Inhoudsindicatie: rechtsmacht Nederlandse rechter bij in kort geding
ingestelde vordering ex artikel 843a Rv. EEX-verordening.
Uitspraak
RECHTBANK ROTTERDAM
Sector civiel recht
Zaak-/rolnummer: 315824/KG ZA 08-915
Uitspraak: 21 oktober 2008
VONNIS in kort geding in de zaak van: de vennootschap naar het recht
van de plaats harer vestiging GLOBAL CHARTERING LIMITED, gevestigd
te Port-Louis, Mauritius, eiseres, advocaat mr. H.G.D. Hoek, - tegen - de
vennootschap naar het recht van de plaats harer vestiging SUNGLEAM
MARITIME LIMITED, gevestigd te Nicosia, Cyprus, gedaagde, advocaten
mr. R.C.A. van ’t Zelfde en mr. H. van der Wiel.
Partijen worden hierna aangeduid als "Global" respectievelijk "Sungleam".
1 Het verloop van het geding
De voorzieningenrechter heeft kennis genomen van de volgende stukken:
- dagvaarding d.d. 25 september 2008;
- wijziging(en) van eis, pleitnotities en producties van mr. Hoek;
- pleitnotities en producties van mrs. Van ’t Zelfde en Van der Wiel.
De raadslieden van partijen hebben de respectieve standpunten toegelicht
ter zitting van
7 oktober 2008.
2 De vaststaande feiten
Als enerzijds gesteld en anderzijds niet of onvoldoende bestreden,
alsmede op grond van de inhoud van de door partijen overgelegde
producties, kan in dit kort geding van de volgende feiten worden
uitgegaan.
2.1 De te Mauritius gevestigde partij Global als ‘charterer’ en de te
Cyprus gevestigde partij Sungleam als ‘owner’ hebben ter zake van
het onder Cypriotische vlag varende m.s. "Pon-todamon" op 20 mei
2008 een tijdbevrachtingsovereenkomst gesloten (hierna: "de charter-
party"). De charterparty is onderworpen aan Engels recht. Blijkens
aanvullende bepalingen van de charterparty dienen alle in verband met de
charterparty opkomende geschillen te worden onderworpen aan arbitrage
te Londen, Verenigd Koninkrijk.
2.2 Gelet op het tussen partijen bestaande geschil ter zake van de door
Sungleam in de charter-party gegarandeerde gemiddelde snelheid en
brandstofverbruik van het m.s. "Pontodamon" en in verband met de
op handen zijnde beëindiging tussen partijen van de charterparty door
het aanstaande vertrek van het m.s. "Pontodamon" uit de Rotterdamse
haven, heeft Global, na daartoe op 25 september 2008 verlof te
hebben verkregen van de voorzieningenrechter van deze rechtbank, ter
bewaring van haar rechten op diezelfde dag nog ten laste van Sun-gleam
conservatoir beslag tot afgifte van - kort gezegd - scheepstoebehoren ex
artikel 843a Rv gelegd met bevel tot afgifte ter gerechtelijke bewaring
(hierna: "het beslag’). De voor-zieningenrechter heeft het verlof verleend
onder de voorwaarden dat de deurwaarder de goederen ter bewaring
onder zich zal nemen, met dien verstande dat de gegevensdragers nadat
er afschrift of kopie van is gemaakt binnen 24 uur na afgifte worden
geretourneerd, en dat de gerechtelijk bewaarder daarvan geen inzage
geeft of anderszins informatie omtrent de inhoud ter kennis brengt van
Global of derden, totdat door de voorzieningenrechter in kort geding, of
door de bodemrechter, anders is bepaald.
2.3 In een e-mail van 26 september 2008 van de gerechtelijk bewaarder
Van Ameyde Marine B.V. aan de raadsman van Global staat onder meer
het volgende vermeld:
"(…) Eventually, all required or similar documents were handed over to
the bailiff for photocopying with excep-tion of the engine logbook covering
the period 26 June - 29 August 2008 and the records concerning the
mainte-nance of the main engine concerning the period 28 February - 30
June 2008. (…)".
2.4 Met het vertrek van het m.s. "Pontodamon" uit de Rotterdamse haven
op of omstreeks 27 september 2008 is de charterparty niet langer meer
van kracht tussen partijen.
2.5 Ter zake van het tussen partijen bestaande geschil over de door
Sungleam in de charterparty gegarandeerde gemiddelde snelheid en
bunkerconsumptie van het m.s. "Pontodamon" zijn - naar Engels recht -
verschillende ‘legal opinions’ afgegeven.
3 Het geschil
3.1 Global vordert - na wijziging van eis, zoals namens Global in de brief
van 1 oktober 2008 is verwoord en nadien ter zitting (deels) is aangepast
-, verkort en zakelijk weergegeven, bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad,
om:
- Global toestemming te verlenen om de in beslag genomen stukken in te
zien;
- Sungleam te bevelen de in het e-mailbericht d.d. 26 september 2008
van Van Ameyde Marine B.V. aan de raadsman van Global genoemde
ontbrekende stukken binnen vijf dagen na het wijzen van dit vonnis
aan (de raadsman van) Global dan wel de deurwaar-der ter inzage
af te geven, waarna deze stukken binnen een etmaal geretourneerd
zullen worden aan Sungleam, zulks op straffe van verbeurte van een
gemaximeerde dwang-som;
- met veroordeling van Sungleam in de kosten van dit geding en van het
beslag.
Aan deze vorderingen legt Global het volgende ten grondslag.
De aanvullende clausule 29 sub 11 van de charterparty bevat een
zogenaamde "Speed and Consumption"-clause, waarin Sungleam
een gemiddelde snelheid van het m.s. "Pontoda-mon" garandeert
op 13,5 knopen tegen een brandstofverbruik van 33,5 ton per dag.
Het m.s. "Pontodamon" voldeed niet aan deze garantie. Het m.s.
"Pontodamon" heeft daardoor ver-traging opgelopen en een verhoogde
bunkerconsumptie genoten, waardoor Global schade lijdt. In de visie van
Global is de oorzaak van de vertraging motorfalen, hetgeen voor risico
van Sungleam dient te komen. Sungleam daarentegen voert als oorzaak
aan bodemaangroei, hetgeen voor risico van Global dient te komen.
Teneinde te bepalen wat de werkelijke oor-zaak van het niet voldoen aan
de garantie door Sungleam is, dient een (gezamenlijk) onder-zoek aan
boord van het m.s. "Pontodamon" plaats te vinden. Sungleam weigert
hieraan haar medewerking te verlenen, waarmee de rechtspositie van
Global ernstig wordt benadeeld.
Onder die omstandigheden en in verband met het aanstaande vertrek van
het m.s. "Ponto-damon" uit de Rotterdamse haven, met welk vertrek de
beëindiging van de charterparty tus-sen partijen een feit is, zag Global
zich genoodzaakt ten laste van Sungleam bewijsbeslag ex artikel 843a Rv
met bevel tot afgifte ter gerechtelijke bewaring te doen leggen, zoals hier-
voor vermeld onder 2.2. Na betekening van het verlof zijn de aan boord
aanwezige stukken door de deurwaarder en het schade expertisebureau
Van Ameyde Marine B.V. meegenomen en gekopieerd. De stukken zijn
binnen 24 uur terug aan boord gebracht. Global heeft een spoedeisend
belang bij inzage van de in beslag genomen stukken. Zonder inzage in
die stukken kan Global immers niet bepalen wat haar rechtspositie is in
het kader van een te entameren procedure (in de hoofdzaak) over de
schadeoorzaak en wie van partijen welke kosten voor haar rekening dient
te nemen. Uit het rapport van de schade-expert is voorts gebleken dat
bepaalde stukken zich niet (meer) aan boord van het m.s. "Pontodamon"
be-vinden. Global vreest dat zij geen afgifte en inzage in deze stukken
meer zal kunnen verkrij-gen.
Gelet hierop heeft Global thans recht en belang bij inzage in en afschrift
van de in beslagge-nomen èn ontbrekende stukken, zulks op grond
van het bepaalde in artikel 843a Rv, aan de in dat artikel opgenomen
vereisten Global voldoet, en los van enige rechtskeuze in de char-terparty.
3.2 Sungleam voert gemotiveerd verweer dat hierna, voor zover nodig,
zal worden besproken. Tegen de wijziging(en) van eis heeft Sungleam
geen bezwaar gemaakt.
4 De beoordeling
4.1 Ter zitting is namens Sungleam door haar raadsman toegezegd
dat de ten processe bedoelde, tussen partijen genoegzaam bekende,
ontbrekende stukken (te weten: "(…) the engine logbook covering
the period 26 June - 29 August 2008 and the records concerning the
maintenance of the main engine concerning the period 28 February -
30 June 2008 (…)"), in welke stukken Global - na eiswijziging - inzage
heeft gevorderd, ten spoedigste naar Nederland zullen worden gezonden
en, aldaar aangekomen, door Sungleam ten behoeve van Global ter
bewaring aan de deurwaarder zul-len worden afgegeven. De raadsman
van Global heeft in reactie daarop ter zitting namens Global te kennen
gegeven dat Global hiermee vooralsnog genoegen neemt. De voorzienin-
genrechter houdt Sungleam mitsdien aan deze toezegging en verstaat
het voorgaande aldus dat de deurwaarder deze - op dit moment nog
ontbrekende - stukken ter bewaring onder zich zal nemen, met dien
verstande dat - zonodig - de originele gegevensdragers, nadat er (op
kosten van Global) afschrift of kopie van is gemaakt, binnen 24 uur na
afgifte (op kosten van Global) worden geretourneerd aan Sungleam en
dat de deurwaarder daarvan geen inza-ge geeft of anderszins informatie
omtrent de inhoud ter kennis brengt van Global of derden, totdat in
rechte of in een arbitrale (bodem-)procedure anders is bepaald.
4.2 Los van vorenstaande toezegging van Sungleam, zal in dit kort geding
eerst de vraag moe-ten worden beantwoord of de Nederlandse rechter
rechtsmacht heeft teneinde te bepalen of Global in Nederland gebruik kan
maken van de in artikel 843a Rv geboden mogelijkheid tot het verkrijgen
van inzage in of afschrift van bescheiden, ter zake van een deel van
welke bescheiden Global ten laste van Sungleam reeds conservatoir
bewijsbeslag met bevel tot afgifte ter gerechtelijke bewaring heeft doen
leggen.
4.3 Vooropgesteld zij dat, gelet op de woonplaats van Sungleam, de EEX-
verordening op de onderhavige zaak van toepassing is.
Op grond van de artikelen 2 en 5-24 EEX-verordening kan, mede gelet
op de forumkeuze die partijen in de charterparty hebben gedaan, in dit
geval niet tot bevoegdheid van de Ne-derlandse rechter geconcludeerd
worden. Of de Nederlandse rechter in deze rechtsmacht toekomt, kan dan
nog slechts aan de hand van artikel 31 EEX-verordening worden bepaald.
In dat verband is het volgende van belang.
De voorzieningenrechter van deze rechtbank kan op basis van artikel
31 EEX-verordening in de onderhavige zaak voorlopige of bewarende
maatregelen treffen enkel indien naar nati-onale bevoegdheidsregels een
voldoende relevant aanknopingspunt met Nederland bestaat. Daarvan
is hier geen sprake. Immers, het thans voorliggende geschil bestaat
tussen een te Mauritius gevestigde ‘charterer’ (Global) en een te Cyprus
gevestigde ‘owner’ (Sungleam) van het onder Cypriotische vlag varende
m.s. "Pontodamon", over welk geschil in het bui-tenland geprocedeerd
moet worden, terwijl de toepasselijkheid van buitenlands recht tussen
partijen is overeengekomen en de oorzaak van de beweerdelijk
schadeveroorzakende vertra-ging niet in Nederland is gelegen.
De enkele omstandigheid dat de beslagen bescheiden zich thans in
Nederland bevinden en dat de ten processe bedoelde - op dit moment
nog - ontbrekende bescheiden zich op korte termijn in Nederland zullen
bevinden geeft geen voldoende relevant aanknopingspunt met de
Nederlandse rechtssfeer.
Ook al zou dit anders zijn, bedoelde vordering tot inzage in of afgifte van
bescheiden kan niet worden beschouwd als een bewarende of voorlopige
maatregel in de zin van artikel 31 EEX-verordening. Dit artikel heeft
immers een beperkte strekking en heeft primair tot doel rechten in een
bodemprocedure veilig te stellen. Daaronder valt niet te verstaan een
vorde-ring die feitelijk enkel ten doel heeft inzicht te verkrijgen in de
bewijspositie van een van partijen. Het verlenen van het verlof tot het
leggen van het ten processe bedoelde beslag aan boord van het m.s.
"Pontodamon" in de Rotterdamse haven is daarentegen bij uitstek wel als
een dergelijke bewarende maatregel aan te merken.
Het toestaan om bewijsstukken in te zien kan bovendien bezwaarlijk
als een voorlopige maatregel gezien worden nu de gevolgen daarvan
onomkeerbaar zijn.
Het vorenstaande leidt er mitsdien toe dat de voorzieningenrechter zich
onbevoegd zal ver-klaren van het onderhavige geschil kennis te nemen.
4.4 Op hetgeen partijen verder over en weer hebben aangevoerd behoeft
derhalve niet meer te worden ingegaan.
4.5 Global zal, als de in het ongelijk gestelde partij, worden veroordeeld
in de kosten van het geding.
5 De beslissing
De voorzieningenrechter,
verklaart zich onbevoegd van de vorderingen van Global kennis te nemen;
veroordeelt Global in de kosten van dit kort geding, tot aan deze uitspraak
aan de zijde van Sungleam bepaald op EUR 254,- aan verschotten en op
EUR 816,- aan salaris voor de advocaat;
verklaart dit vonnis ten aanzien van de kostenveroordeling uitvoerbaar bij
voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. A.F.L. Geerdes, voorzieningenrechter, in
tegenwoordigheid van mr. G.C.M. van Rheeden, griffier.