61985CC0192(01)_EL
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
++++
Κύριε πρόεδρε,
Κύριοι δικαστές,
1 . Η υπόθεση αυτή, επί της οποίας έχω ήδη αναπτύξει τις προτάσεις μου, παραπέμφθηκε στην ολομέλεια του Δικαστηρίου με απόφαση του πέμπτου τμήματος, το οποίο είχε αρχικώς επιληφθεί . Δύο νέα κατ' ουσίαν στοιχεία προβλήθηκαν τόσο από τον εκκαλούντα της κύριας δίκης όσο και από τους εκπροσώπους του Ηνωμένου Βασιλείου και της Επιτροπής πρέπει συνεπώς να ερευνηθεί αν αυτά μπορούν να ασκήσουν επιρροή στην απάντηση που θα δοθεί στο παραπέμπον δικαστήριο . Πρόκειται αφενός για την απόφαση την οποία εκδώσατε, μετά την πρώτη επ' ακροατηρίου συζήτηση, στην υπόθεση Bilka ( 1 ), και αφετέρου για τη δημοσίευση της οδηγίας 86/378 του Συμβουλίου, της 24ης Ιουλίου 1986, "για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης" ( 2 ).
2 . Κανένα από τα δύο αυτά στοιχεία δεν νομίζω ότι μπορεί να μεταβάλει την κατεύθυνση την οποία υπέδειξα με τις πρώτες μου προτάσεις, στις οποίες παραπέμπω ρητώς . Η νέα οδηγία, που άλλωστε δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ, επιβεβαιώνει απλώς την ανάλυση την οποία έκανα για την πρόταση της Επιτροπής, στην οποία αυτή στηρίχτηκε . 'Οσο για την απόφαση Bilka, νομίζω ότι στηρίζεται σε κοινοτικούς κανόνες οι οποίοι διέπουν ένα πεδίο εφαρμογής διαφορετικό από εκείνο της υπό κρίση περιπτώσεως . Η τελευταία όπως ανέφερεα και προηγουμένως, δεν μπορεί να επεκτείνει περαιτέρω το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 119 της Συνθήκης ΕΟΚ, όπως αυτό προκύπτει από τις αποφάσεις σας Worringham ( 3 ) και Liefting ( 4 ). Ας λάβουμε ένα προς ένα τα τρία αυτά σημεία .
3 . Ας υπενθυμίσω προεισαγωγικώς ότι το αντικείμενο της διαφοράς αφορά την υποχρέωση η οποία επιβάλλεται στον Newstead, να εισφέρει για τη χρηματοδότηση των συντάξεων επιζώντων, ενώ είναι άγαμος και, όπως ισχυρίζεται, αποφασισμένος να παραμείνει άγαμος . Ας υπενθυμίσω επίσης ότι θεωρεί ότι η μεταγενέστερη απόδοση - στον ίδιο ή στους έλκοντες από αυτόν δικαιώματα - του ποσού των εισφορών του, έστω και εντόκως, δεν εξαλείφει τη δυσμενή διάκριση την οποία θεωρεί ότι υφίσταται, εφόσον, αντιθέτως προς τις γυναίκες συναδέλφους του, δεν μπορεί να απολαύσει αμέσως ολόκληρο το μισθό του .
4 . Στον οικείο τομέα, η οδηγία του 1986 αποτελεί, για τα επαγγελματικά συστήματα, ό,τι και η οδηγία 79/7 για τα συστήματα που προβλέπονται από το νόμο ( 5 ). Εκάτερη αποκλείει ρητώς τις συντάξεις επιζώντων ( 6 ) από το πεδίο εφαρμογής της . Η κοινοτική υποχρέωση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών εξακολουθεί, δηλαδή, να εξαρτάται, στον τομέα αυτόν, από τη θέσπιση ειδικών διατάξεων που προβλέπονται στο άρθρο 1, παράγραφος 2, της οδηγίας 76/207 ( 7 ). Η τελευταία οδηγία του Συμβουλίου, ακολουθώντας ως προς το σημείο αυτό την πρόταση της Επιτροπής, με ωθεί να εμμείνω στην άποψή μου ότι, στο παρόν στάδιο εξελίξεως του κοινοτικού δικαίου, τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να εφαρμόζουν την αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών επί υποχρεώσεως καταβολής εισφοράς προς θεμελίωση δικαιώματος συντάξεως επιζώντος .
5 . Ας έλθω στην απόφαση Bilka . Το ζήτημα στην υπόθεση εκείνη ήταν αν οι παροχές που κατέβαλλε ο εργοδότης στους υπαλλήλους στο πλαίσιο συνταξιοδοτικού συστήματος επιχειρήσεως, συμβατικής προελεύσεως, συμπληρωματικού προς το εκ του νόμου προβλεπόμενο σύστημα και χρηματοδοτούμενου αποκλειστικά από τον εργοδότη . Κρίνατε - σύμφωνα άλλωστε και με τις προτάσεις μου - ότι το σύστημα αυτό
"δεν αποτελεί σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως που ρυθμίζεται απευθείας από το νόμο και εκφεύγει, ως εκ τούτου, του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 119, οι δε παροχές που καταβάλλονται στους υπαλλήλους δυνάμει του επίδικου συστήματος συνιστούν όφελος που παρέχει ο εργοδότης στον εργαζόμενο λόγω της σχέσεως εργασίας, κατά την έννοια του άρθρου 119, δεύτερη παράγραφος" ( 8 ).
Η απόφασή σας, έτσι, δεν αφορούσε υποχρέωση καταβολής εισφορών βαρύνουσα τον εργοδότη, αλλά συμπληρωματικό συμβατικό σύστημα, στο οποίο ο εργοδότης ήταν ο μόνος εισφέρων, και τις ενδεχόμενες άνισες συνέπειες που μπορούσαν να προκύψουν απ' αυτό εις βάρος των γυναικών εργαζομένων . Ο τρόπος χρηματοδότησης αυτού του συστήματος μπορούσε, πράγματι, να έχει επίπτωση στο κόστος διαχειρίσεως του εργοδότη και να δημιουργήσει, κατά συνέπεια, αντικειμενικές συνθήκες αντίθετες προς την υλοποίηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης .
6 . Στην παρούσα υπόθεση δεν υπάρχει καμιά αναλογία ως προς το σημείο αυτό . Ο εργοδότης δεν μπορεί να αντλήσει κανένα όφελος από το συνταξιοδοτικό σύστημα, δεδομένου ότι η αμφισβητούμενη εισφορά βαρύνει τον υπάλληλο και μόνο . Εν προκειμένω, επιπλέον, δεν διεκδικείται - κάθε άλλο - η υπαγωγή σε συνταξιοδοτικό σύστημα ούτε το δικαίωμα προσδοκίας καταβολής εισφορών . Εκείνο που αμφισβητείται είναι η διαφορά που υφίσταται ως προς την άμεση διάθεση μέρους του καθαρού μισθού, λόγω της κρατήσεως της εισφοράς . Καταλήγουμε, λοιπόν, έτσι στο πεδίο του αντικτύπου που έχει επί της αμοιβής η σχετική υποχρέωση .
7 . Με τις πρώτες μου προτάσεις, αναφέρθηκα στην απόφασή σας Worringham, που επιβεβαιώθηκε από την απόφασή σας Liefting, κατά τρόπο που κανένα στοιχείο δεν φαίνεται να επιβάλλει την επανεξέτασή τους . Ανεξαρτήτως της φύσεως των χρηματοδοτουμένων συστημάτων, δεν προσδώσατε τότε σημασία στο γεγονός ότι η εισφορά εκρατείτο από το μισθό . Και στις δύο περιπτώσεις επικεντρώσατε την προσοχή σας στον προσδιορισμό, λόγω της εισφοράς, της βάσης υπολογισμού άλλων οφελών που συνδέονται προς το μισθό . Με άλλα λόγια, εκείνο που αμφισβητούνταν δεν ήταν η εισφορά αυτή καθαυτή, αλλά τα αποτελέσματα της επιβολής της επί του προσδιορισμού της εν λόγω βάσεως υπολογισμού . Μόνο στο βαθμό που η τελευταία προέκυπτε διαφοροποιημένη αναλόγως του φύλου λόγω της ενσωματώσεως, ή μη, σ' αυτήν της εισφοράς, διαπιστώσατε την ύπαρξη δυσμενούς διακρίσεως εμπίπτουσας στο άρθρο 119 . Κανένα τέτοιο αποτέλεσμα συνιστών διάκριση δεν μπορεί να επισημανθεί εν προκειμένω . Ο Newstead ασφαλώς υπέστη διαφορετική μεταχείριση από τις γυναίκες συναδέλφους του και είναι ευνόητη η δυσαρέσκειά του γι' αυτήν . Από τις αποφάσεις σας Worringham και Liefting δεν μπορεί όμως να αντληθεί κάποιος κανόνας, δυνάμει του οποίου κάθε μεταχείριση, που διαφοροποιείται αναλόγως του φύλου και έχει επίπτωση στον ακαθάριστο ή καθαρό μισθό, θα έπρεπε να συνεπάγεται αυτομάτως την απευθείας εφαρμογή του άρθρου 119, χωρίς να χρειάζεται να ληφθεί υπόψη η νομική βάση της διαφοράς αυτής . Μια τέτοια ερμηνεία θα εξέφευγε, κατά την άποψή μου, από το περιεχόμενο των αποφάσεων που εκδόθηκαν στις προαναφερθείσες υποθέσεις . Θα αντέβαινε, επιπλέον, στην κατανομή αρμοδιοτήτων που προβλέπεται από τη Συνθήκη και συνάγεται σαφώς από την απόφασή σας Defrenne III ( 9 ).
8 . 'Εστω και αν είναι αυστηρή, η ανάλυση αυτή μού φαίνεται επιβεβλημένη από το κοινοτικό δίκαιο στη σημερινή του μορφή . Δεν μπορώ, επομένως, παρά να εμμείνω στο ακέραιο σε ό,τι πρότεινα ως απάντηση με τις πρώτες μου προτάσεις, με την οποία σάς καλούσα να αποφανθείτε ότι, στο παρόν στάδιο εξελίξεως του κοινοτικού δικαίου, μια κράτηση που πραγματοποιείται επί του ακαθαρίστου μισθού μόνο των ανδρών εργαζομένων για τη θεμελίωση δικαιώματος συντάξεως επιζώντος στο πλαίσιο επαγγελματικού συστήματος δεν αντιβαίνει προς το κοινοτικό δίκαιο .
(*) Μετάφραση από τα γαλλικά .
( 1 ) Υπόθεση 170/84, Βιμλα Καυζθαυς jatae Κ . Wεβεσ φοξ Ηαστ', apevarg tgs 13gs Maoou 1986, uukkocoe 1986, r . 1607 .
( 2 ) ΕΕ L 225 της 12.8.1986, σ . 40 .
( 3 ) Υπόθεση 69/80, Wοσσιξηθαν jai Ηυνπθσεως jatae Lμοωδς Βαξλ, apevarg tgs 11gs Maqtiou 1981, uukkocoe 1981, r . 767 .
( 4 ) Υπόθεση 23/83, Lιεζτιξη jatae Αγαδενιςγθ Ζιελεξθυις βικ δε Uξιφεσςιτειτ φαξ Ανςτεσδαν, apevarg tgs 18gs ueptelbqiou 1984, uukkocoe 1984, r . 3225 .
( 5 ) Οδηγία του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1978, περί της προοδευτικής εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ ανδρών και γυναικών σε θέματα κοινωνικής ασφαλίσεως ( ΕΕ ειδ . έκδ . 05/003, σ . 160 ).
( 6 ) 'Αρθρο 3, παράγραφος 2, της οδηγίας 79/7 άρθρο 9 της οδηγίας 86/378 .
( 7 ) Οδηγία του Συμβουλίου της 9ης Φεβρουαρίου 1976, περί της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών, όσον αφορά την πρόσβαση σε απασχόληση, την επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας ( ΕΕ ειδ . έκδ . 05/002, σ . 70 ).
( 8 ) Σκέψη 22 της απόφασης Βιμλα ( g upocqaellirg dijoe lou ).
( 9 ) Υπόθεση 149/77, Dεζσεξξε jatae Sαβεξα, apevarg tgs 15gs Ioumiou 1978, Rεγ . 1978, r . 1365 .