WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba)
z dnia 10 grudnia 2015 r.(*)
Odesłanie prejudycjalne – Wspólna taryfa celna – Klasyfikacja taryfowa – Nomenklatura scalona – Podpozycja 9027 10 10 – Aerodynamiczna aparatura do analizy wielkości cząstek UV – Ręczne liczniki cząstek
W sprawie C‑183/15
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Finanzgericht Düsseldorf (sąd ds. skarbowych w Düsseldorfie, Niemcy) postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 23 kwietnia 2015 r., w postępowaniu:
TSI GmbH
przeciwko
Hauptzollamt Aachen,
TRYBUNAŁ (siódma izba),
w składzie: C. Toader, prezes izby, A. Prechal (sprawozdawca) i E. Jarašiūnas, sędziowie,
rzecznik generalny: M. Wathelet,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi przedstawione:
–        w imieniu Komisji Europejskiej przez M. Wasmeiera oraz A. Caeirosa, działających w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy interpretacji Nomenklatury scalonej zawartej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej (Dz.U. L 256, s. 1), zmienionym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. (Dz.U. L 291, s. 1) (zwanej dalej „CN”), w szczególności interpretacji podpozycji CN 9027 10 10.
2        Wniosek ów został złożony w ramach sporu pomiędzy TSI GmbH (zwaną dalej „TSI”) a Hauptzollamt Aachen (głównym urzędem celnym w Akwizgranie) w przedmiocie klasyfikacji taryfowej aerodynamicznej aparatury do analizy wielkości cząstek UV i ręcznych liczników cząstek.
Ramy prawne
3        Nomenklatura Scalona, wprowadzona rozporządzeniem nr 2658/87, oparta jest na Zharmonizowanym Systemie Oznaczania i Kodowania Towarów, opracowanym przez Radę Współpracy Celnej, obecnie Światową Organizację Celną (WCO), i wprowadzonym w życie Międzynarodową konwencją w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, sporządzoną w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983 r. (zwanym dalej „HS”). Owa konwencja została zatwierdzona w imieniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, wraz z protokołem zmieniającym z dnia 24 czerwca 1986 r., w drodze decyzji Rady 87/369/EWG z dnia 7 kwietnia 1987 r. (Dz.U. L 198, s. 1).
4        Część druga CN, zatytułowana „Tabela stawek celnych”, zawiera w szczególności sekcję XVI, zatytułowaną „Maszyny i urządzenia mechaniczne; sprzęt elektryczny; ich części; urządzenia do rejestracji i odtwarzania dźwięku, urządzenia telewizyjne do rejestracji i odtwarzania obrazu i dźwięku oraz części i wyposażenie dodatkowe do tych artykułów”. Sekcję tę poprzedza między innymi uwaga 3, wedle której:
„Jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, zespoły maszyn składających się z dwóch lub więcej maszyn połączonych razem, aby tworzyć całość, oraz inne maszyny przeznaczone do wykonywania dwóch lub więcej wzajemnie uzupełniających się, lub alternatywnych funkcji, należy klasyfikować tak, jak gdyby składały się tylko z tej części składowej lub jako będące tą maszyną, która wykonuje funkcję podstawową”.
5        Owa druga część zawiera również sekcję XVIII, zatytułowaną „Przyrządy i aparatura, optyczne, fotograficzne, kinematograficzne, pomiarowe, kontrolne, precyzyjne, medyczne lub chirurgiczne; zegary i zegarki; instrumenty muzyczne; ich części i akcesoria”, obejmującą dział 90, zatytułowany „Przyrządy i aparatura, optyczne, fotograficzne, kinematograficzne, pomiarowe, kontrolne, precyzyjne, medyczne lub chirurgiczne; ich części i akcesoria”. Dział ten poprzedza między innymi uwaga 3, wedle której:
„Postanowienia [uwagi 3] do sekcji XVI mają zastosowanie również do niniejszego działu”.
6        Ów dział poprzedzony został również uwagą dodatkową. Przewiduje ona, co następuje:
„1.      W podpozycjach […] 9027 10 10 […] wyrażenie »elektroniczny« oznacza przyrządy i aparaturę, które zawierają jeden lub więcej niż jeden artykuł objęty pozycją 8540, 8541 lub 8542, jednakże w wyżej wymienionych podpozycjach nie należy brać pod uwagę tych artykułów objętych pozycjami 8540, 8541 lub 8542, które służą wyłącznie jako prostowniki prądu elektrycznego lub które obecne są w zasilaczach przyrządów lub aparatury”.
7        Pozycja CN 9027 ma następujące brzmienie:
„9027 Przyrządy i aparatura do analizy fizycznej lub chemicznej (na przykład polarymetry, refraktometry, spektrometry, aparatura do analizy gazu lub dymu); przyrządy i aparatura do pomiaru lub kontroli lepkości, porowatości, rozszerzalności, napięcia powierzchniowego lub podobne; przyrządy i aparatura do mierzenia lub kontroli ilości ciepła, światła lub dźwięku (włącznie ze światłomierzami); mikrotomy
9027 10 –      Aparatura do analizy gazu lub dymu
9027 10 10 –      –      Elektroniczne
[…]
9027 30 00 –      Spektrometry, spektrofotometry oraz spektrografy wykorzystujące promieniowanie optyczne (ultrafioletowe, widzialne, podczerwone)
9027 50 00 –      Pozostałe przyrządy i aparatura wykorzystujące promieniowanie optyczne (ultrafioletowe, widzialne, podczerwone)
[…]”.
8        Zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. a) tiret drugie rozporządzenia nr 2658/87 Komisja Europejska opracowuje uwagi wyjaśniające do CN, które są regularnie publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Uwagi wyjaśniające opublikowane w dniu 30 maja 2008 r. (Dz.U. C 133, s. 1), które miały zastosowanie w czasie właściwym dla okoliczności faktycznych w postępowaniu głównym, sprecyzowały w odniesieniu do podpozycji CN 9027 10 10, co następuje:
„Podpozycja ta obejmuje laserowe liczniki cząsteczek powietrza. Są to urządzenia elektroniczne, które określają lub kontrolują zawartość pyłu w przefiltrowanym powietrzu, na przykład w zakładach przemysłowych lub medycznych. Cząsteczki pyłu zawarte w próbce powietrza powodują, że wiązka lasera wytwarza światło rozproszone w komorze pomiarowej urządzenia, które po skupieniu w wiązkę przez system soczewek jest wychwytywane przez fotodiody i przekształcone w sygnał elektryczny. Za pomocą wprowadzonych wcześniej danych porównawczych zostaje określona zawartość cząsteczek pyłu w powietrzu, a wynik pomiaru jest pokazany na wyświetlaczu cyfrowym urządzenia lub wydrukowany na zewnętrznej drukarce taśmowej. Poprzez interfejs wynik pomiaru w postaci sygnału elektrycznego może być także przesłany kablem do maszyny do automatycznego przetwarzania danych”.
9        WCO zatwierdza, na warunkach określonych w art. 8 konwencji HS, noty wyjaśniające i opinie klasyfikacyjne przyjęte przez Komitet HS. Nota wyjaśniająca do HS dotycząca pozycji 90.27, której brzmienie jest takie samo jak brzmienie pozycji CN 9027, stanowi:
„Do niniejszej pozycji należą:
[…]
8)      Analizatory gazu lub dymu, stosowane do analizy gazów palnych lub produktów spalania (spalin) w piecach koksowniczych, wytwornicach gazu, wielkich piecach, itp., zwłaszcza do wyznaczania stężenia ditlenku i tlenku węgla, tlenu, wodoru, azotu lub węglowodorów. Elektryczne analizatory gazu lub dymu służą głównie do wyznaczania i mierzenia stężenia ditlenku węgla, tlenku węgla i wodoru, tlenu, wodoru, ditlenku siarki, amoniaku.
Niektóre z tych przyrządów lub aparatów umożliwiają wyznaczenie metodą wolumetryczną (analizy objętościowej) gazów pochłoniętych przez odpowiednią substancję chemiczną, lub spalonych. Należą do nich:
1°)      Aparaty Orsata, składające się głównie z naczynia poziomującego, jednej lub kilku pipet pochłaniających i biurety miarowej.
2°)      Aparaty płomieniowe lub wybuchowe, dodatkowo wyposażone w rurkę płomieniową lub wybuchową (kapilara platynowa, rurka z drucikiem z platyny lub palladu, z indukcyjnym zapłonem iskrowym itp.).
Mogą także występować kombinacje różnych typów tych przyrządów lub aparatów.
[…]”.
Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
10      Z postanowienia odsyłającego wynika, że w dniu 10 sierpnia 2009 r. TSI przedłożyło zgłoszenie celem dopuszczenia do swobodnego obrotu w odniesieniu do ręcznego licznika cząstek. Licznik ten znajduje się w obudowie wyposażonej w ekran, interfejs i elementy do sterowania, które składają się z elektrycznych i elektronicznych części składowych. Urządzenie to umożliwia monitorowanie zanieczyszczenia cząstkami. Posiada uchwyt, który umożliwia obsługę wszystkich kontroli kciukiem. Urządzenie można skonfigurować i obsługiwać poprzez kolorowy ekran dotykowy. Wyniki badania próbek cząstek mogą być wyświetlane na ekranie, pobierane lub drukowane bezpośrednio. Licznik ów jest przeznaczony do lokalizacji źródeł zanieczyszczeń, klasyfikacji pomieszczeń czystych, do lokalizacji nieszczelności filtra lub do badań.
11      W związku z tym, że TSI zgłosiło ręczny licznik cząstek w ramach podpozycji CN 9027 50 00, właściwy urząd celny nie zażądał zapłaty należności celnych.
12      W dniu 25 listopada 2009 r. TSI przedłożyło zgłoszenie celem dopuszczenia do swobodnego obrotu w odniesieniu do aerodynamicznej aparatury do analizy wielkości cząstek UV (zwanej dalej „analizatorem wielkości cząstek”). Urządzenie to jest umieszczone w obudowie z otworem wlotu powietrza. Jest ono wyposażone we wskaźniki z diodami elektroluminescencyjnymi (LED), interfejsy i elementy do sterowania, które składają się z elektrycznych i elektronicznych części składowych. Urządzenie to służy do pomiaru w czasie rzeczywistym średnicy aerodynamicznej, intensywności fluorescencji cząstek unoszących się w powietrzu i natężenia rozproszonego przez nie światła. Do pomiaru średnicy aerodynamicznej cząstek i natężenia światła cząstek przez nie rozproszonego służy układ optyczny z dwoma punktami wierzchołkowymi. Właściwości fluorescencyjne cząstek są ukazywane za pomocą aerodynamicznego ultrafioletowego spektrometru cząstek. Wskazany analizator wielkości cząstek jest używany do testowania filtrów i filtrów powietrza, w badaniach toksykologicznych do inhalacji, do monitorowania jakości powietrza wewnątrz budynków i do badań skutków aerozoli biologicznych.
13      W związku z tym, że TSI zgłosiło analizator wielkości cząstek w ramach podpozycji CN 9027 30 00, właściwy urząd celny nie zażądał zapłaty należności celnych.
14      Po przeprowadzeniu kontroli na miejscu główny urząd celny w Akwizgranie stwierdził, że ręczny licznik cząstek i analizator wielkości cząstek powinny zostać zaklasyfikowane nie do podpozycji wskazanej przez TSI w jego zgłoszeniach, lecz do podpozycji CN 9027 10 10. W konsekwencji skierował on do TSI dwie decyzje celem retrospektywnego pokrycia należności celnych.
15      W związku z tym, że pozasądowe postępowania odwoławcze zakończyły się bezskutecznie, TSI wniosło skargę z żądaniem dokonania klasyfikacji ręcznego licznika cząstek do podpozycji CN 9027 50 00 i analizatora wielkości cząstek do podpozycji CN 9027 30 00. Zdaniem TSI urządzenia te nie mogą zostać sklasyfikowane do podpozycji CN 9027 10 10. Za pomocą tych urządzeń nie jest możliwe przeprowadzenie analizy gazu. Nie są one ani przeznaczone, ani zdatne do pomiaru dymu lub gorących spalin. W przypadku typowych zastosowań w stosunku do dymu lub gorących spalin omawiane urządzenie uległoby zniszczeniu bez połączenia go z innymi urządzeniami.
16      TSI podniosło ponadto, że główny urząd celny w Akwizgranie nie może powoływać na poparcie swego stanowiska not wyjaśniających do CN dotyczących podpozycji CN 9027 10 10. Opisany tam laserowy licznik cząstek nie może być bowiem porównywany ani z ręcznym licznikiem cząstek, ani z analizatorem wielkości cząstek. Ponadto jego zdaniem owe noty wyjaśniające są niezgodne z samym brzmieniem podpozycji CN 9027 10 10.
17      Strona pozwana w postępowaniu głównym podniosła, że ręczny licznik cząstek i analizator wielkości cząstek podlegają klasyfikacji w ramach podpozycji CN 9027 10 10. Uwaga dodatkowa do działu CN 90, pkt 8 not wyjaśniających do HS dotyczących pozycji HS 90.27 oraz noty wyjaśniające do CN dotyczące podpozycji CN 9027 10 10 potwierdzają ten fakt.
18      Finanzgericht Düsseldorf (sąd ds. skarbowych w Düsseldorfie) wskazał, że rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu zależy od interpretacji, jaką należy nadać podpozycjom CN 9027 10 10, 9027 30 00 i 9027 50 00.
19      Co się tyczy w szczególności podpozycji CN 9027 10 10, sąd ów wskazał, iż między stronami jest bezsporne, że ręczny licznik cząstek i analizator wielkości cząstek nie stanowią analizatorów gazu i że sąd ów nie ma co do tego wątpliwości.
20      Powstało dla niego natomiast pytanie, czy urządzenia sporne w postępowaniu głównym należy uznać, dla celów ich klasyfikacji taryfowej, za aparaturę do analizy dymu. Uznał on w tym względzie, że charakter pomiarów możliwych do wykonania za pomocą urządzeń zależy od analizowanej w danym przypadku materii. Podlegające analizie powietrze z otoczenia (aerozol) może zawierać cząsteczki, które powstają albo wskutek procesów spalania, albo w następstwie procesów mechanicznych. Konkretne zastosowanie aparatury pomiarowej nie zależy od tego, w jakiej formie i w jakim zakresie cząsteczki tego typu są zawarte w aerozolu. W związku z tym w aerozolu mogą być zawarte cząsteczki powstałe wskutek procesów spalania albo w następstwie procesów mechanicznych.
21      W kontekście tych ustaleń oraz przeznaczenia aparatury rozpatrywanej w postępowaniu głównym powstaje zatem pytanie, w jaki sposób należy dokonywać wykładni pojęcia „dymów” w rozumieniu podpozycji CN 9027 10 10. Odnosząc się w szczególności do not wyjaśniających do CN dotyczących wskazanej podpozycji, sąd ów stwierdził, że pojęcie „dymów” może być rozumiane szeroko, w tym sensie, że kwalifikacja dymów może zależeć w sposób decydujący od tego, czy cząsteczki powstały przy okazji spalania lub wygasania, nawet jeśli spalanie lub wygasanie nie miało miejsca bezpośrednio przed badaniem cząsteczek.
22      Gdyby przyjęta została ta szeroka interpretacja pojęcia „dymów” w rozumieniu podpozycji CN 9027 10 10, dla sądu odsyłającego powstaje wówczas jednak pytanie, czy o urządzeniu do pomiaru dymu można mówić także wówczas, gdy dane urządzenie dokonuje pomiaru nie tylko cząsteczek powstałych w następstwie procesów spalania, lecz także cząsteczek powstałych wskutek procesów mechanicznych. W rzeczywistości sytuacja taka ma miejsce w przypadku obydwu urządzeń rozpatrywanych w postępowaniu głównym. Nie jest jednak możliwe obliczenie, w jakim zakresie ich użytkownik dokonuje pomiaru cząsteczek powstałych w następstwie procesów spalania lub wskutek procesów mechanicznych.
23      W tej sytuacji Finanzgericht Düsseldorf (sąd ds. skarbowych w Düsseldorfie) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy CN należy interpretować w ten sposób, że aerodynamiczną aparaturę do analizy wielkości cząstek UV i ręczne liczniki cząstek tego rodzaju co bliżej scharakteryzowane w [postanowieniu odsyłającym] należy przypisać do podpozycji 9027 10 10?”.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
24      Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w interesie pewności prawa i ułatwienia kontroli, decydującego kryterium dla klasyfikacji taryfowej towarów należy poszukiwać zasadniczo w ich obiektywnych cechach i właściwościach, takich jak określone w pozycjach CN oraz uwagach do sekcji lub działów (zob. w szczególności wyrok Kyowa Hakko Europe, C‑344/14, EU:C:2015:615, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo).
25      Również zgodnie z utrwalonym orzecznictwem noty wyjaśniające, ustanowione, jeśli chodzi o CN, przez Komisję, a jeśli chodzi o HS, przez WCO, przyczyniają się w istotny sposób do interpretacji zakresu poszczególnych pozycji taryfowych, nie są jednakże prawnie wiążące (zob. w szczególności wyrok Kyowa Hakko Europe, C‑344/14, EU:C:2015:615, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo).
26      Z postanowienia odsyłającego wynika, że urządzenia rozpatrywane w postępowaniu głównym nie stanowią analizatorów gazu w rozumieniu podpozycji CN 9027 10. W zakresie dotyczącym owej podpozycji w postępowaniu głównym powstaje jedynie pytanie, czy owe urządzenia stanowią analizatory dymu w rozumieniu tej samej podpozycji i w konsekwencji elektroniczne analizatory dymu w rozumieniu podpozycji CN 9027 10 10.
27      W tym względzie należy wskazać, że brzmienie podpozycji CN 9027 10 odnosi się w szczególności i wyłącznie do „analizatorów […] dymu”.
28      Tymczasem cechy i właściwości obiektywne tych urządzeń, takie jak opisane w postanowieniu odsyłającym, nie odpowiadają temu brzmieniu. Jak bowiem wynika z owego postanowienia, owe urządzenia nie dokonują analizy w szczególności i wyłącznie cząsteczek pochodzących z procesu spalania, które są objęte pojęciem „dymu” w zwykłym sensie tego pojęcia w języku potocznym. Owe urządzenia analizują bowiem również cząsteczki, które nie wchodzą w zakres tego pojęcia, a mianowicie cząsteczki powstałe wskutek procesów mechanicznych.
29      Mając na uwadze brzmienie podpozycji CN 9027 10, należy zatem stwierdzić, że urządzenia takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym nie są objęte ani tą podpozycją, ani, w konsekwencji, podpozycją CN 9027 10 10.
30      Jak słusznie wskazała Komisja, ową wykładnię potwierdza uwaga 3 do działu CN 90. Z owej noty wynika, że maszyny przeznaczone do wykonywania dwóch lub większej ilości różnych funkcji należy klasyfikować wedle funkcji podstawowej charakteryzującej całą maszynę. Jednakże, jak wynika z postanowienia odsyłającego, funkcja podstawowa urządzeń takich jak rozpatrywane w postępowaniu głównym nie polega na analizie dymów.
31      Interpretacji tej nie podważają również uwaga dodatkowa do działu CN 90, pkt 8 uwag wyjaśniających HS dotyczących podpozycji HS 90.27 lub uwagi wyjaśniające do podpozycji CN 9027 10 10, które sąd odsyłający wskazał w swym postanowieniu.
32      Co się bowiem tyczy noty dodatkowej do działu CN 90 i pkt 8 not wyjaśniających do HS dotyczących pozycji HS 90.27, wystarczy stwierdzić, że ich brzmienie nie może potwierdzić innej interpretacji podpozycji CN 9027 10 i 9027 10 10 niż interpretacja przyjęta w pkt 28 i 29 niniejszego wyroku.
33      Co się tyczy not wyjaśniających dotyczących podpozycji CN 9027 10 10, należy stwierdzić, że nie dotyczą one podpozycji CN 9027 10, lecz owej pierwszej podpozycji. W związku z tym, jak prawidłowo wskazała Komisja, należy stwierdzić, że owe noty wyjaśniające służą raczej interpretacji wyrażenia „elektroniczne” w rozumieniu podpozycji CN 9027 10 10 niż pojęcia „analizatory […] dymu” w rozumieniu podpozycji CN 9027 10.
34      Ponadto, jak wynika z orzecznictwa wskazanego w pkt 25 niniejszego wyroku, w każdym razie noty wyjaśniające dotyczące podpozycji CN 9027 10 10 nie pozwalają na dokonanie interpretacji sprzecznej z jej brzmieniem.
35      W konsekwencji na przedstawione pytanie należy udzielić odpowiedzi, iż CN należy interpretować w ten sposób, że aerodynamiczna aparatura do analizy wielkości cząstek UV i ręczne liczniki cząstek, takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, nie są objęte podpozycją CN 9027 10 10.
W przedmiocie kosztów
36      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:
Nomenklaturę scaloną zawartą w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej, zmienionym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r., należy interpretować w ten sposób, że aerodynamiczna aparatura do analizy wielkości cząstek UV i ręczne liczniki cząstek, takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, nie są objęte podpozycją 9027 10 10 tej nomenklatury.
Podpisy
* Język postępowania: niemiecki.