Eagrán sealadach
GABREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Chéad Dlísheomra)
26 Deireadh Fómhair 2023 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Sonraí pearsanta a phróiseáil – Rialachán (AE)
2016/679 – Airteagail 12, 15 agus
23 – Ceart rochtana an ábhair shonraí ar a shonraí atá á bpróiseáil – An ceart chun cóip thosaigh de na sonraí sin a fháil saor in aisce – Sonraí othair á bpróiseáil ag a dhochtúir – Taifead leighis – Na forais le hiarraidh ar rochtain – Úsáid na sonraí ar mhaithe leis an dochtúir a chur faoi dhliteanas – An coincheap ‘cóip’)
I gCás C‑307/22,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón Bundesgerichtshof (Cúirt Bhreithiúnais na Cónaidhme, an Ghearmáin), trí bhreith an
29 Márta
2022, a fuarthas ag an gCúirt an
10 Bealtaine
2022, sna himeachtaí
FT
v
DW,
tugann AN CHÚIRT (an Chéad Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas, A. Arabadjiev, Uachtarán Dlísheomra, T. von Danwitz, P.G. Xuereb, A. Kumin agus I. Ziemele (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: N. Emiliou,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Rialtas na Laitvia, ag K. Pommere, i gcáil Gníomhaire
–        an Coimisiún Eorpach, ag A. Bouchagiar, F. Erlbacher agus H. Kranenborg, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an
20 Aibreán
2023,
an Breithiúnas seo a leanas
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 12(5),
Airteagal 15(3) agus Airteagal 23(1)(i) de Rialachán (AE)
2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an
27 Aibreán
2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir
95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO 2016 L 119, lch. 1) (‘RGCS’).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir FT agus DW maidir le diúltú FT, fiaclóir, an chéad chóip dá thaifid leighis a sholáthar saor in aisce dá hothar.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3        Faoi aithris 4 de RGCS:
‘… Ní ceart glan é an ceart go ndéanfaí sonraí pearsanta a chosaint; ní mór é a mheas i bhfianaise na feidhme atá aige sa tsochaí agus é a chothromú i gcoinne cearta bunúsacha eile, i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta. Sa Rialachán seo urramaítear na cearta bunúsacha uile agus comhlíontar na saoirsí agus na prionsabail a aithnítear [sa Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh] mar a chumhdaítear sna Conarthaí iad, go háirithe … an tsaoirse chun gnó a sheoladh …’
4        Sonraítear an méid seo a leanas in aithrisí 10 agus
11 de RGCS:
‘(10)      Chun leibhéal comhsheasmhach cosanta agus ardleibhéal cosanta a áirithiú do dhaoine nádúrtha agus chun na bacainní ar shreabhadh sonraí pearsanta laistigh den Aontas [Eorpach] a bhaint, ba cheart an leibhéal céanna cosanta a bheith i ngach Ballstát do chearta agus saoirsí daoine nádúrtha i ndáil le próiseáil sonraí den sórt sin. …
(11)      D'fhonn sonraí pearsanta a chosaint go héifeachtach ar fud an Aontais, tá gá le cearta na n‑ábhar sonraí agus oibleagáidí na ndaoine sin a dhéanann sonraí pearsanta a
phróiseáil, nó a chinneann an phróiseáil sin a dhéanamh …’
5        De bhun aithris 13 de RGCS:
‘… Ina theannta sin, moltar d'institiúidí agus comhlachtaí an Aontais, agus do na Ballstáit agus dá n‑údaráis mhaoirseachta riachtanais shonracha na micrifhiontar, na bhfiontar beag agus na bhfiontar meánmhéide a chur san áireamh agus an Rialachán seo á chur i bhfeidhm. …’
6        Sonraítear an méid seo a leanas in aithris 58 de RGCS:
‘Ceanglaítear le prionsabal na trédhearcachta gur cheart é a bheith éasca rochtain a fháil ar aon fhaisnéis atá dírithe ar an bpobal nó ar an ábhar sonraí, gur cheart don fhaisnéis sin a bheith gonta agus éasca a thuiscint agus gur cheart í a bheith i dteanga shoiléir shimplí agus, sa bhreis air sin, gur cheart úsáid a bhaint as léirshamhlú, i gcás inarb ábhartha. D'fhéadfaí faisnéis den sórt sin a chur ar fáil i bhfoirm leictreonach, mar shampla, agus í dírithe ar an bpobal, trí shuíomh gréasáin. Tá ábharthacht ar leith ag baint leis sin i staideanna ina bhfágann iomadú na ngníomhaithe agus castacht theicneolaíoch an chleachtais nach éasca don ábhar sonraí a bheith ar an eolas faoi cibé an bhfuil sonraí pearsanta a bhaineann leis nó léi á mbailiú, faoi cé atá á mbailiú agus faoi cad chuige a bhfuil siad á mbailiú, agus nach éasca dó nó di an méid sin a thuiscint, amhail i gcás fógraíocht ar líne. Toisc go bhfuil cosaint ar leith dlite do leanaí, ba cheart aon fhaisnéis agus cumarsáid maidir le próiseáil a bhaineann le leanbh a thabhairt i dteanga shoiléir shimplí le go bhféadfaidh an leanbh í a thuiscint go héasca.’
7        Mar a shonraítear in aithris 59 de RGCS:
‘Ba cheart módúlachtaí a chur ar fáil chun feidhmiú chearta an ábhair sonraí a éascú faoin Rialachán seo, lena n‑áirítear sásraí chun, go háirithe, rochtain a iarraidh agus, más infheidhme, a fháil, saor in aisce, ar shonraí, ar cheartúchán agus léirscriosadh sonraí pearsanta agus chun go bhfeidhmeofaí an ceart chun agóid a dhéanamh. …’
8        Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Aithris
63 de RGCS:
‘Ba cheart é a bheith de cheart ag ábhar sonraí rochtain a fháil ar shonraí pearsanta a bailíodh a bhaineann leis, agus ba cheart don ábhar sonraí a bheith in ann an ceart sin a fheidhmiú go héasca agus ag eatraimh réasúnta, chun a bheith ar an eolas faoi dhlíthiúlacht na próiseála agus chun dlíthiúlacht na próiseála a fhíorú. Áirítear leis sin an ceart atá ag ábhair sonraí rochtain a fháil ar shonraí a bhaineann lena sláinte, amhail na sonraí ina dtaifid leighis ina bhfuil faisnéis amhail diagnóis, torthaí scrúduithe, measúnuithe a rinne lianna cóireála agus faisnéis faoi aon chóireáil nó idirghabháil a rinneadh …’
9        Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 4 de RGCS:
‘Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(1)      ciallaíonn “sonraí pearsanta” aon fhaisnéis a bhaineann le duine nádúrtha sainaitheanta nó in‑sainaitheanta (“ábhar sonraí”); is é is duine nádúrtha in‑sainaitheanta ann duine is féidir a shainaithint, go díreach nó go hindíreach, go háirithe trí thagairt a dhéanamh d'aitheantóir amhail ainm, uimhir aitheantais, sonraí suímh, aitheantóir ar líne nó ceann amháin nó níos mó de thosca a bhaineann go sonrach le céannacht fhisiceach,
fhiseolaíoch, ghéiniteach, mheabhrach, eacnamaíoch, chultúrtha nó shóisialta an duine nádúrtha sin;
(2)      ciallaíonn “próiseáil” aon oibríocht nó aon sraith d’oibríochtaí a dhéantar ar shonraí pearsanta nó ar shraitheanna de shonraí pearsanta, trí mhodhanna uathoibrithe nó trí mhodhanna eile, amhail bailiú, taifeadadh, eagrú, struchtúrú, stóráil, oiriúnú nó athrú, aisghabháil, ceadú, úsáid, nochtadh trí tharchur, trí scaipeadh nó trí chur ar fáil ar bhealach eile, ailíniú nó comhcheangal, srianadh,
léirscriosadh nó díothú;
…’
10      Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 12 de RGCS:
‘1.      Déanfaidh an rialaitheoir na bearta is iomchuí chun aon fhaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 13 agus in Airteagal 14 agus aon chumarsáid faoi Airteagal 15 go hAirteagal 22 agus faoi Airteagal 34 a bhaineann le próiseáil na sonraí pearsanta, a sholáthar don ábhar sonraí i bhfoirm atá gonta, trédhearcach, intuigthe agus a bhfuil rochtain éasca uirthi, a mbaintear feidhm inti as teanga shoiléir agus as gnáthfhriotal, go háirithe maidir le haon fhaisnéis atá dírithe go sonrach ar leanbh. Is i scríbhinn a chuirfear an fhaisnéis ar fáil, nó trí mheán eile, lena n‑áirítear, nuair is iomchuí sin, i bhfoirm leictreonach. Nuair a iarrann an t‑ábhar sonraí amhlaidh, féadfar an fhaisnéis a sholáthar ó bhéal, ar choinníoll gur deimhníodh céannacht an ábhair sonraí ar mhodh eile.
2.      Éascóidh an rialaitheoir feidhmiú chearta an ábhair sonraí faoi Airteagal 15 go hAirteagal 22. …
…
5.      Cuirfear faisnéis a sholáthraítear faoi Airteagal 13 agus Airteagal 14 ar fáil saor in aisce mar aon le haon chumarsáid agus aon ghníomh a dhéanfar faoi Airteagal 15 go hAirteagal 22 agus faoi Airteagal 34. I gcás inar léir go follasach go bhfuil iarrataí ón ábhar sonraí gan bhunús nó iomarcach, go háirithe toisc go bhfuil siad athráiteach, féadfaidh an rialaitheoir ceann acu seo a leanas a dhéanamh:
(a)      táille réasúnach a ghearradh chun na costais a bhaineann leis an bhfaisnéis a chur ar fáil nó as gníomhaíocht a dhéanamh mar a iarradh a chur san áireamh; nó
(b)      diúltóidh sé gníomhú ar an iarratas.
Is faoin rialaitheoir a bheidh sé a thaispeáint go bhfuil an iarraidh go follasach gan bhunús nó go bhfuil sí iomarcach.
…’
11      Foráiltear mar seo le hAirteagal 15 de RGCS:
‘1.      Beidh sé de cheart ag an ábhar sonraí deimhniú a fháil ón rialaitheoir á rá an bhfuil sonraí pearsanta a bhaineann leis nó léi á bpróiseáil nó nach bhfuil, agus, i gcás inarb amhlaidh an cás, rochtain a fháil ar na sonraí pearsanta sin agus ar an bhfaisnéis seo a leanas:
(a)      críocha na próiseála;
(b)      catagóirí na sonraí pearsanta lena mbaineann;
(c)      na faighteoirí nó na catagóirí faighteora a nochtadh nó a nochtfar na sonraí pearsanta dóibh, go háirithe faighteoirí i dtríú tíortha nó eagraíochtaí idirnáisiúnta;
(d)      i gcás inar féidir, an tréimhse a meastar go stórálfar na sonraí pearsanta lena linn, nó murar féidir é sin, na critéir a úsáidtear chun an tréimhse sin a chinneadh;
(e)      is ann don cheart a iarraidh ar an rialaitheoir go ndéanfaí sonraí pearsanta a cheartú nó a léirscriosadh nó próiseáil sonraí pearsanta a bhaineann leis an ábhar sonraí a shrianadh agus is ann don cheart agóid a dhéanamh i gcoinne próiseáil den sórt sin;
(f)      an ceart gearán a thaisceadh le húdarás maoirseachta;
(g)      i gcás nach mbailítear na sonraí pearsanta ón ábhar sonraí, aon fhaisnéis atá ar fáil maidir lena bhfoinse;
(h)      is ann do chinnteoireacht uathoibrithe, lena n‑áirítear próifíliú, dá dtagraítear in Airteagal 22(1) agus (4) agus, sna cásanna sin ar a laghad, d'fhaisnéis a bhaineann leis an loighic a bheidh i gceist, chomh maith le suntasacht na próiseála sin agus na hiarmhairtí a mheastar a bheadh aici ar an ábhar sonraí.
2.      I gcás go n‑aistrítear sonraí pearsanta go dtí tríú tír nó chuig eagraíocht idirnáisiúnta, beidh sé de cheart ag an ábhar sonraí faisnéis a fháil maidir leis na coimircí iomchuí, de bhun Airteagal 46, a bhaineann leis an aistriú.
3.      Cuirfidh an rialaitheoir cóip de na sonraí pearsanta atá á bpróiseáil ar fáil. Le haghaidh tuilleadh cóipeanna a d'iarrfadh an t‑ábhar sonraí, féadfaidh an rialaitheoir táille réasúnach a ghearradh bunaithe ar chostais riaracháin. I gcás ina ndéanann an t‑ábhar sonraí an iarraidh trí mheán leictreonach, agus mura n‑iarrann an t‑ábhar sonraí a mhalairt, cuirfear an fhaisnéis ar fáil i bhfoirm leictreonach a úsáidtear go coitianta.
4.      An ceart cóip a fháil dá dtagraítear i mír 3, ní dhéanfar dochar do chearta ná do shaoirsí daoine eile leis.’
12      Cumhdaítear le hAirteagail 16 agus
17 den Rialachán sin, faoi seach, ceart an ábhair sonraí chun ceartú sonraí pearsanta míchruinne a fháil (an ceart go ndéanfaí ceartúcháin) agus an ceart, in imthosca áirithe, na sonraí sin a scriosadh (an ceart go ndéanfaí léirscriosadh (‘an ceart go ndéanfaí ligean i ndearmad’).
13      Foráiltear mar seo a leanas i mír 1 d’Airteagal 18 de, dar teideal ‘An ceart go gcuirfí srian le próiseáil’:
‘Beidh sé de cheart ag an ábhar sonraí go gcuirfidh an rialaitheoir srian le próiseáil i gcásanna ina bhfuil feidhm ag ceann amháin díobh seo a leanas:
(a)      cuireann an t‑ábhar sonraí i gcoinne chruinneas na sonraí pearsanta ar feadh tréimhse le go bhféadfaidh an rialaitheoir cruinneas na sonraí pearsanta a fhíorú;
(b)      tá an phróiseáil neamhdhleathach agus ina gcuireann an t‑ábhar sonraí i gcoinne léirscriosadh na sonraí pearsanta agus iarrann sé go gcuirfí srian lena n‑úsáid in áit iad a scriosadh;
(c)      níl na sonraí de dhíth ar an rialaitheoir a thuilleadh chun críocha na próiseála, ach tá siad de dhíth ar an ábhar sonraí chun éilimh dhlíthiúla a bhunú, a fheidhmiú nó a chosaint; nó
(d)      tá curtha i gcoinne próiseála ag an ábhar sonraí de bhun Airteagal 21(1) go dtí go bhfíorófar an mbeidh sáraíocht ag forais dhlisteanacha an rialaitheora ar fhorais dhlisteanacha an ábhair sonraí.’
14      Foráiltear mar seo a leanas i mír 1 d’Airteagal 21 de RGCS, dar teideal ‘An ceart chun agóid a dhéanamh’:
‘Beidh sé de cheart ag an ábhar sonraí agóid a dhéanamh, ar fhorais a bhaineann lena staid leithleach féin, ag am ar bith, i gcoinne próiseáil sonraí pearsanta a bhaineann leis nó léi féin agus é arna bhunú ar phointe (e) nó ar phointe (f) d’Airteagal 6(1), lena n‑áirítear próifíliú bunaithe ar na forálacha sin. Ní phróiseálfaidh an rialaitheoir na sonraí pearsanta a thuilleadh mura rud é go dtaispeánfaidh an rialaitheoir go bhfuil forais dhlisteanacha thathantacha leis an bpróiseáil a dhéanamh ar forais iad a bhfuil sáraíocht acu ar leasanna, ar chearta agus ar shaoirsí an ábhair sonraí nó chun éilimh dhlíthiúla a bhunú, a fheidhmiú nó a chosaint.’
15      Faoi Airteagal 23(1) de RGCS:
‘Féadfar le dlí an Aontais nó le dlí Ballstáit, a bhfuil an rialaitheoir sonraí nó an próiseálaí faoina réir, trí bheart reachtach, srian a chur le raon feidhme na n‑oibleagáidí agus na gceart dá bhforáiltear in Airteagail 12 go
22 agus in Airteagal 34, agus in Airteagal 5 a mhéid a chomhfhreagraíonn a forálacha do na cearta agus na hoibleagáidí dá bhforáiltear in Airteagal 12 go hAirteagal 22, nuair a urramaíonn an srian sin éirim na gceart bunúsach agus na saoirsí bunúsacha agus nuair is beart riachtanach agus comhréireach é, i sochaí dhaonlathach, chun an méid seo a leanas a choimirciú:
…
(i)      an t‑ábhar sonraí nó cearta agus saoirsí daoine eile a chosaint;
…’
Dlí na Gearmáine
16      De réir Mhír
630f den Bürgerliches Gesetzbuch (Cód Sibhialta; ‘BGB’), tá dualgas ar an té a chuireann cóireáil ar fáil taifid leighis a choinneáil i bhfoirm pháipéir nó go leictreonach chun críocha doiciméadaithe a bhfuil baint dhíreach ama acu leis an gcóireáil. Ceanglaítear ar an duine a chuireann cóireáil ar fáil gach beart atá, ó thaobh gairmiúil de, riachtanach don chóireáil reatha agus don chóireáil sa todhchaí a thaifeadadh i dtaifid leighis an othair, chomh maith le torthaí na mbeart sin, go háirithe stair an othair,
diagnóisí, scrúduithe, torthaí scrúduithe, torthaí, teiripí agus a n‑éifeachtaí, nósanna imeachta agus a n‑éifeachtaí,
toilithe agus aon mhíniú a thugtar. Ní mór don duine a chuireann cóireáil ar fáil taifid leighis an othair a choinneáil ar feadh tréimhse
10 mbliana tar éis an chóireáil a chríochnú, mura bhfuil tréimhsí coinneála eile ann faoi fhorálacha eile.
17      Faoin gcéad abairt d’fhomhír 1 de Mhír
630 g de BGB, arna iarraidh sin, ní mór rochtain láithreach a thabhairt don othar ar na taifid leighis go léir a bhaineann leis nó léi, ach amháin má tá cosc ar rochtain den sórt sin mar gheall ar chúiseanna suntasacha a bhaineann le cóireáil nó le cearta suntasacha eile tríú páirtithe. De bhun na chéad abairte d’fhomhír 2 de Mhír
630 g de BGB, féadfaidh an t‑othar cóipeanna leictreonacha dá thaifid leighis a iarraidh freisin. I bhfianaise an mheabhrán míniúcháin a ghabhann leis dlí, ní mór a thuiscint go gciallaíonn sé seo go bhféadfaidh an t‑othar a roghnú a iarraidh go gcuirfí cóipeanna fisiceacha nó leictreonacha ar fáil. Foráiltear leis an dara habairt d’fhomhír 2 de Mhír
630 g de BGB nach mór don othar na costais arna dtabhú a aisíoc leis an duine a chuireann cóireáil ar fáil.
Na díospóidí sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
18      Fuair DW cúram fiaclóireachta ó FT. Agus é in amhras go raibh earráidí déanta sa chóireáil a tugadh dó, d’iarr DW ar FT an chéad chóip dá thaifid leighis a sholáthar, saor in aisce. Chuir FT in iúl do DW nach ngéillfeadh sí dá iarratas mura rud é gur aontaigh sé na costais a bhaineann le cóip de na taifid leighis a sholáthar a chumhdach, mar a fhoráiltear sa dlí náisiúnta.
19      Thionscain DW caingean i gcoinne FT. Ag an gcéad chéim agus ar achomharc araon, seasadh le hiarratas DW go gcuirfí an chéad chóip dá thaifid leighis ar fáil saor in aisce. Bhí na cinntí sin bunaithe ar léiriú ar an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme i bhfianaise Airteagal 12(5) de RGCS, chomh maith le hAirteagal 15(1) agus (3) de.
20      Agus achomharc ar phointe dlí á éisteacht aici (Athbhreithniú) arna thabhairt ag FT, measann an Bundesgerichtshof (an Chúirt Bhreithiúnais Chónaidhme, an Ghearmáin) go bhfuil toradh na díospóide ag brath ar an léiriú atá le tabhairt i leith fhorálacha RGCS.
21      Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire go bhféadfaidh an t‑othar, faoin dlí náisiúnta, cóip dá thaifid leighis a fháil, ar choinníoll go n‑aisíocann sé nó sí na costais a eascraíonn as leis an duine a chuireann cóireáil ar fáil.
22      Mar sin féin, d’fhéadfaí tátal a bhaint as an gcéad abairt d’Airteagal 15(3) de RGCS, arna léamh in éineacht leis an gcéad abairt d’Airteagal 12(5) de, go gceanglaítear ar an rialaitheoir – sa chás seo, an duine a chuireann cóireáil ar fáil – an chéad chóip dá thaifid leighis a sholáthar saor in aisce don othar.
23      Ar an gcéad dul síos, tugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara go bhfuil an chéad chóip dá thaifid leighis á lorg ag DW d’fhonn dliteanas FT a spreagadh. Níl baint ag cuspóir den sórt sin leis an gcuspóir dá dtagraítear in aithris 63 de RGCS, lena bhforáiltear don cheart rochtain a fháil ar shonraí pearsanta d’fhonn a bheith feasach ar phróiseáil na sonraí sin agus dlíthiúlacht na próiseála sin a fhíorú. Mar sin féin, le foclaíocht Airteagal 15 den Rialachán sin, ní chuirtear feidhmiú an chirt chun cumarsáide faoi réir forais den sórt sin a bheith ann. Ina theannta sin, ní cheanglaítear leis an bhforáil sin ar an ábhar sonraí cúiseanna a sholáthar lena iarratas nó lena hiarratas ar chumarsáid.
24      Ar an dara dul síos, cuireann an chúirt a rinne an tarchur i bhfios go láidir go gceadaítear le hAirteagal 23(1) de RGCS bearta reachtacha náisiúnta a ghlacadh lena gcuirtear srian ar raon feidhme na n‑oibleagáidí agus na gceart dá bhforáiltear in Airteagail 12 go
22 den Rialachán sin chun ceann de na cuspóirí dá dtagraítear san fhoráil sin a chosaint. Sa chás seo, tá FT ag brath ar an gcuspóir maidir le cearta agus saoirsí daoine eile a chosaint atá leagtha amach in Airteagal 23(1)(i) de RGCS agus áitíonn sé gur beart é an córas muirearaithe a tugadh isteach leis an dara habairt d’fhomhír 2 de Mhír
630 g de BGB (i) atá riachtanach agus comhréireach chun leasanna dlisteanacha daoine a chuireann cóireáil ar fáil a chosaint agus (ii) a rannchuidíonn, mar riail ghinearálta, le cosc a chur ar iarrataí ar chóipeanna ó othair lena mbaineann nach bhfuil ráiteas cúiseanna iontu.
25      Mar sin féin, glacadh leis an dara habairt d’fhomhír 2 de Mhír
630 g de BGB roimh theacht i bhfeidhm RGCS.
26      Ina theannta sin, tá an córas muirearaithe a tugadh isteach leis an dara habairt d'fhomhír 2 de Mhír
630 g de BGB dírithe go príomha chun leasanna eacnamaíocha na ndaoine a chuireann cóireáil ar fáil a chosaint. Is gá, dá bhrí sin, a chinneadh an bhfuil leas na ndaoine sin maidir le faoiseamh a fháil ó na costais agus na muirir a bhaineann le cóipeanna de shonraí a sholáthar ar áireamh i gcearta agus saoirsí daoine eile chun críocha Airteagal 23(1)(i) de RGCS. Ina theannta sin, d’fhéadfaí gur dealraitheach go bhfuil aistriú córasach na gcostas a bhaineann le cóipeanna dá dtaifid leighis chuig othair iomarcach, ós rud é nach gcuirtear san áireamh ann méid na gcostas arna dtabhú iarbhír ná na himthosca a bhaineann go sonrach le gach iarratas.
27      Ar an tríú dul síos, a mhéid atá DW ag iarraidh go soláthrófar cóip de na doiciméid leighis go léir a bhaineann leis, agus dá bhrí sin dá thaifid leighis go léir, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur raon feidhme an chirt chun cóip a fháil de shonraí pearsanta atá á bpróiseáil, mar atá cumhdaithe in Airteagal 15(3) de RGCS. Chuige sin, d’fhéadfaí an ceart sin a chomhlíonadh trí achoimre ar na sonraí arna bpróiseáil ag an ngairmí leighis a bheith curtha in iúl. Dealraíonn sé, áfach, go bhfuil na cuspóirí a bhaineann le trédhearcacht agus le dlíthiúlacht a fhíorú atá á saothrú ag RGCS i bhfabhar cóip de na sonraí go léir atá ar fáil a chur in iúl don rialaitheoir ina bhfoirm bhunaidh, eadhon na doiciméid leighis go léir a bhaineann leis an othar sa mhéid go bhfuil sonraí den sórt sin iontu.
28      Sna himthosca sin, chinn an Bundesgerichtshof (an Chúirt Bhreithiúnais Chónaidhme) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais i gcomhair réamhrialú:
1.      An gcaithfear an chéad abairt d’Airteagal 15(3) de [RGCS], arna léamh in éineacht le hAirteagal 12(5) de, a léiriú sa chaoi is nach bhfuil ar an rialaitheoir (sa chás seo, an dochtúir a chuireann an chóireáil ar fáil) cóip dá shonraí pearsanta arna bpróiseáil ag an rialaitheoir a thabhairt saor in aisce don ábhar sonraí (sa chás seo, an t‑othar) den chéad uair i gcás nach n‑iarrann an t‑ábhar sonraí an chóip sin chun na cuspóirí dá dtagraítear sa chéad abairt d’aithris
63 de RGCS a shaothrú, eadhon, chun a fháil amach faoin bpróiseáil dá shonraí pearsanta agus a bheith in ann dleathacht na próiseála sin a fhíorú, ach chun cuspóir eile (sa chás seo, chun fíorú an bhfuil ann d’éilimh i leith dliteanais dochtúra) – nach mbaineann le cosaint sonraí ach atá dlisteanach – a shaothrú?
(2)(a)      I gcás ina dtugtar freagra diúltach ar Cheist
1: I gcomhréir le hAirteagal 23(1)(i) de RGCS, an ionann foráil náisiúnta de Bhallstáit a glacadh sular tháinig RGCS i bhfeidhm agus srian freisin ar an gceart, dá bhforáiltear leis an gcéad abairt d’Airteagal 15(3) de RGCS, arna léamh in éineacht le hAirteagal 12(5) de, chun cóip a fháil saor in aisce de na sonraí pearsanta arna bpróiseáil ag an rialaitheoir?
(b)      I gcás freagra dearfach ar Cheist
2(a): An gá Airteagal 23(1)(i) de RGCS a léiriú sa chaoi go gcumhdaítear sna cearta agus saoirsí de dhaoine eile dá dtagraítear ann an leas atá acu gan a bheith orthu íoc as na costais a bhaineann le cóip de na sonraí a chur ar fáil de bhun na chéad abairte d’Airteagal 15(3) de RGCS agus costais eile arna dtabhú agus an chóip á cur ar fáil?
(c)      I gcás freagra dearfach ar Cheist
2(b): I gcomhréir le hAirteagal 23(1)(i) de RGCS, an ionann reachtaíocht náisiúnta lena bhforáiltear, maidir leis an gcaidreamh idir an dochtúir agus an t‑othar, go bhfuil ceart aisíocaíochta i gcónaí ag an dochtúir i gcoinne an othair i leith na dtáillí, beag beann ar imthosca sonracha an cháis, i gcás ina gcuireann an dochtúir cóip ar fáil don othar dá shonraí pearsanta ina thaifead leighis agus srian ar na hoibleagáidí agus na cearta dá bhforáiltear leis an gcéad abairt d’Airteagal 15(3) de RGCS, arna léamh in éineacht le hAirteagal 12(5) de?
(3)      Más freagra diúltach a thabharfar ar Cheist
1 agus ar Cheist
2(a), (b) agus (c): An gcumhdaítear sa cheart dá bhforáiltear leis an gcéad abairt d’Airteagal 15(3) de RGCS, maidir leis an gcaidreamh idir an dochtúir agus an t‑othar, ceart chun cóipeanna a fháil de na codanna go léir ina bhfuil sonraí pearsanta sa taifead leighis nó an mbaineann sé sin le cóip de shonraí pearsanta an othair iontu féin a chur ar fáil, agus é faoin dochtúir a phróiseálann na sonraí a chinneadh an bealach ina gcuirfeadh sé na sonraí le chéile don othar?
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear
An chéad cheist
29      Lena chéad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 12(5) agus Airteagal 15(1) agus (3) de RGCS le léiriú sa chaoi go bhfuil sé d’oibleagáid ar an rialaitheoir cóip thosaigh dá shonraí pearsanta atá á bpróiseáil a sholáthar don ábhar sonraí saor in aisce fiú i gcás nach bhfuil an cuspóir leis an iarraidh sin ar na cuspóirí dá dtagraítear sa chéad abairt d’aithris
63 den Rialachán sin.
30      Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú, i gcomhréir le cásdlí socair, gur gá, d’fhonn foráil de dhlí an Aontais a léiriú, gur gá ní amháin foclaíocht na forála sin a chur san áireamh, ach freisin a comhthéacs agus na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha ar cuid di í (breithiúnas an
12 Eanáir
2023,
Österreichische Post (Faisnéis maidir le faighteoirí sonraí pearsanta),
C‑154/21, EU:C:2023:3, mír 29).
31      Ar dtús, maidir le foclaíocht na bhforálacha ábhartha, ba cheart a thabhairt faoi deara go mbunaítear le hAirteagal 12(5) de RGCS an prionsabal nach mbeidh aon chostas don duine is ábhar do na sonraí i gceist le feidhmiú cheart rochtana an ábhair sonraí ar a sonraí nó ar a sonraí atá á bpróiseáil agus ar an bhfaisnéis a bhaineann leo. Ina theannta sin, samhlaítear leis an bhforáil sin dhá chúis a bhféadfaidh rialaitheoir táille réasúnach a ghearradh agus costais riaracháin nó diúltú gníomhú ar iarraidh á chur san áireamh. Baineann na cúiseanna sin le cásanna de mhí-úsáid cearta, ina bhfuil iarratais an ábhair sonraí ‘gan bunús follasach’ nó ‘iomarcach’, go háirithe mar gheall ar a gcarachtar athchleachtach.
32      Chuige sin, tá sé sonraithe go sainráite ag an gcúirt a rinne an tarchur nach raibh iarratas an ábhair sonraí maslach.
33      Ina theannta sin, ráthaítear le hAirteagal 15(1) de RGCS ceart rochtana an ábhair sonraí ar a shonraí atá á bpróiseáil agus ar an bhfaisnéis a bhaineann leo, ar cuid dhílis den cheart chun sonraí pearsanta í a chosaint. De réir fhoclaíocht na forála sin, tá an ceart ag daoine is ábhar do na sonraí rochtain a fháil ar a sonraí pearsanta atá á bpróiseáil.
34      Ina theannta sin, is léir ó Airteagal 15(3) de RGCS go bhfuil an rialaitheoir chun cóip de na sonraí pearsanta atá á bpróiseáil a sholáthar agus go bhféadfaidh sé táille réasúnach a ghearradh as aon chóipeanna breise a iarrfaidh an t‑ábhar sonraí. Chuige sin, sonraítear in Airteagal 15(4) den Rialachán sin go dtugtar ‘ceart’ don ábhar sonraí sin le hAirteagal 15(3). Ní fhéadfaidh an rialaitheoir táille den sórt sin a ghearradh, dá bhrí sin, ach amháin i gcás ina bhfuil an chéad chóip dá shonraí nó a sonraí faighte cheana féin, saor in aisce, ag an ábhar sonraí agus go bhfuil cóip de na sonraí sin á hiarraidh arís aige.
35      Mar atá cinnte ag an gCúirt cheana féin, leanann sé ón anailís théacsach
ar an gcéad abairt d'Airteagal 15(3) de RGCS go dtugtar an ceart don ábhar sonraí leis an bhforáil sin atáirgeadh dílis dá shonraí pearsanta nó sonraí pearsanta, a thuigtear sa chiall leathan, atá faoi réir oibríochtaí is féidir a aicmiú mar ‘próiseáil... atá á déanamh ag an rialaitheoir’ (breithiúnas an 4 Bealtaine
2023_Österreichische Datenschutzbehörde agus CRIF,
C‑487/21, EU:C:2023:369, mír 28).
36      Dá réir sin, leanann sé ó léamh comhcheangailte ar Airteagal 12(5) de RGCS agus ar Airteagal 15(1) agus (3) de (i) go bhfuil an ceart ag an ábhar sonraí an chéad chóip a fháil, saor in aisce, dá shonraí nó dá sonraí pearsanta atá á bpróiseáil agus (ii) go dtugtar an rogha don rialaitheoir, faoi choinníollacha áirithe, táille réasúnach a ghearradh ag cur costais riaracháin san áireamh nó diúltú gníomhú de réir na hiarrata má tá sí gan bhunús nó iomarcach.
37      Sa chás seo, ba cheart a thabhairt faoi deara nach mór lia-chleachtóir a dhéanann na hoibríochtaí próiseála dá dtagraítear in Airteagal 4(2) de RGCS maidir le sonraí a othair nó a hothair a mheas mar ‘rialaitheoir’ de réir bhrí Airteagal 4(7) den Rialachán sin atá faoi réir na n‑oibleagáidí a ghabhann leis an stádas sin, go háirithe rochtain ar shonraí pearsanta a ráthú arna iarraidh sin do na hábhair sonraí.
38      Ní mór a chur in iúl nach ndéantar le foclaíocht Airteagal 12(5) de RGCS ná foclaíocht Airteagal 15(1) agus (3) an soláthar, saor in aisce, den chéad chóip de shonraí pearsanta a chur faoi réir coinníoll gur gá do na hábhair sonraí cúiseanna a thabhairt chun údar a thabhairt lena n‑iarrataí. Dá bhrí sin, ní thugtar an deis leis na forálacha sin don rialaitheoir a éileamh go dtabharfaí cúiseanna leis an iarraidh ar rochtain arna cur isteach ag an ábhar sonraí.
39      Ar an dara dul síos, maidir leis an gcomhthéacs ina bhfuil
na forálacha dá dtagraítear thuas, ba cheart béim a leagan ar an bhfíoras go bhfuil Airteagal 12 de RGCS ina chuid de Roinn
1 de Chaibidil III den Rialachán sin, a bhaineann,
inter alia, le prionsabal na trédhearcachta, atá leagtha amach in Airteagal 5(1)(a) de.
40      Mar sin leagtar amach in Airteagal 12 de RGCS na hoibleagáidí ginearálta atá ar an rialaitheoir maidir le trédhearcacht faisnéise agus cumarsáide, chomh maith leis na rialacha lena rialaítear feidhmiú chearta an ábhair sonraí.
41      Le hAirteagal 15 de RGCS, atá mar chuid de Roinn
2 de Chaibidil III de, maidir le faisnéis agus rochtain ar shonraí pearsanta, comhlánaítear creat trédhearcachta an Rialacháin sin trí cheart rochtana ar a shonraí pearsanta agus ceart chun faisnéise a dheonú don ábhar sonraí maidir le próiseáil na sonraí sin.
42      Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin, i gcomhréir le haithris 59 de RGCS, gur ‘cheart módúlachtaí a chur ar fáil le go n‑éascófar an t‑ábhar sonraí a chearta nó a cearta a fheidhmiú faoin Rialachán seo, lena n‑áirítear sásraí chun, go háirithe, rochtain a iarraidh agus, más infheidhme, a fháil, saor in aisce, ar shonraí, ar cheartú agus léirscriosadh sonraí pearsanta agus chun an ceart a fheidhmiú chun agóid a dhéanamh’.
43      Ós rud é, mar is léir ó mhír 38 den bhreithiúnas seo, nach gceanglaítear ar an ábhar sonraí na cúiseanna atá leis an iarraidh ar rochtain ar shonraí a lua, ní féidir an chéad abairt d’aithris
63 de RGCS a léiriú sa chaoi nach mór an iarraidh sin a dhiúltú má bhaineann sé le cuspóir seachas an cuspóir maidir le teacht ar an eolas faoi phróiseáil na sonraí agus dlíthiúlacht na próiseála sin a fhíorú. Ní fhéadfaidh an aithris sin raon feidhme Airteagal 15(3) den Rialachán sin a shrianadh mar a mheabhraítear i mír 35 den bhreithiúnas seo.
44      Chuige sin, ba cheart a mheabhrú go leanann sé ó chásdlí socair nach bhfuil aon fheidhm dhlíthiúil cheangailteach ag an mbrollach a ghabhann le gníomh dhlí an Aontais agus nach féidir brath air mar fhoras chun maolú ar fhorálacha iarbhír an ghnímh atá i gceist nó chun na forálacha sin a léiriú ar bhealach atá contrártha go soiléir lena bhfoclaíocht (breithiúnas an 13 Meán Fómhair 2018,
Česká pojišťovna,
C‑287/17, EU:C:2018:707, mír 33).
45      Ina theannta sin, luaitear sa dara habairt d’aithris
63 de RGCS go n‑áirítear leis an gceart a aithnítear atá ag ábhair sonraí rochtain a fháil ar shonraí pearsanta, maidir le sonraí a bhaineann lena sláinte, ‘na sonraí ina dtaifid leighis ina bhfuil faisnéis amhail diagnóis, torthaí scrúduithe, measúnuithe a rinne lianna cóireála agus faisnéis faoi aon chóireáil nó idirghabháil a rinneadh’.
46      Sna himthosca sin, ní fhéadtar teorainn a chur leis an gceart chun rochtain a fháil ar shonraí a bhaineann le sláinte a ráthaítear le hAirteagal 15(1) de RGCS, trí dhiúltú rochtain a dheonú nó trí íocaíocht chomaoin a éileamh, do cheann de na cúiseanna dá dtagraítear sa chéad abairt d’aithris
63 de. Tá an fheidhm chéanna ann maidir leis an gceart chun an chéad chóip a fháil saor in aisce mar a fhoráiltear in Airteagal 12(5) agus in Airteagal 15(3) den Rialachán sin.
47      Ar an tríú dul síos, maidir leis na cuspóirí atá á saothrú ag RGCS, ba cheart a thabhairt faoi deara gurb é cuspóir an Rialacháin sin, mar a léirítear in aithris 10 agus in aithris 11 de, leibhéal comhsheasmhach cosanta agus ardleibhéal cosanta a áirithiú do dhaoine nádúrtha laistigh den Aontas, chomh maith le cearta na n‑ábhar sonraí a neartú agus a leagan amach go mionsonrach.
48      Is chun an cuspóir sin a bhaint amach go beacht a ráthaíonn Airteagal 15(1) de RGCS ceart don ábhar sonraí rochtain a fháil ar a shonraí pearsanta nó ar a sonraí pearsanta (féach, chuige sin, breithiúnas an
22 Meitheamh
2023,
Pankki S,
C‑579/21, EU:C:2023:501, mír 57 agus an cásdlí dá dtagraítear).
49      Dá réir sin, tá Airteagal 12(5) agus Airteagal 15(1) agus (3) de RGCS mar chuid de na forálacha atá beartaithe chun an ceart rochtana sin a ráthú mar aon le trédhearcacht,
vis-à-vis an t‑ábhar sonraí, maidir leis an gcaoi a bpróiseáiltear sonraí pearsanta (féach, chuige sin, breithiúnas an
12 Eanáir
2023,
Österreichische Post (Faisnéis maidir le faighteoirí sonraí pearsanta),
C‑154/21, EU:C:2023:3, mír 42).
50      Maidir leis an bprionsabal gur cheart an chéad chóip de na sonraí a bheith saor in aisce agus nach gá brath ar chúis shonrach chun údar a thabhairt leis an iarraidh ar rochtain, is gá go rannchuideodh sé le héascú a dhéanamh ar fheidhmiú na gceart arna mbronnadh ag RGCS ag an ábhar sonraí.
51      Dá bhrí sin, i bhfianaise a thábhachtaí a thugtar le RGCS don cheart chun rochtain a fháil ar shonraí pearsanta atá á bpróiseáil, mar a ráthaítear le hAirteagal 15(1) de, chun cuspóirí den sórt sin a bhaint amach, ní féidir feidhmiú an chirt sin a chur faoi réir coinníollacha nach bhfuil leagtha síos go sainráite ag reachtóir an Aontais, amhail an oibleagáid brath ar cheann de na cúiseanna dá dtagraítear sa chéad abairt d’aithris
62 den Rialachán sin.
52      I bhfianaise an mhéid sin go léir thuas, is é an freagra ar an gcéad cheist ná nach mór Airteagal 12(5) agus Airteagal 15(1) agus (3) de RGCS a léiriú sa chaoi go bhfuil sé d’oibleagáid ar an rialaitheoir cóip thosaigh dá shonraí pearsanta atá á bpróiseáil a sholáthar don ábhar sonraí saor in aisce fiú i gcás nach bhfuil an cuspóir leis an iarraidh sin ar na cuspóirí dá dtagraítear sa chéad abairt d’aithris
63 den Rialachán sin.
An dara ceist
53      Trína dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 23(1)(i) de RGCS le léiriú sa chaoi go gceadaítear le reachtaíocht náisiúnta arna glacadh roimh theacht i bhfeidhm an Rialacháin sin, lena ngearrtar na táillí a bhaineann le cóip thosaigh dá shonraí pearsanta nó dá sonraí pearsanta atá á bpróiseáil ar an ábhar sonraí, ar mhaithe le leasanna eacnamaíochta an rialaitheora a chosaint.
54      Sa chéad áit, maidir leis an gceist nach bhfuil sé de chumas ach ar bhearta náisiúnta arna nglacadh tar éis theacht i bhfeidhm RGCS teacht faoi raon feidhme Airteagal 23(1) de, ba cheart béim a leagan ar an bhfíoras nach bhfuil aon léiriú i bhfoclaíocht na forála sin chuige sin.
55      Go deimhin, ní thugtar le fios le hAirteagal 23(1) de RGCS ach go bhféadfaidh beart reachtach Ballstáit teorainn a chur ar raon feidhme na n‑oibleagáidí agus na gceart dá bhforáiltear le hAirteagail 12 go
22 den Rialachán sin, a mhéid a fhreagraíonn an beart sin do na cearta agus na hoibleagáidí dá bhforáiltear sna hAirteagail sin agus nuair a urramaítear srianadh den sórt sin le bunús na gceart agus na saoirsí bunúsacha agus gur beart riachtanach agus comhréireach é, inter alia, chun cearta agus saoirsí na ndaoine eile a chosaint.
56      Dá bhrí sin, ní dhéantar bearta reachtacha náisiúnta a glacadh roimh theacht i bhfeidhm an Rialacháin sin a eisiamh le hAirteagal 23(1) de RGCS óna raon feidhme a mhéid a chomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos san fhoráil sin leis na bearta sin.
57      Sa dara háit, maidir leis an gceist an gcumhdaítear le hAirteagal 23(1)(i) de RGCS píosa reachtaíochta náisiúnta lena ngearrtar ar an othar, d’fhonn leasanna eacnamaíocha na ndaoine a chuireann an chóireáil ar fáil a chosaint, na costais a bhaineann leis an gcéad chóip de na taifid leighis a iarrann an t‑othar sin orthu, ba cheart a mheabhrú, ar an gcéad dul síos, mar is léir ó mhír 31 agus ó mhíreanna 33 go
36 den bhreithiúnas seo, go n‑aithnítear in Airteagal 12(5) agus in Airteagal 15(1) agus (3) den Rialachán sin, go bhfuil ceart ag an ábhar sonraí an chéad chóip a fháil, saor in aisce, dá shonraí pearsanta nó dá sonraí pearsanta atá á bpróiseáil.
58      Mar sin féin, leis an dara habairt d’Airteagal 15(3) de RGCS údaraítear don rialaitheoir táille réasúnach a ghearradh, bunaithe ar chostais riaracháin, ar aon chóipeanna breise. Ina theannta sin, le hAirteagal 12(5) den Rialachán sin, arna léamh i bhfianaise Airteagal 15(1) agus (3) de, ceadaítear don rialaitheoir é féin a chosaint ar mhí-úsáid an chirt rochtana trí tháille réasúnach a ghearradh i gcás iarrata is léir nach bhfuil bunús léi nó atá iomarcach.
59      Ar an dara dul síos, de bhun aithris 4 den Rialachán sin, ní ceart glan é an ceart go ndéanfaí sonraí pearsanta a chosaint agus ní mór é a chothromú le cearta bunúsacha eile, i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta. Mar sin, urramaítear le RGCS na cearta bunúsacha go léir agus cloítear leis na saoirsí agus na prionsabail a aithnítear sa Chairt um Chearta Bunúsacha, mar atá cumhdaithe ag na Conarthaí (breithiúnas an
24 Feabhra
2022,
Valsts ieņēmumu dienests (Próiseáil sonraí pearsanta chun críocha cánach),
C‑175/20, EU:C:2022:124, mír 53).
60      Go deimhin, foráiltear le hAirteagal 15(4) de RGCS leis an ‘[g]ceart cóip a fháil … ní dhéanfar dochar do chearta ná do shaoirsí daoine eile leis.’.
61      Mar an gcéanna, meabhraítear in Airteagal 23(1)(i) den Rialachán sin go bhféadfaí srian a chur ar raon feidhme na n‑oibleagáidí agus na gceart dá bhforáiltear in Airteagal 15 de,
inter alia, ‘nuair a urramaíonn an srian sin éirim na gceart bunúsach agus na saoirsí bunúsacha agus nuair is beart riachtanach agus comhréireach é, i sochaí dhaonlathach, chun … [coimirciú a dhéanamh ar] … cearta agus saoirsí na ndaoine eile a chosaint’.
62      Dá bhrí sin, leanann sé ó mhíreanna 59 go
61 den bhreithiúnas glan nach ceart glan é an ceart a aithnítear a bheith ag an ábhar sonraí chun an chéad chóip a fháil, saor in aisce, dá shonraí pearsanta nó dá sonraí pearsanta atá á bpróiseáil.
63      Ar an tríú dul síos, ní bheadh ach breithnithe a bhaineann,
inter alia, le cosaint chearta agus saoirsí daoine eile de chineál a thabharfadh údar maith le srianadh ar an gceart sin, a mhéid a urramaíonn srian den sórt sin a éirim agus gur beart riachtanach agus comhréireach é chun coimirciú a dhéanamh ar an gcosaint sin, dá bhforáiltear in Airteagal 23(1)(i) de RGCS.
64      Mar is léir ón ordú tarchuir, ceadaítear leis an gcóras muirearaithe dá bhforáiltear sa dara habairt d’fhomhír 2 de Mhír
630 g de BGB don duine a chuireann cóir leighis ar fáil na costais a bhaineann le soláthar na chéad chóipe dá thaifid leighis a ghearradh ar an othar. Leagann an chúirt a rinne an tarchur béim go bhfuil sé mar aidhm ag an gcóras sin, go príomha, leasanna eacnamaíocha na ndaoine a chuireann cóireáil ar fáil a chosaint, rud a chuireann bac ar othair iarratais gan ghá a dhéanamh ar chóipeanna dá dtaifid leighis. Mar sin, a mhéid gurb é bunchuspóir na reachtaíochta náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí leasanna eacnamaíocha na ndaoine a chuireann cóireáil ar fáil a chosaint, ar cheart don chúirt a rinne an tarchur a fháil amach, ní féidir breithnithe den sórt sin a áireamh i ‘cearta agus saoirsí na ndaoine eile’ dá dtagraítear in Airteagal 23(1)(i) de RGCS.
65      Ar an gcéad dul síos, ní hamháin go ndíspreagtar iarrataí gan ghá leis an bpíosa reachtaíochta sin, ach iarrataí freisin, ar chúis dhlisteanach,
céadchóip a fháil, saor in aisce, de shonraí pearsanta próiseáilte. Dá bhrí sin, is léir gur sárú é ar an bprionsabal gur cheart go mbeadh an chéad chóip saor in aisce agus, dá bhrí sin, baintear an bonn d’éifeachtacht an chirt rochtana dá bhforáiltear in Airteagal 15(1) de RGCS, agus, dá bharr sin, an chosaint a ráthaítear leis an Rialachán sin.
66      Ar an dara dul síos, ní léir ón ordú tarchuir go dtéann na leasanna a chosnaítear leis an bpíosa sin den reachtaíocht náisiúnta thar ghnéithe de chineál riaracháin nó eacnamaíoch amháin.
67      Chuige sin, ba cheart a aibhsiú gur chuir reachtóir an Aontais leasanna eacnamaíocha na rialaitheoirí san áireamh faoi Airteagal 12(5) agus sa dara habairt d'Airteagal 15(3) de RGCS, ina sainmhínítear, mar atá meabhraithe i mír 58 den bhreithiúnas seo, na himthosca ina bhféadfaidh an rialaitheoir táille a ghearradh maidir le soláthar de chóip de shonraí pearsanta atá á bpróiseáil.
68      Sna himthosca sin, ní féidir le saothrú an chuspóra a bhaineann le cosaint leasanna eacnamaíocha daoine a chuireann cóireáil ar fáil údar a thabhairt do bheart as a mbaintear an bonn den cheart chun an chéad chóip a fháil, saor in aisce agus, mar thoradh air sin, d’éifeachtacht cheart rochtana an ábhair sonraí ar a shonraí pearsanta atá á bpróiseáil.
69      Ag féachaint don mhéid sin go léir thuas, is é an freagra ar an dara ceist ná nach mór Airteagal 23(1)(i) de RGCS a léiriú sa chaoi go bhféadfadh reachtaíocht náisiúnta arna glacadh roimh theacht i bhfeidhm an Rialacháin sin teacht faoi raon feidhme na forála sin. Ní cheadaítear reachtaíocht náisiúnta a ghlacadh, áfach, lena ngearrtar na táillí a bhaineann le cóip thosaigh dá shonraí pearsanta atá á bpróiseáil ar an ábhar sonraí, ar mhaithe le leasanna eacnamaíochta an rialaitheora a chosaint, toisc gur féidir déanamh amhlaidh.
An tríú ceist
70      Lena tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil an chéad abairt d’Airteagal 15(3) de RGCS le léiriú sa chaoi, i gcomhthéacs caidrimh dochtúir-othar, go gciallaíonn an ceart chun cóip de shonraí pearsanta atá á bpróiseáil a fháil go bhfuil an t‑ábhar sonraí chun cóip iomlán de na doiciméid atá ar áireamh ina thaifid leighis nó ina taifid leighis agus ina bhfuil a shonraí nó a sonraí, nó cóip de na sonraí sin amhlaidh amháin.
71      Ar an gcéad dul síos, chinn an Chúirt, de réir a fhoclaíocht, go dtugtar an ceart don ábhar sonraí leis an gcéad abairt d’Airteagal 15(3) de RGCS atáirgeadh dílis dá shonraí nó dá sonraí pearsanta, a thuigtear sa chiall leathan, atá faoi réir oibríochtaí is féidir a aicmiú mar ‘phróiseáil’ atá á déanamh ag an rialaitheoir (breithiúnas an 4 Bealtaine
2023,
Österreichische Datenschutzbehörde agus CRIF,
C‑487/21, EU:C:2023:369, mír 28).
72      Ansin, ní féidir an chéad abairt d’Airteagal 15(3) de RGCS a léiriú mar cheart ar leithligh ón gceart dá bhforáiltear in Airteagal 15(1) de. Ina theannta sin, ní bhaineann an téarma ‘cóip’ le doiciméad amhlaidh, ach leis na sonraí pearsanta atá ann agus nach mór a bheith iomlán. Mar sin ní mór na sonraí pearsanta go léir atá á bpróiseáil a bheith sa chóip (breithiúnas an 4 Bealtaine
2023,
Österreichische Datenschutzbehörde,
C‑487/21, EU:C:2023:369, mír 32).
73      Ar deireadh, maidir leis na cuspóirí atá á saothrú ag Airteagal 15 de RGCS, is é cuspóir an Rialacháin sin cearta na n‑ábhar sonraí a neartú agus a leagan amach go mionsonrach. Mar sin, ní mór don cheart rochtana dá bhforáiltear san fhoráil sin a chumasú don ábhar sonraí a áirithiú go bhfuil na sonraí pearsanta a bhaineann leis nó léi ceart agus go ndéantar iad a phróiseáil ar bhealach dleathach. Ina theannta sin, ní mór don chóip de na sonraí pearsanta atá á bpróiseáil, nach mór don rialaitheoir a sholáthar de bhun na chéad abairte d’Airteagal 15(3) de RGCS, na saintréithe go léir a bheith aici chun go bhféadfaidh an t‑ábhar sonraí a chearta nó a cearta a fheidhmiú go héifeachtach faoin Rialachán sin agus, dá bhrí sin, na sonraí sin a atáirgeadh go hiomlán agus go dílis (breithiúnas an 4 Bealtaine
2023,
Österreichische Datenschutzbehörde agus CRIF,
C‑487/21, EU:C:2023:369, míreanna 33, 34 agus
39).
74      Go háirithe, chun a áirithiú gur furasta an fhaisnéis a sholáthraíonn an rialaitheoir a thuiscint, mar a cheanglaítear le hAirteagal 12(1) de RGCS, arna léamh i bhfianaise aithris 58 den Rialachán sin, d’fhéadfadh atáirgeadh sleachta as doiciméid nó fiú doiciméid iomlána ina bhfuil,
inter alia, na sonraí pearsanta atá á bpróiseáil a bheith riachtanach i gcás inar gá na sonraí arna bpróiseáil a chomhthéacsú d’fhonn a áirithiú go bhfuil na sonraí intuigthe (breithiúnas an 4 Bealtaine
2023,
Österreichische Datenschutzbehörde agus CRIF,
C‑487/21, EU:C:2023:369, mír 41).
75      Dá bhrí sin, ciallaíonn an ceart cóip a fháil ón rialaitheoir de na sonraí pearsanta atá á bpróiseáil nach mór atáirgeadh dílis intuigthe de na sonraí sin go léir a thabhairt don ábhar sonraí. Is éard atá i gceist leis an gceart sin an ceart cóipeanna a fháil de shleachta as doiciméid nó fiú doiciméid iomlána ina bhfuil,
inter alia, na sonraí sin, má tá sé bunriachtanach cóip den sórt sin a sholáthar chun a chur ar chumas an duine is ábhar do na sonraí na cearta a thugtar dó nó di leis an Rialachán sin a fheidhmiú go héifeachtach (breithiúnas an 4 Bealtaine
2023,
Österreichische Datenschutzbehörde agus CRIF,
C‑487/21, EU:C:2023:369, mír 45).
76      Maidir leis an bhfaisnéis atá i gceist sa chás sna príomhimeachtaí, ba cheart a thabhairt faoi deara go n‑aithnítear i RGCS an t‑ábhar ar cheart don iarratasóir ag an gcéad chéim sna príomhimeachtaí a bheith in ann cóip de a iarraidh. Mar sin, maidir le sonraí pearsanta a bhaineann le sláinte, sonraítear in aithris 63 den Rialachán sin go n‑áirítear i gceart rochtana na n‑ábhar sonraí ‘na sonraí ina dtaifid leighis ina bhfuil faisnéis amhail diagnóisí, torthaí scrúduithe, measúnuithe a rinne lianna cóireála agus aon chóireáil nó idirghabhálacha a chuirtear ar fáil’.
77      I dtaca leis sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i míreanna 78 go
80 dá Thuairim, is mar gheall ar nádúr íogair na sonraí pearsanta a bhaineann le sláinte daoine nádúrtha a d’aibhsigh reachtóir an Aontais mar sin a thábhachtaí atá sé a áirithiú go dtugtar rochtain chomh hiomlán agus chomh beacht agus is féidir do na daoine sin ar na sonraí atá ina dtaifid leighis, ach freisin i bhfoirm atá intuigthe.
78      Maidir le torthaí scrúduithe, measúnuithe a dhéanann lianna agus cóireálacha nó idirghabhálacha a chuirtear ar fáil d’othar a chóireáil, lena mbaineann, mar riail ghinearálta, méid mór sonraí teicniúla, nó fiú íomhánna, d’fhéadfaí go gcuirfeadh an lia-chleachtóir achoimre shimplí nó tiomsú de na sonraí sin ar fáil, d’fhonn iad a chur i láthair i bhfoirm chomhiomlánaithe, an baol go bhfágfaí cuid de na sonraí ábhartha ar lár nó go ndéanfaí iad a atáirgeadh go mícheart, nó, in aon chás, go ndéanfaí níos deacra é don othar a fhíorú cé chomh cruinn agus chomh cuimsitheach atá na sonraí sin agus chun na sonraí sin a thuiscint.
79      Ag féachaint don mhéid go léir thuas go léir, is é an freagra ar an tríú ceist ná nach mór an chéad abairt d’Airteagal 15(3) de RGCS a léiriú sa chaoi, i gcomhthéacs an chaidrimh dochtúra-othair, ní mór macasamhlú cruinn intuigthe de na sonraí uile sin a thabhairt don ábhar sonraí de réir an chirt chun cóip a fháil dá shonraí pearsanta atá á bpróiseáil. Is é atá ag gabháil leis an gceart sin ná an ceart chun cóip chruinn a fháil de na doiciméid atá ina thaifead leighis ina bhfuil,
inter alia, na sonraí sin, más gá a leithéid de chóip a sholáthar ionas go bhfuil sé infhíoraithe ag an ábhar sonraí go bhfuil siad beacht uileghabhálach agus le ráthú go bhfuil siad intuigthe. Maidir le sonraí an ábhair shonraí a bhaineann leis an tsláinte, cuimsítear sa cheart sin an ceart chun cóip a fháil de shonraí a thaifid leighis ina bhfuil faisnéis amhail faisnéis ar dhiagnóisiú, ar thorthaí scrúduithe, ar chomhairlí ó dhochtúirí a bhíonn cóir leighis á tabhairt acu agus ar aon chóir nó idirghabháil leighis arna dtabhairt don ábhar sonraí.
Costais
80      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Chéad Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.      Maidir le hAirteagal 12(5) agus Airteagal 15(1) agus (3) de Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí)
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
dlitear ar an rialaitheoir cóip thosaigh dá shonraí pearsanta atá á bpróiseáil a sholáthar don ábhar sonraí saor in aisce fiú i gcás nach bhfuil an cuspóir leis an iarraidh sin ar na cuspóirí dá dtagraítear sa chéad abairt d’aithris 63 den Rialachán sin.
2.      Maidir le hAirteagal 23(1)(i) de Rialachán 2016/679
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
féadfaidh reachtaíocht náisiúnta arna glacadh roimh theacht i bhfeidhm don Rialachán sin teacht faoi raon feidhme na forála sin. Ní cheadaítear reachtaíocht náisiúnta a ghlacadh, áfach, lena ngearrtar na táillí a bhaineann le cóip thosaigh dá shonraí pearsanta atá á bpróiseáil ar an ábhar sonraí, ar mhaithe le leasanna eacnamaíochta an rialaitheora a chosaint, toisc gur féidir déanamh amhlaidh.
3.      Maidir leis an gcéad abairt d’Airteagal 15(3) de Rialachán 2016/679
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
i gcomhthéacs an chaidrimh dochtúra-othair, ní mór macasamhlú cruinn intuigthe de na sonraí uile sin a thabhairt don ábhar sonraí de réir an chirt chun cóip a fháil dá shonraí pearsanta atá á bpróiseáil. Is é atá ag gabháil leis an gceart sin ná an ceart chun cóip chruinn a fháil de na doiciméid atá ina thaifead leighis ina bhfuil, inter alia, na sonraí sin, más gá a leithéid de chóip a sholáthar ionas go bhfuil sé infhíoraithe ag an ábhar sonraí go bhfuil siad beacht uileghabhálach agus le ráthú go bhfuil siad intuigthe. Maidir le sonraí an ábhair sonraí a bhaineann leis an tsláinte, cuimsítear sa cheart sin an ceart chun cóip a fháil de shonraí a thaifid leighis ina bhfuil faisnéis amhail faisnéis ar dhiagnóisiú, ar thorthaí scrúduithe, ar chomhairlí ó dhochtúirí a bhíonn cóir leighis á tabhairt acu agus ar aon chóir nó idirghabháil leighis arna dtabhairt don ábhar sonraí.
[Sínithe]
*      Teanga an cháis: an Ghearmáinis.