62017CC0100
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SHARPSTON
ippreżentati fit-22 ta’ Marzu 2018 (
1
)
Kawża C‑100/17 P
Gul Ahmed Textile Mills Ltd
vs
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
“Appell — Dumping — Importazzjonijiet ta’ friex tas-sodda tal-qoton li joriġinaw mill-Pakistan — Interess ġuridiku kontinwu — Impatt ta’ sitwazzjonijiet li jinqalgħu matul il-proċeduri — Motivi li jiġġustifikaw tali interess — Oneru tal-prova”
1.
Din il-kawża hija dwar appell imressaq minn Gul Ahmed Textile Mills Ltd (iktar ’il quddiem “Gul Ahmed”) li permezz tiegħu hija titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza kollha kemm hi tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta’ Diċembru 2016, T‑199/04 RENV, Gul Ahmed Textile Mills vs Il-Kunsill (
2
). Permezz ta’ dik is-sentenza l-Qorti Ġenerali ma laqgħetx it-talba ta’ Gul Ahmed għall-annullament tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 397/2004 tat-2 ta’ Marzu 2004, li jimponi dazju kontra d-dumping definittiv fuq importazzjonijiet ta’ friex tas-sodda tal-qoton li joriġinaw mill-Pakistan (
3
).
2.
Din il-kawża tqajjem il-kwistjoni importanti dwar x’jikkostitwixxi interess ġuridiku kontinwat. Il-Qorti tal-Ġustizzja ser ikollha l-opportunità tevalwa jekk, wara li tqis is-sitwazzjonijiet legali u fattwali li jistgħu jinqalgħu, l-annullament mitlub jistax jikseb benefiċċju lil din ir-rikorrenti. B’mod iktar ġenerali l-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-opportunità tiżviluppa l-ġurisprudenza tagħha dwar ċerti aspetti proċedurali dwar l-evalwazzjoni ta’ dan l-interess, b’mod partikolari l-oneru tal-prova u d-drittijiet proċedurali tar-rikorrenti.
Il-kuntest fattwali u legali
3.
Gul Ahmed hija kumpannija Pakistana li timmanifattura u tesporta friex tas-sodda tal-qoton lejn l-Unjoni Ewropea.
4.
Fit-4 ta’ Novembru 2002, il-Kummissjoni Ewropea bdiet investigazzjoni ta’ antidumping fir-rigward ta’ importazzjonijiet ta’ dawn il-prodotti għall-Unjoni Ewropea.
5.
Fit-2 ta’ Marzu 2004, abbażi tar-riżultati ta’ dik l-investigazzjoni, il-Kunsill adotta r-Regolament Nru 397/2004 li jimponi dazji antidumping ta’ 13.1 % fuq importazzjonijiet ta’ friex tas-sodda tal-qoton li joriġinaw mill-Pakistan, li jistgħu jiġu kklassifikati fil-kodiċijiet tan-Nomenklatura Magħquda msemmija f’dan ir-regolament.
6.
Wara investigazzjoni ta’ reviżjoni magħmula skont l-Artikolu 11(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 384/96 (
4
), ir-Regolament Nru 397/2004 ġie emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 695/2006 (
5
). Dak ir-regolament stabbilixxa r-rata tad-dazju antidumping definittiv ta’ 5.6 % applikabbli għal friex tas-sodda tal-qoton immanifatturat minn Gul Ahmed.
7.
Skont l-Artikolu 11(2) tar-Regolament Bażiku d-dazju antidumping definittiv hekk stabbilit skada fl-4 ta’ Marzu 2009, jiġifieri ħames snin wara li kien introdott.
8.
Fit-28 ta’ Mejju 2004, Gul Ahmed fetħet kawża quddiem il-Qorti Ġenerali li biha talbet l-annullament tar-Regolament Nru 397/2004 sa fejn dak ir-regolament kien jolqot lilha.
9.
Fir-rikors tagħha Gul Ahmed ressqet ħames motivi. B’mod partikolari, permezz tat-tieni motiv tagħha Gul Ahmed allegat li l-Kunsill kien għamel żball manifest ta’ evalwazzjoni u kien kiser l-Artikolu 2(3) u (5) u l-Artikolu 18(4) tar-Regolament Bażiku u tal-Ftehim Antidumping (
6
) fil-kalkolu tiegħu ta’ valur normali. Barra minn hekk, permezz tat-tielet motiv tagħha, hija allegat li l-aġġustament ta’ żvantaġġ applikat b’paragun tal-valur normali mal-prezz tal-esportazzjoni kien kiser l-Artikolu 2(10) tar-Regolament Bażiku, il-Ftehim Antidumping u l-obbligu ta’ motivazzjoni skont l-Artikolu 296 TFUE.
10.
Permezz tas-sentenza tagħha tat-27 ta’ Settembru 2011, T‑199/04, Gul Ahmed Textile Mills vs Il-Kunsill (
7
), il-Qorti Ġenerali laqgħet it-tielet parti tal-ħames motiv (
8
) u, mingħajr ma eżaminat il-motivi l-oħra, annullat ir-regolament inkwistjoni sa fejn huwa kien jolqot lir-rikorrenti.
11.
Il-Kunsill, li għas-sostenn tiegħu il-Kummissjoni intervjeniet, appella u talab lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla dik is-sentenza.
12.
Permezz tas-sentenza tagħha tal-14 ta’ Novembru 2013, C‑638/11 P, Il-Kunsill vs Gul Ahmed Textile Mills (
9
), il-Qorti tal-Ġustizzja annullat is-sentenza fil-Kawża T‑199/04 kollha kemm hi u rrinvijat il-kawża lill-Qorti Ġenerali, filwaqt li rriżervat l-ispejjeż.
13.
Fis-26 ta’ Novembru 2015 il-Qorti Ġenerali żammet seduta fil-Kawża T‑199/04 RENV. F’dik is-seduta l-Kunsill, sostnut mill-Kummissjoni, issottometta li Gul Ahmed ma kienx għad baqgħalha interess ġuridiku.
14.
Insostenn ta’ dik is-sottomissjoni ż-żewġ istituzzjonijiet issottomettew li d-dazji antidumping imposti mir-regolament inkwistjoni kienu skadew fit-2 ta’ Marzu 2009, biex b’hekk esportazzjonijiet tal-prodott inkwistjoni ma kinux għadhom suġġetti għal dawk id-dazji. Sostnew ukoll li, skont l-Artikolu 46 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, it-terminu biex tinfetaħ kawża għal danni minħabba ħsara kkawżata fl-applikazzjoni ta’ dawk id-dazji kien skada fl-1 ta’ Mejju 2014 (
10
), u li d-dritt għal rimbors tad-dazji antidumping skont il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni kien ukoll preskritt (
11
). Huma argumentaw li l-annullament mitlub ma seta’, għaldaqstant, ikun ta’ ebda benefiċċju għal Gul Ahmed.
15.
Il-Qorti Ġenerali tat lil Gul Ahmed perijodu ta’ ġimagħtejn mid-data tas-smigħ biex tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha (flimkien ma’ kull prova dokumentarja li setgħet issostni l-interess kontinwat tagħha fil-kawża li kienet qiegħda tinstema’) dwar l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà hekk miġjuba.
16.
Permezz ta’ ittra tal-10 ta’ Diċembru 2015, Gul Ahmed issottomettiet l-osservazzjonijiet tagħha, filwaqt li sostniet li hija kien għad għandha interess ġuridiku. Hija ressqet dawn il-ħames motivi li ġejjin: (i) l-interess tagħha li tirkupra l-ispejjeż tal-proċeduri mingħand il-Kunsill; (ii) il-possibbiltà li tibda proċeduri legali fil-futur għal danni kkawżati min-nuqqas min-naħa tal-qrati tal-Unjoni li jagħtu sentenza fi żmien raġonevoli; (iii) il-possibbiltà tagħha li tikseb rimbors tad-dazju antidumping definittiv imħallas; (iv) l-interess tagħha li jkun żgurat li illegalità simili ma terġax isseħħ fil-futur u (v) l-opportunità li tibda proċeduri legali fil-futur għal danni kkawżati mir-regolament inkwistjoni.
17.
Permezz ta’ ittri tas-6 u tal-20 ta’ Jannar 2016 il-Kummissjoni u l-Kunsill ippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom. Essenzjalment huma talbu lill-Qorti Ġenerali biex ma tilqax is-sottomissjonijiet magħmula minn Gul Ahmed u tiddeċiedi li dik il-kumpannija kienet tilfet kull interess ġuridiku. Għaldaqstant, ma kien hemm ebda ħtieġa li l-kawża tiġi deċiża.
Is-sentenza appellata u l-appell
18.
Permezz ta’ sentenza tal-15 ta’ Diċembru 2016, T‑199/04 RENV, Gul Ahmed Textile Mills vs Il-Kunsill, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li (i) allegat interess li jiġu rkuprati l-ispejjeż tal-proċeduri mingħand il-Kunsill, (ii) allegata possibbiltà li jinbdew proċeduri legali fil-futur għal danni kkawżati min-nuqqas min-naħa tal-qrati tal-Unjoni li jagħtu sentenza fi żmien raġonevoli, (iii) allegat interess li jkun żgurat li illegalità simili ma terġax isseħħ fil-futur u (iv) allegat interess li tinkiseb lura r-reputazzjoni ta’ Gul Ahmed ma kinux jiġġustifikaw l-interess ġuridiku ta’ din tal-aħħar. Hija ddeċidiet ukoll li (v) allegata opportunità li jinkiseb il-ħlas lura tad-dazju antidumping definittiv imħallas ma kinitx tiġġustifika tali interess, għalkemm kien fir-rigward tal-ewwel, tar-raba’ u tal-ħames motivi biss (
12
).
19.
Għaldaqstant il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li ma kienx hemm ħtieġa li tagħti sentenza dwar it-tieni u t-tielet motiv u eżaminat biss l-ewwel, ir-raba’ u l-ħames motiv. Hija kkonkludiet li dawn l-aħħar imsemmija motivi ma kinux fondati u ċaħdet l-azzjoni kollha kemm hi.
20.
Permezz tal-appell tagħha Gul Ahmed titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza appellata u tiddeċiedi fuq il-mertu tal-motivi kollha; sussidjarjament li tirrinvija l-kawża lill-Qorti Ġenerali għal deċiżjoni fuq il-mertu. Hija ppreżentat żewġ aggravji fl-appell.
21.
L-ewwel nett, Gul Ahmed tissottometti li l-Qorti Ġenerali żbaljat fil-liġi meta ddeċidiet li hija ma kellhiex iktar interess ġuridiku fir-rigward tat-tieni u tat-tielet motiv magħmula fir-rikors tagħha, u li dik il-qorti naqset milli timmotiva b’mod adegwat għaliex għamlet hekk. It-tieni nett, Gul Ahmed tagħmel għadd ta’ sottomissjonijiet li jallegaw li l-Qorti Ġenerali għamlet diversi żbalji ta’ liġi meta ċaħdet l-ewwel żewġ partijiet tal-ħames motiv.
22.
Il-Kunsill u l-Kummissjoni jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell bħala inammissibbli jew, sussidjarjament, bħala infondat.
23.
Fis-seduta tal-25 ta’ Jannar 2018 Gul Ahmed, il-Kunsill u l-Kummissjoni għamlu osservazzjonijiet orali.
24.
Kif ninsab mitlub mill-Qorti tal-Ġustizzja, ser nillimita ruħi f’dawn il-konklużjonijiet għall-eżami tal-ewwel aggravju.
Analiżi
Osservazzjonijiet ġenerali dwar il-kunċett ta’ interess ġuridiku
25.
Il-ħtieġa li wieħed ikollu interess iressaq proċeduri ta’ annullament, kif interpretata mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata, timponi test strett. Biex tissodisfah Gul Ahmed kellha, jekk il-motivazzjoni tal-Qorti Ġenerali għandha tiġi segwita, mhux biss tibda l-proċeduri ta’ annullament, iżda kellha tressaq azzjoni għal danni kkawżati minn dak ir-regolament u tibda proċeduri quddiem l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti sabiex titlob ħlas lura tad-dazji antidumping imħallsa f’perijodi differenti.
26.
Maż-żmien ir-regolament li Gul Ahmed talbet li jiġi annullat skada u kull talba dwar danni jew ħlas lura ta’ dazji kienet ġiet preskritta. Madankollu, Gul Ahmed għandha interess kontinwat li tkompli l-proċeduri għal annullament?
27.
Fil-fehma tiegħi, il-pożizzjoni vera hija li rikorrent f’tali sitwazzjoni għandu dmir ikun kemm prudenti kif ukoll attent. Fi kliem ieħor ikun jaqbillu jqis sewwa bidliet fis-sitwazzjoni legali tiegħu tul iż-żmien u li jieħu dawk il-passi addizzjonali li jistgħu jkunu meħtieġa biex huwa jippreżerva l-interess ġuridiku tiegħu. Jekk jonqos jagħmel dan ikollu r-riskju li l-konvenut ikun jista’ jikkontesta b’suċċess l-interess ġuridiku kontinwat tar-rikorrent.
28.
Meqjusa minn din il-perspettiva, rikors għal annullament li jirnexxi essenzjalment jiġi qabel ma tiġi eliminata l-ħsara mġarrba. Iżda fil-każijiet kważi kollha dik l-azzjoni, minnha nnifisha, ma treġġax lura dik il-ħsara. Ħaġa bħal din jeħtiġilha azzjoni għal danni. Dan ma jfissirx li l-ewwel azzjoni (rikors għal annullament) tkun tiddependi minn azzjoni għal danni. Kuntrarju għal dak li tissuġġerixxi Gul Ahmed, in-natura separata iżda xejn inqas relatata ta’ dawn iż-żewġ tipi ta’ proċedura ma tgħarraqx is-sistema ta’ rimedji legali li individwi jistgħu jiksbu permezz tat-Trattat.
29.
Il-kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà ta’ rikors għal annullament huma stabbiliti fl-Artikolu 263 TFUE. Dawn jitolbu, inter alia, (i) li l-atti li għalihom jintalab l-annullament tagħhom ikunu “maħsuba li joħolqu effetti legali fir-rigward ta’ terzi”, (ii) li r-rikorrent ikollu locus standi fl-għamla ta’ interess dirett u individwali, u (iii) li l-azzjoni titressaq fiż-żmien stabbilit f’dan l-artikolu (
13
). F’dan il-każ, ma jistax ikun hemm dubju li l-ewwel wieħed minn dawn it-testijiet huwa ssodisfatt fir-rigward tar-Regolament Nru 397/2004. Dwar it-tieni test, fl-ebda stadju ma nxteħet dubju dwar il-propożizzjoni li r-Regolament Nru 397/2004 huwa ta’ interess dirett u individwali għal Gul Ahmed. Fil-fatt ir-regolament inkwistjoni jsemmi lil Gul Ahmed fost il-produtturi Pakistani milquta mill-investigazzjoni antidumping, u li din il-kumpannija tafferma li kienet imposta somma kbira f’dazji fuq l-importazzjonijiet tal-prodotti tagħha għall-Unjoni Ewropea. Fir-rigward tat-tielet test, ma hemmx dubju li Gul Ahmed ippreżentat it-talba tagħha għal annullament fit-terminu speċifikat fl-Artikolu 263 TFUE.
30.
Madankollu ma huwiex biżżejjed li jkunu ssodisfatti l-kundizzjonijiet kollha tal-Artikolu 263 TFUE. Skont ġurisprudenza stabbilita, rikors għal annullament ippreżentat minn persuna fiżika jew ġuridika jkun ammissibbli biss sakemm dik il-persuna jkollha interess li l-att ikkontestat jiġi annullat. L-annullament ta’ dak l-att għandu jkun jista’ jkollu, minnu nnifsu, konsegwenzi legali, b’mod li dik l-azzjoni tkun tista’ tikseb, jekk tirnexxi, vantaġġ għall-persuna li tkun ressqitha (
14
). Ma hemmx dubju li Gul Ahmed kienet tissodisfa dan ir-rekwiżit fil-mument li fih ressqet ir-rikors tagħha għal annullament.
31.
Ir-rekwiżit ta’ tali interess, għalkemm ma jissemmiex fl-Artikolu 263 TFUE, jikkostitwixxi kundizzjoni għall-ammissibbiltà analizzata mill-qrati tal-Unjoni separatament mill-kundizzjonijiet ta’ dik id-dispożizzjoni (
15
). Jieħu l-ispirazzjoni tiegħu mit-teorija ġenerali tal-liġi proċedurali komuni għall-Istati Membri, fejn jaqdi l-funzjoni li jiġi żgurat li ma jkunx hemm influss enormi ta’ litigazzjoni mibdija “fl-interess pubbliku”, bir-riskju li r-rikors għal annullament jinbidel f’forma ta’ actio popularis.
32.
Skont ġurisprudenza stabbilita, l-interess ġuridiku ta’ rikorrent għandu, fid-dawl tal-għan tar-rikors, ikun jeżisti fil-mument tal-preżentata tiegħu (taħt piena ta’ inammissibbiltà) u għandu jibqa’ jeżisti sad-deċiżjoni finali u fin-nuqqas ta’ dan ma jkunx hemm lok li tingħata deċiżjoni (
16
). L-interess għandu jkun kemm effettiv kif ukoll attwali (
17
).
33.
Ir-Regolament Nru 397/2004 skada fl-4 ta’ Marzu 2009. Madankollu dan ma jirrendix dawn il-proċeduri mingħajr skop, minħabba li l-iskadenza kellha effett ex nunc u, għalhekk, ir-riżultati tagħha ma kinux ekwivalenti għal dawk li annullament, fil-prinċipju, kien iħalli (
18
).
34.
Huwa ċar mill-ġurisprudenza li l-interess ta’ rikorrent ma jintemmx neċessarjament meta att ikkontestat ma jkollux effett iktar għall-futur (
19
). Meta l-miżura inkwistjoni ma jkunx baqa’ jkollha effett matul il-proċeduri, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tevalwa l-interess ġuridiku tar-rikorrent fid-dawl taċ-ċirkustanzi speċifiċi, billi tqis b’mod partikolari l-konsegwenzi tal-illegalità allegata u tan-natura tal-ħsara li jingħad tkun iġġarrbet (
20
). Dak l-interess jista’ jkun iġġustifikat b’referenza għall-ħsara li r-rikorrent jibża’ li jkun jista’ jġarrab fil-futur. Il-ħsara inkwistjoni tista’ tieħu diversi forom — pereżempju, impożizzjoni mhux mixtieqa ta’ taxxi ġodda, tnaqqis ta’ opportunitajiet kummerċjali, restrizzjonijiet fuq l-iżvilupp ta’ prodotti potenzjalment ġodda.
35.
Fis-sentenza appellata l-Qorti Ġenerali qieset li l-interess ġuridiku ta’ Gul Ahmed kien għeb waqt li kienu għaddejja l-proċeduri dwar ċerti partijiet tar-rikors tagħha, jiġifieri t-tieni u t-tielet motiv.
36.
Ikun leġittimu li l-kunċett ta’ interess ġuridiku jiġi interpretat b’tali mod li jkun jista’ jiġi estint sempliċement mal-medda tas-snin u miegħu d-dritt tar-rikorrent li jkollu l-każ tiegħu eżaminat minn qorti?
37.
Bħala kwistjoni ta’ prinċipju jiena dan ma naċċettahx.
38.
Interpretazzjoni bħal din tkun tfisser li t-tul tal-proċeduri, li fil-prinċipju ma jistax jiġi attribwit lil rikorrent (
21
), jista’ jeqred id-dritt tiegħu għal rimedju ġudizzjarju. Dan jista’ jwassal għal inugwaljanzi każwali quddiem il-liġi skont it-tul tal-proċedura. Dan jista’ verament jinkoraġġixxi konvenuti jadottaw tattiċi ta’ dewmien bit-tama li jxejnu stħarriġ ġuridiku.
39.
Dan ikun ifisser li jkun aċċettat li l-atti tal-istituzzjonijiet, li l-effetti ratione temporis tagħhom ikunu limitati u jiskadu wara li jiġi ppreżentat rikors għal annullament iżda qabel ma l-qorti tkun tista’ tagħti s-sentenza rilevanti, ma jkunux jistgħu jiġu mistħarrġa mill-ġudikatura tal-Unjoni (
22
).
40.
Fil-kawża memorabbli tagħha Les Verts vs Il-Parlament (
23
), il-Qorti tal-Ġustizzja qalet li l-Unjoni Ewropea hija komunità bbażata fuq l-istat tad-dritt, minħabba li la l-Istati Membri tagħha u lanqas l-istituzzjonijiet tagħha ma jistgħu jevitaw stħarriġ tal-kwistjoni dwar jekk il-miżuri adottati minnhom ikunux konformi mal-karta kostituzzjonali bażika tagħha, jiġifieri t-Trattat jew mal-liġi li minnha toriġina (
24
).
41.
Is-sitwazzjoni deskritta iktar ’il fuq tkun inkompatibbli kemm mal-ġurisprudenza kif ukoll mal-ispirtu tal-Artikolu 263 TFUE, li abbażi tiegħu l-ġudikatura tal-Unjoni għandha teżamina l-legalità ta’ atti adottati mill-istituzzjonijiet maħsuba biex jipproduċu effetti legali fil-konfront ta’ partijiet terzi (
25
).
42.
Il-kwistjoni ta’ interess ġuridiku hija, għalhekk, ta’ importanza kostituzzjonali u għandha titqiegħed fil-kuntest usa’ tad-dritt fundamentali għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva, stabbilit fl-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (
26
).
43.
Fil-fehma tiegħi dawn l-elementi kollha joperaw favur interpretazzjoni wiesgħa tal-kunċett ta’ interess ġuridiku (
27
).
44.
Ma naċċettax dak li l-Kunsill u l-Kummissjoni jikkontendu li tali interpretazzjoni għandha r-riskju li ddawwar ir-rikors għal annullament f’actio popularis. Fis-sistemi nazzjonali ta’ bosta Stati Membri interpretazzjoni stretta ta’ interess tista’, fil-fatt, isservi biex tipproteġi s-sistema ġudizzjarja minn influss enormi ta’ litigazzjoni (
28
). Skont id-dritt proċedurali tal-Unjoni, madankollu, il-kunċett huwa mirfud mill-kundizzjonijiet stretti ta’ locus standi stabbiliti fl-Artikolu 263 TFUE.
45.
Bħall-Avukat Ġenerali Bobek inqis li l-eżistenza ta’ “interess ġuridiku” ma għandux jiġi mmanipulat, u dan biex ikun żgurat ċertu livell ta’ litigazzjoni (
29
). Minflok, dan ir-rekwiżit jitlob interpretazzjoni demokratika magħmula fid-dawl tad-drittijiet tal-bniedem (
30
). Naqbel ukoll mal-Avukat Ġenerali Kokott li l-argument tiegħu kien kontra li jkunu imposti rekwiżiti eżaġerati biex ikun stabbilit interess meta l-kundizzjonijiet stretti tat-tieni jew tat-tielet parti tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE jkunu diġà qed jiġu ssodisfatti (
31
).
46.
Il-prospett ta’ benefiċċju jew vantaġġ personali f’każ ta’ suċċess fil-qrati tal-Unjoni huwa fattur deċiżiv biex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ interess ġuridiku. Madankollu dan il-kriterju huwa forsi suġġettiv u fieragħ iżżejjed minħabba li jonqsu kull limitu jew kriterju ċar għall-effett pożittiv meħtieġ li meta tintrebaħ il-kawża jkun hemm fuq is-sitwazzjoni tar-rikorrent (
32
).
47.
Evalwazzjoni ta’ interess tista’ ssir biss fuq bażi ta’ każ każ, in concreto, billi jitqiesu l-konsegwenzi kollha li l-annullament tal-att ikkontestat jista’ jkollu fuq is-sitwazzjoni individwali tar-rikorrent. F’dan il-kuntest l-Avukat Ġenerali Wahl osserva li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel li tista’ biex ma tagħtix definizzjoni tal-kunċett ta’ “interess kontinwu” b’mod wisq restrittiv (
33
). Jien naqbel u naqsam il-fehma diġà espressa mill-Avukat Ġenerali Bobek, li biex ikun stabbilit interess, rikorrent ma jkunx jeħtieġlu iktar milli juri prima facie effett negattiv fuqu tal-att ikkontestat (li jimplika l-eżistenza ta’ benefiċċju personali mill-annullament tal-att) (
34
). Lil hinn minn dak il-livell ta’ prova r-rikorrent jista’ jkun jeħtieġlu jipprova l-impossibbli (
35
).
48.
F’dan ir-rigward il-livell ta’ probabbiltà jew ta’ plawżibbiltà li jinkiseb vantaġġ għandu jkun ta’ ftit importanza (
36
). Għandu wkoll ikun immaterjali kemm il-vantaġġ potenzjali jkun kbir. B’mod partikolari, jekk vantaġġ ikun jiddependi minn azzjoni fil-futur għal danni, il-qrati tal-Unjoni għandhom iżommu lura milli jqisu l-mertu ta’ tali azzjoni u l-prospett li tirnexxi. Ikun biss prospett purament ipotetiku u inċert li jinkiseb vantaġġ fil-futur li għandu jiskwalifika lir-rikorrent (
37
), filwaqt li vantaġġ fil-futur li x’aktarx ikun jista’ b’mod raġonevoli normalment jinkiseb maż-żmien għandu jiġġustifika interess ġuridiku (
38
).
49.
Ma naħsibx li l-adozzjoni ta’ metodu liberali jwassal għal sitwazzjoni li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja ssib lilha nnifisha tagħti opinjonijiet konsultattivi dwar kwistjonijiet ġenerali jew ipotetiċi (
39
). Lanqas ma għandha l-Qorti tal-Ġustizzja, għal raġunijiet ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, ta’ ekonomija proċedurali jew ta’ konvenjenza, tuża “il-lingwa ta’ ammissibbilità” biex tevita li jkollha teżamina l-mertu tal-kawża (
40
). Meta rikorrent ikun ressaq interess ġuridiku biżżejjed fil-mument tal-preżentata tar-rikors tiegħu, kif għamlet Gul Ahmed f’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha teżamina l-affermazzjoni li sussegwentement huwa jkun tilef dak l-interess wara li jkun qagħad attent skrupolożament.
50.
F’dan il-kuntest ngħaddi biex neżamina jekk Gul Ahmed għandhiex interess ġuridiku kontinwu.
L-ammissibbiltà tal-appell
51.
Il-Kunsill jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara diversi partijiet tal-appell inammissibbli, minħabba li essenzjalment jitolbu li jsir eżami mill-ġdid ta’ dak li l-Qorti Ġenerali sabet dwar fatti u jtennu t-talbiet li l-Kunsill straħ fuqhom quddiem dik il-qorti.
52.
Huwa minnu li l-appell ma huwiex dejjem preċiż u, kif sewwa josserva l-Kunsill, jillimita lilu nnifsu xi drabi għal argumenti diġà sottomessi quddiem il-Qorti Ġenerali (
41
).
53.
Madankollu, huwa ċar li Gul Ahmed qiegħda tikkontesta l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-liġi tal-Unjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali u, għalhekk, il-punti ta’ liġi eżaminati fl-ewwel istanza jistgħu jiġu diskussi mill-ġdid f’appell (
42
). Barra minn dan, Gul Ahmed tgħid, għalkemm b’mod ġenerali, li r-raġunijiet mogħtija minn dik il-qorti ma kinux suffiċjenti. Din fiha nnifisha hija kwistjoni ta’ liġi u, bħala tali, tista’ tkun suġġetta għal stħarriġ ġudizzjarju f’appell (
43
).
54.
Il-Qorti tal-Ġustizzja, barra minn dan, ma hijiex marbuta biss mill-argumenti tal-partijiet, iżda tista’ fejn ikun jixraq — lil hinn minn dawk l-argumenti — tapplika għall-fatti mressqa quddiemha r-regoli tal-liġi rilevanti għas-soluzzjoni tat-tilwima; inkella hija tista’ tkun imġiegħla, f’xi ċirkustanzi, tibbaża d-deċiżjonijiet tagħha fuq kunsiderazzjonijiet legali żbaljati (
44
).
55.
Għalhekk nissuġġerixxi li din il-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha teżamina l-mertu tal-argumenti magħmula minn Gul Ahmed sa fejn jirrelataw ma’ punti ta’ liġi u ma jixħtux dubju fuq dak li kkonstatat il-Qorti Ġenerali u fuq l-evalwazzjonijiet ta’ fatti magħmula minnha (
45
).
Aspetti proċedurali dwar l-allegat nuqqas ta’ interess ġuridiku kontinwu
56.
Gul Ahmed tissottometti li l-Artikolu 129 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, li jitlob li interess għandu jintwera fil-mument tal-preżentata tar-rikors, ma jistax jiġi invokat biex rikorrent jintalab jagħmel hekk fi stadju wara. Għalhekk, ladarba rikorrent ikun wera l-interess tiegħu mal-preżentata tar-rikors tiegħu, huwa jinħeles mill-oneru li jipprova l-interess kontinwat tiegħu tul il-proċeduri.
57.
Hija ġurisprudenza stabbilita li huwa għar-rikorrent li jipprova l-interess ġuridiku tiegħu (
46
). Hija wkoll ġurisprudenza stabbilita li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’kull stadju tal-proċeduri, tiddetermina jekk l-interess tar-rikorrent ikunx wieħed kontinwat, jew meta jitlob il-konvenut (jew kull parti oħra li jkollha interess) jew ex officio (
47
).
58.
Madankollu, ladarba r-rikorrent ikun wera li huwa jkun jissodisfa r-rekwiżiti meħtieġa kollha ta’ ammissibbiltà meta jippreżenta r-rikors tiegħu (
48
), kif għamlet Gul Ahmed, naħseb li għandu jkun hemm preżunzjoni li huwa jkompli jissodisfahom.
59.
Din il-preżunzjoni tibqa’ valida sakemm ma tiġix ikkontestata. Għalhekk, rikorrent ma jkollux għalfejn jippreżenta dokumenti (ngħidu aħna) kull xahrejn biex juri li jkun għad għandu interess ġuridiku u “jivvalida mill-ġdid” ir-rikors oriġinali tiegħu. Regola proċedurali li tistabbilixxi tali rekwiżit tkun imprattikabbli.
60.
Madankollu l-konvenut ikun jista’, f’kull stadju tal-proċeduri, jitlob li jikkontesta dik il-preżunzjoni. Minħabba li tali kontestazzjoni tixbah lil kontrotalba kontra r-rikorrent, ikun l-obbligu tal-konvenut li jindika, b’mod preċiż u b’dokumenti korroborattivi, il-motivi eżatti tal-kontestazzjoni (
49
). Dan minħabba li r-rikorrent għandu jkun jaf bil-każ miġjub kontrih. Huwa ma jistax ġustament ikun mistenni jantiċipa l-kontestazzjoni u jkopri l-argumenti kollha potenzjali minn qabel. Għalhekk il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex taċċetta sempliċi kontestazzjoni ta’ interess kontinwat (
50
).
61.
F’sistema proċedurali (bħal dik li tapplika fil-qrati tal-Unjoni), li hija bbażata ħafna fuq il-proċedura bil-miktub, huwa normali li tali kontestazzjoni tkun mistennija li ssir bil-miktub. Jekk — bħal f’din il-kawża — il-kontestazzjoni l-ewwel tinġieb oralment fis-seduta, jidhirli li l-qorti għandha normalment tistabbilixxu perijodu li fih il-kontestant (jiġifieri l-konvenut) ikun jeħtieġlu jippreżenta kontestazzjoni formali, li tkun tindika l-għan preċiż tagħha u jġib il-provi meħtieġa li jsostnu biex jiġi stabbilit każ prima facie li r-rikorrent ikun tabilħaqq tilef l-interess ġuridiku tiegħu.
62.
Ladarba l-konvenut ikun għamel dan, l-oneru tal-prova jgħaddi għal fuq ir-rikorrent, li għandu jingħata opportunità raġonevoli li jippreżenta l-każ tiegħu taħt kundizzjonijiet li ma jqiegħduhx fi żvantaġġ sostanzjali via-à-vis l-avversarju tiegħu (
51
). Bis-saħħa tal-prinċipju ta’ opportunitajiet ugwali għall-partijiet, li huwa korollarju tad-dritt għal smigħ xieraq, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tagħti lir-rikorrenti perijodu ta’ żmien li matulu hija tara li ġġib provi kontra l-kontestazzjoni, u wara l-istess Qorti tkun tista’ tiffissa terminu ta’ żmien li matulu l-partijiet interessati l-oħra jkunu jistgħu jippreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom dwar dawk is-sottomissjonijiet (
52
).
63.
Ladarba l-Qorti tal-Ġustizzja tkun irċeviet sottomissjonijiet miż-żewġ partijiet hija għandha tanalizza l-argumenti magħmula u d-dokumenti korroborattivi ppreżentati u għandha mbagħad tasal għal deċiżjoni (
53
).
64.
Madankollu, din il-kawża ma segwietx dan il-metodu. Fis-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali fit-25 ta’ Novembru 2015 il-Kunsill u l-Kummissjoni ssottomettew oralment li l-interess ta’ Gul Ahmed kien għeb tul il-proċeduri minħabba li r-regolament inkwistjoni kien skada u kull azzjoni għal danni kienet tkun preskritta. Fl-istess waqt il-Kummissjoni ressqet għadd ta’ motivi li setgħu potenzjalment jiġġustifikaw interess ġuridiku u wara ssottomettiet argumenti dettaljati bbażati fuq analiżi tal-ġurisprudenza biex turi għaliex, fil-fehma tagħha, l-ebda wieħed minnhom ma seta’ jiġġustifika interess fil-kawża ta’ Gul Ahmed (
54
). Il-Qorti Ġenerali mbagħad tat lil Gul Ahmed ġimagħtejn żmien biex tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha, li wara li waslula hija tat lill-Kunsill u lill-Kummissjoni opportunità jikkummentaw dwar dawk l-osservazzjonijiet. Il-partijiet kollha ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fit-termini stabbilit.
65.
Dak li seħħ f’din il-kawża huwa vvizzjat minħabba li l-Qorti Ġenerali naqset tosserva r-regoli ġenerali li ssuġġerejt fil-punti 61 sa 63 iktar ’il fuq?
66.
Fil-fehma tiegħi l-oġġezzjoni magħmula mill-istituzzjonijiet kienet issostanzjata biżżejjed fis-seduta stess (mingħajr oġġezzjoni min-naħa ta’ Gul Ahmed). Gul Ahmed, għalhekk, tqiegħdet f’pożizzjoni fejn hija setgħet tesprimi l-fehmiet tagħha dwar il-kontestazzjoni magħmula kontra l-interessi tagħha. Huwa veru li normalment wieħed kien jistenna li oġġezzjoni serja ta’ dik ix-xorta ssir bil-miktub. Madankollu, Gul Ahmed qatt ma talbet lill-Qorti Ġenerali biex tordna lill-partijiet li kienu qegħdin joġġezzjonaw jagħmlu hekk u lanqas ma esprimiet riżervi dwar il-proċedura hekk segwita. F’dawn iċ-ċirkustanzi, jidhirli li l-proċedura improvizzata segwita mill-Qorti Ġenerali ma kisritx id-drittijiet ta’ difiża ta’ Gul Ahmed.
67.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq nikkonkludi li l-Qorti Ġenerali ma kisritx ir-regoli proċedurali dwar l-oneru tal-prova jew kisret il-prinċipju ta’ opportunitajiet ugwali għall-partijiet.
Gul Ahmed għandha interess ġuridiku biex ma tħallix ikun hemm ir-riskju li terġa’ sseħħ illegalità fil-futur?
68.
Gul Ahmed tissottometti li l-allegati żbalji tal-istituzzjonijiet fil-kalkoli ta’ marġni tad-dumping ma humiex speċifiċi għal każ partikolari, iżda jittendu jerġgħu jsiru fil-futur. Hija ssostni, għalhekk, li hija ġġustifikata ssegwi l-proċeduri biex twaqqaf lill-Kunsill milli jirrepeti dik l-illegalità fil-futur.
69.
Il-Kunsill jissottometti li ma jeżisti ebda riskju bħal dan. L-ewwel nett, il-possibbiltà li tinfetaħ investigazzjoni ġdida fir-rigward ta’ friex tas-sodda tal-qoton li joriġinaw mill-Pakistan hija purament ipotetika. It-tieni nett, u f’kull każ, l-allegati żbalji huma speċifiċi għal każ partikolari, minħabba li l-metodoloġija applikata kienet irriżultat min-nuqqas ta’ data verifikabbli flimkien ma’ nuqqas ta’ kooperazzjoni min-naħa ta’ Gul Ahmed (
55
). Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li Gul Ahmed kienet naqset milli tissottometti argumenti speċifiċi u, għalhekk, ċaħdet it-talba tagħha (
56
).
70.
L-interess ta’ rikorrent neċessarjament ma jgħibx meta att ikkontestat ma jkunx għad għandu effett għall-futur (
57
). Annullament minnu nnifsu jista’ jkollu konsegwenzi legali, b’mod partikolari billi jżomm lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni milli jirrepetu l-prattika lmentata (
58
). Iżda l-interess ġuridiku jkun jeżisti biss jekk l-allegata illegalità aktarx tkun tista’ sseħħ fil-futur indipendentement miċ-ċirkustanzi tal-każ li jkunu taw lok għall-azzjoni (
59
). Eżempji jistgħu jinkludu żbalji fl-interpretazzjoni ta’ dispożizzjonijiet tal-liġi tal-Unjoni fid-dawl tal-ftehimiet tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (
60
), b’mod partikolari żbalji b’rabta mal-metodoloġija, kriterji jew formoli applikati, għall-kuntrarju ta’ żbalji fl-evalwazzjoni ta’ ċirkustanzi fattwali speċifiċi. Fl-aħħar nett, rikorrent jista’ ma jkunx jeħtieġlu jipprova li huwa jkun ser ikollu x’jaqsam direttament fl-illegalità ripetuta fil-futur fi proċeduri simili (
61
).
71.
F’dan il-każ, l-ewwel nett, il-fatt li għaddew bosta snin minn meta skada d-dazju antidumping definittiv fuq importazzjonijiet ta’ tessuti ta’ Gul Ahmed għall-Unjoni Ewropea ma jagħmilx il-possibbiltà ta’ investigazzjoni oħra purament ipotetika. Għall-kuntrarju, jekk il-prattiki ta’ ffissar ta’ prezzijiet tal-produtturi Pakistani ta’ friex tas-sodda tal-qoton jerġgħu għal darb’oħra juru li jkunu jissodisfaw il-kundizzjonijiet biex ikunu applikati regoli tal-Unjoni għall-protezzjoni ta’ importazzjonijiet kontra d-dumping, huma verament jistgħu jerġgħu jiġu investigati mill-ġdid.
72.
It-tieni nett, il-fatt li, fin-nuqqas ta’ sorsi primarji affidabbli ta’ informazzjoni, il-Kunsill qagħad fuq “kwalunkwe metodu raġonevoli ieħor” bis-saħħa tal-Artikolu 2(3), (5) u (6) tar-Regolament Bażiku, per se ma jfissirx li l-allegati żbalji metodoloġiċi kienu speċifiċi għal każ partikolari. Waqt li applika din id-dispożizzjoni l-Kunsill kellu jadotta ċerta metodoloġija u joqgħod fuq ċerti kriterji.
73.
Ma huwiex faċli tinqata’ linja bejn żbalji li jistgħu jerġgħu jseħħu, minn naħa, u żbalji speċifiċi għal każ partikolari, min-naħa l-oħra. Soluzzjoni partikolari setgħet kienet applikata ad hoc u biex tindirizza sitwazzjoni ġdida. Jew tista’ tirrifletti prattika amministrattiva konsistenti jew mudell li l-Kummissjoni żviluppat biex tittratta sitwazzjoni li tirrikorri. Jekk hu hekk, jista’ jkun li x’aktarx ikun mistenni li din il-prattika tkun ripetuta fil-futur f’investigazzjonijiet simili.
74.
Kif naraha jiena, in-nuqqas ta’ data primarja affidabbli u n-nuqqas ta’ kooperazzjoni minn dawk investigati aktarx li ma jkunux problemi ġodda matul investigazzjoni antidumping. Isegwi li, fil-prinċipju, ċerti allegati żbalji li setgħu twettqu matul tali investigazzjoni jistgħu, tabilħaqq, ikunu ta’ natura metodoloġika u, għalhekk, jistgħu potenzjalment jiġu rripetuti fil-futur f’investigazzjonijiet simili.
75.
Madankollu, fis-seduta, l-avukat ta’ Gul Ahmed kien deċiż li, fl-appell tagħha, Gul Ahmed kienet qed tikkontesta fir-realtà n-nuqqas ta’ metodoloġija partikolari u li l-każ tagħha kien li l-Kummissjoni kienet ibbażat dak li kienet sabet fuq għażliet arbitrarji ad hoc.
76.
Interpretat b’dan il-mod l-argument ta’ Gul Ahmed ma jidentifika ebda żball ta’ liġi magħmul mill-Qorti Ġenerali meta kklassifikat l-allegati żbalji tal-Kummissjoni bħala speċifiċi għal każ partikolari. Kif il-Kunsill u l-Kummissjoni sewwa jissottomettu, dak l-argument sempliċement jitlob lil din il-Qorti tal-Ġustizzja terġa’ teżamina l-argumenti fattwali u sostantivi ppreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali, li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni tagħmel. Tabilħaqq, b’dak l-argument Gul Ahmed essenzjalment tammetti li l-allegati żbalji kienu speċifiċi għal każ partikolari. Nikkonkludi li Gul Ahmed naqset milli turi li l-allegata illegalità tista’ tiġi rrepetuta fil-futur u li r-raġunijiet mogħtija mill-Qorti Ġenerali f’dan ir-rigward jissodisfaw l-istandard legali meħtieġ (
62
).
L-allegat rifjut parzjali tat-tielet motiv
77.
Gul Ahmed tissottometti li l-Qorti Ġenerali naqset milli tagħti motivazzjoni fir-rigward tal-allegat rifjut parzjali tat-tielet motiv u naqset tiddeċiedi fuq il-bqija ta’ dak il-motiv.
78.
Kif il-Kunsill u l-Kummissjoni sewwa josservaw, is-sottomissjoni ta’ Gul Ahmed tistrieħ fuq interpretazzjoni ovvjament żbaljata tal-punt 58 tas-sentenza appellata. F’dak il-punt il-Qorti Ġenerali llimitat lilha nnifisha għall-identifikazzjoni ta’ ħames ċirkustanzi partikolari għal dan il-każ fl-analiżi tagħha ta’ interess kontinwat fl-eżitu tal-kawża. Hija ddeċidiet li Gul Ahmed ma kellhiex interess tressaq dak il-motiv u qieset li ma kienx jeħtiġilha tagħti deċiżjoni dwar dan.
79.
Għaldaqstant, nipproponi li dan l-aggravju jiġi miċħud.
L-allegat ksur tal-prinċipju stabbilit fil-kawża Shanghai Excell
80.
Gul Ahmed tidher li tinterpreta s-sentenza Shanghai Excell bħala li timplika li dikjarazzjoni li l-kawża tagħha hija inammissibbli tfisser ammissjoni li atti, li l-effetti legali tagħhom jiskadu wara li tkun tressqet azzjoni għall-annullament tagħhom iżda qabel ma tkun ingħatat sentenza, jistgħu jiġu esklużi minn stħarriġ ġudizzjarju, li huwa inkompatibbli mal-Artikolu 263 TFUE.
81.
Tali interpretazzjoni tas-sentenza Shanghai Excell timplika li, irrispettivament minn jekk jinbidlux ċirkustanzi oħra, interess ġuridiku għandu jitqies sistematikament bħala stabbilit fi proċeduri ta’ annullament li jkollhom x’jaqsmu ma’ atti li l-effetti legali tagħhom jiskadu qabel ma tingħata sentenza. Kif il-Kunsill u l-Kummissjoni sewwa josservaw, ebda prinċipju bħal dan ma jista’ jiġi dedott minn dik il-ġurisprudenza u b’mod partikolari mill-punt 56 et seq. ta’ dik is-sentenza.
82.
Għalhekk nissuġġerixxi li dak l-aggravju għandu jiġi miċħud.
Naqset il-Qorti Ġenerali milli tagħti motivazzjoni adegwata?
83.
Gul Ahmed issostni, għalkemm b’mod ġenerali, li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 36 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja minħabba li naqset milli tagħti motivazzjoni u tindirizza l-argumenti u l-provi li hija pproduċiet biex turi l-interess kontinwat tagħha.
84.
Jiena diġà ddiskutejt kemm kienet adegwata l-motivazzjoni tal-Qorti Ġenerali dwar ir-riskju li jerġa’ jkun hemm illegalità fil-futur (
63
). Għalhekk, issa ser neżamina waħda wara l-oħra r-raġunijiet mogħtija mill-Qorti Ġenerali dwar il-motivi li Gul Ahmed tissottometti bħala li jiġġustifikaw l-interess ġuridiku tagħha.
L-irkupru tal-ispejjeż tal-proċeduri mingħand il-Kunsill
85.
Gul Ahmed tissottometti li hija għandha interess leġittimu ssegwi l-proċeduri bil-għan li tirkupra l-ispejjeż tagħha. Fis-sentenza appellata l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-annullament tar-regolament inkwistjoni fih innifsu ma kienx jagħti lir-rikorrenti d-dritt li tirkupra l-ispejjeż, minħabba li dawn jaqgħu f’kap separat ta’ talbiet u minħabba li anki parti rebbieħa tista’ f’ċerti ċirkustanzi tiġi kkundannata għall-ispejjeż (
64
).
86.
Jiena naqbel mal-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali iżda mhux mal-motivazzjoni tagħha.
87.
Talba biex parti li titlef il-kawża tiġi kkundannata għall-ispejjeż ma hijiex kap awtonomu ta’ talbiet. Tkun anċillari u subordinata għat talba prinċipali għall-annullament tal-att ikkontestat. Jekk parti titlef l-interess ġuridiku tagħha fir-rigward tat-talba ewlenija, hija titlef ukoll kull interess li titlob l-ispejjeż biex issegwi dik it-talba.
88.
L-Artikolu 58(2) tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja jipprovdi li appell dirett biss kontra deċiżjoni dwar spejjeż huwa inammissibbli. Meqjus il-kliem u l-għan ta’ din id-dispożizzjoni, interess ta’ rkupru tal-ispejjeż ta’ proċeduri bħala tali ma jservix bħala bażi biex jitkomplew il-proċeduri. Biex tali interess ikun iġġustifikat rikorrent ikollu jistabbilixxi interess lil hinn minn dak relatat ma’ spejjeż (
65
). Il-ħtieġa ta’ interess ġuridiku tisfa bla tifsira kieku sempliċi talba biex il-parti opposta tkun ikkundannata għall-ispejjeż kienet tkun biżżejjed biex tiġġustifika interess li jkunu segwiti l-proċeduri ta’ annullament.
89.
Għalhekk nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tikkonkludi li xewqa li jkunu rkuprati l-ispejjeż ta’ proċeduri legali ma hijiex bażi indipendenti li tiġġustifika interess ġuridiku. Din il-konstatazzjoni, madankollu, ma hijiex tali li tiġġustifika li s-sentenza appellata tiġi annullata, minħabba li l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali tibqa’ korretta.
Azzjoni futura għal danni kkawżati minn nuqqas tal-qrati tal-Unjoni li jaqtgħu l-kawżi fi żmien raġonevoli
90.
Gul Ahmed tibbaża ruħha fuq l-intenzjoni tagħha li titlob għad-danni f’xi waqt fil-futur minħabba dewmien allegatament eċċessiv tal-proċeduri quddiem il-ġudikatura tal-Unjoni. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, biex titlob tali danni Gul Ahmed ikollha tiftaħ kawża għal danni quddiem dik il-qorti. Isegwi li hija ma setgħetx tinvoka dak il-motiv biex tiġġustifika l-interess ġuridiku tagħha f’din il-kawża (
66
).
91.
Filwaqt li naqbel mal-konklużjoni li waslet għaliha l-Qorti Ġenerali, jiena ma nsegwix il-motivazzjoni tagħha.
92.
Hija ġurisprudenza stabbilita li rikorrent jista’ jżomm interess li jitlob għal annullament ta’ att li jolqtu b’mod negattiv, sakemm konstatazzjoni ta’ illegalità tkun tista’ sservi bħala l-bażi għal azzjoni futura għal danni materjali jew morali (
67
) kkawżati lilu mill-att ikkontestat (
68
). B’mod partikolari rikorrent ikollu interess ġuridiku meta l-annullament tal-att ikkontestat ikun jista’, minnu nnifsu, jħalli benefiċċju għalih fl-azzjoni għad-danni, b’mod partikolari billi jżid il-probabbiltà li tali azzjoni tirnexxi (
69
). Rikorrent ikollu wkoll interess ġuridiku jekk annullament ikun jista’ jikkostitwixxi l-bażi għal negozjati extraġudizzjarji mal-awtur tal-att annullat, bil-għan ta’ riparazzjoni tal-ħsara mġarrba (
70
).
93.
Madankollu, jekk azzjoni għal danni li jirriżultaw minn dewmien eċċessiv ta’ proċeduri tirnexxix, bħala regola ġenerali, ma tiddependix minn jekk tkunx irnexxiet l-azzjoni ta’ qabel għall-annullament tal-att ikkontestat (
71
).
94.
Għalhekk nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tikkonkludi li xewqa li titressaq azzjoni futura għal danni li jirriżultaw minn dewmien eċċessiv tal-proċeduri ma tikkostitwixxix interess ġuridiku kontinwat fi proċeduri eżistenti għal annullament. Dik il-konstatazzjoni, madankollu, ma tkunx tali li tiġġustifika li s-sentenza appellata tiġi annullata, minħabba li l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali tibqa’ korretta.
Ħlas lura ta’ dazji antidumping imħallsa
95.
Gul Ahmed tissottometti li t-talba li l-kumpannija sussidjarja tagħha, GTM (Europe) Ltd (iktar ’il quddiem “GTM”), għamlet lill-awtoritajiet Belġjani għall-ħlas lura tad-dazji antidumping imħallsa fuq l-importazzjonijiet inkwistjoni minn Awwissu 2007, flimkien ma’ talbiet oħra simili, tiġġustifika l-interess ġuridiku kontinwu tagħha. Il-Kunsill jissottometti li l-interess ta’ kumpannija sussidjarja ma huwiex rilevanti.
96.
Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, l-ewwel nett, li l-interess tal-kumpannija sussidjarja ta’ Gul Ahmed “jingħaqad” ma’ dak ta’ din tal-aħħar u, għalhekk, jiġġustifikah (
72
). Wara sabet li t-talba ta’ GTM kienet relatata mad-dazji mħallsa wara l-emenda tar-Regolament Nru 397/2004 permezz tar-Regolament Nru 695/2006, li pprevala fuq ir-regolament inkwistjoni dwar ċerti elementi fir-rigward ta’ dumping (
73
). Sabet ukoll li t-tieni u t-tielet talba kienu intiżi li jikkontestaw dawk l-elementi sostitwiti tar-regolament inkwistjoni, u li annullament mitlub fuq dik il-bażi seta’, għalhekk, ma jkollu ebda rilevanza dwar it-talba ta’ GTM għal ħlas lura ta’ dazji miġbura skont ir-regolament sussegwenti. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li dik it-talba għal ħlas lura kienet tiġġustifika l-interess ta’ Gul Ahmed biss fir-rigward tal-ewwel, ir-raba’ u l-ħames talba miġjuba quddiemha (
74
). Il-Qorti Ġenerali ma indirizzatx it-talbiet l-oħra għal ħlas lura msemmija minn Gul Ahmed fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħha.
97.
Fis-seduta quddiem din il-Qorti tal-Ġustizzja, Gul Ahmed spjegat li hija ma ressqitx provi biex tissostanzja dawk it-talbiet l-oħra għal ħlas lura, minħabba li dawn kienu saru minn importaturi indipendenti tal-prodotti tagħha, li, fil-fehma tagħha, kienet tagħmilhom irrilevanti għal l-kawża.
98.
F’ċirkustanzi bħal dawn il-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi kkritikata li bbażat l-evalwazzjoni tagħha fuq it-talba ta’ GTM għal ħlas lura biss. Barra minn dan, ma kinitx obbligata speċifikament tiġġustifika l-pożizzjoni tagħha b’rabta ma’ dawk it-talbiet l-oħra, li kienu ġew invokati biss b’mod iktar ġenerali; l-inqas ma kellha xi dmir tispjega għaliex qisithom bħala irrilevanti (
75
).
99.
Kieku r-Regolament inkwistjoni kellu jiġi annullat il-bażi legali għal ħlas lura tad-dazji antidumping imħallsa fuq importazzjonijiet ta’ prodotti ta’ Gul Ahmed kienet ikun l-Artikolu 116(1)(a) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, moqri flimkien mal-Artikolu 117(1) tiegħu. Skont l-Artikolu 121(1)(a) ta’ din il-kodiċi, talba għal ħlas lura għandha tiġi ppreżentata fi żmien tliet snin mid-data tal-avviż innotifikat tad-dejn doganali inkwistjoni. Isegwi li Gul Ahmed tista’ tinvoka biss fuq talbiet għal ħlas lura magħmula f’dak il-perijodu, bħat-talba magħmula minn GTM, biex tiġġustifika l-interess tagħha.
100.
It-tieni u t-tielet motiv tar-rikors ta’ Gul Ahmed tabilħaqq jirreferu għal elementi tar-regolament inkwistjoni li kienu ġew issostitwiti mir-Regolament Nru 695/2006 (
76
). Anki jekk, sa ċertu punt, il-kriterji u l-metodoloġija segwiti mill-Kunsill għall-fini ta’ dak ir-regolament setgħu kienu simili għal dawk użati għar-regolament inkwistjoni (
77
), annullament potenzjali ta’ dan l-aħħar regolament ma jkollu ebda effett dirett fuq il-legalità tar-Regolament Nru 695/2006.
101.
Barra minn hekk, anki kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tannulla r-regolament inkwistjoni u anki jekk, teoretikament, dak l-annullament seta’ jqanqal lill-Kunsill biex jirrevedi r-Regolament Nru 595/2006 jew jirtirah b’effett retroattiv, tali ipoteżi, l-iktar l-iktar, tagħti biss lil Gul Ahmed prospett għall-ġejjieni u inċert li tikseb benefiċċju. Dan fih innifsu ma huwiex biżżejjed biex jiġġustifika l-interess ġuridiku ta’ Gul Ahmed (
78
).
102.
Isegwi li l-motivazzjoni tal-Qorti Ġenerali f’dan ir-rigward, għaċ-ċaħda tal-argumenti ta’ Gul Ahmed hija ċara biżżejjed.
Ir-reputazzjoni ta’ Gul Ahmed stabbilita mill-ġdid
103.
Is-sottomissjonijiet bil-miktub ta’ Gul Ahmed u l-appell tagħha ma jsemmu xejn dwar l-interess tagħha li r-reputazzjoni tagħha tiġi stabbilita mill-ġdid. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li Gul Ahmed “ma [kienet żviluppat] bl-ebda mod it-talba tagħha” [traduzzjoni mhux uffiċjali] f’dan ir-rigward (
79
). Fis-seduta tal-25 ta’ Jannar 2018 il-Kummissjoni spjegat li matul is-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali hija stess kienet qajmet u indirizzat din il-kwistjoni bħala motiv li potenzjalment seta’ jiġġustifika interess.
104.
Possibbiltà li r-reputazzjoni mitlufa ta’ rikorrent tkunlu stabbilita mill-ġdid ma taqax taħt is-sitwazzjoni legali tiegħu iżda pjuttost ta’ dik fattwali. Interess ġuridiku jista’ jiġi ġġustifikat permezz ta’ possibbiltà ċara (kuntrarju għal ċertezza assoluta) li jinkiseb tali benefiċċju fattwali (
80
).
105.
Skont ġurisprudenza stabbilita dazji antidumping jiġu imposti bħala miżura ta’ protezzjoni u prevenzjoni kontra kompetizzjoni żleali li tirriżulta minn prattiki ta’ dumping (
81
). Fil-fehma tiegħi regolament li jistabbilixxi dazju antidumping definittiv potenzjalment jista’ jikkawża telf ta’ reputazzjoni ta’ persuni li jelenka bħala responsabbli għal prattiki ta’ dumping. Isegwi li rikorrent li jkun qiegħed jitlob l-annullament ta’ regolament bħal dan jista’ kunċettwalment ikollu tal-inqas interess morali li jsegwi l-kawża, fuq il-bażi li, eventwali annullament jista’ jtaffi, jekk mhux saħansitra jerġa lura kompletament, it-telf tar-reputazzjoni tiegħu (
82
). Tali interess jista’ jkun iġġustifikat irrispettivament min-natura tat-talbiet magħmula (
83
).
106.
Madankollu, biex dawn il-prinċipji japplikaw ir-rikorrent irid ikun jqajjem il-kwistjoni fis-sottomissjonijiet tiegħu u jkun ipproduċa xi provi ta’ telf lir-reputazzjoni tiegħu mir-regolament li tiegħu huwa jkun qed jitlob l-annullament. Dan ma huwiex il-każ f’din il-kawża u għalhekk mhux ser nikkunsidra dik il-possibbiltà iktar.
Proċeduri fil-futur għal danni kkawżati mir-regolament inkwistjoni
107.
Gul Ahmed invokat, quddiem il-Qorti Ġenerali, għalkemm f’termini ġenerali, il-possibbiltà li hija tħarrek lill-Kunsill għad-danni kkawżati lilha mir-Regolament Nru 397/2004. Il-Kunsill u l-Kummissjoni ssottomettew li azzjoni għad-danni kkawżati mir-regolament inkwistjoni kienet f’kull każ preskritta. Il-Qorti Ġenerali ma indirizzatx din is-sottomissjoni fis-sentenza appellata.
108.
Bħala fatt, rikorrent jibqagħlu interess jitlob l-annullament ta’ att jekk konstatazzjoni ta’ illegalità tkun tista’ sservi bħala l-bażi għal azzjoni fil-futur għal danni kkawżati lilu mill-att ikkontestat jew għal negozjati fil-futur mal-awtur tagħhom (
84
). Madankollu, azzjoni fil-futur għal danni tkun tista’ tikseb benefiċċju lil rikorrent biss jekk ma tkunx preskritta u, għalhekk, inammissibbli.
109.
Skont l-Artikolu 46 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, azzjoni għal responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni Ewropea tkun preskritta wara perijodu ta’ ħames snin minn meta jseħħ il-każ li jagħti lok għaliha, sakemm dan it-terminu ta’ preskrizzjoni ma jiġix interrott billi jinbdew proċeduri li jallegaw responsabbiltà mhux kuntrattwali min-naħa tal-Unjoni Ewropea quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja (
85
) jew permezz ta’ rikors minn qabel lill-istituzzjoni rilevanti tal-Unjoni Ewropea. Fejn responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni Ewropea jkollha l-oriġini tagħha f’att ta’ applikazzjoni ġenerali, dan it-terminu ta’ preskrizzjoni ma jibdiex jiddekorri qabel l-effetti ta’ dannu ta’ dik il-miżura jibdew iseħħu (
86
).
110.
Id-danni mġarrba minn Gul Ahmed matul il-perijodu ta’ applikazzjoni tar-regolament inkwistjoni, b’mod partikolari b’rabta mal-l-obbligu tagħha li tħallas id-dazji antidumping fuq l-importazzjonijiet tal-prodotti tagħha għall-Unjoni, huma preskritti. Dan ir-regolament skada fil-4 ta’ Marzu 2009 u l-perijodu ta’ preskrizzjoni qatt ma kien ġie interrott. B’mod partikolari l-fatt li Gul Ahmed bdiet proċeduri għal annullament ma jinterrompix iż-żmien milli jgħaddi għall-finijiet tat-terminu ta’ preskrizzjoni (
87
).
111.
Teoretikament huwa possibbli li Gul Ahmed setgħet ġarrbet danni oħra li seħħew biss wara u li għalihom it-terminu ta’ preskrizzjoni għadu ma skadiex. Jista’ wkoll ikun hemm, ugwalment b’mod teoretiku, danni kontinwati, bħall-ħlas ta’ spejjeż għal garanzija bankarja (
88
) jew ħsara għar-reputazzjoni (
89
), li għalihom Gul Ahmed tkun għadha tista’ tħarrek lill-Kunsill (
90
).
112.
Jiena ddiskutejt il-ħsara lir-reputazzjoni iktar qabel f’dawn il-konklużjonijiet (
91
). Għall-bqija Gul Ahmed ma identifikat quddiem il-Qorti Ġenerali jew quddiem din il-Qorti tal-Ġustizzja ebda danni kontinwati jew azzjonijiet pendenti għal danni. Gul Ahmed ma tistax, għalhekk, tiġġustifika interess fuq il-bażi ta’ tali argumenti vagi u mhux sostnuti b’mod adegwat. Il-Qorti Ġenerali ma tistax tkun ikkritikata li ma tatx motivazzjoni espressa dwar dan (
92
).
Konklużjoni dwar l-osservanza tal-obbligu ta’ motivazzjoni
113.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq nikkonkludi li l-Qorti Ġenerali tat motivazzjoni adegwata u li, għalhekk, l-argument għall-kuntrarju ta’ Gul Ahmed għandu jiġi miċħud.
Spejjeż
114.
Minħabba li l-Qorti tal-Ġustizzja talbitni nqis l-ewwel aggravju ta’ Gul Ahmed waħdu, u minħabba li l-eżitu aħħari tal-appell jiddependi mill-pożizzjoni li tieħu l-Qorti tal-Ġustizzja mhux biss b’rabta ma’ dak l-aggravju iżda wkoll b’rabta mat-tieni aggravju, jiena ma nagħmel ebda rakkomandazzjoni dwar spejjeż f’din il-kawża.
Konklużjoni
115.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq u mingħajr ma nippreġudika l-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-tieni aggravju, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tiċħad l-ewwel aggravju ta’ Gul Ahmed.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Mhux ippubblikata, EU:T:2016:740 (iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”).
(
3
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 50, p. 26 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 397/2004” jew ir-“regolament inkwistjoni”).
(
4
)	Regolament tat-22 ta’ Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni kontra l-importazzjonijiet li huma l-oġġett ta’ dumping minn pajjiżi mhux membri tal-Komunità Ewropea (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 10, p. 45) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Bażiku”).
(
5
)	Regolament tal-5 ta’ Mejju 2006 li jemenda r-Regolament Nru 397/2004 (ĠU 2006 L 294M, p. 23).
(
6
)	Il-Ftehim dwar l-Implementazzjoni tal-Artikolu VI tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ tal-1994 (ĠU 1994 L 336, p. 103) li jinsab fl-Anness 1A tal-Ftehim li stabbilixxa l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (ĠU 1994 L 336, p. 1).
(
7
)	Mhux ippubblikata, EU:T:2011:535.
(
8
)	Dan il-motiv kien dwar l-allegat nuqqas tal-Kunsill milli jeżamina jekk ċerti fatturi kinux kisru r-rabta kawżali bejn l-importazzjonijiet suġġetti għad-dumping u d-dannu mġarrab mill-industrija tal-Unjoni.
(
9
)	EU:C:2013:732.
(
10
)	Dak kien ħames snin minn meta kien seħħ il-każ li kien ta lok għad-danni mġarrba.
(
11
)	Skont l-Artikolu 121(1)(a) tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta’ Ottubru 2013 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (ĠU 2013, L 269, p. 1), talba għal rimbors għandha tkun ippreżentata fi żmien tliet snin mid-data tan-notifika tad-dejn doganali.
(
12
)	Ninnota li l-lista ta’ motivi eżaminati mill-Qorti Ġenerali ma hijiex eżattament l-istess bħal-lista ta’ motivi sottomessi minn Gul Ahmed quddiemha. Immur lura għal dik l-inkonsistenza iktar tard f’dawn il-konklużjonijiet (ara l-punti 103 u 107 iktar ’il quddiem).
(
13
)	Ara l-ewwel, ir-raba’ u l-aħħar paragrafi tal-Artikolu 263 TFUE.
(
14
)	Sentenza tas-17 ta’ Settembru 2015, Mory et vs Il-Kummissjoni, C‑33/14 P, EU:C:2015:609, punt 55.
(
15
)	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Mory et vs Il-Kummissjoni, C‑33/14 P, EU:C:2015:409, punt 23.
(
16
)	Sentenzi tal-24 ta’ Ġunju 1986, AKZO Chemie u AKZO Chemie UK vs Il-Kummissjoni, 53/85, EU:C:1986:256, punt 21 u tas-17 ta’ Settembru 2015, Mory et vs Il-Kummissjoni, C‑33/14 P, EU:C:2015:609, punt 57. Ara wkoll, fil-kuntest ta’ appell, is-sentenza tad-19 ta’ Ottubru 1995, Rendo et vs Il-Kummissjoni, C‑19/93 P, EU:C:1995:339, punt 13 u tas-7 ta’ Ġunju 2007, Wunenburger vs Il-Kummissjoni, C‑362/05 P, EU:C:2007:322, punt 42 (iktar ’il quddiem is-“sentenza Wunenburger”).
(
17
)	Ara, dwar dan, is-sentenzi tas-17 ta’ Settembru 2009, Il-Kummissjoni vs Koninklijke FrieslandCampina, C‑519/07 P, EU:C:2009:556, punt 65 u tas-26 ta’ Frar 2015, Planet vs Il-Kummissjoni, C‑564/13 P, EU:C:2015:124, punt 34.
(
18
)	Sentenzi tas-27 ta’ Ġunju 2013, Xeda International u Pace International vs Il-Kummissjoni, C‑149/12 P, mhux ippubblikata, EU:C:2013:433, punt 32 u tat-23 ta’ Diċembru 2015, Il-Parlament vs Il-Kunsill, C‑595/14, EU:C:2015:847, punt 23.
(
19
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-1 ta’ Ottubru 1998, Langnese-Iglo vs Il-Kummissjoni (C‑279/95 P, EU:C:1998:447), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-iskadenza tal-att ikkontestat ma kinitx tagħmilha inqas interessanti li tinqata’ definittivament it-tilwima dwar il-legalità u l-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tagħha biex jiġu ddeterminati l-effetti legali tagħha fil-perijodu sad-data tal-iskadenza (punt 71). Bl-istess mod, l-interess jista’ jibqa’ jeżisti minkejja li l-att ikkontestat jgħaddi ż-żmien minn fuqu (Wunenburger, punti 41 sa 62), ikun ġie rrevokat (sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2006, Organisation des Modjahedines du peuple d’Iran vs Il-Kunsill, T‑228/02, EU:T:2006:384, punti 34 u 35) jew ikun ġie ssostitwit (sentenza tat-7 ta’ Ottubru 2009, Vischim vs Il-Kummissjoni, T‑420/05, EU:T:2009:391, punti 58 sa 63), ma jkunx għadu applikabbli (sentenza tas-26 ta’ April 1988, Apesco vs Il-Kummissjoni, 207/86, EU:C:1988:200, punt 16) jew ikun ġie implementat kompletament, u jkun, għalhekk, diġà ħalla l-effetti tiegħu kollha (sentenza tal-24 ta’ Ġunju 1986, AKZO Chemie u AKZO Chemie UK vs Il-Kummissjoni, 53/85, EU:C:1986:256, punt 21).
(
20
)	Sentenza tat-23 ta’ Diċembru 2015, Il-Parlament vs Il-Kunsill, C‑595/14, EU:C:2015:847, punt 18 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
21
)	F’din il-kawża, apparti l-perjodu ta’ kważi sentejn, meta kienu ġew sospiżi l-proċeduri fuq talba tar-rikorrent (mill-15 ta’ Ottubru 2004 sat-7 ta’ Settembru 2006), dak iż-żmien li għadda ma huwiex imputabbli lil Gul Ahmed.
(
22
)	Ara s-sentenza tat-18 ta’ Marzu 2009, Shanghai Excell M&E Enterprise u Shanghai Adeptech Precision vs Il-Kunsill, T‑299/05, EU:T:2009:72, punt 56 (iktar ’il quddiem is-“sentenza Shanghai Excell”).
(
23
)	Sentenza tat-23 ta’ April 1986, 294/83, EU:C:1986:166, punt 23 (iktar ’il quddiem is-“sentenza Les Verts”).
(
24
)	Għandi ninnota wkoll li fis-sentenza Les Verts il-Qorti tal-Ġustizzja b’mod ċelebri ddeċidiet li “it-Trattat stabbilixxa sistema kompluta ta’ rimedji u proċeduri legali intiżi biex jippermettu lill-Qorti tal-Ġustizzja teżamina l-legalità ta’ miżuri adottati mill-istituzzjonijiet” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (ara l-punt 23 ta’ dik is-sentenza, enfasi miżjuda minni).
(
25
)	Kif il-Qorti Ġenerali sewwa nnotat fis-sentenza Shanghai Excell, punt 57.
(
26
)	ĠU 2010 C 83, p. 389 (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
(
27
)	Il-Qorti tal-Ġustizzja segwiet din il-pożizzjoni ġeneruża f’ħafna kawżi. Is-sentenza tas-17 ta’ April 2008, Flaherty et vs Il-Kummissjoni, C‑373/06 P, C‑379/06 P u C‑382/06 P, EU:C:2008:230, hija eżempju eċċellenti. Kummentatur partikolari jara fiha “pożizzjoni liberali, li tiffavorixxu aċċess għall-qorti”. Ara Van Raepenbusch, S., “Le recours en annullament” f’Les recours des particuliers devant le juge de l’Union européenne, Brussell, Bruylant, 2012, p. 47.
(
28
)	Ara l-punt 31 iktar ’il fuq.
(
29
)	Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bobek fil-kawża Binca Seafoods vs Il-Kummissjoni, C‑268/16 P, EU:C:2017:444, punt 95.
(
30
)	Ara Renaudie, O., L’intérêt à agir devant le juge administratif, Paris, Berger-Levrault, 2015, p. 43, li jinnota l-ħtieġa li “interpretazzjoni demokratika” tar-rekwiżit ta’ interess ġuridiku “titqies mill-ġdid fid-dawl tad-drittijiet tal-bniedem”.
(
31
)	Ara, dwar dan, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża Telefónica s Il-Kummissjoni, C‑274/12 P, EU:C:2013:204, punt 86.
(
32
)	Mariatte, F., Ritleng, D., Contentieux de l’Union européenne 1. Annulation, exception d’illégalité, Paris, Lamy, 1998, p. 108.
(
33
)	Ara, dwar dan, il-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Il-Kummissjoni vs Hansestadt Lübeck, C‑524/14 P, EU:C:2016:693, punt 38.
(
34
)	Ara l-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Binca Seafoods vs Il-Kummissjoni, C‑268/16 P, EU:C:2017:444, punt 93.
(
35
)	Fi kliem ieħor, probatio diabolica. Ara, għal effett simili, is-sentenza tal-11 ta’ April 2013, Mindo vs Il-Kummissjoni, C‑652/11 P, EU:C:2013:229, punt 50.
(
36
)	Xi drabi l-ġudikatura tal-Unjoni kienet semmiet dak il-kriterju, mingħajr, madankollu, ma siltet ebda inferenza partikolari minnu. Ara, pereżempju, id-digriet tas-6 ta’ Lulju 2011, Petroci vs Il-Kunsill, T‑160/11, mhux ippubblikat, EU:T:2011:334, punt 23.
(
37
)	Lenaerts, K., Maselis, I., Gutman, K., EU Procedural Law, Oxford University Press, 2014, p. 360. Ara wkoll is-sentenzi tad-19 ta’ Lulju 2012, Il-Kunsill vs Zhejiang Xinan Chemical Industrial Group, C‑337/09 P, EU:C:2012:471, punt 50; tal-21 ta’ Jannar 1987, Stroghili vs Il-Qorti tal-Awdituri, 204/85, EU:C:1987:21, punt 11 u tat-30 ta’ April 1998, Cityflyer Express vs Il-Kummissjoni, T‑16/96, EU:T:1998:78, punt 30.
(
38
)	Fil-kuntest ta’ dazji antidumping il-Qorti Ġenerali ħafna drabi interpretat dan il-kriterju b’mod wiesa’. Ara, pereżempju, is-sentenzi tad-29 ta’ Ġunju 2000, Medici Grimm vs Il-Kunsill, T‑7/99, EU:T:2000:175, punti 54 sa 56 u tat-28 ta’ Frar 2017, Canadian Solar Emea et vs Il-Kunsill, T‑162/14, mhux ippubblikata, EU:T:2017:124, punt 47.
(
39
)	Ara Van Raepenbusch, S., “Le recours en l-annullament” f’Les recours des particuliers devant le juge de l’Union européenne, Brussels, Bruylant, 2012, p. 47. Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawżi magħquda L-Italja vs Il-Kummissjoni, C‑138/03, C‑324/03 u C‑431/03, EU:C:2005:387, punt 41 u l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Mory et vs Il-Kummissjoni, C‑33/14 P, EU:C:2015:409, punt 28.
(
40
)	Ara, f’dan is-sens, Wicker G., “La légitimité d’intérêt à agir”, Études sur le droit de la concurrence et quelques thèmes fondamentaux: mélanges en l’honneur, d’Yves Serra, Dalloz, 2006, p. 460.
(
41
)	Minkejja li identifikat il-punti 42 sa 60 tas-sentenza appellata bħala vvizzjati bi żbalji ta’ liġi, meta ġiet mistoqsija dwar dan il-punt fis-seduta, Gul Ahmed aċċettat li l-appell tagħha fil-fatt jindirizza l-punti 49 u 55 sa 60 biss.
(
42
)	Sentenza tat-12 ta’ Settembru 2006, Reynolds Tobacco et vs Il-Kummissjoni, C‑131/03 P, EU:C:2006:541, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
43
)	Sentenza tas-26 ta’ Mejju 2016, Rose Vision vs Il-Kummissjoni, C‑224/15 P, EU:C:2016:358, punt 26.
(
44
)	Digriet tas-27 ta’ Settembru 2004, UER/M6 et, C‑470/02 P, mhux ippubblikat, EU:C:2004:565, punt 69; u s-sentenzi tal-21 ta’ Settembru 2010, L-Isvezja u API u Il-Kummissjoni, C‑514/07 P, C‑528/07 P u C‑532/07 P, EU:C:2010:541, punti 65 sa 67 u tal-5 ta’ Ottubru 2009, Il-Kummissjoni vs Roodhuijzen, T‑58/08 P, EU:T:2009:385, punti 34 sa 37.
(
45
)	Ara, b’analoġija, is-sentenza tas-16 ta’ Lulju 2009, Il-Kummissjoni vs Schneider Electric, C‑440/07 P, EU:C:2009:459, punt 193.
(
46
)	Ara, dwar dan, id-digriet tal-31 ta’ Lulju 1989, S. vs Il-Kummissjoni, 206/89 R, EU:C:1989:333, punt 8 u s-sentenza tal-4 ta’ Ġunju 2015, Andechser Molkerei Scheitz vs Il-Kummissjoni, C‑682/13 P, mhux ippubblikata, EU:C:2015:356, punt 27.
(
47
)	Ara, dwar dan, is-sentenza tad-19 ta’ Ottubru 1995, Rendo et vs Il-Kummissjoni, C‑19/93 P, EU:C:1995:339, punt 13 u d-digriet tas-17 ta’ Ottubru 2005, First Data et vs Il-Kummissjoni, T‑28/02, EU:T:2005:357, punti 36 u 37. Ara wkoll, bħala eżempji ta’ kawżi fejn il-Qorti Ġenerali qieset dik il-kwistjoni ex officio: is-sentenzi tas-7 ta’ Marzu 2013, Acino vs Il-Kummissjoni, T‑539/10, mhux ippubblikata, EU:T:2013:110, punti 29 sa 46 u tal-10 ta’ April 2013, GRP Security vs Il-Qorti tal-Awdituri, T‑87/11, mhux ippubblikata, EU:T:2013:161, punti 43 sa 49.
(
48
)	Ara l-punti 29 sa 30 iktar ’il fuq.
(
49
)	Skont il-prinċipju necessitas probandi incumbit ei qui agit. Ara, dwar dan, is-sentenza tat-18 ta’ Lulju 2006, Rossi vs OHIM, C‑214/05 P, EU:C:2006:494, punt 23.
(
50
)	Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot fil-kawża Il-Kummissjoni vs Infront WM, C‑125/06 P, EU:C:2007:611, punti 71 sa 73, flimkien mas-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2008 f’dik il-kawża (EU:C:2008:159, punt 56); id-digriet tat-8 ta’ April 2008, Saint-Gobain Glass Deutschland vs Il-Kummissjoni, C‑503/07 P, EU:C:2008:207, punt 51; u tal-11 ta’ Mejju 2010, PC‑Ware Information Technologies vs Il-Kummissjoni, T‑121/08, EU:T:2010:183, punt 36. Ara wkoll, f’dan is-sens, Clausen, F., les moyens d’ordre public dans le contentieux relevant de la Cour de justice de l’Union européenne, Université Paris II, 2017, li għandha tiġi ppubblikata minn Bruylant, p. 509.
(
51
)	Sentenza tas-6 ta’ Novembru 2012, Otis et, C‑199/11, EU:C:2012:684, punti 71 u 72.
(
52
)	Għal dak il-għan il-Qorti Ġenerali għandha l-kapaċità tippreskrivi miżuri rilevanti ta’ organizzazzjoni tal-proċedura skont l-Artikoli 88 sa 90 tar-Regoli tal-Proċedura.
(
53
)	Is-sekwenza li mxejt magħha fil-punti preċedenti għandha bħala l-bażi tagħha l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 130(1) sa (7) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali għall-finijiet ta’ oġġezzjonijiet preliminari għall-ammissibbiltà tal-azzjoni jew il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Ara, pereżempju, id-digriet tas-6 ta’ Settembru 2011, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il-Parlament u Il-Kunsill, T‑18/10, EU:T:2011:419.
(
54
)	F’risposti għal domandi mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-seduta, l-aġent tal-Kummissjoni fil-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali qal b’mod iddettaljat – mingħajr ma kien kontradett mill-avukat ta’ Gul Ahmed — kif l-argument dwar l-interess ġuridiku kien żvolġa fis-seduta quddiem il-Qorti Ġenerali. Huwa indika li dawk il-motivi kienu jinkludu azzjoni futura għal danni, talba għal ħlas lura ta’ dazji antidumping imħallsa minn importaturi relatati u l-prospett li r-reputazzjoni ta’ Gul Ahmed tiġi stabbilita mill-ġdid.
(
55
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 77 iktar ’il quddiem.
(
56
)	Punt 57 u s-sentenza appellata.
(
57
)	Ara l-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 34 iktar ’il fuq.
(
58
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-3 ta’ Settembru 2009, Moser Baer India vs Il-Kunsill, C‑535/06 P, EU:C:2009:498 (iktar ’il quddiem is-“sentenza Moser Baer India”), punt 25.
(
59
)	Sentenza Wunenburger, punt 52.
(
60
)	Sentenza tal-24 ta’ Settembru 2008, Reliance Industries vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, T‑45/06, EU:T:2008:398, punt 43.
(
61
)	Filwaqt li s-sentenza Wunenburger (punt 58) u Shanghai Excell (punt 51), fil-kuntest ta’ dazju antidumping definittiv) jirreferu għal tali rekwiżit addizzjonali, is-sentenza Moser Baer India (punt 25) tirreferi f’termini astratti għar-riskju ta’ ripetizzjoni fil-futur bħala tali.
(
62
)	Sentenza tas-26 ta’ Novembru 2013, Groupe Gascogne vs Il-Kummissjoni, C‑58/12 P, EU:C:2013:770, punt 37.
(
63
)	Ara l-punti 68 sa 76 iktar ’il fuq.
(
64
)	Ara l-punt 52 tas-sentenza appellata.
(
65
)	Ara, b’analoġija, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża Bertelsmann u Sony Corporation of America vs Impala, C‑413/06 P, EU:C:2007:790, punt 80.
(
66
)	Ara l-punt 53 tas-sentenza appellata.
(
67
)	Ara s-sentenzi tat-22 ta’ Diċembru 2008, Gordon vs Il-Kummissjoni, C‑198/07 P, EU:C:2008:761, punti 19 u 60 u tas-16 ta’ Lulju 2009, SELEX Sistemi Integrati vs Il-Kummissjoni, C‑481/07 P, mhux ippubblikata, EU:C:2009:461, punt 38.
(
68
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-5 ta’ Marzu 1980, Könecke Fleischwarenfabrik vs Il-Kummissjoni, 76/79, EU:C:1980:68, punt 9; tal-31 ta’ Marzu 1998, Franza et vs Il-Kummissjoni, C‑68/94 u C‑30/95, EU:C:1998:148, punt 74; tat-13 ta’ Lulju 2000, Il-Parlament vs Richard, C‑174/99 P, EU:C:2000:412, punti 33 u 34 u tas-27 ta’ Ġunju 2013, Xeda International u Pace International vs Il -Kummissjoni, C‑149/12 P, mhux ippubblikata, EU:C:2013:433, punti 32 u 33.
(
69
)	Ara, dwar dan, is-sentenza tas-17 ta’ Settembru 2015, Mory et vs Il-Kummissjoni, C‑33/14 P, EU:C:2015:609, punti 75 u 80.
(
70
)	Sentenza Shanghai Excell, punt 55. Ara wkoll is-sentenzi tas-17 ta’ Lulju 2014, Westfälisch-Lippischer Sparkassen- und Giroverband vs Il-Kummissjoni, T‑457/09, EU:T:2014:683, punt 139 u tal-14 ta’ Novembru 2013, ICdA et vs Il-Kummissjoni, T‑456/11, EU:T:2013:594, punt 38.
(
71
)	Għal eżempji ta’ kawżi li juru li rikorrenti jistgħu, bħala prinċipju, iħarrku b’suċċess lill-Unjoni Ewropea għal telf minħabba dewmien eċċessiv ta’ proċeduri ta’ annullament minkejja l-fatt li l-azzjonijiet tagħhom għal annullament kienu ġew miċħuda preċedentement, ara s-sentenzi tal-1 ta’ Frar 2017, Kendrion vs L-Unjoni Ewropea, T‑479/14, EU:T:2017:48; tal-10 ta’ Jannar 2017, Gascogne Sack Deutschland u Gascogne vs L-Unjoni Ewropea, T‑577/14, EU:T:2017:1; u tas-7 ta’ Ġunju 2017, Guardian Europe vs L-Unjoni Ewropea, T‑673/15, EU:T:2017:377.
(
72
)	Ebda waħda miż-żewġ partijiet ma kkontestat dik il-konstatazzjoni.
(
73
)	Dawn kienu dwar id-determinazzjoni tal-valur normali u l-paragun tiegħu mal-prezz tal-esportazzjoni.
(
74
)	Ara l-punt 54 tas-sentenza appellata.
(
75
)	Ara, b’analoġija, is-sentenza tat-12 ta’ Settembru 2017, Anagnostakis vs Il-Kummissjoni, C‑589/15 P, EU:C:2017:663, punt 38.
(
76
)	Dawk l-elementi kienu ġew iddeterminati mill-ġdid wara investigazzjoni ġdida. Abbażi ta’ data li rriżultat minn dik l-investigazzjoni l-Kunsill iffissa rati ġodda tad-dazju anti-dumping f’dak ir-regolament minflok dawk iddefiniti mir-regolament inkwistjoni.
(
77
)	Il-metodoloġija segwita mill-Kummissjoni matul l-investigazzjonijiet qabel l-adozzjoni ta’ dawk iż-żewġ regolamenti kienet differenti sa ċertu punt. Dan kien minħabba l-fatt li matul it-tieni investigazzjoni l-Kummissjoni setgħet tibbaża l-konstatazzjonijiet tagħha fuq data ta’ kwalità relattivament tajba u vverifikata, irrapportata minn grupp ta’ produtturi Pakistani ta’ friex tas-sodda tal-qoton, li ma kienx il-każ fl-ewwel investigazzjoni.
(
78
)	Is-sitwazzjoni ovvjament kienet tkun differenti kieku tali annullament (kemm jekk miegħu kinux jinżammu jew le l-effetti tar-regolament annullat) seħħ qabel ma kien ġie adottat ir-Regolament Nru 695/2006 jew waqt li dan kien ikun għadu japplika. Madankollu, huwa lil hinn mill-għan ta’ dawn il-konklużjonijiet li nidħol iktar fil-fond f’dawk li jistgħu jkunu sitwazzjonijiet ipotetiċi.
(
79
)	Punti 44 u 59 tas-sentenza appellata.
(
80
)	Ara, dwar dan, l-analiżi ddettaljata tal-Avukat Ġenerali Bobek, fil-konklużjonijiet tiegħu fil-kawżi magħquda Bionorica u Diapharm vs Il-Kummissjoni, C‑596/15 P u C‑597/15 P, EU:C:2017:297, punti 47 sa 57.
(
81
)	Sentenza tat-3 ta’ Ottubru 2000, Industrie des poudres sphériques vs Il-Kunsill, C‑458/98 P, EU:C:2000:531, punti 91 u 92.
(
82
)	Ara, b’analoġija, is-sentenzi tat-28 ta’ Mejju 2013, Abdulrahim vs Il-Kunsill u L-Kummissjoni, C‑239/12 P, EU:C:2013:331, punti 70 sa 72; tat-8 ta’ Settembru 2016, Iranian Offshore Engineering & Construction vs Il-Kunsill, C‑459/15 P, mhux ippubblikata, EU:C:2016:646, punt 12; tas-6 ta’ Ġunju 2013, Ayadi vs Il-Kummissjoni, C‑183/12 P, mhux ippubblikata, EU:C:2013:369, punti 59 sa 81; u tal-15 ta’ Ġunju 2017, Al-Faqih et vs Il-Kummissjoni, C‑19/16 P, EU:C:2017:466, punti 36 u 37. Ara wkoll, b’analoġija, is-sentenza tal-15 ta’ Marzu 1973, Marcato vs Il-Kummissjoni, 37/72, EU:C:1973:33, punti 6 u 7.
(
83
)	Ara, b’analoġija, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot fil-kawża Abdulrahim vs Il-Kunsill u L-Kummissjoni, C‑239/12 P, EU:C:2013:30, punt 66.
(
84
)	Ara l-punt 92 iktar ’il fuq.
(
85
)	Sentenza tat-8 ta’ Novembru 2012, Evropaïki Dynamiki vs Il-Kummissjoni, C‑469/11 P, EU:C:2012:705, punt 55.
(
86
)	Sentenza tad-19 ta’ April 2007, Holcim (Deutschland) vs Il-Kummissjoni, C‑282/05 P, EU:C:2007:226, punt 29.
(
87
)	Ibidem, punt 36.
(
88
)	Ibidem, punt 35.
(
89
)	Sentenza tas-7 ta’ Ġunju 2017, Guardian Europe vs L-Unjoni Ewropea, T‑673/15, EU:T:2017:377, punt 42.
(
90
)	Tali azzjoni tkun ammissibbli fir-rigward ta’ danni li jkunu rriżultaw matul il-perijodu ta’ ħames snin ta’ qabel dik l-azzjoni. Ara, dwar dan, is-sentenzi tal-21 ta’ April 2005, Holcim (Deutschland) vs Il-Kummissjoni, T‑28/03, EU:T:2005:139, punt 70 u tas-16 ta’ Diċembru 2015, Chart vs SEAE, T‑138/14, EU:T:2015:981, punt 58 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
91
)	Ara l-punti 103 sa 106 iktar ’il fuq.
(
92
)	Sentenza tat-2 ta’ April 2009, France Télécom vs l-Kummissjoni, C‑202/07 P, EU:C:2009:214, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata.