62024CJ0206_RES
Cás C‑206/24
YX agus Logistica i Gestio Caves Andorrannes i Vida SA
v
Directeur général des douanes et droits indirects agus Ministre de l’Économie, des Finances et de la Relance
(Iarraidh ar réamhrialú ón Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh, an Fhrainc)
Breithiúnas na Cúirte (an Cúigiú Dlísheomra) an 1 Lúnasa 2025
(Tarchur chun réamhrialú – Aontas custaim – Dleachtanna ar allmhairí nó ar onnmhairí a aisíoc nó a loghadh – Rialachán (CEE) Uimh. 1430/79 – Dleachtanna custaim a bailíodh de shárú ar dhlí an Aontais – An tríú fomhír d’Airteagal 2(2) – Coinníollacha maidir le haisíocaíocht uathoibríoch – Cinneadh gur toibhíodh na dleachtanna sin go míchuí roimh dhul in éag thréimhse trí bliana ón dáta a cuireadh san áireamh na dleachtanna sin – A chinneadh go bhfuil na húdaráis chustaim náisiúnta ar an eolas faoi aitheantas na n‑oibreoirí lena mbaineann agus faoin méid atá le haisíoc le gach ceann acu – Oibleagáid ar na húdaráis sin na bearta is gá agus is iomchuí a dhéanamh chun an fhaisnéis is gá a fháil chun aisíocaíocht den sórt sin a dhéanamh)
Acmhainní dílse an Aontais Eorpaigh – Dleachtanna ar allmhairí nó ar onnmhairí a aisíoc agus a loghadh – Dleachtanna custaim a bailíodh de shárú ar dhlí an Aontais – Aisíocaíocht uathoibríoch – Coinníollacha – Cinneadh an Údarás Custaim gur toibhíodh na dleachtanna sin go míchuí roimh dhul in éag thréimhse trí bliana ón dáta a cuireadh san áireamh na dleachtanna sin – Cinneadh go bhfuil an t‑údarás custaim náisiúnta ar an eolas faoi aitheantas na n‑oibreoirí lena mbaineann agus faoin méid atá le haisíoc – Oibleagáid ar an údarás sin na bearta is gá agus is iomchuí a dhéanamh chun an fhaisnéis is gá a fháil chun aisíocaíocht den sórt sin a dhéanamh
(Rialachán Uimh. 1430/79 ón gComhairle, Airteagal 1(2)(e), Airteagail 2 agus 15)
(Féach míreanna 25-38, 42, 43, agus an chuid oibríochtúil)
Résumé
Maidir le tarchur chun réamhrialú ón Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh, an Fhrainc), soiléiríonn an Chúirt raon feidhme na hoibleagáide a fhorchuirtear ar údarás náisiúnta custaim dleachtanna custaim arna mbailiú go míchuí a aisíoc as a stuaim féin, agus na coinníollacha lena mbaineann, i bhfianaise an tríú fomhír d’Airteagal 2(2) de Rialachán Uimh. 1430/79. (
1
)
Idir 1988 agus 1991, d’allmhairigh cuideachtaí a corpraíodh faoi dhlíthe Andóra isteach in Andóra, tríd an comhlacht Ysal, gníomhaire custaim arna bhunú sa Fhrainc, earraí ó, inter alia, tíortha nach Ballstáit iad. Mar thoradh ar na hallmhairí sin, íocadh dleachtanna custaim sa Fhrainc. An tráth sin, d’éiligh údaráis chustaim na Fraince go scaoilfí earraí a thagann ó thríú tíortha agus atá ceaptha le haghaidh Andóra i saorchúrsaíocht nuair a thrasnaigh siad críoch na Fraince.
I mí Eanáir 1991, chinn an Coimisiún Eorpach, trí thuairim réasúnaithe, (
2
) nár chomhlíon Poblacht na Fraince, trí fhoráil a dhéanamh maidir le ceanglas den sórt sin maidir le scaoileadh i saorchúrsaíocht, a hoibleagáidí faoi fhorálacha áirithe de dhlí an Aontais. Dá bhrí sin, d’iarr sí ar an gCoimisiún na bearta is gá a dhéanamh chun an staid a chur ina cheart.
Trí tuairim aireachta, (
3
) chuir údaráis na Fraince deireadh leis an gcleachtas sin maidir le gach earra a thagann ó thríú tíortha agus atá ceaptha d’Andóra.
In 2015, thionscain na hallmhaireoirí Andalúise sin, a bhfuil Caves Andorranes agus YX díoraithe óna gcearta, caingean i gcoinne riarachán custaim na Fraince ag iarraidh go n‑íocfaí suim a fhreagraíonn do na dleachtanna custaim a ghearr an t‑údarás sin go míchuí i leith allmhairí earraí ó thríú tíortha go hAndóra idir 1988 agus 1991. Ós rud é gur diúltaíodh don iarraidh sin ag an gcéad chéim agus ar achomharc, rinne Caves Andorranes agus YX achomharc os comhair an Cour de cassation, arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
Tharchuir sí dhá cheist chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú, ag fiafraí, go bunúsach, an gá an tríú fomhír d’Airteagal 2(2) de Rialachán Uimh. 1430/79 a léiriú sa chaoi go bhfuil oibleagáid chun dleachtanna custaim a aisíoc ex officio ag údarás custaim náisiúnta faoi réir, ar an gcéad dul síos, gur shuigh an t‑údarás sin féin, roimh dhul in éag thréimhse trí bliana ó iontráil na ndleachtanna sin, gur bailíodh na dleachtanna sin go míchuí agus, ar an dara dul síos, go bhfuil aitheantas na n‑oibreoirí lena mbaineann agus an méid atá le haisíoc le gach ceann acu ar eolas ag an údarás sin. Sa chomhthéacs sin, ceistíonn sí na bearta nach mór don údarás sin a dhéanamh, i gcás inarb iomchuí, chun faisnéis den sórt sin a fháil.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Measann an Chúirt, ar an gcéad dul síos, go bhforchuirtear leis an tríú fomhír d’Airteagal 2(2) de Rialachán Uimh. 1430/79, a mhéid a fhoráiltear leis i dtéarmaí catagóire go n‑aisíocfaidh na húdaráis chustaim náisiúnta ‘as a stuaim féin’, oibleagáid ar na húdaráis sin aisíocaíocht a dhéanamh gan iallach a bheith ar an allmhaireoir lena mbaineann í a iarraidh. Tá an oibleagáid sin maidir le haisíoc ex officio faoi réir an fhíorais gur shuigh an t‑údarás custaim náisiúnta féin, roimh dhul in éag thréimhse 3 bliana ó dháta iontrála na ndleachtanna custaim lena mbaineann, (
4
) gur bailíodh na dleachtanna sin go míchuí. Ar an taobh eile, ní gá aisíocaíocht a dhéanamh laistigh den tréimhse sin, agus mar thoradh air sin féadfar í a dhéanamh tar éis don tréimhse sin dul in éag.
Ina theannta sin, a mhéid a fhorchuirtear dleachtanna custaim i leith méideanna sonracha, arna mbunú ag an údarás náisiúnta custaim ar bhonn dearbhuithe custaim arna dtíolacadh thar ceann duine ar leith, má chinneann an t‑údarás sin gur bailíodh dleachtanna den sórt sin go míchuí, ní mór a thabhairt le tuiscint go bhfuil méid sonrach íoctha go míchuí ag duine arb eol don údarás sin é, arb eol don údarás sin freisin. Dá bhrí sin, i gcás ina gcinnfidh an t‑údarás custaim náisiúnta gur toibhíodh dleachtanna custaim go míchuí agus go bhfuil siad le haisíoc, tá sé ar an eolas, i bprionsabal, faoi chéannacht an duine a bhfuil sé le haisíoc leis agus faoin méid beacht atá le haisíoc.
Ní féidir leis an údarás sin brath ar an bhfíoras nach bhfuil na dearbhuithe custaim a chuir na daoine lena mbaineann faoina bhráid a thuilleadh, ná na cinntí aonair a rinneadh ina leith, chun údar a thabhairt le mainneachtain fhéideartha na dleachtanna custaim a fuair sé, laistigh den tréimhse trí bliana a leagtar síos sa tríú fomhír d’Airteagal 2(2) de Rialachán Uimh. 1430/79, a aisíoc leis na páirtithe leasmhara sin, ós rud é, go dtí go mbeidh an tréimhse sin imithe in éag, go gceanglaítear ar údarás den sórt sin na doiciméid agus an fhaisnéis a d’fhéadfadh a bheith ábhartha d’aon aisíocaíocht a choimeád.
É sin ráite, i gcás nach bhfuil an fhaisnéis is gá ag an údarás custaim sin, gan locht a bheith air, chun dleachtanna custaim arna mbailiú go míchuí a aisíoc, is faoin údarás sin atá sé, d’fhonn a oibleagáid maidir le haisíoc faoin bhforáil sin a chomhlíonadh, na bearta is gá agus is iomchuí a dhéanamh chun an fhaisnéis sin a fháil. Is fíor nach n‑áirítear le bearta den sórt sin taighde díréireach, eadhon taighde lena n‑éileofaí úsáid acmhainní daonna agus ábhair nach mbaineann leis an méid a bhféadfaí a bheith ag súil leis go réasúnta ó riarachán dícheallach. Mar sin féin, níl dearcadh éighníomhach ón údarás custaim, ar an leithscéal nach bhfuil an fhaisnéis sin aige, ag luí lena oibleagáid thuasluaite maidir le haisíoc ná leis na ceanglais a eascraíonn as an gceart chun dea-riaracháin, ar prionsabal ginearálta de dhlí an Aontais é atá beartaithe a chur i bhfeidhm maidir leis na Ballstáit agus an dlí sin á chur chun feidhme acu.
Chinn an Chúirt nach mór an tríú fomhír d’Airteagal 2(2) de Rialachán Uimh. 1430/79 a léiriú sa chaoi go bhfuil oibleagáid ann dleachtanna custaim a aisíoc ex officio ag údarás náisiúnta custaim faoi réir an fhíorais gur shuigh an t‑údarás sin féin, roimh dhul in éag thréimhse 3 bliana ó iontráil na ndleachtanna sin, gur bailíodh go míchuí iad. Tugann an cinneadh sin le tuiscint go bhfuil an t‑údarás sin ar an eolas faoi chéannacht na ndaoine a d’íoc na dleachtanna sin agus faoin méid atá le haisíoc le gach duine acu. I gcás nach bhfuil an fhaisnéis uile is gá ag an údarás sin agus nach bhféadfadh an fhaisnéis sin a bheith ar fáil dó chun aisíocaíocht den sórt sin a dhéanamh leis an duine a d’íoc na dleachtanna custaim a toibhíodh go mícheart nó lena chomharbaí maidir lena chearta agus lena oibleagáidí, is faoin údarás sin atá sé, d’fhonn a oibleagáid maidir le haisíoc a chomhlíonadh, na bearta is gá agus is iomchuí a ghlacadh, gan bheith díréireach, chun an fhaisnéis sin a fháil agus chun aisíocaíocht a dhéanamh.
(
1
)	Rialachán (CEE) Uimh. 1430/79 ón gComhairle an 2 Iúil 1979 maidir le dleachtanna ar allmhairí nó ar onnmhairí a aisíoc nó a loghadh (IO 1979 L 175, lch. 1), arna leasú le Rialachán (CEE) Uimh. 3069/86 ón gComhairle an 7 Deireadh Fómhair 1986 (IO 1986 L 286, lch. 1) (‘Rialachán Uimh. 1430/79’).
(
2
)	Tuairim réasúnaithe COM(90) 2042 final.
(
3
)	Fógra d’allmhaireoirí agus d’onnmhaireoirí ón ministère de l’Économie, des Finances et du Budget (Aireacht na hEacnamaíochta, an Airgeadais agus an Bhuiséid, an Fhrainc), arna fhoilsiú in Journal officiel de la République française (Iris Oifigiúil Phoblacht na Fraince) an 6 Meitheamh 1991.
(
4
)	I gcomhréir le hAirteagal 1(2)(e) de Rialachán Uimh. 1430/79, comhfhreagraíonn an dáta sin le dáta glactha an ghnímh riaracháin lenar bhunaigh na húdarás inniúla méid na dleachtanna sin ar dtús.