62016TJ0573_RES
Sprawa T‑573/16
PT
przeciwko
Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu
Wyrok Sądu (czwarta izba) z dnia 3 lipca 2019 r.
Służba publiczna – Personel EBI – Organizacja służb – Zwolnienie z pełnienia obowiązków służbowych – Dostęp do poczty elektronicznej i łączy internetowych – Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi – Dopuszczalność – Pewność prawa – Prawo do bycia wysłuchanym – Domniemanie niewinności – Sprawozdanie końcowe OLAF‑u – Obowiązek uzasadnienia – Odpowiedzialność – Szkoda majątkowa – Krzywda
Prawo Unii Europejskiej – Zasady – Pewność prawa – Uregulowania Unii – Wymóg jasności i przewidywalności
(zob. pkt 233–237)
Urzędnicy – Pracownicy Europejskiego Banku Inwestycyjnego – Organizacja służb – Zwolnienie pracownika z pełnienia obowiązków służbowych – Decyzje zwalniające pracownika z pełnienia obowiązków służbowych niezawierające podstawy prawnej lub niepozwalające pracownikowi na ustalenie ich terminu obowiązywania – Niedopuszczalność – Naruszenie zasady pewności prawa
(regulamin pracowników Europejskiego Banku Inwestycyjnego, art. 16, 22, 23, 39)
(zob. pkt 238–258)
Streszczenie
W wyroku z dnia 3 lipca 2019 r., PT/EBI (T‑573/16), Sąd uwzględnił skargę pracownika Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) na decyzje, na mocy których EBI „zwolnił [go] z pełnienia obowiązków służbowych” przez łączny okres ponad dwóch i pół roku oraz zablokował dostęp do poczty elektronicznej i łączy internetowych EBI. W swoim orzeczeniu Sąd stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji i zasądził od EBI zapłatę na rzecz wspomnianego pracownika odszkodowania w kwocie 25000 EUR tytułem naprawienia krzywdy, jakiej doznał on w wyniku tych decyzji.
Wobec skarżącego wydano kilka decyzji, na mocy których długotrwale pozbawiono go wszelkich możliwości wypełniania jego obowiązków, przy zachowaniu prawa do wynagrodzenia. Rozpatrywane decyzje zostały wydane z zamiarem, po pierwsze, przywrócenia normalności w ramach służby, w której pracował skarżący, w związku z napięciami zakłócającymi prawidłowe jej funkcjonowanie, a po drugie, zapewnienia spokojnego przebiegu dochodzeń w sprawie stawianych skarżącemu zarzutów dopuszczenia się szantażu i próby szantażu oraz umożliwienia administracji wyciągnięcia konsekwencji ze sprawozdania z dochodzenia sporządzonego po ich zakończeniu. Skarżący dochodził w skardze stwierdzenia naruszenia zasady pewności prawa oraz obowiązku uzasadnienia w związku z tym, że nie był w stanie zrozumieć skutków, jakie cztery spośród tych decyzji wywierały na jego prawa i obowiązki. W jego ocenie owe decyzje zawierały pojęcia i sformułowania, których znaczenia ani dokładnego sensu nie był w stanie ocenić, przy czym dwie pierwsze spośród nich nie wskazywały swojej podstawy prawej.
Sąd zajął się najpierw kwestią zgodności braku podania podstawy prawnej dwóch pierwszych decyzji z zasadą pewności prawa i obowiązkiem uzasadnienia i stwierdził, że owe decyzje nie odwołują się do żadnej normy prawnej ani nie zawierają elementów, które mogłyby pozwolić skarżącemu na ustalenie owej podstawy prawnej. Sąd wskazał, że pojęcie „zwolnienia z pełnienia obowiązków służbowych” nie ma wyraźnej podstawy prawnej w żadnym akcie prawa Unii. Zdaniem Sądu nie wykazano, iż zwolnienie z pełnienia obowiązków służbowych jest powszechną tudzież znaną praktyką w instytucjach Unii, w szczególności w ramach EBI. Sąd stwierdził, że EBI przez długi czas nie odpowiadał na wnioski skarżącego o udzielenie mu wyjaśnień co do użytej podstawy prawnej, ograniczając się do poinformowania go, że nie zastosowano wobec niego środka w postaci zawieszenia. Sąd doszedł zatem do wniosku, że dwie pierwsze decyzje są wadliwe z powodu naruszenia zasady pewności prawa i braku uzasadnienia.
Odnosząc się następnie do zagadnienia, w jakim zakresie zasada pewności prawa zobowiązuje instytucję lub organ Unii do określenia terminu obowiązywania indywidualnego środka takiego jak zwolnienie z pełnienia obowiązków służbowych zastosowanego wobec skarżącego, Sąd stwierdził, że EBI miał obowiązek stworzenia skarżącemu sytuacji, w której byłby on w stanie dostatecznie szczegółowo określić okres, na jaki przewidywano jego zwolnienie z pełnienia obowiązków służbowych. Wymóg ten jest o tyle istotniejszy, że długotrwałe zwolnienie z pełnienia obowiązków służbowych, takie jak zastosowane w przypadku skarżącego, nie tylko jest równoznaczne z decyzją o zawieszeniu, w zakresie, w jakim pozbawia go możliwości wykonywania obowiązków służbowych, ale może mieć również znacznie niekorzystne przełożenie na jego sytuację zawodową, administracyjną i finansową. Ze względu bowiem na to, że wskutek zwolnienia z pełnienia obowiązków służbowych zainteresowany zostaje pozbawiony możliwości wykonywania pracy, nie może też później zostać poddany ocenie, a w rezultacie traci możliwość uzyskania premii lub awansu. Ponieważ zainteresowanemu nie przydzielono do wykonania żadnych zadań, może on również dochodzić zadośćuczynienia ze względu na naruszenie dóbr osobistych oraz zasady zgodności między grupą zaszeregowania a stanowiskiem. Tymczasem w odróżnieniu od decyzji o zawieszeniu, którego maksymalny okres wynosi trzy miesiące, chyba że w sprawie zainteresowanego toczy się postępowanie karne, trzecia i czwarta decyzja nie zostały obwarowane żadnym wyraźnym limitem czasowym. Wprawdzie w rzeczonych decyzjach przypomniano o tymczasowym charakterze zwolnienia skarżącego z pełnienia obowiązków służbowych i sprecyzowano w istocie, że data zakończenia stosowania tego środka jest uzależniona od wystąpienia zdarzenia przyszłego, czyli sporządzenia sprawozdania z dochodzenia przez OLAF, to jednak należy stwierdzić, że w dniu wydania tych decyzji nie można było wystarczająco precyzyjnie ustalić daty wystąpienia takiego zdarzenia. Sąd doszedł zatem do wniosku, że decyzje trzecia i czwarta są wadliwe z powodu naruszenia zasady pewności prawa.