 20 czerwca 1994 r. (BOE nr 154, z dnia 29 czerwca 1994 r., s. 20658), mającej zastosowanie do sprawy w postępowaniu głównym (zwanej dalej „LGSS”) ustanawiają, w celu ochrony socjalnej w wypadku trwałej całkowitej niezdolności do wykonywania zwykle wykonywanego zawodu, dożywotnią rentę na ochronę potrzeb pracowników, którzy w wyniku choroby zawodowej lub wypadku przy pracy lub innej choroby lub wypadku utracili zdolność wykonywania zwykle wykonywanego zawodu, ale nadal mogą wykonywać inne.
18
Zgodnie z art. 139 ust. 2 LGSS:
„Świadczeniem wypłacanym z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do dotychczas wykonywanej pracy jest dożywotnia renta, zamiast której w wyjątkowych przypadkach beneficjentowi w wieku poniżej 60 lat może zostać wypłacone ryczałtowe odszkodowanie.
Pracownicy, w odniesieniu do których orzeczono trwałą całkowitą niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie, otrzymują rentę przewidzianą w poprzednim ustępie, powiększoną o dodatek procentowy określony zgodnie z obowiązującymi przepisami, gdy ich wiek, brak ogólnych lub specjalistycznych kompetencji oraz środowisko społeczne i zawodowe ich miejsce zamieszkania powoduje trudności w znalezieniu pracy w innej dziedzinie niż wcześniej zwykle wykonywany zawód.
[…]”.
19
Z art. 6 ust. 1–3 Decreto 1646/1972 para la aplicación de la ley 24/1972, de 21 de junio, en materia de prestaciones del Régimen General de la Seguridad Social (dekretu nr 1646/1972 dotyczącego wykonania ustawy nr 24/1972 z dnia 21 czerwca 1972 o świadczeniach z powszechnego systemu zabezpieczenia społecznego) z dnia 23 czerwca 1972 r. (zwanego dalej „dekretem 1646/1972”) wynika, że renta z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do wykonywania dotychczasowego zawodu zostaje powiększona o dodatek stanowiący 20% podstawy wymiaru uwzględnianego do ustalenia wysokości renty (zwany dalej „dodatkiem w wysokości 20%”), gdy pracownik ma co najmniej 55 lat.
20
Ponieważ jednak podstawą tego dodatku jest domniemanie, że osobom w wieku co najmniej 55 lat szczególnie trudno jest znaleźć pracę w zawodzie innym niż dotychczas wykonywany, w odniesieniu do którego orzeczono trwałą całkowitą niezdolność do pracy, dodatek ten zostaje zgodnie z art. 6 ust. 4 dekretu 1646/1972 „zawieszony na okres wykonywania przez pracownika pracy”.
21
Z drugiej strony pobieranie emerytury z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy jako takiej jest zgodne z wykonywaniem innego zawodu.
22
Stosownie do art. 143 ust. 4 LGSS gdy beneficjent renty z tytułu trwałej niezdolności do pracy osiągnie 65 rok życia, renta ta staje się świadczeniem emerytalnym. Ta zmiana nazwy nie wpływa jednak na warunki stosowania tego świadczenia.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
23
José Blanco Marqués, urodzony w dniu 3 lutego 1943 r., jest uprawniony do renty hiszpańskiej z powodu trwałej całkowitej niezdolności do wykonywania pracy w zawodzie montera instalacji elektrycznych w kopalniach, niewynikającej z choroby zawodowej, stwierdzonej orzeczeniem sądu z dnia 3 czerwca 1998 r., ze skutkiem od dnia 13 stycznia 1998 r. Do celów ustalenia prawa do pobierania tej renty oraz ustalenia jej wysokości zostały uwzględnione wyłącznie składki odprowadzone do hiszpańskiego systemu zabezpieczenia społecznego. Ze względu na to, że w dniu, w którym orzeczenie do zaczęło obowiązywać, zainteresowany miał ponad 55 lat, został mu przyznany dodatek w wysokości 20%, zgodnie z art. 6 ust. 1–3 dekretu 1646/1972.
24
Po ukończeniu 65 lat J. Blanco Marqués uzyskał emeryturę ze szwajcarskiego zabezpieczenia społecznego ze skutkiem od dnia 1 marca 2008 r. Emerytura ta została mu przyznana wyłącznie na podstawie składek odprowadzonych do szwajcarskiego obowiązkowego systemu zabezpieczenia społecznego.
25
Decyzją z dnia 24 lutego 2015 r. INSS odebrał J. Blancowi Marquésowi prawo do pobierania dodatku w wysokości 20% od dnia 1 lutego 2015 r. z uzasadnieniem, że dodatku tego nie można łączyć z pobieraniem świadczenia emerytalnego, i zażądał od niego zwrotu kwoty 17340,95 EUR, odpowiadającej kwotom wypłaconym z tytułu tego dodatku za okres nieprzedawniony od 1 lutego 2011 r. do 31 stycznia 2015 r.
26
José Blanco Marqués zaskarżył tę decyzję przed Juzgado de lo Social no 1 de Ponferrada (sądem pracy nr 1 w Ponferradzie, Hiszpania). Wyrokiem z dnia 28 września 2015 r. sąd ten stwierdził nieważność omawianej decyzji, uznając, że dodatek w wysokości 20% nie jest niemożliwy do łączenia z emeryturą szwajcarską, ponieważ zgodnie z art. 46a ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71 lub art. 53 ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 883/2004 aby istniała niemożność łączenia, ustawodawstwo krajowe powinno stanowić, że do celów niemożności łączenia są uwzględniane świadczenia lub dochody uzyskane za granicą. Tymczasem taka norma nie istniała w prawie hiszpańskim.
27
INSS odwołał się od tego wyroku do Tribunal Superior de Justicia de Castilla y León (sądu najwyższego Kastylii i León, Hiszpania), podnosząc, że zgodnie z orzecznictwem Tribunal Supremo (sądu najwyższego, Hiszpania) dodatek w wysokości 20% zostaje zawieszony nie tylko w wypadku wyraźnie wskazanym w art. 6 ust. 4 dekretu 1646/1972, czyli gdy beneficjent wykonuje pracę, ale również w wypadku gdy pobiera on emeryturę w innym państwie członkowskim lub Szwajcarii, ponieważ taka emerytura stanowi dochód zastępujący dochód z pracy.
28
W tych okolicznościach Tribunal Superior de Justicia de Castilla y León (sąd najwyższy Kastylii i León) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy przepis prawa krajowego taki jak art. 6 ust. 4 [dekretu 1646/1972], który stanowi, że dodatek w wysokości 20% podstawy wymiaru na rzecz osób uprawnionych do renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do wykonywania ich zwykłej działalności zawodowej, które ukończyły 55 lat »zawiesza się na okres, w którym pracownik jest zatrudniony« jest normą zapobiegającą zbiegowi praw w rozumieniu art. 12 [i] 46a–46c rozporządzenia [nr 1408/71] oraz art. 5 i art. 53–55 rozporządzenia [nr 883/2004], przy uwzględnieniu, że hiszpański Tribunal Supremo (sąd najwyższy) przyjął, że niemożność łączenia przewidziana w tym przepisie prawa krajowego ma zastosowanie nie tylko do wykonywania pracy, ale także do pobierania świadczenia emerytalnego?
2)
W razie odpowiedzi twierdzącej na poprzednie pytanie – czy art. 46a ust. 3 lit. a) rozporządzenia [nr 1408/71] i art. 53 ust. 3 lit. a) rozporządzenia [nr 883/2004] należy interpretować w ten sposób, że norma zapobiegająca zbiegowi praw może być stosowana do relacji między spornym świadczeniem a świadczeniem emerytalnym z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub ze Szwajcarii tylko wtedy, gdy istnieje przepis prawa krajowego rangi ustawowej, który wyraźnie ustanawia niemożność łączenia świadczeń z zabezpieczenia społecznego z tytułu inwalidztwa, starości lub rent rodzinnych, takiego jak świadczenie będące przedmiotem sporu, ze świadczeniami lub dochodami uzyskiwanymi przez beneficjenta za granicą, czy też norma zapobiegająca zbiegowi praw może być stosowana do świadczeń z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub ze Szwajcarii, zgodnie z art. 12 rozporządzenia [nr 1408/71] i art. 5 rozporządzenia [nr 883/2004], mimo iż nie istnieje wyraźny przepis ustawowy, lecz w orzecznictwie krajowym przyjęto wykładnię oznaczającą, że w wewnętrznym prawie hiszpańskim spornego świadczenia nie można łączyć ze świadczeniem emerytalnym?
3)
Gdyby odpowiedź na poprzednie pytanie przemawiała za stosowaniem hiszpańskiej normy zapobiegającej zbiegowi praw (rozszerzonej w drodze orzecznictwa) w rozpatrywanym przypadku, mimo braku wyraźnego przepisu ustawowego dotyczącego świadczeń lub dochodów uzyskiwanych za granicą, czy należy uznać, że rozpatrywane świadczenie jest świadczeniem tego samego co świadczenie emerytalne ze szwajcarskiego systemu zabezpieczenia społecznego, czy innego rodzaju? Czy definicja różnych działów zabezpieczenia społecznego w art. 4 ust. 1 rozporządzenia [nr 1408/71] i w art. 3 ust. 1 rozporządzenia [nr 883/2004] ma zasięg wspólnotowy, czy też należy stosować definicję, jaką każdemu konkretnemu świadczeniu nadaje prawo krajowe? W sytuacji gdyby definicja miała zasięg wspólnotowy – czy dodatek w wysokości 20% podstawy wymiaru renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy będący przedmiotem niniejszego postępowania należy uznać za świadczenie z tytułu inwalidztwa, czy za świadczenie z tytułu bezrobocia, z uwzględnieniem faktu, że stanowi on dodatek do renty z tytułu trwałej i całkowitej niezdolności do wykonywania zwykłej działalności zawodowej z uwagi na trudności w znalezieniu innego zatrudnienia przez osoby, które ukończyły 55 lat, a zatem wypłata tego dodatku jest zawieszana, jeżeli beneficjent posiada pracę?
4)
W przypadku uznania, że świadczenia te są tego samego rodzaju, i przy założeniu, że ani przy ustalaniu wysokości hiszpańskiej renty z tytułu niezdolności do pracy, ani dodatku do niej nie zostały uwzględnione okresy składkowe w innym państwie – czy należy przyjąć, że dodatek w wysokości 20% podstawy wymiaru hiszpańskiej renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy jest świadczeniem, do którego mają zastosowanie normy zapobiegające zbiegowi praw, skoro jego wysokość nie zależy od długości okresów ubezpieczenia lub zamieszkania w rozumieniu art. 46b ust. 2 lit. a) rozporządzenia [nr 1408/71] i art. 54 ust. 2 lit. a) rozporządzenia [nr 883/2004]? Czy można stosować normę zapobiegającą zbiegowi praw, mimo iż świadczenie nie jest wymienione w części D załącznika IV do rozporządzenia [nr 1408/71] ani w załączniku IX do rozporządzenia [nr 883/2004]?
5)
W razie odpowiedzi twierdzącej na poprzednie pytanie – czy ma zastosowanie norma z art. 46a ust. 3 lit. d) rozporządzenia [nr 1408/71] i art. 53 ust. 3 lit. d) rozporządzenia [nr 883/2004], zgodnie z którą świadczenie z hiszpańskiego systemu zabezpieczenia społecznego może być obniżone »wyłącznie w granicach kwoty świadczeń należnych zgodnie z ustawodawstwem« innego państwa, w tym przypadku Szwajcarii?
6)
W razie uznania, że rozważane świadczenia są odmiennego rodzaju oraz w sytuacji, gdy z akt sprawy nie wynika, by Szwajcaria stosowała jakąkolwiek normę zapobiegającą zbiegowi praw – czy na podstawie art. 46c rozporządzenia [nr 1408/71] i art. 55 rozporządzenia [nr 883/2004] można zastosować obniżenie w całości do dodatku w wysokości 20% do hiszpańskiej renty z tytułu trwałej i całkowitej niezdolności do pracy, czy też częściowo lub proporcjonalnie? W każdym wypadku – czy ma zastosowanie norma z art. 46a ust. 3 lit. d) rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 i art. 53 ust. 3 lit. d) rozporządzenia (WE) nr 883/2004, zgodnie z którą świadczenie z hiszpańskiego systemu zabezpieczenia społecznego może być obniżone »wyłącznie w granicach kwoty świadczeń należnych zgodnie z ustawodawstwem« innego państwa, w tym przypadku Szwajcarii?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
Uwagi wstępne
29
Biorąc pod uwagę, że sąd odsyłający odnosi się w swoich pytaniach prejudycjalnych zarówno do przepisów rozporządzenia nr 1408/71, jak i do przepisów rozporządzenia nr 883/2004, należy na wstępie ustalić, które rozporządzenie znajduje zastosowanie rationae temporis do sytuacji w postępowaniu głównym.
30
W tym względzie z przedłożonych Trybunałowi akt sprawy wynika, że decyzja o przyznaniu hiszpańskiej renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy i decyzja o przyznaniu szwajcarskiej emerytury zostały wydane odpowiednio w 1998 r. i w 2008 r. Skoro obie te decyzje, czyli okoliczności generujące rozpatrywane świadczenia, zostały wydane przed wejściem w życie rozporządzenia nr 883/2004, to wyłącznie przepisy rozporządzenia nr 1408/71 są istotne dla sprawy w postępowaniu głównym.
W przedmiocie pytania pierwszego
31
Poprzez swoje pytanie pierwsze sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy norma hiszpańska z art. 6 ust. 4 dekretu 1646/1972, w wykładni nadanej jej przez Tribunal Supremo (sąd najwyższy), na której podstawie dodatek w wysokości 20% zostaje zawieszony na okres wykonywania przez pracownika pracy lub pobierania emerytury, stanowi przepis dotyczący zmniejszenia w rozumieniu art. 12 rozporządzenia nr 1408/71.
32
Na wstępie należy stwierdzić, że ustawodawstwo krajowe, które ustanawia dodatek do renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy, taki jak dodatek w wysokości 20%, podlega zakresowi przedmiotowemu stosowania rozporządzenia nr 1408/71.
33
Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia ma ono zastosowanie do wszystkich „świadczeń z tytułu inwalidztwa, włącznie ze świadczeniami służącymi zachowaniu albo zwiększeniu zdolności do zarobkowania”.
34
Ponadto, zgodnie z art. 1 lit. t) tego rozporządzenia, terminy „świadczenia”, „emerytury” i „renty” należy rozumieć w najszerszy możliwie sposób jako oznaczające wszelkie świadczenia, emerytury i renty, w tym wszystkie składniki obciążające fundusze publiczne, podwyżki spowodowane rewaloryzacją lub świadczenia uzupełniające.
35
Jeśli chodzi o pojęcie „przepisu dotyczącego zmniejszenia” w rozumieniu art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71, z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że norma prawa krajowego powinna zostać uznana za przepis dotyczący zmniejszenia, jeżeli skutkiem ustanowionego w nim obliczenia jest obniżenie wysokości emerytury lub renty, której zainteresowany może się domagać z uwagi na to, że korzysta ze świadczenia w innym państwie członkowskim (zob. podobnie wyroki: z dnia 7 marca 2002 r., Insalaca, C‑107/00, EU:C:2002:147, pkt 16 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 7 marca 2013 r., van den Booren, C‑127/11, EU:C:2013:140, pkt 28).
36
W rozpatrywanym wypadku z postanowienia odsyłającego wynika, że na podstawie art. 6 ust. 4 dekretu 1646/1972, w wykładni przyjętej w orzecznictwie Tribunal Supremo (sądu najwyższego), dodatek w wysokości 20% zostaje zawieszony nie tylko, gdy beneficjent otrzymuje dochody z pracy, ale również gdy pobiera emeryturę, ponieważ uznawana jest ona za dochód zastępujący dochód z pracy. Ponadto zgodnie z tym orzecznictwem nie należy dokonywać rozróżnienia między emeryturami krajowymi a emeryturami otrzymywanymi w innym państwie członkowskim lub w Szwajcarii, a tym samym jedne i drugie uwzględniane są w taki sam sposób w celu stosowania tego przepisu.
37
Z tego wynika, że normę krajową rozpatrywaną w postępowaniu głównym należy uznać za dotyczącą świadczeń, do których zainteresowany jest uprawniony w innym państwie członkowskim lub w Szwajcarii, ponieważ Konfederację Szwajcarską należy traktować do celów stosowania rozporządzenia nr 1408/71 jako państwo członkowskie Unii (wyrok z dnia 18 listopada 2010 r., Xhymshiti, C‑247/09, EU:C:2010:698, pkt 31).
38
Ponadto bezsporne jest, że zastosowanie tego przepisu krajowego skutkuje obniżeniem całkowitej kwoty świadczeń, do których dana osoba jest uprawniona.
39
Tymczasem Trybunał orzekł już, że przepis krajowy przewidujący, że dodatek dodawany do emerytury pracownika jest obniżany o kwotę emerytury, do której zainteresowany ma prawo w ramach systemu emerytalnego innego państwa członkowskiego stanowi przepis dotyczący zmniejszenia w rozumieniu art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71 (wyrok z dnia 22 października 1998 r., Conti, C‑143/97, EU:C:1998:501, pkt 30).
40
W tym względzie w odniesieniu do argumentu INSS i TGSS, zgodnie z którym przepis krajowy rozpatrywany w postępowaniu głównym nie wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia nr 1408/71, ponieważ ogranicza się on do stwierdzenia prostej zasady niezgodności, Trybunał uściślił, że nie można zwolnić krajowych przepisów dotyczących zmniejszenia z warunków i ograniczeń stosowania nałożonych przez rozporządzenie nr 1408/71 poprzez kwalifikowanie ich jako przepisów dotyczących obliczania lub zasad dowodowych (zob. podobnie wyroki: z dnia 22 października 1998 r., Conti, C‑143/97, EU:C:1998:501, pkt 24; z dnia 18 listopada 1999 r., Van Coile, C‑442/97, EU:C:1999:560, pkt 27).
41
W świetle powyższego na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć w ten sposób, że przepis krajowy taki jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, na którego podstawie dodatek do renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy zawiesza się na okres pobierania przez beneficjenta tej renty emerytury w innym państwie członkowskim lub w Szwajcarii, stanowi przepis dotyczący zmniejszenia w rozumieniu art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71.
W przedmiocie pytania drugiego
42
Poprzez swoje pytanie drugie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy wykładni art. 46a ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71 należy dokonywać w ten sposób, że zawarte w nim pojęcie „ustawodawstwa pierwszego państwa członkowskiego” trzeba rozumieć w ścisłym znaczeniu tego słowa, czy też obejmuje ono również wykładnię tego przepisu dokonaną przez krajowy sąd najwyższy.
43
Zgodnie z tym przepisem: „uwzględnia się świadczenia uzyskane zgodnie z ustawodawstwem innego państwa członkowskiego lub inne dochody osiągnięte w innym państwie członkowskim, o ile ustawodawstwo pierwszego państwa członkowskiego przewiduje uwzględnianie świadczeń lub dochodów osiągniętych za granicą”.
44
Ponadto, zgodnie z art. 1 lit. j) rozporządzenia nr 1408/71, termin „ustawodawstwo” został zdefiniowany jako oznaczający w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego ustawy, rozporządzenia i inne przepisy oraz wszelkie obowiązujące lub przyszłe środki wykonawcze odnoszące się do działów i systemów zabezpieczenia społecznego.
45
Tymczasem jak wynika z pkt 27 niniejszego wyroku, o ile brzmienie art. 6 dekretu 1646/1972 ogranicza się do przewidzenia zawieszenia dodatku wysokości 20%, w przypadku gdy beneficjent renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy wykonuje pracę, o tyle orzecznictwo krajowe zinterpretowało ten przepis w ten sposób, że przewidziane w nim zawieszenie rozciąga się również na sytuację, w której otrzymuje on emeryturę, bez względu na to, czy jest ona wypłacana przez krajowy system zabezpieczenia społecznego, czy przez system innego państwa członkowskiego lub Szwajcarii.
46
W odniesieniu do tego, czy wykładnię przepisu ustawy dokonaną przez sąd najwyższy należy zakwalifikować jako ustawodawstwo w rozumieniu art. 1 lit. j) rozporządzenia nr 1408/71, trzeba przypomnieć, że ocena zakresu krajowych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych musi zostać dokonana z uwzględnieniem wykładni nadanej im przez sądy krajowe (wyrok z dnia 8 czerwca 1994 r., Komisja/Zjednoczone Królestwo, C‑382/92, EU:C:1994:233, pkt 36).
47
O ile nie można uwzględniać odosobnionych lub mniejszościowych orzeczeń sądowych, o tyle inaczej jest w wypadku wykładni orzeczniczej potwierdzonej przez najwyższy sąd krajowy (zob. podobnie wyrok z dnia 9 grudnia 2003 r., Komisja/WłochyC‑129/00, EU:C:2003:656, pkt 32).
48
W tych okolicznościach na pytanie drugie trzeba odpowiedzieć, że wykładni art. 46a ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71 należy dokonywać w ten sposób, że zawarte w nim pojęcie „ustawodawstwa pierwszego państwa członkowskiego” trzeba rozumieć jako obejmujące również wykładnię krajowego przepisu ustawowego dokonaną przez krajowy sąd najwyższy.
W przedmiocie pytania trzeciego
49
Poprzez swoje pytanie trzecie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy za świadczenia tego samego, czy też odmiennego rodzaju w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/71 należy uznać dodatek w wysokości 20%, przyznany pracownikowi pobierającemu rentę z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy na podstawie ustawodawstwa hiszpańskiego, oraz emeryturę nabytą przez tego samego pracownika w Szwajcarii.
50
Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału świadczenia z zabezpieczenia społecznego winny być postrzegane jako świadczenia tego samego rodzaju, gdy ich przedmiot i cel oraz podstawa wyliczenia i warunki przyznania są identyczne. Natomiast cechy wyłącznie formalne nie mogą być uznawane za elementy konstytutywne przy określaniu świadczeń (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 lipca 1983 r., Valentini, 171/82, EU:C:1983:189, pkt 13; z dnia 11 sierpnia 1995 r., Schmidt, C‑98/94, EU:C:1995:273, pkt 24, 31; a także z dnia 18 lipca 2006 r., De Cuyper, C‑406/04, EU:C:2006:491, pkt 25).
51
W niniejszym wypadku w odniesieniu do przedmiotu i celu dodatku w wysokości 20% z postanowienia odsyłającego wynika, że służy on ochronie konkretnej kategorii osób szczególnie podatnych na wiktymizację, czyli pracowników w wieku pomiędzy 55 a 65 rokiem życia, względem których orzeczono trwałą całkowitą niezdolność do pracy i dla których znalezienie zatrudnienia w zawodzie innym niż wcześniej wykonywany okazuje się trudne.
52
Aby osiągnąć ten cel, pracownicy ci otrzymują dodatek do renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy, której wysokość ustala się na podstawie obliczeń branych pod uwagę przy ustalaniu kwoty tej renty z tytułu niezdolności do pracy.
53
Z powyższego wynika, że dodatek w wysokości 20% oraz renta z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy, której uzupełnienie stanowi on z mocy prawa, mają cechy analogiczne do cech świadczeń z tytułu starości, ponieważ mają one gwarantować środki utrzymania dla pracowników uznanych za trwale i całkowicie niezdolnych do wykonywania swojego zwykłego zawodu, którzy, po osiągnięciu określonego wieku, mieliby również trudności ze znalezieniem pracy w innej dziedzinie niż zwykle wykonywany zawód.
54
Ponadto w tym sensie renta z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy i dodatek w wysokości 20% różnią się od zasiłku dla bezrobotnych, który ma pokrywać ryzyko związane z utratą dochodu przez pracownika wskutek utraty pracy, podczas gdy jest on nadal w stanie pracować (zob. podobnie wyrok z dnia 18 lipca 2006 r., De Cuyper, C‑406/04, EU:C:2006:491, pkt 27).
55
W przeciwieństwie bowiem do zasiłku dla bezrobotnych, którego celem jest umożliwienie osobie pozostania na rynku pracy w okresie braku zatrudnienia, renta z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy i dodatek w wysokości 20% mają zapewnić beneficjentowi środki finansowe pozwalające na jego utrzymanie w okresie od stwierdzenia trwałej całkowitej niezdolności do pracy po ukończeniu 55 lat do wieku emerytalnego.
56
Tym samym w przypadku gdy beneficjent renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy może ponownie wejść na rynek pracy na stanowisko inne niż wcześniej zajmowane, przyznanie renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy jako takiej pozostaje zagwarantowane, a tylko wypłata dodatku w wysokości 20% zostaje zawieszona z powodu wykonywania tej nowej pracy, co pozwala mu na uzupełnienie części brakujących dochodów zawodowych.
57
W związku z tym zawieszenie dodatku w wysokości 20% ma na celu wyłącznie dostosowanie warunków przyznania renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy do sytuacji beneficjenta, a zatem nie może przyznać temu świadczeniu charakteru odmiennego od określonego w pkt 53 tego wyroku.
58
Wniosek ten potwierdza okoliczność, że ustawodawstwo hiszpańskie wraz z wystąpieniem wieku emerytalnego fikcyjnie zrównuje emeryturę z tytułu trwałej niezdolności do pracy z emeryturą.
59
W tym względzie należy przypomnieć, że Trybunał orzekł już, że w przypadku gdy pracownik otrzymuje świadczenia z tytułu niezdolności do pracy zamienione na emeryturę zgodnie z ustawodawstwem jednego państwa członkowskiego oraz świadczenia z tytułu niezdolności do pracy niezamienione jeszcze na emeryturę zgodnie z ustawodawstwem innego państwa członkowskiego, emeryturę i świadczenia z tytułu niezdolności do pracy należy uznać za będące świadczeniami tego samego rodzaju (wyroki: z dnia 2 lipca 1981 r., Celestre i in., 116/80, 117/80 i od 119/80 do 121/80, EU:C:1981:159, pkt 11 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 18 kwietnia 1989 r., Di Felice, 128/88, EU:C:1989:153, pkt 13).
60
Wynika z tego, że dodatek w wysokości 20% przyznany pracownikowi otrzymującemu rentę z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy zgodnie z ustawodawstwem hiszpańskim i emeryturę nabytą przez tego samego pracownika w Szwajcarii należy uznać za będące świadczeniami tego samego rodzaju zarówno w okresie od stwierdzenia trwałej całkowitej niezdolności do pracy w wieku 55 lat do wieku emerytalnego, jak i po osiągnięciu wieku emerytalnego.
61
W związku z tym na pytanie trzecie należy odpowiedzieć w ten sposób, że dodatek do renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy przyznany pracownikowi na podstawie ustawodawstwa jednego państwa członkowskiego, takiego jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, oraz emeryturę nabytą przez tego samego pracownika w Szwajcarii należy uznać za świadczenia tego samego rodzaju w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/71.
W przedmiocie pytań czwartego i piątego
62
Poprzez pytania czwarte i piąte sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia – gdy oba rozpatrywane świadczenia należy uznać za świadczenia tego samego rodzaju – jakie przepisy szczególne rozporządzenia nr 1408/71 w sprawie kumulacji świadczeń tego samego rodzaju należy zastosować.
63
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71 przewidziane w ustawodawstwie państwa członkowskiego przepisy zapobiegające zbiegowi praw mogą, z zastrzeżeniem odmiennych przepisów tego rozporządzenia, być stosowane wobec osób pobierających świadczenie wypłacane przez to państwo, jeżeli osoby te są uprawnione do pobierania innych świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego, nawet jeżeli są to świadczenia nabyte na podstawie ustawodawstwa innego państwa członkowskiego (wyroki: z dnia 7 marca 2002 r., Insalaca, C‑107/00, EU:C:2002:147, pkt 22; z dnia 7 marca 2013 r., van den Booren, C‑127/11, EU:C:2013:140, pkt 29).
64
Jeśli chodzi o szczególne przepisy mające zastosowanie do świadczeń z tytułu inwalidztwa, świadczeń z tytułu starości lub świadczeń dla osób pozostałych przy życiu, art. 46b ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71 stanowi, że klauzule zapobiegające zbiegowi praw przewidziane przez ustawodawstwo krajowe mają zastosowanie do świadczenia obliczonego zgodnie z art. 46 ust. 1 lit. a) ppkt (i) tego rozporządzenia tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie dwa warunki, a mianowicie gdy, po pierwsze, kwota świadczenia jest niezależna od ukończonych okresów ubezpieczenia lub zamieszkania, a po drugie, świadczenie objęte jest przepisami części D załącznika IV do tego rozporządzenia.
65
W niniejszej sprawie z informacji zawartych w przedstawionych Trybunałowi aktach sprawy wynika, że świadczenia rozpatrywane w postępowaniu głównym spełniają kryterium określone w art. 46 ust. 1 lit. a) ppkt (i) rozporządzenia nr 1408/71, ponieważ zarówno emerytura, jak i renta, zostały obliczone przez odpowiednie instytucje krajowe wyłącznie na podstawie przepisów prawa, które stosują, bez konieczności stosowania mechanizmu sumowania lub proporcjonalności.
66
Jeśli chodzi o dwa kumulatywne warunki, to o ile strony, które przedłożyły uwagi na piśmie, nie zgadzają się co do tego, czy kwota dodatku w wysokości 20% zależy od okresu ubezpieczenia – i tym samym do sądu odsyłającego należy przeprowadzenie ustaleń w tym celu – o tyle jednak bezsporne jest, że świadczenie tego rodzaju nie jest wyraźnie wymienione w części D załącznika IV do rozporządzenia nr 1408/71.
67
W świetle powyższego na pytania czwarte i piąte trzeba odpowiedzieć tak, że wykładni art. 46b ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71 należy dokonywać w ten sposób, że krajowa norma zapobiegająca zbiegowi praw, taka jak wynikająca z art. 6 dekretu 1646/1972, nie ma zastosowania do świadczenia obliczanego zgodnie z art. 46 ust. 1 lit. a) ppkt (i) tego rozporządzenia, jeżeli świadczenie to nie zostało wskazane w części D załącznika IV do tego rozporządzenia.
W przedmiocie pytania szóstego
68
W świetle odpowiedzi udzielonej na dwa poprzednie pytania nie jest konieczne udzielanie odpowiedzi na pytanie szóste.
W przedmiocie kosztów
69
Dla stron postępowania głównego niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:
1)
Przepis krajowy taki jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, na którego podstawie dodatek do renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy zawiesza się na okres pobierania przez beneficjenta tej renty emerytury w innym państwie członkowskim lub w Szwajcarii, stanowi przepis dotyczący zmniejszenia w rozumieniu art. 12 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, zmienionego i zaktualizowanego rozporządzeniem Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r., zmienionym rozporządzeniem (WE) nr 592/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 2008 r.
2)
Wykładni art. 46a ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71, zmienionego i zaktualizowanego rozporządzeniem nr 118/97, zmienionym rozporządzeniem (WE) nr 592/2008, należy dokonywać w ten sposób, że zawarte w nim pojęcie „ustawodawstwa pierwszego państwa członkowskiego” trzeba rozumieć jako obejmujące również wykładnię krajowego przepisu ustawowego dokonaną przez krajowy sąd najwyższy.
3)
Dodatek do renty z tytułu trwałej całkowitej niezdolności do pracy przyznany pracownikowi na podstawie ustawodawstwa jednego państwa członkowskiego, takiego jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, oraz emeryturę nabytą przez tego samego pracownika w Szwajcarii należy uznać za świadczenia tego samego rodzaju w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/71, zmienionego i zaktualizowanego rozporządzeniem nr 118/97, zmienionym rozporządzeniem (WE) nr 592/2008.
4)
Wykładni art. 46b ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71, zmienionego i zaktualizowanego rozporządzeniem nr 118/97, zmienionym rozporządzeniem (WE) nr 592/2008, należy dokonywać w ten sposób, że krajowa norma zapobiegająca zbiegowi praw, taka jak wynikająca z art. 6 Decreto 1646/1972 para la aplicación de la ley 24/1972, de 21 de junio, en materia de prestaciones del Régimen General de la Seguridad Social (dekretu nr 1646/1972 dotyczącego wykonania ustawy nr 24/1972 z dnia 21 czerwca 1972 o świadczeniach z powszechnego systemu zabezpieczenia społecznego) z dnia 23 czerwca 1972 r. nie ma zastosowania do świadczenia obliczanego zgodnie z art. 46 ust. 1 lit. a) ppkt (i) tego rozporządzenia, jeżeli świadczenie to nie zostało wskazane w części D załącznika IV do tego rozporządzenia.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: hiszpański.