Zaak T‑475/21
Franse Republiek
tegen
Europese Commissie
Arrest van het Gerecht (Negende kamer) van 21 september 2022
„ELGF en Elfpo – Van financiering uitgesloten uitgaven – Door Frankrijk verrichte uitgaven – Vrijwillige gekoppelde steun – Voorwaarden voor toekenning – In aanmerking komende sectoren en teelten – Artikel 52, lid 2, van verordening (EU) nr. 1307/2013”
1.      Landbouw – Gemeenschappelijk landbouwbeleid – Regelingen inzake rechtstreekse steunverlening – Gemeenschappelijke voorschriften – Vrijwillige gekoppelde steun – In aanmerking komende sectoren en teelten – Limitatieve en uitputtende lijst
(Verordening nr. 1307/2013 van de Raad, art. 52, lid 2)
(zie punten 26 en 27)
2.      Landbouw – Gemeenschappelijk landbouwbeleid – Regelingen inzake rechtstreekse steunverlening – Gemeenschappelijke voorschriften – Vrijwillige gekoppelde steun – Toepassingsvoorwaarden – Beoordelingsmarge van de lidstaten – Omvang
(Verordening nr. 1307/2013 van de Raad, art. 52, leden 2, 3 en 5; verordening nr. 639/2014 van de Commissie, art. 52, lid 3)
(zie punten 30‑32)
3.      Landbouw – Gemeenschappelijk landbouwbeleid – Regelingen inzake rechtstreekse steunverlening – Gemeenschappelijke voorschriften – Vrijwillige gekoppelde steun – Doelstelling – Gekoppelde steun voor mengsels van peulvruchten en grasgewassen – Daarvan uitgesloten – Peulvruchten die milieuvoordelen opleveren – Geen invloed
(Verordening nr. 1307/2013 van de Raad, overweging 49 en titel III, hoofdstuk 3, en art. 52, leden 2, 3 en 5; verordening nr. 639/2014 van de Commissie, art. 52, lid 3)
(zie punten 38, 39, 44, 48 en 49)
4.      Landbouw – Gemeenschappelijk landbouwbeleid – Regelingen inzake rechtstreekse steunverlening – Gemeenschappelijke voorschriften – Vrijwillige gekoppelde steun – In aanmerking komende sectoren en teelten – Mengsels van peulvruchten en grasgewassen – Begrip „sector” – Vaststelling – Factoren die in aanmerking moeten worden genomen – Alle in een lidstaat gebruikelijke en gevestigde praktijken voor de teelt van gewassen die tot een sector behoren – Daarvan uitgesloten
(Verordening nr. 1307/2013 van de Raad, art. 52, leden 2 en 3; verordening nr. 639/2014 van de Commissie, art. 52, lid 2)
(zie punten 50, 51, 56, 58 en 59)
Samenvatting
Financiering van het GLB en steun aan de lidstaten: het Gerecht verwerpt het beroep van Frankrijk tegen een door de Commissie voorgestelde financiële correctie van 46 miljoen EUR
In 2016 hebben de Franse autoriteiten de Europese Commissie in kennis gesteld van een maatregel van gekoppelde steun voor de sector eiwithoudende gewassen. Voor deze steun kwamen de arealen in aanmerking die waren beteeld met zuivere voor veevoeder bestemde peulvruchten, gemengde voor veevoeder bestemde peulvruchten, of met andere soorten – zoals grasgewassen – gemengde voor veevoeder bestemde peulvruchten, indien peulvruchten daarvan het grootste deel vormden.
Na een door haar uitgevoerd onderzoek heeft de Commissie vastgesteld dat de voorwaarden om voor die steun in aanmerking te komen niet in overeenstemming waren met het Unierecht. Aangezien de lijst van in aanmerking komende sectoren en teelten die is opgenomen in artikel 52, lid 2, van verordening nr. 1307/2013(1) geen grasgewassen bevat, konden mengsels van peulvruchten en grasgewassen volgens haar niet voor gekoppelde steun in aanmerking komen. Derhalve heeft de Commissie bij haar uitvoeringsbesluit (EU) 2021/988(2) (hierna: „bestreden besluit”) een bedrag van 45 869 990,19 EUR van financiering door de Unie uitgesloten, welk bedrag overeenkomt met de uitgaven die de Franse Republiek heeft verricht in het kader van de vrijwillige gekoppelde steun voor de productie van voor veevoeder bestemde peulvruchten behorend bij aanvraagjaar 2017.
Het Gerecht, aangezocht door de Franse Republiek, verwerpt het beroep tot nietigverklaring van het bestreden besluit. In dit kader geeft het Gerecht voor de eerste keer een uitlegging aan de bepalingen van verordening nr. 1307/2013 en verordening nr. 639/2014(3) die betrekking hebben op de sectoren en teelten die voor vrijwillige gekoppelde steun in aanmerking komen.
Beoordeling door het Gerecht
Op basis van een letterlijke, contextuele en teleologische uitlegging van artikel 52, lid 2, van verordening nr. 1307/2013 geeft het Gerecht een ontkennend antwoord op de vraag of mengsels van landbouwproducten die tot een van de sectoren of een van de teelten in de lijst van dat artikel behoren, zoals peulvruchten, en landbouwproducten die daar niet toe behoren, zoals grasgewassen, voor gekoppelde steun in aanmerking komen. Daarmee verwerpt het de door de Franse Republiek bepleite ruime uitlegging van de in aanmerking komende sectoren en teelten.
Zo merkt het Gerecht in de eerste plaats op dat artikel 52, lid 2, van verordening nr. 1307/2013 een limitatieve lijst bevat van sectoren en teelten die voor gekoppelde steun in aanmerking komen en geen mengsels noemt van producten die tot de expliciet in die lijst genoemde sectoren en teelten behoren en producten die niet tot die sectoren en teelten behoren.
In de tweede plaats blijkt uit artikel 52 van verordening nr. 1307/2013, in onderlinge samenhang gelezen met artikel 52 van verordening nr. 639/2014, dat de wetgever de mogelijkheid voor de lidstaten om gekoppelde steun te verlenen heeft willen beperken door cumulatieve voorwaarden te stellen die de kring van in aanmerking komende begunstigden en de materiële werkingssfeer ervan aanzienlijk beperken. Bovendien vormt de gekoppelde steun een steunregeling die afwijkt van de andere steunregelingen die bij verordening nr. 1307/2013 zijn vastgesteld, zodat de toepassingsvoorwaarden voor deze steun strikt moeten worden uitgelegd.
In de derde plaats merkt het Gerecht op dat met de gekoppelde steun niet de ondersteuning wordt beoogd van de landbouwproductie in het algemeen of van maatregelen die gunstig zijn voor het milieu, maar van de productie in bepaalde landbouwsectoren of bepaalde specifieke teelten die bepaalde problemen ondervinden. Zelfs indien wordt aangenomen dat, zoals de Franse Republiek betoogt, peulvruchten milieuvoordelen opleveren, toont deze omstandigheid dan ook niet aan dat de doelstelling van het bevorderen van de productie van voor veevoeder bestemde gewassen doeltreffend wordt nagestreefd door middel van gekoppelde steun voor mengsels van peulvruchten en grasgewassen.
Ten slotte verwerpt het Gerecht de door de Franse Republiek voorgestelde uitlegging volgens welke de in een lidstaat gebruikelijke en gevestigde praktijken in aanmerking moeten worden genomen bij de vaststelling van een „[landbouw]sector” in de zin van artikel 52, lid 2, van verordening nr. 1307/2013. Een dergelijke uitlegging kan met name niet de rechtszekerheid en een eenvormige uitlegging binnen de Unie van de bepalingen inzake gekoppelde steun garanderen. Zij wordt derhalve onverenigbaar met de vereisten van duidelijkheid en voorzienbaarheid van de toepasselijke rechtsnorm geacht. Zelfs indien wordt aangenomen dat mengsels van peulvruchten en grasgewassen in Frankrijk een gebruikelijke en gevestigde praktijk in de sector „eiwithoudende gewassen” vormen, behoren zij dus niet tot die sector in de zin van artikel 52, lid 2, van verordening nr. 1307/2013.
1      Verordening (EU) nr. 1307/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van voorschriften voor rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van de steunregelingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van verordening (EG) nr. 637/2008 van de Raad en verordening (EG) nr. 73/2009 van de Raad (PB 2013, L 347, blz. 608).
2      Uitvoeringsbesluit (EU) 2021/988 van de Commissie van 16 juni 2021 tot onttrekking aan financiering door de Europese Unie van bepaalde uitgaven die de lidstaten hebben verricht in het kader van het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) (PB 2021, L 218, blz. 9).
3      Gedelegeerde verordening (EU) nr. 639/2014 van de Commissie van 11 maart 2014 tot aanvulling van verordening (EU) nr. 1307/2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van voorschriften voor rechtstreekse betalingen aan landbouwers in het kader van de steunregelingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot wijziging van bijlage X bij die verordening (PB 2014, L 181, blz. 1).