Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
5 ta’ Frar 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja – Politika tal-ażil – Direttiva 2013/32/UE – Proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali – Artikolu 33 – Raġunijiet għal inammissibbiltà – Artikolu 38 – Kunċett ta’ ‘pajjiż terz bla perikolu’ – Kundizzjonijiet għall-implimentazzjoni – Konnessjoni bejn l-applikant u l-pajjiż terz ikkonċernat – Kriterji – Metodi ta’ evalwazzjoni – Artikolu 46 – Dritt għal rimedju effettiv – Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali”
Fil-Kawża C‑718/24 [Aleb] (i),
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Administrativen sad Sofia-grad (il-Qorti Amministrattiva tal-belt ta’ Sofija, il-Bulgarija), permezz ta’ deċiżjoni tad‑9 ta’ Ottubru 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑22 ta’ Ottubru 2024, fil-proċedura
NP
vs
Predsedatel na Darzhavna agentsia za bezhantsite,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn K. Jürimäe (Relatriċi), Presidenta tal-Awla, K. Lenaerts, President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qiegħed jaġixxi bħala Imħallef tat-Tieni Awla, F. Schalin, M. Gavalec u Z. Csehi, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Richard de la Tour,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għal NP, minn T. A. Iliev, advokat,
–        għall-Gvern Bulgaru, minn S. Ruseva u T. Tsingileva, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Pollakk, minn B. Majczyna u D. Lutostańska, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Azéma, M. Debieuvre u I. Zaloguin, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 33(2)(c) u tal-Artikolu 38 tad-Direttiva 2013/32/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali (ĠU 2013, L 180, p. 60), moqri fid-dawl tal-premessa 46 ta’ din id-direttiva.
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn NP, ċittadin Sirjan, u l-Predsedatel na Darzhavna agentsia za bezhantsite (il-President tal-Aġenzija Nazzjonali tar-Refuġjati, il-Bulgarija) (iktar ’il quddiem id-“DAB”), dwar il-legalità tad-deċiżjoni li permezz tagħha dan il-President ċaħad l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ta’ NP.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2011/95/UE
3        Il-punt (f) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2011/95/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Diċembru 2011 dwar standards għall-kwalifika ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr stat bħala benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali, għal stat uniformi għar-refuġjati jew għal persuni eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja, u għall-kontenut tal-protezzjoni mogħtija (ĠU 2011, L 337, p. 9), jipprovdi:
“Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
(f)      ‘persuna eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja’ tfisser ċittadin nazzjonali ta’ pajjiż terz jew persuna mingħajr stat li ma tikkwalifikax bħala refuġjat imma rigward min intwerew raġunijiet sostanzjali sabiex jitwemmen li l-persuna interessata, jekk tirritorna lejn il-pajjiż ta’ oriġini tagħha, jew fil-każ ta’ persuna mingħajr stat, lejn il-pajjiż ta’ residenza abitwali ta’ qabel tagħha, tiffaċċja riskju veru li ssofri dannu serju kif definit fl-Artikolu 15, u li għaliha l-Artikolu 17(1) u (2) ma japplikax, u ma tistax, jew, minħabba f’dan ir-riskju, ma tixtieqx tapprofitta ruħha mill-protezzjoni ta’ dak il-pajjiż […]”
4        Skont l-Artikolu 15(c) ta’ din id-direttiva:
“Dannu serju jikkonsisti minn:
[…]
(c)      theddida serja u individwali għall-ħajja jew għall-persuna ċivili minħabba vjolenza indiskriminatorja f’sitwazzjonijiet ta’ konflitt armat internazzjonali jew intern.”
Id-Direttiva 2013/32
5        Il-premessi 18, 43, 44 u 46 tad-Direttiva 2013/32 jipprovdu:
“(18)      Huwa fl-interessi ta’ kemm l-Istati Membri kif ukoll tal-applikanti għall-protezzjoni internazzjonali li deċiżjoni tittieħed malajr kemm jista’ jkun dwar l-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali, mingħajr preġudizzju għat-twettiq ta’ eżami xieraq u komplut.
[…]
(43)      L-Istati Membri għandhom jeżaminaw l-applikazzjonijiet kollha fuq bażi sostanzjali, jiġifieri jivvalutaw jekk l-applikant ikkonċernat jikkwalifikax għall-protezzjoni internazzjonali taħt id-Direttiva [2011/95], ħlief fejn din id-Direttiva tkun tipprovdi mod ieħor, partikolarment fejn wieħed ikun jista’ raġonevolment jassumi li pajjiż ieħor ikun sejjer jagħmel l- eżami jew jipprovdi protezzjoni suffiċjenti. B’mod partikolari, l-Istati Membri ma għandhomx ikunu obbligati jivvalutaw is-sustanza ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali fejn pajjiż ta’ asil preċedenti jkun ta lill-applikant l-istatus ta’ rifuġjat jew inkella protezzjoni suffiċjenti u l-applikant jiġi ammess mill-ġdid f’dak il-pajjiż.
(44)      L-Istati Membri m’għandhomx ikunu obbligati li jivvalutaw is-sustanza ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali fejn l-applikant, minħabba konnessjoni suffiċjenti ma’ pajjiż terz kif definit mil-liġi nazzjonali, jista’ jkun mistenni b’mod raġonevoli li jfittex protezzjoni f’dak il-pajjiż terz, u jkun hemm bażijiet għall-kunsiderazzjoni li applikant se jkun ammess jew ammess mill-ġdid f’dak il-pajjiż. L-Istati Membri għandhom jipproċedu biss fuq din il-bażi meta dan l-applikant partikolari jkun protett fil-pajjiż terz konċernat. Sabiex jiġu evitati movimenti sekondarji ta’ applikanti, għandhom jiġu stabbiliti prinċipji komuni għall-konsiderazzjoni jew indikazzjoni mill-Istati Membri ta’ pajjiżi terzi bħala bla periklu.
[…]
(46)      Fejn l-Istati Membri japplikaw kunċetti ta’ pajjiż bla periklu abbażi tal-każ speċifiku jew jinnominaw pajjiżi bħala bla periklu billi jadottaw listi f’dak ir-rigward, għandhom jieħdu kont, inter alia, tal-linji gwida u l-manwali ta’ operazzjoni u l-informazzjoni dwar pajjiżi ta’ oriġini u attivitajiet, inkluża l-metodoloġija tar-rapport tal-[Uffiċċju Ewropew ta’ Appoġġ fil-qasam tal-Asil (EASO)] ta’ Informazzjoni dwar il-Pajjiż ta’ Oriġini, imsemmija fir-Regolament (UE) Nru 439/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta’ Mejju 2010 li jistabbilixxi Uffiċċju Ewropew ta’ Appoġġ fil-qasam tal-Asil [(ĠU 2010, L 132, p. 11)], kif ukoll ta’ linji gwida rilevanti tal-[Kummissarjat Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati (UNHCR)].”
6        Il-Kapitolu II tad-Direttiva 2013/32, intitolat “Prinċipji u garanziji bażiċi”, jinkludi l-Artikoli 6 sa 30 tagħha.
7        Il-Kapitolu III tal-imsemmija direttiva, intitolat “Proċeduri ta’ prima istanza”, jinkludi l-Artikoli 31 sa 43 tagħha.
8        L-Artikolu 32 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Applikazzjonijiet bla bażi”, jipprovdi:
“1.      Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 27, l-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw applikazzjoni bħala bla bażi biss jekk l-awtorità determinanti tkun stabbilixxiet li l-applikant ma jikkwalifikax għall-protezzjoni internazzjonali taħt id-Direttiva [2011/95].
2.      F’każijiet ta’ applikazzjonijiet bla bażi li fihom tapplika kwalunkwe waħda miċ-ċirkostanzi elenkati fl-Artikolu 31[8] l-Istati Membri jistgħu wkoll jikkunsidraw applikazzjoni bħala manifestament bla bażi jekk tkun definita hekk fil-liġi nazzjonali.”
9        L-Artikolu 33 tad-Direttiva 2013/32, intitolat “Applikazzjonijet inammissibbli”, jipprovdi:
“1.      Addizzjonalment għal każijiet fejn l-applikazzjoni ma’ tiġix eżaminata skont ir-Regolament (UE) Nru 604/2013 [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat liema hu l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali iddepożitata għand wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida (ĠU 2013, L 180, p. 31)], l-Istati Membri mhumiex obbligati jeżaminaw jekk l-applikant jikkwalifikax għal protezzjoni internazzjonali taħt id-Direttiva [2011/95] fejn applikazzjoni tkun kunsidrata inammissibbli taħt dan l-Artikolu.
2.      L-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw applikazzjoni għall- protezzjoni internazzjonali bħala inammissibbli biss jekk:
[…]
(c)      pajjiż li ma jkunx Stat Membru jiġi kkunsidrat bħala pajjiż terz bla periklu għall-applikant, taħt l-Artikolu 38;
[…]”
10      L-Artikolu 38 ta’ din id-direttiva, intitolat “Il-kunċett tal-pajjiż terz bla periklu”, jipprovdi, fil-paragrafi 1 sa 4 tiegħu:
“1.      L-Istati Membi jistgħu japplikaw il-kunċett ta’ pajjiż terz bla periklu biss fejn l-awtoritajiet kompetenti jkunu sodisfatti li persuna li tkun qiegħda tfittex protezzjoni internazzjonali tiġi trattata skont il-prinċipji li ġejjin fil-pajjiż terz kkonċernat:
(a)      il-ħajja u l-libertà ma jkunux mhedda minħabba r-razza, ir-reliġjon, in-nazzjonalità, is-sħubija f’xi grupp soċjali jew l-opinjoni politika;
(b)      ma hemmx riskju ta’ ħsara serja kif definit fid-Direttiva [2011/95];
(c)      jiġi rispettat il-prinċipju ta’ non-refoulement skont [Il-Konvenzjoni dwar l-Istatus ta’ Refuġjati, iffirmata f’Genève fit‑28 ta’ Lulju 1951 (Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 189, p. 150, Nru 2545 (1954)), kif ikkompletata bil-Protokoll dwar l-Istatus ta’ Refuġjati, konkluż f’New York fil‑31 ta’ Jannar 1967, li daħal fis-seħħ fl‑4 ta’ Ottubru 1967 (iktar ’il quddiem il-‘Konvenzjoni ta’ Genève’)];
(d)      tkun rispettata l-projbizzjoni tal-espulsjoni ta’ persuna, bi ksur tad-dritt tal-libertà mit-tortura u minn trattament krudili, inuman jew degradanti kif stabbilit fid-dritt internazzjonali; kif ukoll
(e)      tkun teżisti l-possibbiltà li ssir talba għall-istatus ta’ rifuġjat u, jekk jinstab li l-persuna konċernata tkun rifuġjat, li din tirċievi protezzjoni skont il-Konvenzjoni ta’ Ġinevra.
2.      L-applikazzjoni tal-kunċett ta’ pajjiż terz bla periklu għandha tkun suġġetta għal regoli stabbiliti fil-liġi nazzjonali, inklużi:
(a)      regoli li jirrikjedu konnessjoni bejn l-applikant u l-pajjiż terz ikkonċernat li abbażi tagħha jkun raġonevoli li dik il-persuna tmur f’dak il-pajjiż;
(b)      regoli dwar il-metodoloġija li biha l-awtoritajiet kompetenti jissodisfaw ruħhom li l-kunċett tal-pajjiz terz bla periklu jista’ jiġi applikat għal xi pajjiż partikolari jew għal xi applikant partikolari. Tali metodoloġija għandha tinkludi l-konsiderazzjoni, każ b’każ, tas-sigurtà tal-pajjiż għal applikant partikolari u/jew l-indikazzjoni nazzjonali ta’ pajjiżi kkunsidrati bħala ġeneralment bla periklu;
(c)      regoli konformi mad-dritt internazzjonali, li jippermettu eżami individwali li jiddetermina jekk pajjiż terz konċernat huwiex bla periklu għal applikant partikolari u li, bħala minimu, għandu jippermetti lill-applikant jikkontesta l-applikazzjoni tal-kunċett tal-pajjiż terz bla periklu fuq il-bażi li l-pajjiż terz huwa ta’ periklu fiċ-ċirkustanzi partikolari tiegħu. L-applikant għandu jkun permess li jikkontesta l-eżistenza ta’ konnessjoni bejnu u l-pajjiż terz skont il-punt (a).
3.      Meta jimplementaw deċiżjoni bbażata biss fuq dan l-Artikolu, l-Istati Membri għandhom:
(a)      jinformaw lill-applikant dwar dan; kif ukoll
(b)      jipprovdulu dokument li jinforma lill-awtoritajiet tal-pajjiż terz, fl-ilsien ta’ dak il-pajjiż, li l-applikazzjoni ma kinetx eżaminata fis-sustanza tagħha.
4.      Fejn il-pajjiż terz ma jippermettix l-applikant biex jidħol fit-territorju tiegħu, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li jingħata aċċess għal proċedura skont il-prinċipji u l-garanziji bażiċi deskritti fil-Kapitolu II.”
11      Il-Kapitolu V tad-Direttiva 2013/32, intitolat “Proċeduri tal-appell”, jinkludi l-Artikolu 46 tagħha, li min-naħa tiegħu huwa intitolat “Id-dritt għal rimedju effettiv”. Skont il-paragrafi 1 u 3 ta’ dan l-artikolu:
“1.      L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-applikanti jkollhom id-dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti jew tribunal, kontra dawn li ġejjin:
(a)      deċiżjoni meħuda dwar l-applikazzjoni tagħhom għall-protezzjoni internazzjonali, inkluża deċiżjoni:
(i)      li tikkunsidra applikazzjoni bħala bla bażi fir-rigward ta’ status ta’ rifuġjat u/jew status ta’ protezzjoni sussidjarja,
(ii)      li tikkunsidra applikazzjoni bħala inammissibbli taħt l-Artikolu 33(2),
[…]
3.      Sabiex ikunu konformi mal-paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li rimedju effettiv jipprovdi għal eżami sħiħ u ex nunc ta’ kemm il-fatti kif ukoll il-punti tal-liġi, inkluż fejn applikabbli eżami tal-ħtiġijiet ta’ protezzjoni internazzjonali taħt id-Direttiva [2011/95], ta’ mill-inqas fi proċeduri ta’ appell quddiem qorti jew tribunal ta’ prima istanza.”
Id-dritt Bulgaru
Iż-ZUB
12      L-Artikolu 9(1) taż-Zakon za ubezhishteto i bezhantsite (il-Liġi dwar l-Ażil u r-Refuġjati) (DV Nru 54, tal‑31 ta’ Mejju 2002), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem iż-“ZUB”), jipprevedi:
“L-istatus umanitarju jingħata lil ċittadin barrani li ma jissodisfax il-kundizzjonijiet għall-għoti tal-istatus ta’ refuġjat u li ma jkunx jista’ jew ma jkunx jixtieq jikseb il-protezzjoni tal-pajjiż ta’ oriġini tiegħu għaliex jista’ jkun espost għal riskju reali ta’ dannu serju, bħal:
1)      il-piena kapitali jew qtil; jew
2)      it-tortura, is-sanzjonijiet jew trattamenti inumani jew degradanti; jew
3)      it-theddid serju għall-ħajja jew għall-persuna ċivili minħabba vjolenza indiskriminatorja f’sitwazzjonijiet ta’ konflitt armat intern jew internazzjonali.”
13      Il-punt 14 tal-Artikolu 13(1) kif ukoll il-paragrafi 4 u 5
taż-ZUB jipprovdu:
“(1)      L-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali ta’ ċittadin barrani tiġi miċħuda bħala manifestament infondata meta l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 8(1) u (9) jew fl-Artikolu 9(1), (6) u (8) ma jkunux issodisfatti u meta ċ-ċittadin barrani:
[…]
14.      joriġina minn pajjiż terz bla perikolu sakemm jiġi ammess f’dak il-pajjiż;
[…]
(4)      Iċ-ċirkustanza msemmija fil-punt 14 tal-paragrafu 1 tista’ tikkostitwixxi raġuni awtonoma għaċ-ċaħda tal-applikazzjoni bħala manifestament infondata biss jekk jiġu ssodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin:
1.      tkun teżisti rabta bejn iċ-ċittadin barrani u l-pajjiż terz ikkonċernat li tiġġustifika r-ritorn tiegħu fil-kuntest ta’ eżami individwali tas-sigurtà ta’ dan il-pajjiż għaċ-ċittadin barrani kkonċernat;
2.      għandu jiġi pprovdut dokument liċ-ċittadin barrani bil-lingwa tal-pajjiż terz bla perikolu sabiex l-awtoritajiet ta’ dak il-pajjiż terz jiġu informati li l-applikazzjoni tiegħu ma ġietx eżaminata fil-mertu.
(5)      Jekk iċ-ċittadin barrani ma jiġix ammess fit-territorju tal-pajjiż terz bla perikolu, jingħatalu aċċess għal proċedura għall-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali fil-Bulgarija.”
14      L-Artikolu 98(1) u (2) taż-ZUB huwa fformulat kif ġej:
“(1)      Il-President tad-DAB, bi qbil mal-Ministru għall-Affarijiet Barranin, jista’, jekk ikun il-każ, jissottometti lill-Kunsill tal-Ministri listi nazzjonali ta’ pajjiżi ta’ oriġini bla perikolu u ta’ pajjiżi terzi bla perikolu.
(2)      Meta jadotta l-listi, il-Kunsill tal-Ministri, b’riferiment għal sorsi ta’ informazzjoni minn Stati Membri oħra tal-Unjoni Ewropea, il-[EASO], il- [UNHCR], il-Kunsill tal-Ewropa u organizzazzjonijiet internazzjonali oħra, għandu jieħu kont ta’ sa fejn l-Istat joffri protezzjoni kontra l-persekuzzjoni u t-trattament inuman jew degradanti minn:
1.      liġijiet u r-regolamenti relevanti tal-pajjiż u l-mod li bih huma applikati;
2.      ir-rispett għad-drittijiet u l-libertajiet iggarantiti mill-Konvenzjoni [Ewropea] għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950 […], jew fil-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi [adottat fis‑16 ta’ Diċembru 1966 mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti u li daħal fis-seħħ fit‑23 ta’ Marzu 1976], jew fil-Konvenzjoni kontra t-Tortura u Trattamenti jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti oħra, adottata fl‑10 ta’ Diċembru 1984 mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti [u li daħlet fis-seħħ fis‑26 ta’ Ġunju 1987];
3.      L-osservanza tal-prinċipju ta’ non-refoulement konformement mal-[Konvenzjoni ta’ Genève];
4.      L-eżistenza ta’ sistema ta’ rimedji effettivi kontra l-ksur ta’ dawk id-drittijiet u l-libertajiet.”
15      Skont l-Artikolu 99 taż-ZUB:
“Ċittadin barrani li jkun ippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali jista’ jikkonfuta l-preżunzjoni li pajjiż li jinsab fil-lista msemmija fl-Artikolu 98 huwa bla perikolu.”
16      Il-punt 9 tal-paragrafu 1 tad-dispożizzjonijiet addizzjonali taż-ZUB jinkludi d-definizzjoni li ġejja:
“‘pajjiż terz bla perikolu’”: pajjiż li ma huwiex il-pajjiż ta’ oriġini, li fih iċ-ċittadin barrani li ppreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali jkun irrisjeda, u
(a)      ma jkollux għaliex jibża’ la għal ħajtu u lanqas għal-libertà tiegħu minħabba r-razza, ir-reliġjon, in-nazzjonalità, is-sħubija f’xi grupp soċjali partikolari jew l-opinjoni politika tiegħu;
(b)      huwa protett kontra ritorn lejn it-territorju ta’ Stat fejn jeżistu kundizzjonijiet ta’ persekuzzjoni u ta’ theddida għad-drittijiet tiegħu;
(c)      ma jkunx f’riskju ta’ persekuzzjoni jew dannu serju, bħal tortura, trattament jew kastig inuman jew degradanti;
(d)      għandu l-possibbiltà japplika għall-istatus ta’ refuġjat u, fil-każ tal-għoti tiegħu, li jibbenefika minn protezzjoni internazzjonali bħala refuġjat;
(e)      jeżistu raġunijiet suffiċjenti sabiex wieħed jaħseb li ser jiġi ammess fit-territorju ta’ dan l-Istat.”
Id-Deċiżjoni Nru 247
17      Il-punt 2 tad-Deċiżjoni Nru 247 tal-Kunsill tal-Ministri tar-Repubblika tal-Bulgarija tat‑3 ta’ April 2024 li tadotta l-Lista ta’ Pajjiżi ta’ Oriġini bla Perikolu u l-Lista ta’ Pajjiżi Terzi bla Perikolu għall-Applikanti għall-Protezzjoni (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Nru 247”), huwa fformulat kif ġej:
“Tadotta l-lista ta’ pajjiżi terzi bla perikolu għall-applikanti għal protezzjoni [internazzjonali] skont l-Anness 2
[…] L-Asja: Ir-Repubblika Popolari tal-Bangladexx; ir-Repubblika Iżlamika tal-Iran, l-Ewropa tax-Xlokk: ir-Repubblika tat-Turkija”.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
18      NP, ċittadin Sirjan minuri mhux akkumpanjat, ippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali fil-Bulgarija fit‑2 ta’ Novembru 2023.
19      Waqt l-intervista li saret fl‑1 ta’ Diċembru 2023, NP iddikjara li għex fil-provinċja ta’ Aleppo (is-Sirja) u telaq minn hemm, xahrejn sa tliet xhur qabel, flimkien ma’ tnejn minn ħutu subien minħabba l-gwerra. NP allegatament baqa’ madwar xahar fit-Turkija qabel ma daħal illegalment fit-territorju Bulgaru. Ħutu subien baqgħu fit-Turkija fejn jgħixu wkoll tlieta minn ħutu bniet mal-konjuġi rispettivi tagħhom.
20      Permezz ta’ deċiżjoni tat‑18 ta’ Ġunju 2024, il-President tad-DAB ċaħad l-applikazzjoni ta’ NP, billi rrifjutalu l-għoti kemm tal-istatus ta’ refuġjat kif ukoll tal-istatus umanitarju. Huwa qies li, għalkemm NP ma kienx jissodisfa l-kundizzjonijiet sabiex jitqies bħala refuġjat, huwa kien, minħabba l-kunflitt armat intern u l-vjolenza indiskriminata fis-Sirja, espost għal theddida reali għal ħajtu jew għall-persuna tiegħu. Madankollu, il-President tad-DAB qies li r-Repubblika tat-Turkija kienet tikkostitwixxi “pajjiż terz bla perikolu” li fih NP seta’ jistabbilixxi ruħu mingħajr perikolu. Fil-fatt, NP jidher li għex fit-territorju Tork għal xahar mingħajr riskju għas-sigurtà tiegħu u uħud minn ħutu kienu għadhom jgħixu hemmhekk. Huwa kellu l-possibbiltà legali li jirreġistra mas-servizzi Torok u li jirregolarizza r-residenza tiegħu, ħaġa li huwa allegatament ma għamilx. F’dan il-kuntest, il-President tad-DAB iddeduċa mill-informazzjoni miġbura minn sorsi aċċessibbli għall-pubbliku li l-persuni apolidi u r-refuġjati li ġejjin mis-Sirja, li waslu fit-Turkija minħabba avvenimenti li seħħew fis-Sirja sa mit‑28 ta’ April 2011, kienu jibbenefikaw minn protezzjoni temporanja min-naħa tal-Gvern Tork. Il-benefiċjarji ta’ din il-protezzjoni huma allegatament protetti kontra r-ritorn furzat fis-Sirja. Barra minn hekk, il-bżonnijiet essenzjali tagħhom huma ssodisfatti.
21      NP adixxa lill-Administrativen sad Sofia-grad (il-Qorti Amministrattiva tal-belt ta’ Sofija), li hija l-qorti tar-rinviju, b’talba għall-annullament tad-deċiżjoni tat‑18 ta’ Ġunju 2024.
22      Bi tweġiba għal talba għal informazzjoni mill-qorti tar-rinviju, il-President tad-DAB informaha li, l-ewwel nett, id-DAB kienet tapplika d-Deċiżjoni Nru 247, li tipprovdi li r-Repubblika tat-Turkija kienet meqjusa bħala pajjiż terz bla perikolu. It-tieni nett, huwa indika li d-DAB ma kinitx żviluppat metodi konformement mal-Artikolu 38(2)(b) tad-Direttiva 2013/32. It-tielet nett, huwa rrikonoxxa li NP ma kienx ġie espliċitament informat bil-possibbiltà li jikkontesta l-applikazzjoni tal-kunċett ta’ pajjiż terz bla perikolu fir-rigward tiegħu jew l-eżistenza ta’ konnessjoni bejnu u l-pajjiż terz ikkonċernat.
23      F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tqis neċessarju li tikseb preċiżazzjonijiet dwar l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2013/32 dwar il-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu”. Fil-fatt, l-Artikolu 38 ta’ din id-direttiva ma ġiex kompletament traspost fl-ordinament ġuridiku Bulgaru u dan il-kunċett allegatament jagħti lok għal applikazzjonijiet diverġenti fuq livell nazzjonali.
24      B’mod iktar konkret, fl-ewwel lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk id-dispożizzjonijiet tal-imsemmija direttiva jippermettux li tiġi miċħuda applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali b’applikazzjoni tal-imsemmi kunċett fil-kuntest ta’ proċedura ordinarja skont il-Kapitolu III tal-istess direttiva, u dan ladarba, waqt l-eżami fil-mertu ta’ din l-applikazzjoni, l-awtorità kompetenti tkun ikkonstatat li l-applikant jissodisfa l-kundizzjonijiet sabiex jingħata l-istatus mogħti mill-protezzjoni sussidjarja. Hija tippreċiża li l-ġurisprudenza tal-Varhoven administrativen sad (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Bulgarija) tippermetti tali prassi.
25      Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu” previsti fl-Artikolu 38(2)(a) u (b) tad-Direttiva 2013/32. Minn naħa, hija tirrileva li, skont l-Artikolu 38(2)(b) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri huma obbligati jiżviluppaw u jimplimentaw “metodi” sabiex jiżguraw li dan il-kunċett ikun jista’ jiġi applikat għal pajjiż jew għal applikant partikolari. Hija tistaqsi jekk, meta, bħal fil-kawża prinċipali, id-dritt nazzjonali ma jipprevedix tali metodi, l-imsemmi kunċett jistax jiġi applikat, jekk ikun il-każ abbażi ta’ informazzjoni li toriġina minn sorsi aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ att tal-poter eżekuttiv bħad-Deċiżjoni Nru 247. Min-naħa l-oħra, din il-qorti tikkonstata li d-dritt Bulgaru ma jipprevedix kriterji li jippermettu li jitqies li teżisti konnessjoni bejn l-applikant u l-pajjiż terz ikkonċernat, li abbażi tagħha jkun raġonevoli li l-applikant imur f’dan il-pajjiż, u li l-Artikolu 38(2)(a) tad-Direttiva 2013/32 lanqas ma jispeċifika dawn il-kriterji. Hija tistaqsi għalhekk jekk din id-dispożizzjoni timponix fuq l-Istati Membri l-obbligu li jipprevedu tali kriterji fid-dritt nazzjonali tagħhom.
26      Fl-aħħar lok, il-qorti tar-rinviju tixtieq tikseb kjarifiki dwar l-istħarriġ ġudizzjarju meħtieġ. Skont l-Artikolu 38(2)(c) tad-Direttiva 2013/32, l-Istati Membri għandhom jippermettu lill-applikant jikkontesta quddiem qorti l-eżistenza ta’ konnessjoni bejnu u pajjiż terz meqjus bħala bla perikolu għall-applikant. Issa, id-dritt Bulgaru ma jipprevedix tali stħarriġ ġudizzjarju. Din il-qorti tistaqsi għalhekk jekk hijiex obbligata, fil-kuntest tal-eżami ta’ rikors kontra deċiżjoni bbażata fuq il-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu”, tiddikjara li għandha ġurisdizzjoni u teżamina l-eżistenza ta’ tali konnessjoni, u dan abbażi ta’ din id-dispożizzjoni.
27      F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Administrativen sad Sofia-grad (il-Qorti Amministrattiva tal-belt ta’ Sofija) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)      Jekk tingħata interpretazzjoni wiesgħa lill-premessa 46 u lill-Artikolu 33(2)(c) [tad-Direttiva 2013/32, moqrija] flimkien mal-Artikolu 38 [tagħha], jista’ jitqies li r-regoli previsti f’dawn id-dispożizzjonijiet, li jipprevedu l-possibbiltà li applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali titqies li hija inammissibbli u li jikkonċernaw il-kunċett ta’ pajjiż terz mingħajr perikolu fis-sens tal-Artikolu 38 ta’ din id-direttiva, għandhom jiġu applikati fi proċeduri taħt il-Kapitolu III tal-imsemmija direttiva, konformement mal-prinċipji u mal-garanziji bażiċi previsti fil-Kapitolu II tal-istess direttiva, jiġifieri fil-kuntest tal-eżami fil-mertu tal-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali?
2)      Il-premessa 46 u l-Artikolu 33(2)(c) [tad-Direttiva 2013/32, moqrija] flimkien mal-Artikolu 38 [tagħha] għandhom jiġu interpretati fis-sens li jippermettu dispożizzjoni legali nazzjonali, bħalma hija dik prevista fl-Artikolu 75(2) taż-[ZUB], kif ukoll prassi amministrattiva u ġudizzjarja, li bis-saħħa tagħhom applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali eżaminata fil-mertu tista’ tiġi rrifjutata, mingħajr ma tiġi ddikjarata li hija manifestament inammissibbli jew infondata, għas-sempliċi raġuni li l-applikant ikollu l-possibbiltà jinvoka l-protezzjoni ta’ pajjiż terz mingħajr perikolu, u dan mingħajr ma d-dritt nazzjonali jipprevedi u japplika l-metodi previsti fl-Artikolu 38(2)(b) tad-Direttiva 2013/32 u f’sitwazzjoni fejn l-awtorità amministrattiva tirrikonoxxi li l-pajjiż ta’ oriġini tal-applikant jinsab fi stat ta’ kunflitt armat u li fir-rigward tiegħu jeżistu l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 15(c) tad-[Direttiva 2011/95]?
3)      L-Artikolu 38(2)(b), [tad-Direttiva 2013/32, moqri] flimkien mal-premessa 46 [tagħha], għandu jiġi interpretat fis-sens li l-awtorità amministrattiva li teżamina fil-mertu l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali tista’ tapplika l-kunċett ta’ pajjiż terz mingħajr perikolu fir-rigward ta’ pajjiż partikolari u fir-rigward ta’ applikant partikolari abbażi biss ta’ informazzjoni minn sorsi pubbliċi u ta’ deċiżjoni meħuda minn korp li jagħmel parti mill-poter eżekuttiv (Ministerskia savet (il-Kunsill tal-Ministri, il-Bulgarija)) fis-sens li pajjiż partikolari huwa pajjiż terz mingħajr perikolu, u dan mingħajr ma d-dritt nazzjonali jipprevedi metodi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, li bl-applikazzjoni tagħhom l-awtorità amministrattiva tkun tista’ tikkonferma li l-kunċett ta’ pajjiż terz mingħajr perikolu jista’ jiġi applikat fir-rigward ta’ pajjiż partikolari u fir-rigward ta’ applikant partikolari?
4)      L-Artikolu 38(2)(a) tad-Direttiva 2013/32 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri huma obbligati jipprevedu fid-dritt nazzjonali tagħhom kriterji li bis-saħħa tagħhom ikun jista’ jitqies li teżisti rabta bejn l-applikant u l-pajjiż terz ikkonċernat, liema rabta tiġġustifika li l-applikant imur f’dan il-pajjiż?
5)      L-Artikolu 38(2)(c) tad-Direttiva 2013/32, li jipprevedi l-possibbiltà għall-applikant li jikkontesta quddiem qorti l-eżistenza ta’ rabta bejnu u pajjiż terz partikolari, meqjus li huwa pajjiż terz mingħajr perikolu, fis-sens tal-Artikolu 38(2)(a) ta’ din id-direttiva, għandu jiġi interpretat fis-sens li, fl-assenza ta’ dispożizzjoni legali nazzjonali li tipprevedi stħarriġ ġudizzjarju tal-legalità tal-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ rabta bejn l-applikant u l-pajjiż terz inkwistjoni, il-qorti, li tkun adita b’rikors mid-deċiżjoni amministrattiva li tkun ċaħdet l-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali tal-applikant għaliex pajjiż terz tqies li kien mingħajr perikolu għalih, għandha l-obbligu li tiddikjara li għandha ġurisdizzjoni u li tagħti deċiżjoni dwar il-legalità tal-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ tali rabta magħmula mill-awtorità amministrattiva?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel u t-tieni domanda
28      Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-proċedura prevista fl-Artikolu 267 TFUE hija strument ta’ kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, li permezz tiegħu l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti lill-qrati nazzjonali l-elementi ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li huma neċessarji għalihom sabiex jiddeċiedu l-kawżi li jkollhom quddiemhom (ara d-digriet tas‑26 ta’ Jannar 1990, Falciola, C‑286/88, EU:C:1990:33, punt 7, u s-sentenza tal‑15 ta’ April 2021, État belge (Elementi sussegwenti għad-deċiżjoni ta’ trasferiment), C‑194/19, EU:C:2021:270, punt 21).
29      Skont ġurisprudenza stabbilita wkoll, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tagħti lill-qorti tar-rinviju risposta utli li tgħinha tiddeċiedi l-kawża li jkollha quddiemha. F’dan il-kuntest, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tifformula mill-ġdid, jekk ikun meħtieġ, id-domandi li jkunu ġew sottomessi lilha (ara s-sentenzi tas‑17 ta’ Lulju 1997, Krüger, C‑334/95, EU:C:1997:378, punti 22 u 23); tat‑28 ta’ Novembru 2000, Roquette Frères, C‑88/99, EU:C:2000:652, punt 18; u tat‑3 ta’ Ġunju 2025, Kinsa, C‑460/23, EU:C:2025:392, punt 34).
30      Fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza, hemm lok li l-ewwel u t-tieni domanda, li essenzjalment huma sovrapposti, jiġu eżaminati flimkien. Barra minn hekk, sa fejn it-tieni domanda tevoka d-definizzjoni, fid-dritt nazzjonali, tal-metodi relatati mal-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu”, hija tingħaqad mat-tielet domanda, li tirrigwarda dawn il-metodi. Għaldaqstant, ma huwiex neċessarju li dan l-aspett jiġi indirizzat taħt it-tieni domanda.
31      Għaldaqstant, l-ewwel u t-tieni domanda għandhom jinftiehmu fis-sens li l-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 33(2)(c) u l-Artikolu 38 tad-Direttiva 2013/32 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li, minn naħa, ir-raġuni għal inammissibbiltà stabbilit fl-Artikolu 33(2)(c) ta’ din id-direttiva għandu neċessarjament jiġi applikat waqt l-eżami fil-mertu ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali u li, min-naħa l-oħra, applikazzjoni eżaminata fil-mertu tista’ tiġi miċħuda mingħajr ma tiġi ddikjarata manifestament infondata jew inammissibbli minħabba li pajjiż terz jitqies bħala pajjiż terz bla perikolu għall-applikant, u dan meta l-awtorità kompetenti tkun ikkonstatat li dan l-applikant kien jissodisfa l-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali previsti mid-Direttiva 2011/95.
32      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 33(1) tad-Direttiva 2013/32, minbarra l-każijiet li fihom applikazzjoni ma hijiex eżaminata skont ir-Regolament Nru 604/2013, l-Istati Membri ma humiex obbligati jivverifikaw jekk l-applikant jissodisfax ir-rekwiżiti meħtieġa sabiex tintalab protezzjoni internazzjonali skont id-Direttiva 2011/95, meta applikazzjoni titqies inammissibbli skont dan l-artikolu. L-Artikolu 33(2) tad-Direttiva 2013/32 jelenka b’mod eżawrjenti s-sitwazzjonijiet li fihom l-Istati Membri jistgħu iqisu applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali bħala inammissibbli (sentenzi tad‑19 ta’ Marzu 2019, Ibrahim et, C‑297/17, C‑318/17, C‑319/17 u C‑438/17, EU:C:2019:219, punt 76, u tad‑19 ta’ Marzu 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, punt 29).
33      Fost dawn is-sitwazzjonijiet hemm, fl-Artikolu 33(2)(c) ta’ din id-direttiva, dik li fiha pajjiż terz jitqies bħala pajjiż terz bla perikolu għall-applikant skont l-Artikolu 38 tal-imsemmija direttiva.
34      Għaldaqstant, mill-formulazzjoni stess tal-Artikolu 33(1) u (2)(c) tad-Direttiva 2013/32 jirriżulta li l-Istati Membri ma humiex obbligati jivverifikaw jekk l-applikant ikkonċernat jissodisfax ir-rekwiżiti meħtieġa sabiex tintalab protezzjoni internazzjonali skont id-Direttiva 2011/95 meta pajjiż terz jitqies li huwa pajjiż terz bla perikolu għal dan l-applikant (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑22 ta’ Frar 2022, Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides (Unità tal-Familja– Protezzjoni diġà mogħtija),
C‑483/20, EU:C:2022:103, punt 24).
35      Din l-interpretazzjoni tissodisfa l-iskop tal-Artikolu 33(2) tad-Direttiva 2013/32, li jikkonsisti, hekk kif jirriżulta mill-premessa 43 ta’ din id-direttiva, fil-flessibbiltà tal-obbligu tal-Istati Membri li jeżaminaw kull applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali billi jiddefinixxu s-sitwazzjonijiet li fihom tali applikazzjoni titqies li hija inammissibbli (sentenzi tas‑17 ta’ Marzu 2016, Mirza, C‑695/15 PPU, EU:C:2016:188, punt 43; tad‑19 ta’ Marzu 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, punt 30, u tat‑18 ta’ Ġunju 2024, Bundesrepublik Deutschland (Effett ta’ deċiżjoni ta’ għoti tal-istatus ta’ refuġjat), C‑753/22, EU:C:2024:524, punt 50).
36      Minn dan isegwi li l-eżami tar-raġuni għal inammissibbiltà stabbilit fl-Artikolu 33(2)(c) tad-Direttiva 2013/32 huwa intiż li jippreċedi l-eżami fil-mertu ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali u għalhekk ma għandux neċessarjament iseħħ waqt dan l-eżami. Din l-interpretazzjoni hija iktar u iktar neċessarja fid-dawl tal-għan ta’ din id-direttiva, enfasizzat fil-premessa 18 tagħha, li tipprovdi li, fl-interess, b’mod partikolari, tal-applikanti għal protezzjoni internazzjonali, l-applikazzjonijiet għal tali protezzjoni għandhom ikunu s-suġġett ta’ deċiżjoni rapida kemm jista’ jkun, bla ħsara għat-twettiq ta’ eżami xieraq u eżawrjenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Elliniko Symvoulio gia tous Prosfyges u Ypostirixi Prosfygon sto Aigaio, C‑134/23, EU:C:2024:838, punt 52 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
37      Fl-assenza ta’ kwalunkwe dispożizzjoni kuntrarja fid-Direttiva 2013/32, il-kunsiderazzjonijiet preċedenti jimplikaw bl-istess mod li applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tista’ tiġi ddikjarata inammissibbli għal raġuni stabbilita fl-Artikolu 33(2) ta’ din id-direttiva f’każ fejn il-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali jkunu, skont il-każ, issodisfatti, jew saħansitra wara li l-awtorità determinanti tkun wettqet eżami fil-mertu tal-bżonnijiet ta’ protezzjoni.
38      L-interpretazzjoni mogħtija fil-punti 36 u 37 ta’ din is-sentenza hija kkorroborata mill-kuntest tal-Artikolu 33 tad-Direttiva 2013/32.
39      F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li dan l-artikolu, li jirregola l-każijiet ta’ inammissibbiltà ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, huwa ppreċedut mill-Artikolu 32 ta’ din id-direttiva, li jirrigwarda l-applikazzjonijiet infondati. Issa, skont l-Artikolu 32(1) tal-imsemmija direttiva, l-Istati Membri jistgħu jqisu applikazzjoni bħala infondata biss jekk l-awtorità determinanti tkun stabbilixxiet li l-applikant ma jissodisfax il-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex tintalab protezzjoni internazzjonali skont id-Direttiva 2011/95. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 32(2) tad-Direttiva 2013/32, applikazzjoni tista’ titqies bħala manifestament infondata, jekk tkun iddefinita bħala tali fil-leġiżlazzjoni nazzjonali, fis-sitwazzjonijiet elenkati fl-Artikolu 31(8) ta’ din id-direttiva. Dawn is-sitwazzjonijiet ma jirrigwardawx ir-raġunijiet għal inammissibbiltà msemmija fl-Artikolu 33(2) tal-imsemmija direttiva.
40      Qari flimkien tal-Artikoli 32 u 33 tad-Direttiva 2013/32 juri għaldaqstant ir-rieda inekwivoka tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jagħmel distinzjoni ċara bejn ir-raġuni għal inammissibbiltà ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali u r-raġunijiet għal ċaħda fil-mertu ta’ tali applikazzjoni. Barra minn hekk, din id-distinzjoni hija riprodotta fl-Artikolu 46(1)(a)(i) u (ii) ta’ din id-direttiva, li jirrigwarda d-dritt għal rimedju effettiv kontra d-deċiżjonijiet li jqisu bħala infondata applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali u d-deċiżjonijiet ta’ inammissibbiltà ta’ tali applikazzjoni, rispettivament.
41      Minn dan isegwi li, konformement mal-Artikolu 32 tad-Direttiva 2013/32, huwa biss wara eżami fil-mertu tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali li din l-applikazzjoni tista’, jekk ikun il-każ, tiġi miċħuda bħala infondata jew manifestament infondata.
B’kuntrast ma’ dan, l-applikazzjoni ta’ raġuni għal inammissibbiltà, fis-sens tal-Artikolu 33(2) ta’ din id-direttiva, tista’ twassal biss għal ċaħda tal-applikazzjoni bħala inammissibbli, u dan indipendentement minn tali eżami tagħha.
42      Fil-kawża ineżami, mill-punti tad-dritt nazzjonali li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha għad-dispożizzjoni tagħha jidher li jirriżulta li l-punt 14 tal-Artikolu 13(1) taż-ZUB jipprevedi ċ-ċaħda ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali bħala “manifestament infondata” għar-raġuni li ċ-ċittadin barrani “joriġina minn pajjiż terz bla perikolu”, fi kliem ieħor, għal raġuni għal inammissibbiltà, fis-sens tal-Artikolu 33(2) tad-Direttiva 2013/32, bi ksur tar-rekwiżiti li jirriżultaw mill-Artikoli 32 u 33 tagħha. Madankollu, hija l-qorti tar-rinviju, l-unika qorti li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar id-dritt nazzjonali, li għandha tivverifika jekk dan huwiex il-każ.
43      Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, ir-risposta għall-ewwel u t-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 33(2)(c) u l-Artikolu 38 tad-Direttiva 2013/32 għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
–        ir-raġuni għal inammissibbiltà msemmija fl-Artikolu 33(2)(c) ta’ din id-direttiva ma għandhiex neċessarjament tiġi applikata waqt l-eżami fil-mertu ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali;
–        applikazzjoni eżaminata fil-mertu tista’ tiġi miċħuda bħala inammissibbli minħabba li pajjiż terz ikun meqjus bħala pajjiż terz bla perikolu għall-applikant, anki meta l-awtorità kompetenti tkun ikkonstatat li dan l-applikant kien jissodisfa r-rekwiżiti għall-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali previsti mid-Direttiva 2011/95. B’kuntrast ma’ dan, tali applikazzjoni tista’ tiġi miċħuda bħala infondata, jew saħansitra manifestament infondata, biss taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 32 tad-Direttiva 2013/32 u ma tistax, fi kwalunkwe każ, tiġi miċħuda bħala infondata abbażi tar-raġuni għal inammissibbiltà prevista fl-Artikolu 33(2)(c) ta’ din id-direttiva tal-aħħar.
Fuq it-tielet u r-raba' domanda
Osservazzjonijiet preliminari
44      Peress li t-tielet u r-raba’ domanda jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Aritkolu 38(2) tad-Direttiva 2013/32 huwa opportun li jitfakkar, preliminarjament, li mill-Artikolu 38 ta’ din id-direttiva jirriżulta li l-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu”, għall-finijiet tal-Artikolu 33(2)(c) ta’ din id-direttiva, hija suġġetta għall-osservanza tar-rekwiżiti previsti fil-paragrafi 1 sa 4 tal-imsemmi Artikolu 38.
45      B’mod partikolari, fl-ewwel lok, l-Artikolu 38(1) tad-Direttiva 2013/32 jeżiġi li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jkunu kisbu ċ-ċertezza li l-pajjiż terz ikkonċernat josserva l-prinċipji espliċitament stabbiliti f’din id-dispożizzjoni.
46      It-tieni nett, l-Artikolu 38(2) ta’ din id-direttiva jissuġġetta l-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu” għar-regoli stabbiliti mid-dritt nazzjonali. Dawn ir-regoli għandhom jinkludu, b’mod partikolari, l-ewwel nett, dawk li jipprevedu l-eżistenza ta’ konnessjoni bejn l-applikant għal protezzjoni internazzjonali u l-pajjiż terz ikkonċernat sal-punt li tirrendi raġonevoli ċ-ċaqliq ta’ dan l-applikant lejn dan il-pajjiż. It-tieni nett, huma għandhom jinkludu dawk relatati mal-metodi applikati mill-awtoritajiet kompetenti sabiex jiżguraw li l-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu” jkun jista’ jiġi applikat għal pajjiż partikolari jew għal applikant għal protezzjoni internazzjonali partikolari, filwaqt li huwa ppreċiżat li dawn il-metodi għandhom jipprevedu eżami każ b’każ tas-sigurtà tal-pajjiż għal tali applikant u/jew l-indikazzjoni mill-Istat Membru tal-pajjiżi meqjusa bħala ġeneralment bla perikolu. It-tielet nett, dawn għandhom jinkludu dawk, konformi mad-dritt internazzjonali, li jawtorizzaw eżami individwali sabiex jiġi ddeterminat jekk il-pajjiż terz ikkonċernat huwiex bla perikolu għal applikant għal protezzjoni internazzjonali partikolari u li jippermettu lil dan l-applikant jikkontesta kemm l-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu” fid-dawl tas-sitwazzjoni partikolari tiegħu kif ukoll l-eżistenza ta’ konnessjoni bejnu u dan il-pajjiż.
47      Fit-tielet lok, l-Artikolu 38(3) u (4) tal-imsemmija direttiva jobbliga lill-Istati Membri jieħu deċiżjoni bbażata biss fuq il-kunċett ta’ “pajjiż terz bla periklu”, jobbligahom jinformaw b’dan lill-applikant għal protezzjoni internazzjonali u jipprovdulu dokument, li jgħarraf lill-awtoritajiet tal-pajjiż terz ikkonċernat, miktub bil-lingwa ta’ dan il-pajjiż, li l-applikazzjoni ta’ dan l-applikant ma kinitx eżaminata fil-mertu. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li dan l-applikant ikun jista’ jibda proċedura skont il-prinċipji u l-garanziji bażiċi stabbiliti fil-Kapitolu II ta’ din id-direttiva meta l-pajjiż terz ma jippermettilhux jidħol fit-territorju tiegħu.
48      Ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 38 tad-Direttiva 2013/32 huma kumulattivi, b’tali mod li r-raġuni għal inammissibbiltà stabbilit fl-Artikolu 33(2)(ċ) ta’ din id-direttiva ma tistax tiġi applikata meta wieħed minn dawn ir-rekwiżiti jkun nieqsa (sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, punt 40 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
49      Huwa fid-dawl ta’ dawn l-osservazzjonijiet preliminari li għandha tiġi eżaminata suċċessivament ir-raba’, u mbagħad it-tielet domanda, li jirrigwardaw, il-punt (a) u l-punt (b) tal-Artikolu 38(2) tad-Direttiva 2013/32, rispettivament.
Fuq ir-raba’ domanda
50      Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 38(2)(a) tad-Direttiva 2013/32 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri għandhom jipprevedu, fid-dritt nazzjonali tagħhom, kriterji li jippermettu li jitqies li teżisti konnessjoni bejn l-applikant għal protezzjoni internazzjonali u l-pajjiż terz ikkonċernat.
51      Hekk kif tfakkar fil-punt 46 tas-sentenza preżenti, din id-dispożizzjoni tipprevedi li l-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu” hija suġġetta għar-regoli stabbiliti fid-dritt nazzjonali li jipprevedu l-eżistenza ta’ konnessjoni bejn l-applikant għal protezzjoni internazzjonali u l-pajjiż terz ikkonċernat sal-punt li tirrendi raġonevoli ċ-ċaqliq ta’ dan l-applikant lejn dan il-pajjiż.
52      Għalhekk, mill-imsemmija dispożizzjoni, moqrija barra minn hekk fid-dawl tal-premessa 44 tad-Direttiva 2013/32, jirriżulta li huma l-Istati Membri li għandhom jiddefinixxu, fid-dritt nazzjonali tagħhom, il-konnessjoni meħtieġa bejn applikant għal protezzjoni internazzjonali u pajjiż terz bla perikolu. Għal dan l-għan, u fl-assenza ta’ kwalunkwe definizzjoni tal-kunċett ta’ “konnessjoni” f’din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom jiddeterminaw il-kriterji rilevanti sabiex tiġi ddeterminata tali konnessjoni.
53      F’dan ir-rigward, minn din il-premessa 44 jirriżulta wkoll li din ir-rabta għandha tkun suffiċjenti sabiex tirrendi raġonevoli ċ-ċaqliq ta’ dan l-applikant lejn dan il-pajjiż (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, punt 46).
54      F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, barra minn hekk, li l-fatt li applikant għal protezzjoni internazzjonali jkun għadda mit-territorju ta’ pajjiż terz ma jistax, fih innifsu, jikkostitwixxi raġuni valida sabiex jitqies li l-imsemmi applikant jista’ raġonevolment jirritorna f’dan il-pajjiż (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), (C‑564/18, EU:C:2020:218, punt 47).
55      Fil-każ ineżami, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk id-dritt Bulgaru jiddefinixxix il-“konnessjoni”, fis-sens tal-Artikolu 38(2)(a) tad-Direttiva 2013/32, filwaqt li jiġi osservat li mill-punt 9 tal-paragrafu 1 tad-dispożizzjonijiet addizzjonali
taż-ZUB jidher li jirriżulta li d-dritt Bulgaru jiddetermina l-eżistenza ta’ tali konnessjoni permezz ta’ kriterju relatat mar-“residenza” tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali fil-pajjiż terz ikkonċernat. Kieku dan kien il-każ, tkun ukoll din il-qorti li għandha tiddetermina jekk, fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha li jikkaratterizzaw residenza preċedenti possibbli tal-applikant ikkonċernat fil-pajjiż terz inkwistjoni, bħat-tul u r-raġunijiet ta’ din ir-residenza kif ukoll il-preżenza, f’dan il-pajjiż terz, ta’ membri tal-familja immedjata ta’ dan l-applikant, tali residenza hijiex suffiċjenti sabiex jitqies li teżisti bejn l-imsemmi applikant u l-imsemmi pajjiż terz konnessjoni tali li dan l-istess applikant jista’ raġonevolment jirritorna f’dan il-pajjiż.
56      Fid-dawl tar-raġunijiet preċedenti, ir-risposta għar-raba’ domanda għandha tkun li l-Artikolu 38(2)(a) tad-Direttiva 2013/32 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri għandhom jipprevedu, fid-dritt nazzjonali tagħhom, kriterji li jippermettu li jitqies li teżisti konnessjoni bejn l-applikant għal protezzjoni internazzjonali u l-pajjiż terz ikkonċernat, filwaqt li jiġi ppreċiżat li din il-konnessjoni għandha tkun suffiċjenti sabiex tirrendi raġonevoli ċ-ċaqliq ta’ dan l-applikant lejn dan il-pajjiż.
Fuq it-tielet domanda
57      Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 38(2)(b) tad-Direttiva 2013/32 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-awtorità determinanti tista’ tapplika l-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu” abbażi ta’ informazzjoni minn sorsi aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ deċiżjoni li toriġina mill-poter eżekuttiv li tistabbilixxi lista ta’ pajjiżi terzi bla perikolu, mingħajr ma d-dritt nazzjonali jiddefinixxi “metodi”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
58      Fl-ewwel lok, hekk kif tfakkar fil-punt 46 tas-sentenza preżenti, l-Artikolu 38(2)(b) tad-Direttiva 2013/32 jissuġġetta l-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu” għar-regoli stabbiliti fid-dritt nazzjonali dwar il-metodi applikati mill-awtoritajiet kompetenti sabiex jiġi żgurat li dan il-kunċett jista’ jiġi applikat għal pajjiż partikolari jew għal applikant għal protezzjoni internazzjonali partikolari. Barra minn hekk, dawn il-metodi għandhom jipprevedu eżami każ b’każ tas-sigurtà tal-pajjiż għal tali applikant u/jew l-indikazzjoni mill-Istat Membru tal-pajjiżi meqjusa bħala ġeneralment bla perikolu.
59      Għaldaqstant, mill-formulazzjoni stess ta’ din id-dispożizzjoni, u b’mod partikolari mir-riferiment għad-dritt nazzjonali, kif ukoll mill-frażi “u/jew” li tinsab fit-tieni sentenza tal-imsemmija dispożizzjoni, jirriżulta li din tagħti lill-Istati Membri l-possibbiltà li jagħżlu bejn metodi differenti ta’ applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu”, li huma għandhom jiddefinixxu fid-dritt nazzjonali tagħhom. Għalhekk, jidher li l-Istati Membri jistgħu, bħala prinċipju, jipprevedu jew eżami każ b’każ tas-sigurtà tal-pajjiż għal kull applikant għal protezzjoni internazzjonali, jew l-indikazzjoni tal-pajjiżi meqjusa bħala ġeneralment bla perikolu, jew kombinazzjoni ta’ dawn iż-żewġ metodi.
60      Fir-rigward, b’mod iktar speċifiku, tal-metodu li jikkonsisti f’li tiġi prevista l-indikazzjoni tal-pajjiżi meqjusa bħala ġeneralment bla perikolu, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 38 tad-Direttiva 2013/32, moqri fid-dawl tal-premessi 44 u 46 tagħha, jawtorizza lil Stat Membru jindika, permezz ta’ att ta’ portata ġenerali, pajjiż bħala pajjiż terz ġeneralment bla perikolu għal applikanti għal protezzjoni internazzjonali speċifiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Elliniko Symvoulio gia tous Prosfyges et Ypostirixi Prosfygon sto Aigaio, C‑134/23, EU:C:2024:838, punti 43 sa 45).
61      Barra minn hekk, skont il-premessa 46 ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu”, kemm jekk fuq bażi ta’ każ b’każ jew permezz tal-indikazzjoni ta’ tali pajjiżi permezz ta’ atti ta’ portata ġenerali, jieħdu kont ta’, fost l-oħrajn, linji gwida u manwali operazzjonali, kif ukoll informazzjoni dwar il-pajjiżi ta’ oriġini u attivitajiet, inkluża l-metodoloġija tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Ażil (EUAA), is-suċċessur tal-EASO, dwar il-preżentazzjoni ta’ rapporti ta’ informazzjoni dwar il-pajjiżi ta’ oriġini, kif ukoll linji gwida rilevanti tal-UNHCR.
62      Din il-lista mhux eżawrjenti ta’ informazzjoni tiġbor fiha informazzjoni li għandha l-karatteristika komuni li tkun aċċessibbli għall-pubbliku. Għaldaqstant, għandu jitqies li, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu”, l-Istati Membri jistgħu jieħdu inkunsiderazzjoni informazzjoni li toriġina minn sorsi aċċessibbli għall-pubbliku.
63      Minn dan isegwi li xejn ma jipprekludi, bħala prinċipju, li l-awtorità determinanti tapplika l-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu” abbażi ta’ informazzjoni li toriġina minn sorsi aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ deċiżjoni li toriġina mill-poter eżekuttiv li tistabbilixxi, skont id-dritt nazzjonali, lista ta’ pajjiżi terzi bla perikolu.
64      Fit-tieni lok, għandu, madankollu, jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll l-Artikolu 38(2)(c) tad-Direttiva 2013/32. Skont din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu regoli li jawtorizzaw eżami individwali sabiex jiġi ddeterminat jekk il-pajjiż terz ikkonċernat huwiex bla perikolu għal applikant
għal protezzjoni internazzjonali partikolari, li jiggarantilhu, b’mod partikolari, il-possibbiltà li jikkontesta l-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu” fid-dawl tas-sitwazzjoni partikolari tiegħu kif ukoll l-eżistenza ta’ konnessjoni bejnu u dan il-pajjiż terz (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Elliniko Symvoulio gia tous Prosfyges et Ypostirixi Prosfygon sto Aigaio, C‑134/23, EU:C:2024:838, punt 44).
65      Konsegwentement, anki meta, konformement mal-Artikolu 38(2)(b) tad-Direttiva 2013/32, Stat Membru jagħżel, fir-rigward tal-metodi relatati mal-applikazzjoni tal-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu”, li jipprevedi l-indikazzjoni tal-pajjiżi terzi bla perikolu permezz ta’ att ta’ portata ġenerali, huwa għandu wkoll, skont l-Artikolu 38(2)(b) u (c) ta’ din id-direttiva, jiddefinixxi l-metodi applikabbli għall-evalwazzjoni, każ b’każ, skont iċ-ċirkustanzi partikolari tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali kkonċernat, jekk il-pajjiż terz inkwistjoni jissodisfax il-kundizzjonijiet sabiex jitqies bħala bla perikolu għal dan l-applikant, kif ukoll il-possibbiltà għall-imsemmi applikant li jikkontesta l-eżistenza ta’ konnessjoni, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni tal-aħħar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), (C‑564/18, EU:C:2020:218, punt 48).
66      Fid-dawl tar-raġunijiet preċedenti, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 38(2)(b) u (c) tad-Direttiva 2013/32 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-awtorità determinanti tista’ tapplika l-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu” abbażi ta’ informazzjoni li toriġina minn sorsi aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ deċiżjoni li toriġina mill-poter eżekuttiv li tistabbilixxi lista ta’ pajjiżi terzi bla perikolu, bil-kundizzjoni li d-dritt nazzjonali jiddefinixxi wkoll il-metodi applikabbli għall-evalwazzjoni, każ b’każ, skont iċ-ċirkustanzi partikolari tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali, jekk il-pajjiż terz ikkonċernat jissodisfax
il-kundizzjonijiet sabiex jitqies bħala bla perikolu għal dan l-applikant, kif ukoll il-possibbiltà għall-imsemmi applikant li jikkontesta l-eżistenza ta’ konnessjoni, fis-sens tal-Artikolu 38(2)(a) ta’ din id-direttiva.
Fuq il-ħames domanda
67      Preliminarjament, għandu jitfakkar li, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja jista’ jkollha tieħu inkunsiderazzjoni regoli tad-dritt tal-Unjoni li l-qorti nazzjonali ma tkunx għamlet riferiment għalihom fid-domanda tagħha (ara s-sentenzi tal‑20 ta’ Marzu 1986, Tissier, 35/85, EU:C:1986:143, punt 9, kif ukoll tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Alace u Canpelli, C‑758/24 u C‑759/24, EU:C:2025:591, punt 44).
68      Fil-fatt, il-fatt li, fuq livell formali, il-qorti tar-rinviju indikat, fid-domandi tagħha, ċerti dispożizzjonijiet partikolari tad-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tipprovdilha l-elementi kollha ta’ interpretazzjoni li jistgħu jkunu utli għad-deċiżjoni tal-kawża prinċipali, billi tislet mill-elementi kollha pprovduti minn dik il-qorti, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, il-punti tad-dritt tal-Unjoni li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tat-tilwima (ara sentenzi tad‑29 ta’ Novembru 1978, Redmond, 83/78, EU:C:1978:214, punt 26, kif ukoll, tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Alace u
Canpelli, C‑758/24 u C‑759/24, EU:C:2025:591, punt 45).
69      Fil-każ ineżami, għandu jiġi osservat li l-ħames domanda tirrigwarda formalment l-interpretazzjoni tal-Artikolu 38(2)(c) tad-Direttiva 2013/32 biss. Madankollu, mill-motivi tat-talba għal deċiżjoni preliminari kif ukoll mill-formulazzjoni stess ta’ din id-domanda jirriżulta mingħajr ekwivoku li, permezz tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq kjarifika dwar l-implikazzjonijiet tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva ta’ applikant għal protezzjoni internazzjonali li l-applikazzjoni tiegħu ġiet miċħuda minħabba li jeżisti, għalih, pajjiż terz bla perikolu.
70      Għaldaqstant, sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 46(1) u (3) ta’ din id-direttiva, kif ukoll l-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), dwar id-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva.
71      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-ħames domanda għandha tinftiehem fis-sens li, permezz ta’ din id-domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 38(2)(c) kif ukoll l-Artikolu 46(1) u (3) tad-Direttiva 2013/32, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li l-qorti nazzjonali adita b’rikors kontra deċiżjoni li tiċħad applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali abbażi tar-raġuni għal inammissibbiltà relatata mal-pajjiż terz bla perikolu, imsemmija fl-Artikolu 33(2)(c), ta’ din id-direttiva, għandha tivverifika l-eżistenza ta’ konnessjoni, fis-sens tal-Artikolu 38(2)(a) tal-imsemmija direttiva, bejn l-applikant u l-pajjiż terz ikkonċernat, u dan anki jekk id-dritt nazzjonali tagħha ma jagħtihiex tali setgħa.
72      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 46(1) tad-Direttiva 2013/32 jagħti lill-applikanti għal protezzjoni internazzjonali dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti kontra d-deċiżjonijiet li jikkonċernaw l-applikazzjoni tagħhom. L-Artikolu 46(3) ta’ din id-direttiva jiddefinixxi l-portata tad-dritt għal rimedju effettiv, billi jippreċiża li l-Istati Membri marbuta b’din id-direttiva għandhom jiżguraw li l-qorti li quddiemha tiġi kkontestata d-deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali kkonċernata tagħmel “eżami sħiħ u ex nunc ta’ kemm il-fatti kif ukoll il-punti tal-liġi, inkluż fejn applikabbli eżami tal-ħtiġijiet ta’ protezzjoni internazzjonali taħt id-Direttiva [2011/95]” (sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Alace u Canpelli, C‑758/24 u C‑759/24, EU:C:2025:591, punt 76 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
73      Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-karatteristiċi tar-rimedju previst fl-Artikolu 46 tad-Direttiva 2013/32 għandhom jiġu ddeterminati b’mod konformi mal-Artikolu 47 tal-Karta, li jikkostitwixxi affermazzjoni mill-ġdid tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva. Madankollu, l-Artikolu 47 tal-Karta huwa suffiċjenti fih innifsu u ma għandux jiġi ppreċiżat mid-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni jew tad-dritt nazzjonali sabiex jagħti lill-individwi dritt invokabbli bħala tali. Għaldaqstant, ma jistax ikun differenti għall-Artikolu 46(3) ta’ din id-direttiva, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta (sentenzi tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Ministerstvo vnitra České republiky, Odbor azylové a migrační politiky, C‑406/22, EU:C:2024:841, punt 86, kif ukoll tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Alace u Canpelli, C‑758/24 u C‑759/24, EU:C:2025:591, punt 77).
74      Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, anki fil-każ ta’ rikors kontra deċiżjoni ta’ ċaħda ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali bħala inammissibbli, il-qorti adita b’tali rikors hija obbligata twettaq l-eżami sħiħ u ex nunc imsemmi fl-Artikolu 46(3) tad-Direttiva 2013/32 (sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, punt 66). Fil-fatt, il-kliem “fejn applikabbli”, li jinsab fil-parti tas-sentenza “inkluż fejn applikabbli eżami tal-ħtiġijiet ta’ protezzjoni internazzjonali taħt id-Direttiva [2011/95]”, jenfasizza l-fatt li l-eżami sħiħ u ex nunc li għandu jitwettaq mill-qorti ma għandux neċessarjament jirrigwarda l-eżami fuq il-mertu tal-ħtiġijiet ta’ protezzjoni internazzjonali u li għaldaqstant jista’ jirrigwarda l-ammissibbiltà tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, meta d-dritt nazzjonali jippermetti dan b’applikazzjoni tal-Artikolu 33(2) tad-Direttiva 2013/32 (sentenza tal‑25 ta’ Lulju 2018, Alheto, C‑585/16, EU:C:2018:584, punt 115 u tad‑19 ta’ Marzu 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, punt 67).
75      F’dan il-kuntest, fir-rigward, b’mod partikolari, ta’ rikors kontra deċiżjoni li tiċħad applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali bħala inammissibbli abbażi tar-raġuni għal inammissibbiltà relatata mal-pajjiż terz bla perikolu, imsemmija fl-Artikolu 33(2)(c) tad-Direttiva 2013/32, il-qorti adita b’tali rikors hija obbligata, fil-kuntest tal-eżami sħiħ u aġġornat tagħha, tivverifika, b’mod partikolari, jekk il-pajjiż terz ikkonċernat jistax jitqies bħala pajjiż terz bla perikolu għall-applikant għal protezzjoni internazzjonali kkonċernat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Marzu 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), (C‑564/18, EU:C:2020:218, punt 68).
76      Għall-finijiet ta’ din il-verifika, l-imsemmija qorti għandha teżamina b’mod rigoruż jekk kull wieħed minn dawn ir-rekwiżiti kumulattivi li għalihom hija suġġetta l-applikazzjoni ta’ tali raġunijiet għal inammissibbiltà, bħal dawk imsemmija fl-Artikolu 38 tad-Direttiva 2013/32, huwiex issodisfatt, billi tistieden, jekk ikun il-każ, lill-awtorità determinanti tipproduċi kull dokument jew kull punt ta’ fatt li jista’ jkun rilevanti, u tiżgura ruħha, qabel ma tagħti deċiżjoni, li l-applikant kellu l-opportunità li jesponi personalment l-opinjoni tiegħu dwar l-applikabbiltà tar-raġuni għal inammissibbiltà għas-sitwazzjoni speċifika tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑25 ta’ Lulju 2018, Alheto, C‑585/16, EU:C:2018:584, punti 121 u 124, kif ukoll tad‑19 ta’ Marzu 2020, Bevándorlási és Menekültügyi Hivatal (Tompa), C‑564/18, EU:C:2020:218, punt 69].
77      Issa, l-eżistenza ta’ konnessjoni, fis-sens tal-Artikolu 38(2)(a) tad-Direttiva 2013/32, tikkostitwixxi waħda minn dawn ir-rekwiżiti kumulattivi. Barra minn hekk, l-Artikolu 38(2)(c) ta’ din id-direttiva jeżiġi li kull applikant għal protezzjoni internazzjonali, li l-applikazzjoni tiegħu tiġi miċħuda minħabba li jkun jeżisti għalih pajjiż terz bla perikolu, ikun awtorizzat jikkontesta l-eżistenza ta’ konnessjoni bejnu u dan il-pajjiż terz konformement mal-ewwel waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet.
78      Fir-rigward tal-kawża prinċipali, hija għalhekk il-qorti tar-rinviju li għandha teżamina, b’mod partikolari, l-eżistenza ta’ konnessjoni bejn NP u r-Repubblika tat-Turkija. Fid-dawl tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 73 ta’ din is-sentenza, din il-qorti għandha twettaq dan l-eżami anki fl-ipoteżi fejn, hekk kif hija tirrileva fit-talba għal deċiżjoni preliminari, id-dritt Bulgaru ma jagħtihiex tali setgħa.
79      Fid-dawl tar-raġunijiet preċedenti, ir-risposta għall-ħames domanda għandha tkun li l-Artikolu 38(2)(c) kif ukoll l-Artikolu 46(1) u (3) tad-Direttiva 2013/32, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-qorti nazzjonali adita b’rikors kontra deċiżjoni li tiċħad applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali abbażi tar-raġuni għal inammissibbiltà dwar il-pajjiż terz bla perikolu, imsemmija fl-Artikolu 33(2)(c) ta’ din id-direttiva, għandha tivverifika l-eżistenza ta’ konnessjoni, fis-sens tal-Artikolu 38(2)(a) tal-imsemmija direttiva, bejn l-applikant u l-pajjiż terz ikkonċernat, u dan anki jekk id-dritt nazzjonali tagħha ma jagħtihiex tali setgħa.
Fuq l-ispejjeż
80      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)      L-Artikolu 33(2)(c) u l-Artikolu 38 tad-Direttiva 2013/32/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
–        ir-raġuni għal inammissibbiltà stabbilita fl-Artikolu 33(2)(c) ta’ din id-direttiva ma għandhiex neċessarjament tiġi applikata waqt l-eżami fil-mertu ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali;
–        applikazzjoni eżaminata fil-mertu tista’ tiġi miċħuda bħala inammissibbli minħabba li pajjiż terz ikun meqjus bħala pajjiż terz bla perikolu għall-applikant, anki meta l-awtorità kompetenti tkun ikkonstatat li dan l-applikant kien jissodisfa l-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali previsti mid-Direttiva 2011/95/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Diċembru 2011 dwar standards għall-kwalifika ta’ ċittadini nazzjonali ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr stat bħala benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali, għal stat uniformi għar-refuġjati jew għal persuni eliġibbli għal protezzjoni sussidjarja, u għall-kontenut tal-protezzjoni mogħtija. B’kuntrast ma’ dan, tali applikazzjoni tista’ tiġi miċħuda bħala infondata, jew saħansitra manifestament infondata, biss taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 32 tad-Direttiva 2013/32 u ma tistax, fi kwalunkwe każ, tiġi miċħuda bħala infondata abbażi tar-raġuni għal inammissibbiltà prevista fl-Artikolu 33(2)(c) ta’ din id-direttiva tal-aħħar.
2)      L-Artikolu 38(2)(a) tad-Direttiva 2013/32
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
l-Istati Membri għandhom jipprevedu, fid-dritt nazzjonali tagħhom, kriterji li jippermettu li jitqies li teżisti konnessjoni bejn l-applikant għal protezzjoni internazzjonali u l-pajjiż terz ikkonċernat, filwaqt li jiġi ppreċiżat li din il-konnessjoni għandha tkun suffiċjenti sabiex tirrendi raġonevoli ċ-ċaqliq ta’ dan l-applikant lejn dan il-pajjiż.
3)      L-Artikolu 38(2)(a)(b) u (c) tad-Direttiva 2013/32
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
l-awtorità determinanti tista’ tapplika l-kunċett ta’ “pajjiż terz bla perikolu” abbażi ta’ informazzjoni li toriġina minn sorsi aċċessibbli għall-pubbliku u ta’ deċiżjoni li toriġina mill-poter eżekuttiv li tistabbilixxi lista ta’ pajjiżi terzi bla perikolu, bil-kundizzjoni li d-dritt nazzjonali jiddefinixxi wkoll il-metodi applikabbli għall-evalwazzjoni, każ b’każ, skont iċ-ċirkustanzi partikolari tal-applikant għal protezzjoni internazzjonali, jekk il-pajjiż terz ikkonċernat jissodisfax il-kundizzjonijiet sabiex jitqies bħala bla perikolu għal dan l-applikant, kif ukoll il-possibbiltà għall-imsemmi applikant li jikkontesta l-eżistenza ta’ konnessjoni, fis-sens tal-Artikolu 38(2)(a) ta’ din id-direttiva.
4)      L-Artikoli 38(2)(c), kif ukoll l-Artikolu 46(1) u (3) tad-Direttiva 2013/32, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
l-qorti nazzjonali adita b’rikors kontra deċiżjoni li tiċħad applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali abbażi tar-raġuni għal inammissibbiltà dwar il-pajjiż terz bla perikolu, imsemmija fl-Artikolu 33(2)(c) ta’ din id-direttiva, għandha tivverifika l-eżistenza ta’ konnessjoni, fis-sens tal-Artikolu 38(2)(a) tal-imsemmija direttiva, bejn l-applikant u l-pajjiż terz ikkonċernat, u dan anki jekk id-dritt nazzjonali tagħha ma jagħtihiex tali setgħa.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: il-Bulgaru.
i      L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.