62011CC0578
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SHARPSTON
ippreżentati fis-27 ta’ Marzu 2014 (
1
)
Kawża C‑578/11 P
Deltafina SpA
vs
Il‑Kummissjoni Ewropea
“Appell — Kompetizzjoni — Immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell — Obbligu tal-impriża li tikkoopera skont Avviż ta’ Klemenza — Irregolarità proċedurali — Deċiżjoni bbażata fuq provi ta’ xhieda mogħtija b’kontravenzjoni għar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali — Ksur tad-drittijiet tad-difiża — Ksur tad-dritt fundamentali għal smigħ xieraq fi żmien raġonevoli mill-Qorti Ġenerali”
1.
Permezz ta’ dan l-appell, Deltafina SpA (iktar ’il quddiem “Deltafina”) tikkontesta sentenza tal-Qorti Ġenerali (
2
) li tikkonferma d-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar infrazzjoni tar-regoli ta’ kompetizzjoni li jikkonċernaw kartell fis-suq Taljan għax-xiri u l-ewwel ipproċessar tat-tabakk mhux maħdum (
3
). Matul l-istadju amministrattiv tal-proċedura u fi ħdan il-kuntest ta’ skema ta’ klemenza (
4
) li kien japplika f’dak iż-żmien, il-Kummissjoni kienet tat lil Deltafina immunità kundizzjonata mill-multi billi kkooperat fl-investigazzjoni tagħha. Madankollu, sussegwentement il-Kummissjoni rtirat dik l-immunità fid-deċiżjoni kkontestata. L-argumenti prinċipali mressqa minn Deltafina f’dawn il-proċeduri jikkonċernaw id-definizzjoni tal-obbligu ta’ impriża li tikkoopera fuq skema ta’ klemenza, u jekk il-proċeduri fl-ewwel istanza wasslux għal irregolaritajiet li jiksru d-drittijiet ta’ difiża ta’ Deltafina u l-ilment li l-Qorti Ġenerali naqset milli tagħti deċiżjoni fi żmien raġonevoli.
L-isfond legali
Il-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem
2.
L-Artikolu 6(1) KEDB jipprovdi li kulħadd huwa intitolat għal smigħ imparzjali u pubbliku fi żmien raġonevoli minn tribunal indipendenti u imparzjali.
Drittijiet fundamentali
3.
L-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (
5
) jiggarantixxi li kull persuna għandha dritt li dak kollu li jirrigwardaha jiġi trattat b’mod imparzjali u ġust u fi żmien raġonevoli mill-istituzzjonijiet, il-korpi u l-organi tal-Unjoni.
4.
L-Artikolu 47 tal-Karta għandu t-titolu “Id-dritt għal rimedju effettiv u għal proċess imparzjali”. Fost l-oħrajn jipprovdi: “Kull persuna għandha d-dritt għal smigħ ġust u pubbliku fi żmien raġjonevoli minn qorti indipendenti u imparzjali, stabbilita minn qabel bil-liġi. […]” L-Artikolu 48 tal-Karta jiggarantixxi l-preżunzjoni ta’ innoċenza u d-drittijiet tad-difiża (
6
).
5.
Fil-Karta jingħad li d-dispożizzjonijiet tagħha huma intiżi għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Unjoni fir-rispett tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà u għall-Istati Membri wkoll biss meta jkunu qed jimplementaw il-liġi tal-Unjoni. Huma għandhom għaldaqstant jirrispettaw id-drittijiet, josservaw il-prinċipji u jippromwovu l-applikazzjoni tagħhom skont il-kompetenzi rispettivi tagħhom u fir-rispett tal-limiti tal-kompetenzi tal-Unjoni kif mogħtija lilha fit-Trattati (
7
).
6.
Meta drittijiet iggarantiti mill-Karta jikkorrispondu għad-drittijiet stabbiliti mill-KEDB, l-interpretazzjoni tagħhom għandha tkun l-istess. Madankollu, hekk kif irrilevat il-Kummissjoni, ir-Regolament Nru 3665/87 ma jipprovdix dispożizzjoni partikolari f’dak li jikkonċerna sitwazzjoni, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, fejn l-esportatur ta prova li l-prodotti ġew esportati barra mit-territorju doganali tal-Komunità, iżda ma stabbilixxiex li dawk kienu ġew rilaxxati għall-konsum fil-pajjiż terz jew f’wieħed mill-pajjiżi terzi li għalihom rifużjoni hija prevista (
8
).
It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea
7.
L-Artikolu 101 TFUE (ex Artikolu 81 KE) jipprojbixxi lill-impriżi milli jipparteċipaw f’akkordji, deċiżjonijiet u prattiċi miftiehma li jistgħu jwasslu għall-prevenzjoni, restrizzjoni jew distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq intern.
Multi fid-dritt tal-kompetizzjoni
Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003
8.
Skont l-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 1/2003 (
9
), il-Kummissjoni tista’ tadotta deċiżjoni li timponi multi fuq impriżi li, inter alia, jiksru l-Artikolu 101 TFUE (
10
) b’mod intenzjonali jew b’negliġenza. Fl-iffissar tal-ammont tal-multa, trid tiġi kkunsidrata kemm il-gravità kif ukoll it-tul tal-ksur (
11
). Fl-iffissar tal-multi, għandhom jiġu rikonoxxuti d-drittijiet fundamentali u l-prinċipji tal-Karta; u r-Regolament Nru 1/2003 għandu jiġi interpretat u applikat b’mod li jirrispetta dawk il-prinċipji (
12
).
9.
L-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003 jipprovdi: “Il-Qorti tal-Ġustizzja ħa jkollha ġurisdizzjoni bla limitu għar-reviżjoni tad-deċiżjonijiet fejn il-Kummissjoni waħħlet multa jew perjodu ta’ pagamenti tal-pieni. Hi tista’ tħassar, tnaqqas jew jżid il-multa jew il-perjodu ta’ pagamenti tal-pieni imposti.” (
13
)
Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti
10.
Fiż-żmien inkwistjoni kienu japplikaw ukoll il-Linji Gwida tal-Kummissjoni tal-1998 (
14
). Skont il-preambolu, l-ammont bażiku tal-multa kien determinat billi jingħaddu flimkien is-somom stabbiliti għall-gravità u t-tul tal-ksur. Dak l-ammont jista’ jiġi mnaqqas fejn ikun hemm ċirkustanzi li jiskużaw il-gravità (attenwati) bħal kooperazzjoni effettiva min-naħa ta’ impriża fil-proċeduri ’l barra mill-iskop tal-Avviż ta’ Klemenza (
15
). Il-Linji Gwida tal-1998 jirrikonoxxu wkoll li f’ċerti ċirkustanzi, impriża tista’ tkun eliġibbli għal immunità mill-multi (
16
).
L-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell
11.
L-introduzzjoni għall-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-immunità f’każijiet ta’ kartell (
17
) spjegat li tikkonċerna ksur serju ta’ regoli ta’ kompetizzjoni bħal ma huwa l-iffissar tal-prezzijiet, introduzzjoni ta’ kwoti ta’ produzzjoni jew bejgħ u tqassim tas-suq magħmul minn kartelli. Il-Kummissjoni nnotat li ċerti impriżi involuti f’dawn it-tip ta’ prattiċi illegali huma lesti li jtemmu l-parteċipazzjoni tagħhom u jinformawha bl-eżistenza ta’ ftehim bħal dan, imma kienu ddisswaduti milli jagħmlu dan minħabba l-multi għoljin li huma potenzjalment esposti għalihom. Il-Kummissjoni kkunsidrat li huwa fl-interess Komunitarju (dak iż-żmien) li jingħata trattament favorevoli lill-impriżi li jikkooperaw magħha. Kontribuzzjoni deċiżiva għall-ftuħ ta’ investigazzjoni jew għat-tisjib ta’ xi ksur tista’ tiġġustifika l-għoti ta’ immunità minn kull multa lill-impriża msemmija, bil-kundizzjoni li jiġu aderiti ċerti kondizzjonijiet addizzjonali. Barra minn hekk, kooperazzjoni minn impriża waħda jew iktar tista’ twassal lill-Kummissjoni sabiex tnaqqas kwalunkwe multa imposta. Kull tnaqqis għandu jirrifletti l-kontribuzzjoni effettiva tal-impriża, fis-sens ta’ kwalità u ta’ żmien, għad-determinazzjoni tal-ksur tal-liġi mill-Kummissjoni. It-tnaqqis kien limitat għal dawk l-impriżi li pprovdew lill-Kummissjoni provi li jżidu valur sinjifikattiv għal dawk li diġa' huma fil-pussess tal-Kummissjoni (
18
).
12.
Is-Sezzjoni A tal-Avviż ta’ Klemenza 2002 kienet intitolata “Immunità minn multi”. Punt 8 pprovda li l-Kummissjoni kienet tagħti lil impriża immunità minn kwalunkwe multa li kieku kienet tiġi imposta fuqha jekk, fir-rigward ta’ allegat kartell li jaffettwa lill-Komunità, dik l-impriża tkun l-ewwel li tissottometti provi li fl-opinjoni tal-Kummissjoni: (a) ippermettewlha tadotta deċiżjoni li tordna spezzjonijiet; jew (b) tista’ tippermettilha li ssib ksur tal-Artikolu 81 KE. Taħt is-Sezzjoni B, impriżi li ma kinux jilħqu l-kundizzjonijiet għall-ksib tal-immunità setgħu madankollu jkunu eliġibbli għal tnaqqis ta’ kwalunkwe multa li kieku kienet tiġi imposta. (
19
).
13.
B’żieda ma’ dawk ir-rekwiżiti, kellhom jintlaħqu l-kundizzjonijiet kumulattivi segwenti fil-punt 11 tal-avviż sabiex impriża tikkwalifika għal immunità minn multa:
“(a)
l-impriża tikkoopera bis-sħiħ, fuq bażi kontinwa u bi prontezza matul il-proċedura amministrattiva tal-Kummissjoni u tipprovdi lill-Kummissjoni kull prova li taqa’ fil-pussess tagħha jew hija disponibbli għaliha li tirrelata mal-ksur issuspettat. B’mod partikolari, din tibqa’ fid-dispożizzjoni tal-Kummissjoni biex twieġeb malajr għal kull talba li tista’ tikkontribwixxi għad-determinazzjoni tal-fatti kkonċernati;
(b)
l-impriża ttemm l-involviment tagħha fil-ksur tal-liġi ssuspettat mhux aktar tard miż-żmien li fih tressaq il-provi taħt il-punt 8(a) jew 8(b), kif xieraq;
(ċ)
l-impriża ma ħadietx passi biex iġġiegħel impriżi oħra biex jipparteċipaw fil-ksur tal-liġi.”
14.
Il-proċedura sabiex tapplika għal immunità minn multi kienet spjegata fil-punti 12 sa 19. Jekk fl-aħħar tal-proċedura amministrattiva, l-impriża tkun issodisfat il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-punt 11, il-Kummissjoni setgħet tagħtiha immunità minn multi fid-deċiżjoni finali tagħha. Jekk ma tiġix issodisfatta l-anqas waħda mill-kundizzjonijiet stabbiliti fis-Sezzjonijiet A jew B, bħal ma l-każ jista’ jkun, fl-ebda stadju tal-proċedura amministrattiva, jista’ jirriżulta fit-telf ta’ kull trattament favorevoli (
20
).
Id-deċiżjoni kkontestata u l-isfond tagħha
Il-kartell
15.
Il-paragrafi 2 sa 20 tas-sentenza appellata jistabbilixxu spjegazzjoni sħiħa tal-isfond tad-deċiżjoni kkontestata.
16.
Fil-qosor, is-sekwenza tal-każ kienet is-segwenti. Fit-3, 4 u 5 ta’ Ottubru 2001 il-Kummissjoni għamlet spezzjonijiet fil-kwartieri ġenerali tal-Fédération européenne des transformateurs de tabac (il-“Fédération”) u l-Maison des métiers du tabac fi Brussell (il-Belġju). Fl-istess jum, bil-faks, il-Fédération informat lill-membri kollha tagħha b’dawn l-ispezzjonijiet, inkluż lill-Associazione professionale trasformatori tabacchi italiani (l-Assoċjazzjoni Professjonali tal-Produtturi tat-Tabakk mhux maħdum Taljani: “APTI”). F’dawk il-jiem, il-Kummissjoni għamlet ukoll spezzjonijiet fil-kwartieri ġenerali tat-tliet proċessuri prinċipali Spanjoli tat-tabakk mhux maħdum kif ukoll taż-żewġ assoċjazzjonijiet Spanjoli ta’ proċessuri u produtturi tat-tabakk.
17.
Fid-19 ta’ Frar 2002, Deltafina, proċessur Taljan tat-tabakk mhux maħdum (u membru tal-APTI) issottomettiet lill-Kummissjoni talba għal immunità mill-multi skont l-Avviż ta’ Klemenza 2002 u, sussidjarjament, talba għal tnaqqis tal-ammont tal-multa skont Sezzjoni B ta’ dak l-Avviż. It-talba għal immunità kienet tikkonċerna kartell preżunt bejn il-proċessuri tat-tabakk mhux maħdum fis-suq Taljan. Fis-6 ta’ Marzu 2002, il-Kummissjoni informat lil Deltafina li t-talba tagħha kienet tissodisfa l-kundizzjonijiet stipulati fil-punt 8(b) tal-Avviż tal-Klemenza 2002 u li hija kienet ser tagħti lil Deltafina, fl-aħħar tal-proċedura amministrattiva, immunità mill-multi għal kull ksur ikkonstatat wara l-inkjesta li ssir mill-Kummissjoni b’rabta mal-provi prodotti, bil-kundizzjoni li Deltafina tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha stipulati fil-punt 11 ta’ dak l-avviż. Fl-14 ta’ Marzu 2002, saret laqgħa bejn id-dipartimenti tal-Kummissjoni u r-rappreżentanti ta’ Deltafina u ta’ Universal Corporation (
21
) sabiex jiddiskutu l-modalitajiet tal-kooperazzjoni ta’ Deltafina mal-Kummissjoni (il-“laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002”). F’din il-laqgħa, ġiet diskussa fost l-oħrajn in-natura kunfidenzjali tat-talba għal immunità ta’ Deltafina. Fid-19, fil-21, fil-25 u fis-26 ta’ Marzu 2002, Deltafina pprovdiet informazzjoni supplimentari lill-Kummissjoni. Fit-22 ta’ Marzu 2002, saret konversazzjoni telefonika bejn ir-rappreżentanti ta’ Deltafina u l-uffiċjal tal-Kummissjoni inkarigat mill-fajl, li matulha ġew diskussi diversi kwistjonijiet li jirrigwardaw il-kooperazzjoni ta’ Deltafina mal-Kummissjoni.
18.
Fit-2 ta’ April 2002, il-konsulent legali estern ta’ Universal informa lill-konsulenti legali esterni ta’ Standard Commercial Corp. u ta’ Dimon Inc., kumpanniji parent rispettivament ta’ Transcatab SpA (“Transcatab”) u ta’ Dimon Italia Srl (“Dimon Italia”), żewġ kumpanniji Taljani involuti fl-ewwel ipproċessar tat-tabakk mhux maħdum, li Deltafina kienet ippreżentat talba għal immunità lill-Kummissjoni fir-rigward tal-kartelli bejn il-proċessuri fis-suq tat-tabakk fl-Italja. Fl-għodwa tal-4 ta’ April 2002, saret laqgħa fl-uffiċċji ta’ APTI (il-“laqgħa APTI”). F’dik il-laqgħa, il-President ta’ Deltafina informa lil dawk preżenti li Deltafina kienet bdiet tikkoopera mal-Kummissjoni skont l-Avviż ta’ Klemenza 2002. Dakinhar wara nofsinhar, l-4 ta’ April 2002, Dimon Italia u Transcatab, li r-rappreżentanti tagħhom kienu preżenti għal-laqgħa APTI, issottomettew ukoll talbiet għal trattament favorevoli skont l-Avviż ta’ Klemenza 2002.
19.
Il-Kummissjoni ppreżentat id-dikjarazzjoni ta’ oġġezzjonijiet tagħha fil-25 ta’ Frar 2004. Fis-seduta orali quddiem l-Uffiċjal tas-Smigħ tat-22 ta’ Ġunju 2004, li fiha pparteċipat Deltafina, rappreżentant ta’ Dimon Italia ġibed l-attenzjoni tal-Kummissjoni għal żewġ dokumenti fil-fajl li jagħtu sommarju tal-istqarrija mogħtija mill-President ta’ Deltafina fil-laqgħa APTI. Fil-21 ta’ Diċembru 2004, il-Kummissjoni adottat addendum għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tagħha, li permezz tiegħu hija informat lil Deltafina u lill-impriżi l-oħrajn ikkonċernati bl-intenzjoni tagħha li ma tagħtihiex l-immunità mill-multi abbażi li kisret l-obbligu ta’ kooperazzjoni previst fil-punt 11(a) tal-Avviż tal-Klemenza 2002.
Id-deċiżjoni kkontestata u d-determinazzjoni tal-multa
20.
Fl-20 ta’ Ottubru 2005, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata. L-Artikolu 1 ta’ dik id-deċiżjoni jipprovdi li Deltafina u Universal kisru l-Artikolu 81(1) KE matul il-perijodi (
22
) indikati permezz ta’ ftehim u/jew prattiċi miftiehma fis-settur tat-tabakk mhux maħdum Taljan. Skont l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata Deltafina u Universal kienu mmultati EUR 30 000 000 in solidum.
21.
Ittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi rilevanti kollha sabiex jiġi ddeterminat l-ammont bażiku tal-multa skont l-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003. Għalhekk, il-Kummissjoni b’mod partikolari eżaminat: (i) il-gravità tal-ksur; (ii) in-natura serja ħafna tal-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni; (iii) is-sehem tas-suq speċifiku ta’ kull impriża (Deltafina kienet l-ikbar xerrejja ta’ tabakk mhux maħdum fis-suq ikkonċernat); (iv) il-fatt li Deltafina kienet tappartjeni għal grupp multinazzjonali li jirrappreżenta l-ikbar kummerċjanti tat-tabakk fid-dinja (ġie applikat multiplu ta’ 1.5 għall-ammont inizjali tal-multa sabiex jinħoloq effett deterrent); u (v) it-tul tal-ksur (dak l-ammont kien imbagħad miżjud b’60%).
22.
Sussegwentement, bħala ċirkustanza attenwanti favur Deltafina, il-Kummissjoni kkunsidrat il-kooperazzjoni effettiva tagħha fil-proċeduri ’l barra mill-iskop tal-Avviż ta’ Klemenza 2002. L-ammont bażiku tal-multa ġie mnaqqas għal żewġ raġunijiet. Deltafina kienet l-ewwel impriża li titlob l-applikazzjoni tal-Avviż ta’ Klemenza 2002 u l-ewwel li ingħatat immunità kundizzjonata mill-Kummissjoni; u, Deltafina tat kontribuzzjoni sostanzjali fl-investigazzjoni tal-Kummissjoni sa mill-bidu u kompliet tagħmel dan matul il-proċedura kollha, bl-eċċezzjoni tal-fatti li ġġustifikaw l-irtirar tal-immunità finali.
23.
L-immunità mill-multi ġiet irtirata peress illi l-Kummissjoni kkunsidrat li Deltafina kienet naqset li tissodisfa l-kundizzjonijiet fil-punt 11(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002. Għalkemm Deltafina kienet konxja li l-Kummissjoni kellha l-ħsieb li twettaq investigazzjonijiet fuq il-post bejn it-18 u l-20 ta’ April 2002, il-President ta’ Deltafina volontarjament informa liż-żewġ kompetituri prinċipali tagħha bit-talba għall-immunità tagħha fl-4 ta’ April 2002, qabel saru dawk l-investigazzjonijiet. L-aġir ta’ Deltafina kien perfettament kapaċi li jippreġudika r-riżultat tal-ispezzjonijiet tal-Kummissjoni u Deltafina kienet taf jew tal-inqas kellha tkun taf li dak kien il-każ, b’mod partikolari peress illi kienet ġiet speċifikament informata mill-Kummissjoni bl-ispezzjonijiet sussegwenti u kienet mitluba taħbi t-talba għal immunità tagħha, sabiex ma tippreġudikax ir-riżultat tal-ispezzjonijiet. F’dan ir-rigward, la d-diskussjonijiet fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 u lanqas l-aġir sussegwenti tal-Kummissjoni ma indikaw li kienet aċċettat li Deltafina tiżvela b’mod inevitabbli lill-kompetituri tagħha t-talba tagħha għall-applikazzjoni tal-Avviż ta’ Klemenza 2002.
24.
Il-Kummissjoni rrikonoxxiet kemm id-diffikultajiet prattiċi li Deltafina kienet tiffaċċja billi taħbi t-talba għal immunità tagħha, u l-fatt li, jekk Deltafina kienet tkun obbligata li tiżvela dik it-talba lill-kompetituri tagħha, aktarx kien ikun improbabbli ħafna li dawk l-ispezzjonijiet sussegwenti kienu jagħtu riżultati. Madankollu, l-iżvelar tat-talba għal immunità tagħha waqt il-laqgħa APTI kienet volontarja u spontanja. Il-fatt li Deltafina qatt ma informat lill-Kummissjoni b’dan l-iżvelar kien indika li hija ma kinitx qed tistenna li l-Kummissjoni se tapprova l-aġir tagħha. Barra minn hekk, Universal ukoll naqset li tinforma fl-immedjat lill-Kummissjoni bl-iżvelar magħmul mill-konsulent estern tagħha fit-2 ta’ April 2002.
Il-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
25.
Fl-ewwel istanza, Deltafina talbet lill-Qorti Ġenerali:
—
tannulla l-multa imposta fuqha mill-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata;
—
sussidjarjament, tnaqqas l-ammont ta’ dik il-multa;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
26.
Deltafina invokat seba’ motivi. Permezz tal-ewwel tliet motivi prinċipali tagħha għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, Deltafina allegat li l-Kummissjoni kienet wettqet tliet żbalji manifesti: (i) billi rtirat l-immunità mill-multi bbażata fuq premess fattwalment żbaljata; (ii) billi kkunsidrat illi Deltafina kienet kisret l-obbligi li tikkoopera fil-punt 11(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002; u (iii) billi tqis li l-iżvelar min-naħa ta’ Deltafina tat-talba għall-immunità tagħha kienet ippreġudikat l-investigazzjoni. Permezz tar-raba’ motiv tagħha, Deltafina allegat ksur tal-prinċipji tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, ta’ amministrazzjoni ġusta u ta’ proporzjonalità. Deltafina invokat tliet motivi sussidjarji billi talbet tnaqqis fl-ammont tal-multa. Il-ħames motiv jallega ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità minħabba n-natura eċċessiva tal-ammont bażiku tal-multa. Is-sitt motiv jallega żball inkwantu l-Kummissjoni qieset lil Universal bħala responsabbli konġuntament għall-aġir ta’ Deltafina u għalhekk imponiet multa eċċessiva fuq din tal-aħħar. Is-seba’ motiv jallega evalwazzjoni żbaljata taċ-ċirkustanzi attenwanti. Sussegwentement Deltafina rtirat is-sitt motiv.
27.
Fis-smigħ quddiem il-Qorti Ġenerali, Deltafina ppruvat tallega għall-ewwel darba li l-Kummissjoni kienet kisret il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament inkwantu kienet naqqset kemm il-multa ta’ Deltafina kif ukoll dik ta’ Dimon Italia b’50 %. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet illi dan il-motiv huwa inammissibbli skont l-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha.
28.
Permezz ta’ sentenza mogħtija fid-9 ta’ Settembru 2011, il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-talba fl-intier tagħha u kkundannat lil Deltafina għall-ispejjeż tal-proċeduri.
L-appell u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
29.
Deltafina tressaq erba’ aggravji li jistgħu jiġu sunti kif ġej. L-ewwel, il-Qorti Ġenerali żbaljat billi naqset li tiddeċiedi dwar il-kwistjoni jekk, fid-dawl tar-“regoli bażiċi” (
23
) stabbiliti fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002, il-Kummissjoni kienet intitolata li ssib li Deltafina kisret l-obbligi tagħha li tikkoopera, billi żvelat li hija kienet applikat għal immunità fil-laqgħa APTI. Billi għamlet hekk, il-Qorti Ġenerali daħlet fiż-żarbun tal-partijiet peress illi ddefinixxiet ex post il-kundizzjonijiet li jirregolaw id-dmir ta’ Deltafina li tikkoopera u għalhekk kisret id-drittijiet ta’ difiża ta’ Deltafina.
30.
It-tieni, il-Qorti Ġenerali naqset milli tagħmel stħarriġ adegwat u korrett u injorat regoli fundamentali fil-ġbir tal-provi, billi semgħet prova li segwiet proċedura allegatament informali u allura difettuża, minn żewġ parteċipanti fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 dwar is-suġġett tar-regoli bażiċi, mingħajr ma kkunsidrat il-garanziji pprovduti fir-Regoli tal-Proċedura tagħha stess.
31.
It-tielet, il-Qorti Ġenerali naqset milli tiddeċiedi fi żmien raġonevoli. Il-proċeduri quddiemha kienu eċċessivament fit-tul, peress illi damu 5 snin u 8 xhur, u iktar minn 43 xahar għadda bejn it-tmiem tal-proċedura bil-miktub u d-deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura orali.
32.
Ir-raba’, il-Qorti Ġenerali illegalment naqset milli tiddeċiedi, abbażi tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, dwar l-argument ta’ Deltafina mressaq għall-ewwel darba fis-seduta, li l-multa imposta mill-Kummissjoni kienet sproporzjonata u diskriminatorja, peress illi l-Kummissjoni applikat l-istess livell ta’ tnaqqis fil-multa ta’ Deltafina bħal dak ta’ Dimon Italia, minkejja d-differenza sostanzjali fil-kontribuzzjonijiet rispettivi tagħhom lejn l-investigazzjoni tal-Kummissjoni li wasslet għal sejba ta’ ksur.
33.
Il-proċeduri quddiem din il-Qorti tal-Ġustizzja ġew sospiżi wara s-seduta tat-13 ta’ Novembru 2012, sakemm tingħata deċiżjoni mill-Awla Manja fil-kawżi Gascogne Sack Deutschland vs Il‑Kummissjoni (
24
), Kendrion vs Il‑Kummissjoni (
25
) u Groupe Gascogne vs Il‑Kummissjoni (
26
). F’dawk il-każijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja evalwat mill-ġdid il-ġurisprudenza tagħha li tikkonċerna lmenti mressqa fil-kuntest ta’ appell li l-Qorti Ġenerali kienet naqset milli tiddeċiedi fi żmien raġonevoli. Is-sentenzi f’dawn il-kawżi ingħataw fis-26 ta’ Novembru 2013. Dawn il-konklużjonijiet kienu għalhekk imħollija sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni dawk is-sentenzi.
It-tielet aggravju: nuqqas ta
’ osservanza ta
’ żmien raġonevoli għall-għoti ta
’ deċiżjoni
34.
Huwa xieraq li primarjament nitratta t-tielet aggravju ta’ Deltafina, peress illi huwa kompletament distint mill-merti mressqa fl-ewwel, it-tieni u r-raba’ aggravju.
Sommarju tas-sottomissjonijiet
35.
Deltafina ssostni li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikoli 42 u 47 tal-Karta billi naqset li tiddeċiedi fi żmien raġonevoli. Għaldaqstant, Deltafina titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tannulla s-sentenza appellata, jew sussidjarjament, tnaqqas b’mod sostanzjali l-ammont tal-multa tagħha.
36.
Imkejjel fuq it-tul tal-proċeduri f’Baustahlgewebe vs Il‑Kummissjoni (
27
) li huwa każ iktar kumpless, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja qalet illi ħames snin u sitt xhur, kien żmien eċċessiv (għaddew 32 xahar mit-tmiem tal-proċeduri bil-miktub għall-ftuħ tal-proċeduri orali), huwa ċar illi l-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali f’dan il-każ kienet eċċessivament twila. Hawnhekk, il-proċedura damet ħames snin u tmien xhur; u għaddew 43 xahar bejn it-tmien tal-proċedura bil-miktub u d-deċiżjoni li tinfetaħ il-fażi orali. Deltafina ma kkontribwixxietx għad-dewmien ta’ dawk il-proċeduri. Għalkemm huwa minnu li l-iskadenza għall-preżentazzjoni ta’ risposta kienet sospiża mis-6 ta’ Lulju 2006 sas-16 ta’ Ottubru 2006 wara li Deltafina talbet lill-Qorti Ġenerali sabiex tordna lill-Kummissjoni tipproduċi dokument, Deltafina ppreżentat ir-risposta tagħha fi ħdan iż-żmien stipulat. Il-każ għandu importanza sinjifikattiv għal Deltafina għal żewġ raġunijiet. L-ewwel, il-multa imposta hija kunsiderevoli. It-tieni, tikkonċerna kwistjoni ta’ prinċipju, jiġifieri dwar jekk impriża li tkun talbet immunità minn multi tistax b’mod leġittimu tikkonkludi ftehim mal-Kummissjoni dwar kif jista’ jiġi rrilaxxat l-obbligu li tikkoopera abbażi tal-Avviż ta’ Klemenza 2002.
37.
Il-Kummissjoni ssostni li l-aggravju ta’ Deltafina huwa infondat. L-ewwel nett, il-Kummissjoni tikkontesta l-kalkolu ta’ Deltafina fuq it-tul tal-proċeduri. Hija tikkalkola li l-proċeduri damu ħames snin, tliet xhur u tmient ijiem (inqas mit-tul tal-proċeduri fil-kawża Baustahlgewebe). It-talba ta’ Deltafina għal estensjoni taż-żmien sabiex tippreżenta r-risposta tagħha tawwlet il-proċedura b’erba’ xhur u tnax-il ġurnata. It-tieni nett, hija ġurisprudenza stabbilita li fl-evalwazzjoni dwar jekk kienx hemm tul eċċessiv sabiex tingħata deċiżjoni, iċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża għandhom jiġu kkunsidrati. Deltafina kienet involuta f’kartell kumpless li wassal għal serje ta’ ksur relatati fejn l-impriżi kkonċernati ressqu talbiet għal annullament tal-istess deċiżjoni tal-Kummissjoni (
28
). Dawk il-kawżi saru bi tliet lingwi differenti (bl-Ingliż, bit-Taljan u bl-Ispanjol). Barra minn hekk, fil-kawża ta’ Deltafina kien hemm ineżami kwistjonijiet kumplessi ta’ fatt u ta’ liġi. Għaldaqstant, it-tul tal-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali ma għandux jitqies bħala eċċessiv. It-tielet nett, anki jekk il-Qorti tal-Ġustizzja ssib li l-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali kienu eċċessivament twal, dik iċ-ċirkustanza ma għandhiex twassal għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.
Evalwazzjoni
38.
Primarjament, skont il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, il-fatt li jkun inqabeż żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, sa fejn jikkostitwixxi irregolarità proċedurali li tikkostitwixxi ksur ta’ dritt fundamentali, għandu jintitola lill-parti kkonċernata għal rimedju effettiv li permezz tiegħu tkun tista’ tikseb kumpens adegwat (
29
).
39.
It-tieni lok, sa fejn ma hemm xejn li jindika li t-tul eċċessiv tal-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali kellu effett fuq l-eżitu tal-kawża, in-nuqqas ta’ għoti ta’ deċiżjoni fi żmien raġonevoli ma jwassalx għall-annullament tas-sentenza appellata (
30
). Dan peress illi l-fatt li fejn in-nuqqas ta’ għoti ta’ deċiżjoni fi żmien raġonevoli ma għandu l-ebda effett fuq l-eżitu tal-kawża, l-annullament tas-sentenza appellata ma jirrimedjax il-ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva li twettaq mill-Qorti Ġenerali (
31
).
40.
Fit-tielet lok, fil-kawża ineżami, Deltafina ma pprovdietx lill-Qorti tal-Ġustizzja prova li tindika li n-nuqqas ta’ osservanza, min-naħa tal-Qorti Ġenerali, ta’ żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni seta’ kellu impatt fuq l-eżitu tal-kawża.
41.
Fir-raba’ lok, wara li rat il-ħtieġa li tiġi żgurata konformità mar-regoli ta’ kompetizzjoni tal-Unjoni Ewropea, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tippermetti lill-appellanta, għas-sempliċi raġuni li ma kienx osservat żmien raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, tikkontesta l-fondatezza jew l-ammont ta’ multa meta jkunu ġew miċħuda l-aggravji kollha tagħha mressqa kontra l-konstatazzjonijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-ammont ta’ din il-multa u tal-aġir issanzjonat minnha (
32
). Għar-raġunijiet li ser nagħti iktar ’il quddiem fil-punti 73 sa 101 (l-ewwel aggravju), 110 sa 121 (it-tieni aggravju) u 126 sa 130 (ir-raba’ aggravju), nikkonkludi li l-aggravji dwar il-mertu għandhom jiġu miċħuda.
42.
Minn dan isegwi li t-tielet aggravju invokat minn Deltafina ma jistax iwassal għall-annullament tas-sentenza appellata.
43.
Sa fejn Deltafina titlob għal tnaqqis fil-multa sabiex tieħu inkunsiderazzjoni l-konsegwenzi finanzjarji li jirriżultawlha mit-tul eċċessiv tal-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali, għandu jitfakkar, li meta għall-ewwel darba kellha quddiema sitwazzjoni simili fil-kawża Baustahlgewebe, il-Qorti tal-Ġustizzja laqgħet tali talba għal raġunijiet marbuta mal-ekonomija tal-ġudizzju u sabiex tiggarantixxi rimedju immedjat u effettiv kontra tali irregolarità proċedurali. (
33
) Min-naħa l-oħra, fis-sentenza Der Grüne Punkt — Duales System Deutschland vs Il‑Kummissjoni (
34
), li ġiet wara u li fiha l-Kummissjoni tikkonstata l-eżistenza ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti iżda li ma timponix multa, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li n-nuqqas ta’ osservanza, min-naħa tal-Qorti Ġenerali, li tagħti deċiżjoni fi żmien raġonevoli jista’ jagħti lok għal talba għad-danni.
44.
Deltafina ma speċifikatx jekk it-talba tagħha hijiex ibbażata fuq is-sentenza Baustahlgewebe jew jekk hijiex titlob danni; lanqas ma indikat jekk jew sa liema punt hija ġarrbet telf pekunjarju. Jirriżultali li l-appell ta’ Deltafina huwa bbażat b’mod impliċitu fuq l-approċċ tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Baustahlgewebe, iktar milli tressqet bħala talba separata għal kumpens għal telf materjali u/jew danni mhux pekunjarji. Fil-perijodu msemmi bejn is-sospensjoni u l-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat li talba għad-danni magħmula kontra l-Unjoni Ewropea fuq il-bażi tal-Artikolu 258 TFUE u tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE tikkostitwixxi, sa fejn tista’ tkopri s-sitwazzjonijiet kollha fejn ikun inqabeż żmien raġonevoli fi proċedura, rimedju effettiv u ta’ applikazzjoni ġenerali sabiex jiġi invokat u ssanzjonat tali ksur (
35
). It-talba ta’ Deltafina għandha għalhekk tiġi miċħuda sa fejn tibbaża fuq is-sentenza Baustahlgewebe. Jekk Deltafina tixtieq illi tressaq talba għad-danni, din għandha tinġieb quddiem il-Qorti Ġenerali (
36
).
45.
Fir-rigward tal-kriterju għall-assessjar dwar jekk il-Qorti Ġenerali tatx deċiżjoni fi żmien raġonevoli, dik id-domanda għandha tiġi kkunsidrata fid-dawl taċ-ċirkustanzi speċifiċi għal kull kawża, bħall-kumplessità tagħha jew tal-aġir tal-partijiet. Il-lista tal-kriterji rilevanti ma hijiex eżawrjenti u l-evalwazzjoni tan-natura raġonevoli tat-terminu ma teżiġix eżami sistematiku taċ-ċirkustanzi tal-kawża fid-dawl ta’ kull wieħed minnhom meta t-tul tal-proċedura jidher iġġustifikat fir-rigward ta’ wieħed biss (
37
). B’hekk, il-kumplessità tal-kawża jew l-aġir tar-rikorrent li joħloq dewmien jistgħu jitqiesu li jiġġustifikaw terminu li prima facie jkun jidher twil wisq (
38
).
46.
Bl-applikar ta’ dawk il-prinċipji għal din il-kwistjoni, Deltafina ppreżentat it-talba għall-annullament fid-19 ta’ Jannar 2006. Fis-26 ta’ Ġunju 2006, Deltafina talbet lill-Qorti Ġenerali tordna lill-Kummissjoni tipproduċi l-verżjoni sħiħa ta’ dokument mehmuż mar-risposta. Permezz ta’ ittra tat-22 ta’ Novembru 2006, ir-Reġistratur tal-Qorti Ġenerali informa lil Deltafina li t-talba tagħha ġiet miċħuda. Skont Deltafina, il-proċedura bil-miktub għalqet fis-26 ta’ Frar 2007. Is-smigħ sar fid-29 ta’ Settembru 2010 u s-sentenza ngħatat fid-9 ta’ Settembru 2011.
47.
It-tul globali tal-proċeduri fl-ewwel istanza kien ta’ madwar ħames snin u tmien xhur, u kien hemm perijodu ta’ madwar tlieta u erbgħin xahar bejn l-għeluq tal-proċedura bil-miktub u s-smigħ. It-tul tal-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali ma jistax jiġi ġġustifikat b’xi wieħed miċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża ta’ Deltafina. It-tul ta’ dan il-perijodu bejn il-fażi tal-proċedura bil-miktub u dik orali ma jistax jiġi spjegat bil-kumplessità tal-kawża, bl-aġir tal-partijiet jew b’elementi proċedurali partikolari. B’mod partikolari, it-talba ta’ Deltafina għal ordni li jiġi ppreżentat dokument miżmum mill-Kummissjoni ma tidher li kellha ebda impatt fuq il-perijodu ta’ inattività bejn l-għeluq tal-proċedura bil-miktub u l-ftuħ tal-fażi orali. Il-Qorti tal-Ġustizzja ma ġietx fornita b’informazzjoni li tispjega jew tiġġustifika dak il-perijodu.
48.
B’mod partikolari, fir-rigward tal-kumplessità tal-kawża, huwa ċar li filwaqt li l-motivi invokati, kienu jirrikjedu evalwazzjoni dettaljata, ma ppreżentawx diffikultajiet eċċezzjonali. Għalkemm huwa minnu li numru ta’ destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata ppreżentaw rikors għall-annullament tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali, dan il-fatt ma għamilhiex impossibbli milli tistudja bir-reqqa d-dokumenti tal-proċess u milli tipprepara l-proċedura orali f’perijodu ta’ żmien iqsar minn tliet snin u seba’ xhur. Għandu jiġi nnotat illi l-Qorti Ġenerali ma adottat l-ebda miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura matul dak il-perijodu li interrompa jew tawwal il-proċeduri.
49.
Dawn il-fatti wassluni sabiex nikkonkludi li l-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali kisret it-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta u li l-Qorti Ġenerali naqset li tagħti deċiżjoni fi żmien raġonevoli. Dan jikkostitwixxi ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni legali intiża li tagħti drittijiet lill-individwi; (
39
) u għaldaqstant, Deltafina hija fil-libertà li tintavola proċeduri separati għad-danni jekk din tixtieq li tagħmel dan.
50.
Madankollu, billi t-talba ta’ Deltafina ma tistax twassal għal annullament tas-sentenza appellata, it-tielet aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
L-ewwel u t-tieni aggravji: sommarju tat-testi rilevanti mis-sentenza appellata
51.
Il-Qorti Ġenerali bdiet billi esponiet l-approċċ tagħha fil-punti 102 sa 148 tas-sentenza appellata. Il-programm ta’ klemenza huwa intiż li jagħti trattament favorevoli lill-impriżi li jikkooperaw mal-Kummissjoni fl-investigazzjonijiet ta’ kartelli sigrieti. Il-programm b’hekk isegwi għan ta’ investigazzjoni, ta’ repressjoni u ta’ dissważjoni tal-prattiċi li jagħmlu parti mill-ksur l-iktar serju tar-regoli ta’ kompetizzjoni. Il-programm ta’ klemenza huwa bbażat fuq ftehim bejn il-Kummissjoni u l-impriżi li jiddeċiedu li jikkooperaw magħha. Skont l-Avviż ta’ Klemenza 2002, il-Kummissjoni setgħet tagħti immunità mill-multi lill-ewwel impriża li tikkoopera fl-investigazzjoni kif ukoll tnaqqas il-multi lill-impriżi li suċċessivament jikkooperaw. F’dan ir-rigward, huwa inerenti fil-loġika tal-programm ta’ klemenza li wieħed biss mill-membri ta’ kartell jista’ jibbenefika minn immunità fuq multi, peress li l-effett mixtieq huwa li jinħoloq ambjent ta’ inċertezza fi ħdan il-kartelli billi tiġi mħeġġa d-denunzja tagħhom lill-Kummissjoni. Parteċipanti fil-kartell jafu li wieħed minnhom biss jista’ jibbenefika minn immunità ta’ multa billi jiddenunzjaw lill-parteċipanti l-oħra fil-ksur, b’hekk jitpoġġew f’riskju li jirċievu multi (
40
).
52.
Mill-Avviż ta’ Klemenza 2002 isegwi li l-proċedura sabiex impriża tingħata immunità mill-multi għandha tliet stadji differenti: (i) l-impriża li titlob immunità tavviċina lill-Kummissjoni u tipprovdi prova ta’ allegat kartell li jaffettwa l-kompetizzjoni fi ħdan l-Unjoni Ewropea; (ii) il-Kummissjoni mbagħad tevalwa l-prova fid-dawl tal-kundizzjonijiet mogħtija fil-punt 8(a) jew (b), skont il-ħtieġa, tal-Avviż ta’ Klemenza 2002 u, jekk dik l-impriża tkun l-ewwel whistle-blower li tissodisfa dawn il-kundizzjonijiet, il-Kummissjoni tista’ tagħtiha, bil-miktub, immunità mill-multi kundizzjonata; (iii) fl-aħħar tal-proċedura amministrattiva, meta d-deċiżjoni finali hija adottata, il-Kummissjoni tiddeċiedi jekk tagħtix jew le l-immunità finali mill-multi. Din tista’ tingħata biss jekk l-impriża inkwistjoni tkun, matul il-proċedura amministrattiva u sakemm iż-żmien li fih tittieħed id-deċiżjoni finali, laħqet it-tliet kundizzjonijiet kumulattivi mogħtija fil-punt 11(a) sa (ċ) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002 (
41
).
53.
Fir-rigward tal-iskop tal-obbligu ta’ kooperazzjoni skont l-Avviż ta’ Klemenza 2002, il-Qorti Ġenerali stqarret li skont il-kliem stess tal-punt 11(a), b’mod partikolari mill-kwalifika, isegwi li l-impriża kkonċernata għandha tikkoopera “bis-sħiħ, fuq bażi kontinwa u bi prontezza”, li dak l-obbligu huwa ġenerali ħafna u li l-parametri ma humiex iddefiniti b’mod preċiż, u li l-iskop eżatt tal-obbligu jista’ jiġi miftiehem biss fil-kuntest ta’ programm ta’ klemenza. Il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li l-kelma “bis-sħiħ” fissret li tali kooperazzjoni kellha tkun kompleta, assoluta u bla riżervi sabiex tingħata l-immunità fi kwalunkwe deċiżjoni finali. Il-kwalifiki “fuq bażi kontinwa” u “bi prontezza” jfissru li l-kooperazzjoni min-naħa tal-impriża għandha tissodisfa żewġ kundizzjonijiet: (i) għandha tinżamm matul il-proċedura amministrattiva; u (ii) trid tkun immedjata (
42
).
54.
Il-Qorti Ġenerali spjegat li fi ħdan l-iskema ta’ klemenza, “kooperazzjoni” tfisser kooperazzjoni ġenwina u sħiħa. Minn ġurisprudenza stabbilita jingħad li tnaqqis fl-ammont tal-multa skont Avviż ta’ Klemenza 2002 jista’ jiġi ġġustifikat biss meta l-informazzjoni pprovduta u, b’mod iktar ġenerali, l-aġir tal-impriża kkonċernata jkunu kkunsidrati bħala li wrew kooperazzjoni ġenwina (
43
). Il-Qorti Ġenerali stabbilixxiet li dik il-kunsiderazzjoni tapplika a fortiori għall-kooperazzjoni meħtieġa biex jiġi ġġustifikat il-benefiċċju tal-immunità mill-multi, inkwantu din l-immunità tikkostitwixxi trattament iktar favorevoli minn sempliċi tnaqqis tal-multa (
44
).
55.
Il-Qorti Ġenerali żiedet li meta impriża tipprovdi rendikont fattwali li huwa inkomplet jew mhux preċiż, l-aġir tagħha ma jistax jitqies li jirrifletti spirtu ta’ kooperazzjoni ġenwina fi ħdan it-tifsira ta’ dik il-ġurisprudenza (
45
). B’hekk, impriża li tixtieq tibbenefika minn immunità fuq multi ma tistax tonqos li tinforma lill-Kummissjoni b’fatti rilevanti li kienet konxja tagħhom u li kienu kapaċi li jaffettwaw, anki potenzjalment, l-andament tal-proċedura amministrattiva u l-effettività tal-investigazzjoni tal-Kummissjoni. Dwar jekk kienx hemm aġir li jirrifletti l-ispirtu ġenwin ta’ kooperazzjoni jista’ jkun evalwat biss b’referenza għaċ-ċirkustanzi eżistenti fiż-żmien li sar dak l-aġir. B’hekk, konstatazzjoni ex post facto li l-kondotta li tikkostitwixxi ksur tal-obbligu ta’ kooperazzjoni ma pproduċietx effetti negattivi fuq l-investigazzjoni tal-Kummissjoni ma setgħetx tiġi invokata sabiex tiġġustifika dik il-kondotta. (
46
)
56.
F’dak l-isfond, il-Qorti Ġenerali sabet il-fatti segwenti.
57.
Fl-ewwel lok, Deltafina naqset milli tinforma lill-Kummissjoni biċ-ċirkustanzi rilevanti għall-investigazzjoni, primarjament li l-President kien żvela fil-laqgħa APTI tal-4 ta’ April 2002 li Deltafina kienet talbet immunità u li l-konsulent legali ta’ Universal kien għamel żvelar simili lill-kumpanniji parent ta’ wħud mill-kompetituri tagħha fit-2 ta’ April 2002. Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ma kinitx konxja ta’ dawk iċ-ċirkustanzi — li kienu rilevanti għall-investigazzjoni tagħha — għal iktar minn sentejn. Fit-tielet lok, mid-deċiżjoni kkontestata u mill-proċess kien ċar ukoll li matul il-kuntatti bejn Deltafina u s-servizz tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-programm ta’ klemenza u b’mod partikolari fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002, il-partijiet kienu espressament iddiskutew il-kwistjoni tas-segretezza tat-talba għall-immunità ta’ Deltafina sabiex ma jiġux avżati l-kompetituri u sabiex ma tiġix ippreġudikata l-effettività tal-ispezzjonijiet. B’mod partikolari, kien ċar li l-Kummissjoni kienet talbet espliċitament lil Deltafina żżomm sigrieta t-talba għal immunità billi kellha l-intenzjoni li tagħmel dawk l-ispezzjonijiet. B’hekk, Deltafina kienet taf li l-Kummissjoni qieset kwalunkwe żvelar tat-talba għall-immunità bħala ċirkustanza kapaċi, tal-inqas potenzjalment, li tinfluwenza t-twettiq xieraq tal-investigazzjoni. Fir-raba’ lok, Deltafina ma setgħetx issostni li hija ma kinitx taf li ż-żamma tal-kunfidenzjalità tat-talba għal immunità kienet titqies li hija element importanti għas-suċċess tal-investigazzjoni (
47
).
58.
Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, f’dawk iċ-ċirkustanzi, aġir li juri spirtu ta’ kooperazzjoni ġenwina kien jitlob li Deltafina tinforma fil-pront lill-Kummissjoni bil-fatt li t-talba għal immunità tagħha kienet ġiet żvelata (
48
).
59.
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argument ta’ Deltafina li l-Kummissjoni kienet taf li Deltafina kellha tiżvela lill-membri oħra tal-kartell fil-laqgħa APTI li saret fl-4 ta’ April 2002, li hija talbet għal immunità. Il-Qorti Ġenerali sabet li, peress li l-Kummissjoni ma kinitx taf li Deltafina kienet ser tagħmel żvelar spontanju, ma setgħetx taċċettah jew tawtorizzah minn qabel (
49
).
60.
Il-Qorti Ġenerali mbagħad ikkunsidrat l-argumenti speċifiċi magħmula minn Deltafina fejn tallega żbalji li jivvizzjaw id-deċiżjoni kkontestata, b’mod partikolari li jikkonċernaw allegat ftehim fuq “regoli bażiċi”. Il-Qorti Ġenerali ċaħdet is-sottomissjoni ta’ Deltafina li segwiet jew mid-deċiżjoni kkontestata jew mid-dokumenti fil-proċess li Deltafina kienet espliċitament u b’mod ċar informat lill-Kummissjoni qabel il-laqgħa APTI li b’mod spontanju f’dik l-okkażjoni kellha tiżvela t-talba għal immunità tagħha. B’hekk, la fil-minuti tal-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 mniżżla mis-servizz tal-Kummissjoni u lanqas min-noti meħuda minn wieħed mir-rappreżentati ta’ Universal f’dik il-laqgħa, ma għamlu referenza li Deltafina kienet espressament avżat lill-Kummissjoni li hija se tagħmel dan l-iżvelar. In-noti miktuba mir-rappreżentant ta’ Universal urew li Deltafina kienet irrestrinġiet ruħha li tenfasizza d-diffikultajiet li żżomm it-talba għal immunità tagħha sigrieta peress li, jekk il-komportament tagħha fil-laqgħa APTI imminenti kellha tvarja mill-komportament f’laqgħat preċedenti, il-kompetituri tagħha kienu aktarx jissusspettaw li kienet talbet immunità. Il-Qorti Ġenerali nnotat li b’risposta għal domanda li saret waqt is-smigħ, Deltafina stess kienet affermat fis-sustanza li hija ma kinitx espressament informat lis-servizz tal-Kummissjoni fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 li hija kienet se tiżvela b’mod spontanju t-talba għal immunità tagħha waqt il-laqgħa APTI tal-4 ta’ April 2002. L-ebda dokument fil-proċess ma indika li f’okkażjoni differenti, Deltafina kienet espressament avżat bil-quddiem lill-Kummissjoni li hija kienet se tagħmel tali dikjarazzjoni spontanja (
50
).
61.
B’mod partikolari, il-Qorti Ġenerali eżaminat in-noti separati fil-proċess magħmula mir-rappreżentanti ta’ Deltafina u mis-servizz tal-Kummissjoni dwar il-konversazzjoni telefonika tat-22 ta’ Marzu 2002 (bejn is-Sur Jacchia għan-nom ta’ Deltafina u s-Sur Van Erps mis-servizz tal-Kummissjoni). Il-Qorti Ġenerali ma aċċettatx l-argument ta’ Deltafina li matul dik il-konversazzjoni telefonika, Deltafina kienet informat lill-Kummissjoni li ser tiżvela t-talba għal immunità tagħha (
51
).
62.
Finalment, il-Qorti Ġenerali eżaminat is-sottomissjoni ta’ Deltafina li fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 kienet qablet fuq ċerti ‘regoli bażiċi’ mal-Kummissjoni. Skont Deltafina, il-partijiet prinċipali tal-allegat ftehim kienu li l-Kummissjoni kienet aċċettat li l-iżvelar ta’ Deltafina kien inevitabbli u li, bi skambju, Deltafina kienet assumiet piż itqal billi taċċetta li tipprovdi iktar provi bl-iktar mod mgħaġġel possibbli. Għaldaqstant, Deltafina rrilevat li kienet żammet mal-obbligu tagħha ta’ kooperazzjoni, sa fejn ipprovdiet l-informazzjoni supplimentari mitluba mill-Kummissjoni. Il-Qorti Ġenerali rrimarkat li anki jekk il-perspettiva ta’ Deltafina kienet korretta, din ma kellhiex twaqqa’ l-fatt li Deltafina kisret l-obbligi tagħha li tikkoopera billi sussegwentement naqset li tinforma lill-Kummissjoni bl-iżvelar tat-talba għal immunità. Għaldaqstant, il-Kummissjoni kienet ġustifikata li fid-deċiżjoni finali tagħha ma tagħtix immunità lil Deltafina.
63.
Il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li, anki jekk il-Kummissjoni, fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002, kienet qablet li huwa impossibbli għal Deltafina li taħbi t-talba tagħha għal immunità (punt li kien kontenzjuż), dak ma jaffettwax l-eżitu li, fil-qafas tal-aġir li juri spirtu ġenwin ta’ kooperazzjoni, kienet responsabbiltà ta’ Deltafina li tinforma lill-Kummissjoni b’mod immedjat bil-fatt li effettivament kien sar żvelar tat-talba għal immunità. L-istess raġunament jingħad li kieku Deltafina ġiet imġiegħla tiżvela t-talba għal immunità tagħha għal waħda mir-raġunijiet li semmiet matul il-proċedura amministrattiva — b’mod partikolari, fiċ-ċirkustanza li Deltafina kienet fil-fatt, kif sostniet, f’sitwazzjoni tant “ippressata” li, billi Deltafina kellha xewqa leġittima li ma tiksirx l-obbligi tagħha li twaqqaf il-ksur skont punt 11(b) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002, ma kellhiex għażla oħra ħlief li tiżvela t-talba għal klemenza tagħha lill-membri l-oħra tal-kartell. Billi Deltafina kienet talbet immunità, fi kwalunkwe każ kienet suġġetta għall-obbligu li tikkoopera. Dan kien jirrikjedi minnha li tinforma lill-Kummissjoni immedjatament bl-iżvelar illi għamlet. Bl-istess mod, anki jekk tassumi li ċ-ċirkustanza li serħet fuqha Deltafina ġiet stabbilita — jiġifieri li hija kienet ikkonfermat mat-“tieni l-aħjar opzjoni” allegatament miftiehma mal-Kummissjoni sabiex tattenwa l-effetti negattivi tal-iżvelar “inevitabbli” billi tissupplixxi l-informazzjoni mitluba mill-Kummissjoni — dik iċ-ċirkustanza wkoll ma kinitx tippermetti li teżenta lil Deltafina mill-obbligi tagħha li tinforma lill-Kummissjoni immedjatament bl-iżvelar tat-talba għal immunità ta’ Deltafina (
52
).
L-ewwel aggravju: żball ta
’ evalwazzjoni fil-konfront tad-dmir li tikkoopera u ksur tad-drittijiet ta
’ difiża
Sommarju tas-sottomissjonijiet
64.
Deltafina tilmenta li l-Qorti Ġenerali kisret id-drittijiet ta’ difiża tagħha meta naqset li tiddeċiedi fuq il-motiv prinċipali tagħha li segwiet mill-ftehim dwar ir-regoli bażiċi stabbiliti fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002, li Deltafina kienet eżentata mill-obbligu li taħbi t-talba għal immunità tagħha minn membri oħra tal-kartell. F’dan is-sens, Deltafina ma kisritx l-obbligu tagħha ta’ kunfidenzjalità meta żvelat il-fatt waqt il-laqgħa APTI. Minflok, il-Qorti Ġenerali ssostitwixxiet ir-regoli bażiċi tagħha għal dawk sottomessi mill-partijiet, billi introduċiet punt ġdid: li Deltafina kisret l-obbligu tagħha li tikkoopera peress illi naqset li tinforma lill-Kummissjoni li kienet żvelat it-talba għal immunità tagħha lil membri oħra tal-kartell. Minħabba f’dan, il-Qorti Ġenerali marret lil hinn mill-ġurisdizzjoni tagħha li hija restritta sabiex tevalwa d-deċiżjoni kkontestata. Il-Qorti Ġenerali ma tistax tissostitwixxi dak li hija stess tikkunsidra li Deltafina kellha tagħmel sabiex tilħaq l-obbligi tagħha li tikkoopera għar-regoli bażiċi li l-partijiet qablu fuqhom fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002. Barra minn hekk, dak il-ftehim kellu natura kuntrattwali. Is-sentenza appellata hija irrimedjabbilment inkonsistenti.
65.
Deltafina tissottometti wkoll li l-kontenut tar-regoli bażiċi joħroġ mid-dettalji li hija ftehmet mal-Kummissjoni. Il-pożizzjoni ta’ Deltafina li fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 hija kienet eżentata mid-dmir tagħha li ma tiżvelax, hija korroborata bi provi kontemporanji, inkluż il-minuti ta’ dik il-laqgħa. Dawn juru li inkambju għall-aċċettazzjoni li teżenta lil Deltafina mill-obbligu tagħha, il-Kummissjoni imponiet rekwiżiti ikbar fuq l-impriża sabiex tagħtiha l-informazzjoni meħtieġa fl-andament tal-investigazzjonijiet fil-kartell. Li kieku l-Qorti Ġenerali eżaminat il-minuti, kienet issib li l-Kummissjoni kienet qablet li kien inevitabbli li Deltafina tkun obbligata tiżvela t-talba għal immunità tagħha. Dawn il-minuti ma jurux li Deltafina kienet suġġett għal xi rekwiżit li tinforma lill-Kummissjoni jekk hija tiżvela li kienet għamlet talba għal immunità. Sussegwentement, il-Kummissjoni qatt ma talbet lir-rappreżentanti ta’ Deltafina dwar il-pożizzjoni. Tabilħaqq, il-Kummissjoni ma tidhirx li kienet interessata f’dik il-kwistjoni. Il-Kummissjoni akkużat lil Deltafina li għamlet żvelar volontarju u spontanju dwar it-talba għal immunità tagħha. Madankollu, ma hemm xejn fil-minuti tal-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 li jindika li xi żvelar kellu jkun volontarju u li jkun inevitabbli peress illi persuna terza fittxet l-informazzjoni.
66.
Deltafina ssostni li d-dmir tagħha li tikkoopera skont l-Avviż ta’ Klemenza 2002 ma huwiex l-istess bħal dak preċedentement ikkunsidrat mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Dansk Rørindustri (
53
). F’dik il-kawża, impriżi li talbu trattament favorevoli kienu suġġetti għal obbligu li jipprovdu lill-Kummissjoni b’informazzjoni sħiħa u preċiża dwar l-eżistenza ta’ ksur tar-regoli ta’ kompetizzjoni. F’ċirkustanzi bħal dawn, l-impriża kkonċernata ma setgħetx tiġi eżentata mill-obbligu li tikkoopera skont l-Avviż ta’ Klemenza applikabbli. B’kuntrast, Deltafina kienet suġġetta għal obbligu ta’ kunfidenzjalità li minnu tista’ tiġi eżentata. Dik il-pożizzjoni hija kkonfermata mill-punt 12(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2006. Fi kwalunkwe każ, Deltafina żżid li għandha tingħata kull benefiċċju tad-dubju dwar dak li ġie miftiehem bħala regoli bażiċi u l-metodu ta’ kollaborazzjoni bejnha u bejn il-Kummissjoni.
67.
Il-Kummissjoni ssostni li l-ewwel aggravju ta’ Deltafina huwa infondat. Ma qablitx li teżenta lil Deltafina mill-obbligu tagħha li taħbi t-talba għal immunità. Il-Qorti Ġenerali kkunsidrat b’mod diliġenti s-sottomissjonijiet ta’ Deltafina dwar l-allegat ftehim mal-Kummissjoni dwar l-iżvelar tat-talba għal immunità tagħha u fuq il-fatti kkonkludiet li ma kienx hemm ftehim bħal dan. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ma kisritx id-drittijiet ta’ difiża ta’ Deltafina, u lanqas ma marret lil hinn mil-limiti tal-ġurisdizzjoni tagħha meta ddeċidiet li Deltafina kisret l-obbligu tagħha li tikkoopera.
68.
Il-Kummissjoni tikkontesta l-allegazzjoni ta’ Deltafina li l-Qorti Ġenerali bbażat id-deċiżjoni tagħha fuq regola ġdida li ma kinitx tifforma parti mid-deċiżjoni kkontestata. In-nuqqas ta’ Deltafina li tinforma lill-Kummissjoni bl-iżvelar tagħha (l-allegata regola ġdida) hija msemmija fil-premessi tal-preambolu għal dik id-deċiżjoni (
54
). Huwa minnu li l-Qorti Ġenerali poġġiet enfasi ikbar fuq dik l-omissjoni partikolari milli għamlet il-Kummissjoni. Madankollu, l-istess bħall-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni tikkunsidra wkoll li għalhekk, Deltafina kisret il-punt 11(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002. Mill-ommissjoni ta’ Deltafina jsegwi li hija kompliet tagħmel parti bħala membru tal-kartell u li naqset li turi spirtu ta’ kooperazzjoni ġenwina u leali. L-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003 jipprovdi li l-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni illimitata fir-rigward tal-impożizzjoni ta’ multi. Fid-dawl ta’ dak il-provvediment, ma jistax jingħad li l-Qorti Ġenerali marret lil hinn mill-ġurisdizzjoni tagħha meta tevalwa jekk Deltafina onoratx id-dmir tagħha li tikkoopera skont l-Avviż ta’ Klemenza 2002.
69.
Il-Kummissjoni targumenta li l-Qorti Ġenerali ċaħdet is-sottomissjoni ta’ Deltafina li ma kienx possibbli għaliha li żżomm it-talba għal immunità tagħha sigrieta minn membri oħra tal-kartell, u kkunsidrat li dak l-iżvelar kien sar volontarjament. L-argument ta’ Deltafina li l-Kummissjoni naqset milli tagħmel ċar li kull żvelar tat-talba ta’ Deltafina għal immunità lil membri oħra tal-kartell ma għandux isir isir volontarjament, hija logħba lingwistika, u l-argument ta’ Deltafina huwa mingħajr mertu.
70.
Ir-regoli tal-programm ta’ klemenza huma bbażati fuq it-Trattat, leġiżlazzjoni sekondarja u l-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni. Huwa inkonċepibbli li “regoli bażiċi” differenti jistgħu jiġu ffissati minn uffiċjal tal-Kummissjoni li jkun inkarigat b’każ partikolari. Ir-rwol tal-uffiċjali huwa li jispjegaw il-kontenut tar-regoli, iżda meta jagħmlu hekk jistgħu jesprimu l-opinjonijiet tagħhom dwar il-mod kif dawn ir-regoli jistgħu jiġu applikati f’kull każ partikolari. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali kienet korretta fid-deċiżjoni li għandha teżamina l-Avviż ta’ Klemenza 2002 sabiex tidentifika l-provvedimenti li applikaw għal Deltafina. Il-Kummissjoni targumenta li hija ma setgħetx awtorizzat lil Deltafina tiżvela t-talba għal immunità tagħha lil membri oħra tal-kartell skont punt 12 tal-Avviż ta’ Klemenza 2006. Dak l-Avviż ta’ Klemenza ma kienx applikabbli ratione temporis. Fi kwalunkwe każ, l-appell huwa inammissibbli sa fejn dan jeżiġi evalwazzjoni mill-ġdid tal-fatti.
71.
Fl-aħħar nett, f’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra l-ewwel aggravju bħala ammissibbli u fondat, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tivverifika dan li ġej: (i) Deltafina kisret l-obbligi tagħha li tikkoopera skont il-punt 11(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002; (ii) l-ispezzjonijiet tal-Kummissjoni kienu f’riskju li jirrendu ruħhom ineffettivi bl-iżvelar, min-naħa ta’ Deltafina lill-membri l-oħra tal-kartell, tat-talba għal immunità tagħha; (iii) fil-kuntest tal-programm ta’ klemenza dejjem hemm riskju inerenti li membri oħra tal-kartell isiru suspettużi fuq membri sħabhom; (iv) ma kienx impossibbli għal Deltafina li żżomm sigrieta t-talba għal immunità tagħha; iżda minflok għażlet li tiżvela volontarjament, li juri li ppersistiet fl-aġir anti-kompetittiv tagħha.
Evalwazzjoni
72.
L-ewwel aggravju ta’ Deltafina huwa diviż, b’mod wiesgħa, fi tliet partijiet: (i) il-Qorti Ġenerali naqset li tiddetermina l-motiv prinċipali tagħha li l-Kummissjoni eżentat lil Deltafina mill-obbligu li taħbi t-talba għal immunità tagħha skont ir-regoli bażiċi miftiehma fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002; (ii) il-Qorti Ġenerali ssostitwixxiet ir-raġunament tagħha stess ma’ dak miġbur fid-deċiżjoni kkontestata meta ddeċidiet li Deltafina kellha tinforma lill-Kummissjoni qabel tiżvela li kienet talbet immunità; u (iii) id-drittijiet ta’ difiża ta’ Deltafina kienu miksura.
73.
Il-Qorti Ġenerali kkunsidrat il-motiv prinċipali ta’ Deltafina?
74.
Fl-ewwel istanza, Deltafina argumentat li kien hemm tliet żbalji manifesti li jivvizzjaw in-nuqqas li tingħatalha immunità minn multi fid-deċiżjoni kkontestata: l-ewwel, żball ta’ fatt ibbażat fuq premessa żbaljata li l-proċessuri tat-tabakk mhux maħdum Taljani ma kinux konxji dwar l-investigazzjonijiet tal-Kummissjoni; it-tieni, żball ta’ evalwazzjoni mill-Kummissjoni peress illi kkunsidrat li Deltafina kienet kisret l-obbligu tagħha li tikkoopera kif jingħad f’punt 11(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002; u t-tielet, żball ulterjuri ta’ evalwazzjoni peress illi kkunsidrat li l-iżvelar min-naħa ta’ Deltafina tat-talba għal immunità tagħha kienet tippreġudika l-investigazzjoni.
75.
Dak li Deltafina tiddeskrivi bħala l-motiv prinċipali tagħha huwa fil-fatt it-tieni motiv impoġġi fl-ewwel lok (dwar l-obbligu ta’ impriża li tikkoopera għall-finijiet tal-punt 11(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002), u Deltafina tikkontesta l-mod kif ġie trattat dak il-motiv mill-Qorti Ġenerali. Jien eżaminajt it-talba għall-annullament ta’ Deltafina. Huwa ċar li fl-ewwel lok, Deltafina argumentat li fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002, il-Kummissjoni kienet aċċettat il-fatt li huwa impossibbli għal Deltafina li taħbi t-talba għal immunità tagħha minn membri oħra tal-kartell. Għalhekk, Deltafina allegat li l-Kummissjoni insistiet li inkambju li tippermetti li dik l-informazzjoni tiġi aċċessibbli, hija kellha tippressa iktar lil Deltafina sabiex tipprovdilha informazzjoni ulterjuri meħtieġa fit-twettiq tal-investigazzjonijiet li kellhom isiru (hekk magħrufa “ground rules” jew “regoli tal-logħba”).
76.
Jidhirli li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod korrett il-motiv ta’ Deltafina fejn jikkonċerna l-obbligu ta’ kooperazzjoni kif jidher fil-punt 11(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002. B’mod diliġenti, il-Qorti Ġenerali ħadet nota tas-sottomissjonijiet ta’ Deltafina, b’mod partikolari fir-rigward tal-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002, fil-punti 90 sa 93 tas-sentenza appellata. Il-Qorti Ġenerali sabet li Deltafina ma rnexxiliex tipprova li kienet informat lill-Kummissjoni minn qabel li fil-laqgħa APTI kellha tiżvela b’mod spontanju t-talba għal immunità tagħha (
55
). Il-Qorti Ġenerali wkoll speċifikament ikkunsidrat l-allegat ftehim rigward ir-regoli bażiċi fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 (
56
).
77.
Madankollu, huwa importanti jingħad, li l-Qorti Ġenerali ma ddeterminatx jekk kienx hemm tali ftehim jew le. Għall-kuntrarju, il-Qorti Ġenerali stqarret li anki jekk il-Kummissjoni u Deltafina kienu qablu fuq regoli bażiċi kif allegat, il-fatt li Deltafina ma kinitx informat lill-Kummissjoni bil-quddiem bl-intenzjoni tagħha li tiżvela t-talba għal immunità tagħha, jikkostitwixxi ksur tal-obbligu ta’ kooperazzjoni skont il-punt 11(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002. Il-Qorti Ġenerali adottat il-pożizzjoni li ma kienx hemm biżżejjed ċirkustanzi li jeżentaw lil Deltafina mill-obbligu suċċessiv tagħha li tinforma lill-Kummissjoni immedjatament dwar l-iżvelar li kienet għamlet.
78.
Il-qofol tal-kwistjoni huwa jekk ir-raġunament tas-sentenza appellata huwiex nieqes peress illi l-Qorti Ġenerali naqset milli twieġeb b’mod speċifiku l-argument ta’ Deltafina li skont ir-regoli bażiċi allegati, hija kienet eżentata mill-obbligu li taħbi t-talba għal immunità tagħha inkambju li taċċetta obbligu iktar oneruż li tipprovdi lill-Kummissjoni b’informazzjoni (obbligu li hija tgħid li ssodisfat).
79.
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni li fuqha hija bbażata sentenza għandha tiżvela b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament tal-Qorti Ġenerali, sabiex il-persuni kkonċernati jkunu jistgħu jifhmu l-ġustifikazzjoni għad-deċiżjoni mogħtija u l-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha. Madankollu, l-obbligu ta’ motivazzjoni ma jfissirx li l-Qorti Ġenerali hija meħtieġa tipprovdi rendikont li jsegwi, b’mod eżawrjenti u wieħed wieħed, ir-raġunamenti kollha magħmula mill-partijiet fil-kawża (
57
). Il-motivazzjoni tista’ għalhekk tkun impliċita bil-kundizzjoni li tkun tippermetti lill-partijiet ikkonċernati li jkunu jafu r-raġunijiet għalfejn il-Qorti Ġenerali ma laqgħatx l-argumenti tagħhom u tipprovdi lill-Qorti tal-Ġustizzja b’elementi suffiċjenti sabiex hija teżerċita l-istħarriġ tagħha (
58
).
80.
Meta ċaħdet is-sottomissjoni ta’ Deltafina li l-Kummissjoni kienet taf li kellha tiżvela t-talba għal immunità fil-laqgħa APTI, il-Qorti Ġenerali sabet li, il-Kummissjoni ma kinitx konxja li Deltafina kienet se tagħmel dak l-iżvelar spontanju u li ma setgħetx taċċettah jew awtorizzatu bil-quddiem (
59
).
81.
Sa fejn Deltafina tipprova tiddubita l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali fuq il-fatti billi tikkontesta dak li nstab rigward ir-rekords kontemporanji tal-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002, u d-dettalji ta’ kuntatti sussegwenti bejn ir-rappreżentanti ta’ Deltafina u l-uffiċjali tal-Kummissjoni mqabbda sabiex jieħdu ħsieb, dawk l-argumenti huma inammissibbli. Għaldaqstant u effettivament, Deltafina teżiġi li tikseb eżami mill-ġdid ta’ evalwazzjonijiet fattwali, u li l-Qorti tal-Ġustizzja ma kellhiex ġurisdizzjoni li twettaq tali eżerċizzju fil-kuntest tal-appell (
60
).
82.
Il-Qorti Ġenerali kienet korretta li tikkonkludi li Deltafina kienet naqset li tilħaq l-obbligi tagħha li tikkoopera għall-finijiet tal-Avviż ta’ Klemenza 2002?
83.
Kif spjegat il-Qorti Ġenerali, għandhom jintlaħqu tliet kundizzjonijiet kumulattivi sabiex tikkwalifika għal immunità minn multi (
61
). Hawnhekk il-kwistjoni tikkonċerna l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali dwar jekk Deltafina kkooperatx bis-sħiħ, fuq bażi kontinwa u bi prontezza matul il-proċedura amministrattiva.
84.
Jien nikkunsidra li fil-punti 124 sa 132 tas-sentenza tagħha, il-Qorti Ġenerali ddeskriviet b’mod korrett l-iskop tal-obbligu tal-impriża li tikkoopera. Skont ġurisprudenza stabbilita, tnaqqis fl-ammont tal-multa bbażat fuq Avviż ta’ Klemenza 2002 jista’ jiġi ġġustifikat biss meta l-informazzjoni pprovduta u, b’mod iktar ġenerali, l-aġir tal-impriża kkonċernata jkunu jistgħu jitqiesu kooperazzjoni ġenwina min-naħa tagħha (
62
) Huwa biss meta l-aġir ta’ impriża kkonċernata juri dan l-ispirtu ta’ kooperazzjoni, li tnaqqis jista’ jingħata abbażi ta’ dan l-avviż (
63
). Ma naċċettax is-sottomissjoni ta’ Deltafina li hawnhekk il-kriterju ma japplikax peress illi s-sitwazzjoni ta’ Deltafina (obbligu li taħbi t-talba għal immunità) kienet differenti minn dik ta’ impriża li qed titlob immunità inkambju tal-għoti ta’ informazzjoni fattwali sħiħa u preċiża.
85.
Fl-opinjoni tiegħi, l-obbligu li tikkoopera skont Avviż ta’ Klemenza japplika ugwalment għall-aġir ta’ impriża suġġetta għall-obbligu tal-kunfidenzjalità. Sabiex tikkwalifika għal immunità minn multa, dik l-impriża għandha tkun għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni sabiex turi kooperazzjoni ġenwina. Hija għandha għalhekk tinforma lill-Kummissjoni bi kwalunkwe fatti rilevanti u li tkun konxja tagħhom li jistgħu jkollhom impatt fuq l-andament tal-proċeduri amministrattiva u l-investigazzjonijiet tal-Kummissjoni. Għall-finijiet tal-Avviż ta’ Klemenza, il-ftehim bejn il-Kummissjoni u l-impriża kkonċernata ma huwiex kuntratt; lanqas ma huwa konstrinġiment. Il-kooperazzjoni ta’ impriża hija volontarja, iżda għandha tkun bla riżervi u sħiħa sabiex tikseb il-benefiċċju tal-immunità.
86.
Fl-evalwazzjoni tal-iskop ta’ dak l-obbligu, il-Qorti Ġenerali kellha tiddetermina jekk il-Kummissjoni kinitx qablet li Deltafina ma hijiex iktar mitluba taħbi t-talba għal immunità tagħha?
87.
Fl-opinjoni tiegħi, mhux neċessarjament.
88.
Meta evalwat l-iskop tal-obbligu li tikkoopera, il-Qorti Ġenerali kellha numru ta’ alternattivi. Hija setgħet issib (kif argumentat il-Kummissjoni) li ma kienx hemm ftehim li jeżenta lil Deltafina mill-obbligu tagħha li taħbi t-talba għal immunità. F’każ bħal dan, kien ikun hemm ksur ċar tad-dmir tal-impriża li tikkoopera. Għall-finijiet ta’ amministrazzjoni tajba, inżid li impriża fil-pożizzjoni ta’ Deltafina jkollha tipproduċi prova ta’ deċiżjoni li tkun ittieħdet minn livell xieraq fi ħdan il-Kummissjoni li tistabbilixxi li kien intlaħaq dan il-ftehim.
89.
Għandu jittieħed inkunsiderazzjoni li Deltafina kienet potenzjalment responsabbli għal multa billi wettqet ksur serju tar-regoli ta’ kompetizzjoni u skont il-prinċipju ta’ responsabbiltà personali kienet obbligata li twieġeb għal dak il-ksur (
64
). Madankollu, għar-raġunijiet spjegati fl-introduzzjoni tal-Avviż ta’ Klemenza 2002 (
65
) il-Kummissjoni kienet f’pożizzjoni li tagħti immunità minn dik il-penali. F’dak is-sens, il-Kummissjoni kienet ikkonfermat l-immunità kundizzjonata ta’ Deltafina permezz ta’ ittra tas-6 ta’ Marzu 2002 iffirmata mill-membru tal-Kummissjoni li dak iż-żmien kien responsabbli għal kwistjonijiet ta’ kompetizzjoni. Fid-dawl ta’ dawk il-provi, dikjarazzjonijiet magħmula minn uffiċjali matul il-kors ta’ laqgħa jew fi skambji suċċessivi ma setgħux jikkostitwixxu prova definittiva tal-ftehim tal-Kummissjoni li tvarja fattur fundamentali sabiex tiġi stabbilita kooperazzjoni ta’ impriża għall-iskopijiet ta’ skema ta’ klemenza. Sabiex jiġi stabbilit li l-Kummissjoni kienet qablet li tbiddel it-termini tal-ftehim għall-iskopijiet tal-Avviż ta’ Klemenza 2002, l-impriża kkonċernata kien ikollha takkwista konferma formali mingħand il-Kummissjoni ffirmata fuq livell xieraq. Nissuġġerixxi li tiġi mill-istess persuna li kkonfermat li l-immunità kundizzjonata kienet ġiet mogħtija (jew is-suċċessur tagħha). Għalija jidher li dan isegwi mill-importanza marbuta mad-deċiżjonijiet magħmula fil-kuntest ta’ skema ta’ klemenza, u l-ħtieġa ta’ garanzija li dawn id-deċiżjonijiet tista’ toqgħod fuqhom, u tipprovdi lill-applikant is-sigurtà meħtieġa sabiex jiġi żgurat li l-iskema ta’ klemenza hija applikata b’mod konsistenti. Dawk l-elementi jkunu nieqsa jekk xi uffiċjal tal-Kummissjoni jista’ jvarja l-kundizzjonijiet li taħthom tkun ingħatat l-immunità mingħajr konferma tal-ftehim mill-ġerarkija tal-Kummissjoni.
90.
Deltafina tirreferi għall-ħames subinċiż tal-punt 12(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2006, li jipprovdi li impriża tikkoopera ġenwinament, bis-sħiħ, fuq bażi kontinwa u fil-pront mill-mument li tressaq it-talba tagħha u sakemm iddum sejra l-proċedura amministrattiva tal-Kummissjoni, billi inter alia, ma tiżvelax il-fatt jew xi kontenut tat-talba tagħha qabel ma l-Kummissjoni toħroġ dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, sakemm mhux miftiehem mod ieħor. Madankollu, l-Avviż ta’ Klemenza 2006 ma kienx applikabbli ratione temporis u se noqgħod lura milli preċiżament nesplora iktar kif għandha tiġi interpretata kliemha.
91.
Anki jekk il-Qorti Ġenerali kienet sabet, kif tallega Deltafina, li kien hemm ftehim li jippermetti l-iżvelar tat-talba għal immunità tagħha, ma jreġix li l-Qorti Ġenerali kienet tkun obbligata tikkonkludi li d-dmir ta’ kooperazzjoni għall-finijiet tal-Avviż ta’ Klemenza 2002 kien intlaħaq. Mill-parametri wiesgħa tad-dmir li tikkoopera jsegwi li fl-istħarriġ tagħha, l-Qorti Ġenerali hija intitolata li tidentifika elementi oħra ta’ dak id-dmir u li tiddeċiedi jekk l-applikant għal immunità kienx laħaq dawk l-elementi.
92.
Hawnhekk, il-Qorti Ġenerali ressqet ipoteżi li tagħti lil Deltafina l-benefiċċju tad-dubju, peress illi ġie muri li r-regoli bażiċi kienu miftiehma kif allegat Deltafina (
66
). Minkejja dan, il-Qorti Ġenerali qieset li Deltafina kienet kisret l-obbligu tagħha li tikkoopera skont il-punt 11(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002, billi kienet żvelat it-talba għal immunità tagħha lil membri oħra tal-kartell mingħajr ma infurmat lis-servizzi tal-Kummissjoni minn qabel. B’hekk, il-Qorti Ġenerali identifikat element ta’ dmir li tikkoopera u li kkunsidrat kif b’mod inekwivoku Deltafina kienet naqset milli tilħaq dan.
93.
Huwa minnu li s-sentenza appellata kienet tkun iktar sħiħa li kieku l-Qorti Ġenerali kellha l-ewwel tiddetermina jekk fil-fatt kienx hemm ftehim li jeżenta lil Deltafina mill-obbligu li taħbi t-talba għal immunità tagħha. Madankollu, l-assenza ta’ tali riżultat ma jivvizzjax ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali.
94.
Jirriżultali li r-raġunament fis-sentenza appellata huwa suffiċjentement ċar u jinftiehem sabiex jiġu kkostitwiti regoli adegwati għall-konklużjoni li waslet għaliha l-Qorti Ġenerali, u għalhekk tissodisfa r-rekwiżiti għad-dikjarazzjoni ta’ oġġezzjonijiet.
95.
Mingħajr ambigwità, il-Qorti Ġenerali stqarret li, fl-ewwel lok, Deltafina qatt ma informat lill-Kummissjoni bl-intenzjoni tagħha li tiżvela. Fit-tieni lok, Deltafina kienet suġġetta għal dmir li tikkoopera bis-sħiħ fuq bażi kontinwa u li tagħmel dan fil-pront sabiex turi kooperazzjoni ġenwina għall-finijiet tal-punt 11(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002. Fit-tielet lok, Deltafina kisret dak id-dmir billi naqset milli tinforma lill-Kummissjoni bil-quddiem jew fl-immedjat wara li sar l-iżvelar. Fir-raba’ lok, ma setax ikun iddeterminat jekk ir-regoli bażiċi kinux ġew maqbula kif allegat Deltafina, billi ma kienx ikkontestat li Deltafina ma informatx immedjatament lill-Kummissjoni bl-iżvelar tagħha — dak il-fatt kien irriżulta fis-smigħ quddiem l-Uffiċjal tas-Smigħ madwar tliet snin wara.
96.
Jirriżultali li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod korrett l-essenza tal-motiv prinċipali ta’ Deltafina li jikkonċerna n-nuqqas, min-naħa tal-Kummissjoni, li tagħtiha immunità mill-multi u d-definizzjoni tal-iskop tad-dmir li tikkoopera għall-finijiet tal-Avviż ta’ Klemenza 2002. Il-Qorti Ġenerali ma marritx lil hinn minn interpretazzjoni aċċettabbli ta’ dak il-motiv meta enfasizzat in-nuqqas ta’ Deltafina li tilħaq element partikolari ta’ dak id-dmir. B’hekk, il-Qorti Ġenerali ma ssostitwietx ir-regoli tagħha għal dawk sostnuti fid-deċiżjoni kkontestata.
97.
Il-Qorti Ġenerali identifikat l-elementi ta’ fatt li l-Kummissjoni kienet ħadet inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni tagħha ta’ dak il-motiv. Huwa minnu li l-Qorti Ġenerali enfasizzat li Deltafina kienet naqset li tinforma lill-Kummissjoni bl-iżvelar tagħha b’mod immedjat. Madankollu, dak il-fatt jikkostitwixxi ċirkustanza rilevanti fid-deċiżjoni kkontestata. Il-Qorti Ġenerali mbagħad ikkunsidrat id-definizzjoni ta’ dmir li tikkoopera fil-punt 11(a) tal-Avviż ta’ Klemenza 2002, kif għamlet il-Kummissjoni (
67
). Għaldaqstant, jirriżultali li l-Qorti Ġenerali ma bbażatx is-sentenza tagħha fuq regola ġdida ta’ raġunament li ma koprietx parti mid-deċiżjoni kkontestata.
98.
Ir-regola li l-partijiet għandhom jinstemgħu tifforma parti mid-drittijiet ta’ difiża li huwa prinċipju ġenerali tad-dritt tal-UE (
68
). Qorti għandha hija stess tosserva dik ir-regola, b’mod partikolari meta tiddeċiedi kwistjoni fuq regola li tkun identifikat fuq awtorità tagħha stess (
69
). Għaldaqstant, sabiex jiġu ssodisfatti r-rekwiżiti relatati mad-dritt għal smigħ xieraq, huwa importanti għall-partijiet li jkollhom għarfien ta’, u għandhom ikunu jistgħu jiddiskutu kontradittorjament il-punti ta’ fatt u ta’ liġi li jkunu deċiżivi għall-eżitu tal-proċeduri (
70
).
99.
Id-drittijiet ta’ difiża ta’ Deltafina kienu osservati?
100.
Il-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali jikkonċernaw id-definizzjoni u l-iskop tad-dmir li tikkoopera. Dawn iż-żewġ materji ffurmaw parti mill-motivi prinċipali ta’ Deltafina, u għalhekk fl-ewwel istanza kellha kull opportunità li tibbaża l-każ tagħha fuq il-materji rilevanti kollha ta’ fatt u ta’ dritt.
101.
Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ma ddetterminatx il-proċeduri abbażi ta’ motiv ġdid imressaq fuq awtorità tagħha stess. Anzi, hija (i) identifikat il-motivi mressqa minn Deltafina; (ii) identifikat ir-regoli rilevanti fid-deċiżjoni kkontestata; u (iii) interpretat l-obbligu li tikkoopera għall-finijiet tal-Avviż ta’ Klemenza 2002. Deltafina ssottomettiet osservazzjonijiet bil-miktub u orali fuq dawn il-materji. Għalhekk, ma kien hemm l-ebda ksur tad-drittijiet ta’ difiża ta’ Deltafina; u nikkonkludi li l-ewwel aggravju huwa infondat.
It-tieni aggravju: ksur tar-regoli ta
’ proċedura li jikkonċernaw it-taħrik u l-eżami tax-xhieda
102.
It-tieni aggravju jikkonċerna l-istħarriġ tal-Qorti Ġenerali fuq il-provi li jikkonċernaw l-allegati regoli bażiċi stabbiliti fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002; jekk dawk il-provi nġibux b’mod xieraq; u jekk inkisirx id-dritt ta’ smigħ xieraq ta’ Deltafina.
Sommarju tas-sottomissjonijiet
103.
Deltafina targumenta li t-taħrik u l-eżami tax-xhieda għandu jsir skont ir-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali. Fis-seduta tad-29 ta’ Settembru 2010, b’kontravenzjoni ta’ dawk ir-regoli, il-Qorti Ġenerali semgħet provi minn żewġ xhieda, is-Sur Reher (l-avukat ta’ Deltafina) u s-Sur Van Erps (l-uffiċjal tal-Kummissjoni inkarigat bil-każ). Iż-żewġ xhieda taw evidenza fuq il-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002, b’mod partikolari dwar l-allegat ftehim fuq ir-regoli bażiċi. Madankollu, il-Qorti Ġenerali ma adottat l-ebda miżura istruttorji skont l-Artikolu 65 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, u lanqas it-taħrika tax-xhieda skont l-Artikolu 68 ta’ dawk ir-Regoli. Iktar minn hekk, ma hemmx rekord tal-evidenza mogħtija mis-Sur Reher (mentri l-evidenza tas-Sur Van Erps hija riflessa fit-test tas-sentenza) (
71
). Il-minuti tas-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali jiddeskrivu din l-evidenza bħala “skambju ta’ opinjonijiet”.
104.
Abbażi tal-evidenza mogħtija mis-Sur Van Erps, il-Qorti Ġenerali sabet li Deltafina ma indikatx b’mod ċar, la fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 u lanqas f’konversazzjoni telefonika sussegwenti fit-22 ta’ Marzu 2002 bejn is-Sur Van Erps u s-Sur Jacchia (avukat ieħor ta’ Deltafina), li hija kienet se tiżvela b’mod spontanju t-talba għal immunità tagħha fil-laqgħa APTI. Li kieku l-Kummissjoni kienet konxja bl-intenzjoni ta’ Deltafina li tagħmel hekk, ma kinitx tagħti l-kunsens tagħha. Madankollu, il-Qorti Ġenerali ma semgħetx dak li kien jiftakar is-Sur Jacchia dwar dawk l-avvenimenti, anki jekk dan kien preżenti fil-qorti.
105.
Il-Qorti Ġenerali kienet żbaljata li attribwiet piż ikbar fuq l-evidenza orali tas-Sur Van Erps, meta tqis li ingħatat tmien snin wara l-avvenimenti, milli fuq ir-rekord kontemporanju magħmul mis-Sur Jacchia tal-iskambju li kellu mal-Kummissjoni f’dak iż-żmien. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali kisret id-drittijiet ta’ Deltafina skont l-Artikolu 6(1) u (3) KEDB u l-Artikolu 47 tal-Karta, id-dritt għal smigħ xieraq u d-disponibbiltà ta’ riżorsi li bihom tiżgura d-difiża tagħha. Minn dan isegwi li s-sentenza appellata hija vvizzjata bi żball ta’ liġi.
106.
Il-Kummissjoni tissottometti li t-tieni aggravju għandu jiġi miċħud
107.
Il-Kummissjoni ssostni li la s-Sur Van Erps u lanqas is-Sur Reher ma nstemgħu bħala xhieda. Minflok, instemgħu fil-kapaċità tagħhom ta’ rappreżentanti tal-partijiet fil-proċedura. Filwaqt li huwa korrett li huma biss avukati u aġenti li jagħmlu sottomissjonijiet orali (kif inhu fil-mandat ad litem), bil-qbil taż-żewġ naħat, persuni oħra jistgħu jindirizzaw lill-Qorti tal-Ġustizzja. Din il-prattika tiffaċilita l-proċeduri billi tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tisma’ direttament minn dawk li għandhom l-għarfien u l-informazzjoni rilevanti u tevita l-ħtieġa li avukati u aġenti kontinwament jieħdu istruzzjonijiet fi kwistjonijiet ta’ materji tekniċi jew domandi kumplessi ta’ fatt. Hija prattika aċċettata li qatt ma ġiet ippenalizzata mill-Qorti tal-Ġustizzja.
108.
Anki jekk is-Sur Reher u s-Sur Van Erps instemgħu bħala xhieda, l-ilment ta’ Deltafina huwa jew inammissibbli jew infondat, peress li f’dak il-ħin, Deltafina ma ressqet l-ebda oġġezzjoni quddiem il-Qorti Ġenerali. Barra minn hekk, Deltafina ma talbitx lill-Qorti Ġenerali sabiex tisma’ provi mis-Sur Jacchia (li kien, fil-fatt, qed jidher bħala l-konsulent legali ta’ Deltafina).
109.
Fi kwalunkwe każ, il-Qorti Ġenerali għandha diskrezzjoni wiesgħa dwar il-piż li hija tattribwixxi għall-provi sottomessi lilha u l-evalwazzjoni tagħha f’dan ir-rigward ma tistax tinqaleb fl-appell. Anki jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li s-sottomissjonijiet ta’ Deltafina huma fondati tajjeb, fid-dawl ta’ provi oħra kkunsidrati u fatti misjuba mill-Qorti Ġenerali, ir-riżultat tal-proċeduri kien ikun l-istess.
Evalwazzjoni
110.
L-ilment li s-sentenza appellata hija vvizzjata bi żball ta’ liġi peress illi d-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali hija bbażata fuq provi li nkisbu bi ksur tar-Regoli tal-Proċedura tagħha stess, ma jistax iwassal għall-annullament tas-sentenza appellata sakemm Deltafina ma tistabbilixxix li kien hemm irregolarità ta’ proċedura li affettwat l-interessi tagħha negattivament (
72
).
111.
Skont l-Artikolu 65 tar-Regolamenti tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, jistgħu jiġu adottati miżuri istruttorji li jirrigwardaw evidenza orali. L-Artikolu 68(1) jipprovdi li l-Qorti Ġenerali tista’, jew fuq awtorità tagħha jew b’talba ta’ xi parti, tordna li ċerti fatti jiġu vverifikati minn xhieda. Din l-evidenza għandha tingħata taħt ġurament.
112.
Mingħajr aċċess għat-traskrizzjoni tal-proċeduri orali (
73
) ma huwiex possibbli li jiġi akkwistat rendikont kontemporanju ta’ avvenimenti matul is-seduta. Madankollu, il-fatti sussegwenti ma humiex ikkontestati. Is-Sur Reher u s-Sur Van Erps ipparteċipaw fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 u nstemgħu mill-Qorti Ġenerali dwar ir-rikollezzjonijiet rispettivi tagħhom ta’ dak l-avveniment. Il-minuti tas-seduta tad-29 ta’ Settembru 2010 jiddeskrivu dak il-proċess bħala “skambju ta’ opinjonijiet”. Il-Qorti Ġenerali ma semgħetx lis-Sur Jacchia dwar il-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 jew it-telefonata sussegwenti tiegħu tal-14 ta’ Marzu 2002 mas-Sur Van Erps. Madankollu, semgħet il-fakra tas-Sur Van Erps dwar dik il-konversazzjoni (
74
). La Deltafina u lanqas il-Kummissjoni ma applikaw għal taħrika jew eżami ta’ xhieda u l-Qorti Ġenerali fuq awtorità tagħha stess ma ħarġitx taħrika bħal din. Lanqas ma ġew adottati xi miżuri istruttorji skont l-Artikolu 65. L-istqarrijiet tas-Sur Reher u tas-Sur Vane Erps ma jidhrux li saru taħt ġurament (
75
).
113.
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-Qorti Ġenerali għandha diskrezzjoni wiesgħa dwar l-eventwali ħtieġa li tikkompleta l-elementi ta’ informazzjoni li hija jkollha għad-dispożizzjoni tagħha (
76
).
114.
Jirriżultali li probabbilment matul is-seduta, is-Sur Reher u s-Sur Van Erps kienu mitluba jassistu lill-Qorti Ġenerali. La Deltafina u lanqas il-Kummissjoni ma oġġezzjonaw li l-Qorti Ġenerali tismagħhom matul il-proċedura orali. L-ebda mill-partijiet ma lmentaw li d-drittijiet ta’ smigħ xieraq tagħha setgħu kienu miksura peress illi s-Sur Reher u s-Sur Van Erps kienu qed jixhdu mingħajr avviż xieraq u b’kontravenzjoni tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali. Lanqas ma hemm xi indikazzjoni fil-minuti tas-seduta li xi waħda mill-partijiet ilmentat li ġiet imċaħħda lilha l-opportunità li tikkontesta dik l-evidenza. Jidher li f’dak il-ħin, iż-żewġ partijiet aċċettaw l-approċċ tal-Qorti Ġenerali mingħajr oppożizzjoni.
115.
Il-pożizzjoni eżatta tas-Sur Reher u tas-Sur Van Erps fl-għoti tal-informazzjoni quddiem il-Qorti Ġenerali hija ambigwa. Huwa ċar li ma kinux xhieda f’sens formali. Madankollu, ma hemm xejn li jindika li huma ssupplixxew lill-Qorti tal-Ġustizzja b’informazzjoni teknika ġdida jew li spjegaw informazzjoni tat-tip li ma kinitx diġà fil-proċess. Ma jirriżultalix li l-informazzjoni li pprovdew taqa’ taħt il-kategorija mhux oġġezzjonabbli deskritta mill-Kummissjoni fis-sottomissjonijiet tagħha. Dik il-kategorija tkopri sitwazzjonijiet fejn il-Qorti tal-Ġustizzja hija kkonfrontata minn sitwazzjoni stramba u — ħafna drabi b’inizjattiva tal-Qorti tal-Ġustizzja stess — l-esperti li jakkumpanjaw lit-timijiet legali rispettivi jirrispondu direttament għad-domandi tal-Qorti tal-Ġustizzja. Din tiffaċilita l-proċeduri billi tevita skambji mgħoddija minn taħt l-ilsien (kultant anzjużi) bejn l-esperti u l-avukat li jieħu l-istruzzjonijiet, li mbagħad jgħaddihom lill-Qorti tal-Ġustizzja b’informazzjoni mogħtija mill-espert tiegħu. F’okkażjonijiet bħal dawn, huwa sensibbli ħafna għall-Qorti tal-Ġustizzja li tpoġġi domandi direttament lill-esperti u li tirċievi risposti diretti minn għandhom.
116.
Madankollu, jidher li hawnhekk kemm is-Sur Reher u s-Sur Van Erps taw informazzjoni li tikkonċerna ċerti fatti u l-għarfien rispettiv tagħhom, jiġifieri: (i) jekk ġewx miftiehma regoli bażiċi fil-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002; (ii) jekk il-Kummissjoni qablitx li Deltafina tiżvela t-talba għal immunità tagħha; (iii) jekk dak il-ftehim kienx ikkonfermat fi skambji suċċessivi; u (iv) jekk Deltafina informatx lill-Kummissjoni bil-quddiem bl-intenzjoni tagħha li tiżvela t-talba għal immunità tagħha waqt il-laqgħa APTI. L-ewwel tlieta minn dawk l-elementi ta’ fatt kienu kontenzjużi (
77
) (kif nifhimha jien, ir-risposta għar-raba’ kwistjoni, bi qbil komuni, kienet “le”) (
78
). L-ebda minnhom ma tikkostitwixxi dak li għalija hija informazzjoni teknika.
117.
Ma nista’ nara ebda raġuni għalxiex il-Qorti Ġenerali ma setgħetx tħarrek xhieda, jew fuq awtorità tagħha jew b’talba minn xi parti jew oħra. Dik setgħet kellha vantaġġ li tippermetti lil Deltafina tiddeċiedi fuq ir-rwol ċar tal-avukat tagħha, is-Sur Jacchia, li kellu mandat jidher quddiem il-Qorti Ġenerali (kif fil-fatt għamel), li iżda potenzjalment kien ukoll kapaċi jixhed fuq l-iskambji mal-Kummissjoni fil-perijodu li wassal għal-laqgħa APTI. (Nieqaf sabiex nosserva li huwa diffiċli nara kif Deltafina kienet tistenna, kif tikkontendi, li huwa kellu jassumi t-tieni rwol u jixhed fis-seduta li fiha kien qed jidher bħala konsulent legali).
118.
Fejn hemm kwistjonijiet ta’ fatt ikkontestati li huma rilevanti għall-eżitu ta’ każ u li għandhom jiġu solvuti, ir-rimedju xieraq għandu jkun li l-evidenza tinstema’ skont ir-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, wieħed mill-iskopijiet huwa li jiġi ggarantit id-dritt għal smigħ xieraq. Għalhekk, jien nikkunsidra li l-Qorti Ġenerali wettqet irregolarità proċedurali meta semgħet lis-Sur Reher u lis-Sur Van Erps, kif għamlet.
119.
L-interessi ta’ Deltafina kienu affettwati negattivament b’dik l-irregolarità?
120.
Ma huwiex ikkontestat li Deltafina qatt ma informat lill-Kummissjoni li kienet żvelat it-talba għal immunità tagħha lill-membri l-oħra tal-kartell, kemm qabel jew wara l-laqgħa APTI (
79
). Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali qagħdet fuq dokumenti fil-proċess, inkluż ir-rekords kontemporanji tal-laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002 u l-konversazzjoni telefonika tat-22 ta’ Marzu 2002, billi sabet li Deltafina espressament ma avżatx lill-Kummissjoni li kienet se tiżvela (
80
). Il-Qorti Ġenerali għalhekk, ma kellhiex għalfejn tistrieħ fuq l-istqarrijiet magħmula matul is-seduta mis-Sur Reher u mis-Sur Van Erps (
81
) sabiex tistabbilixxi l-ksur min-naħa ta’ Deltafina fid-dmir li tikkoopera skont l-Avviż ta’ Klemenza 2002 (
82
).
121.
Minn dan isegwi li l-interessi ta’ Deltafina ma ġewx affettwati negattivament bl-irregolarità proċedurali tal-Qorti Ġenerali meta semgħet lis-Sur Reher u lis-Sur Van Erps, li d-drittijiet ta’ smigħ xieraq ta’ Deltafina ma nkisrux u li s-sentenza appellata ma hijiex ivvizzjata bi żball tal-liġi f’dak ir-rigward. Għaldaqstant it-tieni aggravju huwa infondat.
Ir-raba
’ aggravju: ksur tal-prinċipju ta
’ ugwaljanza fit-trattament fil-kalkolu tat-tnaqqis tal-multa ta
’ Deltafina
122.
Fis-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali, Deltafina ressqet għall-ewwel darba motiv li l-Kummissjoni kienet kisret il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament. Ir-raba’ aggravju ta’ Deltafina mressaq quddiem din il-qorti huwa rrilevat fl-alternattiv; jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza tal-Qorti Ġenerali u li sostanzjalment iżżid it-tnaqqis ta’ 50% li Deltafina kienet ingħatat billi kkooperat mal-Kummissjoni matul il-proċedura amministrattiva. Deltafina tagħmel dan abbażi li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li l-motiv il-ġdid huwa inammissibbli skont l-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali (
83
).
Sommarju tas-sottomissjonijiet
123.
Deltafina tissottometti li l-Qorti Ġenerali ma hijiex prekluża milli tikkunsidra motivi ġodda mressqa matul is-seduta fir-rigward ta’ kalkolu ta’ multi, peress illi dawn il-materji jaqgħu taħt il-ġurisdizzjoni illimitata tal-Qorti Ġenerali fir-rigward ta’ penalitajiet (
84
). Barra minn hekk, ir-rifjut tal-Qorti Ġenerali li tiddeċiedi fuq il-motiv il-ġdid ta’ Deltafina kien partikolarment inġust peress illi s-sentenza fil-kawża Nintendo (
85
) li fuqha straħet Deltafina, saret disponibbli biss wara l-għeluq tal-proċedura bil-miktub.
124.
Deltafina targumenta li fil-proċedura amministrattiva hija tat kontribuzzjoni ikbar minn Dimon Italia f’żewġ aspetti: (i) ipprovdiet kontribuzzjoni kwalitattiva ikbar; u (ii) kienet l-ewwel impriża li tikkoopera mal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni għalhekk ikkommettiet żball manifest ta’ evalwazzjoni billi tat lil Deltafina u lil Dimon Italia l-istess perċentwal ta’ tnaqqis għall-multi rispettivi tagħhom.
125.
Il-Kummissjoni tqis li r-raba’ aggravju huwa manifestament infondat. Il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament mogħti fil-kawża Nintendo ma huwiex materja ġdida ta’ liġi jew fatt li ħareġ matul il-kors tal-proċeduri. Skont ġurisprudenza stabbilita, sentenza li tikkonferma liġi li eżistiet fiż-żmien meta azzjoni ġiet introdotta ma jikkostitwixxix element ġdid li jagħti lok għal motiv ġdid (
86
). Il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament dwar tnaqqis ta’ multi ma ġiex applikat għall-ewwel darba fil-kawża Nintendo (
87
). Barra minn hekk, Deltafina u Dimon Italia ma humiex paragunabbli u għalhekk ġew ittrattati b’mod differenti. Fil-każ ta’ Deltafina, il-Kummissjoni rtirat l-immunità (li kienet ingħatat b’mod kundizzjonali) u ddeċidiet li timponi multa. Dik il-multa kienet imbagħad tnaqqset b’50 % peress illi minkejja kollox kien hemm ftit kooperazzjoni. Dimon Italia qatt ma rċeviet immunità minn multi, iżda l-Kummissjoni naqqsitilha l-multa b’50% peress illi kienet ikkooperat fl-investigazzjoni tal-Kummissjoni.
Evalwazzjoni
126.
Fl-opinjoni tiegħi, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet b’mod korrett li l-motiv il-ġdid ta’ Deltafina mressaq waqt is-seduta huwa inammissibbli.
127.
Fl-ewwel lok, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament ma huwiex ġdid. Huwa wieħed mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-UE (
88
). Fit-tieni lok, skont ġurisprudenza stabbilita, taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni illimitata tal-Qorti Ġenerali li tiddeċiedi fuq l-ammont tal-multi imposti fuq impriżi li jiksru d-dritt tal-UE u li l-eżerċitar ta’ dik il-ġurisdizzjoni fir-rigward tad-determinazzjoni ta’ dawk il-multi ma tistax tirriżulta f’diskriminazzjoni bejn l-impriżi li pparteċipaw f’kartell (
89
). Fit-tielet lok, huwa ċar ukoll li, meta tevalwa l-kooperazzjoni pprovduta minn impriżi matul il-proċedura amministrattiva inizjata fir-rigward ta’ ftehim ipprojbit, il-Kummissjoni għandha tkun konformi mal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, li, skont ġurisprudenza stabbilita, hija miksura meta sitwazzjonijiet paragunabbli huma ttrattati b’mod differenti jew sitwazzjonijiet differenti huma ttrattati bl-istess mod, sakemm dak it-trattament ma huwiex oġġettivament ġustifikat (
90
). Fir-raba’ lok, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni li tikkunsidra l-pożizzjoni ta’ impriżi li jargumentaw li jixirqilhom tnaqqis ikbar għall-kooperazzjoni peress illi ma kkontestawx il-ksur jew peress illi kienu l-ewwel li żvelaw kartell lill-Kummissjoni taħt l-iskema ta’ klemenza (
91
).
128.
F’dan l-isfond, ma naċċettax li s-sentenza Nintendo tat lok għal punt ta’ liġi ġdid. Kif tissottometti l-Kummissjoni, konferma ta’ prinċipju legali eżistenti ma tikkostitwixxix element ġdid ta’ liġi jew fatt għall-finijiet tal-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura.
129.
Lanqas ma naqbel mal-interpretazzjoni ta’ Deltafina dwar is-sentenza tal-Qorti Ġenerali Arkema (
92
). Hawnhekk, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li ma huwiex meħtieġ li teżamina jekk l-applikant kienx ressaq materja ġdida peress illi l-motiv kien manifestament infondat. Il-Qorti Ġenerali ma ddeċidietx li ma hijiex prekluża milli tikkunsidra motiv ġdid meta qed tiġi eżaminata l-ġurisdizzjoni illimitata tagħha rigward id-determinazzjoni tal-multi.
130.
Għaldaqstant nikkonkludi li r-raba’ aggravju ta’ Deltafina huwa inammissibbli.
Spejjeż
131.
Skont l-Artikoli 137, 138, 140 u 184 tar-Regoli tal-Proċedura, moqrija flimkien, Deltafina, bħala l-parti telliefa fuq l-aggravji sostantivi kollha għandha tiġi kkundannata tħallas l-ispejjeż tal-proċeduri.
Konklużjoni
132.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
—
tiċħad l-appell; u
—
tikkundanna lil Deltafina tbati l-ispejjeż tal-proċeduri.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Sentenza tad-9 ta’ Settembru 2011, Deltafina vs Il-Kummissjoni (T-12/06, Ġabra p. II-5639 iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”).
(
3
)	Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/901/KE, tal-20 ta’ Ottubru 2005, dwar proċedura skont l-Artikolu 81(1) [KE] (Każ COMP/C.38.281/B.2 — Tabakk mhux maħdum — l-Italja) (innotifikata bin-numru tad-dokument C(2005) 4012 finali) (id-“deċiżjoni kkontestata”), li sommarju tagħha kien ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea tat-13 ta’ Diċembru 2006 (ĠU L 353, p. 54).
(
4
)	Ara l-punti 11 sa 14 iktar ’l quddiem.
(
5
)	ĠU 2010 C 83, p. 2 (“il-Karta”).
(
6
)	Garanzija simili tinsab fl-Artikolu 6(2) KEDB.
(
7
)	Artikolu 51(1).
(
8
)	Artikolu 52(3).
(
9
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 Diċembru 2002, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti. Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205) (ir-“Regolament Nru 1/2003”), Regolament tal-Kunsill Nru 17 tas-6 ta’ Frar 1962, L-ewwel Regolament li jimplimenta l-Artikoli [81] u [82] tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3) (ir-“Regolament Nru 17”) tħassar permezz tal-Artikolu 43(1) tar-Regolament Nru 1/2003. Il-Kummissjoni ċċitat iż-żewġ regolamenti fil-punt 2.6 tad-deċiżjoni kkontestata bħala l-bażi legali għall-multi imposti. Id-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament Nru 17 huwa l-Artikoli 15(2) u 17. Dawn huma riflessi fl-Artikolu 23(2) u (3) u fl-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003. F’dawn il-konklużjonijiet, ser nirreferi għad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1/2003, li għandhom jinqraw bħala li jkopru wkoll l-Artikoli 15(2) u 17 tar-Regolament Nru 17, peress li dawn essenzjalment ma ġewx mibdula sa fejn huwa rilevanti għall-kwistjonijiet rilevati f’dan l-appell.
(
10
)	Artikolu 23(2).
(
11
)	Artikolu 23(3).
(
12
)	Premessa 37 fil-preambolu tar-Regolament Nru 1/2003.
(
13
)	Ara wkoll l-Artikolu 261 TFUE u l-Premessa 33 fil-preambolu tar-Regolament Nru 1/2003.
(
14
)	Il-Linji Gwida tal-Kummissjoni tal-1998 dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 171) (iktar ’il quddiem il-“Linji Gwida tal-Kummissjoni tal-1998”). Minn dak iż-żmien, dan it-test ġie mibdul mil-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003 (ĠU 2006 C 210, p. 2).
(
15
)	Ara l-punti 11 sa 14 iktar ’il quddiem.
(
16
)	Ara s-Sezzjoni 4 li tirreferi għall-Avviż ta’ Klemenza Nru 1996 (ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 17 iktar ’il quddiem).
(
17
)	(ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 155; iktar ’il quddiem l-“Avviż ta’ Klemenza 2002”). Dan l-avviż issostitwixxa l-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ akkordju (ĠU 1996 C 207, p. 4) (“Avviż ta’ Klemenza 1996”). Il-verżjoni attwali hija l-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet li jikkonċernaw akkordji (ĠU 2006, C 298, p. 17) (l-“Avviż ta’ Klemenza 2006”).
(
18
)	Ara l-punt 1 sa 7.
(
19
)	Ara l-punt 20.
(
20
)	Ara l-punt 30.
(
21
)	Il-kumpannija parent ta’ Deltafina (“Universal”).
(
22
)	It-tul tal-ksur kien mid-29 ta’ Settembru 1995 sad-19 ta’ Frar 2002.
(
23
)	Ir-“regoli bażiċi” jew ir-“regoli tal-logħba” jirreferu għad-dettalji tal-allegat ftehim bejn Deltafina u l-Kummissjoni: ara l-punt 62 iktar ’il quddiem.
(
24
)	Kawża C‑40/12 P, Ġabra [2013] (“Gascogne Sack Deutschland”).
(
25
)	Kawża C‑50/12 P Ġabra [2013] (“Kendrion”).
(
26
)	Kawża C‑58/12 P Ġabra [2013] (“Groupe Gascogne”).
(
27
)	Kawża C‑185/95 P Ġabra [1998] I‑8417 (“Baustahlgewebe”).
(
28
)	Il-kawżi fis-settur tat-tabakk mhux maħdum Spanjol kienu: Alliance One International et vs Il‑Kummissjoni, (T-24/05 Ġabra p. II-5329); Deltafina vs Il‑Kummissjoni (T-29/05, Ġabra p. II-4077); sentenza tat-3 ta’ Frar 2011 fil-Kawża T‑33/05, Cetarsa vs Il‑Kummissjoni; sentenza tat-8 ta’ Marzu 2011 fil-Kawża T‑37/05, World Wide Tobacco España vs Il‑Kummissjoni; Agroexpansión vs Il‑Kummissjoni, (T-38/05, Ġabra p. II-7005); u Alliance One International vs Il‑Kummissjoni (T-41/05, Ġabra p. II-7101). Is-settur tat-tabakk mhux maħdum Taljan kien jikkonċerna sitt kawżi li jinkludu dik ta’ Deltafina, bil-kawżi l-oħra jkunu: Romana Tabacchi vs Il‑Kummissjoni, (T-11/06, Ġabra p. II-6681); Mindo vs Il‑Kummissjoni, (T-19/06, Ġabra p. II-6795); Alliance One International vs Il‑Kummissjoni, (T-25/06, Ġabra p. II-5741); digriet tal-1 ta’ Settembru 2010 fil-Kawża T‑34/06, Universal vs Il‑Kummissjoni; u Transcatab vs Il‑Kummissjoni, (T-39/06, Ġabra p. II-6831).
(
29
)	Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem, Kudlav vs Il‑Polonja, punt 156 u 157, Ġabra tas-sentenzi u deċiżjonijiet 2000‑XI.
(
30
)	Is-sentenza Gascogne Sack Deutschland, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 iktar ’il fuq, punt 81 u l-ġurisprudenza ċċitata. Spjegazzjoni sħiħa dwar l-argumentazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kwistjoni ta’ għoti ta’ deċiżjoni fi żmien raġonevoli hija inkluża f’Gascogne Sack Deutschland, punti 80 sa 103; Kendrion, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 25 iktar ’il fuq, punti 77 sa 108; u Groupe Gascogne, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 26 iktar ’il fuq, punti 66 sa 97. Jien trattajt dik il-kwistjoni fil-konklużjonijiet ta’ Gascogne Sack Deutschland, punti 128 sa 141, Kendrion, punti 113 sa 134, u b’mod iktar estensiv fi Groupe Gascogne, punti 70 sa 150. Għall-konvenjenza u sabiex tiġi skansata d-duplikazzjoni, hawnhekk se nirreferi primarjament għas-sentenza Gascogne Sack Deutschland.
(
31
)	Is-sentenza Gascogne Sack Deutschland, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 iktar ’il fuq, punt 82 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
32
)	Is-sentenza Gascogne Sack Deutschland, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 iktar ’il fuq, punt 84 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
33
)	Is-sentenza Gascogne Sack Deutschland, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 iktar ’il fuq, punt 86 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
34
)	Kawża C-385/07 P, Ġabra p. I-6155 (“Der Grüne Punkt”).
(
35
)	Is-sentenza Gascogne Sack Deutschland, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 iktar ’il fuq, punti 88 u 89.
(
36
)	Is-sentenza Gascogne Sack Deutschland, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 iktar ’il fuq, punt 90.
(
37
)	Is-sentenza Gascogne Sack Deutschland, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 iktar ’il fuq, punt 91. Ara wkoll il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Groupe Gascogne, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 26 iktar ’il fuq, punti 91 sa 94.
(
38
)	Is-sentenza Gascogne Sack Deutschland, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 iktar ’il fuq, punt 92.
(
39
)	Is-sentenza Gascogne Sack Deutschland, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 iktar ’il fuq, punt 102 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
40
)	Punti 103 sa 110.
(
41
)	Punti 111 sa 115.
(
42
)	Punti 124 sa 126.
(
43
)	Kawżi magħquda C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P sa C‑208/02 P u C 213/02 P Dansk Rørindustri et vs Il‑Kummissjoni, Ġabra p. I‑5425, punt 395 (“Dansk Rørindustri”); Kawża C‑301/04 P, Il‑Kummissjoni vs SGL Carbon Ġabra p. I‑5915, punt 68 (“SGL Carbon”); u l-Kawżi magħquda C‑125/07 P, C‑133/07 P, C‑135/07 P u C‑137/07 P, Erste Group Bank et vs Il‑Kummissjoni Ġabra p. I‑8681, punt 281 (“Erste Group Bank”), dwar l-Avviż ta’ Klemenza 1996.
(
44
)	Punti 127 sa 130.
(
45
)	Ara, għal dan il-għan, is-siltiet li ġejjin mis-sentenzi ċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 43 iktar ’il fuq: Dansk Rørindustri, punt 397; SGL Carbon, punt 69; u Erste Group Bank, punt 283.
(
46
)	Punti 131 sa 134.
(
47
)	Punti 135 sa 146.
(
48
)	Punti 147 sa 149.
(
49
)	Punti 151 sa 153.
(
50
)	Punti 152 sa 156.
(
51
)	Punti 157 sa 160.
(
52
)	Punti 164 sa 167.
(
53
)	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 43 iktar ’il fuq. Ara wkoll Erste Group Bank, iċċitata fl-istess nota ta’ qiegħ il-paġna.
(
54
)	Ara l-premessi 429, 449, 459 u 460 fil-preambolu tad-deċiżjoni kkontestata.
(
55
)	Punti 152 sa 160 tas-sentenza appellata.
(
56
)	Punti 163 sa 167 tas-sentenza appellata.
(
57
)	Sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑292/11 P, punt 72 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
58
)	Sentenza tas-17 ta’ Ġunju 2010, Lafarge vs Il‑Kummissjoni (C-413/08 P, Ġabra p. I-5361, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
59
)	Punti 152 sa 160 tas-sentenza appellata.
(
60
)	Kone et vs Il‑Kummissjoni (C‑510/11 P, Ġabra, punti 60 sa 62 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
61
)	Ara l-punt 13 iktar ’il fuq.
(
62
)	Is-sentenza Erste Group Bank, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 43 iktar ’il fuq, punt 281.
(
63
)	Is-sentenza Erste Group Bank, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 43 iktar ’il fuq, punt 282.
(
64
)	Is-sentenza Erste Group Bank, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 43 iktar ’il fuq, punt 77.
(
65
)	Ara l-punt 11 iktar ’il fuq fejn hemm spjegati r-raġunijiet għall-adozzjoni tal-iskema ta’ klemenza.
(
66
)	Punti 164 sa 167 tas-sentenza appellata.
(
67
)	Ara l-premessa 431 et seq fil-preambolu għad-deċiżjoni kkontestata.
(
68
)	Il‑Kummissjoni vs l‑Irlanda et (C-89/08 P, Ġabra p. I-11245, punt 50). Ara wkoll il-Kawżi Magħquda C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P, Il‑Kummissjoni vs Kadi, Ġabra [2013], punt 97 u 98.
(
69
)	Is-sentenza Il‑Kummissjoni vs l‑Irlanda et, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 68 iktar ’il fuq, punt 54.
(
70
)	Is-sentenza Il‑Kummissjoni vs l‑Irlanda et, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 68 iktar ’il fuq, punt 56. Ara wkoll Viega vs Il‑Kummissjoni (C‑276/11 P, Ġabra [2013], punt 35).
(
71
)	Ara l-punt 159 tas-sentenza appellata.
(
72
)	Corus UK vs Il‑Kummissjoni (C-199/99 P, Ġabra p. I-11177, punt 30).
(
73
)	Ir-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali attwali ma jipprovdux lill-partijiet aċċess għar-reġistrazzjoni awdjo jew għat-traskrizzjoni tal-proċeduri. L-Artikolu 63 jippermetti biss lill-partijiet sabiex jispezzjonaw il-minuti tas-seduti fir-Reġistru u jakkwistaw kopji bi spejjeż tagħhom. L-Artikolu 68(6) (li jipprovdi li r-Reġistratur għandu jieħu l-minuti li fihom tiġi riprodotta l-evidenza ta’ kull xhud) japplika biss meta l-Qorti Ġenerali tkun ordnat, skont l-Artikolu 68(1), li ċerti fatti jiġu pprovati mix-xhud, li ma sarx hawnhekk. L-Artikolu 85 tar-Regoli tal-Proċedura attwali ta’ din il-Qorti tal-Ġustizzja jipprovdu: “Il-President jista’, fuq talba debitament ġustifikata, jawtorizza lil parti jew lil parti interessata msemmija fl-Artikolu 23 tal-Istatut u li pparteċipat fil-fażi bil-miktub jew fil-fażi orali tal-proċedura sabiex tisma’, fil-bini tal-Qorti tal-Ġustizzja, ir-reġistrazzjoni awdjo tas-seduta għas-sottomissjonijiet orali fil-lingwa użata mill-kelliema matul is-seduta.” L-abbozz tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali aġġornati (attwalment quddiem il-Kunsill għall-kunsiderazzjoni u aċċessibbli fuq http://register.consilium.europa.eu/doc/srv?l=MT&f=ST%207795%202014%20INIT) issa jinkludu Artikolu 115 ġdid li jikkopja mutatis mutandis l-Artikolu 85 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja u li (jekk adottat) jawtorizza lill-partijiet, jekk iħossu illi huwa meħtieġ, li jinsistu li jisimgħu r-reġistrazzjoni awdjo tas-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali f’każ bħal ma huwa dan. Madankollu, fl-ebda sett ta’ Regoli tal-Proċedura ma hemm provvediment speċifiku li jindirizza l-kwistjoni dwar jekk din il-Qorti tal-Ġustizzja jkollha titlob aċċess għar-reġistrazzjoni awdjo jew it-traskrizzjoni tas-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali fil-kuntest ta’ appell.
(
74
)	Ara, punt 159 tas-sentenza appellata.
(
75
)	Dan nibbażah fuq (i) l-assenza ta’ taħrika ta’ xhud skont l-Artikolu 68 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali; (ii) l-assenza ta’ xi dispożizzjoni tax-xhieda skont l-Artikolu 68(6) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali u (iii) l-assenza ta’ xi referenza, fil-minuti tas-seduta, ta’ għoti ta’ ġurament lis-Sur Reher jew lis-Sur Van Erps.
(
76
)	Is-sentenza Der Grüne Punkt, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 34 iktar ’il fuq, punti 163 u 164.
(
77
)	Ara, b’mod partikolari, punti 89 sa 97 tar-rapport tas-seduta tal-Qorti Ġenerali.
(
78
)	Ara, punt 138 tas-sentenza appellata.
(
79
)	Punt 138 tas-sentenza appellata.
(
80
)	Punti 152 u 153 tas-sentenza appellata.
(
81
)	Punti 155 u 159 tas-sentenza appellata.
(
82
)	Punt 160 tas-sentenza appellata.
(
83
)	Punt 310 tas-sentenza appellata.
(
84
)	Deltafina tibbaża fuq Arkema France et vs Il‑Kummissjoni (T-217/06, Ġabra p. II-2593) (“Arkema”).
(
85
)	Nintendo u Nintendo of Europe vs Il‑Kummissjoni (T-13/03, Ġabra p. II-947) (“Nintendo”).
(
86
)	Dürbeck vs Il‑Kummissjoni (11/81, Ġabra [1982] 1251, punt 17).
(
87
)	Ara per eżempju, FFSA et vs Il‑Kummissjoni, (T‑106/95, Ġabra [1997] II‑229, punt 57) (“FFSA”).
(
88
)	Arcelor Atlantique u Lorraine et (C‑127/07 [2008] Ġabra p. I‑9895, punt 23) u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
89
)	Sentenza tal-25 ta’ Jannar 2007, Salzgitter Mannesmann vs Il‑Kummissjoni (C-411/04 P, Ġabra p. I-959, punt 68 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
90
)	Is-sentenza Salzgitter Mannesmann, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 91 iktar ’il fuq, punti 68 sa 72 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
91
)	Ara, per eżempju, is-sentenza Dansk Rørindustri, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 43 iktar ’il fuq, punt 407 sa 414, u (fil-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali) FFSA, iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 88 iktar ’il fuq, punt 57.
(
92
)	Iċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 85 iktar ’il fuq, punti 247 sa 250.