61984CJ0252_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση 252/84,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Finanzgericht Rheinland-Pfalz προς το Δικαστήριο, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης EOK, με την οποία ζητείται στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ
Collector Guns GmbH & Co . KG, Altenkirchen,
και
Hauptzollamt Koblenz ( Κεντρικό Τελωνείο ),
Αντικείμενο της υπόθεσης
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία της κλάσης 99.05 του κοινού δασμολογίου ( ΚΔ ) σχετικά με την ατελή εισαγωγή « ειδών συλλογών παρουσια- ζόντων ενδιαφέρον ιστορικό ... »,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με Διάταξη της 10ης Οκτωβρίου 1984 που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 25 Οκτωβρίου 1984, το Finanzgericht Rheinland-Pfalz υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης EOK, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία της κλάσεως 99.05 του κοινού δασμολογίου ( στο εξής : ΚΔ ) που αναφέρεται στα « είδη συλλογών παρουσιάζοντα ιστορικό ενδιαφέρον » .
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο δίκης μεταξύ της εταιρίας Collector Guns ( προσφεύγουσα στην κύρια δίκη ) και του Hauptzollamt Koblenz ( Κεντρικό Τελωνείο ) σχετικά με τη δασμολογική κατάταξη 9 πιστολιών φωτοβολίδων, 4 πιστολιών των 9 χιλ ., ενός πιστολιού των 8 χιλ ., 4 πιστολιών των 7,65 χιλ . καθώς και 4 δερμάτινων θηκών πιστολιού, εισαχθέντων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τα οποία η προσφεύγουσα ζήτησε να εισαχθούν ατελώς και να τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία ως « είδη συλλογών παρουσιάζοντα ιστορικό ενδιαφέρον », της κλάσεως 99.05 του ΚΔ .
3 Κατόπιν σχετικού ελέγχου, το Τελωνείο απέρριψε την αίτηση της Collector Guns και εισέπραξε συνολικά 441,30 DM ως δασμούς και 931,90 DM ως φόρο κύκλου εργασιών λόγω εισαγωγής, αφού κατέταξε τα εμπορεύματα, τα μεν ως « όπλα » στην κλάση 93.02, « περίστροφα και πιστόλια », τα δε στην κλάση 42.02 « θήκαι δι’ όπλα » .
4 Όπως προκύπτει από τη Διάταξη περί παραπομπής, μετά την απόρριψη της ενστάσεώς της κατά της εν λόγω αποφάσεως, η Collector Guns άσκησε προσφυγή ενώπιον του Finanzgericht Rheinland-Pfalz . H προσφεύγουσα υποστήριξε ότι η πράξη επιβολής φορολογίας είναι παράνομη δεδομένου ότι τα εισαχθέντα εμπορεύματα υπάγονται στην κλάση 99.05, αναφέρονται δε στις επεξηγηματικές σημειώσεις της Ονοματολογίας του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας ( στο εξής : ΟΣΤΣ ) αυτού του κεφαλαίου . H ηλικία των όπλων δεν έχει καμιά σημασία . Δεν πρόκειται για αντικείμενα του συνήθους αλλά ειδικού εμπορίου τα οποία σπανίως μόνο διατίθενται προς πώληση .
5 Το Hauptzollamt υποστήριξε αντιθέτως ότι τα είδη συλλογής στον τομέα της οπλοτεχνικής, η οποία ασχολείται κυρίως με την ιστορική εξέλιξη των όπλων από τεχνικής πλευράς, δεν αρκεί να έχουν αξία για τη μελέτη των όπλων αλλά πρέπει και να παρουσιάζουν σημαντικό ιστορικό ενδιαφέρον, να απεικονίζουν δηλαδή την ιστορική εξέλιξη των λαών μέσω των ουσιωδών μεταβολών στον τομέα της τεχνικής των όπλων που αντιπροσωπεύουν . H εξέλιξη των πυροβόλων όπλων χειρός, όπως είναι τα πιστόλια εν προκειμένω, ολοκληρώθηκε ουσιαστικά κατά το τέλος του περασμένου ή την αρχή του τρέχοντος αιώνα, οπότε τα εν λόγω όπλα που κατασκευάστηκαν σε μεταγενέστερη περίοδο δεν πληρούν καταρχήν τις προϋποθέσεις της υπαγωγής στην κλάση 99.05 του ΚΔ .
6 Το Finanzgericht Rheinland-Pfalz, που έκρινε ότι ούτε οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΟΣΤΣ ούτε οι αντίστοιχες εθνικές των σχετικών κεφαλαίων παρείχαν αρκετές ενδείξεις ως προς τις ελάχιστες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για να χαρακτηριστεί κάποιο εμπόρευμα ως είδος συλλογής ιστορικού ενδιαφέροντος, ανέβαλε να αποφανθεί οριστικώς και υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα :
« Ποια είναι τα ελάχιστα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένα αντικείμενο ( στην προκειμένη περίπτωση πιστόλια και θήκες πιστολιών ) προκειμένου να θεωρηθεί ως ‛‛ είδος συλλογής παρουσιάζον ιστορικό ενδιαφέρον ’’ κατά την έννοια της κλάσης 99.05 του κοινού δασμολογίου ; »
7 Με τις παρατηρήσεις της, η προσφεύγουσα στην κυρία δίκη παραπέμπει στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης του καθηγητή W . Hahlweg, το πρώτο μέρος της οποίας αφιερώνεται στο ιστορικό ενδιαφέρον των συλλογών όπλων . Στην έκθεση αυτή υποστηρίζεται στην ουσία ότι είδη συλλογών που βοηθούν την ιστορική και επιστημονική μελέτη και έρευνα δεν είναι τα πρώτα υποδείγματα, τα ιδιόρρυθμα αντικείμενα όποια και αν είναι η αξία τους αλλά τα αντικείμενα που ανήκουν σε συλλογές όπλων ιστορικού ενδιαφέροντος οι οποίες περιλαμβάνουν δείγματα από τα πρώτα του είδους μέχρι τις τελευταίες τελειοποιήσεις . Στο δεύτερο μέρος η έκθεση περιέχει εκτίμηση των δραστηριοτήτων της εταιρίας Collector Guns, υπό το φως αυτής της θεώρησης, οι οποίες δραστηριότητες εξυπηρετούν τις ανάγκες της επιστήμης των όπλων και της πολιτιστικής ιστορίας και επομένως δεν μπορούν να περιορίζονται μόνο στα πρώτα δείγματα ή στα μοναδικά ή σπάνια τεμάχια .
8 H προσφεύγουσα στην κύρια δίκη υποστήριξε εξάλλου κατά τη συζήτηση ότι για να υπαχθούν τα πιστόλια στην κλάση 99.05 θα πρέπει, πρώτον, να είναι πρωτότυπα τεμάχια, να μην έχουν κατασκευαστεί μαζικά και να αποτελούν αντικείμενο ειδικευμένου εμπορίου πωλούμενα σε τιμή μεγαλύτερη της αξίας του υλικού· δεύτερον, πρέπει να διευκολύνουν την απόκτηση γνώσεων στον τομέα της ιστορικής, κοινωνικοπολιτιστικής, βιομηχανικής και τεχνικής ανάπτυξης και όχι απλώς να συνδέονται με ορισμένο ιστορικό γεγονός ή πρόσωπο . Έτσι, δεν αποκλείεται γενικώς η κατάταξη στην κλάση 99.05 των όπλων που έχουν κατασκευαστεί μαζικά .
9 H Επιτροπή υποστήριξε με τις παρατηρήσεις της ότι τα πιστόλια κατατάσσονται στην κλάση 93.02 εφόσον δεν μπορούν να υπαχθούν στην κλάση 99.06, « αντικείμενα αρχαιολογικά » ή στην επίδικη κλάση 99.05 . H Επιτροπή παρατήρησε ότι δεν υπάρχει γι’ αυτή την κλάση εννοιολογική οριοθέτηση του όρου « είδη συλλογών παρουσιάζοντα ιστορικό ενδιαφέρον » ούτε συγκεκριμένα κριτήρια και υποστηρίζει ότι το κατάλληλο κριτήριο είναι η αντικειμενικώς διαπιστούμενη και γενικής φύσεως μόνιμη ιδιότητα που εξατομικεύει το αντικείμενο έναντι όλων των άλλων του ίδιου τύπου . H Επιτροπή θεωρεί σχετικώς ότι η έννοια « μουσειακό είδος » που μπορεί να ισχύει για κάθε όπλο της ίδιας εποχής ή του ίδιου τύπου δεν αποτελεί κατάλληλο κριτήριο λόγω της γενικότητάς της . Το κρίσιμο στοιχείο είναι μάλλον η ειδική ιστορική αξία του πιστολιού ή της θήκης εκ της σχέσεως με κάποιο ιστορικό γεγονός ή πρόσωπο λόγω της οποίας αποκλείεται η ανταλλαγή του αντικειμένου με άλλο ανάλογο δείγμα . Δεν αρκεί επομένως ότι τα πιστόλια που έχουν κατασκευαστεί μαζικά αποκτούν με τον καιρό κάποια αξία ως χαρακτηριστικοί, πλην ανώνυμοι και αντικαταστατοί μάρτυρες ορισμένης εποχής ή ορισμένου τύπου . Σ’ αυτές τις περιπτώσεις τα πιστόλια που ανήκουν σε συλλέκτες πρέπει να κατατάσσονται στην κλάση 93.02 που περιλαμβάνει τα « περίστροφα και πιστόλια » .
10 Όπως έχει κρίνει επανειλημμένα το Δικαστήριο, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικώς να αναζητείται στα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και ιδιότητές τους όπως ορίζονται στον τίτλο της κλάσης του ΚΔ και στις σημειώσεις των τμημάτων ή των κεφαλαίων .
11 Εξάλλου για την ερμηνεία του ΚΔ γίνεται δεκτό κατά πάγια νομολογία ότι οι σημειώσεις που προηγούνται των κεφαλαίων του ΚΔ και οι επεξηγηματικές σημειώσεις της ΟΣΤΣ αποτελούν σημαντικά στοιχεία για την ενιαία εφαρμογή του δασμολογίου και μπορούν να θεωρηθούν γι’ αυτό το λόγο ως χρήσιμα για την ερμηνεία του στοιχεία . Επομένως, για την ερμηνεία των εν λόγω δασμολογικών κλάσεων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όχι μόνο η διατύπωση και η οικονομία του ΚΔ αλλά και οι εν λόγω επεξηγηματικές σημειώσεις .
12 Όταν πρόκειται για την ερμηνεία κλάσεως, στην κατάταξη η οποία επιτρέπει την ατελή εισαγωγή πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η σκοπιμότητα της εν λόγω ατέλειας . Στο πλαίσιο του κεφαλαίου 99 του ΚΔ οι ατέλειες σκοπούν να διευκολύνουν τις πολιτιστικές και μορφωτικές ανταλλαγές μεταξύ των λαών, ο σκοπός δε αυτός είναι καθοριστικός για την ερμηνεία της συγκεκριμένης κλάσης .
13 Από την πρώτη φράση του τίτλου της κλάσης 99.05 του ΚΔ, εξεταζόμενη στις διάφορες γλώσσες, προκύπτει ότι ένα συγκεκριμένο αντικείμενο υπάγεται σ’ αυτή την κλάση εφόσον, πρώτον, είναι καθεαυτό κατάλληλο να περιληφθεί σε συλλογή . Συγκεκριμένα το γερμανικό, το γαλλικό, το ιταλικό και το ολλανδικό κείμενο κάνουν λόγο για « αντικείμενα για συλλογές » ( Sammlungsstuecke, oggetti da collezione, voorwerpen voor verzamelingen ), το ελληνικό κείμενο αναφέρεται στα « είδη συλλογών » ( objets de collections ), το δε αγγλικό και δανικό κείμενο αναφέρουν « είδη για συλλέκτες » ( collector’s pieces, samlerobjekter ). H ερμηνεία αυτής της έννοιας πρέπει ιδίως να ανταποκρίνεται στην ανάγκη δασμολογικής κατάταξης που χωρεί βάσει των αντικειμενικών χαρακτηριστικών και ιδιοτήτων των προϊόντων .
14 Πρέπει να σημειωθεί πρώτον ότι σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΟΣΤΣ για το κεφάλαιο 99, « αντικείμενα τέχνης, συλλογών και αρχαιοτήτων », « τα περισσότερα είδη του κεφαλαίου αυτού είναι συχνά μοναδικά τεμάχια — ή τουλάχιστον πολύ ολιγάριθμα — έργων ή αντικειμένων που δεν μπορούν εύκολα να ευρεθούν οποτεδήποτε » . Εξάλλου, μπορεί μεν να θεωρηθεί εκ πρώτης όψεως ότι οι κλάσεις 99.01 και 99.03 περιλαμβάνουν μοναδικά τεμάχια, δεν ισχύει όμως το ίδιο και για τις υπόλοιπες κλάσεις του εν λόγω κεφαλαίου που περιλαμβάνουν λόγου χάρη πρωτότυπες εικόνες χαρακτικής και λιθογραφίας, αρχαιολογικά αντικείμενα και γραμματόσημα εκτός κυκλοφορίας, αντικείμενα τα οποία μπορούν και να μην είναι μοναδικά .
15 Επομένως, για να είναι το αντικείμενο κατάλληλο να περιληφθεί σε συλλογή κατά την έννοια της κλάσης 99.05 πρέπει να έχει το χαρακτηριστικό της σχετικής σπανιότητας . Άρα τα αντικείμενα που παλαιότερα μεν κατασκευάζονταν μαζικά αλλά που δεν υπάρχουν πλέον παρά σε περιορισμένο αριθμό ώστε δεν μπορούν να τα προμηθευτούν κατά βούληση οι ενδιαφερόμενοι πληρούν αυτό το κριτήριο .
16 Εν συνεχεία πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τις εν λόγω επεξηγηματικές σημειώσεις της ΟΣΤΣ, τα αντικείμενα που υπάγονται στο κεφάλαιο 99 « κατά κανόνα δεν αποτελούν αντικείμενο συνήθων συναλλαγών αλλά ειδικού εμπορίου ( π.χ . γραμματόσημα, αρχαιολογικά αντικείμενα ). Έχουν συχνά μεγάλη αξία που δεν έχει καμιά σχέση με την αξία των επιμέρους στοιχείων τους » .
17 Επομένως, τα εν λόγω αντικείμενα παρουσιάζουν και ένα άλλο χαρακτηριστικό που σχετίζεται με το προηγούμενο, ότι δηλαδή εξέρχονται του συνήθους εμπορίου και αποκτούν ενδεχομένως μεγάλη αξία .
18 Σημειωτέον τέλος ότι τα είδη συλλογών εμφανίζουν το χαρακτηριστικό ότι δεν χρησιμοποιούνται συνήθως σύμφωνα με τον αρχικό τους προορισμό χωρίς ωστόσο να αποκλείεται το ενδεχόμενο να παραμένει ανέπαφη η λειτουργικότητά τους .
19 Ωστόσο για να καταταγεί ένα αντικείμενο στην κλάση 99.05 δεν αρκεί να πληροί τα προεκτεθέντα κριτήρια των « ειδών συλλογών » . Πρέπει επί πλέον να παρουσιάζει « ιστορικό ενδιαφέρον » . Στα αντικείμενα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον από αυτή την πλευρά περιλαμβάνονται ιδίως, σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις της ΟΣΤΣ για την κλάση 99.05, « τα αντικείμενα που διευκολύνουν τη μελέτη όλων των υλικών εκδηλώσεων της ανθρώπινης δραστηριότητας, καθώς επίσης και των ηθών, των εθίμων και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των λαών που εξακολουθούν να υπάρχουν ή που δεν υπάρχουν πλέον· μεταξύ αυτών των αντικειμένων είναι οι μούμιες, οι σαρκοφάγοι, τα όπλα, τα αντικείμενα λατρευτικού χαρακτήρα, τα είδη ενδύσεως κλπ ., τα αντικείμενα που προέρχονται από πρωτόγονους λαούς και αυτά που ανήκαν κάποτε σε διάσημους άνδρες » .
20 Πρέπει να σημειωθεί καταρχάς ότι η εν λόγω κλάση περιλαμβάνει αντικείμενα ηλικίας μέχρι 100 ετών ενώ τα ηλικίας άνω των 100 υπάγονται στην κλάση 99.06 .
21 Σημειωτέον εξάλλου ότι ούτε ο τίτλος της κλάσης 99.05 ούτε οι προαναφερθείσες σημειώσεις αναφέρονται μόνο στη γενική ιστορία των λαών . Στην ιστορία περιλαμβάνεται η εξέλιξη της ανθρωπότητας και τα ανθρώπινα επιτεύγματα σε όλους τους τομείς .
22 Επομένως, τα αντικείμενα που συνδέονται με τα ανθρώπινα επιτεύγματα και στον τομέα της τεχνικής, λόγω του ότι αντιπροσωπεύουν ένα χαρακτηριστικό βήμα στην εξέλιξη των ανθρωπίνων επιτευγμάτων ή απεικονίζουν κάποια περίοδο αυτής της εξέλιξης μπορούν να παρουσιάζουν ιστορικό ενδιαφέρον κατά την έννοια της κλάσης 99.05 του ΚΔ .
23 Υπογραμμίζεται σχετικώς ότι στις προαναφερθείσες σημειώσεις αναφέρονται ρητά τα όπλα μεταξύ των αντικειμένων που επιτρέπουν τη μελέτη των υλικών εκδηλώσεων της ανθρώπινης δραστηριότητας . Προς τούτο δεν είναι απαραίτητο να συνδέονται τα εν λόγω αντικείμενα με συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός ή πρόσωπο καίτοι τα « αντικείμενα που ανήκαν κάποτε σε διάσημους άνδρες » υπάγονται στην κλάση 99.05 ακόμη και αν δεν παρουσιάζουν, καθεαυτά, ιστορικό ενδιαφέρον .
24 Άρα στο προδικαστικό ερώτημα προσήκει η απάντηση ότι :
— Είδη συλλογών κατά την έννοια της κλάσεως 99.05 του ΚΔ είναι εκείνα που έχουν τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά ώστε να περιληφθούν σε συλλογή, δηλαδή τα είδη που είναι σχετικώς σπάνια, δεν χρησιμοποιούνται συνήθως κατά τον αρχικό τους προορισμό, αποτελούν αντικείμενο ειδικών συναλλαγών εκτός του συνήθους εμπορίου των πρακτικώς χρήσιμων ομοειδών αντικειμένων και έχουν μεγάλη αξία .
— Θεωρούνται ως παρουσιάζοντα ιστορικό ή εθνογραφικό ενδιαφέρον τα είδη συλλογών που, κατά την έννοια της κλάσεως 99.05 του ΚΔ, σημαδεύουν ένα χαρακτηριστικό βήμα στην εξέλιξη των ανθρωπίνων επιτευγμάτων ή απεικονίζουν κάποια περίοδο αυτής της εξέλιξης .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
25 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που υπέβαλε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο δεν αποδίδονται . Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει, έναντι των διαδίκων στην κύρια δίκη, το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων .
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τρίτο τμήμα ),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με Διάταξη της 10ης Οκτωβρίου 1984 το Finanzgericht Rheinland-Pfalz, αποφαίνεται :
— Είδη συλλογών κατά την έννοια της κλάσεως 99.05 του ΚΔ είναι εκείνα που έχουν τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά ώστε να περιληφθούν σε συλλογή, δηλαδή τα είδη που είναι σχετικώς σπάνια, δεν χρησιμοποιούνται συνήθως κατά τον αρχικό τους προορισμό, αποτελούν αντικείμενο ειδικών συναλλαγών εκτός του συνήθους εμπορίου των πρακτικώς χρήσιμων ομοειδών αντικειμένων και έχουν μεγάλη αξία .
— Θεωρούνται ως παρουσιάζοντα ιστορικό ή εθνογραφικό ενδιαφέρον τα είδη συλλογών που, κατά την έννοια της κλάσεως 99.05 του ΚΔ, σημαδεύουν ένα χαρακτηριστικό βήμα στην εξέλιξη των ανθρωπίνων επιτευγμάτων ή απεικονίζουν κάποια περίοδο αυτής της εξέλιξης .