62006CC0328_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. F’dawn il-proċeduri għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju qed tagħmel domanda lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 4 ta’ l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE tal-21 ta’ Diċembru 1988 biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar it-trade marks(2) .
2. Din id-domanda qamet fil-kuntest ta’ kawża mressqa mill-proprjetarju ta’ trade mark irreġistrata Spanjola kontra l-utent ta’ trade mark preċedenti mhux irreġistrata, identika għall-ewwel waħda u użata għall-istess servizzi, biex jiġi kkonstatat il-ksur min-naħa tal-konvenut tad-drittijiet li jirriżultaw mit-trade mark irreġistrata kif ukoll biex jieqfu l-atti li jikkostitwixxu dak il-ksur u d-dannu allegat.
I – Il-kuntest ġuridiku ta’ referenza
A – Il-leġiżlazzjoni internazzjonali
3. Il-Konvenzjoni ta’ Pariġi għall-protezzjoni tal-proprjetà industrijali(3) (iktar ’il quddiem: il-“Konvenzjoni ta’ Pariġi”), li ġiet iffirmata f’Pariġi fl-20 ta’ Marzu 1883 minn ħdax-il Stat, kienet l-ewwel waħda mill-konvenzjonijiet multilaterali kbar konklużi f’dan il-qasam u bħalissa hija dik li għandha l-ikbar numru ta’ Stati Kontraenti (171 Stat Kontraenti(4), fosthom it-totalità ta’ l-Istati Membri tal-Komunità). Skond l-Artikolu 1(1) tagħha, din il-Konvenzjoni twaqqaf unjoni bejn il-pajjiżi li għaliha tapplika, liema unjoni għandha personalità ġuridika distinta minn dik tal-membri tagħha (iktar ‘il quddiem il-“pajjiżi ta’ l-unjoni” wkoll), li għandha l-organi tagħha(5), u li għandha bħala għan il-protezzjoni tal-proprjetà industrijali fl-aspetti kollha tagħha(6) .
4. L-Artikolu 6 bis, li ddaħħal fit-test tal-Konvenzjoni mill-konferenza ta’ reviżjoni ta’ l-Aja ta’ l-1925(7), jistabbilixxi fil-paragrafu (1) tiegħu li:
“Il-pajjiżi ta’ l-Unjoni jobbligaw irwieħhom li, ex officio jekk il-leġiżlazzjoni tal-pajjiż dan tippermettih, jew fuq talba tal-persuna kkonċernata, jirrifjutaw jew jinvalidaw ir-reġistrazzjoni u jipprojbixxu l-użu ta’ trade mark li tikkostitwixxi riproduzzjoni, imitazzjoni jew traduzzjoni, li jistgħu joħolqu konfużjoni, ta’ trade mark li l-awtorità kompetenti tal-pajjiż tar-reġistrazzjoni jew ta’ l-użu tqis li diġà hija magħrufa sew f’dak il-pajjiż bħala trade mark ta’ persuna intitolata li tibbenefika minn din il-Konvenzjoni u użata għal prodotti identiċi jew simili. L-istess għandu japplika meta l-parti essenzjali tat-trade mark tikkostitwixxi r-riproduzzjoni ta’ trade mark magħrufa sew jew imitazzjoni li tista’ toħloq konfużjoni magħha”.
5. L-Artikolu 16(1) u (2) tal-Ftehim TRIPS (Ftehim dwar Aspetti Relatati mal-Kummerċ tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali) ta’ l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ(8) jistabblixxi dan li ġej:
“1. Il-proprjetarju ta’ trade mark irreġistrata għandu jkollu d-dritt esklużiv li jipprojbixxi lil kull terz li jaġixxi mingħajr il-kunsens tiegħu milli juża fil-kummerċ sinjali simili jew identiċi għal prodotti jew servizzi identiċi jew simili għal dawk li għalihom hija rreġistrata t-trade mark meta dan l-użu jwassal għal probabbiltà ta’ konfużjoni. (...).
2. L-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi (1967) għandu japplika, mutatis mutandis, għas-servizzi. Biex jiġi ddeterminat jekk trade mark hijiex magħrufa sew, il-membri għandhom jieħdu in kunsiderazzjoni l-fama ta’ din it-trade mark fis-settur rilevanti tal-pubbliku, inkluża l-fama miksuba fil-membru kkonċernat b’riżultat tal-promozzjoni tat-trade mark”.
6. Bl-iskop li “jikkjarifika, jgħaqqad u jikkompleta” d-dispożizzjonijiet internazzjonali dwar il-protezzjoni tat-trade marks magħrufa sew li jinsabu fl-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi u fl-Artikolu 16 TRIPS imsemmija iktar ‘il fuq, il-Kumitat Permanenti dwar id-dritt tat-trade marks, disinni industrijali u indikazzjonijiet ġeografiċi ta’ l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali (WIPO)(9), matul is-sessjoni li saret f’Ġinevra mit-8 sat-12 ta’ Ġunju 1999, ifformula riżoluzzjoni(10) għall-adozzjoni ta’ rakkomandazzjoni konġunta dwar id-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw il-protezzjoni tat-trade marks magħrufa sew. Din ir-rakkomandazzjoni ġiet adottata waqt is-sessjoni komuni ta’ l-Assemblea ta’ l-Unjoni ta’ Pariġi u ta’ l-Assemblea tal-WIPO ta’ l-20 sad-29 ta’ Settembru 1999.
7. L-Artikolu 2 tar-rakkomandazzjoni in kwistjoni tagħti l-linji gwida li għandhom jiġu segwiti biex jiġi deċiż jekk trade mark hijiex magħrufa sew fi Stat Membru ta’ l-Unjoni ta’ Pariġi jew tal-WIPO:
“1) [Fatturi li għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni]
a) Biex jiġi stabbilit jekk trade mark hijiex magħrufa sew, l-awtorità kompetenti għandha tieħu in kunsiderazzjoni kull ċirkustanza li minnha jista’ jirriżulta li t-trade mark hija magħrufa sew.
b) B’mod partikolari, l-awtorità kompetenti għandha tieħu in kunsiderazzjoni l-informazzjoni mressqa lilha fir-rigward tal-fatturi li minnhom jista’ jirriżulta li t-trade mark hija magħrufa sew jew le, inkluża, imma mhux tassattivament, l-informazzjoni dwar l-elementi li ġejjin:
i) il-grad ta’ għarfien jew rikonoxximent tat-trade mark fis-settur rilevanti tal-pubbliku;
ii) it-tul, l-importanza u l-estensjoni ġeografika ta’ kull użu tat-trade mark;
iii) it-tul, l-importanza u l-estensjoni ġeografika ta’ kull promozzjoni tat-trade mark, inkluż ir-reklamar jew it-tixrid u l-preżentazzjoni, f’fieri jew wirjiet, tal-prodotti jew servizzi li għalihom tapplika t-trade mark;
iv) it-tul u l-estensjoni ġeografika ta’ kull reġistrazzjoni, jew ta’ kull applikazzjoni għal reġistrazzjoni, tat-trade mark, safejn jirriflettu l-użu jew ir-rikonoxximent tat-trade mark;
v) il-każijiet ta’ nfurzar effettiv tad-drittijiet li jirriżultaw mit-trade mark, partikolarment safejn it-trade mark tkun ġiet irrikonoxxuta bħala magħrufa sew mill-awtorità kompetenti;
vi) il-valur assoċjat mat-trade mark.
ċ) Il-fatturi msemmija iktar ’il fuq, li huma regoli biex jgħinu lill-awtorità kompetenti tiddetermina jekk trade mark hijiex magħrufa sew, mhumiex kundizzjonijiet li għandhom bilfors jiġu sodisfatti biex wieħed jasal għal tali konklużjoni. L-evalwazzjoni tiddependi x’aktarx miċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ in kwistjoni. F’xi każijiet jistgħu jkunu rilevanti l-fatturi kollha waqt li f’oħrajn uħud minnhom biss. F’oħrajn jista’ ma jkun rilevanti l-ebda fattur u d-deċiżjoni tista’ tiġi bbażata fuq fatturi ulterjuri mhux imsemmija fis-subparagrafu (b) iktar ‘il fuq. Dawn il-fatturi jistgħu jkunu rilevanti waħedhom jew flimkien ma’ wieħed jew iżjed mill-fatturi li huma elenkati fis-subparagrafu (b).
2) [Settur rilevanti tal-pubbliku]
a) Is-setturi rilevanti tal-pubbliku jinkludu, b’mod mhux tassattiv:
i) il-konsumaturi reali u/jew potenzjali tat-tip ta’ prodotti u/jew servizzi li għalihom tapplika t-trade mark;
ii) il-persuni li jagħmlu parti mill-kanali ta’ distribuzzjoni tat-tip ta’ prodotti u/jew servizzi li għalihom tapplika t-trade mark;
iii) l-ambjenti kummerċjali li għandhom x’jaqsmu mat-tip ta’ prodotti u/jew servizzi li għalihom tapplika t-trade mark;
b) Jekk jiġi stabbilit li trade mark hija magħrufa sew minn ta’ l-anqas settur rilevanti wieħed tal-pubbliku fi Stat Membru, hija għandha tiġi kkunsidrata li hija magħrufa sew mill-Istat Membru.
ċ) Jekk jiġi stabbilit li trade mark hija magħrufa minn ta’ l-anqas settur rilevanti wieħed tal-pubbliku fi Stat Membru, hija tista’ tiġi kkunsidrata li hija magħrufa sew mill-Istat Membru.
d) Stat Membru jista’ jistabbilixxi li trade mark hija magħrufa sew, anki jekk ma tkunx magħrufa sew jew, jekk l-Istat Membru japplika s-subparagrafu (ċ), magħrufa minn settur rilevanti tal-pubbliku ta’ l-Istat Membru.
3. [Fatturi li m’għandhomx jittieħdu in kunsiderazzjoni]
a) Stat Membru ma jistax jitlob, bħala kundizzjoni biex jiġi stabbilit jekk trade mark hijiex magħrufa sew:
i) li t-trade mark intużat jew ġiet irreġistrata jew li kienet is-suġġett ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni fl-istess Stat Membru jew fir-rigward ta’ dak l-Istat Membru;
ii) li t-trade mark hija magħrufa sew jew li ġiet irreġistrata jew li kienet is-suġġett ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni f’ġurisdizzjoni differenti minn dik ta’ l-Istat Membru jew fir-rigward ta’ ġurisdizzjoni differenti minn dik ta’ l-Istat Membru;
iii) li t-trade mark hija magħrufa sew mill-pubbliku in ġenerali fl-Istat Membru.
b) Minkejja dak li jingħad fis-subparagrafu (a)(ii), Stat Membru jista’ jeħtieġ, għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni tal-paragrafu 2(d), li t-trade mark tkun magħrufa sew f’ġurisdizzjoni waħda jew iżjed differenti minn dik ta’ l-Istat Membru”.
B – Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
8. Skond l-għan indikat fil-premessi tagħha, id-Direttiva 89/104 tfittex li tapprossima l-liġijiet ta’ l-Istati Membri fil-qasam tat-trade marks, limitatament għad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jaffettwaw bl-iktar mod dirett il-funzjonament tas-suq intern u li jfixklu l-moviment liberu tal-merkanzija u l-libertà li jiġu pprovduti servizzi jew li jgħawġu l-kompetizzjoni (ara l-ewwel u t-tielet premessi).
9. F’din il-perspettiva, l-imsemmija Direttiva tissuġġetta qabel xejn il-kisba u ż-żamma tad-dritt fuq it-trade mark irreġistrata għall-istess kundizzjonijiet fl-Istati Membri kollha, billi tidentifika s-sinjali li trade mark tista’ tikkonsisti minnhom (Artikolu 2), billi telenka b’mod x’aktarx eżawrjenti r-raġunijiet għar-rifjut tar-reġistrazzjoni jew ir-raġunijiet ta’ invalidità inerenti fit-trade mark jew f’kunflitti ma’ drittijet preċedenti (Artikoli 3 u 4) u ta’ revokazzjoni (Artikolu 12).
10. Għall-finijiet ta’ din il-kawża, huwa partikolarment rilevanti l-Artikolu 4 tad-Direttiva intitolat “Raġunijiet aktar għar-rifjut jew invalidità li tikkonċerna l-konflitti mad-drittijiet preċedenti”, li fil-paragrafu 1 tiegħu jistabbilixxi:
“Trade mark ma tiġix reġistrata jew, jekk reġistrata, għandha tkun suġġetta li tiġi dikjarata invalida:
(a) jekk hija identika għat-trade mark preċedenti, u l-merkanzija jew is-servizzi li għalihom t-trade mark hi applikata jew reġistrata huma identiċi għall-merkanzija jew is-servizzi li għalihom t-trade mark preċedenti hi protetta;
(b) jekk minħabba l-identità tagħha ma’, jew xeb[h] mat-trade mark preċedenti u l-identità jew ix-xeb[h] tal-merkanzija jew is-servizzi koperti mit-trade marks, teżisti l-possibbiltà ta’ konfużjoni min-naħa tal-pubbliku, li tinkludi l-possibbiltà ta’ assoċjazzjoni mat-trade mark ta’ qabel”(11) .
11. Il-paragrafu 2(d) ta’ l-istess Artikolu jistabbilixxi li:
“‘Trade marks preċedenti’ fis-sens tal-paragrafu 1 ifissru:
(...)
(d) trade marks li, fid-data ta’ l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tat-trade mark, jew, fejn xieraq, tal-prijorità pretiża dwar l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tat-trade mark, huma magħrufa sew fi Stat Membru, fis-sens li fih il-kliem ‘magħrufa sew’ huma użati fl-Artikolu 6 [bis] tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi”(12) .
12. Il-paragrafu 4(b) ta’ l-istess Artikolu jistabbilixxi li:
“Kwalunkwe Stat Membru jista’ wkoll jistabbilixxi li trade mark mhux għandha tiġi reġistrata jew, jekk reġistrata, għandha tkun suġġetta li tkun dikjarata invalida fejn, u sakemm li:
(...)
(b) xi drittijiet għat-trade mark mhux reġistrata jew għal simbolu [sinjal] ieħor użat matul il-kummerċ kienu miksuba qabel id-data ta’ l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tat-trade mark sussegwenti, jew id-data tal-prijorità pretiża għall-applikazzjoni tar-reġistrazzjoni tat-trade mark sussegwenti u li trade mark mhux reġistrata jew simbolu ieħor jagħtu lil proprjetarju tagħha d-dritt li jipprojbixxi l-użu tat-trade mark sussegwenti”(13) .
13. Id-Direttiva 89/104 tistabbilixxi wkoll dispożizzjonijiet intiżi biex lit-trade marks irreġistrati tiġi ggarantita l-istess protezzjoni legali fl-ordinamenti nazzjonali kollha, bla ħsara għall-fakultà ta’ l-Istati Membri li jagħtu protezzjoni iktar estensiva lit-trade marks li kisbu reputazzjoni (ara d-disa’ premessa).
14. L-Artikolu 6, intitolat “Limitazzjoni ta’ l-effetti ta’ trade mark” jistabbilixxi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“It-trade mark ma tagħtix lill-proprjetarju d-dritt li jipprojbixxi terza persuna milli tuża matul il-kummerċ, dritt preċedenti li japplika biss f’lokalità partikolari jekk dak id-dritt hu rrikonoxxut mil-liġijiet ta’ l-Istat Membru in kwistjoni u fil-limiti tat-territorju fejn hu rrikonoxxut”.
15. Fl-aħħar nett, għandu jitfakkar li t-tnax-il premessa tad-Direttiva tirreferi għall-ħtieġa li r-regoli li hija tistabbilixxi jkunu għal kollox konsistenti ma’ dawk tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi li fiha l-Istati Membri kollha huma partijiet kontraenti.
C – Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
16. L-Artikolu 6(1) u (2) tal-Liġi Nru 17 tas-7 ta’ Diċembru 2001 (Liġi Spanjola fuq it-trade marks) jistabbilixxi dan li ġej:
“1. Sinjal ma jistax jiġi rreġistrat bħala trade mark:
(a) jekk huwa identiku għal trade mark preċedenti li tkopri prodotti jew servizzi identiċi;
(b) jekk minħabba l-identiċità jew ix-xebh ta’ trade mark preċedenti u minħabba l-identiċità jew ix-xebh tal-prodotti jew servizzi li jkopru ż-żewġ trade marks, teżisti probabbiltà ta’ konfużjoni min-naħa tal-pubbliku, li tinkludi l-probabbiltà ta’ assoċjazzjoni mat-trade mark preċedenti.
2. ‘Trade marks preċedenti’ fis-sens tal-paragrafu 1 ifissru:
(a) it-trade marks irreġistrati li d-data ta’ l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tagħhom jew tar-rivendikazzjoni tal-prijorità tagħhom tiġi qabel dik ta’ l-applikazzjoni li tkun qed tiġi eżaminata u li jidħlu fil-kategoriji li ġejjin:
(i) it-trade marks Spanjoli;
(ii) it-trade marks li huma s-suġġett ta’ reġistrazzjoni internazzjonali li għandha effett fi Spanja;
(iii) it-trade marks Komunitarji.
(b) it-trade marks Komunitarji rreġistrati li, skond ir-regolament dwar it-trade mark Komunitarja, jirrivendikaw validament prijorità fir-rigward ta’ trade mark prevista fil-punti (a)(i) u (ii), anki jekk din ta’ l-aħħar tiġi rrinunzjata jew tkun spiċċat;
(ċ) l-applikazzjonijiet għat-trade marks previsti fil-punti (a) u (b), iżda dawn għandhom ikunu rreġistrati;
(d) it-trade marks mhux irreġistrati li, fid-data ta’ l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni jew tar-rivendikazzjoni tal-prijorità tat-trade mark li tkun qed tiġi eżaminata, ikunu ‘magħrufa sew’ fi Spanja fis-sens ta’ l-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi”(14) .
II – Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
17. Il-fatti tal-kawża prinċipali, kif jirriżultaw mid-deċiżjoni tar-rinviju u mill-proċess, jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej.
18. Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, A. Nieto Nuño, huwa l-proprjetarju tat-trade mark verbali Spanjola FINCAS TARRAGONA, irreġistrata għal servizzi li jikkorrispondu għad-deskrizzjoni: “negozju fl-immobbli: ġestjoni ta’ proprjetà u ta’ komproprjetà, kiri ta’ immobbli, bejgħ ta’ immobbli, assistenza legali, promozzjoni ta’ l-immobbli”, u li jaqgħu fil-klassi 36 skond il-Ftehim ta’ Nizza(15) .
19. Leonci Monlleó Franquet huwa l-proprjetarju ta’ aġenzija immobbiljari stabbilita f’Tarragona, li mill-1978, id-data ta’ meta twaqqfet, toffri servizzi fid-diversi setturi ta’ aġenzija immobbiljari, tal-bejgħ ta’ l-immobbli u tal-ġestjoni ta’ l-immobbli, billi tuża s-sinjal distintiv FINCAS TARRAGONA, bil-Kastiljan, jew FINQUES TARRAGONA, bil-Katalan(16) .
20. L. Monlleó Franquet, konvenut quddiem il-qorti tar-rinviju fil-kuntest ta’ azzjoni intiża biex tikseb il-waqfien mill-użu tas-sinjal FINCAS TARRAGONA (jew FINQUES TARRAGONA), għar-raġuni li dan l-użu jikser id-drittijiet marbuta mat-trade mark tar-rikorrent, minbarra li talab iċ-ċaħda tal-pretensjonijiet imressqa kontrih, għamel kontrotalba fejn talab it-tħassir tar-reġistrazzjoni tar-rikorrent, il-waqfien minn dan ta’ l-aħħar ta’ kwalunkwe użu tas-sinjal kopert minn din ir-reġistrazzjoni, kif ukoll il-kumpens għad-danni.
21. Il-konvenut ibbaża l-azzjoni tiegħu għall-invalidità tat-trade mark tar-rikorrent fuq żewġ motivi. Permezz ta’ l-ewwel wieħed, ġew invokati l-prijorità u n-natura ta’ trade mark magħrufa sew fis-sens ta’ l-Artikolu 6 bis iċċitat iktar ’il fuq tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi tas-sinjal distintiv użat mill-konvenut biex jikseb l-protezzjoni mogħtija mill-Artikolu 6(2) tal-Liġi fuq it-trade marks, li jittrasponi fid-dritt Spanjol l-Artikolu 4 tad-Direttiva 89/104. Permezz tat-tieni motiv, ġiet invokata l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 51(1)(b) tal-Liġi Spanjola fuq it-trade marks, li abbażi tagħha r-reġistrazzjoni ta’ trade mark tista’ tiġi ddikjarata invalida u mħassra mir-reġistru meta min ikun ressaq l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni jkun aġixxa in mala fide
fil-mument meta ressaq l-applikazzjoni.
22. Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li fil-kawża prinċipali ġie kkonstatat li l-sinjal distintiv rivendikat mill-konvenut ġie użat f’kuntest territorjali limitat għall-belt ta’ Tarragona u l-inħawi tagħha. Barra minn hekk, din id-deċiżjoni tidher li timplika li s-sinjal in kwistjoni kiseb, limitatament għaż-żona ġeografika fejn intuża, reputazzjoni minħabba l-użu li sar minnu.
23. Biex tiġi determinata l-kawża, il-qorti tar-rinviju ddeċidiet li kien meħtieġ li titressaq lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja, li tirrigwarda l-ewwel raġuni ta’ invalidità invokata mill-konvenut u l-interpretazzjoni ta’ l-Artikolu 4 tad-Direttiva 89/104:
“Il-kunċett ta’ ‘trade mark magħrufa sew’ fi Stat Membru skond l-Artikolu 4(d) tad-Direttiva 89/104 għandu jirreferi biss u esklużivament għal-livell ta’ għarfien u tixrid fi Stat Membru ta’ l-Unjoni Ewropea jew f’parti sinjifikattiva mit-territorju ta’ l-imsemmi Stat, jew id-determinazzjoni ta’ jekk trade mark hijiex magħrufa sew tista’ tkun marbuta ma’ kuntest territorjali li ma jikkoinċidix mat-territorju ta’ Stat, imma ma’ dak ta’ Komunità awtonoma, ta’ reġjun, ta’ provinċja jew ta’ belt, skond il-prodott jew servizz kopert mit-trade mark u d-destinatarji effettivi tat-trade mark, jiġifieri skond is-suq li fih tintuża t-trade mark?”
III – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
24. Bis-saħħa ta’ l-Artikolu 23 ta’ l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-konvenut fil-kawża prinċipali, il-Gvern Franċiż u l-Gvern Taljan u l-Kummissjoni ressqu noti ta’ osservazzjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
IV – Analiżi ġuridika
A – Kunsiderazzjonijiet fil-qosor fuq id-deċiżjoni tar-rinviju u fuq in-noti ta’ osservazzjonijiet ippreżentati skond l-Artikolu 23 ta’ l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja
25. Il-qorti tar-rinviju titlaq mill-premessa li s-sinjal distintiv li fuqu hija bbażata l-azzjoni għal invalidità mressqa mill-konvenut permezz ta’ kontrotalba jidħol fil-kategorija ta’ trade marks deskritta fl-Artikolu 4(2)(d) tad-Direttiva 89/104. Hija għandha dubji dwar l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “trade mark […] magħrufa sew fi Stat Membru, fis-sens li fih il-kliem ‘magħrufa sew’ huma użati fl-Artikolu 6 [bis] tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi” li jinsab fl-imsemmija dispożizzjoni, partikolarment għal dak li għandu x’jaqsam mar-rekwiżiti dwar l-estensjoni territorjali tal-fama marbuta mat-trade mark. Dik il-qorti tosserva li fil-ġurisprudenza Spanjola tipprevali l-opinjoni li, għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni tad-dispożizzjoni tal-Liġi fuq it-trade marks li ttrasponiet l-Artikolu 4(2)(d) tad-Direttiva 89/104, il-fama ta’ trade mark għandha neċessarjament tiġi pprovata fir-rigward tat-territorju kollu ta’ l-Istat jew ta’ parti sostanzjali minnu, filwaqt li l-linji gwida adottati mill-WIPO jirrakkomandaw approċċ iktar flessibbli u artikolat, li jorbot il-fama mhux tant mat-territorju imma mas-suq tal-prodotti jew tas-servizzi li fih tintuża t-trade mark.
26. Il-konvenut fil-kawża prinċipali josserva li jekk wieħed jeżiġi li l-fama ta’ trade mark testendi għat-territorju kollu ta’ Stat Membru jew għal parti sostanzjali minnu dan jiddiskrimina kontra l-impriżi li jeżerċitaw l-attività tagħhom f’kuntest ġeografiku iktar ristrett. Huwa jsostni wkoll li, biex tiġi determinata l-kawża prinċipali, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi fuq din id-domanda preliminari mressqa mill-qorti ta’ rinviju wara li tieħu in kunsiderazzjoni l-fatt li, f’dan il-każ partikolari, it-trade mark irreġistrata tintuża fl-istess kuntest territorjali tal-firxa tat-trade mark preċedenti u li l-kunflitt bejn iż-żewġ trade marks in kwistjoni jseħħ f’kuntest purament lokali, limitat għat-territorju ta’ provinċja Spanjola.
27. B’argumenti ampjament simili, il-Gvern Franċiż u l-Gvern Taljan kif ukoll il-Kummissjoni jipproponu minflok lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi għad-domanda mressqa mill-qorti tar-rinviju fis-sens li l-kunċett ta’ “trade mark magħrufa sew” li jinsab fl-Artikolu 4(2)(d) tad-Direttiva 89/104 jirriferi għal-livell ta’ għarfien tat-trade mark fit-territorju ta’ Stat Membru (għall-Gvern Franċiż) jew ta’ parti sostanzjali minnu (għall-Gvern Taljan u għall-Kummissjoni).
B – Kunsiderazzjonijiet
28. L-Artikolu 4(2)(d) tad-Direttiva 89/104 jirreferi, kif intqal iktar ’il fuq, għall-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi. Din ir-referenza ma tinvolvix biss it-traspożizzjoni fil-leġiżlazzjoni Komunitarja ta’ kunċett ta’ fama tat-trade mark elaborat fuq livell internazzjonali – li barra minn hekk l-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi ma jagħti ebda definizzjoni tiegħu –, imma wkoll ir-referenza għal kategorija definita sew ta’ sitwazzjonijiet legali li d-dispożizzjoni tal-Konvenzjoni – u għalhekk id-Direttiva – trid tiżgura l-protezzjoni tagħha. Fi kliem ieħor, ir-referenza li tinsab fid-dispożizzjoni ċċitata iktar ’il fuq tad-Direttiva għandha fil-fehma tiegħi tinftiehem bħala referenza għall-kamp ta’ applikazzjoni materjali tar-regola internazzjonali ċċitata, li miegħu jikkoinċidi dak tar-regola Komunitarja li tirreferi għaliha.
29. Għalhekk jeħtieġ li qabel xejn tiġi eżaminata din id-dispożizzjoni tal-Konvenzjoni.
30. L-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi jikkostitwixxi eċċezzjoni għall-prinċipju tat-territorjalità – li fuqu huwa bbażat il-mudell ta’ protezzjoni tal-Konvenzjoni – li abbażi tiegħu d-dritt għat-trade mark, miksub f’ordinament ġuridiku partikolari wara li jiġu segwiti l-formaltajiet meħtieġa, huwa protett biss fil-limiti ta’ dan l-ordinament(17) . L-iskop tad-dispożizzjoni in kwistjoni huwa li l-proprjetarju tat-trade mark irreġistrata jew użata fi Stat ta’ l-Unjoni jkun jista’ jopponi r-reġistrazzjoni tagħha, jew jinvalidaha jekk din tkun diġà saret, u l-użu tagħha fi Stat differenti ta’ l-Unjoni fejn dik it-trade mark tkun kisbet reputazzjoni, minkejja li tkun għadha ma ġietx irreġistrata hemmhekk. Dan huwa bbażat fuq l-idea li dritt għat-trade mark jista’ jinħoloq, u għalhekk għandu jiġi protett, b’effett biss tar-reputazzjoni miksuba fil-kuntest ta’ ordinament nazzjonali partikolari. L-intenzjoni fil-fatt hija li jiġu skoraġġiti l-prattiċi inġusti indotti mir-reputazzjoni tat-trade mark, billi jiġi evitat li terzi jużawha permezz tar-reġistrazzjoni tagħha jew l-użu tagħha fi Stat fejn għadha mhijiex protetta, bir-riżultat li l-proprjetarju ma jitħalliex ikollu aċċess għas-suq in kwistjoni jew jiġi mġiegħel iħallas biex jikseb it-trasferiment tad-dritt fuq it-trade mark.
31. Il-kliem attwali ta’ l-Artikolu 6 bis, moqri fid-dawl ta’ l-Artikolu 1(2) tal-Konvenzjoni, jirreferi esklużivament għat-trade marks u mhux għas- service marks . Barra minn dan, għalkemm l-użu tat-trade mark fl-Istat fejn hija mitluba l-protezzjoni mhuwiex espressament stabbilit bħala kundizzjoni ta’ applikazzjoni, id-dispożizzjoni in kwistjoni ma tobbligax lill-Istati Membri ta’ l-Unjoni li jipproteġu t-trade marks magħrufa sew li ma ntużawx f’dak l-Istat(18) . Fl-aħħar nett, l-imsemmija dispożizzjoni mhijiex deroga għall-prinċipju ta’ speċjalità (jew ta’ l-effett relattiv) u lanqas regola maħsuba biex tipproteġi t-trade mark kontra indeboliment possibbli: l-ambitu tal-protezzjoni li hija tiżgura huwa limitat għall-każijiet ta’ kunflitt bejn it-trade marks fir-rigward ta’ prodotti identiċi jew li jixxiebhu u l-applikazzjoni tagħha hija suġġetta għall-eżistenza ta’ probabbiltà ta’ konfużjoni(19) .
32. Għalhekk l-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi jiddefinixi l-kontenut minimu tal-protezzjoni internazzjonali mogħtija lit-trade marks magħrufa sew.
33. Kif ġie spjegat, huwa maħsub biex japplika għat-trade marks irreġistrati jew użati fi Stat ta’ l-Unjoni – jew, fi kwalunkwe każ, li jappartjenu lil persuni li għandhom dritt jibbenefikaw mid-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni – li l-fama tagħhom taqbeż il-fruntieri ta’ l-Istat ta’ oriġini minħabba l-użu li sar minnhom fi Stati oħra ta’ l-Unjoni, per eżempju permezz tal-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti li għandhom it-trade mark, jew b’riżultat ta’ kampanji promozzjonali.
34. Madankollu, mhuwiex ċar jekk l-Artikolu 6 bis u, iktar ġeneralment, id-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni li, minbarra l-prinċipju tat-trattament nazzjonali(20), jistabbilixxu l-istandards minimi ta’ protezzjoni tal-prodotti ta’ proprjetà industrijali rregolati fiha, humiex applikabbli anki fir-rigward ta’ sitwazzjonijiet purament interni, fejn il-protezzjoni tingħata minn Stat ta’ l-Unjoni fil-konfront ta’ ċittadin tiegħu(21), kif jidher li huwa l-każ fil-kawża pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju.
35. Fid-dottrina din il-kwistjoni tingħata risposta differenti skond in-natura u l-għanijiet li jingħad li għandha l-Konvenzjoni ta’ Pariġi. Skond xi wħud, din ta’ l-aħħar trid toħloq armonizzazzjoni minima tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri ta’ l-Unjoni fl-isfera ta’ applikazzjoni materjali tagħha u għalhekk tipprovdi regoli tad-dritt uniformi applikabbli indipendentement min-nazzjonalità tal-persuni li jinvokaw il-protezzjoni tagħha. Skond oħrajn, bil-maqlub, din hija konvenzjoni internazzjonali li tirrigwarda esklużivament it-trattament tal-barranin, billi tiggarantilhom protezzjoni minima lil hinn mill-prinċipju tat-trattament nazzjonali.
36. Skond l-ewwel opinjoni, l-Istati Membri ta’ l-Unjoni huma obbligati, bis-saħħa ta’ l-obbligi internazzjonali miftiehma, jemendaw il-leġiżlazzjoni interna tagħhom biex jiggarantixxu li d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni li jiddefinixxu l-livelli minimi ta’ protezzjoni japplikaw anki fil-konfront taċ-ċittadini tagħhom. Skond din l-opinjoni, ir-rifjut tar-reġistrazzjoni u r-raġuni ta’ invalidità previsti fl-Artikolu 4(2)(d) tad-Direttiva 89/104 japplikaw ukoll jekk it-trade mark magħrufa sew invokata bħala dritt preċedenti tkun ta’ ċittadin ta’ l-Istat fejn tintalab il-protezzjoni (l-hekk imsejjaħ “pajjiż ta’ protezzjoni”).
37. Iżda skond it-tieni opinjoni, l-Istati Membri ta’ l-Unjoni huma obbligati li jagħtu l-hekk imsejjaħ “trattament ta’ l-Unjoni” biss liċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħrajn jew ta’ Stati terzi meta jeħħu s-sitwazzjonijiet previsti mill-Artikolu 3 tal-Konvenzjoni. F’din il-perspettiva, din ta’ l-aħħar isservi biss bħala mutur għall-proċess ta’ armonizzazzjoni leġiżlattiva fi ħdan l-Unjoni, billi tħajjar lill-Istati Membri, imma ma tobbligahomx, jestendu liċ-ċittadini tagħhom id-drittijiet li jgawdu l-barranin ex jure conventionis, bl-iskop li tiġi evitata d-diskriminazzjoni b’dannu għal dawk ta’ l-ewwel. Jekk wieħed jaqbel ma’ dan l-argument, wieħed għaldaqstant ikollu jeskludi li ċ-ċittadini tal-pajjiż ta’ protezzjoni jkunu legalment iġġustifikati, indipendentement minn dispożizzjoni nazzjonali li testendilhom il-benefiċċji tal-konvenzjoni, li jibbażaw ruħhom fuq ir-rifjut li ssir ir-reġistrazzjoni jew fuq ir-raġuni ta’ invalidità previsti fl-Artikolu 4(2)(d) tad-Direttiva 89/104.
38. Ma jidhirlix li huwa opportun li l-qorti Komunitarja tiddeċiedi, anki jekk impliċitament biss, dwar il-kwistjoni msemmija iktar ’il fuq, billi essenzjalment hija kwistjoni tad-determinazzjoni ta’ l-estensjoni ta’ l-obbligi li għandhom l-Istati Membri taħt konvenzjoni ta’ dritt internazzjonali li l-Komunità mhijiex parti kontraenti għaliha, u dan minkejja li l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt Komunitarju sekondarju jiddependi definittivament mill-għażla ta’ argument wieħed jew l-ieħor, minħabba r-referenza għar-regola internazzjonali li tinsab fiha. Fil-fatt, huwa kull Stat Membru, fin-nuqqas ta’ indikazzjoni ċara fil-Konvenzjoni, li għandu jiddetermina jekk u taħt liema titolu – bis-saħħa ta’ obbligu li jirriżulta mill-Konvenzjoni jew bis-saħħa ta’ għażla leġiżlattiva mmirata biex tiġi evitata d-diskriminazzjoni bil-maqlub(22) – għandu jingħata t-“trattament ta’ l-Unjoni”, u għalhekk il-protezzjoni speċjali prevista fl-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni, liċ-ċittadini tiegħu.
39. Barra min n hekk, ma jidhirlix li wieħed jista’ jsostni, indipendentement mill-kamp ta’ applikazzjoni li wieħed jixtieq jaċċetta li għandu l-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi, li d-dritt Komunitarju jimponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li jipproteġu t-trade marks magħrufa sew fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni anki f’sitwazzjonijiet purament interni, billi r-regoli dwar it-trade marks mhux irreġistrati, li hija l-kategorija li fihom jidħlu t-trade marks in kwistjoni, s’issa ma kinux is-suġġett ta’ armonizzazzjoni.
40. Barra minn dan, jidhirli li lanqas ma hija strettament meħtieġa risposta dwar il-kwistjoni esposta fil-paragrafu 34 iktar ’il fuq, fid-dawl ta’ l-għanijiet u tas-sistema tad-Direttiva 89/104.
41. F’dan ir-rigward, għandu preliminarjament jitfakkar li l-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi, ta’ l-anqas fil-kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ li jirrikonoxxi li għandu l-Artikolu 16 tal-Ftehim TRIPS, japplika jew meta t-trade mark tkun saret magħrufa sew b’riżultat ta’ l-użu tagħha fit-territorju ta’ protezzjoni(23), jew meta l-fama nkisbet fin-nuqqas ta’ użu fis-sens strett, imma b’effett ta’ kampanji ta’ promozzjoni magħmulin fit-territorju ta’ l-Istat ta’ protezzjoni jew ‘il barra minnu (l-hekk imsejjaħ “spill-over advertisement”) jew iktar sempliċement bħala konsegwenza tal-fama tat-trade mark akkwistata barra(24) .
42. Fl-ewwel każ, it-trade mark in kwistjoni hija trade mark użata fit-territorju ta’ l-Istat imma mhux irreġistrata fih.
43. Dawn it-trade marks (l-hekk imsejħin “trade marks de facto ”) huma s-suġġett ta’ dispożizzjoni speċifika tad-Direttiva 89/104, l-Artikolu 4(4)(b), li jgħid li kull Stat Membru jista’ jistabbilixxi li l-eżistenza ta’ drittijiet għal trade mark mhux reġistrata preċedenti tikkostitwixxi raġuni għar-rifjut tar-reġistrazzjoni ta’ trade mark sussegwenti, jew għall-invalidità ta’ din ta’ l-aħħar, jekk l-ordinament ta’ l-Istat in kwistjoni jirrikonoxxi li l-proprjetarju tagħha għandu drittijiet esklużivi.
44. Fis-sistema tad-Direttiva, trade mark mhux irreġistrata fi Stat Membru, imma użata hemmhekk, tista’ tikkostitwixxi ostakolu għar-reġistrazzjoni, jew ikollha saħħa li tinvalida din ta’ l-aħħar, kemm bħala trade mark magħrufa sew fis-sens ta’ l-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi, skond l-Artikolu 4(2)(d), jekk ikunu sodisfatti l-kundizzjonijiet għal applikazzjoni(25), kif ukoll fl-istess ħin bħala trade mark mhux irreġistrata fis-sens ta’ l-Artikolu 4(4)(b), jekk il-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat Membru in kwistjoni tirrikonoxxi li din il-kategorija ta’ trade marks għandha drittijiet esklużivi.
45. Issa skond l-Artikolu 4(4)(d) tad-Direttiva 89/104, u skond dak li jingħad fir-raba’ premessa tagħha, li skondha d-Direttiva “ma tneħħix mill-Istati Membri d-dritt li jkomplu jipproteġu t-trademarks miksuba permezz ta’ użu”, kull Stat Membru huwa liberu mhux biss li jagħti protezzjoni lit-trade marks mhux irreġistrati, u b’hekk jirrikonoxxi l-użu ta’ sinjal bħala fatt li jikkostitwixxi dritt esklużiv, imma wkoll li jiddefinixxi l-limiti, il-portata u l-kundizzjonijiet ta’ tali protezzjoni.
46. Il-protezzjoni tista’ tkun, per eżempju, suġġetta għall-kundizzjoni li t-trade mark tkun laħqet ċertu livell ta’ fama jew l-użu tagħha jkun laħaq dimensjoni ġeografika partikolari, jew ma timponi l-ebda rekwiżit marbut ma’ livell minimu ta’ għarfien tas-sinjal fost il-pubbliku jew ma’ l-estensjoni territorjali ta’ l-użu tiegħu.
47. Minn dan isegwi li, fil-prinċipju, anki trade mark preċedenti mhux irreġistrata li, minħabba l-użu, tkun kisbet fama fi Stat Membru fuq livell purament lokali tista’ tkun tikkostitwixxi ostakolu validu għar-reġistrazzjoni ta’ trade mark sussegwenti, jew raġuni għall-invalidità ta’ din ta’ l-aħħar, jekk ikun stabbilit hekk fil-leġiżlazzjoni ta’ l-imsemmi Stat Membru(26) .
48. Jidhirli li f’dawn iċ-ċirkustanzi wieħed jista’ jikkonkludi li jekk il-qrati ta’ Stat Membru jinterpretaw id-dispożizzjoni nazzjonali ta’ traspożizzjoni ta’ l-Artikolu 4(2)(d) tad-Direttiva 89/104 fis-sens li trade mark preċedenti użata fit-territorju ta’ l-imsemmi Stat tista’ tikkostitwixxi ostakolu validu għar-reġistrazzjoni ta’ trade mark sussegwenti jew tkun raġuni għall-invalidità tagħha anki meta din it-trade mark preċedenti ma tkunx magħrufa sew fit-territorju kollu ta’ l-Istat jew f’parti sostanzjali minnu imma f’kuntest territorjali iktar ristrett, din l-interpretazzjoni ma tkunx kompatibbli mas-sistema u ma’ l-għanijiet tad-Direttiva, minħabba l-marġni ta’ manuvra li għandhom l-Istati Membri sabiex jistabbilixxu l-kontenut tal-protezzjoni ta’ l-hekk imsejħin trade marks de facto
fl-ordinamenti rispettivi tagħhom(27) .
49. Ma jidhirlix li r-referenza li hemm fl-Artikolu 4(2)(d) tad-Direttiva għall-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi tista’ tinvalida l-konklużjoni esposta iktar ’il fuq billi din id-dispożizzjoni – anki jekk jitqies li għandha tiġi interpretata bħala li tirrigwarda esklużivament it-trade marks magħrufa sew fuq livell nazzjonali jew interreġjonali – hija limitata, kif intwera hawn fuq, biex tistabbilixxi standard minimu ta’ protezzjoni(28) .
50. Ma jidhirlix li din il-konklużjoni tista’ titqiegħed fid-dubju sempliċement minħabba l-osservazzjoni li din hija ta’ ostakolu għal interpretazzjoni u għal applikazzjoni uniformi tar-raġunijiet għal rifjut tar-reġistrazzjoni ta’ trade mark jew għall-invalidità tagħha, billi hija l-istess Direttiva li tawtorizza tali riżultat meta tippermetti lill-Istati Membri jiddefinixxu l-isfera ta’ protezzjoni li għandha tingħata lit-trade marks mhux irreġistrati fil-każ ta’ kunflitt ma’ trade marks li tkun tressqet applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tagħhom jew li jkunu ġew irreġistrati. Għall-kuntrarju, jidhirli li l-esklużjoni a priori, permezz ta’ l-adozzjoni ta’ interpretazzjoni uniformi fuq livell Komunitarju, ta’ interpretazzjoni f’kuntest nazzjonali li tippermetti l-applikazzjoni tar-raġuni għar-rifjut u għall-invalidità li tinsab fid-dispożizzjoni in kwistjoni anki għat-trade marks de facto (29) magħrufa sew f’parti mhux sostanzjali mit-territorju nazzjonali, tispiċċa biex ma tiħux debitament in kunsiderazzjoni l-limiti ta’ l-armonizzazzjoni leġiżlattiva introdotta permezz tad-Direttiva 89/104.
51. Jirriżulta minn dak li ntqal iktar ’il fuq li, fil-fehma tiegħi, fid-dawl tas-sistema u ta’ l-għanijiet li d-Direttiva 89/104 tfittex li tilħaq, l-Artikolu 4(2)(d) tagħha ma jipprekludix li, fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tad-dispożizzjoni nazzjonali ta’ traspożizzjoni ta’ dan l-Artikolu, trade mark użata fl-Istat Membru in kwistjoni li l-fama tagħha ma testendix għat-territorju kollu tiegħu jew għal parti sostanzjali minnu, imma tibqa’ ristretta għal kuntest ġeografiku iktar limitat, tiġi kkunsidrata li hija magħrufa sew fis-sens ta’ l-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi fl-imsemmi Stat Membru.
V – Konklużjonijiet
52. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domanda preliminari magħmula mill-Juzgado Mercantil 3 de Barcelona fit-termini li ġejjin:
“L-Artikolu 4(2)(d) ta’ l-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 89/104/KEE tal-21 ta’ Diċembru 1988 biex jiġu approssimati l-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar it-trade marks għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix li r-raġuni għar-rifjut tar-reġistrazzjoni ta’ trade mark u r-raġuni għall-invalidità tagħha previsti fih jiġu applikati anki meta t-trade mark preċedenti in kwistjoni, użata imma mhux irreġistrata fi Stat Membru, tkun magħrufa sew mhux fit-territorju kollu ta’ l-imsemmi Stat jew f’parti sostanzjali minnu, imma f’kuntest territorjali iktar ristrett”.
(1) .
(2)  –	ĠU 1989, L 40, p. 1.
(3)  –	Il-Konvenzjoni ta’ Pariġi, kif emendata mill-1883 sa llum, fil-verità hija magħmula minn serje ta’ konvenzjonijiet inkorporati fit-testi mħejjija mill-konferenzi ta’ reviżjoni previsti mill-Artikolu 14, imsejħin “Atti” mill-konferenza ta’ Washington ta’ l-1911 ’il quddiem. It-test li huwa fis-seħħ bħalissa huwa r-riżultat tar-reviżjoni li kienet saret fil-konferenza ta’ Stokkolma ta’ l-1967.
(4)  –	Ara http://www.wipo.int.
(5)  –	Dawn l-organi huma: L-Assemblea ta’ l-Unjoni (Artikolu 13), il-Kumitat Eżekuttiv tagħha (Artikolu 14), l-Uffiċċju Internazzjonali tal-Proprjetà Intellettwali (Artikolu 15; iktar 'il quddiem: l-"Uffiċċju Internazzjonali"), Il-konferenzi ta' reviżjoni (Artikolu 18(2)) u l-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja (Artikolu 28).
(6)  –	Skond l-Artikolu 1(2) tal-Konvenzjoni, din il-protezzjoni għandha bħala suġġett il-privattivi għall-invenzjonijiet, il-mudelli ta’ utilità, id-disinji jew mudelli industrijali, it-trade marks, is-service marks, l-ismijiet kummerċjali u l-indikazzjonijiet tal-provenjenza u d-denominazzjonijiet ta’ oriġini, kif ukoll il-projbizzjoni tal-kompetizzjoni inġusta. Konvenzjoni analoga fuq il-copyright ġiet iffirmata f’Berna fl-1886 (il-Konvenzjoni ta’ Berna għall-protezzjoni ta’ xogħlijiet artistiċi u letterarji).
(7)  –	Dan l-Artikolu ġie sussegwentement emendat mill-konferenzi ta’ reviżjoni ta’ Londra ta’ l-1934, ta’ Lisbona ta’ l-1958 u ta’ Stokkolma ta’ l-1967.
(8)  –	Anness 1 Ċ tal-Ftehim li jwaqqaf l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ.
(9)  –	Kif inhu magħruf, il-WIPO hija aġenzija speċjalizzata tan-Nazzjonijiet Uniti, maħluqa permezz ta’ konvenzjoni internazzjonali ffirmata fi Stokkolma fl-1967 u l-missjoni tagħha hija l-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali permezz tal-kooperazzjoni fost l-Istati u b’kollaborazzjoni ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali oħrajn. Hija toriġina mill-istrutturi maħluqin mill-Konvenzjonijiet ta’ Pariġi u Berna, li l-uffiċċji internazzjonali tagħhom (wieħed għall-proprjetà industrijali u l-ieħor għall-copyright) ingħaqdu fl-1893 u taw lok l-ewwel għall-BIRPI (Bureaux internationaux réunis pour la protection de la propriété intellectuelle) u, sussegwentement, wara t-trasferiment tas-sede minn Berna għal Ġinevra fl-1960, għall-WIPO.
(10)  –	Din ir-riżoluzzjoni tidħol fil-kuntest tal-proċeduri ppreparati mill-WIPO biex jitħaffef it-tfassil ta’ regoli u prinċipji internazzjonali komuni u armonizzati biex tittieħed in kunsiderazzjoni l-evoluzzjoni mgħaġġla tal-proprjetà industrijali. Dawn il-proċeduri jikkomplementaw il-metodu tradizzjonali biex jiġu stabbiliti r-regoli internazzjonali permezz ta’ trattati. Għalkemm mhumiex ġuridikament obbligatorji, ir-riżoluzzjonijiet adottati mill-Kumitat Permanenti dwar id-dritt tat- trade marks
jikkostitwixxu strumenti importanti ta’ persważjoni.
(11)  – Dispożizzjoni analoga tinsab fl-Artikolu 8(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 40/94 ta’ l-20 ta’ Diċembru 1993 dwar it-trade mark Komunitarja.
(12)  – Ara, fl-istess sens, l-Artikolu 8(2)(ċ) tar-Regolament Nru 40/94.
(13)  – Ara l-Artikolu 8(4) tar-Regolament Nru 40/94.
(14)  – Traduzzjoni mhux uffiċjali.
(15)  –	Ftehim ta’ Nizza dwar il-Klassifikazzjoni Internazzjonali ta' Prodotti u Servizzi għall-finijiet tar-Reġistrazzjoni ta' Trade marks, rivedut fi Stokkolma fl-14 ta’ Lulju 1967. Il-klassi 36 tinkludi: “Assigurazzjonijiet; affarijiet finanzjarji; affarijiet monetarji; affarijiet relatati mal-proprjetà immobbli”.
(16)  –	Leonci Monlleó pprova jirreġistra s-sinjal użat meta kienet fis-seħħ il-Liġi Spanjola preċedenti dwar it-trade marks ta’ l-1988, imma din l-applikazzjoni ġiet miċħuda.
(17)  –	Id-deċiżjoni biex jiddaħħal l-artikolu in kwistjoni fil-korp tal-Konvenzjoni saret matul il-konvenzjoni ta’ reviżjoni ta’ l-Aja ta’ l-1925 proprju għall-iskop li jiġu evitati l-inkonvenjenzi ta’ applikazzjoni riġida ta’ dan il-prinċipju. Matul il-konvenzjoni ta’ Washington ta’ l-1905 diġà kienet ġiet diskussa l-ħtieġa li ċittadin ta’ pajjiż ta’ l-Unjoni jingħata d-dritt li jkompli juża s-sinjal distintiv tiegħu fi Stat Membru ieħor minkejja l-fatt li terz seta’ kien qed juża tali sinjal f’dak l-Istat Membru. Sussegwentement, din il-kwistjoni kienet is-suġġett ta’ rakkomandazzjoni tal-kumitat ekonomiku tas-Soċjetà tan-Nazzjonijiet, imdaħħla fil-programm tal-konferenza ta' reviżjoni ta’ l-Aja ta’ l-1925. Fil-verżjoni inizjali tiegħu, l-Artikolu 6 bis kien jistabbilixxi l-obbligu ta’ l-Istati ta’ l-Unjoni li jeskludu r-reġistrazzjoni ta’ sinjal, jew li jinvalidawh jekk din tkun diġà saret, meta dan is-sinjal ikun magħruf sew fl-Istat Membru ta’ reġistrazzjoni bħala sinjal ta’ terz li għandu dritt jibbenefika mill-Konvenzjoni. Wara l-konferenza ta’ reviżjoni ta’ Lisbona ta’ l-1958 kienet iddaħħlet ukoll il-possibbiltà li jiġi pprojbit l-użu ta’ sinjal ta’ terz.
(18)  –	Matul il-konferenza ta' reviżjoni ta' Lisbona ta' l-1958, ġiet diskussa u miċħuda proposta ta’ emenda tat-test ta’ l-Artikolu 6 bis fis-sens li dan jiġi estiż sabiex ikopri wkoll il-każijiet meta t-trade mark ma ġietx użata fl-Istat fejn hija invokata l-protezzjoni.
(19)  –	L-Artikolu 16(2) tal-Ftehim TRIPS iwessa’ b’mod notevoli l-isfera tal-protezzjoni tat-trade marks magħrufa sew, lil hinn mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi. Abbażi ta’ din id-dispożizzjoni din il-protezzjoni testendi għas-service marks, hija rikonoxxuta wkoll fil-każijiet ta’ reputazzjoni tat-trade mark li tinkiseb fin-nuqqas ta’ użu tagħha u mhijiex limitata mill-prinċipju ta’ speċjalità.
(20)  –	L-Artikolu 2(1) tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi jistabbilixxi li ċ-ċittadini ta’ kull Stat ta’ l-Unjoni għandhom igawdu fl-Istati l-oħrajn il-vantaġġi li l-liġijiet rispettivi tagħhom jiggarantixxu liċ-ċittadini tagħhom. Is-sistema sħiħa tal-Konvenzjoni hija bbażata fuq dan il-prinċipju, li jfisser li jitwarrab il-prinċipju tar-reċiproċità.
(21)  –	Kif ġie spjegat iktar ’il fuq, abbażi ta’ l-Artikoli 2 u 3 tal-Konvenzjoni, il-kamp ta’ applikazzjoni ratione personarum
tal-Konvenzjoni huwa ddefinit skond il-kriterju tan-nazzjonalità (jew tad-domiċilju jew ta’ l-istabbiliment fil-każ ta’ ċittadini ta’ Stati li mhumiex parti mill-Unjoni).
(22)  –	Diversi Stati, meta rratifikaw il-Konvenzjoni ta’ Pariġi, jew wara, kienu estendew espressament l-applikazzjoni tagħha għaċ-ċittadini tagħhom, u b'hekk urew li qiesu li l-kamp ta’ applikazzjoni tagħha kien limitat għat-trattament tal-barranin. Għal dak li jirrigwarda l-ordinament Spanjol, abbażi tad-dispożizzjonijiet meħuda flimkien ta' l-Artikolu 3(1) u (3) tal-Liġi fuq it-trade marks il-persuni fiżiċi u ġuridiċi li għandhom ċittadinanza Spanjola jew li joqogħdu abitwalment jew għandhom stabbiliment industrijali jew kummerċjali reali u effettiv fit-territorju Spanjol jew li jgawdu mill-benefiċċji tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi jistgħu jinvokaw l-applikazzjoni fil-konfront tagħhom tad-dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni, safejn din hija direttament applikabbli, kull meta dawn ta’ l-aħħar ikunu aktar favorevoli għalihom mil-Liġi fuq it-trade marks. Madankollu, għandha tiġi nnutata, fil-preambolu tal-Liġi fuq it-trade marks, l-indikazzjoni espressa ta’ l-intenzjoni tal-leġiżlatur, fir-rigward tal-protezzjoni li huwa jipprovdi lill-ismijiet kummerċjali mhux irreġistrati, li “[isolvi] l-problema ta' l-ekwiparazzjoni tat-trattament tal-barranin li jistgħu jinvokaw l-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi (...) jew il-prinċipju tar-reċiproċità ma' dawk li lilhom il-liġi tagħti l-istess protezzjoni” (“se resuelve así el problema de la equiparación de trato de los extranjeros que puedan invocar el art. 8 des Convenio de París (…) o el principio de reciprocidad, a los que la Ley dispensa la misma protección”).
(23)  –	Huwa l-Istat interessat li għandu jistabbilixxi x’għandu jfisser użu fit-territorju tiegħu: per eżempju jista’ jikklassifika bħala tali anki l-użu tat-trade mark marbut ma’ prodotti intiżi għall-esportazzjoni u, għalhekk, fin-nuqqas ta’ kummerċjalizzazzjoni fis-suq nazzjonali, jekk it-trade mark f’kull każ tintuża fl-Istat in kwistjoni. Anki s-sempliċi attività promozzjonali magħmula fit-territorju ta’ Stat tista’ tiġi kkunsidrata bħala “użu”.
(24)  –	Il-mobbiltà u t-teknoloġiji moderni ta’ komunikazzjoni evidentement jikkontribwixxu għat-tixrid transnazzjonali tat- trade mark, ta’ l-anqas fir-relazzjonijiet fost pajjiżi teknoloġikament avanzati.
(25)  –	Fir-rigward tan-nazzjonalità tal-proprjetarju, jekk wieħed jaqbel ma’ l-argument li jillimita l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni għat-trattament tal-barranin, u għar-reputazzjoni ta’ l-Istat ta’ protezzjoni.
(26)  –	Fil-fehma tiegħi wieħed ma jistax jasal għal konklużjoni differenti minħabba l-fatt li, għall-użu preċedenti ta' portata lokali, l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva jirrikonoxxi biss id-dritt tal-proprjetarju tat-trade mark li jkompli jużaha, għaliex dik id-dispożizzjoni hija limitata biex tilleġittima l-limitazzjoni tad-dritt esklużiv mogħti lit-trade mark irreġistrata fil-każ li l-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru tippermetti l-koeżistenza ta’ din ta’ l-aħħar ma' dritt preċedenti ta’ portata lokali, imma ma toperax bħala limitu għall-fakultà mogħtija lill-Istati Membri bl-Artikolu 4(4)(b) li jipproteġu trade mark preċedenti mhux irreġistrata, anki jekk għandha portata purament lokali, jekk ikun hemm kunflitt ma’ trade mark sussegwenti li tkun tressqet applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tagħha jew li tkun ġiet irreġistrata. Min-naħa l-oħra, li kieku d-Direttiva riedet teskludi l-fakultà ta’ Stat Membru li jagħti poter li trade mark tiġi invalidata anki lil trade mark mhux irreġistrata ta’ portata lokali, wieħed ma jkunx jista’ jifhem għaliex l-Artikolu 8(4) tar-Regolament Nru 40/94 jispeċifika li biex tkun tista' tiġi ġġustifikata oppożizzjoni għal applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ sinjal bħala trade mark Komunitarja, trade mark preċedenti mhux irreġistrata, protetta fi Stat Membru, għandu jkollha sinjifikat li mhuwiex biss lokali.
(27)  –	Huma dawn il-qrati li mbagħad għandhom jikkunsidraw jekk din l-interpretazzjoni taqbilx ma’ l-għażliet li saru mil-leġiżlatur fid-definizzjoni tas-sistema interna ta’ protezzjoni tat-trade marks, partikolarment għal dak li jikkonċerna l-metodi ta’ ksib tad-dritt għat-trade mark. Fir-rigward ta’ Spanja, il-liġi l-ġdida fuq it-trade marks tidher li hija bbażata fuq applikazzjoni riġida tal-prinċipju tar-reġistrazzjoni. Madankollu għandu jiġi rrilevat li, fis-sistema ta' regoli tal-liġi preċedenti fuq it-trade marks Spanjola (Ley 32/1988 ta’ l-10 ta’ Novembru 1988), it-trade marks magħrufa sew kienu rregolati bl-Artikolu 3, imdaħħal fit-titolu “Dispożizzjonijiet ġenerali”, li kien jiddefinixxi l-metodu ta' ksib tad-dritt għat-trade mark. B’mod partikolari, l-Artikolu 3(1) kien jistabbilixxi li dan id-dritt jinkseb permezz tar-reġistrazzjoni (“El derecho sobre la marca se adquiere por el registro válidamente efectuado de conformidad con las disposiciones de la presente Ley”), filwaqt li l-Artikolu 3(2) kien jirrikonoxxi lit-trade marks sussegwenti magħrufa sew fi Spanja mis-settur rilevanti tal-pubbliku poter sabiex ir-reġistazzjoni sussegwenti ta’ trade mark li tista' toħloq probabbiltà ta' konfużjoni tiġi invalidata (“Sin embargo, el usuario de una marca anterior notoriamente conocida en España por los sectores interesados podrá reclamar ante los Tribunales la anulación de una marca registrada para productos idénticos o similares que pueda crear confusión con la marca notoria, siempre que ejercite la acción antes de que transcurran cinco años desde la fecha de publicación de la concesión de la marca registrada, a no ser que ésta hubiera sido solicitada de mala fe, en cuyo caso la acción de anulación será imprescriptible”). Għandu jiġi rrilevat ukoll li din l-aħħar dispożizzjoni, ifformulata f’termini ġenerali, ma kienet tagħmel l-ebda referenza speċifika għall-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni ta’ Pariġi.
(28)  –	Barra minn hekk, skond il-linji gwida adottati mill-WIPO, għall-finijiet tal-protezzjoni li għandha tingħata lit-trade marks magħrufa sew, l-istess dimensjoni territorjali tal-fama tispiċċa biex titlef l-importanza tagħha, jekk jiġi affermat li l-Istati jistgħu jagħtu l-protezzjoni prevista fl-Artikolu 6 bis tal-Konvenzjoni anki meta t-trade mark in kwistjoni ma tkunx magħrufa sew jew magħrufa fit-territorju nazzjonali, imma barra mill-pajjiż biss (ara iktar 'il fuq, punt 7).
(29)  –	Għalhekk dan ma jgħoddx, kif jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet kollha li saru, fil-każ fejn l-imsemmija raġuni għar-rifjut jew għall-invalidità tiġi invokata għall-benefiċċju ta’ trade mark preċedenti magħrufa sew fl-Istat Membru in kwistjoni fin-nuqqas ta’ użu ta’ din it-trade mark fit-territorju ta’ l-Istat.