62019CO0791(01)_RES
Kawża C‑791/19 R
Il-Kummissjoni Ewropea
vs
Ir-Repubblika tal-Polonja
Digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tat‑8 ta’ April 2020
“Proċeduri għal miżuri provviżorji – Artikolu 279 TFUE – Talba għal miżuri provviżorji – It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE – Indipendenza tal-Izba Dyscyplinarna (l-Awla Dixxiplinari) tas-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema, il-Polonja)”
Dritt tal-Unjoni Ewropea – Prinċipji – Dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva – Prinċipju ta’ indipendenza tal-qrati – Portata
(It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE; Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikoli 47 u 48)
(ara l-punti 29, 30, 34, 65, 66)
Stati Membri – Obbligi – Stabbiliment tar-rimedji ġudizzjarji neċessarji sabiex tiġi żgurata protezzjoni ġudizzjarja effettiva – Osservanza tal-prinċipju tal-indipendenza tal-qrati – Awla dixxiplinari ġdida tal-Qorti Suprema komposta minn Imħallfin maħtura mill-President tar-Repubblika tal-Polonja fuq proposta tal-Kunsill Nazzjonali għall-Ġudikatura – Ksur fil-każ ta’ dubji leġittimi, f’moħħ il-partijiet f’kawża, dwar l-impermeabbiltà ta’ din l-awla fil-konfront ta’ elementi esterni u dwar in-newtralità tagħha fil-konfront tal-interessi inkwistjoni – Kriterji – Kundizzjonijiet oġġettivi li fihom inħolqot l-imsemmija awla, karatteristiċi tagħha u proċess ta’ ħatra tal-membri tagħha – Indipendenza tal-Kunsill Nazzjonali għall-Ġudikatura
(Artikoli 2 u 19 TUE; Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, it-tieni paragrafu tal-Artikolu 47)
(ara l-punti 31 sa 33, 35, 68, 70 sa 72)
Proċeduri għal miżuri provviżorji – Ġurisdizzjoni tal-Imħallef għal miżuri provviżorji – Talba għal miżuri provviżorji magħmula fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu – Rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu intiż li tiġi kkontestata l-kompatibbiltà mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali dwar is-sistema dixxiplinari applikabbli għal Imħallfin li jiddeċiedu fuq kwistjonijiet li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni – Talba li taqa’ taħt il-kompetenza tal-Imħallef għal miżuri provviżorji
(It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE; Artikoli 278 u 279 TFUE)
(ara l-punt 36)
Proċeduri għal miżuri provviżorji – Sospensjoni tal-eżekuzzjoni – Miżuri provviżorji – Kundizzjonijiet għall-għoti – Fumus boni juris – Urġenza – Dannu gravi u irreparabbli – Natura kumulattiva – Ibbilanċjar tal-interessi kollha inkwistjoni – Setgħa diskrezzjonali tal-Imħallef għal miżuri provviżorji
(Artikoli 278 u 279 TFUE; Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, Artikolu 160(3))
(ara l-punt 51)
Proċeduri għal miżuri provviżorji – Sospensjoni tal-eżekuzzjoni – Miżuri provviżorji – Kundizzjonijiet għall-għoti – Fumus boni juris – Eżami prima facie tal-motivi invokati insostenn tar-rikors prinċipali – Rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu – Dispożizzjonijiet nazzjonali dwar is-sistema dixxiplinari applikabbli għall-Imħallfin li jiddeċiedu fuq kwistjonijiet li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni – Dispożizzjonijiet dwar l-istanza inkarigata li tiddeċiedi fil-kawżi dixxiplinari li jikkonċernaw dawn l-Imħallfin – Ilment dwar il-kwistjoni tal-osservanza, mill-istanza istitwita, tar-rekwiżit ta’ indipendenza tal-qrati previst fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE – Ilment prima facie mhux infondat
(It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE; Artikoli 278 u 279 TFUE; Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 47)
(ara l-punti 52, 64, 67, 75 sa 78)
Proċeduri għal miżuri provviżorji – Sospensjoni tal-eżekuzzjoni – Miżuri provviżorji – Kundizzjonijiet għall-għoti – Urġenza – Dannu gravi u irreparabbli – Kunċett – Riskju ta’ preġudizzju għall-indipendenza tal-istanza li tisma’ kawżi dixxiplinari tal-Imħallfin ta’ Stat Membru li jiddeċiedu fuq kwistjonijiet li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni – Inklużjoni
(Artikolu 2 TUE; Artikoli 278 u 279 TFUE; Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, Artikolu 160(3))
(ara l-punti 82 sa 86, 89, 90, 92, 93)
Proċeduri għal miżuri provviżorji – Sospensjoni tal-eżekuzzjoni – Miżuri provviżorji – Kundizzjonijiet għall-għoti – Ibbilanċjar tal-interessi kollha inkwistjoni – Rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu – Dispożizzjonijiet nazzjonali dwar is-sistema dixxiplinari applikabbli għall-Imħallfin li jiddeċiedu fuq kwistjonijiet li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni – Dispożizzjonijiet dwar l-istanza inkarigata li tiddeċiedi fil-kawżi dixxiplinari li jikkonċernaw lil dawn l-Imħallfin – Riskju ta’ preġudizzju għall-indipendenza tal-imsemmija istanza – Interess tal-Istat Membru kkonċernat intiż għall-amministrazzjoni tal-ġustizzja fl-ordinament ġuridiku tiegħu – Supremazija tal-interess ġenerali tal-Unjoni
(It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE; Artikoli 278 u 279 TFUE; Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 47)
(ara l-punti 104, 109 sa 113)
Sunt
Fit‑8 ta’ April 2020, fid-digriet għal miżuri provviżorji Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (C‑791/19 R), il-Qorti tal-Ġustizzja, bl-Awla Manja bħala l-kulleġġ ġudikanti, ordnat lir-Repubblika tal-Polonja tissospendi immedjatament l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jikkostitwixxu l-bażi tal-kompetenza tal-Awla Dixxiplinari tas-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema, il-Polonja) sabiex tiddeċiedi f’kawżi dixxiplinari dwar Imħallfin u sabiex tastjeni milli tibgħat il-kawżi pendenti quddiem l-Awla Dixxiplinari lil kulleġġ ġudikanti li ma jissodisfax ir-rekwiżiti ta’ indipendenza ddefiniti, b’mod partikolari, fis-sentenza tad‑19 ta’ Novembru 2019, A. K. et (
1
). It-talba għal miżuri provviżorji kienet ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ppreżentat mill-Kummissjoni f’Ottubru 2019, intiż sabiex jiġi kkonstatat li l-Polonja, billi adottat is-sistema dixxiplinari l-ġdida tal-Imħallfin tal-Qorti Suprema u tal-qrati tad-dritt komuni, naqset milli twettaq l-obbligi tagħha skont id-dispożizzjonijiet meħuda flimkien tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE (
2
) u tat-tieni u t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 267 TFUE (
3
).
Skont din is-sistema l-ġdida, adottata fl‑2017, l-Awla Dixxiplinari istitwita fi ħdan il-Qorti Suprema għandha kompetenza sabiex tisma’ kawżi dixxiplinari dwar l-Imħallfin ta’ din il-qorti u, fl-appell, dawk dwar l-Imħallfin tal-qrati ta’ dritt komuni. Skont il-Kummissjoni (
4
), l-imsemmija sistema ma tiżgurax l-indipendenza u l-imparzjalità tal-Bord Dixxiplinari, kompost esklużivament minn Imħallfin magħżula mill-Krajowa Rada Sądownictwa (il-Kunsill Nazzjonali għall-Ġudikatura, iktar ’il quddiem il-“KRS”), li l-ħmistax-il membru Mħallef tiegħu ġie elett mill-Kamra Inferjuri tal-Parlament Pollakk, filwaqt li, qabel ir-riforma tal‑2017, dawn kienu eletti mill-kollegi tagħhom. Wara s-sentenza A. K. (
5
), l-Awla Industrijali u tas-Sigurtà Soċjali tal-Qorti Suprema, li ddeċidiet fil-kawżi fl-oriġini ta’ dik is-sentenza, iddeċidiet, fis-sentenzi tal‑5 ta’ Diċembru 2019 u tal‑15 ta’ Jannar 2020, li l-Awla Dixxiplinari ma tistax, fid-dawl tal-kundizzjonijiet tal-ħolqien tagħha, tal-portata tas-setgħat tagħha, tal-kompożizzjoni tagħha kif ukoll tal-involviment tal-KRS fil-kostituzzjoni tagħha, titqies li hija qorti fis-sens kemm tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll tad-dritt Pollakk. Madankollu, l-imsemmija Awla Dixxiplinari kompliet teżerċita l-funzjonijiet ġudizzjarji tagħha.
Fl-ewwel lok, qabel eżaminat fuq l-mertu t-talba għal miżuri provviżorji tal-Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Polonja. B’mod partikolari, fir-rigward tal-ġurisdizzjoni tagħha sabiex tordna l-miżuri provviżorji inkwistjoni, hija fakkret li, għalkemm l-organizzazzjoni tal-ġustizzja fl-Istati Membri taqa’ taħt il-kompetenza ta’ dawn tal-aħħar, madankollu huma għandhom, fl-eżerċizzju ta’ din il-kompetenza, josservaw l-obbligi tagħhom fil-konfront tad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE. Sussegwentement il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li din id-dispożizzjoni, li tikkonkretizza l-valur tal-Istat tad-dritt, tagħti lill-qrati nazzjonali u lill-Qorti tal-Ġustizzja r-responsabbiltà li jiżguraw l-applikazzjoni sħiħa tad-dritt tal-Unjoni fl-Istati Membri kollha kif ukoll il-protezzjoni ġudizzjarja li l-partijiet f’kawża jisiltu minn dan id-dritt. Wara li fakkret l-importanza fundamentali li tiġi ppriżervata l-indipendenza tal-imsemmija istanzi sabiex tiġi żgurata tali protezzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li konsegwentement kull Stat Membru għandu jiżgura li s-sistema dixxiplinari applikabbli għall-Imħallfin tal-qrati nazzjonali li jaqgħu taħt is-sistema tagħhom ta’ rimedji fl-oqsma koperti mid-dritt tal-Unjoni tkun tosserva l-prinċipju ta’ indipendenza tal-qrati. Għalhekk b’mod partikolari għandu jiġi żgurat l-fatt li d-deċiżjonijiet mogħtija fil-kuntest tal-proċeduri dixxiplinari mniehdija kontra l-Imħallfin ta’ dawn il-qrati jkunu mistħarrġa minn istanza li tissodisfa hija stess il-garanziji inerenti għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva, fosthom dik ta’ indipendenza. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet il-ġurisdizzjoni tagħha, fil-kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu intiż li jikkontesta l-kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali dwar is-sistema dixxiplinari applikabbli għall-Imħallfin mitluba jiddeċiedu fuq kwistjonijiet li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni, sabiex tordna miżuri provviżorji intiżi għas-sospensjoni tal-applikazzjoni ta’ tali dispożizzjonijiet.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-eżami fil-mertu tat-talba għal miżuri provviżorji, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret il-kundizzjonijiet li fihom tista’ tingħata miżura provviżorja mill-Imħallef għal miżuri provviżorji. Għalhekk għandu jiġi stabbilit li l-għoti ta’ tali miżura huwa ġġustifikat prima facie fil-fatt u fid-dritt (fumus boni juris) u li huwa urġenti, fis-sens li huwa meħtieġ, sabiex jiġi evitat dannu serju u irreparabbli għall-interessi tar-rikorrent, li din tingħata u jkollha l-effetti tagħha qabel id-deċiżjoni fuq il-mertu. L-Imħallef għal miżuri provviżorji għandu jipproċedi wkoll, jekk ikun il-każ, għall-ibbilanċjar tal-interessi quddiemu.
Fir-rigward tal-kundizzjoni dwar l-eżistenza ta’ fumus boni juris, il-Qorti tal-Ġustizzja qabelxejn enfasizzat li din il-kundizzjoni hija ssodisfatta meta mill-inqas wieħed mill-motivi invokati mill-parti li titlob il-miżuri provviżorji insostenn tar-rikors fuq il-mertu jidher, prima facie, li ma huwiex serjament infondat. F’dan il-każ, mingħajr ma tat deċiżjoni fuq il-fondatezza tal-argumenti invokati mill-partijiet fil-kuntest tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li, fid-dawl tal-punti ta’ fatt imressqa mill-Kummissjoni kif ukoll tal-punti ta’ interpretazzjoni pprovduti, b’mod partikolari, mis-sentenza tal‑24 ta’ Ġunju 2019, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Indipendenza tal-Qorti Suprema) (
6
) u mis-sentenza A. K., l-argumenti dwar in-nuqqas ta’ garanzija ta’ indipendenza u ta’ imparzjalità tal-Awla Dixxiplinari, invokati fil-kuntest tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, jidhru, prima facie, li ma humiex serjament infondati.
Fir-rigward tal-kundizzjoni dwar l-urġenza, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li din kienet stabbilita f’din il-kawża. Fil-fatt, is-sempliċi perspettiva, għall-Imħallfin tal-Qorti Suprema u tal-qrati tad-dritt komuni, li jinkorru r-riskju ta’ proċedura dixxiplinari li tista’ twassal sabiex tiġi adita istanza li l-indipendenza tagħha ma tkunx żgurata, tista’ taffettwa l-indipendenza rispettiva tagħhom u, konsegwentement, il-protezzjoni ġudizzjarja effettiva tad-drittijiet li l-partijiet f’kawża jisiltu mid-dritt tal-Unjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja inferixxiet minn dan li l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali kontenzjużi li jattribwixxu l-kompetenza sabiex jiddeċiedu fil-kawżi dixxiplinari dwar l-Imħallfin ippreċitati f’istanza li l-indipendenza tagħha tista’ ma tkunx żgurata, tista’ tikkawża dannu gravi u irreparabbli għall-ordinament ġuridiku tal-Unjoni.
Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat l-ibbilanċjar tal-interessi inkwistjoni. Sabiex tikkonkludi li dan kien ixaqleb lejn l-għoti tal-miżuri provviżorji mitluba mill-Kummissjoni, hija rrilevat b’mod partikolari li l-għoti ta’ dawn il-miżuri ma jwassalx għax-xoljiment tal-Awla Dixxiplinari iżda biss għas-sospensjoni provviżorja tal-attività tagħha sakemm tingħata s-sentenza definittiva. Barra minn hekk, hija qieset li, sa fejn l-għoti tal-imsemmija miżuri jimplika li t-trattament tal-kawżi pendenti quddiem l-Awla Dixxiplinari għandu jiġi sospiż sakemm tingħata s-sentenza definittiva, id-dannu li jirriżulta mis-sospensjoni ta’ dawn il-kawżi għall-partijiet f’kawża kkonċernati huwa inqas minn dak li jirriżulta mill-eżami tagħhom minn istanza li n-nuqqas ta’ indipendenza u ta’ imparzjalità tagħha ma jistax, prima facie, jiġi eskluż.
(
1
)	Sentenza tad‑19 ta’ Novembru 2019, A. K. et (Indipendenza tal-Awla Dixxiplinari tal-Qorti Suprema), (C‑585/18, C‑624/18 u C‑625/18, iktar ’il quddiem is-“sentenza A. K.EU:C:2019:982).
(
2
)	Din id-dispożizzjoni tistipula li “[l]-Istati Membri għandhom jipprovdu r-rimedji meħtieġa sabiex jassiguraw protezzjoni legali effettiva fl-oqsma koperti mid-dritt ta’ l-Unjoni”.
(
3
)	Din id-dispożizzjoni tipprevedi l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi fuq id-domandi preliminari. Skont it-tieni u t-tielet paragrafu ta’ dan l-artikolu, “[m]eta l-kwistjoni titqajjem quddiem xi qorti jew tribunal ta’ xi Stat Membru, dik il-Qorti jew tribunal jistgħu, jekk ikun jidhrilhom li deċiżjoni fuq dik il-kwistjoni tkun meħtieġa sabiex ikunu jistgħu jagħtu s-sentenza, jitolbu lill-Qorti sabiex tagħti deċiżjoni dwarha.
Meta l-kwistjoni titqajjem f’każ pendenti quddiem xi qorti jew tribunal ta’ Stat Membru li kontra id-deċiżjonijiet tiegħu ma jkun hemm ebda rimedju ġudizzjarju taħt il-liġi nazzjonali, dik il-qorti jew dak it-tribunal, għandhom jirriferu l-kwistjoni lill-Qorti”.
(
4
)	Sostnuta mill-Belġju, id-Danimarka, il-Pajjiżi l-Baxxi, il-Finlandja u l-Isvezja.
(
5
)	F’din is-sentenza tad‑19 ta’ Novembru 2019, A. K. et (Indipendenza tal-Awla Dixxiplinari tal-Qorti Suprema) (C‑585/18, C‑624/18 u C‑625/18, EU:C:2019:982), il-Qorti tal-Ġustizzja b’mod partikolari kkonstatat li d-dritt tal-Unjoni jipprekludi li tilwim dwar l-applikazzjoni ta’ dan id-dritt “jkun jista’ jaqa’ fil-kompetenza esklużiva ta’ istanza li ma tikkostitwixxix qorti indipendenti u imparzjali [...]. Dan ikun il-każ meta l-kundizzjonijiet oġġettivi li fihom inħolqot l-istanza kkonċernata u l-karatteristiċi tagħha kif ukoll il-mod kif inħatru l-membri tagħha jkunu ta’ natura li joħolqu dubji leġittimi, f’moħħ l-individwi, dwar l-impermeabbiltà ta’ din l-istanza fil-konfront ta’ elementi esterni, b’mod partikolari, ta’ influwenzi diretti jew indiretti mill-poter leġiżlattiv u mill-poter eżekuttiv, u dwar in-newtralità tagħha fil-konfront tal-interessi li jkunu inkwistjoni u, b’hekk, jistgħu jwasslu għal assenza ta’ dehra ta’ indipendenza jew ta’ imparzjalità tal-imsemmija istanza li tkun ta’ natura li tippreġudika l-fiduċja li l-ġustizzja għandha tispira fl-imsemmija individwi f’soċjetà demokratika”.
(
6
)	Sentenza tal‑24 ta’ Ġunju 2019, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Indipendenza tal-Qorti Suprema), (C‑619/18, EU:C:2019:531).