62021CJ0726
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
12 ta’ Ottubru 2023 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali – Konvenzjoni li timplimenta l-Ftehim ta’ Schengen – Artikolu 54 – Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Artikolu 50 – Prinċipju ta’ ne bis in idem – Evalwazzjoni fir-rigward tal-fatti li jinsabu fil-motivi tas-sentenza – Evalwazzjoni fid-dawl tal-fatti eżaminati fil-kuntest ta’ proċedura ta’ investigazzjoni u li tħallew barra fl-att ta’ akkuża – Kunċett ta’ ‘l-istess azzjonijiet’”
Fil-Kawża C‑726/21,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa miz-Županijski sud u Puli-Pola (il-Qorti tal-Kontea ta’ Pula, il-Kroazja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑24 ta’ Novembru 2021, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-30 ta’ Novembru 2021, fil-proċeduri kriminali kontra
GR,
HS,
IT,
fil-preżenza ta’:
Županijsko državno odvjetništvo u Puli-Pola,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn A. Arabadjiev, President tal-Awla, T. von Danwitz, P. G. Xuereb (Relatur), A. Kumin u I. Ziemele, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: N. Emiliou,
Reġistratur: M. Longar, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal‑11 ta’ Jannar 2023,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal GR, minn J. Grlić, odvjetnik, u B. Wiesinger, Rechtsanwalt,
–
għal HS, minn V. Drenški-Lasan, odvjetnica,
–
għaz-Županijsko državno odvjetništvo u Puli-Pola, minn E. Putigna, odvjetnik,
–
għall-Gvern Kroat, minn G. Vidović Mesarek, bħala aġent,
–
għall-Gvern Awstrijak, minn A. Posch, J. Schmoll u F. Zeder, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn H. Dockry, M. Mataija u M. Wasmeier, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑23 ta’ Marzu 2023,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 54 tal-Konvenzjoni li timplimenta l-Ftehim ta’ Schengen tal‑14 ta’ Ġunju 1985 bejn il-Gvernijiet ta’ l-Istati ta’ l-Unjoni Ekonomika tal-Benelux, ir-Repubblika Federali tal Ġermanja u r-Repubblika Franċiża dwar it-tneħħija bil-mod ta’ kontrolli fil-fruntieri komuni tagħhom (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 2, p. 9), iffirmata f’Schengen fid‑19 ta’ Ġunju 1990 u li daħlet fis-seħħ fis‑26 ta’ Marzu 1995 (iktar ’il quddiem il-“KIFS”), kif ukoll tal-Artikolu 50 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali mibdija kontra GR, HS u IT minħabba li dawn allegatament wettqu, inkoraġġixxew jew għenu sabiex jitwettqu, fil-Kroazja, fatti kklassifikati bħala abbuż ta’ fiduċja fil-kuntest ta’ tranżazzjonijiet kummerċjali.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
Il‑KIFS
3
Il-KIFS ġiet konkluża sabiex tiżgura l-implimentazzjoni tal-Ftehim bejn il-Gvernijiet ta’ l-Istati ta’ l-Unjoni Ekonomika Benelux, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u r-Repubblika Franċiża dwar it-tneħħija ftit ftit tal-kontroll fuq il-fruntieri komuni, iffirmat f’Schengen fl-14 ta’ Ġunju 1985 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol 2, p. 3).
4
L-Artikolu 54 tal-KIFS jinsab fil-Kapitolu 3 tagħha, li huwa intitolat “Applikazzjoni tal-Prinċipju ta’ ne bis in idem”. Dan l-artikolu jipprevedi:
“Persuna li l-każ tagħha jkun inqata’ b’mod finali f’Parti Kontraenti waħda ma tistax tiġi mixlija f’Parti Kontraenti oħra għall-istess azzjonijiet sakemm, jekk tkun ġiet imposta penali, din tkun ġiet infurzata, tkun fil-fatt fil-proċess li tiġi infurzata jew ma tkunx tista’ tiġi infurzata iżjed taħt il-liġijiet tal-Parti Kontraenti fejn tkun ingħatat is-sentenza.”
5
Skont l-Artikolu 57(1) u (2) tal-KIFS:
“1.   Meta Parti Kontraenti tixli lil persuna b’reat u l-awtoritajiet kompetenti ta’ dik il-Parti Kontraenti jkollhom raġuni biex jemmnu li l-akkuża għandha x’taqsam ma’ l-istess azzjonijiet bħal dawk li fir-rigward tagħhom l-kawża ta’ dik il-persuna tkun inqatgħet f’Parti Kontraenti oħra, dawk l-awtoritajiet għandhom, jekk huma jqisu li dan jinħtieġ, jitolbu l-informazzjoni relevanti mill-awtoritajiet kompetenti tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha tkun diġa ngħatat is-sentenza.
2.   L-informazzjoni mitluba għandha tingħata kemm jista’ jkun malajr u għandha tkun ikkunsidrata fir-rigward ta’ azzjoni ulterjuri li trid tittieħed fil-proċeduri pendenti.”
Id‑dritt Kroat
6
L-Artikolu 31(2) tal-Ustav Republike Hrvatske (il-Kostituzzjoni tar-Repubblika tal-Kroazja) huwa fformulat kif ġej:
“Ħadd ma jista’ jiġi ġġudikat mill-ġdid jew ikun is-suġġett ta’ proċeduri kriminali fir-rigward ta’ reat li għalih ikun diġà ġie lliberat jew ikkundannat b’deċiżjoni finali ta’ qorti mogħtija skont il-liġi.”
7
L-Artikolu 246(1) u (2) tal-Kazneni zakon (il-Kodiċi Kriminali), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-fatti fil-kawża prinċipali, jistabbilixxi l-abbuż tal-fiduċja fit-tranżazzjonijiet kummerċjali bħala reat kriminali ta’ natura ekonomika.
8
L-Artikolu 12(1) taż-Zakon o kaznenom postupku (il-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali) jipprovdi:
“Ħadd ma jista’ jiġi kkastigat għat-tieni darba fi proċeduri kriminali għal reat li għalih ikun diġà ġie pproċessat u li fir-rigward tiegħu tkun ingħatat sentenza ġudizzjarja definittiva.”
Id‑dritt Awstrijak
9
L-Artikolu 190 tal-iStrafprozessordnung (il-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi tal-Proċedura Kriminali Awstrijak”) jipprevedi:
“L-Uffiċċju tal-Prosekutur għandu jastjeni milli jipproċedi għal proċeduri kriminali u għandu jagħlaq l-investigazzjoni meta:
1.   r-reat li jkun wassal għall-investigazzjoni ma jkunx jista’ jiġi suġġett għal sanzjoni ġudizzjarja jew jekk il-kontinwazzjoni tal-proċeduri kriminali kontra l-persuna kkonċernata tkun inammissibbli għal raġunijiet legali; jew jekk
2.   ma jkun hemm l-ebda bażi fattwali li tippermetti li jitkomplew il-proċeduri kontra l-persuna kkonċernata.”
10
L-Artikolu 193(2) tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali Awstrijak jipprovdi:
“L-Uffiċċju tal-Prosekutur jista’ jkompli investigazzjoni li tkun ingħalqet skont l-Artikolu 190 jew 191, sakemm il-proċeduri kriminali ma jkunux preskritti u sakemm:
1.   il-persuna ma tkunx instemgħet għal dan ir-reat (Artikoli 164 u 165) u l-ebda koerċizzjoni ma tkun ġiet eżerċitata kontriha, jew
2.   jidhru jew isiru magħrufa fatti jew provi ġodda li, meħuda individwalment jew flimkien ma’ eżitu ieħor tal-proċedura, jistgħu jikkostitwixxu bażi adegwata sabiex il-persuna kkonċernata tiġi kkundannata jew sabiex taġixxi skont it-Taqsima 11.”
Il‑kawża prinċipali u d‑domanda preliminari
11
Fiż-żmien li seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, GR kienet membru tal-bord tad-diretturi ta’ Skiper Hoteli d.o.o. u ta’ Interco Umag d.o.o., Umag (iktar ’il quddiem “Interco”), li sussegwentement saret INTER Consulting d.o.o. Hija kellha wkoll il-kwalità ta’ soċju fi ħdan Rezidencjia Skiper d.o.o. u kellha ishma f’Alterius d.o.o. HS, min-naħa tiegħu, kien president tal-bord tad-diretturi ta’ Interco u kellu wkoll ishma f’Alterius, filwaqt li IT kien jagħmel stimi tal-valur ta’ proprjetajiet immobbli.
12
Fit-28 ta’ Settembru 2015, iż-Županijsko državno odvjetništvo u Puli (l-Uffiċċju tal-Prosekutur tal-Kontea ta’ Pula, il-Kroazja) (iktar ’il quddiem l-“Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Pula”) ħareġ att ta’ akkuża kontra GR, HS, IT u Interco (iktar ’il quddiem l-“att ta’ akkuża Kroat”). Permezz ta’ dan l-att ta’ akkuża, huwa allega, minn naħa, li GR u Interco wettqu abbuż ta’ fiduċja fi tranżazzjonijiet kummerċjali, fis-sens tal-Artikolu 246(1) u (2) tal-Kodiċi Kriminali Kroat, fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-fatti fil-kawża prinċipali, u, min-naħa l-oħra, li HS u IT inkoraġġixxew u għenu rispettivament fit-twettiq ta’ dan ir-reat.
13
Mill-att ta’ akkuża Kroat, kif riprodott fit-talba għal deċiżjoni preliminari, jirriżulta li, bejn ix-xhur ta’ Diċembru 2004 u ta’ Ġunju 2006, GR u HS ħadmu sabiex Interco tixtri proprjetà immobbli li tinsab fuq diversi plottijiet ta’ art ġirien fil-komun ta’ Savudrija (il-Kroazja), post previst minn Skiper Hoteli sabiex twettaq proġett ta’ proprjetà immobbli għal akkomodazzjoni turistika. Sussegwentement, dawn l-istess persuni għamlu mod li Skiper Hoteli tixtri dawn il-proprjetajiet immobbli bi prezz kunsiderevolment ogħla minn dak tas-suq, b’mod li Interco tibbenefika minn vantaġġ illegali għad-detriment ta’ Skiper Hoteli.
14
Barra minn hekk, l-att ta’ akkuża Kroat jindika li, bejn ix-xhur ta’ Novembru 2004 u ta’ Novembru 2006, GR u HS aġixxew ukoll bl-għan li GR u kumpanniji oħra rrappreżentati minn din tal-aħħar ibiegħu lil Skiper Hoteli, bi prezz kunsiderevolment ogħla minn dak li jikkorrispondi għall-valur reali tagħhom, l-ishma miżmuma minn GR u dawk il-kumpanniji l-oħra f’Alterius, peress li l-provvista ta’ assi inizjali ta’ din l-aħħar kumpannija kienet magħmula minn proprjetajiet immobbli mibnija fuq plottijiet ta’ art ġirien li jinsabu fit-territorju tal-komun ta’ Savudrija. Għal dan il-għan, b’Rezidencjia Skiper bħala intermedjarja u bil-kompliċità ta’ IT, GR u HS għamlu stima li kienet tissopravvaluta l-valur tal-proprjetajiet immobbli kkonċernati.
15
L-att ta’ akkuża Kroat ġie kkonfermat permezz ta’ deċiżjoni tal-5 ta’ Mejju 2016 tal-Awla Kriminali tal-qorti tar-rinviju, iż-Županijski sud u Puli (il-Qorti tal-Kontea ta’ Pula, il-Kroazja).
16
Għal dak li jirrigwarda proċeduri kriminali li nbdew għall-istess azzjonijiet fl-Awstrija, il-qorti tar-rinviju tindika li l-awtoritajiet kriminali Awstrijaċi kienu fil-fatt bdew proċeduri kontra żewġ ex membri tal-bord tad-diretturi ta’ Hypo Alpe‑Adria‑Bank International AG (iktar ’il quddiem “Hypo Alpe‑Adria‑Bank”), stabbiliment bankarju fl-Awstrija, kif ukoll kontra GR u HS bħala kompliċi ta’ dawn iż-żewġ ex membri tal-bord tad-diretturi. Skont l-att ta’ akkuża stabbilit mill-iStaatsanwaltschaft Klagenfurt (l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt, l-Awstrija), ippreżentat quddiem il-Landesgericht Klagenfurt (il-Qorti Reġjonali ta’ Klagenfurt, l-Awstrija) fid-9 ta’ Jannar 2015 (iktar ’il quddiem l-“att ta’ akkuża Awstrijak”), l-imsemmija ex membri tal-bord tad-diretturi kienu akkużati li wettqu abbuż ta’ fiduċja, fis-sens tal-iStrafgesetzbuch (il-Kodiċi Kriminali), billi bejn ix-xhur ta’ Settembru 2002 u ta’ Lulju 2005 approvaw l-għoti ta’ krediti lil Rezidencjia Skiper u lil Skiper Hoteli, għall-ammont totali ta’ mill-inqas EUR 105 miljun, mingħajr la osservaw ir-rekwiżiti relatati mal-provvista ta’ fondi proprji adegwati u mal-kontroll tal-użu ta’ dawn il-fondi u lanqas ma ħadu inkunsiderazzjoni, minn naħa, l-assenza ta’ dokumentazzjoni relatata mal-konkretizzazzjoni tal-proġetti li tiġġustifika l-għoti ta’ dawn il-krediti u, min-naħa l-oħra, l-insuffiċjenza kemm ta’ garanzija ta’ ħlas kif ukoll tal-kapaċità tal-kumpanniji kkonċernati li jirrimborsaw dawn il-krediti. Barra minn hekk, GR u HS ġew akkużati li, billi talbu l-għoti tal-imsemmija krediti, huma inkoraġġixxew lill-istess ex membri tal-bord tad-diretturi sabiex iwettqu l-ksur allegat jew li kkontribwixxew għalih.
17
Wara talba ta’ HS, l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt ikkonferma wkoll, permezz ta’ ittra tas-16 ta’ Lulju 2015 indirizzata lill-avukati tiegħu, li, fir-rigward tal-proċeduri mibdija kontra GR u HS, l-att ta’ akkuża Awstrijak kien ikopri wkoll il-bejgħ ta’ proprjetajiet immobbli lil Skiper Hoteli b’Alterius bħala intermedjarja għal prezz eċċessivament għoli kif ukoll il-ħlas dubjuż tal-ispejjeż tal-ġestjoni tal-proġett.
18
Permezz ta’ sentenza tal-Landesgericht Klagenfurt (il-Qorti Reġjonali ta’ Klagenfurt, l-Awstrija), mogħtija fit-3 ta’ Novembru 2016 (iktar ’il quddiem is-“sentenza finali Awstrijaka”), iż-żewġ ex membri tal-bord tad-diretturi ta’ Hypo Alpe‑Adria‑Bank ġew parzjalment irrikonoxxuti ħatja tal-azzjonijiet li kienu akkużati bihom u ġew ikkundannati talli approvaw wieħed mill-krediti mogħtija lil Skiper Hoteli, għal ammont ta’ iktar minn EUR 70 miljun (iktar ’il quddiem il-“kreditu inkwistjoni”). Min-naħa l-oħra, GR u HS ġew illiberati għal dak li jikkonċerna l-akkuża li kienu inkoraġġixxew jew ikkontribwixxew rispettivament għat-twettiq tal-allegati reati kriminali li huma akkużati bihom l-ex membri tal-bord tad-diretturi ta’ Hypo Alpe‑Adria‑Bank. Din is-sentenza saret finali fl-4 ta’ Marzu 2019wara ċ-ċaħda tal-appell ippreżentat minnha quddiem l-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema, l-Awstrija).
19
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tindika li l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Pula, li quddiemu tressqu wkoll reati kriminali oħra marbuta ma’ Hypo Alpe‑Adria‑Bank, talab diversi drabi matul is-sena 2014 lill-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt jivverifika jekk dan tal-aħħar kienx qiegħed imexxi fl-Awstrija proċedura parallela għal dik mibdija fil-Kroazja. Fid-dawl tal-informazzjoni pprovduta mill-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt, essenzjalment identika għal dik sussegwentement esposta fid-dispożittiv tal-att ta’ akkuża Awstrijak, l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Pula qies li l-fatti eżaminati mill-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt u mil-Landesgericht Klagenfurt (il-Qorti Reġjonali ta’ Klagenfurt) ma kinux legalment rilevanti għall-finijiet tal-karatterizzazzjoni tar-reat kriminali li huwa s-suġġett tal-proċeduri kriminali fil-kawża prinċipali, ma kellhomx rabta mal-azzjonijiet deskritti fl-att ta’ akkuża Kroat u, għaldaqstant, ma kellhomx jitqiesu li diġà ġew deċiżi.
20
Il-qorti tar-rinviju tippreċiża li, skont il-ġurisprudenza Kroata, huma biss il-fatti inklużi fid-dispożittiv tal-atti proċedurali, bħad-digrieti ta’ tqegħid taħt investigazzjoni, id-digrieti li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni, l-atti ta’ akkuża u s-sentenzi, li għandhom natura definittiva. Konsegwentement, fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ ne bis in idem, huma pparagunati biss il-fatti msemmija fid-dispożittiv ta’ dawn l-atti proċedurali.
21
F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tqis li, fir-rigward ta’ GR u HS, jista’ jkun hemm “rabta sostantiva, spazjali u temporali inseparabbli” bejn, minn naħa, il-fatti msemmija fid-dispożittiv tal-att ta’ akkuża Kroat u, min-naħa l-oħra, il-fatti msemmija fid-dispożittiv tal-att ta’ akkuża Awstrijak, dawk li jissemmew fid-dispożittiv u l-motivi tas-sentenza finali Awstrijaka kif ukoll dawk li għalihom il-proċedura ta’ investigazzjoni tmexxiet mill-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt fir-rigward b’mod partikolari ta’ GR u ta’ HS, u li sussegwentement tħallew barra fl-att ta’ akkuża Awstrijak.
22
Qabelxejn, fir-rigward tal-eżistenza ta’ identiċità materjali bejn dawn il-fatti, il-qorti tar-rinviju tfakkar li s-sentenza finali Awstrijaka lliberat lil HS mill-akkuża li tipprovdi li, matul il-perijodu mill-bidu tas-sena 2002 sal-bidu tax-xahar ta’ Lulju 2005, permezz tat-talba u bil-preżentazzjoni repetuta ta’ dokumentazzjoni għal kreditu, huwa kien inkoraġġixxa liż-żewġ ex membri tal-bord tad-diretturi ta’ Hypo Alpe‑Adria‑Bank sabiex iwettqu ċerti reati, b’mod partikolari dak li jingħata l-kreditu inkwistjoni, mingħajr dokumentazzjoni suffiċjenti tal-proġett u mingħajr projezzjoni tal-kapaċità ta’ rimbors tal-kreditu, filwaqt li GR ġiet illiberata mill-akkuża li, matul il-perijodu mid-9 ta’ Awwissu 2003 sal-bidu tax-xahar ta’ Lulju 2005, hija kienet ikkontribwixxiet għat-twettiq tar-reati minn dawn l-istess persuni sa fejn, bħala diriġenti ta’ Rezidencija Skiper u ta’ Skiper Hoteli, hija kienet talbet l-għoti ta’ krediti, inkluż il-kreditu inkwistjoni, billi mexxiet in-negozjati għal dan l-għan, ippreżentat id-dokumentazzjoni għal u ffirmat il-kuntratti ta’ kreditu, li kien ta lok għad-dannu mġarrab minn Hypo Alpe‑Adria‑Bank. F’dan ir-rigward, mill-motivi tas-sentenza finali Awstrijaka jirriżulta li l-kreditu inkwistjoni kien intuża minn Skiper Hoteli għall-akkwist ta’ beni u ta’ ishma bi prezzijiet kunsiderevolment ogħla minn dawk tas-suq.
23
Il-qorti tar-rinviju tqis li hemm lok li dawn iċ-ċirkustanzi, riprodotti fid-dispożittiv u fil-motivi tas-sentenza finali Awstrijaka, għandhom jintrabtu mal-investigazzjoni mmexxija mill-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt fir-rigward ta’ GR kif ukoll ta’ HS fir-rigward ta’ fatti oħra li ma humiex dawk li huma s-suġġett tal-att ta’ akkuża Awstrijak, li għalihom ġew illiberati permezz ta’ din is-sentenza. Fil-fatt, peress li dawn il-fatti huma identiċi għal dawk riprodotti fil-kuntest tal-att ta’ akkuża Kroat, l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt kien għalhekk fittex jekk il-proprjetajiet immobbli u l-ishma inkwistjoni, li kienu nxtraw permezz tal-kreditu inkwistjoni, inxtrawx bi prezz għoli wisq waqt it-twettiq tal-proġett ta’ proprjetà immobbli previst minn Skiper Hoteli.
24
Konsegwentement, l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt mexxa proċedura ta’ investigazzjoni dwar dawn iċ-ċirkustanzi, iżda temm din il-proċedura fil-konfront ta’ GR u HS. Għal dan il-għan, l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt sempliċement avża lil dawn tal-aħħar, permezz ta’ komunikazzjoni, li, fir-rigward tagħhom, il-proċedura ta’ investigazzjoni dwar il-“Kawża Skiper” kienet intemmet abbażi tal-punt 2 tal-Artikolu 190 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali Awstrijak, għar-reat ta’ abbuż ta’ fiduċja msemmi fl-Artikolu 153(1) u (2) tal-Kodiċi Kriminali Awstrijak, sa fejn dan ma kienx kopert mill-att ta’ akkuża Awstrijak, minħabba l-assenza ta’ provi, b’mod partikolari fir-rigward tal-intenzjoni li jiġi kkawżat dannu, jew minħabba l-insuffiċjenza ta’ provi konkreti suffiċjenti ta’ aġir li jaqa’ taħt id-dritt kriminali. Għaldaqstant, l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt temm din l-investigazzjoni abbażi ta’ fatti li ma humiex speċifikati fid-dispożittiv tas-sentenza finali Awstrijaka.
25
Sussegwentement, fir-rigward tal-eżistenza ta’ rabta ratione temporis bejn il-fatti msemmija fil-punt 22 ta’ din is-sentenza, il-qorti tar-rinviju tqis li d-dati li fihom seħħew, minn naħa, l-għoti tal-kreditu inkwistjoni u, min-naħa l-oħra, il-fatti mwettqa fil-Kroazja jikkoinċidu parzjalment, sa fejn, skont id-dispożittiv tas-sentenza finali Awstrijaka, ir-reat, li fir-rigward tiegħu GR u HS ġew illiberati, twettaq matul il-perijodu bejn is-sena 2002 u x-xahar ta’ Lulju 2005, filwaqt li l-azzjonijiet relatati mal-att ta’ akkuża Kroat jikkonċernaw is-snin 2004 sa 2006. Din is-sovrappożizzjoni ratione temporis hija spjegata mill-fatt li l-għoti tal-kreditu inkwistjoni neċessarjament ippreċeda l-fatti mwettqa fil-Kroazja. Fil-fatt, mingħajr dan il-kreditu, ix-xiri fil-Kroazja ta’ proprjetajiet immobbli u ta’ ishma minn Skiper Hoteli ma kienx ikun possibbli.
26
Fl-aħħar nett, ir-rabta ta’ spazju bejn l-imsemmija fatti hija pprovata mill-fatt li s-sentenza finali Awstrijaka ssemmi li l-kreditu inkwistjoni kien intiż għax-xiri, fil-Kroazja, ta’ proprjetajiet immobbli u ta’ ishma sabiex jitwettaq, fil-Kroazja wkoll, il-proġett immobiljari previst minn Skiper Hoteli.
27
F’dawn iċ-ċirkustanzi, iż-Županijski sud u Puli-Pola (il-Qorti tal-Kontea ta’ Pula) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Sabiex jiġi evalwat jekk inkisirx il-prinċipju ta’ ne bis in idem, il-fatti li jinsabu fid-dispożittiv tal-att tal-akkuża [Kroat] jistgħu jitqabblu biss mal-fatti determinanti msemmija fid-dispożittiv tal-att tal-akkuża [Awstrijak] u fid-dispożittiv tas-sentenza [finali Awstrijaka],
jew, mal-fatti tad-dispożittiv tal-att tal-akkuża [Kroat], jistgħu jitqabblu wkoll il-fatti li jinsabu fil-motivi tas-sentenza [finali Awstrijaka], kif ukoll dawk li minħabba fihom saret il-proċedura ta’ investigazzjoni mill-Istaatsanwaltschaft Klagenfurt (l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt) kontra diversi persuni, fost oħrajn ukoll kontra GR u HS, u li sussegwentement tħallew barra mill-att tal-akkuża [Awstrijak] (u liema fatti ma ssemmewx fid-dispożittiv speċifiku)?”
Fuq id‑domanda preliminari
Fuq l‑ammissibbiltà
28
Il-Gvern Awstrijak jeċċepixxi l-inammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari peress li d-domandi magħmula huma irrilevanti għall-eżitu tal-kawża prinċipali u huma ta’ natura ipotetika.
29
Dan il-Gvern isostni li l-proċeduri kriminali fl-Awstrija u dawk pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju ma humiex ibbażati fuq l-“istess azzjonijiet”, fis-sens tal-Artikolu 54 tal-KIFS, u dan indipendentement mill-fatt jekk hemmx lok jew le li jiġu pparagunati biss id-dispożizzjonijiet rispettivi tal-att ta’ akkuża Awstrijak jew tas-sentenza finali Awstrijaka inkella li jsir eżami iktar komplet li jieħu inkunsiderazzjoni wkoll il-motivi ta’ din is-sentenza u, eventwalment, il-kontenut tal-proċedura ta’ investigazzjoni li wasslet għall-imsemmija sentenza.
30
Fil-fatt, minn paragun tad-dispożittiv tal-att ta’ akkuża Awstrijak, minn naħa, u mid-dispożittiv tal-att ta’ akkuża Kroat, min-naħa l-oħra, jirriżulta li l-proċeduri kriminali mmexxija fl-Awstrija u fil-Kroazja għandhom kull waħda minnhom suġġetti differenti u li dawn jikkonċernaw vittmi differenti. Din il-konstatazzjoni hija kkonfermata wkoll mill-paragun tal-att ta’ akkuża Kroat mal-motivi tas-sentenza finali Awstrijaka u l-investigazzjonijiet tal-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt fi proċeduri kriminali oħra.
31
B’mod iktar partikolari, il-Gvern Awstrijak iqis li s-suġġett tal-proċeduri kriminali mibdija fl-Awstrija kien li jingħata lok għar-responsabbiltà kriminali ta’ GR u HS b’rabta mad-dannu patrimonjali li kien ġie kkawżat lil Hypo Alpe‑Adria‑Bank permezz tal-għoti ta’ krediti mhux sostenibbli, filwaqt li s-suġġett tal-proċeduri kriminali mibdija fil-Kroazja huwa li GR u HS jinżammu responsabbli kriminalment fir-rigward tad-dannu patrimonjali li ġie kkawżat lil Skiper Hoteli permezz tax-xiri, bi prezzijiet allegatament eċċessivi, ta’ proprjetajiet immobbli u ta’ ishma ta’ kumpanniji li għandhom proprjetajiet immobbli. Barra minn hekk, il-proċeduri kriminali mmexxija fl-Awstrija ma setgħux jikkonċernaw l-azzjonijiet potenzjali ta’ GR fil-konfront ta’ Skiper Hoteli, minħabba n-nuqqas ta’ kompetenza tal-awtoritajiet Awstrijaċi f’dan ir-rigward, peress li GR hija ċittadina u residenti Kroata, filwaqt li Skiper Hoteli hija, min-naħa tagħha, kumpannija rreġistrata fil-Kroazja.
32
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn din tal-aħħar u l-qrati nazzjonali stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali, li jkollha quddiemha l-kawża u li jkollha tassumi r-responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tingħata, li għandha tevalwa, fid-dawl tal-karatteristiċi tal-kawża, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun tista’ tagħti s-sentenza tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, meta d-domandi magħmula jkunu jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta li tiddeċiedi (sentenza tal-4 ta’ Ġunju 2020, Kancelaria Medius, C‑495/19, EU:C:2020:431, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata).
33
Minn dan isegwi li d-domandi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula mill-qorti nazzjonali fil-kuntest leġiżlattiv u fattwali li hija tiddefinixxi taħt ir-responsabbiltà tagħha stess, u li ma huwiex il-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tevalwa l-eżattezza tiegħu, jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tiddeċiedi fuq domanda magħmula minn qorti nazzjonali biss meta jkun jidher b’mod ċar li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba bl-ebda mod ma hija relatata mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi meħtieġa sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tal-4 ta’ Ġunju 2020, Kancelaria Medius, C‑495/19, EU:C:2020:431, punt 22 u l-ġurisprudenza ċċitata).
34
Barra minn hekk, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tieħu inkunsiderazzjoni, fil-kuntest tat-tqassim tal-kompetenzi bejn il-qrati tal-Unjoni u l-qrati nazzjonali, il-kuntest fattwali u leġiżlattiv li fih jaqgħu d-domandi preliminari, kif iddefinit mid-deċiżjoni tar-rinviju. Għaldaqstant, irrispettivament mill-kritika magħmula mill-Gvern Awstrijak fir-rigward tal-evalwazzjonijiet fattwali tal-qorti tar-rinviju, l-eżami tad-domanda preliminari għandu jsir abbażi tagħhom (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-7 ta’ April 2022, Caixabank, C‑385/20, EU:C:2022:278, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
35
Fil-każ ineżami, il-qorti tar-rinviju titlaq mill-premessa fattwali li ma huwiex eskluż li rabta sostantiva, spazjali u temporali inseparabbli tista’ teżisti, fir-rigward ta’ GR u ta’ HS, bejn il-fatti li jinsabu fid-dispożittiv tal-att ta’ akkuża Kroat, il-fatti li jinsabu fid-dispożittiv tal-att ta’ akkuża Awstrijak u dawk li jinsabu fid-dispożittiv u l-motivi tas-sentenza finali Awstrijaka kif ukoll dawk li għalihom il-proċedura ta’ investigazzjoni tmexxiet mill-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt fil-konfront b’mod partikolari ta’ GR u ta’ HS, u li sussegwentement tħallew barra fl-att ta’ akkuża Awstrijak.
36
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tqis li l-kwistjoni tat-teħid inkunsiderazzjoni jew le tal-fatti msemmija fil-motivi tas-sentenza finali Awstrijaka kif ukoll ta’ dawk li għalihom il-proċedura ta’ investigazzjoni tmexxiet mill-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt fil-konfront ta’ GR u ta’ HS, li sussegwentement tħallew barra fl-att ta’ akkuża Awstrijak, hija determinanti fil-kuntest tal-eżami tal-eżistenza ta’ “rabta sostantiva, spazjali u temporali inseparabbli” għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 54 tal-KIFS. Għaldaqstant, it-talba għal deċiżjoni preliminari ma tidhirx ipotetika.
37
Minn dak li ġie espost iktar ’il fuq jirriżulta li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.
Fuq il‑mertu
38
Qabelxejn għandu jitfakkar li l-prinċipju ta’ ne bis in idem jikkostitwixxi prinċipju fundamentali tad-dritt tal-Unjoni, li issa huwa stabbilit fl-Artikolu 50 tal-Karta (sentenza tat-28 ta’ Ottubru 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Estradizzjoni u ne bis in idem), C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, punt 64 u l-ġurisprudenza ċċitata).
39
Barra minn hekk, dan il-prinċipju, li huwa stabbilit ukoll fl-Artikolu 54 tal-KIFS, jirriżulta mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni għall-Istati Membri. Għaldaqstant, dan l-aħħar artikolu għandu jiġi interpretat fid-dawl tal-Artikolu 50 tal-Karta, li tiegħu huwa jiżgura l-osservanza tal-kontenut essenzjali (sentenza tat‑28 ta’ Ottubru 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Estradizzjoni u ne bis in idem), C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, punt 65).
40
Għaldaqstant, għandu jitqies li, permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 54 tal-KIFS, moqri fid-dawl tal-Artikolu 50 tal-Karta, għandux jiġi interpretat fis-sens li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-osservanza tal-prinċipju ta’ ne bis in idem, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni biss il-fatti msemmija fid-dispożittiv tal-att ta’ akkuża stabbilit mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru ieħor kif ukoll fid-dispożittiv tas-sentenza finali mogħtija f’din tal-aħħar, jew jekk hemmx ukoll lok li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-fatti kollha msemmija fil-motivi ta’ din is-sentenza, inklużi dawk li kienu s-suġġett tal-proċedura ta’ investigazzjoni iżda li ma ġewx riprodotti fl-att ta’ akkuża.
41
Fid-dawl tad-dubji espressi mill-qorti tar-rinviju u esposti fil-punti 20 sa 26 ta’ din is-sentenza, l-ewwel, għandha tingħata interpretazzjoni tal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 54 tal-KIFS, qabel ma, fit-tieni lok, jingħataw lill-qorti tar-rinviju indikazzjonijiet għall-finijiet tal-evalwazzjoni tagħhom fil-kuntest tal-kawża prinċipali.
Fuq l‑Artikolu 54 tal‑KIFS
42
It-talba għal deċiżjoni preliminari hija mmotivata mill-fatt li, skont il-qorti tar-rinviju, bis-saħħa tal-prassi ġudizzjarja Kroata, sabiex jiġi evalwat jekk il-prinċipju ta’ ne bis in idem huwiex applikabbli, il-qrati Kroati jistgħu jieħdu inkunsiderazzjoni biss il-fatti riprodotti fid-dispożittiv tal-atti proċedurali, bħad-digrieti ta’ tqegħid taħt investigazzjoni, id-digrieti li ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni, l-atti ta’ akkuża u s-sentenzi. Issa, din il-qorti tqis li teżisti possibbiltà li l-fatti msemmija fil-motivi tal-atti proċedurali maħruġa minn Stat Membru ieħor, f’dan il-każ ir-Repubblika tal-Awstrija, inklużi dawk li jirrigwardaw il-proċedura ta’ investigazzjoni iżda li ma ġewx riprodotti fl-att ta’ akkuża, jistgħu jwassluha sabiex tikkonkludi, fil-kuntest tal-każ inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li kien hemm l-“istess azzjonijiet” fis-sens tal-Artikolu 54 tal-KIFS.
43
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet li l-leġiżlazzjoni li minnha din tagħmel parti tkun trid tilħaq (sentenza tat‑28 ta’ Ottubru 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Estradizzjoni u ne bis in idem), C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, punt 67).
44
Hekk kif jirriżulta mill-formulazzjoni tal-Artikolu 54 tal-KIFS ebda persuna ma tista’ tiġi mixlija fi Stat Membru għall-istess azzjonijiet bħal dawk li għalihom hija tkun diġà ġiet iġġudikata definittivament fi Stat Membru ieħor, sakemm, fil-każ ta’ kundanna, il-piena tkun ġiet infurzata jew attwalment tkun qiegħda tiġi infurzata jew ma tkunx tista’ iktar tiġi eżegwita skont il-liġijiet ta’ dan l-aħħar Stat.
45
Għaldaqstant, l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ ne bis in idem hija suġġetta għal kundizzjoni doppja, jiġifieri, minn naħa, li jkun hemm deċiżjoni preċedenti definittiva (kundizzjoni “bis”) u, min-naħa l-oħra, li l-istess azzjonijiet jkunu msemmija mid-deċiżjoni preċedenti u mill-proċeduri jew mid-deċiżjonijiet sussegwenti (kundizzjoni “idem”) (sentenza tat-22 ta’ Marzu 2022, bpost, C‑117/20, EU:C:2022:202, punt 28).
46
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, qabelxejn, li l-formulazzjoni tal-Artikolu 54 tal-KIFS ma tistabbilixxix kundizzjoni dwar l-elementi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni waqt l-eżami tal-kwistjoni dwar jekk il-proċedura pendenti quddiem qorti ta’ Stat Membru tikkonċernax l-istess azzjonijiet bħal dawk relatati ma’ proċedura preċedenti magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva fi Stat Membru ieħor.
47
Għalhekk, mill-kliem ta’ din id-dispożizzjoni ma jistax jiġi dedott li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-kundizzjoni “idem”, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni biss il-fatti msemmija fid-dispożizzjonijiet tal-atti proċedurali nazzjonali u li t-teħid inkunsiderazzjoni, għall-finijiet ta’ din l-evalwazzjoni, tal-fatti msemmija fil-motivi tal-atti proċedurali maħruġa minn Stat Membru ieħor huwa eskluż.
48
Imbagħad, din il-konstatazzjoni hija sostnuta mill-kuntest li fih tinsab din id-dispożizzjoni.
49
Fil-fatt, l-ewwel, l-Artikolu 50 tal-Karta, li fid-dawl tiegħu għandu jiġi interpretat l-Artikolu 54 tal-KIFS, jipprovdi li l-ebda persuna ma tista’ tkun mixlija jew ikkundannata minħabba reat li għalih hija tkun diġà nstabet mhux ħatja jew ikkundannata fl-Unjoni permezz ta’ sentenza kriminali finali skont il-liġi. Għaldaqstant, l-Artikolu 50 tal-Karta lanqas ma jinkludi indikazzjonijiet speċifiċi fir-rigward tal-elementi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-eżami tal-kundizzjoni “idem”, b’tali mod li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-fatti msemmija fil-motivi tal-atti proċedurali maħruġa minn Stat Membru ieħor ma jistax, sa mill-bidu, jiġi eskluż fil-kuntest ta’ tali eżami.
50
It-tieni, skont l-Artikolu 57(1) tal-KIFS meta Stat Membru jixli lil persuna b’reat u l-awtoritajiet kompetenti ta’ dik l-Istat Membru jkollhom raġuni biex jemmnu li l-akkuża għandha x’taqsam mal-istess azzjonijiet bħal dawk li fir-rigward tagħhom tkun ingħatat deċiżjoni definittiva fi Stat Membru ieħor, dawk l-awtoritajiet għandhom, jekk huma jqisu li dan ikun meħtieġ, jitolbu l-informazzjoni relevanti lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu tkun diġà ngħatat is-sentenza. Il-paragrafu ta’ din id-dispożizzjoni jipprevedi li l-informazzjoni mitluba għandha tingħata kemm jista’ jkun malajr u għandha tkun ikkunsidrata fir-rigward ta’ azzjoni ulterjuri li trid tittieħed fil-proċeduri pendenti.
51
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 57 tal-KIFS stabbilixxa qafas ta’ kooperazzjoni li jippermetti lill-awtoritajiet kompetenti tat-tieni Stat Membru jitolbu, sabiex jiċċaraw, pereżempju, in-natura preċiża ta’ deċiżjoni li ngħatat fit-territorju tal-ewwel Stat Membru jew inkella l-fatti preċiżi li kienu s-suġġett ta’ dik id-deċiżjoni, l-informazzjoni legali rilevanti lill-awtoritajiet ta’ dan l-ewwel Stat Membru (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2008, Turanský, C‑491/07, EU:C:2008:768 punt 37).
52
Għandu jiġi kkonstatat li din id-dispożizzjoni teżiġi li din l-informazzjoni tittieħed inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni ta’ ksur eventwali tal-prinċipju ta’ ne bis in idem. Issa, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 42 tal-konklużjonijiet tiegħu, prassi ġudizzjarja nazzjonali li tobbliga lill-qorti nazzjonali tieħu inkunsiderazzjoni biss l-informazzjoni li tinsab f’ċerti partijiet speċifiċi tal-atti proċedurali, fil-każ ineżami, fid-dispożizzjonijiet ta’ dawn l-atti, bl-esklużjoni ta’ kull informazzjoni oħra li din il-qorti tista’ tirċievi mill-awtoritajiet tal-Istat Membru li jkun intalab sabiex jagħti l-informazzjoni rilevanti, ma tippermettix li jiġi ggarantit l-effett utli tal-Artikolu 57 tal-KIFS.
53
Għaldaqstant, kuntrarjament għal dak li jidher li tipprevedi l-prassi ġudizzjarja Kroata, qorti nazzjonali, bħall-qorti tar-rinviju, ma tistax tiġi obbligata tieħu inkunsiderazzjoni, fil-kuntest tal-eżami tal-prinċipju ta’ ne bis in idem stabbilit fl-Artikolu 54 tal-KIFS, biss il-fatti msemmija fid-dispożittivi tal-atti proċedurali li joriġinaw minn Stat Membru ieħor.
54
Fl-aħħar nett, hija biss interpretazzjoni tal-Artikolu 54 tal-KIFS li tgħid li l-qorti nazzjonali tat-tieni Stat Membru għandha wkoll tieħu inkunsiderazzjoni l-fatti msemmija fil-motivi ta’ dawn l-atti kif ukoll kull informazzjoni rilevanti dwar il-fatti materjali koperti minn proċedura kriminali preċedenti mmexxija fl-ewwel Stat Membru u magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva li tippermetti li s-suġġett u l-għan ta’ din id-dispożizzjoni jipprevalu fuq aspetti proċedurali jew purament formali, li barra minn hekk ivarjaw skont l-Istati Membri kkonċernati, u li tiżgura applikazzjoni utli ta’ dan l-artikolu (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑10 ta’ Marzu 2005, Miraglia, C‑469/03, EU:C:2005:156, punt 31).
55
Fil-fatt, l-imsemmija dispożizzjoni għandha l-għan li tevita, fl-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja, li persuna li l-kawża tagħha tkun inqatgħet b’mod definittiv tkun, minħabba l-fatt li teżerċita d-dritt tagħha ta’ moviment liberu, mixlija għall-istess azzjonijiet fit-territorju ta’ diversi Stati, sabiex tiġi żgurata ċ-ċertezza legali permezz tal-osservanza ta’ deċiżjonijiet ta’ korpi pubbliċi li jkunu saru definittivi fl-assenza ta’ armonizzazzjoni jew ta’ approssimazzjoni ta’ liġijiet kriminali tal-Istati Membri (sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2016, Kossowski, C‑486/14, EU:C:2016:483, punt 44).
56
Issa, l-Artikolu 54 tal-KIFS jimplika neċessarjament li teżisti fiduċja reċiproka bejn l-Istati Membri fis-sistemi rispettivi tagħhom ta’ ġustizzja kriminali u li kull wieħed minnhom jaċċetta l-applikazzjoni tad-dritt kriminali fis-seħħ fl-Istati Membri l-oħra, anki meta l-implimentazzjoni tad-dritt nazzjonali tiegħu twassal għal soluzzjoni differenti. Din il-fiduċja reċiproka teħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti kkonċernati tat-tieni Stat Membru jaċċettaw li jieħdu inkunsiderazzjoni l-informazzjoni legali rilevanti li huma jistgħu jirċievu mill-ewwel Stat Membru (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑28 ta’ Ottubru 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Estradizzjoni u ne bis in idem), C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, punt 93).
57
Madankollu, din is-sistema ta’ fiduċja reċiproka tista’ taħdem biss jekk it-tieni Stat Membru jkun jista’ jiżgura, abbażi tal-informazzjoni kkomunikata mill-ewwel Stat Membru, li minn naħa, id-deċiżjoni kkonċernata meħuda mill-awtoritajiet kompetenti ta’ dan l-ewwel Stat fil-fatt tikkostitwixxi deċiżjoni definittiva u, min-naħa l-oħra, li l-azzjonijiet li jkunu s-suġġett ta’ din id-deċiżjoni jkunu jistgħu jiġu kklassifikati bħala l-“istess azzjonijiet”, fis-sens tal-Artikolu 54 tal-KIFS (ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2016, Kossowski, C‑486/14, EU:C:2016:483, punt 52).
58
Minn dan isegwi li għandu jitqies li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-osservanza tal-prinċipju ta’ ne bis in idem stabbilit fl-Artikolu 54 tal-KIFS, il-qorti nazzjonali tat-tieni Stat Membru, bħall-qorti tar-rinviju, għandha tieħu inkunsiderazzjoni mhux biss il-fatti msemmija fid-dispożittiv tal-atti proċedurali kkomunikati mill-ewwel Stat Membru, iżda wkoll il-fatti msemmija fil-motivi ta’ dawn l-atti kif ukoll l-informazzjoni kollha rilevanti dwar il-fatti materjali koperti minn proċeduri kriminali preċedenti mibdija fl-ewwel Stat Membru u magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva.
Fuq il‑kundizzjoni “bis” u l‑kundizzjoni “idem”
59
Sabiex tingħata risposta li tkun l-iktar utli possibbli lill-qorti tar-rinviju, għad hemm lok li jiġi evalwat, abbażi tal-proċess li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja u bla ħsara għall-verifiki li għandha twettaq dik il-qorti, jekk, fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ ne bis in idem, jeżistix, fil-każ ineżami, hekk kif jirriżulta mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 45 tas-sentenza preżenti, minn naħa, deċiżjoni preċedenti definittiva (kundizzjoni “bis”) u, min-naħa l-oħra, jekk l-istess azzjonijiet humiex koperti mid-deċiżjoni preċedenti kif ukoll mill-proċeduri jew mid-deċiżjonijiet sussegwenti (kundizzjoni “idem”).
60
Fir-rigward tal-kundizzjoni “bis”, sabiex persuna tkun tista’ titqies li “l-każ tagħha jkun inqata’ b’mod finali” għall-azzjonijiet li hija tkun akkużata bihom, fis-sens tal-Artikolu 54 tal-KIFS, huwa importanti, fl-ewwel lok, li l-azzjoni kriminali tkun intemmet b’mod definittiv (sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2016, Kossowski, C‑486/14, EU:C:2016:483, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
61
L-evalwazzjoni ta’ din l-ewwel kundizzjoni għandha ssir abbażi tad-dritt tal-Istat Membru li jkun ta d-deċiżjoni kriminali inkwistjoni. Fil-fatt, deċiżjoni li, skont id-dritt tal-Istat Membru li jkun beda proċeduri kriminali kontra persuna, ma ġġibx magħha t-tmiem definittiv tal-azzjoni kriminali fuq livell nazzjonali ma jistax ikollha l-effett, bħala prinċipju, li tikkostitwixxi ostakolu proċedurali għall-eventwali teħid jew tkomplija ta’ proċeduri kriminali, fir-rigward tal-istess azzjonijiet, kontra din il-persuna fi Stat Membru ieħor (sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2016, Kossowski, C‑486/14, EU:C:2016:483, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
62
Fil-każ ineżami, għal dak li jikkonċerna s-sentenza finali Awstrijaka, skont il-qorti tar-rinviju, bis-saħħa tad-dritt Awstrijak, tali deċiżjoni għandha l-awtorità ta’ res judicata u tostakola proċedura ġdida għall-istess azzjonijiet, aspett li l-Gvern Awstrijak la ċaħad fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu u lanqas waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Minn dan jirriżulta li din is-sentenza ttemm definittivament, f’dan l-Istat Membru, l-azzjoni kriminali kontra GR u HS, peress li dawn tal-aħħar ġew illiberati mill-akkużi li kienu inkoraġġixxu jew ikkontribwixxew għar-reati kriminali allegati fil-konfront tal-ex membri tal-bord tad-diretturi ta’ Hypo Alpe‑Adria‑Bank.
63
Madankollu, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, billi tirrikorri għall-mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni previst fl-Artikolu 57 tal-KIFS, jekk dan huwiex effettivament l-effett tas-sentenza finali Awstrijaka.
64
Fir-rigward tad-deċiżjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt li jagħlaq parzjalment, abbażi tal-punt 2 tal-Artikolu 190 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali Awstrijak, minħabba insuffiċjenza ta’ provi, l-investigazzjoni li kienu suġġetti għaliha GR u HS abbażi ta’ prevenzjoni ta’ abbuż ta’ fiduċja, għandu jiġi kkonstatat, minn naħa, li t-talba għal deċiżjoni preliminari ma tippreċiżax in-natura ġuridika ta’ din id-deċiżjoni.
65
Min-naħa l-oħra, hemm lok li jitfakkar li l-Artikolu 54 tal-KIFS, li għandu bħala għan li jiġi evitat li, minħabba l-fatt li din teżerċita d-dritt tagħha taċ-ċirkulazzjoni libera, persuna tiġi mixlija għall-istess azzjonijiet fit-territorju ta’ diversi Stati Membri, ma jistax jikkontribwixxi b’mod validu għall-kisba kompleta ta’ dan l-oġġettiv ħlief jekk japplika wkoll għal deċiżjonijiet li jwaqqfu definittivament proċedimenti kriminali fi Stat Membru, minkejja li dawn ikunu ġew adottati mingħajr l-intervent ta’ qorti u ma jiħdux il-forma ta’ sentenza (sentenza tal‑11 ta’ Frar 2003, Gözütok u Brügge, C‑187/01 u C‑385/01, EU:C:2003:87, punt 38).
66
F’dan ir-rigward, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk tali deċiżjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt, adottata abbażi tal-punt 2 tal-Artikolu 190 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali Awstrijak, ittemmx definittivament l-azzjoni kriminali fl-Awstrija, billi tuża, jekk ikun meħtieġ, il-mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni previst fl-Artikolu 57 tal-KIFS.
67
Sabiex jiġi ddeterminat jekk deċiżjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur li jagħlaq parzjalment l-investigazzjoni minħabba insuffiċjenza ta’ provi, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tikkostitwixxix deċiżjoni li taqta’ b’mod finali l-kawża ta’ persuna, fis-sens tal-Artikolu 54 tal-KIFS, għandu, fit-tieni lok, jiġi żgurat li din id-deċiżjoni tkun ingħatat wara evalwazzjoni tal-mertu tal-każ (ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2016, Kossowski, C‑486/14, EU:C:2016:483, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata).
68
Għal dan l-iskop, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li deċiżjoni tal-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ Stat Membru, li biha akkużat ikun ġie lliberat b’mod definittiv minħabba nuqqas ta’ provi għandha titqies li hija bbażata fuq tali evalwazzjoni (sentenza tal-5 ta’ Ġunju 2014, M, C‑398/12, EU:C:2014:1057, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
69
Fil-każ ineżami, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li, fl-Awstrija, GR u HS kienu s-suġġett ta’ proċedura ta’ investigazzjoni għal fatti li ma humiex dawk li ġew ikkonstatati, b’mod definittiv, fl-att ta’ akkuża Awstrijak. F’dan ir-rigward, hekk kif jirriżulta mill-punt 24 tas-sentenza preżenti, l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt sempliċement informa lil GR u lil HS li, fir-rigward tagħhom, l-investigazzjoni dwar il-“Kawża Skiper” intemmet, konformement mal-punt 2 tal-Artikolu 190 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali Awstrijak, għal dak li jirrigwarda r-reat ta’ abbuż ta’ fiduċja msemmi fl-Artikolu 153(1) u (2) tal-Kodiċi Kriminali, peress li dan ir-reat ma kienx għalhekk kopert mill-att ta’ akkuża Awstrijak, minħabba l-insuffiċjenza ta’ provi, b’mod partikolari fir-rigward tal-intenzjoni li jiġi kkawżat dannu, jew minħabba l-assenza ta’ provi konkreti suffiċjenti ta’ aġir li jaqa’ taħt id-dritt kriminali. Għalhekk, l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt temm din l-investigazzjoni abbażi ta’ fatti li ma humiex speċifikati fid-dispożittiv tas-sentenza finali Awstrijaka.
70
F’dan ir-rigward, sabiex deċiżjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur li jagħlaq parzjalment l-investigazzjoni għal nuqqas ta’ provi mogħtija wara investigazzjoni li matulha jkunu inġabru u ġew eżaminati diversi mezzi ta’ prova tkun tista’ titqies li kienet is-suġġett ta’ evalwazzjoni tal-mertu, hemm bżonn li din id-deċiżjoni tinkludi evalwazzjoni definittiva dwar in-natura insuffiċjenti ta’ dawn il-provi u teskludi kull possibbiltà li l-kawża terġa’ tinfetaħ fuq il-bażi tal-istess sensiela ta’ indizji (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-5 ta’ Ġunju 2014, M, C‑398/12, EU:C:2014:1057, punt 30). Fil-każ ineżami, fid-dawl tan-nuqqas ta’ informazzjoni li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja f’dan ir-rigward, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk dan huwiex il-każ fil-kuntest tal-kawża prinċipali.
71
Fir-rigward tal-kundizzjoni “idem”, li għandha tiġi eżaminata fid-dawl tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 38 u 39 ta’ din is-sentenza, mill-kliem stess tal-Artikolu 50 tal-Karta jirriżulta li dan jipprojbixxi li jitressqu proċeduri kriminali jew li tingħata sanzjoni kriminali lill-istess persuna iktar minn darba għall-istess reat (sentenza tat-23 ta’ Marzu 2023, Generalstaatsanwaltschaft Bamberg (Eċċezzjoni għall-prinċipju ta’ ne bis in idem), C‑365/21, EU:C:2023:236, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
72
F’dan ir-rigward, hemm lok li jitfakkar li, skont ġurisprudenza ferm stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-kriterju rilevanti sabiex tiġi evalwata l-eżistenza tal-istess reat, fis-sens tal-Artikolu 50 tal-Karta, huwa dak tal-identiċità tal-fatti materjali, mifhum bħala l-eżistenza ta’ ġabra ta’ ċirkustanzi konkreti marbuta b’mod inseparabbli bejniethom li wasslu sabiex il-persuna kkonċernata tiġi lliberata jew ikkundannata definittivament. Għaldaqstant, dan l-artikolu jipprojbixxi li jiġu imposti, għal azzjonijiet identiċi, diversi pieni kriminali fi tmiem diversi proċeduri mressqa għal dan il-għan (sentenza tat-23 ta’ Marzu 2023, Generalstaatsanwaltschaft Bamberg (Eċċezzjoni għall-prinċipju ta’ ne bis in idem), C‑365/21, EU:C:2023:236, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
73
Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll li l-klassifikazzjoni ġuridika fid-dritt nazzjonali tal-fatti u l-interess ġuridiku protett ma humiex rilevanti għall-finijiet tal-konstatazzjoni tal-eżistenza tal-istess reat, sa fejn il-portata tal-protezzjoni mogħtija fl-Artikolu 50 tal-Karta ma tistax tvarja minn Stat Membru għall-ieħor (sentenza tat‑23 ta’ Marzu 2023, Generalstaatsanwaltschaft Bamberg (Eċċezzjoni għall-prinċipju ta’ ne bis in idem), C‑365/21, EU:C:2023:236, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).
74
F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li l-kundizzjoni “idem” teħtieġ li l-fatti materjali jkunu identiċi. Konsegwentement, il-prinċipju ta’ ne bis in idem ma huwiex intiż li japplika meta l-fatti inkwistjoni ma jkunux identiċi, iżda biss simili (sentenza tat-23 ta’ Marzu 2023, Generalstaatsanwaltschaft Bamberg (Eċċezzjoni għall-prinċipju ta’ ne bis in idem), C‑365/21, EU:C:2023:236, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
75
Fil-fatt, l-identiċità tal-fatti materjali tinftiehem bħala ġabra ta’ ċirkustanzi konkreti li jirriżultaw minn avvenimenti li jkunu, essenzjalment, l-istess, sa fejn dawn ikunu jinvolvu l-istess awtur u jkunu marbuta b’mod inseparabbli bejniethom ratione temporis u ratione loci (sentenza tat-23 ta’ Marzu 2023, Generalstaatsanwaltschaft Bamberg (Eċċezzjoni għall-prinċipju ta’ ne bis in idem), C‑365/21, EU:C:2023:236, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
76
Għall-kuntrarju, jekk il-fatti materjali ma jifformawx tali ġabra ta’ ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li s-sempliċi fatt li l-qorti adita bit-tieni proċedura tikkonstata li l-persuna li allegatament wettqet dawn l-azzjonijiet aġixxiet bl-istess intenzjoni kriminali ma jistax ikun biżżejjed sabiex tkun żgurata l-eżistenza ta’ ġabra ta’ ċirkustanzi konkreti marbuta b’mod inseparabbli bejniethom li taqa’ taħt il-kunċett tal-“istess azzjonijiet” fis-sens tal-Artikolu 54 tal-KIFS (sentenza tat-18 ta’ Lulju 2007, Kraaijenbrink, C‑367/05, EU:C:2007:444, punt 29).
77
Fil-każ ineżami, minn naħa, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-att ta’ akkuża Kroat ikopri reati li GR u HS allegatament wettqu bejn is-sena 2004 u s-sena 2006. Min-naħa l-oħra, il-qorti tar-rinviju tenfasizza li l-investigazzjoni kriminali li GR u HS kienu s-suġġett tagħha fl-Awstrija, li ngħalqet mill-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt, kienet tirrigwarda fatti materjali li seħħew matul il-perijodu bejn is-sena 2002 u x-xahar ta’ Lulju 2005 u li huma identiċi għal dawk imsemmija fl-att ta’ akkuża Kroat. Għaldaqstant, din il-qorti tirrileva li din l-investigazzjoni kienet tikkonċerna parzjalment fatti li huma s-suġġett tal-att ta’ akkuża Kroat, li huwa spjegat mill-fatt li l-għoti tal-kreditu inkwistjoni fl-Awstrija ppreċeda l-fatti mwettqa fil-Kroazja. Fil-fatt, fin-nuqqas ta’ kisba ta’ dan il-kreditu, ix-xiri fil-Kroazja tal-proprjetajiet immobbli u tal-ishma inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma kienx ikun possibbli.
78
Issa, id-domanda magħmula hija bbażata fuq il-premessa li l-fatti msemmija fl-att ta’ akkuża Kroat huma l-istess bħal dawk li kienu s-suġġett tas-sentenza finali Awstrijaka, sa fejn hemm lok ukoll li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-motivi tal-atti proċedurali mwettqa fl-Awstrija.
79
F’dan ir-rigward, hija l-qorti tar-rinviju, li hija l-unika li għandha ġurisdizzjoni f’dan ir-rigward, li għandha tiddetermina jekk il-fatti li huma s-suġġett tal-att ta’ akkuża Kroat humiex l-istess bħal dawk li ġew definittivament deċiżi fl-Awstrija. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tipprovdi lill-imsemmija qorti elementi ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-identiċità ta’ dawn il-fatti (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-23 ta’ Marzu 2023, Generalstaatsanwaltschaft Bamberg (Eċċezzjoni għall-prinċipju ta’ ne bis in idem), C‑365/21, EU:C:2023:236, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata).
80
F’dan ir-rigward, minn naħa, mill-punt 58 tas-sentenza preżenti jirriżulta li l-qorti tar-rinviju hija obbligata tieħu inkunsiderazzjoni, fil-kuntest tal-eżami tal-kundizzjoni “idem”, mhux biss il-fatti msemmija fid-dispożittiv tal-atti proċedurali kkomunikati mill-ewwel Stat Membru, iżda wkoll il-fatti msemmija fid-dispożittiv ta’ dawn l-atti kif ukoll l-informazzjoni rilevanti kollha li tikkonċerna l-fatti materjali koperti minn proċeduri kriminali preċedenti mmexxija fl-ewwel Stat Membru u magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva.
81
Min-naħa l-oħra, il-prinċipju ta’ ne bis in idem ma jistax ikopri reati eventwali li, minkejja li twettqu matul l-istess perijodu bħal dawk li kienu s-suġġett ta’ deċiżjoni definittiva mogħtija fi Stat Membru ieħor, jikkonċernaw fatti materjali differenti minn dawk li kienu s-suġġett tal-imsemmija deċiżjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑28 ta’ Ottubru 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Estradizzjoni u ne bis in idem), C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, punt 135 u l-ġurisprudenza ċċitata).
82
F’dan ir-rigward, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, abbażi ta’ evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha, jekk is-sentenza finali Awstrijaka u l-eventwali deċiżjoni definittiva tal-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt li jagħlaq l-investigazzjoni dwar il-“Kawża Skiper” kinux jirrigwardaw, minn naħa, fatti li jikkostitwixxu dannu patrimonjali li GR u HS allegatament ikkawżaw lil Skiper Hoteli minħabba l-akkwist ta’ artijiet bi prezzijiet ogħla u, min-naħa l-oħra, fuq l-istess perijodu ta’ reat bħal dak kopert mill-att ta’ akkuża Kroat.
83
Fil-każ li, fi tmiem din l-evalwazzjoni, dan ma jkunx il-każ, din il-qorti jkollha tikkonstata li l-proċedura li biha hija adita ma tirrigwardax l-istess azzjonijiet bħal dawk li taw lok għas-sentenza finali Awstrijaka u għall-eventwali deċiżjoni definittiva tal-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt, b’tali mod li l-prinċipju ta’ ne bis in idem, fis-sens tal-Artikolu 54 tal-KIFS, moqri fid-dawl tal-Artikolu 50 tal-Karta, ma jipprekludix proċeduri ġodda.
84
Għall kuntrarju, jekk il-qorti tar-rinviju tqis li s-sentenza finali Awstrijaka u l-eventwali deċiżjoni definittiva tal-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ Klagenfurt ikkonstataw u ssanzjonaw jew illiberaw lil GR u HS għal fatti identiċi għal dawk li huma s-suġġett tal-proċedura kriminali Kroata, din il-qorti għandha tikkonstata li l-proċedura li hija adita biha tirrigwarda l-istess azzjonijiet bħal dawk li wasslu għal din is-sentenza finali u għal din l-eventwali deċiżjoni definittiva. Tali kumulu ta’ proċeduri u, jekk ikun il-każ, ta’ sanzjonijiet imur kontra l-prinċipju ta’ ne bis in idem, fis-sens tal-Artikolu 54 tal-KIFS, moqri fid-dawl tal-Artikolu 50 tal-Karta.
85
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 54 tal-KIFS, moqri fid-dawl tal-Artikolu 50 tal-Karta, għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-osservanza tal-prinċipju ta’ ne bis in idem, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss l-azzjonijiet imsemmija fid-dispożittiv tal-att ta’ akkuża stabbilit mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru ieħor kif ukoll fid-dispożittiv tas-sentenza finali mogħtija f’dak l-Istat Membru, iżda wkoll l-azzjonijiet imsemmija fil-motivi ta’ din is-sentenza u dawk li dwarhom tkun saret il-proċedura ta’ investigazzjoni iżda li ma jkunux ġew riprodotti fl-att tal-akkuża kif ukoll l-informazzjoni rilevanti kollha li tikkonċerna l-fatti materjali kkonċernati minn proċedura kriminali preċedenti mibdija f’dan l-Istat Membru ieħor u magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva.
Fuq l-ispejjeż
86
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 54 tal-Konvenzjoni li timplimenta l-Ftehim ta’ Schengen tal‑14 ta’ Ġunju 1985 bejn il-Gvernijiet ta’ l-Istati ta’ l-Unjoni Ekonomika tal-Benelux, ir-Repubblika Federali tal Ġermanja u r-Repubblika Franċiża dwar it-tneħħija bil-mod ta’ kontrolli fil-fruntieri komuni tagħhom, iffirmata f’Schengen fid‑19 ta’ Ġunju 1990 u li daħlet fis-seħħ fis‑26 ta’ Marzu 1995, moqri fid-dawl tal-Artikolu 50 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-osservanza tal-prinċipju ta’ ne bis in idem, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss l-azzjonijiet imsemmija fid-dispożittiv tal-att ta’ akkuża stabbilit mill-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru ieħor kif ukoll fid-dispożittiv tas-sentenza finali mogħtija f’dak l-Istat Membru, iżda wkoll l-azzjonijiet imsemmija fil-motivi ta’ din is-sentenza u dawk li dwarhom tkun saret il-proċedura ta’ investigazzjoni iżda li ma jkunux ġew riprodotti fl-att tal-akkuża kif ukoll l-informazzjoni rilevanti kollha li tikkonċerna l-fatti materjali kkonċernati minn proċedura kriminali preċedenti mibdija f’dan l-Istat Membru ieħor u magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Kroat.