62019CJ0300
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
11 ta’ Novembru 2020 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika soċjali – Tkeċċijiet kollettivi – Direttiva 98/59/KE – Artikolu 1(1)(a) – Kunċett ta’ ‘tkeċċija kollettiva’ – Modalitajiet ta’ kalkolu tan-numru ta’ tkeċċijiet – Perijodu ta’ referenza li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni”
Fil-Kawża C‑300/19,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Juzgado de lo Social no3 de Barcelona (il-Qorti Industrijali Nru 3 ta’ Barcelona, Spanja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑25 ta’ Marzu 2019, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑12 ta’ April 2019, fil-proċedura
UQ
vs
Marclean Technologies SLU,
fil-preżenza ta’:
Ministerio Fiscal,
Fondo de Garantía Salarial,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn J.-C. Bonichot, President tal-Awla, L. Bay Larsen, C. Toader, M. Safjan (Relatur) u N. Jääskinen, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Bobek,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għall-Gvern Pollakk, minn B. Majczyna, bħala aġent,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn B.-R. Killmann u S. Pardo Quintillán, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal‑11 ta’ Ġunju 2020,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tal-20 ta’ Lulju 1998 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar redundancies kollettivi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 327).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn UQ u Marclean Technologies SLU dwar il-legalità tat-tkeċċija individwali tagħha.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
Skont il-premessi 2 sa 4, 7 u 8 tad-Direttiva 98/59:
“(2)
Billi huwa importanti li jkun hemm iżjed protezzjoni għall-ħaddiema fil-każ ta’ redundancies kollettivi waqt li jittieħed kont tal-bżonn ta’ żvilupp ibbilanċjat ekonomiku u soċjali fil-Komunità;
(3)
Billi, minkejja ż-żieda ta’ konverġenza, jibqgħu differenzi bejn id-dispożizzjonijiet fl-Istati Membri dwar l-arranġamenti prattiċi u l-proċeduri għal din ir- redundancy u l-miżuri intenzjonati biex iserrħu mill-konsegwenzi tar- redundancy tal-ħaddiema;
(4)
Billi dawn id-differeni jistgħu jkollom effett dirett fuq il-funzjonament tas-suq intern;
[…]
(7)
Billi din l-approssimazzjoni għandha għalhekk tiġi promossa filwaqt li t-titjib qed jinżamm fit-tifsira ta’ l-Artikolu 117 tat-Trattat [KE];
(8)
Billi, sabiex jiġi kkalkulat in-numru ta- redundancies li tipprovdi għalihom id-definizzjoni ta’ redundancies kollettivi fis-sens ta’ din id-Direttiva, forom oħra ta’ terminazzjoni ta’ kuntratti ta’ l-impjieg fuq l-inizjattiva ta’ min iħaddem għandhom ikunu ekwivalenti għal redudancies, sakemm ikun hemm mill-inqas ħames redundancies.”
4
It-Taqsima I ta’ din id-direttiva, intitolata “It-tifsiriet u l-iskop”, hija kkostitwita mill-Artikolu 1 tagħha, li l-paragrafu 1 tiegħu jipprovdi:
“Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva:
(a)
‘redundancies kollettivi’ ifisser tkeċċijiet mix-xogħol minn min iħaddem għal raġuni waħda jew aktar mhux relatati mal-ħaddiema individwali kkonċernati meta, skond l-għażla ta’ l-Istati Membri, in-numru tar- redundancies huwa:
(i)
jew, fuq perijodu ta’ 30 ġurnata:
–
mill-inqas 10 fi stabbilimenti li normalment jimpjegaw iżjed minn 20 u inqas minn 100 impjegat,
–
mill-inqas 10 % tan-numru ta’ ħaddiema fi stabbilimenti li normalment jimpjegaw mill-inqas 100 iżda inqas minn 300 ħaddiem,
–
mill-inqas 30 fi stabbilimenti li normalment jimpjegaw 300 ħaddiema jew iżjed,
(ii)
jew, fuq perijodu ta’ 90 ġurnata, mill-inqas 20, ikun xi jkun in-numru ta’ impjegati li jaħdmu fl-istabbilimenti inkwistjoni;
b)
[…]
Għall-iskop tal-kalkolu tan-numru tar- redundancies kif previst [fl-ewwel] subparagrafu tal-punt (a), it-termini ta’ kuntratt tax-xogħol li jsir fuq l-inizjattiva ta’ min iħaddem għal raġuni waħda jew iktar li mhumiex relatati mal-ħaddiema individwali kkonċernati għandhom ikunu assimilati mar-redundancies sakemm, hemm mill-inqas ħames redundancies.”
Id-dritt Spanjol
5
L-Estatuto de los Trabajadores (l-Istatut tal-Ħaddiema) jirriżulta mir-Real Decreto Legislativo 2/2015, por el que se aprueba el texto refundido de la Ley del Estatuto de los Trabajadores (id-Digriet Irjali Leġiżlattiv 2/2015, li Approva t-Test Irriformulat tal-Istatut tal-Ħaddiema) tat‑23 ta’ Ottubru 2015 (BOE Nru 255 tal‑24 ta’ Ottubru 2015, p. 100224). L-Artikolu 51 ta’ dan l-Istatut, intitolat “Tkeċċija kollettiva”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Għall-finijiet ta’ din il-liġi, ‘tkeċċija kollettiva’ tfisser it-terminazzjoni ta’ kuntratti tal-impjieg minħabba raġunijiet ekonomiċi, tekniċi, organizzattivi jew produttivi fejn, fuq perijodu ta’ disgħin jum, it-terminazzjoni taffettwa mill-inqas:
(a)
10 ħaddiema f’impriżi li jimpjegaw inqas minn 100 ħaddiem;
(b)
10 % tan-numru ta’ ħaddiema f’impriżi li jimpjegaw bejn 100 u 300 ħaddiem;
(c)
30 ħaddiem f’impriżi li jimpjegaw iktar minn 300 ħaddiem.
[…]
Sabiex jiġi kkalkolat in-numru ta’ terminazzjonijiet ta’ kuntratti għall-finijiet tal-ewwel subparagrafu ta’ dan il-paragrafu, kwalunkwe terminazzjoni oħra ta’ kuntratt tal-impjieg waqt il-perijodu ta’ referenza li sseħħ fuq l-inizjattiva tal-persuna li timpjega għal raġunijiet oħra mhux relatati mal-ħaddiema individwali kkonċernati li huma differenti mir-raġunijiet previsti fl-Artikolu 49(1)(c) ta’ din il-liġi għandha wkoll tittieħed inkunsiderazzjoni, sakemm jiġu affettwati mill-inqas ħames impjegati.
Meta, f’perijodi suċċessivi ta’ 90 jum u sabiex jiġu evitati r-rekwiżiti ta’ dan l-artikolu, impriża ttemm kuntratti skont l-Artikolu 52(c) ta’ din il-liġi f’numru inferjuri għal-limiti indikati, mingħajr ma jkunu jeżistu raġunijiet ġodda li jiġġustifikaw tali azzjoni, dawn it-terminazzjonijiet ġodda għandhom jitqiesu li twettqu b’evażjoni tal-liġi u għandhom jiġu ddikjarati nulli u bla effett.”
6
L-Artikolu 122 tal-Ley 36/2011, reguladora de la jurisdicción social (il-Liġi 36/2011, li Tirregola l-Qrati Industrijali), tal-10 ta’ Ottubru 2011 (BOE Nru 245, tal‑11 ta’ Ottubru 2011, p. 106584), intitolat “Evalwazzjoni tax-xoljiment ta’ kuntratt”, jipprevedi:
“1.   Id-deċiżjoni ta’ terminazzjoni tal-kuntratt għandha tiġi ddikjarata bħala ġġustifikata meta l-persuna li timpjega, wara li tkun issodisfat ir-rekwiżiti formali, tiddikjara l-eżistenza tal-motiv previst mil-liġi, li jiġi indikat fil-komunikazzjoni bil-miktub. Fl-assenza ta’ dikjarazzjoni tal-motiv minnha, din id-deċiżjoni għandha tiġi ddikjarata inġusta.
2.   Id-deċiżjoni ta’ xoljiment hija nulla:
[…]
b)
meta tkun ittieħdet b’abbuż tal-liġi b’evażjoni tad-dispożizzjonijiet stabbiliti għal tkeċċijiet kollettivi, fil-każijiet imsemmija fl-aħħar subparagrafu tal-Artikolu 51(1) tal-[Istatut tal-Ħaddiema];
[…]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
7
Fil‑31 ta’ Ottubru 2016, UQ bdiet taħdem bħala kontrollur tal-kwalità f’isem Marclean Technologies. Bħall-ħaddiema l-oħra kollha impjegati minn din tal-aħħar, hija eżerċitat il-funzjonijiet tagħha fi ħdan l-istabbilimenti ta’ Sandhar Group, fejn wettqet kompiti ta’ kontroll tal-komponenti mmanifatturati minn din il-kumpannija.
8
Fit‑28 ta’ Mejju 2018, UQ ġiet iddikjarata f’sitwazzjoni ta’ inkapaċità temporanja li taħdem.
9
Fil‑31 ta’ Mejju 2018, Marclean Technologies innotifikat lil UQ b’deċiżjoni ta’ tkeċċija. Fid-data ta’ din it-tkeċċija, Marclean Technologies irrikonoxxiet li din kienet inġusta u din il-kumpannija, sussegwentement, ħallset lil UQ il-kumpens li, fil-fehma tagħha, huwa dovut fil-każijiet fejn tkeċċija tiġi ddikjarata inġusta mill-qrati.
10
Fil‑11 ta’ Ġunju 2018, UQ ressqet azzjoni għal tkeċċija quddiem il-Juzgado de lo Social Nru 3 de Barcelona (il-Qorti Industrijali Nru 3 ta’ Barcelona, Spanja), il-qorti tar-rinviju, fejn talbet dikjarazzjoni ta’ nullità tagħha jew, sussidjarjament, ta’ tkeċċija inġusta.
11
Bejn il‑31 ta’ Mejju u l‑14 ta’ Awwissu 2018, seba’ persuni waqfu jaħdmu għal Marclean Technologies. Erbgħa minnhom waqfu jaħdmu għal kawżi mhux attribwibbli lilhom, tnejn waqfu jaħdmu volontarjament u l-aħħar waħda waqfet minħabba l-iskadenza tal-kuntratt temporanju tagħha.
12
Fil‑15 ta’ Awwissu 2018, 29 persuna oħra impjegati minn Marclean Technologies waqfu jaħdmu għal din il-kumpannija. F’din l-istess data, Marclean Technologies waqfet kompletament l-attivitajiet tagħha. Fis‑16 ta’ Awwissu 2018, dawn id-29 persuna bdew jaħdmu għal Risk steward SL.
13
Marclean Technologies ipproduċiet quddiem il-qorti tar-rinviju dokumenti bid-data tas-26 ta’ Lulju 2018 li juru li l-imsemmija 29 persuna kienu offrew ir-riżenja tagħhom b’mod volontarju, b’effett mill‑15 ta’ Awwissu 2018.
14
Min-naħa tagħha, UQ sostniet li, peress li dawn ir-riżenji kienu jikkoinċidu u li, b’dan il-mod, il-ħaddiema kkonċernati ma kellhomx dritt għall-benefiċċji tal-qgħad, din is-sitwazzjoni kienet tikkonsisti, fir-realtà, f’tkeċċija kollettiva moħbija. Għaldaqstant, it-tkeċċija tagħha għandha titqies li hija nulla, b’applikazzjoni tal-Artikolu 122(2) tal-Liġi 36/2011 li Tirregola l-Qrati Industrijali.
15
Marclean Technologies wieġbet li t-tkeċċija ta’ UQ kienet motivata mhux biss minn tnaqqis tal-attività ta’ din il-kumpannija, iżda wkoll minn ksur tal-kuntratt ta’ xogħol attribwibbli lil din il-ħaddiema kif ukoll lil membri oħra tal-persunal, li wkoll tkeċċew.
16
Permezz ta’ digriet tas‑6 ta’ Frar 2019, il-qorti tar-rinviju kkonstatat li bejn 30 u 35 ħaddiem kienu tkeċċew, fatt li seta’ jiġi kklassifikat, fil-fehma tagħha, bħala ‘tkeċċija kollettiva’, fis-sens tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59. Din il-qorti tirrileva li t-traspożizzjoni ta’ din id-direttiva fid-dritt Spanjol tirreferi għal perijodu ta’ 90 jum. F’dan ir-rigward, hija tippreċiża li d-domandi tagħha ma jirrigwardawx il-kwistjoni dwar jekk il-leġiżlazzjoni Spanjola hijiex iktar favorevoli mill-imsemmija direttiva f’dan ir-rigward.
17
Din il-qorti għandha dubji dwar id-definizzjoni tal-perijodu ta’ referenza ta’ 30 jew ta’ 90 jum li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex terminazzjonijiet ta’ kuntratti tax-xogħol ikunu jikkostitwixxu ‘tkeċċija kollettiva’ fis-sens tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59. Hija tindika li, matul id-90 jum mid-data ta’ tkeċċija ta’ UQ, 35 terminazzjoni ta’ kuntratti tax-xogħol min-naħa ta’ Marclean Technologies jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tan-numru ta’ tkeċċijiet, fis-sens tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva.
18
Madankollu, il-qorti tar-rinviju tenfasizza li t-Tribunal Supremo (il-Qorti Suprema, Spanja), fil-kuntest tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 51(1) tal-Istatut tal-Ħaddiema, qieset li l-perijodu ta’ 90 jum imsemmi f’din id-dispożizzjoni kellu jiġi kkalkolat b’riferiment esklużivament għall-perijodu qabel id-data tat-tkeċċija kkontestata.
19
Barra minn hekk, l-aħħar subparagrafu tal-Artikolu 51(1) tal-Istatut tal-Ħaddiema jippermetti li jittieħdu inkunsiderazzjoni t-terminazzjonijiet ta’ xogħol sussegwenti għat-tkeċċija kkontestata, iżda biss fil-każ fejn il-persuna li timpjega tkun aġixxiet b’mod frawdolenti. Għalhekk, din id-dispożizzjoni hija intiża sabiex tiġġieled l-aġir frawdolenti li jikkonsisti fil-“firxa” tat-tkeċċijiet sabiex tiġi evitata l-konsultazzjoni u l-parteċipazzjoni tar-rappreżentanti tal-ħaddiema.
20
Skont il-qorti tar-rinviju, huwa possibbli li jintlaħaq dan l-għan ta’ konsultazzjoni u ta’ parteċipazzjoni b’mod iktar rigoruż billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-perijodu ta’ referenza kemm qabel kif ukoll wara d-data tat-tkeċċija tal-ħaddiem ikkonċernat, li jippermetti lil dan tal-aħħar jinvoka tkeċċijiet individwali oħra li huwa seta’ jinjora fil-mument meta seħħ tiegħu, iżda li, sussegwentement, flimkien ma’ tiegħu, jilħqu n-numru meħtieġ sabiex tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ tkeċċija kollettiva, fis-sens tad-Direttiva 98/59.
21
F’dan ir-rigward, il-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva għandu jiġi interpretat b’mod awtonomu. Xejn ma jipprekludi li l-perijodu ta’ referenza previst f’din id-dispożizzjoni jittieħed inkunsiderazzjoni b’mod sħiħ, jiġifieri għat-terminazzjonijiet ta’ xogħol li seħħew preċedentement jew sussegwentement it-tkeċċija individwali li hija s-suġġett tal-proċedura, peress li dan il-perijodu jista’ wkoll jiġi kkalkolat parzjalment qabel u parzjalment wara l-imsemmija tkeċċija.
22
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Juzgado de lo Social no 3 de Barcelona (il-Qorti Industrijali Nru 3 ta’ Barcelona) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 1(1)(a)(i) u (ii) tad-Direttiva [98/59] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-perijodu ta’ referenza ta’ 30 jew 90 ġurnata stabbiliti għall-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ tkeċċija kollettiva dejjem għandu jiġi kkalkolat qabel id-data li fiha seħħet it-tkeċċija individwali li hija s-suġġett inkwistjoni?
2)
L-Artikolu 1(1)(a)(i) u (ii) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar redundancies kollettivi, jista’ jiġi interpretat fis-sens li l-perijodu ta’ referenza ta’ 30 jew 90 ġurnata stabbiliti għall-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ tkeċċija kollettiva jista’ jiġi kkalkolat wara d-data li fiha seħħet it-tkeċċija individwali li hija s-suġġett inkwistjoni mingħajr il-ħtieġa li l-imsemmija terminazzjonijiet sussegwenti jitqiesu li huma frawdolenti?
3)
Il-perijodi ta’ referenza tal-Artikolu 1(1)(a)(i) u (ii) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar redundancies kollettivi, jippermettu interpretazzjoni fejn jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni t-tkeċċijiet jew it-terminazzjonijiet li jseħħu fi ħdan il-perijodu ta’ 30 jew 90 ġurnata, b’tali mod li t-tkeċċija inkwistjoni tidħol fi ħdan l-imsemmija perijodi?”
Fuq id-domandi preliminari
23
Permezz tad-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59 għandux jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi evalwat jekk tkeċċija individwali kkontestata tagħmilx parti minn tkeċċija kollettiva, il-perijodu ta’ referenza ta’ 30 jew ta’ 90 jum previst f’din id-dispożizzjoni għandu jiġi kkalkolat b’teħid inkunsiderazzjoni, jew esklużivament tal-perijodu qabel din it-tkeċċija individwali, jew ukoll tal-perijodu wara l-imsemmija tkeċċija, mhux biss f’każ ta’ frodi, iżda anki fl-assenza ta’ frodi, jew ta’ kull perijodu ta’ 30 jew ta’ 90 jum li matulu seħħet l-imsemmija tkeċċija individwali.
24
Il-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59 jipprovdi li l-kunċett ta’ ‘tkeċċija kollettiva’ ikopri t-tkeċċijiet imwettqa minn persuna li timpjega għal raġuni waħda jew iktar mhux inerenti għall-persuna tal-ħaddiema sakemm jiġu ssodisfatti ċerti kundizzjonijiet ta’ natura kwantitattiva u temporali (sentenzi tal‑10 ta’ Diċembru 2009, Rodríguez Mayor et, C‑323/08, EU:C:2009:770, punt 35, kif ukoll tat‑22 ta’ Frar 2018, Porras Guisado, C‑103/16, EU:C:2018:99, punt 42).
25
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-leġiżlatur Spanjol għażel perijodu ta’ referenza ta’ 90 jum. Konformement mal-punt (a) (ii) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59, in-numru ta’ tkeċċijiet li jridu jkunu seħħew, sabiex jitqies li teżisti tkeċċija kollettiva, fis-sens ta’ din id-direttiva, għandu, għal tali perijodu ta’ referenza, ikun tal-inqas 20, irrispettivament min-numru ta’ ħaddiema normalment impjegati fl-istabbilimenti kkonċernati.
26
Għandu jiġi eżaminat b’liema mod il-perijodu ta’ referenza previst mil-leġiżlazzjoni nazzjonali għandu jittieħed inkunsiderazzjoni mill-perspettiva ratione temporis.
27
F’dan ir-rigward, għall-finijiet tal-kalkolu tal-limiti stabbiliti fil-punti (a)(i) u (ii) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59, għandu jitfakkar li din id-direttiva ma tistax tiġi interpretata fis-sens li l-modalitajiet ta’ kalkolu ta’ dawn il-limiti, u għaldaqstant l-imsemmija limiti nfushom, huma għad-dispożizzjoni tal-Istati Membri, peress li tali interpretazzjoni tippermetti lil dawn tal-aħħar ibiddlu l-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva u jċaħħduha mill-effett sħiħ tagħha (sentenzi tat‑18 ta’ Jannar 2007, Confédération générale et, C‑385/05, EU:C:2007:37, punt 47, kif ukoll tal‑11 ta’ Novembru 2015, Pujante Rivera, C 422/14, EU:C:2015:743, punt 31).
28
Fid-domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju tikkunsidra tliet metodi possibbli sabiex jiġi ddeterminat jekk in-numru ta’ tkeċċijiet meħtieġ mill-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59 intlaħaqx. Hija tirreferi, fl-ewwel lok, għal żewġ metodi li jikkonsistu, meta tkeċċija individwali hija kkontestata, fil-kalkolu tal-perijodu ta’ referenza billi jittieħed inkunsiderazzjoni, kemm esklużivament il-perijodu preċedenti għal din it-tkeċċija, kif ukoll il-perijodu sussegwenti għall-imsemmija tkeċċija, fil-każ ta’ frodi. Fit-tieni lok, skont it-tielet metodu li tissuġġerixxi din il-qorti, il-perijodu ta’ referenza huwa kkostitwit minn kull perijodu ta’ 30 jew ta’ 90 jum li matulu tkun seħħet it-tkeċċija individwali kkontestata, mingħajr ma jkun hemm distinzjoni skont jekk dan il-perijodu jkunx preċedenti, sussegwenti jew jekk ikunx parzjalment preċedenti jew sussegwenti għal din it-tkeċċija individwali.
29
Issa, għandu jiġi kkonstatat li la l-ewwel u lanqas it-tieni metodu ppreżentati mill-qorti tar-rinviju ma huma konformi mad-Direttiva 98/59.
30
Fil-fatt, minn naħa, il-formulazzjoni stess tal-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva ma jinkludi ebda riferiment għal limitu temporali esklużivament preċedenti jew sussegwenti t-tkeċċija individwali kkontestata sabiex jiġi kkalkolat in-numru ta’ tkeċċijiet li seħħew.
31
Min-naħa l-oħra u fuq kollox, l-applikazzjoni tal-ewwel żewġ metodi ppreżentati mill-qorti tar-rinviju tista’ tippreġudika l-għan tad-Direttiva 98/59 li hija intiża, kif jirriżulta mill-premessa 2 tagħha, b’mod partikolari għat-tisħiħ tal-protezzjoni tal-ħaddiema fil-każ ta’ tkeċċijiet kollettivi.
32
Fil-fatt, il-limitazzjoni tal-perijodu ta’ referenza kemm esklużivament għall-perijodu preċedenti għat-tkeċċija individwali kkontestata, kif ukoll għall-perijodu sussegwenti għall-imsemmija tkeċċija f’każ ta’ frodi tista’ tirrestrinġi d-drittijiet tal-ħaddiema kkonċernati, sa fejn dawn iż-żewġ metodi jipprekludu t-teħid inkunsiderazzjoni tat-tkeċċijiet li seħħew f’perijodu ta’ 30 jew ta’ 90 jum, iżda barra minn dan il-perijodu preċedenti jew il-perijodu sussegwenti, minkejja li n-numru totali ta’ tkeċċijiet ikun qabeż in-numru meħtieġ mill-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59.
33
Għall-kuntrarju, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 32 tal-konklużjonijiet tiegħu, mill-istruttura u mill-għan ta’ din id-direttiva jirriżulta li din id-direttiva timponi li tali perijodu jkun kontinwu.
34
Fir-rigward tat-tielet metodu ppreżentat mill-qorti tar-rinviju, li l-perijodu ta’ referenza huwa kkostitwit minn kull perijodu ta’ 30 jew ta’ 90 jum li matulu seħħet it-tkeċċija individwali kkontestata, għandu jiġi kkonstatat li dan il-metodu jidher li huwa l-uniku wieħed li huwa konformi mal-għan ta’ din id-direttiva, kif imfakkar fil-punt 31 ta’ din is-sentenza, u mal-osservanza tal-effett utli tagħha.
35
L-effett sħiħ ta’ din id-direttiva jkun limitat, b’kontradizzjoni mal-għan tagħha, jekk tiġi interpretata fis-sens li l-qrati nazzjonali ma jistgħux jieħdu inkunsiderazzjoni t-tkeċċijiet li seħħew qabel jew wara d-data tat-tkeċċija individwali kkontestata sabiex tiġi stabbilita jew le l-eżistenza ta’ tkeċċija kollettiva, fis-sens tal-imsemmija direttiva.
36
Konsegwentement, kif irrilevat il-Kummissjoni Ewropea fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, għandu jiġi eżaminat il-perijodu li jkopri t-tkeċċija individwali kkontestata u li matulu seħħ l-ikbar numru ta’ tkeċċijiet imwettqa mill-persuna li timpjega għal raġuni waħda jew iktar mhux relatati mal-ħaddiema, fis-sens tal-ewwel subparagrafu (a) tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59.
37
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għad-domandi magħmula għandha tkun li l-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 98/59 għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi evalwat jekk tkeċċija individwali kkontestata tagħmilx parti minn tkeċċija kollettiva, il-perijodu ta’ referenza previst f’din id-dispożizzjoni sabiex tiġi ddeterminata l-eżistenza ta’ tkeċċija kollettiva għandu jiġi kkalkolat b’teħid inkunsiderazzjoni ta’ kull perijodu ta’ 30 jew ta’ 90 jum konsekuttivi li matulu tkun seħħet din it-tkeċċija individwali u li matulu jkun seħħ l-ikbar numru ta’ tkeċċijiet imwettqa mill-persuna li timpjega għal raġuni waħda jew iktar mhux relatati mal-ħaddiem, fis-sens ta’ din l-istess dispożizzjoni.
Fuq l-ispejjeż
38
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Il-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tal-20 ta’ Lulju 1998 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar redundancies kollettivi, għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi evalwat jekk tkeċċija individwali kkontestata tagħmilx parti minn tkeċċija kollettiva, il-perijodu ta’ referenza previst f’din id-dispożizzjoni sabiex tiġi ddeterminata l-eżistenza ta’ tkeċċija kollettiva għandu jiġi kkalkolat b’teħid inkunsiderazzjoni ta’ kull perijodu ta’ 30 jew ta’ 90 jum konsekuttivi li matulu tkun seħħet din it-tkeċċija individwali u li matulu jkun seħħ l-ikbar numru ta’ tkeċċijiet imwettqa mill-persuna li timpjega għal raġuni waħda jew iktar mhux relatati mal-ħaddiem, fis-sens ta’ din l-istess dispożizzjoni.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.