62021TJ0441_EXT
SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (Il-Ħames Awla Estiża)
26 ta’ Marzu 2025 (
*1
)
“Kompetizzjoni – Akkordji – Settur tal-bonds tal-gvern Ewropej – Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE – Koordinazzjoni ta’ prezzijiet u attivitajiet ta’ negozjar ta’ bonds – Skambji ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva – Ksur uniku u kontinwu – Restrizzjoni tal-kompetizzjoni minħabba l-għan – Interess leġittimu biex jiġi kkonstatat ksur – Kalkolu tal-ammont tal-multa – Ammont bażiku – Valur ta’ sostituzzjoni tal-valur tal-bejgħ – Ġurisdizzjoni sħiħa”
Fil-Kawżi T‑441/21, T‑449/21, T‑453/21, T‑455/21, T‑456/21 u T‑462/21,
UBS Group AG, stabbilita f’Zürich (l-Isvizzera),
UBS AG, stabbilita f’Zürich,
irrappreżentati minn I. Ioannidis u C. Riis-Madsen, avukati,
rikorrenti fil-Kawża T‑441/21,
Natixis, stabbilita f’Pariġi (Franza), irrappreżentata minn J. Stratford, E. Neill, Barristers-at-Law, J.-J. Lemonnier, L. Ghebali, avukati, u M. García, solicitor,
rikorrenti fil-Kawża T‑449/21,
UniCredit SpA, stabbilita f’Milano (l-Italja),
UniCredit Bank AG, stabbilita f’München (il-Ġermanja),
irrappreżentati minn I. Vandenborre, S. Dionnet, M. Siragusa, G. Rizza, B. Massella Ducci Teri, M. Lesaffre, T. Selwyn Sharpe u I. Antoniou, avukati,
rikorrenti fil-Kawża T‑453/21,
Nomura International plc, stabbilita f’Londra (ir-Renju Unit),
Nomura Holdings, Inc., stabbilita f’Tokjo (il-Ġappun),
irrappreżentati minn W. Howard, avukat, M. Demetriou, C. Thomas, Barristers-at-Law, N. Seay u S. Whitfield, solicitors,
rikorrenti fil-Kawża T‑455/21,
Bank of America N.A., stabbilita f’Charlotte, North Carolina (l-Istati Uniti),
Bank of America Corporation, stabbilita f’Wilmington, Delaware (l-Istati Uniti),
irrappreżentati minn D. Bailey, D. Gregory, Barristers-at-Law, J. Turner, KC, D. Liddell, solicitor, u D. Slater, avukat,
rikorrenti fil-Kawża T‑456/21,
Portigon AG, stabbilita f’Düsseldorf (il-Ġermanja), irrappreżentata minn H-J. Niemeyer, M. Röhrig u C. Dankerl, avukati,
rikorrenti fil-Kawża T‑462/21,
vs
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata, fil-Kawża T‑441/21, minn M. Domecq, S. Baches Opi, M. Farley u T. Franchoo, bħala aġenti, fil-Kawża T‑449/21, minn Farley, Franchoo u I. Söderlund, bħala aġenti, fil-Kawża T‑453/21, minn Farley, Franchoo, Baches Opi u Domecq, fil-Kawża T‑455/21, minn Baches Opi, Domecq, Farley u Franchoo, fil-Kawża T‑456/21, minn Baches Opi, Domecq, Farley u Franchoo u, fil-Kawża T‑462/21, minn Farley, A. Keidel, Franchoo u L. Wildpanner, bħala aġenti,
konvenuta,
IL-QORTI ĠENERALI (Il-Ħames Awla Estiża),
komposta minn S. Papasavvas, President, J. Svenningsen (Relatur), C. Mac Eochaidh, J. Martín y Pérez de Nanclares u M. Stancu, imħallfin,
Reġistratur: M. Zwozdziak-Carbonne, Amministratriċi,
wara li rat il-fażi bil-miktub tal-proċedura,
wara s-seduti tas‑6, tas‑7, tat‑8, tad‑9, tat‑12, tat‑13 u tal‑14 ta’ Ġunju 2023,
tagħti l-preżenti
Sentenza (
1
)
1
Permezz tar-rikors tagħhom fil-Kawża T‑441/21, ibbażat fuq l-Artikolu 263 TFUE, UBS Group AG u UBS AG (iktar ’il quddiem, flimkien, “UBS”) jitolbu, minn naħa, l-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2021) 3489 final tal‑20 ta’ Mejju 2021 b’rabta ma’ proċediment fil-qafas tal-Artikolu 101 tat-TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ AT.40324 – Bonds tal-Gvern Ewropej) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”) u, min-naħa l-oħra, it-tnaqqis tal-ammont tal-multa imposta fuqhom fl-imsemmija deċiżjoni.
2
Permezz tar-rikors tiegħu fil-Kawża T‑449/21, ibbażat fuq l-Artikolu 263 TFUE, Natixis jitlob l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn tikkonċernah.
3
Permezz tar-rikors tagħhom fil-Kawża T‑453/21, ibbażat fuq l-Artikolu 263 TFUE, UniCredit SpA u UniCredit Bank AG (iktar ’il quddiem, flimkien, “UniCredit”) jitolbu, minn naħa, l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn tikkonċernahom, u, min-naħa l-oħra, it-tnaqqis tal-ammont tal-multa imposta fuqhom fl-imsemmija deċiżjoni.
4
Permezz tar-rikors tagħhom fil-Kawża T‑455/21, ibbażat fuq l-Artikolu 263 TFUE, Nomura International plc u Nomura Holdings, Inc. (iktar ’il quddiem, flimkien, “Nomura”) jitolbu, minn naħa, l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn tikkonċernahom, u, min-naħa l-oħra, it-tnaqqis tal-ammont tal-multa imposta fuqhom fl-imsemmija deċiżjoni.
5
Permezz tar-rikors tagħhom fil-Kawża T‑456/21, ibbażat fuq l-Artikolu 263 TFUE, Bank of America N.A. u Bank of America Corporation (iktar ’il quddiem, flimkien, “BofA”) jitolbu l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn tikkonċernahom.
6
Permezz tar-rikors tiegħu fil-Kawża T‑462/21, ibbażat fuq l-Artikolu 263 TFUE, Portigon AG, li kienet WestLB AG, titlob l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn tikkonċernaha.
I. Il‑fatti li wasslu għall‑kawża
A. Fuq is‑settur tal-BGE
7
L-aġir inkwistjoni jirrigwarda bonds tal-gvern Ewropej (iktar ’il quddiem “BGE”), jiġifieri bonds sovrani ddenominati f’euro u maħruġa mill-amministrazzjonijiet ċentrali tal-Istati Membri taż-żona tal-euro. Il-BGE huma strumenti ta’ dejn li jippermettu lill-gvernijiet Ewropej jiġbru l-fondi biex jiffinanzjaw ċerti spejjeż jew investimenti, b’mod partikolari biex jirrifinanzjaw dejn eżistenti.
8
Għalhekk, Stat Membru (emittent) jista’ joħroġ bond biex jissellef flus (ammont nozzjonali) mingħand investitur (detentur) għal perjodu fiss, li jista’ jkun qasir (pereżempju sentejn) jew twil (pereżempju 10 snin jew 30 sena) u b’rata tal-imgħax iddefinita minn qabel, fissa jew varjabbli. Id-detentur tal-bond jirċievi l-imgħax (kupun) mill-emittent f’intervalli regolari, kif ukoll il-ħlas lura tal-ammont nozzjonali fid-data tal-maturità miftiehma.
9
Il-BGE jiġu offruti għall-bejgħ għall-ewwel darba minn jew f’isem l-emittent tagħhom fis-suq primarju u sussegwentement jiġu nnegozjati fis-suq sekondarju.
10
Il-funzjonament ta’ dawn is-swieq, deskritt fil-premessi 3 sa 51 tad-deċiżjoni kkontestata, huwa spjegat fil-qosor iktar ’il quddiem għall-finijiet ta’ din is-sentenza.
1.
Ħruġ fis‑suq primarju
11
Il-BGE jinħarġu mill-amministrazzjonijiet ċentrali fis-suq primarju. Dan il-ħruġ spiss jiġi ddelegat lil uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn (debt management office), li jiddefinixxi l-proċedura tal-ħruġ. Din il-proċedura tal-aħħar normalment tieħu l-forma jew ta’ aġġudikazzjoni, li hija proċedura ta’ sejħa għall-offerti fil-forma ta’ rkant, jew ta’ sindakazzjoni, li hija proċedura ta’ investiment privat li tinvolvi grupp iktar limitat ta’ operaturi.
12
Il-bonds jistgħu jinkisbu biss, skont waħda jew l-oħra mill-forom imsemmija iktar ’il fuq, minn istituzzjonijiet finanzjarji li għandhom l-istatus ta’ negozjanti primarji (primary dealers). Dawn l-ispeċjalisti jikkompetu fis-suq primarju biex jakkwistaw dawn il-BGE. Wara li jakkwistaw il-BGE, ikunu jistgħu jżommuhom jew ibigħuhom mill-ġdid fis-suq sekondarju lil istituzzjonijiet finanzjarji oħra jew lil investituri.
13
Fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni, in-negozjanti primarji jissottomettu offerta ta’ xiri waqt irkant.
14
In-negozjanti primarji huma suġġetti għal diversi obbligi. Minn naħa, huma obbligati, sa ċertu punt, li jipparteċipaw fl-aġġudikazzjonijiet, kif ukoll li jakkwistaw u jqiegħdu, fis-suq sekondarju, volum kbir ta’ BGE matul perijodu ta’ referenza partikolari. Min-naħa l-oħra, huma ġeneralment preżunti li jassumu rwol ta’ ġeneratur tas-suq (market maker) fis-suq sekondarju billi juru prezzijiet bidirezzjonali (two-way prices) – jiġifieri l-prezz tax-xiri (bid price) u l-prezz tal-bejgħ (ask price) – u billi jinnegozjaw b’dawn il-prezzijiet b’mod ġenerali u kontinwu pjuttost milli tranżazzjoni tranżazzjoni. L-uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn jeżerċitaw ċerta pressjoni fuq in-negozjanti primarji billi jikklassifikawhom, b’mod partikolari abbażi tal-volumi ta’ BGE li huma jqiegħdu u abbażi tal-parteċipazzjoni tagħhom fl-aġġudikazzjonijiet. Post għoli fil-klassifika jista’ jimplika b’mod partikolari aċċess privileġġat għas-sindakazzjonijiet u għall-ordnijiet ta’ derivattivi assoċjati.
15
Il-prezz li bih in-negozjanti primarji jiddeċiedu li jagħmlu offerti fl-aġġudikazzjonijiet jiddependi mill-prezz ta’ referenza li huwa l-prezz li bih huma kkwotati bonds simili fis-suq sekondarju. Jekk l-aġġudikazzjoni tirrigwarda segment ġdid ta’ bond eżistenti (tap) – jiġifieri offerta ġdida ta’ BGE li diġà nħarġu, li għandha l-istess data ta’ maturità inizjali, l-istess ammont nozzjonali u l-istess kupun, iżda mibjugħa bil-prezz attwali –, l-informazzjoni dwar il-prezz tkun faċilment disponibbli, peress li l-BGE kkonċernati huma diġà kkwotati fis-suq sekondarju.
16
F’dan il-kuntest, il-prezz tal-bonds ġeneralment jiġi ffissat bħala perċentwal tal-ammont nozzjonali tagħhom u dan il-perċentwal ġeneralment jiġi espress b’riferiment biss għall-ewwel żewġ pożizzjonijiet deċimali tiegħu.
17
F’dan il-kuntest, l-offerti magħmula fis-suq primarju min-negozjanti primarji u li jirrigwardaw dawn il-bonds spiss isiru ogħla mill-prezz medjan tal-bond prevalenti fis-suq sekondarju, li jissejjaħ ukoll “mid-price” jew “mid”. Dan tal-aħħar huwa l-medja bejn il-prezz tax-xiri u l-prezz tal-bejgħ prevalenti fis-suq sekondarju u huwa espress f’ċenteżmi (jiġifieri, bl-użu taż-żewġ pożizzjonijiet deċimali wara l-punt). Dawn iż-żewġ tipi ta’ prezzijiet huma dawk li bihom l-operaturi tas-suq sekondarju huma lesti li jixtru jew ibigħu l-BGE rilevanti, rispettivament. L-offerta ppreżentata mill-imsemmija speċjalisti għalhekk timplika firxa (spread) madwar il-prezz medjan.
18
Meta jintemm il-perjodu tal-irkant, l-uffiċċju tal-ġestjoni tad-dejn tal-Istat Membru emittenti jippubblika r-riżultat tal-irkant u jalloka l-volumi tal-BGE lin-negozjanti primarji, billi jibda minn dawk bl-ogħla offerti. Dawn tal-aħħar ġeneralment jiksbu BGE għall-volum kollu li jkunu offrew li jixtru.
19
Fil-prattika, il-livell tal-offerta magħmula min-negozjanti primarji jiddependi mill-evalwazzjoni tagħhom tal-kundizzjonijiet tas-suq u min-neċessità li tintrebaħ parti sinjifikattiva mill-ħruġ tal-BGE inkwistjoni. Għalhekk, negozjant primarju partikolari jista’ jagħmel offerta ogħla mill-prezz medjan, li tikkostitwixxi offerta għolja wisq fl-irkant (overbidding), jew jagħmel offerta eqreb għall-prezz medjan, li kultant tissejjaħ “offerta bil-prezz kurrenti” (flat). Offerta għolja wisq fl-irkant tista’, inizjalment, twassal għal telf finanzjarju fuq il-BGE akkwistati mal-ħruġ (għaliex in-negozjant primarju ma jkunx jista’ jbigħhom bl-istess prezz fis-suq sekondarju), iżda n-negozjant primarju imbagħad jistenna li jkun jista’ jikkumpensa dan it-telf iktar tard, minħabba l-istatus tiegħu (li jagħtih aċċess għal sindakazzjonijiet jew għal vantaġġi oħra) u l-attività sussegwenti tiegħu ta’ negozjar fis-suq sekondarju.
20
Fil-kuntest ta’ sindakazzjoni, l-uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn jinkariga grupp ta’ negozjanti primarji (mexxejja) biex jgħinuh iqiegħed BGE ġdida fis-suq jew juża BGE eżistenti. Dawn il-mexxejja jimpenjaw ruħhom li jixtru l-biċċa l-kbira tal-BGE maħruġa u jbigħuhom lill-investituri fis-suq sekondarju. Sindakazzjoni hija inqas komuni minn aġġudikazzjoni, iżda ġeneralment tkun ikbar f’termini ta’ volum u ta’ tul ta’ żmien. Is-sindakazzjoni spiss tintuża mill-Istati Membri biex joħorġu volumi kbar ta’ BGE ġodda.
21
Il-parteċipazzjoni f’sindakazzjonijiet tippreżenta vantaġġi fuq livell ta’ reputazzjoni għan-negozjanti primarji magħżula bħala mexxejja, iżda wkoll fil-fatt li dawn tal-aħħar jiġu remunerati permezz ta’ kummissjonijiet fuq l-investiment. Issa, din l-għażla b’mod partikolari ssir abbażi tal-klassifikazzjoni tagħhom, li hija bbażata fuq ir-riżultati tagħhom fl-aġġudikazzjonijiet li pparteċipaw fihom (dawn ir-riżultati huma marbuta mal-volumi ta’ BGE akkwistati u mal-prezzijiet offruti lill-emittent). B’hekk, il-prospett li wieħed ikun jista’ jipparteċipa f’sindakazzjoni huwa wieħed mill-elementi li jimmotiva l-offerti kompetittivi tal-imsemmija negozjanti waqt l-aġġudikazzjonijiet (ara il-punt 19 iktar ’il fuq).
22
Il-mexxejja jgħinu lill-uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn jiffissaw il-prezz tal-BGE li għandhom jinħarġu abbażi ta’ bond ta’ referenza fis-suq sekondarju. Għal dan l-għan, huma jistgħu jirċievu informazzjoni mill-uffiċċju intern tagħhom tan-negozjar tal-BGE.
23
Min-naħa l-oħra, il-mexxejja għandhom iżommu kunfidenzjalità stretta fil-konfront tal-uffiċċju intern tagħhom, minħabba l-involviment ta’ dan tal-aħħar fin-negozjati fis-suq sekondarju. Għalhekk, is-sindakazzjonijiet fil-prinċipju jaqgħu taħt ir-responsabbiltà ta’ tim distint minn dak tal-uffiċċju intern tan-negozjar tal-BGE tal-bank mexxej.
2.
Negozjar fis-suq sekondarju
24
Sakemm ma jiddeċidux li jżommuhom sal-maturità tagħhom, in-negozjanti primarji joffru, fis-suq sekondarju, il-BGE akkwistati fis-suq primarju, sabiex jinnegozjawhom jew ma’ banek oħra li għandhom l-istatus ta’ negozjanti primarji jew li ma għandhomx (skambji msejħa “D2D”, dealer-to-dealer) jew ma’ investituri oħra (skambji msejħa “D2C”, dealer-to-client). Il-BGE jintużaw għal skopijiet ta’ investiment, ta’ ħħeġġjar (hedging) jew bħala punt ta’ riferiment għad-determinazzjoni tal-prezz ta’ assi oħra. In-negozjar isir barra l-borża (over-the-counter), jiġifieri mingħajr borża ċentrali, b’mod elettroniku jew permezz ta’ sensara.
a)
Formazzjoni tal-prezzijiet tal-BGE fis-suq sekondarju
25
Il-valur ta’ BGE fis-suq sekondarju jiddependi fuq ir-rendimenttagħha mal-maturità (yield), li huwa espress bħala perċentwal annwali tal-ammont nozzjonali tagħha, tal-kupun fiss u tal-qligħ jew it-telf li jirriżulta min-negozjar tal-bond. Il-prezz li bih il-BGE tiġi nnegozjata jvarja skont diversi fatturi, bħall-iżvilupp fl-isfond ekonomiku (pereżempju l-iżvilupp ġenerali fir-rati tal-imgħax tas-suq jew l-aspettattivi dwar l-inflazzjoni) jew il-fatturi speċifiċi għall-emittent (pereżempju r-riskju perċepit, il-likwidità jew id-disponibbiltà ta’ ħruġ iktar reċenti). Għalhekk, hemm relazzjoni inversa bejn ir-rendiment u l-prezz ta’ BGE: rendiment iktar baxx jissarraf f’żieda fil-prezz, u rendiment ogħla fi tnaqqis fil-prezz.
26
F’dan il-kuntest, spiss tintuża kurva tar-rendiment (yield curve) biex tirrappreżenta r-rendiment mistenni tal-BGE skont il-maturità tagħhom (time to maturity). Tali kurva għalhekk tirrifletti indirettament il-prezz tal-BGE fis-swieq finanzjarji, fid-dawl tal-aspettattivi tal-investituri f’termini tal-evoluzzjoni tal-inflazzjoni, tar-rati tal-imgħax u tar-riskju ġenerali (l-isfond ekonomiku u s-saħħa finanzjarja tal-emittent).
b)
Atturi fis-suq sekondarju
27
Kif isegwi mill-premessi 11 u 40 tad-deċiżjoni kkontestata, kif ukoll min-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 10 tagħha, in-negozjanti primarji ġeneralment jitqiesu li jassumu rwol ta’ ġeneratur tas-suq (market maker) fis-suq sekondarju, li skontu huma jikkwotaw prezzijiet bidirezzjonali għall-bonds skont il-modalitajiet imfakkra fil-punt 14 iktar ’il fuq.
28
Meta l-banek jaġixxu fis-suq sekondarju, huma jippruvaw jiġġeneraw dħul permezz tad-differenza bejn il-prezz tax-xiri u l-prezz tal-bejgħ. Id-differenza bejn dawn iż-żewġ prezzijiet tissejjaħ il-“marġni” (spread), u tikkostitwixxi, fuq tranżazzjoni sħiħa ta’ xiri u bejgħ mill-ġdid ta’ bond, id-dħul tal-bank.
29
Fil-kuntest tal-ġestjoni tal-portafolli tagħhom, l-operaturi tas-suq jistgħu jadottaw pożizzjonijiet ta’ negozjar twal jew qosra. Meta operatur tas-suq jieħu pożizzjoni twila fuq bond, huwa jżomm jew jixtri l-bonds qabel ma jerġa’ jbigħhom, u b’hekk jispekula fuq il-qligħ li jantiċipa f’każ ta’ żieda fil-valur tal-bond; fi kliem ieħor, l-operatur tas-suq jistenna li l-prezz tal-bonds se jiżdied, u b’hekk jiżdied il-valur tal-bonds tiegħu. Meta operatur tas-suq jieħu pożizzjoni qasira, huwa jbigħ bonds li ma għandux. Ikollu jixtrihom iktar ’il quddiem u jafda li jonqos il-valur tagħhom; fi kliem ieħor, l-operatur tas-suq jistenna li l-prezz tal-bonds se jonqos, u għalhekk li se jkun jista’ jixtrihom bi prezz iktar baxx minn dak li biegħhom bih.
30
Dejjem fil-kuntest tal-ġestjoni tal-portafolli tagħhom, l-operaturi tas-suq iwettqu wkoll tranżazzjonijiet ta’ ħħeġġjar (hedging) intiżi, b’mod partikolari, sabiex jikkumpensaw pożizzjoni twila billi jbigħu bonds u pożizzjoni qasira billi jixtru bonds.
B. Fuq il-proċedura amministrattiva li wasslet għad-deċiżjoni kkontestata
31
Wara talba ppreżentata fid‑29 ta’ Lulju 2015, il-Kummissjoni Ewropea, fis‑27 ta’ Jannar 2016, tat lil The Royal Bank of Scotland Group plc u The Royal Bank of Scotland plc (iktar ’il quddiem, flimkien, “RBS”), li sussegwentement saru, rispettivament, NatWest Group plc u NatWest Markets plc (iktar ’il quddiem, flimkien, “NatWest”), immunità kundizzjonali minn multa, konformement mal-punt 8(a) tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-Immunità minn multi u tnaqqis ta’ multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU 2016, C 144, p. 23); iktar ’il quddiem l-“Avviż dwar il-klemenza”).
32
Fid‑29 ta’ Ġunju u fit‑30 ta’ Settembru 2016, UBS u Natixis, rispettivament, talbu li jibbenefikaw minn tnaqqis tal-ammont tal-multa skont il-punt 23 tal-Avviż dwar il-klemenza.
33
F’diversi okkażjonijiet, skont l-Artikolu 18(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas‑16 ta’ Diċembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli [101 u 102 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), jew tal-punt 12 tal-Avviż dwar il-klemenza, il-Kummissjoni bagħtet talbiet għal informazzjoni lid-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata u lil banek oħra.
34
Fil‑31 ta’ Jannar 2019, il-Kummissjoni, minn naħa, fetħet il-proċedura bl-għan li tadotta deċiżjoni skont il-Kapitolu III tar-Regolament Nru 1/2003, konformement mal-Artikolu 2(1) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 773/2004 tas‑7 ta’ April 2004 dwar it-tmexxija ta’ proċeduri mill-Kummissjoni skond l-Artikolu [101 u 102 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 3, p. 81), u, min-naħa l-oħra, bagħtet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lil, b’mod partikolari, UBS, Natixis, UniCredit, Nomura, il-BofA, Portigon – li ssuċċediet lill-bank WestLB – u NatWest (iktar ’il quddiem id-“dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet”). F’din l-okkażjoni, il-Kummissjoni informat ukoll lil UBS u lil Natixis li huma ma setgħux jibbenefikaw mill-immunità minn multa, iżda li huma kienu, rispettivament, it-tieni u t-tielet bank li pproduċew provi tal-ksur preżunt u li, a priori, huma setgħu jibbenefikaw minn tnaqqis tal-multi li kienu ser jiġu imposti fuqhom, jekk ikun il-każ.
35
Il-banek kollha destinatarji tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ingħataw aċċess għall-fajl tal-investigazzjoni tal-Kummissjoni. Konformement mal-Artikolu 10(2) tar-Regolament Nru 773/2004, kollha kemm huma ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub dwar din id-dikjarazzjoni. Skont l-Artikolu 12(1) ta’ dan ir-regolament, huma ppreżentaw ukoll l-argumenti tagħhom waqt seduta, li saret bejn it‑22 u l‑24 ta’ Ottubru 2019.
36
Fis‑6 ta’ Novembru 2020, il-Kummissjoni bagħtet ittra lil kull wieħed mill-banek destinatarji tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li fuqhom setgħu eventwalment jiġu imposti multi (iktar ’il quddiem l-“ittra dwar il-multi”), li pprovdiet kjarifiki addizzjonali dwar il-metodoloġija proposta minn dik l-istituzzjoni sabiex tiddetermina, f’dan il-każ, valur ta’ sostituzzjoni tal-valur tal-bejgħ (iktar ’il quddiem il-“valur ta’ sostituzzjoni”). Din il-metodoloġija kienet akkumpanjata mill-informazzjoni sottostanti u mill-ammont previst tal-valur ta’ sostituzzjoni, għal kull bank destinatarju kkonċernat, li jirriżulta mill-applikazzjoni ta’ din il-metodoloġija. UBS ippreżenta osservazzjonijiet bi tweġiba fit‑18 ta’ Diċembru 2020, UniCredit fl‑24 ta’ Novembru 2020 u fit‑8 ta’ Jannar 2021, Nomura fl‑24 ta’ Novembru 2020 u fit‑8 ta’ Jannar 2021, u Portigon fil‑15 ta’ Jannar 2021.
37
Fit‑12 ta’ Novembru 2020, il-Kummissjoni bagħtet ittra li kienet tinkludi espożizzjoni tal-fatti lill-banek destinatarji tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, fejn stednithom jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fuq iż-żidiet u l-korrezzjonijiet fattwali ppreżentati f’din l-espożizzjoni u dwar elementi li jinsabu f’din id-dikjarazzjoni (iktar ’il quddiem l-“ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti”). Għal dan l-għan, dawn il-banek destinatarji ngħataw, għal darba oħra, aċċess għall-fajl tal-investigazzjoni tal-Kummissjoni. Il-parti l-kbira tal-imsemmija banek ippreżentaw osservazzjonijiet, bejn it‑8 ta’ Diċembru 2020 u t‑8 ta’ Jannar 2021.
38
Fl‑20 ta’ Mejju 2021, abbażi tal-Artikoli 7 u 23 tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata.
C. Fuq id-deċiżjoni kkontestata
1.
Fuq il-konstatazzjoni tal-ksur ikkontestat
39
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni semmiet iktar minn 380 diskussjoni bejn l-operaturi tal-banek ikkonċernati permezz ta’ forums ta’ diskussjonijiet permanenti fuq l-internet (persistent chatrooms), jiġifieri, essenzjalment, żewġ forums ta’ diskussjonijiet imsemmija “DBAC” u “CODS & CHIPS”, kif ukoll permezz ta’ diskussjonijiet bilaterali, bit-telefon jew bil-messaġġi istantanji (instant messages), fuq perijodu bejn it‑3 ta’ Jannar 2007 u t‑28 ta’ Marzu 2012.
40
Skont il-Kummissjoni, dawn id-diskussjonijiet kienu jinvolvu skambji ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva li kienu jippermettu lill-banek ikkonċernati jkunu informati bl-aġir u bl-istrateġiji rispettivi tagħhom u, għalhekk, li setgħu ppermettewlhom jadattaw l-istrateġiji ta’ negozjar tagħhom skont dan kif ukoll li jikkoordinaw l-aġir tagħhom u li jiksbu vantaġġi kompetittivi fil-kuntest tal-ħruġ, tat-tqegħid jew tan-negozjar ta’ BGE fis-suq (ara l-premessi 94 u 95 tad-deċiżjoni kkontestata).
41
F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni qieset li l-għan ġenerali tal-kollaborazzjoni bejn l-operaturi tas-suq kien li jgħinu lil xulxin fil-kuntest tal-operazzjonijiet tagħhom tas-suq, billi jnaqqsu l-inċertezzi dwar il-ħruġ jew in-negozjar ta’ BGE, bl-għan li jiżdied id-dħul, iġġenerat kemm fis-suq primarju kif ukoll fis-suq sekondarju u li jirriżulta mill-parteċipazzjoni tal-banek ikkonċernati fil-ħruġ ta’ BGE u fin-negozjar tagħhom. B’dan il-mod, dawn il-banek konxjament issostitwixxew ir-riskji tal-kompetizzjoni b’kooperazzjoni prattika bejniethom, għad-detriment tal-atturi l-oħra tas-suq, tal-klijenti tagħhom jew tal-uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn.
42
Skont il-Kummissjoni, id-diskussjonijiet inkwistjoni jistgħu, għal finijiet analitiċi, jinġabru f’erba’ kategoriji ta’ aġir, li huma marbuta mill-qrib u jikkoinċidu parzjalment (ara l-premessi 93 u 95 u t-taqsima 5.1.3.2 tad-deċiżjoni kkontestata).
43
Dawn l-erba’ kategoriji ta’ aġir jikkonsistu:
–
l-ewwel nett, f’tentattivi sabiex jiġi influwenzat il-prezz tas-suq prevalenti fis-suq sekondarju, skont is-sitwazzjoni fis-suq primarju (iktar ’il quddiem il-“kategorija 1”);
–
it-tieni, f’tentattivi ta’ koordinazzjoni tal-offerti (jew tal-irkant) magħmula fis-suq primarju (iktar ’il quddiem il-“kategorija 2”);
–
it-tielet, f’tentattivi sabiex jiġi kkoordinat il-livell tal-offerti ogħla (jew tal-offerti għoljin wisq fl-irkant) magħmula fis-suq primarju (iktar ’il quddiem il-“kategorija 3”);
–
ir-raba’, fi skambji oħra ta’ informazzjoni sensittiva, inklużi skambji dwar, fl-ewwel lok, komponenti tal-prezz, pożizzjonijiet jew volumi, u strateġiji marbuta ma’ partijiet kontraenti partikolari fil-kuntest ta’ negozjati individwali fis-suq sekondarju (iktar ’il quddiem il-“kategorija 4(i)”), fit-tieni lok, rakkomandazzjonijiet partikolari magħmula lil uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn (iktar ’il quddiem il-“kategorija 4(ii)”), u, fit-tielet lok, il-mument magħżul sabiex jiġu stabbiliti l-prezzijiet tas-sindakazzjonijiet (iktar ’il quddiem il-“kategorija 4(iii)”) (iktar ’il quddiem, flimkien, il-“kategorija 4”).
44
Fir-rigward tal-klassifikazzjoni ġuridika tal-aġir inkwistjoni, il-Kummissjoni kkonkludiet li dan kien jaqa’ taħt ksur uniku u kontinwu li jikkonsisti fi ftehimiet jew fi prattiki miftiehma li għandhom bħala għan ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-settur tal-BGE fiż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE).
45
Sabiex tasal għal din il-konklużjoni, fl-ewwel lok, il-Kummissjoni qieset li l-aġir inkwistjoni kien jikkostitwixxi ksur uniku u kontinwu, fid-dawl, b’mod partikolari, tal-kontenut tad-diskussjonijiet, tal-metodi użati, tan-natura sistematika ta’ wħud minn dawn it-tipi ta’ aġir u tal-atturi involuti. B’mod partikolari, l-imsemmija tipi ta’ aġir kienu jaqgħu taħt skema komuni, peress li grupp stabbli ta’ persuni kien involut fl-akkordju, li l-mezzi ta’ komunikazzjoni adottati kienu ġeneralment l-istess għad-diversi prattiki u li d-diskussjonijiet kienu frekwenti, kienu seħħew matul l-istess perijodu u kienu jkopru suġġetti identiċi jew li kienu jikkoinċidu (ara l-premessi 412 sa 421 tad-deċiżjoni kkontestata).
46
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni qieset li l-ksur uniku u kontinwu ikkontestat kellu l-għan li jirrestrinġi jew li joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva bejn membri ta’ ċirku ta’ kompetituri bl-għan li jikkoordinaw l-istrateġiji tagħhom ta’ akkwist ta’ BGE fis-suq primarju jew li jinnegozjaw dawn il-bonds fis-suq sekondarju. Dan l-aġir seta’ jinfluwenza l-kors normali tal-komponenti tal-prezz tal-BGE (ara l-premessa 495 tad-deċiżjoni kkontestata).
47
Fit-tielet lok, il-Kummissjoni kkonkludiet li, fid-dawl, b’mod partikolari, tal-fatt li l-aġir inkwistjoni kien twettaq minn uffiċċji ta’ negozjar li jinsabu fl-Unjoni Ewropea u fiż-ŻEE, dan l-aġir kien twettaq fiż-ŻEE u kellu effett sostanzjali, immedjat u prevedibbli fuq il-kompetizzjoni fiż-ŻEE. Għaldaqstant, dan l-aġir seta’ jaffettwa b’mod sinjifikattiv il-kummerċ bejn l-Istati Membri kif ukoll bejn il-partijiet kontraenti fil-Ftehim ŻEE, b’tali mod li l-Kummissjoni kienet kompetenti sabiex tapplika kemm l-Artikolu 101 TFUE kif ukoll l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (ara l-premessi 725 u 726 tad-deċiżjoni kkontestata).
48
Fir-raba’ lok, il-Kummissjoni qieset, peress li, b’mod partikolari, l-aġir inkwistjoni kien jikkostitwixxi restrizzjoni minħabba l-għan, li ebda waħda mill-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) TFUE u tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE ma kienet issodisfatta f’dan il-każ (ara l-premessi 728 u 731 tad-deċiżjoni kkontestata).
2.
Fuq l-impożizzjoni ta’ multi
49
Fir-rigward tal-impożizzjoni ta’ multa fuq il-banek ikkonċernati għall-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat, fl-ewwel lok, il-Kummissjoni kkonstatat li, skont l-Artikolu 25 tar-Regolament Nru 1/2003, is-setgħa tagħha li timponi multa kienet preskritta fir-rigward ta’ BofA u ta’ Natixis, minħabba l-fatt li l-parteċipazzjonijiet rispettivi tagħhom kienu ntemmu iktar minn ħames snin qabel il-ftuħ tal-investigazzjoni (ara l-premessa 778 tad-deċiżjoni kkontestata).
50
Skont l-aħħar sentenza tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni madankollu pproċediet għall-konstatazzjoni tal-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ dawn iż-żewġ banek (ara l-premessi 780 sa 784 tad-deċiżjoni kkontestata).
51
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-banek l-oħra kkonċernati, jiġifieri UBS, UniCredit, Nomura, Portigon u NatWest, il-Kummissjoni indikat li kienet iddeterminat l-ammont tal-multi konformement mal-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003 (ĠU 2006, C 210, p. 2; iktar ’il quddiem il-“linji gwida”) (ara l-premessa 807 tad-deċiżjoni kkontestata). Madankollu, fid-dawl tal-partikolaritajiet tas-settur finanzjarju u, b’mod partikolari, tal-fatt li prodotti finanzjarji bħall-BGE ma jiġġenerawx bejgħ fis-sens normali, il-Kummissjoni, minflok ma użat “valur tal-bejgħ” relatat mal-ħruġ u n-negozjar ta’ BGE, qieset li kien xieraq li tiddetermina valur ta’ sostituzzjoni. Dan tal-aħħar kien ibbażat, minn naħa, fuq l-ammont nozzjonali tal-BGE skambjati fis-suq sekondarju mill-banek ikkonċernati matul il-perijodi rispettivi tagħhom ta’ parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat u, min-naħa l-oħra, fuq id-differenzi bejn il-prezz tax-xiri u l-prezz tal-bejgħ ta’ 32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi (ara l-premessi 813 sa 832 tad-deċiżjoni kkontestata).
52
Għall-bqija, il-Kummissjoni kkalkolat l-ammont tal-multa ta’ kull wieħed mill-banek imsemmija fil-punt preċedenti billi stabbilixxiet, kif previst fil-linji gwida, ammont bażiku, iddeterminat skont, b’mod partikolari, il-gravità u t-tul tal-ksur, u billi aġġustat dan l-ammont bażiku skont kunsiderazzjonijiet bħal ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti possibbli, il-limitu legali massimu tal-multa jew regoli li jirriżultaw mill-Avviż dwar il-klemenza.
53
F’dan ir-rigward, minn naħa, l-ammont tal-multa imposta fuq Portigon kien limitat għal EUR 0, b’applikazzjoni tal-limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ totali miksub matul is-sena kummerċjali preċedenti (kif previst mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 u mill-punt 32 tal-linji gwida), fid-dawl tal-fatt li dan il-bank kien qiegħed itemm l-attivitajiet tiegħu b’mod gradwali, u li d-dħul mill-bejgħ nett miksub minn Portigon fl‑2020 kien ta’ valur negattiv (ara l-premessa 893 tad-deċiżjoni kkontestata). Min-naħa l-oħra, skont l-Avviż dwar il-klemenza, il-Kummissjoni tat immunità minn multa lil NatWest u tnaqqis ta’ 45 % tal-ammont tal-multa imposta fuq UBS, għall-kooperazzjoni rispettiva tagħhom fl-investigazzjoni (ara l-premessi 895 sa 903 tad-deċiżjoni kkontestata).
3.
Fuq id-dispożittiv
54
Id-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata huwa fformulat kif ġej:
“Artikolu 1
L-impriżi li ġejjin kisru l-Artikolu 101 TFUE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE billi pparteċipaw, matul il-perijodi indikati, fi ksur uniku u kontinwu li jikkonċerna l-BGE li jkopri ż-ŻEE kollha, li jikkonsisti fi ftehimiet u/jew fi prattiki miftiehma li kellhom bħala għan ir-restrizzjoni u/jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-settur tal-BGE:
–
[BofA] ipparteċipa mid‑29 ta’ Jannar 2007 sas‑6 ta’ Novembru 2008, f’dak li jirrigwarda l-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS;
–
[Natixis] ipparteċipa mis‑26 ta’ Frar 2008 sas‑6 ta’ Awwissu 2009;
–
NatWest ipparteċipa mill‑4 ta’ Jannar 2007 sat‑28 ta’ Novembru 2011 u NatWest Markets NV mis‑17 ta’ Ottubru 2007 sat‑28 ta’ Novembru 2011;
–
[Nomura] pparteċipa mit‑18 ta’ Jannar 2011 sat‑28 ta’ Novembru 2011;
–
[Portigon] ipparteċipa mid‑19 ta’ Ottubru 2009 sat‑3 ta’ Ġunju 2011;
–
[UBS] ipparteċipa mill‑4 ta’ Jannar 2007 sat‑28 ta’ Novembru 2011;
–
[UniCredit] ipparteċipa mid‑9 ta’ Settembru 2011 sat‑28 ta’ Novembru 2011;
Artikolu 2
Għall-ksur imsemmi fl-Artikolu 1, għandhom jiġu imposti l-multi li ġejjin:
–
NatWest u NatWest Markets NV b’mod konġunt u in solidum: EUR 0
–
[Nomura]: EUR 129573000
–
[Portigon]: EUR 0
–
[UBS]: EUR 172378000
–
[UniCredit]: EUR 69442000
[…]
Artikolu 3
L-impriżi elenkati fl-Artikolu 1 għandhom itemmu immedjatament il-ksur imsemmi fl-imsemmi artikolu, sa fejn dawn għadhom ma għamlux dan.
Huma għandhom jiżguraw li minn issa ’l quddiem ma jirrepetu l-ebda att jew aġir deskritt fl-Artikolu 1 u l-ebda att jew aġir li għandu għan jew effett identiku jew simili.
[…]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
II. It-talbiet tal-partijiet
55
Fil-kawża T‑441/21, UBS jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
prinċipalment, tannulla d-deċiżjoni kkontestata;
–
sussidjarjament, tnaqqas l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqu għal EUR 51.3 miljun, skont il-metodoloġija tal-valur nett tat-tranżazzjonijiet li hija toffri, jew tnaqqas dan l-ammont għal EUR 60.6 miljun, skont il-metodoloġija tal-valur nett aġġustat tat-tranżazzjonijiet li hija toffri, jew tnaqqas l-imsemmi ammont b’mill-inqas 65 % minħabba l-iżbalji u l-ineżattezzi rrilevati fil-metodu tal-Kummissjoni;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
56
Fil-kawża T‑449/21, Natixis jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tannulla d-deċiżjoni kkontestata, sa fejn din tikkonċernah;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
57
Fil-kawża T‑453/21, UniCredit jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tannulla l-Artikolu 1 u/jew l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn jikkonċernawh;
–
sussidjarjament, tnaqqas sostanzjalment l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqu;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
58
Fil-kawża T‑455/21, Nomura jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tannulla r-raba’ inċiż tal-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata;
–
sussidjarjament, tannulla t-tieni inċiż tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata;
–
iktar sussidjarjament, tnaqqas sostanzjalment l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqu;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
59
Fil-kawża T‑456/21, BofA jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tannulla d-deċiżjoni kkontestata sa fejn din tikkonċernah;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
60
Fil-kawża T‑462/21, Portigon jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tannulla d-deċiżjoni kkontestata sa fejn din tikkonċernah;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
61
Fil-kawżi T‑441/21, T‑449/21, T‑453/21, T‑455/21, T‑456/21 u T‑462/21, il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiċħad ir-rikors kollu kemm hu;
–
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
III. Fuq id-dritt
62
Wara li semgħet lill-partijiet, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tgħaqqad il-kawżi T‑441/21, T‑449/21, T‑453/21, T‑455/21, T‑456/21 u T‑462/21 għall-finijiet ta’ din is-sentenza, konformement mal-Artikolu 68(1) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha.
A. Fuq it-talbiet għall-ommissjoni ta’ ċerta data fil-konfront tal-pubbliku
63
Matul il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, UniCredit, Nomura, BofA u l-Kummissjoni talbu, essenzjalment, li ċerta data f’din is-sentenza titħalla barra fil-konfront tal-pubbliku skont l-Artikoli 66 u 66a tar-Regoli tal-Proċedura.
64
F’dan is-sens, UniCredit indika li ebda informazzjoni li tinsab fid-dokumenti proċedurali li huwa ppreżenta fil-kuntest tar-rikors tiegħu ma kienet ta’ natura sigrieta jew kunfidenzjali li twassal sabiex din ikollha titħalla barra mit-test tas-sentenza li ser tingħata, bl-eċċezzjoni tal-isem tal-operatur tas-suq tiegħu u ta’ diversi ċitazzjonijiet testwali tad-dikjarazzjonijiet ta’ klemenza ta’ UBS u ta’ RBS.
65
Nomura indika li għandhom jitħallew barra mit-test tas-sentenza li ser tingħata l-ismijiet u l-informazzjoni li tista’ tippermetti li jiġu identifikati l-operaturi tas-suq involuti fil-ksur ikkontestat, l-esperti li assistewh fil-kuntest tar-rikors tiegħu u tal-proċedura amministrattiva li wasslet għad-deċiżjoni kkontestata, bħall-kumpanniji li jimpjegaw lil dawn l-esperti, kif ukoll ċerti emittenti ta’ bonds.
66
Fl-aħħar nett, BofA indika li kellhom jitħallew barra mit-test tas-sentenza li ser tingħata, l-ewwel nett, l-ismijiet u l-informazzjoni li tista’ tippermetti li jiġu identifikati l-impjegati jew l-ex impjegati tiegħu, it-tieni, il-kontenut tad-diskussjonijiet li saru fil-forums ta’ diskussjonijiet, tad-dikjarazzjonijiet ta’ klemenza u tat-tweġibiet għat-talbiet għal informazzjoni tal-Kummissjoni, it-tielet, ir-referenzi tas-sorsi tal-elementi msemmija fit-tieni lok, ir-raba’, iċ-ċitazzjonijiet tad-dikjarazzjonijiet orali tal-applikanti għal klemenza, il-ħames, il-lingwaġġ mhux xieraq u r-rimarki derogatorji tal-operaturi tas-suq tiegħu fil-konfront ta’ terzi u, is-sitt, ir-riferimenti għal aġir li seħħ barra mill-perijodu tal-ksur.
67
Fir-rigward tal-Kummissjoni, hija pproponiet ukoll li jiġu anonimizzati l-ismijiet tal-operaturi tas-suq involuti fl-aġir implikat.
68
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fil-konċiljazzjoni bejn il-pubblikazzjoni tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji u d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali u tas-sigriet kummerċjali, il-qorti għandha tfittex, fiċ-ċirkustanzi ta’ kull każ, il-bilanċ ġust, billi tieħu inkunsiderazzjoni wkoll id-dritt tal-pubbliku li jkollu aċċess, skont il-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 15 TFUE, għad-deċiżjonijiet ġudizzjarji (ara s-sentenza tas‑27 ta’ April 2022, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Port Polski Ośrodek Rozwoju Technologii vs Il‑Kummissjoni, T‑4/20, EU:T:2022:242, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
69
Barra minn hekk, il-kunfidenzjalità ta’ element fil-fajl ma hijiex iġġustifikata fil-każ, pereżempju, ta’ informazzjoni li hija diġà pubblika jew li jista’ jkollhom aċċess għaliha l-pubbliku ġenerali jew ċerti oqsma speċjalizzati, informazzjoni li tinsab ukoll f’siltiet jew f’dokumenti oħra tal-fajl li għalihom il-parti li tixtieq iżżomm in-natura kunfidenzjali tal-informazzjoni inkwistjoni naqset milli tagħmel talba għal dan il-għan, informazzjoni li ma hijiex suffiċjentement speċifika jew preċiża sabiex tiżvela data kunfidenzjali jew anki informazzjoni oħra li tirriżulta b’mod wiesa’ jew li tista’ tiġi dedotta minn informazzjoni oħra legalment aċċessibbli għall-persuni interessati (ara d-digriet tal‑14 ta’ Marzu 2022, Bulgarian Energy Holding et vs Il‑Kummissjoni, T‑136/19, EU:T:2022:149, punt 9 u l-ġurisprudenza ċċitata).
70
Barra minn hekk, informazzjoni li tkun sigrieta jew kunfidenzjali, iżda li ilha ħames snin jew iktar, għandha, minħabba li għadda ż-żmien, titqies, fil-prinċipju, bħala storika u li tkun tilfet, għalhekk, in-natura sigrieta jew kunfidenzjali tagħha sakemm, b’mod eċċezzjonali, il-parti li tinvoka din in-natura ma turix li, minkejja li hija antika, din l-informazzjoni għadha tikkostitwixxi element essenzjali tal-pożizzjoni kummerċjali tagħha jew ta’ dik ta’ terzi kkonċernati (ara s-sentenza tad‑19 ta’ Ġunju 2018, Baumeister, C‑15/16, EU:C:2018:464, punt 54 u l-ġurisprudenza ċċitata).
71
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, f’dan il-każ, fir-rigward tal-verżjoni pubblika ta’ din is-sentenza, tipproċedi biss bl-anonimizzazzjoni tal-ismijiet tal-persuni fiżiċi msemmija fid-deċiżjoni kkontestata kif ukoll b’dik tal-esperti li l-banek ikkonċernati rrikorrew għalihom, u l-istess għall-kumpanniji li jimpjegawhom.
72
Fil-fatt, l-ewwel nett, ma hemmx lok li jiġu magħmula kunfidenzjali ċ-ċifri użati mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-kalkolu tal-ammont tal-multi imposti fuq UBS, UniCredit u Nomura, fid-dawl, fl-ewwel lok, tal-assenza ta’ talba f’dan is-sens minn dawn il-banek, fit-tieni lok, tal-fatt li din id-data hija kollha eqdem minn 13-il sena fil-jum tal-għoti ta’ din is-sentenza, fit-tielet lok, tal-fatt li, essenzjalment, l-imsemmija data tikkostitwixxi data relattiva jew data stima u diġà ġiet trażmessa lill-banek kollha kkonċernati, kif jixhdu l-verżjonijiet tad-deċiżjoni kkontestata nnotifikati lil dawn il-banek, u, fir-raba’ lok, tan-neċessità li tiġi ggarantita l-komprensibbiltà tal-motivazzjoni ta’ din is-sentenza, b’mod partikolari meta ċerti banek jikkritikaw lill-Kummissjoni bi żbalji ta’ kalkolu li l-eżami tagħhom jeħtieġ, min-natura tiegħu, li jintużaw iċ-ċifri użati minn dik l-istituzzjoni.
73
It-tieni nett, ma hemm l-ebda raġuni għalfejn għandu jinħeba l-kontenut tad-diskussjonijiet inkwistjoni, anki jekk dawn jistgħu jiżvelaw rimarki mhux xierqa jew derogatorji, magħmula mill-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati, b’mod partikolari fir-rigward ta’ terzi.
74
Qabelxejn, kif isegwi mid-deċiżjoni kkontestata, dawn id-diskussjonijiet jikkostitwixxu kważi l-provi kollha li fuqhom hija bbażata din id-deċiżjoni u l-messaġġi skambjati fil-kuntest tal-imsemmija diskussjonijiet juru, fil-fehma tal-Kummissjoni, in-natura antikompetittiva tal-aġir tal-banek ikkonċernati.
75
Sussegwentement, kważi l-messaġġi kollha li jinsabu fid-diskussjonijiet inkwistjoni jidhru fil-verżjoni pubblika tad-deċiżjoni kkontestata u, minħabba f’hekk, ma jiġġustifikaw l-ebda protezzjoni. L-istess japplika għall-ismijiet tal-emittenti tal-bonds li Nomura jitlob l-ommissjoni tagħhom.
76
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-estratti mid-diskussjonijiet mhux imsemmija fid-deċiżjoni kkontestata, iżda li l-Qorti Ġenerali ser tagħmel użu minnhom f’din is-sentenza, ir-riferiment għalihom huwa ġġustifikat mill-ħtieġa li tingħata risposta li tinftiehem għall-argumenti mressqa mir-rikorrenti u, b’mod partikolari, minn BofA.
77
Hija wkoll din il-ħtieġa li tiġġustifika li l-Qorti Ġenerali tqis li ma hemmx lok li jiġu magħmula kunfidenzjali l-estratti minn dokumenti – inkluż tal-klemenza – li jinsabu fil-fajl tal-proċedura tagħha u li hija tqis indispensabbli li ssemmihom fil-kuntest tal-eżami tal-argumenti mressqa minn BofA.
78
It-tielet, fir-rigward tar-referenzi għas-sorsi tal-provi użati mill-Kummissjoni u msemmija fid-deċiżjoni kkontestata kif ukoll tal-aġir ta’ BofA mingħajr rabta mal-ksur ikkontestat, huwa biżżejjed li jiġi indikat li dawn ma humiex ser jintużaw f’din is-sentenza.
B. Fuq l-għan tal-ksur ikkonstatat fid-deċiżjoni kkontestata
79
Il-motivi mqajma minn diversi rikorrenti u bbażati fuq żbalji fil-klassifikazzjoni tal-aġir inkwistjoni bħala “ksur uniku u kontinwu” u bħala “restrizzjoni minħabba l-għan” kif ukoll ir-risposti tal-Kummissjoni jiżvelaw diverġenza fil-fehim tas-suġġett tal-ksur ikkonstatat fid-deċiżjoni kkontestata.
80
Minn naħa, ċerti rikorrenti jsostnu, essenzjalment, li, permezz tal-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat ksur uniku u kontinwu li jikkonsisti minn diversi istanzi distinti ta’ ksur.
81
F’dan ir-rigward, UniCredit jagħti x’tifhem, b’mod partikolari fil-kuntest tar-raba’ motiv tiegħu, li l-Kummissjoni kkonstatat ksur uniku u kontinwu li jikkonsisti minn żewġ istanzi ta’ ksur uniċi u kontinwi li jirrigwardaw, l-ewwel waħda, is-suq primarju tal-BGE u, it-tieni waħda, is-suq sekondarju ta’ dawn l-istess BGE.
82
Bl-istess mod, billi sostnew, fir-rigward ta’ Nomura, li l-Kummissjoni wettqet żbalji meta kklassifikat waħda jew l-oħra mid-diskussjonijiet inkwistjoni f’kategorija waħda jew iktar imsemmija fil-premessi 93, 382 u 496 tad-deċiżjoni kkontestata (it-tieni motiv tar-rikors tagħha) jew ukoll, billi sostnew, fir-rigward ta’ Portigon, li d-diskussjonijiet imsemmija fil-kategorija 4 ma setgħux jitqiesu li kellhom għan antikompetittiv, kuntrarjament għal dawk tal-kategoriji 1 sa 3 (l-ewwel parti tal-ħames motiv tar-rikors tiegħu), dawn il-banek jagħtu x’tifhem li l-Kummissjoni kkonstatat ksur uniku u kontinwu li huwa stess jikkonsisti minn erba’ istanzi ta’ ksur uniċi u kontinwi, li jikkorrispondu għal kull waħda mill-kategoriji 1 sa 4 u li għalhekk għandhom jiġu eżaminati separatament.
83
Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tikkontesta dawn il-modi ta’ qari tad-deċiżjoni kkontestata u ssostni li l-banek ikkonċernati pparteċipaw fi ksur uniku u kontinwu wieħed, li n-noċività suffiċjenti tiegħu fir-rigward tal-kompetizzjoni għandha tiġi evalwata “globalment” sabiex jiġi ddeterminat jekk setax jitqies li kellu għan antikompetittiv, u mhux kategorija kategorija jew saħansitra diskussjoni diskussjoni.
84
Għandu jiġi rrilevat li d-determinazzjoni eżatta tal-portata u tan-numru ta’ istanzi ta’ ksur ikkonstatati fid-deċiżjoni kkontestata hija essenzjali sabiex tiġi evalwata l-legalità ta’ dik id-deċiżjoni. L-istess jgħodd għad-determinazzjoni tan-natura effettiva ta’ ċerti argumenti mressqa mir-rikorrenti, b’mod partikolari dawk ibbażati fuq żbalji fil-klassifikazzjoni ta’ ċertu aġir f’waħda jew oħra mill-kategoriji msemmija fil-premessi 93, 382 u 496 tal-imsemmija deċiżjoni, jew ukoll fuq żbalji fil-klassifikazzjoni ta’ ksur uniku u kontinwu u fil-parteċipazzjoni tal-banek ikkonċernati fil-ksur ikkontestat kif ukoll fuq żbalji ta’ klassifikazzjoni tal-aġir inkwistjoni bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”.
85
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, għalkemm sensiela ta’ tipi ta’ aġir differenti tista’ tiġi kklassifikata bħala “ksur uniku u kontinwu”, minn dan ma jistax jiġi dedott li kull wieħed minn dawn it-tipi ta’ aġir għandu, fih innifsu u meħud waħdu, neċessarjament jiġi kklassifikat bħala ksur distint. Dan jista’ jiġri biss jekk, fid-deċiżjoni kkonċernata, il-Kummissjoni tkun għażlet li tidentifika u li tikklassifika bħala tali kull wieħed minn dawn it-tipi ta’ aġir u sussegwentement tipproduċi l-prova tal-involviment tal-impriża kkonċernata li lilha dan l-aġir huwa attribwit (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2022, Sony Corporation u Sony Electronics vs Il‑Kummissjoni, C‑697/19 P, EU:C:2022:478, punt 67).
86
Barra minn hekk, fl-interpretazzjoni tad-deċiżjoni kkonċernata, il-Qorti Ġenerali għandha tiżgura li ma tikkonfondix il-kunċett ta’ “aġir” ma’ dak ta’ “ksur”, sabiex ma tagħmilx żball ta’ liġi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2022, Sony Corporation u Sony Electronics vs Il‑Kummissjoni, C‑697/19 P, EU:C:2022:478, punt 78).
87
F’dan il-każ, għandu għalhekk jiġi ddeterminat jekk, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatatx l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu wieħed li għandu għan antikompetittiv jew, għall-kuntrarju u kif jagħtu x’tifhem UniCredit, Nomura jew Portigon, l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu, kompost minn żewġ jew saħansitra erba’ istanzi ta’ ksur uniċi u kontinwi distinti, addizzjonali u awtonomi, kull wieħed minnhom b’tali għan.
88
F’dan ir-rigward, ma hemmx dubju li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni takkuża lill-banek ikkonċernati bil-parteċipazzjoni tagħhom fi ksur uniku u kontinwu wieħed, u li kull interpretazzjoni oħra tirriżulta minn qari żbaljat tad-deċiżjoni kkontestata.
89
Fil-fatt, minn naħa, l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata sempliċement jikkonstata li l-banek ikkonċernati “kisru l-Artikolu 101 TFUE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE billi pparteċipaw, matul il-perijodi indikati, fi ksur uniku u kontinwu li jikkonċerna l-BGE li jkopri ż-ŻEE kollha, li jikkonsisti fi ftehimiet u/jew fi prattiki miftiehma li kellhom bħala għan ir-restrizzjoni u/jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-settur tal-BGE” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
90
Għalhekk, b’differenza mill-Artikolu 1 tad-deċiżjoni li kienet ikkonċernata fil-kawża li tat lok għas-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2022, Sony Corporation u Sony Electronics vs Il‑Kummissjoni (C‑697/19 P, EU:C:2022:478), u li semmiet ksur uniku u kontinwu kompost minn diversi istanzi ta’ ksur distinti, l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata ma jsemmi ebda ksur ieħor li jista’ jikkorrispondi għall-aġir identifikat fl-erba’ kategoriji ta’ aġir imsemmija fil-premessi 93, 382 u 496 ta’ dik id-deċiżjoni u msemmija fil-punti 42 u 43 iktar ’il fuq.
91
Min-naħa l-oħra, dan il-qari tal-formulazzjoni tal-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata huwa kkonfermat mill-motivi ta’ dik id-deċiżjoni, li d-dispożittiv tagħha għandu jiġi interpretat fid-dawl tagħhom, jekk ikun hemm bżonn (sentenza tal‑15 ta’ Mejju 1997, TWD vs Il‑Kummissjoni, C‑355/95 P, EU:C:1997:241, punt 21).
92
Qabelxejn, fil-premessi 424, 469, 484, 737, 781 jew 841 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tuża ripetutament is-singular sabiex tirreferi għall-ksur li hija tqis li pparteċipaw fih il-banek ikkonċernati.
93
Sussegwentement, l-istruttura tad-deċiżjoni kkontestata turi l-fatt li l-Kummissjoni, fl-ewwel lok, spjegat ir-raġunijiet li għalihom madwar 380 diskussjoni kienu jifformaw ksur uniku u kontinwu (Taqsima 5.1.2) imbagħad, fit-tieni lok, indikat ir-raġunijiet li minħabba fihom dan il-ksur uniku kellu għan antikompetittiv (Taqsima 5.1.3).
94
Fl-aħħar nett, fil-premessi 93, 382, 496, 516, 549 jew 550 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat espressament li l-erba’ kategoriji ta’ aġir li hija kkunsidrat kienu ġew deskritti għal finijiet analitiċi u li dawn kienu interkonnessi u jikkoinċidu parzjalment, li jeskludi li l-aġir li jaqa’ taħt waħda jew l-oħra minn dawn l-erba’ kategoriji jkun jista’ wkoll jiġi kklassifikat, b’mod separat u awtonomu, bħala ksur tal-Artikolu 101(1) TFUE.
95
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ilmenti bbażati fuq żbalji ta’ klassifikazzjoni tal-aġir inkwistjoni f’waħda jew oħra mill-erba’ kategoriji ta’ aġir imsemmija fil-premessi 93, 382 u 496 tad-deċiżjoni kkontestata, bħall-konsegwenzi tagħhom fuq il-klassifikazzjoni tal-aġir inkwistjoni bħala “ksur uniku u kontinwu”, kif ukoll bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, jew ibbażati fuq żbalji ta’ klassifikazzjoni ta’ waħda jew l-oħra minn dawn l-erba’ kategoriji ta’ aġir bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, huma ineffettivi u, għaldaqstant, għandhom jiġu miċħuda.
96
Madankollu, l-argumenti mressqa minn UniCredit, Nomura u Portigon fil-konfront ta’ diskussjonijiet speċifiċi ser jittieħdu inkunsiderazzjoni ulterjorment sabiex jiġi ddeterminat jekk il-Kummissjoni setgħetx, mingħajr ma twettaq żball, tikklassifika d-diskussjonijiet inkwistjoni, meħuda flimkien, bħala ksur uniku u kontinwu li għandu għan antikompetittiv.
97
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni akkużat lill-banek ikkonċernati bil-parteċipazzjoni tagħhom f’diskussjonijiet analizzati fit-test ta’ dik id-deċiżjoni kif ukoll fit-tabella annessa magħha. Din it-tabella tirreferi, għal ċerti diskussjonijiet li saru fl-istess jum, għal diversi estratti bil-ħin indikat.
98
Madankollu, kuntrarjament għal dak li jsostni impliċitament Portigon, tali preżentazzjoni ma timplikax li l-Kummissjoni kellha l-intenzjoni li tevalwa n-natura antikompetittiva tad-diskussjonijiet inkwistjoni, estratt tal-istess jum wara estratt tal-istess jum.
99
Fil-fatt, kemm mit-test tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll minn din l-istess tabella jsegwi li l-evalwazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni tirrigwarda l-estratti tal-istess jum fl-intier tagħhom. Barra minn hekk, huwa f’dan is-sens li, bi tweġiba għal mistoqsija tal-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni indikat li l-indikazzjoni tal-perijodi tal-ħin f’dik id-deċiżjoni kellha l-għan li tistruttura l-provi u li tagħmel id-deċiżjoni iktar leġġibbli.
100
Għaldaqstant, fil-kuntest tal-eżami tal-kritiki ta’ Portigon ibbażati fuq żbalji tal-Kummissjoni fil-klassifikazzjoni tad-diskussjonijiet inkwistjoni kemm bħala “ksur uniku u kontinwu” kif ukoll bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, il-Qorti Ġenerali ser teżamina d-diskussjonijiet ikkritikati fil-konfront ta’ dan il-bank fuq il-bażi tal-jum.
C. Fuq it-talbiet għal annullament tar-rikorrenti
[omissis]
105
Għaldaqstant hemm lok li t-talba għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata mressqa minn UBS tinftiehem bħala li tirrigwarda biss, rispettivament, is-sitt inċiż tal-Artikolu 1 u r-raba’ inċiż tal-Artikolu 2 ta’ dik id-deċiżjoni.
106
Insostenn tat-talbiet tagħhom għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn din tikkonċernahom, ir-rikorrenti jressqu diversi motivi, li fil-biċċa l-kbira jikkoinċidu, u li hemm lok li jiġu eżaminati f’din l-ordni:
–
il-motivi bbażati fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża u fuq insuffiċjenza ta’ motivazzjoni marbuta mal-identifikazzjoni tal-aġir inkwistjoni (l-ewwel parti tal-ħames motiv ta’ Nomura; it-tielet motiv ta’ BofA; l-ewwel motiv ta’ Portigon);
–
il-motivi bbażati fuq żbalji tal-Kummissjoni fil-konstatazzjoni tar-responsabbiltà tal-banek ikkonċernati minħabba l-impjegati tagħhom (l-ewwel parti tat-tielet motiv ta’ UniCredit; it-tieni parti tar-raba’ motiv ta’ Nomura; it-tieni parti tal-ħames motiv ta’ Portigon);
–
il-motivi bbażati fuq żbalji fir-rigward tal-klassifikazzjoni tal-aġir inkwistjoni bħala “ksur uniku u kontinwu” u fir-rigward tal-imputabbiltà ta’ dan il-ksur lill-banek ikkonċernati għal ċertu perijodu ta’ żmien (it-tieni motiv, it-tieni parti tat-tielet motiv, parti mill-ħames motiv u s-sitt motiv ta’ UniCredit; parti mill-ewwel motiv, it-tieni u t-tielet motiv, l-ewwel u t-tielet parti tar-raba’ motiv, it-tielet argument tal-ewwel parti kif ukoll it-tieni, it-tielet u r-raba’ parti tal-ħames motiv ta’ Nomura; l-ewwel motiv ta’ BofA; ir-raba’ motiv kif ukoll parti mill-ewwel parti tal-ħames motiv ta’ Portigon);
–
il-motivi bbażati fuq żbalji fir-rigward tal-klassifikazzjoni tal-imsemmi ksur uniku u kontinwu bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, possibbilment flimkien ma’ nuqqas ta’ motivazzjoni (l-ewwel u t-tielet sal-ħames motiv ta’ UniCredit; l-ewwel motiv u parti mit-tieni motiv ta’ Nomura; parti mill-ewwel parti tal-ħames motiv ta’ Portigon);
–
il-motivi bbażati fuq żbalji fir-rigward tal-eżistenza ta’ interess leġittimu tal-Kummissjoni li tikkonstata l-ksur ikkontestat fir-rigward tal-banek li ma ngħatawx multa, possibbilment flimkien ma’ ksur tad-drittijiet tad-difiża u insuffiċjenza ta’ motivazzjoni f’dan ir-rigward (l-ewwel sat-tielet motiv ta’ Natixis; it-tieni motiv ta’ BofA; is-sitt motiv ta’ Portigon);
–
il-motivi bbażati fuq żbalji fir-rigward tal-ammont tal-multi li ġew imposti fuqhom, fir-rigward tad-determinazzjoni tal-ammont bażiku ta’ dawn il-multi kif ukoll tal-aġġustamenti individwali magħmula fuq dan l-ammont bażiku (l-ewwel sal-ħames motiv ta’ UBS; is-seba’ sal-għaxar motiv ta’ UniCredit; is-sitt sal-għaxar motiv ta’ Nomura);
–
il-motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta’ unità tal-ordinament ġuridiku u ta’ koerenza (it-tieni motiv ta’ Portigon);
–
il-motiv ibbażat fuq assenza illegali ta’ eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħa ta’ evalwazzjoni tagħha (it-tielet motiv ta’ Portigon);
–
il-motiv ibbażat fuq eċċess ta’ poter, fuq inverżjoni tal-oneru tal-prova kif ukoll fuq ksur tal-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, minħabba l-formulazzjoni tal-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata (ir-raba’ motiv ta’ Natixis).
1.
Fuq il-kritika bbażata fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża u fuq motivazzjoni insuffiċjenti marbuta mal-identifikazzjoni jew il-preżentazzjoni tal-aġir inkwistjoni
107
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li Nomura, fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ħames motiv tiegħu, BofA, fil-kuntest tat-tielet motiv tiegħu, u Portigon, fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ewwel motiv tiegħu, jikkritikaw il-preżentazzjoni tal-aġir li ġew akkużati bih kemm fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet kif ukoll fid-deċiżjoni kkontestata, billi jinvokaw ksur tad-drittijiet tad-difiża tagħhom kif ukoll tal-obbligu ta’ motivazzjoni li għandha l-Kummissjoni.
108
Anki jekk dawn iż-żewġ kritiki huma ppreżentati flimkien, huma distinti, bl-ewwel waħda tkun ibbażata, essenzjalment, fuq insuffiċjenzi tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li ċaħħdet lil dawn il-banek mill-possibbiltà li jeżerċitaw id-difiża tagħhom b’mod effettiv matul il-proċedura amministrattiva li wasslet għad-deċiżjoni kkontestata, u t-tieni waħda tkun ibbażata fuq nuqqas ta’ motivazzjoni speċifika għal din id-deċiżjoni kkontestata, li jċaħħad lill-banek ikkonċernati mill-possibbiltà li jkunu jafu l-ġustifikazzjonijiet tagħha u li jċaħħad lill-qorti tal-Unjoni mill-possibbiltà li teżerċita l-istħarriġ tagħha.
109
Għaldaqstant, dawn iż-żewġ kritiki għandhom jiġu eżaminati suċċessivament.
a)
Fuq il-kritika bbażata fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża ta’ Nomura, ta’ BofA u ta’ Portigon
1) Fuq il-kritika ta’ BofA, ibbażata fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża tiegħu minħabba d-differenza sostanzjali bejn l-elementi invokati kontrih fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u fid-deċiżjoni kkontestata
110
Fil-kuntest tal-ewwel parti tat-tielet motiv tiegħu, BofA jikkritika lill-Kummissjoni talli “biddlet in-natura intrinsika” tal-ksur uniku u kontinwu li huwa akkużat bih, bejn id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u d-deċiżjoni kkontestata.
111
Fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni inizjalment ikkritikat lil BofA għall-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur uniku u kontinwu kkontestat kollu billi bbażat ruħha, prinċipalment, fuq diskussjonijiet li saru fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u, sa ċertu punt, fuq dawk li saru fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS. Għal dan l-għan, fil-premessi 596 u 618 sa 622 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq il-fatt li dan il-bank kien jaf jew seta’ raġonevolment jipprevedi l-aġir tal-banek l-oħra parteċipanti fil-ksur ikkontestat li seħħ fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC jew permezz ta’ messaġġi istantanji.
112
Sussegwentement, fid-deċiżjoni kkontestata, hija kkritikat biss lil BofA bil-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur uniku u kontinwu kkontestat “f’dak li jirrigwarda l-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS”, u dan wara li kkonstatat, fil-premessa 441 ta’ dik id-deċiżjoni, li “ma jistax jiġi konkluż b’ċertezza suffiċjenti li BofA kien jaf jew seta’ raġonevolment jipprevedi l-eżistenza u l-funzjonament tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC jew ta’ diskussjonijiet antikompetittivi oħra u li huwa kien lest jaċċetta r-riskju” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
113
Issa, sabiex BofA jkun jista’ jiddefendi ruħu, il-Kummissjoni kellha tindika, fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li hija kellha l-intenzjoni li tqis li dan il-bank kien ipparteċipa fil-ksur ikkontestat minħabba l-parteċipazzjoni tiegħu biss fid-diskussjonijiet li saru fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, li “t-tipi kollha ta’ aġir li kienu jikkostitwixxu l-akkordju seħħew fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS matul il-perijodu ta’ involviment ta’ BofA” [traduzzjoni mhux uffiċjali] jew li d-diskussjonijiet li seħħew fiż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u DBAC kellhom għanijiet identiċi.
114
Konsegwentement, id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet indirizzata lil BofA ma kinitx tippermettilu jifhem li l-Kummissjoni setgħet, fid-deċiżjoni kkontestata, takkużah bi ksur uniku u kontinwu li jikkonċerna biss il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, aspett li barra minn hekk huwa indika matul il-proċedura amministrattiva wara li ġie informat, fis‑16 ta’ Marzu 2021, li dik l-istituzzjoni ma kinitx qiegħda tallega iktar li huwa kien jaf bil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC.
115
Dan il-ksur tad-drittijiet tad-difiża tiegħu huwa kkonfermat mill-fatt li diversi diskussjonijiet li saru fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u msemmija biss fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ġew miżjuda fit-test tad-deċiżjoni kkontestata, li wkoll jikkostitwixxi, fih innifsu, it-tieni ksur tad-drittijiet tad-difiża ta’ BofA. Dawn iż-żidiet juru li, fl-istadju tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni wettqet preżentazzjoni u analiżi sinjifikattivament differenti tal-provi, sabiex tikkonkludi li ż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni kellhom l-istess għan.
116
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-prinċipju ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża jeżiġi b’mod partikolari li d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet indirizzata mill-Kummissjoni lil impriża li fil-konfront tagħha hija għandha l-intenzjoni timponi sanzjoni għall-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tinkludi l-elementi essenzjali meqjusa kontra din l-impriża, bħall-fatti allegati, il-klassifikazzjoni li tingħatalhom u l-provi li l-Kummissjoni tibbaża ruħha fuqhom, sabiex l-imsemmija impriża tkun f’pożizzjoni li ssostni l-argumenti tagħha b’mod effikaċi fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva mressqa kontriha (ara s-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2022, Sony Corporation u Sony Electronics vs Il‑Kummissjoni, C‑697/19 P, EU:C:2022:478, punt 70 u l-ġurisprudenza ċċitata).
117
Madankollu, l-indikazzjoni tal-elementi essenzjali li fuqhom tibbaża ruħha l-Kummissjoni fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tista’ ssir b’mod sommarju u d-deċiżjoni finali ma għandhiex neċessarjament tkun kopja tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, peress li din id-dikjarazzjoni tikkostitwixxi dokument preparatorju li l-evalwazzjonijiet ta’ fatt u ta’ liġi li jinsabu fiha huma ta’ natura purament provviżorja. Għalhekk, huma wkoll ammissibbli xi żidiet fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet magħmula fid-dawl tar-risposta tal-partijiet, fejn l-argumenti mressqa juru li dawn setgħu effettivament jeżerċitaw id-drittijiet tad-difiża tagħhom. Il-Kummissjoni tista’ wkoll, fid-dawl tal-proċedura amministrattiva, tirrevedi jew iżżid xi argumenti ta’ fatt jew ta’ liġi insostenn tal-ilmenti li hija fformulat. Konsegwentement, sakemm tiġi adottata deċiżjoni finali, il-Kummissjoni tista’ fid-dawl b’mod partikolari tal-osservazzjonijiet bil-miktub jew orali tal-partijiet, jew tirrinunzja għal ċerti oġġezzjonijiet jew anki għall-oġġezzjonijiet kollha li tkun oriġinarjament ifformulat fil-konfront tagħhom u tbiddel, għaldaqstant, il-pożizzjoni tagħha favurihom, jew inkella, bil-kontra ta’ dan, tiddeċiedi li żżid oġġezzjonijiet ġodda, sakemm tagħti lill-impriżi kkonċernati l-possibbiltà li jsostnu l-perspettiva tagħhom rigward dan is-suġġett (ara s-sentenza tat‑18 ta’ Ġunju 2013, ICF vs Il‑Kummissjoni, T‑406/08, EU:T:2013:322, punt 118 u l-ġurisprudenza ċċitata).
118
F’dan il-każ, fl-ewwel inċiż tal-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat parteċipazzjoni ta’ BofA fil-ksur ikkontestat li l-portata materjali tagħha hija mnaqqsa meta mqabbla ma’ dik prevista fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
119
Fil-fatt, il-Kummissjoni kkritikat lil BofA li pparteċipa f’dan il-ksur mhux għad-diskussjonijiet antikompetittivi kollha li saru fil-kuntest taż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet DBAC u CODS & CHIPS kif ukoll fil-kuntest ta’ kuntatti bilaterali, iżda biss fir-rigward tad-diskussjonijiet li saru fil-kuntest tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
120
Tali tnaqqis tal-portata tal-parteċipazzjoni ta’ BofA fil-ksur ikkontestat ikkonstatata fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet meta mqabbel ma’ dik ikkunsidrata fid-deċiżjoni kkontestata huwa favorevoli għal dan il-bank u għalhekk ma jistax, fil-prinċipju, jippreġudika l-interessi tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑18 ta’ Ġunju 2013, ICF vs Il‑Kummissjoni, T‑406/08, EU:T:2013:322, punt 123 u l-ġurisprudenza ċċitata).
121
Madankollu, fid-dawl tal-argument ta’ BofA, għandu jiġi eżaminat jekk l-imsemmi tnaqqis tal-kamp materjali tal-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat wassalx lill-Kummissjoni sabiex tikkonstata fil-konfront tiegħu, fid-deċiżjoni kkontestata, ksur li tant kien distint minn dak espost fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li għandu jitqies bħala oġġezzjoni ġdida, li fir-rigward tagħha dan il-bank kellu jkun jista’ jippreżenta l-osservazzjonijiet bil-miktub u orali tiegħu, sabiex jiġi ggarantit li d-drittijiet tad-difiża tiegħu jiġu rrispettati.
122
Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li, fir-replika tiegħu, BofA jammetti li, permezz tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma akkużatux bi “ksur uniku u kontinwu awtonomu abbażi biss [tad-diskussjonijiet li saru fuq il-]forum [ta’ diskussjonijiet] CODS & CHIPS”.
123
Fit-tieni lok, BofA ma jikkontestax li, suġġett għal tnaqqis marġinali tat-tul totali tal-ksur allegat, il-limiti materjali, ġeografiċi u temporali tiegħu fil-konfront tal-banek destinatarji kollha tad-deċiżjoni kkontestata ma humiex differenti bejn id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u dik id-deċiżjoni.
124
Għaldaqstant, hija biss il-portata materjali tal-parteċipazzjoni ta’ BofA fil-ksur ikkontestat li nbidlet bejn id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u d-deċiżjoni kkontestata, u mhux il-limiti tal-ksur bħala tali.
125
Fit-tielet lok, għandu jiġi rrilevat li, kemm fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet kif ukoll fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkritikat lil BofA għall-parteċipazzjoni tiegħu fi ksur uniku u kontinwu.
126
Issa, minn naħa, kif essenzjalment fakkret il-Kummissjoni fil-premessa 590 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, hija ġurisprudenza stabbilita li impriża li tkun ipparteċipat fi ksur uniku u kontinwu minħabba f’aġir tagħha stess, li kien jaqa’ taħt il-kunċetti ta’ “ftehimiet” jew ta’ “prattiċi miftiehma” fis-sens tal-Artikolu 101(1) TFUE u li kien intiż sabiex jikkontribwixxi għat-twettiq tal-ksur kollu kemm hu, tista’ wkoll tkun responsabbli għall-aġir ta’ impriżi oħra fil-kuntest tal-istess ksur għall-perijodu kollu tal-parteċipazzjoni tagħha għall-imsemmi ksur.. Dan huwa l-każ meta jiġi stabbilit li din l-impriża kien biħsiebha tikkontribwixxi bl-aġir tagħha stess għall-għanijiet komuni tal-parteċipanti kollha u li hija kienet taf bl-aġir li jikkostitwixxi ksur maħsub jew implimentat minn impriżi oħra sabiex jintlaħqu l-istess għanijiet, jew li hija setgħet b’mod raġonevoli tipprevedih u li hija kienet lesta li taċċetta r-riskju (ara s-sentenza tas‑6 ta’ Diċembru 2012, Il‑Kummissjoni vs Verhuizingen Coppens, C‑441/11 P, EU:C:2012:778, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2011, Team Relocations et vs Il‑Kummissjoni, T‑204/08 u T‑212/08, EU:T:2011:286, punti 36 u 37).
127
Min-naħa l-oħra, qabel kollox, mid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet isegwi li l-Kummissjoni indikat fiha li d-diskussjonijiet “rappreżentattivi” msemmija fit-test ta’ din id-dikjarazzjoni kif ukoll dawk kollha msemmija fl-Anness 1 tagħha kellhom l-istess karatteristiċi ġenerali, esposti fil-premessi 111 sa 120 tagħha, indipendentement mill-forum ta’ diskussjonijiet li l-banek ikkonċernati ħadu sehem fihom.
128
Sussegwentement, it-tabella annessa mad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u li tiġbor fiha d-diskussjonijiet kollha inkwistjoni kienet turi li l-Kummissjoni qieset li l-operatur tas-suq ta’ BofA kien ipparteċipa f’diskussjonijiet li jistgħu jiġu kklassifikati fl-erba’ kategoriji kollha ta’ aġir identifikati fil-premessa 529 ta’ din id-dikjarazzjoni, aspett li barra minn hekk il-Kummissjoni rrilevat fil-premessa 614 tal-imsemmija dikjarazzjoni.
129
Fl-aħħar nett, fil-premessi 114 u 615 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni indikat b’mod espliċitu li l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati kienu pparteċipaw “fl-aġir kollu jew parti minnu” [traduzzjoni mhux uffiċjali] billi ħadu sehem fid-diskussjonijiet li saru fuq il-forums ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS “u/jew” DBAC.
130
Mit-tliet punti preċedenti jirriżulta li l-ksur uniku u kontinwu espost fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u allegat b’mod partikolari fil-konfront ta’ BofA kien marbut essenzjalment mas-suġġett u mal-kontenut tad-diskussjonijiet bejn il-banek ikkonċernati, mifhuma indipendentement mill-forum ta’ diskussjonijiet li kienu saru fuqu.
131
Għalhekk, kuntrarjament għal dak li jsostni BofA, il-konnessjoni tal-banek ikkonċernati fuq iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet ma kinitx tikkostitwixxi element determinanti tal-ksur uniku u kontinwu espost mill-Kummissjoni fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
132
Din il-konstatazzjoni hija kkonfermata min-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 129 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li minnha jsegwi b’mod ċar li, f’dan l-istadju tal-proċedura, il-Kummissjoni qieset li ammont limitat biss mit-3 583 messaġġ skambjat fuq il-forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni kienu ta’ natura antikompetittiva.
133
Konsegwentement, billi qieset fid-deċiżjoni kkontestata li BofA kien ipparteċipa fil-ksur ikkontestat biss “f’dak li jirrigwarda l-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS” [traduzzjoni mhux uffiċjali], il-Kummissjoni sempliċement naqqset il-portata tal-oġġezzjonijiet indirizzati lil dan il-bank u esposti fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
134
Fid-deċiżjoni kkontestata, hija għalhekk ma sabitx, fir-rigward ta’ BofA, ksur li tant kien distint minn dak espost fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li kellu jitqies bħala oġġezzjoni ġdida, li fir-rigward tagħha l-imsemmi bank kellu jkun jista’ jippreżenta l-osservazzjonijiet bil-miktub u orali tiegħu, sabiex jiġi ggarantit li d-drittijiet tad-difiża tiegħu jiġu rrispettati.
135
Għall-istess raġunijiet, BofA ma jistax validament isostni li, wara d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, huwa ma setax jipprevedi li l-parteċipazzjoni tiegħu limitata biss għad-diskussjonijiet li saru fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS setgħet twassal lill-Kummissjoni sabiex tikkonstata l-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur uniku u kontinwu preżunt.
136
Għall-istess raġunijiet, l-argument ta’ BofA espost fil-punt 113 iktar ’il fuq ukoll għandu jiġi miċħud.
137
Dawn il-konklużjonijiet ma humiex ikkontestati mill-argument ta’ BofA, imsemmi fil-punt 115 iktar ’il fuq, li diversi diskussjonijiet li saru fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u msemmija biss fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ġew miżjuda fit-test tad-deċiżjoni kkontestata, li, skont dan il-bank, juri d-differenza “sinjifikattiva” tal-analiżi tal-Kummissjoni bejn id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u d-deċiżjoni kkontestata.
138
Fil-fatt, kif tfakkar fil-punt 117 iktar ’il fuq, id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tikkostitwixxi att preparatorju li l-Kummissjoni tista’ tissupplimenta fl-okkażjoni tad-deċiżjoni finali, bil-kundizzjoni li d-destinatarju tagħha jkun seta’ raġonevolment jiddeduċi minnha l-konklużjonijiet li l-Kummissjoni kellha l-intenzjoni li tibbaża ruħha fuqhom.
139
Barra minn hekk, l-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet kien jikkostitwixxi parti integrali minnha, aspett li barra minn hekk il-Kummissjoni indikat b’mod espliċitu fil-premessa 125 tagħha, li tipprevedi, minn naħa, li “d-diskussjonijiet imsemmija fil-ħarsa ġenerali kronoloġika ta’ din id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma humiex eżawrjenti iżda huma kkunsidrati bħala rappreżentattivi għad-deskrizzjoni tal-aġir matul il-perijodu kkonċernat” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u, min-naħa l-oħra, “[ħ]arsa ġenerali sħiħa lejn l-għażla tad-diskussjonijiet bejn il-banek ikkonċernati li fuqhom huma bbażati l-konklużjonijiet preliminari stabbiliti f’din id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tinsab fl-Anness 1”.
140
Issa, BofA ma jindikax sa fejn l-ispjegazzjonijiet relatati ma’ kull waħda mid-diskussjonijiet li jinsabu fit-test tad-deċiżjoni kkontestata u msemmija biss fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet huma differenti b’mod sinjifikattiv mill-analiżi preliminari li tirriżulta mill-qari flimkien tat-Taqsimiet 4 u 5 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, tat-tabella annessa magħha li ssemmi l-kategoriji li taħthom kienet taqa’ kull waħda mid-diskussjonijiet bid-data u l-ħin indikati u, jekk meħtieġ, mill-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti.
141
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ewwel parti tat-tielet motiv ta’ BofA għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
142
Barra minn hekk, sa fejn BofA jinvoka ksur addizzjonali tad-drittijiet tad-difiża tiegħu minħabba l-użu fid-deċiżjoni kkontestata ta’ diskussjonijiet imsemmija biss fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, kif ġie rrilevat fil-punt 115 iktar ’il fuq, din il-kritika hija mqajma wkoll fil-kuntest tat-tieni parti tat-tielet motiv tiegħu u, konsegwentement, ser tiġi eżaminata f’dan ir-rigward fil-punti 143 sa 189 iktar ’il quddiem.
2) Fuq il-kritiki ta’ Nomura, ta’ BofA u ta’ Portigon, ibbażati fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża tagħhom minħabba l-preżentazzjoni tal-aġir inkwistjoni fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u fl-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti
143
Nomura, fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ħames motiv tiegħu, BofA, fil-kuntest tat-tieni parti tat-tielet motiv tiegħu, u Portigon, fil-kuntest tal-ewwel motiv tiegħu, jikkritikaw lill-Kummissjoni għal ksur tad-drittijiet tad-difiża tagħhom, minħabba l-preżentazzjoni tal-aġir inkwistjoni fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u fl-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti.
144
Essenzjalment, qabel kollox, dan il-ksur jirriżulta mill-fatt li, fit-test tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni speċifikat biss numru żgħir ta’ diskussjonijiet li hija qieset bħala rappreżentattivi u għall-bqija għamlet riferiment għall-Anness 1 ta’ din id-dikjarazzjoni. Għalhekk, BofA jindika li numru kbir ħafna ta’ diskussjonijiet li jikkonċernawh u li huma msemmija biss fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet – jiġifieri 29 estratt minn 18‑il diskussjoni –taw lok għal spjegazzjonijiet, għall-ewwel darba, fid-deċiżjoni kkontestata.
145
Sussegwentement, dan il-ksur tad-drittijiet tad-difiża ta’ Nomura, ta’ BofA u ta’ Portigon jirriżulta mill-fatt li, fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, jiġifieri tabella intitolata “Għażla ta’ diskussjonijiet rilevanti” [traduzzjoni mhux uffiċjali], il-Kummissjoni sempliċement użat l-ittra “Y” għal kull diskussjoni sabiex tidentifika l-kategorija jew il-kategoriji li taqa’ taħthom, liema kategoriji barra minn hekk ma humiex iddefiniti b’mod suffiċjenti. Barra minn hekk, id-diffikultà li jinftiehem l-aġir imsemmi fit-tabella tal-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ġiet aċċentwata, meta, għall-istess jum, kienu msemmija diversi perijodi. Bħala eżempju, Portigon jirreferi għad-diskussjoni tal‑5 ta’ Novembru 2009 kif ukoll għal “sitt diskussjonijiet oħra”. Madankollu, peress li dawn is-“sitt diskussjonijiet oħra” ma ġewx identifikati b’mod ċar minn Portigon, dawn ma jistgħux ikunu s-suġġett ta’ eżami min-naħa tal-Qorti Ġenerali.
146
Fl-aħħar nett, BofA jsostni li l-Kummissjoni kellha mhux biss tindika s-suq u l-bonds ikkonċernati, iżda wkoll tipprovdi spjegazzjoni ddettaljata ta’ dawn id-diskussjonijiet. Dawn l-ispjegazzjonijiet kienu iktar u iktar neċessarji peress li l-lingwaġġ użat mill-operaturi tas-suq kien tekniku ħafna u peress li dawn id-diskussjonijiet seta’ kellhom għan leġittimu.
147
Dawn l-ommissjonijiet kollha ċaħħdu lil Nomura, lil BofA u lil Portigon mill-possibbiltà li jiddeduċu faċilment il-konklużjonijiet li l-Kummissjoni kien biħsiebha tislet mid-diskussjonijiet kollha msemmija fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u, għaldaqstant, milli jippreżentaw b’mod utli l-fehmiet tagħhom. F’dan ir-rigward, BofA jżid li, kieku dan kien il-każ, il-proċedura amministrattiva setgħet twassal għal riżultat differenti.
148
Bħala punt preliminari, l-ewwel nett, għandu jiġi rrilevat li, fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ħames motiv tiegħu, Nomura jinvoka b’mod partikolari ksur tad-drittijiet tad-difiża tiegħu minħabba l-modalitajiet ta’ preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
149
Madankollu, din l-allegazzjoni hija sostnuta biss mill-punti 112 sa 115 tar-rikors tiegħu u għalhekk ser tiġi eżaminata biss fid-dawl tal-elementi msemmija f’dawn il-punti.
150
It-tieni, fil-kuntest tat-tieni parti tat-tielet motiv tiegħu, BofA jinvoka mhux biss ksur tad-drittijiet tad-difiża tiegħu, iżda wkoll, u għall-istess raġunijiet, ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Peress li dawn iż-żewġ kritiki jikkoinċidu, ser jiġu eżaminati flimkien.
151
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, fil-premessa 112 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni indikat li “l-akkordju preżunt kien jikkonsisti minn diversi azzjonijiet u/jew nuqqasijiet ta’ azzjoni li kienu marbuta mill-qrib ma’ xulxin u li kienu jikkoinċidu ħafna” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u li dan “seta’ jitwettaq permezz ta’ mezzi bħat-tentattiv li jitnaqqas il-prezz ta’ BGE fid-dawl tal-aġġudikazzjoni ta’ BGE ġodda (bl-għan li jitħallas prezz iktar baxx għall-ħruġ), it-tentattiv li jiġu kkoordinati l-livelli ta’ offerta u b’hekk jitnaqqsu r-riskji ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant waqt aġġudikazzjoni, u l-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-iskeda tal-iffissar tal-prezzijiet tas-sindakazzjonijiet għall-ħruġ ġdid ta’ BGE”.
152
Fil-premessi 113 u 529 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni ppreċiżat li “dawn l-attivitajiet marbuta mill-qrib [setgħu] jiġu ppreżentati f’kategoriji jew stadji differenti” [traduzzjoni mhux uffiċjali], jiġifieri, l-ewwel nett, il-koordinazzjoni u t-tentattivi ta’ koordinazzjoni tal-istrateġiji ta’ negozjar, it-tieni, il-koordinazzjoni sabiex jiġi ffaċilitat l-allinjament tal-istrateġiji ta’ offerta, it-tielet, il-koordinazzjoni u t-tentattivi ta’ koordinazzjoni tal-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant, u r-raba’, skambji oħra ta’ informazzjoni sensittiva ta’ natura prospettiva.
153
Il-Kummissjoni indikat it-tipi ta’ aġir li kienu koperti minn kull waħda minn dawn il-kategoriji.
154
Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-kategorija 4, hija indikat li din kienet tinkludi “l-iskambju ta’ informazzjoni sensittiva oħra li effettivament jew potenzjalment ippermettiet lill-banek ikkonċernati jaġġustaw jew jallinjaw direttament jew indirettament l-attivitajiet tagħhom ta’ negozjar ta’ BGE u, b’mod partikolari, l-iskambju ta’ informazzjoni dwar, fl-ewwel lok, ir-rakkomandazzjonijiet individwali mogħtija lil uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn qabel aġġudikazzjoni futura dwar it-tip, il-maturità jew l-ammont tal-BGE li għandu jinħareġ, fit-tieni lok, il-prezzijiet u/jew il-volumi tan-negozjati individwali ta’ BGE fis-suq sekondarju, fit-tielet lok, l-istrateġiji dwar kontropartijiet preċiżi, u, fir-raba’ lok, il-mument magħżul sabiex jiġi ffissat il-prezz tas-sindakazzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
155
Fit-Taqsima 4.2 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni ppreżentat iktar minn 130 diskussjoni, jew fil-forma ta’ tabelli li jinkludu l-estratti rilevanti u bid-data u l-ħin tad-diskussjoni kkonċernata indikati jew, b’mod iktar sintetiku, ta’ kwotazzjonijiet, ħafna drabi bid-data u l-ħin indikati, identifikati bil-virgoletti kif ukoll bil-korsiv.
156
Barra minn hekk, fil-premessa 81 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni indikat li “l-għażla ppreżentata fit-Taqsima 4.2 madankollu ma [kinitx] eżawrjenti iżda [kienet] tikkostitwixxi, fir-realtà, kampjun rappreżentattiv tal-provi kollha li fuqhom [ibbażat]ruħha l-Kummissjoni, li [kienu] jinsabu fl-Anness 1” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u li t-“Taqsima 4.2 iktar ’il quddiem [kienet]kkompletata mill-Anness 1, li fih [kienu] identifikati d-diskussjonijiet rilevanti kollha magħżula mill-Kummissjoni għall-finijiet [tad-]dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet”.
157
Dan l-Anness 1 kien jinkludi tabella li tidentifika madwar 480 diskussjoni li saru bejn il-banek kollha kkonċernati jew uħud minnhom, fosthom il‑130 diskussjoni ppreżentati fit-test tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
158
Għal kull waħda minn dawn l‑480 diskussjoni, dan l-Anness 1 kien isemmi d-data, il-forum ta’ diskussjonijiet li fuqu saret, il-ħin tal-“estratti mhux eżawrjenti” rilevanti, il-banek ikkonċernati li pparteċipaw fihom, il-klassifikazzjoni tagħha f’kategorija waħda jew iktar imsemmija fil-premessa 113 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-post tal-eventwali evokazzjoni tagħha fit-test ta’ din id-dikjarazzjoni, peress li l-bank ipprovda t-traskrizzjoni tagħha lill-Kummissjoni u n-numru jew in-numri ta’ klassifikazzjoni tagħha fil-fajl ta’ din tal-aħħar.
159
Din il-preżentazzjoni ħadet il-forma segwenti bl-Ingliż u bil-Ġermaniż:
160
Barra minn hekk, fl-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti, il-Kummissjoni għamlet ċerti rettifiki ta’ żbalji materjali u, wara l-komunikazzjoni ta’ din l-ittra, il-banek ikkonċernati kellhom aċċess mill-ġdid għall-provi li jinsabu fil-fajl ta’ dik l-istituzzjoni u ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom bil-miktub.
161
Minn dak li ntqal iktar ’il fuq, isegwi li, fir-rigward tal-iktar minn 130 diskussjoni esposti fit-test tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-qari flimkien tat-Taqsima 4.2 tagħha kif ukoll tat-tabella fl-Anness 1, li kienet tidentifika l-parteċipanti f’kull diskussjoni, l-estratti msemmija mill-Kummissjoni u n-natura tal-aġir inkwistjoni b’riferiment għall-kategoriji msemmija fil-premessa 113 ta’ din id-dikjarazzjoni, ippermetta lill-banek ikkonċernati jsiru effettivament jafu b’dawn il-provi kif ukoll dwar l-użu li l-Kummissjoni setgħet tagħmel minnhom fid-deċiżjoni kkontestata.
162
Fir-rigward tal-madwar 350 diskussjoni msemmija biss fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, għandu jitfakkar, kif diġà ġie indikat fil-punti 116 u 117 iktar ’il fuq, li d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tikkostitwixxi dokument preparatorju li huwa intiż li jippermetti lid-destinatarji tiegħu jkunu jafu effettivament bl-aġir li l-Kummissjoni takkużahom bih, kif ukoll bil-provi li għandha.
163
Dawn l-indikazzjonijiet jistgħu jingħataw b’mod sommarju, sakemm il-Kummissjoni tistabbilixxi b’mod ċar l-elementi essenzjali kollha li l-Kummissjoni tibbaża ruħha fuqhom f’dan l-istadju tal-proċedura (sentenza tas‑7 ta’ Ġunju 1983, Musique Diffusion française et vs Il‑Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, EU:C:1983:158, punt 14).
164
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, f’dan il-każ, mill-premessa 125 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet isegwi mingħajr ambigwità li l-Anness 1 tagħha jikkostitwixxi parti integrali minn din id-dikjarazzjoni u li għandu jinqara fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha li jinsabu fit-test tal-imsemmija dikjarazzjoni.
165
Minn dan jirriżulta li, fit-tabella fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, l-użu tal-ittra “Y” sabiex tindika l-kategorija ta’ aġir li l-Kummissjoni kien biħsiebha torbot diskussjoni magħha ma jistax jitqies li ma huwiex ċar jew preċiż.
166
Fil-fatt, peress li l-Kummissjoni identifikat u spjegat fid-dettall, fil-premessi 113 sa 120 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, it-tipi ta’ aġir antikompetittiv koperti minn kull waħda mill-erba’ kategoriji ta’ aġir inkwistjoni, kemm permezz ta’ definizzjoni ġenerali kif ukoll permezz ta’ eżempji, il-banek ikkonċernati setgħu jifhmu t-tip ta’ aġir previst mill-Kummissjoni għal kull diskussjoni, mingħajr ma dik l-istituzzjoni jkollha tipprovdi iktar spjegazzjonijiet dwar in-natura illeġittima tiegħu.
167
F’dan ir-rigward, il-fatt li, għall-istess diskussjoni li saret fl-istess jum, il-Kummissjoni setgħet identifikat diversi estratti, mingħajr madankollu ma indikat, għal kull waħda minn dawn l-estratti, il-kategorija jew il-kategoriji ta’ aġir li kien jaqa’ taħtha ma jippermettix li din il-konklużjoni tiġi kkontestata.
168
Minbarra l-fatt li l-klassifikazzjoni ta’ kull estratt minn diskussjoni f’kategorija waħda biss ma kinitx neċessarjament prattika minħabba s-suċċessjoni rapida u l-interkonnessjoni ta’ messaġġi li jista’ jkollhom għanijiet differenti u li jistgħu, minħabba f’hekk, jaqgħu taħt kategoriji distinti, il-metodoloġija adottata mill-Kummissjoni, fi kwalunkwe każ, ippermettiet lill-banek ikkonċernati jidentifikaw b’ċertezza l-estratti mid-diskussjonijiet li l-Kummissjoni kienet tqis, f’dan l-istadju, bħala antikompetittivi.
169
Barra minn hekk, kif isegwi, impliċitament iżda neċessarjament, mid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u b’mod partikolari mill-premessi 577 u 578 tagħha, il-kategoriji ta’ aġir ikkunsidrati mill-Kummissjoni kienu tfasslu għal finijiet analitiċi, u mhux sabiex jiġi identifikat ammont ta’ istanzi ta’ ksur tal-Artikolu 101 TFUE daqskemm kien hemm kategoriji msemmija fil-premessa 113 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
170
Għaldaqstant, anki jekk il-banek ikkonċernati kellhom huma stess jidentifikaw il-kategorija msemmija mill-Kummissjoni li taħtha kien jaqa’ kull estratt minn diskussjoni partikolari, huma xorta waħda kienu kompletament informati li l-Kummissjoni setgħet tuża din id-diskussjoni sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu li għandu għan antikompetittiv u li jiġbor flimkien id-diskussjonijiet kollha kklassifikati f’dawn il-kategoriji.
171
F’dan ir-rigward, f’dak li jirrigwarda d-diskussjoni tal‑11 ta’ Ġunju 2007, ikkritikata minn BofA, l-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet irrefera għad-diskussjoni ta’ dan il-jum billi qasamha f’ħames estratti, komposti, kif isegwi minn dan l-anness moqri flimkien mat-traskrizzjoni ta’ din id-diskussjoni, minn, rispettivament, madwar minuta u ħames messaġġi, inqas minn erba’ minuti u tnax-il messaġġ, madwar minuta u ħames messaġġi, madwar 31 minuta u 21 messaġġ u, fl-aħħar nett, disa’ sekondi u żewġ messaġġi, u billi kklassifikaha fil-kategoriji 1, 2 u 4. Issa, tali preżentazzjoni ma setgħetx twassal sabiex BofA ma jkunx jista’ jidentifika l-messaġġi li, fil-fehma tal-Kummissjoni, setgħu kienu ta’ natura antikompetittiva. Dan huwa, pereżempju, il-każ għat-tielet estratt li, fi tnejn mill-ħames messaġġi li jikkomponuh, juri li l-operatur tas-suq ta’ RBS kiteb “where u got mid on bono 37 vs bund?” u li l-operatur tas-suq ta’ UBS wieġeb “6.15”.
172
Għandu jiġi rrilevat ukoll li l-kritika ta’ BofA, imsemmija fil-punt 144 iktar ’il fuq u bbażata fuq il-fatt li 29 estratt minn 18‑il diskussjoni ngħataw spjegazzjonijiet, għall-ewwel darba, fid-deċiżjoni kkontestata, kif ukoll dik ta’ Portigon dwar id-diskussjoni tal‑5 ta’ Novembru 2009, imsemmija fil-punt 145 iktar ’il fuq, ma jistgħux jintlaqgħu.
173
L-ewwel nett, tnejn mid-diskussjonijiet ikkritikati minn BofA ġew analizzati fit-test tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet fid-dawl tal-messaġġi skambjati fl-istess jum u inklużi f’estratti oħra msemmija fit-tabella li tinsab fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet (diskussjoni tal‑25 ta’ Lulju 2007 spjegata fid-dettall fil-premessi 144 u 145 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet; diskussjoni tas‑27 ta’ Marzu 2008 spjegata fid-dettall fil-premessa 200 ta’ din id-dikjarazzjoni).
174
It-tieni, id-diskussjoni tal‑5 ta’ Novembru 2009 ikkritikata minn Portigon kif ukoll ħamsa mid-diskussjonijiet ikkritikati minn BofA (diskussjoni tal‑5 ta’ Ġunju 2007, komposta minn erba’ estratti; diskussjonijiet tal‑25 u tat‑30 ta’ Lulju 2007, komposti rispettivament minn żewġ u minn tliet estratti; diskussjoni tal‑11 ta’ Ottubru 2007, komposta minn ħames estratti; diskussjoni tas‑27 ta’ Marzu 2008, li saret fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u komposta minn żewġ estratti), fl-okkażjoni tal-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti, ingħataw spjegazzjonijiet iddettaljati, tal-inqas fir-rigward ta’ ċerti kategorizzazzjonijiet.
175
Pereżempju, fir-rigward tad-diskussjoni tal‑5 ta’ Novembru 2009 li saret fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, imsemmija fil-premessa 277 tad-deċiżjoni kkontestata u mhux eżaminata fit-test tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-kolonna “Spjegazzjonijiet” tal-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti tindika li l-klassifikazzjoni ta’ din id-diskussjoni fil-kategoriji 1 u 3 hija ġġustifikata, rispettivament, mill-fatt li “konformement mal-premessa 532 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, din tinkludi tentattiv sabiex tiġi influwenzata l-kurva qabel aġġudikazzjoni (‘why does it seem when we want it flatter all these […]?’)” [traduzzjoni mhux uffiċjali] kif ukoll mill-fatt li, “konformement mal-punt 542 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, hija relatata wkoll ma’ tentattiv ta’ koordinazzjoni tal-offerti għoljin wisq fl-irkant (“what we thinking of overpaying ?”)”.
176
It-tielet, tmienja mid-diskussjonijiet ikkritikati minn BofA ġew ikkritikati biss fir-rigward ta’ ċerti estratti u mhux fir-rigward tagħhom kollha, minkejja li l-operatur tas-suq ta’ BofA kien konness mal-forum ta’ diskussjonijiet ikkonċernat waqt l-iskambju tal-messaġġi msemmija fl-estratti mhux ikkontestati tad-diskussjonijiet (diskussjoni tas‑6 ta’ Marzu 2007, fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, fejn wieħed biss miż-żewġ estratti ġie kkontestat; diskussjoni tat‑3 ta’ Lulju 2007, fejn wieħed biss mill-erba’ estratti ġie kkontestat; diskussjoni tal‑4 ta’ Ottubru 2007, fejn wieħed biss miż-żewġ estratti ġie kkontestat; diskussjoni tal‑11 ta’ Ottubru 2007, fejn tlieta biss mill-ħames estratti ġew ikkontestati; diskussjoni tat‑8 ta’ Novembru 2007, fejn tlieta biss mill-ħames estratti ġew ikkontestati; diskussjoni tat‑23 ta’ Novembru 2007, fejn wieħed biss miż-żewġ estratti ġie kkontestat; diskussjoni tad‑9 ta’ Jannar 2008, fejn wieħed biss mis-sitt estratti ġie kkontestat; diskussjoni tal‑11 ta’ Jannar 2008 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, fejn wieħed biss miż-żewġ estratti ġie kkontestat).
177
Ir-raba’, għaxra mill-estratti jew mid-diskussjonijiet ikkritikati (estratt tat‑3 ta’ Lulju 2007, b’disa’ messaġġi; estratt tal‑25 ta’ Lulju 2007, b’26 messaġġ; tliet estratti tal‑11 ta’ Ottubru 2007, b’total ta’ 33 messaġġ; diskussjoni tal‑10 ta’ Jannar 2008 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS b’16-il messaġġ; estratt tal‑11 ta’ Jannar 2008 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, b’seba’ messaġġi; diskussjoni tat‑13 ta’ Frar 2008 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, b’erba’ messaġġi; diskussjoni tal‑4 ta’ Marzu 2008 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, b’47 messaġġ; diskussjoni tas‑6 ta’ Marzu 2008 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, bi 23 messaġġ) kienu komposti minn numru suffiċjentement żgħir ta’ messaġġi sabiex l-identifikazzjoni tagħhom minn BofA tkun faċilment fattibbli fid-dawl tal-elementi li jinsabu fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u, b’mod partikolari, tal-klassifikazzjoni adottata mill-Kummissjoni.
178
Barra minn hekk, kuntrarjament għal dak li jsostni BofA, il-Kummissjoni ma tistax tiġi validament ikkritikata talli ma ċċaratx b’mod suffiċjenti l-intenzjonijiet tagħha fir-rigward ta’ kull waħda mid-diskussjonijiet imsemmija biss fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, billi ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-kumplessità jew it-tekniċità tal-lingwaġġ użat matul id-diskussjonijiet u billi ma pprovdietx spjegazzjonijiet iddettaljati dwar, b’mod partikolari, is-suq inkwistjoni, il-bonds ikkonċernati kif ukoll in-natura illeġittima preżunta ta’ kull diskussjoni kkonċernata.
179
Fil-fatt, il-lingwaġġ kumpless jew tekniku użat mill-operaturi tal-banek ikkonċernati waqt id-diskussjonijiet tagħhom ma setax jobbliga lill-Kummissjoni tispjega dawn tal-aħħar, sabiex ittaffi l-allegat fehim ħażin tagħhom minn BofA.
180
Peress li d-diskussjonijiet inkwistjoni seħħew f’kuntest magħruf minn dan il-bank, seta’ jkun mistenni minnu li jkun f’pożizzjoni li jifhem dawn id-diskussjonijiet jew, tal-inqas, jirnexxielu, bil-mezzi tiegħu stess, jikseb il-kjarifiki neċessarji sabiex jifhimhom sewwa.
181
Għall-istess raġunijiet, ma kienx il-kompitu tal-Kummissjoni li tindika lil BofA liema BGE kienu involuti f’kull diskussjoni li saret u dwar liema suq – primarju jew sekondarju – kienet.
182
Tali elementi setgħu jiġu dedotti mit-traskrizzjoni tad-diskussjoni kkonċernata mill-banek ikkonċernati stess, li huma operaturi informati u b’esperjenza tas-settur tal-BGE. Barra minn hekk, dawn l-elementi ma kinux verament determinanti sabiex tiġi evalwata n-natura antikompetittiva tad-diskussjonijiet inkwistjoni, peress li dak li kien importanti kien ħafna iktar in-natura tal-informazzjoni skambjata mill-operaturi tas-suq milli l-BGE speċifika li din l-informazzjoni kienet tirrigwarda.
[omissis]
188
Minħabba f’hekk, ma hemmx lok li jiġi eżaminat jekk, fl-assenza tan-nuqqasijiet allegati minn BofA, il-proċedura amministrattiva setgħetx twassal għal riżultat differenti.
189
Konsegwentement, l-ewwel parti tal-ħames motiv ta’ Nomura, it-tieni parti tat-tielet motiv ta’ BofA u l-ewwel motiv ta’ Portigon għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
190
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li Nomura, fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ħames motiv tiegħu, u BofA, fil-kuntest tat-tieni parti tat-tielet motiv tiegħu, jikkritikaw ukoll lill-Kummissjoni talli semmiet, fid-deċiżjoni kkontestata, diskussjonijiet jew estratti minn diskussjonijiet li ma kinux ippreżentati la fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u lanqas fl-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti, u li akkużathom b’ċertu numru ta’ diskussjonijiet jew ta’ estratti minn diskussjonijiet imsemmija biss fl-Anness 1 ta’ dik l-istess deċiżjoni.
191
L-ewwel waħda minn dawn il-kritiki, ibbażata fuq in-nuqqas ta’ riferiment għal ċerti diskussjonijiet fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet jew fl-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti, li tikkoinċidi ma’ dik żviluppata minn BofA fil-kuntest tat-tielet parti tat-tielet motiv tiegħu, ser tiġi ttrattata flimkien ma’ din tal-aħħar fil-punti 218 sa 226 iktar ’il quddiem.
192
Peress li t-tieni waħda minn dawn il-kritiki, ibbażata fuq ir-riferiment għal ċerti diskussjonijiet fl-Anness 1 tad-deċiżjoni kkontestata biss u mhux fit-test tagħha, hija marbuta mhux mar-rispett tad-drittijiet tad-difiża tal-banek ikkonċernati, iżda mal-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, din ser tiġi eżaminata fil-punti 262 sa 280 iktar ’il quddiem.
3) Fuq il-kritika ta’ Portigon, ibbażata fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża tiegħu minħabba li l-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti minflok dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet addizzjonali
193
Fil-kuntest tat-tieni parti tal-ewwel motiv tiegħu, Portigon isostni li l-emendi magħmula għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet permezz tal-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti, mibgħuta mill-Kummissjoni fit‑12 ta’ Novembru 2020, kellhom jieħdu l-forma mhux ta’ ittra bħal din, iżda ta’ dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet addizzjonali, li sussegwentement għaliha l-Kummissjoni kellha tippermetti lil dan il-bank jinstema’ waqt seduta, skont l-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-aħjar prattiċi għat-tmexxija tal-proċedimenti li jikkonċernaw l-Artikoli 101 u 102 [TFUE] (ĠU 2011, C 308, p. 6; iktar ’il quddiem l-“Avviż dwar l-aħjar prattiki”) u, għaldaqstant, jiddefendi ruħu aħjar.
194
Fil-fatt, permezz tal-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti, dik l-istituzzjoni żiedet u bidlet sostanzjalment il-provi, kif ukoll ipprovdiet evalwazzjoni ġuridika fundamentalment ġdida tal-aġir inkwistjoni, meta mqabbla mad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
195
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, Portigon isostni li ċerti diskussjonijiet, bħal dik tas‑6 ta’ Novembru 2009, ġew elenkati u kklassifikati għall-ewwel darba fl-istadju tal-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti. It-tieni, il-Kummissjoni biddlet, f’din l-okkażjoni, il-kategorizzazzjoni ta’ ċerti diskussjonijiet, bħal dawk tal‑11 ta’ Ottubru 2007, tat‑22 ta’ Jannar, tat‑13 ta’ Frar u tas‑16 ta’ April 2009, kif ukoll tal‑25 ta’ Jannar 2010, ikklassifikati inizjalment fil-kategoriji 1, 2 jew 3, imbagħad ukoll fil-kategorija 4, dawk tat‑18 ta’ April 2007, tal‑4 ta’ Jannar 2008, tad‑29 ta’ Jannar 2009 u tal‑24 ta’ Ġunju 2011, ikklassifikati inizjalment fil-kategoriji 1, 2 jew 3 imbagħad, fil-kategorija 4 biss u dik tal‑11 ta’ Jannar 2012 ikklassifikata fil-kategorija 4 f’din l-istess ittra. Issa, l-aġir ikklassifikat fil-kategorija 4 jikkostitwixxi l-iktar l-iktar restrizzjoni minħabba l-effett u mhux restrizzjoni minħabba l-għan. It-tielet, fir-replika, Portigon isostni li din id-diskussjoni tal‑11 ta’ Jannar 2012, li qabel ma kinitx magħrufa minnu, tiżvela li huwa “ħafna drabi ma kien joħloq l-ebda problema mill-perspettiva tad-dritt tal-kompetizzjoni”.
196
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, sabiex jiġi ggarantit ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża tal-impriżi kkonċernati u b’mod iktar partikolari d-dritt tagħhom għal smigħ, l-Artikoli 10 sa 12 tar-Regolament Nru 773/2004 jipprevedu li l-Kummissjoni tista’ tikkunsidra biss, fid-deċiżjonijiet tagħha, l-oġġezzjonijiet li fuqhom l-impriżi kkonċernati kellhom l-opportunità jippreżentaw osservazzjonijiet, u huma jistgħu jagħmlu dan fil-kuntest ta’ osservazzjonijiet bil-miktub bi tweġiba għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li tkun ġiet innotifikata lilhom minn dik l-istituzzjoni kif ukoll waqt seduta, jekk huma jitolbu li ssir fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom.
197
Għandu jitfakkar ukoll li meta, matul il-proċedura amministrattiva, il-Kummissjoni tiddeċiedi li żżid oġġezzjonijiet ġodda ma’ dawk allegati inizjalment kontra l-impriżi, hija għandha tagħtihom l-opportunità li jippreżentaw il-perspettiva tagħhom dwar dan is-suġġett (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Ġunju 2012, Microsoft vs Il‑Kummissjoni, T‑167/08, EU:T:2012:323, punti 184 u 191 u l-ġurisprudenza ċċitata), billi tibgħatilhom dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet addizzjonali, li sussegwentement għaliha dawn l-impriżi jkunu jistgħu jippreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom u jitolbu li ssir seduta biex ikunu jistgħu jiżviluppaw l-argumenti tagħhom.
198
Dan l-obbligu li l-impriżi kkonċernati jitħallew jippreżentaw il-perspettiva tagħhom kemm bil-miktub kif ukoll waqt seduta, konformement mal-Artikoli 10 u 12 tar-Regolament Nru 773/2004, huwa impost ukoll meta l-Kummissjoni jkollha l-intenzjoni li timmodifika b’mod sinjifikattiv il-provi tal-ksur allegat (ara s-sentenza tas‑7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il‑Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, EU:C:2004:6, punt 192 u l-ġurisprudenza ċċitata).
199
Min-naħa l-oħra, b’estensjoni tal-punt 111 tal-Avviż dwar l-aħjar prattiki, li jista’ jiġi invokat kontra l-Kummissjoni u li Portigon ma jikkontestax il-validità tiegħu, meta dik l-istituzzjoni tkun tixtieq tibbaża ruħha biss fuq provi ġodda li jikkorroboraw l-oġġezzjonijiet diġà ssostanzjati fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, hija tista’ sempliċement tinforma b’dan lill-impriżi kkonċernati permezz ta’ ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti, li bi tweġiba għaliha dawn l-impriżi jistgħu jippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub fi żmien terminu stabbilit.
200
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni kkontestata jsegwi li, fil‑31 ta’ Jannar 2019, il-Kummissjoni nnotifikat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lil Portigon. Fit‑12 ta’ Novembru 2020, dik l-istituzzjoni bagħtet ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti lil dan il-bank, li permezz tagħha, wara t-tweġibiet tal-banek ikkonċernati għal din id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li kienu jsemmu diversi żbalji fattwali, hija pproċediet biex tagħmel “żidiet u korrezzjonijiet fattwali li jikkonċernaw ċerti diskussjonijiet li kienu ġew ippreżentati fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet (inkluż fl-anness tagħha) insostenn tal-oġġezzjonijiet” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
201
Minbarra ċerti korrezzjonijiet fattwali, il-Kummissjoni żiedet “numru ta’ diskussjonijiet mhux imsemmija fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, inkluż fl-anness ta’ din tal-aħħar, li [hija] setgħet tibbaża ruħha fuqhom għal finijiet kuntestwali jew sabiex issostni l-oġġezzjonijiet mqajma” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u li “jippermettu, pereżempju, li tiġi ddeterminata d-data ta’ aċċess ta’ operatur tas-suq għal forum ta’ diskussjonijiet permanenti u/jew il-kapaċità tiegħu li jeżerċita attività ta’ negozjar[,] l-eżistenza ta’ kuntatti soċjali bejn l-operaturi tas-suq jew anki l-eżistenza ta’ skambji ta’ informazzjoni sensittiva fl‑2012”.
202
Sussegwentement, il-Kummissjoni stiednet lil Portigon iressaq l-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, konformement mal-punt 111 tal-Avviż dwar l-aħjar prattiki, li ntbagħtu minn dan il-bank fit‑8 ta’ Jannar 2021.
203
Għaldaqstant, għandu jiġi ddeterminat jekk, sabiex twettaq iż-żidiet u l-emendi msemmija fil-punti 200 u 201 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni kellhiex tadotta dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet addizzjonali, li dwarha hija kellha tippermetti lil Portigon isostni l-osservazzjonijiet tiegħu kemm bil-miktub kif ukoll b’mod orali, jew, għall-kuntrarju, setgħetx sempliċement tindirizza lil dan il-bank espożizzjoni tal-fatti li dwarha hija ppermettiet lill-imsemmi bank jippreżenta biss l-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu.
204
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, għandu jiġi kkonstatat li l-korrezzjonijiet intiżi sabiex jirrimedjaw żbalji li jirrigwardaw in-numru ta’ identifikazzjoni tal-forums ta’ diskussjonijiet ikkonċernati jew anki d-data, il-ħin jew il-parteċipanti fid-diskussjonijiet inkwistjoni – minkejja li kien ikun aħjar li kieku ma sarux – ma jistgħux jikkostitwixxu bidliet sinjifikattivi tal-provi tal-ksur allegat, fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 198 iktar ’il fuq.
205
Dan japplika b’mod partikolari għall-emendi magħmula għad-diskussjonijiet li kienu ġew ippreżentati fit-test tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u li għalihom kienet tagħmel riferiment it-tabella fl-Anness 1 li kienet is-suġġett tal-korrezzjonijiet.
206
Barra minn hekk, Portigon ma jikkontestax li kellu aċċess, matul il-proċedura amministrattiva u sa minn qabel ma ntbagħtet l-espożizzjoni tal-fatti, għad-diskussjonijiet kollha li għalihom ġie kkritikat, kif isegwi mill-premessa 74 tad-deċiżjoni kkontestata.
207
It-tieni, l-emendi magħmula mill-Kummissjoni għall-klassifikazzjoni ta’ waħda jew l-oħra mid-diskussjonijiet, bħal dawk tat‑18 ta’ April u tal‑11 ta’ Ottubru 2007, tal‑4 ta’ Jannar 2008, tat‑22 u tad‑29 ta’ Jannar, tat‑13 ta’ Frar, tas‑16 ta’ April u tas‑6 ta’ Novembru 2009, tal‑25 ta’ Jannar 2010, tal‑24 ta’ Ġunju 2011 u tal‑11 ta’ Jannar 2012, imsemmija minn Portigon, ma wasslux lil dik l-istituzzjoni sabiex testendi l-limiti materjali, temporali jew ġeografiċi tal-ksur li kien allegat, b’mod partikolari fil-konfront ta’ dan il-bank, fil-kuntest tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
208
Kif isegwi mill-punt 6 tal-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti, din “tikkonċerna esklużivament l-oġġezzjonijiet esposti fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tat‑30 ta’ Jannar 2019” [traduzzjoni mhux uffiċjali], jiġifieri l-parteċipazzjoni preżunta ta’ dan il-bank mis‑16 ta’ Ottubru 2009 sal‑31 ta’ Awwissu 2011 fil-ksur minħabba l-għan ikkontestat, li beda fl‑4 ta’ Jannar 2007 u ntemm fl‑1 ta’ Frar 2012.
209
Barra minn hekk, jidher li d-diskussjonijiet kollha kkritikati minn Portigon kienu msemmija fl-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, minbarra dik tal‑11 ta’ Jannar 2012, li madankollu ma setax jiġi akkużat biha, peress li din kienet seħħet wara d-data tat-tmiem tal-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat ikkonstatata fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, jiġifieri l‑31 ta’ Awwissu 2011.
210
Barra minn hekk, minbarra d-diskussjonijiet tad‑29 ta’ Jannar 2009 u tal‑24 ta’ Ġunju 2011, id-diskussjonijiet ikkritikati minn Portigon kienu ġew ippreżentati fid-dettall fit-test tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet (ara l-premessi 141, 150, 151, 162, 163, 302, 310 sa 313, 317, 318, 389, 393 u 394), u b’hekk dan il-bank, sa mill-istadju ta’ din il-komunikazzjoni, seta’ jifhem ir-raġunijiet li għalihom il-Kummissjoni qieset li dawn id-diskussjonijiet kienu inkriminanti, u b’tali mod jista’ jiġi eskluż li l-emendi magħmula fl-okkażjoni tal-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti jistgħu jiġu analizzati bħala emendi sinjifikattivi fil-provi.
211
Fir-rigward tad-diskussjoni tad‑29 ta’ Jannar 2009, għandu jiġi rrilevat li din ċertament kienet testendi fuq perijodu relattivament twil ta’ kważi 10 sigħat, iżda li din kienet ikklassifikata fil-kategorija 1 biss u, għalhekk, setgħet tikkonċerna biss skambju ta’ strateġiji ta’ negozjar, li kellu jippermetti lil Portigon jidentifika t-tip ta’ messaġġi implikati.
212
Fir-rigward tad-diskussjoni tal‑24 ta’ Ġunju 2011, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li din fi kwalunkwe każ saret wara d-data tat-tmiem tal-parteċipazzjoni ta’ Portigon fil-ksur ikkontestat li finalment ġiet ikkonstatata mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, jiġifieri t‑3 ta’ Ġunju 2011.
[omissis]
4) Fuq il-kritika ta’ BofA, ibbażata fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża tiegħu minħabba n-nuqqas ta’ referenza fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet għal ħames diskussjonijiet imsemmija fid-deċiżjoni kkontestata
[omissis]
239
Barra minn hekk, din l-indikazzjoni tikkostitwixxi sempliċi tweġiba għall-argument ta’ BofA, espost fil-premessa 617 tal-imsemmija deċiżjoni u bbażat fuq il-fatt li l-Kummissjoni ma tistax tikkritika lil dan il-bank għad-diskussjoni tal‑25 ta’ Frar 2008, minħabba li huwa ma kienx attiv fis-suq primarju tal-BGE Belġjani u baqa’ passiv matul din id-diskussjoni.
240
Barra minn hekk, sa fejn BofA jinvoka l-premessa 620 tad-deċiżjoni kkontestata, għandu jiġi kkonstatat li din tikkonċerna diskussjoni distinta, jiġifieri dik tas‑27 ta’ Marzu 2008.
241
F’dak li jirrigwarda, fit-tielet lok, id-diskussjoni tal‑25 ta’ Lulju 2007, BofA jikkritika wkoll lill-Kummissjoni talli estendiet, fl-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti, it-tul tal-estratt inizjalment imsemmi fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet bl-għan li tinkorpora oġġezzjoni ġdida msemmija fil-premessa 121 tad-deċiżjoni kkontestata.
242
F’dan il-każ, il-Kummissjoni ċertament indikat, fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li l-messaġġi kkritikati kienu ġew skambjati “mis‑06:15 u 58 sekonda”, u sussegwentement indikat, fl-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti, li l-messaġġi kkritikati kienu seħħew fil-perijodi “06:15 u 43 sekonda-06:29: u 16‑il sekonda” u “06:58 u 56 sekonda-07:08 u 43 sekonda”. Madankollu, tali modifika hija limitata għat-tnaqqis u għall-ispeċifikazzjoni, fl-okkażjoni tal-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti, tal-firxa tal-ħin li matulha seħħet id-diskussjoni kkritikata fl-interess tad-destinatarju tagħha. Għalhekk ma tistax tiġi analizzata bħala ż-żieda ta’ oġġezzjoni ġdida fl-okkażjoni tal-ittra ta’ espożizzjoni tal-fatti.
243
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, it-tielet parti tat-tielet motiv ta’ BofA għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
b)
Fuq il-kritiki ta’ Nomura, ta’ BofA u ta’ Portigon, ibbażati fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, minħabba l-preżentazzjoni tal-aġir inkwistjoni fid-deċiżjoni kkontestata
244
Nomura, fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ħames motiv tiegħu, BofA, fil-kuntest tat-tieni parti tat-tielet motiv tiegħu, u Portigon, fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ewwel motiv tiegħu, jikkritikaw lill-Kummissjoni talli kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha, minħabba l-preżentazzjoni tal-aġir inkwistjoni fid-deċiżjoni kkontestata.
245
Fil-fatt, qabelxejn, fit-tabella annessa mad-deċiżjoni kkontestata u intitolata “Ħarsa ġenerali lejn id-diskussjonijiet antikompetittivi tad-deċiżjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali], il-Kummissjoni sempliċement użat l-ittra “Y” fir-rigward ta’ kull diskussjoni sabiex tidentifika l-kategorija jew il-kategoriji li kull diskussjoni taqa’ taħtha, u barra minn hekk dawn il-kategoriji ma kinux iddefiniti b’mod suffiċjenti. Barra minn hekk, id-diffikultà li jinftiehem l-aġir imsemmi fit-tabella tal-Anness 1 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ġiet aċċentwata, meta, fl-istess jum, kienu msemmija diversi perijodi. Pereżempju, Nomura jsemmi d-diskussjoni tat‑18 ta’ Jannar 2011 u Portigon id-diskussjoni tal‑5 ta’ Novembru 2009 kif ukoll “sitt diskussjonijiet oħra”. Madankollu, peress li dawn is-“sitt diskussjonijiet oħra” ma ġewx identifikati b’mod ċar minn Portigon, dawn ma jistgħux ikunu s-suġġett ta’ eżami min-naħa tal-Qorti Ġenerali.
246
Sussegwentement, Nomura u BofA jsostnu li ċertu numru ta’ diskussjonijiet jew ta’ estratti minn diskussjonijiet jissemmew biss fl-Anness 1 tad-deċiżjoni kkontestata, u, minħabba f’hekk, ma huma akkumpanjati minn ebda spjegazzjoni fir-rigward tal-BGE jew tas-suq ikkonċernati. F’dan ir-rigward, BofA jsemmi “b’mod partikolari 38 estratt” minn 18‑il diskussjoni.
247
Fl-aħħar nett, Nomura jikkritika lill-Kummissjoni talli pprovdiet livell ta’ dettall iktar limitat għad-diskussjonijiet relatati mal-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, meta mqabbel ma’ dak ipprovdut għad-diskussjonijiet preċedenti li jinvolvu l-banek l-oħra li pparteċipaw fih.
248
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-obbligu ta’ motivazzjoni previst fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE jirrikjedi li d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni jistabbilixxu l-fatti u l-kunsiderazzjonijiet ġuridiċi li għandhom importanza essenzjali fl-istruttura tagħhom (ara s-sentenza tal‑1 ta’ Lulju 2008, Chronopost u La Poste vs UFEX et, C‑341/06 P u C‑342/06 P, EU:C:2008:375, punt 96 u l-ġurisprudenza ċċitata).
249
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li, fil-premessi 376 sa 383, 411 sa 484, 495 sa 544, 723 sa 726, 737 sa 752 u 760 sa 771 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat ir-raġunijiet li għalihom id-diskussjonijiet inkwistjoni, imsemmija fil-premessi 97 sa 356 ta’ dik id-deċiżjoni kif ukoll fl-Anness 1 tagħha – li jagħmel parti integrali mill-imsemmija deċiżjoni –, kellhom jiġu kklassifikati bħala ftehimiet u prattiki miftiehma li jikkostitwixxu ksur uniku u kontinwu li għandu għan antikompetittiv, li l-banek ikkonċernati pparteċipaw fih matul il-perijodi indikati fl-Artikolu 1 ta’ dik l-istess deċiżjoni.
250
Barra minn hekk, din il-motivazzjoni għandha tinqara fid-dawl tat-tweġibiet mogħtija mill-Kummissjoni għall-argumenti tal-banek ikkonċernati mqajma matul il-proċedura amministrattiva u msemmija fil-premessi 384 sa 402, 545 sa 719 u 753 sa 759 tad-deċiżjoni kkontestata.
251
Għaldaqstant, Nomura, BofA u Portigon ma jistgħux validament isostnu li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma ppreżentatx il-fatti u l-kunsiderazzjonijiet legali li għandhom importanza essenzjali fl-istruttura tagħha.
252
Din il-konklużjoni ma tistax tiġi kkontestata mill-argumenti ta’ Nomura, ta’ BofA u ta’ Portigon li, essenzjalment, il-Kummissjoni ma spjegatx b’mod suffiċjenti r-raġunijiet li għalihom, meħuda individwalment, kull waħda minn madwar 380 diskussjoni msemmija fit-tabella annessa mad-deċiżjoni kkontestata, jew kull wieħed mis‑783 estratt minn dawn id-diskussjonijiet imsemmija fir-raba’ kolonna ta’ din it-tabella, jikkorroboraw l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu li għandu għan antikompetittiv.
253
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, għandu jiġi rrilevat li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma kkritikatx lill-banek ikkonċernati li kien hemm istanzi ta’ ksur tal-Artikolu 101 TFUE daqskemm kien hemm diskussjonijiet jew estratti minn diskussjonijiet elenkati fit-tabella annessa ma’ dik id-deċiżjoni, iżda li sar ksur uniku u kontinwu wieħed li kellu għan antikompetittiv u kien kompost minn dawn id-diskussjonijiet kollha (ara l-punt 88 iktar ’il fuq).
254
Għalhekk, ma kienx il-kompitu tal-Kummissjoni li turi li kull diskussjoni, jew saħansitra kull estratt minn diskussjoni, kellha tiġi kklassifikata bħala akkordju fis-sens tal-Artikolu 101(1) TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2022, Sony Corporation u Sony Electronics vs Il‑Kummissjoni, C‑697/19 P, EU:C:2022:478, punti 83 u 84).
[omissis]
284
Fil-fatt, minn naħa, fil-premessi 307 sa 350 u sussegwentement 641 sa 719 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ppreżentat, b’mod suffiċjentement iddettaljat u permezz ta’ estratti li ħafna drabi kellhom id-data u l-ħin indikati, id-diskussjonijiet li saru matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ Nomura fil-ksur ikkontestat. Bl-istess mod, hija ċaħdet l-argumenti li jikkonċernaw l-imsemmija diskussjonijiet imqajma minn dan il-bank matul il-proċedura amministrattiva.
285
Barra minn hekk, kienu pprovduti elementi addizzjonali ta’ spjegazzjoni mit-tabella annessa mad-deċiżjoni kkontestata, li, kif diġà ġie rrilevat fil-punt 249 iktar ’il fuq, tagħmel parti integrali minn dik id-deċiżjoni u li l-preżentazzjoni tagħha hija identika għad-diskussjonijiet kollha, irrispettivament mill-perijodu li matulu seħħew.
286
Min-naħa l-oħra u kuntrarjament għal dak li jsostni Nomura, ma hijiex il-Kummissjoni li għandha tiddeskrivi b’mod “iktar iddettaljat” in-natura antikompetittiva tal-ewwel istanza ta’ kull tip ta’ diskussjoni li seħħet mit‑18 ta’ Jannar 2011, id-data li fiha l-Kummissjoni qieset li dan il-bank kien beda jipparteċipa fil-ksur ikkontestat.
287
Fil-fatt, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni akkużat lil Nomura bil-parteċipazzjoni tiegħu fi ksur uniku u kontinwu li beda iktar minn erba’ snin qabel ma dan il-bank ħa sehem fih, u mhux bil-parteċipazzjoni tiegħu fi ksur li beda fil-mument meta dan ipparteċipa fih.
288
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, huwa mingħajr ma kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha li, fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat li l-banek ikkonċernati kienu pparteċipaw fi ksur uniku u kontinwu li jikkonċerna l-BGE li jkopri ż-ŻEE kollha, li jikkonsisti fi ftehimiet u/jew fi prattiki miftiehma li kellhom bħala għan ir-restrizzjoni u/jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-settur tal-BGE.
289
Konsegwentement, l-ewwel parti tal-ħames motiv ta’ Nomura, it-tieni parti tat-tielet motiv ta’ BofA u l-ewwel parti tal-ewwel motiv ta’ Portigon għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
2.
Fuq il-motivi bbażati fuq żbalji tal-Kummissjoni sa fejn hija żammet lil UniCredit, lil Nomura u lil Portigon responsabbli għall-aġir tal-operaturi tas-suq tagħhom
290
UniCredit, fil-kuntest tal-ewwel parti tat-tielet motiv tiegħu, Nomura, fil-kuntest tat-tieni parti tar-raba’ motiv tiegħu u Portigon, fil-kuntest tat-tieni parti tal-ħames motiv tiegħu, jikkritikaw lill-Kummissjoni talli, b’mod żbaljat, imputat lilhom l-aġir tal-impjegati rispettivi tagħhom.
291
Fl-ewwel lok, UniCredit, Nomura u Portigon iqisu li l-Kummissjoni ma setgħetx tikkunsidra li dawn il-banek kellhom għarfien awtomatiku tal-informazzjoni kollha miksuba mill-operaturi tas-suq rispettivi tagħhom matul l-impjieg preċedenti tagħhom fis-servizz ta’ banek oħra li f’dak iż-żmien kienu involuti fil-ksur ikkontestat.
292
Fit-tieni lok, UniCredit, Nomura u Portigon isostnu li l-Kummissjoni ma setgħetx tikkritikahom għall-aġir tal-operaturi tas-suq rispettivi tagħhom matul perijodu jew f’suq fejn dawn ma kinux awtorizzati jinnegozjaw.
293
F’dan ir-rigward, minn naħa, UniCredit u Nomura jsostnu li l-Kummissjoni kkonstatat ir-responsabbiltà tagħhom għall-aġir imwettaq mill-operaturi tas-suq rispettivi tagħhom qabel ma dawn kisbu l-awtorizzazzjoni regolatorja sabiex jinnegozjaw f’isem il-persuni li jimpjegawhom. Fil-fatt, filwaqt li l-operaturi tas-suq ta’ UniCredit u ta’ Nomura kienu kisbu din l-awtorizzazzjoni, rispettivament, fl‑4 ta’ Marzu u fis‑16 ta’ Settembru 2011, il-Kummissjoni kkunsidrat, rispettivament, id‑9 ta’ Settembru u t‑18 ta’ Jannar 2011 bħala dati tal-bidu tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit u ta’ Nomura fil-ksur ikkontestat.
294
Min-naħa l-oħra, UniCredit isostni li l-Kummissjoni tikkritikah għall-pożizzjonijiet meħuda mill-operatur tas-suq tiegħu fir-rigward tas-suq primarju, meta dan tal-aħħar ma kellux mandat minn UniCredit sabiex jinnegozja f’dan is-suq u għalhekk ma kienx awtorizzat jinnegozja f’ismu. Bl-istess mod, Portigon isostni li l-operatur tas-suq tiegħu aġixxa mingħajr l-awtorizzazzjoni tiegħu u barra mill-qasam ta’ attività ta’ Portigon, li kien jopera biss fis-suq primarju tal-BGE Ġermaniżi. Għalhekk, Portigon ma jistax jinżamm responsabbli għall-aġir tal-operatur tas-suq tiegħu li kien imur lil hinn mill-kuntest tal-attivitajiet kummerċjali ta’ dan il-bank.
295
Fit-tielet lok, UniCredit u Portigon isostnu li l-Kummissjoni imputatilhom l-aġir mhux ta’ direttur, iżda ta’ impjegat diżonest, li, barra minn hekk, fir-rigward ta’ UniCredit, kien f’perijodu ta’ prova.
296
Fir-raba’ lok, Portigon isostni li, fl-assenza ta’ negliġenza min-naħa tiegħu, il-Kummissjoni, b’mod żbaljat, imputatlu l-aġir tal-operatur tas-suq tiegħu.
297
F’dan ir-rigward, minn naħa, Portigon iqis li huwa ma setax ikun jaf bl-aġir tal-operatur tas-suq tiegħu, peress li huwa ma setax jaċċessa faċilment il-forums ta’ diskussjonijiet użati minnu jew jikkonsultahom, mingħajr ma jikser id-dritt għall-protezzjoni tad-data u d-dritt għax-xogħol. Barra minn hekk, huwa implimenta diversi miżuri intiżi sabiex jiżguraw l-osservanza, mill-impjegati tiegħu, tar-rekwiżiti ta’ diliġenza, b’mod partikolari billi inkluda fil-kuntratti tax-xogħol tagħhom l-osservanza ta’ tali rekwiżiti, billi ġiegħel lill-operatur tas-suq tiegħu jiffirma impenn li jirrispetta l-linji gwida ta’ dan il-bank dwar il-konformità, billi organizza taħriġ obbligatorju dwar il-konformità kif ukoll billi jwettaq kontrolli annwali.
298
Min-naħa l-oħra, Portigon iqis li jkun xieraq u proporzjonat li tiġi eskluża r-responsabbiltà tiegħu, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ. Dawn jirrigwardaw il-fatti, l-ewwel nett, li l-operatur tas-suq tiegħu ma kienx jokkupa kariga ta’ direttur, it-tieni, li huwa kien l-uniku operatur tas-suq ta’ dan il-bank involut fil-ksur ikkontestat, it-tielet, li l-involviment tiegħu f’dan il-ksur beda meta beda l-kariga tiegħu dan l-operatur tas-suq u waqaf mat-tluq tiegħu, ir-raba’, li, matul dan il-perijodu, il-parti l-kbira tal-pożizzjonijiet meħuda mill-imsemmi operatur ma kinux utli, u lanqas ma rnexxew, u, il-ħames, li l-aġir ta’ dan tal-aħħar kien beda qabel ir-reklutaġġ tiegħu.
299
Qabelxejn, għandu jiġi kkonstatat li hija manifestament infondata l-allegazzjoni ta’ Portigon, li barra minn hekk hija preżenti biss fit-titolu tal-ħames motiv tiegħu, ibbażata fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tal-imputazzjoni lil dan il-bank tar-responsabbiltà tal-aġir tal-operatur tas-suq tiegħu matul il-perijodu li fih huwa kien impjegat minnu.
300
Fil-fatt, fil-premessi 755 sa 759 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni spjegat ir-raġunijiet li għalihom il-banek ikkonċernati setgħu jinżammu responsabbli għall-aġir tal-operaturi tas-suq li huma kienu jimpjegaw.
301
F’dan ir-rigward, hija rrilevat, essenzjalment, li l-impjegati kienu jifformaw mal-kumpanniji li kienu jimpjegawhom unità ekonomika u li l-aġir antikompetittiv ta’ dawn tal-ewwel kien attribwibbli għat-tieni, li setgħu, fil-prinċipju, jinżammu responsabbli għalih, anki jekk l-amministrazzjoni ta’ dawn il-kumpanniji ma kinitx awtorizzat dan l-aġir jew ma kinitx ġiet informata bih jew jekk l-imsemmi aġir kien imur kontra l-istruzzjonijiet mogħtija minnha. Il-Kummissjoni indikat ukoll li l-attivitajiet ta’ negozjar kienu kkaratterizzati minn livell għoli ta’ reġistrazzjoni u ta’ superviżjoni tal-attivitajiet tal-impjegati, li kien jippermetti li l-banek ikkonċernati jkollhom għarfien tal-karatteristiċi essenzjali tal-akkordju implimentat kif ukoll tal-involviment tal-impjegati tagħhom, u kien jeskludi li huma jistgħu jinvokaw in-nuqqas ta’ għarfien tagħhom.
302
Permezz ta’ tali motivazzjoni, il-Kummissjoni kkonformat ruħha mal-obbligu impost fuqha skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE.
303
Fir-rigward tal-mertu, kif fakkret ġustament il-Kummissjoni fil-premessi 733 sa 735 tad-deċiżjoni kkontestata, hija ġurisprudenza stabbilita, minn naħa, li, fil-kuntest tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, impriża għandha tinftiehem bħala li tkopri unità ekonomika anki jekk, mill-aspett ġuridiku, din l-unità ekonomika hija magħmula minn diversi persuni fiżiċi jew ġuridiċi u, min-naħa l-oħra, li impjegat iwettaq il-funzjonijiet tiegħu f’isem, u taħt id-direzzjoni ta’, l-impriża li jaħdem għaliha u, għalhekk, huwa meqjus bħala parti integrali mill-unità ekonomika li tikkostitwixxi din l-impriża (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Lulju 2016, VM Remonts et, C‑542/14, EU:C:2016:578, punti 22 u 23 u l-ġurisprudenza ċċitata).
304
Minn dan jirriżulta li, għall-finijiet tal-konstatazzjoni ta’ ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, l-aġir antikompetittiv potenzjali ta’ impjegat huwa għalhekk attribwibbli lill-impriża li jagħmel parti minnha, u għalhekk hija l-impriża li, bħala prinċipju, tinżamm responsabbli għal dan l-aġir (sentenza tal‑21 ta’ Lulju 2016, VM Remonts et, C‑542/14, EU:C:2016:578, punt 24).
305
Għaldaqstant, il-Kummissjoni setgħet validament iżżomm responsabbli għall-aġir tal-operaturi tas-suq rispettivi tagħhom lil Portigon, għall-perijodu mid‑19 ta’ Ottubru 2009 sat‑3 ta’ Ġunju 2011 (b’kunsiderazzjoni tal-perijodu ta’ impjieg tal-operatur tas-suq tiegħu, li beda fis‑16 ta’ Ottubru 2009 u li ntemm fil‑31 ta’ Awwissu 2011), lil UniCredit, għall-perijodu mid‑9 ta’ Settembru sat‑28 ta’ Novembru 2011 (b’kunsiderazzjoni tal-perijodu ta’ impjieg tal-operatur tas-suq tiegħu li beda fl‑1 ta’ Settembru 2011), u lil Nomura, għall-perijodu mit‑18 ta’ Jannar sat‑28 ta’ Novembru 2011 (b’kunsiderazzjoni tal-perijodu ta’ impjieg tal-operatur tas-suq tiegħu, li beda fis‑17 ta’ Jannar 2011).
306
L-ebda waħda mill-kritiki fformulati minn UniCredit, Nomura jew Portigon ma tista’ tiġġustifika li tali responsabbiltà tiġi eskluża f’dan il-każ.
307
L-ewwel nett, UniCredit, Nomura u Portigon ma jistgħux validament jikkritikaw lill-Kummissjoni talli ħadet inkunsiderazzjoni fir-rigward tagħhom, b’mod partikolari fil-premessi 418, 426, 427, 764, 767 u 883 tad-deċiżjoni kkontestata, l-għarfien tal-aġir inkwistjoni miksub mill-impjegati tagħhom, qabel id-dħul fis-servizz tagħhom, sabiex tikklassifika dan l-aġir bħala ksur uniku u kontinwu li għandu għan antikompetittiv.
308
Fil-fatt, minn naħa, diġà tfakkar, fil-punt 303 iktar ’il fuq, li impjegat li jwettaq il-funzjonijiet tiegħu favur u taħt id-direzzjoni tal-impriża li jaħdem għaliha jitqies li huwa integrat fl-unità ekonomika li tikkostitwixxi din l-impriża.
309
L-għarfien miksub minn impjegat qabel id-dħul tiegħu fis-servizz ta’ impriża ġdida u li huwa fil-fatt iqiegħed għad-dispożizzjoni ta’ din il-persuna li timpjega l-ġdida jista’ għalhekk jitqies bħala għarfien kondiviż mill-persuna li timpjega l-ġdida tiegħu.
310
Min-naħa l-oħra, skont ġurisprudenza stabbilita, il-Kummissjoni tista’ tibbaża ruħha fuq diskussjonijiet li saru qabel jew wara l-perijodu ta’ ksur sabiex tibni stampa globali u turi l-istadji preparatorji tal-akkordju kif ukoll sabiex tikkorrobora l-interpretazzjoni ta’ ċerti provi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑8 ta’ Lulju 2008, Lafarge vs Il‑Kummissjoni, T‑54/03, mhux ippubblikata, EU:T:2008:255, punt 428; tat‑2 ta’ Frar 2012, Denki Kagaku Kogyo u Denka Chemicals vs Il‑Kummissjoni, T‑83/08, mhux ippubblikata, EU:T:2012:48, punt 188, u tas‑27 ta’ Ġunju 2012, Coats Holdings vs Il‑Kummissjoni, T‑439/07, EU:T:2012:320, punt 60).
311
F’dan il-każ, u fid-dawl tal-elementi l-oħra kkunsidrati mill-Kummissjoni – jiġifieri, essenzjalment, diversi mijiet ta’ traskrizzjonijiet ta’ diskussjonijiet li seħħew bejn l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati –, din kellha għalhekk id-dritt li tuża l-għarfien miksub mill-operaturi tas-suq rispettivi tagħhom qabel id-dħul fis-servizz ta’ dawn tal-aħħar u li dawn fil-fatt kienu qiegħdu għad-dispożizzjoni ta’ dawn il-banek.
312
B’mod iktar partikolari, il-Kummissjoni kellha d-dritt li tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li, qabel ma beda jaħdem ma’ Portigon, imbagħad ma’ UniCredit, l-operatur tas-suq ta’ dawn il-banek kien, fil-kwalità tiegħu bħala operatur tas-suq ta’ RBS, imbagħad ta’ Natixis, ipparteċipa direttament fl-aġir li seħħ fuq dawn il-forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni u matul diskussjonijiet bilaterali, jew inkella l-fatt li dan l-istess operatur tas-suq kien il-fundatur ta’ wieħed minn dawn iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet.
313
L-istess konstatazzjoni tapplika fir-rigward tal-operatur tas-suq ta’ Nomura li, qabel ma daħal fis-servizz ta’ dan il-bank, ipparteċipa fl-aġir inkwistjoni bħala operatur tas-suq ta’ RBS.
314
It-tieni, UniCredit, Nomura u Portigon ma jistgħux jinvokaw b’mod utli l-fatt li l-operaturi tas-suq rispettivi tagħhom aġixxew fuq inizjattiva tagħhom stess u mingħajr awtorizzazzjoni min-naħa tagħhom jew inkella l-fatt li dawn l-operaturi tas-suq ma kinux jokkupaw pożizzjoni ta’ direttur fi ħdanhom.
315
Fil-fatt, l-imputazzjoni lil impriża ta’ ksur tal-Artikolu 101 TFUE ma timplikax azzjoni jew anki għarfien ta’ dan il-ksur min-naħa tal-membri assoċjati jew tad-diretturi prinċipali tal-impriża kkonċernata, iżda biss l-azzjoni ta’ persuna li tkun awtorizzata sabiex taġixxi f’isem l-impriża (ara s-sentenzi tas‑16 ta’ Frar 2017, Tudapetrol Mineralölerzeugnisse Nils Hansen vs Il‑Kummissjoni, C‑94/15 P, mhux ippubblikata, EU:C:2017:124, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tal‑11 ta’ Lulju 2019, Huhtamäki u Huhtamaki Flexible Packaging Germany vs Il‑Kummissjoni, T‑530/15, mhux ippubblikata, EU:T:2019:498, punt 72 u l-ġurisprudenza ċċitata). Bl-istess mod, ma huwiex neċessarju mandat formali sabiex il-parteċipazzjoni ta’ impjegat ta’ impriża f’aġir antikompetittiv tiġi imputata lill-impriża (ara s-sentenza tad‑29 ta’ Frar 2016, Schenker vs Il‑Kummissjoni, T‑265/12, EU:T:2016:111, punt 167 u l-ġurisprudenza ċċitata).
316
Issa, għalkemm UniCredit, Nomura u Portigon jikkontestaw li awtorizzaw lill-operaturi tas-suq rispettivi tagħhom jieħdu sehem fil-ksur ikkontestat, huma ma jikkontestawx li, matul it-tul kollu tal-parteċipazzjoni tagħhom f’dan il-ksur, huma kienu effettivament jimpjegaw l-imsemmija operaturi tas-suq.
317
Għalhekk, anki fl-assenza ta’ awtorizzazzjoni regolatorja għan-negozjar maħruġa mill-Financial Conduct Authority (l-Awtorità ta’ Kondotta Finanzjarja, ir-Renju Unit) jew saħansitra ta’ awtorizzazzjoni mogħtija minn UniCredit lill-operatur tas-suq tiegħu sabiex jinnegozja mhux biss fis-suq sekondarju, iżda wkoll fis-suq primarju, l-operaturi tas-suq ta’ dawn il-banek, minħabba l-impjieg tagħhom fi ħdan il-banek rispettivi tagħhom, tqiegħdu f’pożizzjoni, mill-persuni li jimpjegawhom u permezz tal-mezzi mqiegħda għad-dispożizzjoni minnhom, li jiksbu u jiżvelaw informazzjoni li minnha setgħu sussegwentement ibbenefikaw operaturi tas-suq oħra.
318
Fir-rigward, b’mod iktar partikolari, ta’ UniCredit, il-Kummissjoni ċertament irrikonoxxiet, fil-premessa 861 tad-deċiżjoni kkontestata, li hija ma kinitx f’pożizzjoni li turi li l-operatur tas-suq tagħha kien bagħat l-informazzjoni miksuba dwar is-suq primarju, li fih huwa ma kienx attiv, lil operaturi tas-suq oħra ta’ dan l-istess bank attivi fl-imsemmi suq primarju. Madankollu, dik l-istituzzjoni rrilevat ukoll, f’din l-istess premessa 861, li l-operatur tas-suq ta’ UniCredit seta’ juża l-informazzjoni miksuba fuq il-forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni u dwar is-suq primarju, fil-kuntest tal-attività tiegħu fis-suq sekondarju.
319
Għall-istess raġuni, Portigon ma jistax jinvoka b’mod utli l-fatt li l-attività tiegħu kienet limitata għall-BGE Ġermaniżi fis-suq primarju, peress li l-informazzjoni skambjata fuq il-forums ta’ diskussjonijiet setgħet tkun utli għalih għall-attività tiegħu fis-suq sekondarju, li ma kinitx limitata għan-negozjar ta’ BGE Ġermaniżi, kif barra minn hekk irrilevat il-Kummissjoni fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1452 tad-deċiżjoni kkontestata u mingħajr ma ġiet kontradetta minn Portigon fuq dan il-punt.
320
Għaldaqstant, il-Kummissjoni setgħet ġustament tqis, b’mod partikolari fil-premessi 412, 426, 434, 436 jew 438 tad-deċiżjoni kkontestata, li UniCredit, Nomura u Portigon kienu jafu jew suppost kienu jafu bl-aġir tal-impjegati rispettivi tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Settembru 2009, Hoechst vs Il‑Kummissjoni, T‑161/05, EU:T:2009:366, punt 55).
321
It-tielet, Portigon ma jistax jinvoka b’mod utli l-fatt li huwa kien adotta diversi miżuri intiżi sabiex jiġi evitat li l-impjegati tiegħu jwettqu aġir li jmur kontra r-“rekwiżiti ta’ diliġenza”.
322
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jitfakkar li impriża ma tistax tibbaża ruħha b’mod utli fuq disfunzjonijiet possibbli fl-organizzazzjoni interna tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Settembru 2009, Hoechst vs Il‑Kummissjoni, T‑161/05, EU:T:2009:366, punt 55 u l-ġurisprudenza ċċitata) u li l-miżuri adottati minn impriża bil-ħsieb li tirrispetta d-dritt tal-kompetizzjoni ma jistgħux jaffettwaw ir-realtà ta’ ksur imwettaq (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Lulju 2011, Shell Petroleum et vs Il‑Kummissjoni, T‑38/07, EU:T:2011:355, punt 96 u l-ġurisprudenza ċċitata).
323
Barra minn hekk, il-fatt li d-diversi miżuri li Portigon jindika li adotta ma ppermettewx li jiġi evitat l-aġir ikkontestat tal-impjegat tiegħu juri b’mod definittiv l-inadegwatezza tagħhom sabiex tiġi żgurata l-osservanza sħiħa tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni f’dan il-bank.
324
Ir-raba’, Portigon lanqas ma huwa fondat meta jsostni li kien ikun xieraq u proporzjonat li l-Kummissjoni teskludi r-responsabbiltà tiegħu, minħabba li l-aġir antikompetittiv issanzjonat kien sar minn impjegat wieħed, li segwa aġir personali mibdi minn qabel ir-reklutaġġ tiegħu u li l-imsemmi aġir ftit kellu suċċess.
325
Fil-fatt, in-numru ta’ impjegati involuti f’aġir antikompetittiv huwa irrilevanti għall-finijiet tal-imputazzjoni ta’ dan l-aġir lill-impriża li timpjegahom, peress li l-elementi kostituttivi meħtieġa mill-Artikolu 101(1) TFUE huma ssodisfatti, u dan ser jiġi evalwat fil-kuntest tal-motivi relatati mal-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu li għandu għan antikompetittiv.
326
L-istess japplika għar-raġunijiet li setgħu wasslu lill-impjegat ikkonċernat sabiex iwettaq l-aġir inkwistjoni jew anki għall-fatt li dan l-impjegat segwa aġir mibdi minn qabel f’impriża oħra, peress li l-fatti imputati lill-impriża li timpjegah jirrelataw ma’ perijodu li matulu dan l-istess impjegat effettivament kien jaħdem fi ħdan din l-impriża u għalhekk kien jaġixxi f’isimha.
327
Tali konklużjoni hija iktar u iktar iġġustifikata, f’dan il-każ, peress li Portigon ma jindikax li ressaq ilment, u lanqas ma ħa passi kontra l-ex impjegat tiegħu, minkejja l-fatt li dan il-bank iqis li kien involut fl-aġir inkwistjoni mingħajr l-għarfien tiegħu.
328
Fl-aħħar nett, huwa irrilevanti, għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-imputazzjoni tal-aġir tal-operatur tas-suq ta’ Portigon lil dan il-bank, il-fatt li l-inizjattivi ta’ dan l-operatur tas-suq, skont dan il-bank, ma tantx kellhom suċċess u li dan il-bank ma setax faċilment jaċċessa l-forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni.
329
Konsegwentement, il-Kummissjoni kellha d-dritt li żżomm lil UniCredit, Nomura u Portigon responsabbli għall-aġir inkwistjoni tal-impjegati rispettivi tagħhom, kif ukoll li tieħu inkunsiderazzjoni l-għarfien miksub minnhom minn relazzjonijiet ta’ impjieg preċedenti ma’ banek oħra li ħadu sehem fl-istess aġir.
330
Barra minn hekk, sa fejn Portigon isostni li, billi pproċediet b’dan il-mod, il-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, għandu jiġi kkonstatat li din l-allegazzjoni ma hija sostnuta minn ebda argument u, għalhekk, hija inammissibbli skont l-Artikolu 76(d) tar-Regoli tal-Proċedura. Fi kwalunkwe każ, hija infondata għall-istess raġunijiet bħal dawk imsemmija fil-punti 303 sa 329 iktar ’il fuq.
331
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, l-ewwel parti tat-tielet motiv ta’ UniCredit, sa fejn dan jikkritika lill-Kummissjoni talli żammet lil dan il-bank responsabbli għall-aġir tal-operatur tas-suq tiegħu, it-tieni parti tar-raba’ motiv ta’ Nomura u t-tieni parti tal-ħames motiv ta’ Portigon għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
3.
Fuq il-motivi bbażati fuq żbalji fir-rigward tal-klassifikazzjoni tal-aġir inkwistjoni bħala “ksur uniku u kontinwu” u fir-rigward tal-imputabbiltà ta’ dan il-ksur lill-banek ikkonċernati matul ċertu perijodu
a)
Osservazzjonijiet preliminari
332
Fil-każ ta’ tilwima dwar l-eżistenza ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, hija l-Kummissjoni li għandha tipprova l-ksur li tikkonstata u turi b’mod suffiċjenti fid-dritt, permezz ta’ sensiela ta’ indizji serji, preċiżi u konkordanti, l-eżistenza tal-fatti li jikkostitwixxu ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑31 ta’ Marzu 1993, Ahlström Osakeyhtiö et vs Il‑Kummissjoni, C‑89/85, C‑104/85, C‑114/85, C‑116/85, C‑117/85 u C‑125/85 sa C‑129/85, EU:C:1993:120, punti 126 u 127; tas‑17 ta’ Diċembru 1998, Baustahlgewebe vs Il‑Kummissjoni, C‑185/95 P, EU:C:1998:608, punt 58; u tas‑6 ta’ Jannar 2004, BAI u Il‑Kummissjoni vs Bayer, C‑2/01 P u C‑3/01 P, EU:C:2004:2, punt 62).
333
Skont ġurisprudenza stabbilita, ksur tal-Artikolu 101(1) TFUE jista’ jirriżulta mhux biss minn att iżolat, iżda wkoll minn serje ta’ atti jew ukoll minn aġir kontinwu, għalkemm element wieħed jew iktar ta’ din is-serje ta’ atti jew ta’ dan l-aġir kontinwu jistgħu wkoll jikkostitwixxu fihom innifishom u meħuda waħedhom, ksur tal-imsemmija dispożizzjoni. Għalhekk, meta d-diversi azzjonijiet jaqgħu taħt “pjan ġenerali”, minħabba l-għan identiku tagħhom ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern, il-Kummissjoni tista’ tikkunsidraha responsabbli għal dawn l-azzjonijiet minħabba l-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur ikkunsidrat kollu kemm hu (ara s-sentenza tas‑6 ta’ Diċembru 2012, Il‑Kummissjoni vs Verhuizingen Coppens, C‑441/11 P, EU:C:2012:778, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).
[omissis]
340
Parti mill-ewwel motiv, it-tieni motiv, l-ewwel u t-tielet parti tar-raba’ motiv kif ukoll it-tielet argument tal-ewwel parti u t-tieni u t-tielet parti tal-ħames motiv invokati minn Nomura huma bbażati fuq żbalji ta’ liġi jew ta’ evalwazzjoni relatati mal-klassifikazzjoni bħala ksur uniku u kontinwu u mal-parteċipazzjoni tiegħu f’dan il-ksur. Permezz tat-tielet motiv tiegħu u tar-raba’ parti tal-ħames motiv tiegħu, Nomura jinvoka wkoll żbalji relatati, b’mod partikolari, mat-tul tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat.
341
L-ewwel motiv invokat minn BofA huwa bbażat fuq żball ta’ liġi jew ta’ evalwazzjoni dwar il-klassifikazzjoni bħala ksur uniku u kontinwu. Waqt is-seduta, BofA indika li kien qiegħed jikkontesta biss l-eżistenza ta’ pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku.
342
Ir-raba’ motiv invokat minn Portigon huwa bbażat fuq konstatazzjonijiet żbaljati marbuta mal-eżistenza ta’ pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku, man-natura kontinwa tal-ksur ikkontestat u mad-data tat-tmiem tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat. Barra minn hekk, permezz ta’ parti mill-ewwel parti tal-ħames motiv tiegħu, Portigon jikkontesta b’mod partikolari n-natura antikompetittiva ta’ diversi diskussjonijiet li ġie kkritikat għalihom mill-Kummissjoni.
343
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet fil-punti 332 sa 338 iktar ’il fuq, għandhom jiġu eżaminati l-argumenti ta’ UniCredit, ta’ Nomura, ta’ BofA u ta’ Portigon billi ssir distinzjoni, minn naħa, bejn dawk diretti kontra l-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu u, min-naħa l-oħra, dawk diretti kontra l-konstatazzjoni li r-responsabbiltà għal dan il-ksur hija imputabbli lilhom għal ċertu perijodu.
344
Madankollu, qabel ma jiġu eżaminati l-argumenti msemmija fil-punti 339 sa 342 iktar ’il fuq, huwa neċessarju li jiġu analizzati ċerti konstatazzjonijiet ta’ fatt u ċerti evalwazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni u marbuta mal-eżistenza ta’ ftehimiet jew ta’ prattiki miftiehma ta’ natura antikompetittiva li jinsabu fil-premessi 376 sa 403 u sussegwentement 495 sa 531 tad-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, dawn il-konstatazzjonijiet u evalwazzjonijiet jista’ jkollhom effett fuq il-fondatezza tal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni dwar, minn naħa, l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu u, min-naħa l-oħra, l-imputabbiltà tar-responsabbiltà tal-imsemmi ksur lill-banek ikkonċernati.
b)
Fuq il-kritika ta’ UniCredit, ta’ Nomura u ta’ Portigon dwar l-eżistenza ta’ ftehimiet jew ta’ prattiki miftiehma ta’ natura antikompetittiva
345
Fit-test tad-deċiżjoni kkontestata u fl-Anness 1 tal-imsemmija deċiżjoni, il-Kummissjoni kkonstatat in-natura antikompetittiva ta’ madwar 380 diskussjoni li seħħew bejn il-bidu tax-xahar ta’ Jannar 2007 u l-aħħar tax-xahar ta’ Novembru 2011.
346
Fit-Taqsima 4.2 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ppreżentat il-kontenut u pprovdiet l-interpretazzjoni tagħha ta’ iktar minn 100 diskussjoni.
347
Fil-kuntest tat-tielet motiv tiegħu, UniCredit jikkritika espressament u speċifikament in-natura antikompetittiva tat-tmien diskussjonijiet li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni kkonstatat il-parteċipazzjoni tiegħu, jiġifieri d-diskussjonijiet tas‑26 u tat‑28 ta’ Settembru, tal‑4, tat‑12 u tad‑19 ta’ Ottubru, u tat‑2, tat‑3 u tat‑28 ta’ Novembru 2011.
348
Fir-rigward ta’ Nomura, il-Kummissjoni kkonstatat il-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank f’34 diskussjoni li saru matul 33 jum differenti fuq perijodu mit‑18 ta’ Jannar sat‑28 ta’ Novembru 2011.
349
Fil-kuntest tat-tieni motiv tiegħu, Nomura jikkritika espressament u speċifikament in-natura antikompetittiva ta’ 15‑il diskussjoni li saru matul 14‑il jum differenti, jiġifieri żewġ diskussjonijiet tat‑18 ta’ Jannar kif ukoll id-diskussjonijiet tas‑26 ta’ Jannar, tat‑3 u tal‑25 ta’ Frar, tal‑5 u tat‑12 ta’ April, tat‑3, tal‑5 u tat‑18 ta’ Mejju, tat‑22 ta’ Ġunju, tas‑7 ta’ Lulju, tat‑28 ta’ Settembru, tal‑4 ta’ Ottubru u tat‑2 ta’ Novembru 2011.
350
Fir-rigward ta’ Portigon, il-Kummissjoni kkonstatat il-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fi 63 diskussjoni li saru matul 60 jum differenti fuq perijodu mid‑19 ta’ Ottubru 2009 sat‑3 ta’ Ġunju 2011.
351
Fil-kuntest tal-ħames motiv tiegħu, Portigon jikkritika espressament u speċifikament in-natura antikompetittiva tad-diskussjonijiet jew tal-messaġġi li saru matul 13‑il jum differenti, jiġifieri ċerti estratti mid-diskussjonijiet tal‑20 u tal‑21 ta’ Ottubru 2009, id-diskussjoni tas‑6 ta’ Novembru 2009, ċerti estratti mid-diskussjonijiet tal‑14 ta’ Jannar u tal‑15 ta’ Frar 2010, żewġ messaġġi mibgħuta fit‑22 ta’ Frar 2010, estratt mid-diskussjoni tad‑9 ta’ Settembru 2010, sekwenza tad-diskussjoni tas‑17 ta’ Novembru 2010, iż-żewġ diskussjonijiet tat‑18 ta’ Jannar 2011, id-diskussjoni tas‑6 ta’ April 2011, sekwenza tad-diskussjoni tal‑11 ta’ April 2011, id-diskussjoni tat‑12 ta’ April 2011 u sekwenza tad-diskussjoni tat‑18 ta’ Mejju 2011.
352
Fl-aħħar nett, għandu jiġi rrilevat li UniCredit u Nomura jressqu argumenti trażversali, jiġifieri argumenti intiżi li jikkontestaw in-natura antikompetittiva tad-diskussjonijiet kollha jew ta’ parti kbira minnhom imsemmija fid-deċiżjoni kkontestata, bħall-allegat użu eċċessiv tad-dikjarazzjonijiet ta’ klemenza u l-allegata natura pubblika jew l-allegata assenza ta’ valur ta’ tip wieħed jew iktar ta’ informazzjoni skambjata matul l-imsemmija diskussjonijiet.
353
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, għall-finijiet ta’ din il-proċedura, l-interpretazzjoni tal-kontenut tad-diskussjonijiet li ma humiex ikkontestati speċifikament minn UniCredit, Nomura u Portigon għandha titqies bħala fatt (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2019, Campine u Campine Recycling vs Il‑Kummissjoni, T‑240/17, mhux ippubblikata, EU:T:2019:778, punt 105).
[omissis]
1) Fuq il-kontenut tad-diskussjonijiet mhux speċifikament ikkontestati minn UniCredit, Nomura u Portigon
[omissis]
376
Mid-deċiżjoni kkontestata jsegwi wkoll li l-operaturi tas-suq iddiskutew ir-riżultati ta’ aġġudikazzjoni li bilkemm kienet għadha ngħalqet, b’mod partikolari bit-termini li ġejjin:
“paid 59 in end”“‘66’‘55 64 ave’”“where u have mid going in?”“i used 50”“50 mid?”“but think it was 2 high” (diskussjoni tat‑2 ta’ Diċembru 2010 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC imsemmija fil-premessa 304 tad-deċiżjoni kkontestata), “‘got 100mm’‘missed the other by a thick’” (diskussjoni tat‑3 ta’ Marzu 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC imsemmija fil-premessa 319 tad-deċiżjoni kkontestata), “anyone get anything?”“‘I never moved my bids down’‘got 100’‘26s’” (diskussjoni tas‑7 ta’ April 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS imsemmija fil-premessa 322 tad-deċiżjoni kkontestata), “i bid 92 for 50 for me” (diskussjoni tat‑13 ta’ April 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS imsemmija fil-premessa 325 tad-deċiżjoni kkontestata), “i went 7-9”“‘kept 08’‘think thats ok’‘both of us’”“‘yes’‘what mid you have 98’‘or 99’”“98”“yup same”“we had 98”“04…07 ave” (diskussjoni tal‑1 ta’ Ġunju 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS imsemmija fil-premessa 330 tad-deċiżjoni kkontestata), “was that a good auction?”“‘non event’‘I think’‘had 55 mid’‘low 57’‘ave 65’” (diskussjoni tal‑20 ta’ Lulju 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS imsemmija fil-premessa 337 tad-deċiżjoni kkontestata).
377
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat li l-parteċipanti kienu ddiskutew l-attivitajiet tagħhom ta’ negozjar fis-suq sekondarju, kif isegwi pereżempju mill-estratti li ġejjin:
“‘04 81zx’‘what mid we got july 28s’”“‘98’‘GFI [a broker] got 96/02 x81’”“‘yup it s my offer’‘[sold them] at 97 Six’”“yeah thats about mid”; “‘bidding 10m of the frtr 10/32 with GFI at 05 x 79’‘dealt at 10’”“ta”; “bid 40mm july 28s”“ta”“where u got the curve? 55.25 sound ok”“55.5” (diskussjoni tal‑14 ta’ Frar 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC imsemmija fil-premessi 314 u 315 tad-deċiżjoni kkontestata), “‘my bid jul39s in [broker at Tullett Prebon]’‘im looking for 5m only’‘[broker at Tullett Prebon,] hit me at 85 at the same time someone 1ifted 89 on btec [BrokerTec, a broker] in 39s’‘doh’”“move curve to 52 fuk knows”“‘got 52 also’‘feels 1ike it should be steeper’‘but i aint gonna short 30yrs ahead of a 2bl tap’‘think thats why 42/40s also stuck at 3.5’‘my bid jan 30s and jul 39s in [broker at Tullett Prebon]’”“wat u got 5-10 on day?”“-0.5bp”“‘steeper’‘10-30 1 bp steeper’”“‘0.8 i got’‘but im high in the cash’”“2-10 2 flatter last question’‘1.5’ (diskussjoni tal‑25 ta’ Jannar 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC imsemmija fil-premessa 308 tad-deċiżjoni kkontestata), “Where u got your mid on the jul 28s dbr?”“113.08”“21#”“great thanks, prices crashed, offering 12m” (diskussjoni tas‑17 ta’ Frar 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC imsemmija fil-premessa 316 tad-deċiżjoni kkontestata), “what u pay?”“‘mid’‘75’” (diskussjoni tat‑13 ta’ April 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS imsemmija fil-premessa 325 tad-deċiżjoni kkontestata), “where bunds at 4.15?”“127.25”“‘iam with ya’‘lets sell oats?’”“I am short already”“same here staying that way want to sell more”“iam long them” (diskussjoni tal‑24 ta’ Ġunju 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS imsemmija fil-premessa 334 tad-deċiżjoni kkontestata).
378
Fil-premessa 521 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni semmiet diversi diskussjonijiet li matulhom il-parteċipanti ddiskutew l-attivitajiet tagħhom ta’ negozjar ma’ kontropartijiet speċifiċi fis-suq sekondarju bit-termini li ġejjin:
“‘not budging’‘he’s asking’‘stay the same’” (diskussjoni tal‑4 ta’ Jannar 2007 fuq forum ta’ diskussjonijiet mhux permanenti msemmija fil-premessa 101 tad-deċiżjoni), “‘asked us twice as well’‘we’re flat’” (diskussjoni tat‑8 ta’ Novembru 2007 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS imsemmija fil-premessa 131 tad-deċiżjoni kkontestata), “if he comes here I am going to tell him to fuk off”“shall we fuk him” (diskussjoni tat‑12 ta’ Diċembru 2007 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC imsemmija fil-premessa 133 tad-deċiżjoni kkontestata), “frog insurer asks me if I can offer 50m sp40s” (diskussjoni tat‑13 ta’ Diċembru 2008 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC imsemmija fil-premessa 135 tad-deċiżjoni kkontestata), “same here i would not tell him what i had” (diskussjoni tal‑4 ta’ Novembru 2008 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC imsemmija fil-premessa 212 tad-deċiżjoni kkontestata), “‘btp 23s’‘oil asking’‘wat mid’” (diskussjoni tal‑10 ta’ Novembru 2008 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC imsemmija fil-premessa 215 tad-deċiżjoni kkontestata), “just offered 60m dsl28 to same guy” (diskussjoni tat‑13 ta’ Awwissu 2010 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC imsemmija fil-premessa 292 tad-deċiżjoni kkontestata).
379
Diskussjonijiet oħra msemmija fid-deċiżjoni kkontestata juru li l-operaturi tas-suq iddiskutew l-attivitajiet kummerċjali tagħhom ma’ kontroparti partikolari fis-suq sekondarju u, b’mod partikolari, id-diskussjoni tat‑13 ta’ April 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS imsemmija fil-premessa 325 tad-deċiżjoni kkontestata (“u front run him then?”“‘not front run, back run’‘trade already don’”“A [ ?] [identità tal-kontroparti]”“‘yeah.’‘you got them’”“yee”“oh i will pull offer”).
380
Konsegwentement, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni enfasizzat l-eżistenza ta’ diskussjonijiet li ffukaw b’mod partikolari, l-ewwel nett, fuq iż-żmien eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni (ara l-punti 364 u 365 iktar ’il fuq), it-tieni, fuq ir-rakkomandazzjonijiet magħmula min-negozjanti primarji lill-uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn (ara l-punti 366 u 367 iktar ’il fuq), it-tielet, fuq l-aġir previst fis-suq sekondarju f’termini ta’ kurvi tar-rendiment fiż-żmien ta’ qabel aġġudikazzjoni jew warajha (ara l-punti 368 u 369 iktar ’il fuq), ir-raba’, fuq il-livelli tal-offerti fl-irkant u tal-offerti għoljin wisq fl-irkant, il-prezzijiet medjani, il-firxiet tar-rendiment, il-volumi rkantati, il-pożizzjonijiet ta’ negozjar fiż-żmien ta’ qabel irkant (ara l-punti 370 sa 375 iktar ’il fuq), il-ħames, fuq ir-riżultati ta’ aġġudikazzjoni (ara l-punt 376 iktar ’il fuq), u s-sitt, fuq il-prezzijiet, il-prezzijiet medjani, il-firxiet tar-rendiment, il-volumi nnegozjati, il-pożizzjonijiet ta’ negozjar u t-tranżazzjonijiet fis-suq sekondarju, inkluż fir-rigward ta’ kontropartijiet speċifiċi (ara l-punti 377 sa 379 iktar ’il fuq).
2) Fuq in-natura antikompetittiva tad-diskussjonijiet mhux speċifikament ikkontestati minn UniCredit, Nomura u Portigon
381
Għandu jitfakkar li kull operatur ekonomiku għandu jiddetermina b’mod awtonomu l-politika li huwa għandu l-intenzjoni jsegwi fis-suq intern (ara s-sentenza tat‑23 ta’ Novembru 2006, Asnef-Equifax u Administración del Estado, C‑238/05, EU:C:2006:734, punt 52 u l-ġurisprudenza ċċitata).
382
Għalkemm dan ir-rekwiżit ta’ awtonomija ma jeskludix id-dritt tal-operaturi ekonomiċi milli jadattaw ruħhom b’mod għaqli għall-aġir ikkonstatat jew mistenni tal-kompetituri tagħhom, huwa madankollu jipprekludi rigorożament kull kuntatt dirett jew indirett bejn tali operaturi jew sabiex jiġi influwenzat l-aġir fis-suq ta’ kompetitur attwali jew potenzjali, jew sabiex jġi żvelat lil tali kompetitur l-aġir li ddeċieda li jkollu fuq dan is-suq jew l-aġir li għandu l-intenzjoni jadotta fis-suq, meta dan il-kuntatt ikollu bħala għan jew effett li jwassal għal kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni li ma jikkorrispondux għall-kundizzjonijiet normali tas-suq inkwistjoni, b’kunsiderazzjoni għan-natura tal-prodotti jew tas-servizzi pprovduti, għad-daqs u għan-numru ta’ impriżi involuti u għall-volum tal-imsemmi suq (ara s-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2015, Dole Food u Dole Fresh Fruit Europe vs Il‑Kummissjoni, C‑286/13 P, EU:C:2015:184, punt 120 u l-ġurisprudenza ċċitata).
383
Sabiex jiġi evalwat jekk, f’dan il-każ, id-diskussjonijiet mhux speċifikament ikkontestati tawx lok għal skambji ta’ informazzjoni antikompetittivi, għandu jiġi eżaminat, fl-ewwel lok, jekk id-diversi tipi ta’ informazzjoni msemmija fil-punt 380 iktar ’il fuq kinux kummerċjalment sensittivi u, fit-tieni lok, jekk din l-informazzjoni kellhiex valur għad-destinatarji tagħha u kinitx tagħti vantaġġ lil dawn tal-aħħar. Fit-tielet lok, għandha tingħata tweġiba għall-argumenti trażversali mressqa minn UniCredit u Nomura f’dan ir-rigward.
i) Fuq l-eżistenza ta’ skambji ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva
384
Kif isegwi b’mod partikolari mill-premessi 94 u 377 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati kienu skambjaw varja informazzjoni kummerċjalment sensittiva li kienet ippermettitilhom li jkunu informati bl-aġir u bl-istrateġiji ta’ kull wieħed minnhom.
385
Fil-premessa 577 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni enfasizzat li l-iskambji ta’ informazzjoni li kienu s-suġġett tal-imsemmija deċiżjoni ma kinux skambji ta’ informazzjoni verament pubblika li kienet aċċessibbli b’mod ġenerali u ugwali għall-kompetituri kollha u għall-klijenti kollha.
386
Fil-premessa 97 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni enfasizzat li l-parti l-kbira tad-diskussjonijiet li hija eżaminat fit-Taqsima 4.2 tal-imsemmija deċiżjoni juru li kienet ġiet skambjata bejn il-kompetituri informazzjoni kummerċjalment sensittiva li tmur lil hinn minn sempliċi osservazzjonijiet li kull osservatur tas-suq seta’ jagħmel. Skont il-Kummissjoni, diskussjonijiet oħra kienu rilevanti, peress li kienu jipprovdu l-kuntest u kienu jinkludu informazzjoni dwar l-organizzazzjoni u l-funzjonament tal-akkordju. Fil-premessa 379 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni enfasizzat li, kif isegwi mit-Taqsima 4 ta’ dik id-deċiżjoni, kien hemm diversi okkażjonijiet li matulhom l-operaturi tas-suq kienu skambjaw il-fehmiet tagħhom dwar l-istrateġija tagħhom ta’ offerta jew ta’ negozjar attwali u futura għall-BGE.
387
Sabiex jiġi ddeterminat jekk il-Kummissjoni kkunsidratx ġustament li kienet qiegħda tittratta informazzjoni sensittiva, l-ewwel nett, għandu jiġi evalwat jekk l-iskambji ta’ informazzjoni kkonstatati kinux jirrigwardaw informazzjoni mhux pubblika li l-operaturi tas-suq ma setgħux ikunu jafu biha u, it-tieni nett, li jiġu eżaminati l-għan, il-preċiżjoni u l-attwalità tal-informazzjoni skambjata.
– Fuq l-iskambju ta’ informazzjoni mhux pubblika u li l-operaturi tas-suq ma setgħux ikunu jafu biha
388
L-ewwel nett, fir-rigward tal-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni, il-Kummissjoni essenzjalment spjegat fil-premessi 33, 527, 528 u 586 tad-deċiżjoni kkontestata li l-banek mexxejja kienu jassistu lill-uffiċċju tal-ġestjoni tad-dejn fl-iffissar tal-prezz ta’ BGE permezz ta’ BGE ta’ referenza (benchmark) fis-suq sekondarju. Il-Kummissjoni ppreċiżat li, għal dan l-għan, l-uffiċċju tas-sindakazzjonijiet ta’ bank mexxej seta’ jirċievi informazzjoni mill-uffiċċju ta’ negozjar tal-BGE tal-bank tiegħu. Min-naħa l-oħra, l-uffiċċju tas-sindakazzjonijiet ta’ bank mexxej kellu jżomm kunfidenzjalità stretta fir-rigward tal-uffiċċju ta’ negozjar tal-BGE tal-bank tiegħu. Hija żiedet li l-informazzjoni dwar il-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni ma tkunx saret pubblika sakemm din tiġi mħabbra fis-suq usa’ mill-mexxejja.
389
Din l-evalwazzjoni hija sostnuta minn diversi diskussjonijiet imsemmija fil-punt 365 iktar ’il fuq li l-kontenut tagħhom juri li ċerti operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati fittxew li jkunu jafu, qabel it-tħabbira lill-pubbliku, il-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni (“‘priced’‘?’”; “is it priced?”; “has it pxd yet?”).
390
Din ir-riċerka ħadet il-forma ta’ mistoqsijiet indirizzati lil operatur tas-suq ta’ bank ikkonċernat meta l-bank tiegħu kien wieħed mill-mexxejja ta’ din is-sindakazzjoni. Barra minn hekk, l-iskambji bejn l-operaturi tas-suq juru li l-informazzjoni dwar il-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni kienet iktar diffiċli li tinkiseb meta ebda wieħed mill-operaturi tal-banek ikkonċernati ma kien jaħdem għal bank li kien mexxej, kif juru d-diskussjonijiet tad‑19, tat‑22 u tat‑23 ta’ Ġunju 2009 imsemmija fil-premessi 253, 255 u 257 tad-deċiżjoni kkontestata (“trick is to know when its gonna price tho”; “said he can try from [another bank] but he’s positive they wont leak anyting to him”; “he said he doesnt really use them ever so assumes they wont give him the info though”).
391
It-tieni, fil-premessa 525 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni essenzjalment enfasizzat li l-pariri mogħtija minn negozjanti primarji lil uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn qabel l-aġġudikazzjonijiet kienu jikkostitwixxu rakkomandazzjoni individwali li kienet, bħala prinċipju, kunfidenzjali.
392
Din l-evalwazzjoni hija sostnuta mill-fatt li, kif isegwi mill-estratti msemmija fil-punt 367 iktar ’il fuq, l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati staqsew lil xulxin qabel ma taw rakkomandazzjoni lil uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn (“what u gonna ask for from france tomorrow?”; “‘what we gonna ask for?’‘38s?’”).
393
Barra minn hekk, ir-rakkomandazzjonijiet lill-uffiċċji tal-ġestjoni tad-dejn jistgħu jsiru biss min-negozjanti primarji maħtura minn kull uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn. Għalhekk, il-banek li ma humiex negozjanti primarji fl-uffiċċju tal-ġestjoni tad-dejn tal-emittent ma humiex intitolati li jsiru jafu bir-rakkomandazzjonijiet magħmula minn tali negozjanti.
394
It-tielet, fir-rigward tal-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant ta’ bank ikkonċernat fiż-żmien ta’ qabel jew fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni pendenti, isegwi, ċertament, minn ċerti diskussjonijiet li l-operaturi tas-suq għamlu riferiment għal-livell li kien intlaħaq waqt aġġudikazzjonijiet preċedenti.
395
Madankollu, id-diskussjonijiet analizzati mill-Kummissjoni fit-Taqsima 4.2 tad-deċiżjoni kkontestata u b’mod partikolari dawk imsemmija fil-punti 370 u 371 iktar ’il fuq juru, minn naħa, li l-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant previst minn bank fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni partikolari kien speċifiku għal kull bank u, min-naħa l-oħra, li, għal din ir-raġuni, l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati staqsew diversi drabi dwar il-livelli rispettivi tagħhom ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant (“wat we over bidding[?]”; “wat we have to pay up[?]”; “what u over bidding[?]”; “what we thinking overbidding[?]”).
396
L-imsemmija diskussjonijiet jistabbilixxu għalhekk li l-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant li kien intlaħaq waqt aġġudikazzjonijiet preċedenti kien biss punt ta’ tluq u li l-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant speċifiku għal kull bank għal aġġudikazzjoni partikolari ma kienx magħruf mill-banek l-oħra.
397
Ir-raba’, fil-premessi 505 u 520 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni spjegat li l-prezz medjan tas-suq globali, jiġifieri l-medja tal-prezz medjan fis-suq kollu, kien disponibbli fuq l-iskrin tal-pjattaformi D2C u D2D iżda li dan ma kienx il-każ għall-prezzijiet medjani individwali, jiġifieri dawk ta’ bank, li ma kinux pubbliċi.
398
Barra minn hekk, il-Kummissjoni kkunsidrat, kif isegwi b’mod partikolari mill-premessi 579 u 581 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-kurvi u l-firxiet tar-rendiment speċifiċi għal bank lanqas ma kienu pubbliċi.
399
Fil-premessi 581 sa 583 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni spjegat, essenzjalment, li kull operatur tas-suq kien iwettaq l-evalwazzjoni tiegħu stess tal-informazzjoni disponibbli pubblikament sabiex jiddetermina l-prezz medjan tiegħu u jibni l-kurvi u l-firxiet tar-rendiment tiegħu.
400
F’dan ir-rigward, dawn l-evalwazzjonijiet huma sostnuti mill-kontenut ta’ numru kbir ħafna ta’ diskussjonijiet analizzati mill-Kummissjoni u, b’mod partikolari, dawk imsemmija fil-punti 372, 373 u 377 iktar ’il fuq.
401
Fil-fatt, minn naħa, l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati, matul dawn id-diskussjonijiet, talbu lill-operaturi tas-suq parteċipanti l-oħra għall-prezzijiet medjani tagħhom kif ukoll għall-kurvi u l-firxiet tar-rendiment tagħhom (“where we got these mid”; “w[h]at mid [u got]”; “where u got [spread]?”; “where u got the curve”).
402
Min-naħa l-oħra, id-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni fit-Taqsima 4.2 tad-deċiżjoni kkontestata juru, l-ewwel nett, li l-operaturi tas-suq ma kinux ċerti mill-evalwazzjoni tagħhom u, it-tieni, li huma kienu waslu għal evalwazzjonijiet tal-prezz medjan u tal-firxa tar-rendiment li setgħu jvarjaw u, konsegwentement, li din l-informazzjoni kienet effettivament ir-riżultat ta’ interpretazzjoni individwali, minn kull operatur tas-suq, tad-data differenti tas-suq disponibbli.
403
Fil-fatt, dawn id-diskussjonijiet juru li l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati esprimew ruħhom b’mod partikolari bit-termini partikolarment espliċiti li ġejjin fir-rigward tagħhom: “where u got spr[ea]d?”“‘fantasy land’‘.4 through i have it’‘37s’‘think its probally -.55’”; “i seem igh”; “my mid is high”; “im 10tiks higher”; “we too high tho”; “same thought i was high tough”; “got 97 here but seem high”“but does look high”; “‘wat mid 26s now’‘20 76/7’‘OR THAT 2 HIGH’”; “‘I got mids well high’‘71 29s’‘68 39s’‘I am going to cheapen’”; “got 37s 40 89/90 might be a bit high though”; “had 64 but I am high to screen”; “‘what mid we got 37s’‘34/5’‘I got 91.77’‘is that 2 high’/‘july 28’‘mid’”“‘that’s too high I think’‘91.15 37s’/‘37 91.33 mid wat about 23s?’/‘fuk the same’”; “might be 2 high”; “‘my mid is high’‘i’ll [c]heapen it’”; “we a tik higher”; “I got em 02 middle but not sure if thats right”.
404
Il-ħames, il-volumi rkantati speċifiċi għal kull bank lanqas ma kienu magħrufa mill-banek l-oħra qabel aġġudikazzjoni. Dan in-nuqqas ta’ għarfien huwa stabbilit minn diversi diskussjonijiet ippreżentati fid-deċiżjoni kkontestata u b’mod partikolari mid-diskussjonijiet imsemmija fil-punt 374 iktar ’il fuq, li matulhom l-operaturi tas-suq staqsew lil xulxin dwar il-volumi li kienu qegħdin jippjanaw li jagħmlu offerti għalihom (“how many we gotta buy”; “how many u gotta buy?”; “how many btps u gotta buy [operatur tas-suq ta’ RBS]”; “how much belg u gotta try and buy”).
405
Is-sitt, il-pożizzjonijiet ta’ negozjar, twal jew qosra, speċifiċi għal kull bank ma kinux magħrufa aħjar minn banek oħra, inkluż abbażi ta’ informazzjoni pubblika kif isegwi mid-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata u, b’mod partikolari, mid-diskussjoni tal‑25 ta’ Jannar 2010 imsemmija fil-premessa 280 tal-imsemmija deċiżjoni (“how u positioned”; “short and short some front ends outright”) u mid-diskussjoni tat‑13 ta’ Awwissu 2010 msemmija fil-premessa 291 ta’ dik id-deċiżjoni (“how u placed [operatur tas-suq ta’ RBS] btps”).
406
Is-seba’, id-diskussjonijiet analizzati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, u b’mod partikolari dawk imsemmija fil-punt 376 iktar ’il fuq, juru li l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati indirizzaw mistoqsijiet fi tmiem l-aġġudikazzjonijiet u li r-riżultati tal-aġġudikazzjonijiet, u b’mod partikolari l-volumi miksuba minn kull bank u l-prezzijiet li bihom inkisbu dawn il-volumi, ma kinux pubbliċi (“anyone get anything?”; “was that a good auction?”).
407
It-tmien, kif jirriżulta mid-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata u b’mod partikolari mid-diskussjonijiet imsemmija fil-punti 377 u 397 sa 405 iktar ’il fuq, il-prezzijiet medjani, il-kurvi u l-firxiet tar-rendiment, kif ukoll il-pożizzjonijiet ta’ negozjar speċifiċi għal bank ma kinux pubbliċi fis-suq sekondarju. L-istess japplika għall-volumi nnegozjati fis-suq sekondarju minn kull bank, għall-istrateġija individwali tal-operaturi fir-rigward tal-kontropartijiet u, b’mod iktar ġenerali, għat-tranżazzjonijiet imwettqa minn kull wieħed minnhom ma’ kontroparti fis-suq sekondarju.
408
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Kummissjoni kkunsidrat ġustament li l-informazzjoni msemmija fil-punti 388 sa 407 iktar ’il fuq ma kinitx pubblika, u lanqas magħrufa jew aċċessibbli għall-banek l-oħra, la fil-kuntest tal-attivitajiet tagħhom fis-suq primarju u lanqas fil-kuntest tal-attivitajiet tagħhom fis-suq sekondarju.
409
Din il-konklużjoni hija kkonfermata mill-fatt li ebda informazzjoni msemmija fil-punti 388 sa 407 iktar ’il fuq u, b’mod partikolari, il-prezzijiet medjani, il-kurvi u l-firxiet tar-rendiment, il-pożizzjonijiet ta’ negozjar speċifiċi għal kull bank kif ukoll il-volumi skambjati minn kull bank fis-suq sekondarju u l-identità ta’ kontroparti f’dan is-suq, ma setgħet tiġi dedotta mill-informazzjoni disponibbli fis-suq sekondarju.
410
Fil-fatt, il-Kummissjoni enfasizzat li, fis-suq sekondarju tal-BGE, in-negozjati kienu jsiru bi ftehim reċiproku jew elettronikament jew permezz ta’ sensara.
411
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ċertament irrikonoxxiet, b’mod partikolari fil-premessi 571 u 579 tad-deċiżjoni kkontestata, li ċerta informazzjoni kienet pubblikament aċċessibbli għall-operaturi tas-suq, b’mod partikolari fuq il-pjattaformi D2D u D2C. Barra minn hekk, fil-premessa 578 tal-imsemmija deċiżjoni, hija kkonċediet li, xi drabi, ċerti sensara setgħu jiżvelaw lil operatur tas-suq il-prezzijiet tax-xiri u tal-bejgħ kif ukoll il-volumi individwali li huma kienu rċevew mingħand operatur tas-suq ieħor.
412
Madankollu, fil-premessi 518 u 571 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni spjegat li l-informazzjoni dwar it-tranżazzjonijiet imwettqa fuq il-pjattaformi D2D u D2C kienet ġiet anonimizzata jew aggregata u, konsegwentement, li operatur tas-suq normalment ma kienx f’pożizzjoni li jidentifika l-awtur ta’ tranżazzjoni mwettqa fis-suq sekondarju.
413
In-natura anonima tal-awtur ta’ offerta jew ta’ rkant fis-suq sekondarju u d-disponibbiltà ta’ data unikament aggregata huma stabbiliti f’dan il-każ minn numru kbir ħafna ta’ diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni li matulhom l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati indikaw lill-operaturi tas-suq parteċipanti l-oħra t-tranżazzjonijiet li huma kienu wettqu fis-suq sekondarju u, b’mod partikolari, ippreċiżaw li kienu l-offerta tal-bejgħ tagħhom jew l-irkant tagħhom li kienu jidhru fuq l-iskrins rispettivi tagħhom.
414
L-evalwazzjoni fil-punt 413 iktar ’il fuq hija, pereżempju, murija bid-diskussjoni tat‑18 ta’ April 2007 imsemmija fil-premessa 112 tad-deċiżjoni kkontestata (“traded OAT 19/21 at 5.85”“ta”), bid-diskussjoni tat‑30 ta’ Lulju 2007 imsemmija fil-premessa 122 tad-deċiżjoni kkontestata (“its my px [price] on the aug17s for info”; “price on tv”), bid-diskussjoni tal‑24 ta’ Settembru 2007 msemmija fil-premessa 124 tad-deċiżjoni kkontestata (“that is me on olo31s”), bid-diskussjoni tat‑2 ta’ Jannar 2008 imsemmija fil-premessa 136 tad-deċiżjoni kkontestata (“my offer 38s and 55s on screen”“‘ta’‘wat mid 37s…91/92’”), bid-diskussjoni tat‑2 ta’ Settembru 2008 imsemmija fil-premessa 191 tad-deċiżjoni kkontestata (“my bid tv in 38s”), bid-diskussjoni tal‑11 ta’ Settembru 2008 imsemmija fil-premessa 196 tad-deċiżjoni kkontestata (“yup [I] hit a low bid”“‘saw that low hit’‘wondered what muppet did that’”“‘it was me’‘mupprtbell’”), bid-diskussjoni tat‑8 ta’ Jannar 2009 msemmija fil-premessa 224 tad-deċiżjoni kkontestata (“my b[i]d in 23s oat again so don’t hit it”“‘oops its me on the offer’‘pulled my offer back’”), bid-diskussjoni tal‑20 ta’ Jannar 2009 msemmija fil-premessa 231 tad-deċiżjoni kkontestata (‘ol31 that you [operatur tas-suq ta’ UBS]?”“‘yep’‘sorry’‘forgot 2 say’”“i joined u on the olo31s”), bid-diskussjoni tat‑12 ta’ Settembru 2009 msemmija fil-premessa 200 tad-deċiżjoni kkontestata (“‘being asked offer in 50m’‘i had 51.5’”“wat did u show”“‘so i offered 50.9’‘then i said off’‘offered 50.6’‘u [see it] [operatur tas-suq ta’ UBS]?’”) u bid-diskussjoni tat‑2 ta’ Diċembru 2010 msemmija fil-premessa 304 tad-deċiżjoni kkontestata (“lifted 25 spain on tv”).
– Fuq l-għan, il-preċiżjoni u l-attwalità tal-informazzjoni skambjata
415
Fl-ewwel lok, mid-diskussjonijiet ippreżentati fid-deċiżjoni kkontestata u mill-estratti riprodotti fil-punti 364 sa 379 iktar ’il fuq isegwi li, matul l-imsemmija diskussjonijiet, l-operaturi tas-suq skambjaw informazzjoni li kienet speċifika għalihom, bl-eċċezzjoni tal-informazzjoni dwar il-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni.
416
Min-naħa tagħhom, l-informazzjoni dwar il-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni kienet magħrufa biss mill-mexxejja u dawn tal-aħħar kellhom iżommu kunfidenzjalità stretta fir-rigward tal-uffiċċju intern tagħhom tan-negozjar ta’ BGE (ara l-punt 388 iktar ’il fuq).
417
Fit-tieni lok, fir-rigward tas-suġġett tal-informazzjoni skambjata, l-ewwel nett, mid-diskussjonijiet ippreżentati fid-deċiżjoni kkontestata u mill-estratti riprodotti fil-punti 370 sa 373 u sussegwentement 376 u 377 iktar ’il fuq isegwi li l-informazzjoni skambjata mill-operaturi tas-suq kienet tirrigwarda direttament il-prezz tagħhom jew elementi użati mill-operaturi tas-suq sabiex jiffissaw il-prezz tagħhom fis-suq primarju jew fis-suq sekondarju.
418
Fil-fatt, mill-ħafna diskussjonijiet analizzati mill-Kummissjoni u b’mod partikolari mill-estratti tad-diskussjonijiet riprodotti fil-punt 368 iktar ’il fuq isegwi li l-operaturi tas-suq esprimew ix-xewqa li jaċċentwaw il-kurva tar-rendiment (steepening the curve), jiġifieri li jnaqqsu l-prezz ta’ BGE fis-suq sekondarju billi jiftħu pożizzjonijiet qosra permezz tal-bejgħ ta’ BGE fis-suq sekondarju. F’okkażjonijiet oħra, l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati, kif isegwi mill-punt 369 iktar ’il fuq, esprimew ix-xewqa li jiċċattjaw il-kurva tar-rendiment (flattening the curve), jiġifieri li jippruvaw iżidu l-prezz tas-suq prevalenti fis-suq sekondarju.
419
Barra minn hekk, mid-diskussjonijiet ippreżentati fid-deċiżjoni kkontestata u mill-estratti riprodotti fil-punti 370 u 371 iktar ’il fuq isegwi li l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati skambjaw informazzjoni li kienet tirrigwarda l-livelli tagħhom ta’ offerti jew ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant, jiġifieri l-prezz li huma kellhom l-intenzjoni li joffru fis-suq primarju fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni. Kif isegwi mid-diskussjonijiet analizzati mill-Kummissjoni u mill-premessa 28 tad-deċiżjoni kkontestata, dan il-livell ta’ offerti jew ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant għandu effett fuq il-possibbiltajiet ta’ suċċess tal-irkant u, fil-każ ta’ suċċess, fuq il-prezz imħallas għall-volum tal-bonds miksuba.
420
Barra minn hekk, kif irrilevat essenzjalment il-Kummissjoni fil-premessi 506 u 507 tad-deċiżjoni kkontestata u kif isegwi mid-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni, il-prezzijiet medjani u l-firxiet tar-rendiment speċifiċi għal kull bank kienu informazzjoni li kienet użata mill-operaturi tas-suq sabiex jiffissaw il-livelli ta’ offerti tagħhom jew sabiex jiffissaw il-prezz tagħhom fis-suq sekondarju, b’mod partikolari fir-rigward ta’ kontroparti identifikata.
421
Fil-fatt, sa fejn il-prezz medjan huwa l-medja bejn il-prezzijiet tax-xiri u tal-bejgħ prevalenti fis-suq sekondarju, il-prezz medjan ta’ operatur tas-suq jipprovdi indikazzjoni preċiża tal-prezzijiet li bihom dan l-operatur tas-suq huwa lest li jixtri jew li jbigħ il-BGE rilevanti fis-suq sekondarju.
422
Ir-rwol importanti tal-prezz medjan fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni huwa stabbilit minn diversi diskussjonijiet li matulhom l-operaturi tas-suq iddiskutew il-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant tagħhom billi ħadu l-prezz medjan bħala punt ta’ tluq (“from mid”). Fi kliem ieħor, l-operaturi tas-suq esprimew il-livelli tagħhom ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant billi ħabbru ċ-ċenteżmi jew in-numru ta’ punti bażi li huma kienu japplikaw għal dan il-prezz medjan.
423
Fir-rigward tal-firxiet tar-rendiment ta’ kull bank, dawn jintużaw minn bank sabiex jiffissa l-prezz ta’ bond abbażi ta’ paragun bejn, minn naħa, dan il-bond u, min-naħa l-oħra, bond maħruġ mill-istess emittent iżda b’maturità (tenor) differenti jew minn emittent differenti iżda b’maturità simili. Għalhekk, il-firxiet tar-rendiment jipprovdu indikazzjoni preċiża dwar kif dan il-bank se jiffissa l-prezz ta’ bond meta mqabbel mal-BGE ta’ referenza. Barra minn hekk, mid-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni u b’mod partikolari mid-diskussjoni li saret fit‑3 ta’ Awwissu 2009 u msemmija fil-premessa 261 tad-deċiżjoni kkontestata, isegwi li l-operaturi tas-suq inkwistjoni użaw il-firxiet tar-rendiment sabiex jiddeterminaw il-livell tagħhom ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni pendenti (“just easier w spread so dont have to watch futures references”).
424
It-tieni, mid-diskussjonijiet ippreżentati fid-deċiżjoni kkontestata u mill-estratti riprodotti fil-punti 374 u 376 sa 378 iktar ’il fuq, isegwi li l-informazzjoni skambjata mill-operaturi kienet tirrigwarda, qabelxejn, il-volumi li huma kienu jirrakkomandaw lill-uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn li joħorġu, sussegwentement, il-volumi li huma kellhom l-intenzjoni li jakkwistaw fis-suq primarju fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni futura, barra minn hekk, il-volumi li huma kienu effettivament kisbu fil-kuntest ta’ din l-aġġudikazzjoni u, fl-aħħar nett, il-volumi li huma kienu nnegozjaw jew kellhom l-intenzjoni li jinnegozjaw fis-suq sekondarju, b’mod partikolari fir-rigward ta’ kontroparti identifikata.
425
It-tielet, mid-diskussjonijiet ippreżentati fid-deċiżjoni kkontestata u mill-estratti riprodotti fil-punt 375 iktar ’il fuq, isegwi li l-operaturi tas-suq skambjaw ukoll informazzjoni dwar il-pożizzjoni ta’ negozjar tagħhom. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni fakkret fil-premessa 43 tad-deċiżjoni kkontestata li, meta operatur tas-suq jieħu pożizzjoni twila jew ikun “long” fuq bond, huwa jżomm jew jixtri bonds qabel ma jbigħhom mill-ġdid u jkun qiegħed jistenna li l-prezz tal-bonds se jiżdied. Meta operatur tas-suq jieħu pożizzjoni qasira, jew ikun “short”, huwa jbigħ bonds li ma għandux u jkun qiegħed jistenna li l-prezz tal-bonds jonqos b’mod li jkun jista’ jixtrihom bi prezz iktar baxx minn dak li bih ikun bigħhom.
426
Għalhekk, l-informazzjoni dwar il-pożizzjonijiet ta’ negozjar tipprovdi informazzjoni dwar l-istrateġija ta’ operatur tas-suq u dwar l-aġir attwali jew futur tiegħu fis-suq primarju jew fis-suq sekondarju. Din l-evalwazzjoni hija pereżempju kkonfermata mid-diskussjoni tal‑4 ta’ Novembru 2010, imsemmija fil-premessa 302 tad-deċiżjoni kkontestata, li matulha wieħed mill-operaturi tas-suq ipprovda informazzjoni li minnha kien jirriżulta li kien f’pożizzjoni twila u li kellu bżonn ibigħ (“stupid fuking trade took me long 600 lots from 76 just got risk in now”).
427
Fit-tielet lok, l-informazzjoni skambjata kienet assoċjata ma’ BGE indikati u kienet partikolarment iddettaljata u preċiża. Fil-fatt, il-volumi rkantati u skambjati kienu espressi f’miljuni jew, fir-rigward tal-volumi rkantati, bħala perċentwali tal-volum tal-bonds maħruġa (ara l-punti 374 u 377 iktar ’il fuq). Barra minn hekk, il-pożizzjonijiet twal jew qosra kienu assoċjati ma’ volumi espressi f’eluf jew miljuni (ara l-punt 375 iktar ’il fuq). Fir-rigward tal-prezzijiet, l-offerti għoljin wisq fl-irkant kienu espressi f’ċenteżmi jew f’punti bażi u setgħu jiġi diviżi skont il-volumi fil-każ ta’ iktar minn irkant wieħed (ara l-punti 370 u 371 iktar ’il fuq). Il-prezzijiet medjani kif ukoll il-kurvi u l-firxiet tar-rendiment kienu kkwantifikati wkoll (ara l-punti 372, 373 u 377 iktar ’il fuq).
428
Fir-raba’ lok, l-informazzjoni kienet skambjata f’ħin reali u partijiet minnha kienu aġġornati matul l-istess diskussjoni kif juru, pereżempju, diversi diskussjonijiet bħal dawk tat‑3 ta’ Frar u tal‑1 ta’ Ġunju 2011, li matulhom l-operaturi tas-suq aġġornaw informazzjoni dwar il-prezzijiet tagħhom (“56 at the moment”, “‘ok I am going +8 +10 on 23s’‘50mm a piece’‘at the moment’”). Barra minn hekk, din l-informazzjoni kienet tirrigwarda tranżazzjonijiet li kellhom iseħħu fi żmien qasir, li kienu għaddejjin jew li kienu għadhom kif seħħew.
429
B’hekk, id-diskussjonijiet, li ġew eżaminati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata u li ma ġewx speċifikament ikkontestati mill-banek ikkonċernati, juru li l-operaturi tas-suq involuti żvelaw lil operaturi oħra, minn jeddhom jew fuq talba, informazzjoni preċiża u ddettaljata dwar l-istrateġija attwali u futura tagħhom fil-qasam ta’ aġġudikazzjonijiet jew ta’ sindakazzjonijiet fis-suq primarju jew ta’ attivitajiet ta’ negozjar fis-suq sekondarju fis-settur tal-BGE.
430
Konsegwentement, mill-punti 388 sa 429 iktar ’il fuq isegwi li l-Kummissjoni wriet b’mod suffiċjenti fid-dritt li l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati skambjaw informazzjoni li inizjalment ma kinitx magħrufa mill-operaturi tas-suq parteċipanti l-oħra u li kienet taqa’ taħt l-istrateġija kummerċjali individwali tagħhom.
431
Għaldaqstant, il-Kummissjoni kkunsidrat b’mod validu, b’mod partikolari fil-premessi 497 sa 531 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-informazzjoni skambjata bejn l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati u msemmija fil-punt 380 iktar ’il fuq kienet ta’ natura kummerċjalment sensittiva.
ii) Fuq il-valur tal-informazzjoni kummerċjalment sensittiva skambjata u l-vantaġġ mogħti lid-destinatarju tagħha
432
Fid-deċiżjoni kkontestata, b’mod partikolari fil-premessa 389, il-Kummissjoni kkunsidrat li, spiss, id-diskussjonijiet kienu juru li l-parteċipanti kienu jinteressaw ruħhom f’dawn id-diskussjonijiet u li l-informazzjoni skambjata kellha valur sinjifikattiv.
433
Barra minn hekk, kif isegwi, fost l-oħrajn, mill-premessi 95 u 378 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni qieset, essenzjalment, li l-iskambji ta’ informazzjoni kienu jagħtu vantaġġ lill-parteċipanti minħabba li dawn l-iskambji, minn naħa, kienu jippermettu li tiżdied it-trasparenza tas-suq bejn l-operaturi tas-suq u li jitnaqqsu l-inċertezzi dwar il-ħruġ jew in-negozjar ta’ BGE u, min-naħa l-oħra, kienu jippermettu lill-operaturi tas-suq jidentifikaw u joħolqu opportunitajiet ta’ koordinazzjoni, jallinjaw jew jikkoordinaw l-aġir tagħhom u jassistu lil xulxin waqt il-ħruġ, it-tqegħid fis-suq u n-negozjar tal-BGE.
434
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-valur ta’ informazzjoni dwar il-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni u tal-vantaġġ mogħti minn tali informazzjoni, il-Kummissjoni enfasizzat, fil-premessa 528 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-għarfien ta’ din l-informazzjoni minn qabel, anki jekk għal żmien qasir ħafna, kien jippermetti lill-operaturi tas-suq jantiċipaw il-mument li fih il-BGE ta’ referenza (benchmark bond) tkun fl-orħos livell tagħha, qabel ma l-bqija tas-suq ikopri l-pożizzjonijiet tiegħu. Il-Kummissjoni żiedet li din l-informazzjoni kienet tippermetti lill-operaturi tas-suq jew li jżidu jew li jnaqqsu l-prezz tal-BGE ta’ referenza fis-suq sekondarju u, b’dan il-mod, li jaffettwaw is-suċċess jew il-falliment tal-ħruġ tal-obbligu inkwistjoni, jew li jkollhom għarfien tal-mument ta’ possibbiltà ta’ żieda sinjifikattiva tal-volatilità u tal-movimenti tal-prezzijiet fis-suq, li kien jippermetti lill-operaturi tas-suq jaġġustaw in-negozjati tagħhom konsegwentement.
435
F’dan ir-rigward, il-vantaġġ miksub mill-għarfien antiċipat tal-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni huwa sostnut mill-interess tal-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati f’din l-informazzjoni. Fil-fatt, mid-diskussjonijiet ippreżentati fil-punti 365, 389 u 390 iktar ’il fuq isegwi li l-operaturi tas-suq fittxew, xi drabi b’insistenza, li jiksbu din l-informazzjoni mhux pubblika mingħand operatur tas-suq ieħor li l-bank tiegħu kien mexxej jew inkella permezz ta’ mezzi oħra.
436
Barra minn hekk, id-diskussjonijiet tat‑23 ta’ Ġunju u tas‑7 ta’ Lulju 2009, imsemmija rispettivament fil-premessa 257 u fil-premessa 259 tad-deċiżjoni kkontestata, juru li l-operaturi tas-suq ddiskutew l-istrateġija tagħhom qabel u wara l-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni (“we a little flatter? im offering some 38s”; “iam gonna lean on 23s”).
437
Barra minn hekk, fil-premessa 194 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni spjegat li, waqt id-diskussjoni tad‑9 ta’ Settembru 2008, l-operaturi tas-suq kienu ddiskutew id-deprezzament tal-prezz ta’ BGE qabel sindakazzjoni sabiex jiżdied ir-rendiment u tiġi sostnuta s-sindakazzjoni mill-mexxejja.
438
Fl-aħħar nett, id-diskussjoni tad‑19 ta’ Ġunju 2009, imsemmija fil-premessa 254 tad-deċiżjoni kkontestata, turi d-diżappunt ta’ wieħed mill-parteċipanti li l-bank tiegħu ma huwiex mexxej u r-rieda li jiġu adottati miżuri ta’ ritaljazzjoni permezz ta’ eventwali żieda fil-prezz tal-BGE ta’ referenza fis-suq sekondarju (“‘think this deal is going to be a blowout though’‘i am going to cover early next week’”; “you’d think wait for the pxg call and lift the fuk out of the duration [manager]”).
439
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-valur ta’ informazzjoni dwar ir-rakkomandazzjonijiet magħmula lil uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn u tal-vantaġġ mogħti minn tali informazzjoni, id-diskussjonijiet ippreżentati mill-Kummissjoni juru li l-operaturi tas-suq skambjaw l-opinjonijiet tagħhom dwar it-tip, il-maturità u l-volum tal-BGE li huma kellhom l-intenzjoni li jitolbu lil ċerti uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn joħorġu u li dawn l-iskambji kienu jippermettu lill-operaturi tas-suq jinfluwenzaw lil xulxin jew saħansitra jallinjaw ir-rakkomandazzjonijiet tagħhom.
440
Għalhekk, waqt diskussjoni tas‑27 ta’ Awwissu 2008 imsemmija fil-premessa 190 tad-deċiżjoni kkontestata, wieħed mill-parteċipanti wieġeb li effettivament kien ser jitlob bonds li ser jimmaturaw fl‑2038 (“‘what we gonna ask for?’‘38s?’”“38s”). Bl-istess mod, waqt diskussjoni tad‑9 ta’ Ġunju 2009, imsemmija fil-premessa 250 tad-deċiżjoni kkontestata, wieħed mill-parteċipanti wera li jaqbel mal-analiżi ta’ parteċipant ieħor li indika li ma kienx ser jitlob bonds li ser jimmaturaw fl‑2037. Fir-rigward tat-tielet parteċipant f’din id-diskussjoni, huwa wkoll indika li ma kienx ser jitlob tali bonds (“‘im not gonna ask for sp37s’‘47’‘dont think [market] needs those’”“‘nope’‘agree’”“im not asking for 37s”).
441
Għaldaqstant, kif essenzjalment indikat il-Kummissjoni fil-premessa 525 tad-deċiżjoni kkontestata, dawn l-iskambji kienu jagħtu vantaġġ lill-operaturi tas-suq minħabba li kienu jippermettulhom jinfluwenzaw aħjar id-deċiżjoni tal-uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn li joħroġ BGE li l-volum u l-maturità tagħhom kienu l-iktar konvenjenti għalihom.
442
Fit-tielet lok, id-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni fit-Taqsima 4.2 tad-deċiżjoni kkontestata u li ma humiex speċifikament ikkontestati minn UniCredit, Nomura jew Portigon juru li numru kbir ħafna minnhom taw lok, fiż-żmien ta’ qabel jew matul aġġudikazzjoni, għal skambji ta’ informazzjoni dwar l-istrateġija intiża sabiex taċċentwa jew tiċċattja l-kurva tar-rendiment fis-suq sekondarju, il-prezzijiet medjani, il-firxiet tar-rendiment, il-livelli ta’ offerti jew ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant, il-volumi mixtieqa u l-pożizzjonijiet ta’ negozjar, twal jew qosra. Fir-rigward ta’ din l-informazzjoni, il-Kummissjoni qieset, essenzjalment, li din kienet prezzjuża, li kienet tippermetti lill-parteċipanti jnaqqsu l-inċertezza u jidentifikaw opportunitajiet, jaġġustaw, jallinjaw jew jikkoordinaw l-istrateġiji u, finalment, jimmassimizzaw il-possibbiltajiet tal-parteċipanti li jiksbu l-BGE li huma xtaqu b’inqas spejjeż.
443
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, numru kbir ta’ diskussjonijiet analizzati mill-Kummissjoni juru li l-operaturi tas-suq esprimew ix-xewqa li jaċċentwaw il-kurva tar-rendiment (steepening the curve) u li dan l-aġir kien intiż sabiex ibaxxi l-prezz medju ta’ BGE fis-suq sekondarju.
444
Kif isegwi minn diversi diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni, u b’mod partikolari minn dawk imsemmija fil-punt 368 iktar ’il fuq, l-għan aħħari ta’ dan it-tip ta’ aġir kien, għan-negozjanti primarji, li potenzjalment jakkwistaw BGE fis-suq primarju bi prezz iktar baxx fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni (“that is good cheapening preauction ! ! ! !”; “need to push it cheaper cos it will prob trade like a dog after”). Fil-fatt, kif indikat il-Kummissjoni fil-premessa 16 tad-deċiżjoni kkontestata, il-prezz li bih in-negozjanti primarji jiddeċiedu li jagħmlu rkant waqt l-aġġudikazzjonijiet jiddependi mill-prezz li bih huma kkwotati bonds simili fis-suq sekondarju (prezz ta’ referenza).
445
Id-diskussjonijiet analizzati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, u b’mod partikolari dawk imsemmija fil-punt 369 iktar ’il fuq, juru wkoll li, f’okkażjonijiet oħra, il-parteċipanti esprimew ix-xewqa li jiċċattjaw il-kurva (flattening the curve) u li dan l-aġir kellu, f’ċerti każijiet, l-għan li jipprova jżid il-prezz tas-suq prevalenti fis-suq sekondarju wara aġġudikazzjoni fis-suq primarju. L-għan aħħari ta’ dan l-aġir kien b’mod partikolari li eventwalment jinkiseb benefiċċju fl-imsemmi suq sekondarju, kif isegwi minn ċerti diskussjonijiet eżaminati fid-deċiżjoni kkontestata.
446
Din l-informazzjoni kienet prezzjuża għall-parteċipanti l-oħra fil-forums ta’ diskussjonijiet, peress li, minn naħa, kienet tirrigwarda l-aġir li wieħed jew iktar mill-parteċipanti f’dawn il-forums kellhom l-intenzjoni li jsegwu fis-suq sekondarju fiż-żmien ta’ qabel aġġudikazzjoni u, min-naħa l-oħra, setgħet tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-istrateġiji tad-diversi parteċipanti sabiex tnaqqas il-prezzijiet tal-akkwist ta’ BGE fis-suq primarju jew sabiex tgħolli l-prezzijiet tal-bejgħ fis-suq sekondarju.
447
Barra minn hekk, diversi diskussjonijiet juru li l-iskambju ta’ tali informazzjoni effettivament wassal għal koordinazzjoni tal-istrateġiji. Fil-fatt, kif isegwi mid-diskussjonijiet imsemmija fil-punti 368 u 369 iktar ’il fuq, il-parteċipanti wieġbu, diversi drabi, b’mod pożittiv għall-proposta ta’ wieħed minnhom li tiġi aċċentwata l-kurva. F’okkażjonijiet oħra, il-parteċipanti wieġbu b’mod pożittiv għall-proposta ta’ wieħed minnhom li tiġi ċċattjata l-kurva.
448
It-tieni, l-informazzjoni li tirrigwarda direttament il-livelli ta’ offerti jew ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant u għalhekk il-prezzijiet previsti minn kull wieħed mill-parteċipanti fiż-żmien ta’ qabel aġġudikazzjoni evidentement kienet prezzjuża għall-parteċipanti l-oħra li kellhom l-intenzjoni li jissottomettu offerta waqt l-istess aġġudikazzjoni. Il-valur ta’ din l-informazzjoni jintwera mill-ħafna skambji li matulhom il-parteċipanti ddiskutew il-livelli rispettivi tagħhom ta’ offerti jew ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant u, f’ċerti okkażjonijiet, fittxew li jallinjaw dawn il-livelli (“lets just put the same bids in”; “i just moved and now have the same as you”; “if we bid similar im sure we will get paper”).
449
It-tielet, id-diskussjonijiet ippreżentati mill-Kummissjoni fit-Taqsima 4.2 tad-deċiżjoni kkontestata u b’mod partikolari dawk imsemmija fil-punt 403 iktar ’il fuq juru li l-prezzijiet medjani ta’ operatur tas-suq kienu jirriżultaw minn interpretazzjoni personali tad-data pubblikament aċċessibbli, iżda wkoll li l-operaturi ma kinux ċerti mill-korrettezza tal-interpretazzjoni tagħhom. Fil-fatt, l-operaturi tas-suq staqsew diversi drabi dwar il-prezzijiet medjani rispettivi tagħhom u kkomunikaw dawn il-prezzijiet lil xulxin sabiex ikunu jafu jekk l-evalwazzjoni tagħhom kinitx korretta. L-iskambji ta’ informazzjoni dwar il-prezzijiet medjani għalhekk wasslu sabiex titnaqqas l-inċertezza tal-parteċipanti fir-rigward tan-natura korretta tal-evalwazzjoni tagħhom.
450
Barra minn hekk, minn ċerti diskussjonijiet analizzati mill-Kummissjoni jsegwi li, meta l-parteċipanti kkonstataw differenzi fil-prezzijiet medjani tagħhom u, b’mod partikolari l-livell għoli tagħhom, dawn tal-aħħar ippruvaw jaġġustawhom fid-dawl tal-informazzjoni li kienu rċevew. Dan l-aġir huwa pereżempju muri mid-diskussjoni tal‑4 ta’ Ottubru 2007 imsemmija fil-premessa 127 tad-deċiżjoni kkontestata (“‘my mid is high’‘i’ll [c]heapen it’”).
451
F’okkażjonijiet oħra, l-operaturi tas-suq esprimew ir-rieda li jallinjaw l-imsemmija prezzijiet medjani fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni futura jew pendenti kif juru d-diskussjoni tat‑13 ta’ Novembru 2008 imsemmija fil-premessa 218 tad-deċiżjoni kkontestata (“lets se[t] our mids”) u d-diskussjoni tas‑6 ta’ Ottubru 2009 imsemmija fil-premessa 269 tad-deċiżjoni kkontestata (“lets get our mid right in this shite”; “lets agree mids in 5 min”).
452
Għalhekk, id-diskussjonijiet eżaminati fid-deċiżjoni kkontestata juru li l-informazzjoni dwar il-prezzijiet medjani speċifiċi għal kull bank kienet prezzjuża għall-banek l-oħra fiż-żmien ta’ qabel aġġudikazzjoni minħabba li kienet tnaqqas l-inċertezza u kienet tippermetti li jiġu aġġustati jew allinjati l-offerti sottomessi u għalhekk li jiżdiedu l-possibbiltajiet li jiġu akkwistati l-allokazzjonijiet mixtieqa ta’ BGE.
453
Ir-raba’, l-evalwazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni fil-premessa 507 tad-deċiżjoni kkontestata li, essenzjalment, il-firxiet tar-rendiment jgħinu sabiex jiġi stmat il-prezz tal-bonds qabel il-ħruġ tagħhom, hija murija mid-diversi diskussjonijiet, u b’mod partikolari dawk imsemmija fil-punt 373 iktar ’il fuq, li matulhom l-operaturi skambjaw il-firxiet tar-rendiment tagħhom sabiex iqabblu, jaġġustaw jew jallinjaw l-istrateġiji tagħhom u b’mod partikolari l-prezzijiet tagħhom qabel aġġudikazzjoni jew fil-kuntest ta’ tranżazzjonijiet imwettqa fis-suq sekondarju.
454
F’dan ir-rigward, il-vantaġġ miksub mill-iskambju ta’ informazzjoni dwar il-firxiet tar-rendiment huwa partikolarment enfasizzat minn diskussjoni li saret fit‑3 ta’ Awwissu 2009 u msemmija fil-premessa 261 tad-deċiżjoni kkontestata. Matul din id-diskussjoni, żewġ parteċipanti fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC informaw lill-operatur tas-suq ta’ Natixis, li kien assenti għal xi ġimgħat, li issa kienu qegħdin jiddiskutu iktar ir-redditi milli l-prezzijiet minħabba li dan kien iktar faċli (“just easier w spread so dont have to watch futures references”). L-operatur tas-suq ta’ Natixis wieġeb li kien fehem u l-operatur tas-suq ta’ UBS żied li dan kien għen biex jagħmlu “lira tajba” (“it helped to make loads of dosh”).
455
Il-ħames, l-informazzjoni dwar il-volumi li kull parteċipant xtaq jakkwista u dwar il-pożizzjoni ta’ negozjar tagħhom, twila jew qasira, ukoll kienet prezzjuża għall-parteċipanti l-oħra, kif juru l-bosta diskussjonijiet li kienu jirrigwardaw din it-tip ta’ informazzjoni. Dan huwa l-każ, pereżempju, għad-diskussjonijiet imsemmija fil-punti 374 u 375 iktar ’il fuq. Fil-fatt, il-pożizzjoni twila jew qasira tal-parteċipanti setgħet tagħti indikazzjoni lill-parteċipanti l-oħra dwar l-istrateġiji ta’ offerti tagħhom. Bl-istess mod, il-livelli tal-offerti u tal-offerti għoljin wisq fl-irkant setgħu jvarjaw skont il-volumi mixtieqa u setgħu jiġu ffissati f’segmenti. Barra minn hekk, din l-informazzjoni dwar il-volumi mixtieqa kienet tippermetti lill-parteċipanti jevalwaw, fid-dawl tad-daqs tal-aġġudikazzjoni fl-intier tagħha, il-possibbiltajiet tagħhom li jakkwistaw dak li jixtiequ jew li jallinjaw l-aġir tagħhom.
456
Id-diversi tipi ta’ informazzjoni msemmija fil-punti 443 sa 455 iktar ’il fuq kienu iktar u iktar prezzjużi u setgħu jnaqqsu l-inċertezza jew jiffaċilitaw il-koordinazzjoni peress li ġew skambjati fl-istess jum, fl-istess żmien jew qrib, maż-żmien ta’ qabel aġġudikazzjoni jew matulha.
457
F’dan ir-rigward, isegwi, pereżempju, mid-diskussjoni tal‑14 ta’ Frar 2011, deskritta fil-premessa 314 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-iskambji bejn il-parteċipanti kienu jirrigwardaw il-livelli ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni futura kif ukoll l-offerti effettivament magħmula u l-attivitajiet relatati mas-suq sekondarju.
458
Bl-istess mod, mid-diskussjonijiet tat‑3 ta’ Marzu u tal‑20 ta’ Lulju 2011, deskritti rispettivament fil-premessa 319 u fil-premessa 337 tad-deċiżjoni kkontestata, isegwi li l-iskambji bejn il-parteċipanti setgħu jirrigwardaw il-livelli ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni futura kif ukoll il-prezzijiet medjani matul il-proċedura ta’ aġġudikazzjoni u r-riżultat tal-aġġudikazzjoni b’mod partikolari f’termini ta’ volumi miksuba u ta’ prezz għal data tal-maturità partikolari.
459
Fl-aħħar nett, mid-diskussjoni tal‑1 ta’ Ġunju 2011, eżaminata fil-premessa 330 tad-deċiżjoni kkontestata, isegwi li l-parteċipanti skambjaw, fiż-żmien ta’ qabel aġġudikazzjoni, informazzjoni dwar il-volumi li għalihom huma kien biħsiebhom jagħmlu offerti, dwar il-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant tagħhom, dwar il-prezzijiet medjani tagħhom kif ukoll dwar il-prezzijiet li bihom huma kienu effettivament għamlu offerti.
460
Mill-punti 448 sa 459 iktar ’il fuq jirriżulta li l-informazzjoni dwar il-livelli ta’ offerti u ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant, dwar il-prezzijiet medjani u l-firxiet tar-rendiment, dwar il-volumi rkantati u l-pożizzjonijiet, twal jew qosra, ta’ kull parteċipant kellha valur għall-parteċipanti l-oħra u kienet tagħtihom vantaġġ fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni futura jew għaddejja fis-suq primarju.
461
F’dan ir-rigward, minn naħa, l-iskambji dwar din l-informazzjoni neħħew l-inċertezza dwar l-istrateġiji li l-parteċipanti kien biħsiebhom isegwu fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni, b’mod partikolari, f’termini ta’ prezz u ta’ volumi rkantati. Min-naħa l-oħra, dawn l-iskambji ħolqu opportunitajiet ta’ koordinazzjoni.
462
Barra minn hekk, l-operaturi tas-suq ippruvaw jikkoordinaw jew effettivament ikkoordinaw il-livell tal-offerti tagħhom jew tal-offerti għoljin wisq fl-irkant tagħhom, kif isegwi, pereżempju, mid-diskussjoni tal‑14 ta’ Jannar 2009, imsemmija fil-premessa 228 tad-deċiżjoni kkontestata (“‘i think also that if we bid the same prices then they cant ignore it’‘tho for the purposes of the tapes that’s not really allowed’”“yeah maybe we get on a phone”“yeah”“‘ok done’‘lets do that’”), mid-diskussjoni tas‑26 ta’ Jannar 2009, imsemmija fil-premessa 234 tad-deċiżjoni kkontestata (“lets just put the same bids in”; “i just moved and now have same as you”“ok cool”), mid-diskussjoni tas‑16 ta’ April 2009, imsemmija fil-premessa 241 tad-deċiżjoni kkontestata (“ill bid about 100 i think u can lead me where ill do same as u”“‘def more likely to get em’‘this level i think i’ll b bidding like 103.05’‘.unless it cheapens a little before’”“ok ill bid same as u”), jew inkella mid-diskussjoni tas‑6 ta’ Ottubru 2009, imsemmija fil-premessa 269 tad-deċiżjoni kkontestata (“lets agree mids in 5 mins”“ok”; “same now”).
463
Ir-reazzjoni tal-operaturi tas-suq wara l-iskambji ta’ informazzjoni u wara li saru jafu bir-riżultati tal-aġġudikazzjoni turi wkoll li l-informazzjoni skambjata kienet ta’ valur għall-parteċipanti u li dawn tal-aħħar kienu jibbenefikaw mill-iskambji tagħhom u, fejn applikabbli, mill-koordinazzjoni tal-aġir tagħhom.
464
Dan huwa l-każ, pereżempju, għar-rimarki magħmula matul diskussjoni fl‑4 ta’ Jannar 2007, imsemmija fil-premessa 101 tad-deċiżjoni kkontestata (“we did it”“well done”), tas‑6 ta’ Marzu 2007, imsemmija fil-premessa 110 tad-deċiżjoni kkontestata (“well done everyone”“all of below the average well done everybody”), tat‑30 ta’ Lulju 2007, imsemmija fil-premessa 122 tad-deċiżjoni kkontestata (“belg i dont see why we shoul p[ay] a premium”; “that is good cheapening preauction ! ! ! !”“‘this is the way auctions should go’‘!’”), tas‑7 ta’ Frar 2008, imsemmija fil-premessa 151 tad-deċiżjoni kkontestata (“worked well”), tat‑3 ta’ Lulju 2008, imsemmija fil-premessa 185 tad-deċiżjoni kkontestata (“well done guys”“well done everybody”), tat‑3 ta’ Ottubru 2008, imsemmija fil-premessa 205 tad-deċiżjoni kkontestata (“well done”“‘how the fuk we keep doing this’‘wat a week’”), tas‑16 ta’ Ottubru 2008, imsemmija fil-premessa 211 tad-deċiżjoni kkontestata (“‘good work’‘everyone’”), tal‑5 ta’ Novembru 2009, imsemmija fil-premessa 275 tad-deċiżjoni kkontestata (“we all played it well we are all great and deserve 3 mil each”), tat‑3 ta’ Frar 2010, imsemmija fil-premessa 282 tad-deċiżjoni kkontestata (“well done everybody”), tas‑7 ta’ Ottubru 2010, imsemmija fil-premessa 297 tad-deċiżjoni kkontestata (“well done everyone”) u tat‑12 ta’ Ottubru 2011, imsemmija fil-premessa 345 tad-deċiżjoni kkontestata (“well done”).
465
Fir-raba’ lok, fir-rigward tal-attivitajiet imwettqa mill-parteċipanti fis-suq sekondarju, mid-diskussjonijiet ippreżentati fid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-informazzjoni dwar il-prezzijiet medjani, il-kurvi u l-firxiet tar-rendiment, il-pożizzjonijiet ta’ negozjar, il-volumi skambjati jew l-identità ta’ kontroparti u, b’mod iktar ġenerali, it-tranżazzjonijiet imwettqa f’dan is-suq sekondarju, kienu ta’ valur għall-parteċipanti l-oħra.
466
Fil-fatt, kif essenzjalment spjegat il-Kummissjoni fil-premessi 519 sa 523 tad-deċiżjoni kkontestata u kif isegwi mid-diskussjonijiet analizzati fl-imsemmija deċiżjoni, din l-informazzjoni dwar il-prezzijiet jew il-komponenti essenzjali tal-prezz, il-pożizzjonijiet ta’ negozjar, il-volumi u l-kontropartijiet setgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-parteċipanti l-oħra sabiex tiġi vverifikata l-kompetittività tal-prezzijiet tagħhom, sabiex jiġi evalwat il-mument xieraq sabiex jinbiegħu bonds, sabiex jiġi evalwat jekk dawn kinux f’kompetizzjoni jew sabiex ikunu jafu t-tendenzi attwali tas-suq u b’mod iktar ġenerali sabiex jaġġustaw l-istrateġija ta’ negozjar tagħhom.
467
L-imsemmija operaturi tas-suq ikkoordinaw ukoll l-attivitajiet ta’ negozjar tagħhom fis-suq sekondarju. B’mod partikolari, l-operaturi tas-suq qablu, minn naħa, li jirtiraw offerta minn pjattaforma ta’ sensar meta tali offerta kienet tippreġudika lil wieħed mill-imsemmija parteċipanti u, min-naħa l-oħra, li ma jagħmlux offerta ta’ bejgħ jew ma jaċċettawx offerta ta’ xiri magħmula minn parteċipant ieħor. Dan it-tip ta’ aġir isegwi b’mod partikolari mid-diskussjoni tat‑8 ta’ Jannar 2009, imsemmija fil-premessa 224 tad-deċiżjoni kkontestata (“my b[i]d in 23s oat again so don’t hit it”“‘oops its me on the offer’‘pulled my offer back’”), mid-diskussjoni tat‑3 ta’ Awwissu 2009, imsemmija fil-premessa 261 tad-deċiżjoni kkontestata (“‘does that fuka nyone?’‘shud I pull?’‘ok’‘glad to help’”), mid-diskussjoni tas‑16 ta’ Ottubru 2009, imsemmija fil-premessa 271 tad-deċiżjoni kkontestata (“‘keep to urself’‘dont touch yet’‘but just bid 300m oat21s.’”“[o]k”), u mid-diskussjoni tat‑2 ta’ Novembru 2010, imsemmija fil-premessa 301 tad-deċiżjoni kkontestata (“so[rr]y I will pull my offer”).
468
Il-parteċipanti kkoordinaw ruħhom ukoll sabiex jirrifjutaw li jagħmlu offerta lil klijent speċifiku kif juru, pereżempju, id-diskussjoni tat‑12 ta’ Diċembru 2007, imsemmija fil-premessa 133 tad-deċiżjoni kkontestata (“he can f off”“if he comes here I am going to tell him to fuk off”), jew id-diskussjoni tas‑16 ta’ Ottubru 2008, imsemmija fil-premessa 212 tad-deċiżjoni kkontestata (“same here i would not tell him what i had”“yee nothing for him”).
469
Fil-ħames lok, kif indikat il-Kummissjoni, essenzjalment, fil-premessi 45 sa 50 u sussegwentement 479 tad-deċiżjoni kkontestata, l-interrelazzjoni bejn is-swieq primarji u sekondarji kellha bħala konsegwenza li l-informazzjoni skambjata fil-kuntest tal-attivitajiet imwettqa f’wieħed minn dawn is-swieq setgħet tagħti vantaġġ fil-kuntest tal-attivitajiet imwettqa fis-suq l-ieħor.
470
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, l-informazzjoni skambjata dwar strateġiji jew attivitajiet fis-suq sekondarju kienet tagħti vantaġġ lid-destinatarji tagħha fil-kuntest tal-attivitajiet tagħhom fis-suq primarju marbuta ma’ aġġudikazzjoni jew ma’ sindakazzjoni.
471
Fil-fatt, minn naħa, l-iskambji ta’ informazzjoni dwar l-aġir li parteċipant wieħed jew iktar kellhom l-intenzjoni li jsegwu fis-suq sekondarju sabiex jaċċentwaw jew jiċċattjaw il-kurva u għalhekk sabiex ibaxxu jew jgħollu l-prezzijiet ta’ bond fis-suq sekondarju kienu intiżi sabiex jinfluwenzaw il-prezz li bih il-BGE jiġu akkwistati fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni fis-suq primarju jew maħruġa fil-kuntest ta’ sindakazzjoni f’dan l-istess suq (ara l-punti 444 u 446 iktar ’il fuq).
472
Min-naħa l-oħra, l-informazzjoni dwar il-prezzijiet medjani, il-firxiet tar-rendiment u l-pożizzjonijiet ta’ negozjar kienet informazzjoni speċifika għall-banek ikkonċernati fis-suq sekondarju (ara l-punti 420 sa 423 u 425 iktar ’il fuq).
473
Issa, kif isegwi mill-punti 449 sa 455 iktar ’il fuq, l-informazzjoni dwar il-prezzijiet medjani, il-firxiet tar-rendiment u l-pożizzjonijiet ta’ negozjar ġiet skambjata mill-operaturi tas-suq fil-kuntest tal-attivitajiet tagħhom fis-suq primarju u, b’mod iktar preċiż, fil-kuntest ta’ aġġudikazzjonijiet futuri jew għaddejjin sabiex titnaqqas l-inċertezza jew sabiex jallinjaw jew jikkoordinaw l-aġir tagħhom f’dan is-suq.
474
Skambji ta’ informazzjoni dwar il-prezzijiet medjani, il-firxiet tar-rendiment u l-pożizzjonijiet ta’ negozjar fis-suq sekondarju, speċifiċi għall-banek ikkonċernati, għalhekk taw vantaġġ lid-destinatarji tagħhom fil-kuntest tal-attivitajiet tagħhom fis-suq primarju.
475
Għandu jiżdied li, kif isegwi mid-diskussjonijiet ippreżentati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata u mill-punti 372, 373, 375, 420, 421 u 425 iktar ’il fuq, l-operaturi tas-suq kienu jiskambjaw l-istess tipi ta’ informazzjoni, jiġifieri dik dwar il-prezzijiet medjani, il-firxiet tar-rendiment u l-pożizzjonijiet ta’ negozjar, fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni futura jew għaddejja fis-suq primarju u fil-kuntest tal-attivitajiet ta’ negozjar tagħhom fis-suq sekondarju. Dawn it-tipi ta’ informazzjoni ma ntużawx biss mill-operaturi tas-suq sabiex inaqqsu l-inċertezza jew saħansitra sabiex jallinjaw jew jikkoordinaw l-aġir tagħhom fis-suq primarju, iżda taw ukoll lill-imsemmija operaturi fis-suq, fil-kuntest tal-attivitajiet tagħhom fl-imsemmi suq primarju, indikazzjonijiet utli dwar il-prezzijiet tagħhom fis-suq sekondarju u dwar l-evalwazzjoni tagħhom tal-evoluzzjoni tal-prezzijiet f’dan is-suq sekondarju. Dan jgħodd ukoll għall-informazzjoni dwar il-volumi skambjati fis-suq sekondarju li setgħu jipprovdu, fil-kuntest ta’ ħruġ ta’ BGE fis-suq primarju, indikazzjonijiet dwar id-domanda fis-suq sekondarju.
476
It-tieni, u għall-kuntrarju, l-informazzjoni skambjata mill-parteċipanti fil-kuntest tal-attivitajiet tagħhom fis-suq primarju kienet rilevanti wkoll u kienet tagħti vantaġġ lid-destinatarji tagħha fil-kuntest tal-attivitajiet tagħhom fis-suq sekondarju.
477
Din l-evalwazzjoni hija stabbilita mid-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni fit-Taqsima 4.2 tad-deċiżjoni kkontestata.
478
F’dan ir-rigward, qabelxejn, l-informazzjoni dwar l-aġir li operatur wieħed jew iktar kien biħsiebhom isegwu fis-suq sekondarju, fiż-żmien ta’ qabel il-ħruġ ta’ bond fis-suq primarju jew warajh, sabiex jaċċentwaw jew jiċċattjaw il-kurva u b’hekk ibaxxu jew jgħollu l-prezzijiet ta’ bond fis-suq sekondarju, kienet tippermetti li tiġi antiċipata l-evoluzzjoni tal-prezz tal-bond ikkonċernata f’dan l-aħħar suq minħabba l-aġir tal-imsemmija operaturi tas-suq, u li jaġixxu skont dan fl-imsemmi suq sekondarju.
479
Sussegwentement, għandu jiġi enfasizzat li, għar-raġunijiet esposti fil-punti 472 sa 475 iktar ’il fuq, meta informazzjoni dwar il-prezzijiet medjani, il-firxiet tar-rendiment u l-pożizzjonijiet ta’ negozjar kienet skambjata fid-dawl ta’ aġġudikazzjoni fis-suq primarju, din l-informazzjoni seta’ jkollha wkoll valur fis-suq sekondarju. Fi kliem ieħor, meta l-operaturi tas-suq żvelaw informazzjoni dwar il-prezzijiet medjani tagħhom, il-firxiet tar-rendiment tagħhom jew il-pożizzjonijiet ta’ negozjar tagħhom fiż-żmien ta’ qabel aġġudikazzjoni fis-suq primarju jew matulha, huma kienu qegħdin jipprovdu informazzjoni prezzjuża dwar il-prezzijiet tagħhom jew is-sitwazzjoni tagħhom fis-suq sekondarju. Din l-informazzjoni kienet iktar u iktar probabbli li jkollha valur fis-suq sekondarju peress li din kienet skambjata minn negozjanti primarji li ġeneralment ikunu mistennija jew meħtieġa li jwettqu, b’mod kontinwu, kwotazzjoni bidirezzjonali f’dan is-suq (ara l-punt 14 iktar ’il fuq).
480
Barra minn hekk, fir-rigward tal-informazzjoni dwar il-livelli ta’ offerti u ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant, dwar il-volumi mitluba kif ukoll dwar il-volumi u l-prezzijiet finalment miksuba fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni fis-suq primarju, din l-informazzjoni kellha ċertu valur sabiex jitwettqu attivitajiet fis-suq sekondarju.
481
Fil-fatt, diversi diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni juru li, fis-suq primarju, il-livelli ta’ offerti u ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant, kif ukoll il-volumi mitluba, kienu marbuta mal-perċezzjoni tan-negozjanti primarji, mal-livell mistenni tad-domanda fis-suq sekondarju u mal-valur tal-bond ikkonċernata f’dan l-aħħar suq. Fi kliem ieħor, kif indikat il-Kummissjoni fil-premessa 479 tad-deċiżjoni kkontestata, l-offerta għolja wisq fl-irkant fis-suq primarju ġeneralment tirrifletti domanda għolja fis-suq sekondarju u viċi versa.
482
Fl-aħħar nett, l-informazzjoni dwar il-falliment tal-irkantijiet ppreżentata minn negozjanti primarji jew dwar il-volumi akkwistati u l-prezzijiet tagħhom, skambjata wara aġġudikazzjoni fis-suq primarju, kienet tippermetti li jkollhom stampa preċiża dwar l-aġir ta’ dawn in-negozjanti primarji fis-suq sekondarju.
483
Pereżempju, kif spjegat il-Kummissjoni fil-premessa 29 tad-deċiżjoni kkontestata, jekk l-irkant ta’ negozjant primarju ma jkunx irnexxa kompletament fis-suq primarju, dan ikollu jeżegwixxi l-ordnijiet ta’ xiri tal-klijenti fis-suq sekondarju, peress li ma jkunx seta’ jeżegwixxihom fis-suq primarju.
484
Dejjem bħala eżempju, waqt diskussjoni tal‑4 ta’ Novembru 2010 imsemmija fil-premessa 302 tad-deċiżjoni kkontestata, l-operatur tas-suq ta’ RBS spjega li kien jinsab f’pożizzjoni twila u li issa kellu bżonn ibigħ (“stupid fuking trade took me long 600 lots from 76 just got risk in now”).
485
B’hekk, l-informazzjoni dwar ir-riżultat tal-aġġudikazzjonijiet fis-suq primarju, b’mod partikolari dwar il-volumi akkwistati u l-prezzijiet ta’ akkwist tal-BGE, kienet prezzjuża sabiex wieħed jaġixxi fis-suq sekondarju sa fejn din kienet tippermetti b’mod partikolari li jiġi antiċipat l-aġir tan-negozjanti primarji f’dan is-suq sekondarju jew anki l-volumi ta’ BGE disponibbli u l-prezzijiet tagħhom.
486
Għandu jiżdied li, kif isegwi mill-punti 434 sa 438 iktar ’il fuq, informazzjoni dwar il-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni fis-suq primarju setgħet tippermetti li jiġu antiċipati l-movimenti fis-suq sekondarju u, għalhekk, tinfluwenza l-aġir tal-operaturi tas-suq li jkollhom din l-informazzjoni fis-suq sekondarju.
487
Fis-sitt lok, il-valur tal-informazzjoni skambjata u l-vantaġġ kompetittiv miksub minn dawn l-iskambji huma wkoll murija mill-kuntest li fih seħħew l-imsemmija skambji u mill-kummenti magħmula minn ċerti operaturi tas-suq.
488
Fil-fatt, qabelxejn, l-informazzjoni inkwistjoni kienet skambjata fuq forums ta’ diskussjonijiet magħluqa. F’dan ir-rigward, kif innotat il-Kummissjoni fil-premessi 80 u 417 tad-deċiżjoni kkontestata u kif jirriżulta pereżempju mid-diskussjonijiet tat‑13 ta’ Diċembru 2007 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS (“I am gonna invite [another trader] into this chat unless anyone has any objections?”) u fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC (“[…] do either of u guys mind if i invite [another trader] into the other chat?”), imsemmija fil-premessa 134 tad-deċiżjoni kkontestata, l-aċċess għall-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS kien biss “bi stedina” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Dan kien jgħodd ukoll għall-aċċess għall-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, kif turi b’mod partikolari diskussjoni tas‑16 ta’ Ottubru 2009 fuq dan l-istess forum, imsemmija fil-premessa 271 tad-deċiżjoni kkontestata. Waqt diskussjoni tad‑19 ta’ Lulju 2007, imsemmija fil-premessa 119 tad-deċiżjoni kkontestata, wieħed mill-parteċipanti barra minn hekk ikkwalifika l-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, dak iż-żmien imsejjaħ “30yr kings”, bħala “klabb selettiv” [traduzzjoni libera] (“it’s a select club but there you go”).
489
L-iskambji ta’ informazzjoni għalhekk kienu saru fi ħdan grupp ta’ operaturi tas-suq b’fiduċja f’xulxin, kif jikkonfermaw id-diskussjonijiet tat‑13 ta’ Diċembru 2007 li saru fuq il-forums ta’ diskussjonijiet DBAC u CODS & CHIPS, imsemmija fil-premessa 134 tad-deċiżjoni kkontestata, li matulhom l-operaturi tas-suq ddiskutew il-possibbiltà li jiddaħħlu membri ġodda fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u, b’mod partikolari, il-kwistjoni dwar jekk kienx possibbli li jafdaw kandidati oħrajn (“can’t be trusted”; “i dont trust him”).
490
Sussegwentement, abbażi tad-diskussjonijiet li hija analizzat, il-Kummissjoni enfasizzat diversi provi li juru li l-aċċess għall-forums ta’ diskussjonijiet kien ibbażat fuq l-aspettattiva li l-parteċipanti jiżvelaw informazzjoni kummerċjalment sensittiva, li tagħti vantaġġ lill-membri kollha.
491
Pereżempju, il-Kummissjoni rrilevat fil-premessa 294 tad-deċiżjoni kkontestata li, waqt l-ammissjoni ta’ operatur tas-suq ġdid fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, li dak iż-żmien kien jiffunzjona taħt l-isem CODS & CHIPS, wieħed mill-membri ppreżenta l-aġir implimentat fuq dan il-forum billi indika li l-parteċipanti kienu sempliċement jipprovaw jgħinu lil xulxin reċiprokament meta jkunu jistgħu (“we just try to help each other when we can”). Diskussjonijiet oħra juru li l-parteċipanti talbu l-għajnuna jew offrew l-għajnuna tagħhom (“i need help with that”; “‘I got hit on telly earlier’‘so just offering it back’‘im helpful like that for you guys’”; “glad to help”). Id-diskussjoni tat‑18 ta’ Jannar 2011, imsemmija fil-premessa 307 tad-deċiżjoni kkontestata, tirrifletti wkoll dawn l-aspettattivi reċiproċi minħabba li turi li wieħed mill-parteċipanti stieden lil parteċipant ieħor sabiex jagħmel lilu nnifsu utli billi ppreċiża li dan tal-aħħar ma kienx qiegħed hemm għalxejn b’xejn (“so then make yourself useful and put it on the chat”“you not on for free”).
492
Barra minn hekk, mid-diskussjonijiet tal‑4, tat‑8 u tal‑10 ta’ Jannar 2008, li l-Kummissjoni tagħmel riferiment għalihom fil-premessa 378 tad-deċiżjoni kkontestata, isegwi li ċerti operaturi tas-suq membri tal-forums ta’ diskussjonijiet u, b’mod iktar preċiż, l-operaturi tas-suq ta’ RBS u ta’ UBS, ilmentaw dwar il-fatt li membri oħrajn ma kinux jikkondividu informazzjoni fuq il-forums inkwistjoni. Tali kritiki, li jinsabu wkoll f’diskussjoni tas‑27 ta’ Frar 2008, imsemmija fil-premessa 157 tad-deċiżjoni kkontestata, ma kinux isiru kieku l-informazzjoni skambjata ma kinitx ta’ valur u kieku l-iskambji ma kinux jagħtu vantaġġ lill-parteċipanti.
493
Għandu jiżdied li, kif isegwi b’mod partikolari mill-premessa 445 tad-deċiżjoni kkontestata, diversi kummenti li saru waqt id-diskussjonijiet li seħħew fil-kuntest tal-forums ta’ diskussjonijiet jixhdu l-prekawzjonijiet meħuda mill-operaturi tas-suq sabiex jevitaw li l-aġir tagħhom ikun magħruf minn persuni li ma kinux membri ta’ dawn il-forums ta’ diskussjonijiet.
494
F’dan ir-rigward, pereżempju, diskussjoni fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS tad‑29 ta’ Jannar 2007 u msemmija fil-premessa 104 tad-deċiżjoni kkontestata turi l-prekawzjonijiet meħuda mill-parteċipanti. Fil-fatt, qabel l-ammissjoni tal-operatur tas-suq ta’ BofA f’dan il-forum, l-operaturi tas-suq ta’ UBS u ta’ RBS urew ix-xewqa li din l-ammissjoni ma twassalx sabiex l-eżistenza u l-kontenut tal-kummenti skambjati fuq l-imsemmi forum ikunu magħrufa mill-ġerarkija tal-operatur tas-suq inkwistjoni (“‘sure but we ll cut his balls’‘if things get out’‘:-)’”; “fine as long as [BofA] doesn’t see it and when hes away from desk he logs out thats fair and no chance if [BofA] tries to fuk us”). Barra minn hekk, mad-dħul tiegħu, l-operatur tas-suq ta’ BofA serraħ ras il-membri l-oħra tal-forum f’dan ir-rigward (“Don’t worry will close the chat if I am off the desk, nothing goes out”).
[omissis]
iii) Fuq l-argumenti mressqa minn UniCredit u Nomura dwar id-diskussjonijiet kollha msemmija fid-deċiżjoni kkontestata
[omissis]
– Fuq l-allegat użu eċċessiv tad-dikjarazzjonijiet ta’ klemenza
[omissis]
533
Barra minn hekk, fit-tieni dikjarazzjoni ta’ klemenza magħmula minn RBS fit‑3 ta’ Novembru 2015, dan il-bank ma injorax il-fatt li ċerti diskussjonijiet kienu taw lok għal skambji ta’ informazzjoni li kienu jmorru lil hinn minn dak li kien aċċettabbli fis-suq sekondarju. Huwa lanqas ma injora l-konsegwenzi, fis-suq primarju, ta’ skambji ta’ informazzjoni dwar is-suq sekondarju u viċi versa.
534
Fl-aħħar nett, RBS ċertament iddikjara li l-eżempji l-iktar evidenti ta’ aġir antikompetittiv setgħu jinsabu fid-diskussjonijiet li saru bejn ix-xahar ta’ Jannar 2009 u x-xahar ta’ Frar 2010, jiġifieri perijodu ta’ ksur li ma ġiex ikkonstatat fil-konfront ta’ UniCredit. Madankollu, din id-dikjarazzjoni tat‑3 ta’ Novembru 2015 ippreżentat ukoll diskussjonijiet li saru fl‑2011 u, b’mod partikolari, fit‑3 ta’ Novembru 2011.
535
B’mod iktar ġenerali, id-dikjarazzjonijiet ta’ klemenza magħmula minn RBS u UBS u prodotti mill-Kummissjoni fil-kawża T‑453/21 juru li dawn l-applikanti għall-klemenza ddeskrivew aġir li seħħ b’mod partikolari bejn is-sena 2007 u tmiem is-sena 2011, li dan l-aġir kellu wkoll rabta mas-suq sekondarju tal-BGE u li l-operatur tas-suq ta’ UniCredit kien ipparteċipa fih.
536
Fir-rigward tan-natura probatorja tad-dikjarazzjonijiet ta’ klemenza ta’ RBS u ta’ UBS f’dak li jirrigwarda d-diskussjonijiet speċifikament ikkontestati tat‑3 u tat‑28 ta’ Novembru 2011, din ser tiġi eżaminata fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-kritiki speċifikament indirizzati minn UniCredit kontra dawn id-diskussjonijiet.
537
Minn dan isegwi li, bla ħsara għall-eżami tan-natura probatorja tad-dikjarazzjonijiet ta’ klemenza fir-rigward tad-diskussjonijiet speċifikament ikkontestati minn UniCredit, il-Kummissjoni kellha dritt tikkunsidra li l-imsemmija dikjarazzjonijiet kienu jikkonfermaw in-natura antikompetittiva ta’ numru kbir ta’ diskussjonijiet li hija kienet eżaminat anki jekk il-valur probatorju tad-dikjarazzjoni magħmula minn UBS fid‑29 ta’ Ġunju 2016 kien inqas għoli minn dak tad-dikjarazzjonijiet ta’ klemenza l-oħra.
– Fuq l-allegata natura pubblika jew l-allegata assenza ta’ valur ta’ tip wieħed jew iktar ta’ informazzjoni skambjata
538
Sa fejn, b’mod partikolari, Nomura annessat mar-rikors dokument ikklassifikat bħala “rapport ta’ perizja”, għandhom jiġu eżaminati, fl-ewwel lok, l-argumenti mressqa u l-provi prodotti minn dan il-bank u, fit-tieni lok, l-argumenti mressqa u l-provi prodotti minn UniCredit.
–
Fuq l-argumenti mressqa u l-provi prodotti minn Nomura
539
Fil-kuntest tal-ewwel motiv tiegħu, Nomura jsostni li l-Kummissjoni ma eżaminatx b’mod xieraq, fil-premessi 3 sa 51 tad-deċiżjoni kkontestata, il-karatteristiċi tas-swieq primarji u sekondarji tal-BGE, li kienu tali li l-probabbiltà ta’ kollużjoni permezz ta’ skambji ta’ informazzjoni kienet dgħajfa ħafna, b’mod partikolari għas-sena 2011.
540
Billi jibbaża ruħu fuq rapport ta’ perizja mfassal minn professjonist tas-settur, Nomura jsostni, minn naħa, li s-swieq ikkonċernati kienu kumplessi ħafna, kompetittivi ħafna, differenzjati ħafna, trasparenti ħafna u magħrufa sew mill-atturi li kienu jafu l-valur tal-BGE fis-suq primarju fid-dawl tal-prezzijiet ipprattikati fis-suq sekondarju u, min-naħa l-oħra, li l-banek ikkonċernati kienu jokkupaw pożizzjonijiet asimetriċi u ddifferenzjati ħafna. Minn dan jirriżulta li huma biss l-iskambji ta’ informazzjoni kunfidenzjali, preċiża, prospettiva u qrib ħafna fiż-żmien mat-tranżazzjonijiet li tirrelata magħhom li jistgħu jnaqqsu l-inċertezzi fis-suq. Issa, l-informazzjoni skambjata u msemmija mill-Kummissjoni ma għandhiex dawn il-karatteristiċi, b’mod partikolari sa fejn dawn ma humiex, essenzjalment, relatati mal-prezzijiet.
541
Għalhekk, l-ewwel nett, il-“prezzijiet medjani”, imsemmija mill-Kummissjoni fil-kategoriji 2 u 4 tagħha, jikkostitwixxu l-kombinazzjoni ta’ informazzjoni aċċessibbli għall-pubbliku, li malajr issir obsoleta u li l-iżvelar tagħha minn operatur tas-suq tista’ tkun leġittima sabiex jiġu eżaminati opportunitajiet ta’ negozjar ma’ kontropartijiet, mingħajr ma neċessarjament tkun rilevanti għal operatur tas-suq ieħor. It-tieni, l-informazzjoni dwar il-volumi li tikkonċerna s-swieq primarji u sekondarji, imsemmija fil-kategoriji 2 u 4, diġà hija magħrufa mill-operaturi tas-suq u l-iskambji tagħhom li jikkonċernaw is-suq primarju ma jistgħux fl-istess ħin jaffettwaw il-kompetizzjoni minħabba s-sehem tas-suq limitat tal-banek ikkonċernati. It-tielet, il-kurvi ta’ rendiment, imsemmija fil-kategorija 1, u l-firxiet tar-rendiment, imsemmija fil-kategoriji 2 u 4, huma informazzjoni prinċipalment aċċessibbli għall-pubbliku u l-iskambju ta’ dawn il-firxiet huwa leġittimu sabiex jiġi vverifikat jekk jeżistux opportunitajiet ta’ negozjar. Ir-raba’, il-pożizzjonijiet, imsemmija fil-kategoriji 2 u 4, mhux neċessarjament jindikaw l-intenzjonijiet ta’ operatur tas-suq, minħabba n-natura vaga tal-iskambji li saru kif ukoll minħabba l-kumplessità u n-nuqqas ta’ simetrija tas-swieq tal-BGE. Barra minn hekk, l-iskambji ta’ pożizzjonijiet jista’ jkollhom raġunijiet leġittimi. Il-ħames, il-mument tal-iffissar tal-prezzijiet tas-sindakazzjonijiet, imsemmi fil-kategorija 4(iii), jista’ jkun identifikabbli ħafna permezz ta’ avviżi pubbliċi magħmula mill-uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn u tal-aġir tas-swieq fid-dawl tal-avvenimenti preċedenti ta’ dan il-proċess. Is-sitt, l-informazzjoni dwar l-offerti għoljin wisq fl-irkant, fil-kuntest speċifiku tal-BGE, hija prevedibbli fid-dawl tal-prattika fil-passat tal-banek ikkonċernati u ftit li xejn hija rilevanti għall-operaturi tas-suq. F’dan il-każ, din hija wisq vaga u irrilevanti minħabba l-kumplessità u l-asimetrija tas-settur tal-BGE.
542
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, għandu preliminarjament jiġi enfasizzat li r-rapport ta’ perizja ppreżentat minn Nomura effettivament tfassal minn terz u li l-assenza ta’ kunflitti ta’ interessi invokata minn dan tal-aħħar bl-ebda mod ma għandha tiġi kkontestata. F’dan ir-rapport, it-terz inkwistjoni jinvoka, minn naħa, il-kwalifiki tiegħu, jiġifieri l-fatt li għandu Master fil-finanzi kif ukoll ċertifikazzjoni professjonali maħruġa mill-Autorité des marchés financiers (l-Awtorità Franċiża tas-Swieq Finanzjarji, Franza, iktar ’il quddiem “AMF”), u, min-naħa l-oħra, l‑20 sena esperjenza professjonali tiegħu bħala operatur tas-suq jew uffiċjal responsabbli ta’ grupp ta’ operaturi tas-suq fis-settur tal-BGE.
543
Għandu jiġi rrilevat ukoll li r-rapport ta’ perizja inkwistjoni tfassal fuq talba ta’ Nomura għall-finijiet ta’ dawn il-proċedimenti u fid-dawl, b’mod partikolari, tat-tweġiba ta’ dan il-bank għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u tar-rikors ippreżentat minn dan il-bank f’dan il-każ.
544
Fir-rigward tal-kontenut ta’ dan ir-rapport ta’ perizja, l-awtur tiegħu jispjega li huwa ntalab jittratta ċerti suġġetti b’riferiment partikolari għas-suq primarju. F’dan ir-rigward, il-qari ta’ dan ir-rapport juri li l-awtur tiegħu effettivament ikkonċentra fuq is-suq primarju. L-ewwel nett, l-espert ta’ Nomura jiddeskrivi r-rwol, il-funzjonament u l-kompożizzjoni ta’ uffiċċju ta’ negozjar ta’ BGE f’bank kif ukoll ir-rwol ta’ negozjant primarju u r-relazzjonijiet tiegħu ma’ uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn. Sussegwentement, dan l-espert jispjega l-kundizzjonijiet li fihom bank jifformula u jimplimenta, fi ħdanu, l-istrateġija ta’ offerti tiegħu għal aġġudikazzjoni futura. Fl-aħħar nett, l-imsemmi espert jiddeskrivi l-fatturi u l-informazzjoni rilevanti sabiex isiru offerti fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni li tirrigwarda BGE.
545
B’mod iktar preċiż, l-ewwel nett, l-espert ta’ Nomura jispjega, ċertament, li l-istrateġija u l-baġit relatati ma’ aġġudikazzjoni partikolari ser jiġu żviluppati minn numru ta’ partijiet ikkonċernati fi ħdan bank, li l-uffiċċju ta’ negozjar ta’ BGE ta’ dan il-bank ma jkollux ir-responsabbiltà finali li jiżviluppa din l-istrateġija u li l-operaturi tas-suq huma mistennija biss jimplimentaw din l-istrateġija.
546
Madankollu, dan l-espert jispjega wkoll li l-uffiċċju intern tan-negozjar ta’ BGE għandu rwol fit-tfassil ta’ din l-istrateġija u, fuq kollox, li l-operaturi tas-suq normalment ikollhom awtonomija kunsiderevoli fil-mod kif imexxu l-attivitajiet ta’ negozjar tagħhom ta’ kuljum u li għandhom marġni ta’ evalwazzjoni dwar kif jilħqu l-għanijiet li jirriżultaw mill-istrateġija tal-bank. Barra minn hekk, fir-rigward tal-approċċ segwit fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni, ir-rapport juri li huma l-operaturi tas-suq li huma responsabbli biex jiffurmaw l-opinjoni tagħhom stess abbażi tal-informazzjoni li jkollhom.
547
Għalhekk, ir-rapport ta’ perizja ppreżentat minn Nomura ma jistabbilixxix li, fid-dawl tar-rwol ta’ operatur tas-suq fi ħdan bank, skambji ta’ informazzjoni bejn operaturi fis-suq primarju tal-BGE ma għandhomx impatt fuq l-offerti magħmula mill-imsemmija operaturi tas-suq fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni.
548
It-tieni, il-fatt, imsemmi mill-espert ta’ Nomura, li l-banek jista’ jkollhom prijoritajiet differenti ħafna meta jinvolvu ruħhom f’aġġudikazzjoni partikolari ma jippermettix li jiġi kkunsidrat li skambji dwar informazzjoni speċifika għal banek oħra u dwar it-tip ta’ dawk l-iskambji waqt id-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni ma jistgħux jinfluwenzaw l-aġir tad-destinatarji ta’ din l-informazzjoni.
549
Fil-fatt, minn naħa, l-eżistenza ta’ strateġija ddifferenzjata tibqa’ rregolata mir-regoli stabbiliti mill-uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn u, b’mod partikolari, kif barra minn hekk enfasizza l-espert ta’ Nomura, mill-obbligu ta’ parteċipazzjoni fl-aġġudikazzjonijiet. Dan il-qafas jista’ għalhekk ikollu bħala konsegwenza li bank, li għandu l-istatus ta’ negozjant primarju, jintrabat li jagħmel offerta u li jakkwista volum minimu fil-kuntest ta’ aġġudikazzjonijiet, bir-riskju li jitlef dan l-istatus u l-vantaġġi assoċjati miegħu. Min-naħa l-oħra, l-iskambju reċiproku ta’ informazzjoni sensittiva, speċifika għal bank, jista’ jippermetti lid-destinatarji ta’ din l-informazzjoni jieħdu konjizzjoni tal-istrateġiji tal-banek li minnhom toriġina din l-informazzjoni u għalhekk ineħħu inċertezza f’dan ir-rigward u, barra minn hekk, jevalwaw jekk huwiex possibbli li jkun hemm allinjament ta’ tali strateġiji. Barra minn hekk, il-fatt li l-banek jinnegozjaw volumi differenti ta’ BGE ma jċaħħadx l-interess fl-iskambju ta’ tali informazzjoni peress li tali skambju jista’ jippermetti li tiġi aġġustata l-istrateġija rispettiva tagħhom sabiex jinkiseb il-volum ta’ BGE mixtieq bl-aħjar prezz waqt aġġudikazzjoni.
550
It-tielet, għandu jiġi enfasizzat li, ċertament, mir-rapport ta’ perizja ppreżentat minn Nomura jsegwi li, qabel ma jifformula offerta fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni futura, operatur tas-suq jieħu inkunsiderazzjoni sensiela ta’ fatturi u jibbaża ruħu fuq id-data aċċessibbli għall-pubbliku. Madankollu, dan id-dokument jispjega wkoll li l-aptit għar-riskju tal-operaturi tas-suq huwa wieħed minn dawn il-fatturi. Dan ir-rapport jenfasizza wkoll li l-irkant jirrifletti l-perċezzjoni speċifika tal-operatur tas-suq tal-valur attwali u futur tal-bond, tal-evoluzzjoni tas-suq u tal-ktieb tal-ordnijiet u tal-inventarju tiegħu.
551
Għaldaqstant, mir-rapport ta’ perizja jsegwi li, fis-suq primarju, l-informazzjoni pubblikament aċċessibbli ma hijiex l-unika element li jittieħed inkunsiderazzjoni minn kull bank, permezz tal-operaturi tas-suq tiegħu, sabiex jiddefinixxi l-offerti tiegħu fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni futura u li l-informazzjoni aċċessibbli għall-operaturi tas-suq ma tippermettix li tkun magħrufa l-istrateġija li ser tiġi segwita minn kull wieħed minnhom.
552
Ir-raba’, fir-rigward tal-prezzijiet medjani tal-kompetituri, l-espert ta’ Nomura ma jispjegax li tali prezzijiet huma pubbliċi. Barra minn hekk, waqt is-seduta, Nomura ammetta li l-prezzijiet medjani speċifiċi għal bank ma kinux pubblikament aċċessibbli. L-espert ta’ Nomura jenfasizza biss li l-għarfien tal-prezzijiet medjani ta’ operatur tas-suq ieħor fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni għaddejja għandu valur strateġiku insinjifikattiv minħabba li l-iffissar tal-prezz tagħhom mill-operaturi tas-suq ġeneralment jibqa’ fi ħdan firxa stretta, qrib il-prezz medjan medju tas-suq disponibbli fuq il-pjattaformi ta’ negozjar online.
553
Din l-ispjegazzjoni għalhekk ma teskludix l-eżistenza ta’ differenzi bejn il-prezz medjan ta’ kull operatur tas-suq u l-prezz medjan medju tas-suq disponibbli. Lanqas ma teskludi li l-prezz medjan ta’ operatur tas-suq ikun barra mill-firxa stretta inkwistjoni. Għalhekk, l-imsemmija spjegazzjoni ma hijiex ta’ natura li taffettwa l-evalwazzjoni magħmula mill-Kummissjoni abbażi tal-kontenut tad-diskussjonijiet li hija analizzat, jiġifieri li minn dawn id-diskussjonijiet isegwi li l-prezz medjan speċifiku għal bank jikkostitwixxi informazzjoni kummerċjalment sensittiva li l-komunikazzjoni tagħha lil kompetituri tnaqqas l-inċertezza u tiffaċilita l-koordinazzjoni.
554
Minn dan isegwi li r-rapport ta’ perizja prodott minn Nomura ma jippermettix li jiġu kkontestati l-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni li l-informazzjoni skambjata bejn l-operaturi tas-suq kienet ta’ natura sensittiva minħabba li ma kinitx aċċessibbli għall-operaturi tas-suq l-oħra u minħabba s-suġġett tagħha, il-preċiżjoni tagħha u l-attwalità tagħha. Dan ir-rapport lanqas ma jippermetti li jiġu kkontestati l-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni li l-istess informazzjoni kellha ċertu valur għad-destinatarji tagħha u kienet tagħti lil dawn tal-aħħar vantaġġ minħabba li kienet tnaqqas l-inċertezza u toħloq opportunitajiet ta’ koordinazzjoni.
555
Fit-tieni lok, għandhom jiġu miċħuda l-argumenti l-oħra mressqa minn Nomura mfakkra fil-punt 541 iktar ’il fuq, sa fejn dawn ma jistgħux jikkontestaw l-evalwazzjonijiet li saru mill-Kummissjoni abbażi tal-kontenut tad-diskussjonijiet bejn l-operaturi tas-suq u li ġew ikkonfermati mill-applikanti għall-klemenza.
556
B’mod partikolari, sa fejn Nomura jsostni li ċerta informazzjoni ġiet skambjata bejn l-operaturi għal finijiet leġittimi sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ opportunitajiet ta’ negozjar, għandu jiġi enfasizzat, bla ħsara għall-eżami tal-kontenut tad-diskussjonijiet speċifikament ikkontestati minn dan il-bank, li tali allegazzjonijiet diretti kontra d-diskussjonijiet l-oħra kollha mhux ikkontestati eżaminati mill-Kummissjoni huma wisq ġenerali u li l-Kummissjoni eskludiet espressament mill-kamp tal-ksur ikkontestat l-iskambji li kienu intiżi b’mod ċar u esklużiv sabiex jiġu esplorati negozjati bilaterali (bilateral trades), kif isegwi mill-premessi 392, 561, 575 u 644 tad-deċiżjoni kkontestata.
557
Fit-tielet lok, u fi kwalunkwe każ, l-evalwazzjonijiet li saru mill-Kummissjoni u li huma kkonfermati mill-applikanti għall-klemenza huma wkoll ikkorroborati fil-parti l-kbira mit-tweġibiet ipprovduti mill-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq (ESMA) għall-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali abbażi tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 24 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u tal-Artikolu 89(3)(c) tar-Regoli tal-Proċedura.
558
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, l-ESMA spjegat li l-prezzijiet medjani speċifiċi għal bank, il-kurvi tar-rendiment u l-firxiet tar-rendiment speċifiċi għal kull bank kif ukoll il-volumi rkantati fis-suq primarju ma kinux informazzjoni pubblika, u lanqas faċilment aċċessibbli u mifruxa mal-pubbliku.
559
L-ESMA żiedet li d-disponibbiltà ta’ informazzjoni dwar il-volumi skambjati fis-suq sekondarju kienet tvarja minn pajjiż għall-ieħor, iżda kien ċar li din l-informazzjoni ma kinitx disponibbli fl-Istati Membri kollha tal-Unjoni mill‑2011.
560
Fir-rigward tal-pożizzjonijiet ta’ negozjar, twal jew qosra, ta’ kull operatur tas-suq jew ta’ kull bank, l-ESMA spjegat li dawn kienu jikkostitwixxu informazzjoni sensittiva għal strateġija ta’ negozjar u li dawn ma kinux jidhru li kienu faċilment aċċessibbli fl‑2011 minħabba li, anki fl‑2020, din l-informazzjoni ma kinitx faċilment aċċessibbli.
561
Barra minn hekk, l-ESMA enfasizzat li l-għażla li jintwerew b’mod anonimu jew le l-offerti tal-banek fuq il-pjattaformi D2D kienet speċifika għal kull pjattaforma, iżda li, b’mod ġenerali, il-pjattaformi D2D bi dħul fiss minn dejjem ma kinux ċari u kienu anonimi bl-għan li jiġi offrut livell għoli ta’ protezzjoni tal-operaturi tas-suq.
562
Barra minn hekk, fir-rigward tal-mument tal-iffissar tal-prezzijiet tas-sindakazzjonijiet, l-ESMA spjegat li kien jidher li t-tip ta’ informazzjoni pprovduta lin-negozjanti primarji kien jiddependi mir-rwol tagħhom. Fuq dan l-aspett, it-tweġiba tal-ESMA hija konklużiva u għalhekk għandha ċertu valur probatorju biss sa fejn tispjega, abbażi ta’ dokument tax-xahar ta’ Mejju 2015, li l-banek mexxejja jista’ jkollhom informazzjoni addizzjonali meta mqabbla mal-banek l-oħra li ma humiex mexxejja.
563
Barra minn hekk, l-ESMA esponiet li, sa fejn in-negozjanti primarji kienu ntgħażlu mill-uffiċċji tal-ġestjoni tad-dejn u li kienu jirriżultaw ċerti privileġġi u obbligi minn dan, l-istatus tagħhom għandu jkun magħruf qabel l-aġġudikazzjoni.
564
It-tieni, mit-tweġibiet tal-ESMA isegwi li l-informazzjoni li ġejja kienet tagħti vantaġġ fis-suq lill-operatur tas-suq li kien jirċeviha, meta mqabbel ma’ operatur tas-suq li ma kellux din l-informazzjoni: il-prezzijiet medjani speċifiċi għal bank, il-kurvi tar-rendiment u l-firxiet tar-rendiment speċifiċi għal kull bank, il-volumi rkantati fis-suq primarju u l-volumi skambjati fis-suq sekondarju, il-pożizzjonijiet ta’ negozjar futuri jew il-pożizzjonijiet ta’ negozjar passati li jirrigwardaw tranżazzjonijiet magħmula fil-minuti preċedenti kif ukoll il-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant minn operatur tas-suq.
565
Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk l-iskambju ta’ informazzjoni dwar il-mument tal-iffissar tal-prezz tas-sindakazzjonijiet bejn negozjanti primarji jagħtix vantaġġ fis-suq lill-operatur tas-suq li jirċievi din l-informazzjoni, meta mqabbel ma’ wieħed li ma jkollux din l-informazzjoni, in-natura probatorja tat-tweġiba tal-ESMA hija suġġetta għall-kwistjoni dwar jekk il-mument tal-iffissar tal-prezz tas-sindakazzjonijiet jikkostitwixxix informazzjoni rilevanti għall-valutazzjoni ta’ strument finanzjarju. Fil-fatt, l-ESMA wieġbet li, jekk il-mument tal-iffissar tal-prezz tas-sindakazzjonijiet kien jikkostitwixxi informazzjoni rilevanti għall-valutazzjoni ta’ strument finanzjarju, dan jista’ jikkostitwixxi vantaġġ fis-suq meta mqabbel ma’ operatur tas-suq li ma jkollux din l-informazzjoni. L-ESMA ċċarat li l-iskeda ta’ żmien tas-sindakazzjonijiet kellha rwol fl-iffissar tal-prezz tat-titolu kkonċernat.
566
It-tielet, l-ESMA enfasizzat li l-informazzjoni dwar it-tranżazzjonijiet fis-suq primarju, bl-istess mod bħall-offerti għoljin wisq fl-irkant u t-tipi differenti ta’ informazzjoni msemmija fil-punti 558 sa 560 iktar ’il fuq, kienet tagħti lill-operatur tas-suq li rċeviha vantaġġ fis-suq, kemm jekk kull biċċa informazzjoni titqies waħedha kif ukoll jekk jitqiesu flimkien, u dan kemm fis-suq primarju kif ukoll fis-suq sekondarju, meta mqabbel ma’ operatur tas-suq li ma kellux din l-informazzjoni. Madankollu, l-ESMA nnotat li l-punt sa fejn din l-informazzjoni setgħet titqies bħala vantaġġ kellu jiġi vvalutat fuq bażi ta’ każ b’każ.
567
Ir-raba’, minn naħa, l-ESMA wieġbet li ma setax jiġi konkluż li l-ġeneraturi tas-suq kellhom l-obbligu, skont ftehim ta’ ġenerazzjoni tas-suq, li jżommu kuntatti diretti frekwenti li matulhom huma kellhom jiskambjaw informazzjoni. Min-naħa l-oħra, l-ESMA kkunsidrat li l-banek li jaġixxu bħala ġeneraturi tas-suq (“market makers”) mhux neċessarjament kellu jkollhom kuntatt dirett sabiex jiskambjaw informazzjoni bejniethom.
568
L-osservazzjonijiet magħmula minn Nomura dwar it-tweġibiet tal-ESMA ma humiex tali li juru li dawn it-tweġibiet ma għandhomx valur probatorju.
569
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, għandu jiġi miċħud l-argument ta’ Nomura bbażat fuq l-aspett li l-esperjenza tal-ESMA fl‑2011 hija limitata minħabba li din inħolqot biss fl‑2011. Fil-fatt, qabelxejn, l-ESMA ssuċċediet legalment lill-Kumitat tar-Regolaturi Ewropej tat-Titoli li huwa stess kien ġie stabbilit bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2001/527/KE tas‑6 ta’ Ġunju 2001 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 4, p. 90). Sussegwentement, l-ESMA ppreċiżat li t-tweġibiet għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali kienu, minn naħa, ipprovduti minn uffiċjal tal-politika u uffiċjal prinċipali tal-politika tal-unità “Trading” u, min-naħa l-oħra, kienu approvati mid-diretturi tagħhom fi ħdan id-dipartiment “Markets and Digital Innovation”. L-istatus tal-awturi ta’ dawn it-tweġibiet u tal-persuni li approvawhom fi ħdan l-ESMA juri l-esperjenza tagħhom fis-settur u għalhekk il-kapaċità tagħhom li jkunu jafu u li jifhmu l-funzjonament tas-settur tal-BGE, inkluż fl‑2011. Fl-aħħar nett, it-tweġibiet tal-ESMA huma bbażati b’mod partikolari fuq żewġ dokumenti mfassla preċiżament mill-Kumitat tar-Regolaturi Ewropej tat-Titoli fiż-żmien tal-fatti allegati fil-konfront tal-banek ikkonċernati.
570
Għalhekk, l-istatus tal-ESMA u l-kwalità tal-awturi tat-tweġibiet ipprovduti minn din tal-aħħar u tal-persuni li approvawhom jistgħu jagħtu valur probatorju lill-imsemmija tweġibiet, inkluż fl‑2011, kuntrarjament għal dak li jsostni Nomura.
571
It-tieni, huwa minnu li, kif jirrileva essenzjalment Nomura, l-ESMA enfasizzat li s-setgħat li kienu fdati lilha kienu jikkonċernaw biss is-suq sekondarju. Għalhekk, il-valur probatorju tat-tweġibiet ta’ din tal-aħħar relatati mas-suq primarju huwa, fin-nuqqas ta’ referenzi supplimentari, inqas mill-valur probatorju tat-tweġibiet tagħha relatati mas-suq sekondarju.
572
Madankollu, qabelxejn, l-ESMA spjegat li hija kienet twettaq il-missjoni tagħha li ssaħħaħ il-protezzjoni tal-investituri u li tippromwovi l-istabbiltà u l-funzjonament xieraq tas-swieq finanzjarji permezz ta’ erba’ attivitajiet, jiġifieri l-valutazzjoni tar-riskju għall-investituri, is-swieq u l-istabbiltà finanzjarja, l-iżvilupp ta’ ġabra unika ta’ regoli għas-swieq finanzjarji tal-Unjoni, il-promozzjoni tal-konverġenza superviżorja u s-superviżjoni diretta ta’ entitajiet finanzjarji speċifiċi. Dawn l-attivitajiet neċessarjament jeħtieġu għarfien tajjeb tal-funzjonament tas-suq primarju.
573
Sussegwentement, l-ESMA enfasizzat li t-tweġibiet għall-ħames, għat-tmien u għad-disa’ mistoqsija, dwar is-suq primarju, kienu ġew ipprovduti abbażi tar-riċerka li saret. Huwa għalhekk li, bi tweġiba għall-ħames mistoqsija li kienet tirrigwarda l-mument tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni, l-ESMA bbażat ruħha fuq dokument tal-Grupp tal-Bank Dinji ta’ Mejju 2015 intitolat “Domestic Syndications”. Bi tweġiba għat-tmien mistoqsija, li kienet tirrigwarda l-obbligu u n-neċessità, għall-ġeneraturi tas-suq, li jżommu kuntatti frekwenti li matulhom huma kienu jiskambjaw informazzjoni bħal dik imsemmija fil-mistoqsijiet l-oħra tal-Qorti Ġenerali, l-ESMA analizzat l-obbligi li kienu imposti fuq il-ġeneraturi tas-suq abbażi tal-leġiżlazzjoni fis-seħħ fl‑2011, tal-leġiżlazzjoni sussegwenti għal din id-data u abbażi ta’ konsultazzjonijiet li hija kienet wettqet fl‑2021. Barra minn hekk, fir-rigward tad-disa’ mistoqsija, li kienet tirrigwarda l-kwistjoni dwar jekk l-istatus ta’ negozjant primarju għal aġġudikazzjoni partikolari kienx magħruf qabel l-aġġudikazzjoni, l-ESMA għamlet riferiment għal rapport tal-Bord għall-Istabbiltà Finanzjarja tax-xahar ta’ Ottubru 2022 intitolat “Liquidity in Core Government Bond Markets”. Is-sorsi użati mill-ESMA, li kienu jikkonsistu fil-leġiżlazzjoni applikabbli qabel u wara l‑2011 kif ukoll f’rapporti mfassla minn korpi pubbliċi għal finijiet differenti minn dawk ta’ dawn il-proċeduri, kienu għalhekk partikolarment affidabbli.
574
Is-sorsi użati mill-ESMA jistgħu għalhekk jagħtu valur probatorju għoli lit-tweġibiet ta’ din tal-aħħar dwar is-suq primarju u, b’mod iktar preċiż, dwar il-mument tal-iffissar tal-prezz tas-sindakazzjonijiet, il-funzjoni ta’ ġeneratur tas-suq u r-rwol ta’ negozjant primarju.
575
Fl-aħħar nett, u b’mod iktar ġenerali, għandu jiġi enfasizzat li l-Qorti Ġenerali stiednet lill-ESMA sabiex, jekk ikun hemm lok, issostni t-tweġibiet tagħha permezz ta’ mezz xjentifiku jew metodoloġiku li jista’ jikkonferma r-rilevanza tal-imsemmija tweġibiet. Huwa f’dan il-kuntest li, insostenn ta’ wħud mit-tweġibiet tagħha, l-ESMA għamlet riferiment għal żewġ dokumenti kontemporanji tal-fatti implikati. Barra minn hekk, il-fatt li d-dokumenti l-oħra użati mill-ESMA kienu tfasslu u ġew ippubblikati f’data sussegwenti għad-data tat-tmiem tal-prattiki allegati ma jċaħħadx, minħabba dan is-sempliċi fatt, minn kull valur probatorju dawn id-dokumenti u t-tweġibiet ipprovduti minn din tal-aħħar abbażi tal-imsemmija dokumenti. Fil-fatt, uħud minn dawn id-dokumenti sussegwenti jinkludu informazzjoni li tirrigwarda direttament il-perijodu kkonċernat mill-fatti implikati. Barra minn hekk, l-ESMA użat dokumenti oħra u data oħra sussegwenti għall-aġir inkwistjoni sabiex issostni l-kontenut tat-tweġibiet tagħha li kienu jirrigwardaw speċifikament il-funzjonament tas-settur tal-BGE fil-mument tal-prattiki allegati fil-konfront tal-banek ikkonċernati. B’mod partikolari, mit-tweġibiet tal-ESMA u mis-sorsi li fuqhom hija bbażat ruħha jsegwi li, minkejja evoluzzjoni tar-regoli u tal-prattika, ikkaratterizzata minn żieda fit-trasparenza minn żmien l-aġir inkwistjoni ’l hawn, diversi tipi ta’ informazzjoni msemmija fil-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali kienu għadhom ma humiex aċċessibbli għall-operaturi tas-suq fis-settur tal-BGE. Fi kliem ieħor, uħud mit-tweġibiet tal-ESMA huma bbażati fuq ir-raġunament li ġej: peress li, wara l-aġir inkwistjoni, diversi tipi ta’ informazzjoni li fuqhom saru domandi kienu għadhom ma kinux aċċessibbli għall-operaturi tas-suq l-oħra, din l-informazzjoni ma kinitx, a fortiori, aċċessibbli fid-data tal-imsemmi aġir.
576
Għalhekk, it-tweġibiet tal-ESMA dwar is-suq primarju jistgħu jingħataw valur probatorju għoli u ekwivalenti għat-tweġibiet dwar is-suq sekondarju meta jkunu sostnuti minn sorsi affidabbli u rilevanti bħal rapporti mfassla minn korpi pubbliċi jew assoċjazzjonijiet professjonali għal skopijiet oħra għajr dawn il-proċedimenti. Minn dan jirriżulta li, kuntrarjament għal dak li essenzjalment isostni Nomura, il-fatt li l-ESMA bbażat ruħha fuq sorsi esterni u li hija għamlet riferiment għal-leġiżlazzjoni u għal rapporti li saru wara l‑2011 ma jaffettwax il-valur probatorju tat-tweġibiet ipprovduti minn din tal-aħħar.
577
It-tielet, Nomura ma huwiex fondat meta jinvoka l-esperjenza tiegħu stess u r-rapport ta’ perizja li huwa pproduċa fl-anness tar-rikors għar-raġunijiet esposti fil-punti 542 sa 556 iktar ’il fuq. Fi kwalunkwe każ, fid-dawl tal-istatus u tal-missjoni tal-ESMA, tal-kwalità tal-awturi tat-tweġibiet tagħha, kif ukoll tal-leġiżlazzjoni u ta’ dokumenti oħra li fuqhom hija bbażat ruħha, l-osservazzjonijiet ta’ Nomura bbażati fuq l-esperjenza tiegħu stess u r-rapport ta’ perizja li huwa pproduċa fl-anness tar-rikors ma jistax ikollhom valur probatorju ogħla mit-tweġibiet tal-ESMA.
578
Ir-raba’, fir-rigward tal-argument ta’ Nomura li t-tweġiba tal-ESMA hija bbażata fuq ipoteżijiet ekonomiċi żbaljati u, b’mod partikolari, fuq l-idea li s-sempliċi fatt li tirċievi informazzjoni ta’ tip bħal dawk imsemmija mill-Qorti Ġenerali f’dawn il-mistoqsijiet jagħti vantaġġ kompetittiv lid-destinatarji, għandu jitfakkar li l-ESMA ġiet mistoqsija dwar ċerta informazzjoni speċifika li hija speċifika għal bank, jiġifieri l-prezzijiet medjani, il-kurvi tar-rendiment u l-firxiet tar-rendiment, il-volumi rkantati fis-suq primarju u l-volumi skambjati fis-suq sekondarju, il-pożizzjonijiet ta’ negozjar futuri jew il-pożizzjonijiet ta’ negozjar passati relatati ma’ tranżazzjonijiet fil-minuti preċedenti kif ukoll l-offerta għolja wisq fl-irkant minn operatur tas-suq. It-tweġiba tal-ESMA, fir-rigward tan-natura sensittiva ta’ din l-informazzjoni, kienet għalhekk neċessarjament ibbażata fuq il-fatt li l-informazzjoni inkwistjoni kienet suffiċjentement preċiża, iddettaljata u attwali jew reċenti.
579
Sussegwentement, l-ESMA ssostanzjat it-tweġiba tagħha li tgħid li tali informazzjoni kienet tagħti vantaġġ lid-destinatarju tagħha meta mqabbel ma’ operatur tas-suq li ma kienx ikun irċeviha, b’mod partikolari fil-kuntest tat-tweġiba għall-ewwel mistoqsija tal-Qorti Ġenerali li għaliha hija għamlet riferiment u fil-kuntest tat-tweġibiet tagħha għall-mistoqsijiet dwar il-kurvi tar-rendiment u l-firxiet tar-rendiment, il-volumi rkantati fis-suq primarju kif ukoll il-volumi skambjati fis-suq sekondarju, il-pożizzjonijiet ta’ negozjar futuri jew il-pożizzjonijiet ta’ negozjar passati relatati ma’ tranżazzjonijiet li jkunu saru fil-minuti preċedenti.
580
Fil-fatt, inizjalment, l-ESMA ppreżentat il-livell ta’ trasparenza fis-suq tal-BGE fiż-żmien tal-aġir inkwistjoni kif ukoll l-evoluzzjoni tal-leġiżlazzjoni f’dan ir-rigward. F’dan ir-rigward, hija rrilevat b’mod partikolari li, fl‑2011, in-negozjar ta’ bonds kien għadu jsir prinċipalment barra l-borża u li l-prezzijiet medjani tal-bonds innegozjati barra l-borża ma kinux pubbliċi jew faċilment aċċessibbli għall-pubbliku u mifruxa. B’mod iktar ġenerali, u b’mod issostanzjat, hija enfasizzat il-livell baxx ta’ trasparenza fis-suq tal-BGE u għalhekk l-aċċess limitat tal-pubbliku għall-informazzjoni dwar dawn il-bonds.
581
Fit-tieni lok, l-ESMA spjegat, dejjem b’mod issostanzjat, li l-prezzijiet ipprattikati minn atturi oħra fis-suq, b’mod partikolari dawk ta’ operaturi tas-suq informati, kienu prezzjużi ħafna sabiex jittieħdu deċiżjonijiet kummerċjali. Skont l-ESMA, peress li l-ksib tal-informazzjoni jiswa ħafna flus, l-operaturi tas-suq ma humiex lesti li jikkondividu din l-informazzjoni u, jekk l-informazzjoni, jiġifieri l-prezzijiet jew l-ordnijiet tagħhom, tkun pubblika, l-operaturi tas-suq ma jkunux jixtiequ jiżvelaw l-identità tagħhom biex jevitaw li ħaddieħor ikun jaf li dan huwa prezz ipprattikat minn operatur tas-suq informat; inkella, l-operaturi tas-suq informati ma jkollhomx iktar inċentiv sabiex ifittxu din l-informazzjoni.
582
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-allegazzjoni ta’ Nomura li t-tweġibiet tal-ESMA ma jwiġbux l-argumenti li huwa ressaq fir-rikors, għandu jiġi rrilevat li, ċertament, din l-awtorità ġiet mistiedna twieġeb għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali billi tieħu debitament inkunsiderazzjoni, minn naħa, tal-partikolaritajiet eventwali tas-settur inkwistjoni, jiġifieri dak tal-ħruġ u tan-negozjar tal-BGE fis-swieq primarji u sekondarji, u min-naħa l-oħra, tal-evalwazzjonijiet dwar is-settur imwettqa mill-Kummissjoni fil-premessi tad-deċiżjoni kkontestata msemmija f’kull mistoqsija.
583
Madankollu, l-ESMA ma kellhiex aċċess għan-noti skambjati bejn il-partijiet matul dawn il-proċeduri, bħar-rikors ippreżentat minn Nomura. Barra minn hekk, il-mistoqsijiet indirizzati lill-ESMA u t-tweġibiet ipprovduti minn din tal-aħħar ma kinux intiżi li jagħmlu evalwazzjoni definittiva fuq il-motivi u l-argumenti mressqa minn Nomura fir-rikors jew fuq l-eżistenza jew le ta’ żbalji mwettqa mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata. B’mod iktar preċiż, it-tweġibiet tal-ESMA ma jittrattawx il-kwistjoni dwar jekk, fid-dawl tal-kontenut speċifiku tagħhom u tal-karatteristiċi tal-informazzjoni skambjata bħal-livell ta’ preċiżjoni tagħhom, kull waħda mid-diskussjonijiet ikkunsidrati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata kinitx antikompetittiva. Dawn it-tweġibiet lanqas ma jittrattaw il-kwistjoni dwar jekk kinux jeżistu, f’dan il-każ, raġunijiet leġittimi għall-iskambju tal-informazzjoni inkwistjoni. B’mod iktar ġenerali, dawn it-tweġibiet ma jirrigwardawx il-kwistjoni dwar jekk l-aġir allegat fil-konfront tal-parteċipanti kienx jikkostitwixxi restrizzjoni minħabba l-għan fiċ-ċirkustanzi tal-każ.
584
Hija biss il-Qorti Ġenerali li għandha l-kompetenza li tagħmel tali evalwazzjoni finali.
585
Nomura għalhekk ma huwiex fondat meta jsostni li t-tweġiba tal-ESMA hija bbażata fuq ipoteżijiet ekonomiċi żbaljati minħabba, minn naħa, li din l-awtorità tagħmel ipoteżijiet żbaljati dwar il-valur tal-informazzjoni fis-suq tal-BGE u, min-naħa l-oħra, li hija ma ttrattatx l-elementi invokati minn dan il-bank sabiex juri li trasparenza ikbar mhux neċessarjament tagħti vantaġġ kompetittiv.
586
Il-ħames, fir-rigward tal-kritika magħmula minn Nomura kontra l-kontenut ta’ kull waħda mit-tweġibiet tal-ESMA, għandu jiġi enfasizzat li din il-kritika hija limitata għal li tfakkar il-kontenut tar-rikors, li ma hijiex sostnuta jew li ma tistax turi li dawn it-tweġibiet huma nieqsa minn valur probatorju.
587
B’mod partikolari, huwa minnu li t-tweġiba tal-ESMA tenfasizza li hemm kundizzjonijiet tas-suq differenti f’ġurisdizzjonijiet territorjali differenti f’termini ta’ trasparenza. Madankollu, din it-tweġiba u d-dokumenti li tagħmel riferiment għalihom l-ESMA jenfasizzaw ukoll li l-livell ta’ trasparenza qabel u wara n-negozjar fis-suq sekondarju tal-BGE kien baxx fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri eżaminati.
588
Barra minn hekk, il-fatt li l-ESMA ma ċċitatx is-silta kollha minn pubblikazzjoni akkademika ma jistax jaffettwa s-sens ta’ din iċ-ċitazzjoni, u lanqas il-valur probatorju tat-tweġiba tagħha. Fil-fatt, minn din is-silta kollha jsegwi li operatur tas-suq individwali ma jkunx jaf il-valur fundamentali ta’ strument finanzjarju fis-suq, jiġifieri l-valur indiskutibbli li jingħata lil dan l-istrument jekk l-informazzjoni tkun perfetta, u li huma biss is-swieq, mifhuma bħala t-totalità astratta tal-atturi fis-suq li jiskambjaw b’mod indipendenti dan l-istrument finanzjarju, li jipproduċu, a posteriori, prezzijiet li huma “eqreb” għal dan il-valur fundamentali. Barra minn hekk, Nomura ma huwiex fondat meta jsostni li ċ-ċitazzjoni inkwistjoni tissuġġerixxi li l-iżvelar, fi ħdan ċirku ristrett ta’ operaturi tas-suq, ta’ informazzjoni mhux aċċessibbli għall-pubbliku jew li ma tistax tiġi ddefinita faċilment minn operatur tas-suq waħdu żżid it-trasparenza “globali” tas-suq.
[omissis]
602
F’dan ir-rigward, l-osservazzjonijiet magħmula minn UniCredit dwar it-tweġibiet tal-ESMA ma humiex tali li juru li dawn it-tweġibiet ma għandhomx valur probatorju.
[omissis]
614
Għalhekk, bla ħsara għall-eżami tal-kontenut tad-diskussjonijiet speċifikament ikkontestati minn UniCredit, l-argumenti mressqa minn dan il-bank għandhom jiġu miċħuda sa fejn huma intiżi li juru l-assenza ta’ natura sensittiva u l-valur insinjifikattiv tal-informazzjoni msemmija fil-punt 380 iktar ’il fuq kif ukoll, b’mod iktar ġenerali, l-assenza tan-natura antikompetittiva tal-iskambji ta’ informazzjoni kkonstatata mill-Kummissjoni.
– Fuq l-argumenti ta’ Nomura, ibbażati fuq ksur tar-rekwiżiti formali essenzjali f’dak li jirrigwarda r-raggruppament ta’ kategoriji differenti ta’ aġir
615
Fil-kuntest tal-ħames motiv tiegħu, Nomura jsostni li l-Kummissjoni kisret ir-rekwiżiti formali essenzjali f’dak li jirrigwarda r-raggruppament minnha ta’ kategoriji differenti ta’ aġir, minħabba li hija fl-ebda mument ma pprovdiet spjegazzjoni dwar l-interrelazzjoni, l-interkonnessjoni u l-koinċidenza tal-erba’ kategoriji differenti ta’ aġir li hija identifikat fil-premessa 93 tad-deċiżjoni kkontestata. Huwa jżid li l-Kummissjoni ma stabbilixxietx li dawn l-erba’ kategoriji kienu interkonnessi u jikkoinċidu.
[omissis]
3) Fuq in-natura antikompetittiva tad-diskussjonijiet speċifikament ikkontestati minn Nomura, UniCredit u Portigon
[omissis]
i) Fuq id-diskussjonijiet speċifikament ikkontestati minn UniCredit u Nomura
[omissis]
– Fuq id-diskussjoni tal‑5 ta’ Mejju 2011
689
Fir-rigward tad-diskussjoni tal‑5 ta’ Mejju 2011, ikklassifikata fil-kategoriji 2, 3 u 4 u msemmija fil-premessi 328 u 684 tad-deċiżjoni kkontestata, Nomura jsostni li d-diskussjoni bejn l-operaturi tas-suq ta’ Nomura u ta’ RBS kienet tirrigwarda opportunità ta’ negozjati bilaterali leġittimi fis-suq sekondarju.
690
F’dan ir-rigward, it-traskrizzjoni tad-diskussjoni kkonċernata tikkonferma li l-operatur tas-suq ta’ Nomura kien effettivament preżenti fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS fil‑5 ta’ Mejju 2011. Barra minn hekk, Nomura ma jikkontestax speċifikament li ċerti skambji ta’ dakinhar ġew ikkunsidrati ġustament mill-Kummissjoni bħala tentattivi ta’ koordinazzjoni tal-irkantijiet fis-suq primarju u bħala tentattivi ta’ koordinazzjoni tal-livell tal-offerti għoljin wisq fl-irkant magħmula fis-suq primarju (kategoriji 2 u 3). F’dan ir-rigward, kif irrilevat il-Kummissjoni fil-premessa 328 tad-deċiżjoni kkontestata, l-operaturi tas-suq talbu u offrew pariri dwar x’kellhom joffru jew joffru għoli wisq għal dati ta’ maturità differenti u allinjaw l-offerti tagħhom fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni. Fi tmiem l-aġġudikazzjoni, l-operaturi tas-suq esprimew is-sodisfazzjon tagħhom. L-operatur tas-suq ta’ RBS indika li l-aġġudikazzjoni kienet waslet sa madwar il-livell fejn l-operaturi tas-suq riduha (“man that auction came right where we wanted it around that .10 level”). L-operatur tas-suq ta’ Nomura rreaġixxa wkoll billi esprima l-entużjażmu tiegħu fir-rigward tal-qligħ li sar (“was perfect fuking made some money for a change”). Min-naħa tiegħu, l-operatur tas-suq ta’ UBS wieġeb li kien “laqat il-musmar fuq rasu” [traduzzjoni libera] (“was bang on”).
691
Fl-aħħar nett, mit-traskrizzjoni tad-diskussjoni tal‑5 ta’ Mejju 2011 isegwi li, matul is-sekwenzi identifikati mill-Kummissjoni fl-Anness 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-parteċipanti wettqu skambji oħra ta’ informazzjoni sensittiva li jagħtu vantaġġ lid-destinatarji tagħhom kemm fis-swieq primarji kif ukoll f’dawk sekondarji (“im long hopefully sell around 50/55ish then going to be short”; “where we got curve?”“62.8”“same we got 62.75 think may be steeper though”).
692
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq u anki jekk jitqies li l-iskambju bejn l-operaturi tas-suq ta’ Nomura u ta’ RBS li seħħ fl‑10:36 u 54 sekonda u msemmi fil-premessa 684 tad-deċiżjoni kkontestata effettivament jikkostitwixxi skambju leġittimu intiż sabiex tiġi esplorata l-possibbiltà ta’ negozjati bilaterali, il-Kummissjoni setgħet validament tqis, fil-premessi 328 u 684 ta’ dik id-deċiżjoni, li d-diskussjoni tal‑5 ta’ Mejju 2011 kienet tikkonċerna informazzjoni sensittiva rilevanti għan-negozjar tal-BGE fis-swieq primarji jew sekondarji u, għaldaqstant, li din id-diskussjoni kienet ta’ natura antikompetittiva.
693
Dan huwa iktar u iktar il-każ peress li l-Kummissjoni kkunsidrat, mingħajr ma Nomura fformula kritiki oħra ħlief dawk eżaminati u miċħuda fil-punti 509 sa 515 u sussegwentement 527 sa 529 iktar ’il fuq, li n-natura antikompetittiva tad-diskussjoni li saret fil‑5 ta’ Mejju 2011 kienet ikkonfermata minn dikjarazzjonijiet ta’ klemenza magħmula minn RBS u UBS, kif isegwi mill-premessa 684 u min-nota ta’ qiegħ il-paġna 1220 tad-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, id-dikjarazzjoni ta’ klemenza magħmula minn UBS fid‑29 ta’ Ġunju 2016 u prodotta mill-Kummissjoni b’implimentazzjoni ta’ miżura istruttorja adottata mill-Qorti Ġenerali effettivament tirrigwarda is-siltiet riprodotti fil-punt 690 iktar ’il fuq.
– Fuq id-diskussjonijiet tat‑18 ta’ Mejju u tat‑22 ta’ Ġunju 2011
694
Fir-rigward tad-diskussjonijiet tat‑18 ta’ Mejju u tat‑22 ta’ Ġunju 2011, ikklassifikati fil-kategorija 4 u msemmija fil-premessi 329, 333, 686 u 690 tad-deċiżjoni kkontestata, Nomura jsostni li dawn id-diskussjonijiet jikkonċernaw sindakazzjonijiet mhux ta’ BGE, iżda ta’ bonds suprasovrani, subsovrani jew ta’ aġenziji (iktar ’il quddiem il-“BSSA”).
695
Dan l-iżball ta’ evalwazzjoni wassal ukoll lill-Kummissjoni sabiex tikser l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha, id-drittijiet tad-difiża, il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, il-preżunzjoni ta’ innoċenza, ir-rekwiżiti formali essenzjali kif ukoll it-Trattati billi inkludiet, mingħajr spjegazzjoni, fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u fid-deċiżjoni kkontestata, aġir la relatat mal-BGE u lanqas mad-dispożittiv ta’ dik id-deċiżjoni. Fl-aħħar nett, fir-replika, Nomura jindika li n-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-imsemmija diskussjonijiet għandu effett fuq l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqu.
696
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ma tikkontestax li d-diskussjonijiet tat‑18 ta’ Mejju u tat‑22 ta’ Ġunju 2011 kienu jirrigwardaw il-BSSA. Barra minn hekk, waqt is-seduta, il-Kummissjoni spjegat li hija ma kinitx qiegħda tibbaża ruħha fuq dawn id-diskussjonijiet sabiex tistabbilixxi n-natura antikompetittiva tal-aġir tal-operaturi tas-suq matul dawn id-diskussjonijiet. Madankollu, hija enfasizzat li hija kienet qiegħda tibbaża ruħha fuq dawn id-diskussjonijiet bħala element kuntestwali li kellu jiżdied mal-provi l-oħra li hija kellha sabiex turi kif l-operaturi tas-suq kienu involuti f’diskussjonijiet marbuta ma’ sindakazzjonijiet u, b’mod partikolari, fi skambji ta’ informazzjoni dwar il-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni.
697
Barra minn hekk, u fir-rigward tal-allegazzjonijiet imsemmija fil-punt 695 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni tqis li dawn huma ineffettivi peress li ma jistgħux iwasslu għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata jew ikollhom impatt fuq in-natura, il-gravità jew it-tul tal-ksur imwettaq minn Nomura. Minbarra dan, hija ssostni, l-ewwel nett, li hija ppermettiet lil Nomura jesprimi ruħu dwar dan il-punt fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva, it-tieni, li hija ġġustifikat b’mod validu, fil-premessi 685, 686 u 690 tad-deċiżjoni kkontestata, ir-raġunijiet li għalihom hija ħadet inkunsiderazzjoni dawn id-diskussjonijiet u, it-tielet, li hija ma żammitx lil Nomura responsabbli għal ksur relatat mal-BSSA u, għaldaqstant, li hija ma kisritx il-preżunzjoni ta’ innoċenza ta’ dan il-bank.
698
F’dan ir-rigward, kif tfakkar fil-punt 332 iktar ’il fuq, fil-qasam tad-dritt tal-kompetizzjoni, fil-każ ta’ tilwima dwar l-eżistenza ta’ ksur, hija l-Kummissjoni li għandha tipproduċi l-prova tal-ksur li hija tikkonstata u tistabbilixxi l-provi li jistgħu juru, b’mod suffiċjenti fid-dritt, l-eżistenza ta’ fatti li jikkostitwixxu ksur.
699
Issa, l-eżistenza ta’ diskussjonijiet bejn l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati fir-rigward tal-mument tal-iffissar tal-prezzijiet ta’ sindakazzjonijiet ta’ BSSA ma “tistax turi” l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu fis-settur tal-BGE, ħlief bi ksur tal-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza. Barra minn hekk, fid-dawl tal-fatt li l-BSSA ma jikkostitwixxux BGE u sa fejn il-Kummissjoni ma wrietx li l-proċeduri ta’ sindakazzjonijiet li jirrigwardaw il-BSSA kienu simili għall-proċeduri ta’ sindakazzjonijiet li jirrigwardaw il-BGE, dik l-istituzzjoni lanqas ma tista’ tibbaża ruħha fuq id-diskussjonijiet tat‑18 ta’ Mejju u tat‑22 ta’ Ġunju 2011 bħala element kuntestwali.
[omissis]
– Fuq id-diskussjoni tat‑28 ta’ Novembru 2011
[omissis]
793
Mingħajr ma hemm għalfejn tiġi evalwata n-natura tal-iżvelar tal-offerti magħmula minn UniCredit (“offered 15m rag37s”; “offered 15m dbr42s also”), għandu jiġi kkonstatat li, bħall-parteċipanti kollha fil-forum ta’ diskussjonijiet, dan il-bank sar jaf bl-offerti li l-operatur tas-suq ta’ UBS ikkomunika dwar l-aġġudikazzjoni ta’ BGE Belġjani ta’ dakinhar.
794
Issa, bħalma huwa indikat fil-punti 448 u 476 sa 486 iktar ’il fuq u kif ikkonfermat mill-ESMA bi tweġiba għall-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali (ara l-punti 564 sa 566 iktar ’il fuq), l-offerta għolja wisq fl-irkant kienet informazzjoni li tagħti vantaġġ fis-suq kemm fis-suq primarju kif ukoll fis-suq sekondarju lill-operatur tas-suq li jkollu din l-informazzjoni meta mqabbel ma’ operatur tas-suq li ma jkollux din l-informazzjoni.
[omissis]
ii) Fuq id-diskussjonijiet speċifikament ikkontestati minn Portigon
[omissis]
– Fuq sekwenza tad-diskussjoni tal‑11 ta’ April 2011
[omissis]
903
Barra minn hekk, skambju ta’ informazzjoni dwar tranżazzjonijiet passati, iżda li jkunu għadhom kif saru, jista’ jipprovdi lill-parteċipanti kollha fil-forum ta’ diskussjonijiet informazzjoni dwar id-direzzjoni tan-negozjati futuri.
904
Barra minn hekk, fl-istess premessa 673 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni rrilevat, mingħajr ma dan ġie kkontestat minn Portigon, li, matul l-iskambji li jagħmel riferiment għalihom dan il-bank, l-operaturi tas-suq ta’ UBS u ta’ Nomura kkummentaw dwar dak li kienu qegħdin jaraw fuq l-iskrin dwar is-suq sekondarju, u b’hekk żvelaw informazzjoni dwar il-klijenti u l-pożizzjonijiet ta’ negozjar u skambjaw evalwazzjonijiet prospettivi dwar l-evoluzzjoni tas-suq u informazzjoni dwar il-prezzijiet, fid-dawl tal-erba’ operaturi tas-suq l-oħrajn preżenti fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
905
Għaldaqstant, il-Kummissjoni setgħet validament tqis, fil-premessi 323 u 673 tad-deċiżjoni kkontestata, li d-diskussjoni tal‑11 ta’ April 2011 kienet tikkonċerna informazzjoni sensittiva rilevanti għan-negozjar tal-BGE fis-swieq primarji jew sekondarji u, għaldaqstant, li din id-diskussjoni kienet ta’ natura antikompetittiva.
– Fuq id-diskussjoni tat‑12 ta’ April 2011
906
Fir-rigward tad-diskussjoni tat‑12 ta’ April 2011, Portigon isostni li din ma kellha l-ebda rabta konkreta ma’ tranżazzjonijiet kummerċjali speċifiċi.
907
Madankollu, diġà ġie kkonstatat, fil-punti 673 sa 676 iktar ’il fuq li din id-diskussjoni kienet tikkonċerna informazzjoni sensittiva rilevanti għan-negozjar tal-BGE fis-swieq primarji jew sekondarji u, għaldaqstant, li din kienet ta’ natura antikompetittiva.
– Fuq sekwenza tad-diskussjoni tat‑18 ta’ Mejju 2011
908
Fir-rigward tad-diskussjoni tat‑18 ta’ Mejju 2011, il-Kummissjoni spjegat, fil-premessi 329 u 686 tad-deċiżjoni kkontestata, li, matul din id-diskussjoni, żewġ operaturi tas-suq ta’ UBS, operatur tas-suq wieħed ta’ Nomura u l-operatur tas-suq ta’ Portigon kienu skambjaw informazzjoni fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS dwar il-mument tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni u li huma kienu żammew lil xulxin informati dwar dan. Barra minn hekk, il-Kummissjoni rriproduċiet kummenti skambjati bejn l-operaturi tas-suq mill‑14:53 u 23 sekonda fuq l-imsemmi forum.
909
Barra minn hekk, fl-Anness 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni semmiet tliet estratti rilevanti fi ħdan id-diskussjoni li seħħet fit‑18 ta’ Mejju 2011 fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, jiġifieri, l-ewwel, bejn id‑9:03 u 28 sekonda u d‑9:11 u 48 sekonda, it-tieni, bejn l‑10:00 u 5 sekondi u l‑10:44 u 8 sekondi u, it-tielet, bejn it‑14:53 u 23 sekonda u t‑15:31 u 7 sekondi.
910
F’dan ir-rigward, Portigon isostni, l-ewwel nett, li l-messaġġi li jifformaw parti mill-ewwel estratt kienu jikkonċernaw tranżazzjonijiet passati, it-tieni, li l-messaġġi mibgħuta bejn l‑10:00 u 5 sekondi u l‑10:16 u 24 sekonda kienu jikkonċernaw biss skambji ta’ informazzjoni ġenerali magħrufa jew li jistgħu jiġu osservati fis-suq u, it-tielet, li l-messaġġi li jifformaw parti mit-tielet estratt ma kellhomx rabta konkreta ma’ tranżazzjonijiet kummerċjali speċifiċi.
911
F’dan ir-rigward, qabelxejn, huwa minnu li l-kummenti magħmula mill-operaturi tas-suq fil-kuntest tal-ewwel estratt identifikat mill-Kummissjoni ma humiex suffiċjenti sabiex jiġi konkluż li d-diskussjoni tat‑18 ta’ Mejju 2011 hija ta’ natura antikompetittiva. Uħud minn dawn il-kummenti huma, l-iktar l-iktar, rilevanti sa fejn jippermettu li wieħed jifhem liema bonds kienu s-suġġett ta’ sindakazzjoni dakinhar (“eib 5y deal to price later”“yes swapped. i havent traded yet in cash”) u li wasslu għal skambji fil-kuntest tat-tielet estratt identifikat mill-Kummissjoni.
912
Sussegwentement, huwa minnu li l-messaġġi mibgħuta bejn l‑10:00 u 5 sekondi u l‑10:16 u 24 sekonda jikkostitwixxu skambju ta’ informazzjoni ġenerali dwar BGE Spanjoli. Madankollu, il-kontestazzjoni ta’ Portigon hija limitata għal madwar 16‑il minuta mill‑44 minuta tat-tieni estratt identifikat mill-Kummissjoni li jinkludi bejn l‑10:00 u 5 sekondi u l‑10:44 u 8 sekondi.
913
Fl-aħħar nett, fir-rigward tat-tielet estratt, it-traskrizzjoni tad-diskussjoni tat‑18 ta’ Mejju 2011 tikkonferma li, fis‑14:53 u 23 sekonda, wieħed mill-operaturi tas-suq ta’ UBS staqsa jekk is-sejħa kinitx bdiet (“Has the call started yet”). L-operatur tas-suq ta’ Nomura wieġeb li, sa fejn jaf hu, dan ma kienx il-każ (“‘not that i know off’‘hearing 4.15’”). L-operatur tas-suq ta’ UBS imbagħad irringrazzjah (“thanks”). Sussegwentement, fit‑15:19 u 53 sekonda, l-operatur tas-suq ta’ Nomura staqsa jekk l-iffissar tal-prezz kienx ser ikollu xi effett (“will the pricing have any effect”). L-operatur tas-suq ta’ Portigon wieġeb li, fil-fehma tiegħu, dan ma kienx probabbli (“i think unlikely much on this one”). Fit‑15:20 u 19 –il sekonda, l-operatur tas-suq ta’ Nomura kkondivida din l-opinjoni (“s[am]e”). Fl-aħħar nett, fit‑15:28 u 48 sekonda, l-operatur tas-suq ta’ Nomura kiteb “doing it now” u, fit‑15:29 u 10 sekondi, l-operatur tas-suq ta’ UBS kiteb “everton”, jiġifieri, kif spjegat il-Kummissjoni fil-premessa 252 tad-deċiżjoni kkontestata, l-isem tal-kodiċi użat sabiex javża lill-parteċipanti dwar l-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni.
914
Għalhekk, mit-traskrizzjoni tad-diskussjoni tat‑18 ta’ Mejju 2011 isegwi li, kif irrilevat il-Kummissjoni fil-premessa 329 tad-deċiżjoni kkontestata, l-operaturi tas-suq preżenti matul din id-diskussjoni pprovaw jiksbu u kisbu informazzjoni dwar il-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni speċifika.
915
Barra minn hekk, Portigon ma jressaq l-ebda argument li jista’ juri li l-informazzjoni dwar il-mument eżatt tal-iffissar tal-prezz ta’ sindikazzjoni ma hijiex ta’ natura sensittiva u ma tipprovdix vantaġġ.
916
Għaldaqstant, Portigon ma weriex li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ evalwazzjoni meta qieset, fil-premessi 329 u 686 tad-deċiżjoni kkontestata, li d-diskussjoni tat‑18 ta’ Mejju 2011 kienet tikkonċerna informazzjoni sensittiva rilevanti għan-negozjar tal-BGE fis-swieq primarji jew sekondarji u, għaldaqstant, li din id-diskussjoni kienet ta’ natura antikompetittiva.
[omissis]
c)
Fuq il-kritiki ta’ Nomura, ta’ BofA, ta’ Portigon u ta’ UniCredit dwar l-eżistenza ta’ ksur uniku
[omissis]
1) Fuq l-argumenti invokati minn Nomura u Portigon fil-kuntest tar-raba’ motivi rispettivi tagħhom u bbażati fuq żbalji dwar l-eżistenza ta’ pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku
[omissis]
i) Fuq l-argumenti l-oħra mressqa minn Nomura
[omissis]
1040
Barra minn hekk, qabel ma għamel ir-rimarki riprodotti fil-punt 1037 iktar ’il fuq, l-operatur tas-suq ta’ Nomura kien wieġeb għal mistoqsija tal-operatur tas-suq ta’ UniCredit dwar ir-raġuni għalfejn l-operatur tas-suq ta’ RBS kellu jitlaq mill-forum ta’ diskussjonijiet billi indika: “Taf int, tkeċċew erba’ minn nies għax qasmu l-info allura naħseb din hija r-raġuni” [traduzzjoni libera] (“well u know 4 guys got booted for sharing info so thats reason i think”), li jikkonferma li l-operatur tas-suq ta’ Nomura kien f’pożizzjoni li jifhem in-natura antikompetittiva tal-aġir ikkonstatat mill-Kummissjoni.
1041
Konsegwentement, l-argumenti mressqa minn Nomura u mfakkra fil-punti 1007 u 1027 iktar ’il fuq għandhom jiġu miċħuda.
ii) Konklużjoni
1042
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-argumenti ta’ Portigon, indirizzati biss kontra tnejn mis-seba’ elementi oġġettivi, adottati mill-Kummissjoni sabiex tikkonstata li l-aġir li hija kienet ikkonstatat kien jifforma parti minn pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku, għandhom jiġu miċħuda.
1043
Fir-rigward tal-argumenti ta’ Nomura, dawn ukoll għandhom jiġu miċħuda.
1044
Nomura u Portigon għalhekk ma wrewx li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ evalwazzjoni meta kkunsidrat li l-aġir li hija kienet ikkonstatat kien jagħmel parti minn pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku.
2) Fuq l-ewwel motiv invokat minn BofA, ibbażat, essenzjalment, fuq l-aspett li l-forum ta’ diskussjonijiet DBAC ma kellux l-istess għan bħall-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS
1045
Fil-premessa 441 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni qieset li BofA kien jaf jew raġonevolment kellu jkun jaf u kien lest jaċċetta r-riskju tal-aġir li jikkostitwixxi ksur previst jew implimentat fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS. Min-naħa l-oħra, hija indikat li ma setax jiġi konkluż b’ċertezza suffiċjenti li dan il-bank kien jaf u seta’ raġonevolment jipprevedi l-eżistenza u l-funzjonament tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC jew ta’ diskussjonijiet antikompetittivi oħra u kien lest jaċċetta r-riskju marbut ma’ dan il-forum u ma’ dawn id-diskussjonijiet l-oħra. Fid-dawl ta’ din l-evalwazzjoni, il-Kummissjoni, filwaqt li żammet il-konstatazzjonijiet tagħha dwar il-klassifikazzjoni tal-aġir inkwistjoni bħala li jikkostitwixxi ksur uniku u kontinwu li jkopri ż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet, żammet, essenzjalment, lil BofA responsabbli biss għad-diskussjonijiet li saru fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
1046
Permezz tal-ewwel motiv tiegħu, BofA ma jipprovax jikkontesta l-konstatazzjonijiet dwar l-għarfien tiegħu tal-aġir marbut mal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, u lanqas l-intenzjoni tiegħu li jikkontribwixxi għal dan l-aġir. Kif indika waqt is-seduta, BofA jikkontesta biss l-eżistenza ta’ pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku. B’mod iktar preċiż, huwa jqis li l-Kummissjoni kkunsidrat b’mod żbaljat li l-aġir implimentat fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, minn naħa, u fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, min-naħa l-oħra, kien jifforma parti minn pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku.
1047
Preliminarjament, BofA jsostni li l-Kummissjoni ma applikatx il-kriterju ġuridiku xieraq. Fil-fatt, din tal-aħħar ma vverifikatx jekk tal-inqas element wieħed li jikkaratterizza t-tipi differenti ta’ aġir li jikkostitwixxi ksur kienx ta’ natura li jindika li l-aġir tal-banek l-oħra ma kellux għan antikompetittiv identiku u għalhekk ma kienx jifforma parti minn pjan ġenerali.
1048
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Kummissjoni ddefinixxiet il-pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku fil-premessi 411, 413 u 414 tad-deċiżjoni kkontestata.
1049
Barra minn hekk, fil-premessi 415 sa 424 tal-imsemmija deċiżjoni, hija spjegat li diversi elementi oġġettivi kienu jikkonfermaw ukoll li l-forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni u d-diskussjonijiet l-oħra deskritti fid-deċiżjoni tagħha kienu, min-natura tagħhom, marbuta ma’ xulxin u komplementari u kienu intiżi sabiex jintlaħqu l-għanijiet li hija kienet iddeskriviet preċedentement.
1050
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li, fil-premessi 449 sa 464 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni wieġbet għall-argumenti mressqa b’mod partikolari minn BofA u bbażati fuq l-aspett li d-diskussjonijiet inkwistjoni kienu differenti matul is-snin u ma kinux isegwu skema regolari. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni, fil-premessa 454 tad-deċiżjoni kkontestata, wieġbet għall-argument ta’ BofA bbażat fuq l-assenza ta’ għarfien, mill-operatur tas-suq tiegħu, tal-eżistenza tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u indikat li din iċ-ċirkustanza ma kinitx rilevanti sabiex tiġi evalwata l-portata tal-ksur uniku u kontinwu. Barra minn hekk, fil-premessi 465 u 466 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ċaħdet l-argumenti ta’ BofA bbażati fuq l-assenza ta’ omoġeneità tal-BGE. Fl-aħħar nett, fil-premessi 468 sa 474 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni wieġbet b’mod partikolari għall-argumenti ta’ BofA dwar l-intenzjoni tiegħu li jikkontribwixxi għall-pjan ġenerali u dwar l-għarfien tiegħu tal-aġir inkwistjoni. F’dan ir-rigward, fil-premessa 472 tad-deċiżjoni kkontestata, hija ċaħdet l-argumenti bbażati fuq l-assenza ta’ natura antikompetittiva tal-iskambji li saru fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS. Fil-premessi 473 u 474 tal-imsemmija deċiżjoni, il-Kummissjoni ħadet pożizzjoni wkoll fuq l-argumenti ta’ BofA bbażati fuq il-fatt li l-operatur tas-suq tiegħu kien ipparteċipa biss fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, fuq il-fatt li d-diskussjonijiet fi ħdan il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS ma kinux antikompetittivi u fuq il-fatt li l-forum ta’ diskussjonijiet DBAC kien inħoloq speċifikament sabiex jeskludi lill-operatur tas-suq tiegħu minn diskussjonijiet sensittivi.
1051
Għalhekk, il-Kummissjoni eżaminat l-elementi li, skont BofA, setgħu jindikaw li l-aġir materjalment implimentat fiż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni ma kellux l-istess għan jew l-istess effett antikompetittiv. Il-fatt li l-Kummissjoni waslet għal konklużjoni differenti minn dik ta’ BofA dwar dawn l-aspetti ma jistax jistabbilixxi żball ta’ liġi mwettaq mill-Kummissjoni.
i) Fuq il-fatt li l-operatur tas-suq ta’ BofA ġie eskluż deliberatament mill-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u ġie ppreġudikat mill-aġir implimentat fuq dan il-forum
1052
Minn naħa, BofA jinvoka diversi elementi sabiex juri li l-forum ta’ diskussjonijiet DBAC inħoloq sabiex jeskludi deliberatament lill-operatur tas-suq tiegħu mill-imsemmi forum. F’dan ir-rigward, BofA jispjega li l-forum ta’ diskussjonijiet DBAC inħoloq fit‑28 ta’ Frar 2007, wara l-ammissjoni tal-operatur tas-suq tiegħu fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS fid‑29 ta’ Jannar 2007. BofA jżid li l-idea li jinħoloq it-tieni forum tressqet minn wieħed mill-membri fundaturi tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC fl-istess jum tal-imsemmija ammissjoni ta’ BofA fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS. BofA jsostni wkoll li diversi dikjarazzjonijiet magħmula mill- fundaturi u mill-membri tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC kif ukoll id-deċiżjoni kkontestata juru li l-membri ta’ dan l-aħħar forum kienu jifformaw grupp separat u differenti minn operaturi tas-suq oħra, membri tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS. BofA jsemmi wkoll diskussjonijiet li matulhom membri tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC urew ix-xewqa li jillimitaw il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS għal diskussjonijiet frivoli.
1053
Min-naħa l-oħra, BofA jsostni li dan il-każ jikkonċerna żewġ forums ta’ diskussjonijiet b’għanijiet differenti, sa fejn dawn kienu jservu sabiex jagħtu vantaġġ lill-parteċipanti rispettivi tagħhom u mhux lil dawk tal-forum l-ieħor. BofA jenfasizza li l-parteċipanti fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC kienu jsegwu l-interessi u l-għanijiet tagħhom stess, mingħajr ma jieħdu inkunsiderazzjoni l-interessi tal-parteċipanti fil-forum l-ieħor, jiġifieri l-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, li fih kien jipparteċipa BofA.
1054
F’dan ir-rigward, minn naħa, għandu, qabel kollox, jiġi rrilevat li d-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata juru li l-idea li jinħoloq it-tieni forum ta’ diskussjonijiet ġiet espressa minn wieħed mill-membri tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS fid‑29 ta’ Jannar 2007 fil-preżenza tal-operatur tas-suq ta’ BofA u kienet akkumpanjata minn emotikoni jitbissmu minn żewġ membri oħra ta’ dan il-grupp. Huwa paċifiku wkoll li l-forum ta’ diskussjonijiet DBAC inħoloq fit‑28 ta’ Frar 2007, jiġifieri madwar xahrejn wara l-ħolqien tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u madwar xahar wara l-ammissjoni tal-operatur tas-suq ta’ BofA fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
1055
Sussegwentement, xi membri fundaturi tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, li qabel kienu responsabbli għall-ħolqien tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, esprimew l-appoġġ tagħhom għall-użu tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS għal diskussjonijiet frivoli waqt diskussjoni fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC tal‑10 ta’ Jannar 2008. Barra minn hekk, wieħed mill-membri ta’ dawn iż-żewġ forums esprima x-xewqa li n-“negozjati l-kbar” [traduzzjoni libera] jiġu limitati għall-forum ta’ diskussjonijiet DBAC waqt diskussjoni tas‑27 ta’ Frar 2008 fuq dan il-forum. Din ix-xewqa kienet konsegwenza tal-fatt li operatur tas-suq li kien jipparteċipa fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, li ma kienx l-operatur tas-suq ta’ BofA, ma kien jikkondividi ebda informazzjoni f’dan l-aħħar forum.
1056
Fl-aħħar nett, waqt diskussjoni tad‑9 ta’ Jannar 2009, jiġifieri wara l-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ BofA fil-ksur, saru kummenti negattivi minn membri tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC fir-rigward tal-operaturi tas-suq ta’ dan il-bank, inkluż fir-rigward tal-operatur tas-suq li kien ħa sehem fl-iskambji li seħħew fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
1057
Min-naħa l-oħra, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni effettivament qieset li l-aġir li hija kienet ikkonstatat kien ibbażat fuq l-għajnuna reċiproka u li l-ksur uniku u kontinwu ikkontestat inkwistjoni kellu l-għan li jirrestrinġi jew li joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva bejn membri ta’ ċirku ta’ kompetituri bl-għan li jikkoordinaw l-istrateġiji tagħhom ta’ akkwist ta’ BGE fis-suq primarju jew li jinnegozjaw dawn il-bonds fis-suq sekondarju għad-detriment tal-parteċipanti l-oħra fis-suq.
1058
Madankollu, l-ewwel nett, għandu jiġi rrilevat li BofA ma jikkontestax li l-iskambji li seħħew fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS kellhom għan antikompetittiv u, b’mod iktar preċiż, l-għan antikompetittiv iddefinit fid-deċiżjoni kkontestata.
1059
F’dan ir-rigward, barra minn hekk, mid-diskussjonijiet elenkati fl-Anness 1 tad-deċiżjoni kkontestata u mid-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni fl-imsemmija deċiżjoni, isegwi li l-membri tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS implimentaw it-tipi kollha ta’ aġir imsemmija fil-punt 43 iktar ’il fuq. Barra minn hekk, dan l-aġir kien antikompetittiv minħabba li naqqas l-inċertezza u ħoloq opportunitajiet ta’ koordinazzjoni bejn il-parteċipanti f’dan il-forum fis-suq primarju u fis-suq sekondarju.
1060
Kif isegwi mill-punti 345 sa 620 iktar ’il fuq, aġir antikompetittiv simili ġie implimentat ukoll fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC.
1061
B’hekk, aġir antikompetittiv simili ġie implimentat fuq iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni, inkluż wara l-ħolqien tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u minkejja l-fatti mfakkra fil-punti 1054 sa 1056 iktar ’il fuq.
1062
It-tieni, fil-premessa 473 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni semmiet sitt diskussjonijiet li matulhom kienet ġiet skambjata informazzjoni sensittiva identika jew simili fiż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni, jiġifieri d-diskussjonijiet tal‑24 ta’ Settembru 2007, tas‑7 ta’ Frar, tas‑27 ta’ Marzu, tal‑4 ta’ Settembru u tas‑6 ta’ Novembru 2008, u tal‑14 ta’ Jannar 2009, imsemmija rispettivament fil-premessi 125, 150, 165, 166, 192, 193, 214 u 225 tal-imsemmija deċiżjoni.
1063
Barra minn hekk, waqt is-seduta, il-Kummissjoni semmiet tliet diskussjonijiet oħra li matulhom kienu saru skambji paralleli jew interkonnessi fuq iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni, jiġifieri d-diskussjonijiet tal‑11 ta’ Jannar, tas‑6 ta’ Marzu u tat‑30 ta’ April 2008, imsemmija rispettivament fil-premessi 146, 163, 164 u 173 sa 176 tad-deċiżjoni kkontestata.
1064
F’dan ir-rigward, fil-premessa 125 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni spjegat li, matul id-diskussjonijiet tal‑24 ta’ Settembru 2007, l-operaturi tas-suq kienu użaw iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni b’mod interkambjabbli u li huma kienu ddiskutew aġġudikazzjoni Belġjana simultanjament fuq dawn iż-żewġ forums.
1065
Mid-diskussjonijiet tas‑7 ta’ Frar 2008, imsemmija fil-premessi 150 u 151 tad-deċiżjoni kkontestata, isegwi wkoll li dawn id-diskussjonijiet taw lok għal skambji simultanji dwar aġġudikazzjoni Franċiża fuq iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni, b’mod partikolari fuq l-inizjattiva tal-operatur tas-suq ta’ BofA fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS (“What you thinking for the 15yr’s today”). F’dan ir-rigward, il-parteċipanti fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS qablu b’mod partikolari li ma jħallsux prezz għoli (“pay up large”) u l-parteċipanti fil-forum ta’ diskussjoni DBAC skambjaw informazzjoni dwar il-livelli tagħhom ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant.
1066
Fil-premessi 165 u 166 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni spjegat li, matul id-diskussjonijiet tas‑27 ta’ Marzu 2008, l-operaturi tas-suq kienu ddiskutew aġġudikazzjoni Spanjola futura fuq iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni u, b’mod partikolari, il-possibbiltà li jixtru BGE Spanjoli bi prezz baxx minħabba li l-uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn Spanjol kien iktar interessat fil-volum milli fil-prezz.
1067
Waqt diskussjonijiet tas‑6 ta’ Novembru 2008, imsemmija fil-premessi 213 u 214 tad-deċiżjoni kkontestata, il-parteċipanti fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u l-parteċipanti fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS iddiskutew aġġudikazzjoni Franċiża li kienet saret dakinhar u skambjaw informazzjoni dwar il-prezzijiet. F’dan ir-rigward, l-operatur tas-suq ta’ BofA staqsa lill-membri tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS x’jaħsbu dwar l-aġġudikazzjoni ta’ dakinhar u żvelalhom il-prezz tiegħu għal BGE għal 10 snin (“+4 area”). Fl-istess forum, l-operatur tas-suq ta’ Natixis kixef l-istrateġija tiegħu (“no reason to pay over mid I can see”).
1068
Matul id-diskussjonijiet tal‑14 ta’ Jannar 2009, imsemmija fil-premessa 227 tad-deċiżjoni kkontestata, il-parteċipanti fiż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni ddiskutew b’mod partikolari l-mument tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni Belġjana. Għalhekk, fi ħdan il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, l-operatur tas-suq ta’ BofA staqsa jekk il-prezz ta’ sindakazzjoni kienx ġie ffissat (“is it priced??”) u ngħata tweġiba affermattiva mill-operatur tas-suq ta’ Natixis.
1069
Id-diskussjonijiet imsemmija mill-Kummissjoni waqt is-seduta u ċċitati fil-punt 1063 iktar ’il fuq jistabbilixxu wkoll il-fatt li l-istess suġġetti ġew diskussi fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u, b’mod partikolari, il-fatt li l-parteċipanti f’dawn iż-żewġ forums, matul diskussjonijiet li seħħew b’mod parallel, skambjaw informazzjoni dwar aġġudikazzjoni futura dwar BGE speċifiċi. Id-diskussjonijiet li saru fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS juru wkoll li, f’dawn l-okkażjonijiet, l-operatur tas-suq ta’ BofA żvela jew irċieva informazzjoni sensittiva bħal-livelli ta’ offerti, il-prezzijiet medjani jew, b’mod iktar ġenerali, l-istrateġiji tal-offerti u li din l-informazzjoni tat vantaġġ lid-destinatarji tagħha.
1070
Minn premessi oħra tad-deċiżjoni kkontestata jsegwi li l-membri taż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni wettqu skambji ta’ informazzjoni antikompetittiva dwar l-istess bonds matul diskussjonijiet paralleli fuq l-imsemmija forums fis‑6 ta’ Marzu 2007, fit‑18 ta’ Jannar u fil‑11 ta’ Frar 2011.
1071
Għaldaqstant, diversi diskussjonijiet li jirrigwardaw l-istess bonds u li wasslu għall-istess tipi ta’ aġir antikompetittiv żvolġew fl-istess ħin jew suċċessivament fuq iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni, matul l-eżistenza kollha ta’ dawn iż-żewġ forums, inkluż wara l-fatti msemmija fil-punti 1054 sa 1056 iktar ’il fuq.
1072
F’dan ir-rigward, BofA ma jikkontestax il-kontenut speċifiku tad-diskussjonijiet imsemmija fil-punti 1062 sa 1071 iktar ’il fuq, bl-eċċezzjoni tad-diskussjonijiet tas‑6 ta’ Novembru 2008 u tal‑14 ta’ Jannar 2009 li, fil-fehma tiegħu, juru li ż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni kienu ta’ natura kompletament differenti u ma kellhomx għan komuni.
1073
Madankollu, il-kontestazzjoni, minn BofA, tad-diskussjonijiet tas‑6 ta’ Novembru 2008 u tal‑14 ta’ Jannar 2009 ma hijiex rilevanti minħabba li ma tirrigwardax ir-rabtiet bejn iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet u, b’mod partikolari, il-fatt li l-istess bonds kienu diskussi fi ħdan dawn iż-żewġ forums. Fil-fatt, din il-kontestazzjoni tirrigwarda n-nuqqas ta’ kontribuzzjoni tal-operatur tas-suq tiegħu għall-iskambji antikompetittivi. Barra minn hekk, minn naħa, l-operatur tas-suq ta’ BofA pparteċipa fid-diskussjoni tas‑6 ta’ Novembru 2008, b’mod partikolari billi pprovda u rċieva informazzjoni sensittiva dwar il-prezzijiet (ara l-punt 1067 iktar ’il fuq). Min-naħa l-oħra, il-parteċipazzjoni ta’ BofA fid-diskussjoni tal‑14 ta’ Jannar 2009 ma nżammitx kontra dan il-bank.
1074
It-tielet, huwa minnu li l-membri tal-forums ta’ diskussjonijiet ma kinux eżattament l-istess u li l-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS kien jinkludi numru ikbar ta’ operaturi tas-suq, jiġifieri massimu ta’ disa’ operaturi tas-suq matul ċerti perijodi.
1075
Madankollu, minn naħa, l-erba’ membri fundaturi tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC kienu wkoll membri tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS. B’mod partikolari, il-Kummissjoni ddeskriviet l-erba’ operaturi tas-suq li inizjalment ipparteċipaw fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC bħala “atturi ewlenin” [traduzzjoni mhux uffiċjali] fl-akkordju preċiżament minħabba li kienu huma li bdew il-ħolqien tal-forums ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u DBAC, li kellhom aċċess għal dawn il-forums sa mill-bidu nett, li komplew ikollhom aċċess għal dawn iż-żewġ forums minkejja l-bidla fil-persuna li timpjegahom u li kienu involuti f’diskussjonijiet reċiproċi fi ħdan dawn il-forums matul l-eżistenza kollha tagħhom. Barra minn hekk, meta, f’żewġ okkażjonijiet, membru tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC ma kienx membru tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, l-imsemmi membru kien jaħdem għall-istess bank bħal wieħed mill-erba’ membri fundaturi taż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni.
1076
Għalhekk, l-aġir implimentat fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS seta’ jikseb vantaġġ għall-membri taż-żewġ forums inkwistjoni, inklużi l-membri tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC. Barra minn hekk, l-aspettattivi reċiproċi tal-membri tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC setgħu jiġu ssodisfatti bl-aġir tal-membri tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS. Huwa għalhekk, pereżempju, li, matul id-diskussjonijiet tal‑4 ta’ Settembru 2008, il-parteċipanti fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC iddiskutew b’mod partikolari aġġudikazzjoni Franċiża u vverifikaw il-prezzijiet li bihom kienu nħarġu (cleared) bonds li kienu ser jimmaturaw fl‑2038 waqt aġġudikazzjoni preċedenti, inkluż permezz ta’ mistoqsija indirizzata lill-operatur tas-suq ta’ BofA fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, mistoqsija li dan tal-aħħar wieġeb.
1077
Fi kliem ieħor, fid-dawl tal-preżenza tal-membri tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, l-għan antikompetittiv segwit fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS kien jikkoinċidi mal-għan segwit fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC.
1078
Min-naħa l-oħra, minn diversi diskussjonijiet mhux speċifikament ikkontestati minn BofA, isegwi li ċerta informazzjoni skambjata fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC ġiet skambjata wkoll fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u li l-aġir implimentat fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC seta’ għalhekk ikollu impatt fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS. Fi kliem ieħor, diversi diskussjonijiet juru li membri tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS irċevew informazzjoni skambjata fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u li r-riċeviment ta’ din l-informazzjoni kkontribwixxa għat-tnaqqis tal-inċertezza u għall-ħolqien ta’ opportunitajiet ta’ koordinazzjoni għall-membri tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
1079
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, kif isegwi mill-punti 1064 sa 1070 iktar ’il fuq, diversi diskussjonijiet ikkonstatati fuq iż-żewġ forums inkwistjoni kienu jirrigwardaw, ripetutament, l-istess BGE u dawn id-diskussjonijiet taw lok għall-istess tipi ta’ aġir antikompetittiv. Barra minn hekk, diskussjonijiet oħra eżaminati mill-Kummissjoni, bħad-diskussjonijiet tal‑25 ta’ Settembru 2007 u tat‑18 ta’ Jannar 2011, juru li dawn iż-żewġ forums kienu interkambjabbli.
1080
Fuq kollox, diversi diskussjonijiet li ma ġewx ikkontestati speċifikament minn BofA juru b’mod ċar li l-membri tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS irċevew informazzjoni li qabel kienet ġiet skambjata fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC.
1081
Fil-fatt, waqt diskussjoni tas‑6 ta’ Marzu 2007, imsemmija fil-premessa 110 tad-deċiżjoni kkontestata u li saret fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, il-parteċipanti f’dan il-forum iddiskutew l-istrateġiji tal-offerti tagħhom u l-livelli ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant tagħhom qabel aġġudikazzjoni Awstrijaka. Fuq dan il-forum, l-operatur tas-suq ta’ UBS staqsa lill-parteċipanti l-oħra dwar il-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant u spjega li huwa kien qiegħed jipprevedi livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant minn +14 sa +18. Fl-istess ħin, fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, l-istess operaturi tas-suq u l-operatur tas-suq ta’ BofA ddiskutew ukoll l-aġġudikazzjoni Awstrijaka. Din id-diskussjoni saret fuq l-inizjattiva tal-operatur tas-suq ta’ BofA. Fil-fatt, dan tal-aħħar staqsa lill-parteċipanti l-oħra dwar il-livell tagħhom ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant u kixef il-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant li huwa kellu l-intenzjoni li jipprattika kif ukoll il-volum li huwa kellu l-intenzjoni li jitlob (“What are we thinking for the austria? We are +16 for about 70m”). Bi tweġiba, l-operatur tas-suq ta’ UBS għal darba oħra semma l-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant li huwa kellu l-intenzjoni li jipprattika (“+14 +18”) kif ukoll il-volum li kellu bżonn. Il-parteċipanti mbagħad aġġornaw u ċċaraw l-istrateġija tagħhom. Huwa għalhekk, pereżempju, li l-operatur tas-suq ta’ BofA żvela l-offerti tiegħu (“+15 +17 +19… 20m each”). Wara l-aġġudikazzjoni, l-operatur tas-suq ta’ RBS u l-operatur tas-suq ta’ BofA ferħu lill-grupp (“well done everyone”“all of below the average well done everybody”).
1082
Fil-premessi 174 u 175 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni rrilevat li, fit‑30 ta’ April 2008, il-membri tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC kienu kkondividew, fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, l-istrateġija li huma kienu għadhom kemm iddiskutew fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC dwar aġġudikazzjoni Franċiża.
1083
Fir-rigward tad-diskussjoni tal‑14 ta’ Jannar 2009, imsemmija fil-punt 1068 iktar ’il fuq, l-operatur tas-suq ta’ BofA staqsa jekk il-prezz ta’ sindakazzjoni kienx ġie ffissat (“is it priced??”) u ngħata tweġiba affermattiva mill-operatur tas-suq ta’ Natixis. Din l-informazzjoni kienet ingħatat lill-operatur tas-suq ta’ Natixis mill-operatur tas-suq ta’ UBS inqas minn erba’ minuti qabel fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC.
1084
Barra minn hekk, il-Kummissjoni indikat, fil-premessa 307 tad-deċiżjoni kkontestata, li d-diskussjonijiet tat‑18 ta’ Jannar 2011 fuq il-forums ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u DBAC kienu juru wkoll l-interkambjabbiltà bejn iż-żewġ forums. Waqt id-diskussjoni li saret dakinhar fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, operatur tas-suq staqsa jekk kienx hemm forum oħra u speċifika li, tal-inqas, huwa kien ra l-fluss (“dont we have a separate [chatroom] form the septics [the Americans]? at least we see some flow :-)”).
1085
Barra minn hekk, il-Kummissjoni rrilevat, fil-premessa 313 tad-deċiżjoni kkontestata, li, waqt diskussjoni tal‑11 ta’ Frar 2011, l-operatur tas-suq ta’ RBS irriproduċa, fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, estratt minn konverżazzjoni li huwa kellu mal-operatur tas-suq ta’ Portigon fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC.
1086
Għalhekk, id-diskussjonijiet imsemmija fil-punti 1081 sa 1085 iktar ’il fuq, li ma humiex ikkontestati speċifikament minn BofA, juru b’mod ċar li l-informazzjoni skambjata u l-aġir implimentat fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC ma kinux neċessarjament irriżervati esklużivament għall-membri ta’ dan il-forum u li parti minn din l-istess informazzjoni ġiet skambjata wkoll fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
1087
Għaldaqstant għandu jiġi kkonstatat li dawn l-iskambji ta’ informazzjoni u dan l-aġir fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC setgħu wasslu sabiex titnaqqas l-inċertezza jew sabiex jinħolqu opportunitajiet ta’ koordinazzjoni anki fi ħdan il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, għall-benefiċċju tal-membri ta’ dan il-forum u b’mod partikolari ta’ BofA matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat.
1088
Fir-rigward taċ-ċirkustanza, allegata minn BofA, li ċerti diskussjonijiet imsemmija fil-punti 1081 sa 1085 iktar ’il fuq seħħew wara l-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur, dan ma jistax jikkontesta l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali. Fil-fatt, ma huwiex neċessarju li, sabiex jintwera li kien hemm pjan ġenerali u għan antikompetittiv uniku, l-elementi oġġettivi kollha identifikati mill-Kummissjoni jkunu seħħew matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ kull wieħed mill-banek ikkonċernati.
1089
In-natura unika tal-għan imfittex mid-diskussjonijiet li saru fuq iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni hija kkorroborata mill-fatt, imsemmi fil-premessa 88 tad-deċiżjoni kkontestata, li dawn iż-żewġ forums temporanjament kellhom l-istess isem, jiġifieri CODS & CHIPS, bejn l‑24 ta’ Settembru 2009 u d‑9 ta’ Settembru 2010.
1090
Ir-raba’, u fi kwalunkwe każ, għandu qabelxejn jiġi enfasizzat li l-fatt li impriża ma kellhiex interess li tipparteċipa f’ċerti aspetti tal-ksur identifikat mill-Kummissjoni ma għandu ebda rabta mal-kriterju oġġettiv intiż sabiex isir magħruf jekk id-diversi diskussjonijiet antikompetittivi kinux jifformaw parti mill-istess pjan ġenerali, iżda pjuttost jikkonċerna r-rwol suġġettiv speċifiku tal-imsemmija impriża fil-ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2019, Campine u Campine Recycling vs Il‑Kummissjoni, T‑240/17, mhux ippubblikata, EU:T:2019:778, punt 252).
1091
Huwa irrilevanti, sa fejn hija kkonċernata l-eżistenza ta’ ksur, jekk it-twettiq ta’ dan tal-aħħar sarx fl-interess kummerċjali tal-impriża kkonċernata jew le (ara s-sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2019, Campine u Campine Recycling vs Il‑Kummissjoni, T‑240/17, mhux ippubblikata, EU:T:2019:778, punt 252 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1092
Għalhekk, il-fatt li l-parteċipazzjoni tal-operatur tas-suq ta’ BofA fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS biss ma kinitx fl-interess ta’ dan il-bank ma jippermettix li tiġi kkontestata l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni li l-aġir implimentat fuq dan il-forum u fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC kien jifforma parti mill-istess pjan ġenerali.
1093
Sussegwentement, il-fatt li impriżi differenti kellhom rwoli differenti fl-insegwiment tal-għan antikompetittiv uniku ma jeliminax l-identità ta’ għan antikompetittiv u, għalhekk, ta’ ksur, sakemm kull impriża tkun ikkontribwixxiet, fil-livell tagħha stess, għall-insegwiment ta’ dan l-għan komuni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑15 ta’ Marzu 2000, Cimenteries CBR et vs Il‑Kummissjoni, T‑25/95, T‑26/95, T‑30/95 sa T‑32/95, T‑34/95 sa T‑39/95, T‑42/95 sa T‑46/95, T‑48/95, T‑50/95 sa T‑65/95, T‑68/95 sa T‑71/95, T‑87/95, T‑88/95, T‑103/95 u T‑104/95, EU:T:2000:77, punt 4123, u tat‑8 ta’ Lulju 2004, JFE Engineering vs Il‑Kummissjoni, T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 u T‑78/00, EU:T:2004:221, punt 370).
1094
Għalhekk, il-fatt li BofA kkontribwixxa għall-pjan ġenerali biss permezz tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, b’differenza mill-operaturi tas-suq li kienu membri taż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni, ma jipprekludix lill-Kummissjoni milli tikkonstata l-eżistenza ta’ pjan ġenerali komuni għal dan il-forum u għall-forum ta’ diskussjonijiet DBAC.
1095
Fl-aħħar nett, in-nuqqas ta’ osservanza ta’ akkordju ma jbiddel xejn mill-eżistenza stess tiegħu. Anki jekk jitqies li ġie stabbilit li xi parteċipanti fl-akkordju rnexxielhom iqarrqu bil-parteċipanti l-oħra u jużaw l-akkordju għall-gwadann tagħhom, il-ksur imwettaq ma jiġix eliminat minn dan is-sempliċi fatt (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑12 ta’ Diċembru 2014, Hansen & Rosenthal u H&R Wax Company Vertrieb vs Il‑Kummissjoni, T‑544/08, mhux ippubblikata, EU:T:2014:1075, punt 249, u tal‑11 ta’ Lulju 2019, Huhtamäki u Huhtamaki Flexible Packaging Germany vs Il‑Kummissjoni, T‑530/15, mhux ippubblikata, EU:T:2019:498, punt 118).
1096
Għalhekk, il-fatt li l-parteċipanti fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC ibbenefikaw iktar mill-aġir implimentat mill-parteċipanti fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS biss, bħal BofA, ma jistax jikkontesta l-eżistenza ta’ għan antikompetittiv komuni għal dawn iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet. Fi kliem ieħor, il-fatt li l-operaturi tas-suq tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC użaw il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS għall-gwadann tagħhom stess ma jistax jikkontesta l-fatt li dawn iż-żewġ forums kienu jagħmlu parti minn pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku.
1097
Minn dan isegwi li l-Kummissjoni kienet fondata tikkunsidra li l-provi li kellha ma kinux ikkontestati mill-fatt li l-operatur tas-suq ta’ BofA kien ġie deliberatament eskluż mill-forum ta’ diskussjonijiet DABC u mill-fatt li l-aġir fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC seta’ jippreġudika l-atturi li kienu esklużi minnu. Dan huwa iktar u iktar il-każ peress li hija kienet ikkonstatat l-eżistenza ta’ diversi elementi oġġettivi oħra li, fil-fehma tagħha, kienu jikkonfermaw ukoll li ż-żewġ forums kienu jagħmlu parti mill-istess pjan ġenerali.
ii) Fuq l-elementi oġġettivi msemmija fid-deċiżjoni kkontestata
1098
BofA jikkontesta s-seba’ elementi oġġettivi msemmija mill-Kummissjoni fil-premessi 416 sa 423 tad-deċiżjoni kkontestata sabiex tikkonferma li l-forums tad-diskussjonijiet CODS & CHIPS u DBAC kienu min-natura tagħhom marbuta ma’ xulxin u komplementari u kienu intiżi sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija mill-pjan ġenerali kkonstatat mill-Kummissjoni (ara l-punt 946 iktar ’il fuq).
1099
Preliminarjament, minn naħa, huwa minnu li, kif isostni essenzjalment BofA, il-fatt li prattiki kollużivi huma marbuta mal-istess prodott u mal-istess attività, il-fatt li jintużaw l-istess mezzi ta’ komunikazzjoni u l-fatt li l-istess persuni huma involuti ma humiex, meħuda waħedhom, suffiċjenti sabiex juru l-eżistenza ta’ pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku u għalhekk ksur uniku.
1100
Madankollu, anki jekk jitqies li dawn huma stabbiliti, dawn l-elementi oġġettivi huma rilevanti sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ ksur uniku u, meħuda flimkien, jistgħu jikkonfermaw li l-forums ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u DBAC kienu min-natura tagħhom marbuta ma’ xulxin u komplementari u kienu intiżi sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija mill-pjan ġenerali kkonstatat mill-Kummissjoni (ara l-punt 925 iktar ’il fuq).
1101
Min-naħa l-oħra, sa fejn, permezz tal-argumenti tiegħu, BofA jsostni li ċerti elementi oġġettivi msemmija fid-deċiżjoni kkontestata huma kontradetti mill-esklużjoni delibera tal-operatur tas-suq tiegħu, dawn għandhom jiġu miċħuda għar-raġunijiet esposti fil-punti 1058 sa 1097 iktar ’il fuq.
1102
Fl-aħħar nett, iċ-ċirkustanza li ċerti avvenimenti meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni sabiex tikkonkludi li kien hemm ksur uniku seħħew wara l-perijodu tal-parteċipazzjoni fil-ksur ta’ bank partikolari ma jistax jikkontesta l-imsemmija konklużjoni (ara l-punt 1088 iktar ’il fuq).
1103
L-ewwel nett, BofA jsostni li l-BGE koperti mill-aġir attribwit lill-banek ikkonċernati ma jikkostitwixxux prodott omoġenu minħabba li għandhom diversi karatteristiċi differenti. Barra minn hekk, il-Kummissjoni bl-ebda mod ma pprovat li l-iskambju ta’ informazzjoni dwar BGE jista’ jkun rilevanti fil-kuntest tal-akkwist jew tan-negozjar ta’ BGE oħra, fid-dawl ukoll tal-pożizzjonijiet u tal-portafolli ta’ investiment differenti tad-diversi operaturi tas-suq.
1104
Madankollu, minn naħa, BofA ma jikkontestax li diversi tipi ta’ BGE setgħu kienu s-suġġett ta’ skambji ta’ informazzjoni bejn l-operaturi tas-suq fi ħdan il-forums ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u DBAC tul l-eżistenza kollha tagħhom, kemm jekk dawn il-forums jitqiesu flimkien kif ukoll jekk jitqiesu waħedhom. BofA lanqas ma jikkontesta li l-istess operaturi tas-suq, u għalhekk l-istess banek, kienu f’pożizzjoni li jakkwistaw jew jinnegozjaw diversi tipi ta’ BGE, mingħajr differenzazzjoni partikolari bejniethom relatata, b’mod partikolari, mal-emittent jew mal-maturità ta’ bonds partikolari (ara l-premessi 416 u 466 tad-deċiżjoni kkontestata).
1105
Min-naħa l-oħra, sa fejn BofA jislet argument mill-fatt li l-Kummissjoni ma pprovatx li l-iskambju ta’ informazzjoni dwar BGE jista’ jkun rilevanti fil-kuntest tal-akkwist jew tan-negozjar ta’ BGE oħra, għandu jiġi nnotat li dan il-bank ma kkontestax speċifikament l-ispjegazzjonijiet ipprovduti f’dan ir-rigward mill-Kummissjoni fil-premessi 45 sa 50 tad-deċiżjoni kkontestata u, b’mod partikolari, fil-premessa 47 ta’ din tal-aħħar.
1106
Barra minn hekk, fuq dan il-punt, diversi diskussjonijiet eżaminati fid-deċiżjoni kkontestata juru li l-operaturi tas-suq kellhom l-intenzjoni li jinfluwenzaw il-prezz ta’ ċerti BGE sabiex jiksbu kundizzjonijiet favorevoli waqt l-akkwist ta’ BGE oħra. Pereżempju, fil-premessa 254 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni spjegat li, waqt id-diskussjoni tad‑19 ta’ Ġunju 2009 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, l-operaturi tas-suq ftehmu sabiex jixtru BGE ta’ referenza Franċiż li jimmatura fl‑2038 sabiex jipprovaw jgħollu l-prezz tiegħu fis-suq sekondarju u b’hekk jgħollu l-prezz tal-ħruġ ta’ bond maħruġ mill-istess Stat, iżda li jimmatura fl‑2041. L-istess aġir jista’, pereżempju, jiġi osservat matul id-diskussjoni tas‑7 ta’ Lulju 2009 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, imsemmija fil-premessa 259 tad-deċiżjoni kkontestata, dwar BGE Taljan. Barra minn hekk, diskussjonijiet oħra juru li l-iskambji ta’ informazzjoni dwar BGE jistgħu jkunu rilevanti fil-kuntest tal-akkwist jew tan-negozjar ta’ BGE ieħor (ara l-punti 967 sa 969 iktar ’il fuq).
1107
It-tieni nett, BofA sempliċement jikkontesta r-rilevanza tal-identiċità tal-mezzi ta’ komunikazzjoni użati sabiex tintwera l-eżistenza ta’ ksur uniku. Għaldaqstant, BofA ma jikkontestax li l-forums ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u DBAC kienu jikkostitwixxu mezzi ta’ komunikazzjoni identiċi fil-funzjonament tagħhom u li l-operaturi tas-suq effettivament użaw dawn l-istess mezzi ta’ komunikazzjoni, ħlief sa fejn l-operatur tas-suq tiegħu ma kienx juża l-forum ta’ diskussjonijiet DBAC jew metodi ta’ komunikazzjoni bilaterali.
1108
Barra minn hekk, BofA ma jressaq l-ebda argument speċifiku kontra l-konstatazzjoni tal-Kummissjoni li l-parteċipazzjoni fil-forums ta’ diskussjoni CODS & CHIPS u DBAC kienet biss bi stedina. Din il-konstatazzjoni hija sostnuta wkoll b’mod partikolari mid-diskussjoni tad‑29 ta’ Jannar 2007, imsemmija fil-premessa 104 tad-deċiżjoni kkontestata, u mid-diskussjoni tat‑13 ta’ Diċembru 2007, imsemmija fil-premessa 134 ta’ dik l-istess deċiżjoni, f’dak li jirrigwarda l-ammissjoni fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS kif ukoll mid-diskussjoni tad‑9 ta’ Settembru 2010, imsemmija fil-premessa 294 tad-deċiżjoni kkontestata, fir-rigward tal-ammissjoni fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC.
1109
F’dan ir-rigward, id-diskussjonijiet tat‑13 ta’ Diċembru 2007 fuq il-forums ta’ diskussjonijiet DBAC u CODS & CHIPS, li kienu jirrigwardaw l-ammissjoni possibbli ta’ żewġ operaturi tas-suq ġodda fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, juru li, anki wara l-ħolqien tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, l-ammissjoni fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS kienet irregolata minn relazzjoni ta’ fiduċja (“can’t be trusted”; “i dont trust him”).
1110
It-tielet, fir-rigward tal-persuni involuti, għandu jiġi enfasizzat li, sa fejn l-argument ta’ BofA huwa bbażat fuq il-fatt li l-operatur tas-suq tiegħu ġie deliberatament eskluż miċ-ċirku ta’ fiduċja maħluq mill-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, dan għandu jiġi miċħud għar-raġunijiet mogħtija fil-punti 1058 sa 1097 iktar ’il fuq.
1111
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li huwa minnu li l-membri tal-forums ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u DBAC ma kinux eżattament l-istess. Madankollu, l-erba’ membri fundaturi tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC kienu wkoll membri tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
1112
Barra minn hekk, kif irrilevat il-Kummissjoni, ċerti operaturi tas-suq biddlu l-bank, iżda baqgħu membri tal-imsemmija forums. Fil-fatt, din il-bidla tal-persuna li timpjega malajr kienet akkumpanjata mill-għoti ta’ aċċess ġdid għall-imsemmija forums. Kif isegwi mid-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, dan il-fenomenu ġie osservat għal żewġ operaturi tas-suq, li ġew ammessi mill-ġdid fiż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni, u għal operatur tas-suq ieħor, li ġie ammess mill-ġdid fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat b’mod partikolari li wieħed mill-membri fundaturi tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC ġie ammess mill-ġdid darbtejn, mhux biss f’dan l-aħħar forum, iżda wkoll fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, fit‑3 ta’ Marzu 2008 u sussegwentement fid‑19 ta’ Ottubru 2009. Membru fundatur ieħor tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC ġie ammess mill-ġdid f’dawn iż-żewġ forums fit‑18 ta’ Jannar 2011.
1113
Għalhekk, il-Kummissjoni kkonstatat ġustament li l-operaturi tas-suq kienu ġeneralment l-istess u għalhekk li kien jeżisti livell għoli ta’ kontinwità u ta’ koinċidenza f’dan ir-rigward. Barra minn hekk, mill-punt 1112 iktar ’il fuq isegwi li l-membri fundaturi tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC baqgħu jridu jkunu membri tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, inkluż wara l-ħolqien tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u wara l-fatti msemmija fil-punti 1054 sa 1056 iktar ’il fuq.
1114
Ir-raba’, BofA jirrikonoxxi li l-fatt li d-diskussjonijiet antikompetittivi inkwistjoni kollha seħħew matul l-istess perijodu jista’ jkun rilevanti sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu. Madankollu, BofA jinvoka l-fatt li l-operatur tas-suq tiegħu ġie deliberatament eskluż mill-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u l-fatt li d-diskussjonijiet fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC waqfu diversi xhur qabel it-tmiem tal-ksur ikkontestat fi ħdan il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
1115
F’dan ir-rigward, il-fatt, allegat minn BofA, li d-diskussjonijiet fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC waqfu fit‑8 ta’ Lulju 2011, jiġifieri diversi xhur qabel it-tmiem tal-ksur ikkontestat fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, ma huwiex biżżejjed sabiex tiġi kkontestata l-eżistenza ta’ koinċidenza ratione temporis fl-eżistenza ta’ dawn iż-żewġ forums u fl-aġir antikompetittiv implimentat fi ħdan dawn iż-żewġ forums.
1116
Fil-fatt, kif isegwi mill-premessi 82 sa 86 tad-deċiżjoni kkontestata, il-forums ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u sussegwentement DBAC inħolqu f’intervall ta’ ftit ġimgħat mill-istess erba’ operaturi tas-suq fil-bidu tas-sena 2007. Barra minn hekk, minkejja l-fatti msemmija fil-punti 1054 sa 1056 iktar ’il fuq, saru skambji antikompetittivi fi ħdan dawn iż-żewġ forums fuq perijodu ta’ iktar minn erba’ snin, mill‑2007 sal‑2011. Dawn l-iskambji ffokaw ripetutament fuq l-istess suġġett matul dan il-perjodu (ara l-punti 1064 sa 1071 u 1080 sa 1086 iktar ’il fuq).
1117
Il-ħames, BofA jqis li l-prattiki kollużivi ma segwewx l-“istess mudell”. Fil-fatt, minn naħa, id-diskussjonijiet fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC kienu jsiru kuljum jew kull jumejn. Min-naħa l-oħra, id-diskussjonijiet fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS ma kinux frekwenti. Min-naħa l-oħra, b’differenza mid-diskussjonijiet osservati fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, ma kienx hemm mudell koerenti bejn id-diversi diskussjonijiet li saru fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u l-Kummissjoni ma identifikatx diskussjonijiet ta’ kuljum jew diskussjonijiet li saru fuq diversi ġranet konsekuttivi fiż-żmien ta’ qabel aġġudikazzjoni f’dan l-aħħar forum. Fl-aħħar nett, il-fatt li l-prattiki ma segwewx l-istess mudell fiż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni huwa kkorroborat minn dikjarazzjoni ta’ klemenza ta’ Natixis.
1118
Fir-rigward tal-argument ibbażat fuq il-frekwenza tad-diskussjonijiet fiż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni jew fuq l-assenza ta’ natura frekwenti ta’ dawn id-diskussjonijiet fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, għandu jiġi rrilevat li din il-frekwenza ma tikkostitwixxix l-aspett essenzjali tal-element oġġettiv marbut mal-mudell tal-prattiki kollużivi u espost fil-premessa 420 tad-deċiżjoni kkontestata. Fir-realtà, l-aspett rilevanti, kif espost fl-imsemmija premessa, huwa, essenzjalment, il-fatt, b’mod partikolari, li l-operaturi tas-suq kellhom diskussjonijiet qabel il-ħruġ ta’ bonds fis-suq primarju, li kienu jipprovaw jinfluwenzaw il-prezzijiet tal-bonds fis-suq sekondarju u li kienu jikkondividu feedback mill-esperjenza wara l-aġir tagħhom, u dan għal diversi tipi ta’ BGE. Il-Kummissjoni rrilevat ukoll li, mill-bidu sal-aħħar, ġiet skambjata informazzjoni sensittiva, li kienet tippermetti lill-operaturi kkonċernati jfittxu mezzi differenti sabiex jagħmlu qligħ fis-suq sekondarju.
1119
Issa, mid-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, isegwi effettivament li, kif tindika din tal-aħħar fil-premessa 420 tal-imsemmija deċiżjoni, id-diskussjonijiet fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS taw lok, bħad-diskussjonijiet fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, għal skambji ta’ informazzjoni minn qabel u għal allinjament tal-istrateġiji fiż-żmien ta’ qabel aġġudikazzjoni kif ukoll għal feedback mill-esperjenza wara dan, b’mod partikolari fil-forma ta’ messaġġi li jifirħu lil xulxin, inkluż wara l-fatti msemmija fil-punti 1054 sa 1056 iktar ’il fuq. Bl-istess mod, id-diskussjonijiet fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS juru li, bħal fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, ġiet skambjata informazzjoni sensittiva, mill-bidu sal-aħħar, li ppermetta lill-operaturi tas-suq jfittxu modi differenti kif jagħmlu qligħ fis-suq sekondarju.
1120
Barra minn hekk, l-allegazzjoni ta’ BofA li l-Kummissjoni ma tidentifikax każ wieħed ta’ diskussjonijiet fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS li saru fuq diversi ġranet konsekuttivi qabel aġġudikazzjoni ma tistax tikkontesta l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni li l-prattiki inkwistjoni kienu jsegwu l-istess mudell. Fi kwalunkwe każ, kif tenfasizza l-Kummissjoni, id-diskussjonijiet li saru fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS fid‑9, fl‑10 u fil‑11 ta’ Jannar 2008, imsemmija fil-premessi 143 sa 146 tad-deċiżjoni kkontestata, juru l-eżistenza, fuq dan il-forum, ta’ diskussjonijiet minn qabel li saru fuq diversi jiem konsekuttivi qabel aġġudikazzjoni.
1121
Barra minn hekk, id-dikjarazzjonijiet ta’ Natixis, fil-kwalità tiegħu ta’ applikant għall-klemenza, ma jikkorroborawx l-allegazzjoni ta’ BofA li l-11‑il aġġudikazzjoni li saru fl‑2008 kienu preċeduti minn ħafna skambji fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u mhux fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS. Fil-fatt, din l-allegazzjoni hija bbażata fuq it-teħid inkunsiderazzjoni ta’ bosta skambji bilaterali li seħħew barra mill-forums ta’ diskussjonijiet u, għalhekk, barra mill-forum ta’ diskussjonijiet DBAC ukoll.
1122
Is-sitt, BofA jsostni li, fi ħdan il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, id-diskussjonijiet matul il-perijodu tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat kienu relattivament rari u li l-maġġoranza l-kbira ta’ dawn id-diskussjonijiet seħħew fi ħdan il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC.
1123
F’dan ir-rigward, huwa minnu li d-diskussjonijiet fi ħdan il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS kultant kien hemm diversi ġimgħat jew saħansitra diversi xhur bejniethom.
1124
Madankollu, id-diskussjonijiet prodotti mill-Kummissjoni juru li, matul diversi perijodi oħra, fl-istess żmien jew le tal-perijodu tal-ksur ikkonstatat fir-rigward ta’ BofA, il-frekwenza tad-diskussjonijiet fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS ukoll kienet għolja, pereżempju fix-xhur ta’ Jannar u ta’ Marzu 2008, fix-xahar ta’ Ottubru 2009, fix-xahar ta’ Frar 2010 jew fix-xahar ta’ April 2011, jiġifieri inkluż wara l-fatti msemmija fil-punti 1054 sa 1056 iktar ’il fuq. Barra minn hekk, minkejja tnaqqis tranżitorju fil-frekwenza tad-diskussjonijiet wara Marzu 2008, saru diversi diskussjonijiet fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS wara din id-data.
1125
Fi kwalunkwe każ, il-kwistjoni tal-frekwenza għolja tad-diskussjonijiet tikkostitwixxi biss wieħed mill-elementi oġġettivi mressqa mill-Kummissjoni sabiex tikkonkludi li jeżisti għan antikompetittiv uniku.
1126
Is-seba’, sa fejn BofA jikkontesta l-evalwazzjoni fil-premessa 423 tad-deċiżjoni kkontestata li l-iskambji antikompetittivi spiss kienu ta’ tip simili, li kienu interrelatati, li kienu jikkoinċidu u li kienu seħħew fuq iż-żewġ forums ta’ diskussjoni, għandu jsir riferiment għall-punti 1064 sa 1071 kif ukoll 1080 sa 1086 iktar ’il fuq.
1127
Minn dan isegwi li, minkejja l-fatt li l-operatur tas-suq ta’ BofA ma kienx membru tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u minkejja r-rimarki li saru minn uħud mill-membri fundaturi tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC imsemmija fil-punti 1054 sa 1056 iktar ’il fuq, l-eżistenza ta’ pjan ġenerali komuni għaż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni hija kkorroborata mill-fatt, l-ewwel nett, li l-aġir antikompetittiv implimentat fuq dawn iż-żewġ forums kien jirrigwarda t-tipi kollha ta’ BGE, it-tieni, li dan l-aġir ġie implimentat permezz tal-istess mezzi ta’ komunikazzjoni, it-tielet, li l-persuni involuti kienu ġeneralment l-istess, ir-raba’, li l-aġir implimentat fiż-żewġ forums inkwistjoni seħħ matul perijodi li fil-biċċa l-kbira kienu jikkoinċidu, il-ħames, li l-imsemmi aġir segwa l-istess mudell, is-sitt, li dan l-aġir kien, skont il-perijodi, frekwenti u, is-seba’, li l-iskambji antikompetittivi spiss kienu simili, li kienu interrelatati, li kienu jikkoinċidu u li seħħew fuq iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet.
1128
Għaldaqstant, BofA ma weriex li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ evalwazzjoni meta kkunsidrat li l-elementi oġġettivi li hija kienet ikkonstatat kienu jikkonfermaw ukoll li l-forums inkwistjoni kienu marbuta ma’ xulxin u komplementari sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija.
1129
Din il-konklużjoni ma hijiex ikkontestata miċ-ċirkustanza li, fid-dikjarazzjoni ta’ klemenza tiegħu tad‑29 ta’ Ġunju 2016, UBS spjega li d-diskussjoni l-iktar rilevanti seħħet prinċipalment bejn l-erba’ operaturi tas-suq fundaturi tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, imbagħad tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, jiġifieri l-operatur tas-suq ta’ UBS, operatur tas-suq ta’ RBS u żewġ operaturi tas-suq li inizjalment kienu jaħdmu ma’ ABN-AMRO (li sar RBS).
1130
Fil-fatt, qabelxejn, l-erba’ operaturi tas-suq inkwistjoni kienu membri kemm tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS kif ukoll tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC. Sussegwentement, UBS ma ppreċiżax fuq liema forum seħħet l-imsemmija diskussjoni “l-iktar rilevanti” u dan il-bank ipprovda informazzjoni ddettaljata dwar l-iskambji li saru fuq iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni. Fl-aħħar nett, il-fatt li saret diskussjoni “iktar rilevanti” bejn l-erba’ operaturi tas-suq inkwistjoni ma jippermettix li minn dan jiġi dedott li l-iskambji mal-operaturi tas-suq l-oħra kienu irrilevanti. Barra minn hekk, l-operatur tas-suq ta’ BofA kien fost il-parteċipanti fid-diskussjonijiet li seħħew fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u li ssemmew minn UBS fid-dikjarazzjoni ta’ klemenza tiegħu.
iii) Fuq l-assenza ta’ għarfien tal-iskambji li seħħew barra mill-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS
1131
Fir-rigward tal-assenza ta’ għarfien, mill-operatur tas-suq ta’ BofA, tal-iskambji li seħħew barra mill-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u tal-assenza ta’ prova ta’ diskussjonijiet bejn dan l-operatur tas-suq u operaturi oħra barra minn dan il-forum, għandu jitfakkar li dawn l-argumenti huma bbażati fuq elementi suġġettivi marbuta mar-responsabbiltà ta’ BofA.
1132
Issa, mill-ġurisprudenza msemmija fil-punti 332 sa 338 iktar ’il fuq, isegwi li tali elementi ma humiex rilevanti sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ pjan ġenerali li jsegwi għan komuni.
1133
Fil-fatt, il-fatt li impriża tinjora skambju ta’ informazzjoni bejn parteċipanti oħra fi ksur u ma tkunx konxja tiegħu ma huwiex tali li jċaħħad l-imsemmi ksur min-natura unika u kontinwa tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑24 ta’ Ġunju 2015, Fresh Del Monte Produce vs Il‑Kummissjoni u Il‑Kummissjoni vs Fresh Del Monte Produce, C‑293/13 P u C‑294/13 P, EU:C:2015:416, punt 160).
1134
L-assenza ta’ pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku u komuni għaż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni ma tistax għalhekk tiġi dedotta mill-assenza ta’ għarfien, minn BofA, tal-eżistenza tal-forum ta’ diskussjonijiet DBAC jew mill-assenza ta’ prova ta’ diskussjonijiet bejn l-operatur tas-suq tiegħu u operaturi tas-suq oħra barra minn dan il-forum.
1135
Min-naħa l-oħra, din l-assenza ta’ għarfien wasslet lill-Kummissjoni sabiex tikkunsidra li BofA kien responsabbli biss għall-aġir ikkonstatat fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
1136
Jekk jitqies li, kif isostni BofA, l-assenza ta’ għarfien u l-assenza ta’ intenzjoni li jikkontribwixxi għall-ksur ta’ impriża partikolari jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta’ għan antikompetittiv uniku, tali teħid inkunsiderazzjoni ma jistax jikkontesta l-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ għan antikompetittiv komuni għaż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni.
1137
Fil-fatt, mid-deċiżjoni kkontestata jsegwi li BofA, permezz tal-operatur tas-suq tiegħu, ikkontribwixxa b’mod attiv u intenzjonali, fi ħdan il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, għall-erba’ kategoriji ta’ aġir imsemmija fil-punt 43 iktar ’il fuq u, għalhekk, għall-għan antikompetittiv komuni għaż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni. Barra minn hekk, dan il-bank ma jippreżentax elementi intiżi li jikkontestaw l-aspetti tad-deċiżjoni kkontestata li jistabbilixxu li l-aġir ta’ dan il-bank kien intiż li jikkontribwixxi għat-twettiq tal-ksur ikkontestat kollu kemm hu jew l-intenzjoni tiegħu li jikkontribwixxi, tal-inqas, għall-għan komuni, anki sa fejn dan huwa limitat sabiex ikopri biss l-aġir antikompetittiv tal-parteċipanti fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
[omissis]
3) Fuq it-tieni motiv invokat minn UniCredit, ibbażat, essenzjalment, fuq l-aspett li l-ksur uniku huwa ffokat fuq is-suq primarju
[omissis]
1163
Barra minn hekk, l-argument ta’ UniCredit ma jistax jikkontesta l-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni li l-pjan ġenerali li hija kkonstatat kien ikopri kemm is-suq primarju kif ukoll is-suq sekondarju.
1164
Għaldaqstant, it-tieni motiv invokat minn UniCredit huwa miċħud sa fejn jirrigwarda l-eżistenza ta’ ksur uniku.
4) Konklużjoni fuq l-eżistenza ta’ ksur uniku
1165
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, ir-raba’ motiv invokat minn Nomura u r-raba’ motiv invokat minn Portigon huma miċħuda sa fejn jirrigwardaw il-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ ksur uniku.
1166
Barra minn hekk, l-ewwel motiv invokat minn BofA għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
1167
Minbarra dan, it-tieni motiv invokat minn UniCredit huwa miċħud sa fejn jirrigwarda l-eżistenza ta’ ksur uniku.
d)
Fuq il-kritiki ta’ Nomura u ta’ Portigon dwar in-natura kontinwa tal-ksur
1168
Fil-premessa 420 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni spjegat ir-raġunijiet li għalihom hija kienet tqis li d-diskussjonijiet antikompetittivi inkwistjoni kienu jsegwu l-istess mudell. F’din l-okkażjoni, hija ppreċiżat li l-operaturi tas-suq spiss kienu jkunu f’kuntatt. Barra minn hekk, fil-premessa 422 ta’ dik l-istess deċiżjoni, hija enfasizzat li l-frekwenza tad-diskussjonijiet kienet għolja. Fl-aħħar nett, fil-premessi 449 sa 464 tal-imsemmija deċiżjoni, hija wieġbet għal ċerti argumenti ta’ Nomura u ta’ BofA. Fil-kuntest tat-tweġiba tagħha, hija fakkret b’mod partikolari, l-ewwel nett, li regolarment kien hemm diversi diskussjonijiet fid-diversi forums ta’ diskussjonijiet, it-tieni, li d-diskussjonijiet kollha msemmija fit-Taqsima 4 tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll fl-Anness 1 tal-imsemmija deċiżjoni kienu jagħmlu parti mis-sensiela ta’ indizji li ssostni l-evalwazzjoni tagħha li l-ksur kien ta’ natura kontinwa u, it-tielet, li, fil-kuntest ta’ pjan ġenerali li kien jestendi fuq diversi snin, differenza ta’ xahrejn bejn żewġ manifestazzjonijiet tal-akkordju kienet irrilevanti.
1169
Preliminarjament, għandu jiġi enfasizzat li, anki jekk il-manifestazzjonijiet tal-akkordju huma sseparati b’intervalli ta’ żmien itwal jew iqsar, il-Kummissjoni tista’, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tan-natura kontinwa ta’ ksur li jestendi fuq diversi snin, tikkunsidra li dan il-ksur ma jkunx ġie interrott, minn naħa, meta d-diversi azzjonijiet li jagħmlu parti mill-imsemmi ksur isegwu għan wieħed u jistgħu jidħlu fil-kuntest ta’ ksur ta’ natura unika u, min-naħa l-oħra, meta ebda indizju jew prova ma juru li l-ksur ma kienx tkompla matul dawn il-perijodi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑18 ta’ Marzu 2021, Pometon vs Il‑Kummissjoni, C‑440/19 P, EU:C:2021:214, punti 112 u 114, u tas‑17 ta’ Mejju 2013, Trelleborg Industrie u Trelleborg vs Il‑Kummissjoni, T‑147/09 u T‑148/09, EU:T:2013:259, punti 61 u 63).
1170
Madankollu, il-prinċipju ta’ ċertezza legali jeżiġi li l-Kummissjoni tinvoka, tal-inqas, provi li jirrigwardaw fatti li seħħew biżżejjed qrib fiż-żmien, b’tali mod li jkun jista’ jiġi raġonevolment ammess li dan il-ksur seħħ mingħajr interruzzjoni bejn żewġ dati preċiżi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Settembru 2021, Nichicon Corporation vs Il‑Kummissjoni, T‑342/18, EU:T:2021:635, punt 365 (mhux ippubblikat) u l-ġurisprudenza ċċitata).
1171
Għalkemm il-perijodu bejn żewġ manifestazzjonijiet ta’ aġir li jikkostitwixxi ksur huwa kriterju rilevanti sabiex tiġi stabbilita n-natura kontinwa ta’ ksur, xorta jibqa’ l-fatt illi l-kwistjoni ta’ jekk l-imsemmi perijodu huwiex twil biżżejjed sabiex jikkostitwixxi interruzzjoni tal-ksur ma tistax tiġi eżaminata fl-astratt. Għall-kuntrarju, din għandha tiġi evalwata fil-kuntest tat-tħaddim tal-akkordju inkwistjoni (ara s-sentenza tad‑29 ta’ Settembru 2021, Nichicon Corporation vs Il‑Kummissjoni, T‑342/18, EU:T:2021:635, punt 366 (mhux ippubblikat) u l-ġurisprudenza ċċitata).
1172
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandhom jiġu eżaminati suċċessivament l-argumenti mressqa minn Nomura u minn Portigon fil-kuntest tar-raba’ motivi rispettivi tagħhom u li huma bbażati, essenzjalment, fuq l-aspett li l-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni b’mod adegwat ċirkustanzi li kienu jikkostitwixxu interruzzjonijiet li jiġġustifikaw li tiġi eskluża l-klassifikazzjoni ta’ ksur kontinwu, tal-inqas matul il-perijodu li matulu l-Kummissjoni qieset li huma kienu pparteċipaw fil-ksur ikkontestat.
1) Fuq l-argumenti ta’ Nomura
1173
Nomura jsostni li l-ksur ikkontestat ma huwiex ksur kontinwu. Fil-fatt, skontu, dan jista’ jkun biss ksur ripetut.
1174
L-ewwel nett, skont Nomura, studji ekonomiċi għandhom it-tendenza li jindikaw li l-effetti fuq il-prezz ta’ aġġudikazzjoni huma limitati għal perijodu ta’ ħamest ijiem ta’ negozjar, l-iktar l-iktar, u li l-effetti ta’ diskussjoni antikompetittiva, jekk jitqies li tali effetti huma possibbli, huma saħansitra iqsar, minħabba l-volatilità kkonstatata tal-prezzijiet.
1175
It-tieni, fid-dawl tan-natura volatili u dinamika tas-settur tal-BGE, il-funzjonament tal-ksur ikkontestat, jekk jitqies li jeżisti, kien jiddependi minn “miżuri pożittivi” partikolari. Għalhekk, l-operaturi tas-suq inkwistjoni kellhom jikkomunikaw regolarment informazzjoni sensittiva aġġornata u attwali dwar, pereżempju, l-offerti tagħhom previsti waqt aġġudikazzjoni partikolari, peress li r-rilevanza ta’ din l-informazzjoni kienet ser tiskadi malajr. Issa, il-Kummissjoni ma pproduċiet l-ebda prova dwar forma ta’ ftehim li permezz tiegħu l-operaturi tas-suq kienu obbligati jiskambjaw informazzjoni hekk kif tkun f’idejhom u li kienu jiġu kkastigati li kieku ma għamlux dan.
1176
It-tielet, il-Kummissjoni ma tistax tippreżumi li l-ksur ikkontestat kompla fil-perijodi li matulhom ma jeżistux provi tal-eżistenza ta’ aġir antikompetittiv. F’dan il-każ, il-Kummissjoni wettqet inverżjoni irregolari tal-oneru tal-prova. Fil-fatt, hija l-Kummissjoni li għandha turi mhux biss l-eżistenza ta’ ksur, iżda wkoll it-tul tiegħu, inkluż in-natura kontinwa jew ripetuta tiegħu. Issa, hemm diversi perijodi li għalihom il-Kummissjoni ma ppreżentat l-ebda prova ta’ miżuri pożittivi.
1177
Ir-raba’, Nomura jinvoka erba’ intervalli li jisseparaw il-manifestazzjonijiet tal-ksur ikkonstatat matul il-perijodu tal-ksur ikkonstatat fil-konfront tiegħu. Nomura jinvoka, essenzjalment, intervall ta’ 45 jum bejn id-diskussjonijiet tat‑18 ta’ Jannar u tat‑3 ta’ Marzu 2011, intervall ta’ 32 jum bejn id-diskussjonijiet tat‑3 ta’ Marzu u tal‑5 ta’ April 2011, intervall ta’ 20 jum bejn id-diskussjonijiet tal‑1 u tat‑22 ta’ Ġunju 2011 u intervall ta’ 24 jum bejn id-diskussjonijiet tat‑3 u tat‑28 ta’ Novembru 2011. Fir-rigward tal-intervalli bejn id-diskussjonijiet tal‑1 u tat‑22 ta’ Ġunju 2011 u bejn id-diskussjonijiet tat‑3 u tat‑28 ta’ Novembru 2011, Nomura jżid li ma kien hemm l-ebda diskussjoni antikompetittiva minkejja l-aġġudikazzjonijiet organizzati b’mod partikolari mill-istess uffiċċju ta’ ġestjoni tad-dejn bejn dawn id-dati.
1178
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, mill-punti 933 sa 1041 iktar ’il fuq isegwi b’mod partikolari li, matul il-perijodu kollu tal-ksur, l-aġir tal-banek ikkonċernati kien jaqa’ fil-kuntest ta’ pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku. Għalhekk, sa fejn hija kellha biżżejjed elementi sabiex tikkonkludi li kien hemm pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku bejn l‑4 ta’ Jannar 2007 u t‑28 ta’ Novembru 2011, ma kienx meħtieġ, kuntrarjament għal dak li jissuġġerixxi Nomura, li l-Kummissjoni tistabbilixxi li l-parteċipanti kienu espliċitament u minn qabel intrabtu bi ftehim globali li kien jiddefinixxi l-azzjoni tagħhom fis-suq jew, b’mod iktar ġenerali, li huma kienu fformalizzaw minn qabel l-intenzjoni tagħhom li jadottaw aġir antikompetittiv.
1179
Minn dan jirriżulta li l-Kummissjoni setgħet tikkunsidra li l-ksur ikkontestat kien kontinwu tul il-perijodu kollu tal-ksur ikkunsidrat fid-deċiżjoni kkontestata, sakemm ma tiġix ikkonstatata interruzzjoni tal-imsemmi ksur (ara l-punti 1169 sa 1171 iktar ’il fuq).
1180
Fit-tieni lok, l-allegazzjoni ta’ Nomura li l-effetti ta’ aġġudikazzjoni fuq il-prezzijiet huma limitati għal terminu ta’ ħamest ijiem ta’ negozjati jew inqas hija bbażata fuq riferiment għat-tweġiba ta’ dan il-bank għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li hija stess tagħmel riferiment għal lista ta’ pubblikazzjonijiet dwar is-suġġett mingħajr ma tipprovdi dettalji dwar il-kontenut ta’ dawn il-pubblikazzjonijiet. Barra minn hekk, it-tweġiba ta’ Nomura għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tindirizza biss l-effetti ta’ aġġudikazzjoni fuq il-prezzijiet ta’ BGE fis-suq sekondarju. Għalhekk, kif tirrileva l-Kummissjoni, l-allegazzjoni ta’ Nomura ma tiħux inkunsiderazzjoni l-effett tal-akkordju waqt l-ewwel aġġudikazzjoni fuq l-aġġudikazzjonijiet sussegwenti tal-istess BGE jew tal-effett tal-akkordju fuq il-bonds hekk imsejħa ta’ referenza fuq BGE oħra li għandhom karatteristiċi simili (ara l-punti 964 sa 970 iktar ’il fuq).
1181
Barra minn hekk, l-argument ta’ Nomura bbażat fuq il-fatt li l-parteċipanti fil-forums ta’ diskussjonijiet kellhom diversi okkażjonijiet oħra sabiex jiftiehmu ma’ xulxin ma huwiex assoċjat ma’ prova partikolari.
1182
Indipendentement mill-fondatezza tal-allegazzjonijiet ta’ Nomura msemmija fil-punti 1180 u 1181 iktar ’il fuq, l-ewwel nett, għandu jitfakkar li, kif isegwi mill-premessa 414 tad-deċiżjoni kkontestata, l-għan antikompetittiv segwit f’dan il-każ kien li jiġu żgurati l-allokazzjonijiet mixtieqa ta’ BGE waqt l-aġġudikazzjonijiet u li jinżamm l-istatus ta’ negozjant primarju tal-banek ikkonċernati bl-iktar spiża baxxa. L-operaturi tas-suq kellhom l-għan li jsostnu jew tal-inqas josservaw il-pożizzjonijiet u l-istrateġiji ta’ xulxin meta jinnegozjaw BGE fis-suq sekondarju u, jekk possibbli, li jallinjawhom ma’ xulxin. L-aġir tal-banek fis-swieq primarji u sekondarji kellu l-għan, fl-aħħar mill-aħħar, li dawn jgħinu lil xulxin sabiex jiġġeneraw iktar attivitajiet ta’ negozjar tal-BGE u jżidu d-dħul.
1183
Kif spjegat essenzjalment il-Kummissjoni fil-premessi 377, 378, 414, 420, 510, 537 u 540 tad-deċiżjoni kkontestata u kif isegwi mid-diskussjonijiet eżaminati mill-Kummissjoni fl-imsemmija deċiżjoni, id-diskussjonijiet bejn l-operaturi tas-suq ikkonċernati kienu intiżi sabiex jidentifikaw, joħolqu u jisfruttaw opportunitajiet li jikkoordinaw l-aġir tagħhom f’dak li kien jirrigwarda l-aġġudikazzjonijiet, is-sindakazzjonijiet u l-attivitajiet ta’ negozjar partikolari fis-settur tal-BGE.
1184
L-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati kienu jsegwu l-għan antikompetittiv ikkonstatat mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata billi jiskambjaw liberament informazzjoni dwar l-attivitajiet tagħhom marbuta ma’ ħruġ ta’ BGE fil-futur, li għaddej jew reċentement konkluż, jew dwar l-attivitajiet tagħhom marbuta man-negozjar ta’ BGE li kien għaddej jew li kien għadu kif sar. Kif indikat il-Kummissjoni fil-premessa 764 tad-deċiżjoni kkontestata, id-diskussjonijiet inkwistjoni seħħew fi ħdan forums ta’ diskussjonijiet li kienu jippermettu b’mod partikolari lill-operaturi tas-suq parteċipanti jsegwu l-iskambji f’ħin reali. L-użu ta’ dawn il-forums għalhekk kien joffri lill-operaturi tas-suq parteċipanti l-possibbiltà li jiskambjaw informazzjoni kummerċjalment sensittiva u li jidentifikaw opportunitajiet sabiex jikkoordinaw ruħhom meta kien ikun hemm opportunità u, b’mod partikolari, meta kienu juru interess komuni għal BGE speċifiċi fis-suq primarju jew fis-suq sekondarju. Huwa għalhekk li l-imsemmija operaturi tas-suq kienu jfittxu li jilħqu l-imsemmi għan antikompetittiv fil-kuntest ta’ skambji antikompetittivi dwar ħruġ jew negozjati partikolari jew dwar informazzjoni rilevanti għal perijodi partikolari.
1185
F’dawn iċ-ċirkustanzi, interazzjoni ta’ kuljum u parteċipazzjoni frekwenti ħafna f’diskussjonijiet antikompetittivi ma kinitx neċessarja għall-funzjonament tal-ksur ikkontestat peress li l-ħruġ jew in-negozjati ta’ BGE ma kinux neċessarjament marbuta. Fil-fatt, anki jekk aġir antikompetittiv relatat ma’ BGE seta’ jkollu effett fuq BGE oħra u anki jekk aġir fis-suq primarju seta’ jkollu effett fuq is-suq sekondarju u viċi versa, is-suċċess eventwali ta’ diskussjoni antikompetittiva dwar sindakazzjoni, aġġudikazzjoni jew negozjati partikolari ma kienx jiddependi minn parteċipazzjoni f’sensiela ta’ diskussjonijiet dwar sindakazzjonijiet, aġġudikazzjonijiet jew negozjati oħra.
1186
Għaldaqstant, anki jekk, kif isostni Nomura, il-parteċipanti fil-forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni kellhom diversi okkażjonijiet oħra sabiex jiftiehmu ma’ xulxin li huma ma sfruttawx, din il-konstatazzjoni ma tistax tikkontesta l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni li l-ksur uniku kien ta’ natura kontinwa.
1187
It-tieni, kif spjegat essenzjalment il-Kummissjoni fil-premessi 391, 417, 443, 596, 764 u 798 tad-deċiżjoni kkontestata, l-iskambji ta’ informazzjoni fi ħdan il-forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni kienu jimplikaw aspettattiva li l-parteċipanti kollha jiżvelaw informazzjoni sensittiva li kienet tippermettilhom jibbenefikaw reċiprokament minn dawn l-iskambji. Huwa għalhekk li, kif juru ċerti diskussjonijiet analizzati mill-Kummissjoni, meta operatur tas-suq ma kienx jissodisfa l-aspettattivi ġenerali fir-rigward ta’ skambju reċiproku, kien ikun fir-riskju li jiġi eskluż minn dawn il-forums ta’ diskussjonijiet (ara l-punti 490 sa 492 iktar ’il fuq dwar l-analiżi ta’ diskussjonijiet mhux speċifikament ikkontestati). Kif enfasizzat il-Kummissjoni fil-premessa 799 tad-deċiżjoni kkontestata, l-iskambji fi ħdan l-imsemmija forums ta’ diskussjonijiet kienu bbażati fuq il-fiduċja reċiproka u fuq it-tama li jirċievu informazzjoni sensittiva simili maż-żmien. Huwa għalhekk, b’mod partikolari, li l-Kummissjoni essenzjalment indikat fil-premessi 482 u 798 tad-deċiżjoni kkontestata li l-interazzjoni ta’ operatur tas-suq, f’dan il-każ l-operatur tas-suq ta’ BofA jew l-operatur tas-suq ta’ UniCredit, kienet saħħet l-interdipendenza reċiproka bejn l-operaturi tas-suq fiż-żamma tal-aġir kollużiv tagħhom.
1188
Għaldaqstant, l-għan antikompetittiv segwit mill-operaturi tas-suq kien ibbażat fuq il-fehim komuni tagħhom li huma kienu jagħtu għajnuna reċiproka lil xulxin sabiex jiksbu minn dan benefiċċju reċiproku fit-tul. Fuq din il-bażi, operatur tas-suq kien jiskambja informazzjoni kummerċjalment sensittiva mal-kompetituri tiegħu fuq il-bażi li kien qiegħed jistenna li l-operaturi tas-suq l-oħra jaġixxu bl-istess mod fil-futur. Fil-kuntest tal-funzjonament tal-akkordju inkwistjoni, l-aġir ikkonstatat mill-Kummissjoni u, b’mod iktar ġenerali, il-pjan ġenerali li kien jifforma parti minnu dan l-aġir, kien għalhekk ibbażat fuq aspettattivi reċiproċi li kienu sostnuti minn kull diskussjoni antikompetittiva u li l-għan tagħhom kien li jinkiseb vantaġġ fit-tul fil-konfront tal-uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn tal-Istati Membri taż-żona tal-euro, tal-operaturi tas-suq kompetituri u tal-klijenti tagħhom u, finalment, li jiżdied id-dħul tal-parteċipanti waqt il-ħruġ jew in-negozjati ta’ BGE fis-swieq primarji u sekondarji.
1189
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-qosor tat-termini li matulhom l-informazzjoni skambjata ma kinitx tibqa’ valida, invokat minn Nomura, ma kienx jimponi fuq il-Kummissjoni l-obbligu li tispjega kif l-intervalli kkonstatati bejn żewġ manifestazzjonijiet tal-ksur kienu ngħalqu. Barra minn hekk, dan il-qosor ma jistax jikkontesta l-konklużjoni tal-Kummissjoni li l-ksur uniku ikkontestat kien ta’ natura kontinwa.
1190
Fit-tielet lok, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq provi li kienu relatati ma’ fatti li seħħew fi żmien qrib biżżejjed u kienet fondata li tqis li l-intervalli bejn żewġ manifestazzjonijiet tal-ksur ma kinux jippermettu li jiġi kkunsidrat li l-imsemmi ksur uniku ġie interrott.
1191
Fil-fatt, l-ewwel nett, għandu jiġi enfasizzat li l-ksur uniku ikkontestat seħħ fuq diversi snin, jiġifieri bejn il-bidu tax-xahar ta’ Jannar 2007 u t-tmiem tax-xahar ta’ Novembru 2011. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ġustament qieset, fil-premessi 420 u 422 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-operaturi tas-suq inkwistjoni kellhom diskussjonijiet frekwenti matul il-perijodu tal-ksur u li l-frekwenza ta’ dawn id-diskussjonijiet kienet għolja. Fil-fatt, għandu jitfakkar li l-Kummissjoni identifikat madwar 380 diskussjoni antikompetittiva matul il-perijodu tal-ksur mill‑2007 sal‑2011. Barra minn hekk, il-frekwenza tal-aġir antikompetittiv ċertament varjat matul il-perijodu kollu tal-ksur. Madankollu, din il-frekwenza baqgħet għolja matul kull waħda mis-snin inkwistjoni. Barra minn hekk, din il-varjazzjoni fil-frekwenza tal-aġir antikompetittiv hija spjegata mill-kuntest tal-funzjonament tal-ksur uniku, li kien marbut mal-eżistenza ta’ opportunitajiet ta’ koordinazzjoni kif ukoll mill-kuntest tas-suq tal-BGE li kien ikkaratterizzat minn perijodi iktar diffiċli, kif turi d-diskussjoni tal‑4 ta’ Ottubru 2011 (ara l-punti 746 sa 749 iktar ’il fuq).
1192
It-tieni, minn eżami, minn naħa, tad-diskussjonijiet li ppreċedew l-intervalli invokati minn Nomura u, min-naħa l-oħra, tad-diskussjonijiet li segwew l-imsemmija intervalli, isegwi li dawn id-diskussjonijiet ma jinkludu ebda element ta’ natura li juri li l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati kienu, inizjalment, urew rieda li jtemmu l-ksur uniku u, sussegwentement, rieda li jimplimentawh mill-ġdid. Għall-kuntrarju, it-ton użat mill-operaturi tas-suq huwa partikolarment liberu u d-diskussjonijiet huma spontanji. B’mod partikolari, id-diskussjonijiet antikompetittivi li segwew l-intervalli invokati minn Nomura ma jinkludu ebda rimarka introduttorja li turi l-ħtieġa li jerġa’ jiġi stabbilit il-kuntatt, jew il-fiduċja, li kienu inkisru qabel bejn il-parteċipanti. Dawn id-diskussjonijiet għalhekk jistabbilixxu rieda persistenti u kostanti, min-naħa tal-operaturi tas-suq inkwistjoni, li jadottaw aġir li kien jikkontribwixxi għall-pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku, kif ġie ddefinit mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata.
1193
B’mod iktar preċiż, fir-rigward tal-allegat intervall ta’ 45 jum li jissepara, minn naħa, id-diskussjonijiet tat‑18 ta’ Jannar 2011 fuq il-forums ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u DBAC u, min-naħa l-oħra, id-diskussjoni tat‑3 ta’ Marzu 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, dan ma jistax juri li l-ksur uniku ġie interrott. Fil-fatt, għandu jiġi osservat li l-Kummissjoni kkonstatat l-eżistenza ta’ diskussjonijiet antikompetittivi bejn dawn iż-żewġ dati fil‑25 u fis‑26 ta’ Jannar 2011 kif ukoll fit‑3, fl‑14, fis‑17, fil‑25, u fit‑28 ta’ Frar 2011. Għalhekk, l-intervall ta’ 45 jum invokat minn Nomura ma jikkorrispondix għal perijodu li matulu ma seħħet ebda manifestazzjoni tal-ksur uniku. Barra minn hekk, jissemmew ukoll żewġ diskussjonijiet oħra, li seħħew fit‑2 u fil‑11 ta’ Frar 2011, fid-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, fit‑2 ta’ Frar 2011, il-parteċipanti semmew diversi drabi l-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u, fil‑11 ta’ Frar 2011, operatur tas-suq ta’ RBS ikkopja konverżazzjoni li huwa kellu fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS.
1194
Fir-realtà, l-intervall invokat minn Nomura huwa bbażat fuq il-fatt li l-operatur tas-suq tiegħu ma kellux awtorizzazzjoni sabiex jaġixxi f’isem dan il-bank matul dan il-perijodu u għalhekk, l-iktar l-iktar, jista’ juri li l-parteċipazzjoni individwali ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat bdiet f’data iktar tard minn dik ikkunsidrata fid-deċiżjoni kkontestata.
1195
Fir-rigward tal-intervall ta’ 32 jum li jissepara, minn naħa, id-diskussjoni tat‑3 ta’ Marzu 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet DBAC u, min-naħa l-oħra, id-diskussjoni tal‑5 ta’ April 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, għandu jiġi rrilevat li, għalkemm il-bonds ikkonċernati minn dawn id-diskussjonijiet kienu differenti, il-kontenut tad-diskussjonijiet kien simili.
1196
Fil-fatt, l-operaturi tas-suq inkwistjoni skambjaw informazzjoni kummerċjalment sensittiva fir-rigward ta’ aġġudikazzjonijiet futuri. Barra minn hekk, kif isegwi mill-punti 665 sa 670 iktar ’il fuq, waqt id-diskussjoni tal‑5 ta’ April 2011, l-operaturi tas-suq skambjaw ukoll informazzjoni sensittiva dwar l-attivitajiet tagħhom ta’ negozjar fis-suq sekondarju.
1197
It-traskrizzjoni tad-diskussjoni tal‑5 ta’ April 2011 turi atmosfera ta’ kamaraderija sinċiera bejn l-operaturi tas-suq u ma turi ebda element li jissuġġerixxi li r-rieda tal-operaturi tas-suq li jimplimentaw il-ksur ikkontestat kienet intemmet bejn it‑3 ta’ Marzu u l‑5 ta’ April 2011.
1198
Fir-rigward tal-intervall ta’ 20 jum li jissepara, minn naħa, id-diskussjoni tal‑1 ta’ Ġunju 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u, min-naħa l-oħra, id-diskussjoni tat‑22 ta’ Ġunju 2011 fuq dan l-istess forum, għandu jiġi rrilevat li, sa fejn id-diskussjoni tat‑22 ta’ Ġunju 2011 ma setgħetx tiġi invokata fil-konfront ta’ Nomura (ara l-punti 694 sa 704 iktar ’il fuq), id-diskussjoni tal‑24 ta’ Ġunju 2011 hija l-ewwel diskussjoni rilevanti wara d-diskussjoni tal‑1 ta’ Ġunju 2011.
1199
F’dan ir-rigward, matul id-diskussjoni tal‑1 ta’ Ġunju 2011, il-parteċipanti ddiskutew l-istrateġija tagħhom tal-offerti dwar aġġudikazzjoni Franċiża, inkluż l-offerta għolja wisq fl-irkant u l-prezzijiet medjani. Barra minn hekk, huma ttrattaw ir-riżultat tal-imsemmija aġġudikazzjoni. Fl-istess jum, operatur tas-suq ieħor ta’ Nomura ġie ammess mill-ġdid fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u, f’din l-okkażjoni, dan l-operatur tas-suq spjega li reġa’ kien qiegħed iħossu ssodisfatt u wiegħed li kien ser iżomm dak kollu li jingħad fuq il-forum għalih. Fi tmiem din id-diskussjoni, l-operatur tas-suq ta’ UBS indika li kien ser jirritorna t-Tlieta ta’ wara.
1200
Id-diskussjoni tal‑24 ta’ Ġunju 2011, min-naħa tagħha, bdiet bit-tislijiet tas-soltu li ġew segwiti immedjatament minn domanda magħmula mill-operatur tas-suq ta’ Nomura, li ma kienx fl-uffiċċju l-jum ta’ qabel, dwar jekk l-attivitajiet tal-jum ta’ qabel kinux marru sew. Sussegwentement, il-parteċipanti skambjaw informazzjoni sensittiva dwar l-attivitajiet ta’ negozjar tagħhom fis-suq sekondarju, ivverifikaw il-prezzijiet medjani tagħhom u l-operatur tas-suq ta’ Nomura offra li jbigħ BGE Franċiżi sabiex iċaqlaq is-suq.
1201
Id-diskussjonijiet tal‑1 u tal‑24 ta’ Ġunju 2011 għalhekk juru rieda komuni u persistenti li jkompli jiġi implimentat il-pjan ġenerali ddefinit mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata. Dan huwa iktar u iktar il-każ peress li, bejn dawn iż-żewġ diskussjonijiet, jiġifieri fl‑10 ta’ Ġunju 2011, operatur tas-suq ieħor ta’ RBS kiseb aċċess għall-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS minbarra l-aċċess li huwa diġà kellu għall-forum ta’ diskussjonijiet DBAC.
1202
Fir-rigward tal-intervall ta’ 24 jum li jissepara, minn naħa, id-diskussjoni tat‑3 ta’ Novembru 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u, min-naħa l-oħra, id-diskussjoni tat‑28 ta’ Novembru 2011 fuq dan l-istess forum, għandu jitfakkar li l-kontenut tad-diskussjoni tat‑3 ta’ Novembru 2011 jixhed aġir antikompetittiv li ħa l-forma ta’ żvelar ta’ informazzjoni sensittiva dwar il-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni futura (ara l-punti 781 sa 790 iktar ’il fuq). Huwa minnu li, matul din id-diskussjoni, l-operatur tas-suq ta’ Nomura spjega li ma kienx jaħseb li dawn l-affarijiet kellhom jiġu diskussi. Madankollu, id-diskussjoni kompliet b’mod normali u, fi tmiem id-diskussjoni, l-operatur tas-suq ta’ UBS ħabbar il-programm ta’ filgħaxija tiegħu.
1203
Fir-rigward tad-diskussjoni tat‑28 ta’ Novembru 2011, il-bidu ta’ din id-diskussjoni ma juri l-ebda element li jissuġġerixxi li l-ksur ikkontestat kien ġie interrott preċedentement. Fil-fatt, il-bidu ta’ din id-diskussjoni juri li l-operaturi tas-suq malajr qajmu s-sitwazzjoni fir-Renju tal-Belġju li, skont l-operatur tas-suq ta’ UniCredit, kienet ser tagħmel l-aġġudikazzjoni prevista minn dan l-Istat Membru interessanti. Sussegwentement, l-operatur tas-suq ta’ UBS żvela informazzjoni sensittiva dwar il-livell ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant tiegħu fil-kuntest ta’ din l-aġġudikazzjoni (ara l-punti 791 sa 797 iktar ’il fuq). Kien iktar tard li l-operatur tas-suq ta’ RBS ħabbar li kellu jitlaq mill-forum ta’ diskussjonijiet għal raġunijiet ta’ konformità u huwa f’dan il-kuntest li l-Kummissjoni kkunsidrat li d-diskussjoni tat‑28 ta’ Novembru 2011 kienet tindika t-tmiem tal-ksur uniku kkontestat.
1204
Għandu jiżdied li, minkejja l-fatt li d-diskussjoni tat‑18 ta’ Mejju 2011 ma tistax tiġi invokata fil-konfront ta’ Nomura (ara l-punti 694 sa 704 iktar ’il fuq), l-intervall li jissepara, minn naħa, id-diskussjoni tal‑5 ta’ Mejju 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u, min-naħa l-oħra, id-diskussjoni tal‑1 ta’ Ġunju 2011 fuq dan l-istess forum ma jurix li l-ksur uniku kkonstatat mill-Kummissjoni ġie interrott.
1205
Fil-fatt, matul dawn id-diskussjonijiet, l-operaturi tas-suq inkwistjoni ddiskutew b’mod partikolari l-livelli tagħhom ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant u l-prezzijiet medjani tagħhom fil-kuntest ta’ aġġudikazzjonijiet futuri. F’dan ir-rigward, id-diskussjoni tal‑5 ta’ Mejju 2011 ma tinkludi ebda indikazzjoni li turi li l-operaturi tas-suq kellhom l-intenzjoni li jtemmu l-aġir rispettiv tagħhom fil-futur, jiġifieri wara din id-diskussjoni. Barra minn hekk, matul l-imsemmija diskussjoni, il-parteċipanti, wara l-aġir antikompetittiv tagħhom, esprimew is-sodisfazzjon tagħhom meta kkonstataw ir-riżultati tal-aġġudikazzjoni inkwistjoni. Fir-rigward tad-diskussjoni tal‑1 ta’ Ġunju 2011, din bdiet, immedjatament wara t-tislijiet tas-soltu, b’mistoqsija indirizzata mill-operatur tas-suq ta’ UBS lill-operatur tas-suq ta’ RBS dwar jekk kienx qiegħed jipparteċipa fl-aġġudikazzjoni Franċiża ta’ dakinhar. Imbagħad seħħew aġir antikompetittiv u b’mod partikolari skambji ta’ informazzjoni sensittiva relatata ma’ din l-aġġudikazzjoni (ara l-punt 1199 iktar ’il fuq u l-punti 1383 u 1384 iktar ’il quddiem).
1206
Barra minn hekk, fir-rigward tal-konstatazzjoni li l-Kummissjoni ma wrietx li d-diskussjoni tal‑4 ta’ Ottubru 2011 kienet ta’ natura antikompetittiva, għandu jiġi enfasizzat li tali konstatazzjoni ma tistax turi li l-ksur uniku ġie interrott bejn it‑28 ta’ Settembru u t‑12 ta’ Ottubru 2011.
1207
Fil-fatt, minn naħa, għandu jitfakkar li d-diskussjoni tal‑4 ta’ Ottubru 2011 tikkostitwixxi element kuntestwali rilevanti minħabba li tikkonferma l-ispirtu ta’ kooperazzjoni bejn l-operaturi tas-suq f’suq diffiċli u turi li dawn tal-aħħar indikaw li ma jistgħux jgħinu lil xulxin minħabba s-suq diffiċli (ara l-punti 746 sa 749 iktar ’il fuq).
1208
Min-naħa l-oħra, eżami tal-kontenut tad-diskussjonijiet tat‑28 ta’ Settembru 2011 u tat‑12 ta’ Ottubru 2011 juri li huma ma jsemmu l-ebda element li jissuġġerixxi li r-rieda tal-operaturi tas-suq inkwistjoni li jikkontribwixxu għall-ksur ikkontestat intemmet bejn dawn iż-żewġ manifestazzjonijiet ta’ dan il-ksur.
[omissis]
e)
Fuq l-imputabbiltà tar-responsabbiltà għall-ksur uniku u kontinwu lil UniCredit, Nomura u Portigon
[omissis]
1230
Fil-kuntest tat-tieni motiv tiegħu u ta’ parti mit-tielet motiv tiegħu, UniCredit isostni li l-Kummissjoni wettqet żbalji fir-rigward tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur uniku u kontinwu ikkontestat. Dan il-bank jinvoka wkoll is-sitt motiv, ibbażat fuq żbalji mwettqa fid-determinazzjoni tad-data tal-bidu tal-parteċipazzjoni tiegħu f’dan il-ksur.
1231
Fil-kuntest tar-raba’ motiv tiegħu, Nomura jinvoka żbalji mwettqa mill-Kummissjoni fir-rigward tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur uniku u kontinwu ikkontestat. Permezz tat-tielet motiv tiegħu u tar-raba’ parti tal-ħames motiv tiegħu, Nomura jinvoka wkoll żbalji relatati, b’mod partikolari, mat-tul tal-parteċipazzjoni tiegħu f’dan il-ksur kif ukoll ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.
1232
Fil-kuntest tar-raba’ motiv tiegħu, Portigon isostni li l-Kummissjoni għamlet konstatazzjonijiet żbaljati marbuta man-natura kontinwa tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat u mad-data tat-tmiem tal-parteċipazzjoni tiegħu f’dan il-ksur. Dan il-bank iressaq ukoll argumenti li jissuġġerixxu kontestazzjoni tal-parteċipazzjoni tiegħu fl-imsemmi ksur u, b’mod iktar ġenerali, tar-responsabbiltà tiegħu.
1233
Preliminarjament, għandu jiġi enfasizzat li, sa fejn UniCredit u Nomura jsostnu li l-Kummissjoni ma kellhiex dritt tiffissa l-punt ta’ tluq tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat għal data qabel id-data li fiha l-operatur tas-suq tagħhom kiseb awtorizzazzjoni regolatorja sabiex jinnegozja f’isem dawn il-banek, dan l-argument għandu jiġi miċħud għar-raġunijiet esposti fil-punti 303 sa 331 iktar ’il fuq. L-istess japplika għall-argument ta’ Portigon ibbażat fuq l-aspett li huwa ma jistax jinżamm responsabbli għall-aġir tal-operatur tas-suq tiegħu.
1234
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, għandhom jiġu eżaminati, fl-ewwel lok, l-argumenti l-oħra mressqa minn UniCredit sabiex jikkontesta l-iffissar, għad‑9 ta’ Settembru 2011, tal-punt ta’ tluq tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, fit-tieni lok, l-argumenti mressqa minn UniCredit, Nomura u Portigon fir-rigward tal-parteċipazzjoni tagħhom f’dan il-ksur kif ukoll, fejn applikabbli, in-natura kontinwa ta’ din il-parteċipazzjoni, fit-tielet lok, l-argumenti ta’ Portigon marbuta mat-tmiem tal-parteċipazzjoni tiegħu fl-imsemmi ksur u, fir-raba’ lok, l-argumenti ta’ Nomura bbażati fuq ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.
1) Fuq l-iffissar għad‑9 ta’ Settembru 2011 tal-punt ta’ tluq tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat
1235
Fil-premessa 761 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni spjegat li, sabiex tiddetermina d-data tal-bidu tal-parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat ta’ bank ikkonċernat, hija kienet użat bħala kriterju l-ewwel aċċess tal-operatur tas-suq tiegħu għal mill-inqas wieħed miż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet permanenti DBAC jew CODS & CHIPS jew it-tiġdid tal-aċċess ta’ dan l-operatur tas-suq jekk fil-passat kien diġà membru ta’ dawn il-forums meta kien jaħdem għal bank ieħor. Madankollu, fl-istess premessa, il-Kummissjoni ppreċiżat li l-parteċipazzjoni individwali ta’ bank kienet bdiet iktar kmieni jekk jiġi pprovat li l-operatur tas-suq ta’ dan il-bank kien diġà pparteċipa fi skambji antikompetittivi oħra, fuq forums ta’ diskussjonijiet mhux permanenti jew b’mezzi oħra, qabel ma kellu aċċess għaż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet permanenti inkwistjoni.
1236
Fil-premessa 762 u fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni qieset li UniCredit kien ipparteċipa fil-ksur mid‑9 ta’ Settembru sat‑28 ta’ Novembru 2011. Sabiex tiġġustifika l-iffissar tal-punt ta’ tluq tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat, il-Kummissjoni enfasizzat, fil-premessa 769 tal-imsemmija deċiżjoni, li mhux biss l-aċċess tal-operatur tas-suq ta’ UniCredit għall-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS kien ġie mġedded fid‑9 ta’ Settembru 2011, iżda li huwa kien aċċessa l-imsemmi forum fis‑6 ta’ Settembru 2011 mill-kont tal-persuna li timpjega preċedenti tiegħu, jiġifieri Portigon. Hija qieset li tali aġir kien juri l-interess u l-parteċipazzjoni kontinwi tal-operatur tas-suq ta’ UniCredit fil-kartell. Hija żiedet li dan l-operatur tas-suq kien uża tali aċċess sabiex jipprovdi pariri informati fi ħdan il-bank tiegħu jew li kien investa fir-relazzjoni mal-operaturi tas-suq kompetituri b’antiċipazzjoni tal-kapaċità imminenti tiegħu li jerġa’ jibda l-attività ta’ negozjar tiegħu.
1237
Permezz tas-sitt motiv tiegħu, UniCredit isostni li l-Kummissjoni wettqet żball meta ffissat il-punt ta’ tluq tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat għad‑9 ta’ Settembru 2011. Fil-fatt, l-ewwel nett, il-perijodu tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ma jistax jibda qabel ma huwa kien ipparteċipa b’mod konkret f’diskussjoni antikompetittiva, jiġifieri qabel is‑26 ta’ Settembru 2011. It-tieni, is-sempliċi aċċess tal-operatur tas-suq tiegħu għall-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS fid‑9 ta’ Settembru 2011, mingħajr ma saret ebda diskussjoni fuq dan il-forum f’din id-data, ma jistax jitqies bħala parteċipazzjoni ta’ dan l-operatur tas-suq fi skambju antikompetittiv. It-tielet, il-fatt li l-operatur tas-suq tiegħu kien preċedentement impjegat ta’ Portigon u li, f’dan ir-rigward, huwa kellu aċċess għall-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS ma jistax jiġi invokat mill-Kummissjoni sabiex issostni li UniCredit kien jaf bil-pjan ġenerali mid‑9 ta’ Settembru 2011. L-intenzjonijiet tal-operatur tas-suq tiegħu ma humiex rilevanti sakemm dan ma jkunx ipparteċipa f’diskussjoni antikompetittiva.
1238
L-ewwel nett, il-Kummissjoni tirribatti li l-operatur tas-suq ta’ UniCredit kien wieħed mill-operaturi tas-suq fundaturi tal-forums ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS u DBAC fl‑2007 u li huwa kellu għarfien sħiħ tal-għan tal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, peress li kien membru tiegħu meta kien jaħdem għal banek oħra. It-tieni, peress li l-operatur tas-suq ta’ UniCredit kien aderixxa mill-ġdid, b’għarfien sħiħ tal-fatti, ma’ ftehim li kellu bħala għan ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni, il-Kummissjoni ma kellhiex bżonn turi li l-imsemmi operatur tas-suq kien ipparteċipa fi skambju antikompetittiv speċifiku fid‑9 ta’ Settembru 2011 sabiex tistabbilixxi r-responsabbiltà ta’ dan il-bank minn din id-data. It-tielet, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-operatur tas-suq inkwistjoni kien ikkonnettja mal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS fis‑6 ta’ Settembru 2011 billi uża l-kont tal-persuna li timpjega preċedenti tiegħu, li juri l-interess kontinwu tiegħu li jipparteċipa fl-akkordju ikkontestat. Ir-raba’, ir-responsabbiltà ta’ UniCredit ma hijiex ibbażata fuq jekk l-operatur tas-suq kienx bagħat informazzjoni lill-persuna li timpjegah jew le, iżda fuq il-fatt li dan l-operatur tas-suq kien aċċessa mill-ġdid il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS fid‑9 ta’ Settembru 2011, b’għarfien sħiħ tal-għan ta’ dan l-akkordju, li juri l-intenzjoni tiegħu li jippromwovi l-għanijiet tiegħu.
1239
Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li, fil-premessa 339 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni enfasizzat li, fil‑31 ta’ Awwissu 2011, l-operatur tas-suq ta’ Portigon kien telaq minn dan il-bank u li, fl‑1 ta’ Settembru 2011, huwa kien beda jaħdem għal UniCredit. Fil-premessa 340 ta’ dik id-deċiżjoni, il-Kummissjoni kkonstatat li, waqt diskussjoni tas‑6 ta’ Settembru 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, l-operaturi tas-suq ta’ RBS, ta’ UBS u ta’ Nomura kienu skambjaw informazzjoni dwar il-prezzijiet medjani u l-offerta għolja wisq fl-irkant qabel aġġudikazzjoni u kienu vverifikaw x’kienet l-istrateġija tal-offerti ta’ kull parteċipant. Fil-premessa 341 tal-imsemmija deċiżjoni, il-Kummissjoni rrilevat li l-operatur tas-suq ta’ Portigon issa kien qiegħed jaħdem għal UniCredit, li huwa kien daħal fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS fis‑6 ta’ Settembru 2011 billi baqa’ juża l-kont tal-persuna li timpjega preċedenti tiegħu, jiġifieri Portigon, iżda li huwa ma kienx ipparteċipa b’mod attiv fid-diskussjoni tal-jum. F’din l-istess premessa, il-Kummissjoni ppreċiżat li, fid‑9 ta’ Settembru 2011, l-operatur tas-suq inkwistjoni kien kiseb aċċess ġdid għall-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS permezz ta’ kont marbut mal-persuna li timpjega l-ġdida tiegħu, jiġifieri UniCredit. Fil-premessa 342 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat essenzjalment li, fis‑26 ta’ Settembru 2011, l-operaturi tas-suq ta’ Nomura, ta’ RBS, ta’ UBS u ta’ UniCredit kienu pparteċipaw f’diskussjoni antikompetittiva.
1240
Għalhekk, mit-tfakkira fil-punt 1239 iktar ’il fuq isegwi li l-Kummissjoni qieset li r-responsabbiltà ta’ UniCredit kienet stabbilita sa mid‑9 ta’ Settembru 2011, jiġifieri mill-mument li l-operatur tas-suq tagħha kien ikkonnettja mal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS bil-kont marbut ma’ dan il-bank anki jekk ma kienet saret ebda diskussjoni antikompetittiva fuq l-imsemmi forum bejn is‑6 u s‑26 ta’ Settembru 2011.
1241
Fit-tieni lok, minn diversi siltiet tad-deċiżjoni kkontestata jsegwi li l-ħolqien ta’ forums ta’ diskussjonijiet u l-parteċipazzjoni fihom ma ġewx ikkunsidrati, bħala tali, bħala prova tal-eżistenza ta’ ftehim jew ta’ prattika miftiehma ta’ natura antikompetittiva.
1242
Fil-fatt, fil-premessi 392 u 644 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni spjegat, essenzjalment, li hija ma kinitx ikkunsidrat, fil-konfront tal-banek ikkonċernati, id-diskussjonijiet li kellhom għanijiet soċjali jew dawk li kellhom l-għan li jistudjaw il-possibbiltà ta’ tranżazzjonijiet bilaterali jew inkella li jitkellmu fuq il-kulur tas-suq diġà magħruf minn kulħadd, minkejja li dawn id-diskussjonijiet kienu seħħew matul il-perijodu ta’ ksur u fuq iż-żewġ forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni.
1243
B’hekk, in-natura antikompetittiva tad-diskussjonijiet ikkritikati mill-Kummissjoni hija marbuta biss mal-għan tagħhom u mhux mal-kuntest li saru fih.
1244
Fit-tielet lok, huwa minnu li l-approvazzjoni taċita ta’ inizjattiva illegali, mingħajr ma titbiegħed pubblikament mill-kontenut tagħha jew mingħajr ma tiġi rrapportata lill-entitajiet amministrattivi, għandha l-effett li tinkoraġġixxi l-kontinwazzjoni tal-ksur u tikkomprometti l-iskoperta tiegħu. Din il-kompliċità tikkostitwixxi mod passiv ta’ parteċipazzjoni fil-ksur li huwa għalhekk ta’ natura li jistabbilixxi r-responsabbiltà tal-impriża fil-kuntest ta’ ksur uniku (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il‑Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, EU:C:2004:6, punt 84).
1245
Huwa minnu wkoll li impriża tista’ tipparteċipa direttament f’parti biss mill-aġir antikompetittiv li jikkostitwixxi l-ksur uniku u kontinwu, iżda jkollha għarfien tal-aġir li jikkostitwixxi ksur kollu l-ieħor previst jew implimentat mill-parteċipanti l-oħra fl-akkordju għall-kisba tal-istess għanijiet, jew li tkun setgħet raġonevolment tipprevedi u tkun lesta li taċċetta li tieħu dan ir-riskju (ara l-punt 335 iktar ’il fuq).
1246
Madankollu, l-ewwel nett, huwa paċifiku li ma saret l-ebda diskussjoni ta’ natura antikompetittiva bejn is‑6 u s‑26 ta’ Settembru 2011, li jeskludi kull intenzjoni ta’ aġir partikolari jew ta’ żvelar tal-aġir tiegħu fis-suq matul dan il-perijodu.
1247
Fl-assenza ta’ manifestazzjoni tal-ksur li tippermetti li tiġi stabbilita l-intenzjoni ta’ impriża li tipparteċipa fi ksur uniku u kontinwu, is-sempliċi għarfien tal-aġir li jikkostitwixxi ksur previst jew implimentat minn impriżi oħra fit-tfittxija tal-għan antikompetittiv uniku identifikat, jew is-sempliċi possibbiltà li tkun tista’ raġonevolment tipprevedih u l-fatt li tkun lesta li taċċetta r-riskju tiegħu ma humiex suffiċjenti sabiex jiġi kkunsidrat li impriża bdiet tipparteċipa fi ksur uniku u kontinwu u sabiex jiġi ffissat, fuq din il-bażi, il-punt ta’ tluq tal-parteċipazzjoni ta’ din l-impriża fl-imsemmi ksur.
1248
It-tieni, minn naħa, fl-assenza ta’ diskussjoni ta’ natura antikompetittiva fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS li UniCredit kien għadu kemm aċċessa permezz tal-operatur tas-suq tiegħu fid‑9 ta’ Settembru 2011, dan il-bank ma jistax jitqies li approva taċitament il-kontenut ta’ diskussjoni antikompetittiva f’din id-data bl-effett li jinkoraġġixxi l-kontinwazzjoni tal-ksur.
1249
Min-naħa l-oħra, u f’tali kuntest, ma setax ikun meħtieġ minn UniCredit, li kien għadu kemm aċċessa l-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS biss reċentement, li jiddistanza ruħu pubblikament mill-kontenut ta’ diskussjonijiet antikompetittivi li kienu għadhom ma seħħewx jew li jiddenunzjahom lill-entitajiet amministrattivi kompetenti.
1250
Kieku kellu jiġi segwit ir-raġunament tal-Kummissjoni, dan ikun iwassal sabiex din tal-aħħar tkun tista’ tikkunsidra li UniCredit ipparteċipa fi ksur uniku u kontinwu anki jekk, sussegwentement, l-operatur tas-suq ta’ din l-impriża ma jkun ipparteċipa f’ebda diskussjoni antikompetittiva jew jekk il-ksur ikun waqaf qabel kwalunkwe diskussjoni antikompetittiva ġdida.
1251
Minn dan isegwi li, fin-nuqqas ta’ skambji ta’ natura antikompetittiva, li seħħew fil-jum tat-tiġdid tal-aċċess tal-operatur tas-suq inkwistjoni għall-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS f’isem il-persuna li timpjega l-ġdida tiegħu, jiġifieri UniCredit, dan l-aċċess ġdid ma huwiex, fih innifsu, suffiċjenti sabiex jiġi stabbilit il-punt tat-tluq tal-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat għaid‑9 ta’ Settembru 2011, anki jekk, minħabba r-relazzjoni ta’ impjieg preċedenti tiegħu ma’ RBS, Natixis, u sussegwentement Portigon, dan l-operatur tas-suq kien jaf bil-fatt li l-iskambji li jseħħu fuq dan il-forum setgħu jkunu ta’ natura antikompetittiva.
1252
Din l-evalwazzjoni ma hijiex ikkontestata mill-fatt li, fis‑6 ta’ Settembru 2011, l-operatur tas-suq ta’ UniCredit ikkonnettja mal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS b’kont li kien għadu attiv tal-persuna li timpjega preċedenti tiegħu u assista għal skambju ta’ informazzjoni antikompetittiva mingħajr ma pparteċipa b’mod attiv fih.
1253
Fil-fatt, qabelxejn, mill-premessa 769 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta b’mod partikolari li l-Kummissjoni ma bbażatx ruħha fuq l-iskambju antikompetittiv tas‑6 ta’ Settembru 2011 sabiex tiddetermina l-punt ta’ tluq tal-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat. Minflok, hija użat il-konnessjoni li seħħet f’din id-data u fuq kollox dik tad‑9 ta’ Settembru 2011, sabiex turi l-interess tal-operatur tas-suq ta’ UniCredit li jkompli jagħmel parti mill-akkordju u sabiex tiffissa d-data tal-bidu tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit għad‑9 ta’ Settembru 2011.
[omissis]
2) Fuq il-parteċipazzjoni ta’ UniCredit, ta’ Nomura u ta’ Portigon fil-ksur ikkontestat u fuq in-natura kontinwa ta’ din il-parteċipazzjoni
[omissis]
i) Fuq il-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur
[omissis]
1269
Fit-tieni lok, fil-kuntest tat-tielet motiv tiegħu, UniCredit isostni li l-Kummissjoni wettqet żbalji jew ma wrietx b’mod suffiċjenti fid-dritt li l-aġir tal-banek ikkonċernati kien ta’ natura li jikkostitwixxi ksur uniku u kontinwu.
1270
B’mod partikolari, il-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi meta bbażat il-prova tagħha tal-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu fuq provi mhux kontemporanji, jiġifieri qabel il-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat.
1271
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma twettaq ebda analiżi tal-aġir limitat għall-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ UniCredit u tibbaża ruħha fuq żewġ imputazzjonijiet irregolari. Fil-fatt, minn naħa, hija żżomm lil dan il-bank responsabbli għal aġir ta’ operatur tas-suq li ma kienx awtorizzat li jinnegozja u, min-naħa l-oħra, hija żżommu responsabbli għal aġir u għarfien ta’ dan tal-aħħar qabel il-wasla tiegħu fl-imsemmi bank.
1272
L-analiżi sommarja tat-tmien diskussjonijiet li jinvolvu lil dan il-bank ma tilħaqx il-livell ta’ prova meħtieġ sabiex tintwera l-klassifikazzjoni ta’ ksur uniku u kontinwu, peress li l-Kummissjoni ma fittxitx li teżamina l-konfigurazzjoni tal-aġir allegatament antikompetittiv fil-mument tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat, jiġifieri bejn id‑9 ta’ Settembru u t‑28 ta’ Novembru 2011. Għalhekk, it-tul ta’ din il-parteċipazzjoni jikkorrispondi għal 3.5 % tat-tul totali ta’ dan il-ksur, u 1.6 % tad-diskussjonijiet identifikati fl-Anness 1 tad-deċiżjoni kkontestata jaqgħu taħt dan il-perijodu.
1273
Barra minn hekk, il-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ UniCredit huwa perijodu kkaratterizzat minn tnaqqis nett fil-frekwenza tad-diskussjonijiet bejn il-banek ikkonċernati, aspett li l-Kummissjoni ma rrimarkatx fuqu.
1274
Preliminarjament, l-ewwel nett, sa fejn UniCredit isostni li l-Kummissjoni żżommu responsabbli b’mod żbaljat għall-aġir ta’ operatur tas-suq li ma kienx awtorizzat li jinnegozja, dan l-argument għandu jiġi miċħud għar-raġunijiet adottati fil-punti 303 sa 331 iktar ’il fuq.
1275
It-tieni, sa fejn UniCredit jikkritika lill-Kummissjoni li kkunsidrat li huwa kien sar jaf bil-portata sħiħa tal-akkordju sa mid‑9 ta’ Settembru 2011, għandu jitfakkar li, kif isegwi mill-eżami tas-sitt motiv invokat minn UniCredit, il-Kummissjoni kkunsidrat b’mod żbaljat li l-punt ta’ tluq tal-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat kellu jiġi ffissat għad‑9 ta’ Settembru 2011 (ara l-punti 1235 sa 1258 iktar ’il fuq). Fil-fatt, dan il-punt ta’ tluq seta’ jiġi stabbilit biss fid-data tal-ewwel diskussjoni antikompetittiva li fiha pparteċipa l-operatur tas-suq ta’ dan il-bank, jiġifieri s‑26 ta’ Settembru 2011.
1276
It-tielet, għandu jiġi enfasizzat li, bl-eċċezzjoni tal-argumenti eżaminati fil-punti 1143 sa 1164 u 1235 sa 1258 iktar ’il fuq u bbażati fuq l-aspett li l-ksur uniku kien iffokat fuq is-suq primarju, UniCredit ma jikkontestax il-konstatazzjonijiet konkretament magħmula mill-Kummissjoni fil-premessi 413 sa 424 tad-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tal-pjan ġenerali u l-għan antikompetittiv uniku. UniCredit lanqas ma jikkontesta l-elementi oġġettivi esposti mill-Kummissjoni f’dan ir-rigward fil-premessi 416 sa 424 tal-imsemmija deċiżjoni. Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, waqt is-seduta, UniCredit indika li huwa ma kienx qiegħed jikkontesta l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu, iżda biss il-parteċipazzjoni tiegħu fl-imsemmi ksur.
1277
Ir-raba’, sa fejn UniCredit jikkontesta l-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur uniku u kontinwu minħabba li dan il-ksur huwa ffokat fuq is-suq primarju u li ma teżistix rabta bejn is-suq primarju u s-suq sekondarju, għandu jsir riferiment għall-punti 1143 sa 1164 iktar ’il fuq.
1278
Madankollu, fl-ewwel lok, UniCredit jikkontesta l-fatt li informazzjoni possibbilment sensittiva dwar is-suq primarju setgħet intużat għall-attivitajiet ta’ negozjar tal-operatur tas-suq tiegħu fis-suq sekondarju, jew saħansitra n-natura sensittiva tal-prezzijiet medjani kondiviżi mill-operaturi tas-suq.
1279
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, mill-punti 798 sa 803 iktar ’il fuq jirriżulta li, bl-eċċezzjoni tad-diskussjoni tal‑4 ta’ Ottubru 2011, is-seba’ diskussjonijiet antikompetittivi li matulhom kien preżenti l-operatur tas-suq ta’ UniCredit u li għalhekk ipparteċipa fihom wasslu għal skambji ta’ informazzjoni sensittiva li kienet tirrigwarda kemm is-suq primarju kif ukoll is-suq sekondarju.
1280
B’mod iktar preċiż, minn naħa, mid-diskussjonijiet li pparteċipa fihom l-operatur tas-suq ta’ UniCredit isegwi li, matul dawn id-diskussjonijiet, il-banek ikkonċernati skambjaw informazzjoni sensittiva fil-kuntest ta’ aġġudikazzjoni futura jew għaddejja fis-suq primarju, bħal-livell tal-offerti jew tal-offerti għoljin wisq fl-irkant. Dan kien il-każ matul id-diskussjoni tas‑26 ta’ Settembru 2011 imsemmija fil-premessa 342 tad-deċiżjoni kkontestata (“how much you thinking about overbidding in the Belgium longs ?”“about 15 cents ten years”“41s im thinking 25-30 and 28s 22ish”), matul id-diskussjoni tat‑12 ta’ Ottubru 2011 imsemmija fil-premessa 345 tad-deċiżjoni kkontestata (“what overpaying?”“im just bidding small at avg”“same here I think”“plus 25 then”“‘I am paying +25 for part and + 15’‘think it comes cheaper’”), matul id-diskussjoni tat‑2 ta’ Novembru 2011 imsemmija fil-premessa 347 tad-deċiżjoni kkontestata (“no more overbidding in Germany”“or france tomorrow”“till next time”“agree”), matul id-diskussjoni tat‑3 ta’ Novembru 2011 imsemmija fil-premessa 348 tad-deċiżjoni kkontestata (“‘what we are overbidding’‘15 yrs’‘today’”“we re thinking like 8-12 cents”) u d-diskussjoni tat‑28 ta’ Novembru 2011 imsemmija fil-premessa 349 tad-deċiżjoni kkontestata (“‘what u think belg’ […] ‘gonna bid + 22 +20 +18’‘for 10 yrs’ […] ‘11’”).
1281
Min-naħa l-oħra, mid-diskussjonijiet li fihom ipparteċipa l-operatur tas-suq ta’ UniCredit isegwi li, matul dawn id-diskussjonijiet, il-parteċipanti skambjaw informazzjoni sensittiva dwar is-suq sekondarju, bħal informazzjoni dwar il-prezzijiet medjani. Dan kien il-każ matul id-diskussjoni tas‑26 ta’ Settembru 2011, imsemmija fil-premessa 342 tad-deċiżjoni kkontestata (“where mids on longs”“i got 99.15”) u d-diskussjoni tat‑2 ta’ Novembru 2011 imsemmija fil-premessa 347 tad-deċiżjoni kkontestata (“‘what we got the curve to start,’‘99?’”“99.2”“yeah 99.5 curve tho guess 99 with sell off”)
1282
Fl-aħħar nett, mid-diskussjonijiet li fihom ipparteċipa l-operatur tas-suq ta’ UniCredit isegwi li, matul dawn id-diskussjonijiet, il-banek ikkonċernati skambjaw informazzjoni sensittiva oħra dwar is-suq sekondarju. Dan kien il-każ matul id-diskussjoni tas‑26 ta’ Settembru 2011 imsemmija fil-premessa 342 tad-deċiżjoni kkontestata (“where do u have rag37 to dbr37 at the moment? 59.75?”“59,5”“ta”), matul id-diskussjoni tat‑28 ta’ Settembru 2011 imsemmija fil-premessa 343 (“my bloke said 05?”“‘makes sense I think’‘I had 00 ish’”“‘w should go higher’‘no?’”“yeah I think”), matul id-diskussjoni tad‑19 ta’ Ottubru 2011 imsemmija fil-premessa 346 (“my bid dsl 42s for 5m in ICAP”“ok its my offer on tv dont lift it!”) u matul id-diskussjoni tat‑2 ta’ Novembru 2011 imsemmija fil-premessa 347 tad-deċiżjoni kkontestata (“buying both btp spain”“‘im scrappy long 34s and it’s a royal dog’ […] ‘bid 15m 42s’”).
1283
Issa, għandu jitfakkar li, kif isegwi mill-punti 469 sa 486 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni kellha d-dritt li tikkunsidra, minn naħa, li l-informazzjoni dwar is-suq primarju kienet rilevanti u setgħet tagħti vantaġġ kompetittiv fis-suq sekondarju u, min-naħa l-oħra, li l-informazzjoni dwar is-suq sekondarju kienet rilevanti u setgħet tagħti vantaġġ fil-kuntest ta’ attivitajiet fis-suq primarju. Barra minn hekk, l-informazzjoni dwar is-suq sekondarju, bħal prezzijiet medjani, setgħet tagħti vantaġġ kompetittiv f’dan l-istess suq.
1284
Għalhekk, l-operatur tas-suq ta’ UniCredit ipparteċipa f’diskussjonijiet li l-kontenut u n-natura antikompetittiva tagħhom huma kkonfermati minn provi kontemporanji tal-ksur ikkontestat u kkonfermati fil-parti l-kbira mill-applikanti għall-klemenza. Matul dawn id-diskussjonijiet, l-operaturi tas-suq skambjaw informazzjoni sensittiva fil-kuntest ta’ tranżazzjonijiet fis-suq primarju. Din l-informazzjoni setgħet tagħti vantaġġ lil UniCredit fis-suq sekondarju. Bl-istess mod, matul dawn id-diskussjonijiet, l-operaturi tas-suq skambjaw informazzjoni sensittiva fil-kuntest ta’ attivitajiet fis-suq sekondarju li kienu jagħtuh vantaġġ f’dan l-istess suq jew li kienu jagħtu vantaġġ lill-parteċipanti attivi wkoll fis-suq primarju.
1285
It-tieni, l-operatur tas-suq ta’ UniCredit ma baqax inattiv matul dawn id-diskussjonijiet u mhux biss irċieva informazzjoni sensittiva meta kien preżenti fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS. Fil-fatt, fl-okkażjoni ta’ dawn id-diskussjonijiet, l-operatur tas-suq ta’ UniCredit ikkontribwixxa b’mod attiv għall-iskambju ta’ informazzjoni.
1286
Kif juru d-diskussjonijiet tas‑26 u tat‑28 ta’ Settembru u tat‑2 ta’ Novembru 2011, imsemmija fil-premessi 342, 343 u 347 tad-deċiżjoni kkontestata u analizzati fil-punti 711 sa 737 u 762 sa 780 iktar ’il fuq, l-operatur tas-suq ta’ UniCredit għamel mistoqsijiet lill-operaturi tas-suq l-oħra li setgħu jwasslu jew li effettivament wasslu għall-komunikazzjoni ta’ informazzjoni sensittiva dwar is-swieq primarji u sekondarji (“what do we think for Belgium today?”“‘where do u have rag37 to dbr37 at the moment?’‘59.75?’”“you see an opening call on bunds yet?”“‘what we got the curve to start?’‘99?’”).
1287
Barra minn hekk, kif isegwi mid-diskussjonijiet tas‑26 u tat‑28 ta’ Settembru, tat‑12 u tad‑19 ta’ Ottubru u tat‑2 u tat‑28 ta’ Novembru 2011, imsemmija rispettivament fil-premessi 342, 343, 345, 346, 347 u 349 tad-deċiżjoni kkontestata u analizzati fil-punti 711 sa 737, 750 sa 780 u 791 sa 797 iktar ’il fuq, l-operatur tas-suq ta’ UniCredit ikkomunika informazzjoni sensittiva li huwa kellu (“i got 99.15”“‘makes sense I think’‘I had 00 ish’”“im just bidding small at avg”“mid 108.58 I had”“my bid dsl 42s for 5m in ICAP”“92.8”“‘im scrappy long 34s and it’s a royal dog’‘bid 15m 42s’”).
1288
Barra minn hekk, mid-diskussjonijiet tat‑28 ta’ Settembru, tad‑19 ta’ Ottubru u tat‑2 ta’ Novembru 2011, imsemmija rispettivament fil-premessi 343, 346 u 347 tad-deċiżjoni kkontestata, isegwi li l-operatur tas-suq ta’ UniCredit irreaġixxa għal stediniet indirizzati minn parteċipanti oħra b’mod partikolari sabiex jadottaw aġir partikolari (“yeah I think”“ok”“was tempted to lift u just then”“til next time…”).
1289
Minn dan isegwi li l-Kummissjoni wriet b’mod suffiċjenti fid-dritt li l-operatur tas-suq ta’ UniCredit kellu l-intenzjoni li jikkontribwixxi u effettivament ikkontribwixxa, b’mod attiv u intenzjonat, għall-għan antikompetittiv uniku tal-ksur ikkontestat kemm fis-suq primarju kif ukoll fis-suq sekondarju.
1290
Għandu jiżdied li, peress li l-ksur uniku u kontinwu kkontestat kien ikopri kemm is-suq primarju kif ukoll is-suq sekondarju u li teżisti interrelazzjoni bejn dawn iż-żewġt iswieq, UniCredit ma jistax jiġi kkunsidrat bħala impriża mhux kompetitriċi minħabba li kien attiv biss fis-suq sekondarju.
1291
Anki jekk UniCredit kien attiv biss fis-suq sekondarju, il-Kummissjoni kellha għalhekk id-dritt li tikkunsidra, qabelxejn, li dan il-bank kien aderixxa mal-pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku implimentat mill-banek kollha kkonċernati u pparteċipa fih minħabba s-sempliċi preżenza tiegħu waqt skambji ta’ natura antikompetittiva eżaminati fil-punti 711 sa 797 iktar ’il fuq, sussegwentement, li l-aġir tiegħu kien influwenza l-iżvolġiment normali tal-kompetizzjoni u, fl-aħħar nett, li huwa kien qies l-informazzjoni skambjata matul dawn id-diskussjonijiet.
1292
Fit-tieni lok, sa fejn UniCredit jikkontesta l-għarfien tiegħu tal-aġir li jikkostitwixxi ksur lil hinn mis‑26 ta’ Settembru 2011, li ma jirriżultax b’mod ċar mir-rikors, għandu jitfakkar li, bl-eċċezzjoni tad-diskussjoni tal‑4 ta’ Ottubru 2011, UniCredit ma weriex li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ evalwazzjoni meta kkunsidrat li dan il-bank kien ipparteċipa f’diskussjonijiet ta’ natura antikompetittiva u li jaqgħu taħt l-erba’ kategoriji ta’ aġir li hija kienet identifikat għal finijiet analitiċi, jiġifieri kategoriji li kienu jkopru aġir antikompetittiv fis-suq primarju u fis-suq sekondarju.
1293
Il-Kummissjoni setgħet għalhekk tikkonkludi li UniCredit kien jaf bl-aġir kollu li jikkostitwixxi ksur previst jew implimentat mill-banek l-oħra kkonċernati jew li huwa seta’ raġonevolment jipprevedih u kien lest jaċċetta r-riskju.
1294
Dan huwa iktar u iktar il-każ peress li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-Kummissjoni tista’ tibbaża ruħha fuq kuntatti li saru qabel jew wara l-perijodu ta’ ksur sabiex tibni stampa globali u turi l-istadji preparatorji tal-akkordju kif ukoll sabiex tikkorrobora l-interpretazzjoni ta’ ċerti provi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑8 ta’ Lulju 2008, Lafarge vs Il‑Kummissjoni, T‑54/03, mhux ippubblikata, EU:T:2008:255, punt 428; tat‑2 ta’ Frar 2012, Denki Kagaku Kogyo u Denka Chemicals vs Il‑Kummissjoni, T‑83/08, mhux ippubblikata, EU:T:2012:48, punt 188, u tas‑27 ta’ Ġunju 2012, Coats Holdings vs Il‑Kummissjoni, T‑439/07, EU:T:2012:320, punt 60).
1295
Għaldaqstant, il-Kummissjoni kellha d-dritt li tuża l-għarfien miksub minn impjegat qabel id-dħul tiegħu fis-servizz ta’ impriża ġdida u li dan fil-fatt iqiegħed għad-dispożizzjoni ta’ din il-persuna li timpjega l-ġdida meta dan l-għarfien jikkorrobora elementi oħra li huwa għandu.
1296
F’dan il-każ, qabel ma beda l-funzjonijiet tiegħu ma’ UniCredit, l-operatur tas-suq ta’ dan il-bank kien, bħala operatur tas-suq ta’ RBS, ta’ Natixis u sussegwentement ta’ Portigon, ipparteċipa direttament fl-aġir antikompetittiv li seħħ fi ħdan il-forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni u matul diskussjonijiet bilaterali. Barra minn hekk, l-aġir adottat mill-operatur tas-suq ta’ UniCredit fil-kuntest tal-funzjonijiet preċedenti tiegħu kien jaqa’ taħt il-kategoriji kollha identifikati mill-Kummissjoni.
1297
Fit-tielet lok, UniCredit ma jindirizza l-ebda kritika speċifika kontra l-evalwazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni fil-premessi 443 sa 445 tad-deċiżjoni kkontestata, li jistabbilixxu n-natura intenzjonali tal-kontribuzzjoni tal-banek involuti għall-għan antikompetittiv uniku segwit mill-pjan ġenerali kkonstatat fl-imsemmija deċiżjoni. Barra minn hekk, l-aġir antikompetittiv li pparteċipa fih l-operatur tas-suq ta’ UniCredit ħa l-forma ta’ skambji ta’ informazzjoni sensittiva rilevanti dwar is-swieq primarji u sekondarji, kif ukoll ta’ koordinazzjoni tal-attivitajiet ta’ negozjar fis-suq sekondarju fi ħdan forum ta’ diskussjonijiet magħluq. Barra minn hekk, id-diskussjonijiet li pparteċipa fihom l-operatur tas-suq ta’ UniCredit juru li dan kellu l-assigurazzjoni li l-informazzjoni li huwa kien jikkomunika lill-operaturi tas-suq l-oħra ma kinitx ser tintuża għad-detriment tiegħu u li l-iskambji ta’ informazzjoni li kien jipparteċipa fihom kienu jagħtuh vantaġġ.
1298
Fir-raba’ lok, sa fejn UniCredit jinvoka allegat tnaqqis fil-frekwenza tal-kuntatti bejn il-banek ikkonċernati matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur uniku ikkontestat, dan l-argument għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, sa fejn dan il-bank isostni li dan it-tnaqqis fil-frekwenza huwa ekwivalenti għal interruzzjoni waħda jew iktar fil-kontinwità ta’ dan il-ksur jew fil-kontinwità tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li l-imsemmi bank ma ssostanzjax tali ilment.
1299
Barra minn hekk, il-konstatazzjoni li l-Kummissjoni ma wrietx b’mod suffiċjenti fid-dritt in-natura antikompetittiva tad-diskussjoni li saret fl‑4 ta’ Ottubru 2011 (ara l-punti 738 sa 749 iktar ’il fuq) ma tistax tikkontesta l-kontinwità tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur uniku u kontinwu kkontestat bejn is‑26 ta’ Settembru 2011 u t‑28 ta’ Novembru 2011. Fil-fatt, mill-punti 716 sa 737 u 750 sa 755 iktar ’il fuq isegwi li l-operatur tan-negozju ta’ UniCredit ipparteċipa fi skambji antikompetittivi li kienu jifformaw parti mill-istess pjan ġenerali u li kienu jsegwu l-istess għan antikompetittiv fit‑28 ta’ Settembru 2011 u sussegwentement fit‑12 ta’ Ottubru 2011, jiġifieri ftit żmien qabel u ftit żmien wara l-iskambju tal‑4 ta’ Ottubru 2011. Barra minn hekk, id-diskussjoni tal‑4 ta’ Ottubru 2011 hija element kuntestwali li juri li s-suq tal-BGE kien ikkaratterizzat minn perijodi iktar diffiċli (ara l-punti 746 sa 749 iktar ’il fuq). Barra minn hekk, ma jeżistux provi jew indizji li jistgħu jagħtu lil wieħed x’jifhem li l-ksur ġie interrott fir-rigward ta’ UniCredit.
1300
Fil-ħames lok, sa fejn UniCredit jipprova jnaqqas l-importanza tar-rwol tiegħu fil-ksur ikkontestat jew il-vantaġġ kompetittiv li huwa bbenefika minnu minħabba li l-operatur tas-suq tiegħu kien attiv biss fis-suq sekondarju, għandu jitfakkar li l-pjan ġenerali ddefinit mill-Kummissjoni kien jirrigwarda kemm is-suq primarju kif ukoll is-suq sekondarju u li l-operatur tas-suq ta’ dan il-bank kellu interess li jirċievi informazzjoni dwar dawn iż-żewġt iswieq sabiex jeżerċita l-attività tiegħu fis-suq sekondarju.
1301
Għandu jiżdied li l-fatt li dan il-bank ma setax jieħu vantaġġ mill-pjan ġenerali jittieħed inkunsiderazzjoni, fejn xieraq, mhux fl-istadju tal-konstatazzjoni tar-responsabbiltà ta’ impriża għall-parteċipazzjoni tagħha fi ksur uniku u kontinwu, iżda biss waqt l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur jew tal-gravità tal-parteċipazzjoni fih tal-impriża inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2022, Sony Corporation u Sony Electronics vs Il‑Kummissjoni, C‑697/19 P, EU:C:2022:478, punt 113 u l-ġurisprudenza ċċitata). Fi kliem ieħor, anki jekk jitqies li dan huwa l-argument ifformulat minn UniCredit, dan ma huwiex ta’ natura li jikkontesta l-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar l-imputabbiltà lil dan il-bank tar-responsabbiltà tal-ksur ikkontestat għall-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu.
1302
Konsegwentement, il-Kummissjoni wriet b’mod suffiċjenti fid-dritt, abbażi ta’ elementi essenzjalment kontemporanji għall-fatti, li UniCredit ipparteċipa, mis‑26 ta’ Settembru sat‑28 ta’ Novembru 2011, fil-ksur uniku u kontinwu kkonstatat fid-deċiżjoni kkontestata u li dan il-bank seta’ jinżamm responsabbli għal dan il-ksur matul dan il-perijodu.
[omissis]
ii) Fuq il-parteċipazzjoni ta’ Portigon fil-ksur ikkontestat u fuq in-natura kontinwa ta’ din il-parteċipazzjoni
[omissis]
– Fuq in-natura kontinwa tal-parteċipazzjoni ta’ Portigon fil-ksur ikkontestat
[omissis]
1369
Fir-rigward tal-intervall ta’ 34 jum bejn diskussjoni tat‑13 ta’ April 2011 u diskussjoni tat‑18 ta’ Mejju 2011, għandu jiġi enfasizzat li dan l-intervall jirriżulta mill-fatt li l-operatur tas-suq ta’ Portigon ma kienx preżenti waqt diskussjonijiet li seħħew bejn il-parteċipanti fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS fit‑3 u fil‑5 ta’ Mejju 2011. L-ewwel kliem tal-operatur tas-suq ta’ Portigon waqt id-diskussjoni tat‑18 ta’ Mejju 2011 b’mod ċar ma jikkorrispondux għal dawk ta’ membru li qabel kien temm il-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur (“[market] got to bounce today… German auction”). Il-bqija tad-diskussjoni tat‑18 ta’ Mejju 2011 ma tinkludi ebda element ta’ natura li juri li l-operatur tas-suq ta’ Portigon kien waqqaf il-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur qabel l-imsemmija diskussjoni.
1370
Fir-rigward tal-intervalli l-oħra invokati minn Portigon, ebda element prodott quddiem il-Qorti Ġenerali ma juri li l-operatur tas-suq ta’ Portigon, inizjalment, wera rieda li jtemm il-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur uniku u kontinwu kkontestat u, sussegwentement, wera rieda li jipparteċipa mill-ġdid f’dan il-ksur. B’mod partikolari, it-ton u l-ispontanjetà tad-diskussjonijiet prodotti quddiem il-Qorti Ġenerali juru rieda persistenti min-naħa tal-operatur tas-suq ta’ Portigon li jkompli jadotta aġir li kien jikkontribwixxi għall-pjan ġenerali li jsegwi għan antikompetittiv uniku, kif ġie ddefinit mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata.
1371
It-tielet, Portigon ma jipproduċi ebda prova ta’ natura li turi li l-Kummissjoni naqset b’mod żbaljat milli tikkonstata interruzzjoni tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat. Qabelxejn, l-argument ta’ Portigon huwa esklużivament ibbażat fuq l-intervalli li jisseparaw żewġ manifestazzjonijiet ta’ dan il-ksur li huwa pparteċipa fihom. Sussegwentement, Portigon ma pproduċiex provi li juru li huwa ddistanzja ruħu mill-aġir li jikkostitwixxi ksur inkwistjoni. Fl-aħħar nett, Portigon ma invokax l-eżistenza ta’ provi jew indizji oħra li jistgħu jikkontestaw in-natura kontinwa tal-parteċipazzjoni tiegħu fl-imsemmi ksur bejn żewġ manifestazzjonijiet ta’ dan il-ksur li l-operatur tas-suq tiegħu pparteċipa fihom.
1372
Għaldaqstant, fid-dawl, l-ewwel nett, tal-elementi li l-Kummissjoni kellha għad-dispożizzjoni tagħha dwar il-kuntest tal-funzjonament tal-akkordju u tal-intervalli li kienu jisseparaw żewġ manifestazzjonijiet tal-parteċipazzjoni tal-operatur tas-suq ta’ Portigon fil-ksur ikkontestat, it-tieni, tal-assenza ta’ ddistanzjar pubbliku min-naħa ta’ Portigon u, it-tielet, tal-assenza ta’ ċirkustanzi oħra invokati minn dan il-bank sabiex juri interruzzjoni tal-parteċipazzjoni tiegħu f’dan il-ksur, il-Kummissjoni kkonstatat, ġustament, li l-parteċipazzjoni ta’ Portigon fl-imsemmi ksur ma kinitx ġiet interrotta bejn id‑19 ta’ Ottubru 2009 u l‑1 ta’ Ġunju 2011.
1373
Konsegwentement, l-argumenti mressqa minn Portigon u bbażati fuq il-preskrizzjoni huma miċħuda wkoll.
3) Fuq id-data tat-tmiem tal-parteċipazzjoni ta’ Portigon fil-ksur ikkontestat
1374
Fil-premessa 761 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni qieset li l-parteċipazzjoni individwali ta’ bank involut kienet intemmet meta l-operatur tas-suq tiegħu kien irtira mill-forum ta’ diskussjonijiet rilevanti. Hija żiedet li din il-parteċipazzjoni individwali kienet tkun intemmet iktar kmieni jekk kienu jeżistu provi li l-operatur tas-suq kien temm l-attivitajiet ta’ negozjar tiegħu f’isem il-bank ikkonċernat qabel din id-data jew jekk dan l-operatur tas-suq kien temm b’xi mod ieħor l-involviment tiegħu fid-diskussjonijiet antikompetittivi.
1375
Fil-premessa 762 u fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat li Portigon kien ipparteċipa fil-ksur ikkontestat mid‑19 ta’ Ottubru 2009 sat‑3 ta’ Ġunju 2011.
1376
Fil-kuntest tar-raba’ motiv tiegħu, Portigon jikkontesta, essenzjalment, id-data tat-tmiem tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat stabbilita mill-Kummissjoni għat‑3 ta’ Ġunju 2011.
1377
Fil-fatt, l-ewwel nett, dan il-bank isostni li r-responsabbiltà tiegħu ma tistax tiġi stabbilita wara l-aħħar aġir antikompetittiv tal-operatur tas-suq tiegħu, jiġifieri t‑18 ta’ Mejju 2011, anki jekk il-kuntratt tax-xogħol bejnu u l-operatur tas-suq tiegħu kompla wara din id-data. F’dan ir-rigward, id-diskussjoni li seħħet fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS fl‑1 ta’ Ġunju 2011 ma turix il-parteċipazzjoni ta’ Portigon fi prattika antikompetittiva. Matul din id-diskussjoni, il-kummenti magħmula mill-operatur tas-suq tiegħu ma kinux antikompetittivi filwaqt li dawk magħmula mill-operaturi tas-suq l-oħra ma kinux jikkonċernaw il-qasam ta’ attività ta’ Portigon.
1378
It-tieni, kuntrarjament għal dak li tindika l-Kummissjoni fir-risposta tagħha, id-data tat-tmiem tal-parteċipazzjoni ta’ impriża fi ksur ma tiddependix mit-tul tal-kuntratt tax-xogħol tal-impjegat li jipparteċipa fil-laqgħat antikompetittivi, iżda mill-aġir tiegħu. Il-Kummissjoni ma tistax ittawwal il-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ Portigon għal wara l-aħħar aġir antikompetittiv tal-operatur tas-suq tiegħu, sempliċement għaliex il-kuntratt tax-xogħol bejniethom intemm f’data iktar tard.
1379
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, għandu jiġi rrilevat li, fil-premessa 330 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat li, waqt diskussjoni tal‑1 ta’ Ġunju 2011 fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, l-operaturi tas-suq ta’ RBS, ta’ UBS, ta’ Nomura u ta’ Portigon kienu ddiskutew l-istrateġija tal-offerti tagħhom, inkluż l-offerti għoljin wisq fl-irkant u l-prezzijiet medjani għal aġġudikazzjoni Franċiża futura. Hija żiedet li, sussegwentement, l-operaturi tas-suq kienu ddiskutew ir-riżultat ta’ din l-aġġudikazzjoni.
1380
Fil-premessa 331 tal-imsemmija deċiżjoni, il-Kummissjoni enfasizzat li l-operatur tas-suq ta’ Portigon kien ħabbar, waqt id-diskussjoni tal‑1 ta’ Ġunju 2011, li ma kienx ser jibqa’ attiv fil-forum ta’ diskussjonijiet b’effett mit‑3 ta’ Ġunju 2011. F’dan ir-rigward, hija rrilevat li l-kuntratt tax-xogħol ta’ dan l-operatur tas-suq kien ser jintemm fil‑31 ta’ Awwissu 2011, iżda li kien bil-leave wara t‑3 ta’ Ġunju 2011. Hija żiedet li, wara t‑3 ta’ Ġunju 2011, l-operatur tas-suq inkwistjoni kien għad kellu aċċess għall-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS, iżda li ma kienx probabbli (unlikely) li nnegozja f’isem Portigon wara din id-data. Fil-premessa 334 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni rrilevat li l-operatur tas-suq ta’ Portigon kien għadu preżenti waqt diskussjoni tal‑24 ta’ Ġunju 2011 fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS minkejja l-fatt li kien bil-leave.
1381
Huwa f’dan il-kuntest li l-Kummissjoni kkunsidrat li Portigon kien ipparteċipa fil-ksur ikkontestat sat‑3 ta’ Ġunju 2011.
1382
It-tieni, Portigon ma jikkontestax in-natura antikompetittiva tad-diskussjoni tal‑1 ta’ Ġunju 2011, iżda biss il-parteċipazzjoni tiegħu fiha minħabba li din id-diskussjoni kienet tikkonċerna bonds li huwa ma kienx jinnegozja u li l-kummenti magħmula mill-operatur tas-suq tiegħu ma kinux antikompetittivi.
1383
F’dan ir-rigward, it-traskrizzjoni tad-diskussjoni kkonċernata turi li l-operatur tas-suq ta’ Portigon kien effettivament preżenti fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS fl‑1 ta’ Ġunju 2011.
1384
Barra minn hekk, id-diskussjoni li saret dakinhar kienet effettivament ta’ natura antikompetittiva. Fil-fatt, il-parteċipanti fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS skambjaw informazzjoni sensittiva dwar l-istrateġija tagħhom tal-offerti, inklużi l-offerti għoljin wisq fl-irkant u l-prezzijiet medjani għal aġġudikazzjoni Franċiża futura.
1385
Għaldaqstant, il-Kummissjoni kienet fondata li tqis li l-operatur tas-suq ta’ Portigon kien ipparteċipa f’diskussjoni ta’ natura antikompetittiva fl‑1 ta’ Ġunju 2011.
[omissis]
4.
Fuq il-motivi bbażati fuq żbalji fil-klassifikazzjoni tal-ksur ikkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”
[omissis]
a)
Fuq il-kunċett ta’ “restrizzjoni minħabba l-għan”
[missis]
1406
Minn dan isegwi li din id-dispożizzjoni, kif interpretata mill-Qorti tal-Ġustizzja, tagħmel distinzjoni ċara bejn il-kunċett ta’ “restrizzjoni minħabba l-għan” u dak ta’ “restrizzjoni minħabba l-effett”, b’kull wieħed ikun suġġett għal reġim legali u probatorju differenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑20 ta’ Novembru 2008, Beef Industry Development Society u Barry Brothers, C‑209/07, EU:C:2008:643, punti 17 u 33; tal‑11 ta’ Settembru 2014, CB vs Il‑Kummissjoni, C‑67/13 P, EU:C:2014:2204, punt 51; tas‑16 ta’ Lulju 2015, ING Pensii, C‑172/14, EU:C:2015:484, punt 32, u tal‑21 ta’ Diċembru 2023, European Superleague Company, C‑333/21, EU:C:2023:1011, punt 160).
1407
Għalhekk, fir-rigward tal-prattiki kklassifikati bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, ma hemmx lok li jiġu mfittxija u lanqas a fortiori li jintwerew l-effetti tagħhom fuq il-kompetizzjoni sabiex jiġu kklassifikati bħala “restrizzjoni […] tal-kompetizzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 101(1) TFUE, sa fejn l-esperjenza turi li tali aġir iwassal għal tnaqqis tal-produzzjoni u għal żieda fil-prezzijiet, li jwassal għal tqassim ħażin tar-riżorsi għad-detriment, b’mod partikolari, tal-konsumaturi. Fir-rigward tagħhom, hija meħtieġa biss il-prova li dawn effettivament jaqgħu taħt il-klassifikazzjoni ta’ “restrizzjoni minħabba l-għan”, u sempliċi allegazzjonijiet mhux sostnuti ma humiex madankollu suffiċjenti għal dan il-għan (sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2020, Generics (UK) et, C‑307/18, EU:C:2020:52, punti 64 u 65).
1408
Min-naħa l-oħra, meta l-għan antikompetittiv ta’ ftehim, ta’ deċiżjoni ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi jew ta’ prattika miftiehma ma jiġix stabbilit, l-effetti tagħhom għandhom jiġu eżaminati sabiex tingħata prova li dan l-aġir għandu bħala effett attwali jew potenzjali l-impediment, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni, u dan b’mod sinjifikattiv (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑28 ta’ Mejju 1998, Deere vs Il‑Kummissjoni, C‑7/95 P, EU:C:1998:256, punt 77; tat‑30 ta’ Jannar 2020, Generics (UK) et, C‑307/18, EU:C:2020:52, punt 66, u tal‑21 ta’ Diċembru 2023, European Superleague Company, C‑333/21, EU:C:2023:1011, punt 169).
1409
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, imfakkra essenzjalment fil-premessi 486 sa 488 tad-deċiżjoni kkontestata, isegwi wkoll li l-kunċett ta’ “restrizzjoni minħabba l-għan” għandu jiġi interpretat b’mod strett u jirreferi esklużivament għal ċerti tipi ta’ koordinazzjoni bejn impriżi li jiżvelaw livell suffiċjenti ta’ noċività lill-kompetizzjoni sabiex jitqies li ma huwiex meħtieġ eżami tal-effetti (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑30 ta’ Ġunju 1966, LTM, 56/65, EU:C:1966:38, p. 359; tat‑23 ta’ Jannar 2018, F. Hoffmann-La Roche et, C‑179/16, EU:C:2018:25, punt 78; tat‑30 ta’ Jannar 2020, Generics (UK) et, C‑307/18, EU:C:2020:52, punt 67, u tal‑21 ta’ Diċembru 2023, European Superleague Company, C‑333/21, EU:C:2023:1011, punti 161 u 162).
1410
Barra minn hekk, sabiex jiġi ddeterminat, f’każ partikolari, jekk ftehim, deċiżjoni ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi jew prattika miftiehma jippreżentawx, min-natura tagħhom stess, grad suffiċjenti ta’ noċività għall-kompetizzjoni sabiex ikunu jistgħu jitqiesu li għandhom bħala għan il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni, huwa neċessarju li jiġi eżaminat, l-ewwel nett, il-kontenut tal-ftehim, tad-deċiżjoni jew tal-prattika inkwistjoni, it-tieni, il-kuntest ekonomiku u ġuridiku li jagħmlu parti minnu u, it-tielet, l-għanijiet li huma intiżi li jilħqu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑11 ta’ Settembru 2014, CB vs Il‑Kummissjoni, C‑67/13 P, EU:C:2014:2204, punt 53, tat‑23 ta’ Jannar 2018, F. Hoffmann-La Roche et, C‑179/16, EU:C:2018:25, punt 79), u tal‑21 ta’ Diċembru 2023, European Superleague Company, C‑333/21, EU:C:2023:1011, punt 165).
1411
Fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-kuntest ekonomiku u ġuridiku, eżaminat fl-ewwel lok mill-Qorti tal-Ġustizzja, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni n-natura tal-prodotti jew tas-servizzi affettwati kif ukoll il-kundizzjonijiet reali tal-funzjonament u tal-istruttura tas-suq jew tas-swieq inkwistjoni (sentenzi tal‑11 ta’ Settembru 2014, CB vs Il‑Kummissjoni, C‑67/13 P, EU:C:2014:2204, punt 53, tat‑23 ta’ Jannar 2018, F. Hoffmann-La Roche et, C‑179/16, EU:C:2018:25, punt 80), u tal‑21 ta’ Diċembru 2023, European Superleague Company, C‑333/21, EU:C:2023:1011, punt 166).
1412
F’dan ir-rigward, kuntrarjament għal dak li jsostni Nomura, fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ewwel motiv tiegħu, ma huwiex il-kompitu tal-Kummissjoni li tistabbilixxi esperjenza solida u affidabbli, possibbilment sostnuta minn studji ekonomiċi indipendenti, sabiex tikkonstata li ksur speċifiku għandu għan antikompetittiv.
[omissis]
b)
Fuq il-klassifikazzjoni tal-ksur uniku u kontinwu kkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”
1) Osservazzjonijiet preliminari
[omissis]
1421
B’mod partikolari, il-Kummissjoni indikat espressament, fil-premessa 496 tad-deċiżjoni kkontestata, li dawn l-erba’ kategoriji ta’ aġir kienu tfasslu għal finijiet analitiċi, kienu interrelatati u kienu jikkoinċidu parzjalment, kif tikkonferma wkoll il-premessa 533 ta’ dik id-deċiżjoni.
1422
Dawn il-konstatazzjonijiet għandhom konsegwenzi mhux biss fuq in-natura effettiva u l-fondatezza ta’ ċerti argumenti mressqa minn UniCredit, Nomura jew Portigon insostenn tal-kontestazzjoni tagħhom tal-klassifikazzjoni tal-ksur ikkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, iżda wkoll fuq l-interpretazzjoni li għandha tingħata lill-argumenti ta’ dawn il-banek kif ukoll fuq it-tweġibiet li l-Qorti Ġenerali għandha tagħti għalihom.
i) Fuq il-kritiki bbażati fuq żbalji ta’ klassifikazzjoni tad-diskussjonijiet inkwistjoni, fil-kuntest tal-klassifikazzjoni tal-ksur ikkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”
1423
Kif ġie rrilevat fil-punt 95 iktar ’il fuq, argumenti bbażati fuq żbalji possibbli ta’ klassifikazzjoni ta’ diskussjoni partikolari f’waħda mill-erba’ kategoriji msemmija fil-premessi 93, 382 u 496 tad-deċiżjoni kkontestata huma ineffettivi sabiex tiġi kkontestata l-konstatazzjoni tal-Kummissjoni li l-ksur uniku u kontinwu ikkontestat għandu għan antikompetittiv.
1424
Dan huwa b’mod partikolari l-każ għall-kritika ta’ UniCredit li permezz tagħha huwa jsostni li l-Kummissjoni ma tistax tinvoka fil-konfront tiegħu d-diskussjoni tat‑12 ta’ Ottubru 2011, minħabba li din id-diskussjoni ġiet ikklassifikata fil-kategorija 3 – li tirrigwarda biss diskussjonijiet dwar is-suq primarju tal-BGE – filwaqt li dan il-bank huwa attiv biss fis-suq sekondarju tagħhom.
1425
Għall-istess raġunijiet, il-kritika ta’ Nomura, ibbażata fuq l-allegat żball tal-klassifikazzjoni tad-diskussjonijiet tat‑28 ta’ Settembru u tat‑2 ta’ Novembru 2011 fil-kategorija 1, hija ineffettiva wkoll.
ii) Fuq il-kontestazzjoni tal-elementi li jikkostitwixxu l-ksur uniku u kontinwu kkontestat, fil-kuntest tal-klassifikazzjoni tal-ksur ikkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”
1426
Il-fatt, irrilevat fil-punt 1396 iktar ’il fuq, li l-Kummissjoni kkonstatat, ġustament, li d-diskussjonijiet kollha validament ikkunsidrati kontra b’mod partikolari UniCredit, Nomura jew Portigon kellhom, meħuda flimkien, il-forma ta’ ksur uniku u kontinwu jimplika li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-għan antikompetittiv ta’ dan il-ksur, il-banek ikkonċernati ma jistgħux jikkontestaw l-elementi li jikkostitwixxu l-ksur uniku u kontinwu kkonstatat preċedentement.
1427
Dan jgħodd ukoll għall-allegazzjonijiet ibbażati fuq l-assenza ta’ natura antikompetittiva tad-diskussjonijiet li jinsabu f’kategorija speċifika jew ta’ diskussjonijiet speċifiċi jew anki għal dawk ibbażati fuq l-assenza ta’ “pjan komuni” jew ta’ “pjan ġenerali”.
1428
Fil-fatt, fl-istadju tal-evalwazzjoni tal-għan antikompetittiv ta’ ksur uniku u kontinwu, mhux biss in-natura antikompetittiva tiegħu u l-elementi li jikkomponuh, iżda wkoll l-eżistenza ta’ “pjan komuni” jew ta’ “pjan ġenerali” huma issa stabbiliti.
1429
F’dan l-istadju, hija għalhekk importanti biss il-kwistjoni dwar jekk dan il-ksur ikkonstatat preċedentement jippreżentax livell suffiċjenti ta’ noċività għall-kompetizzjoni, li jiġġustifika li l-Kummissjoni ma għandhiex għalfejn tfittex u lanqas a fortiori turi l-effetti tiegħu fuq il-kompetizzjoni (sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2020, Generics (UK) et, C‑307/18, EU:C:2020:52, punt 64).
1430
Għalhekk, għandhom jiġu miċħuda l-kritiki ta’ Nomura, invokati fil-kuntest tat-tieni motiv tiegħu – dwar il-klassifikazzjoni tal-ksur ikkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan” –, li permezz tagħhom dan il-bank isostni li “l-Kummissjoni wettqet żball ta’ evalwazzjoni fil-fatt jew fid-dritt meta kklassifikat id-diskussjonijiet bħala antikompetittivi”.
1431
Bl-istess mod għandu jiġi miċħud l-argument ta’ UniCredit, imressaq fir-raba’ motiv tiegħu, ibbażat fuq il-fatt li l-Kummissjoni ma stabbilixxietx li “l-‘pjan komuni’ preżunt wassal għal ksur minħabba l-għan f’dak li jirrigwarda s-suq sekondarju matul il-perijodu ta’ involviment [tiegħu]”.
iii) Fuq l-evalwazzjoni ġenerali tal-ksur uniku u kontinwu kkontestat imwettqa mill-Kummissjoni, fil-kuntest tal-klassifikazzjoni tiegħu bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”
1432
Il-fatt li l-Kummissjoni kkonstatat “ksur uniku u kontinwu li jikkonċerna l-BGE li jkopri ż-ŻEE kollha, li jikkonsisti fi ftehimiet u/jew fi prattiki miftiehma li kellhom bħala għan ir-restrizzjoni u/jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-settur tal-BGE” [traduzzjoni mhux uffiċjali] jimplika li l-għan antikompetittiv tiegħu għandu jiġi evalwat fil-livell tal-ksur uniku u kontinwu kollu kemm hu.
1433
Għalhekk, fl-ewwel lok, UniCredit u Portigon ma jistgħux jinvokaw b’mod utli, sabiex jikkontestaw l-għan antikompetittiv tal-ksur uniku u kontinwu kkontestat, il-fatt li, meħuda individwalment, ċerti diskussjonijiet jew kategoriji ta’ diskussjonijiet inklużi f’dan il-ksur ma għandhomx noċività suffiċjenti fir-rigward tal-kompetizzjoni sabiex jitqiesu li għandhom għan antikompetittiv.
1434
Fil-fatt, xejn ma jwaqqaf lill-Kummissjoni milli tikkonstata l-għan antikompetittiv ta’ ksur uniku u kontinwu kompost minn iktar minn aġir wieħed, li, li kieku dan l-aġir kellu jiġi kklassifikat individwalment, ma kienx ikun jista’ kollu jiġu kklassifikat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”. Huwa importanti biss li jsir magħruf jekk, meħud fl-intier tiegħu, dan il-ksur uniku u kontinwu jilħaqx il-livell suffiċjenti ta’ noċività għall-kompetizzjoni sabiex ikun jista’ jingħata tali klassifikazzjoni.
1435
Barra minn hekk, f’dan il-każ, il-Kummissjoni “dejjem ikkunsidrat li l-kategoriji kienu marbuta mill-qrib u kienu jikkoinċidu parzjalment, u li dawn kienu ġew ippreżentati fil-kategorizzazzjoni attwali għal finijiet ta’ analiżi” [traduzzjoni mhux uffiċjali], kif irrilevat fil-premessa 549 tad-deċiżjoni kkontestata.
1436
Għalhekk għandhom jiġu miċħuda l-kritiki ta’ UniCredit ibbażati fuq il-fatt li l-kategoriji adottati mill-Kummissjoni, bl-eċċezzjoni ta’ ċerti diskussjonijiet koperti mill-kategorija 4, huma marbuta biss mas-suq primarju tal-BGE u għalhekk ma humiex xierqa sabiex jistabbilixxu restrizzjoni minħabba l-għan li tkopri s-suq sekondarju.
1437
Dawn il-kritiki għandhom iktar u iktar jiġu miċħuda peress li l-Kummissjoni qieset, ġustament, li l-informazzjoni skambjata fuq il-forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni u b’rabta mas-suq primarju kienet ta’ interess għall-atturi tas-suq sekondarju, u viċi versa (ara l-punti 476 sa 486 iktar ’il fuq).
1438
Għall-istess raġunijiet, għandhom ukoll jiġu miċħuda l-kritiki ta’ Portigon, li skonthom id-diskussjonijiet imsemmija fil-kategorija 4 ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, u dan minkejja li 14 mit-63 diskussjoni invokati fil-konfront ta’ dan il-bank kienu jaqgħu biss taħt din il-kategorija 4.
1439
Fit-tieni lok, UniCredit, Nomura u Portigon ma jistgħux jinvokaw b’mod utli, sabiex jikkontestaw l-għan antikompetittiv tal-ksur uniku u kontinwu kkontestat, il-fatt li, matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tagħhom f’dan il-ksur, id-diskussjonijiet li huma pparteċipaw fihom ma kellhomx għan antikompetittiv.
1440
Fil-fatt, il-livell suffiċjenti ta’ noċività ta’ ksur uniku u kontinwu fir-rigward tal-kompetizzjoni li jippermetti li dan jiġi kklassifikat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan” ma jistax jiġi evalwat individwalment u separatament għal kull impriża li tieħu sehem f’dan l-aġir.
1441
Għall-kuntrarju, din l-evalwazzjoni li tiddetermina r-reġim probatorju applikabbli għall-aġir inkwistjoni fl-intier tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2020, Generics (UK) et, C‑307/18, EU:C:2020:52, punt 63), għandha ssir fid-dawl tal-karatteristiċi oġġettivi ta’ dan l-aġir, meħud fl-intier tiegħu, u mingħajr kunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni partikolari ta’ kull impriża li pparteċipat fih.
1442
Din il-konklużjoni ssegwi mill-ġurisprudenza stabbilita li skontha, minn naħa, impriża li pparteċipat fi ksur uniku u kontinwu permezz tal-aġir tagħha stess u li għandha l-għan li tikkontribwixxi għat-twettiq tal-ksur fl-intier tiegħu tista’ wkoll tkun responsabbli għall-aġir ta’ impriżi oħra fil-kuntest tal-istess ksur għall-perijodu kollu tal-parteċipazzjoni tagħha fl-imsemmi ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑8 ta’ Lulju 1999, Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, C‑49/92 P, EU:C:1999:356, punt 83, u tad‑9 ta’ Settembru 2015, Panasonic u MT Picture Display vs Il‑Kummissjoni, T‑82/13, EU:T:2015:612, punt 81 (mhux ippubblikat)) u, min-naħa l-oħra, is-sempliċi fatt li kull impriża tipparteċipa fil-ksur fil-forom tagħha ma huwiex biżżejjed biex jeskludi r-responsabbiltà tagħha għall-ksur kollu, inkluż għal aġir implimentat materjalment minn impriżi parteċipanti oħra, iżda li jikkondividi l-istess għan jew l-istess effett antikompetittiv (sentenza tat‑8 ta’ Lulju 1999, Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, C‑49/92 P, EU:C:1999:356, punt 80).
1443
Għalhekk għandhom jiġu miċħuda l-kritiki ta’ UniCredit, ta’ Nomura u ta’ Portigon abbażi tal-preżunzjoni li huma biss id-diskussjonijiet li saru matul il-perijodi rispettivi ta’ parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat li kellhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi stabbilit l-għan antikompetittiv tal-imsemmija perijodi.
1444
Bl-istess mod, għandha tiġi miċħuda l-kritika ta’ UniCredit, imqajma fil-kuntest tat-tielet motiv tiegħu, li l-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fi “ksur uniku u kontinwu li jikkonsisti f’restrizzjoni tal-kompetizzjoni minħabba l-għan ma hijiex sostnuta minn provi miż-żmien rilevanti” u, minħabba f’hekk, tikkostitwixxi żball ta’ liġi.
1445
F’dan ir-rigward, huwa ċertament minnu li, b’osservanza sħiħa tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 1441 u 1442 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni evalwat in-noċività suffiċjenti tal-ksur uniku u kontinwu kkontestat għall-kompetizzjoni billi ħadet inkunsiderazzjoni diskussjonijiet li seħħew qabel il-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ UniCredit.
1446
Madankollu, minn naħa, il-Kummissjoni bbażat ruħha wkoll fuq id-diskussjonijiet tas‑26 u tat‑28 ta’ Settembru, tat‑12 u tad‑19 ta’ Ottubru u tat‑2, tat‑3 u tat‑28 ta’ Novembru 2011 (ara l-premessa 514 u n-noti ta’ qiegħ il-paġna Nri 985 u 986; il-premessa 521 u n-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 994; permezz ta’ riferiment fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1011 għall-premessa 420 u għan-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 795; permezz ta’ riferiment fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1014 għall-premessa 381 u għan-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 732; permezz ta’ riferiment fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1015 għall-premessi 342, 345 sa 349; permezz ta’ riferiment fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1016 għall-premessa 342; permezz ta’ riferiment fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1017 għall-premessi 345 u 348; permezz ta’ riferiment fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1018 għall-premessi 381 u 514; il-premessi 702 sa 705 u 708 sa 717 tad-deċiżjoni kkontestata). B’dan il-mod, dik l-istituzzjoni għamlet riferiment għad-diskussjonijiet kollha invokati b’mod validu fil-konfront ta’ UniCredit, u b’hekk issodisfat l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha.
1447
Min-naħa l-oħra, it-teħid inkunsiderazzjoni ta’ diskussjonijiet li seħħew qabel il-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur uniku u kontinwu ikkontestat, għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tiegħu bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, ma jimplikax li l-Kummissjoni rrikorriet għal provi mhux kontemporanji tal-fatti allegati sabiex tikkonstata l-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat.
1448
Fil-fatt, anki qabel il-klassifikazzjoni ta’ dan il-ksur bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, li twettqet għal skopijiet probatorji (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ Jannar 2020, Generics (UK) et, C‑307/18, EU:C:2020:52, punt 63), il-Kummissjoni kienet ikkonstatat, fid-dawl biss tad-diskussjonijiet li l-operatur tas-suq ta’ UniCredit kien effettivament ħa sehem fihom, li dan il-bank kien ipparteċipa fi ksur uniku u kontinwu.
1449
Fit-tielet lok, UniCredit ma jistax jinvoka b’mod utli, sabiex jikkontesta l-għan antikompetittiv tal-ksur uniku u kontinwu ikkontestat, il-fatt li l-Kummissjoni ma wrietx li “d-diskussjonijiet li saru fuq il-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS setgħu ġustament jiġu kklassifikati bħala restrizzjoni minħabba l-għan f’dak li jirrigwarda kull wieħed miż-żewġ swieq”, jiġifieri s-suq primarju u dak sekondarju tal-BGE.
1450
Fil-fatt, tali eżami separat tan-noċività suffiċjenti għall-kompetizzjoni tad-diskussjonijiet li saru b’rabta, minn naħa, mas-suq primarju u, min-naħa l-oħra, mas-suq sekondarju tal-BGE jmur kontra l-formulazzjoni stess tad-deċiżjoni kkontestata u, b’mod partikolari, tal-Artikolu 1 tagħha, li jikkonstata l-uniċità tal-ksur li -banek ikkonċernati pparteċipaw fih.
1451
Il-fatt li UniCredit iqis li s-swieq primarji u sekondarji tal-BGE jikkostitwixxu swieq rilevanti distinti bl-ebda mod ma jbiddel il-limiti tal-ksur ikkontestat.
1452
Bl-istess mod, il-punti 91 u 92 tas-sentenza tas‑16 ta’ Settembru 2013, Keramag Keramische Werke et vs Il‑Kummissjoni (T‑379/10 u T‑381/10, mhux ippubblikata, EU:T:2013:457), invokati minn UniCredit, ma huma ta’ ebda sostenn għal dan il-bank.
1453
Fil-fatt, kuntrarjament għas-sitwazzjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza tas‑16 ta’ Settembru 2013, Keramag Keramische Werke et vs Il‑Kummissjoni (T‑379/10 u T‑381/10, mhux ippubblikata, EU:T:2013:457), UniCredit kien f’kompetizzjoni diretta mal-banek l-oħra kkonċernati fis-suq sekondarju tal-BGE u d-diskussjonijiet dwar is-suq primarju li pparteċipa fihom kienu jagħtuh vantaġġi kompetittivi fis-suq sekondarju (ara l-punti 476 sa 486 iktar ’il fuq).
[omissis]
2) Fuq il-kritiki ta’ UniCredit u ta’ Nomura dwar l-evalwazzjoni tal-kuntest ekonomiku tal-ksur ikkontestat
[omissis]
i) Fuq il-kritiki ta’ UniCredit u ta’ Nomura bbażati fuq l-evalwazzjoni żbaljata tal-kuntest ekonomiku tal-ksur ikkontestat
[omissis]
1492
Minn naħa, UniCredit u Nomura ma jipprovdu l-ebda prova, b’mod partikolari f’ċifri, li tista’ turi li l-Kummissjoni, b’mod żbaljat, qieset li l-banek ikkonċernati kellhom “sehem sinjifikattiv mis-suq” [traduzzjoni mhux uffiċjali], kif qieset dik l-istituzzjoni fil-premessa 532 tad-deċiżjoni kkontestata.
1493
Min-naħa l-oħra, dawn il-banek lanqas ma jipprovdu xi element li jippermetti li tiġi kkontestata l-konstatazzjoni, magħmula mill-Kummissjoni bi tweġiba għal argument imressaq minn Nomura matul il-proċedura amministrattiva u bbażat fuq is-sehem relattivament żgħir mis-suq ta’ dan il-bank, li “din il-possibbiltà li tiġi vverifikata l-eżattezza tal-informazzjoni fis-suq permezz tal-kisba ta’ għarfien addizzjonali tagħti b’mod ċar vantaġġ kompetittiv lill-banek ikkonċernati” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1494
F’dan is-sens, UniCredit u Nomura ma wrewx sa liema punt l-analiżi tad-daqs tal-banek ikkonċernati kienet rilevanti fir-rigward tal-aġir li ġew akkużati bih, jiġifieri aġir ta’ koordinazzjoni tal-prezzijiet, ta’ tqassim tas-suq jew ta’ klijentela jew anki skambji ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva.
1495
Konsegwentement, l-argumenti ta’ UniCredit u ta’ Nomura, ibbażati fuq l-evalwazzjoni żbaljata tas-suq tal-BGE u, għalhekk, fuq il-kuntest ekonomiku tal-ksur ikkontestat, għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
1496
Madankollu, din il-konklużjoni ma tippreġudikax il-fatt li, għal kull tip ta’ aġir inkwistjoni, jew saħansitra għal kull diskussjoni kkritikata, il-Kummissjoni setgħet twettaq evalwazzjoni żbaljata tan-natura suffiċjentement dannuża tagħhom għall-kompetizzjoni sabiex tikkontribwixxi għall-klassifikazzjoni bħala “restrizzjoni minħabba l-għan” tal-aġir inkwistjoni, fl-intier tiegħu, aspett li għandu jiġi eżaminat iktar ’il quddiem.
3) Fuq il-kritiki ta’ UniCredit, ta’ Nomura u ta’ Portigon ibbażati fuq in-natura insuffiċjentement dannuża fir-rigward tal-kompetizzjoni tal-aġir inkwistjoni
1497
UniCredit, fil-kuntest tat-tielet motiv tiegħu, Nomura, fil-kuntest tal-ewwel u tat-tieni motiv tiegħu, u Portigon, fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ħames motiv tiegħu, isostnu, essenzjalment, li l-ksur uniku u kontinwu kkontestat ma jippreżentax livell suffiċjenti ta’ noċività għall-kompetizzjoni sabiex jiġi kklassifikat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”.
1498
Insostenn tal-kritiki tagħhom, UniCredit, Nomura u Portigon essenzjalment isostnu li d-diskussjonijiet kollha jew parti minnhom allegati fil-konfront tagħhom ma jippermettux li tiġi ssostanzjata l-konklużjoni li waslet għaliha l-Kummissjoni.
1499
Preliminarjament, minn naħa, għandu jitfakkar li l-evalwazzjoni tan-noċività għall-kompetizzjoni ta’ ksur uniku u kontinwu ssir fid-dawl tal-aġir kollu li jikkostitwixxih, u mhux biss fid-dawl tad-diskussjonijiet li seħħew matul il-perijodi ta’ parteċipazzjoni fih tal-impriżi li jikkontestaw din il-klassifikazzjoni (ara l-punt 1441 iktar ’il fuq).
1500
Għaldaqstant, f’dan il-każ, il-klassifikazzjoni tal-ksur uniku u kontinwu kkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan” ser tiġi evalwata, fir-rigward ta’ UniCredit, ta’ Nomura u ta’ Portigon, fid-dawl tan-noċività ta’ madwar 380 diskussjoni li saru bejn l‑4 ta’ Jannar 2007 u t‑28 ta’ Novembru 2011, meħuda flimkien, billi jittieħdu inkunsiderazzjoni, minn naħa, id-diskussjonijiet mhux ikkontestati jew mhux ikkontestati b’mod validu minn dawn il-banek – u li, minħabba f’hekk, għandhom jitqiesu li huma definittivament stabbiliti – u, min-naħa l-oħra, il-kritiki mressqa minn dawn il-banek fir-rigward ta’ numru żgħir minnhom.
1501
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li Portigon iqis li “skambju ta’ informazzjoni kunfidenzjali qabel u waqt aġġudikazzjonijiet jista’ jikkostitwixxi restrizzjoni minħabba l-għan”. Għalhekk, mit-63 diskussjoni, li ġew ikkritikati fil-konfront tiegħu, dan il-bank ma jikkontesta l-ebda diskussjoni kklassifikata fil-kategoriji 1 sa 3 u biss l-14-il diskussjoni kklassifikati esklużivament fil-kategorija 4, jiġifieri dawk tal‑20 u tal‑21 ta’ Ottubru u tas‑6 ta’ Novembru 2009, tal‑14 ta’ Jannar, tal‑15 u tat‑22 ta’ Frar, tad‑9 ta’ Settembru u tas‑17 ta’ Novembru 2010, kif ukoll iż-żewġ diskussjonijiet tat‑18 ta’ Jannar 2011 u dawk tas‑6, tal‑11 u tat‑12 ta’ April, kif ukoll tat‑18 ta’ Mejju 2011.
1502
Min-naħa tiegħu, mill‑34 diskussjoni li ġew ikkritikati fil-konfront tiegħu, Nomura jikkontesta regolarment 12-il diskussjoni, jiġifieri dawk tat‑18 u tas‑26 ta’ Jannar, tat‑3 u tal‑25 ta’ Frar, tal‑5 u tat‑12 ta’ April, tat‑3 u tal‑5 ta’ Mejju, tas‑7 ta’ Lulju, tat‑28 ta’ Settembru u tat‑2 ta’ Novembru 2011, peress li l-Qorti Ġenerali diġà ddeċidiet li dawk tat‑18 ta’ Mejju, tat‑22 ta’ Ġunju u tal‑4 ta’ Ottubru 2011 ma setgħux jiġu kkritikati mill-Kummissjoni fil-konfront ta’ dan il-bank (ara l-punt 798 iktar ’il fuq).
1503
Barra minn hekk, UniCredit jikkontesta s-seba’ diskussjonijiet li ġew validament ikkritikati fil-konfront tiegħu, jiġifieri dawk tas‑26 u tat‑28 ta’ Settembru, tat‑12 u tad‑19 ta’ Ottubru u tat‑2, tat‑3 u tat‑28 ta’ Novembru 2011, peress li l-Qorti Ġenerali diġà ddeċidiet li dik tal‑4 ta’ Ottubru 2011 ma setgħetx tiġi kkritikata mill-Kummissjoni fil-konfront ta’ dan il-bank (ara l-punt 798 iktar ’il fuq).
1504
Min-naħa l-oħra, kif irrilevat, ġustament, il-Kummissjoni fil-premessi 532 sa 544 tad-deċiżjoni kkontestata (ara l-punti 432 sa 499 iktar ’il fuq), il-ksur uniku u kontinwu ikkontestat ta lok għal prattiki ta’ diversi tipi, jiġifieri prattiki ta’ ffissar tal-prezzijiet, prattiki ta’ żieda asimetrika tat-trasparenza tas-suq tal-BGE, prattiki ta’ allinjament ta’ strateġiji ta’ negozjar u prattiki ta’ skambju ta’ informazzjoni sensittiva.
1505
Għaldaqstant, l-evalwazzjoni tal-fondatezza tal-klassifikazzjoni tal-ksur uniku u kontinwu kkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, adottata mill-Kummissjoni, ma hijiex ser issir, kif jidhru li qegħdin jitolbu UniCredit, Nomura u Portigon, biss fid-dawl tan-noċività għall-kompetizzjoni tal-iskambji ta’ informazzjoni sensittiva li seħħew matul id-diskussjonijiet ikkontestati, iżda ser tieħu inkunsiderazzjoni wkoll tipi oħra ta’ aġir żvelati minn dawn id-diskussjonijiet u msemmija fil-punt preċedenti.
1506
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, hija ġurisprudenza stabbilita li l-prattiki tal-ipprezzar, bħal dawk imsemmija fil-premessa 535 tad-deċiżjoni kkontestata, huma ta’ noċività partikolari għall-kompetizzjoni, peress li x’aktarx iwasslu għal żieda fil-prezzijiet jew għal tnaqqis fil-produzzjoni u, għalhekk, fil-provvista, li tirriżulta f’użu fqir tar-riżorsi, għad-detriment tal-impriżi utenti u tal-konsumaturi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑20 ta’ Novembru 2008, Beef Industry Development Society u Barry Brothers, C‑209/07, EU:C:2008:643, punti 17 u 33; tal‑11 ta’ Settembru 2014, CB vs Il‑Kummissjoni, C‑67/13 P, EU:C:2014:2204, punt 51; tas‑16 ta’ Lulju 2015, ING Pensii, C‑172/14, EU:C:2015:484, punt 32).
1507
Għalhekk, f’dan il-każ, il-Kummissjoni setgħet, mingħajr ma twettaq żball, tqis li d-diskussjonijiet imsemmija fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1015 tad-deċiżjoni kkontestata, li taw lok bejn l-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati, b’mod partikolari, għal ftehimiet immirati lejn l-iċċattjar jew l-aċċentwar tal-kurva tar-rendiment sabiex jipprovaw jibdlu għall-vantaġġ tagħhom il-prezz tal-BGE fis-suq primarju jew fis-suq sekondarju (ara l-premessi 498 sa 502 tad-deċiżjoni kkontestata u l-punt 418 iktar ’il fuq) jew għal skambji ta’ livelli jew volumi ta’ offerti jew offerti għoljin wisq fl-irkant tal-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati (ara l-premessi 506, 508 u 512 sa 514 tad-deċiżjoni kkontestata u l-punt 419 iktar ’il fuq), kellhom tali noċività.
1508
Barra minn hekk, kif tirrileva, ġustament, il-Kummissjoni, fil-premessi 538 u 542 tad-deċiżjoni kkontestata, tali prattiki kienu iktar u iktar ta’ noċività peress li, fis-suq primarju, “l-akkordju kien effettivament jew potenzjalment ta’ preġudizzju għall-uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn li jorganizzaw aġġudikazzjoni li tirrigwarda BGE f’isem il-gvernijiet ċentrali, u għalhekk indirettament għall-ekonomiji tal-Istati kkonċernati” [traduzzjoni mhux uffiċjali], li wassal lill-banek ikkonċernati sabiex “iżidu l-possibbiltajiet tagħhom li jiksbu l-allokazzjonijiet ta’ BGE li [huma] kienu jixtiequ waqt l-aġġudikazzjonijiet bi prezz iktar baxx minn dak li [huma] kien ikollhom iħallsu kieku”.
1509
Dan huwa partikolarment il-każ, l-ewwel nett, fir-rigward tal-perijodu tal-parteċipazzjoni ta’ Portigon fil-ksur ikkontestat, tad-diskussjonijiet tal‑5 ta’ Novembru 2009 (ara l-premessa 275 tad-deċiżjoni kkontestata), tat‑30 ta’ Novembru 2009 (ara l-premessa 277), tal‑25 ta’ Jannar 2010 (ara l-premessa 280), tat‑3 ta’ Frar 2010 (ara l-premessa 282), tas‑16 ta’ Frar 2010 (ara l-premessa 285), tal‑21 ta’ April 2010 (ara l-premessa 289), tat‑28 ta’ April, tat‑18 ta’ Mejju, tat‑28 ta’ Ġunju, tal‑1, tal‑21 u tat‑28 ta’ Lulju 2010 (ara l-premessa 290), tat‑13 ta’ Awwissu 2010 (ara l-premessi 291 u 292), tal‑10 ta’ Settembru 2010 (ara l-premessa 295), tas‑27 ta’ Settembru u tas‑6 ta’ Ottubru 2010 (ara l-premessa 296), tas‑7 ta’ Ottubru 2010 (ara l-premessa 297), tat‑13 ta’ Ottubru 2010 (ara l-premessa 298), tal‑14 ta’ Ottubru 2010 (ara l-premessa 299), tat‑2 ta’ Novembru 2010 (ara l-premessa 301), tal‑4 ta’ Novembru 2010 (ara l-premessa 302), tat‑2 ta’ Diċembru 2010 (ara l-premessa 304), tas‑6 ta’ Jannar 2011 (ara l-premessa 305), tat‑18 ta’ Jannar 2011 (ara l-premessa 307), tal‑25 ta’ Jannar 2011 (ara l-premessa 308), tas‑26 ta’ Jannar 2011 (ara l-premessa 309), tat‑3 ta’ Frar 2011 (ara l-premessa 312), tal‑14 ta’ Frar 2011 waranofsinhar (ara l-premessa 315), tas‑17 ta’ Frar 2011 (ara l-premessa 316), tal‑25 ta’ Frar 2011 (ara l-premessa 317), tat‑28 ta’ Frar 2011 (ara l-premessa 318), tas‑7 ta’ April 2011 (ara l-premessa 322), tat‑13 ta’ April 2011 (ara l-premessa 325), u tal‑1 ta’ Ġunju 2011 (ara l-premessa 330). L-istess japplika, it-tieni, b’mod partikolari fir-rigward tal-perijodu tal-parteċipazzjoni ta’ Nomura f’ dan il-ksur, għad-diskussjonijiet tat‑18 ta’ Jannar 2011 (ara l-premessa 307), tal‑25 ta’ Jannar 2011 (ara l-premessa 308), tas‑26 ta’ Jannar 2011 (ara l-premessa 309), tat‑3 ta’ Frar 2011 (ara l-premessa 312), tal‑14 ta’ Frar 2011 waranofsinhar (ara l-premessa 315), tas‑17 ta’ Frar 2011 (ara l-premessa 316), tal‑25 ta’ Frar 2011 (ara l-premessa 317), tat‑28 ta’ Frar 2011 (ara l-premessa 318), tas‑7 ta’ April 2011 (ara l-premessa 322), tat‑13 ta’ April 2011 (ara l-premessa 325), tat‑3 ta’ Mejju 2011 (ara l-premessa 327), tal‑5 ta’ Mejju 2011 (ara l-premessa 328), tal‑1 ta’ Ġunju 2011 (ara l-premessa 330), tas‑7 ta’ Lulju 2011 (ara l-premessa 335), tal‑20 ta’ Lulju 2011 (ara l-premessa 337), tat‑22 ta’ Awwissu 2011 (ara l-premessa 338), tas‑6 ta’ Settembru 2011 (ara l-premessa 340), tas‑26 ta’ Settembru 2011 (ara l-premessa 342), tat‑12 ta’ Ottubru 2011 (ara l-premessa 345), tad‑19 ta’ Ottubru 2011 (ara l-premessa 346), tat‑2 ta’ Novembru 2011 (ara l-premessa 347), tat‑3 ta’ Novembru 2011 (ara l-premessa 348) u tat‑28 ta’ Novembru 2011 (ara l-premessa 349). L-istess japplika, it-tielet, b’mod partikolari fir-rigward tal-perijodu tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fl-imsemmi ksur, għad-diskussjonijiet tas‑26 ta’ Settembru 2011 (ara l-premessa 342), tat‑12 ta’ Ottubru 2011 (ara l-premessa 345), tad‑19 ta’ Ottubru 2011 (ara l-premessa 346), tat‑2 ta’ Novembru 2011 (ara l-premessa‑347), tat‑3 ta’ Novembru 2011 (ara l-premessa 348) u tat‑28 ta’ Novembru 2011 (ara l-premessa 349).
1510
Fit-tieni lok, għandhom ukoll livell partikolarment għoli ta’ noċività għall-kompetizzjoni l-prattiki ta’ tqassim tal-klijentela msemmija wkoll mill-Kummissjoni fil-premessa 535 u fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1017 tad-deċiżjoni kkontestata (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑20 ta’ Novembru 2008, Beef Industry Development Society u Barry Brothers, C‑209/07, EU:C:2008:643, punti 17 u 33; tal‑11 ta’ Settembru 2014, CB vs Il‑Kummissjoni, C‑67/13 P, EU:C:2014:2204, punt 51; tas‑16 ta’ Lulju 2015, ING Pensii, C‑172/14, EU:C:2015:484, punt 32, u tal‑21 ta’ Diċembru 2023, European Superleague Company, C‑333/21, EU:C:2023:1011, punt 163 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1511
Dan japplika wkoll b’mod partikolari, l-ewwel nett, fir-rigward b’mod speċjali tal-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ Portigon fil-ksur ikkontestat, għad-diskussjonijiet tat‑3 ta’ Frar 2010 (ara l-premessa 282 tad-deċiżjoni kkontestata), tas‑7 ta’ Ottubru 2010 (ara l-premessa 297), tat‑2 ta’ Diċembru 2010 (ara l-premessa 304), tas‑17 ta’ Frar 2011 (ara l-premessa 316), tas‑7 ta’ April 2011 (ara l-premessa 322), tat‑3 ta’ Mejju 2011 (ara l-premessa 327) u tal‑1 ta’ Ġunju 2011 (ara l-premessa 330), it-tieni, fir-rigward b’mod partikolari tal-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ Nomura f’dan il-ksur, għad-diskussjonijiet tas‑17 ta’ Frar 2011 (ara l-premessa 316), tas‑7 ta’ April 2011 (ara l-premessa 322), tat‑3 ta’ Mejju 2011 (ara l-premessa 327), tal‑1 ta’ Ġunju 2011 (ara l-premessa 330), tat‑12 ta’ Ottubru 2011 (ara l-premessa 345) u tat‑3 ta’ Novembru 2011 (ara l-premessa 348), u t-tielet, fir-rigward b’mod partikolari tal-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ UniCredit fl-imsemmi ksur, għad-diskussjonijiet tat‑12 ta’ Ottubru 2011 (ara l-premessa 345) u tat‑3 ta’ Novembru 2011 (ara l-premessa 348).
1512
Fit-tielet lok, fir-rigward tal-iskambji ta’ informazzjoni, hija ġurisprudenza stabbilita li għandhom livell suffiċjenti ta’ noċività għall-kompetizzjoni sabiex jiġi kkunsidrat li ma hemmx lok li jiġu mfittxija l-effetti tagħhom, l-iskambji ta’ informazzjoni li jistgħu jnaqqsu jew jeliminaw inċertezzi f’moħħ il-persuni kkonċernati fir-rigward tad-data, tal-portata u tal-modalitajiet tal-adattament tal-aġir fis-suq li l-impriżi kkonċernati ser jimplimentaw (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Jannar 2023, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni, C‑883/19 P, EU:C:2023:11, punti 115 u 116 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1513
Issa, kif diġà ġie kkonstatat fil-punt 1486 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni setgħet ġustament tikkunsidra li l-prezzijiet medjani, l-informazzjoni dwar il-volumi skambjati, il-kurvi tar-rendiment, il-pożizzjonijiet ta’ negozjar, il-mument tal-iffissar tal-prezzijiet tas-sindakazzjonijiet, bħall-informazzjoni dwar l-offerti għoljin wisq fl-irkant, kienu jikkostitwixxu informazzjoni mhux pubblika, ta’ natura sensittiva u ta’ natura li jipprovdu lid-detenturi tagħhom vantaġġ fis-suq – kemm primarju kif ukoll sekondarju – tal-BGE, b’mod partikolari billi jnaqqsu l-inċertezza inerenti għalih.
1514
Għaldaqstant, il-Kummissjoni ġustament enfasizzat, fil-premessi 536 sa 539 tad-deċiżjoni kkontestata, il-fatt li l-iskambji regolari ta’ din l-informazzjoni, fi ħdan iċ-ċirku ristrett tal-banek ikkonċernati, kienu żiedu t-trasparenza tas-suq tal-BGE għall-benefiċċju ta’ dawn is-seba’ banek biss u għad-detriment tal-banek l-oħra kollha. Minħabba f’hekk, dawn l-iskambji kienu ġġeneraw asimetrija fl-informazzjoni għall-gwadann tagħhom biss, li ppermettitilhom li “jnaqqsu ċerti inċertezzi normali tas-suq u tensjonijiet kompetittivi li kienu jkunu jeżistu bejn il-banek fl-assenza ta’ dan l-iżvelar” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u, fl-aħħar mill-aħħar, li tathom vantaġġ kompetittiv meta mqabbla mal-kompetituri tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Jannar 2023, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni, C‑883/19 P, EU:C:2023:11, punt 203).
1515
Minn dan jirriżulta li, fid-dawl tar-rekwiżit ta’ awtonomija inerenti għall-Artikolu 101 TFUE (sentenza tat‑12 ta’ Jannar 2023, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni, C‑883/19 P, EU:C:2023:11, punt 202), l-iskambju ta’ informazzjoni msemmija fil-punt 1513 iktar ’il fuq, fl-okkażjoni tad-diskussjonijiet ikkritikati fil-konfront tal-banek ikkonċernati, jippreżenta livell ta’ noċività għall-kompetizzjoni suffiċjentement għoli sabiex jikkontribwixxi għall-klassifikazzjoni tal-ksur uniku u kontinwu ikkontestat, fl-intier tiegħu, bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”.
1516
F’dan ir-rigward, UniCredit, Nomura u Portigon ma jistgħux jikkritikaw b’mod utli lill-Kummissjoni talli ma kkonformatx ruħha mat-tagħlimiet meħuda mill-punti 186 sa 193 tas-sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2019, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni (T‑105/17, EU:T:2019:675).
1517
Minn naħa, fl-imsemmija punti, il-Qorti Ġenerali bl-ebda mod ma kkonstatat li l-informazzjoni kkonċernata skambjata – jiġifieri informazzjoni dwar il-pożizzjonijiet ta’ negozjar fis-settur tad-derivattivi bir-rati tal-imgħax ddenominati f’euro – ma setgħetx tnaqqas jew telimina l-livell ta’ inċertezza fis-suq ikkonċernat. Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali sempliċement ikkonstatat li l-Kummissjoni ma kinitx uriet b’mod suffiċjenti fid-dritt li, f’dan il-każ, dan kien il-każ (sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2019, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni, T‑105/17, EU:T:2019:675, punti 188 u 191).
1518
Min-naħa l-oħra, għall-kuntrarju, mill-punti 1513 u 1514 iktar ’il fuq isegwi li l-Kummissjoni pprovat il-fatt li l-informazzjoni skambjata f’dan il-każ tat lill-operaturi tas-suq vantaġġ fir-rigward tal-informazzjoni, li seta’ jippermettilhom jaġġustaw, konsegwentement, l-istrateġiji ta’ negozjar tagħhom u, minħabba f’hekk, taffiet jew eliminat il-livell ta’ inċertezza fis-suq tal-BGE.
1519
Fl-aħħar nett, għandu jiġi rrilevat li l-prattiki implimentati mill-banek ikkonċernati seħħew bejn banek li, bl-eċċezzjoni ta’ Portigon, ilkoll invokaw jew, tal-inqas, ma kkontestawx l-istatus tagħhom ta’ ġeneratur tas-suq fis-suq sekondarju tal-BGE, li wassalhom sabiex iwettqu volum ta’ tranżazzjonijiet partikolarment sinjifikattiv sabiex jiksbu likwidità (ara l-premessa 559 tad-deċiżjoni kkontestata).
1520
Issa, il-Qorti Ġenerali diġà kellha l-okkażjoni tirrileva li din iċ-ċirkustanza kienet timplika li, mill-angolu tal-osservanza tal-kompetizzjoni fis-suq, kien iżjed u iżjed fundamentali li d-determinazzjoni tal-prezzijiet tal-ġeneraturi tas-suq issir b’mod awtonomu (sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2019, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni, T‑105/17, EU:T:2019:675, punt 145), aspett li barra minn hekk il-Kummissjoni sostniet, essenzjalment, fil-premessa 562 tad-deċiżjoni kkontestata.
1521
Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma wettqitx żball meta qieset li l-ksur uniku u kontinwu ikkontestat, ikkunsidrat fl-intier tiegħu, kien jippreżenta noċività li setgħet twasslu sabiex jiġi kklassifikat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”.
1522
Din il-konklużjoni ma tistax tiġi kkontestata mill-argumenti l-oħra invokati minn UniCredit, Nomura u Portigon.
1523
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-argumenti ta’ dawn il-banek, ibbażati fuq l-assenza ta’ natura antikompetittiva jew saħansitra fuq l-insuffiċjenza tan-noċività ta’ ċerti diskussjonijiet għall-kompetizzjoni, diġà ġie kkonstatat fil-punti 1509 u 1511 iktar ’il fuq li, sabiex tikkontribwixxi għall-klassifikazzjoni tal-ksur uniku u kontinwu ikkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, il-Kummissjoni setgħet validament tikkunsidra fir-rigward ta’ Portigon, id-diskussjoni tat‑18 ta’ Jannar 2011, fir-rigward ta’ Nomura, dawk tat‑18 u tas‑26 ta’ Jannar 2011, dik tat‑3 ta’ Frar 2011, dawk tat‑3 u tal‑5 ta’ Mejju 2011, dik tas‑7 ta’ Lulju 2011 u dik tat‑2 ta’ Novembru 2011, u fir-rigward ta’ UniCredit, dik tas‑26 ta’ Settembru 2011, dawk tat‑12 u tad‑19 ta’ Ottubru 2011 kif ukoll dawk tat‑2, tat‑3 u tat‑28 ta’ Novembru 2011.
1524
Fir-rigward tad-diskussjonijiet l-oħra regolarment ikkontestati minn dawn il-banek, għandu jiġi rrilevat dan li ġej.
1525
Bl-eċċezzjoni tad-diskussjoni tad‑9 ta’ Settembru 2010, li nżammet mill-Kummissjoni biss għall-finijiet tal-kuntestwalizzazzjoni tal-ksur ikkontestat (ara l-premessa 294 tad-deċiżjoni kkontestata u l-punt 875 iktar ’il fuq), mill-punti 663 u 664 (diskussjoni tal‑25 ta’ Frar 2011 ikkontestata minn Portigon), 669 u 670 (diskussjoni tal‑5 ta’ April 2011 ikkontestata minn Nomura), 676 (diskussjoni tat‑12 ta’ April 2011 ikkontestata minn Nomura u Portigon), 721 u 736 (diskussjoni tat‑28 ta’ Settembru 2011 ikkontestata minn UniCredit u Nomura), 818 (diskussjoni tal‑20 ta’ Ottubru 2009 ikkontestata minn Portigon), 827 (diskussjoni tal‑21 ta’ Ottubru 2009 ikkontestata minn Portigon), 832 (diskussjoni tas‑6 ta’ Novembru 2009 ikkontestata minn Portigon), 852 (diskussjoni tal‑14 ta’ Jannar 2010 ikkontestata minn Portigon), 871 (diskussjoni tat‑22 ta’ Frar 2010 ikkontestata minn Portigon), 883 (diskussjoni tas‑17 ta’ Novembru 2010 ikkontestata minn Portigon), 899 (diskussjoni tas‑6 ta’ April 2011 ikkontestata minn Portigon), u 905 (diskussjoni tal‑11 ta’ April 2011 ikkontestata minn Portigon), isegwi li l-Kummissjoni ġustament qieset li d-diskussjonijiet ikkontestati minn UniCredit, Nomura u Portigon kienu ta’ natura antikompetittiva.
1526
Barra minn hekk, kif isegwi mill-punti ta’ din is-sentenza msemmija fil-punt preċedenti, id-diskussjonijiet tal‑20 ta’ Ottubru u tas‑6 ta’ Novembru 2009, tal‑14 ta’ Jannar, tat‑22 ta’ Frar u tas‑17 ta’ Novembru 2010, tal‑25 ta’ Frar, tal‑5, tal‑11 u tat‑12 ta’ April u tat‑28 ta’ Settembru 2011, taw lok, tal-inqas parzjalment, għal skambji ta’ informazzjoni dwar kemm il-prezzijiet medjani pprattikati mill-banek ikkonċernati, kemm il-volumi skambjati minnhom, kemm il-kurvi tar-rendiment tagħhom, kemm il-pożizzjonijiet ta’ negozjar tagħhom, kif ukoll il-livelli tagħhom ta’ offerti jew ta’ offerti għoljin wisq fl-irkant.
1527
Issa, ġie kkonstatat, fil-punt 1515 iktar ’il fuq, li l-iskambju ta’ tali informazzjoni kellu livell ta’ noċività għall-kompetizzjoni li seta’ jikkontribwixxi għall-klassifikazzjoni tal-ksur uniku u kontinwu ikkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”.
1528
Barra minn hekk, id-diskussjonijiet tal‑21 ta’ Ottubru 2009, tal‑15 ta’ Frar 2010 u tas‑6 ta’ April 2011 kienu jikkonċernaw informazzjoni marbuta kemm mal-mument tal-iffissar tal-prezz ta’ sindakazzjoni kif ukoll mas-servizzi pprovduti mill-mexxejja lill-uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn tal-Istati Membri emittenti.
1529
Issa, fid-dawl tal-obbligi ta’ kunfidenzjalità li għandhom il-mexxejja fil-kuntest tar-relazzjonijiet tagħhom, imsemmija mill-Kummissjoni fil-premessa 33 tad-deċiżjoni kkontestata u mhux ikkontestati minn UniCredit, Nomura u Portigon, il-komunikazzjoni u r-riċeviment ta’ tali informazzjoni jimplikaw ksur ta’ dawn l-obbligi, li jista’ jbiddel b’mod sinjifikattiv il-proċess tal-ħruġ tal-BGE kkonċernati, kemm jekk il-ħruġ tagħhom isir permezz ta’ sindakazzjoni kif ukoll jekk isir permezz ta’ aġġudikazzjoni.
1530
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-argument ta’ UniCredit li l-iskambji ta’ informazzjoni bejn il-banek ikkonċernati kienu jippermettu li jiġu offruti prezzijiet iktar favorevoli għall-klijenti tagħhom, għandu jiġi kkonstatat li dan l-argument jitlaq mill-premessa li l-ksur ikkontestat kien limitat għas-suq sekondarju tal-BGE, filwaqt li dan kien jikkonċerna s-suq kollu – primarju u sekondarju – ta’ dawn il-bonds. Għalhekk, dan l-argument jinjora l-implikazzjonijiet ta’ dawn l-iskambji fis-suq primarju.
1531
Barra minn hekk, dan l-istess argument ma jippermettix li tiġi ddubitata b’mod raġonevoli n-natura noċiva ta’ dawn l-iskambji fir-rigward tal-kompetizzjoni fis-suq ikkonċernat (sentenza tat‑12 ta’ Jannar 2023, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni, C‑883/19 P, EU:C:2023:11, punt 205) u, b’mod partikolari, fir-rigward tal-kompetituri tal-banek ikkonċernati kif ukoll tal-klijenti tagħhom.
1532
Fit-tielet lok, Nomura ma jistax jinvoka b’mod utli l-fatt li l-klassifikazzjoni tal-ksur uniku u kontinwu ikkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan” għandha tkun ibbażata fuq “abbundanza ta’ esperjenza solida u affidabbli” f’dan il-qasam jew fuq studji jew rapporti ekonomiċi mfassla minn awturi indipendenti.
1533
Fil-fatt, kif diġà ġie rrilevat fil-punt 1413 iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet espressament li bl-ebda mod ma huwa meħtieġ li l-istess tip ta’ aġir bħal dak li għandu jiġi kklassifikat mill-Kummissjoni f’kawża partikolari jkun diġà ġie kkundannat minnha, sabiex dan ikun jista’ jitqies li jirrestrinġi l-kompetizzjoni minħabba l-għan.
1534
Bl-istess mod, l-argument ibbażat fuq l-eżistenza ta’ studji jew ta’ rapporti ekonomiċi ma jistax jintlaqa’, sakemm il-klassifikazzjoni ta’ aġir li għadu ma ġiex issanzjonat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan” ma tkunx tiddependi fuq ċirkustanza purament kontinġenti.
1535
Issa, kif tfakkar fil-punt 1414 iktar ’il fuq, għall-finijiet tal-klassifikazzjoni bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”, huwa importanti biss l-eżami individwali u ddettaljat tal-prattika kkonċernata, li għandu juri n-noċività suffiċjenti tagħha.
[omissis]
4) Fuq il-kritiki ta’ UniCredit, ta’ Nomura u ta’ Portigon, ibbażati fuq l-assenza ta’ effett tal-aġir inkwistjoni
[omissis]
1547
Minn dan jirriżulta li Portigon, fil-kuntest tat-tieni argument tal-ewwel parti tal-ħames motiv tiegħu, ma jistax validament jikkritika lill-Kummissjoni b’nuqqas ta’ motivazzjoni f’dan ir-rigward.
1548
Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi rrilevat li l-allegazzjoni ta’ UniCredit, li barra minn hekk ma hijiex issostanzjata, li l-aġir inkwistjoni ma affettwax lill-klijenti kollha fis-suq sekondarju tal-BGE, iżda biss lil ċerti xerrejja speċifiċi ta’ BGE, hija irrilevanti.
1549
Fil-fatt, l-Artikolu 101(1) TFUE għandu l-għan, bħar-regoli l-oħra tal-kompetizzjoni stabbiliti fit-Trattat, li jipproteġi mhux biss l-interessi diretti ta’ ċerti operaturi identifikati, iżda l-istruttura tas-suq u, għalhekk, il-kompetizzjoni bħala tali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2015, Dole Food u Dole Fresh Fruit Europe vs Il‑Kummissjoni, C‑286/13 P, EU:C:2015:184, punt 125 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1550
Għandu jiġi kkonstatat ukoll li l-analiżi ekonometrika, imsemmija fil-punt 1543 iktar ’il fuq u li fuqha hija bbażata l-affermazzjoni ta’ Nomura li l-aġir inkwistjoni ma kellux effetti, tikkonċerna biss l-attivitajiet ta’ dan il-bank fis-suq primarju – jiġifieri l-parteċipazzjoni tiegħu fl-aġġudikazzjonijiet ta’ BGE – filwaqt li, minn naħa, il-ksur allegat fil-konfront tiegħu jikkonċerna wkoll is-suq sekondarju li Nomura intervjena fih b’mod parallel u, min-naħa l-oħra, is-swieq primarji u sekondarji tal-BGE huma interdipendenti (ara l-premessi 45 sa 50 tad-deċiżjoni kkontestata).
1551
Konsegwentement, l-argumenti ta’ UniCredit, ta’ Nomura u ta’ Portigon, ibbażati fuq l-assenza ta’ prova tal-effetti antikompetittivi tal-aġir inkwistjoni, għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
5) Konklużjoni dwar il-klassifikazzjoni tal-ksur uniku u kontinwu kkontestat bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”
1552
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li huwa mingħajr ma wettqet żball li, fil-premessi 532 sa 544 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kklassifikat il-ksur uniku u kontinwu kkontestat, meħud fl-intier tiegħu, bħala “restrizzjoni minħabba l-għan”.
1553
Għaldaqstant, it-tielet, ir-raba’ u l-ħames motiv ta’ UniCredit, l-ewwel u t-tieni motiv ta’ Nomura u l-ewwel parti tal-ħames motiv ta’ Portigon għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
1554
Miċ-ċaħda ta’ dawn il-motivi, jirriżulta li l-ewwel motiv ta’ UniCredit, ibbażat fuq nuqqas ta’ motivazzjoni minħabba l-assenza ta’ definizzjoni tas-suq jew tas-swieq rilevanti li fihom seħħ il-ksur ikkontestat, huwa wkoll infondat.
1555
Fil-fatt, minn naħa, l-obbligu ta’ delimitazzjoni tas-suq f’deċiżjoni adottata skont l-Artikolu 101 TFUE huwa impost fuq il-Kummissjoni biss meta, mingħajr tali delimitazzjoni, ma jkunx possibbli li jiġi ddeterminat jekk il-ftehim jew il-prattika miftiehma inkwistjoni jistgħux jaffettwaw il-kummerċ bejn Stati Membri u għandhomx bħala għan jew effett il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Frar 2016, EGL et vs Il‑Kummissjoni, T‑251/12, mhux ippubblikata, EU:T:2016:114, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1556
Min-naħa l-oħra, meta, bħal f’dan il-każ, il-Kummissjoni tikkonstata ksur li għandu bħala għan restrizzjoni tal-kompetizzjoni fit-territorju kollu tal-Unjoni, il-konstatazzjoni ta’ din ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni ma teħtieġ ebda definizzjoni minn qabel tas-suq ġeografiku (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Mejju 1998, Enso Española vs Il‑Kummissjoni, T‑348/94, EU:T:1998:102, punt 232 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1557
Issa, UniCredit bl-ebda mod ma sostna li kien impossibbli li jiġi ddeterminat jekk il-ksur ikkontestat setax jaffettwa l-kummerċ bejn Stati Membri, mingħajr ma jiġi ddefinit is-suq jew is-swieq rilevanti li dan seħħ fihom.
[omissis]
5.
Fuq il-motivi bbażati fuq żbalji fil-konstatazzjoni ta’ interess leġittimu tal-Kummissjoni li tikkonstata l-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ Natixis, ta’ BofA u ta’ Portigon
a)
Fuq il-motivi bbażati fuq ksur tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003, sa fejn il-Kummissjoni ma wrietx interess leġittimu fil-konstatazzjoni tal-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ Portigon, ta’ Natixis u ta’ BofA
[omissis]
1) Fuq il-motivi bbażati fuq l-assenza ta’ interess leġittimu tal-Kummissjoni li tikkonstata l-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ Natixis u ta’ BofA.
i) Fuq l-ewwel parti tat-tielet motiv ta’ Natixis, ibbażata fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni
[omissis]
1583
Minn naħa, għalkemm l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 jeżiġi l-prova ta’ interess leġittimu fil-konstatazzjoni tal-ksur li għalih is-setgħa ta’ sanzjoni tal-Kummissjoni hija preskritta, il-Kummissjoni madankollu ma hijiex obbligata timmotiva ulterjorment id-deċiżjoni tagħha b’riferiment għall-prassi deċiżjonali preċedenti tagħha billi tesponi speċifikament ir-raġunijiet li għalihom hija waslet għal konklużjoni differenti minn dik adottata f’kawżi oħra li jirrigwardaw sitwazzjonijiet simili jew identiċi jew li għandhom l-istess atturi ekonomiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Diċembru 2005, General Electric vs Il‑Kummissjoni, T‑210/01, EU:T:2005:456, punt 513).
1584
Fil-fatt, huwa fil-kuntest partikolari ta’ kull kawża li l-Kummissjoni, fl-eżerċizzju tas-setgħa ta’ evalwazzjoni tagħha, għandha tiddeċiedi dwar l-opportunità li tikkonstata ksur fir-rigward ta’ impriża partikolari u li tippreżerva l-effettività tad-dritt tal-kompetizzjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑29 ta’ Marzu 2012, Telefónica u Telefónica de España vs Il‑Kummissjoni, T‑336/07, EU:T:2012:172, punt 357).
1585
Barra minn hekk, fil-premessi 787 sa 791 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni wieġbet espliċitament għall-argumenti ta’ Natixis u ta’ BofA dwar il-prassi deċiżjonali preċedenti tagħha.
1586
Min-naħa l-oħra, l-assenza ta’ linji gwida dwar il-modalitajiet ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 lanqas ma tiġġustifika li l-Kummissjoni tiġi suġġetta għal obbligu ta’ motivazzjoni msaħħaħ. Barra minn hekk, Natixis ma żviluppa l-ebda argument insostenn ta’ din l-affermazzjoni.
1587
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, l-ewwel parti tat-tielet motiv ta’ Natixis għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
ii) Fuq l-ewwel motiv u t-tieni parti tat-tielet motiv ta’ Natixis u t-tieni motiv ta’ BofA, ibbażati fuq l-assenza ta’ fondatezza tar-raġunijiet li jiġġustifikaw l-interess leġittimu tal-Kummissjoni li tikkonstata l-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ Natixis u ta’ BofA
1588
Fl-ewwel lok, Natixis, fil-kuntest tal-ewwel motiv tiegħu, u BofA, fil-kuntest tal-ewwel parti tat-tieni motiv tiegħu, isostnu, essenzjalment, li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003, billi kkonstatat ksur fir-rigward tagħhom. Fil-fehma tagħhom, il-Kummissjoni ma tistax turi interess leġittimu fil-konstatazzjoni tal-ksur ikkontestat billi tiġġustifikah b’motivi ġeneriċi, mingħajr ma tissostanzja dan l-interess b’elementi relatati maċ-ċirkustanzi partikolari tal-ksur inkwistjoni u ma’ elementi speċifiċi għall-impriża kkonċernata, mingħajr ma ċċaħħad mis-sustanza tagħha n-neċessità li jintwera l-imsemmi interess.
1589
F’dan is-sens, skont Natixis u BofA, l-erba’ raġunijiet mogħtija fil-premessi 781 sa 784 tad-deċiżjoni kkontestata, esposti fil-punti 1575 sa 1579 iktar ’il fuq, ma jippermettux li jintwera interess leġittimu fil-konstatazzjoni tal-ksur ikkontestat fir-rigward tagħhom. Għalkemm huma ma jikkontestawx li l-Kummissjoni tista’ twettaq evalwazzjoni ġenerali tal-elementi li hija tipproduċi, huma madankollu jqisu li, meħuda individwalment jew kollettivament, dawn l-elementi ma jurux tali interess f’dan il-każ.
1590
Fit-tieni lok, fil-kuntest tat-tieni parti tat-tielet motiv tiegħu, Natixis isostni, essenzjalment, li d-deċiżjoni kkontestata tikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità, sa fejn il-konstatazzjoni tal-ksur ikkontestat fir-rigward tiegħu ma kinitx neċessarja għall-implimentazzjoni effettiva tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni u li l-iżvantaġġi għal dan il-bank, f’termini ta’ riskji għar-reputazzjoni tiegħu u ta’ azzjonijiet għad-danni, huma sproporzjonati.
1591
Fit-tielet lok, fil-kuntest tat-tieni parti tat-tieni motiv tiegħu, BofA jżid li r-raġunijiet mogħtija fid-deċiżjoni kkontestata kellhom jiġu evalwati fid-dawl ta’ kunsiderazzjonijiet dwar il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża tiegħu, ħaġa li l-Kummissjoni, b’mod żbaljat, ma għamlitx.
1592
Iktar speċifikament, BofA jirrileva li, għalkemm il-prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni ma torbotx lil din tal-aħħar f’kawżi oħra, xorta jibqa’ l-fatt li deċiżjonijiet preċedenti juru li, fil-passat, dik l-istituzzjoni naqset milli tikkonstata ksur fl-assenza ta’ interess leġittimu tal-impriża stess.
1593
Skont l-aħħar sentenza tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003, meta l-Kummissjoni jkollha interess leġittimu, hija tista’ tikkonstata li twettaq ksur fil-passat.
1594
F’dan il-każ, il-Kummissjoni kkonstatat li hija kellha interess leġittimu li tikkonstata l-ksur fir-rigward ta’ Natixis u ta’ BofA għal erba’ raġunijiet, esposti fil-premess 781 sa 784 tad-deċiżjoni kkontestata.
1595
Għalhekk, dawn l-erba’ raġunijiet jirrigwardaw il-fatt, l-ewwel nett, li Natixis u BofA kienu involuti fl-istess ksur uniku u kontinwu bħall-banek l-oħra kkonċernati, it-tieni, li l-inklużjoni tagħhom fid-deċiżjoni kkontestata kif ukoll id-deskrizzjoni tal-aġir tagħhom kienu neċessarji sabiex jispjegaw il-funzjonament globali u l-portata sħiħa tal-ksur ikkontestat, it-tielet, li l-aġir allegat fil-konfront ta’ dawn il-banek kien serju ħafna u fl-aħħar nett, ir-raba’, li tali konstatazzjoni tippermetti lill-vittmi tal-aġir li jikkostitwixxi ksur inkwistjoni li jitolbu d-danni quddiem qorti, kif ukoll li l-Kummissjoni tikklassifika lill-bank destinatarju bħala reċidiv jekk huwa jwettaq ksur simili fil-futur.
1596
F’dan il-kuntest, il-Qorti Ġenerali tqis li l-ewwel tliet raġunijiet prodotti mill-Kummissjoni, meħuda flimkien, huma biżżejjed, waħedhom, sabiex jistabbilixxu l-interess leġittimu ta’ dik l-istituzzjoni li tikkonstata l-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ Natixis u ta’ BofA.
1597
Fil-fatt, fir-rigward tal-ewwel żewġ raġunijiet, il-Kummissjoni tirrileva, ġustament, fil-premessi 796 sa 801 tad-deċiżjoni kkontestata li l-konstatazzjoni tal-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ Natixis u ta’ BofA kkontribwixxiet b’mod partikolari sabiex turi l-frekwenza tad-diskussjonijiet kollużivi bejn l-operaturi tas-suq ta’ kull bank, in-natura tar-relazzjonijiet tagħhom u n-natura kontinwa ta’ dan il-ksur.
1598
B’mod iktar preċiż, fil-premessa 798 tad-deċiżjoni kkontestata, fir-rigward ta’ BofA, il-Kummissjoni setgħet, mingħajr ma twettaq żbalji, tqis li, fid-dawl tal-fatt li l-kontribuzzjoni attiva tal-operatur tas-suq ta’ BofA fil-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS saħħet l-interdipendenza tal-operaturi tas-suq sabiex iżommu l-aġir kollużiv tagħhom u sabiex jagħmlu profitt minnu, l-inklużjoni ta’ BofA fid-deċiżjoni kkontestata kienet ikkontribwixxiet sabiex turi n-natura partikolari tar-relazzjoni bejn l-operaturi tas-suq u r-regolarità tal-iskambji tagħhom.
1599
Bl-istess mod, fil-premessa 801 tad-deċiżjoni kkontestata, fir-rigward ta’ Natixis, il-Kummissjoni ġustament ibbażat ruħha, fost oħrajn, fuq il-parteċipazzjoni mhux interrotta tal-operatur tas-suq tiegħu fil-forums ta’ diskussjonijiet inkwistjoni, minkejja l-bidliet tal-persuni li jimpjegawh, sabiex tenfasizza n-natura kontinwa tal-ksur ikkontestat.
1600
F’dan il-kuntest, Natixis u BofA ma jistgħux validament isostnu li l-identifikazzjoni tagħhom fid-deċiżjoni kkontestata ma kinitx rilevanti u ma kinitx ikkontribwixxiet, b’mod sostanzjali, sabiex jiġi stabbilit il-ksur ikkontestat jew sabiex tiġi spjegata l-portata tal-aġir li jikkostitwixxi ksur.
1601
Ċertament, il-Kummissjoni setgħet tagħmel użu mill-elementi relatati mal-parteċipazzjoni ta’ Natixis u ta’ BofA, kif imfakkra iktar ’il fuq, filwaqt li żżomm l-anonimat ta’ dawn il-banek fid-deċiżjoni kkontestata jew billi tastjeni milli tikkonstata l-ksur inkwistjoni fir-rigward tagħhom.
1602
Madankollu, kuntrarjament għal dak li jsostnu Natixis u BofA, il-Kummissjoni bl-ebda mod ma hija obbligata tipprova n-neċessità li jiġi kkonstatat ksur li għalih is-setgħa tagħha li timponi multa hija preskritta. Fil-fatt, l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 jeħtieġ biss li jiġi ġġustifikat interess leġittimu fil-konstatazzjoni ta’ dan il-ksur, mingħajr ma jistabbilixxi ebda obbligu li tintwera n-neċessità ta’ din il-konstatazzjoni. L-impożizzjoni fuq il-Kummissjoni tal-obbligu li turi n-neċessità li tikkonstata l-ksur ikkontestat tkun twassal sabiex l-oneru tal-prova jiżdied indebitament b’kontradizzjoni tat-termini tal-imsemmi artikolu.
1603
Fi kwalunkwe każ, il-Qorti Ġenerali diġà ddeċidiet li l-fatt li, f’deċiżjonijiet preċedenti, il-Kummissjoni ma kinitx żammet lil impriżi responsabbli għal aġir ekwivalenti ma setax joħloq aspettattivi leġittimi fil-fatt li dik l-istituzzjoni kienet ser tastjeni fil-futur milli tipproċedi kontra u tissanzjona tali aġir, fejn din l-orjentazzjoni mill-ġdid tal-prassi deċiżjonali, jekk titqies li ġiet ipprovata, imwettqa mill-Kummissjoni, kienet ibbażata fuq interpretazzjoni korretta tal-portata tad-dispożizzjonijiet legali rilevanti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2010, Deltafina vs Il‑Kummissjoni, T‑29/05, EU:T:2010:355, punt 428).
1604
Konsegwentement, is-sempliċi fatt li kien possibbli għall-Kummissjoni li ma tikkonstatax il-ksur ikkontestat fir-rigward tar-rikorrenti ma jistax madankollu jeskludi l-interess leġittimu tagħha li tagħmel dan.
1605
Fir-rigward tat-tielet raġuni relatata mal-gravità tal-aġir ta’ dawn il-banek, enfasizzata fil-premessa 783 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni validament qieset li dan kien ta’ gravità partikolari fir-rigward tas-settur ikkonċernat u tal-kuntest ta’ kriżi finanzjarja li dan sar fih.
1606
F’dan ir-rigward, Natixis u BofA ma jistgħux jinvokaw b’mod utli l-livell iktar baxx, meta mqabbel mal-banek l-oħra kkonċernati, tal-parteċipazzjoni rispettiva tagħhom fil-ksur ikkontestat. Fil-fatt, Natixis ipparteċipa fil-ksur ikkontestat għal ftit iktar minn sena u ħames xhur u BofA għal ftit iktar minn sena u disa’ xhur, aspett li ma jistax jobbliga lill-Kummissjoni tirrinunzja għall-inklużjoni tagħhom fid-deċiżjoni kkontestata u għall-konstatazzjoni ta’ dan il-ksur fir-rigward tagħhom.
1607
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, huwa b’mod żbaljat li Natixis u BofA jikkritikaw lill-Kummissjoni li bbażat ruħha biss fuq motivi ġeneriċi sabiex tistabbilixxi l-interess leġittimu tagħha li tikkonstata l-ksur ikkontestat fir-rigward tagħhom.
1608
Għalhekk, mingħajr ma huwa neċessarju li tiġi eżaminata l-fondatezza tar-raba’ raġuni prodotta mill-Kummissjoni, din tal-aħħar uriet b’mod suffiċjenti fid-dritt l-eżistenza ta’ interess leġittimu fil-konstatazzjoni tal-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ Natixis u ta’ BofA.
1609
Din il-konklużjoni ma hijiex ikkontestata mill-argumenti l-oħra ta’ Natixis u ta’ BofA.
1610
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-argumenti ta’ Natixis, dan ma jistax jinvoka b’mod utli ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità minħabba, l-ewwel nett, il-fatt li huwa kkoopera skont l-Avviż dwar il-klemenza, iżda ma kiseb ebda benefiċċju minn dan, fid-dawl tal-preskrizzjoni tas-setgħa tal-Kummissjoni li timponilu multa.
1611
F’dan ir-rigward, għalkemm huwa minnu li l-isforzi ta’ kooperazzjoni li wera Natixis, fl-assenza ta’ tnaqqis tal-multa, ma humiex ser jiġu kkumpensati, il-Kummissjoni madankollu ġustament fakkret, essenzjalment, fil-premessi 803 u 804 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-Avviż dwar il-klemenza ma jipprevedix li impriża tista’ taħrab mir-responsabbiltà tagħha marbuta mal-konstatazzjoni ta’ ksur.
1612
Fil-fatt, dan l-avviż jiddefinixxi qafas li jippermetti li l-impriżi li jkunu kkooperaw f’investigazzjoni tal-Kummissjoni jiġu kkumpensati biss billi tingħatalhom immunità minn multa jew tnaqqis tal-ammont ta’ din il-multa (ara, b’mod partikolari, il-punti 8 u 23 tal-imsemmi avviż).
1613
Bl-istess mod, fil-premessa 804 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tirrileva ġustament li l-impriżi, li jikkooperaw skont l-Avviż dwar il-klemenza, jagħmlu dan wara kunsiderazzjoni bir-reqqa u b’għarfien profond tal-aġir tagħhom stess, inkluż it-tul tiegħu. Għaldaqstant, dawn l-impriżi jikkooperaw b’għarfien sħiħ tal-fatti u, b’mod partikolari, b’għarfien tal-punt 36 tal-imsemmi avviż, li jgħid li l-Kummissjoni ma għandhiex tieħu pożizzjoni dwar l-opportunità li tiġi kkumpensata jew le talba jekk ikun jidher li din tikkonċerna ksur li għalih japplika t-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin iffissat fl-Artikolu 25(1)(b) tar-Regolament Nru 1/2003.
1614
Barra minn hekk, Natixis lanqas ma jista’ jqabbel is-sitwazzjoni tiegħu ma’ dik tal-applikanti l-oħra għall-klemenza, jiġifieri RBS u UBS, peress li, b’differenza minnhom, is-setgħa tal-Kummissjoni li timponi multa fuq Natixis kienet preskritta.
1615
Barra minn hekk, fir-rigward tal-fatt li Natixis ma kienx f’pożizzjoni, fl-istadju tat-tressiq tat-talba tiegħu għall-klemenza, li jiddetermina b’ċertezza jekk is-setgħa tal-Kummissjoni li timponilu multa minħabba l-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat kinitx preskritta f’dak li jikkonċernah, huwa biżżejjed li jitfakkar li din l-inċertezza tikkostitwixxi parti inerenti mill-analiżi tar-riskji u l-benefiċċji qabel kull deċiżjoni minn impriża li tissottometti jew le talba għall-immunità jew għal tnaqqis tal-multa, b’tali mod li ċ-ċirkustanza invokata minn Natixis ma hijiex rilevanti.
1616
Minn dan jirriżulta li l-kooperazzjoni ta’ Natixis, anki jekk ma ġietx ikkumpensata b’mod ieħor, ma tistax tikkontesta l-eżistenza ta’ interess leġittimu tal-Kummissjoni li tikkonstata, fir-rigward ta’ dan il-bank, il-ksur ikkontestat.
1617
It-tieni, Natixis lanqas ma tista’ validament tinvoka l-prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni fl-applikazzjoni tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003, sabiex tikkritika n-natura sproporzjonata tad-deċiżjoni kkontestata u ssostni li l-eżerċizzju “mhux tas-soltu” tas-setgħat tal-Kummissjoni jimplika eżami strett tal-proporzjonalità tal-miżura inkwistjoni fid-dawl tal-importanza ta’ applikazzjoni ċara, prevedibbli u uniformi tad-dritt tal-Unjoni.
1618
Fil-fatt, sa fejn dan l-argument huwa bbażat fuq paragun bejn is-sitwazzjoni ta’ Natixis u dik ta’ impriżi involuti fi proċeduri relatati ma’ ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni differenti, dan għandu jiġi miċħud peress li l-prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni ma sservix bħala qafas ġuridiku applikabbli għall-multi jew għall-konstatazzjonijiet ta’ ksur fil-qasam tal-kompetizzjoni u hija biss ta’ natura indikattiva (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2009, Erste Group Bank et vs Il‑Kummissjoni, C‑125/07 P, C‑133/07 P, C‑135/07 P u C‑137/07 P, EU:C:2009:576, punt 233 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1619
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-argumenti ta’ BofA, huwa ma jistax validament isostni li t-teħid inkunsiderazzjoni adegwat tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża tiegħu, fid-dawl taż-żmien li għadda bejn it-tmiem tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat u l-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, kellu jwassal lill-Kummissjoni sabiex tikkonkludi li ma kienx hemm interess leġittimu fil-konstatazzjoni tal-imsemmi ksur fir-rigward ta’ dan il-bank.
1620
F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, filwaqt li l-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ interess leġittimu għall-konstatazzjoni tal-ksur ikkontestat għandha ssir b’osservanza tal-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, ma tawtorizzax lill-Kummissjoni tittardja b’mod indefinit l-eżerċizzju tas-setgħat tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑14 ta’ Lulju 1972, Geigy vs Il‑Kummissjoni, 52/69, EU:C:1972:73, punt 21, u tal‑24 ta’ Settembru 2002, Falck u Acciaierie di Bolzano vs Il‑Kummissjoni, C‑74/00 P u C‑75/00 P, EU:C:2002:524, punt 140), madankollu, ma jistax jiġi kkonstatat, f’dan il-każ, li l-passaġġ taż-żmien għamel id-difiża ta’ BofA iktar diffiċli.
1621
Fil-fatt, qabelxejn, għalkemm effettivament għadda perijodu ta’ iktar minn seba’ snin bejn it-tmiem tal-parteċipazzjoni ta’ BofA fil-ksur ikkontestat, jiġifieri s‑6 ta’ Novembru 2008, u r-riċeviment, fit‑3 ta’ Marzu 2016, tat-talba għal informazzjoni dwar dan il-ksur, għandu madankollu jiġi rrilevat li għadda perijodu ta’ ħames xhur biss bejn it-tressiq minn RBS, fil‑11 ta’ Settembru 2015, tat-talba formali tiegħu għal immunità minn multa fis-sens tal-punt 14 tal-Avviż dwar il-klemenza u t-trażmissjoni tal-imsemmija talba għal informazzjoni lil BofA.
1622
Issa, il-passaġġ ta’ perijodu ta’ madwar sitt snin u nofs bejn it-tmiem tal-parteċipazzjoni ta’ BofA fil-ksur ikkontestat u t-tressiq tal-imsemmija talba formali għal immunità minn multa bl-ebda mod ma jista’ jitqabbel ma’ aġir negliġenti tal-Kummissjoni u jiġi invokat b’mod validu kontriha fir-rigward ta’ ksur tad-drittijiet tad-difiża ta’ BofA peress li dan il-bank stess ikkontribwixxa volontarjament għall-passaġġ ta’ tali perijodu billi żamm l-aġir inkwistjoni deliberatament sigriet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2005, Sumitomo Chemical u Sumika Fine Chemicals vs Il‑Kummissjoni, T‑22/02 u T‑23/02, EU:T:2005:349, punt 91).
1623
Barra minn hekk, kif ġustament tfakkar il-Kummissjoni fil-premessa 795 tad-deċiżjoni kkontestata, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li, skont id-dmir ġenerali ta’ prudenza li għandha kull impriża, BofA kellu jiżgura ż-żamma tajba tal-elementi li jippermettu li jiġu identifikati l-attivitajiet tiegħu sabiex, b’mod partikolari, ikollu l-provi neċessarji fil-każ ta’ azzjonijiet ġudizzjarji jew amministrattivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Lulju 2018, Prysmian u Prysmian Cavi e Sistemi vs Il‑Kummissjoni, T‑475/14, EU:T:2018:448, punt 101). Għalhekk, peress li BofA kien is-suġġett ta’ talba għal informazzjoni mill-Kummissjoni, huwa kellu, a fortiori, jaġixxi b’iktar diliġenza u jieħu l-miżuri xierqa kollha biex jippreserva l-provi li raġonevolment seta’ jkollu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2011, Heineken Nederland u Heineken vs Il‑Kummissjoni, T‑240/07, EU:T:2011:284, punt 301; ara wkoll, b’analoġija, is-sentenza tal‑25 ta’ Marzu 2021, Xellia Pharmaceuticals u Alpharma vs Il‑Kummissjoni, C‑611/16 P, EU:C:2021:245, punt 152).
1624
Sussegwentement, BofA baqa’ ma indikax b’mod iddettaljat, jekk mhux il-provi speċifiċi neqsin, tal-inqas l-inċidenti, l-avvenimenti jew iċ-ċirkustanzi li impedixxewh milli jikkonforma ruħu mal-obbligu ta’ diliġenza tiegħu u li wasslu għall-allegata diffikultà fir-rigward tal-ġbir tal-provi li jiskaġunaw li għalihom huwa għamel riferiment (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2016, Xellia Pharmaceuticals u Alpharma vs Il‑Kummissjoni, T‑471/13, mhux ippubblikata, EU:T:2016:460, punt 358).
1625
Bl-istess mod, għalkemm BofA jsostni li l-passaġġ taż-żmien ikkomplika l-qari tiegħu u x-xogħol tiegħu ta’ interpretazzjoni tad-diskussjonijiet bejn operaturi tas-suq, li jservu bħala provi f’dan il-każ, xorta jibqa’ l-fatt li dan il-bank, li huwa operatur informat u b’esperjenza fis-settur tal-BGE, ma pprovda ebda eżempju konkret ta’ sitwazzjoni li fiha huwa naqas milli joffri interpretazzjoni ta’ diskussjoni waħda jew iktar jew li fiha huwa kkonstata nuqqas sinjifikattiv ta’ informazzjoni jew ta’ provi, u dan, la fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu u lanqas meta ġie mistoqsi dwar dan waqt is-seduta.
1626
Għall-kuntrarju, BofA seta’ jagħmel riferiment għall-messaġġi kollha li saru matul jum ta’ diskussjonijiet li ġie kkritikat għalihom, kif ikkonferma espressament waqt is-seduta, sabiex jikkuntestwalizza l-iskambji ikkontestati kkunsidrati mill-Kummissjoni u sabiex ipoġġihom f’perspettiva mal-bqija tad-diskussjoni tal-operaturi tas-suq, b’tali mod li l-passaġġ taż-żmien seta’, bħala tali, ikollu biss ftit impatt fuq il-fehim tad-diskussjonijiet.
1627
Bl-istess mod, sa fejn BofA jqis li l-fehim tiegħu tad-diskussjonijiet sar iktar kumpless mill-fatt li huwa ma kienx f’pożizzjoni li jikkuntattja lill-ex operatur tas-suq tiegħu, li kien telaq mill-bank 10 snin qabel, dan il-bank ma pproduċa ebda prova jew bidu ta’ prova li turi li dan effettivament kien ipprova jikkuntattjah u li dan il-kuntatt ma kienx irnexxa.
1628
Fl-aħħar nett, sa fejn BofA jinvoka argumenti bbażati, essenzjalment, fuq preżentazzjonijiet selettivi, mill-applikanti għall-klemenza, ta’ provi għad-dispożizzjoni tagħhom u fuq il-valur probatorju limitat, fir-rigward ta’ BofA, tad-dikjarazzjonijiet tagħhom, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat, minn naħa, li din is-selettività ma hijiex affettwata mill-passaġġ taż-żmien u, min-naħa l-oħra, li BofA seta’ jsostni l-osservazzjonijiet tiegħu fuq il-provi kollha fil-fajl matul il-proċedura amministrattiva, b’tali mod li dawn l-argumenti ma jistgħux jistabbilixxu jew jikkorroboraw ksur tad-drittijiet tad-difiża tiegħu.
1629
It-tieni, l-argument ta’ BofA li l-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata tard fir-rigward tar-rekwiżiti ta’ ċertezza legali, ma jistax jintlaqa’ peress li, f’dan il-każ, ma ssemmietx negliġenza tal-Kummissjoni fil-bidu jew fit-tlestija tal-proċedura amministrattiva, iżda s-sempliċi passaġġ taż-żmien oġġettiv mill-waqfien tal-parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat, li ma huwiex allegat li l-Kummissjoni kienet taf bih, u lanqas li hija setgħet u kellha tkun taf, f’mument li kien jippermettilha tieħu l-azzjoni tagħha iktar kmieni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2005, Sumitomo Chemical u Sumika Fine Chemicals vs Il‑Kummissjoni, T‑22/02 u T‑23/02, EU:T:2005:349, punt 90).
1630
Fil-fatt, wara li ntbagħtu diversi talbiet għal informazzjoni mid‑29 ta’ Jannar 2016 ’il quddiem, il-Kummissjoni nnotifikat id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lill-banek ikkonċernati fil‑31 ta’ Jannar 2019, semgħet lid-destinatarji ta’ din id-dikjarazzjoni bejn it‑22 u l‑24 ta’ Ottubru 2019, u adottat id-deċiżjoni kkontestata fl‑20 ta’ Mejju 2021. Issa, din is-sekwenza temporali ma toffri l-ebda indikazzjoni ta’ tul mhux raġonevoli tal-proċedimenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2005, Sumitomo Chemical u Sumika Fine Chemicals vs Il‑Kummissjoni, T‑22/02 u T‑23/02, EU:T:2005:349, punt 90).
1631
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni setgħet, mingħajr ma twettaq żbalji, tikkonstata l-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ Natixis u ta’ BofA.
1632
Għaldaqstant, l-ewwel motiv u t-tieni parti tat-tielet motiv imressqa minn Natixis u t-tieni motiv imressaq minn BofA għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
b)
Fuq il-motivi bbażati fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża ta’ Natixis u ta’ BofA li jivvizzja r-raba’ raġuni mogħtija fil-premessa 784 tad-deċiżjoni kkontestata
1633
Natixis, fil-kuntest tat-tieni motiv tiegħu, u BofA, fil-kuntest tal-ewwel parti tat-tieni motiv tiegħu, jikkritikaw lill-Kummissjoni bi ksur tad-drittijiet tad-difiża tagħhom minħabba li, fil-premessa 784 tad-deċiżjoni kkontestata, hija semmiet ir-raba’ raġuni sabiex turi l-interess leġittimu tagħha li tikkonstata l-ksur ikkontestat, li ma kinitx tinstab fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.
1634
F’dan ir-rigward, mill-punti 1588 sa 1631 iktar ’il fuq jirriżulta li l-interess leġittimu tal-Kummissjoni li tikkonstata l-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ Natixis u ta’ BofA huwa suffiċjentement sostnut mill-motivi esposti fil-premessi 781 sa 783 tad-deċiżjoni kkontestata. Għaldaqstant, l-irregolarità possibbli li tivvizzja l-premessa 784 tad-deċiżjoni kkontestata ma tistax tikkontesta l-eżistenza tal-interess leġittimu tal-Kummissjoni li tikkonstata l-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ Natixis u ta’ BofA.
1635
Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni ma kisritx id-drittijiet tad-difiża ta’ Natixis u ta’ BofA meta qieset, fil-premessa 784 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-interess tagħha li tikkonstata l-ksur ikkontestat kien iġġustifikat ukoll peress li, minn naħa, tali konstatazzjoni tippermettilha tikklassifika lil dawn il-banek bħala reċidivi kieku kellhom iwettqu ksur simili fil-futur u, min-naħa l-oħra, din il-konstatazzjoni tiffaċilita l-azzjonijiet għad-danni kontra l-impriżi implikati f’dan il-ksur.
1636
Fil-fatt, is-sempliċi żieda, fil-premessa 784 tad-deċiżjoni kkontestata, tar-raba’ raġuni ma twassalx sabiex dawn il-banek jiġu akkużati bi ksur differenti minn dak diġà msemmi fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet jew sabiex jiġu kkunsidrati fatti u klassifikazzjonijiet ġuridiċi li fuqhom huma ma kellhomx l-opportunità jesprimu ruħhom, peress li, fil-premessa 685 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni wriet b’mod ċar l-intenzjoni tagħha li tikkonstata l-ksur ikkontestat fir-rigward ta’ dawn il-banek minkejja l-fatt li s-setgħa tagħha li timponilhom multa kienet preskritta.
1637
Għaldaqstant, din id-differenza bejn id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u d-deċiżjoni kkontestata ma tistax twassal sabiex jiġi kkonstatat ksur tad-drittijiet tad-difiża ta’ Natixis u ta’ BofA, fid-dawl tar-rekwiżiti mfakkra fil-punti 116 u 117 iktar ’il fuq, li l-Kummissjoni hija marbuta bihom sabiex tiżgura r-rispett tad-drittijiet tad-difiża tal-impriżi kkonċernati.
1638
Din il-konklużjoni tapplika iktar u iktar fir-rigward tal-interess li jikkonsisti fl-iffaċilitar tal-azzjonijiet għad-danni quddiem il-qrati nazzjonali.
1639
Fil-fatt, billi invokat tali interess leġittimu, il-Kummissjoni llimitat ruħha li ssemmi l-konsegwenzi inerenti għall-implimentazzjoni tal-projbizzjoni stabbilita fl-Artikolu 101(1) TFUE. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet ripetutament li kwalunkwe persuna għandha d-dritt tressaq azzjoni għad-danni għal dannu kkawżat minn aġir antikompetittiv (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑20 ta’ Settembru 2001, Courage u Crehan, C‑453/99, EU:C:2001:465, punt 26, u tat‑13 ta’ Lulju 2006, Manfredi et, C‑295/04 sa C‑298/04, EU:C:2006:461, punt 60), li tali azzjonijiet jikkontribwixxu għaż-żamma ta’ kompetizzjoni effettiva fl-Unjoni billi jiskoraġġixxu l-ftehimiet jew il-prattiki, spiss moħbija, li x’aktarx jirrestrinġu jew iwasslu għal distorsjoni tal-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑6 ta’ Novembru 2012, Otis et, C‑199/11, EU:C:2012:684, punt 42, u tal‑14 ta’ Marzu 2019, Skanska Industrial Solutions et, C‑724/17, EU:C:2019:204, punt 44).
1640
Minn dan isegwi li, mill-qari tal-premessa 685 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li turi b’mod ċar l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata l-ksur ikkontestat fir-rigward tagħhom, Natixis u BofA setgħu raġonevolment jipprevedu li tali konstatazzjoni neċessarjament kien ser ikollha l-konsegwenza li tiffaċilita azzjonijiet għad-danni possibbli mressqa quddiem il-qrati nazzjonali mill-vittmi tal-aġir antikompetittiv imputabbli lil dawn iż-żewġ banek.
[omissis]
6.
Fuq il-motivi ta’ UBS, ta’ UniCredit u ta’ Nomura bbażati fuq nuqqas ta’ motivazzjoni, fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża u fuq żbalji fid-determinazzjoni tal-multa rispettiva tagħhom
[omissis]
1652
It-tieni, UBS, fil-kuntest tal-ewwel motiv tiegħu, tal-ewwel parti tat-tieni motiv tiegħu u tat-tielet sal-ħames motiv tiegħu, UniCredit, fil-kuntest tas-seba’ u tat-tmien motiv tiegħu, u Nomura, fil-kuntest tas-sitt motiv tiegħu, jikkritikaw il-metodoloġija użata mill-Kummissjoni sabiex tiddetermina l-valuri ta’ sostituzzjoni adottati fir-rigward tagħhom kif ukoll l-ammonti tagħhom.
1653
It-tielet, fil-kuntest tad-disa’ motivi rispettivi tagħhom, UniCredit u Nomura jsostnu li l-Kummissjoni wettqet żbalji fid-determinazzjoni tal-koeffiċjent ta’ gravità li ġie applikat għalihom (punti 20 sa 23 tal-linji gwida).
1654
Ir-raba’, fil-kuntest tal-ewwel parti tal-għaxar motiv tiegħu, UniCredit isostni li l-Kummissjoni kisret il-prinċipji ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tas-sanzjonijiet kif ukoll ta’ proporzjonalità fid-determinazzjoni tar-rata tal-ammont addizzjonali.
1655
Min-naħa l-oħra, fil-kuntest tal-għaxar motivi rispettivi tagħhom, UniCredit u Nomura jikkontestaw l-aġġustamenti mwettqa mill-Kummissjoni fuq l-ammont bażiku tal-multi li ġew imposti fuqhom kif ukoll l-assenza ta’ rikors għall-punt 37 tal-linji gwida.
1656
Dawn il-kritiki dwar il-kalkolu tal-ammont tal-multi rispettivi tagħhom ser jiġu eżaminati suċċessivament u fl-ordni stabbilita fil-punti 1647 sa 1655 iktar ’il fuq.
a)
Fuq il-motivi bbażati fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża ta’ UBS u ta’ Nomura fil-kuntest tad-determinazzjoni tal-multi rispettivi tagħhom
1657
UBS, fil-kuntest tat-tieni parti tat-tieni motiv tiegħu, u Nomura, fil-kuntest tat-tmien motiv tiegħu, jallegaw li l-Kummissjoni kisret id-drittijiet tad-difiża tagħhom, billi ma ppermettitilhomx jifhmu, sa mill-bidu tal-proċedura amministrattiva, il-metodoloġija li ntużat sabiex jiġi ddeterminat il-valur ta’ sostituzzjoni u, konsegwentement, li jkunu jistgħu jikkontestawha b’mod utli.
1658
F’dan ir-rigward, UBS isostni li, fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni kellha tispjega fid-dettall il-metodoloġija ta’ kalkolu tagħha, sa fejn hija bbażat ruħha fuq mudell numeriku li fih il-fattur ta’ tnaqqis kellu rwol essenzjali.
1659
Nomura jsostni, min-naħa tiegħu, li, qabel ma rċieva l-ittra dwar il-multi, u, għaldaqstant, matul il-parti l-kbira tal-proċedura amministrattiva, huwa ma kellux dettalji speċifiċi dwar il-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni, bl-eċċezzjoni tal-ammonti nozzjonali indikati fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Barra minn hekk, wara l-ittra dwar il-multi, il-Kummissjoni ppreċiżat il-metodoloġija tagħha esklużivament b’mod bilaterali, mingħajr ma ppermettietlu jsostni oralment problemi relatati ma’ din il-metodoloġija qabel il-laqgħa dwar is-sitwazzjoni attwali tat‑22 ta’ Marzu 2021. Issa, il-Kummissjoni żvelat modifiki sostanzjali tal-metodoloġija inizjali waqt din il-laqgħa dwar is-sitwazzjoni attwali, li fir-rigward tagħhom ma ngħatat l-ebda spjegazzjoni bil-miktub qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, bl-eċċezzjoni ta’ posta elettronika impreċiża tal‑25 ta’ Marzu 2021.
1660
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li, fil-kuntest tat-tieni parti tat-tieni motiv tiegħu, UBS jikkritika lill-Kummissjoni kemm bi ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha kif ukoll bi ksur tad-drittijiet tad-difiża tiegħu u jinvoka ġurisprudenza applikabbli għall-obbligu ta’ motivazzjoni – jiġifieri l-punti 342 sa 348 tas-sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2019, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni (T‑105/17, EU:T:2019:675), jew il-punti 30 u 31 tas-sentenza tal‑10 ta’ Lulju 2019, Il‑Kummissjoni vs Icap et (C‑39/18 P, EU:C:2019:584) – sabiex jistabbilixxi l-ksur tad-drittijiet tad-difiża tiegħu.
1661
Issa, dawn iż-żewġ allegazzjonijiet huma distinti. L-ewwel waħda tikkonċerna l-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata filwaqt li t-tieni waħda – li barra minn hekk ftit li xejn hija sostnuta minn UBS – tikkonċerna l-iżvolġiment tal-proċedura amministrattiva li wasslet għall-adozzjoni ta’ dik id-deċiżjoni u, b’mod partikolari, ir-rispett tad-dritt għal smigħ tal-banek ikkonċernati matul dik il-proċedura.
1662
Għaldaqstant, huma biss l-argumenti dwar l-allegazzjoni ta’ ksur tad-drittijiet tad-difiża ta’ Nomura u ta’ UBS li ser jiġu eżaminati fil-punti 1663 sa 1675 iktar ’il quddiem, filwaqt li l-argumenti bbażati fuq nuqqas ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata ser jiġu eżaminati fil-punti 1684 sa 1695 iktar ’il quddiem.
1663
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, kif irrilevat essenzjalment il-Kummissjoni fil-premessa 835 tad-deċiżjoni kkontestata, sabiex tissodisfa l-obbligu tagħha li tirrispetta d-dritt tal-impriżi għal smigħ, il-Kummissjoni hija obbligata tindika espressament, fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li hija ser teżamina jekk hemmx lok li jiġu imposti multi fuq l-impriżi kkonċernati u li jiġu esposti l-punti prinċipali ta’ fatt u ta’ liġi li jistgħu jimplikaw multa, bħall-gravità u t-tul tal-allegat ksur u l-fatt li twettaq intenzjonalment jew b’negliġenza (ara s-sentenza tas‑6 ta’ Lulju 2017, Toshiba vs Il‑Kummissjoni, C‑180/16 P, EU:C:2017:520, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1664
Mill-ġurisprudenza jsegwi wkoll li l-Kummissjoni, min-naħa l-oħra, ma hijiex marbuta, ladarba tkun indikat il-punti ta’ fatt u ta’ liġi li ser tibbaża ruħha fuqhom għall-kalkolu tal-ammont tal-multi, tispeċifika l-metodu li bih ser tuża kull wieħed minn dawn il-punti sabiex tiddetermina l-ammont tal-multa (ara s-sentenza tas‑6 ta’ Lulju 2017, Toshiba vs Il‑Kummissjoni, C‑180/16 P, EU:C:2017:520, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata), u lanqas il-livell tal-multi previsti u a fortiori l-ammont eżatt tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑24 ta’ Settembru 2009, Erste Group Bank et vs Il‑Kummissjoni, C‑125/07 P, C‑133/07 P, C‑135/07 P u C‑137/07 P, EU:C:2009:576, punt 182 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tas‑7 ta’ Novembru 2019, Campine u Campine Recycling vs Il‑Kummissjoni, T‑240/17, mhux ippubblikata, EU:T:2019:778, punt 360).
1665
Madankollu, meta l-Kummissjoni jkun biħsiebha tikkalkola l-multi billi tiddevja mill-metodoloġija stabbilita tagħha, dan jiġġustifika, min-naħa tagħha, riferiment speċjali f’dan ir-rigward fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑18 ta' Diċembru 2008, Coop de France bétail et viande et vs Il‑Kummissjoni, C‑101/07 P u C‑110/07 P, EU:C:2008:741, punt 50).
1666
Issa, f’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ssodisfat ir-rekwiżiti li kienu imposti fuqha.
1667
Fil-fatt, fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet indirizzata lil Nomura u lil UBS rispettivament, il-Kummissjoni ppreċiżat il-kriterji imperattivi tal-gravità u tat-tul tal-ksur preżunt kif ukoll il-fatt li dan kien twettaq deliberatament (ara l-punti 680 sa 683 u 694 sa 698 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet), konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 1663 u 1664 iktar ’il fuq.
1668
Fiha hija indikat ukoll li, fl-applikazzjoni tal-metodoloġija ffissata fil-linji gwida, hija kellha l-intenzjoni li tieħu inkunsiderazzjoni mhux il-valur tal-bejgħ tas-servizzi pprovduti mill-banek ikkonċernati fir-rigward tal-ksur preżunt, iżda valur ta’ sostituzzjoni tiegħu, ikkalkolat abbażi tal-ammonti nozzjonali annwalizzati nnegozjati minn kull wieħed minn dawn il-banek matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat u li għalihom jiġi applikat “fattur li jieħu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi speċifiċi tal-industrija finanzjarja, b’mod partikolari dik tal-BGE, u li jippermetti lill-Kummissjoni tikkalkola multa li għandha livell dissważiv adegwat” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (ara l-punti 686 sa 692 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet). Barra minn hekk, f’Anness 2 separat u kunfidenzjali speċifiku għal kull wieħed mill-banek ikkonċernati, il-Kummissjoni ppreċiżat l-ammont eżatt tal-ammonti nozzjonali u tal-ammonti nozzjonali annwalizzati li hija kienet qiegħda tipprevedi li ser tuża.
1669
Matul il-proċedura amministrattiva, il-Kummissjoni bagħtet ukoll ittra dwar il-multi lil Nomura u lil UBS li tispjega, fid-dettall, il-modalitajiet ta’ kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni li kien ser jiġi applikat għalihom. Fiha spjegat fid-detall, minn naħa, il-metodi għall-kalkolu tal-ammonti nozzjonali li l-valur totali tagħhom kien ġie indikat fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet (ara l-punti 5 u 8 sa 10 tal-ittra dwar il-multi) u, min-naħa l-oħra, il-livell tal-fattur ta’ aġġustament li kellha l-intenzjoni li tuża kif ukoll il-metodi għall-kalkolu tiegħu, billi għamlet riferiment għal formoli matematiċi ddettaljati kif ukoll billi semmiet id-data li għaliha ġew applikati dawn il-formoli (ara l-punti 11 sa 38 tal-ittra dwar il-multi). Barra minn hekk, hija ppermettiet lill-banek ikkonċernati jippreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom dwar il-kontenut ta’ din l-ittra.
1670
Fir-rigward b’mod iktar partikolari ta’ UBS, għandu jiġi rrilevat ukoll li, mix-xahar ta’ Lulju 2017, dan il-bank kien involut, skont il-kliem tiegħu stess, f’“diskussjonijiet kostruttivi dwar l-aħjar mod kif jitkejjel il-‘valur tal-bejgħ’ fil-kuntest tal-investigazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-BGE” [traduzzjoni mhux uffiċjali], li taw lok għal laqgħa li saret fil‑11 ta’ Lulju 2017 kif ukoll għat-trażmissjoni minn dan il-bank, fit‑23 ta’ Novembru 2017, ta’ ittra ta’ 16-il paġna intitolata “Case 40324 EGB – ‘Value of Sales’ – Q&A”. Barra minn hekk, dan il-bank seta’ jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu dwar il-metodoloġija prevista mill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ osservazzjonijiet kemm bil-miktub (tweġibiet għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tad‑19 ta’ April 2019, ittra tat‑2 ta’ Ottubru 2019, ittra tas‑17 ta’ Frar 2020) kif ukoll orali (seduta tat‑22 sal‑24 ta’ Ottubru 2019). F’dawn l-okkażjonijiet, li seħħew qabel ma ntbagħtet l-ittra dwar il-multi, UBS jindika li sostna l-argumenti tiegħu b’rabta mal-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni u l-fatt li dan għandu jkun ibbażat fuq il-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” tiegħu, possibbilment aġġustat. Barra minn hekk, wara li ntbagħtet l-ittra dwar il-multi u l-osservazzjonijiet ippreżentati fir-rigward tagħha minn UBS, saret laqgħa dwar is-sitwazzjoni attwali fl‑14 ta’ Marzu 2021.
1671
Bl-istess mod, Nomura enfasizza fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu li, anki qabel l-ittra dwar il-multi, huwa seta’ jippreżenta diversi drabi l-osservazzjonijiet tiegħu dwar il-metodoloġija tal-kalkolu tal-multa li l-Kummissjoni kellha l-intenzjoni li timponilu (tweġibiet għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tal‑14 ta’ Mejju 2019 u ittra tat‑23 ta’ Diċembru 2019) u li, wara din l-ittra, huwa seta’ wkoll jikseb mingħand dik l-istituzzjoni “kjarifiki addizzjonali” fil-kuntest ta’ skambji bilaterali (posta elettronika tad‑9 ta’ Diċembru 2020), seta’ jqajjem “kunsiderazzjonijiet speċifiċi” fil-kuntest ta’ laqgħa dwar is-sitwazzjoni attwali li saret fit‑22 ta’ Marzu 2021 u seta’ jkun jaf, permezz ta’ posta elettronika tal‑25 ta’ Marzu 2021, il-valur totali tal-ammonti nozzjonali u tal-fattur ta’ tnaqqis li l-Kummissjoni finalment kellha l-intenzjoni li tadotta fil-konfront tiegħu.
[omissis]
b)
Fuq il-motivi bbażati fuq żbalji fid-determinazzjoni tal-ammonti tal-multi li ġew imposti fuq UBS, UniCredit u Nomura
[omissis]
1) Fuq l-ewwel parti tat-tieni motiv ta’ UBS, sa fejn din hija bbażata fuq determinazzjoni tal-ammont bażiku tal-multa li ma hijiex konformi mal-linji gwida
[omissis]
1702
Issa, dan l-argument ta’ UBS jirriżulta minn qari żbaljat tal-premessa 822 tad-deċiżjoni kkontestata. F’din il-premessa, il-Kummissjoni bl-ebda mod ma applikat xi “fattur ta’ skont” għall-valur ta’ sostituzzjoni adottat fir-rigward ta’ dan il-bank, iżda sempliċement iġġustifikat l-għażla li tirrikorri għal tali valur għal raġunijiet relatati man-natura xierqa tal-multa li ġiet imposta b’mod partikolari fuq UBS u, b’mod partikolari, in-natura proporzjonata u dissważiva tagħha.
1703
Barra minn hekk, kif ġie rrilevat fil-punti 1680 u 1682 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni ma tbegħditx mill-metodoloġija ġenerali ddefinita mil-linji gwida u lanqas ma użat il-punt 37 ta’ dawn il-linji gwida.
1704
Fi kwalunkwe każ, hija ġurisprudenza stabbilita li d-dissważjoni tikkostitwixxi għan tal-multa u rekwiżit ġenerali li jiggwida lill-Kummissjoni matul il-kalkolu tal-ammont tagħha u li, għalhekk, l-għan ta’ dissważjoni ma jeħtieġx neċessarjament li dan il-kalkolu jkun ikkaratterizzat minn stadju speċifiku intiż għal evalwazzjoni globali taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha sabiex jintlaħaq dan l-għan (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Marzu 2014, Saint-Gobain Glass France et vs Il‑Kummissjoni, T‑56/09 u T‑73/09, EU:T:2014:160, punt 380 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1705
Għaldaqstant, l-ewwel parti tat-tieni motiv ta’ UBS, sa fejn hija bbażata fuq determinazzjoni tal-ammont bażiku tal-multa li ma hijiex konformi mal-linji gwida, għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
1706
Sa fejn, fil-kuntest ta’ din l-istess l-ewwel parti, UBS jikkritika wkoll lill-Kummissjoni talli kisret il-linji gwida, billi qieset l-ammonti nozzjonali bħala bażi għall-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni jew anki billi ma żammitx valur tal-bejgħ ikkalkolat skont ir-regoli tad-dritt tal-Unjoni dwar l-attività tal-istituzzjonijiet finanzjarji, għandu jiġi rrilevat li dawn il-kritiki, magħmula wkoll fl-ewwel motiv tiegħu, huma diretti kontra l-metodoloġija adottata mill-Kummissjoni. Għaldaqstant, dawn ser jiġu eżaminati fil-punti 1786 sa 1800 iktar ’il quddiem, fil-kuntest tat-tweġiba għall-motivi bbażati fuq żbalji fid-determinazzjoni tal-valur ta’ sostituzzjoni.
2) Fuq il-motivi bbażati fuq żbalji fid-determinazzjoni tal-ammonti bażiċi tal-multi imposti fuq UBS, UniCredit u Nomura
1707
Kif tfakkar fil-punti 1643 u 1644 iktar ’il fuq, l-ammonti bażiċi tal-multi imposti fuq UBS, Nomura u UniCredit ġew ikkalkolati mill-Kummissjoni kif ġej:
Valur ta’ sostituzzjoni
Koeffiċjent ta’ gravità
Koeffiċjent tat-tul
Sehem varjabbli tal-ammont bażiku
Ammont addizzjonali bħala deterrent
Ammont bażiku
UBS
298 490 616
18 %
4.83
259 686 836
53 728 311 (18 %)
313 415 000
UniCredit
350 132 029
17 %
0.17
9 920 407
59 522 445 (17 %)
69 442 000
Nomura
392 646 351
18 %
0.83
58 896 953
70 676 343 (18 %)
129 573 000
1708
Fil-kuntest tal-motivi tagħhom relatati mal-kalkolu tal-ammont bażiku tal-multi rispettivi tagħhom, UBS, UniCredit u Nomura, qabelxejn, isostnu li l-Kummissjoni wettqet żbalji fid-determinazzjoni tal-valuri ta’ sostituzzjoni rispettivi tagħhom.
1709
Sussegwentement, UniCredit u Nomura jsostnu li l-Kummissjoni wettqet żbalji fid-determinazzjoni tal-koeffiċjenti ta’ gravità rispettivi tagħhom.
1710
Fl-aħħar nett, UniCredit isostni li l-Kummissjoni adottat rata żbaljata fil-kuntest tal-iffissar tal-ammont addizzjonali impost bħala deterrent.
i) Fuq il-motivi bbażati fuq żbalji fid-determinazzjoni tal-valur ta’ sostituzzjoni
1711
Kif tfakkar fil-punt 1643 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni qieset li, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammont tal-multa ta’ kull wieħed mill-banek ikkonċernati, kien xieraq li jiġi kkalkolat valur ta’ sostituzzjoni.
1712
Fid-dawl tan-natura speċifika tal-BGE, il-Kummissjoni indikat, fil-premessi 815 u 816 tad-deċiżjoni kkontestata, li kellu jitqies bħala punt ta’ tluq tal-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni l-volum u l-valur nozzjonali (iktar ’il quddiem, flimkien, l-“ammonti nozzjonali”) tal-BGE li l-banek ikkonċernati skambjaw fis-suq sekondarju matul il-perijodu individwali tagħhom ta’ parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat, bl-esklużjoni ta’ dawk skambjati fis-suq primarju sabiex jiġi evitat ir-riskju li dawn l-ammonti jingħaddu darbtejn.
1713
Għal dan l-għan, kif isegwi mill-premessi 817 u 819 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat l-ammonti nozzjonali tal-BGE nnegozjati, minn kull bank ikkonċernat, ma’ kontropartijiet li jinsabu fiż-ŻEE matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, kif ġej:
“L-ammonti nozzjonali nnegozjati matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni individwali fl-akkordju għalhekk ġew annwalizzati bl-għajnuna ta’ fattur marbut mat-tul tal-parteċipazzjoni individwali, billi l-ammont totali ġie diviż bin-numru ta’ xhur ta’ parteċipazzjoni u billi sussegwentement din il-medja ta’ kull xahar ġiet immultiplikata bi 12” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
1714
Il-Kummissjoni għalhekk iddeċidiet li ma żżommx l-ammonti nozzjonali tal-aħħar sena sħiħa ta’ parteċipazzjoni ta’ kull bank ikkonċernat fil-ksur ikkontestat, u tbiegħdet mill-paragrafu 13 tal-linji gwida (ara l-premessi 817 u 819 tad-deċiżjoni kkontestata).
1715
Fil-premessi 821 u 822 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni, sussegwentement, irrilevat li l-BGE kienu jiġu skambjati fis-suq sekondarju bi prezz li kien espress f’perċentwali tal-ammont nozzjonali tagħhom. Minn dan hija ddeduċiet li d-dħul minn dawn it-tranżazzjonijiet kien rifless fil-firxa bejn il-prezz tax-xiri u l-prezz tal-bejgħ ta’ kull BGE akkwistata, imbagħad mibjugħa mill-ġdid mill-operaturi tas-suq (bid-ask spread), u li kien hemm lok li din il-firxa tittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni.
1716
Għal dan l-għan, il-Kummissjoni qieset li l-ammonti nozzjonali miżmuma għal kull bank ikkonċernat kellhom jiġu mmultiplikati b’fattur ibbażat fuq din id-differenza fil-kwotazzjoni (iktar ’il quddiem il-“fattur ta’ aġġustament”), jiġifieri differenza fil-kwotazzjoni medja speċifika għal kull bank u mnaqqsa bin-nofs, sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li kull tranżazzjoni ta’ xiri jew ta’ bejgħ imwettqa minn bank tirrappreżenta biss nofs tranżazzjoni sħiħa ta’ xiri u bejgħ mill-ġdid ta’ BGE (ara l-premessi 822 sa 824 tad-deċiżjoni kkontestata).
1717
Sabiex tifforma l-fattur ta’ aġġustament speċifiku għal kull bank ikkonċernat, l-ewwel nett, il-Kummissjoni għażlet li tuża 32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi, maħruġa minn tmien emittenti u mqassma f’erba’ segmenti ta’ maturità residwa (0‑3 snin, 3‑7 snin, 7‑10 snin u iktar minn 10 snin), filwaqt li qieset l-osservazzjonijiet magħmula mill-banek ikkonċernati wara l-ittra dwar il-multi (ara l-premessi 827 u 846 tad-deċiżjoni kkontestata).
1718
Il-Kummissjoni għalhekk ikkunsidrat għal kull bank ikkonċernat ponderazzjoni speċifika għal kull waħda minn dawn it‑32 kategorija ta’ BGE, li hija indikat fit-Tabella 2 tal-Anness 2 tad-deċiżjoni kkontestata u li, pereżempju, għal UniCredit, kienet tieħu l-forma li ġejja:
1719
It-tieni, għal kull bank ikkonċernat u għal kull jum tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, il-Kummissjoni rrikostitwixxiet differenza fil-kwotazzjoni ta’ kuljum, skont il-metodoloġija indikata fil-premessa 826 tad-deċiżjoni kkontestata, kif ġej:
1720
Din id-differenza fil-kwotazzjoni ta’ kuljum kienet tikkonsisti għalhekk, għal kull bank ikkonċernat, minn medja firxiet tal-kwotazzjoni ta’ kuljum ta’ kull waħda mit‑32 kategorija ta’ BGE kkonstatata, ponderata skont l-ammonti nozzjonali nnegozjati minn kull bank għal kull emittent u għal kull maturità (ara l-premessa 828 tad-deċiżjoni kkontestata).
1721
Għall-finijiet tad-determinazzjoni tad-differenza fil-kwotazzjoni ta’ kull kategorija rappreżentattiva ta’ BGE, il-Kummissjoni użat data pubblika mill-pjattaforma Bloomberg, li hija qieset bħala l-aħjar data disponibbli (ara l-premessi 828 u 852 tad-deċiżjoni kkontestata).
1722
Din il-pjattaforma tippermetti li tkun magħrufa, għal kull waħda mill-kategoriji rappreżentattivi ta’ BGE, il-firxa medja tas-suq fl-aħħar ta’ kull jum (end-of-day spread), ikkalkolata permezz tal-“Bloomberg BGN composite price source” (iktar ’il quddiem id-“data BGN”), ibbażata fuq il-kwotazzjonijiet li jistgħu jiġu eżegwiti u indikattivi ta’ diversi sensara (ara l-premessa 828 u n-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1410 tad-deċiżjoni kkontestata).
1723
It-tielet, il-Kummissjoni kkalkolat, għal kull bank ikkonċernat, il-firxa tal-kwotazzjoni finali billi kkalkolat il-medja sempliċi tal-firxiet tal-kwotazzjoni ta’ kuljum, li jikkorrispondu għall-jiem tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat (1278 jum għal UBS, 57 jum għal UniCredit u 225 jum għal Nomura), imsemmija fil-punt 1719 iktar ’il fuq, skont il-metodoloġija indikata fil-premessa 825 tad-deċiżjoni kkontestata, kif ġej:
1724
Fil-premessi 831 u 832 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni b’hekk adottat, għal UBS, firxa tal-kwotazzjoni finali ta’ 0.070 % u għalhekk fattur ta’ aġġustament ta’ 0.035 %, arrotondat għat-tielet pożizzjoni deċimali inferjuri, li jikkorrispondi għal valur ta’ sostituzzjoni ta’ EUR 298490616. Għal UniCredit, hija adottat firxa tal-kwotazzjoni finali ta’ 0.169 % u għalhekk fattur ta’ aġġustament ta’ 0.084 %, arrotondat għat-tielet pożizzjoni deċimali inferjuri, li jikkorrispondi għal valur ta’ sostituzzjoni ta’ EUR 350132029. Għal Nomura, hija adottat firxa tal-kwotazzjoni finali ta’ 0.134 % u għalhekk fattur ta’ aġġustament ta’ 0.066 %, arrotondat għat-tielet pożizzjoni deċimali inferjuri, li jikkorrispondi għal valur ta’ sostituzzjoni ta’ EUR 392646351.
1725
Id-dettalji ta’ dawn il-kalkoli huma esposti f’Anness 2 kunfidenzjali tad-deċiżjoni kkontestata, speċifiku għal kull bank ikkonċernat u kkomunikat biss lilu.
1726
Huwa f’dan il-kuntest li UBS, UniCredit u Nomura jikkritikaw il-valuri ta’ sostituzzjoni adottati fil-konfront tagħhom.
1727
L-ewwel nett, UBS, UniCredit u Nomura jikkritikaw lill-Kummissjoni talli għażlet valur ta’ sostituzzjoni mingħajr ebda rabta mal-attività ekonomika tagħhom.
1728
It-tieni, UBS jikkritika lill-Kummissjoni għal żball ta’ liġi billi ma applikatx id-Direttiva 86/635 fil-kuntest tal-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni li ġie applikat għalih.
1729
It-tielet, UBS, UniCredit u Nomura jakkużaw lill-Kummissjoni li wettqet żbalji fit-tfassil tal-metodoloġija ta’ kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni u fl-implimentazzjoni ġenerali tagħha.
1730
Ir-raba’, UniCredit u Nomura jikkritikaw lill-Kummissjoni għal żbalji fil-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni għal raġunijiet marbuta mas-sitwazzjoni speċifika tagħhom.
– Fuq il-kritiki ta’ UBS, ta’ UniCredit u ta’ Nomura, ibbażati fuq il-fatt li l-valuri ta’ sostituzzjoni adottati fir-rigward tagħhom ma humiex relatati mal-attività ekonomika tagħhom
1731
UBS, fil-kuntest tal-ewwel żewġ motivi tiegħu, u Nomura, fil-kuntest tal-ewwel parti tas-sitt motiv tiegħu, isostnu, essenzjalment, li l-għażla li jiġu adottati l-ammonti nozzjonali tal-BGE skambjati mill-banek ikkonċernati bħala punt ta’ tluq tal-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni twassal lill-Kummissjoni sabiex tadotta valur li ma jirrappreżentax l-attività ekonomika tagħhom.
1732
Fil-fatt, dawn l-ammonti nozzjonali ma humiex indikatur tal-prezz, iżda indikatur tal-volum. Issa, għandu jiġi adottat il-valur tas-servizzi pprovduti mill-banek ikkonċernati li jikkorrispondi għall-firxa bejn ix-xiri u l-bejgħ u mhux il-valur sottostanti tal-assi skambjati, li għalih sussegwentement jiġi applikat fattur ta’ aġġustament sinjifikattiv ħafna.
1733
Nomura jsostni wkoll li l-Kummissjoni ma setgħetx tikkunsidra fir-rigward tiegħu l-ammonti nozzjonali relatati mal-iskambji ta’ BGE li huwa wettaq fis-suq sekondarju, fin-nuqqas li tkun stabbilixxiet il-parteċipazzjoni tiegħu fi ksur f’dan is-suq. Flimkien ma’ UniCredit, li jsostni dan fil-kuntest tas-seba’ motiv tiegħu, Nomura jsostni wkoll li l-Kummissjoni lanqas ma setgħet tadotta l-ammonti nozzjonali relatati mal-BGE kollha, fid-dawl tan-numru limitat ta’ BGE u ta’ aġġudikazzjonijiet ikkonċernati mid-diskussjonijiet li hija kkritikat fil-konfront tagħhom.
1734
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-valur ta’ sostituzzjoni, il-Kummissjoni adottat metodoloġija f’żewġ stadji, li wasslitha sabiex tiddetermina, għal kull bank ikkonċernat, fl-ewwel lok, l-ammonti nozzjonali li huma skambjaw fis-suq sekondarju matul il-perijodi ta’ parteċipazzjoni rispettivi tagħhom fil-ksur ikkontestat u, sussegwentement, sabiex tapplika fir-rigward tagħhom fattur ta’ aġġustament ikkalkolat billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt, irrilevat fil-premessa 812 tad-deċiżjoni kkontestata, li “l-prodotti finanzjarji bħall-BGE ma jiġġenerawx bejgħ fis-sens abitwali tal-kelma, peress li […] d-dħul tagħhom jiġi mid-differenza bejn il-prezz tax-xiri u l-prezz tal-bejgħ ta’ kull bond akkwistata u sussegwentement mibjugħa mill-operaturi tas-suq” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1735
Minn dan jirriżulta li l-Kummissjoni effettivament ħadet, bħala punt tat-tluq tal-kalkolu ta’ dan il-valur ta’ sostituzzjoni, ammont iktar rappreżentattiv ta’ volum milli ta’ valur, aspett li barra minn hekk hija ammettiet espressament fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha.
1736
Madankollu, il-modalitajiet ta’ kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament, imfakkra fil-punti 1711 sa 1724 iktar ’il fuq u applikati għall-ammonti nozzjonali ta’ kull bank ikkonċernat, ippermettew lill-Kummissjoni tadotta, abbażi tal-valur ta’ sostituzzjoni, ammont li jikkostitwixxi indikatur ta’ valur, u dan minkejja li l-punt tat-tluq tal-kalkolu ta’ dan il-valur ta’ sostituzzjoni huwa indikatur tal-volum.
1737
Fil-fatt, l-applikazzjoni għall-ammonti nozzjonali skambjati minn kull bank ikkonċernat ta’ nofs il-firxa medja bejn il-prezzijiet tax-xiri tagħhom u l-prezzijiet tal-bejgħ tagħhom (firxa tal-kwotazzjoni finali) tippermetti li jiġu identifikati l-ammonti li fuqhom il-banek ikkonċernati jiġġeneraw profitti jew telf.
1738
F’dan ir-rigward, UBS ma jistax jikkritika b’mod utli lill-Kummissjoni talli għażlet in-nofs tal-firxa tal-kwotazzjoni finali u mhux rata iktar baxxa, minħabba li din ir-rata “hija [ċertament] teoretika u bbażata fuq l-aħjar riżultat possibbli, iżda ma hija bbażata fuq ebda data reali” [traduzzjoni mhux uffiċjali], peress li dik l-istituzzjoni ma setgħetx tibbaża l-metodoloġija tagħha ta’ kalkolu tal-multa fuq parti biss mill-attività anki jekk rikostruwita tal-banek ikkonċernati.
1739
B’dan il-mod, il-valur ta’ sostituzzjoni jirrifletti l-attività tal-banek ikkonċernati, mingħajr ma titqies in-natura ta’ qligħ jew ta’ telf ta’ din l-attività.
1740
Is-sempliċi fatt li d-determinazzjoni ta’ dan il-valur ta’ sostituzzjoni wasslet lill-Kummissjoni sabiex tadotta ammonti nozzjonali li jikkorrispondu għal diversi mijiet ta’ biljuni ta’ euro, imbagħad sabiex tapplikalhom fattur ta’ aġġustament li naqqashom b’iktar minn 99 %, ma jistax, fih innifsu, jissepara l-imsemmi valur ta’ sostituzzjoni mill-attività ekonomika tal-banek ikkonċernati.
1741
Bl-istess mod, dan l-istess fatt lanqas ma huwa ta’ natura, kif isostni UBS, li jiddiskrimina kontra l-istituzzjonijiet finanzjarji li joperaw fis-settur tal-BGE meta mqabbla mal-impriżi ta’ setturi ekonomiċi oħra, fis-sens li dawn tal-ewwel huma esposti għal multi ogħla minn tat-tieni.
1742
Fil-fatt, il-metodoloġija tal-kalkolu adottata mill-Kummissjoni hija biss il-konsegwenza tal-ispeċifiċitajiet mhux ikkontestati tas-settur tal-BGE, li ma jiġġenerax bejgħ fis-sens abitwali tat-terminu (ara l-premessa 812 tad-deċiżjoni kkontestata) u li jwassal, kif indika l-UBS, għall-fatt li “l-volum annwalizzat tal-ammonti nozzjonali tal-BGE skambjati minn [dan il-bank jirriżulta li jkun] kważi 20 darba ogħla mill-valur medju tal-bejgħ fi kwalunkwe settur ieħor” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1743
Għaldaqstant, UBS u Nomura ma għandhomx raġun meta jsostnu li l-użu tal-ammonti nozzjonali skambjati minn kull bank ikkonċernat, bħala punt ta’ tluq għall-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni, wassal lill-Kummissjoni sabiex tadotta valur mhux relatat mal-attività ekonomika ta’ dawn il-banek, bi ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.
1744
Nomura huwa wkoll żbaljat meta jsostni li, fir-rigward tiegħu, il-Kummissjoni adottat ammonti nozzjonali li jaqbżu l-portata tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat u, minħabba f’hekk, isseparat il-valur ta’ sostituzzjoni adottat fir-rigward tiegħu minn mal-attività ekonomika tiegħu.
1745
Kif jirriżulta miċ-ċaħda tat-tielet sal-ħames motivi ta’ Nomura fil-punt 1400 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni ġustament ikkonstatat li, għall-perijodu mit‑18 ta’ Jannar sat‑28 ta’ Novembru 2011, dan il-bank kien ipparteċipa fl-elementi kollha li jikkostitwixxu l-ksur uniku u kontinwu kkontestat, li kien jirrigwarda s-settur kollu tal-BGE – jiġifieri kemm is-suq primarju kif ukoll is-suq sekondarju ta’ dawn il-bonds – u ż-ŻEE kollha.
1746
Konsegwentement, il-Kummissjoni kienet totalment fondata li tadotta fir-rigward ta’ Nomura l-ammonti nozzjonali relatati mal-BGE skambjati minn dan il-bank fis-suq sekondarju.
1747
Għall-istess raġuni, kuntrarjament għal dak li jsostni Nomura, il-Kummissjoni setgħet tinkludi, fl-ammonti nozzjonali adottati fir-rigward tiegħu, ammonti relatati ma’ BGE li huwa ċertament ma kienx effettivament innegozja jew ammonti relatati ma’ aġġudikazzjonijiet li huwa ma pparteċipax fihom, peress li dawn kienu jirrigwardaw BGE li jidħlu fil-portata tal-ksur ikkontestat.
1748
Fil-fatt, sabiex ma tiġix imminimizzata b’mod artifiċjali l-importanza ekonomika tal-ksur imwettaq minn impriża partikolari u, għalhekk, sabiex il-Kummissjoni ma tiġix imwassal li timponi multi mingħajr relazzjoni reali mal-kamp ta’ applikazzjoni tal-akkordju inkwistjoni, il-valur ta’ sostituzzjoni – bħall-valur tal-bejgħ – ma jistax jiġi kkalkolat biss fuq il-bażi tat-tranżazzjonijiet li għalihom jiġi stabbilit li kienu effettivament affettwati minn dan l-akkordju (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2014, Guardian Industries u Guardian Europe vs Il‑Kummissjoni, C-580/12 P, EU:C:2014:2363, punti 57 u 58), iżda jista’ jiġi kkalkolat, bħal fil-każ preżenti, fuq il-bażi tat-tranżazzjonijiet kollha li jidħlu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmi akkordju (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Ġunju 2011, Team Relocations et vs Il‑Kummissjoni, T‑204/08 u T‑212/08, EU:T:2011:286, punt 64).
1749
F’dan il-każ, tali għażla hija iktar u iktar iġġustifikata peress li, fil-premessa 841 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni rrilevat, mingħajr ma ġiet kontradetta fuq dan il-punt minn Nomura, li “d-diskussjonijiet dwar BGE speċifiċi [seta’] jkollhom impatt fuq il-prezzijiet u l-istrateġiji ta’ BGE oħra li [ma kinux] espressament diskussi” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1750
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, il-kritiki ta’ UBS, li jinsabu fl-ewwel u fit-tieni motivi tagħha, ta’ UniCredit, li jinsabu fis-seba’ motiv tagħha, u ta’ Nomura, li jinsabu fl-ewwel parti tas-sitt motiv tagħha, ibbażati fuq il-fatt li l-valur ta’ sostituzzjoni adottat fil-konfront tagħhom ma kienx relatat mal-attività ekonomika tagħhom, għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
– Fuq il-kritika ta’ UBS ibbażata fuq il-fatt li l-Kummissjoni kienet obbligata tapplika l-metodoloġija ta’ determinazzjoni tad-dħul mill-bejgħ stabbilita mid-Direttiva 86/635
1751
Fil-kuntest tal-ewwel żewġ motivi tiegħu, UBS isostni li, billi adottat l-ammonti nozzjonali skambjati mill-banek ikkonċernati bħala punt ta’ tluq għall-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni, il-Kummissjoni kisret il-lex specialis applikabbli għall-evalwazzjoni tal-valur tal-attività ekonomika tal-istituzzjonijiet finanzjarji fl-Unjoni, jiġifieri d-Direttiva 86/635, u, minħabba f’hekk, wettqet żball ta’ liġi.
1752
Fil-fatt, din id-direttiva tipprovdi metodoloġija speċifika għall-kalkolu tad-dħul mill-bejgħ tal-intermedjarji ta’ servizzi finanzjarji.
1753
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li d-Direttiva 86/635 ċertament tipprevedi koordinazzjoni tal-preżentazzjoni tal-kontijiet annwali u tal-kontijiet ikkonsolidati tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u finanzjarji. Madankollu, din id-direttiva hija intiża biss sabiex tiżgura “paragunabbilità mtejba tal-kontijiet annwali u tal-kontijiet konsolidati ta’ dawn l-istituzzjonijiet” u bl-ebda mod ma għandha l-għan li timponi, b’mod partikolari fuq il-Kummissjoni, metodoloġija partikolari għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-valur tal-bejgħ ta’ tali stabbilimenti, fil-kuntest tal-kalkolu tal-multi li dik l-istituzzjoni timponilhom għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni.
1754
Tali konklużjoni hija kkorroborata mill-ġurisprudenza li tgħid li, meta l-Kummissjoni titbiegħed kompletament jew parzjalment mil-linji gwida – kif kien il-każ hawnhekk dwar id-determinazzjoni tal-valur tal-bejgħ fis-sens tal-punt 13 tagħhom –, hija għandha, fil-limiti stabbiliti mill-Artikolu 23(2), (3) u (4) tar-Regolament Nru 1/2003, setgħa ta’ evalwazzjoni wiesgħa fir-rigward tal-metodu ta’ kalkolu tal-multi imposti għall-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑12 ta’ Novembru 2014, Guardian Industries u Guardian Europe vs Il‑Kummissjoni, C‑580/12 P, EU:C:2014:2363, punt 55 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tal‑10 ta’ Lulju 2019, Il-Kummissjoni vs Icap et, C‑39/18 P, EU:C:2019:584, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1755
Il-fatt li l-Kummissjoni talbet id-data tal-kontabbiltà ta’ UBS imfassla skont id-Direttiva 86/635 sabiex teżamina l-applikazzjoni possibbli, fir-rigward tagħha, tal-limitu massimu tal-multa stabbilit mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 jew anki l-fatt li l-Artikolu 5(3)(a) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal‑20 ta’ Jannar 2004 dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 3, p. 40) jipprevedi li, għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u l-istituzzjonijiet finanzjarji l-oħra, il-Kummissjoni għandha tadotta, bħala dħul mill-bejgħ, “it-total ta’ [ċerti] oġġetti tad-dħul, kif definiti fid-Direttiva tal-Kunsill 86/635”, ma jippermettix li tiġi kkontestata l-konklużjoni magħmula fil-punt preċedenti.
1756
Fil-fatt, l-użu tal-metodoloġija ta’ kalkolu tad-dħul mill-bejgħ tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u ta’ istituzzjonijiet finanzjarji oħra, iddefinit mid-Direttiva 86/635, għall-finijiet taż-żewġ dispożizzjonijiet imsemmija fil-punt preċedenti, huwa intiż li jiddetermina, bit-total ta’ ċertu numru ta’ oġġetti tad-dħul speċifiċi, “l-importanza ekonomika ta’ istituzzjoni finanzjarja”, skont il-kliem stess ta’ UBS.
1757
Min-naħa l-oħra, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-multa li għandha tiġi imposta f’dan il-każ fuq il-banek ikkonċernati, il-Kummissjoni tfittex li tiddetermina l-volum mhux tal-attività kollha tal-istituzzjoni finanzjarja kkonċernata, iżda biss ta’ parti mill-attività tagħha, li fir-rigward tagħha ma huwiex ikkontestat li din il-parti tal-attività għandha karatteristiċi speċifiċi li jeħtieġu l-użu mhux tal-ammonti nominali tat-tranżazzjonijiet fuq il-BGE, iżda ta’ valur ta’ sostituzzjoni.
1758
Barra minn hekk, ma jirriżultax mingħajr ambigwità taħt liema oġġetti tad-dħul, koperti mid-Direttiva 86/635, tista’ taqa’ l-attività ta’ negozjar ta’ BGE tal-banek ikkonċernati. F’dan ir-rigward, UBS isostni li dan huwa l-“qligħ nett fuq operazzjonijiet finanzjarji”. Madankollu, minħabba b’mod partikolari l-parteċipazzjoni tal-banek ikkonċernati kollha jew ta’ parti minnhom f’sindakazzjonijiet li jwasslu għall-ħlas ta’ “underwriting fees” (ara l-premessa 32 tad-deċiżjoni kkontestata), l-oġġett tad-dħul “kummissjonijiet li jistgħu jintlaqgħu” jista’ jkun rilevanti wkoll.
1759
Fl-aħħar nett, UBS ma jistax jibbaża ruħu b’mod utli fuq il-prattika tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni fil-kalkolu tal-multi imposti għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, li ma hijiex vinkolanti fuq il-Kummissjoni (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza tat‑18 ta’ Diċembru 2007, Cementbouw Handel & Industrie vs Il‑Kummissjoni, C‑202/06 P, EU:C:2007:814, punt 56).
1760
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, il-kritiki ta’ UBS ibbażati fuq ksur tad-Direttiva 86/635, li jinsabu fl-ewwel u fit-tieni motivi tiegħu, għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
1761
Barra minn hekk, sa fejn, fil-kuntest tal-ewwel żewġ motivi tiegħu, UBS isostni li l-valur ta’ sostituzzjoni adottat fir-rigward tal-banek ikkonċernati kellu jiġi kkalkolat b’mod iktar xieraq billi tiġi adottata l-metodoloġija stabbilita fid-Direttiva 86/635, li tippreżupponi li jiġi adottat il-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” jew il-“valur nett aġġustat tat-tranżazzjonijiet”, din il-kritika hija distinta minn dik tan-natura obbligatorja tal-użu tagħha u ser tiġi eżaminata fil-punti 1786 sa 1800 iktar ’il quddiem, fil-kuntest tal-eżami tar-raba’ motiv imqajjem minn dan il-bank.
– Fuq il-motivi ta’ UBS, ta’ UniCredit u ta’ Nomura bbażati fuq żbalji fil-metodoloġija ta’ kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni u tal-implimentazzjoni ġenerali tagħha
1762
Kif tfakkar fil-punti 1717 sa 1724 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni qieset li kien xieraq, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammont bażiku tal-multa, li tuża valur ta’ sostituzzjoni, iddeterminat billi jiġu mmultiplikati l-ammonti nozzjonali annwalizzati tal-BGE skambjati minn kull bank ikkonċernat matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, b’fattur ta’ aġġustament, ikkalkolat billi tinżamm 50 % tal-firxa tal-kwotazzjoni finali speċifika għal kull wieħed minn dawn il-banek, firxa tal-kwotazzjoni finali kkalkolata billi tiġi applikata l-medja sempliċi tal-firxa tal-kwotazzjoni ta’ kuljum ponderata ta’ 32 kategorija rappreżentattiva ta’ BGE skambjati matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tagħhom f’dan il-ksur.
1763
UBS, fil-kuntest tat-tieni parti tal-ewwel motiv tiegħu, meħud flimkien mar-raba’ u l-ħames motiv tiegħu, UniCredit, fil-kuntest tat-tieni sar-raba’ parti tas-seba’ motiv tiegħu, u Nomura, fil-kuntest tat-tieni sar-raba’ parti tas-sitt motiv tiegħu, jikkritikaw lill-Kummissjoni talli ma ħaditx inkunsiderazzjoni “l-aħjar data disponibbli” [traduzzjoni mhux uffiċjali], fis-sens tal-punt 15 tal-linji gwida, għall-finijiet tal-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni.
1764
Insostenn tal-allegazzjonijiet tagħhom, UBS, UniCredit u Nomura jikkritikaw kemm il-volum tal-ammonti nozzjonali adottati kif ukoll il-metodi ta’ kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament.
1765
Fir-rigward tal-volum tal-ammonti nozzjonali, UniCredit isostni li l-Kummissjoni żbaljat meta adottat il-volum tat-tranżazzjonijiet kollha li seħħew fis-suq sekondarju tal-BGE. B’dan il-mod, hija naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-funzjonijiet ta’ ġeneratur tas-suq eżerċitati mill-banek ikkonċernati, li jesponuhom għal telf fil-każ ta’ tnaqqis fil-prezzijiet u li jimponulhom l-obbligu li jwettqu tranżazzjonijiet ta’ ħħeġġjar li, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, ma jagħtux lok għal firxiet tal-kwotazzjoni.
1766
Fir-rigward tal-kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament, u b’mod iktar partikolari tal-għażla kif ukoll tal-ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE adottati mill-Kummissjoni, UniCredit isostni li l-użu ta’ tali għażla wassal lil dik l-istituzzjoni sabiex teskludi ċerti Stati emittenti u tuża l-firxiet tal-BGE maħruġa minn Franza bħala valur ta’ sostituzzjoni għal dawk tal-BGE maħruġa mill-Pajjiżi l-Baxxi, mill-Awstrija u mill-Finlandja (nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1413 tad-deċiżjoni kkontestata).
1767
Skont UniCredit, il-Kummissjoni żbaljat ukoll meta qassmet il-BGE magħżula għal kull Stat Membru emittenti f’kategoriji ta’ maturità ddefiniti fir-rigward mhux tal-maturità tagħhom fil-jum tal-ħruġ tagħhom, iżda fir-rigward tal-maturità residwa tagħhom, li jrendi dawn il-kategoriji mhux omoġenji.
1768
Barra minn hekk, UBS isostni li l-Kummissjoni żbaljat meta bbażat ruħha fuq għażla ta’ BGE li l-ponderazzjoni tagħha kienet kostanti matul it-tul kollu tal-ksur ikkontestat filwaqt li din il-ponderazzjoni kellha tiġi ddefinita mill-ġdid kull xahar jew kull sena għal kull medda ta’ maturità u kull emittent sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni l-iżvilupp tal-attività tal-banek ikkonċernati. Fil-fatt, il-Kummissjoni kellha din l-informazzjoni u ma setgħetx tinħeba wara l-kumplessità ikbar ta’ din il-metodoloġija, kif għamlet fil-premessa 850 tad-deċiżjoni kkontestata.
1769
Dejjem fir-rigward tal-kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament, iżda issa fir-rigward tad-data użata għall-kalkolu tal-firxa tal-kwotazzjoni finali, UBS, UniCredit u Nomura jsostnu li l-Kummissjoni ma setgħetx validament tuża d-data BGN sabiex tistabbilixxi l-firxa tal-kwotazzjoni ta’ kuljum ta’ kull waħda mit‑32 kategorija ta’ BGE.
1770
Minbarra l-opaċità tal-elaborazzjoni tad-data BGN, din tal-aħħar tikkostitwixxi firxiet tal-kwotazzjoni ta’ tmiem il-jum, li jieħdu inkunsiderazzjoni biss il-prezzijiet indikattivi. Issa, mill-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni, mid-duttrina ekonomika kif ukoll minn żewġ studji ekonomiċi prodotti minn Nomura u li jirrigwardaw it-tranżazzjonijiet ta’ dan il-bank, isegwi li l-firxiet effettivi ġeneralment ikunu ħafna inqas minn dawn il-firxiet ikkwotati, fid-dawl b’mod partikolari tan-negozjati bilaterali bejn l-operaturi tas-suq. Barra minn hekk, id-data BGN la tirrifletti l-varjazzjonijiet fl-istess jum tal-firxiet tal-kwotazzjoni, kif turi d-duttrina ekonomika, u lanqas l-impatt li l-pożizzjonijiet qosra jew twal tal-ġeneraturi tas-suq għandhom fuq il-firxiet effettivament miksuba. Għall-kuntrarju, skont Nomura, id-data BGN għandha t-tendenza li tirrifletti perijodu tal-jum meta l-firxiet jikbru, kif turi wkoll “ċerta duttrina xjentifika”.
1771
Minħabba f’hekk, UniCredit iqis li l-Kummissjoni kien imissha ppreferiet, milli l-firxiet tal-kwotazzjoni li jirriżultaw mid-data BGN, dawk li jirriżultaw mid-data tal-pjattaforma MTS (iktar ’il quddiem id-“data MTS”) – li twarrbu b’mod żbaljat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1449 tad-deċiżjoni kkontestata –, li jikkostitwixxu valur ta’ sostituzzjoni eċċellenti għall-prezzijiet medjani.
1772
Konsegwentement, UBS, UniCredit u Nomura jqisu li l-valur ta’ sostituzzjoni adottat mill-Kummissjoni fir-rigward tagħhom huwa impreċiż, arbitrarju jew mingħajr rabta mal-attività ekonomika reali tagħhom, juri żball manifest ta’ evalwazzjoni u, minħabba f’hekk, jikser il-linji gwida.
1773
F’dan ir-rigward, UBS iżid li l-metodoloġija adottata mill-Kummissjoni wasslitha sabiex volontarjament ma tiħux inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi speċifiċi tal-attività ta’ negozjar ta’ BGE (ara l-premessa 854 tad-deċiżjoni kkontestata). Issa, din l-attività għandha tiġi kkunsidrata kollha kemm hi u matul perijodu relatat mat-tul medju tal-pożizzjonijiet miftuħa tiegħu fuq il-BGE (preferibbilment xahar u, sussidjarjament, 10 ijiem jew ġimgħa), sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni l-ftuħ u l-għeluq tal-portafoll, l-istrateġiji ta’ ħħeġġjar interstrumenti, id-distinzjoni bejn il-ġestjoni ta’ portafoll u l-provvista ta’ servizzi ta’ negozjar jew anki l-pressjoni kompetittiva li hemm fuq il-banek ikkonċernati. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tibbaża ruħha fuq affermazzjonijiet dwar is-suq tal-BGE li hija ma stabbilixxietx il-fondatezza tagħhom, b’mod partikolari fil-premessa 854 tad-deċiżjoni kkontestata.
1774
F’dawn iċ-ċirkustanzi, UBS, UniCredit u Nomura jqisu li l-Kummissjoni kellha tadotta metodoloġija bbażata fuq id-data tat-tranżazzjonijiet rispettivi tagħhom, ikkalkolata abbażi tal-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” minn kull bank ikkonċernat, kif iddefinit mid-Direttiva 86/635. Sussidjarjament, UBS iqis li l-Kummissjoni kellha tadotta l-“valur nett aġġustat tat-tranżazzjonijiet”, jiġifieri metodoloġija bbażata fuq il-“valur nett tat-tranżazzjonijiet”, iżda li fil-kuntest tiegħu r-riżultati negattivi tat-tranżazzjonijiet tiegħu ġew ikkonvertiti f’riżultati pożittivi.
1775
Għal UBS, UniCredit u Nomura, dawn iż-żewġ metodoloġiji alternattivi ma jikkostitwixxux miżuri ta’ benefiċċji, kif iddikjarat il-Kummissjoni fil-premessi 814 u 839 tad-deċiżjoni kkontestata. F’dan ir-rigward, Nomura jqis li l-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” u l-“valur nett aġġustat tat-tranżazzjonijiet” jirriflettu l-qligħ u t-telf effettivament irreġistrati fuq l-iskambji ta’ BGE, li jirriżultaw minn standards internazzjonali tal-kontabbiltà, “li skont[hom] dawn iċ-ċifri kkumpensati huma kkunsidrati bħala li jikkostitwixxu dħul u mhux profitti”. Bl-istess mod, UBS jikkunsidra li “l-bilanċ tal-qligħ u t-telf tat-tranżazzjonijiet ikejjel il-qligħ magħmul mill-[operaturi tas-suq] u mhux il-profitti tagħhom, peress li l-ispejjeż ma jitnaqqsux minn din il-miżura”.
1776
Fi kwalunkwe każ, UniCredit huwa tal-fehma li l-Kummissjoni kien imissha talbet data addizzjonali matul il-proċedura amministrattiva, jekk dik l-istituzzjoni kienet qieset li d-data trażmessa mill-banek ikkonċernati kienet insuffiċjenti.
1777
F’dan ir-rigward, minn naħa, kif tfakkar, essenzjalment, fil-punt 1754 iktar ’il fuq, hija ġurisprudenza stabbilita li l-Kummissjoni għandha setgħa ta’ evalwazzjoni wiesgħa fir-rigward tal-metodu ta’ kalkolu tal-multi fil-każ ta’ ksur tar-regoli tal-Unjoni fil-qasam tal-kompetizzjoni.
1778
Filwaqt li, ċertament, il-Kummissjoni llimitat ruħha fl-eżerċizzju ta’ din is-setgħa ta’ evalwazzjoni billi adottat il-linji gwida, għandha l-possibbiltà li titbiegħed minnhom, sakemm tagħti r-raġunijiet għal dan (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Lulju 2019, Il‑Kummissjoni vs Icap et, C‑39/18 P, EU:C:2019:584, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1779
F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li l-metodu, deskritt mil-linji gwida u li huwa bbażat fuq it-teħid inkunsiderazzjoni tal-valur tal-bejgħ tal-prodotti kkonċernati fir-rigward tal-ksur għall-iffissar tal-ammont bażiku tal-multi li għandhom jiġu imposti, kultant jista’ jirriżulta li ma huwiex adattat għaċ-ċirkustanzi partikolari ta’ kawża u li, f’sitwazzjoni ta’ dan it-tip, il-Kummissjoni tkun fondata li tirrikorri għal metodu ta’ kalkolu differenti minn dak deskritt fil-linji gwida (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Lulju 2019, Il‑Kummissjoni vs Icap et, C‑39/18 P, EU:C:2019:584, punt 27).
1780
Din il-possibbiltà tippermetti lill-Kummissjoni li tiddevja kompletament mill-metodoloġija ddeterminata fil-linji gwida, abbażi tal-punt 37 tagħhom, iżda wkoll li tiddevja minnha biss fuq ċerti aspetti, billi żżomm metodoloġija distinta minn dik iddefinita fil-punt 13 tal-imsemmija linji gwida u, għalhekk, billi tikkalkola valur ta’ sostituzzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑7 ta’ Settembru 2016, Pilkington Group et vs Il‑Kummissjoni, C‑101/15 P, EU:C:2016:631, punti 20 sa 23, u tal‑20 ta’ Diċembru 2023, Crédit agricole u Crédit agricole Corporate and Investment Bank vs Il‑Kummissjoni, T‑113/17, taħt appell, EU:T:2023:847, punti 474 sa 476).
1781
Min-naħa l-oħra, għandu jiġi rrilevat li l-punt 15 tal-linji gwida jimponi fuq il-Kummissjoni l-użu tal-“aħjar data disponibbli” [traduzzjoni mhux uffiċjali] bl-għan li jiġi ddeterminat il-valur tal-bejgħ ta’ impriża, kif iddefinita fil-punt 13 ta’ dawn il-linji gwida, u bla ħsara għall-punt 16 tal-imsemmija linji gwida.
1782
Għaldaqstant, fil-kuntest ta’ dan il-każ fejn il-Kummissjoni għażlet li ma tapplikax il-punt 13 tal-linji gwida u, minħabba f’hekk, irrinunzjat milli tiddetermina l-ammont bażiku tal-multa bl-użu tal-valur tal-bejgħ tas-servizzi, imwettaq mill-banek ikkonċernati, f’relazzjoni diretta jew indiretta mal-ksur, il-punt 15 ta’ dawn il-linji gwida ma jistax ikun direttament applikabbli.
1783
Madankollu, meta, fl-eżerċizzju tas-setgħa ta’ evalwazzjoni wiesgħa tagħha fir-rigward tad-definizzjoni tal-metodoloġija ta’ kalkolu ta’ multa, il-Kummissjoni għażlet li tinjora l-linji gwida mhux fl-intier tagħhom – kif awtorizzat mill-punt 37 tagħhom –, iżda, bħal f’dan il-każ, il-punt 13 tagħhom biss, hija ma tistax tinjora l-prinċipji gwida u l-loġika li fuqha huma bbażati l-imsemmija linji gwida (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2019, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni, T‑105/17, EU:T:2019:675, punti 324 u 345) u, b’mod partikolari, dawk espressi fil-punt 15 tagħhom.
1784
Għalhekk, fl-implimentazzjoni tal-metodoloġija li tiddefinixxi, hija r-responsabbiltà tagħha, b’mod partikolari, li tiżgura li titqies l-aħjar data disponibbli, taħt is-superviżjoni bir-reqqa, fil-liġi u fil-fatt, tal-ġudikatura tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑8 ta’ Diċembru 2011, Chalkor vs Il‑Kummissjoni, C‑386/10 P, EU:C:2011:815, punt 62, u tal‑24 ta’ Settembru 2019, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni, T‑105/17, EU:T:2019:675, punt 348).
1785
F’dan il-każ, hija għalhekk il-Qorti Ġenerali li għandha tiddetermina jekk il-metodoloġija użata mill-Kummissjoni, u mfakkra fil-punti 1711 sa 1724 iktar ’il fuq, tirriflettix b’mod iktar xieraq l-attività tal-banek ikkonċernati mill-metodoloġiji alternattivi ssuġġeriti minn dawn il-banek (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2019, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni, T‑105/17, EU:T:2019:675, punt 324).
–
Fuq il-metodoloġiji alternattivi ssuġġeriti minn UBS, UniCredit u Nomura
1786
Il-metodoloġija alternattiva ssuġġerita minn UBS, prinċipalment, kif ukoll minn UniCredit u Nomura, hija bbażata fuq il- “valur nett tat-tranżazzjonijiet” tal-banek ikkonċernati, kif iddefinit mid-Direttiva 86/635. Skont dawn il-banek, dan il-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” jista’ jikkostitwixxi valur ta’ sostituzzjoni adegwat sabiex jirrifletti l-importanza ekonomika tal-ksur ikkontestat kif ukoll il-ponderazzjoni relattiva ta’ kull bank li pparteċipa f’dan il-ksur, fis-sens tal-punt 6 tal-linji gwida.
1787
Fil-premessi 814 u 839 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni espressament warrbet din il-metodoloġija alternattiva minħabba li kienet ibbażata fuq id-dħul tal-banek ikkonċernati, li “d-dħul li jirriżulta mill-attività ta’ negozjar fil-fatt jimplika, essenzjalment, li jittieħdu inkunsiderazzjoni kemm it-tranżazzjonijiet profittabbli kif ukoll it-tranżazzjonijiet li jagħmlu telf matul il-perijodu ta’ ksur, u għalhekk jikkostitwixxu ċifra komparabbli mal-profitt miksub mill-attivitajiet ta’ negozjar” [traduzzjoni mhux uffiċjali], li “tali limitazzjoni tmur kontra l-loġika applikata fil-metodoloġija tal-linji gwida” u li “l-valur ta’ sostituzzjoni huwa intiż sabiex ikejjel l-attività ekonomika ta’ impriża fis-settur ikkonċernat, u mhux is-suċċess ta’ din l-impriża f’din l-attività”.
1788
Dawn il-konstatazzjonijiet ma jiżvelaw l-ebda żball min-naħa tal-Kummissjoni u ma jistgħux jiġu kkontestati mill-argumenti mressqa minn UBS, UniCredit jew Nomura.
1789
L-ewwel nett, kif irrilevat ġustament il-Kummissjoni, il-metodoloġija bbażata fuq il-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” ma hijiex intiża sabiex tirrappreżenta l-attività ekonomika tal-banek ikkonċernati b’rabta mal-ksur ikkontestat.
1790
Minn naħa, din il-metodoloġija, li għandha t-tendenza li taqbad b’mod konġunt it-telf u l-profitti tal-attivitajiet ta’ negozjar ta’ BGE tal-banek ikkonċernati, timplika li l-firxiet negattivi jitnaqqsu mill-firxiet pożittivi.
1791
B’dan il-mod, minkejja li dawn il-firxiet negattivi huma l-frott ta’ attività, ċertament ta’ telf, iżda ta’ attività effettiva ta’ negozjar ta’ BGE li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-ksur ikkontestat, huma jnaqqsu l-ammont tal-“valur nett tat-tranżazzjonijiet”, u b’hekk inaqqsu l-valur ta’ sostituzzjoni li UBS, UniCredit u Nomura jipproponu li jintużaw sabiex iservu ta’ bażi għall-kalkolu tal-ammont bażiku tal-multa li għandha tiġi imposta fuqhom.
1792
Min-naħa l-oħra, il-metodoloġija bbażata fuq il-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” twassal sabiex ma jittiħdux inkunsiderazzjoni t-tranżazzjonijiet ta’ negozjar li madankollu jidħlu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-ksur ikkontestat, iżda li ma jagħtu lok għal ebda firxa, u dan minkejja li tali tranżazzjonijiet jikkostitwixxu parti sostanzjali mit-tranżazzjonijiet imwettqa mill-banek ikkonċernati.
1793
It-tieni, il-fatt li l-ispejjeż assoċjati mal-attivitajiet ta’ negozjar ta’ BGE ma jitnaqqsux mill-ammonti kkunsidrati bħala l-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” ma kienx jipprekludi lill-Kummissjoni milli tqis, fil-premessi 814 u 839 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-metodoloġija bbażata fuq il-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” kienet “komparabbli mal-profitt miksub mill-attivitajiet ta’ negozjar” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1794
Minbarra l-fatt li UBS u Nomura jikkonċedu b’mod impliċitu, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, li l-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” jikkostitwixxi “dħul” jew “qligħ” magħmul mill-operaturi tas-suq (ara l-punt 1775 iktar ’il fuq), għandu jiġi kkonstatat li, permezz ta’ dawn il-premessi 814 u 839, il-Kummissjoni ma kellhiex l-intenzjoni li tistabbilixxi li dan il-valur kien jikkostitwixxi profitti fis-sens tal-kontabbiltà tat-terminu, iżda kien intiż essenzjalment sabiex juri l-fatt li dan ma kienx jikkostitwixxi “valur ta’ sostituzzjoni xieraq tal-valur tal-bejgħ fis-sens tal-linji gwida” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1795
It-tielet, il-fatt li r-regoli internazzjonali tal-kontabbiltà, id-Direttiva 86/635, l-Artikolu 5(3)(a) tar-Regolament Nru 139/2004 jew l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni kienu jużaw metodoloġija distinta ta’ evalwazzjoni tal-attività tal-istituzzjonijiet finanzjarji ma jistax jikkontesta l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni, peress li dawn it-testi u dawn il-prattiki ma kinux imposti fuq dik l-istituzzjoni fil-kuntest speċifiku tal-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 101 TFUE, kif ġie rrilevat fil-punti 1753 sa 1759 iktar ’il fuq.
1796
Il-konstatazzjoni magħmula mill-Kummissjoni fil-premessi 814 u 839 tad-deċiżjoni kkontestata tapplika wkoll fir-rigward tal-metodoloġija ssuġġerita sussidjarjament minn UBS, u li hija bbażata fuq il-“valur nett aġġustat tat-tranżazzjonijiet”.
1797
Din it-tieni metodoloġija alternattiva ma tippermettix li jiġu rrimedjati n-nuqqasijiet inerenti għal metodoloġija li, fi kwalunkwe każ, twassal sabiex jiġi ddeterminat volum ta’ attività permezz tal-ikkumpensar bejn tranżazzjonijiet li jagħmlu profitt u tranżazzjonijiet li jagħmlu telf.
1798
Fil-fatt, mill-osservazzjonijiet bil-miktub ta’ UBS, li jirreferu għal analiżi ekonomika mhux ipprovduta lill-Qorti Ġenerali, kif ukoll mis-sottomissjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni, jista’ jiġi dedott li l-metodoloġija bbażata fuq il-“valur nett aġġustat tat-tranżazzjonijiet” twassal għall-konverżjoni f’riżultati pożittivi mhux tat-tranżazzjonijiet kollha li jagħmlu telf, iżda biss tad-dħul operattiv nett negattiv ta’ perijodu ta’ referenza magħżul (preferibbilment xahar u, sussidjarjament, 10 ijiem jew ġimgħa), li, barra minn hekk, ma jikkoinċidix mat-tul medju tal-pożizzjonijiet miftuħa ta’ UBS, liema tul kien, skont dan il-bank, ta’ 11.2-il jum matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat.
1799
Barra minn hekk, tali metodoloġija – li għaliha ma hemmx lok f’dan il-każ li tiġi evalwata l-fondatezza matematika jew inkella l-fondatezza tal-perijodi ta’ referenza – lanqas ma tippermetti li tittieħed inkunsiderazzjoni l-attività tal-banek ikkonċernati li madankollu tidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-ksur ikkontestat u li tagħti lok għal tranżazzjonijiet mingħajr firxa.
1800
Għaldaqstant, UBS, UniCredit u Nomura ma jistgħux validament jikkritikaw lill-Kummissjoni talli qieset li l-metodoloġiji bbażati fuq il-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” jew il-“valur nett aġġustat tat-tranżazzjonijiet” ma kinux xierqa għall-finijiet tal-implimentazzjoni tal-linji gwida f’dan il-każ u, għalhekk, li rrifjutat li tadottahom għall-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni ta’ kull wieħed minn dawn il-banek.
–
Fuq in-natura xierqa tal-metodoloġija użata mill-Kummissjoni
1801
Diġà ġie kkonstatat fil-punti 1737 u 1739 iktar ’il fuq li, minkejja l-fatt li l-valur ta’ sostituzzjoni kien ibbażat fuq l-ammonti nozzjonali skambjati mill-banek ikkonċernati, l-applikazzjoni għal dawn l-ammonti ta’ fattur ta’ aġġustament ikkalkolat abbażi tal-firxa tal-kwotazzjoni tal-BGE skambjati minn kull bank ikkonċernat kienet tippermetti li jiġu identifikati l-ammonti li fuqhom dawn il-banek kienu jiġġeneraw profitti jew telf u, għalhekk, kienet tirrifletti l-attività ta’ intermedjarju tal-banek ikkonċernati, irrispettivament minn jekk din kinitx tagħmel profitt jew telf.
1802
Għaldaqstant, għandu jiġi eżaminat jekk il-metodoloġija użata mill-Kummissjoni hijiex ivvizzjata bi żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni ta’ natura li jikkontestaw in-natura xierqa tagħha għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-valur ta’ sostituzzjoni użat fir-rigward ta’ UBS, ta’ UniCredit u ta’ Nomura.
Fuq l-użu tal-ammonti nozzjonali kollha skambjati mill-banek ikkonċernati
1803
Fir-rigward tal-volum tal-ammonti nozzjonali adottati mill-Kummissjoni, UniCredit ma jistax validament jikkritika lil dik l-istituzzjoni li użat, bħala bażi għall-kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament, l-ammonti nozzjonali tal-BGE kollha li huwa nnegozja, mal-kontropartijiet li jinsabu fiż-ŻEE matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat.
1804
Ma kien hemm l-ebda raġuni sabiex dik l-istituzzjoni tnaqqas l-ammonti nozzjonali li kienu rriżultaw f’devjazzjonijiet negattivi mill-ammonti nozzjonali skambjati minn UniCredit.
1805
Fil-fatt, bħall-valur tal-bejgħ, il-valur ta’ sostituzzjoni ma huwiex kejl tal-profitt nett tal-impriżi li abbażi tiegħu l-Kummissjoni timponi multi abbażi tal-Artikolu 101 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ April 2021, Italmobiliare et vs Il‑Kummissjoni, C‑694/19 P, mhux ippubblikata, EU:C:2021:286, punt 99).
1806
Bl-istess mod, xejn ma kien jiġġustifika li l-Kummissjoni twarrab it-tranżazzjonijiet li taw lok għal firxa ugwali għal żero, minħabba li dawn kienu jikkostitwixxu tranżazzjonijiet ta’ ħħeġġjar imwettqa bħala ġeneratur tas-suq.
1807
Qabelxejn, UniCredit bl-ebda mod ma tispjega kif għandha ssir distinzjoni bejn it-tranżazzjonijiet ta’ ħħeġġjar u dawk imwettqa fil-kuntest tal-provvista ta’ servizz ta’ negozjar. Sussegwentement, ebda element ipprovdut minn dan il-bank ma jistabbilixxi li huma biss it-tranżazzjonijiet ta’ ħħeġġjar li jistgħu jiġġeneraw firxiet ugwali għal żero. Fl-aħħar nett, fi kwalunkwe każ u kif ġustament irrilevat il-Kummissjoni fil-premessa 854 tad-deċiżjoni kkontestata, it-tranżazzjonijiet ta’ ħħeġġjar jikkostitwixxu parti integrali mill-attività ekonomika tal-banek ikkonċernati.
Fuq il-kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament
1808
Fir-rigward tal-kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament, il-kritiki ta’ UBS, ta’ UniCredit u ta’ Nomura jikkonċernaw, minn naħa, l-użu mill-Kummissjoni ta’ għażla ta’ 32 kategorija ta’ BGE – maħruġa minn tmien Stati Membri emittenti u mqassma f’erba’ segmenti ta’ maturità – u, min-naħa l-oħra, l-użu tad-data BGN sabiex tiġi kkalkolata l-firxa tal-kwotazzjoni ta’ kuljum ta’ kull waħda mill-iktar minn 100 BGE li jikkostitwixxu dawn it‑32 kategorija ta’ BGE.
1809
Rigward, l-ewwel nett, l-għażla tat‑32 kategorija ta’ BGE adottata mill-Kummissjoni, UniCredit jikkritika, l-ewwel nett, il-prinċipju nnifsu li tintuża għażla ta’ Stati Membri emittenti tal-BGE (ara l-premessa 827 u n-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1413 tad-deċiżjoni kkontestata) u mhux kollha kemm huma.
1810
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, minn naħa, li l-metodu, deskritt mil-linji gwida u li huwa bbażat fuq it-teħid inkunsiderazzjoni tal-valur tal-bejgħ tas-servizzi kkonċernati fir-rigward tal-ksur għall-iffissar tal-ammont bażiku tal-multi li għandhom jiġu imposti, kultant jista’ jirriżulta li ma huwiex adattat għaċ-ċirkustanzi partikolari ta’ kawża u li, f’sitwazzjoni ta’ dan it-tip, il-Kummissjoni hija fondata li tirrikorri għal metodu ta’ kalkolu differenti minn dak deskritt fil-linji gwida (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Lulju 2019, Il‑Kummissjoni vs Icap et, C‑39/18 P, EU:C:2019:584, punt 27).
1811
Min-naħa l-oħra, kif diġà tfakkar fil-punti 1754 u 1777 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni għandha setgħa ta’ evalwazzjoni wiesgħa fir-rigward tal-metodoloġija ta’ kalkolu tal-multi fil-każ ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni.
1812
Minn dan jirriżulta li, bil-kundizzjoni li timmotiva, iżda wkoll li tiġġustifika b’mod suffiċjenti fid-dritt l-għażla tagħha, il-Kummissjoni ma tistax tiġi mċaħħda mill-possibbiltà, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammont bażiku ta’ multa, li tirrikorri għal metodoloġija li tieħu inkunsiderazzjoni kampjuni rappreżentattivi tal-attività tal-impriżi kkonċernati.
1813
Il-fatt li d-data li tirriżulta minn dawn il-kampjuni rappreżentattivi ma hijiex identika għad-data li tirriżulta mill-analiżi tat-tranżazzjonijiet tagħhom stess huwa inerenti għall-metodoloġija adottata u ma jistax jostakola l-użu mill-Kummissjoni ta’ tali metodoloġija ta’ kalkolu, peress li l-kampjuni meħuda inkunsiderazzjoni jirriżultaw effettivament rappreżentattivi.
1814
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-ġurisprudenza tammetti li l-valur tal-bejgħ imsemmi fil-punt 13 tal-linji gwida ma huwiex stampa perfettament eżatta tal-importanza tal-ksur ikkonċernat, li jgħodd ukoll għal valur ta’ sostituzzjoni.
1815
Fil-fatt, filwaqt li tivvalida l-metodoloġija stabbilita mill-Kummissjoni fil-punt 13 tal-linji gwida, il-Qorti tal-Ġustizzja tirrikonoxxi, minn naħa, li l-parti tad-dħul mill-bejgħ li toriġina mill-merkanzija jew mis-servizzi li huma s-suġġett tal-ksur, imsemmija f’dan il-punt, hija biss ta’ natura li tipprovdi indikazzjoni tal-portata ta’ dan il-ksur u li tirrifletti l-importanza ekonomika tiegħu u, min-naħa l-oħra, li ma għandhiex tingħata importanza sproporzjonata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2009 Archer Daniels Midland vs Il‑Kummissjoni, C‑510/06 P, EU:C:2009:166, punti 74 u 76 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1816
Fl-istess sens, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-iffissar ta’ multa skont l-Artikolu 101 TFUE ma huwiex eżerċizzju aritmetiku preċiż (sentenzi tal‑5 ta’ Ottubru 2011, Romana Tabacchi vs Il‑Kummissjoni, T‑11/06, EU:T:2011:560, punt 266, u tal‑15 ta’ Lulju 2015, SLM u Ori Martin vs Il‑Kummissjoni, T‑389/10 u T‑419/10, EU:T:2015:513, punt 436).
1817
F’dan il-każ, fil-premessi 825 u 826 kif ukoll fin-noti ta’ qiegħ il-paġna Nru 1410 u 1411 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat li “l-firxa tal-kwotazzjoni finali hija kkalkolata għal kull bank ikkonċernat bħala l-medja sempliċi tal-firxiet tal-kwotazzjoni ta’ kuljum ikkalkolati għal kull jum ta’ xogħol tal-perijodu tal-ksur ta’ kull bank ikkonċernat” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u li “kull firxa tal-kwotazzjoni ta’ kuljum hija kkalkolata individwalment għal kull bank ikkonċernat, u tikkorrispondi għall-medja ponderata tal-firxa tal-kwotazzjoni ta’ 32 [kategorija ta’] BGE rappreżentattivi li għalihom huma attribwiti 32 ponderazzjoni speċifika”.
1818
Fil-premessa 827 kif ukoll fin-noti ta’ qiegħ il-paġna Nru 1412, 1414 u 1415 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat li “t‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi ntgħażlu fi tmien Stati Membri emittenti mqassma fuq erba’ segmenti ta’ maturità” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. F’dan ir-rigward, hija ppreċiżat li “l-kampjun rappreżentattiv ta’ tmien Stati [Membri] emittenti, li jinkludi l-Belġju, il-Ġermanja, l-Irlanda, il-Greċja, Spanja, Franza, l-Italja u l-Portugall, kien ġie ddefinit billi ġiet adottata maturità residwa ta’ 2, 5, 10 u 30 sena, rispettivament, għas-segmenti ta’ maturità ta’ 0‑3 snin, 3‑7 snin, 7‑10 snin u iktar minn 10 snin” [traduzzjoni mhux uffiċjali], peress li “dawn il-maturitajiet [kienu] komuni ħafna fis-suq tal-bonds[, kienu] ġeneralment ikkunsidrati bħala maturitajiet ‘ta’ referenza’ mill-komunità tal-investituri” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u “[kienu jikkorrispondu] wkoll għal dawk li [kienu] ppubblikati mill-maġġoranza tal-uffiċċji ta’ ġestjoni tad-dejn fil-kalendarju annwali ta’ ħruġ tagħhom”.
1819
B’applikazzjoni ta’ din il-ponderazzjoni, il-Kummissjoni pprovdiet lil kull bank ikkonċernat, fl-Anness 2 tad-deċiżjoni kkontestata, tabella ta’ ponderazzjoni proprja, bħal dik riprodotta fil-punt 1718 iktar ’il fuq.
1820
Bl-istess mod, f’dan l-Anness 2, il-Kummissjoni pprovdiet it-tabelli 3 sa 6 li, għal kull waħda mit‑32 kategorija ta’ BGE magħżula, u bħala eżempju għal UBS, huma ppreżentati kif ġej:
1821
Mill-premessa 827 u min-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1413 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta wkoll li l-għażla ta’ tmien Stati Membri emittenti magħmula mill-Kummissjoni tikkorrispondi – permezz tal-assimilazzjoni tal-BGE maħruġa mill-Pajjiżi l-Baxxi, l-Awstrija u l-Finlandja ma’ dawk maħruġa minn Franza – għal 11‑il Stat Membru taż-żona tal-euro li kellha, fiż-żmien meta seħħew il-fatti, 17‑il Stat Membru.
1822
Minn dan jirriżulta impliċitament li ġew esklużi minn din l-għażla sitt Stati Membri li l-Kummissjoni indikat, mingħajr ma dan ġie kkontestat minn UniCredit, li l-BGE ta’ wieħed minnhom, il-Lussemburgu, ma kinux taw lok għal tranżazzjonijiet u li l-BGE tal-oħrajn (l-Estonja, Ċipru, Malta, is-Slovenja u s-Slovakkja) kienu taw lok għal tranżazzjonijiet f’ammont “limitat ħafna” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1413 tad-deċiżjoni kkontestata).
1823
Permezz ta’ tali motivazzjoni, li ppermettiet lill-banek ikkonċernati jieħdu debitament konjizzjoni tal-modalitajiet ta’ għażla tat‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi kif ukoll tal-BGE magħżula f’kull waħda minn dawn it‑32 kategorija kif ukoll tan-natura “on the run” tagħhom jew le, il-Kummissjoni stabbilixxiet ukoll in-natura rappreżentattiva tal-għażla adottata, li kellha, barra minn hekk, tkun identika għall-banek kollha kkonċernati sabiex ikun jista’ jiġi żgurat li l-multa tirrifletti l-piż relattiv ta’ kull bank ikkonċernat fil-ksur ikkontestat, konformement mal-punt 6 tal-linji gwida.
1824
Il-fatt li, matul ix-xahar ta’ Ottubru 2011, 0.5 % tan-negozjati ta’ UniCredit kienu jirrigwardaw BGE maħruġa mis-Slovakkja u għalhekk ma ttiħdux inkunsiderazzjoni, filwaqt li dan il-bank, skontu, ma kienx innegozja BGE maħruġa mill-Irlanda jew mill-Greċja li madankollu kienu inklużi fl-għażla magħżula mill-Kummissjoni, ma jistax jikkontesta n-natura rappreżentattiva ta’ din l-għażla, li kienet tirrappreżenta iktar minn 90 % tal-ammonti nozzjonali ta’ BGE skambjati minn dan il-bank matul ix-xahar ta’ Ottubru 2011.
1825
Tali għażla setgħet iktar u iktar tiġi adottata mill-Kummissjoni peress li tat lok għal ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE speċifiċi għal kull bank ikkonċernat, kif turi t-Tabella 2 tal-Anness 2 tad-deċiżjoni kkontestata, riprodotta fil-punt 1718 iktar ’il fuq.
1826
Fil-fatt, din it-tabella tenfasizza, minn naħa, li l-kategoriji ta’ BGE magħżula mill-Kummissjoni, iżda mhux innegozjati minn UniCredit – bħall-BGE Irlandiżi u Portugiżi ta’ kwalunkwe maturità – ma ttiħdux inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament u, min-naħa l-oħra, li l-BGE prinċipalment innegozjati minn dan il-bank – jiġifieri l-BGE Ġermaniżi u Taljani – jirrappreżentaw, rispettivament, 26 % u 61.6 % tal-matriċi tal-ponderazzjoni applikata għal dan il-bank.
1827
Bl-istess mod, l-argument ta’ UniCredit, ibbażat fuq l-assimilazzjoni tal-BGE maħruġa mill-Pajjiżi l-Baxxi, l-Awstrija u l-Finlandja ma’ dawk maħruġa minn Franza, ma jistax jikkontesta r-rappreżentattività tal-għażla adottata mill-Kummissjoni.
1828
Minbarra l-fatt li t-tweġiba ta’ UniCredit tal‑14 ta’ Mejju 2018 għat-talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni tas‑27 ta’ Marzu 2018 turi li l-ammonti nozzjonali tal-BGE maħruġa minn dawn it-tliet Stati Membri u nnegozjati minn dan il-bank kienu marġinali, l-imsemmi bank sempliċement jallega li l-assimilazzjoni tal-BGE maħruġa mill-Pajjiżi l-Baxxi, mill-Awstrija u mill-Finlandja ma’ dawk maħruġa minn Franza kienet tirriżulta mis-suppożizzjoni żbaljata li “l-firxiet tal-kwotazzjoni kienu rregolati biss mill-klassifikazzjonijiet tal-kreditu jew li wieħed seta’ jippreżumi li l-Istati li għandhom l-istess klassifikazzjonijiet ta’ kreditu kellhom l-istess firxiet tal-kwotazzjoni” filwaqt li, “għall-kuntrarju, il-likwidità ta’ BGE kellha rwol ħafna ikbar sabiex tiġi ddeterminata l-firxa tal-kwotazzjoni”.
1829
Sussegwentement, sa fejn UniCredit jikkritika lill-Kummissjoni, fl-għażla tal-erba’ segmenti tal-maturità (0‑3 snin; 3‑7 snin; 7‑10 snin u iktar minn 10 snin), talli użat il-maturità residwa tal-kategoriji ta’ BGE u mhux il-maturità tagħhom fil-jum tal-ħruġ tagħhom, għandu jiġi kkonstatat li dan il-bank ma jipprovdi ebda element, b’mod partikolari f’ċifri, li jippermetti li jiġi stabbilit li l-firxiet tal-kwotazzjoni ta’ BGE li għandhom maturità inizjali identika, iżda maturità residwa differenti, huma iżgħar mill-firxiet tal-kwotazzjoni tal-BGE użati mill-Kummissjoni, jiġifieri dawk ta’ BGE li għandhom maturità inizjali differenti, iżda maturità residwa identika.
1830
Barra minn hekk, il-Kummissjoni indikat fit-tweġiba tagħha li “l-BGE b’maturità residwa simili joffru lill-investituri (fis-suq sekondarju) l-istess orizzont ta’ investiment u għandhom l-istess sensittività għall-bidliet fir-rati tal-imgħax, irrispettivament mill-maturità fil-mument tal-ħruġ tagħhom”.
1831
Issa, is-sempliċi allegazzjoni ta’ UniCredit, fir-replika tiegħu, li l-affermazzjoni tal-Kummissjoni msemmija fil-punt preċedenti “hija nieqsa minn kull rilevanza fil-prattika, peress li hawnhekk, dawn il-BGE jintużaw bħala valur ta’ sostituzzjoni għall-firxiet tal-kwotazzjoni”, hija insuffiċjenti sabiex tiġi kkontestata l-plawsibbiltà tal-affermazzjoni ta’ dik l-istituzzjoni u, għaldaqstant, sabiex jiġi stabbilit li, billi ssegmentat il-BGE tat-tmien Stati Membri magħżula skont il-maturitajiet residwi tagħhom, il-Kummissjoni kienet ivvizzjat il-metodoloġija tagħha ta’ kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni bi żball manifest ta’ evalwazzjoni.
1832
Fl-aħħar nett, UBS ma jistax validament jikkritika lill-Kummissjoni talli użat, fir-rigward tal-banek ikkonċernati, ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE kostanti għall-perijodu kollu ta’ parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat u mhux waħda aġġornata kull xahar jew kull sena.
1833
Għalkemm l-għażla tal-Kummissjoni li ma twettaqx dan l-aġġornament wasslitha sabiex tadotta ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE skambjati li l-granularità tagħhom hija inqas minn dik issuġġerita minn UBS, xorta jibqa’ l-fatt li din il-ponderazzjoni tibqa’ rappreżentattiva tal-attività tal-banek ikkonċernati matul il-perijodi rispettivi tagħhom ta’ parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat, sa fejn din kienet speċifika għal kull bank u kienet iddeterminata billi ġiet ibbażata fuq id-data pprovduta mill-imsemmija banek.
1834
Barra minn hekk, kif indikat, ġustament, il-Kummissjoni fil-premessa 850 tad-deċiżjoni kkontestata, tali aġġornament ta’ kull xahar jew kull sena tal-ponderazzjoni applikabbli għal kull bank “[jikkomplika] b’mod kunsiderevoli l-metodoloġija billi jżid stadji addizzjonali ta’ ġbir ta’ data u ta’ kalkoli ddettaljati dwar eluf ta’ tranżazzjonijiet, iżda [ma jtejjibx] b’mod sinjifikattiv din il-metodoloġija raġonevoli” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1835
Għalhekk, l-għażla tal-Kummissjoni li tuża ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE kostanti għall-perijodi rispettivi kollha ta’ parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat tal-banek ikkonċernati għadha fil-limiti tal-marġni ta’ evalwazzjoni li għandha dik l-istituzzjoni fit-tfassil tal-metodoloġija tagħha ta’ kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni.
1836
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, UBS u UniCredit ma jistgħux validament isostnu li l-metodoloġija adottata mill-Kummissjoni għall-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni, sa fejn hija bbażata fuq għala ta’ 32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi, tiżvela żball manifest jew żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni.
1837
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-użu tad-data BGN, mill-premessa 828 u min-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1416 tad-deċiżjoni kkontestata jsegwi li, għall-finijiet tal-kalkolu tal-firxa tal-kwotazzjoni finali li l-metodoloġija ta’ kalkolu tagħha tfakkret fil-punt 1723 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni applikat id-data BGN għat‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi.
1838
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni indikat li “l-prezz ġeneriku Bloomberg [kien] prezz kompost f’ħin reali fir-rigward tal-bonds tal-impriżi u tal-Istat, ibbażat fuq il-kwotazzjonijiet li jistgħu jiġu eżegwiti u indikattivi ta’ diversi operaturi tas-suq [u kien jindika] il-prezzijiet disponibbli li juru kunsens” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Hija żiedet li “l-prezzijiet storiċi li jirriżultaw mid-data BGN [kienu] prezzijiet ta’ tmiem il-jum” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1839
Fil-premessi 851 u 852 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ċaħdet il-kritiki tal-banek ikkonċernati billi indikat li, peress li “l-prezzijiet tax-xiri u l-prezzijiet tal-bejgħ ta’ matul l-istess jum għall-perijodu 2007‑2011 ma kinux disponibbli, [hija kienet tqis] li l-prezzijiet tax-xiri u l-prezzijiet tal-bejgħ storiċi li jirriżultaw mid-data BGN [kienu] jikkostitwixxu l-aħjar data disponibbli li, minħabba l-fatt li dawn il-prezzijiet [kienu] ddeterminati fl-istess mument (fi tmiem il-jum) u [kienu] jippermettu għalhekk li tiġi kkalkolata firxa affidabbli tal-kwotazzjoni, [kienu] jippermettu riflessjoni ġusta u ekwa tal-valuri reali u tal-importanza ekonomika tal-partijiet” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1840
Fl-aħħar nett, fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1449 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ċaħdet l-argument ta’ UniCredit kif ġej:
“[F]l-osservazzjonijiet tiegħu tal‑15 ta’ Frar 2021 […], UniCredit iqabbel il-prezzijiet tax-xiri u tal-bejgħ ta’ kampjun tat-tranżazzjonijiet tiegħu mal-prezzijiet medji kkalkolati abbażi tad-data fl-istess jum ta’ pjattaforma ta’ negozjar (MTS), u jsostni li l-firxiet użati mill-Kummissjoni huma ikbar mill-firxa effettivament perċepita minn UniCredit. Madankollu, il-paragun ta’ prezz medju kkalkolat abbażi tad-data ta’ pjattaforma tan-negozjar waħda (MTS) mal-prezzijiet ikkwotati minn UniCredit ma huwiex koerenti, peress li dan tal-aħħar iqabbel data minn żewġ sorsi differenti (li xi drabi twassal għal riżultat negattiv), u għalhekk ma tista’ tingħata l-ebda indikazzjoni dwar il-firxiet reali tal-kwotazzjoni ta’ UniCredit.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
1841
F’dan ir-rigward, diġà ġie rrilevat fil-punti 1782 sa 1784 iktar ’il fuq, li, anki meta titbiegħed mill-punt 13 tal-linji gwida, il-Kummissjoni għandha tiżgura li tieħu inkunsiderazzjoni l-aħjar data disponibbli.
1842
Għaldaqstant, għandu jiġi ddeterminat jekk id-data BGN użata mill-Kummissjoni sabiex tiddetermina l-firxa tal-kwotazzjoni finali kinitx tikkostitwixxi “l-aħjar data disponibbli” fl-implimentazzjoni tal-metodoloġija ddefinita minnha.
1843
F’dan il-kuntest u b’kont meħud tal-motivazzjoni żviluppata mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata (ara l-premessi 828, 851852), u, b’mod partikolari, dik li permezz tagħha hija ċaħdet l-argumenti invokati minn UniCredit matul il-proċedura amministrattiva (nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1449), il-banek ikkonċernati ma jistgħux sempliċement isostnu li d-data użata mill-Kummissjoni hija vvizzjata minn insuffiċjenza waħda jew iktar.
1844
Għall-kuntrarju, għandhom juru li, fil-kuntest tal-metodoloġija li l-Kummissjoni ddeterminat legalment, effettivament hemm data aħjar minn dik adottata minn dik l-istituzzjoni u li din hija effettivament disponibbli (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2019, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni, T‑105/17, EU:T:2019:675, punt 324).
1845
Issa, f’dan il-każ, la UBS, la UniCredit, u lanqas Nomura ma wrew li l-Kummissjoni seta’ jkollha data aħjar mid-data BGN, anki jekk din tal-aħħar ma tipprovdix il-firxiet effettivament miksuba mill-bank ikkonċernat fl-okkażjoni ta’ tranżazzjoni sħiħa ta’ xiri u ta’ bejgħ mill-ġdid ta’ BGE speċifika, iżda biss stima bbażata fuq data bbażata fuq “firxiet tal-kwotazzjoni kkwotati” u dan f’mument speċifiku, jiġifieri fl-aħħar tal-jum.
1846
L-ewwel nett, anki jekk għandu jkun hemm qbil ma’ Nomura li “hija biss il-firxa effettiva – jiġifieri l-prezzijiet li bihom l-operaturi tas-suq fir-realtà xtraw, u sussegwentement biegħu mill-ġdid, il-BGE – […] li hija l-miżura korretta tal-prezz tas-servizzi ta’ intermedjazzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali], għandu jiġi kkonstatat li Nomura ma jindikax li ppropona lill-Kummissjoni li jipprovdilha tali data matul il-proċedura amministrattiva, u lanqas ma jippreżenta din id-data fil-kuntest ta’ din il-proċedura. Fil-fatt, dan tal-aħħar sempliċement, fil-kuntest tar-raba’ parti tas-sitt motiv tiegħu, jikkritika lill-Kummissjoni talli ma użatx ċifri konformi mal-istandards internazzjonali tal-kontabbiltà u, għaldaqstant, il-“valur nett tat-tranżazzjonijiet”.
1847
Barra minn hekk, il-metodoloġija bbażata fuq il-firxiet effettivi miksuba mill-banek ikkonċernati twassal sabiex il-Kummissjoni tiġi obbligata tidentifika u tapplika individwalment, għal kull bank ikkonċernat, firxa tar-rendiment speċifika għal kull tranżazzjoni identifikata għal kull jum ta’ parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat.
1848
Dan ikun jinvolvi l-identifikazzjoni, għal kull wieħed mill-banek ikkonċernati u għal kull tranżazzjoni ta’ xiri, ta’ tranżazzjonijiet ta’ bejgħ mill-ġdid korrispondenti li kapaċi jagħmluha possibbli li tiġi kkalkolata l-firxa tal-kwotazzjoni effettiva ta’ din it-tranżazzjoni, f’kuntest fejn it-tranżazzjonijiet ta’ xiri u ta’ bejgħ mill-ġdid mhux neċessarjament iseħħu fl-istess jum (ara l-punt 1798 iktar ’il fuq), fejn l-ammont ta’ dawn it-tranżazzjonijiet mhux neċessarjament ikun identiku, fejn dan l-ammont għandu impatt fuq il-prezz tal-BGE u fejn il-“volatilità (inkluż fl-istess jum) tas-settur tal-BGE” kkonfermata minn Nomura tagħmilha diffiċli, jekk mhux impossibbli, li jitqabblu t-tranżazzjonijiet li jseħħu f”mumenti differenti.
1849
Issa, tali metodoloġija – kieku ma tagħmilhiex diffiċli wisq, jekk mhux impossibbli, li jiġi kkalkolat il-fattur ta’ aġġustament – fi kwalunkwe każ tqiegħed piż amministrattiv sproporzjonat fuq il-Kummissjoni (ara, b’analoġija, il-Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża Pilkington Group et vs Il‑Kummissjoni, C‑101/15 P, EU:C:2016:258, punt 37).
1850
Għaldaqstant, la UBS, la UniCredit u lanqas Nomura, li jikkritikaw lill-Kummissjoni li ma talbithomx il-firxiet effettivi tagħhom matul il-proċedura amministrattiva, ma jistgħux jikkritikaw validament lil dik l-istituzzjoni talli ma użatx jew ma ppruvatx tuża metodoloġija intiża sabiex tiddetermina l-firxiet effettivi tat-tranżazzjonijiet kollha mwettqa mill-banek ikkonċernati matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat, u għalhekk li użat data “kkwotata” minn terz.
1851
It-tieni, UBS, UniCredit u Nomura ma jipproduċu l-ebda element ta’ natura li juri li settijiet kompleti u koerenti ta’ data kkwotata, minbarra s-sett kompost mid-data BGN, huma disponibbli u jistgħu jirrifletti, b’mod iktar xieraq, l-attività tal-banek ikkonċernati.
1852
F’dan ir-rigward, għandha qabel kollox tiġi miċħuda l-kritika ta’ Nomura bbażata fuq in-natura parzjalment mhux magħrufa tal-mod ta’ tfassil tad-data BGN, li timplika li l-Kummissjoni ma tistax tużaha.
1853
Fil-fatt, huwa magħruf u kkonfermat b’mod partikolari mill-premessi 40, 41, 505 u 518 tad-deċiżjoni kkontestata, li d-data pprovduta minn pjattaformi bħal Bloomberg tikkostitwixxi data li l-operaturi tas-suq jagħtuha kreditu sinjifikattiv, sa fejn tali pjattaformi online jiġbru informazzjoni dwar is-suq sabiex imbagħad jgħadduha lill-atturi kollha tas-suq.
1854
Barra minn hekk, kif isegwi min-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1416 tad-deċiżjoni kkontestata, li tirrigwarda dokument imfassal mill-pjattaforma Bloomberg, id-data BGN tikkostitwixxi sors li huwa bbażat fuq prezzijiet li jistgħu jiġu eżegwiti u indikattivi ta’ diversi operaturi, li jindika l-prezzijiet disponibbli sabiex jintlaħaq kunsens dwarhom u li, barra minn hekk u kif tirrileva l-Kummissjoni, huwa mfassal minn terz fil-proċedura.
1855
Sussegwentement, fir-rigward tal-kritika bbażata fuq il-fatt li d-data BGN tista’ tissopravaluta l-firxiet tal-kwotazzjoni minħabba l-mument tal-jum li fiha din hija ddeterminata, għandu jiġi rrilevat li din ma tidhirx li hija infondata, fid-dawl tal-perizji ekonomiċi u tal-artikli xjentifiċi prodotti mill-banek ikkonċernati.
1856
Madankollu, din il-konstatazzjoni ma tistax, f’dan il-każ, iċċaħħad lill-Kummissjoni mill-possibbiltà li tirrikorri għad-data BGN u lanqas, minħabba f’hekk, tinvalida l-ammonti tal-fatturi ta’ aġġustament ikkalkolati bl-użu tagħha.
1857
Fil-fatt, minn naħa, il-Kummissjoni ma tistax tiġi kkritikata għall-fatt li użat data li ma tirriflettix eżattament il-firxiet reali li bihom it-tranżazzjonijiet ġew eżegwiti mill-banek ikkonċernati, meta ġustament dik l-istituzzjoni ma kellhiex jew ma setax ikollha data reali jew data suffiċjentement rappreżentattiva, kif isegwi mill-punt 25 tal-ittra dwar il-multi u li, konsegwentement, hija kellha l-obbligu li tirrikorri għal metodoloġija bbażata fuq data alternattiva neċessarjament inqas preċiża, sabiex tirrikostitwixxi valur ta’ sostituzzjoni.
1858
Barra minn hekk, huwa f’dan is-sens li l-punt 16 tal-linji gwida jipprovdi li, “[m]eta d-data li tkun saret disponibbli minn impriża ma tkunx kompluta jew affidabbli, il-Kummissjoni tista’ tiddetermina l-valur tal-bejgħ ta’ din l-impriża abbażi tad-data parzjali li tkun kisbet u/jew abbażi ta’ kull informazzjoni oħra li hija tqis rilevanti jew xierqa” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1859
Min-naħa l-oħra, mill-punti 1846 sa 1850 iktar ’il fuq isegwi li metodoloġija bbażata fuq il-firxiet effettivi miksuba mill-banek ikkonċernati ma kinitx possibbli.
1860
Bl-istess mod, l-użu tad-data MTS kif issuġġerit minn UniCredit u miċħud mill-Kummissjoni fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1449 tad-deċiżjoni kkontestata ma kienx iktar xieraq, minkejja li din id-data kienet tippermetti li tiġi pprovduta data tal-istess jum.
1861
Fil-fatt, minn naħa, kif irrilevat il-Kummissjoni f’din in-nota ta’ qiegħ il-paġna, l-użu tad-data MTS għandu nuqqasijiet li ma jistgħux jagħmluha, fil-kuntest tal-metodoloġija ddefinita mill-Kummissjoni, iktar xierqa mid-data BGN.
1862
L-ewwel nett, l-użu tad-data MTS iwassal sabiex isir, għal kull tranżazzjoni ta’ UniCredit li saret matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tagħha, il-kalkolu li ġej:
1863
Kif isegwi mill-Anness 16 tar-rikors ta’ UniCredit li minnu huwa meħud il-mudell imsemmi fil-punt preċedenti, tali operazzjoni twassal sabiex jinbnew, fi kliem dan il-bank, “firxiet impliċiti”, abbażi ta’ estrapolazzjoni ta’ firxa tal-kwotazzjoni stmata (li tirriżulta mid-data MTS) applikata għal prezz ta’ xiri jew ta’ bejgħ effettivament ipprattikat mill-imsemmi bank.
1864
Issa, kif irrilevat il-Kummissjoni fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1449 tad-deċiżjoni kkontestata, tali operazzjoni twassal sabiex tiġi pparagunata data ta’ natura differenti (firxa tal-kwotazzjoni stmata u prezz ta’ xiri jew ta’ bejgħ effettivi), iżda wkoll minn sorsi differenti (MTS u UniCredit), filwaqt li l-kalkolu tal-firxa tal-kwotazzjoni adottata fid-deċiżjoni kkontestata u bbażata biss fuq id-data BGN jippermetti li tiġi pparagunata data ta’ natura u ta’ sors identiċi.
1865
It-tieni, fid-dawl tal-provi prodotti minn UniCredit u mill-Kummissjoni, l-affidabbiltà tad-data MTS ma tistax titqies li hija superjuri għal dik tad-data BGN.
1866
Fil-fatt, kif irrilevat il-Kummissjoni fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1449 tad-deċiżjoni kkontestata u kif irrikonoxxa UniCredit fin-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 86 tar-rikors, id-data MTS “xi drabi twassal għal firxiet impliċiti negattivi” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1867
Issa, l-inklużjoni ta’ tranżazzjonijiet li jagħtu lok għal tali “firxiet impliċiti negattivi” twassal sabiex titnaqqas l-attività ta’ dan il-bank minkejja li t-tranżazzjonijiet relatati huma parti mill-attività effettiva tal-imsemmi bank. Barra minn hekk, is-sempliċi esklużjoni ta’ tali tranżazzjonijiet ma tistax tikkumpensa għan-nuqqasijiet inerenti fl-użu tad-data MTS, sa fejn din twassal sabiex ma titqiesx l-attività sħiħa tal-banek ikkonċernati.
1868
Fl-istess nota ta’ qiegħ il-paġna tar-rikors tiegħu, UniCredit ammetta wkoll li l-“firxiet impliċiti negattivi” setgħu jiġu spjegati permezz tad-“dewmien fiż-żmien bejn il-mument meta negozjar [kien] effettivament twettaq u dak li fih [kien] irreġistrat fis-sistema [ta’ dan il-bank], jiġifieri li l-prezz medju MTS mhux dejjem [kien] eżattament kontemporanju għall-mument meta t-tranżazzjoni [kienet] effettivament saret”.
1869
Issa, fid-dawl tal-volatilità tas-suq tal-BGE li fih, skont UniCredit, “il-prezzijiet jevolvu minn sekonda għall-oħra ’l fuq u ’l isfel”, tali firxiet temporali ma jippermettux li tiġi ggarantita l-affidabbiltà tal-firxiet tal-kwotazzjoni kkalkolati permezz tad-data MTS, li għalhekk jistgħu jiġu ssottovalutati jew sopravalutati.
1870
Min-naħa l-oħra, minn tweġiba ta’ UniCredit għal mistoqsija tal-Qorti Ġenerali jsegwi li l-Kummissjoni kellha, għal kull waħda mill‑4 965 tranżazzjoni li saret bejn id‑9 ta’ Settembru u t‑28 ta’ Novembru 2011, tqabbel din id-data mad-data MTS, biex b’hekk kien ikun possibbli għaliha, bl-użu ta’ software ta’ kodifikazzjoni, li tiddetermina l-prezz medju tal-BGE kkonċernata fil-mument eżatt ta’ kull tranżazzjoni u, sussegwentement, il-“firxa impliċita reali” fil-prezzijiet ta’ kull waħda mill‑4 965 tranżazzjoni tiegħu.
1871
Sabiex tagħmel dan u fid-dawl taċ-ċifri trażmessi lill-Qorti Ġenerali minn UniCredit, il-Kummissjoni kellha taqsam bejn żewġ settijiet ta’ data mhux ipproċessata, li l-ewwel wieħed minnhom kien jikkonċerna t-tranżazzjonijiet imwettqa minn dan il-bank u kien jinkludi 556304 entrata u li t-tieni wieħed minnhom kien jinkludi d-data MTS, li kienet komposta minn 531 fajl li kull wieħed minnhom kien jinkludi kultant iktar minn 40 miljun entrata u li d-daqs totali tagħhom kien ta’ madwar 1.2 TB.
1872
Issa, ma jistax jiġi raġonevolment mistenni mill-Kummissjoni li hija tipproċessa tali massa ta’ data, mingħajr ma jitqiegħed fuqha piż amministrattiv sproporzjonat (ara l-punt 1849 iktar ’il fuq). Barra minn hekk, anki jekk jitqies li l-Kummissjoni kienet f’pożizzjoni li tkun taf biha, għandu jiġi kkonstatat li din id-data mhux ipproċessata ma ġietx trażmessa lilha matul il-proċedura amministrattiva minn UniCredit.
1873
Fil-fatt, dan il-bank sempliċement bagħat studju li jirrapporta l-konklużjonijiet, mingħajr ma hemeż il-korpus ta’ data tiegħu, ommissjoni li huwa ma jistax jipprova jikkoreġi sussegwentement billi jikkritika lill-Kummissjoni talli ma talbitux għall-komunikazzjoni ta’ dan il-korpus.
1874
Għaldaqstant, fl-eżerċizzju komparattiv li l-Kummissjoni kellha twettaq sabiex tiddetermina l-aħjar data disponibbli li hija kellha tuża għall-finijiet tal-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni, dik l-istituzzjoni ma wettqitx żbalji meta ma laqgħetx l-istedina, insuffiċjentement iddokumentata, ta’ UniCredit li tirrikorri għad-data MTS.
1875
Barra minn hekk, sa fejn UBS jikkritika lill-Kummissjoni talli ma qisitx l-ispeċifiċitajiet tal-ġestjoni tal-portafolli tal-BGE meta ddefinixxiet il-metodoloġija għall-kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament jew talli użat id-data BGN (ara l-punt 1773 iktar ’il fuq), għandu jiġi kkonstatat li dan il-bank bl-ebda mod ma stabbilixxa liema metodoloġija alternattiva – għajr l-użu tal-“valur nett tat-tranżazzjonijiet” jew tal-“valur nett aġġustat tat-tranżazzjonijiet”, li l-Kummissjoni ġustament warrbet (ara l-punt 1800 iktar ’il fuq) – jew liema data disponibbli kienet tkun aħjar sabiex jitqiesu dawn l-ispeċifiċitajiet.
1876
Bl-istess mod, dan il-bank ma jistax jikkontesta l-metodoloġija adottata mill-Kummissjoni billi sempliċement isostni li, fil-parti tad-deċiżjoni kkontestata fejn hija twieġeb għall-argumenti tal-banek ikkonċernati mressqa matul il-proċedura amministrattiva, dik l-istituzzjoni ma pprovatx ċerti allegazzjonijiet fattwali, bħal dawk li permezz tagħhom hija qieset li “t-tfittxija ta’ likwidità, iż-żamma jew il-likwidazzjoni ta’ pożizzjonijiet miftuħa fis-suq [kienu inklużi] fil-prezzijiet tax-xiri u tal-bejgħ li l-operaturi tas-suq [kienu jipproponu] lill-klijenti tagħhom” [traduzzjoni mhux uffiċjali] jew anki li, “jekk l-aċċettazzjoni tal-ordni ta’ klijent [kienet] tqiegħed il-portafoll tiegħu barra mil-limiti ta’ riskju awtorizzati tiegħu, l-operatur tas-suq [seta’] wkoll jirrifjuta li jikkwota” (ara l-premessa 854 tad-deċiżjoni kkontestata).
1877
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal iktar ’il fuq, il-Kummissjoni setgħet validament tuża l-metodoloġija implimentata għall-kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament ta’ kull wieħed mill-banek ikkonċernati kif ukoll, għal dan l-għan, tuża d-data BGN li hija setgħet, ġustament, tqis li, għall-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ dawn il-banek fil-ksur ikkontestat, kienet tikkostitwixxi “l-aħjar data disponibbli”.
1878
Għall-istess raġunijiet, UBS lanqas ma jista’ validament isostni li l-metodoloġija użata mill-Kummissjoni hija ta’ natura impreċiża u arbitrarja.
1879
Għaldaqstant, it-tieni parti tal-ewwel motiv kif ukoll ir-raba’ u l-ħames motiv ta’ UBS, it-tieni sar-raba’ parti tas-seba’ motiv ta’ UniCredit u t-tieni sar-raba’ parti tas-sitt motiv ta’ Nomura għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
– Fuq il-kritika ta’ UniCredit u ta’ Nomura bbażata fuq żbalji fid-determinazzjoni tal-valur ta’ sostituzzjoni ta’ ċerti banek
1880
Fil-kuntest tar-rikorsi tagħhom, UniCredit u Nomura ppreżentaw kritiki kontra l-metodoloġija adottata mill-Kummissjoni għad-determinazzjoni tal-valur ta’ sostituzzjoni kif ukoll l-applikazzjoni ġenerali tagħha, li ġew miċħuda fil-punti 1762 sa 1879 iktar ’il fuq.
1881
Dawn il-banek ippreżentaw ukoll kritiki iktar speċifikament marbuta mad-determinazzjoni tal-valur ta’ sostituzzjoni – ikkalkolat billi jiġu mmultiplikati l-ammonti nozzjonali annwalizzati speċifiċi għal kull bank ikkonċernat bil-fattur ta’ aġġustament li huwa wkoll speċifiku għalihom – li ġie applikat fil-konfront tagħhom u li hemm lok li jiġu eżaminati fil-punti 1885 sa 1960 iktar ’il quddiem.
1882
Fir-rigward tad-determinazzjoni tal-ammonti nozzjonali (ara l-premessi 816 sa 819 tad-deċiżjoni kkontestata), UniCredit jakkuża lill-Kummissjoni li ddiskriminat kontrih billi kkunsidrat fil-konfront tiegħu, bħal fil-konfront tal-banek l-oħra kkonċernati, l-ammonti nozzjonali skambjati fis-suq sekondarju biss.
1883
UniCredit u Nomura jikkritikaw ukoll lill-Kummissjoni talli annwalizzat l-ammonti nozzjonali adottati fir-rigward tagħhom, minkejja li huma pparteċipaw fil-ksur ikkontestat għal inqas minn sena.
1884
Fir-rigward tad-determinazzjoni tal-fattur ta’ aġġustament li ġie applikat għal Nomura u, b’mod iktar speċifiku, il-ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi speċifiċi għal dan il-bank u użati biex tiġi ddeterminata l-firxa tal-kwotazzjoni finali tiegħu (ara l-premessi 825 sa 830 tad-deċiżjoni kkontestata), dan il-bank jikkritika lill-Kummissjoni talli ma adottatx il-ponderazzjoni eżatta ta’ dawn it‑32 kategorija ta’ BGE, minkejja li kienet ġiet ipprovduta lilha mill-imsemmi bank.
–
Fuq il-kritika ta’ UniCredit, ibbażata fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni minħabba l-użu tal-ammonti nozzjonali annwalizzati relatati biss mas-suq sekondarju fir-rigward tiegħu, bħal fir-rigward tal-banek l-oħra kkonċernati
1885
Fil-kuntest tal-ewwel u tal-ħames parti tas-seba’ motiv tiegħu, UniCredit isostni li, billi bbażat il-valur ta’ sostituzzjoni, għall-banek kollha kkonċernati, biss fuq “il-valur tal-bejgħ tal-ammonti nozzjonali tal-BGE nnegozjati minn kull bank ikkonċernat fis-suq sekondarju matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu, peress li [din kienet] l-attività li l-banek kollha kkonċernati kellhom inkomuni u [għaliex] dan [kien jevita] ir-riskju li l-istess dħul jingħadd darbtejn fil-kuntest tal-kalkolu tal-multa” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (ara l-premessa 816 tad-deċiżjoni kkontestata), il-Kummissjoni kienet iddiskriminat kontrih.
1886
Fil-fatt, sa fejn il-ksur ikkontestat kien iffokat fuq is-suq primarju tal-BGE, li UniCredit ma kienx “ipparteċipa [fih] fir-rigward tan-negozjar [f’dan is-]suq” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u sa fejn l-iskambji li seħħew fl-imsemmi suq primarju ma ttiħdux inkunsiderazzjoni fir-rigward ta’ ebda wieħed mill-banek ikkonċernati, il-Kummissjoni kellha tieħu inkunsiderazzjoni biss l-ammonti skambjati fis-suq primarju. Fin-nuqqas ta’ dan, il-Kummissjoni ssanzjonat lil UniCredit għall-parteċipazzjoni kollha tiegħu f’dan il-ksur filwaqt li l-banek l-oħra kkonċernati kienu ġew issanzjonati għal parti biss mill-parteċipazzjoni tagħhom fl-imsemmi ksur.
1887
F’dan ir-rigward, l-għażla magħmula mill-Kummissjoni fil-premessa 816 tad-deċiżjoni kkontestata li tadotta, bħala bażi għall-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni fir-rigward tal-banek kollha kkonċernati, l-ammonti nozzjonali skambjati biss fis-suq sekondarju tal-BGE, madankollu ma tiżvela ebda trattament diskriminatorju lejn UniCredit.
1888
L-ewwel nett, UniCredit isostni b’mod żbaljat li huwa ma pparteċipax fil-ksur ikkontestat fir-rigward tas-suq primarju jew inkella li dan il-ksur kien iffokat fuq is-suq primarju tal-BGE.
1889
Fil-premessa 861 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ċertament irrilevat, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-koeffiċjent ta’ gravità tal-ksur ikkontestat adottat fil-konfront ta’ UniCredit, li dan il-bank ma kienx attiv fis-suq primarju.
1890
Madankollu, minn din il-premessa ma jistax jiġi dedott – mingħajr relazzjoni mad-determinazzjoni tal-valur ta’ sostituzzjoni – li l-Kummissjoni qieset li UniCredit ma kienx ipparteċipa fil-ksur uniku u kontinwu kollu kkonstatat f’dik id-deċiżjoni.
1891
Għall-kuntrarju, mid-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata jsegwi espliċitament li UniCredit qiegħed jinżamm responsabbli għall-ksur ikkontestat kollu u li dan jirrigwarda s-suq kollu tal-BGE, u mhux essenzjalment is-suq primarju tagħhom.
1892
Barra minn hekk, fil-premessi 45 sa 50 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ġustament enfasizzat ir-relazzjoni eżistenti bejn is-suq primarju u s-suq sekondarju tal-BGE kif ukoll il-fatt li l-informazzjoni dwar wieħed kienet ta’ interess għall-ieħor, u viċi versa (ara l-punti 465 sa 486 u 597 sa 614 iktar ’il fuq).
1893
Għalhekk, anki mingħajr ma kien attiv fis-suq primarju, UniCredit, permezz tal-informazzjoni li huwa skambja mal-operaturi tas-suq tal-banek l-oħra kkonċernati, ikkontribwixxa għall-funzjonament tal-ksur ikkontestat kollu u ħa vantaġġ minnu, kif irrilevat il-Kummissjoni fil-premessa 479 tad-deċiżjoni kkontestata.
1894
It-tieni, il-motiv adottat mill-Kummissjoni fil-premessa 816 tad-deċiżjoni kkontestata jiġġustifika b’mod sħiħ li hija ma adottatx l-ammonti nozzjonali skambjati fis-suq primarju tal-BGE mill-banek ikkonċernati jew integrat l-imsemmija ammonti fl-ammonti nozzjonali adottati fil-konfront tal-banek ikkonċernati minbarra UniCredit.
1895
Fil-fatt, peress li l-attività tal-banek ikkonċernati li jwettqu attività fis-suq primarju hija li jakkwistaw BGE sabiex jerġgħu jbigħuhom malajr fis-suq sekondarju (ara l-premessa 37 tad-deċiżjoni kkontestata), il-kontabbiltà tal-ammonti nozzjonali akkwistati minn emittenti tal-Istat fis-suq primarju kienet inutli – anki sors ta’ preġudizzju – sabiex tiġi ddeterminata l-importanza tal-attività ta’ dawn il-banek.
1896
It-tielet, is-sitwazzjoni speċifika ta’ UniCredit ittieħdet inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni fi stadji oħra tal-kalkolu tal-multa imposta fuqu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Settembru 2013, Total Raffinage Marketing vs Il‑Kummissjoni, T‑566/08, EU:T:2013:423, punt 454).
1897
Fil-premessi 861 u 868 tad-deċiżjoni kkontestata, dik l-istituzzjoni b’hekk applikat għal dan il-bank koeffiċjent ta’ gravità u ammont addizzjonali, it-tnejn iffissati għal 17 %, rati b’punt perċentwali iktar baxxi minn dawk applikati għall-banek ikkonċernati l-oħra.
1898
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ewwel u l-ħames parti tas-seba’ motiv ta’ UniCredit għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
1899
Barra minn hekk, sa fejn UniCredit jista’ jsostni, fil-kuntest ta’ din l-ewwel u l-ħames parti, li s-sitwazzjoni tiegħu ttieħdet inkunsiderazzjoni b’mod mhux xieraq fid-determinazzjoni tal-koeffiċjent ta’ gravità u tal-ammont addizzjonali impost bħala deterrent li ġew applikati lilu, dawn il-kritiki ser jiġu eżaminati, rispettivament, fil-punti 1976 sa 2003 u 2004 sa 2035 iktar ’il quddiem.
–
Fuq il-kritiki ta’ UniCredit u ta’ Nomura, ibbażati fuq l-annwalizzazzjoni tal-ammonti nozzjonali li huma skambjaw
1900
UniCredit, fil-kuntest tat-tmien motiv tiegħu u Nomura, fil-kuntest tal-ħames parti tas-sitt motiv tiegħu meħuda flimkien mat-tieni parti tas-seba’ motiv tiegħu, isostnu li l-Kummissjoni wettqet żbalji ta’ evalwazzjoni jew kisret il-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tas-sanzjonijiet, billi annwalizzat l-ammonti nozzjonali li huma skambjaw mal-kontropartijiet li jinsabu fiż-ŻEE matul il-perijodi rispettivi tagħhom ta’ parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat, jiġifieri mid‑9 ta’ Settembru sat‑28 ta’ Novembru 2011 u mit‑18 ta’ Jannar sat‑28 ta’ Novembru 2011.
1901
Din l-annwalizzazzjoni tal-ammonti nozzjonali skambjati mill-banek ikkonċernati ċertament kien ikollha l-effett li tnaqqas l-ammonti nozzjonali skambjati minn dawk li pparteċipaw għal iktar minn sena fil-ksur ikkontestat, iżda kien ikollha wkoll l-effett li tkabbar b’mod artifiċjali dawk adottati fil-konfront ta’ UniCredit u ta’ Nomura u, bħala riżultat, li jiġi soprastmat il-piż relattiv tagħhom f’dan il-ksur.
1902
F’dan ir-rigward, UniCredit jindika li, matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, il-volum ta’ BGE skambjati – b’mod partikolari ta’ BGE Taljani li kienu jirrappreżentaw il-parti l-kbira tan-negozjati tiegħu – kien partikolarment għoli u s-suq ta’ dawn il-BGE kien suġġett għal volatilità sinjifikattiva ħafna, li timplika firxiet tal-kwotazzjoni ħafna ogħla milli f’kundizzjonijiet normali tas-suq. Minħabba f’hekk, UniCredit irċieva l-iktar trattament sever – bil-ħafna – minn fost il-banek ikkonċernati, li huwa “manifestament irraġonevoli u mhux xieraq” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Konsegwentement, il-Kummissjoni kellha tqabbel id-data dwar l-attivitajiet ta’ negozjati li jirrigwardaw l-istess perijodu għall-banek kollha kkonċernati, jiġifieri l-aħħar sena tal-ksur ikkontestat, jew anki t-tul totali tiegħu.
1903
Għal raġunijiet simili, Nomura jqis li l-Kummissjoni kellha tadotta l-ammonti nozzjonali effettivament skambjati minn dan il-bank matul is-sena 2011 kollha.
1904
Qabelxejn, għandu jiġi rrilevat li la UniCredit u lanqas Nomura ma jikkritikaw lill-Kummissjoni talli, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammonti nozzjonali li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni, eskludiet l-applikazzjoni tal-punt 13 tal-linji gwida, li jipprovdi li dik l-istituzzjoni normalment tuża l-bejgħ tal-impriża matul l-aħħar sena sħiħa tal-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur ikkontestat.
1905
Din l-għażla tal-Kummissjoni kienet barra minn hekk kompletament iġġustifikata f’dan il-każ għar-raġunijiet imsemmija fil-premessa 819 tad-deċiżjoni kkontestata u kkonfermati mill-argumenti ta’ UniCredit u ta’ Nomura, jiġifieri, minn naħa, li “l-perijodu ta’ parteċipazzjoni individwali [kien] differenti għall-parti l-kbira tal-banek ikkonċernati, u kultant, relattivament qasir” [traduzzjoni mhux uffiċjali], u, min-naħa l-oħra, li “l-firxa tal-kwotazzjoni matul il-perijodu tal-ksur” kienet volatili ħafna.
1906
Fl-aħħar mill-aħħar, UniCredit u Nomura jikkritikaw biss il-fatt li, sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni dawn iċ-ċirkustanzi u minkejja li t-tul tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat kien ta’ inqas minn sena sħiħa, il-Kummissjoni, bħal fil-każ tal-banek l-oħra kkonċernati, annwalizzat l-ammonti nozzjonali li huma skambjaw matul ix-xhur kalendarji sħaħ tal-perijodi ta’ parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat, jiġifieri, rispettivament, ix-xahar ta’ Ottubru 2011 u x-xhur ta’ Frar sa Ottubru 2011 (tabella 1 tal-Annessi 2 tad-deċiżjoni kkontestata).
1907
Issa, tali għażla – li taqa’ taħt id-definizzjoni tal-metodoloġija tal-kalkolu tal-multa li għaliha, kif diġà tfakkar fil-punti 1754 u 1777 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni għandha setgħa ta’ evalwazzjoni wiesgħa – ma tiżvela ebda żball manifest ta’ evalwazzjoni jew żball ta’ liġi min-naħa tal-Kummissjoni.
1908
Fil-fatt, iċ-ċirkustanzi msemmija fil-punt 1905 iktar ’il fuq jiġġustifikaw li l-Kummissjoni tannwalizza l-ammonti nozzjonali skambjati mill-banek kollha kkonċernati, skont il-metodoloġija stabbilita fil-premessa 819 tad-deċiżjoni kkontestata u li b’applikazzjoni tagħha hija l-ewwel wettqet diviżjoni tal-ammonti nozzjonali totali nnegozjati minn kull bank ikkonċernat matul il-perijodu tal-parteċipazzjoni tiegħu fl-akkordju bin-numru ta’ xhur tal-parteċipazzjoni tiegħu u mbagħad immultiplikat din il-medja ta’ kull xahar bi 12.
1909
Minn naħa, l-annwalizzazzjoni tal-ammonti nozzjonali skambjati tippermetti li jitnaqqsu l-varjazzjonijiet annwali sinjifikattivi li s-suq tal-BGE għadda minnhom matul il-perijodu tal-ksur ikkontestat u li għalihom kienu suġġetti l-banek ikkonċernati parteċipanti, filwaqt li tittieħed inkunsiderazzjoni l-attività sħiħa ta’ dawn il-banek, inkluża dik tas-sena 2011, li kemm il-Kummissjoni kif ukoll UniCredit u Nomura jqisu li kienet sena kkaratterizzata minn volatilità qawwija tas-suq tal-BGE marbuta mal-kriżi tad-dejn sovran.
1910
Min-naħa l-oħra, peress li l-annwalizzazzjoni tal-ammonti nozzjonali skambjati ġiet applikata għall-banek kollha kkonċernati, din tagħmilha possibbli li jiġi rifless il-piż relattiv ta’ kull bank fil-ksur ikkontestat, kif meħtieġ mill-ġurisprudenza applikabbli għall-valur tal-bejgħ (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2014, Guardian Industries u Guardian Europe vs Il‑Kummissjoni, C‑580/12 P, EU:C:2014:2363, punt 63) u dan jgħodd ukoll għall-valur ta’ sostituzzjoni.
1911
Fil-fatt, peress li l-ammonti nozzjonali annwalizzati ta’ kull bank ikkonċernat jikkostitwixxu l-ewwel wieħed miż-żewġ elementi meħuda inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni speċifiku għal kull wieħed minn dawn il-banek, dawn jippermettu li tinżamm ir-relazzjoni eżistenti bejn il-valuri ta’ sostituzzjoni adottati fil-konfront ta’ kull bank ikkonċernat u, fl-aħħar mill-aħħar, il-multi li ġew imposti fuqhom.
1912
Dawn iż-żewġ konklużjonijiet ma humiex ikkontestati mill-argumenti mressqa minn UniCredit u Nomura.
1913
L-ewwel nett, UniCredit u Nomura ma jistgħux isostnu b’mod utli li l-annwalizzazzjoni tal-perijodi ta’ parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat ta’, rispettivament, xahar u disa’ xhur kalendarji sħaħ, wasslet lill-Kummissjoni sabiex iżżid artifiċjalment u, għalhekk, indebitament l-ammonti nozzjonali adottati fil-konfront tagħhom.
1914
Għalkemm, ċertament, din l-annwalizzazzjoni implikat l-estrapolazzjoni fuq sena tal-attività ta’ UniCredit u ta’ Nomura li seħħet matul xahar u disa’ xhur kalendarji sħaħ tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat, din kienet neċessarja mill-prinċipji li jirregolaw il-kalkolu tal-multi skont il-linji gwida, filwaqt li wasslet lill-Kummissjoni sabiex tadotta valur direttament proporzjonali għall-attività reali ta’ dawn il-banek matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat.
1915
Fil-fatt, minn naħa, l-annwalizzazzjoni tal-ammonti nozzjonali skambjati minn UniCredit u Nomura kienet neċessarja minħabba l-prinċipji stess tal-kalkolu tal-multi skont il-linji gwida, peress li dawn tal-aħħar jeħtieġu li jiġi ddeterminat valur tal-bejgħ jew valur ta’ sostituzzjoni li għandu bażi annwali, aspett li dawn il-banek ma jikkontestawx, fid-dawl b’mod partikolari tal-modalitajiet alternattivi ta’ kalkolu li huma jipproponu.
1916
Konsegwentement, il-Kummissjoni ma setgħetx tadotta l-uniċi ammonti nozzjonali skambjati minn dawn iż-żewġ banek matul il-perijodi rispettivi tagħhom ta’ parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat, li t-tnejn li huma kienu ta’ inqas minn sena.
1917
Min-naħa l-oħra, l-annwalizzazzjoni tal-ammonti nozzjonali skambjati minn UniCredit u Nomura wasslet lill-Kummissjoni sabiex tadotta valur strettament proporzjonali għall-attività reali ta’ dawn il-banek matul il-perijodi rispettivi tagħhom ta’ parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat, peress li huwa r-riżultat ta’ sempliċi diviżjoni tal-ammonti nozzjonali skambjati minn dawn iż-żewġ banek matul il-perijodi ta’ ksur rispettivi tagħhom bin-numru ta’ xhur kalendarji sħaħ tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat (xahar kalendarju sħiħ għal UniCredit u disa’ xhur kalendarji sħaħ għal Nomura), sussegwentement immultiplikati bi 12, sabiex tagħtihom bażi annwali.
1918
Minħabba f’hekk u minħabba l-annwalizzazzjoni tal-ammonti nozzjonali tal-banek kollha kkonċernati, il-Kummissjoni żgurat ukoll li l-piż relattiv ta’ kull wieħed minnhom fil-ksur ikkontestat u l-portata tal-implikazzjonijiet rispettivi tagħhom kienu osservati.
1919
Għalkemm l-annwalizzazzjoni tal-ammonti nozzjonali ta’ UniCredit u ta’ Nomura setgħet wasslet lill-Kummissjoni sabiex tadotta, fil-konfront tagħhom, ammonti ogħla mill-ammonti nozzjonali effettivament skambjati minn dawn il-banek matul is-sena 2011, tali ċirkustanza ma tikkontestax in-natura strettament proporzjonali tal-ammonti nozzjonali annwalizzati adottati mill-Kummissjoni meta mqabbla mal-ammonti nozzjonali effettivament skambjati mill-imsemmija banek matul il-perijodi rispettivi tagħhom ta’ parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat.
1920
Din iċ-ċirkustanza hija s-sempliċi konsegwenza tal-fatt li, matul il-perijodi rispettivi tagħhom ta’ parteċipazzjoni fil-ksur ikkontestat, is-suq tal-BGE kien iktar volatili milli matul ix-xhur tas-sena 2011 li fihom huma ma pparteċipawx fih.
1921
Bl-istess mod, il-fatt li l-ammonti nozzjonali annwalizzati adottati fil-konfront ta’ UniCredit u ta’ Nomura huma, skont dawn il-banek, sinjifikattivament ikbar proporzjonalment minn dawk adottati fil-konfront ta’ banek oħra li madankollu pparteċipaw iktar fit-tul minnhom fil-ksur ikkontestat jew li kellhom ishma mis-suq ikbar huwa s-sempliċi konsegwenza tal-fatt li UniCredit u Nomura pparteċipaw fil-ksur ikkontestat biss matul is-sena 2011, jiġifieri matul perijodu fejn is-suq tal-BGE kien l-iktar volatili u, għalhekk, li matulu l-iskambji ta’ BGE u l-firxiet tal-kwotazzjoni ta’ dawn tal-aħħar kienu proporzjonalment l-iktar sinjifikattivi.
1922
It-tieni, UniCredit u Nomura ma jistgħux validament isostnu li, sabiex tosserva l-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tas-sanzjonijiet, il-Kummissjoni kellha tieħu inkunsiderazzjoni, fir-rigward tagħhom, rispettivament, l-ammonti nozzjonali tal-aħħar sena tal-ksur ikkontestat jew tal-perijodu kollu ta’ dan tal-aħħar, u l-ammonti nozzjonali skambjati matul is-sena 2011 kollha.
1923
Minn naħa, mill-prinċipji li jirregolaw il-linji gwida applikabbli f’dan il-każ, u, b’mod partikolari, mill-punti 5 u 6 tagħhom, jirriżulta li, bħall-valur tal-bejgħ, il-valur ta’ sostituzzjoni għandu jiġi kkalkolat billi jittieħdu inkunsiderazzjoni t-tranżazzjonijiet relatati mal-ksur issanzjonat.
1924
Dan jimplika li l-Kummissjoni ma tistax tagħżel attivitajiet imwettqa mill-impriża inkwistjoni li ma jidħlux fil-portata tal-akkordju allegat (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑7 ta’ Settembru 2016, Pilkington Group et vs Il‑Kummissjoni, C‑101/15 P, EU:C: 2016:631, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tal‑25 ta’ Marzu 2021, Lundbeck vs Il‑Kummissjoni, C‑591/16 P, EU:C:2021:243, punt 187 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1925
Issa, l-użu tal-perijodi msemmija minn UniCredit u Nomura ċertament jista’ jkun iktar favorevoli għal dawn il-banek, iżda jwassal sabiex jintużaw bħala element bażiku tal-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni applikat għal dawn il-banek tranżazzjonijiet li seħħew barra mill-perijodu ta’ parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat.
1926
Min-naħa l-oħra, hija ġurisprudenza stabbilita li, sa fejn hemm lok li wieħed jibbaża ruħu fuq l-attività tal-impriżi involuti fl-istess ksur sabiex jiġu ddeterminati r-relazzjonijiet bejn il-multi li għandhom jiġu imposti, il-perijodu li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni għandu jiġi ddefinit b’tali mod li ċ-ċifri miksuba jkunu l-iktar paragunabbli possibbli, u, konsegwentement, li impriża partikolari tkun tista’ teżiġi li l-Kummissjoni tibbaża ruħha, fir-rigward tagħha, fuq perijodu differenti minn dak li ġeneralment jiġi adottat biss jekk hija turi li l-attività li hija wettqet matul dan l-aħħar perijodu ma tikkostitwixxix, għal raġunijiet relatati magħha stess, indikazzjoni tad-daqs veru u tas-saħħa ekonomika tagħha u lanqas tal-portata tal-ksur li hija wettqet (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Settembru 2021, Tokin vs Il‑Kummissjoni, T‑343/18, EU:T:2021:636, punt 100 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1927
Issa, f’dan il-każ, UniCredit u Nomura ma jipproduċux tali prova.
1928
Għall-kuntrarju, fil-punti 1915 sa 1918 iktar ’il fuq, ġie kkonstatat li l-Kummissjoni adottat ammonti nozzjonali annwalizzati fir-rigward tal-banek kollha kkonċernati u li l-ammonti nozzjonali adottati fir-rigward ta’ UniCredit u ta’ Nomura kienu strettament proporzjonali għall-ammonti nozzjonali skambjati matul ix-xahar u d-disa’ xhur kalendarji sħaħ tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ikkontestat u kienu jirriflettu l-portata relattiva tal-involviment tagħhom fih.
1929
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, it-tmien motiv ta’ UniCredit kif ukoll il-ħames parti tas-sitt motiv u t-tieni parti tas-seba’ motiv ta’ Nomura għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
–
Fuq il-kritika ta’ Nomura, ibbażata fuq il-ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE li skambja
1930
Fil-kuntest tat-tieni argument tal-ħames parti tas-sitt motiv tiegħu, Nomura jikkritika lill-Kummissjoni li wettqet żball ta’ evalwazzjoni meta rrifjutat, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE li jservu għall-kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament, li tadotta d-data eżatta li hija madankollu pprovdiet matul il-proċedura amministrattiva.
1931
Kif diġà tfakkar fil-punti 1716 sa 1724 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni ddeterminat fattur ta’ aġġustament speċifiku għal kull bank ikkonċernat billi adottat nofs il-firxa tal-kwotazzjoni finali tagħhom, ikkalkolata billi kkalkolat il-medja sempliċi tal-firxiet tal-kwotazzjoni ta’ kuljum tagħhom, fejn dawn il-firxiet tal-kwotazzjoni ta’ kuljum stess kienu kkalkolati, għal kull jum ta’ parteċipazzjoni ta’ kull bank ikkonċernat fil-ksur ikkontestat, billi tiġi kkalkolata l-medja ponderata tal-firxa tal-kwotazzjoni ta’ kuljum ta’ 32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi li lilhom ġiet attribwita ponderazzjoni speċifika għal kull bank.
1932
Sabiex tiddetermina l-ponderazzjoni ta’ kull waħda minn dawn it‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi fl-attivitajiet ta’ kull bank ikkonċernat matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, il-Kummissjoni talbet, matul il-proċedura amministrattiva, lil kull wieħed minn dawn il-banek jipprovdilha żewġ settijiet ta’ data, jiġifieri, minn naħa, il-volum reali ta’ BGE li huma nnegozjaw għal kull Stat emittenti (mingħajr kunsiderazzjoni tal-maturitajiet tagħhom) u, min-naħa l-oħra, il-volum reali ta’ BGE li huma nnegozjaw għal kull porzjon ta’ skadenza (mingħajr kunsiderazzjoni għall-emittenti tagħhom).
1933
Billi qasmet bejn dawn iż-żewġ settijiet ta’ data, il-Kummissjoni ddeterminat ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi speċifiċi għal kull bank ikkonċernat.
1934
Għalhekk adottat il-ponderazzjoni li ġejja fir-rigward ta’ Nomura (Anness 2 tad-deċiżjoni kkontestata, Tabella 2):
1935
Matul il-proċedura amministrattiva, Nomura bagħat lill-Kummissjoni ż-żewġ settijiet ta’ data msemmija fil-punt 1932 iktar ’il fuq sabiex tkun tista’, fir-rigward tiegħu, tistma l-ponderazzjoni ta’ kull waħda mit‑32 kategorija rappreżentattiva ta’ BGE. Huwa kien ukoll l-uniku bank li bagħat, b’mod spontanju, lil dik l-istituzzjoni l-volumi eżatti li kien innegozja matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat għal kull waħda mit‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi, u b’hekk bagħat il-ponderazzjoni eżatta ta’ dawn it‑32 kategorija ta’ BGE.
1936
Din id-data, li l-Kummissjoni ma tikkontestax in-natura kompleta u affidabbli tagħha, iżda l-fatt li din tikkostitwixxi l-aħjar data disponibbli, turi d-differenzi li ġejjin:
1937
Minkejja t-trażmissjoni minn Nomura tad-data eżatta tiegħu, il-Kummissjoni adottat, fid-deċiżjoni kkontestata, id-data stmata msemmija fil-punt 1934 iktar ’il fuq, minħabba li t-tqabbil, għal kull bank ikkonċernat, tal-volum reali ta’ BGE nnegozjati għal kull Stat emittenti u tal-volum reali ta’ BGE nnegozjati għal kull segment ta’ maturità, kellu jitqies bħala l-aħjar approċċ, fid-dawl tad-data pprovduta mill-banek (ara l-premessi 848 u 849 tad-deċiżjoni kkontestata).
1938
Fil-premessa 850 tad-deċiżjoni kkontestata, hija enfasizzat ukoll il-ħtieġa li “jiġi adottat approċċ adattat għall-banek kollha kkonċernati, fid-dawl tal-informazzjoni fil-pussess tagħha” [traduzzjoni mhux uffiċjali] kif ukoll il-fatt li, “fl-assenza ta’ differenzi oġġettivi fis-sitwazzjonijiet rispettivi tal-banek ikkonċernati, [hija] ma [setgħetx] tapplika metodoloġiji differenti għad-diversi banek ikkonċernati”.
1939
Fil-kuntest tar-risposta tagħha kif ukoll tat-tweġiba bil-miktub tagħha għal mistoqsija tal-Qorti Ġenerali, l-ewwel nett, il-Kummissjoni sostniet li l-użu ta’ data eżatta pprovduta minn Nomura kien wassalha sabiex tikser il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament bejn id-diversi banek issanzjonati fid-deċiżjoni kkontestata. It-tieni, hija ssostni li, anki jekk hija setgħet tadotta metodu iktar iddettaljat fir-rigward ta’ dan il-bank, il-kalkolu tagħha tal-ponderazzjonijiet relattivi xorta kien jirrifletti bi preċiżjoni t-tqassim tat-tranżazzjonijiet tal-imsemmi bank u għalhekk kien jikkostitwixxi metodoloġija valida għall-perijodu tal-ksur ikkunsidrat fir-rigward ta’ dan l-istess bank.
1940
Għaldaqstant, għandu jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni setgħetx ġustament tirrifjuta li tieħu inkunsiderazzjoni d-data eżatta pprovduta minn Nomura.
1941
F’dan ir-rigward, diġà ġie rrilevat, fil-punt 1783 iktar ’il fuq, li, anki meta l-Kummissjoni tiddeċiedi li titbiegħed mill-metodoloġija ddefinita fil-punt 13 tal-linji gwida, hija ma tistax tinjora l-prinċipji gwida kif ukoll il-loġika sottostanti tal-imsemmija linji gwida.
1942
B’mod partikolari, hija għandha tiżgura li tieħu inkunsiderazzjoni l-aħjar data disponibbli u li tirrikorri għal data parzjali biss meta d-data magħmula disponibbli minn impriża tkun inkompleta jew inaffidabbli.
1943
Dawn ir-rekwiżiti huma iktar u iktar stretti meta l-metodoloġija adottata mill-Kummissjoni tkun wasslitha sabiex tapplika fattur ta’ aġġustament ta’ iktar minn 99 % għal ammonti nozzjonali ta’ diversi mijiet ta’ biljuni ta’ euro (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑24 ta’ Settembru 2019, HSBC Holdings et vs Il‑Kummissjoni, T‑105/17, EU:T:2019:675, punt 328).
1944
Issa, f’dan il-każ, ma huwiex ikkontestat mill-Kummissjoni li d-data pprovduta minn Nomura kienet tikkostitwixxi data kompleta u affidabbli u, għaldaqstant, kienet tirrappreżenta eżattament l-attività ta’ negozjar ta’ dan il-bank għall-perijodu tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat.
1945
Mit-tabella msemmija fil-punt 1936 iktar ’il fuq isegwi wkoll li l-ponderazzjoni tat‑32 kategorija rappreżentattiva ta’ BGE adottata mill-Kummissjoni fir-rigward ta’ Nomura hija differenti, għal uħud minnhom, b’mod sinjifikattiv meta mqabbla mal-attività ta’ negozjar effettiva ta’ dan il-bank.
1946
Għalhekk, fir-rigward tal-BGE Ġermaniżi li għandhom maturità ta’ bejn 3 u 7 snin, teżisti firxa ta’ 2.9 punti perċentwali, peress li l-Kummissjoni qieset li dawn il-BGE kienu jirrappreżentaw 16.8 % tal-ammonti nozzjonali kollha nnegozjati minn Nomura (jiġifieri madwar EUR 74.9 biljun) filwaqt li effettivament kienu jirrappreżentaw 19.7 % (jiġifieri madwar EUR 87.9 biljun).
1947
Bl-istess mod, fir-rigward tal-BGE Taljani li għandhom maturità ta’ bejn 3 u 7 snin, teżisti firxa ta’ 2 punti perċentwali, peress li l-Kummissjoni qieset li dawn il-BGE kienu jirrappreżentaw 9.9 % tal-ammonti nozzjonali kollha nnegozjati minn Nomura (jiġifieri madwar EUR 44.2 biljun) filwaqt li effettivament kienu jirrappreżentaw biss 7.9 % (jiġifieri madwar EUR 35.2 biljun).
1948
Minn dan jirriżulta li, tal-inqas għal ċerti kategoriji rappreżentattivi ta’ BGE li jikkostitwixxu parti sinjifikattiva mill-attività ta’ Nomura (jiġifieri iktar minn 27 %), il-ponderazzjoni adottata mill-Kummissjoni fir-rigward ta’ dan il-bank kienet differenti b’mod sinjifikattiv minn dik ikkalkolata abbażi tal-attività ta’ negozjar effettivament imwettqa mill-imsemmi bank.
1949
Konsegwentement, fid-dawl tal-komunikazzjoni minn Nomura taċ-ċifri kompleti u affidabbli relatati mat-tqassim tal-attività ta’ negozjar tagħha fost it‑32 kategorija rappreżentattivi ta’ BGE adottati mill-Kummissjoni, il-ponderazzjoni adottata minn din tal-aħħar, fit-Tabella 2 tal-Anness 2 tad-deċiżjoni kkontestata, ma setgħetx tikkostitwixxi “l-aħjar data disponibbli” għall-finijiet tal-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni.
1950
Din il-konklużjoni hija kkonfermata mill-fatt li l-għażla tal-Kummissjoni li ma tadottax il-ponderazzjoni tat‑32 kategorija rappreżentattiva ta’ BGE kif kienet tirriżulta mid-data trażmessa minn Nomura matul il-proċedura amministrattiva – u li kienet tirrappreżenta eżattament l-attività ta’ negozjar ta’ dan il-bank għall-perijodu tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat – twassal sabiex il-multa imposta fuq l-imsemmi bank tkun differenti b’iktar minn EUR 3.927 miljun, jiġifieri madwar 3 % tal-ammont tagħha.
1951
Fil-fatt, skont il-kalkoli mwettqa mill-Kummissjoni bi tweġiba għal mistoqsija tal-Qorti Ġenerali, it-teħid inkunsiderazzjoni tal-attività eżatta ta’ Nomura għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi adottata fir-rigward ta’ dan il-bank jimplika tnaqqis tal-valur ta’ sostituzzjoni adottat fil-konfront tiegħu minn EUR 392646351 għal EUR 380747977 u għalhekk tnaqqis tal-multa imposta fuqu minn EUR 129573000 għal EUR 125646000.
1952
Minħabba f’hekk, il-Kummissjoni ma tistax validament issostni li l-ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi adottata fid-deċiżjoni kkontestata fir-rigward ta’ Nomura “xorta [kienet] tirrifletti bi preċiżjoni t-tqassim tal-iskambji ta’ [dan il-bank]” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
1953
Barra minn hekk, l-użu mill-Kummissjoni tad-data pprovduta minn Nomura ma kkontestax il-metodoloġija mfassla minn dik l-istituzzjoni sabiex tiddetermina l-valur ta’ sostituzzjoni.
1954
Fil-fatt, għall-kuntrarju, pereżempju, tal-modalitajiet ta’ kalkolu tal-ammonti nozzjonali skambjati minn kull bank ikkonċernat, tal-modalitajiet ta’ kalkolu tal-firxiet ta-kwotazzjoni ta’ kuljum u tal-firxiet tal-kwotazzjoni finali jew anki tal-għażla tat‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi, applikabbli għall-banek issanzjonati kollha u li jikkostitwixxu l-bażi tal-metodoloġija adottata mill-Kummissjoni, l-użu tad-data ta’ Nomura dwar il-ponderazzjoni ta’ dawn it‑32 kategorija ta’ BGE fl-attività tiegħu ta’ negozjar jikkostitwixxi biss modalità ta’ implimentazzjoni ta’ din il-metodoloġija, li ma tbiddilx is-sustanza tagħha, iżda tista’ biss issaħħaħ, fuq talba motivata ta’ dan il-bank, il-preċiżjoni tagħha.
1955
Barra minn hekk, jista’ jiġi rrilevat li l-Kummissjoni stess ammettiet li hija “setgħet tadotta metodu iktar iddettaljat”, u dan għalhekk jixhed il-fatt li l-użu tad-data eżatta pprovduta minn Nomura ma kienx jikkontesta l-metodoloġija li hija kienet adottat.
1956
Fl-aħħar nett, l-użu mill-Kummissjoni tad-data eżatta pprovduta minn Nomura lanqas ma kiser il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.
1957
Matul il-proċedura amministrattiva, Nomura kien l-uniku bank li pprovda, spontanjament u volontarjament, lill-Kummissjoni data eżatta dwar il-ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi magħżula minn dik l-istituzzjoni, li jiddistingwih mill-banek l-oħra kollha.
1958
Għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni ma kinitx obbligata, skont il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, li tadotta fir-rigward tiegħu ponderazzjoni sempliċement stmata, meta hija kellha ponderazzjoni eżatta pprovduta minn Nomura.
1959
Għaldaqstant, il-Kummissjoni żbaljat meta rrifjutat li tuża d-data eżatta pprovduta minn Nomura matul il-proċedura amministrattiva.
1960
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, it-tieni argument tal-ħames parti tas-sitt motiv ta’ Nomura għandu jintlaqa’.
ii) Fuq il-motivi bbażati fuq żbalji fid-determinazzjoni tal-koeffiċjent ta’ gravità ta’ UniCredit u ta’ Nomura
1961
Wara li ddeterminat il-valur ta’ sostituzzjoni adottat fir-rigward ta’ kull wieħed mill-banek ikkonċernati, il-Kummissjoni indikat, fil-premessi 859 sa 863 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-ksur inkwistjoni kien jeħtieġ li hija tiffissa koeffiċjent ta’ gravità ta’ 18 % ta’ dan il-valur ta’ sostituzzjoni fir-rigward tal-banek ikkonċernati (punti 20 u 23 tal-linji gwida).
1962
Din ir-rata kienet iġġustifikata mill-fatt li l-aġir inkwistjoni “kien jikkostitwixxi ftehimiet ta’ ffissar tal-prezzijiet, skambji kollużivi ta’ informazzjoni, tqassim tas-suq u tqassim tal-klijentela” [traduzzjoni mhux uffiċjali], li kienu “fost ir-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni l-iktar gravi”. Il-Kummissjoni rrilevat ukoll li dawn kienu jikkonċernaw is-suq kollu tal-BGE (jiġifieri, is-suq primarju kif ukoll is-suq sekondarju), li kienu jkopru ż-ŻEE kollha u li kienu intervjenew fuq prodotti intiżi għall-ġbir ta’ fondi pubbliċi u f’mument ta’ kriżi finanzjarja serja, li wasslet għas-salvataġġ ta’ istituzzjonijiet finanzjarji, li wħud minnhom kienu involuti fil-ksur ikkontestat.
1963
Madankollu, fid-dawl tal-assenza ta’ attività tal-operatur tas-suq ta’ UniCredit fis-suq primarju tal-BGE, il-Kummissjoni naqqset għal 17 % il-koeffiċjent ta’ gravità applikat għal dan il-bank (ara l-premessa 861 tad-deċiżjoni kkontestata).
1964
Fil-kuntest tad-disa’ motiv rispettiv tagħhom, UniCredit u Nomura jikkritikaw lill-Kummissjoni għal diversi żbalji fid-determinazzjoni tal-koeffiċjent ta’ gravità li ġie applikat għalihom.
– Fuq l-ewwel u t-tieni parti tad-disa’ motiv ta’ Nomura, ibbażati fuq żbalji ta’ evalwazzjoni fl-iffissar għal 18 % tal-koeffiċjent ta’ gravità tal-ksur ikkontestat
1965
Fil-kuntest tal-ewwel u tat-tieni parti tad-disa’ motiv tiegħu, Nomura jsostni li l-Kummissjoni wettqet żbalji ta’ evalwazzjoni meta ffissat il-koeffiċjent ta’ gravità tal-ksur ikkontestat għal 18 % tal-valur ta’ sostituzzjoni.
1966
Skont Nomura, il-Kummissjoni, b’mod żbaljat, ikkunsidrat, fil-premessi 859 u 863 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-aġir inkwistjoni kien jikkostitwixxi ftehimiet ta’ prezzijiet jew ta’ tqassim tas-suq u ta’ klijentela, filwaqt li din il-klassifikazzjoni ma ġietx adottata preċedentement f’dik id-deċiżjoni u dan l-aġir jikkostitwixxi skambji ta’ informazzjoni li jistgħu jaffettwaw biss il-prezzijiet.
1967
Barra minn hekk, fid-dawl tal-prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni, l-aġir inkwistjoni għandu jiġi kkunsidrat bħala gravi u mhux bħala “l-iktar gravi”, li jiġġustifika għalhekk koeffiċjent ta’ gravità ta’ 15 % tal-valur ta’ sostituzzjoni. F’dan ir-rigward, Nomura jsostni wkoll li l-aġir inkwistjoni ma kienx jikkonċerna l-manipulazzjoni ta’ indizju ta’ referenza u li dan sar minn banek li għandhom sehem żgħir mis-suq, li jirrendi improbabbli ħafna li n-numru żgħir ta’ diskussjonijiet inkwistjoni seta’ kellu impatt sostanzjali fuq is-settur tal-BGE jew fuq il-fondi pubbliċi.
1968
Qabelxejn, għandu jiġi rrilevat li l-kritika ta’ Nomura msemmija fil-punt 1966 iktar ’il fuq tirriżulta minn qari żbaljat tad-deċiżjoni kkontestata, li tiddikjara b’mod espliċitu li l-aġir inkwistjoni kien jikkostitwixxi ffissar ta’ prezzijiet jew tqassim tas-suq u tal-klijentela, b’mod partikolari fil-premessi 499, 532, 535 jew 568 tagħha.
1969
Barra minn hekk, hija ġurisprudenza stabbilita u huwa ċar mill-punt 23 tal-linji gwida li l-kartelli orizzontali li jwasslu għall-iffissar tal-prezzijiet jew għat-tqassim tal-klijenti huma, min-natura tagħhom stess, partikolarment noċivi għall-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑30 ta’ Ġunju 1966, LTM, 56/65, EU:C:1966:38, paġna 359; tal‑20 ta’ Novembru 2008, Beef Industry Development Society u Barry Brothers, C‑209/07, EU:C:2008:643, punti 17 u 33; tal‑11 ta’ Settembru 2014, CB vs Il‑Kummissjoni, C‑67/13 P, EU:C:2014:2204, punt 51; tas‑16 ta’ Lulju 2015, ING Pensii, C‑172/14, EU:C:2015:484, punt 32; tat-23 ta’ Jannar 2018, F. Hoffmann-La Roche et, C‑179/16, EU:C:2018:25, punt 78, tat‑30 ta’ Jannar 2020, Generics (UK) et, C‑307/18, EU:C:2020:52, punt 67, u tal‑21 ta’ Diċembru 2023, European Superleague Company, C‑333/21, EU:C:2023:1011, punti 162 u 163).
1970
Għaldaqstant, il-konstatazzjoni li l-ksur ikkontestat ħa b’mod partikolari l-forma ta’ tali aġir kienet tippermetti, waħedha, lill-Kummissjoni tikkunsidra li dan il-ksur “kien fost ir-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni l-iktar gravi” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Dan kien jiġġustifika li jiġi applikat għal dan l-aġir koeffiċjent ta’ gravità li jaqa’ taħt il-parti għolja tal-firxa prevista fil-punt 21 tal-linji gwida, u jiġi ffissat għal 18 %.
1971
Il-fatt, irrilevat ukoll mill-Kummissjoni, li l-aġir inkwistjoni kien jikkonċerna ż-ŻEE kollha u seħħ fuq prodotti intiżi għall-ġbir ta’ fondi pubbliċi u f’mument ta’ kriżi finanzjarja serja kien jiġġustifika iktar l-għażla ta’ tali koeffiċjent ta’ gravità.
1972
Għaldaqstant, huwa mingħajr ma wettqet żball ta’ evalwazzjoni li l-Kummissjoni adottat koeffiċjent ta’ gravità tal-ksur ikkontestat iffissat għal 18 % tal-valur ta’ sostituzzjoni.
1973
Din il-konklużjoni ma tistax tiġi kkontestata mill-argument ta’ Nomura, ibbażat fuq il-prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni, li, fi kwalunkwe każ u kif ġie indikat fil-punt 1618 iktar ’il fuq, ma sservix bħala kuntest ġuridiku għall-multi fil-qasam tal-kompetizzjoni.
1974
Lanqas ma tista’ tiġi kkontestata mill-argument ibbażat fuq l-assenza ta’ “impatt sostanzjali” tal-aġir inkwistjoni, li jirriżulta mis-sehem żgħir mis-suq tal-banek ikkonċernati, peress li, kif ġie rrilevat fil-punt 1970 iktar ’il fuq, il-koeffiċjent ta’ gravità adottat mill-Kummissjoni huwa, fi kwalunkwe każ, kompletament iġġustifikat mill-elementi msemmija fil-premessa 859 tad-deċiżjoni kkontestata (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2020, Nexans France u Nexans vs Il‑Kummissjoni, C‑606/18 P, EU:C:2020:571, punt 105).
1975
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ewwel u t-tieni parti tad-disa’ motiv ta’ Nomura, sa fejn jikkritikaw l-iffissar għal 18 % tal-koeffiċjent ta’ gravità tal-ksur ikkontestat, għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
– Fuq id-disa’ motiv ta’ UniCredit u l-ewwel, it-tieni u t-tielet parti tad-disa’ motiv ta’ Nomura, ibbażati fuq żbalji ta’ evalwazzjoni u fuq ksur tal-prinċipju ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tas-sanzjonijiet, tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, fl-iffissar tal-koeffiċjent ta’ gravità li ġie applikat għalihom
1976
UniCredit, fil-kuntest tad-disa’ motiv tiegħu, u Nomura, fil-kuntest tat-tieni u tat-tielet parti tad-disa’ motiv tiegħu, jikkritikaw lill-Kummissjoni talli ma ħaditx inkunsiderazzjoni b’mod adegwat il-parteċipazzjoni limitata tagħhom fil-ksur ikkontestat fl-iffissar tal-koeffiċjent ta’ gravità li ġie applikat għalihom.
1977
UniCredit isostni li l-Kummissjoni kisret il-prinċipji ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tas-sanzjonijiet, u ta’ proporzjonalità billi ma naqqsitx il-koeffiċjent ta’ gravità li ġie applikat lilu b’iktar minn punt perċentwali wieħed, minkejja li huwa ma pparteċipax fl-aspetti kollha tal-ksur ikkontestat u li huwa kellu rwol minuri fl-aspetti li pparteċipa fihom.
1978
Nomura jsostni li l-Kummissjoni wettqet żbalji ta’ evalwazzjoni billi ma ħaditx inkunsiderazzjoni b’mod suffiċjenti l-fatt li huwa kien ipparteċipa biss f’34 diskussjoni li jirrigwardaw biss 9 mis‑17-il Stat Membru taż-żona tal-euro ta’ dak iż-żmien, li huwa kien negozjant primarju għal 10 biss minn dawn is‑17-il Stat Membru, li kellu sehem żgħir mis-suq fis-suq primarju tal-BGE u li l-aġir inkwistjoni ma kellux effetti fuq il-prestazzjonijiet tiegħu matul l-aġġudikazzjonijiet. Il-Kummissjoni kisret ukoll il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, sa fejn Nomura ma bbenefikax, bħal UniCredit, minn tnaqqis ta’ punt perċentwali tal-koeffiċjent ta’ gravità tiegħu, filwaqt li l-involviment tiegħu fil-ksur ikkontestat kien paragunabbli ma’ dak ta’ dan l-aħħar bank.
1979
Kif enfasizza UniCredit, hija ġurisprudenza stabbilita li, meta ksur ikun twettaq minn diversi impriżi, għandha tiġi eżaminata, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammont tal-multi imposti fuqhom, il-gravità relattiva tal-parteċipazzjoni ta’ kull waħda minnhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Lulju 1999, Hercules Chemicals vs Il‑Kummissjoni, C‑51/92 P, EU:C:1999:357, punt 110 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1980
Mil-linji gwida, kif ukoll mill-ġurisprudenza, isegwi wkoll li għandha ssir distinzjoni bejn, minn naħa, l-evalwazzjoni tal-gravità oġġettiva tal-ksur ikkonċernat, imwettqa abbażi tal-koeffiċjent ta’ gravità previst fil-punti 20 sa 23 tal-linji gwida, u, min-naħa l-oħra, dik tal-gravità relattiva tal-parteċipazzjoni f’dan il-ksur ta’ kull impriża ssanzjonata, imwettqa abbażi tal-aġġustamenti tal-ammont bażiku previsti fil-punti 27 sa 31 ta’ dawn il-linji gwida (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2015, voestalpine u voestalpine Wire Rod Austria vs Il‑Kummissjoni, T‑418/10, EU:T:2015:516, punt 414 u l-ġurisprudenza ċċitata).
1981
Din id-distinzjoni ma teskludix li, bħal f’dan il-każ, il-Kummissjoni tista’ tadotta, fir-rigward ta’ impriża li tipparteċipa f’akkordju, koeffiċjent ta’ gravità iktar baxx meta mqabbel mal-impriżi l-oħra, b’mod partikolari meta, fil-kuntest ta’ ksur uniku u kontinwu, din l-impriża ma kellhiex rwol fl-implimentazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ dan il-ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2015, voestalpine u voestalpine Wire Rod Austria vs Il‑Kummissjoni, T‑418/10, EU:T:2015:516, punt 415).
1982
F’dan il-każ, ġie kkonstatat, fil-punti 1969 sa 1974 iktar ’il fuq, li l-Kummissjoni setgħet validament tiffissa l-koeffiċjent ta’ gravità tal-ksur ikkontestat għal 18 % tal-valur ta’ sostituzzjoni.
1983
Għaldaqstant, għandu jiġi eżaminat jekk, fid-dawl tal-elementi mressqa minn UniCredit u Nomura, il-Kummissjoni kellhiex tadotta koeffiċjent ta’ gravità iktar baxx minn dak adottat fid-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tagħhom.
1984
Fir-rigward, fl-ewwel lok, ta’ UniCredit, għandu jitfakkar li l-koeffiċjent ta’ gravità li ġie applikat għalih tnaqqas b’punt perċentwali meta mqabbel ma’ dak adottat fir-rigward tal-banek l-oħra, sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-operatur tas-suq tiegħu ma kienx attiv fis-suq primarju.
1985
Issa, tali tnaqqis – li jwassal sabiex jiġi adottat fir-rigward tiegħu koeffiċjent ta’ gravità mhux ta’ 18 %, iżda ta’ 17 % tal-valur ta’ sostituzzjoni tiegħu – jikkostitwixxi teħid inkunsiderazzjoni ġust tas-sitwazzjoni ta’ UniCredit.
1986
Għalkemm, ċertament, fl-assenza ta’ attività ta’ negozjant primarju (primary dealer), UniCredit ma setax jibbenefika direttament mill-aġir antikompetittiv li jikkonċerna s-suq primarju, xorta jibqa’ l-fatt li l-operatur ts-suq tiegħu mhux biss kien involut f’aġir antikompetittiv li jikkonċerna s-suq sekondarju u msemmi fil-kategorija 4, iżda wkoll kien konness mal-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS li fih huwa pparteċipa b’mod attiv f’diskussjonijiet li jikkonċernaw kemm is-suq sekondarju kif ukoll is-suq primarju.
1987
Billi għamel dan, UniCredit ikkontribwixxa għall-funzjonament tal-ksur ikkontestat fl-intier tiegħu u, fid-dawl tal-interess tal-iżvelar ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva dwar is-suq primarju għall-attivitajiet ta’ negozjar fis-suq sekondarju (ara l-premessa 50 tad-deċiżjoni kkontestata), ikkonfermat mill-ESMA (ara l-punti 566 u 601 iktar ’il fuq), seta’ jibbenefika mill-informazzjoni skambjata għall-attività tiegħu fis-suq sekondarju.
1988
Barra minn hekk, matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, UniCredit ipparteċipa fid-diskussjonijiet kollha li saru bejn il-banek ikkonċernati u adottati b’mod validu mill-Kummissjoni. B’hekk, in-numru żgħir ta’ diskussjonijiet li bihom ġie kkritikat huwa biss il-konsegwenza diretta tat-tul iqsar tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, li ttieħed inkunsiderazzjoni abbażi tal-koeffiċjent tat-tul (ara l-premessi 864 sa 866 tad-deċiżjoni kkontestata). Dan huwa wkoll il-każ għan-nuqqas ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-forum ta’ diskussjonijiet DBAC, li ma kienx għadu jintuża mill-operaturi tas-suq tal-banek ikkonċernati sa minn qabel il-bidu tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat.
1989
Fl-aħħar nett, il-fatti allegati minn UniCredit dwar il-kwistjoni li huwa ma kienx jaf bl-aġir tal-operatur tas-suq tiegħu jew li huwa waqaf jassoċja ruħu miegħu malajr huma irrilevanti, peress li, kif ġie rrilevat fil-punt 305 iktar ’il fuq, dan il-bank seta’ jinżamm responsabbli għall-aġir tal-impjegat tiegħu u li t-tkeċċija tiegħu ma kinitx, fi kwalunkwe każ, iġġustifikata mill-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, iżda, kif indika UniCredit, mit-“telf kbir u mhux ġustifikabbli” magħmul minnu.
1990
Fir-rigward, fit-tieni lok, ta’ Nomura, għal dan il-bank ġie applikat koeffiċjent ta’ gravità ta’ 18 % tal-valur ta’ sostituzzjoni tiegħu, rata li wkoll tikkostitwixxi teħid inkunsiderazzjoni ġust tas-sitwazzjoni tiegħu.
1991
Minn naħa, il-Kummissjoni ma tista’ tiġi kkritikata għall-ebda żball ta’ evalwazzjoni tas-sitwazzjoni ta’ Nomura f’dan ir-rigward.
1992
Fil-fatt, matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, Nomura pparteċipa fid-diskussjonijiet kollha li saru bejn il-banek ikkonċernati u li ġew validament użati mill-Kummissjoni. B’hekk, in-numru ta’ diskussjonijiet li bihom ġie kkritikat – li Nomura jqis li huwa żgħir, iżda li madankollu jammonta għal 31 – huwa biss il-konsegwenza diretta tat-tul tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, li ttieħed inkunsiderazzjoni abbażi tal-koeffiċjent tat-tul (ara l-premessi 864 sa 866 tad-deċiżjoni kkontestata).
1993
Bl-istess mod, il-fatt li Nomura kien attiv biss fis-suq primarju ta’ ċerti BGE, jew inkella kien attur żgħir f’dan is-suq, ma jistax ibiddel il-koeffiċjent ta’ gravità adottat fir-rigward tiegħu, peress li l-Kummissjoni, ġustament, qieset li l-ksur ikkontestat kien ikopri l-BGE kollha u li l-iċken attività allegata minn dan il-bank ittieħdet inkunsiderazzjoni fil-kuntest tad-determinazzjoni tal-valur ta’ sostituzzjoni tiegħu, li jirrifletti l-importanza ekonomika tal-attività tagħha f’relazzjoni diretta jew indiretta mal-ksur ikkontestat.
1994
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-fatt li l-parteċipazzjoni ta’ Nomura fil-ksur ikkontestat, fil-fehma tiegħu, ma kellha l-ebda effett fuq il-prestazzjonijiet tiegħu matul l-aġġudikazzjonijiet, għandu jiġi kkonstatat li l-informazzjoni skambjata fir-rigward tas-suq primarju kienet ta’ interess ukoll għall-attivitajiet ta’ negozjar tiegħu fis-suq sekondarju (ara l-premessa 50 tad-deċiżjoni kkontestata, ikkonfermata mill-ESMA, kif isegwi mill-punt 566 iktar ’il fuq), li ma ġietx ikkunsidrata fl-analiżi ekonomika ppreżentata mill-bank imsemmi insostenn tal-allegazzjonijiet tiegħu.
1995
Min-naħa l-oħra, Nomura ma jistax jinvoka b’mod utli ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament minħabba l-applikazzjoni għalih ta’ koeffiċjent ta’ gravità ogħla minn dak applikat għal UniCredit.
1996
Kuntrarjament għal dak li jsostni dan il-bank, l-involviment tiegħu fil-ksur ikkontestat ma huwiex paragunabbli ma’ dak ta’ UniCredit u għalhekk ma kienx jiġġustifika l-applikazzjoni għalih ta’ koeffiċjent ta’ gravità ta’ 17 %.
1997
Fil-fatt, għalkemm, bħal UniCredit, huwa pparteċipa fid-diskussjonijiet kollha li saru matul il-perijodu ta’ parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, Nomura kien madankollu attiv kemm fis-suq primarju kif ukoll fis-suq sekondarju tal-BGE u għalhekk kien f’pożizzjoni li jibbenefika direttament u kompletament mill-informazzjoni miksuba fil-kuntest tad-diskussjonijiet li huwa pparteċipa fihom, kuntrarjament għal UniCredit.
1998
Il-fatt li, skont Nomura, wieħed mill-operaturi tas-suq tiegħu ma kienx awtorizzat jinnegozja qabel l‑4 ta’ Marzu 2011 ma jikkontestax din il-konklużjoni.
1999
Fil-fatt, minn naħa, kif irrilevat il-Kummissjoni fil-premessa 768 tad-deċiżjoni kkontestata, il-fatt li dan l-operatur tas-suq ta’ Nomura kiseb aċċess mill-ġdid għall-forum ta’ diskussjonijiet CODS & CHIPS jistabbilixxi l-interess tal-operaturi tas-suq tal-banek l-oħra li jintegrawh mill-ġdid fid-diskussjonijiet tagħhom u ppermetta lill-imsemmi operatur tas-suq jikseb aċċess għad-diskussjonijiet antikompetittivi li saru qabel it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni tiegħu sabiex jinnegozja kif ukoll li jipparteċipa b’mod attiv fihom.
2000
Min-naħa l-oħra, għall-kuntrarju ta’ UniCredit, il-Kummissjoni bl-ebda mod ma indikat li hija ma kinitx f’pożizzjoni li tipprova li l-operatur tas-suq ta’ Nomura kien bagħat l-informazzjoni miksuba lil kollegi attivi fis-suq primarju jew sekondarju, kuntrarjament għal dak li dan il-bank jagħti x’jifhem fil-punt 229.2 tar-rikors tiegħu.
2001
Barra minn hekk, fin-nuqqas li tiġi ssostanzjata b’mod ieħor, is-sempliċi affermazzjoni ta’ Nomura li “sa fejn seta’ jistabbilixxi, [l-operatur tas-suq tiegħu] fir-realtà ma kien eżegwixxa l-ebda skambju ta’ BGE qabel id‑9 ta’ Marzu 2011” ma tistax tittieħed inkunsiderazzjoni.
2002
Għalhekk, il-koeffiċjent ta’ gravità applikat għal Nomura ma jiżvela, min-naħa tal-Kummissjoni, ebda żball ta’ evalwazzjoni jew ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.
2003
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, id-disa’ motiv ta’ UniCredit u l-ewwel u t-tieni parti tad-disa’ motiv ta’ Nomura, sa fejn dawn jirrigwardaw in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-gravità tal-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat, kif ukoll it-tielet parti ta’ dan l-istess motiv, għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
iii) Fuq l-ewwel parti tal-għaxar motiv ta’ UniCredit, ibbażata fuq ksur tal-prinċipji ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tas-sanzjonijiet kif ukoll ta’ proporzjonalità fid-determinazzjoni tar-rata tal-ammont addizzjonali impost bħala deterrent
2004
Fil-kuntest tal-ewwel parti tal-għaxar motiv tiegħu, żviluppat sussidjarjament, UniCredit jikkritika lill-Kummissjoni li kisret il-prinċipji ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tas-sanzjonijiet kif ukoll ta’ proporzjonalità, billi adottat, għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammont bażiku tal-multa tiegħu, rata ta’ 17 % tal-valur ta’ sostituzzjoni għall-ammont addizzjonali, skont il-punt 25 tal-linji gwida.
2005
Minħabba l-assenza ta’ applikazzjoni tal-koeffiċjent tat-tul (punt 24 tal-linji gwida) għall-kalkolu tal-ammont addizzjonali (punt 25 tal-linji gwida), din l-għażla wasslet lill-Kummissjoni sabiex tapplika għal UniCredit ammont addizzjonali ta’ EUR 59522445, li jirrappreżenta madwar 600 % tal-ammont varjabbli tal-ammont bażiku tal-multa ta’ dan il-bank, imsemmi fil-premessa 867 tad-deċiżjoni kkontestata, filwaqt li jirrappreżenta madwar 120 % ta’ dak ta’ Nomura, madwar 63 % ta’ dak ta’ Portigon u madwar 20 % ta’ dawk ta’ RBS u ta’ UBS. Issa, kien iġġustifikat li jiġi adottat perċentwali sinjifikattivament iktar baxx għal UniCredit fid-dawl tal-involviment iktar baxx tiegħu fil-ksur ikkontestat.
2006
Sussidjarjament u għall-istess raġunijiet, UniCredit isostni li l-Kummissjoni, b’mod żbaljat, naqset milli tirrikorri għall-punt 37 tal-linji gwida sabiex taġġusta l-ammont addizzjonali b’mod sinjifikattiv.
2007
B’mod iktar sussidjarju u dejjem għall-istess raġunijiet, UniCredit isostni li l-Kummissjoni kellha tiffissa l-ammont addizzjonali għall-minimu previst mill-punt 25 tal-linji gwida, jiġifieri 15 %.
2008
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-argument imressaq minn UniCredit prinċipalment, għandu jitfakkar, fir-rigward tal-allegazzjoni tiegħu ta’ ksur tal-prinċipju ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tas-sanzjonijiet, li, fil-kuntest tal-kalkolu tal-ammont tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, trattament iddifferenzjat bejn l-impriżi kkonċernati huwa inerenti għall-eżerċizzju tas-setgħat li għandha l-Kummissjoni skont din id-dispożizzjoni. Fil-fatt, fil-kuntest tal-marġni ta’ evalwazzjoni tagħha, il-Kummissjoni hija msejħa tindividwalizza s-sanzjonijiet skont l-aġir u l-karatteristiċi partikolari għall-impriżi kkonċernati, sabiex tiggarantixxi, f’kull każ, l-effikaċja sħiha tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni (ara s-sentenza tas‑7 ta’ Ġunju 2007, Britannia Alloys & Chemicals vs Il‑Kummissjoni, C‑76/06 P, EU:C:2007:326, punt 44 u l-ġurisprudenza ċċitata).
2009
Barra minn hekk, sabiex jiġi osservat il-prinċipju ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tas-sanzjonijiet, huwa biżżejjed li l-ammont finali tal-multa jirrifletti d-differenzi fis-sitwazzjoni tad-diversi parteċipanti, mingħajr ma jkun neċessarju li l-Kummissjoni tipproċedi f’kull stadju tal-kalkolu tal-ammont tal-multa għal trattament differenti tal-parteċipanti (sentenza tat‑13 ta’ Settembru 2013, Total Raffinage Marketing vs Il‑Kummissjoni, T‑566/08, EU:T:2013:423, punt 454).
2010
Minn dan jirriżulta li s-sempliċi fatt li l-Kummissjoni tadotta, fir-rigward ta’ bank ikkonċernat, ammont addizzjonali li, f’valur relattiv, jikkostitwixxi proporzjon ħafna iktar sinjifikattiv tal-ammont varjabbli tal-ammont bażiku tal-multa inkwistjoni milli għall-banek l-oħra kkonċernati, ma jistax, fih innifsu, jistabbilixxi ksur tal-prinċipju ta’ individwalizzazzjoni tal-penali fir-rigward ta’ UniCredit.
2011
Barra minn hekk, f’dan il-każ, tali ksur huwa inqas u inqas ippruvat peress li, l-ewwel nett, il-punt 25 tal-linji gwida jipprevedi li l-ammont addizzjonali, li jqis il-karatteristiki tal-prattiki tal-parteċipanti kollha u mhux is-sitwazzjoni individwali ta’ kull wieħed minnhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2019, Silver Plastics u Johannes Reifenhäuser vs Il‑Kummissjoni, T‑582/15, mhux ippubblikata, EU:T:2019:497, punt 338 u l-ġurisprudenza ċċitata), huwa kkalkolat “indipendentement mit-tul tal-parteċipazzjoni ta’ impriża fil-ksur” [traduzzjoni mhux uffiċjali], sabiex, b’mod partikolari, jiddiswadi lill-impriżi milli jiksru d-dritt tal-kompetizzjoni, anki jekk għal perjodu qasir biss (sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2019, Campine u Campine Recycling vs Il‑Kummissjoni, T‑240/17, mhux ippubblikata, EU:T:2019:778, punt 346).
2012
Għaldaqstant u fl-assenza ta’ kontestazzjoni minn UniCredit tal-validità tal-punt 25 tal-linji gwida li l-Kummissjoni applikat espressament, ma kienx hemm lok, għal din tal-aħħar, li tieħu inkunsiderazzjoni, f’dan ir-rigward, it-tul tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat.
2013
It-tieni, minkejja l-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 2011 iktar ’il fuq, għandu jiġi kkonstatat li, fil-premessa 868 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni applikat fir-rigward ta’ UniCredit ammont addizzjonali speċifiku ta’ 17 % tal-valur ta’ sostituzzjoni u mhux ta’ 18 % bħal fir-rigward tal-banek l-oħra kollha kkonċernati, sabiex tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li “l-operaturi tas-suq [ta’ UniCredit] kienu attivi biss fis-suq sekondarju” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
2014
Konsegwentement, UniCredit jiżbalja meta jikkritika lill-Kummissjoni talli ma ħaditx inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni speċifika tiegħu u, għaldaqstant, li kisret il-prinċipju ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tas-sanzjonijiet.
2015
Huwa wkoll b’mod żbaljat li dan il-bank jinvoka ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, minħabba r-rata speċifika ta’ 17 % tal-valur ta’ sostituzzjoni adottata fir-rigward tiegħu abbażi tal-ammont addizzjonali.
2016
Minn naħa, fid-dawl tal-formulazzjoni tal-punt 25 tal-linji gwida, ebda wieħed mill-elementi prodotti minn dan il-bank ma jippermetti li jiġi konkluż li l-Kummissjoni kellha tirrinunzja milli tapplika fir-rigward tiegħu ammont addizzjonali.
2017
Kif irrilevat, ġustament, il-Kummissjoni fil-premessa 871 tad-deċiżjoni kkontestata, il-ksur ikkontestat ħa l-forma ta’ ftehimiet u ta’ prattiki miftiehma bejn il-kompetituri u għalhekk ta’ akkordju, li l-gravità u n-noċività tiegħu għall-kompetizzjoni jiġġustifikaw li dan ikun is-suġġett ta’ sanzjoni intiża li tiddiswadi lill-impriżi l-oħra milli jwettqu aġir identiku jew simili.
2018
F’dan l-aħħar rigward, kuntrarjament għal dak li jsostni UniCredit, il-Kummissjoni setgħet ġustament tikkunsidra, fil-premessa 872 tad-deċiżjoni kkontestata, il-fatt li s-settur finanzjarju diġà kien il-post ta’ aġir antikompetittiv simili, anki jekk dan il-bank ma kienx ħa sehem fih.
2019
Fil-fatt, it-tfittxija tal-effett dissważiv ma tikkonċernax biss l-impriżi mmirati speċifikament mid-deċiżjoni li timponi multi, iżda għandha wkoll l-għan li tinkoraġġixxi lill-impriżi ta’ daqs simili u b’riżorsi simili biex joqogħdu lura milli jipparteċipaw fi ksur simili tar-regoli tal-kompetizzjoni (ara s-sentenza tal‑5 ta’ Diċembru 2013, Caffaro vs Il‑Kummissjoni, C‑447/11 P, EU:C:2013:797, punt 37; ara wkoll, għal dan l-għan, is-sentenza tas‑17 ta’ Diċembru 2014, Pilkington Group et vs Il‑Kummissjoni, T‑72/09, mhux ippubblikata, EU:T:2014:1094, punt 302 u l-ġurisprudenza ċċitata).
2020
Min-naħa l-oħra, UniCredit ma jistax validament isostni li l-ammont addizzjonali ta’ 17 % tal-valur ta’ sostituzzjoni adottat mill-Kummissjoni jaqbeż dak li kien xieraq u li kellu jiġi ffissat għall-iktar livell baxx tal-medda ta’ 15 % sa 25 % tal-valur tal-bejgħ, imsemmi fil-punt 25 tal-linji gwida.
2021
Fil-fatt, ammont addizzjonali ta’ 17 % tal-valur ta’ sostituzzjoni seta’, ġustament, jitqies mill-Kummissjoni bħala xieraq, minn naħa, għall-gravità u għan-noċività intrinsika għall-kompetizzjoni tal-aġir inkwistjoni kif ukoll għan-neċessità li tiġi dissważa r-repetizzjoni tiegħu f’settur fejn kien ġie reċentement ikkonstatat ksur simili preċedenti, u min-naħa l-oħra, għall-fatt li UniCredit kien attiv biss f’wieħed miż-żewġt iswieq ikkonċernati mill-ksur ikkontestat.
2022
Bl-istess mod, il-karatteristiċi speċifiċi tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat setgħu jiġġustifikaw biss ammont addizzjonali ffissat għal perċentwali inqas minn 17 % tal-valur ta’ sostituzzjoni adottat mill-Kummissjoni.
2023
Qabelxejn, perċentwali ta’ 17 % tal-valur ta’ sostituzzjoni diġà tinsab fil-parti l-baxxa tal-medda msemmija fil-punt 25 tal-linji gwida.
2024
Sussegwentement, il-fatt li UniCredit kien attiv biss fis-suq sekondarju jew li pparteċipa fil-ksur ikkontestat biss għal żmien qasir ma setax jiġġustifika tnaqqis ta’ iktar minn punt perċentwali wieħed meta mqabbel mal-ammont addizzjonali adottat fir-rigward tal-banek l-oħra kkonċernati.
2025
Fil-fatt, kuntrarjament għal dak li jsostni UniCredit, id-diskussjonijiet li huwa pparteċipa fihom kienu gravi jew noċivi għall-kompetizzjoni daqs dawk li seħħew qabel il-bidu tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat u jiġġustifikaw li l-Kummissjoni qieset li huwa neċessarju deterrent tar-repetizzjoni tagħhom kemm mill-banek ikkonċernati kif ukoll minn atturi oħra tas-swieq finanzjarji.
2026
Għalhekk, l-adozzjoni fir-rigward ta’ UniCredit ta’ perċentwali ta’ inqas minn 17 % kienet tpoġġi f’dubju d-dmir tal-Kummissjoni li twettaq evalwazzjoni koerenti u oġġettivament iġġustifikata tal-gravità tal-ksur ikkontestat li fih ipparteċipaw dan il-bank u l-banek l-oħra kkonċernati, liema dmir jagħmel parti wkoll mill-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Settembru 2021, Tokin vs Il‑Kummissjoni, T‑343/18, EU:T:2021:636, punt 63 (mhux ippubblikata) u l-ġurisprudenza ċċitata).
2027
Fl-aħħar nett, il-fatt li r-rata ta’ 17 % adottata fir-rigward ta’ UniCredit twassal sabiex jiġi adottat ammont addizzjonali li jirrappreżenta madwar 600 % tal-ammont bażiku varjabbli tal-multa li ġiet imposta fuqu jew saħansitra iktar minn 85 % tal-ammont finali ta’ din il-multa huwa irrilevanti, peress li din ir-rata hija l-applikazzjoni korretta tal-metodoloġija stabbilita mill-Kummissjoni fil-punt 25 tal-linji gwida, moqri flimkien mat-taqsima A tagħhom, li UniCredit ma jikkontestax il-validità tagħha.
2028
Barra minn hekk, jekk UniCredit kellu l-intenzjoni li jikkritika lill-Kummissjoni mhux minħabba r-rata tal-ammont addizzjonali adottata fir-rigward tiegħu, iżda l-fatt li din ir-rata tiġi applikata għal valur ta’ sostituzzjoni annwalizzat minkejja li huwa kien ipparteċipa fil-ksur ikkontestat għal xahrejn biss, huwa kellu jsemmi dan b’mod espliċitu fir-rikors tiegħu u jikkontesta l-validità tal-punt 25 tal-linji gwida li jipprevediha.
2029
Issa, għandu jiġi kkonstatat li UniCredit ma ssostanzjax il-kritika tiegħu ħlief permezz ta’ paraguni mal-ammonti addizzjonali adottati fir-rigward tal-banek l-oħra kkonċernati u espressi f’perċentwali tal-ammont bażiku varjabbli.
2030
Konsegwentement, u bla ħsara għall-evalwazzjoni li għandha ssir mill-Qorti Ġenerali fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, huwa mingħajr ma kisret il-prinċipju ta’ individwalizzazzjoni tal-pieni u tas-sanzjonijiet, u lanqas il-prinċipju ta’ proporzjonalità, li, fl-implimentazzjoni tal-linji gwida tagħha, il-Kummissjoni adottat, fir-rigward ta’ UniCredit, ammont addizzjonali impost bħala deterrent ta’ 17 % tal-valur ta’ sostituzzjoni.
[omissis]
3) Fuq it-tieni parti tal-għaxar motiv ta’ UniCredit u l-għaxar motiv ta’ Nomura, ibbażati fuq żbalji fl-aġġustament tal-ammont bażiku tal-multi li ġew imposti fuqhom
[omissis]
2052
Fil-fatt, qabelxejn, kif isegwi mill-premessa 382 tad-deċiżjoni kkontestata, il-kategoriji adottati mill-Kummissjoni ġew żviluppati għal finijiet analitiċi sabiex jiġi identifikat ksur uniku u kontinwu wieħed biss li għandu għan antikompetittiv u mhux daqstant istanzi ta’ ksur tal-Artikolu 101 TFUE daqskemm hemm kategoriji msemmija f’din il-premessa. Sussegwentement, dawn il-kategoriji huma marbuta mill-qrib u jistgħu jikkoinċidu parzjalment, li jimplika li diskussjoni tista’ taqa’ taħt diversi kategoriji, bħalma huwa l-każ ta’ 10 mill‑31 diskussjoni kkritikati fil-konfront ta’ Nomura u tad-diskussjonijiet tat‑28 ta’ Settembru u tat‑2 ta’ Novembru 2011, ikklassifikati b’mod żbaljat fil-kategorija 1. Fl-aħħar nett, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni, fi kwalunkwe każ, ikkritikat fil-konfront ta’ Nomura 17-il diskussjoni ikklassifikati fil-kategorija 4, u li barra minn hekk hija ma wettqitx il-klassifikazzjoni tagħhom f’ subkategorija waħda jew oħra, kuntrarjament għal dak li jsostni Nomura.
2053
It-tieni, il-fatt li t-tielet inċiż tal-punt 28 tal-linji gwida jipprevedi li r-rwol ta’ provokatur (instigator) ta’ impriża jippermetti lill-Kummissjoni żżid l-ammont bażiku tal-multa abbażi ta’ ċirkustanza aggravanti ma jimplikax li r-rwol esklużivament passiv jew emulattiv ta’ Nomura, jekk jitqies li huwa stabbilit f’dan il-każ, jikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti, fis-sens tal-punt 29 ta’ dawn il-linji gwida, li jagħti dritt għal tnaqqis tal-ammont bażiku tal-multa għall-benefiċċju ta’ din l-impriża.
2054
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat ukoll li, għalkemm ir-rwol esklużivament passiv jew emulattiv ta’ impriża jikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti, skont l-ewwel inċiż tal-punt 3 tal-Linji ta’ gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi mposti skond l-artikolu 15(2) tar-Regolament Nru. 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 171), dan ma għadux il-każ taħt il-linji gwida (sentenza tas‑16 ta’ Settembru 2013, Dornbracht vs Il‑Kummissjoni, T‑386/10, EU:T:2013:450, punt 194).
2055
It-tielet, Nomura ma jistax utilment isostni li l-Kummissjoni kellha tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li huwa ma kellux attivitajiet fis-suq tal-BGE qabel id‑9 ta’ Marzu 2011, jew saħansitra qabel il‑5 ta’ April 2011, peress li dik l-istituzzjoni qieset, ġustament, li l-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat kienet bdiet fit‑18 ta’ Jannar 2011, kif isegwi mill-punt 1351 iktar ’il fuq.
2056
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, it-tieni parti tal-għaxar motiv ta’ UniCredit u l-għaxar motiv ta’ Nomura għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.
c)
Fuq il-konsegwenzi tal-iżball tal-Kummissjoni fir-rigward tal-bidu tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat fuq il-legalità tal-multa li ġiet imposta fuqu
2057
Minkejja l-assenza ta’ argument imressaq minn UniCredit dwar l-impatt tat-tul tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat fil-kuntest tal-kalkolu tal-ammont bażiku tal-multa tiegħu, għandhom jiġu eżaminati l-konsegwenzi tal-iżball imwettaq mill-Kummissjoni fir-rigward tal-bidu tal-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat, iffissat b’mod żbaljat għad‑9 ta’ Settembru 2011.
2058
Kif ġie rrilevat fil-punt 1302 iktar ’il fuq, din id-data għandha tiġi posposta għas‑26 ta’ Settembru 2011, li timplika li UniCredit ipparteċipa fil-ksur ikkontestat mis‑26 ta’ Settembru sat‑28 ta’ Novembru 2011.
2059
Tali posponiment, li ċertament jimplika tnaqqis ta’ 17-il jum kalendarju mit-tul tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat, huwa madankollu mingħajr effett fuq il-koeffiċjent tat-tul (punt 24 tal-linji gwida) ta’ 0.17 adottat fir-rigward ta’ dan il-bank.
2060
Fil-fatt, mill-premessi 864 u 865 tad-deċiżjoni kkontestata jsegwi li dan il-koeffiċjent tat-tul ġie kkalkolat “abbażi tan-numru ta’ xhur sħaħ ta’ parteċipazzjoni fil-ksur” [traduzzjoni mhux uffiċjali], inkluż fis-sens li x-xahar sħiħ huwa kkalkolat “mid-data tal-bidu, billi jitnaqqsu l-ġranet kollha li għaddew mill-aħħar xahar sħiħ. Pereżempju, fir-rigward ta’ ksur li seħħ bejn l‑4 ta’ Jannar 2007 u t‑28 ta’ Novembru 2011, il-koeffiċjent ta’ multiplikazzjoni huwa kkalkolat abbażi tax-xhur sħaħ li għaddew mill‑4 ta’ Jannar 2007”.
2061
Issa, anki wara li jitneħħew is-17‑il jum indebitament adottati mill-Kummissjoni, it-tul tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat jibqa’ ta’ iktar minn xahrejn sħaħ.
2062
Din il-konstatazzjoni tiġġustifika l-koeffiċjent tat-tul ta’ 0.17 adottat mill-Kummissjoni.
[omissis]
7.
Fuq ir-raba’ motiv ta’ Natixis, ibbażat fuq l-illegalità tal-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata
[omissis]
2099
Issa, f’dan il-każ, billi ordnat lil Natixis joqgħod lura milli jirriproduċi kwalunkwe att jew aġir deskritt fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll lwalunkwe att jew aġir li għandu għan jew effett identiku jew simili, il-Kummissjoni bl-ebda mod ma marret lil hinn mis-setgħat mogħtija lilha mill-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑28 ta’ April 2010, Gütermann u Zwicky vs Il‑Kummissjoni, T‑456/05 u T‑457/05, EU:T:2010:168, punt 65).
2100
Fil-fatt, il-Kummissjoni kkonstatat, ġustament, li Natixis, flimkien mal-banek l-oħra kkonċernati, kisru l-Artikolu 101 TFUE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE, billi pparteċipaw fi ksur uniku u kontinwu li jikkonċerna l-BGE li jkopri ż-ŻEE kollha, aspett li Natixis ma kkontestax fil-kuntest tar-rikors tiegħu.
2101
F’dawn iċ-ċirkustanzi, billi ordnat lil Natixis biex fil-futur joqgħod lura milli jirriproduċi kwalunkwe att jew aġir deskritt fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll kwalunkwe att jew aġir li għandu għan jew effett identiku jew simili, il-Kummissjoni sempliċement esponiet il-konsegwenzi li jirriżultaw, fir-rigward tal-aġir futur ta’ dan il-bank, mill-konstatazzjoni li tinsab fl-imsemmi Artikolu 1, u b’hekk eskludiet kull inverżjoni tal-oneru tal-prova u kull ksur tal-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza.
2102
Għalhekk, ma jistax jitqies li l-Kummissjoni marret lil hinn mis-setgħat mogħtija lilha mill-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 jew li l-obbligi imposti fuq Natixis mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata jaqbżu l-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju sabiex tiġi evitata l-okkorrenza ta’ atti li jaqgħu taħt il-ksur ikkonstatat jew ta’ kull aġir li għandu għan jew effett identiku jew simili.
2103
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, ir-raba’ motiv ta’ Natixis għandu jiġi miċħud bħala infondat.
8.
Konklużjoni fuq il-motivi intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata
2104
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li l-motivi kollha mqajma mill-banek li fuqhom il-Kummissjoni ma imponietx multa, jiġifieri Natixis, BofA u Portigon, huma miċħuda.
2105
Għaldaqstant, ir-rikorsi ppreżentati minn Natixis fil-Kawża T‑449/21, minn BofA fil-Kawża T‑456/21 u minn Portigon fil-Kawża T‑462/21 għandhom jiġu miċħuda fl-intier tagħhom.
2106
Fir-rigward tal-banek li fuqhom il-Kummissjoni imponiet multa, l-ewwel nett, minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta wkoll li l-motivi kollha mqajma minn UBS huma miċħuda u li għalhekk hemm lok li l-ewwel kap tat-talbiet ta’ dan il-bank jiġi miċħud.
2107
It-tieni, mill-eżami tat-tieni motiv invokat minn UniCredit jirriżulta li l-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur uniku u kontinwu kkonstatat fid-deċiżjoni kkontestata hija stabbilita biss għall-perijodu mis‑26 ta’ Settembru sat‑28 ta’ Novembru 2011 u li l-Kummissjoni għalhekk wettqet żball meta kkunsidrat, fis-seba’ inċiż tal-Artikolu 1 ta’ dik id-deċiżjoni, li dan il-bank kien ipparteċipa fi ksur uniku u kontinwu mid‑9 ta’ Settembru 2011.
2108
Konsegwentement, kif isegwi mill-punt 2067 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni ffissat b’mod żbaljat, fil-ħames inċiż tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata, l-ammont tal-multa imposta fuq UniCredit għal EUR 69442000.
2109
Minn dan isegwi li l-ewwel kap tat-talbiet ifformulat minn UniCredit għandu jintlaqa’ parzjalment u li, minn naħa, is-seba’ inċiż tal-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata għandu jiġi annullat sa fejn, f’din id-dispożizzjoni, il-Kummissjoni kkonstatat li UniCredit ipparteċipa fi ksur uniku u kontinwu mid‑9 ta’ Settembru 2011 u, min-naħa l-oħra, il-ħames inċiż tal-Artikolu 2 ta’ dik l-istess deċiżjoni għandu jiġi annullat sa fejn jiffissa l-ammont tal-multa imposta fuq UniCredit għal EUR 69442000.
2110
It-tielet, mill-eżami tat-tieni argument tal-ħames parti tas-sitt motiv ta’ Nomura, jirriżulta li l-Kummissjoni, b’mod żbaljat, irrifjutat li tuża, għall-finijiet tal-kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament, il-ponderazzjoni eżatta tal-BGE skambjati minn dan il-bank li madankollu kienet ġiet trażmessa matul il-proċedura amministrattiva u li, konsegwentement, dik l-istituzzjoni ffissat b’mod żbaljat, fit-tieni inċiż tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata, l-ammont tal-multa imposta fuq Nomura għal EUR 129573000.
2111
Minn dan isegwi li t-tieni inċiż tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata għandu jiġi annullat sa fejn jiffissa l-ammont tal-multa imposta fuq Nomura għal EUR 129573000.
D. Fuq it-talbiet ta’ UBS, ta’ UniCredit u ta’ Nomura dwar il-ġurisdizzjoni sħiħa
2112
Peress li l-illegalitajiet ikkonstatati fil-Kawżi T‑453/21 u T‑455/21 għandhom effett fuq l-ammont tal-multi imposti fuq UniCredit u fuq Nomura u peress li dawn il-banek talbu lill-Qorti Ġenerali teżerċita l-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha fir-rigward tagħhom, hemm lok li jiġi evalwat mill-ġdid l-ammont tal-multi rispettivi tagħhom.
2113
Fir-rigward ta’ UBS, li l-multa tiegħu ma hija vvizzjata b’ebda illegalità, il-Qorti Ġenerali għandha wkoll teżerċita l-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, peress li dan il-bank talab it-tnaqqis tal-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqu.
2114
Meta teżerċita l-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha prevista fl-Artikolu 261 TFUE u fl-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, il-qorti tal-Unjoni għandha s-setgħa, lil hinn mis-sempliċi stħarriġ tal-legalità tas-sanzjoni, li tissostitwixxi l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni għad-determinazzjoni tal-ammont ta’ din is-sanzjoni, awtriċi tal-att li fih kien iffissat inizjalment dan l-ammont, b’dik tagħha (ara s-sentenza tal‑21 ta’ Jannar 2016, Galp Energía España et vs Il‑Kummissjoni, C‑603/13 P, EU:C:2016:38, punt 75 u l-ġurisprudenza ċċitata) u, konsegwentement, li tħassar, tnaqqas jew iżżid il-multa imposta.
2115
Sabiex tiddetermina l-ammont tal-multa imposta fuq impriża abbażi tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, hija l-qorti tal-Unjoni li għandha tevalwa hija stess iċ-ċirkustanzi tal-każ u t-tip ta’ ksur inkwistjoni. Dan l-eżerċizzju jippreżupponi, skont l-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003, li tittieħed inkunsiderazzjoni, għal kull impriża ssanzjonata, il-gravità tal-ksur ikkonċernat kif ukoll it-tul tiegħu, b’osservanza tal-prinċipji, b’mod partikolari, ta’ motivazzjoni, ta’ proporzjonalità, ta’ individwalizzazzjoni tas-sanzjonijiet u ta’ ugwaljanza fit-trattament, u mingħajr ma l-qorti tal-Unjoni tkun marbuta bir-regoli indikattivi ddefiniti mill-Kummissjoni fil-linji gwida tagħha, anki jekk dawn jistgħu jiggwidawha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Jannar 2016, Galp Energía España et vs Il‑Kummissjoni, C‑603/13 P, EU:C:2016:38, punti 89 u 90).
1.
Fuq it-talbiet ta’ UBS
2116
Kif isegwi mill-punt 2106 iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li ebda wieħed mill-ħames motivi mqajma minn UBS, kollha kemm huma diretti kontra l-multa li ġiet imposta fuqu permezz tad-deċiżjoni kkontestata, ma kien fondat.
2117
Issa, l-ebda element ma jippermetti li jitqies li l-multa adottata legalment mill-Kummissjoni għandha titnaqqas mill-Qorti Ġenerali, fl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, b’mill-inqas 65 % tal-ammont inizjali tagħha, kif mitlub minn UBS.
2118
F’dan ir-rigward, UBS ma jistax jinvoka b’mod utli l-fatt li hemm lok li l-multa li ġiet imposta fuqu titnaqqas b’EUR 32000000, bħala korrezzjoni tad-differenza eżistenti bejn il-firxiet tal-kwotazzjoni ta’ tmiem il-jum li jirriżultaw mid-data BGN u l-firxiet tal-kwotazzjoni fl-istess jum.
2119
L-analiżi ekonomika li UBS jibbaża ruħu fuqha għal dan l-għan ma tistax tiġġustifika tali korrezzjoni, peress li din l-analiżi ma tippreżentax data rappreżentattiva tal-firxiet tal-kwotazzjoni eżistenti fil-mument tal-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur ikkontestat, jiġifieri matul il-kriżi tad-dejn sovran.
2120
Minn naħa, huwa jsemmi medji ta’ firxiet tal-kwotazzjoni fl-istess jum, ikkalkolati abbażi ta’ BGE maħruġa biss minn tliet Stati Membri emittenti (il-Belġju, il-Ġermanja u Franza). Min-naħa l-oħra, dawn il-medji ġew ikkalkolati abbażi ta’ data relatata ma’ snin ċarament sussegwenti għall-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ UBS fil-ksur ikkontestat, jiġifieri s-snin 2018, 2019 u 2021.
2121
UBS lanqas ma jista’ validament jitlob tnaqqis ta’ EUR 24600000 minħabba l-ħtieġa li l-ponderazzjonijiet tat‑32 kategorija ta’ BGE jiġu aġġornati kull xahar.
2122
Minkejja li tali aġġornament ta’ kull xahar jista’ jkun iktar favorevoli għal UBS, diġà ġie rrilevat, fil-punt 1835 iktar ’il fuq, li l-għażla metodoloġika tal-Kummissjoni li tuża ponderazzjonijiet kostanti baqgħet fil-limiti tal-marġni ta’ evalwazzjoni li kellha dik l-istituzzjoni fit-tfassil tal-metodoloġija tagħha ta’ kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni. Barra minn hekk, din il-metodoloġija ġiet applikata għall-banek kollha kkonċernati. Minbarra dan, anki fil-kuntest tal-eżerċizzju mill-Qorti Ġenerali tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, la jkun konformi mal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament u lanqas ikun raġonevoli li tinbidel il-metodoloġija, validament użata mill-Kummissjoni u adottata mill-Qorti Ġenerali, li l-ponderazzjoni kostanti tat‑32 kategorija ta’ BGE rappreżentattivi adottata mill-Kummissjoni tiġi ssostitwita bi 58 sett distint ta’ ponderazzjonijiet ta’ kull xahar speċifiċi għal UBS, li jwassal sabiex jiġu adottati fir-rigward ta’ dan il-bank mhux 32, iżda 1856 ponderazzjoni.
2123
Fl-aħħar nett, UBS ma jistax validament isostni li għandha ssir korrezzjoni – ta’ ammont barra minn hekk indeterminat – sabiex il-fattur ta’ aġġustament jiġi ffissat għal inqas minn 50 % tal-firxa tal-kwotazzjoni finali tiegħu.
2124
Kif isegwi min-nota ta’ qiegħ il-paġna Nru 1408 tad-deċiżjoni kkontestata, din ir-rata ta’ 50 % hija spjegata kif ġej:
“[G]ħalkemm, fuq livell kunċettwali, id-dħul magħmul mill-operatur tas-suq jikkorrispondi għat-totalità tal-firxa tal-kwotazzjoni meta wieħed jikkunsidra ż-żewġ tranżazzjonijiet flimkien, meta wieħed jikkunsidra kull waħda miż-żewġ tranżazzjonijiet individwalment, id-dħul jikkorrispondi għall-ammont nozzjonali mmultiplikat b’nofs il-firxa tal-kwotazzjoni.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
2125
Issa, l-adozzjoni ta’ rata ta’ inqas minn 50 % twassal, għal kull tranżazzjoni ta’ xiri u għal kull tranżazzjoni ta’ bejgħ, sabiex ma tittiħidx inkunsiderazzjoni parti mill-firxa miksuba minn UBS u dan minkejja li l-firxa tal-kwotazzjoni finali ta’ dan il-bank miksuba permezz tad-data BGN ġiet ikkunsidrata, fil-punt 1877 iktar ’il fuq, li hija bbażata fuq “l-aħjar data disponibbli”.
2126
Għaldaqstant, l-ammont tal-multa imposta fuq UBS għandu jibqa’ ta’ EUR 172378000.
2.
Fuq it-talbiet ta’ UniCredit
2127
Fil-punti 1302 u 2107 iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-Kummissjoni kienet b’mod żbaljat adottat id‑9 ta’ Settembru 2011 bħala d-data tal-bidu tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat, li kien jimplika li din id-data għandha tiġi posposta għas‑26 ta’ Settembru 2011.
2128
Madankollu, bla ħsara għall-implikazzjonijiet ta’ din il-konstatazzjoni fuq it-tul tal-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat u fuq il-fattur ta’ aġġustament u għalhekk fuq il-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni (ara l-punt 2069 iktar ’il fuq), il-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala infondati l-kritiki mqajma minn UniCredit u diretti kontra l-elementi l-oħra relatati mad-determinazzjoni tal-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqu, u b’mod partikolari dawk relatati mal-metodoloġija użata mill-Kummissjoni u mal-applikazzjoni ġenerali tagħha.
2129
F’dan il-kuntest, il-Qorti Ġenerali tqis mill-ġdid li, fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, hija tista’ tadotta l-evalwazzjonijiet legalment fondati mwettqa mill-Kummissjoni fil-premessi 810 sa 863 tad-deċiżjoni kkontestata.
2130
Madankollu, l-ewwel nett, hija għandha tiddetermina jekk, fid-dawl tal-metodoloġija tal-kalkolu tal-valur ta’ sostituzzjoni, it-tnaqqis tat-tul tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat jeħtieġx li jinbidel il-valur ta’ sostituzzjoni adottat fir-rigward ta’ dan il-bank.
2131
F’dan ir-rigward, diġà ġie rrilevat fil-punti 2065 u 2066 iktar ’il fuq li, bi tweġiba għal mistoqsija tal-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni wettqet kalkolu ġdid tal-valur ta’ sostituzzjoni sabiex tieħu inkunsiderazzjoni tnaqqis eventwali tat-tul tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat u li dan il-kalkolu wassal lil dik l-istituzzjoni sabiex tiddetermina fattur ta’ aġġustament mhux ta’ 0.084 %, iżda ta’ 0.086 %, u, minħabba f’hekk, valur ta’ sostituzzjoni mhux ta’ EUR 350132029, iżda ta’ EUR 358468506.
2132
Tali żieda, li UniCredit tindika espressament li ma tikkontestax l-eżattezza aritmetika tagħha, hija spjegata mill-fatt li, minkejja t-tnaqqis fit-tul tal-perijodu ta’ parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat, il-perijodu l-ġdid meħud inkunsiderazzjoni jkopri l-mument l-iktar intensiv tal-kriżi tad-dejn sovran.
2133
Il-Qorti Ġenerali tqis għalhekk li fir-rigward ta’ UniCredit għandu jiġi adottat fattur ta’ aġġustament ta’ 0.086 % u, konsegwentement, fin-nuqqas ta’ modifika tal-ammonti nozzjonali applikabbli għal dan il-bank, valur ta’ sostituzzjoni ta’ EUR 358468506.
2134
It-tieni, fid-dawl taċ-ċaħda tad-disa’ motiv ta’ UniCredit, il-Qorti Ġenerali tqis li hemm lok li jintuża fir-rigward tiegħu koeffiċjent ta’ gravità ta’ 17 %.
2135
It-tielet, fin-nuqqas ta’ kontestazzjoni minn UniCredit tal-koeffiċjent tat-tul ta’ 0.17 adottat fil-konfront tiegħu u fid-dawl tal-punti 2057 sa 2062 iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali tqis li dan jista’ jinżamm.
2136
Ir-raba’, fir-rigward tal-ammont addizzjonali impost bħala deterrent iffissat mill-Kummissjoni għal EUR 59522445, għandu jitfakkar, minn naħa, li dan l-ammont ġie kkontestat minn UniCredit biss sa fejn l-applikazzjoni ta’ rata ta’ 17 % tal-valur ta’ sostituzzjoni jew ir-rifjut ta’ dik l-istituzzjoni li tuża l-punt 37 tal-linji gwida wasslu sabiex jiġi adottat fir-rigward tiegħu ammont addizzjonali proporzjonalment ogħla minn dak applikat għall-banek l-oħra u, min-naħa l-oħra, li dan l-argument ġie miċħud fil-punti 2008 sa 2035 iktar ’il fuq.
2137
Madankollu, mill-ġurisprudenza jsegwi li, għalkemm il-multi imposti fuq impriżi li kisru r-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni ma għandhomx ikunu biss repressivi, iżda wkoll dissważivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑10 ta’ April 2014, Il‑Kummissjoni v Siemens Österreich et u Siemens Transmission & Distribution et vs Il‑Kummissjoni, C‑231/11 P sa C‑233/11 P, EU:C:2014:256, punt 59, u tal‑10 ta’ April 2014, Areva et vs Il‑Kummissjoni, C‑247/11 P u C‑253/11 P, EU:C:2014:257, punt 132), dawn ma jistgħux ikunu eċċessivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Diċembru 2012, Novácke chemické závody vs Il‑Kummissjoni, T‑352/09, EU:T:2012:673, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
2138
Issa, l-annwalizzazzjoni tal-valur ta’ sostituzzjoni relatat mat-tul tal-parteċipazzjoni ta’ xahrejn ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont addizzjonali impost b’mod dissważiv fir-rigward ta’ dan il-bank twassal sabiex tiġi adottata, fir-rigward tiegħu, multa finali ta’ EUR 71096000, li hija ta’ natura eċċessiva.
2139
Konsegwentement, fid-dawl tat-tul imnaqqas tal-parteċipazzjoni ta’ UniCredit fil-ksur ikkontestat, tal-gravità ta’ dan il-ksur, tal-funzjonijiet ta’ ġeneratur tas-suq eżerċitati minn dan il-bank, tal-kuntest ta’ kriżi finanzjarja li fih seħħ l-imsemmi ksur, iżda wkoll tan-neċessità li s-sanzjoni tiegħu tingħata natura dissważiva, il-Qorti Ġenerali tqis li multa ta’ EUR 65000000 tikkostitwixxi s-sanzjoni ġusta għall-aġir li bih huwa akkużat UniCredit (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑5 ta’ Ottubru 2011, Romana Tabacchi vs Il‑Kummissjoni, T‑11/06, EU:T:2011:560, punt 285).
2140
Għaldaqstant, l-ammont tal-multa imposta fuq UniCredit huwa ffissat għal EUR 65000000.
3.
Fuq it-talbiet ta’ Nomura
2141
Fil-punti 1959 u 1960 iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-Kummissjoni kienet, b’mod żbaljat, irrifjutat li tuża d-data eżatta pprovduta matul il-proċedura amministrattiva minn Nomura għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ponderazzjoni tat‑32 kategorija ta’ BGE speċifiċi għal dan il-bank u li għalhekk kien hemm lok li jintlaqa’ t-tieni argument tal-ħames parti tas-sitt motiv ta’ Nomura.
2142
Madankollu, bla ħsara għall-implikazzjonijiet ta’ din il-konstatazzjoni fuq il-kalkolu tal-fattur ta’ aġġustament u għalhekk fuq dak tal-valur ta’ sostituzzjoni, il-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala infondati l-kritiki mqajma minn dan il-bank kontra l-elementi l-oħra relatati mad-determinazzjoni tal-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqu, u b’mod partikolari dawk relatati mal-metodoloġija użata mill-Kummissjoni u mal-applikazzjoni ġenerali tagħha.
2143
F’dan il-kuntest, il-Qorti Ġenerali tqis li, fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, hija tista’ tadotta l-evalwazzjonijiet legalment fondati mwettqa mill-Kummissjoni fil-premessi 810 sa 872 u 874 sa 878 tad-deċiżjoni kkontestata.
[omissis]
2147
Dan l-ammont bażiku ma għandux għalfejn jiġi aġġustat sabiex jitqiesu l-iżbalji tal-Kummissjoni fir-rigward tan-natura antikompetittiva tad-diskussjonijiet tat‑18 ta’ Mejju, tat‑22 ta’ Ġunju u tal‑4 ta’ Ottubru 2011 (ara l-punt 798 iktar ’il fuq), peress li ma għandhom l-ebda impatt fuq it-tul tal-parteċipazzjoni ta’ dan il-bank fil-ksur ikkontestat.
2148
F’dawn iċ-ċirkustanzi u sa fejn ma hemm lok li tiġi adottata ebda ċirkustanza attenwanti jew aggravanti fir-rigward ta’ Nomura, il-multa imposta fuq dan il-bank hija ffissata għal EUR 125646000.
IV. Fuq l-ispejjeż
2149
Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.
2150
Peress li UBS, Natixis, BofA u Portigon tilfu, hemm lok li jiġu kkundannati għall-ispejjeż fil-kawżi, rispettivament, T‑441/21, T‑449/21, T‑456/21 u T‑462/21, konformement mat-talbiet tal-Kummissjoni.
2151
Peress li UniCredit u Nomura tilfu kważi t-talbiet kollha tagħhom, hemm lok ukoll li jiġu kkundannati għall-ispejjeż fil-kawżi, rispettivament, T‑453/21 u T‑455/21, konformement mat-talbiet tal-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Il-Ħames Awla Estiża)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Il-Kawżi T‑441/21, T‑449/21, T‑453/21, T‑455/21, T‑456/21 u T‑462/21 huma magħquda għall-finijiet tas-sentenza.
2)
Fil-Kawża T‑441/21:
–
ir-rikors huwa miċħud;
–
UBS Group AG u UBS AG huma kkundannati għall-ispejjeż.
3)
Fil-Kawża T‑449/21:
–
ir-rikors huwa miċħud;
–
Natixis huwa kkundannat għall-ispejjeż.
4)
Fil-Kawża T‑453/21:
–
is-seba’ inċiż tal-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2021) 3489 final tal‑20 ta’ Mejju 2021 b’rabta ma’ proċediment fil-qafas tal-Artikolu 101 tat-TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ AT.40324 – Bonds tal-Gvern Ewropej) huwa annullat sa fejn jikkonstata li UniCredit SpA u UniCredit Bank AG ipparteċipaw fil-ksur mid‑9 ta’ Settembru sat‑28 ta’ Novembru 2011, u mhux mis‑26 ta’ Settembru sat‑28 ta’ Novembru 2011;
–
il-ħames inċiż tal-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni C(2021) 3489 final huwa annullat sa fejn jiffissa l-ammont tal-multa imposta in solidum fuq UniCredit u UniCredit Bank għal EUR 69442000;
–
l-ammont tal-multa, li għaliha UniCredit u UniCredit Bank jinżammu responsabbli in solidum, huwa ffissat għal EUR 65000000;
–
il-kumplament tar-rikors huwa miċħud;
–
UniCredit u UniCredit Bank huma kkundannati għall-ispejjeż.
5)
Fil-Kawża T‑455/21:
–
it-tieni inċiż tal-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni C(2021) 3489 final huwa annullat sa fejn jiffissa l-ammont tal-multa imposta in solidum fuq Nomura International plc u Nomura Holdings, Inc. għal EUR 129573000;
–
l-ammont tal-multa, li għaliha Nomura International u Nomura Holdings jinżammu responsabbli in solidum, huwa ffissat għal EUR 125646000;
–
il-kumplament tar-rikors huwa miċħudl
–
Nomura International u Nomura Holdings huma kkundannati għall-ispejjeż.
6)
Fil-Kawża T‑456/21:
–
ir-rikors huwa miċħud;
–
Bank of America N.A. u Bank of America Corporation huma kkundannati għall-ispejjeż.
7)
Fil-Kawża T-462/21:
–
ir-rikors huwa miċħud;
–
Portigon AG huwa kkundannat għall-ispejjeż.
Papasavvas
Svenningsen
Mac Eochaidh
Martín y Pérez de Nanclares
Stancu
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fis‑26 ta’ Marzu 2025.
Firem
(
*1
)	Lingwi tal-kawża: il-Ġermaniż u l-Ingliż.
(
1
)	Qegħdin jiġu riprodotti biss il-punti ta’ din is-sentenza li l-Qorti Ġenerali tqis li l-pubblikazzjoni tagħhom hija utli.