62012CC0525_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
I – Introduzzjoni
1. Fis-sena 2000, l-Unjoni Ewropea ħadet miżura radikalment innovattiva meta adottat id-Direttiva 2000/60/KE (2) (iktar ’il quddiem id-DQI). Għall-ewwel darba, att tad-dritt tal-Unjoni jiddefinixxi qafas għall-ġestjoni u l-protezzjoni komuni tal-ilma bbażat mhux fuq il-fruntieri jew il-politiki nazzjonali, iżda fuq il-formazzjonijiet tal-ilma, jiġifieri skont il-baċin tax-xmara, f’perspettiva ta’ żvilupp sostenibbli. Barra minn hekk, id-DQI innovat ukoll bl-integrazzjoni tal-kunsiderazzjonijiet ekonomiċi fil-politika dwar l-ilma, dawk li jissarrfu mhux mill-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas biss, iżda wkoll mill-obbligu ta’ evalwazzjoni ekonomika ta’ ċerti spejjeż jew użijiet tal-ilma (3), kif ukoll mill-użu ta’ strumenti bħall-politika tal-apprezzament tal-ilma.
2. Bir-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li “r-Repubblika Federali tal-Ġermanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt id-DQI, u b’mod partikolari taħt l-Artikoli 2(38) (4), u 9 (5) tagħha, billi teskludi ċerti servizzi (pereżempju t-teħid għall-ġenerazzjoni tal-elettriku, in-navigazzjoni u l-protezzjoni kontra l-għargħar, l-estrazzjoni għall-irrigazzjoni u għal finijiet industrijali, kif ukoll il-konsum kaptiv) mill-applikazzjoni tal-kunċett ta’ ‘servizzi ta’ l-ilma’” (6) . Kif tammetti l-Kummissjoni stess, dan ir-rikors “jikkonċerna essenzjalment l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ ‘servizzi ta’ l-ilma’ previst fl-Artikolu 2(38) tad-DQI”. L-interpretazzjoni tal-imsemmi kunċett, skont il-Kummissjoni, għandha “konsegwenzi essenzjali għall-kwistjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 9 tad-DQI” (7) .
3. Jiena nosserva mill-ewwel li din il-kawża hija importanti għal diversi aspetti. L-ewwel nett, din hija l-ewwel darba li l-Qorti tal-Ġustizzja ntalbet tippreċiża l-portata tal-prinċipju tal-apprezzament tas-servizzi tal-ilma fil-qafas tad-DQI. Madankollu, dan jikkostitwixxi tħassib kbir għall-finijiet tal-implementazzjoni tad-DQI fl-intier tagħha. Iktar minn hekk, bħalma kkonfermat il-Kummissjoni waqt is-seduta, din il-kawża tikkostitwixxi “kawża pilota”, fis-sens li għadd importanti ta’ rikorsi jistgħu jiġu ppreżentati mill-Kummissjoni fir-rigward tal-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja f’dan il-każ (8) .
4. Skont ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, appoġġata f’dan ir-rigward minn diversi Stati Membri, id-DQI timplementa sistema globali ta’ ġestjoni tal-ilma li fiha l-għanijiet ambjentali għandhom jintlaħqu qabel kollox permezz tal-programmi ta’ miżuri u tal-pjanijiet ta’ ġestjoni previsti mid-DQI. Għalhekk, l-obbligu ta’ rkupru tal-ispejjeż tas-servizzi tal-ilma ma jikkostitwixxix l-istrument ċentrali u determinanti għas-soluzzjoni tal-problemi li jitfaċċaw fl-Ewropa fir-rigward tar-riżorsi tal-ilma, iżda pjuttost miżura partikolari li jkun xieraq li tiġi applikata fir-rigward tal-provvista tal-ilma u tal-ġbir u t-trattament tal-ilma mormi.
5. Filwaqt li nammetti li r-rikors tal-Kummissjoni jippreżenta nuqqasijiet serji fil-livell proċedurali, irrid niddefendi f’dawn il-konklużjonijiet l-interpretazzjoni li skontha l-leġiżlatur tal-Unjoni ppreveda fid-DQI l-apprezzament ta’ żewġ tipi prinċipali ta’ attivitajiet. Min-naħa, il-provvista tal-ilma kif iddefinita fl-Artikolu 2(38)(a) tad-DQI, fejn il-formulazzjoni tirrifletti r-rieda li jiġu identifikati l-istadji individwali kollha li għandhom jiġu inklużi fil-prezz imħallas mill-utent finali. Min-naħa l-oħra, il-ġbir u t-trattament tal-ilma mormi fis-sens tal-Artikolu 2(38)(b) tad-DQI. Fil-fatt, is-servizz tal-ilma għandu jiġu offrut minn fornitur lil konsumatur jew lil utent ieħor, irrispettivament minn jekk huwiex privat jew pubbliku, rappreżentant ta’ fergħa tal-industrija jew tal-agrikoltura. Din l-interpretazzjoni, li jidhirli li hija l-uniku approċċ raġonevoli, hija kkonfermata kemm mill-formulazzjoni u l-istruttura tad-DQI, kif ukoll mill-oriġini leġiżlattiva tagħha, mill-bażi legali tagħha u mill-iskop prinċipali tagħha, jiġifieri l-protezzjoni tal-ilma bħala patrimonju komuni.
II – Il-proċedura prekontenzjuża u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
6. Fix-xahar ta’Awwissu 2006, tressaq quddiem il-Kummissjoni lment li skontu r-Repubblika Federali tal-Ġermanja kienet qiegħda tinterpreta d-definizzjoni ta’ “servizzi ta’ l-ilma” li tinsab fl-Artikolu 2(38) tad-DQI fis-sens li s-servizzi inkwistjoni kienu limitati għall-provvista tal-ilma u għall-ġbir, għat-trattament u għall-eliminazzjoni tal-ilma mormi, b’tali mod li kienet tillimita l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 9 tad-DQI.
7. Fis-7 ta’ Novembru 2007, il-Kummissjoni indirizzat ittra ta’ intimazzjoni lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja li fiha esponiet li l-leġiżlazzjoni Ġermaniża ma kinitx f’konformità mad-diversi dispożizzjonijiet tad-DQI u li dan l-Istat Membru ma kienx qiegħed japplika b’mod korrett il-kunċett ta’ “servizzi ta’ l-ilma”.
8. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja wieġbet għall-ittra ta’ intimazzjoni fis-6 ta’ Marzu 2008 u fl-24 ta’ Settembru 2009.
9. Fit-30 ta’ Settembru 2010, il-Kummissjoni indirizzat ittra ta’ intimazzjoni kumplimentari li għaliha r-Repubblika Federali tal-Ġermanja wieġbet fit-18 ta’ Novembru 2010. Fis-27 ta’ Lulju 2011, l-imsemmi Stat Membru kkomunika lill-Kummissjoni r-regolament dwar il-protezzjoni tal-ilma tal-wiċċ tal-20 ta’ Lulju 2011 li jittrasponi l-Artikolu 5 tad-DQI.
10. Fit-30 ta’ Settembru 2011, il-Kummissjoni bagħtet opinjoni motivata lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja wieġbet fil-31 ta’ Jannar 2012 għall-opinjoni motivata, jiġifieri fit-terminu stabbilit, li kien iġġedded fuq talba tagħha. Fix-xahar ta’ Lulju 2012, hija informat lill-Kummissjoni bit-traspożizzjoni tal-Artikolu 2(38) u (39) u tal-Artikolu 9 tad-DQI.
11. Minkejja t-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni, il-Kummissjoni qieset li l-problema tal-interpretazzjoni diverġenti tad-definizzjoni tas-servizzi tal-ilma u, għaldaqstant, tal-applikazzjoni, skontha, inkompleta tal-Artikolu 9 tad-DQI, kienet għadha hemm. Għalhekk, fid-data tal-11 ta’ Novembru 2012, hija ppreżentat dan ir-rikors.
12. Bid-digrieti tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2, il-5, it-8, il-11 u l-15 ta’ April 2013, rispettivament, ir-Repubblika tal-Awstrija, ir-Renju tal-Isvezja, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Repubblika tal-Ungerija, ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq, kif ukoll ir-Renju tad-Danimarka ngħataw permess jintervjenu insostenn tat-talbiet tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja.
13. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, l-Ungerija, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Renju tal-Isvezja kif ukoll il-Kummissjoni nstemgħu waqt is-seduta li saret fil-5 ta’ Marzu 2014.
III – Fuq l-ammissibbiltà tar-rikors
14. Bir-rikors tagħha, il-Kummissjoni essenzjalment issostni li, bl-interpretazzjoni ristrettiva, u għalhekk, skontha, inkorretta, tal-kunċett ta’ “servizzi ta’ l-ilma” previst fl-Artikolu 2(38) tad-DQI, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma kinitx qiegħda tikkonforma mar-rekwiżiti tal-Artikolu 9 tad-DQI. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tikkontesta l-ammissibbiltà tar-rikors, li għandu l-għan, skontha, li jiċċara kwistjonijiet purament teoretiċi, ma huwiex preċiż u ma jikkorrispondix għas-suġġett tal-opinjoni motivata. Il-Gvernijiet tal-Finlandja u tal-Isvezja jitolbu wkoll li r-rikors jiġi ddikjarat inammissibbli.
15. Fuq il-pjan proċedurali, id-diffikultà mqajma minn dan ir-rikors hija marbuta għalhekk, qabel kollox, mad-determinazzjoni ċara tas-suġġett u tan-natura tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkontestat, peress li r-rikors tal-Kummissjoni fundamentalment ma huwiex koerenti f’dan ir-rigward. Madankollu, din id-determinazzjoni tikkundizzjona l-eżami tar-rikors mill-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt, jekk tiġi permessa l-possibbiltà ta’ rikors li jipprevedi biss l-interpretazzjoni inkorretta ta’ direttiva mingħajr ma l-Kummissjoni tkun obbligata tindika fiex jikkonsisti dan in-nuqqas ikkontestat, il-Kummissjoni tkun awtorizzata tippreżenta rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu “ta’ interpretazzjoni” li s-suġġett tiegħu jkun li tinkiseb konferma mill-Qorti tal-Ġustizzja ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni. Dan madankollu ma huwiex konformi mal-istruttura u mal-iskop tal-proċedura skont l-Artikolu 258 TFUE, li għandu l-għan li jiġi kkonstatat in-nuqqas minn Stat Membru li jwettaq l-obbligi tiegħu. Il-konstatazzjoni ta’ tali nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tobbliga lill-Istat Membru inkwistjoni, skont l-Artikolu 260(1) TFUE, jieħu l-miżuri kollha meħtieġa għall-eżekuzzjoni tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (9) .
16. F’dan ir-rigward, jiena nosserva li, fil-punt 1 tar-rikors (10), il-Kummissjoni tindika li r-rikors tagħha “jikkonċerna essenzjalement l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ ‘servizzi ta’ l-ilma’ previst fl-Artikolu 2(38) tad-DQI”. Il-Kummissjoni tammetti madankollu li, matul il-proċedura prekontenzjuża, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 2(38) u tal-Artikolu 9 tad-DQI kellhom jiġu ttrasposti permezz ta’ proġett governattiv tat-18 ta’ Lulju 2012, li jipprevedi t-traspożizzjoni litterali tagħhom. Il-Kummissjoni madankollu tikkunsidra li l-interpretazzjoni “tal-konvenuta ma hijiex konformi mal-kontenut eżatt tar-regola” (11) . Konsegwentement, skont il-Kummissjoni, għad hemm il-problema tal-interpretazzjoni diverġenti tad-definizzjoni tas-servizzi tal-ilma u, għaldaqstant, “tal-applikazzjoni inkompleta tal-Artikolu 9 tad-DQI”. Huwa għalhekk li l-Kummissjoni għaldaqstant iddeċidiet li “tillimita r-rikors għat-traspożizzjoni inkorretta tal-Artikolu 2(38) u tal-Artikolu 9 tad-DQI” (12) .
17. Fir-replika, il-Kummissjoni ddefendiet l-ammissibbiltà tar-rikors tagħha billi invokat li “l-qofol tal-ksur huwa marbut mal-interpretazzjoni tal-konvenuta tal-Artikolu 2(38) tad-Direttiva”. Skont il-Kummissjoni, l-applikazzjoni mhux uniformi u inkorretta tal-Artikolu 9 tad-DQI fit-territorju Ġermaniż, tmur kontra l-premessi 14 u 18 tad-DQI (13) . Fl-aħħar, fil- petitum
tar-rikors, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt id-DQI, “billi eskludiet ċerti servizzi [...] tal-applikazzjoni tal-kunċett ta’ servizzi tal-ilma” (14) .
18. Għaldaqstant, ma huwiex ċar jekk il-Kummissjoni hijiex tikkritika lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja għal:
– traspożizzjoni leġiżlattiva inkorretta fil-livell federali jew fil-livell tal-Länder;
– applikazzjoni inkorretta tad-DQI ta’ natura ad hoc indikata b’eżempji konkreti; jew
– prattika kostanti u ġeneralizzata li tmur kontra d-DQI filwaqt li tammetti l-konformità mal-qafas leġiżlattiv nazzjonali.
19. Madankollu, huwa stabbilit li kull rikors promotur għandu jindika s-suġġett tal-kawża u l-espożizzjoni sommarja tal-motivi, u din l-indikazzjoni għandha tkun suffiċjentement ċara u preċiża biex tippermetti lill-konvenut jipprepara d-difiża tiegħu u lill-Qorti tal-Ġustizzja teżerċita l-istħarriġ tagħha. Minn dan jirriżulta li l-elementi essenzjali ta’ fatt u ta’ dritt li fuqhom huwa bbażat rikors għandhom jiġu indikati b’mod koerenti u li jista’ jinftiehem mit-test tar-rikors innifsu u li t-talbiet ta’ dan tal-aħħar għandhom jiġu fformulati b’mod mhux ekwivoku, sabiex jiġi evitat li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi ultra petita
jew tonqos milli tiddeċiedi dwar xi lment (15) .
20. L-ewwel nett, f’dak li jikkonċerna l-punt dwar jekk il-Kummissjoni hijiex tittratta traspożizzjoni inkorretta tad-DQI jew applikazzjoni inkorretta ta’ din tal-aħħar, jiena ninnota li l-Kummissjoni qiegħda tipprova tippreżenta u tanalizza għadd ta’ eżempji ta’ servizzi li hija tqis li huma marbuta mal-ilma, mingħajr ma tagħmel rabta mal-applikazzjoni tad-DQI fit-territorju tal-Istat Membru konvenut. Huwa biss fil-punti finali tar-rikors li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu huwa ppreċiżat minn ilment li jirriżulta mill-fatt li l-leġiżlazzjoni ta’ ċerti Länder (16) ma tipprevedix tariffa ta’ estrazzjoni, filwaqt li tali tariffa ġiet introdotta biss reċentement f’Länder oħrajn (17) . Il-Kummissjoni tikkritika wkoll id-derogi fil-qasam tal-estrazzjoni tal-ilma u tqajjem il-problema tal-estrazzjoni tal-ilma għal finijiet ta’ estrazzjoni tal-minjieri taħt l-art u fil-miftuħ, li mingħajr dubju tidher dubjuża fid-dawl tad-DQI (18) . Ir-replika ftit li xejn tidher iktar ċara.
21. Din l-istruttura tar-rikors tista’ twassal biex jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni tittratta qabel kollox nuqqasijiet li jolqtu l-applikazzjoni tar-regoli nazzjonali adottati għal finijiet tat-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 9 tad-DQI moqrija flimkien mal-Artikolu 2(38) tagħha. Madankollu, peress li l-eżempji ta’ tali nuqqas fl-applikazzjoni jirriżultaw mil-leġiżlazzjoni adottata minn ċertu għadd ta’ Länder, dan jikkonferma l-argument ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li jirriżulta minn traspożizzjoni inkorretta. Barra minn hekk, il-Kummissjoni llimitat ruħha li telenka l-Länder ikkonċernati billi tibgħat links tal-internet għal aċċess, tal-inqas b’mod parzjali, għal atti kontenzjużi, mingħajr ma jkun ippreċiżat il-kontenut tagħhom (19) .
22. Madankollu, skont il-ġurisprudenza, għandu joħroġ b’mod ċar mir-rikors tal-Kummissjoni jekk ir-rikors jittrattax il-mod kif id-direttiva hija ttrasposta fl-ordinament ġuridiku nazzjonali nkella huwiex iktar kritika tar-riżultat konkret tal-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tat-traspożizzjoni. Kif ippreċiżat il-Qorti tal-Ġustizzja, huwa f’dan l-ewwel każ biss li ma jkunx neċessarju, biex jintwera li t-traspożizzjoni ta’ din id-direttiva hija insuffiċjenti jew inadegwata, li jiġu stabbiliti l-effetti reali tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponi din id-direttiva. Fil-fatt, ikun biżżejjed li jitqabblu d-dispożizzjonijiet infushom sabiex tiġi stabbilita n-natura insuffiċjenti jew difettuża tat-traspożizzjoni (20) .
23. Huwa veru li f’ċerti każijiet, it-traspożizzjoni timponi fuq l-Istati Membri mhux l-adozzjoni tal-qafas leġiżlattiv sħiħ biss, iżda wkoll l-implementazzjoni ta’ miżuri konkreti u speċifiċi li jippermettu li jinkiseb ir-riżultat previst. Pereżempju, dan huwa l-każ tad-Direttiva 92/43/KEE (21), imsejħa “Habitats”, li fil-qafas tagħha l-istabbiliment ta’ sistema ta’ protezzjoni stretta jippresupponi l-adozzjoni ta’ miżuri koerenti u kkoordinati, ta’ natura preventiva li tippermetti li jiġu evitati d-deterjorament jew il-qerda tas-siti ta’ tgħammir jew tal-postijiet ta’ mistrieħ tal-ispeċijiet tal-annimali (22) . Madankollu, f’dan il-każ, il-Kummissjoni hija marbuta tipproduċi prova tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu permezz ta’ eżempji konkreti li jagħtu prova tan-nuqqas ta’ sistema effikaċi ta’ protezzjoni (23) . Issa, għar-raġunijiet esposti preċedentement, dan ma huwiex il-każ ta’ dan ir-rikors.
24. Fi kwalunkwe każ, jekk dan ir-rikors tqies li jittratta traspożizzjoni inkorretta, ma jidhirlix li l-Qorti tal-Ġustizzja tinsab f’pożizzjoni li tiddetermina liema kien l-istat tal-atti stabbiliti mil-Länder iċċitati mill-Kummissjoni fit-30 ta’ Jannar 2012, data li tikkorrispondi għall-iskadenza tat-terminu li jidher fl-opinjoni motivata (24) . Fil-fatt, huwa stabbilit li l-opinjoni motivata u r-rikors għandhom jippreżentaw l-ilmenti b’mod koerenti u preċiż sabiex jippermettu li l-Qorti tal-Ġustizzja tifhem eżattament il-portata tal-ksur tad-dritt tal-Unjoni kkontestat, kundizzjoni neċessarja sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ tivverifika l-eżistenza tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu allegat (25) .
25. F’dan ir-rigward, għandu jingħad li, sabiex jiġi indikat l-istat tal-leġiżlazzjoni fil-Länder ta’ Bayern, ta’ Hessen u ta’ Thüringen, il-Kummissjoni, fir-rikors tagħha, tirreferi b’mod impreċiż għall-espożizzjoni tal-motivi tal-abbozz ta’ liġi tal-Gvern tal-Land ta’ Rheinland‑Pfalz kif ukoll għal artikolu ta’ letteratura legali (26) Barra minn hekk, nosserva li l-liġi tal-Land ta’ Rheinland‑Pfalz dwar it-tariffa ta’ estrazzjoni ċċitata f’nota ta’ qiegħ il-paġna tar-rikors (27), ġiet adottata fit-3 ta’ Lulju 2012. Il-Kummissjoni kellha għalhekk tiċċara b’liema mod abbozz eventwali tal-imsemmija liġi kien suġġett għal proċedura prekontenzjuża. Issa, huma biss il-leġiżlazzjoni tal-Land Rheinland tan-Nordrhein‑Westfalen (28) u dik tal-Land Brandenburg (29) li jidhru fl-opinjoni motivata.
26. It-tieni nett, fid-dawl tal-formulazzjoni tar-rikors, ninnota li l-Kummissjoni ma titlobx lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata nuqqas wieħed jew iktar ta’ twettiq ta’ obbligu ad hoc
li bihom hija tidher li qiegħda tikkritika lil ċerti Länder, anki jekk hija setgħet tikkritika tali nuqqasijiet “individwali” li jirrigwardaw każ speċifiku (30), peress li r-regola de minimis
ma tapplikax fl-ambitu tal-Artikolu 258 TFUE (31) . Fil-fatt, minflok ma tittratta l-okkorrenzi ta’ ksur konkret li jirriżultaw jew mil-leġiżlazzjoni federali nkella minn dik tal-Länder, il-Kummissjoni, fil- petitum, illimitat ruħha li ssemmi b’mod ġenerali l-esklużjoni ta’ ċerti servizzi tal-ilma fis-sens tad-DQI.
27. It-tielet nett, fir-rigward tal-każ ta’ nuqqas strutturali, huwa stabbilit li prattika amministrattiva tista’ tkun suġġetta għal rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu meta din tippreżenta ċertu grad ta’ konsistenza u ġeneralità (32) . Dan jeżiġi, min-naħa tal-Kummissjoni, li tiġi stabbilita n-natura orizzontali tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat l-ammissibbiltà tar-rikorsi tal-Kummissjoni bbażati fuq l-invokar speċifiku ta’ ksur strutturat u ġeneralizzat minn Stat Membru, tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-ambjent (33) . Il-ġurisprudenza taċċetta li l-Kummissjoni, għal dan l-għan, tibbaża ruħha fir-rikors tagħha fuq “approċċ globali” (34) .
28. Fil-fatt, jekk ir-rikors jittratta l-implementazzjoni konkreta ta’ dispożizzjoni nazzjonali, il-prova ta’ nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu teħtieġ il-produzzjoni ta’ provi speċifiċi fir-rigward ta’ dawk li normalment jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-ambitu ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li jittratta biss il-kontenut ta’ dispożizzjoni nazzjonali. Meta s-suġġett tar-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jikkonċerna l-applikazzjoni ta’ dispożizzjoni nazzjonali, in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jista’ jiġi stabbilit biss permezz ta’ prova ddokumentata u ddettaljata biżżejjed tal-prattika kkontestata u imputabbli lill-Istat Membru inkwistjoni (35) . Madankollu, ir-rikors ma jissodisfax dawn ir-rekwiżiti f’dan il-każ.
29. Fi kwalunkwe każ, neskludi li l-Kummissjoni naqset milli tissodisfa r-rekwiżiti tal-ġurisprudenza dwar il-portata tat-tilwima (36) . Fil-fatt, peress li s-suġġett ta’ dan in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ma huwiex ċert, il-każ tal-elaborazzjoni tiegħu ma għadux applikabbli.
30. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, jiena tal-fehma li, peress li dan ir-rikors ma jissodisfax manifestament ir-rekwiżiti ta’ preċiżjoni u koerenza fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ma jidhirx possibbli li jiġi limitat is-suġġett tiegħu. Jiena għalhekk nipproponi, prinċipalment, li dan jitqies inammissibbli. L-analiżi tal-mertu tar-rikors hija għalhekk ippreżentata sussidjarjament.
IV – Fuq il-mertu
A – L-argumenti tal-partijiet
31. Skont il-Kummissjoni, l-Artikolu 2(38) tad-DQI għandu jiġi interpretat fis-sens li kull wieħed mis-servizzi tal-ilma li dan jipprevedi għandu jkun suġġett għall-prinċipju tal-irkupru tal-ispejjeż u għall-miżuri ta’ inċentiva għall-użu effikaċi tar-riżorsi, bħalma jeżiġi l-Artikolu 9 tad-DQI. Il-Kummissjoni tinnota li, fil-qafas tal-applikazzjoni tad-DQI fil-Ġermanja, ċerti servizzi tal-ilma ma jħallux lok għall-imsemmi rkupru, għalkemm għandhom importanza fuq korp ta’ ilma, bi ksur tal-Artikolu 9 tad-DQI. Il-Kummissjoni ssemmi r-rapport tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (37) li minnu jirriżulta li l-interpretazzjoni inkwistjoni jkollha bħala konsegwenza li 21 % biss tal-estrazzjoni tal-ilma fl-Ewropa jitqies li huwa servizz tal-ilma, b’tali mod li madwar 80 % tat-totalità tal-estrazzjoni tal-ilma fl-Ewropa jevita b’dan il-mod l-applikazzjoni tal-Artikolu 9 tad-DQI li jippreġudika b’mod gravi l-effett utli tad-DQI. Filwaqt li tenfasizza li l-Istati Membri jibbenefikaw minn marġni diskrezzjonali biex jeskludu ċerti servizzi tal-ilma mill-irkupru tal-ispejjeż skont l-Artikolu 9, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-esklużjoni tas-servizzi tal-ilma li jkopru firxa wiesgħa ta’ attivitajiet flimkien mal-prattika tal-konvenuta jaqbżu dak permess mill-imsemmija marġni.
32. Sabiex tiġi ċċarata d-definizzjoni tal-kunċett ta’ “servizzi”, il-Kummissjoni tipproponi li jsir riferiment għad-Direttiva 2004/35/KE (38) u tinvoka li s-servizzi ambjentali la jimplikaw il-parteċipazzjoni ta’ bniedem bħala fornitur jew destinatarju u lanqas l-eżistenza ta’ relazzjoni kuntrattwali, bħalma huwa l-każ tas-“servizzi ekosistemiċi” (39) . Għalhekk l-estrazzjoni tal-ilma għall-provvista kaptiva għandha titqies wkoll li hija servizz tal-ilma.
33. Fir-risposta tagħha, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja invokat li l-apprezzament tal-użu tal-ilma ma huwiex l-unika miżura, skont id-DQI, ta’ inċentiv għal iktar ekonomija u prudenza fil-ġestjoni tal-ilma. Il-Kummissjoni ma tiħux inkunsiderazzjoni l-istrumenti differenti ta’ ġestjoni li l-leġiżlatur ippreveda kemm għal raġunijiet ta’ sussidjarjetà kif ukoll ta’ effikaċja.
34. Barra minn hekk, l-imsemmi Stat Membru jinvoka l-istruttura tad-definizzjoni tas-servizzi tal-ilma, li tidher fl-Artikolu 2(38)(a) tad-DQI. Din telenka attivitajiet marbutin bil-konġunzjoni “u” li jimplika li l-istadji kollha tal-provvista tal-ilma jkunu ttieħdu inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tal-ispejjeż. Il-kunċett ta’ servizzi tal-ilma jinkludi wkoll il-provvista tal-ilma fl-intier tagħha, u mhux biss numru determinat ta’ attivitajiet, ħlief jekk dan iwassal għal estensjoni illegali tad-definizzjoni.
35. Barra minn hekk, sabiex tiddefinixxi l-kunċett ta’ “servizzi”, fis-sens tal-Artikolu 2(38) tad-DQI, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tipproponi li wieħed jirreferi għall-Artikolu 57 TFUE u li jitqies li dan jeżiġi relazzjoni bilaterali, li tkun nieqsa, pereżempju, fil-każ ta’ użu tal-ilma għan-navigazzjoni jew ta’ miżuri ta’ protezzjoni kontra l-għargħar, iżda li huwa stabbilit fl-attivitajiet tal-provvista tal-ilma u t-trattament tal-ilma mormi. L-Istat Membru konvenut jikkontesta r-rilevanza tad-Direttiva 2004/35 u r-riferiment għall-kunċett ta’ “servizzi ekosistemiċi”.
36. Fir-risposti tagħhom, il-Gvern Daniż, Ungeriż, Awstrijak, Finlandiż, Svediż u dak tar-Renju Unit jappoġġaw essenzjalment il-qari tal-Artikolu 2(38) tad-DQI difiż mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja.
37. Il-Gvern Daniż iżid li, b’differenza għall-attivitajiet tad-distribuzzjoni tal-ilma u tat-trattament tal-ilma mormi, l-istrumenti finanzjarji ma għandhomx l-istess effett regolatorju fuq il-konsegwenzi tal-attivitajiet bħall-iżvilupp tal-passaġġi fuq l-ilma u l-protezzjoni kontra l-għargħar. Il-Gvern Ungeriż jinnota, min-naħa tiegħu, li s-sinjifikat sostnut mill-Kummissjoni jħassar id-distinzjoni bejn il-kunċetti ta’ “użu ta’ l-ilma” u ta’ “servizzi ta’ l-ilma”. Dan ifakkar li, matul il-ħidmiet leġiżlattivi li wasslu għall-adozzjoni tad-DQI, il-pożizzjoni tal-Kummissjoni li fuqha espanda l-prinċipju tal-irkupru tal-ispejjeż għat-totalità tal-attivitajiet tal-ilma ġiet espressament eskluża. Il-Gvern Awstrijak jenfasizza min-naħa tiegħu li huma l-programmi ta’ miżuri u l-pjanijiet ta’ ġestjoni li jikkostitwixxu l-istrumenti ewlenin sabiex jintlaħqu l-għanijiet tad-DQI. L-għan ta’ inċentiv, bil-politika tal-apprezzament tal-ilma, għall-użu ekonomiku tiegħu ma jagħmilx sens ħlief għall-provvista tal-ilma lill-konsumaturi, u mhux, pereżempju, għall-enerġija idrawlika, peress li dan iwassal għal żieda fl-ispejjeż tal-elettriku rinnovabbli li ġej minnu.
38. Il-Gvern Finlandiż jikkontesta l-interpretazzjoni wiesgħa ħafna li l-Kummissjoni tiddefendi fir-rigward tal-kunċett ta’ servizzi tal-ilma. Din taqleb il-bilanċ bejn l-istrumenti tad-DQI li jolqtu l-ġestjoni tar-riżorsi tal-ilma, għalkemm din id-direttiva tikkostitwixxi biss leġiżlazzjoni “qafas” li tħalli setgħa diskrezzjonali wiesgħa lil-leġiżlatur nazzjonali fl-għażla tal-mezzi li jridu jiġu implementati (40) . Għall-Gvern Svediż, huwa ċar li d-definizzjoni proposta mill-Kummissjoni ma tieħu inkunsiderazzjoni bl-ebda mod il-kundizzjonijiet naturali u ġeografiċi partikolari tal-Istati Membri differenti. Ir-Renju Unit jikkontesta wkoll l-argument tal-Kummissjoni.
B – Osservazzjonijiet ġenerali dwar it-tħassib tal-politika tal-ilma
39. Fil-qasam tal-politika tal-ilma, il-leġiżlazzjoni Komunitarja qabel kollox, matul is-snin 70, kienet tikkonċerna l-użijiet tal-ilma (ilma għax-xorb, għall-għawm, għat-tkabbir tal-ħut, għat-tkabbir tal-frott tal-baħar), imbagħad għat-tnaqqis tat-tniġġis (ilma mormi, nitrati li ġejjin mill-agrikoltura) (41) . Il-leġiżlazzjoni Ewropea tinkludi għalhekk diversi direttivi settorjali dwar l-ilma. Dan l-approċċ frammentat tqies li huwa skadut, inkoerenti u diffiċli biex jadatta għall-progress li ġej mill-perizja xjentifika.
40. Meqjusa bħala rivoluzzjoni Kopernikana fil-qasam tal-politika tal-ilma (42), id-DQI stabbilixxiet qafas komuni sabiex tikkoordina u tissostitwixxi b’mod parzjali l-mużajk tat-testi leġiżlattivi Komunitarji u nazzjonali fis-seħħ (43) .
41. Id-DQI tikkostitwixxi stadju deċiżiv fl-evoluzzjoni tal-politika tal-ilma, peress li din tirregola l-ġestjoni tal-kwalità tal-ilma, fejn il-kwistjonijiet ta’ ġestjoni kwantitattiva jiġu indirizzati mill-imsemmija direttiva biss fuq bażi kumplimentari (44) . Barra minn hekk, dan jirrifletti l-bażi legali tad-DQI li ġiet adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 175 KE (li sar l-Artikolu 192 TFUE) dwar il-proċedura l-antika ta’ kodeċiżjoni. Min-naħa l-oħra, huwa xieraq li jiġi osservat, f’dan ir-rigward, li mill-Artikolu 175(2) KE jirriżulta li l-problema tal-ġestjoni kwantitattiva tar-riżorsi tal-ilma, jew dak kollu li jolqot, direttament jew indirettament, id-disponibbiltà ta’ dawn ir-riżorsi,
teżiġi l-unanimità matul il-proċedura leġiżlattiva.
42. Fil-fatt, id-DQI timmira li żżomm u ttejjeb l-ambjent tal-Unjoni. Madankollu, il-kwalità tal-ilma tippreżenta rabta diretta ma’ dan l-għan, għalkemm il-ġestjoni kwantitattiva tikkostitwixxi biss element kumplimentari ta’ natura li jikkontribwixxi għal kwalità tajba tal-ilma. Huwa għalhekk li d-DQI tinkludi wkoll miżuri dwar il-kwalità, suġġetti għall-għan ta’ kwalità tajba (45) .
43. Huwa xieraq f’dan il-kuntest li jiġi nnotat li l-isfida ta’ dan ir-rikors għandha x’taqsam mal-fatt li, bħala element essenzjali għall-attivitajiet tal-bniedem, il-politika tal-ilma, li tikkonċerna, barra minn hekk, ġid komuni, hija suġġetta għal-leġiżlazzjoni f’diversi livelli tad-dritt tal-Unjoni li jimponi approċċ konċiljatorju. Għalhekk, min-naħa, huwa xieraq li tiġi enfasizzata r-rabta bejn id-DQI u sensiela ta’ direttivi kumplimentari bħad-direttiva dwar l-ilma ta’ taħt l-art (46), id-direttiva dwar it-trattament tal-ilma mormi (47), dik dwar in-nitrati (48), id-direttiva li tistabbilixxi standards ta’ kwalità ambjentali fil-qasam tal-ilma (49), dik dwar l-għargħar (50) u d-direttiva dwar speċifikazzjonijiet tekniċi għall-analiżi kimika u l-monitoraġġ tal-ilma (51) .
44. Min-naħa l-oħra, huwa xieraq li wieħed iżomm f’moħħu l-perspettiva intersettorjali fil-kuntest tal-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi tal-ilma, b’kunsiderazzjoni xierqa b’mod partikolari tal-istrumenti tal-politika agrikola komuni, dawk tal-politika reġjonali, l-atti adottati fir-rigward tal-enerġija rinnovabbli jew anki r-regoli dwar it-trasporti mill-korsiji tax-xmara, kif ukoll ir-regoli dwar il-kopertura tal-art, mingħajr ma tiġi injorata n-neċessità ta’ adattament għat-tibdil fil-klima (52) .
45. Barra minn hekk, minkejja li l-ilma tal-wiċċ u l-ilma ta’ taħt l-art huma riżorsi naturali rinnovabbli (53), id-differenzazzjoni inugwali tal-ilma fl-Unjoni Ewropea tagħmel l-adozzjoni u l-applikazzjoni ta’ qafas leġiżlattiv dwar il-protezzjoni tal-ilma kumpless ħafna (54) . Ir-riżorsi tal-ilma ħelu għal kull abitant huma 20 darba ogħla fil-pajjiżi tat-Tramuntana milli fil-pajjiżi tan-Nofsinhar tal-Ewropa (55) . Għal din ir-raġuni, il-pjanijiet tal-ġestjoni tad-distrett tax-xmara huma l-għodod prinċipali għall-implementazzjoni tad-DQI (56) . Fil-fatt, il-premessa 13 tad-DQI tenfasizza f’dan ir-rigward li “[h]emm diversi kundizzjonijiet u ħtiġijiet fil-Komunità li jeħtieġu soluzzjonijiet speċifiċi differenti. Id-diversità trid tiġi kkunsidrata fl-ippjanar u l-eżekuzzjoni ta’ miżuri biex tkun żgurata l-protezzjoni u l-użu sostenibbli ta’ l-ilma fil-qafas tal-baċin tax-xmara. Id-deċiżjonijiet iridu jittieħdu viċin kemm jisa’ jkun tal-lokazzjonijiet fejn l-ilma huwa affetwat jew użat. Trid tingħata prijorità għal azzjoni li taqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-Istati Membri mit-tfassil ta’ programmi ta’ miżuri aġġustati għal kundizzjonijiet lokali u reġjonali ”. [enfasi miżjuda minni]
46. Fl-aħħar nett, għandu jiġi enfasizzat li l-kumplessità li tikkaratterizza d-DQI wasslet lill-Kummissjoni biex tadotta dokumenti ta’ spjegazzjoni u rapporti multipli dwar l-implementazzjoni tad-DQI (57) u sostniet il-pjan ta’ azzjoni għas-salvagwardja tar-riżorsi tal-ilma fl-Ewropa (58) .
47. Huwa fid-dawl ta’ dawn l-osservazzjonijiet ġenerali li jkun xieraq li jiġu analizzati d-dispożizzjonijiet kontenzjużi.
C – Fuq il-prinċipju tal-irkupru tal-ispejjeż fid-DQI
1. Fuq il-kontenut tal-Artikoli 2(38) u 9 tad-DQI
48. Kif tirrileva l-Kummissjoni “l-qofol ta’ din il-kawża” huwa marbut mal-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(38) tad-DQI. Madankollu, għad-determinazzjoni tal-portata ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jiġu kkunsidrati fl-istess ħin it-termini, il-kuntest u l-iskopijiet tagħha (59) . L-oriġini ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni tista’ tkopri wkoll l-elementi rilevanti għall-interpretazzjoni tagħha (60) .
49. Nirrileva mill-ewwel li l-prinċipju tal-apprezzament tal-ispejjeż tas-servizzi tal-ilma li jirriżulta mill-Artikolu 9 tad-DQI jikkostitwixxi strument innovattiv li jipprevedi li tiġi żgurata applikazzjoni aħjar tar-regola ta’ min iniġġes iħallas fis-settur tal-użu tal-ilma (61) . Id-DQI għalhekk hija waħda mill-inizjattivi li għandhom l-għan li jsaħħu r-rwol tal-istrumenti ekonomiċi fil-linji ta’ politika ambjentali.
50. Għaldaqstant, l-Artikolu 9 tad-DQI jipprevedi li l-Istati Membri jridu jikkunsidraw il-prinċipju ta’ rkupru tal-ispejjeż tas-servizzi tal-ilma. B’mod iktar preċiż, l-Istati Membri jridu jiżguraw li l-politika tal-apprezzament tal-ilma tipprovdi inċentivi adegwati għall-utenti biex jużaw ir-riżorsi tal-ilma effikaċi, u b’hekk jikkontribwixxu għall-għanijiet ambjentali tad-DQI. Is-setturi ekonomiċi differenti, li fosthom id-DQI tiddistingwi s-settur tal-industrija, is-settur tad-djar u s-settur tal-agrikoltura, jikkontribwixxu b’mod adegwat għall-irkupru tal-ispejjeż tas-servizzi tal-ilma, fuq il-bażi tal-analiżi ekonomika mwettqa f’konformità mal-Anness III tad-DQI u fid-dawl tal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas.
51. L-Artikolu 2(38) tad-DQI jiddefinixxi s-servizzi tal-ilma bħala s-servizzi kollha li “jipprovdu”, minn naħa, “estrazzjoni, teħid, ħażna, trattament u distribuzzjoni ta’ ilma tal-wiċċ jew tal-qiegħ” u, min-naħa l-oħra, “kollezzjoni ta’ skart ta’ l-ilma u faċilitajiet ta’ trattament li sussegwentement joħorġu fl-ilma tal-wiċċ”.
52. Għalhekk huwa leġittimu li jiġi kkunsidrat li l-leġiżlatur tal-Unjoni ddefinixxa s-servizzi tal-ilma fil-perspettiva ta’ żewġ attivitajiet prinċipali, indispensabbli għall-użu tal-ilma, jiġifieri, upstream, il-provvista tal-ilma u, downstream, it-trattament tal-ilma mormi.
53. Id-definizzjoni mfakkra hawn fuq timplika neċessarjament l-eżistenza ta’ fornitur tas-servizzi. Barra minn hekk, jirriżulta wkoll minn dan li l-attivitajiet inkwistjoni ma jitqisux li huma provvisti ta’ servizzi tal-ilma ħlief fil-każ fejn dawn isiru fil-qafas tal-provvista tal-ilma jew tat-trattament tal-ilma mormi. Barra minn hekk, l-attivitajiet elenkati fl-Artikolu 2(38)(a) tad-DQI huma speċifikati biss sabiex dawn jitqiesu fil-proċess tal-apprezzament. Fil-fatt, kif enfasizza l-aġent tal-Gvern Finlandiż waqt is-seduta, il-leġiżlatur ikkunsidra neċessarju li jiżgura li l-partijiet intervenjenti kollha fil-qafas tad-distribuzzjoni tal-ilma jitqiesu fil-kalkolu tal-ispejjeż previsti fl-Artikolu 9 tad-DQI. Kieku l-imsemmi punt 38 kellu biss it-terminu “provvista”, kien ikun possibbli li din id-dispożizzjoni tiġi interpretata bħala li tikkonċerna biss l-aħħar element, jiġifieri d-distribuzzjoni tal-ilma lil utent finali.
54. Jiena nieħu għalhekk l-istess pożizzjoni tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja li skontha l-għan tal-Artikolu 2(38) tad-DQI huwa li jiġbor fih il-provvista tal-ilma fl-aspetti kollha tagħha u li jwassal għal apprezzament li jippermetti l-irkupru tal-ispejjeż permezz tal-Artikolu 9 tad-DQI (62) . Skonti, l-imsemmi prinċipju għandu japplika irrispettivament mill-kompożizzjoni tal-katina tal-provvista. Fi kliem ieħor, l-ispiża mħallsa mill-konsumatur jew minn kwalunkwe utent ieħor tal-ilma għax-xorb għandha tinkludi s-servizzi kollha indipendentement mill-għadd ta’ fornituri tas-servizzi involuti.
55. Din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(38) tad-DQI hija kkonfermata mill-qari fis-sens abitwali tat-termini tiegħu, kif ukoll mill-oriġini tiegħu, l-istruttura tad-DQI u interpretazzjoni teleoloġika tal-imsemmija dispożizzjoni.
2. Interpretazzjoni litterali
56. Huwa stabbilit li l-Artikolu 2 tad-DQI jinkludi definizzjonijiet għall-finijiet tal-applikazzjoni tad-direttiva msemmija. Għaldaqstant, l-interpretazzjoni tiegħu għandha prinċipalment tkun ibbażata fuq id-denominatur komuni għall-Istati Membri kollha li jirrappreżenta s-sens abitwali ta’ dawn it-termini. Dan jidhirli li huwa iktar u iktar indispensabbli peress li d-DQI hija direttiva qafas.
57. F’dan ir-rigward, infakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ċaħdet raġunament tal-Kummissjoni ppreżentat fil-qafas ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fil-qafas fiskali, li permezz tiegħu din ilmentat kontra Stat Membru talli ma segwiex interpretazzjoni għall-korrezzjoni ta’ dispożizzjoni tad-direttiva rilevanti, minkejja riproduzzjoni litterali tal-kontenut tagħha fl-ordinament ġuridiku nazzjonali. Madankollu, jidhirli li l-Kummissjoni ssegwi approċċ analogu f’dan il-każ fuq il-bażi tar-regolament dwar il-protezzjoni tal-ilma tal-wiċċ imsemmi iktar ’il fuq. Fis-sentenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet riferiment għall-prinċipju ta’ ċertezza legali li jeżiġi li leġiżlazzjoni tal-Unjoni tippermetti lill-persuni kkonċernati jkunu jafu b’ċertezza l-portata tal-obbligi li timponilhom (63) . Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li, fil-każ ta’ formulazzjoni ċara u mhux ambigwa tad-dispożizzjonijiet, li tkun imsaħħa bl-istruttura tagħhom, wieħed ma jistax jinterpreta l-kunċett li jidher fiha f’sens li jipprevedi t-twessigħ tal-obbligi tal-Istati Membri relatati magħha (64) .
58. Fid-dawl tad-dibattiti elaborati li ppreċedew l-adozzjoni tad-DQI u tan-natura kompletament innovattiva tagħha mill-perspettiva tal-protezzjoni tal-ambjent imfassla fid-dawl tal-formazzjonijiet ġeografiċi u idroloġiċi naturali u mhux tal-fruntieri politiċi, nikkunsidra li huwa, tal-inqas, ftit utli li jitfittxu kjarifiki fir-rigward tat-termini tad-DQI f’atti oħra tal-leġiżlazzjoni sussidjarja bħad-direttiva dwar is-servizzi jew id-direttiva dwar ir-responsabbiltà ambjentali, skont l-analiżi proposta mill-Kummissjoni u mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja. Ninnota, barra minn hekk, li d-DQI tinkludi tali riferimenti espliċiti meta l-leġiżlatur qies dan utli, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda d-definizzjoni tal-espressjoni “ilma maħsub għal konsum uman” li tinsab fl-Artikolu 2(37) tad-DQI, li jirreferi għad-definizzjoni tad-Direttiva 80/778/KEE (65) .
59. Fil-fatt, f’konformità qabel kollox mas-sens abitwali tiegħu, it-terminu “servizz” għandu jinftiehem bħala li jipprevedi attività offruta minn fornitur lil kwalunkwe tip ta’ destinatarju ta’ provvista li jirrappreżenta djar, istituzzjonijiet pubbliċi, l-agrikoltura jew inkella l-industrija. Min-naħa l-oħra, li l-provvista kaptiva titqies li hija servizz ma huwiex konformi mas-sens abitwali ta’ dan it-terminu. Jekk huwa veru li jeżistu każijiet li fihom dispożizzjoni speċifika tipprevedi li, legalment, aġent jitqies li forna servizz lilu nnifsu, xorta jibqa’ l-fatt li tali aċċettazzjoni ma tikkorrispondix għall-użu abitwali u għandha toħroġ b’mod ċar mill-formulazzjoni tad-dispożizzjoni kkonċernata (66) .
60. Ċertament, il-verżjonijiet lingwistiċi differenti tal-Artikolu 2(38) tad-DQI ma jaqblux. Fil-fatt, fil-verżjoni Franċiża ta’ din id-direttiva, jidher it-terminu servizzi li jkopru (“couvrent”) l-attivitajiet elenkati fil-punt 38(a) u (b), li ma jirreferix direttament għal provvista mogħtija għall-benefiċċju ta’ destinatarju.
61. Madankollu, infakkar li n-neċessità ta’ applikazzjoni u, għaldaqstant, ta’ interpretazzjoni uniformi tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni teskludi li, f’każ ta’ dubju, it-test ta’ dispożizzjoni jitqies waħdu f’waħda mill-verżjonijiet tiegħu, iżda teżiġi, minflok, li dan jiġi interpretat u applikat fid-dawl tal-verżjonijiet stabbiliti bil-lingwi uffiċjali l-oħra. F’każ ta’ diverġenza bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi ta’ test tal-Unjoni, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata fid-dawl tal-istruttura ġenerali u tal-iskop tal-leġiżlazzjoni li minnha din id-dispożizzjoni tifforma parti (67) .
62. Madankollu, fil-maġġoranza tal-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra, l-enfasi titpoġġa fuq il-fatt li jiġu proposti jew li jsiru disponibbli għal utent l-attivitajiet elenkati fl-Artikolu 2(38)(a) u (b) tad-DQI (68) . Dan jappoġġa l-argument li skontu l-leġiżlatur ried jeżiġi b’mod ċar relazzjoni bilaterali li tinkludi att imwettaq minn parti għall-benefiċċju tal-parti l-oħra.
63. Min-naħa l-oħra, jidhirli li huwa inutli li nintrabtu mal-analiżi tal-istruttura tad-dispożizzjoni kontenzjuża, u b’mod partikolari mal-konġunzjonijiet u l-virgoli użati. Fil-fatt, meta dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni jista’ jkollha iktar minn interpretazzjoni waħda, għandha tingħata prijorità lil dik li għandha n-natura li tissalvagwarda l-effett utli tagħha (69) . Madankollu, għar-raġunijiet li ġejjin, interpretazz joni tal-Artikolu 2(38) tad-DQI bħal dik proposta mill-Kummissjoni għandha l-effett li telimina d-differenza bejn, min-naħa, il-kunċett ta’ servizzi tal-ilma u, min-naħa l-oħra, dik tal-użu tal-ilma, u, finalment, li tiżbilanċja r-relazzjoni li l-leġiżlatur ried bejn diversi strumenti sabiex jitħares l-effett utli tad-DQI.
64. Fl-aħħar nett, il-kwistjoni dwar jekk dan jirrigwardax servizz bi ħlas ma jidhirlix li hija partikolarment rilevanti, f’dan ir-rigward, peress li d-dispożizzjonijiet tad-DQI dwar l-apprezzament għandhom preċiżament l-għan li jeżiġu li kull servizz tal-ilma jagħti lok għal fatturazzjoni li għandha titħallas mill-utent (70) .
3. Interpretazzjoni storika
65. Għall-kuntrarju tal-Kummissjoni, jiena konvint li l-oriġini ta’ att legali tikkostitwixxi sors affidabbli u partikolarment rikk li jippermetti li jiġu rintraċċati d-dibattiti dwar l-adozzjoni tal-att kif ukoll, sa ċertu punt, l-intenzjoni tal-leġiżlatur. Dan iwassal, skonti, għal raġuni ferm iktar qawwija f’qasam sensittiv bħal dak tal-politika fil-qasam tal-ilma, li titqies li hija patrimonju li jeħtieġ protezzjoni partikolari.
66. Fil-proposta leġiżlattiva, il-Kummissjoni enfasizzat li d-DQI għandha l-għan li tistabbilixxi qafas Komunitarju għall-protezzjoni tal-ilma skont approċċ komuni, biex jintlaħqu għanijiet komuni, fuq il-bażi ta’ prinċipji u ta’ miżuri komuni (71) .
67. Għalhekk, fl-imsemmija proposta hija ddefendiet approċċ ibbażat fuq irkupru totali tal-ispejjeż, fis-sens li l-ispejjeż kollha tas-servizzi tal-ilma kollha għandhom jiġu rkuprati bis-sħiħ, filwaqt li jitqiesu l-utenti kollha f’kull settur ekonomiku (72) .
68. Min-naħa l-oħra, filwaqt li jiċħad tali approċċ fil-pożizzjoni komuni, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea enfasizza, li għandhom ikunu l-Istati Membri li jiddeterminaw, fuq il-bażi ta’ analiżi ekonomika, il-miżuri li għandhom jiġu adottati għall-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rkupru (73) .
69. Id-DQI tippromwovi għalhekk l-apprezzament tal-ispejjeż mingħajr ma l-prinċipju ta’ rkupru totali jkun obbligatorju, ħlief għas-servizzi tal-ilma mifhuma bħala servizzi li jinkludu l-provvista tal-ilma u t-trattament tal-ilma użat. Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata wkoll mir-rapport dwar il-proġett komuni tal-Kumitat ta’ Konċiljazzjoni li minnu jirriżulta li huwa l-apprezzament ta’ dawn iż-żewġ forom ta’ użu tal-ilma li jinsab fil-qalba tan-negozjati (74) .
70. Barra minn hekk, jirriżulta wkoll mill-analiżi tal-ħidmiet leġiżlattivi, wieħed mill-punti prinċipali ta’ nuqqas ta’ qbil bejn l-Istati Membri marbut mad-differenza bejn approċċ iffokat fuq il-kwalità tal-ilma fil-konfront tal-kwantità. Fid-dawl tat-test finali tad-DQI, għandu jiġi kkonstatat li l-problema tal-ġestjoni kwantitattiva, fiha nnifisha, ġiet eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, li mill-bqija huwa konformi mal-bażi legali użata (75), minkejja li ċerti aspetti kwantitattivi huma koperti b’mod inċidentali.
71. Fil-verità, jidhirli li b’dan ir-rikors il-Kummissjoni tipprevedi li tistabbilixxi interpretazzjoni usa’ tal-obbligu ta’ apprezzament tal-użijiet tal-ilma li tista’ tifrex il-kamp ta’ applikazzjoni tad-DQI sabiex tinkludi fiha l-leġiżlazzjoni, il-ġestjoni kwantitattiva tal-ilma jew, tal-inqas, tolqot “direttament jew indirettament, id-disponibbiltà” tar-riżorsi idrawliċi. Madankollu, l-analiżi ekonomika prevista fl-Anness III tad-DQI għandha tinkludi, fost oħrajn, stimi tal-volum, prezzijiet u spejjeż assoċjati mas-servizzi tal-ilma, li tikkonferma li, fl-istruttura tad-DQI, l-apprezzament huwa marbut ma’ aspett kwantitattiv, u, f’dan ir-rigward, huwa sussidjarju għall-ġestjoni tal-ilma. Konsegwentement, l-approċċ difiż mill-Kummissjoni jista’ jkun f’kunflitt mal-bażi legali tad-DQI, sa fejn din tipprevedi l-evażjoni tar-rekwiżit li jirriżulta mill-Artikolu 175(2) KE preċedenti.
4. Interpretazzjoni sistemika
72. Għandu jitfakkar li l-prinċipji ewlenin tad-DQI huma ġestjoni skont il-baċin tax-xmara, l-istabbiliment ta’ għanijiet skont il-“korp ta’ ilma”, ippjanar u programmazzjoni b’metodu ta’ ħidma speċifiku u limiti ta’ żmien, analiżi ekonomika tal-modalitajiet tal-apprezzament tal-ilma u integrazzjoni tal-ispejjeż ambjentali u kif ukoll konsultazzjoni tal-pubbliku bl-għan li tiġi inforzata t-trasparenza tal-politika tal-ilma.
73. Id-DQI tiddefinixxi wkoll metodu ta’ ħidma, komuni għall-Istati Membri, li huwa bbażat fuq erba’ dokumenti essenzjali, jiġifieri l-istat tal-lokazzjonijiet li jippermetti li jiġu identifikati l-problemi li għandhom jiġu indirizzati, il-pjan ta’ ġestjoni li jistabbilixxi l-għanijiet ambjentali, il-programm ta’ miżuri li jiddefinixxi l-azzjonijiet li ser jippermettu li l-l-għanijiet jintlaħqu u l-programm ta’ sorveljanza li jiżgura s-segwitu tal-ilħuq tal-għanijiet stabbiliti. L-istat tal-lokazzjonijiet, il-pjan ta’ ġestjoni u l-programm ta’ miżuri għandhom jiġġeddu kull 6 snin.
74. F’din il-perspettiva, l-Artikolu 9 tad-DQI, li huwa ddedikat għall-prinċipju tal-irkupru tal-ispejjeż, mhux ser jiġi analizzat b’mod separat. Dan jikkostitwixxi, fil-verità, dispożittiv marbut intrinsikament mal-Artikolu 11 tad-DQI dwar l-obbligu li jaqa’ fuq l-Istati Membri li jitfassal programm ta’ miżuri, li jikkostitwixxi wieħed mill-istrumenti prinċipali tal-ġestjoni kwalitattiva tal-ilma. Skont it-termini ta’ dan l-Artikolu 11(3)(b), fost ir-rekwiżiti bażiċi ta’ kull programm jidhru l-miżuri meqjusa adegwati għall-finijiet tal-imsemmi Artikolu 9. Għalhekk, il-miżuri dwar l-irkupru tal-ispejjeż tas-servizzi tal-ilma jagħmlu parti integrali mill-programmi ta’ miżuri. Huwa għalhekk taħt din il-priżma li l-Kummissjoni kellha tfittex jekk Stat Membru jirrispettax l-obbligi tiegħu li jirriżultaw mid-DQI.
75. L-Artikolu 9 tad-DQI għandu jiġi interpretat ukoll b’rabta mal-Artikolu 4 tagħha, peress li l-politika ta’ apprezzament tal-ilma tista’ tkun ta’ inċentiv għall-utenti li jużaw ir-riżorsi b’mod effettiv u tikkontribwixxi sabiex jintlaħqu l-għanijiet ambjentali ddefiniti fl-Artikolu 4 tad-DQI.
76. Għaldaqstant, jidhirli li huwa magħruf li l-apprezzament ma jikkostitwixxix strument awtonomu tad-DQI, iżda għandu jiġi applikat b’rabta mill-qrib ma’ għadd kbir ta’ strumenti oħra previsti f’din l-istess direttiva.
77. Barra minn hekk, ninnota li l-Artikolu 2 tad-DQI jiddistingwi bejn, min-naħa, is-“servizzi ta’ l-ilma” li tidher fil-punt 38 tiegħu u, min-naħa l-oħra, l-“użu ta’ l-ilma” li tidher fil-punt 39 tiegħu. Skont dan l-aħħar punt, l-“użu ta’ l-ilma” jkopri s-servizzi tal-ilma kif ukoll kull attività oħra, li tista’ tinfluwenza b’mod sinjifikattiv l-istat tal-ilma. Għalhekk huwa inkontestabbli li d-definizzjoni tal-użu tal-ilma tiġbor fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha l-kategorija tas-servizzi ddefiniti fl-Artikolu 2(38) tad-DQI. Barra minn hekk, dan huwa kkonfermat mill-Kummissjoni nnifisha f’dokument ta’ referenza dwar it-traspożizzjoni tad-DQI mill-Istati Membri (76) .
78. L-użijiet tal-ilma jikkostitwixxu attivitajiet li għandhom impatt sinjifikattiv fuq l-istat tal-ilma. Barra minn hekk, huwa ovvju li s-servizzi tal-ilma għandhom tali impatt ukoll. Min-naħa l-oħra, l-eżempji tal-użu tal-ilma msemmija mill-Kummissjoni, bħall-għawm jew is-sajd sportiv, huwa diffiċli li jitqiesu li jista’ jkollhom impatt sinjifikattiv fuq l-istat tal-ilma. Jekk dan kien il-każ, l-interpretazzjoni proposta mill-Kummissjoni ġġib fix-xejn il-portata tal-Artikolu 2(39) tad-DQI.
79. Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni tikkritika fir-rikors tagħha ċertu numru ta’ prattiki, li jistgħu jidhru kontestabbli minn perspettiva ekoloġika kif ukoll mill-perspettiva tal-ġestjoni sostenibbli tal-ilma, b’mod partikolari fis-settur tal-minjieri, li jikkostitwixxu l-użijiet tal-ilma. Jidhirli madankollu li l-Kummissjoni ma hijiex konxja tal-istrumenti li huma disponibbli għall-Istati Membri fir-rigward tal-kunċett ta’ korp tal-ilma, li jikkostitwixxi l-unità ta’ evalwazzjoni u ta’ tmexxija tad-DQI.
80. Fil-fatt, peress li l-istat tal-korpi tal-ilma huwa suġġett għal sorveljanza, f’kull baċin, huwa implementat programm ta’ sorveljanza sabiex jiġi evalwat l-istat tal-korpi tal-ilma u jiġi żgurat li l-għanijiet jintlaħqu. Jidhirli għalhekk li l-Kummissjoni kellha ssegwi tali approċċ sabiex turi nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu.
81. F’dan ir-rigward, nosserva li l-Artikolu 4(3) tad-DQI jippermetti b’mod eċċezzjonali li l-Istati Membri jindikaw korp tal-ilma bħala mmodifikat ħafna. Din il-klassifikazzjoni prevista fid-DQI tapplika għall-korpi tal-ilma li fihom jiġu eżerċitati attività waħda jew iktar imsejħa speċifiċi, li jimmodifikaw b’mod sostanzjali l-karatteristiċi idromorfoloġiċi oriġinali tal-korp tal-ilma, b’tali mod li jkun impossibbli li jintlaħaq stat ekoloġiku tajjeb mingħajr effetti sinjifikattivi negattivi fuq l-attività inkwistjoni. Biex jiġu indikati bħala korpi tal-ilma mmodifikati ħafna jew korpi tal-ilma artifiċjali, il-korpi tal-ilma għandhom jissodisfaw ċertu numru ta’ kriterji elenkati fid-DQI. Din l-indikazzjoni għandha tissemma b’mod ċar fil-pjan ta’ ġestjoni [ara l-Artikolu 4(3)(b) tad-DQI].
82. Barra minn hekk, jidhirli li ċerti lmenti tal-Kummissjoni, fil-verità, huma marbuta mad-Direttiva 2006/118 dwar il-protezzjoni tal-ilma ta’ taħt l-art. Fil-fatt, din id-direttiva tipprevedi l-kriterji biex jiġi evalwat l-istat kimiku tal-ilma, il-kriterji biex jiġu identifikati u jitreġġgħu lura t-tendenzi sinjifikattivi u sostenibbli ta’ żieda fil-konċentrazzjoni ta’ tniġġis fl-ilma ta’ taħt l-art.
83. L-interpretazzjoni tal-prinċipju tal-apprezzament bħala dispożittiv għad-dispożizzjoni tal-Istati Membri tidher ukoll f’ċertu numru ta’ dokumenti ppubblikati mill-Kummissjoni dwar id-DQI. Fl-ewwel komunikazzjoni dwar l-applikazzjoni tad-DQI (77), il-Kummissjoni ppreċiżat li n-nuqqas ta’ internalizzazzjoni tal-ispejjeż ambjentali jista’ jikkostitwixxi raġuni supplimentari għal xiex l-ilma sa issa ma ntużax b’mod sostenibbli. Id-DQI tipprevedi mekkaniżmu li skontu l-ispejjeż għall-ambjent u għar-riżorsi għandhom jiġu kkunsidrati biex tiġi ddeterminata l-kontribuzzjoni tal-użijiet tal-ilma differenti għall-irkupru tal-ispejjeż tas-servizzi tal-ilma (78) . Dan juri b’mod ċar in-natura kumplimentari tal-apprezzament.
84. Inżid li, fis-sistemi nazzjonali, jeżistu wkoll mezzi oħra ta’ internalizzazzjoni tal-ispejjeż ambjentali tal-użijiet tal-ilma. Pereżempju, l-użijiet sinjifikattivi tal-korpi tal-ilma jistgħu jkunu suġġetti għal obbligu ta’ kumpens għal kull dannu li ġej, b’mod partikolari għall-popolazzjoni kkonċernata, minn utenti oħra tal-ilma u l-partijiet interessati. Barra minn hekk, il-konklużjonijiet tal-Kunsill “Ambjent” tal-2012 semmew strumenti u għodod oħra li ma humiex dawk ta’ natura ekonomika li jistgħu jtejbu l-użu razzjonali tal-ilma, bħall-edukazzjoni u s-sensibilizzazzjoni (79) .
85. Fid-dawl ta’ dak kollu hawn fuq premess, l-interpretazzjoni difiża mill-Kummissjoni ma tistax tintlaqa’.
5. Interpretazzjoni teleoloġika
86. Huwa stabbilit li d-DQI ssegwi diversi għanijiet bħall-prevenzjoni u t-tnaqqis tat-tniġġis, il-promozzjoni ta’ użu sostenibbli tal-ilma, il-protezzjoni tal-ambjent, it-titjib tal-istat tal-ekosistemi tal-ilma u l-mitigazzjoni tal-effetti tal-għargħar u n-nixfiet. Id-DQI tistabbilixxi għanijiet għall-preżervazzjoni u r-restawr tal-istat tal-ilma tal-wiċċ (ilma ħelu u ilma tal-kosta) u għall-ilma ta’ taħt l-art. L-għan ġenerali huwa li sal-2015 jintlaħaq “stat tajjeb” ekoloġiku u kimiku tal-ilmijiet kollha fit-territorju Ewropew.
87. Il-politika tal-ilma inkorporata fid-DQI tikkostitwixxi qafas leġiżlattiv trasparenti, effikaċi u koerenti li jiddefinixxi l-prinċipji komuni u qafas globali ta’ azzjoni u jiżgura l-koordinazzjoni, l-integrazzjoni u, għal medda itwal ta’ żmien, l-iżvilupp tal-prinċipji ġenerali u tal-istrutturi li jippermettu l-protezzjoni u użu ekoloġikament vijabbli tal-ilma fl-Unjoni, b’osservanza tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà (80) .
88. Filwaqt li l-Qorti tal-Ġustizzja għad ma kellhiex ċans tinterpreta d-DQI fl-intier tagħha, hija ddeċidiet dwar ċerti aspetti essenzjali għal din il-proċedura. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet għalhekk li d-DQI hija direttiva qafas li tistabbilixxi prinċipji komuni u qafas globali ta’ azzjoni għall-protezzjoni tal-ilma u tiżgura l-koordinazzjoni, l-integrazzjoni kif ukoll, għal medda itwal ta’ żmien, l-iżvilupp tal-prinċipji ġenerali u tal-istrutturi li jippermettu l-protezzjoni u użu ekoloġikament vijabbli tal-ilma fil-Komunità Ewropea. Il-prinċipji komuni u l-qafas globali ta’ azzjoni li hija twaqqaf għandhom jiġu żviluppati iktar mill-Istati Membri li għandhom jadottaw sensiela ta’ miżuri partikolari f’konformità mat-termini previsti mill-imsemmija direttiva. Madankollu din tal-aħħar ma tipprevedix armonizzazzjoni totali tal-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri fis-settur tal-ilma (81) .
89. Id-DQI tinnota għalhekk tip ta’ atti li jippreskrivu li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jiżguraw li ċerti għanijiet ifformulati b’mod ġenerali u mhux ikkwantifikati jintlaħqu, filwaqt li jħallu ċertu marġni ta’ diskrezzjoni lill-Istati Membri fir-rigward tan-natura tal-miżuri li għandhom jieħdu (82) .
90. Fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet li jippreċedu l-punti 86 sa 89 kif ukoll tal-karatteristiċi tad-DQI deskritti fil-punti 39 sa 50 u 72 sa 74 ta’ dawn il-konklużjonijiet, jidhirli għalhekk li huwa ċar li fis-segwitu tal-għanijiet tad-DQI, l-Istati Membri għandhom jadottaw miżuri fuq kollox mill-perspettiva tal-effikaċja fil-konfront tas-sistema nazzjonali tagħhom u jikkunsidraw għalhekk l-ispeċifiċitajiet reġjonali, soċjali, ambjentali u ekonomiċi. Huma jibbenefikaw għalhekk minn marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni li ma jistax isir uniformi għall-finijiet tal-applikazzjoni ta’ approċċ ekonomiku, bħal dak difiż mill-Kummissjoni li, barra minn hekk, jidher li titlaq minn argument inkorrett li skontu r-riżorsi tal-ilma jaqgħu dejjem u fl-Istati Membri kollha taħt id-dominju pubbliku, li jawtorizza lill-Istat jimponi l-prezz fid-dawl tal-użijiet tal-ilma bħall-provvista kaptiva jew l-estrazzjoni għall-ġenerazzjoni tal-elettriku.
91. Barra minn hekk, l-istudji speċjalizzati jiżvelaw li l-isfida prinċipali jidher li tinsab fl-istruttura tal-apprezzament, u mhux fl-introduzzjoni tiegħu biss (83) . Ninnota wkoll li sistema ta’ awtorizzazzjoni minn qabel ta’ miżuri li jistgħu jaffettwaw il-korpi tal-ilma jew tas-sukkursu, bħall-estrazzjoni jew it-teħid, jew, f’ċerti każijiet, il-projbizzjoni totali tagħhom, tikkostitwixxi strument ħafna drabi iktar adegwat sabiex jiżgura l-istat tajjeb tal-ilma kif ukoll l-użu ekoloġikament vijabbli tiegħu.
92. Fi kwalunkwe każ, applikazzjoni omoġena tal-prinċipju tal-apprezzament ibbażata, bi żball, fuq interpretazzjoni estensiva tad-definizzjoni tas-servizzi tal-ilma fis-sens tal-Artikolu 2(38) tad-DQI ma tistax tintlaqa’, meta jitqiesu mhux biss id-differenzi sinjifikattivi li jeżistu bejn l-Istati Membri fir-rigward tal-provvista tal-ilma, minħabba l-kundizzjonijiet ġeografiċi u klimatiċi, iżda wkoll l-eżistenza ta’ diversi mudelli ta’ ġestjoni tal-ilma fl-Istati Membri (84) .
93. Barra minn hekk, ninnota li l-interpretazzjoni proposta mill-Kummissjoni tista’, bħalma ġustament jinnotaw il-gvern Ġermaniż u dak Awstrijak, toħloq inċentivi ekonomiċi li ma jistgħux jiġu difiżi mill-perspettiva ekoloġika. Għalhekk, obbligu universali ta’ apprezzament jista’ jiskoraġġixxi l-ġenerazzjoni tal-elettriku rinnovabbli, in-navigazzjoni fuq ix-xmajjar u l-protezzjoni kontra l-għargħar. Fil-verità, tali obbligu jimponi fuq l-Istati Membri li joħolqu inċentiv ekonomiku favur impjanti idroelettriċi sabiex jiffavorixxu l-għargħar upstream tad-diga u nuqqas ta’ ilma downstream tagħha.
94. B’mod iktar ġenerali, huwa veru li jeżistu, fl-Istati Membri kollha, ir-raġunijiet ekoloġiċi prevalenti li jiġġustifikaw it-tħeġġiġ ta’ użu limitat tal-ilma ħelu fil-qafas tal-provvista. Madankollu, tali approċċ purament kwantitattiv ftit jiswa fl-Istati Membri li għandhom riżorsi tal-ilma sinjifikattivi, f’dak li jikkonċerna l-użijiet bħall-ġenerazzjoni tal-enerġija jew il-protezzjoni kontra l-għargħar. Fl-imsemmija Stati, l-għan essenzjali huwa li tiġi protetta l-kwalità tal-ilma u li tiġi żgurata ġestjoni bbilanċjata taċ-ċirkulazzjoni idroloġika annwali sabiex jiġu evitati varjazzjonijiet kbar ħafna fil-livell tal-ilma fil-korpi tal-ilma li jifformaw sistema idroloġika integrata. Dan l-aħħar aspett jista’ jkun essenzjali għall-vijabbiltà ekoloġika ta’ habitats iddeterminati u ta’ speċijiet mhedda. Huwa eżattament għal din ir-raġuni li d-DQI adottat approċċ olistiku tal-ġestjoni tal-ilma, li jeskludi li strument bħall-apprezzament ikun applikabbli b’mod universali fl-Istati Membri kollha indipendentement mill-partikolaritajiet ekoloġiċi u idroloġiċi.
95. Għar-raġunijiet kollha hawn fuq esposti, nipproponi li r-rikors tal-Kummissjoni jiġi miċħud bħala infondat.
D – Analiżi dwar l-oneru tal-prova
96. Jekk, minkejja l-insuffiċjenzi rrilevati mill-perspettiva tad-determinazzjoni tas-suġġett u tal-portata tat-tilwima, kif ukoll tan-natura tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkontestat, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra madankollu dan ir-rikors bħala ammissibbli u taqbel mal-interpretazzjoni proposta mill-Kummissjoni, in-nuqqas ta’ provi mressqa madankollu jidher ovvju. Hija, fil-fatt, ġurisprudenza stabbilita, li hija l-Kummissjoni li għandha tistabbilixxi l-eżistenza tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Għalhekk, hija l-Kummissjoni li għandha tipprovdi lill-Qorti tal-Ġustizzja bl-elementi neċessarji għall-verifika, min-naħa tagħha, tal-eżistenza tal-imsemmi nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, u dan mingħajr ma tkun tista’ tibbaża ruħha fuq xi preżunzjonijiet (85) .
97. Madankollu, bħalma diġà kkonstatajt fil-punti 20 et seq
ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Kummissjoni bbażat ir-rikors tagħha madwar l-interpretazzjoni li tagħti, skontha, lil dispożizzjoni tad-DQI, mingħajr ma tat lill-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod parallel, elementi probatorji li jippermettu li jiġi stabbilit in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkontestat. Barra minn hekk, l-uniċi eżempji mogħtija mill-Kummissjoni fir-rigward tal-applikazzjoni allegatament eteroġenika tal-kunċett tas-servizzi tal-ilma mill-Istat Membru konvenut jintilfu fost il-kunsiderazzjonijiet ġenerali dwar l-interpretazzjoni tad-DQI. Għalhekk, biex jiġu illustrati r-riskji għall-istat tal-ilma, il-Kummissjoni tirreferi b’mod partikolari għal riproduzzjonijiet multipli ta’ eżempji li r-rilevanza tagħhom tista’ tidher suġġetta għal kawzjoni (bħal, l-indikazzjoni tal-Lac Léman jew l-allegazzjoni li skontha 44 % tal-ilma estratt fl-Unjoni jintuża għall-ġenerazzjoni tal-enerġija), madankollu mingħajr ma dan jista’ jistabbilixxi nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fit-tmexxija tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja.
98. Għaldaqstant, jidhirli li r-rikors huwa infondat ukoll minħabba assenza ta’ provi.
V – Konklużjoni
99. Jiena għalhekk nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li:
– tiċħad ir-rikors tal-Kummissjoni Ewropea bħala inammissibbli jew, fi kwalunkwe każ, infondat u
– tikkundanna lill-Kummissjoni Ewropea għall-ispejjeż.
(1) .
(2)  –	Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ Ottubru 2000, li tistabbilixxi qafas għal azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-politika tal-ilma (ĠU L 327, p. 1).
(3)  –	Ara, l-Artikolu 4(3) u (5) tal-Anness III tad-DQI.
(4)  –	Skont l-Artikolu 2(38) tad-DQI, il-kunċett “servizzi ta’ l-ilma” ifisser “is-servizzi kollha li jipprovdu, għad-djar, istituzzjonijiet pubbliċi jew kull attività ekonomika”, minn naħa, “estrazzjoni, teħid, ħażna, trattament u distribuzzjoni ta’ ilma tal-wiċċ jew tal-qiegħ” u, min-naħa l-oħra, “kollezzjoni ta’ skart ta’ l-ilma [ilma mormi] u faċilitajiet ta’ trattament li sussegwentement joħorġu fl-ilma tal-wiċċ”.
(5)  –	Skont l-Artikolu 9(1) tad-DQI, intitolat “Irkupru ta’ l-ispejjeż tas-servizzi ta’ l-ilma”, “[l]-Istati Membri jridu jikkunsidraw il-prinċipju ta’ rkuprar ta’ l-ispejjeż tas-servizzi ta’ l-ilma, inklużi l-ispejjeż ta’ l-ambjent u tar-riżorsi, wara li jiġu kkunsidrati l-analiżi ekonomiċi imwettqa skond l-Anness III, u bi qbil partikolarment mal-prinċipju ta’ minn iniġġes iħallas”.
(6)  –	Ċitazzjoni sħiħa tal- petitum
tar-rikors tal-Kummissjoni.
(7)  –	Punt 1 tar-rikors tal-Kummissjoni.
(8)  –	Ara wkoll, l-istqarrija għall-Istampa IP/12/536, tal-31 ta’ Mejju 2012, kif ukoll l-istqarrija għall-Istampa IP/11/1264, tas-27 ta’ Ottubru 2011.
(9)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑292/11 P, EU:C:2014:3, punt 37).
(10)  –	Fir-rigward tad-diffikultajiet proċedurali, fl-ambitu ta’ dan ir-rikors, jidhirli neċessarju li nippreżenta r-riferimenti ddettaljati għar-rikors, għalkemm naf li dawn il-kitbiet ma humiex disponibbli għall-pubbliku.
(11)  –	Ara l-punt 15 tar-rikors.
(12)  –	Punt 14 tar-rikors.
(13)  –	Skont il-premessa 14 tad-DQI “[i]s-suċċess ta’ din id-Direttiva jibbaża fuq koperazzjoni mill-viċin u azzjoni koerenti f’livell Komunitarju, livell tal-Istati Membri u lokali kif ukoll fuq informazzjoni, konsultazzjoni u involviment tal-pubbliku, inklużi l-utenti”. Skont il-premessa 18 tagħha “[i]l-Politika Komunitarja ta’ l-ilma teħtieġ qafas leġiżlattiv trasparenti, effettiv u koerenti. Il-Komunità trid tipprovdi prinċipji komuni u l-qafas ġenerali għal azzjoni. Din id-Direttiva għandha tipprovdi għal dan il-qafas u tikkordina u ssaħħaħ, u, f’perspettiva itwal, tiżviluppa iktar il-prinċipji u strutturi ġenerali għall-protezzjoni u użu sostenibbli ta’ ilma fil-Komunità skond il-prinċipji tas-sussidjarjetà”.
(14)  –	Ara l- petitum
tar-rikors iċċitat fil-punt 2 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(15)  –	Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑281/11, EU:C:2013:855, punti 122 u 123).
(16) – Länder ta’ Bayern, ta’ Hessen u ta’ Thüringen.
(17) – F’Rheinland-Pfalz daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2013, fil-Land ta’ Brandenburg mill-1 ta’ Jannar 2012, u f’Nordrhein-Westfalen mill-1 ta’ Jannar 2011.
(18)
–	Ara f’dan ir-rigward l-Artikolu 4(1)(b) tad-DQI.
(19)  –	Ara, l-eżempju tal-Länder ta’ Bayern, ta’ Hessen u ta’ Thüringen fil-punt 105 tar-rikors.
(20)  –	Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑435/09, EU:C:2011:176, punt 59). Ara, f’dan is-sens, ukoll, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑392/96, EU:C:1999:431, punti 59 u 60), kif ukoll Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑66/06, EU:C:2008:637, punt 59).
(21)
–	Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE, tal-21 ta’ Mejju 1992, dwar il-konservazzjoni tal-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU L 206, p. 7).
(22)  –	Ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Franza (C‑383/09, EU:C:2011:369).
(23)  –	Sentenza Il-Kummissjoni vs Franza (EU:C:2011:369). Ukoll dwar l-obbligi ta’ elaborazzjoni tal-pjanijiet ta’ ġestjoni tal-iskart, ara s-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑45/91, EU:C:1992:164) u Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑297/08, EU:C:2010:115).
(24)  –	Il-Kummissjoni ma ġedditx it-terminu ħlief darba waħda, għall-kuntrarju ta’ dak li jagħti x’jifhem il-punt 14 tar-rikors, li jinvoka “tiġdid doppju”.
(25)  –	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Is-Slovenja (C‑365/10, EU:C:2011:183, punt 19); Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑34/11, EU:C:2012:712, point 43) kif ukoll Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (EU:C:2013:855, punt 122).
(26)  –	Ara l-punt 105 tar-rikors.
(27)  –	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 19 fil-punt 105 tar-rikors.
(28) – Punt 113 tal-opinjoni motivata, Wasserentnahmeentgeltgesetz des Landes Nordrhein‑Westfalen (WasEG tas-27 ta’ Jannar 2007).
(29)  –	Punt 117 tal-opinjoni motivata li tikkonċerna l-Wassergesetz Brandenburgs. Fir-rikors, il-Kummissjoni tiċċita l-liġi tal-Land ta’ Brandenburg dwar l-ilma, fil-verżjoni tagħha kkomunikata fit-2 ta’ Marzu 2012.
(30)  –	Ara, b’mod speċjali, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑20/01 u C‑28/01, EU:C:2003:220); Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑157/03, EU:C:2005:225); Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑503/03, EU:C:2006:74); Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑441/02, EU:C:2006:253); u reċentement Il-Kummissjoni vs L-Ungerija, (C‑288/12, EU:C:2014:237).
(31)  – Konkluzjonijiet tal-Avukat Generali Ruiz Jarabo Colomer fil-kawza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑45/95, EU:C:1996:479, punt 31).
(32)  –	Ara, pereżempju, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑494/01, EU:C:2005:250, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata) u Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja (C‑229/00, EU:C:2003:334, punt 53).
(33)  –	Sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑502/03, EU:C:2005:592), Il-Kummissjoni vs Franza (C‑423/05, EU:C:2007:198) u Il-Kummissjoni vs Franza (C‑304/02, EU:C:2005:444).
(34)  –	Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑416/07, EU:C:2009:528, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara, wkoll, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Geelhoed fil-kawża Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑494/01, EU:C:2004:546).
(35)  –	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Léger fil-kawża Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑287/03, EU:C:2005:149, punti 41 sa 43).
(36)  –	Qabel kollox, l-opinjoni motivata tal-Kummissjoni u r-rikors għandhom ikunu bbażati fuq ilmenti identiċi (ara, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja, EU:C:2003:334, punti 44 u 46; Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C‑433/03, EU:C:2005:462, punt 28; kif ukoll Il-Kummissjoni vs il-Finlandja, C‑195/04, EU:C:2007:248, punt 18). Wara, il-Kummissjoni tista’ tippreċiża l-ilmenti inizjali tagħha fir-rikors, madankollu bil-kundizzjoni li hija ma timmodifikax is-suġġett tal-kawża (ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Pajjiżi l-Baxxi, C‑576/10, EU:C:2013:510, punti 34 u 35).
(37) – Rapport tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA) intitolat “L-Ambjent Ewropew: l-Istat u l-Prospetti” ( State and Outlook of the European Environment Report — SOER, 2010), iċċitat fil-paġna 39 tar-rikors.
(38) – Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-21 ta’ April 2004, dwar ir-responsabbiltà ambjentali f’dak li għandu x’jaqsam mal-prevenzjoni u r-rimedju għal danni ambjentali (ĠU L 143, p. 56).
(39) – Il-Kummissjoni hawnhekk tirreferi għall-kunċett ta’ “servizzi tal-ekosistema” kif iddefinit fl-ambitu tal-Evalwazzjoni tal-Ekosistema għall-Millenju, tan-Nazzjonijiet Uniti, li fiha jiġu ttrattati s-servizzi pprovduti lill-bniedem bħall-provvista tal-ilma ħelu u l-passaġġi fuq l-ilma.
(40)  –	Dan jirreferi għas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑32/05, EU:C:2006:749, punt 41).
(41)  –	Ara, għall-kuntest storiku, id-direttivi elenkati fil-proposta tal-Kummissjoni KUMM(97) 49 finali, intitolata “Proposal for a Council Directive establishing a framework for Community action in the field of water policy” (Proposta għal direttiva tal-Kunsill li tistabbilixxi qafas għal azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-politika tal-ilma) tas-26 ta’ Frar 1997, p. 3.
(42)  –	E. Morgera, “Water Management and Protection in the EU” f’ Environmental protection in multi‑layered systems, 2012, p. 265 sa 287, speċjalment p. 266.
(43)  –	Proposta KUMM(97) 49 finali, p. 77.
(44)  –	Ara D. Aubin u F. Varone, “The Evolution of European Water Policy” f’Kissling and Kuks (edituri) The evolution of nationa l water regimes in Europe Kluwer 2004, p. 49 sa 86.
(45)
–	Premessa 19 tad-DQI. Ara, wkoll, il-premessa 20 tad-DQI fir-rigward tal-livell kwantitattiv tal-ilmijiet ta’ taħt l-art.
(46)  –	Direttiva 2006/118/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-12 ta’ Diċembru 2006, dwar il-protezzjoni tal-ilma ta’ taħt l-art kontra t-tniġġis u d-deterjorament (ĠU L 372, p. 19).
(47)  –	Direttiva 91/271/KEE tal-Kunsill, tal-21 ta’ Mejju 1991, dwar it-trattament tal-ilma urban mormi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 26), u r-Regolament (KE) Nru 1882/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ Settembru 2003, li jadatta għad-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE d-dispożizzjonijiet dwar kumitati li jassistu lill-Kummissjoni fl-eżerċizzju tas-setgħat ta’ implimentazzjoni tagħha stabbiliti fi strumenti suġġetti għall-proċedura msemmija fl-Artikolu 251 tat-Trattat tal-KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 4, p. 447), kif ukoll ir-Regolament (KE) Nru 1137/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ottubru 2008, li jadatta numru ta’ strumenti suġġetti għall-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat għad-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE, tal-proċedura regolatorja bi skrutinju — Adattament għall-proċedura regolatorja bi skrutinju — L-Ewwel Parti (ĠU L 311, p. 1).
(48)  –	Direttiva 91/676/KEE tal-Kunsill, tat-12 ta’ Diċembru 1991, dwar il-protezzjoni tal-ilma kontra t-tniġġis ikkawżat min-nitrati minn sorsi agrikoli (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 68).
(49)  –	Direttiva 2008/105/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Diċembru 2008, dwar standards ta’ kwalità ambjentali fil-qasam tal-politika tal-ilma, li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi tal-Kunsill 82/176/KEE, 83/513/KEE, 84/156/KEE, 84/491/KEE, 86/280/KEE u li temenda d-Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 348, p. 84).
(50)  –	Direttiva 2007/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ Ottubru 2007, dwar il-valutazzjoni u l-immaniġġjar tar-riskji tal-għargħar (ĠU L 288, p. 27).
(51)  –	Direttiva tal-Kummissjoni 2009/90/KE, tal-31 ta’ Lulju 2009, li tistipula, skont id-Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, speċifikazzjonijiet tekniċi għall-analiżi u l-monitoraġġ kimiċi tal-istat tal-ilma (ĠU L 201, p. 36).
(52)  – Bħala eżempju, din il-pluralità ta’ għanijiet ġiet ikkunsidrata mill-Kummissjoni fil-qasam tal-enerġija idrawlika, li jikkostitwixxi l-iktar sors ta’ enerġija rinnovabbli importanti fl-Unjoni u jirrappreżenta strument essenzjali għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. Ara, f’dan ir-rigward, mistoqsija bil-miktub imressqa minn N. Glante, dwar il-kontradizzjoni bejn id-direttiva qafas dwar l-ilma u d-direttiva dwar l-enerġija rinnovabbli disponibbli fuq l-indirizz elettroniku li ġej http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=‑//EP//TEXT+WQ+E20102277+0+DOC+XML+V0//EN u t-tweġiba tal-Kummissjoni http://www.europarl.europa.eu/sides/getAllAnswers.do?reference=E 2010 2277 & language=EN
(53)  – Ara l-premessa 28 tad-DQI.
(54)  – Fuljett tal-Kummissjoni bl-isem “L’eau, une ressource pour la vie - Comment la directive-cadre sur l’eau contribue à protéger les ressources de l’Europe” (L-ilma, riżors għall-ħajja — Kif id-DQI tikkontribwixxi għall-protezzjoni tar-riżorsi tal-Ewropa), p. 8, http://ec.europa.eu/environment/water/pdf/wfd_brochure_fr.pdf.
(55)  –http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained/index.php?title=File:Freshwater_resources_per_inhabitant_%E2%80%94_long‑term_average,(1),(1_000_m%C2%B3_per_inhabitant)_YB14.png & filetimestamp=20140228120245.
(56)  – Ara r-rapport tal-Kummissjoni disponibbli fuq l-indirizz elettroniku li ġej: http://ec.europa.eu/environment/pubs/pdf/factsheets/wfd/mt.pdf.
(57)  – Ara, ex multis, ir-rapporti tal-Kummissjoni dwar l-implementazzjoni tad-DQI, b’mod partikolari l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Marzu 2007 intitolata: “Towards sustainable water management in the European Union — First stage in the implementation of the Water Framework Directive 2000/60/EC” (Lejn ġestjoni sostenibbli tal-ilma fl-Unjoni Ewropea — L-Ewwel stadju fl-implementazzjoni tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma 2000/60/KE) KUMM(2007) 128 finali; ir-rapport dwar l-implementazzjoni tad-DQI, (COM(2012) 670 final); ir-rapport “The Fitness Check of EU Freshwater Policy” (Il-Kontroll tal-Idoneità tal-Politika tal-Ilma Ħelu tal-UE), http://www.rapportage.eaufrance.fr/sites/default/files/DCE/2012/retour_commission/SWD‑2012‑393.pdf; u r-rapport dwar ir-Reviżjoni tal-Politika Ewropea dwar l-Iskarsezza tal-Ilma u n-Nixfiet (COM(2012) 672 final).
(58)  – COM(2012) 67 finali. Ara: http://ec.europa.eu/environment/water/blueprint/pdf/COM‑2012‑673final_EN_ACT cov.pdf
(59)
–	Ara s-sentenzi NCC Construction Danmark (C‑174/08, EU:C:2009:669, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata) u Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑85/11, EU:C:2013:217, punt 35).
(60)  –	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Pringle (C‑370/12, EU:C:2012:756, punt 135).
(61)  –	Ara KUMM(97) 49 finali, p. 20, fejn il-Kummissjoni tammetti li dan il-prinċipju ma jidhirx fil-komunikazzjoni tagħha tal-1996 li hija l-oriġini tal-proposta leġiżlattiva tagħha, iżda li dan l-imsemmi prinċipju ħareġ minn konsultazzjonijiet li ppreċedew din il-proposta.
(62)  –	Ara l-punt 42 tar-risposta.
(63)  –	Sentenza Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit (C‑582/08, EU:C:2010:429, punti 49 sa 52).
(64)  –	Ibidem, punt 51.
(65)  –	Direttiva tal-Kunsill, tal-15 ta’ Lulju 1980, dwar il-kwalità tal-ilma maħsub għall-konsum mill-bniedem (ĠU L 229, p. 11), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 98/83/KE, tat-3 ta’ Novembru 1998 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 4, p. 90).
(66)
–	Ara l-Artikolu 26 tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, tat-28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 347, p. 1).
(67)  –	Sentenza Profisa (C‑63/06, EU:C:2007:233, punt 13 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(68)  –	Ara l-verżjonijiet lingwistiċi li ġejjin bl-Ispanjol “en beneficio de”, bil-Ġermaniż “zur Verfügung stellen”, bl-Ingliż “provide”, bit-Taljan “che forniscono”, bil-Litwan “teikiamos”, bil-Pollakk “umożliwiają”, bil-Finlandiż “tarjoavat” u bl-Isvediż “tillhandahåller”.
(69)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Land de Sarre et
(187/87, EU:C:1988:439, punt 19); Il-Kummissjoni vs Franza (C‑434/97, EU:C:2000:98, punt 21), kif ukoll is-sentenza Sturgeon et
(C‑402/07 u C‑432/07, EU:C:2009:716, punt 47).
(70)
–	Id-dispożizzjonijiet magħquda tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 9(1) u tal-Artikolu 9(4) tad-DQI madankollu ma jeskludux ċerta flessibbiltà fl-applikazzjoni ta’ dan ir-rekwiżit.
(71)  –	Proposta għal Direttiva tal-Kunsill, KUMM(97) 49 finali.
(72)  –	KUMM(97) 49 finali, p. 21.
(73)  –	Pożizzjoni komuni (KE) Nru 41/1999, tat-22 ta’ Ottubru 1999, adottata mill-Kunsill, li jaġixxi skont il-proċedura prevista fl-Artikolu 251 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, bl-għan li tiġi adottata direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi qafas għal politika Komunitarja fil-qasam tal-ilma (ĠU C 343, p. 1).
(74)
–	Rapport dwar il-proġett komuni, approvat mill-Kumitat ta’ Konċiljazzjoni, ta’ direttiva tal-Kunsill li tistabbilixxi qafas għal azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-ilma — Delegazzjoni tal-Parlament fil-Kumitat ta’ Konċiljazzjoni (A5‑0214/2000). Ara n-nota ta’ intervent ippreżentata mir-Renju Unit, punt 15. Fil-fatt, il-leġiżlatur fittex li jimponi l-prinċipju tal-irkupru tal-ispejjeż tal-provvista tal-ilma u tat-trattament tal-ilma użat issussidjat bil-kbir f’ċerti Stati Membri, filwaqt li jippermetti lill-Irlanda żżomm il-prattika tagħha li kellha l-għan li tiffinanzja l-imsemmija servizzi direttament mill-baġit tal-Istat.
(75)  –	D. Aubin u F. Varone, European Water Policy, A path towards an integrated resource management
Louvain‑la‑Neuve, 29 ta’ Marzu 2002.
(76)  – Ara, Common Implementation Strategy for the Water Framework Directive (2000/60/EC) (Strateġija ta’ Implementazzjoni Komuni għad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma (2000/60/KE)), fuq l-indirizz elettroniku li ġej: httphttp://ec.europa.eu/environment/water/water-framework/objectives/pdf/strategy2.pdf (p. 74).
(77)  –	Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Marzu 2007 intitolata: “Towards sustainable water management in the European Union — First stage in the implementation of the Water Framework Directive 2000/60/EC” (Lejn ġestjoni sostenibbli tal-ilma fl-Unjoni Ewropea — L-Ewwel stadju fl-implementazzjoni tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma 2000/60/KE) KUMM(2007) 128 finali. F’dan ir-rapport, il-Kummissjoni turi tħassib, b’mod partikolari, dwar il-fatt li diversi Stati Membri jista’ jkun li ma jirnexxilhomx jilħqu l-għanijiet tad-DQI, b’mod partikolari minħabba d-degradazzjoni fiżika tal-ekosistemi tal-ilma, b’mod partikolari bl-isfruttament żejjed tar-riżorsi tal-ilma, u l-livelli sinjifikattivi ta’ tniġġis li ġejjin minn sorsi mifruxa.
(78)  –	KUMM(2007) 128 finali, p. 6.
(79)  – Plan d’action pour la sauvegarde des ressources en eau de l’Europe — Conclusions du Conseil (Pjan ta’ azzjoni għas-salvagwardja tar-riżorsi tal-ilma fl-Ewropa — Konklużjonijiet tal-Kunsill), ara http://www.rapportage.eaufrance.fr/sites/default/files/DCE/2012/retour_commission/Conclusions%20du%20conseil%20du%2017%20dec%202012%20adoptees.pdf.
(80)
–	Ara l-premessa 18 tad-DQI.
(81)  –	Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (EU:C:2006:749, punt 41).
(82)  –	Ara, f’dak li jirrigwarda l-maġġoranza tad-dispożizzjonijiet tad-DQI, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Italja, imsejħa “San Rocco” (C‑365/97, EU:C:1999:544, punti 67 u 68) u Il-Kummissjoni vs Franza (C-60/01, EU:C:2002:383, punt 27), it-tnejn iċċitati fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (EU:C:2006:749, punti 39 u 43).
(83)  –	Rapport Nru 1/2012 tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent “Towards efficient use of water resources in Europe”, http://www.eea.europa.eu/publications/towards‑efficient‑use‑of‑water, p. 30 sa 35 – kunċett tal-impronta tal-ilma (water footprint) – applikat b’mod partikolari fi Spanja.
(84)  –	Għalhekk, pereżempju, fil-Finlandja u fl-Isvezja, il-korpi tal-ilma jikkostitwixxu kategorija ta’ proprjetà tal-art li s-sena l-oħra ġiet irregolarizzata minn atti leġiżlattivi sħaħ li jkopru kemm ir-rapporti tad-dritt privat kif ukoll dawk tad-dritt pubbliku li jkunu marbuta mill-perspettiva kwalitattiva u kwantitattiva. F’dawn l-Istati Membri, kull użu sinjifikattiv tal-ilma għal diversi finijiet, bħall-estrazzjoni, il-ġenerazzjoni tal-enerġija idrawlika jew in-navigazzjoni, huwa suġġett għal proċedura ta’ awtorizzazzjoni mit-tribunali jew l-awtoritajiet kompetenti. Barra minn hekk, is-sistema tipprevedi projbizzjonijiet assoluti kif ukoll il-kunsiderazzjoni bejn l-interessi ġenerali u partikolari marbuta ma’ korp tal-ilma kkonċernat. Barra minn hekk, huwa xieraq li ssir distinzjoni bejn il-mudell federali applikat fil-Ġermanja u l-mudell reġjonali li jipprevali fi Spanja, fl-Italja u fir-Renju Unit. Fl-aħħar nett, jeżisti wkoll mudell unitar ju illustrat mir-Repubblika ta’ Franza u mir-Repubblika tal-Polonja. Ara, M. Alberton, Environmental Protection in Multi‑Layered Systems
(Protezzjoni Ambjentali f’Sistemi b’Saff Multiplu),
Leiden, 2012.
(85)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Olanda (C‑408/97, EU:C:2000:427, punt 15); Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja (C‑246/08, EU:C:2009:671, punt 52), kif ukoll Il-Kummissjoni vs L-Olanda (C‑79/09, EU:C:2010:171).