62007CJ0274
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
11 ta’ Settembru 2008 (
*1
)
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu — Direttiva 2002/22/KE — Servizz universali u drittijiet tal-utenti li jirrelataw ma’ netwerks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi — Artikolu 26(3) — Numru uniku Ewropew għal sejħa ta’ emerġenza — Tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel”
Fil-Kawża C-274/07,
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu taħt l-Artikolu 226 KE, imressaq fis-7 ta’ Ġunju 2007,
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn G. Braun u A. Steiblytė, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti,
vs
Ir-Repubblika tal-Litwanja, irrappreżentata minn D. Kriaučiūnas, bħala aġent,
konvenuta,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn C. W. A. Timmermans, President tal-Awla, L. Bay Larsen, K. Schiemann, P. Kūris u C. Toader (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: D. Ruiz-Jarabo Colomer,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li rat id-deċiżjoni, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, li tinqata’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, billi ma żguratx fil-prattika li l-awtoritajiet li jintervjenu fl-emerġenzi jingħataw, safejn huwa teknikament possibbli, tagħrif dwar il-lok tat-telefonati kollha lin-numru uniku Ewropew għal sejħa ta’ emerġenza “112” li jgħaddu min-netwerks pubbliċi tat-telefon, ir-Repubblika tal-Litwanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 26(3) tad-Direttiva 2002/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar servizz universali u d-drittijiet tal-utenti li jirrelataw ma’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (Direttiva “Servizz Universali”) (ĠU L 108, p. 51).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt Komunitarju
2
Is-sitta u tletin premessa tad-direttiva “servizz universali” tistabbilixxi:
“Huwa mportanti li l-utenti jkunu jistgħu jsejħu in-numru uniku ta’ emerġenza Ewropew ‘112’, u n-numri l-oħra tat-telefon ta’ emerġenza nazzjonali, mingħajr ħlas, minn kull telefon, inklużi telefons pubbliċi bi ħlas, mingħajr l-użu ta’ xi mezz ta’ ħlas. […] L-informazzjoni dwar il-lok ta’ min jagħmel is-sejħa [iċempel], li għandha tintgħamel disponibbli għas-servizzi tal-emerġenza, ttejjeb il-livell ta’ protezzjoni u s-sigurtà tal-utenti tas-servizzi ta’ ‘112’ u tgħin lis-servizzi tal-emerġenza, sal-limitu teknikament fattibbli [possibbli], fil-qadi tad-dmirijiet tagħhom, basta illi t-trasferiment tas-sejħiet u tagħrif assoċjat għas-servizzi ta’ emerġenza konċernati jiġi garantit. […]”
3
L-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali” jiddisponi:
“L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-impriżi li joperaw networks pubbliċi tat-telefon jagħmlu t-tagħrif dwar il-lok ta’ min jagħmel is-sejħa disponibbli lill-awtoritajiet li jimmaniġġaw l-emerġenzi, sal-limitu teknikament possibbli, għas-sejħiet [telefonati] kollha lin-numru uniku Ewropew ta’ sejħa ta’ emerġenza ‘112’.”
4
Skont l-Artikolu 38(1) tad-direttiva “servizz universali”, l-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji biex jikkonformaw ma’ din id-direttiva mhux iktar tard mill-24 ta’ Lulju 2003 u għandhom minnufih javżaw b’dan lill-Kummissjoni. Huma għandhom japplikaw dawn il-miżuri mill-25 ta’ Lulju 2003.
5
Skont l-Artikolu 2 tal-Att dwar il-kundizzjonijiet tal-adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, ir-Repubblika tal-Estonja, ir-Repubblika ta’ Ċipru, ir-Repubblika tal-Latvja, ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Repubblika tal-Ungerija, ir-Repubblika ta’ Malta, ir-Repubblika tal-Polonja, ir-Repubblika tas-Slovenja u r-Repubblika tas-Slovakkja u l-aġġustamenti għat-Trattati li fuqhom hija mibnija l-Unjoni Ewropea (ĠU 2003, L 236, p. 33, iktar ’il quddiem “l-Att ta’ Adeżjoni”), moqri flimkien mal-Artikolu 54 tal-istess att, ir-Repubblika tal-Litwanja kellha tikkonforma ruħha mad-direttiva “servizz universali” mid-data tal-adeżjoni tagħha mal-Unjoni Ewropea, jiġifieri mill-1 ta’ Mejju 2004.
6
Id-Direttiva 2002/21/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar kwadru [qafas] regolatorju komuni għan-networks ta’ komunikazzjonijiet u servizzi elettroniċi (Direttiva Qafas) (ĠU L 108, p. 33), tiddisponi fl-Artikolu 19(1) tagħha:
“Fejn il-Kummissjoni, filwaqt li taġixxi skont il-proċedura msemmija f’Artikolu 22(2), toħroġ rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri dwar l-applikazzjoni armonizzata tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva u d-Direttivi Speċifiċi sabiex jinkisbu aktar il-miri stipulati f’Artikolu 8, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali regolatorji jagħtu l-akbar kont ta’ dawk ir-rakkomandazzjonijiet fit-twettieq tax-xogħol tagħhom. Fejn awtorità nazzjonali regolatorja tagħżel li ma ssegwix rakkomandazzjoni, għandha tinforma lill-Kummissjoni u tagħti r-raġunijiet għall-pożizzjoni tagħha.”
7
L-għaxar premessa tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/558/KE, tal-25 ta’ Lulju 2003, dwar l-ipproċessar tat-tagħrif dwar il-lok ta’ min jagħmel sejħa f’networks ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi sabiex jiġu pprovduti servizzi ta’ telefonati ta’ emerġenza skont il-lok (ĠU L 189, p. 49), hija fformulata kif ġej:
“Sabiex jitħaddmu b’mod effiċjenti s-servizzi ta’ telefonati ta’ emerġenza skont il-lok jeħtieġ li t-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel kif stabbilit mill-fornituri tan-netwerk jew tas-servizz pubbliku tat-telefon jiġi trażmess awtomatikament lil kull ċentru li jirċievi telefonati ta’ emerġenza li jista’ jirċievi u juża t-tagħrif dwar il-lok pprovdut.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
8
Il-punti 4 u 13 tar-Rakkomandazzjoni 2003/558 jistabbilixxu:
“4.
Għal kull telefonata ta’ emerġenza li ssir lin-numru uniku ta’ emerġenza Ewropew, il-112, l-operaturi tan-netwerks pubbliċi tat-telefon għandhom, sa min-netwerk, jittrażmettu (‘push’) liċ-ċentri li jirċievu telefonati ta’ emerġenza l-aħjar tagħrif li għandhom dwar il-lok ta’ min iċempel, safejn dan ikun teknikament possibbli. Fil-perijodu intermedju qabel il-konklużjoni tal-evalwazzjoni msemmija fil-punt 13 iktar ’il fuq, huwa aċċettabbli li l-operaturi jagħtu t-tagħrif dwar il-lok meta ssir talba biss (‘pull’).
[…]
13.
L-Istati Membri għandhom jitolbu, sal-aħħar tas-sena 2004, lill-awtoritajiet tagħhom jibagħtu rapport lill-Kummissjoni dwar l-istat ta’ implementazzjoni tan-numru E112, sabiex hija tkun tista’ tagħmel evalwazzjoni billi tieħu inkunsiderazzjoni eżiġenzi ġodda li jintalbu miċ-ċentri li jirċievu telefonati ta’ emerġenza u s-servizzi ta’ emerġenza, kif ukoll il-progress li twettaq u r-risorsi teknoloġiċi disponibbli fir-rigward tal-lok.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Id-dritt nazzjonali
9
L-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali” ġiet trasposta fis-sistema ġuridika Litwana mill-Artikolu 65(4) tal-Liġi Nru IX-2135 fuq il-komunikazzjonijiet elettroniċi (Elektroninių ryšių įstatymas Nr. IX-2135), tal-15 ta’ April 2004 (Žin., 2004, Nr. 69-2382, iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi”), li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Mejju 2004, li tipprovdi:
“Il-fornituri ta’ netwerks ta’ komunikazzjoni pubbliċi u ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi aċċessibbli għall-pubbliku għandhom jipprovdu, mingħajr il-kunsens ta’ abbonat jew ta’ utent ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, it-tagħrif dwar il-lok (kif ukoll informazzjoni ta’ fluss) lill-organizzazzjonijiet responsabbli mit-telefonati ta’ emerġenza, b’mod partikolari, lill-awtoritajiet ġudizzjarji, lill-ambulanzi, lill-pumpiera kif ukoll lis-servizzi l-oħra ta’ emerġenza, sabiex dawn l-organizzazzjonijiet ikunu jistgħu jwieġbu għat-telefonati ta’ abbonati jew utenti ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni elettroniċi u jirrispondu b’mod adegwat […]”
10
Fl-1 ta’ Settembru 2007, il-liġi Nru X-1092, tat-12 ta’ April 2007 (Žin., 2007, Nr. 46-1723), li emendat l-Artikolu 65 tal-liġi dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, daħlet fis-seħħ. Kif emendat, l-imsemmi Artikolu 65(4) jipprevedi li l-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet pubbliċi u ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi aċċessibbli għall-pubbliku għandhom jagħtu bla ħlas it-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel liċ-ċentru komuni ta’ servizzi ta’ emerġenza u li l-ispejjeż ta’ akkwist, installazzjoni (ta’ adegwament), ta’ tiġdid u ta’ tħaddim tat-tagħmir meħtieġ għal dan il-għan jitħallsu lura permezz ta’ fondi pubbliċi.
11
Barra l-liġi fuq il-komunikazzjonijiet elettroniċi, ir-Repubblika tal-Litwanja adottat diversi atti oħrajn intiżi li jimplementaw l-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”. Fost dawn hemm:
—
il-liġi Nru IX-2246 dwar ċentru komuni ta’ servizzi ta’ emerġenza (Bendrojo pagalbos centro įstatymas Nr. IX-2246), tal-25 ta’ Mejju 2004 (Žin., 2004, Nr. 90-3306);
—
ir-riżoluzzjoni Nru 1500 tal-gvern tar-Repubblika tal-Litwanja dwar il-ħolqien ta’ ċentru komuni ta’ servizzi ta’ emerġenza u dwar l-istrateġija ta’ introduzzjoni tan-numru uniku ta’ emerġenza 112, kif ukoll l-approvazzjoni tal-pjan tagħha ta’ implementazzjoni (Lietuvos Respublikos Vyriausybės nutarimas Nr. 1500 dėl Bendrojo pagalbos centro įsteigimo ir vieno skubaus iškvietimo telefono numerio 112 įvedimo strategijos, jos įgyvendinimo plano patvirtinimo), tal-25 ta’ Settembru 2002 (Žin., 2002, Nr. 95-4114), u
—
id-deċiżjoni Nru 1V-389 tad-direttur tal-awtorità regolatorja tal-komunikazzjonijiet li biha approvat il-proċedura u l-metodi ta’ trażmissjoni ta’ telefonati tal-abbonati u/jew ta’ utenti ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni lin-numri taċ-ċentru komuni ta’ servizzi ta’ emerġena u/jew ta’ servizzi ta’ emerġenza [Ryšių reguliavimo tarnybos direktoriaus įsakymas Nr. 1V-389 dėl abonentų ir(ar) paslaugų gavėjų skambučių siuntimo į Bendrojo pagalbos centro ir(ar) pagalbos tarnybų numerius tvarkos ir sąlygų aprašo patvirtinimo], tal-21 ta’ April 2005 (Žin., 2005, Nr. 55-1918).
Il-proċedura prekontenzjuża
12
Permezz ta’ ittra ta’ intimazzjoni tal-10 ta’ April 2006, il-Kummissjoni wriet lir-Repubblika tal-Litwanja t-tħassib tagħha dwar l-applikazzjoni żbaljata tal-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”. Dan it-tħassib kien jirriżulta mill-fatt li, meta t-telefonati ta’ emerġenza indirizzati lin-numru uniku Ewropew għal sejħa ta’ emerġenza “112” jiġu minn telefon ċellulari, it-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel ma jingħatawx lis-servizzi ta’ emerġenza.
13
Fir-risposta tagħhom mibgħuta fil-11 ta’ Lulju 2006, l-awtoritajiet Litwani kkonfermaw din iċ-ċirkustanza, filwaqt li spjegaw li l-operaturi kollha ta’ netwerks pubbliċi ta’ komunikazzjoni u ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni elettroniċi aċċessibbli għall-pubbliku m’għandhomx l-installazzjonijiet tekniċi meħtieġa għal dan il-għan u li l-awtoritajiet ma kinux ftehmu ma l-imsemmija operaturi dwar ir-responsabbiltà tal-ispejjeż marbuta mal-lok ta’ min iċempel. Fil-25 ta’ Settembru tal-istess sena, il-gvern Litwan ittrażmetta lill-Kummissjoni tagħrif iktar reċenti, u indika l-miżuri maħsuba sabiex jiżguraw l-implementazzjoni tal-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”.
14
Fit-18 ta’ Ottubru 2006, il-Kummissjoni bagħtet opinjoni motivata li fiha hija kkonstatat li r-Repubblika tal-Litwanja ma setgħetx tiggarantixxi, fil-prattika, li jingħata t-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel meta t-telefonati ta’ emerġenza li jsiru lin-numru “112” jkunu ġejjin minn telefon ċellulari, u b’hekk hija kienet qed tonqos milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”. Fl-istess ħin, hija talbet lil dan l-Istat Membru sabiex jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex jikkonforma ruħu ma’ din l-opinjoni fi żmien xahrejn min-notifika tiegħu.
15
Fir-risposta tiegħu tat-12 ta’ Jannar 2007, ir-Repubblika tal-Litwanja indikat li abbozz ta’ liġi li jemenda l-Artikolu 65 tal-liġi dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi kien tressaq quddiem il-Parlament Litwan, li jipprevedi li l-baġit nazzjonali kellu jagħmel tajjeb għall-ispejjeż tas-servizzi ta’ trażmissjoni ta’ tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel li jsiru mill-fornituri ta’ servizzi ta’ netwerk pubbliċi ta’ telefonija mobbli. Ma’ din l-ittra ġie anness ftehim dwar is-servizzi ta’ lok ta’ min iċempel, konkluż fl-4 ta’ Diċembru 2006 bejn iċ-ċentru komuni ta’ servizzi ta’ emerġenza u l-operaturi tat-telefonija mobbli.
16
Billi qieset li s-sitwazzjoni baqgħet mhux sodisfaċenti, il-Kummissjoni ressqet dan ir-rikors.
Fuq ir-rikors
Fuq l-ammissibbiltà
L-argumenti tal-partijiet
17
Ir-Repubblika tal-Litwanja ssostni li r-rikors kellu jiġi miċħud bħala inammissibbli, peress li l-ilmenti fformulati fl-opinjoni motivata huma differenti, fil-kontenut tagħhom, minn dawk imqajma fir-rikors. Fil-fatt, filwaqt li l-motivazzjoni tal-opinjoni motivata tenfasizza ċ-ċirkustanza li, fil-Litwanja, għat-telefonati lin-numru “112” minn telefon ċellulari, it-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel ma jingħatawx skont il-metodu “pull”, ir-rikors jgħid f’dan ir-rigward li hemm l-obbligu li jiġi applikat il-metodu “push”.
18
Il-Kummissjoni tirreplika li l-opinjoni motivata u r-rikors isemmu ż-żewġ metodi — “push” u “pull” — indikati fir-Rakkomandazzjoni 2003/558, u jħalli l-għażla lir-Repubblika tal-Litwanja dwar liema minn dawn iz-żewġ metodi għandu jiġi applikat sabiex jiġi implementat l-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”.
19
Fil-kontroreplika tagħha, ir-Repubblika tal-Litwanja ssostni li kien biss fl-istadju tar-replika li l-Kummissjoni ċċarat il-fehma ġdida tagħha, li biha l-Istati Membri mhux biss jistgħu, iżda għandhom ukoll jieħdu l-iktar miżuri tekniċi sempliċi sabiex jiżguraw il-lok ta’ min iċempel, jiġifieri l-metodu “pull”. Peress li l-pożizzjoni tal-Kummissjoni minħabba f’hekk kienet għada impreċiża sa dan l-istadju, l-ilmenti li għamlet ma jirrispettawx ir-rekwiżit ta’ formulazzjoni preċiża tas-suġġett tar-rikors għal nuqqas li jitwettaq obbligu.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
20
Għandu jiġi mfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-proċedura prekontenzjuża għandha l-għan li tagħti lill-Istat Membru kkonċernat il-possibbiltà, minn naħa, li jikkonforma ruħu mal-obbligi tiegħu skont id-dritt Komunitarju u, min-naħa l-oħra, li jippreżenta b’mod effettiv id-difiża tiegħu kontra l-ilmenti mressqa mill-Kummissjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-7 ta’ Settembru 2006, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, C-484/04, Ġabra p. I-7471, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata).
21
Ir-regolarità ta’ din il-proċedura tammonta għal garanzija essenzjali mixtieqa mit-Trattat KE, mhux biss għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-Istat Membru inkwistjoni, iżda wkoll sabiex tiġi żgurata li l-proċedura kontenzjuża eventwali jkollha bħala suġġett kawża ddefinita ċarament (ara s-sentenza tal-15 ta’ Frar 2007, Il-Kummissjoni vs L-Olanda, C-34/04, Ġabra p. I-1387, punt 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
22
Isegwi, l-ewwel nett, li s-suġġett ta’ rikors imressaq b’applikazzjoni tal-Artikolu 226 huwa ċirkoskritt mill-proċedura prekontenzjuża prevista f’din id-dispożizzjoni. Għaldaqstant, ir-rikors għandu jiġi bbażat fuq l-istess motivi u raġunijiet bħall-opinjoni motivata (ara s-sentenzi tal-20 ta’ Ġunju 2002, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C-287/00, Ġabra p. I-5811, punt 18, u tad-9 ta’ Frar 2006, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, C-305/03, Ġabra p. I-1213, punt 22).
23
It-tieni nett, l-opinjoni motivata għandha tinkludi dikjarazzjoni koerenti u dettaljata tar-raġunijiet li wasslu lill-Kummissjoni għall-konklużjoni li l-Istat Membru kkonċernat naqas minn wieħed mill-obbligi tiegħu taħt id-dritt Komunitarju (ara s-sentenzi ċċitati Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, punt 19, u tas-7 ta’ Settembru 2006, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, punt 26).
24
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-ilment magħmul kontra r-Repubblika tal-Litwanja baqa’ l-istess matul il-proċedura prekontenzjuża u l-proċedura kontenzjuża. Fil-fatt, kemm fil-kuntest tal-proċedura prekontenzjuża kif ukoll quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni kkritikat lil dan l-Istat Membru li naqas mill-obbligi tiegħu taħt l-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali” meta ma żgurax fil-prattika, safejn huwa teknikament possibbli, li t-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel għat-telefonati kollha li jsiru lin-numru uniku Ewropew għal sejħa ta’ emerġenza “112” jingħata lill-awtoritajiet li jmexxu l-emerġenzi.
25
F’dak li jirrigwarda l-kontenut konkret u l-motivazzjoni ta’ dan l-ilment, il-Kummissjoni sostniet, fl-ittra ta’ intimazzjoni u fl-opinjoni motivata, li kien teknikament possibbli, għall-operaturi tat-telefon fiss u ċellulari li joperaw fil-Litwanja, li jagħtu dan it-tagħrif għall-inqas skont il-metodu “pull”, imsemmi fir-Rakkomandazzjoni 2003/558. B’hekk, bl-ebda mod ma imponiet dan l-aħħar metodu fuq ir-Repubblika tal-Litwanja, iżda sempliċement spjegat li, fil-fehma tagħha, l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz pubbliku” effettivament jista’ jiġi applikat f’dan il-każ, peress li jissodisfa l-kundizzjoni tal-possibbiltà teknika li għaliha din id-dispożizzjoni tissuġġetta dan l-obbligu.
26
Kuntrarjament għal dak li tallega r-Repubblika tal-Litwanja, il-Kummissjoni ma baqgħetx tiddikjara, fil-kuntest tal-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li hemm obbligu għall-Istati Membri li jimplementaw metodu speċifiku sabiex ikunu konformi mal-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”. Fil-fatt, ir-rikors u r-replika, bħall-ittra ta’ intimazzjoni u l-opinjoni motivata preċedenti, jirreferu biss għall-punt 4 tar-Rakkomandazzjoni 2003/558, mingħajr b’daqshekk ma jiġi mitlub li metodu wieħed jew ieħor imsemmi sa dan l-istadju jiġi applikat.
27
Għalhekk, il-Kummisjoni b’mod partikolari ma sostnietx fir-replika tagħha li r-Repubblika għandha tuża l-metodu “pull”, iżda li dan l-Istat Membru huwa obbligat li jimplementa għal-inqas l-iktar miżuri tekniċi sempliċi sabiex jiżgura li, mid-data ffissata fl-Att ta’ Adeżjoni, it-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel ikun effettivament trażmess. Issa, din il-pożizzjoni tikkorrispondi perfettament ma’ dak li ġie espress mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-proċedura prekontenzjuża.
28
Jirriżulta minn dak li ntqal li l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mir-Repubblika tal-Litwanja għandha tiġi miċħuda.
Fuq il-mertu
L-argumenti tal-partijiet
29
Il-Kummissjoni tikkunsidra li huwa teknikament possibbli li l-operaturi Litwani ta’ netwerks pubbliċi jagħtu t-tagħrif fuq il-lok ta’ min iċempel meta dan jagħmel in-numru “112” minn telefon ċellulari. Għalhekk, jirriżulta wkoll mit-tagħrif ikkomunikat mill-konvenuta stess li n-netwerks ta’ telefonija mobbli fil-Litwanja m’għandhomx xi karatteristiċi speċifiċi li jimpedixxu, mil-lat tekniku, it-trażmissjoni ta’ dan it-tagħrif.
30
B’mod partikolari, il-ftehim dwar is-servizzi ta’ lok ta’ min iċempel, konkluż fl-4 ta’ Diċembru 2006 bejn iċ-ċentru komuni ta’ servizzi ta’ emerġenza u l-fornituri ta’ servizzi ta’ netwerks pubbliċi ta’ telefonija mobili, juri li huwa teknikament possibbli li jiġi trażmess dan it-tagħrif, iżda dan jista’ jitlob iktar investiment. Issa, in-nuqqas ta’ investiment u d-dewmien fl-akkwist ta’ installazzjonijiet meħtieġa għal dan il-għan ma jistax jiġi kkunsidrat bħala nuqqas ta’ possibbiltà teknika fis-sens tal-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”.
31
Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni tispjega li l-punt 4 tar-Rakkomandazzjoni 2003/558, li għaliha rriferiet fir-rikors tagħha, ma jistax, fir-rigward tan-natura mhux obbligatorja ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, tobbliga lill-Istati Membri japplikaw il-metodu “push” pjuttost milli l-metodu “pull” sabiex jittrażmetti t-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel. Għalkemm ir-Repubblika tal-Litwanja kienet għalhekk ħielsa dwar l-għażla tal-metodu, hija madankollu kienet obbligata, skont l-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”, li timplementa l-miżuri tekniċi l-iktar sempliċi sabiex tiżgura li l-operaturi ta’ netwerks tat-telefon pubbliċi fissi u ċellulari jkunu jistgħu jagħtu dan it-tagħrif sa mid-data stabbilita fl-Att ta’ Adeżjoni.
32
Ir-Repubblika tal-Litwanja ssostni li l-ilment invokat mill-Kummissjoni huwa infondat mis-sempliċi fatt li mhuwiex ifformulat b’mod adegwat. Peress li dan l-Istat Membru adotta l-liġijiet u l-miżuri kollha tekniċi u organizzattivi possibbli sabiex jissodisfa l-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”, l-imsemmi lment kellu jkun ifformulat b’mod li jkun jista’ jiġi kkonstatat nuqqas li jikkonsisti f’li ma jkunx ġie żgurat li l-impriżi li joperaw in-netwerks telefoniċi pubbliċi jqegħdu t-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet li jmexxu l-emerġenzi.
33
F’dak li jikkonċerna l-possibbiltà teknika, ir-Repubblika tal-Litwanja tispjega li ċ-ċentru komuni ta’ servizzi ta’ emerġenza għandu mezzi tekniċi sabiex jirċievi t-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel lin-numru “112”. Madankollu, l-operaturi tan-netwerks pubbliċi ta’ telefonija mobbli li joperaw fil-Litwanja mhux dejjem għandhom il-mezzi tekniċi sabiex jagħtu dan it-tagħrif.
34
Dan l-Istat Membru jippreċiża li l-adegwament tal-metodu “pull”, użat minn ċerti operaturi għal finijiet kummerċjali, huwa b’mod ċar iktar sempliċi mqabbel ma’ żvilupp għal sistema bbażata fuq il-metodu “push”. Madankollu, fl-istess żmien li ġie deċiż li jintuża dan l-aħħar metodu, iktar modern, kien hemm rifjut li jsiru l-investimenti addizzjonali sabiex il-metodu “pull” jiġi adegwat għall-ħtiġiet tal-lok tat-telefonati lin-numru “112”.
35
F’dan il-kuntest, ir-Repubblika tal-Litwanja tenfasizza li l-mezzi tekniċi meħtieġa sabiex jittrażmettu t-tagħrif inkwistjoni huma radikalment differenti skont il-metodu użat, “pull” jew “push”, u li ż-żewġ sistemi jeħtieġu investimenti u ċertu żmien ta’ tħejjija. Għandu jittieħed inkunsiderazzjoni dan l-element marbut mal-possibbiltà teknika waqt l-eżami tar-raġunijiet li għalihom l-operaturi Litwani tat-telefonija mobbli mhumiex lesti jittrażmettu t-tagħrif lis-servizzi ta’ emerġenza.
36
Barra minn hekk, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni l-inċertezza li ġejja mir-rakkomandazzjoni 2003/558 dwar il-mod kif l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali” għandhom jiġu implementati u dwar it-terminu li għandu jiġi osservat f’dan ir-rigward. Fil-fatt, hija kwistjoni ta’ nuqqas li jitwettaq obbligu biss meta jkun magħruf mill-ewwel liema metodu jista’ u għandu jiġi applikat, u sa minn liema data. Skont ir-Repubblika tal-Litwanja, kieku kien diġà ġie stabbilit b’mod ċar mill-bidu li l-Istati Membri huma ħielsa li japplikaw il-metodu “pull”, li huwa iktar sempliċi mil-lat tekniku, hija kienet tkun tista’ tuża din il-possibbiltà, ħaġa li kienet tippermetti li tiffranka ħafna żmien.
37
Barra minn hekk, il-punti 4 u 13 tar-Rakkomandazzjoni 2003/558 għandhom jiġu interpretati bħala li jfissru li l-għanjiet tad-direttiva “servizz universali” ma jintlaħqux b’mod effiċjenti billi jintuża l-metodu “pull” u li minħabba dan il-fatt huwa meħtieġ li jiddaħħal il-metodu “push” bl-iktar mod mifrux possibbli. Peress li żmien addizzjonali jkun meħtieġ għat-tħaddim ta’ dan l-aħħar metodu, il-Kummissjoni kienet ipprevediet, fl-imsemmija rakkomandazzjoni, terminu addizzjonali.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
38
Għandu jiġi mfakkar li, skont l-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”, huma l-Istati Membri li għandhom jiżguraw li l-impriżi li joperaw netwerks telefoniċi pubbliċi jagħtu, safejn huwa teknikament possibbli, it-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel lill-awtoritajiet li jmexxu l-emerġenzi għat-telefonati lin-numru uniku Ewropew għal sejħa ta’ emerġenza “112”.
39
Kif jirriżulta mis-sitta u tletin premessa tad-direttiva “servizz universali”, l-imsemmi Artikolu 26(3) huwa intiż sabiex itejjeb il-livell ta’ protezzjoni u s-sigurtà tal-utenti tan-numru “112”, u jgħin lis-servizzi ta’ emerġenza fil-qadi tad-dmirijiet tagħhom.
40
Mill-formulazzjoni kif ukoll minn dan l-għan tal-imsemmija dispożizzjoni jirriżulta li din timponi fuq l-Istati Membri, bil-kundizzjoni tal-possibbiltà teknika, obbligu ta’ riżultat, li mhux limitat għall-implementazzjoni ta’ qafas leġiżlattiv adegwat, iżda titlob li t-tagħrif dwar il-lok ta’ dawk kollha li jċemplu lin-numru “112” effettivament jiġi trażmess lis-servizzi ta’ emerġenza.
41
Issa, f’dan il-każ, ir-Repubblika tal-Litwanja ma tikkontestax illi, fl-iskadenza tat-terminu mogħti fl-opinjoni motivata, dan it-tagħrif ma ġiex trażmess fil-każ ta’ telefonati li ġejjin minn telefon ċellulari.
42
Rigward, fl-ewwel nett, l-argument ta’ dan l-Istat Membru li l-ilment tal-Kummissjoni ma ġiex ifformulat b’mod adegwat peress li r-Repubblika tal-Litwanja adottat il-liġijiet u l-miżuri tekniċi u organizzattivi kollha neċessarji għat-traspożizzjoni tal-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”, dan ma jistax jiġi aċċettat. Fil-fatt, jirriżulta b’mod ċar mill-formulazzjoni kif ukoll mill-motivazzjoni ta’ dan l-ilment li l-Kummissjoni ma kkritikatx lir-Repubblika tal-Litwanja talli ttrasponiet b’mod żbaljat jew insuffiċjenti l-imsemmija dispożizzjoni, iżda li ma kinitx f’pożizzjoni li tiżgura fil-prattika li t-tagħrif inkwistjoni jitqiegħed għad-dispożizzjoni tas-servizzi ta’ emerġenza.
43
It-tieni nett, f’dak li jirrigwarda l-kundizzjoni ta’ possibbiltà teknika li minnha jirriżulta li hemm l-obbligu impost fuq l-Istati Membri bl-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”, għandu jiġi kkonstatat li, skont l-indikazzjonijiet mogħtija mir-Repubblika tal-Litwanja, in-nuqqas ta’ trażmissjoni ta’ tagħrif dwar il-lok tat-telefonati li ġejjin minn netwerks pubbliċi ta’ telefonija mobbli huwa minħabba l-fatt li l-operaturi ta’ dawn in-netwerks m’għandhomx l-installazzjonijiet tekniċi meħtieġa, li jenħtieġu investimenti qawwija.
44
Ġie spjegat f’dan ir-rigward li, wara nuqqas ta’ qbil inizjali bejn dawn l-operaturi u l-awtoritajiet Litwani dwar ir-responsabbiltà għall-ispejjeż meħtieġa għal dawn l-investimenti, il-leġiżlatur emenda l-Artikolu 65(4) tal-Liġi dwar il-komunikazzjonijiet elettroniċi, b’effett mill-1 ta’ Settembru 2007, li issa tipprevedi li l-operaturi jagħtu bla ħlas it-tagħrif kollu inkwistjoni lil ċentru komuni ta’ servizzi ta’ emerġenza u li l-ispejjeż ta’ akkwist, ta’ installazzjoni jew ta’ adegwament, ta’ tiġdid u ta’ tħaddim tat-tagħmir meħtieġ għal dan il-għan jitħallsu lura mill-fondi pubbliċi.
45
Jirriżulta minn dawn l-elementi, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi analizzat il-ftehim dwar is-servizzi ta’ lok ta’ min iċempel, konkluż fl-4 ta’ Diċembru 2006 bejn iċ-ċentru komuni ta’ servizzi ta’ emerġenza u l-fornituri ta’ servizzi ta’ netwerks pubbliċi ta’ telefonija mobbli, li l-interpretazzjoni tiegħu bejn il-partijiet hija kontroversjali, li r-raġuni tan-nuqqas ta’ trażmissjoni ta’ tagħrif dwar il-lok ta’ telefonati li ġejjin minn dawn in-netwerks ma tirriżultax mill-karatteristiċi tekniċi ta’ dawn in-netwerks, li dawn ifixklu oġġettivament it-trażmissjoni tal-imsemmi tagħrif, iżda min-nuqqas ta’ investimenti meħtieġa sabiex jakkwistaw jew jadattaw l-installazzjonijiet meħtieġa li jippermettu din it-trażmissjoni.
46
Issa, kif il-Kummissjoni ġustament enfasizzat, in-nuqqas ta’ akkwist jew ta’ adegwament tal-installazzjonijiet meħtieġa ma jistax jiġi kkunsidrat bħala nuqqas ta’ possibbiltà teknika fis-sens tal-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”.
47
Rigward, fl-aħħar nett, l-argumenti li saru mir-Repubblika tal-Litwanja dwar il-metodu li għandu jiġi użat sabiex jittrażmetti t-tagħrif fuq il-lok ta’ min iċempel lin-numru “112”, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali” ma jgħid xejn f’dan ir-rigward u, għalhekk, iħalli lill-Istati Membri l-għażla f’dak li jikkonċerna l-mod ta’ kif għandha tiġi żgurata fil-konkret it-trażmissjoni ta’ dan it-tagħrif.
48
Ir-Rakkomandazzjoni 2003/558 tirreferi, fil-punt 4 tagħha, għal żewġ metodi. L-ewwel, imsejjaħ il-metodu “push”, jikkonsisti fit-trażmissjoni awtomatika tal-imsemmi tagħrif mill-operaturi ta’ netwerks pubbliċi tat-telefon, filwaqt li skont it-tieni, imsejjaħ il-metodu “pull”, dan it-tagħrif jingħata biss fuq talba taċ-ċentri li jirċievu telefonati ta’ emerġenza.
49
Għalkemm jirriżulta mill-formulazzjoni tal-punt 4 kif ukoll mill-għaxar premessa tar-Rakkomandazzjoni 2003/558 li l-Kummissjoni tqis li hija iktar effiċjenti l-applikazzjoni tal-ewwel metodu u tirrakkomanda lill-Istati Membri li jimponu dan il-metodu, għall-inqas għal perjodu intermedjarju, lill-operaturi ta’ netwerks pubbliċi li joperaw fit-territorju tagħhom, huwa wkoll evidenti li l-imsemmija rakkomandazzjoni, ikkunsidrata n-natura tagħha mhux obbligatorja, ma tistax tobbliga lill-Istati Membri jirrikorru għal metodu speċifiku sabiex jimplementaw l-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”.
50
Dan in-nuqqas ta’ effett obbligatorju tar-Rakkomandazzjoni 2003/558 ma jirriżultax biss mill-ħames paragrafu tal-Artikolu 249 KE, iżda huwa wkoll ikkonfermat espliċitament mill-Artikolu 19 tad-direttiva qafas, li abbażi tagħha l-imsemmija rakkomandazzjoni ġiet adottata. Fil-fatt, jirriżulta b’mod ċar mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 19(1) li awtorità regolatorja nazzjonali tista’ tagħżel li ma ssegwix rakkomandazzjoni adottata mill-Kummissjoni abbażi ta’ din l-aħħar dispożizzjoni, b’danakollu hija obbligata tinforma lill-Kummissjoni u li tikkomunikalha l-motivazzjoni tal-pożizzjoni tagħha.
51
Għalkemm l-Istati Membri huma ħielsa li jagħżlu l-metodu li għandhom jintużaw mill-operaturi ta’ netwerks pubbliċi ta’ telefon sabiex jittrażmettu t-tagħrif dwar il-lok ta’ dawk li jċemplu lin-numru “112”, huma madankollu marbuta bl-obbligu li jirriżulta ċar u preċiż stabbilit fl-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali” li jimponi fuqhom li jiżguraw li dan it-tagħrif jitqiegħed għad-dispożizzjoni tas-servizzi ta’ emerġenza.
52
Stat Membru ma jistax b’mod partikolari jiġġustifika dewmien eventwali fl-eżekuzzjoni ta’ dan l-obbligu minħabba l-fatt li ddeċieda li jimplementa l-metodu “push”, ibbażat fuq it-trażmissjoni awtomatika ta’ informazzjoni fuq il-lok ta’ min iċempel.
53
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li, kuntrarjament għal dak li sostniet ir-Repubblika tal-Litwanja, ir-Rakkomandazzjoni 2003/558 ma tagħtix terminu addizzjonali lill-Istati Membri li jagħżlu l-metodu “push”. Mhux biss il-Kummissjoni m’għandhiex il-kompetenza sabiex tipproroga b’mod validu t-terminu obbligatorju mogħti lill-Istati Membri sabiex ikunu konformi mal-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”, iżda jirriżulta barra minn hekk mill-formulazzjoni tal-punt 4 ta’ din ir-rakkomandazzjoni li din bl-ebda mod m’hi intiża li teżenta mill-osservanza ta’ dan it-terminu. Fil-fatt, għalkemm l-imsemmi punt 4 isemmi l-possibbiltà li tkun prevista l-applikazzjoni tal-metodu “push” biss wara perjodu intermedjarju, huwa jispjega fl-istess ħin li, waqt dan il-perjodu, it-tagħrif dwar il-lok ta’ min iċempel għandu għall-inqas jingħata fuq talba tas-servizzi ta’ emerġenza, jiġifieri skont il-metodu “pull”.
54
Fl-aħħar nett, dwar l-allegati inċertezzi dwar il-metodu u t-terminu sabiex jiġi implementat l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”, għandu jiġi kkonstatat li din id-dispożizzjoni kif ukoll ir-Rakkomandazzjoni 2003/558 ma jħallu lok għal ebda dubju oġġettiv f’dan ir-rigward. F’dawn iċ-ċirkustanzi, u b’mod partikolari meta jiġi kkunsidrat b’mod partikolari li r-Repubblika tal-Litwanja spjegat hi stess fid-difiża tagħha li r-Rakkomandazzjoni 2003/558 mhijiex obbligatorja fir-rigward tal-Istati Membri, hija ma tistax validament issostni li d-dewmien fl-implementazzjoni effettiva tal-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali” hija ġustifikata peress li l-obbligi tagħha ġew mifhuma ħażin.
55
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal qabel, għandu jiġi kkonstatat li, billi ma żguratx fil-prattika li l-awtoritajiet li jintervjenu fl-emerġenzi jingħataw, safejn huwa teknikament possibbli, tagħrif dwar il-lok tat-telefonati kollha lin-numru uniku Ewropew għal sejħa ta’ emerġenza “112” li jgħaddu min-netwerks pubbliċi tat-telefon, ir-Repubblika tal-Litwanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 26(3) tad-direttiva “servizz universali”.
Fuq l-ispejjeż
56
Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-Repubblika tal-Litwanja tilfet, hemm lok li hija tiġi ordnata tbati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Billi ma żguratx fil-prattika li l-awtoritajiet li jintervjenu fl-emerġenzi jingħataw, safejn huwa teknikament possibbli, tagħrif dwar il-lok tat-telefonati kollha lin-numru uniku Ewropew għal sejħa ta’ emerġenza “112” li jgħaddu min-netwerks pubbliċi tat-telefon, ir-Repubblika tal-Litwanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 26(3) tad-Direttiva 2002/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar servizz universali u d-drittijiet tal-utenti li jirrelataw ma’ netwerks u servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi (Direttiva “Servizz Universali”).
2)
Ir-Repubblika tal-Litwanja hija kkundannata għall-ispejjeż.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Litwan.