TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
SPIELMANN
arna tabhairt an 29 Aibreán 2025 (1)
Cás C‑521/21
MJ
v
AA
Idiragraí:
Rzecznik Praw Obywatelskich,
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Poznaniu
(iarraidh ar réamhrialú ó Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu (an Chúirt Dúiche, Poznań-Stare Miasto, Poznań, an Pholainn))
(Tarchur chun réamhrialú – An smacht reachta – Neamhspleáchas na mbreithiúna – Airteagal 19(1) CAE – Toirmeasc ar chúirteanna náisiúnta dlisteanacht na gcúirteanna agus na gcomhlachtaí bunreachtúla a cheistiú nó dlíthiúlacht ceapacháin breithiúna nó a gcumhachtaí breithiúnacha a aimsiú nó a mheasúnú – An gá atá le fíorú, ag breitheamh a éisteann iarratas ar bhreitheamh a scaoileadh ó chás, go gcomhlíontar ceanglais áirithe a bhaineann le binse arna bhunú roimh ré le dlí a bheith ann – Gnáthbhreithiúna a cheapadh – Easpa neamhspleáchais Krajowa Rada Telekdownictwa (Comhairle Náisiúnta na mBreithiúna, an Pholainn) – An ceart atá ag iarrthóirí ar phost breithiúnach chun leigheas éifeachtach a fháil – Breitheamh nach bhfuil ina bhinse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí – An fhéidearthacht breitheamh a eisiamh ó fhoirmíocht na cúirte)
I.      Réamhrá
1.        Baineann an cás seo le gnáthbhreitheamh a scaoileadh ó chás, ag féachaint d’imthosca a cheapacháin. Ardaítear dhá phríomhcheist sa chás, arna dtarchur chuig an gCúirt ag an Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu (an Chúirt Dúiche, Poznań-Stare Miasto, Poznań, an Pholainn). Baineann an chéad cheist leis an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag aon sárú nós imeachta ar bhailíocht an cheapacháin sin, ós rud é gur mhol Krajowa Rada Sądownictwa (Comhairle Náisiúnta na mBreithiúna, an Pholainn) (‘KRS’), is é sin an dara fhoirmíocht de, iarrthóireacht an bhreithimh lena mbaineann, cé go raibh ceart achomhairc na n‑iarrthóirí teoranta do Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, an Pholainn, ‘an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí’) den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach, an Pholainn), atá comhdhéanta de bhreithiúna iad féin arna gceapadh ar thogra ó KRS ina chomhdhéanamh nua.
2.        Baineann an dara ceist leis na tátail a d’fhéadfadh an chúirt a rinne an tarchur a bhaint as scrúdú den sórt sin ar dhlíthiúlacht an cheapacháin. Go sonrach, is gá a chinneadh an bhfuil sé de chumhacht ag an gcúirt atá freagrach as an scaoileadh ó chás, faoi dhlí an Aontais, measúnú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht an cheapacháin agus, más amhlaidh atá, teacht ar na conclúidí nós imeachta is gá uaidh.
3.        Déantar an iarraidh seo ar réamhrialú i gcomhthéacs níos leithne, eadhon cur i bhfeidhm an chásdlí maidir le neamhspleáchas breithiúnach agus ráthaíocht ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’, go háirithe maidir le gnáthbhreithiúna. Treisítear tábhacht na saincheiste sin toisc go bhféadfadh baint a bheith aici le líon mór breithiúna, agus ardaítear ceisteanna maidir le deimhneacht dhlíthiúil agus muinín an phobail as an gcóras breithiúnach leo.
II.    An dlí lena mbaineann
A.      Dlí an Aontais Eorpaigh
4.        Tá an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) ábhartha sa chás seo.
B.      Dlí na Polainne
1.      An Bunreacht
5.        Foráiltear le hAirteagal 179 de Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Bunreacht Phoblacht na Polainne; ‘an Bunreacht’):
‘Ceapfaidh Uachtarán na Poblachta breithiúna go ceann tréimhse éiginnte, ar thogra ó [KRS].’
6.        De réir Airteagal 186(1) den Bhunreacht:
‘Beidh [KRS] ina choimirceoir ar neamhspleáchas na gcúirteanna agus na mbreithiúna.’
7.        Foráiltear le hAirteagal 187 den Bhunreacht:
‘1.      Beidh [KRS] comhdhéanta mar seo a leanas:
1)      Céad-Uachtarán an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach), an tAire Dlí agus Cirt, Uachtarán an Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Uachtarach Riaracháin, an Pholainn) agus duine arna ainmniú ag Uachtarán na Poblachta,
2)      Cúig bhreitheamh déag arna roghnú as measc bhreithiúna an Sąd Najwyższy [an Chúirt Uachtarach], na ngnáthchúirteanna, na gcúirteanna riaracháin agus na gcúirteanna míleata,
3)      ceathrar comhaltaí arna dtoghadh ag an Sejm [Oireachtas na Polainne] as measc na n‑ionadaithe agus beirt chomhaltaí arna dtoghadh ag an Seanad as measc na seanadóirí.
[...]
3.      4 bliana a bheidh i dtéarma oifige na gcomhaltaí arna dtoghadh [ag KRS].
4.      Saineofar eagrú, réimse gníomhaíochta, socruithe oibre [KRS] agus modh toghcháin a chomhaltaí le dlí.’
2.      An Dlí maidir le KRS
8.        Foráiltear le hAirteagal 9a den ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa (an Dlí maidir le Comhairle Náisiúnta na mBreithiúna (KRS)), an 12 Bealtaine 2011 (Dz. U. 2011, iontráil 714), arna leasú leis an ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (an Dlí lena leasaítear an Dlí maidir le Comhairle Náisiúnta na mBreithiúna (KRS) agus dlíthe áirithe eile) an 8 Nollaig 2017 (Dz. U. 2018, iontráil 3) (‘an Dlí maidir le KRS’):
‘1.      Toghfaidh an Sejm 15 chomhalta [de KRS] as measc bhreithiúna an Sąd Najwyższy [an Chúirt Uachtarach], na ngnáthchúirteanna, na gcúirteanna riaracháin agus na gcúirteanna míleata ar feadh théarma oifige comhchoiteann 4 bliana.
2.      Agus an roghnú dá dtagraítear i mír 1 á dhéanamh, cuirfidh an Sejm, a mhéid is féidir, an gá atá le hionadaíocht breithiúna de chineálacha agus de leibhéil éagsúla cúirteanna laistigh de [KRS] san áireamh.
3.      Tosóidh téarma oifige comhchoiteann na gcomhaltaí nua [de KRS], arna dtoghadh as measc na mbreithiúna, an lá tar éis a dtofa. Beidh na comhaltaí atá ag dul as oifig [de KRS] i seilbh oifige go dtí an lá a thosóidh comhthéarma oifige na gcomhaltaí nua [de KRS].
9.        Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 44 den Dlí maidir le KRS, ar cuireadh mír 1b isteach leis an ustawa o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (dlí maidir le heagrú na ngnáthchúirteanna agus dlíthe áirithe eile) an 20 Iúil 2018 (Dz. U. 2018, ag 1443):
‘1.      Féadfaidh rannpháirtí sna himeachtaí achomharc a thabhairt os comhair an Sąd Najwyższy [an Chúirt Uachtarach] ar an bhforas go bhfuil rún [KRS] neamhdhleathach, mura bhforáiltear a mhalairt le forálacha ar leith. [...]
1a.      I gcásanna aonair a bhaineann le ceapachán mar bhreitheamh den Sąd Najwyższy [an Chúirt Uachtarach], féadfar achomharc a thabhairt os comhair an Naczelny Sąd Administracyjny [an Chúirt Uachtarach Riaracháin]. Sna cásanna sin, ní féidir achomharc a thabhairt os comhair an Sąd Najwyższy [an Chúirt Uachtarach]. Ní fhéadfar achomharc os comhair an Naczelny Sąd Administracyjny [an Chúirt Uachtarach Riaracháin] a bhunú ar shaincheist dlí lena líomhnaítear measúnú neamhleor ar chomhlíonadh na gcritéar ag na hiarrthóirí arna gcur san áireamh agus cinneadh á dhéanamh maidir le tíolacadh an togra le haghaidh ceapachán mar bhreitheamh ag an Sąd Najwyższy [an Chúirt Uachtarach].
1b.      Mura ndearna na rannpháirtithe go léir sna himeachtaí agóid i gcoinne an rúin dá dtagraítear in Airteagal 37(1) i gcásanna aonair a bhaineann le ceapachán mar bhreitheamh den Sąd Najwyższy [an Chúirt Uachtarach], beidh an rún sin ina rún críochnaitheach, maidir leis an gcuid lena gcuimsítear an cinneadh an togra le haghaidh ceapachán mar bhreitheamh den Sąd Najwyższy [an Chúirt Uachtarach] a thíolacadh agus maidir leis an gcuid lena gcuimsítear an cinneadh gan togra le haghaidh ceapachán mar bhreitheamh den chúirt sin a thíolacadh, maidir leis na rannpháirtithe sna himeachtaí nár thug achomharc.
2.      Déanfar an t‑achomharc a thaisceadh tríd an Przewodniczący [Uachtarán KRS], laistigh de 2 sheachtain ó fhógra an rúin mar aon lena ráiteas ar chúiseanna. [...]’
3.      An Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach
10.      Leis an ustawa o Sądzie Najwyższym (an Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach) an 8 Nollaig 2017 (Dz. U. 2018, iontráil 5, (‘an Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach’)), bunaíodh an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí laistigh den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach).
11.      Foráiltear le hAirteagal 26 den Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach, arna leasú leis an ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (an Dlí lena leasaítear an Dlí maidir le heagrú na ngnáthchúirteanna, an Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach agus dlíthe áirithe eile), an 20 Nollaig 2019 (Dz. U. 2020, iontráil 190):
‘§ 1.      Beidh dlínse ag an [Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí] maidir le hachomhairc urghnácha, díospóidí toghcháin agus agóidí i gcoinne bailíocht reifrinn náisiúnta nó reifrinn bhunreachtúil, bailíocht toghchán agus reifreann a chinneadh, cásanna eile dlí phoiblí, lena n‑áirítear díospóidí a bhaineann le cosaint na hiomaíochta, rialáil an fhuinnimh, na teileachumarsáide agus an iompair d’iarnród, agus achomhairc i gcoinne chinntí an Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji [Uachtarán na Comhairle Náisiúnta Craolacháin, an Pholainn] nó agóid a dhéanamh i gcoinne fad iomarcach imeachtaí os comhair na ngnáthchúirteanna agus na gcúirteanna míleata agus os comhair an Sąd Najwyższy [an Chúirt Uachtarach].
§ 2.      Beidh dlínse ag an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí ar iarrataí nó ar ráitis maidir le breitheamh a scaoileadh ó chás nó maidir le hainmniú na cúirte a mbeidh na himeachtaí le seoladh os a comhair, lena n‑áirítear gearáin lena líomhnaítear easpa neamhspleáchais na cúirte nó an bhreithimh. Déanfaidh an chúirt ar tugadh an cás os a comhair iarraidh a chur láithreach chuig Uachtarán an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí go ndéileálfar leis i gcomhréir leis na rialacha a leagtar síos le forálacha ar leithligh. Ní chuirfear na himeachtaí atá ar siúl ar fionraí má chuirtear iarraidh faoi bhráid Uachtarán an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí.
§ 3.      Ní scrúdófar an iarraidh dá dtagraítear i mír 2 má bhaineann sí le cinneadh agus measúnú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht ceapacháin breithimh nó ar a dhlisteanacht nó a dlisteanacht chun feidhmeanna breithiúnacha a fheidhmiú.
[...]’
4.      Cód an Nós Imeachta Sibhialta
12.      Foráiltear le hAirteagal 47 den ustawa – Kodeks postępowania cywilnego (Dlí lena mbunaítear Cód an Nós Imeachta Sibhialta) an 17 Samhain 1964 (Dz. U. 1964, Uimh. 43, mír 296), sa leagan is infheidhme i leith na díospóide sna príomhimeachtaí (‘Cód an Nós Imeachta Sibhialta’):
‘ § 1.      Ag an gcéad chéim, éisteann an chúirt cásanna i bhfoirmíocht breithimh aonair, mura bhforáiltear a mhalairt le foráil shonrach.
[...]
§ 3.      Eisíonn breitheamh aonair orduithe neamhéisteachta.
[...]’
13.      Foráiltear le hAirteagal 48 de Chód an Nós Imeachta Sibhialta:
‘ § 1.      Déanfar breitheamh a scaoileadh de réir dlí:
1)      ó chásanna inar páirtí é nó ina bhfuil a leithéid de chaidreamh dlíthiúil aige nó aici le ceann de na páirtithe sa chaoi is go mbeadh tionchar ag toradh an cháis ar na cearta nó na hoibleagáidí a bhaineann leis; [...]
[...]
5)      ó chásanna ina raibh sé rannpháirteach, i gcás níos ísle, i nglacadh an ghnímh a chonspóidtear, agus i gcásanna a bhaineann le bailíocht gnímh a scrúdaigh sé nó a dhréachtaigh sé lena rannpháirtíocht, agus i gcásanna inar ghníomhaigh sé mar prokurator [ionchúisitheoir poiblí, an Pholainn];
[...]’
14.      Foráiltear le hAirteagal 49 de Chód an Nós Imeachta Sibhialta:
‘D’ainneoin na bhforas a leagtar amach in Airteagal 48, déanfaidh an chúirt breitheamh a scaoileadh ó chás, arna iarraidh sin don bhreitheamh nó don pháirtí sin, má tá imthosca ann a fhágann go bhfuil amhras dlisteanach ann maidir le neamhchlaontacht an bhreithimh sa chás atá i gceist.’
15.      Foráiltear le hAirteagal 50 den Chód sin:
‘ § 1.      Iarrfaidh na páirtithe an breitheamh a scaoileadh ó chás i scríbhinn nó trí ráiteas ó bhéal chuig an gcúirt a bhfuil an cás ar feitheamh os a comhair, agus tabharfaidh siad cúiseanna lena n‑iarratas.
§ 2.      Ina theannta sin, ní mór don pháirtí a ghlac páirt san éisteacht a chruthú gur tharla an imthoisc a thug údar leis an scaoileadh ó chás nó nár tugadh ar aird dó é go dtí ina dhiaidh sin.
§ 3.      Go dtí go mbeidh cinneadh déanta maidir leis an iarratas i ndáil le breitheamh a scaoileadh ó chás:
1)      féadfaidh an breitheamh lena mbaineann an t‑iarratas leanúint de na himeachtaí;
2)      ní fhéadfar aon chinneadh nó beart a dhéanamh a chuireann deireadh leis na himeachtaí.’
III. An díospóid sna príomhimeachtaí, na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú agus an nós imeachta os comhair na Cúirte Breithiúnais
16.      Eascraíonn an díospóid sna príomhimeachtaí as díospóid idir beirt daoine nádúrtha maidir le héileamh a eascraíonn as conradh chun seirbhísí a sholáthar arna thabhairt i gcrích ag na páirtithe le linn a ngníomhaíochtaí tráchtála faoi seach. D’iarr an t‑iarratasóir, inter alia, cúiteamh dá bhforáiltear in Airteagal 6(1) de Threoir 2011/7/AE ón gcosantóir. (2)
17.      Le litir dar dáta an 21 Bealtaine 2021, d’iarr an cosantóir sna príomhimeachtaí go ndéanfaí an breitheamh S.C., atá freagrach as an gcás sna príomhimeachtaí, a scaoileadh ó chás. D’áitigh sé nár ceapadh an breitheamh sin go bailí i bpost an bhreithimh, ós rud é gur ghlac KRS, a ndearna an Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Uachtarach Riaracháin) agóid i gcoinne a bhunreachtúlachta, an rún maidir lena cheapachán.
18.      Shonraigh an chúirt ar tugadh an cás os a comhair sna príomhimeachtaí, i gcomhthéacs na hiarrata i ndáil lena scaoileadh ó chás, nach raibh, dar léi, aon imthosca ann a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le hamhras maidir lena neamhchlaontacht agus nach raibh aon chúis lena eisiamh ó scrúdú an cháis.
19.      Cuireadh an scrúdú ar an iarraidh sin i ndáil le breitheamh a scaoileadh ó chás faoi bhráid na cúirte a rinne an tarchur, agus í ina suí mar bhreitheamh aonair.
20.      Sa chomhthéacs sin, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur faoi ghnéithe áirithe de cheapachán an bhreithimh S.C. Go sonrach, luann sí gur cheap Uachtarán Phoblacht na Polainne an Breitheamh S.C. mar bhreitheamh den Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu (Cúirt Dúiche Poznań-Stare Miasto, Poznań), ar mholadh KRS ina chomhdhéanamh nua.
21.      I ndáil leis sin, deir sí gur cuireadh trí iarratas isteach don phost sin, lena n‑áirítear iarratas S.C., breitheamh cúnta sinsearach ag an Sąd Okręgowy w Poznaniu (an Chúirt Réigiúnach, Poznań, an Pholainn) ó 2016 i leith. An 21 Meán Fómhair 2018, d’eisigh Coláiste Chúirt Réigiúnach Poznań tuairim fhabhrach maidir leis an mbreitheamh S.C. agus, an 24 Meán Fómhair 2018, d’eisigh Tionól Ionadaithe Ghiúistísí na gCúirteanna Dúiche i gCúirt Réigiúnach Poznań tuairim fhabhrach freisin maidir le hiarratas an bhreithimh sin.
22.      Le Rún Uimh. 611/2018 an 4 Nollaig 2018, mhol KRS d’Uachtarán Phoblacht na Polainne an Breitheamh S.C. a cheapadh, gan a mholadh go gceapfaí an bheirt iarrthóirí eile. Níor thug na hiarrthóirí nár éirigh leo achomharc i gcoinne Rún Uimh. 611/2018 de bhun Airteagal 44(1) den Dlí maidir le KRS. An 14 Márta 2019, chinn Uachtarán Phoblacht na Polainne S.C. a cheapadh ina bhreitheamh.
23.      Sa chomhthéacs sin, tá amhras ar an gcúirt náisiúnta maidir le comhoiriúnacht le dlí an Aontais, ar an gcéad dul síos, an nós imeachta chun an breitheamh atá i gceist a cheapadh, go háirithe i bhfianaise chomhdhéanamh agus ról KRS sa phróiseas sin agus easpa cheart na rannpháirtithe sa phróiseas sin chun leigheas éifeachtach a fháil, agus, ar an dara dul síos, forálacha an dlí náisiúnta lena sanntar an scrúdú ar dhlíthiúlacht ceapacháin breithimh do dhlínse eisiach an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí.
24.      Is sa chomhthéacs sin a chinn Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu (an Chúirt Dúiche, Poznań-Stare Miasto, Poznań) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1)      An gcaithfear Airteagal 2 agus Airteagal 19(1) CAE, chomh maith le hAirteagal 6(1) go (3) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 [den Chairt], [a léiriú sa chaoi], nach binse arna bhunú le dlí de réir bhrí dhlí an Aontais í cúirt ina suíonn duine arna cheapadh don phost mar bhreitheamh den chúirt sin in imeachtaí:
a)      ina raibh rogha an duine arna cheapadh ag Uachtarán Phoblacht na Polainne mar bhreitheamh déanta ag [KRS] atá ann faoi láthair, arna thoghadh i gcontrárthacht le forálacha bunreachtúla agus reachtacha dhlí na Polainne, nach comhlacht neamhspleách é agus nach n‑áirítear i measc a chomhaltaí ionadaithe breithiúnacha arna gceapadh go neamhspleách ar na brainsí feidhmiúcháin agus reachtacha, ionas nach bhfuil an togra le haghaidh ceapacháin chuig oifig bhreithimh dá bhforáiltear leis an dlí náisiúnta curtha le chéile go bailí aige;
b)      nach raibh aon cheart achomhairc ag na rannpháirtithe sa chomórtas ceapacháin os comhair [binse] [de réir bhrí Airteagal 2 agus Airteagal 19(1)] CAE agus Airteagal 6(1) go (3) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den [Chairt]?
2)      An gcaithfear Airteagal 2 agus Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt, a léiriú sa chaoi, i gcás ina suíonn an duine arna cheapadh sna himthosca a thuairiscítear [sa chéad cheist] ar chúirt nó binse:
a)      go gcuirtear cosc ar chur i bhfeidhm forálacha den dlí náisiúnta lena sanntar scrúdú ar dhlíthiúlacht cheapachán an duine sin chuig post breithimh d’inniúlacht eisiach an [Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí] atá comhdhéanta go heisiach de dhaoine a ceapadh chuig post breithimh faoi na coinníollacha a thuairiscítear [sa chéad cheist], agus lena gceanglaítear ag an am céanna na gearáin a bhaineann le ceapachán mar bhreitheamh, ag féachaint do chomhthéacs institiúideach agus do scéim ghinearálta an chórais, a dhiúltiú gan scrúdú;
b)      go gceanglaítear leis na forálacha sin, chun éifeachtacht dhlí an Aontais a áirithiú, forálacha den dlí náisiúnta a léiriú sa chaoi lena gceadaítear do chúirt, uaithi féin, duine den sórt sin a eisiamh ón gcás a éisteacht ar bhonn na rialacha, is infheidhme de réir analaí, lena rialaítear scaoileadh breithimh nach bhfuil in ann cásanna a chinneadh ó chás (iudex inhabilis);
c)      go ceanglaítear leo ar chúirt náisiúnta, chun dlí an Aontais a chur i bhfeidhm agus chun a éifeachtacht a áirithiú, breithiúnas cúirte bunreachtúla náisiúnta a neamhniú a mhéid a dhearbhaítear leis an mbreithiúnas sin nach bhfuil iarraidh i ndáil le breitheamh a scaoileadh ó chás ag luí leis an dlí náisiúnta, mar gheall ar imthosca lena suitear cineál neamhrialta cheapachán an bhreithimh, toisc nár chomhlíontar leis ceanglais an Aontais Eorpaigh maidir le binse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimh ré le dlí a bheith ann, de réir bhrí Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den [Chairt].
d)      go gceanglaítear leo ar chúirt náisiúnta, d’fhonn dlí an Aontais a chur i bhfeidhm agus d’fhonn a éifeachtacht a áirithiú, breithiúnas cúirte bunreachtúla náisiúnta a neamhniú i gcás ina gcuireann an chúirt sin i gcoinne fhorfheidhmiú ordú ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh maidir le bearta sealadacha, lena n‑ordaítear cur i bhfeidhm forálacha náisiúnta lena gcuirtear cosc ar chúirteanna náisiúnta scrúdú a dhéanamh an gcomhlíontar ceanglais dhlí an Aontais a bhaineann le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht cúirte arna bunú roimh ré le dlí, de réir bhrí Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den [Chairt], a chur ar fionraí?’
25.      Chuir an Prokurator Prokuratury Okręgowej w Poznaniu (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Réigiúnaigh, Poznań; ‘Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Réigiúnaigh’), Rzecznik Praw Obywatelskich (Ombudóir, an Pholainn; ‘an tOmbudóir’), Rialtais na Polainne, na Beilge, na Danmhairge, na Fionlainne, na hÍsiltíre agus na Sualainne agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach. Chuir an cosantóir sna príomhimeachtaí, AA, Rialtas na Polainne, an tOmbudóir agus an Coimisiún pléadálacha ó bhéal i láthair ag an éisteacht an 7 Eanáir 2025.
IV.    Anailís
A.      Dlínse agus inghlacthacht
26.      Áitíonn Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Réigiúnaigh go bhfuil an iarraidh ar réamhrialú do-ghlactha (3) ar an bhforas go mbaineann sé le heagrú an chórais dhlíthiúil, réimse nach dtagann faoi inniúlacht an Aontais Eorpaigh agus, dá bhrí sin, nach bhfuil nascfhachtóir ag baint leis an iarraidh le dlí an Aontais. Measann sí nach léiríonn an chúirt a rinne an tarchur an chaoi nach bhfuil neamhspleáchas ag an mbreitheamh lena mbaineann nó an chaoi ar ceapadh go míchuí é, rud a fhágann go bhfuil an cheist hipitéiseach. Ina theannta sin, cuireann sí in iúl nach gá don Chúirt Bhreithiúnais, i gcomhthéacs tarchur chun réamhrialú, rialú a thabhairt ar chomhréireacht an dlí náisiúnta le dlí an Aontais ná é a léiriú. Cuireann sé in iúl freisin nár chomhlíon an chúirt a rinne an tarchur Airteagal 94 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, ós rud é nach míníonn sí cén fáth a bhfuil gá le léiriú ar dhlí an Aontais ná conas a bhaineann sé leis an reachtaíocht náisiúnta.
27.      Táim den tuairim nach mór diúltú do na hargóintí a chuir Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Réigiúnaigh chun cinn ar bhonn an chásdlí shocair maidir leis an ábhar sin.
28.      Ar an gcéad dul síos, maidir leis an argóint a bhaineann le hinniúlacht eisiach na mBallstát maidir le ceisteanna a bhaineann le heagrú an chórais dhlíthiúil agus ós rud é nach bhfuil dlínse ag an gCúirt Bhreithiúnais tarchur chun réamhrialú maidir le breithiúna náisiúnta a cheapadh a éisteacht agus a chinneadh, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, cé go dtagann eagrú an chórais dhlíthiúil sna Ballstáit faoi inniúlacht an Bhallstáit sin, is amhlaidh fós go gceanglaítear ar na Ballstáit, agus an inniúlacht sin á feidhmiú acu, a n‑oibleagáidí faoi dhlí an Aontais a chomhlíonadh, rud a d’fhéadfadh a bheith amhlaidh, go háirithe, maidir le rialacha náisiúnta a bhaineann le cinntí lena gceaptar breithiúna a ghlacadh agus, i gcás inarb iomchuí, rialacha a bhaineann leis an athbhreithniú breithiúnach is infheidhme i gcomhthéacs na nósanna imeachta ceapacháin sin. (4)
29.      Dá bhrí sin, a mhéid a bhaineann na ceisteanna a tharchuir an chúirt a rinne an tarchur le raon feidhme an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt, (5) maidir leis an nós imeachta chun an breitheamh S.C. a cheapadh, tagann léiriú den sórt sin faoi dhlínse na Cúirte Breithiúnais faoi Airteagal 267 CFAE. (6)
30.      Ar an dara dul síos, maidir leis an argóint nár shainaithin an chúirt a rinne an tarchur aon imthoisc shonrach lena dtabharfaí le fios nach dtugann an breitheamh lena mbaineann an t‑iarratas i ndáil le scaoileadh ó chás ráthaíocht neamhspleáchais nó gur ceapadh í go neamhrialta, measaim go bhfuil sé neamhéifeachtach, ós rud é go mbaineann iarraidh na cúirte a rinne an tarchur go sonrach le cibé an bhfuil an reachtaíocht náisiúnta lena rialaítear ceapadh an bhreithimh atá i gceist sna príomhimeachtaí comhoiriúnach leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE.
31.      Ar an tríú dul síos, maidir leis an argóint nár chomhlíon an chúirt a rinne an tarchur na hoibleagáidí a eascraíonn as Airteagal 94 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, táim den tuairim gur cheart diúltú di freisin. Tá an fhaisnéis go léir is gá san iarraidh ar réamhrialú, go háirithe ábhar na bhforálacha náisiúnta a d’fhéadfadh a bheith infheidhme sa chás seo, na cúiseanna a thug ar an gcúirt a rinne an tarchur ceist a chur ar an gCúirt Bhreithiúnais maidir le léiriú fhorálacha dhlí an Aontais dá dtagraítear sna ceisteanna agus na naisc arna mbunú ag an gcúirt sin idir na forálacha sin agus na rialacha náisiúnta ar a bhfuiltear ag brath. Dá bhrí sin, measaim go bhfuil an fhaisnéis uile is gá ag an gCúirt Bhreithiúnais chun rialú a thabhairt ar an dá cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú.
B.      Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
1.      An chéad cheist
(a)    Ábhar na chéad cheiste
32.      Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an féidir breitheamh a mheas mar bhinse neamhspleách arna bhunú le dlí i gcás inar ceapadh é tar éis nós imeachta ceapacháin lena mbaineann dhá shaintréith: ar an gcéad dul síos, mhol KRS nua, a bunaíodh tar éis athchóiriú an Dlí maidir le KRS, iarrthóireacht an iarratasóra; ar an dara dul síos, ní raibh ceart athbhreithnithe bhreithiúnaigh ag na hiarrthóirí don cheapachán sin ach amháin os comhair Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí.
33.      Ba cheart a mheabhrú, ar dtús, gur faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé, i ndeireadh na dála, rialú a thabhairt, i bhfianaise na bprionsabal go léir a leagtar amach i gcásdlí ábhartha na Cúirte Breithiúnais agus tar éis na measúnuithe is gá a dhéanamh chun na críche sin, an bhfuil na himthosca go léir inar ceapadh an breitheamh lena mbaineann de chineál chun a chinneadh gur binse neamhspleách neamhchlaonta é arna bhunú roimh ré le dlí chun críocha dhlí an Aontais. (7) Mar sin féin, ní chuireann an fíoras sin cosc ar an gCúirt Bhreithiúnais, i gcomhthéacs an chomhair bhreithiúnaigh a bhunaítear le hAirteagal 267 CFAE, ar bhonn an ábhair sa chomhad, treoir a thabhairt do na cúirteanna náisiúnta maidir le léiriú dhlí an Aontais a d’fhéadfadh léargas a thabhairt ar éifeachtaí forála áirithe de dhlí an Aontais. (8)
(b)    Critéir sa chásdlí: neamhspleáchas agus ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’
34.      Measaim, chun a shoiléiriú an gcomhlíonann an breitheamh lena mbaineann, sa chás sna príomhimeachtaí, na ceanglais maidir le neamhspleáchas agus maidir le binse arna bhunú roimh ré le dlí, gur gá ag an tús cur síos a dhéanamh ar an gcaoi a ndéanann an Chúirt Bhreithiúnais measúnú ar an gceist sin, ar na critéir a chuirtear i bhfeidhm, ar an modh a úsáideann sí, agus ar an gcaoi a ndéileálann a cásdlí, go dtí seo, leis na gnéithe a bhaineann le comhdhéanamh KRS agus le heaspa leigheas d’iarrthóirí nár éirigh leo. I ndáil leis sin, ní mór cásdlí ábhartha na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine (‘ECtHR’) a chur san áireamh freisin. (9)
35.      Tugaim faoi deara, ar an gcéad dul síos, gur comhthuiscint é i gcásdlí na Cúirte Breithiúnais agus na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine araon go gcumhdaítear leis an gceart chun binse arna bhunú le dlí an próiseas chun breithiúna a cheapadh freisin. (10) Maidir leis an gcritéar chun measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí neamhrialtachta ceapacháin ar chomhlíonadh ráthaíocht an bhinse arna bhunú le dlí, ní leor aon neamhrialtacht a thabhairt faoi deara. Ní mór aird a thabhairt ar chineál agus ar thromchúis aon neamhrialtachta. Dá bhrí sin, ghlac an Chúirt Bhreithiúnais leis go bhfuil sárú ar an gcéad abairt den dara mír d’Airteagal 47 den Chairt i gceist le neamhrialtacht a dhéantar agus breithiúna á gceapadh laistigh den chóras breithiúnach lena mbaineann, go háirithe i gcás ina bhfuil an neamhrialtacht sin de chineál agus de thromchúis a chruthaíonn fíorbhaol go bhféadfaidh brainsí eile den chumhacht, go háirithe an feidhmeannas, discréid mhíchuí a fheidhmiú lena gcuirtear sláine an toraidh a bhfuil an próiseas ceapacháin mar thoradh air i mbaol agus, dá bhrí sin, go n‑eascraíonn amhras dlisteanach aisti, in aigne a bpáirtithe, maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht an bhreithimh nó na mbreithiúna lena mbaineann, rud is amhlaidh i gcás ina bhfuil rialacha bunúsacha atá ina gcuid dhílis de bhunú agus d’fheidhmiú an chórais bhreithiúnaigh sin i gceist. (11)
36.      Faoin gcritéar sin, ní mór baint a bheith ag an neamhrialtacht leis na rialacha lena rialaítear an nós imeachta ceapacháin agus ní mór í a bheith de chineál agus de thromchúis a d’fhéadfadh a bheith ina cúis le fíorbhaol treallachais ó thaobh na n‑údarás poiblí de – go háirithe an brainse feidhmiúcháin – chun an bonn a bhaint de mhuinín na bpáirtithe as neamhspleáchas agus neamhchlaontacht na mbreithiúna.
37.      I ndáil leis sin, agus mar a tugadh faoi deara i mír 35 den bhreithiúnas seo, leagann an Chúirt Bhreithiúnais béim ar an ngá atá ann a fhíorú ar cuireadh sláine thoradh an phróisis i mbaol, rud a chruthaíonn amhras dlisteanach in intinn na bpáirtithe maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht an bhreithimh nó na mbreithiúna lena mbaineann. Tugtar le fios leis an gcur chuige sin, i mo thuairimse, nach féidir measúnú a dhéanamh ar thromchúis mhírialtacht an nós imeachta ceapacháin ar bhealach oibiachtúil agus teibí amháin. Is iomchuí freisin dearcadh na bpáirtithe a bhreithniú chun a chinneadh an dócha go ndéanfaidh an neamhrialtacht sin dochar dá muinín as neamhspleáchas agus neamhchlaontacht an bhreithimh lena mbaineann. Ina theannta sin, mar is léir ón mbreithiúnas sa Chás W.Ż., maidir le neamhspleáchas na gcúirteanna i bPoblacht na Polainne, leanann an Chúirt Bhreithiúnais cur chuige dhá chéim: ar an gcéad dul síos, scrúdaíonn sí ar sáraíodh riail bhunúsach, agus ar bhain an sárú sin an bonn de sláine cheapachán an bhreithimh, rud a chruthaigh fíorbhaol go gcuirfeadh an brainse feidhmiúcháin isteach air. (12)
38.      Ar an dara dul síos, tá nasc an‑dlúth ag ráthaíocht an ‘bhinse arna bhunú roimh ré le dlí’ le ceanglas an neamhspleáchais. (13) Is fíor, ó thaobh na loighce de, go dtagann coinníoll binse arna bhunú roimh ré le dlí roimh scrúdú a dhéanamh ar a neamhspleáchas. (14) Mar sin féin, cé nach coimircí comhionanna iad in ailtireacht trialach córa, tá dlúthbhaint eatarthu, ó thaobh substainte agus cuspóra de. Mar a thug ECtHR faoi deara sa bhreithiúnas in Ástráðsson v an Íoslainn, is é is aidhm don dá choimirce sin an smacht reachta agus scaradh na gcumhachtaí a chaomhnú, trí mhuinín an phobail as na breithiúna a áirithiú. (15) Léirítear an idirghníomhaíocht sin idir neamhspleáchas cúirte agus an ceanglas í a ‘bhunú le dlí’ i gcásdlí na Cúirte Breithiúnais agus léirítear é, sa chleachtas, go bhféadfadh sé go n‑aithneofaí sárú ar phrionsabal neamhspleáchais na cúirte sin freisin mar thoradh ar chinneadh nár comhlíonadh an ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’. (16)
39.      Feictear dom go bhfuil an bharúil sin tábhachtach, a mhéid a shoiléirítear léi, ar an tríú dul síos, an modh a lean an Chúirt Bhreithiúnais chun measúnú a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil binse bunaithe le dlí. Cibé an mbaineann na cásanna le neamhspleáchas cúirte nó le binse arna bhunú roimh ré le dlí a bheith ann, éilíonn an Chúirt Bhreithiúnais nach bhfuil scrúdú na ráthaíochtaí sin teoranta do rialacha maidir le ceapadh breithiúna amháin, ach nach mór dóibh sraith tosca comhthéacsúla a bhaineann le cineál agus feidhmiú an chomhlachta bhreithiúnaigh lena mbaineann a chur san áireamh freisin.
40.      Dá bhrí sin, sa breithiúnas in A.K. agus páirtithe eile, ní raibh na tosca a bhí le cur san áireamh chun measúnú a dhéanamh ar neamhspleáchas an Dlísheomra Araíonachta den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) teoranta don nós imeachta chun comhaltaí KRS a cheapadh, ach bhain sé tosca eile a bhaineann go sonrach leis an gcomhlacht i dtrácht, amhail a inniúlacht, (17) na coinníollacha sonracha maidir lena chruthú, (18) a chomhdhéanamh, a nádúr agus a neamhspleáchas laistigh den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach). (19)
41.      Ar an gcaoi chéanna, sa bhreithiúnas in W.Ż., luann an Chúirt Bhreithiúnais, baineann ‘na n‑imthosca uile inar ceapadh an breitheamh lena mbaineann’, (20) ní hamháin le comhdhéanamh nua an KRS (21) ach freisin ‘na himthosca sonracha inar cheap Uachtarán Phoblacht na Polainne an breitheamh lena mbaineann mar bhreitheamh sa Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí’. (22)
42.      Dá bhrí sin, leanann an Chúirt Bhreithiúnais cur chuige ‘carnadh eilimintí’: (23) d’fhéadfadh sé nach leor sraith tosca, arna nglacadh ina n‑aonar, chun sárú ar an ráthaíocht ‘binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí’ a shuíomh, cé go bhféadfadh a scrúdú foriomlán a bheith ina chúis le hamhras dlisteanach ina leith sin. (24) Mar a léiríodh i míreanna 40 agus 41 den Tuairim seo, i ndíospóidí a bhaineann le neamhspleáchas na gcúirteanna sa Pholainn, i gcás ina bhfuil baint ag KRS leis an nós imeachta chun breithiúna a cheapadh, cuireann an Chúirt Bhreithiúnais na tosca a bhaineann le comhdhéanamh an chomhlachta sin san áireamh chun a mheas an bhfuil amhras ann maidir lena neamhspleáchas, ach, go ríthábhachtach, ní leor na gnéithe sin, iontu féin, chun an cheist maidir le dlíthiúlacht cheapachán an bhreithimh nó na cúirte lena mbaineann a ídiú.
43.      Ar an gceathrú dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhféadfadh rún na n‑údarás náisiúnta, i gcás inarb iomchuí, a bheith ina thoisc bhreise sa scrúdú foriomlán ar na himthosca ábhartha a bhaineann le cineál ‘arna bhunú le dlí’ comhlachta bhreithiúnaigh. Dá bhrí sin, sa bhreithiúnas in A.B., chuir an Chúirt Bhreithiúnais in iúl go raibh sé de chuspóir sonrach ag reachtas na Polainne cosc a chur ar aon athbhreithniú breithiúnach ar cheapacháin mar thoradh ar KRS athbhunaithe, lena n‑áirítear ceapacháin an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach). (25)
44.      Ag féachaint, mar a cuireadh in iúl i mír 38 den Tuairim seo, don idirspleáchas idir an ceanglas maidir le neamhspleáchas agus an ceanglas maidir le ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’, is féidir glacadh leis go bhféadfadh scrúdú ar fhíor-rúin na n‑údarás náisiúnta agus na rialacha maidir leis an nós imeachta chun breithiúna a cheapadh á dtarraingt suas a bheith ábhartha freisin chun a mheas an bhfuil na coinníollacha chun breitheamh a cheapadh tar éis dochar a dhéanamh dá sláine.
(c)    An dá shaintréith a chonspóidtear sna príomhimeachtaí: an KRS nua agus an easpa leigheas éifeachtach
45.      Ag féachaint anois don scrúdú ar an gcéad cheist dá dtagraítear sna príomhimeachtaí, is gá comparáid a dhéanamh idir na prionsabail a leagtar amach thuas agus an tsaincheist a d’ardaigh an chúirt a rinne an tarchur, maidir leis an dá ghné a bhaineann le ceapadh an bhreithimh lena mbaineann: ar an gcéad dul síos, comhdhéanamh agus ról an KRS nua; agus ar an dara dul síos, easpa leigheas breithiúnach éifeachtach i gcoinne réiteach KRS d’iarrthóirí nár éirigh leo.
46.      Scrúdóidh mé an cheist sin in dhá chéim. Ar dtús, déanfaidh mé anailís ar cé acu an féidir nó nach féidir teacht ar an gconclúid nach ionann breitheamh a ceapadh tar éis imeachtaí den sórt sin agus ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ mar thoradh ar gach ceann den dá ghné sin, ina n‑aonar. Ina dhiaidh sin, an féidir nó nach féidir teacht ar an gconclúid chéanna mar thoradh ar theaglaim an dá eilimint sin.
47.      Ní mór dom glacadh leis go bhfuil an cheist atá á breithniú an‑chasta agus nach bhfuil an réiteach atá le moladh don Chúirt Bhreithiúnais soiléir ón tús. Tá cuid mhór i ngeall leis. Mar a luaigh an tOmbudóir, Rialtas na Polainne agus an Coimisiún ag éisteacht an cháis, ceapadh thart ar 3 000 breitheamh sa Pholainn ar thogra ó KRS. Dá bhrí sin, dá n‑aithneofaí an fhéidearthacht breitheamh a scaoileadh ó chás ar fhoras idirghabháil KRS ina nós imeachta ceapacháin amháin, bheadh sé d’éifeacht aige, sa chleachtas, an gearán sin a leathnú chuig na breithiúna sin go léir, rud a mbeadh tionchar de facto erga omnes ag baint leis. Mar thoradh air sin, bheadh baol mór ann do leanúnachas na seirbhíse poiblí ceartais, do dheimhneacht dhlíthiúil agus do mhuinín an phobail as an institiúid bhreithiúnach.
48.      Is cinnte go bhfuil cathú ann réiteach prionsabail a ghlacadh maidir le ról cinntitheach KRS, eadhon gur leor an fíoras gur mhol KRS nua ceapachán an bhreithimh lena mbaineann sna príomhimeachtaí chun an bonn a bhaint dá stádas mar bhinse arna bhunú roimh ré le dlí. Is fíor go dtabharfadh cur chuige cinntitheach radacach den sórt sin freagairt aonfhoirmeach agus shoiléir ar an gcéad amharc.
49.      Mar sin féin, ní féidir neamhaird a dhéanamh de réaltacht nithiúil córais bhreithiúnaigh chasta. Tá tagarmharcanna beachta de dhíth ar an gcúirt náisiúnta, atá ag athrú i ndáiríre agus i dtimpeallacht dhlíthiúil éilitheach, chun a cúram a chur i gcrích. Dá bhrí sin, ní leor an t‑ábhar a tharchur go hinmheánach gan fíor-threoir a thabhairt. Chun deimhneacht dhlíthiúil a chaomhnú agus cobhsaíocht fheidhmiú na mbreithiúna a áirithiú, ba cheart seasamh caolchúiseach comhleanúnach a tharraingt suas chun a áirithiú, ar thaobh amháin, go gcomhlíonfar go héifeachtach prionsabail an neamhspleáchais agus na neamhchlaontachta agus, ar an taobh eile, go gcoimeádfar muinín an phobail as na breithiúna.
50.      Mar a leagtar amach thíos, is mian liom a léiriú cén fáth, i mo thuairimse, nach féidir le ceachtar den dá ghné a leagtar amach i mír 45 den Tuairim seo, ina n‑aonar nó i dteannta a chéile, teacht ar an gconclúid go huathoibríoch nach ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ é an breitheamh lena mbaineann. Measaim gur faoin gcúirt náisiúnta atá sé measúnú a dhéanamh in concreto gach uair, agus an comhthéacs dlíthiúil agus fíorasach agus tosca eile a bhaineann le staid ar leith gach breithimh nó gach foirmíochta den chúirt lena mbaineann á gcur san áireamh.
(1)    An chéad ghné
51.      Maidir le hábharthacht an fhíorais gur mhol KRS nua ceapachán an bhreithimh lena mbaineann, ba cheart a thabhairt faoi deara gur thug an Chúirt Bhreithiúnais dá haire cheana féin gurb é an toradh a bhí ar an laghdú ar an téarma oifige reatha atá ag comhaltaí áirithe de KRS, (26) mar aon leis an bhfíoras gur cheap brainse den reachtas na 15 chomhalta den chomhlacht sin a raibh stádas breithiúna acu, a thogh a bpiaraí roimhe sin, gur cheap an brainse feidhmiúcháin agus an reachtas 23 chomhalta de 25 chomhalta KRS, ina chomhdhéanamh nua, nó go raibh siad ina gcomhaltaí de na cumhachtaí sin, i gcomhthéacs ina raibh go leor poist bhreithiúnacha den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) le bheith folamh go luath. (27)
52.      I bhfianaise Airteagal 179 den Bhunreacht, lena dtugtar ról cinntitheach do KRS sa nós imeachta chun gnáthbhreithiúna a cheapadh, mheas an Chúirt Bhreithiúnais go bhféadfadh na himthosca a bhaineann le comhdhéanamh KRS nua a bheith ina gcúis le hamhras dlisteanach maidir lena neamhspleáchas, (28) rud nach féidir ach a bheith ina ghné bhunriachtanach agus dlíthiúlacht cheapachán an bhreithimh lena mbaineann á scrúdú.
53.      I ndáil leis sin, feictear dom go bhfuil an breithiúnas in Openbaar Ministerie, maidir le barántais ghabhála a fhorghníomhú sa Pholainn faoi Chinneadh Réime 2002/584/JAI ón gComhairle an 13 Meitheamh 2002 maidir leis an mBarántas Gabhála Eorpach agus na nósanna imeachta um thabhairt suas idir na Ballstáit, (29) an‑ábhartha.
54.      Sa bhreithiúnas sin, scrúdaíonn an Chúirt Bhreithiúnais an bhféadfadh cur isteach sistéamach nó ginearálaithe ar neamhspleáchas bhreithiúnacht an Bhallstáit eisiúna a bheith ina údar le diúltú an údaráis bhreithiúnaigh fhorghníomhaithigh an duine iarrtha a thabhairt suas. Glacann an Chúirt Bhreithiúnais leis nach leor ann féin go bhfuil comhlacht, amhail KRS, atá rannpháirteach sa phróiseas chun breithiúna a cheapadh comhdhéanta den chuid is mó de chomhaltaí arna roghnú ag an reachtas chun amhras a chaitheamh ar neamhspleáchas na mbreithiúna a cheaptar mar thoradh ar an bpróiseas sin. (30) Dá bhrí sin, tá sí i bhfabhar cur chuige domhanda, lena léirítear go bhféadfadh an seasamh a bheith difriúil i gcás ina n‑eascraíonn amhras den sórt sin as an bhfíoras sin, in éineacht le tosca ábhartha eile agus na himthosca ina ndearnadh na roghanna sin. (31)
55.      I mo thuairimse, cé go bhfuil breithnithe na Cúirte Bhreithiúnais sa chás sin i gcomhthéacs barántais ghabhála a fhorghníomhú, féadfaidh feidhm a bheith acu de réir analaí sa chás seo, ós rud é, sa bhreithiúnas in Openbaar Ministerie, go bhfiafraíonn an Chúirt an gcumhdaítear ráthaíocht ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ i gcomhthéacs barántas gabhála Eorpach a fhorghníomhú le prionsabail a eascraíonn as an gcásdlí maidir le ráthaíochtaí neamhspleáchais agus neamhchlaontachta de réir bhrí Airteagal 47 den Chairt freisin.
56.      Dá bhrí sin, táim den tuairim, i gcomhthéacs an cháis seo, nach leor ann féin idirghabháil comhlachta amhail KRS sa nós imeachta chun an breitheamh lena mbaineann a cheapadh chun amhras a chruthú maidir le neamhspleáchas na mbreithiúna arna gceapadh amhlaidh.
(2)    An dara gné
57.      Maidir le heaspa leigheas éifeachtach d’iarrthóirí nár éirigh leo sa nós imeachta ceapacháin, is gá scrúdú a dhéanamh air in dhá chéim. Ar an gcéad dul síos, ní mór a chinneadh an bhféadfaí an leigheas dá bhforáiltear in Airteagal 44 den Dlí maidir le KRS a aicmiú mar leigheas ‘éifeachtach’, in ainneoin rannpháirtíocht KRS sa nós imeachta chun breithiúna a cheapadh chuig an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí. Ar an dara dul síos, má thugtar freagra diúltach ar an gcéad cheist, ní mór a chinneadh an leor an easpa achomhairc sin, ann féin, chun teacht ar an gconclúid nach raibh an breitheamh lena mbaineann ina ‘bhinse arna bhunú roimh ré le dlí’.
58.      Maidir leis an gcéad cheist, sa bhreithiúnas in Krajowa Rada Sądownictwa, chinn an Chúirt nach raibh saintréithe binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt, ag foirmíocht triúr breithiúna den Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a rinne an iarraidh ar réamhrialú. Dá bhrí sin, chinn an Chúirt Bhreithiúnais nár chomhlíon an fhoirmíocht sin ceanglais an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE chun go n‑aicmeofaí mar ‘c[h]úirt nó binse’ í de réir bhrí Airteagal 267 CFAE. (32) Agus í ag teacht ar an gconclúid sin, chuir an Chúirt Bhreithiúnais san áireamh na gnéithe sistéamacha agus fíorasacha uile a bhaineann le ceapachán na mbreithiúna atá sa chomhlacht tarchuir, sa Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí. (33) Lean roinnt orduithe an breithiúnas sin, a tugadh ar na forais chéanna, lenar dearbhaíodh iarrataí do-ghlactha ar réamhrialú ó fhoirmíochtaí an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí atá comhdhéanta, go hiomlán nó go páirteach, de bhreithiúna a ceapadh faoi na coinníollacha céanna. (34)
59.      Mar a thug mé faoi deara i mo Thuairim in AW „T”, (35) tá an cinneadh nach ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ é an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt, go hiomlán inaistrithe don chás seo. Ní bhaineann sé le hábhar gur suíodh an cinneadh sin i gcomhthéacs an mheasúnaithe i dtaobh an raibh foirmíocht an Dlísheomra sin a tharchuir an iarraidh ar réamhrialú chuig an gCúirt Bhreithiúnais ina ‘c[h]úirt nó binse’ de réir bhrí Airteagal 267 CFAE, ós rud é go bhfuil raon feidhme an neamhspleáchais is gá chun na críche sin ag teacht le raon feidhme an cheanglais maidir le binse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí.
60.      Mar a dhearbhaigh an chúirt a rinne an tarchur ina hiarraidh ar réamhrialú, chomh maith le Rialtas na Polainne agus an Coimisiún (36) ag an éisteacht, ceapadh na breithiúna go léir a bhí ina suí, ag an am ábhartha, sa Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí ar thogra ó KRS. Dá bhrí sin, faoi réir na measúnuithe críochnaitheacha atá le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, ní féidir a mheas, sa chás sna príomhimeachtaí, go bhfuil éifeacht leis an gcaingean is féidir a thabhairt os comhair an bhoird sin, ós rud é go dtugtar os comhair cúirt í nach gcomhlíonann a comhaltaí (37) na ceanglais is gné dhílis de chúirt arna bunú roimh ré le dlí.
61.      Mar sin féin, ní fheictear dom go bhféadfaí teacht ar an gconclúid gur leor, ann féin, an easpa leigheas éifeachtach os comhair an chomhlachta bhreithiúnaigh dá dtagraítear thuas chun difear a dhéanamh do dhlíthiúlacht an cheapacháin. Níl ach ról coimhdeach ag leigheas breithiúnach a bheith ann maidir le neamhspleáchas intreach KRS, ós rud é go bhfuil sé mar aidhm leis ligean don neamhspleáchas sin a chonspóid. Dá bhrí sin, ní bheadh sé loighciúil a mheas gur leor ann féin an easpa leigheas maidir leis an nós imeachta ceapacháin céanna (is é sin le rá, an dara gné a shainaithin chúirt a rinne an tarchur) chun an breitheamh lena mbaineann a eisiamh, cé nach bhfuil an agóid i gcoinne neamhspleáchas KRS (an chéad ghné a shainaithin an chúirt a rinne an tarchur) cinntitheach ann féin chun difear a dhéanamh do dhlíthiúlacht an cheapacháin.
(3)    Éifeachtaí carnacha an dá ghné
62.      Dá bhrí sin, is iomchuí, ar deireadh, a scrúdú an leor an teaglaim den dá eilimint sin chun stádas ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ a bhaint den chúirt lena mbaineann sna príomhimeachtaí. Ní chreidim é sin, ar roinnt cúiseanna, a bhaineann leis an gcásdlí dá dtagraítear thuas agus le gnéithe sonracha an cháis seo.
63.      Ar an gcéad dul síos, mar a luaigh mé i míreanna 40 agus 41 den Tuairim seo, i gcásanna a bhaineann leis na hathchóirithe ar chóras breithiúnach na Polainne, agus go sonrach leis an gceist an gcomhlíonann breithiúna nó comhlachtaí breithiúnacha (amhail an Dlísheomra Araíonachta nó an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí)) na ceanglais maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht agus an ionann iad agus ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’, ní dhéanann an Chúirt Bhreithiúnais ach scrúdú ar na gnéithe a bhaineann leis an nós imeachta chun breithiúna a cheapadh. Déanann sí tagairt freisin do ‘eilimintí comhthéacsúla ábhartha eile a d’fhéadfadh cur le hamhras a chaitheamh ar neamhspleáchas KRS agus ar a ról i bpróisis cheapacháin amhail na próisis atá i gceist sna príomhimeachtaí agus, dá bhrí sin, ar neamhspleáchas na mbreithiúna a cheaptar ag deireadh próisis den sórt sin’ (38) nó ar chomhthéacs dlíthiúil agus fíorasach inar tharla comhdhéanamh an KRS nua, comhthéacs atá marcáilte go háirithe ag an méid postanna iomadúla a bheidh ar tí a bheith folúnta laistigh den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach). (39)
64.      Agus é á chur i bhfeidhm maidir leis an gcás seo, tugtar le tuiscint leis an líne chásdlí sin, fiú nuair a chuirtear le chéile iad, nach mór measúnú a dhéanamh ar an dá ghné a chuir an chúirt a rinne an tarchur chun cinn i bhfianaise imthosca fíorasacha agus dlíthiúla eile. Mar shampla, d’fhéadfadh scrúdú ar a mhéid a bhí cáilíochtaí níos airde ag an iarrthóir a roghnaíodh ar deireadh, i bhfianaise critéir oibiachtúla, (40) ná mar a bhí ag iarrthóirí eile nár éirigh leo, a bheith i gceist. D’fhéadfadh sé go n‑áireofaí leis freisin seiceáil a dhéanamh an bhfuil brú polaitiúil ann nó measúnú a dhéanamh ar iompar poiblí an ghiúistís ceaptha, rud a d’fhéadfadh tionchar seachtrach míchuí a nochtadh. (41) Ansin, is gá a chinneadh, ar an gcéad dul síos, i bhfianaise na bhfachtóirí sin go léir, ar sáraíodh riail bhunúsach agus, ar an dara dul síos, ar chuir an sárú sin sláine cheapachán an bhreithimh lena mbaineann i mbaol, rud a chruthaigh fíorbhaol go gcuirfeadh an brainse feidhmiúcháin isteach air.
65.      Ag filleadh ar an gcás sna príomhimeachtaí, is léir, mar shampla, ón iarraidh ar réamhrialú gur chuir Coláiste an Sąd Okręgowy w Poznaniu (an Chúirt Réigiúnach, Poznań) tuairim fhabhrach in iúl i bhfabhar an bhreithimh S.C. agus, an 24 Meán Fómhair 2018, gur eisigh tionól ionadaithe ghiúistísí chúirteanna dúiche an Sąd Okręgowy w Poznaniu (an Chúirt Réigiúnach, Poznań) tuairim dhearfach ina leith freisin. I ndeireadh na dála, is faoin gcúirt a rinne an tarchur a bheidh sé measúnú a dhéanamh ar a mhéid is gá gné chomhthéacsúil den sórt sin a chur san áireamh.
66.      Ar an dara dul síos, is fíor gur chinn an Chúirt Bhreithiúnais, sa chás A.B, ‘go raibh an chúirt a rinne an tarchur le teacht ar an gconclúid nach dtugann KRS ráthaíochtaí leordhóthanacha maidir le neamhspleáchas, go bhféadfadh leigheas breithiúnach a bheith ar fáil d’iarrthóirí neamhroghnaithe, a bheith teoranta, go mbeadh gá leis chun cuidiú leis an bpróiseas maidir leis na breithiúna lena mbaineann a cheapadh a chaomhnú ó thionchair dhíreacha nó indíreacha’. D’fhágfadh sé sin go bhféadfaí ‘amhras dlisteanach in aigne daoine aonair maidir le neamhspleáchas na mbreithiúna a cheaptar ag deireadh an phróisis sin’ a sheachaint in fine. (42) An bhfuil sé le tuiscint, mar a d’áitigh an chúirt a rinne an tarchur, gur gá go mbainfí de thátal as an teaglaim den dá ghné a d’aithin an chúirt sin nach ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ í an chúirt lena mbaineann? Ní dóigh liom é.
67.      Ar an gcéad dul síos, sa bhreithiúnas in A.B. féin, cuireann an Chúirt Bhreithiúnais an chonclúid sin i gcomhthéacs a cásdlí fhoriomláin. Dá bhrí sin, cuireann sí in iúl nach mór féachaint ar na leasuithe reachtacha as ar eascair easpa gá le breithniú a dhéanamh i ndíospóidí atá ar feitheamh (a tugadh isteach chun agóid a dhéanamh i gcoinne rúin KRS faoin dlí is infheidhme an tráth sin) agus lenar cuireadh deireadh le haon fhéidearthacht go ndéanfaí athbhreithniú breithiúnach den sórt sin amach anseo i bhfianaise na ngnéithe comhthéacsúla uile a luaitear sa bhreithiúnas. (43)
68.      Ina dhiaidh sin, leagann an Chúirt béim ar a thábhachtaí atá sé go bhféadfadh iarrthóirí nár éirigh leo agóid a dhéanamh i gcoinne a rún, i gcás ina bhfuil na tosca ábhartha uile a bhaineann leis an bpróiseas ceapacháin (44) de chineál a fhágann, in aigne daoine aonair, amhras sistéamach maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht na mbreithiúna arna gceapadh sa chomhthéacs sin. (45) Leis an tagairt do theacht chun cinn amhrais ‘shistéamaigh’, leagtar béim ar an ngá atá ann a mheas an gá comhthéacs foriomlán ina mbainfear an bonn de mhuinín an phobail a bhunú.
69.      Ar deireadh, sa bhreithiúnas in A.B., mar a tugadh faoi deara i mír 43 den Tuairim seo, leagann an Chúirt béim ar chineál intinniúil rogha reachtas na Polainne leasú a dhéanamh ar an reachtaíocht is infheidhme maidir le rúin ó KRS a bhaineann le ceapacháin chuig an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach). Measann sí go dtugtar le fios leis na leasuithe sin ‘gur ghníomhaigh reachtas na Polainne agus é mar aidhm shonrach aige cosc a chur ar aon fhéidearthacht go ndéanfaí athbhreithniú breithiúnach ar cheapacháin arna ndéanamh ar bhonn na rún sin ó KRS’. (46)
70.      Is toisc chinntitheach chomhthéacsúil é an rún sin lena ndéantar idirdhealú, go háirithe, idir an cás maidir le breithiúna a cheapadh chuig an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach), amhail A.B., agus an cás maidir le breithiúna a cheapadh chuig gnáthchúirt, amhail sa chás seo. Murab ionann agus ceapachán breithiúna chuig an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach), a scrúdaíodh sa breithiúnas in A.B., i gcás inar cuireadh deireadh leis an leigheas le hAirteagal 44 den Dlí maidir le KRS, níor eisiadh an leigheas sin go foirmiúil sa chás sna príomhimeachtaí. D’fhéadfadh an t‑idirdhealú sin a bheith suntasach maidir le rún an reachtais, nár eisiadh go sainráite leis aon fhéidearthacht agóid a dhéanamh sna príomhimeachtaí. Mar is léir ó mhíreanna 58 go 60 den Tuairim seo, is cosúil gur coinníodh an leigheas, ach go praiticiúil is léir go bhfuil sé neamhéifeachtach.
71.      Mar thoradh ar an gcinneadh sin, sa tríú háit, scrúdaím saincheist eile: leis an measúnú ar rún an reachtais náisiúnta, maidir le breithiúna a cheapadh, don Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) agus do na cúirteanna eile araon, leagtar béim freisin ar an bhféidearthacht idirdhealú a dhéanamh, sa chleachtas, idir an dá chatagóir ceapachán sin. I ndáil leis sin, tugaim faoi deara gur chuir an Coimisiún in iúl, ina bharúlacha agus ag an éisteacht, go dtugann ról bunreachtúil agus tionchar an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) údar le cur chuige ar leith, a mhéid atá baol níos mó ann go gcuirfidh an reachtas agus an brainse feidhmiúcháin isteach air.
72.      Ba mhaith liom a chur in iúl, áfach, nach ndéantar aon idirdhealú leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt, idir cúirteanna uachtaracha agus gnáthchúirteanna. Tá feidhm aonfhoirmeach ag ceanglais bhunúsacha an neamhspleáchais, na neamhchlaontachta agus an bhunaithe roimh ré le dlí maidir le cúirteanna uile na mBallstát, gan beann ar leibhéal dhlínse ná chéim ordlathach na cúirte lena mbaineann. (47)
73.      Mar sin féin, gan aon difríocht a shuí maidir le méid na ráthaíochta do bhinse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí i gcomhréir le stádas ordlathach an bhreithimh lena mbaineann, d’fhéadfadh difríochtaí a thabhairt chun solais, ag brath ar cibé acu an breithiúna den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) nó gnáthbhreithiúna iad na poist, agus cineál intinniúil féideartha á chur san áireamh san athchóiriú reachtach. D’fhéadfaí a shamhlú go bhféadfaí an mhian tionchar a imirt ar chomhdhéanamh cúirte a shainaithint ar bhealach níos éasca ar leibhéal na gcúirteanna uachtaracha, agus aghaidh á tabhairt acu ar shaincheisteanna íogaire ar dócha go rialóidh siad ar dhíospóidí institiúideacha nó, sa chiall is leithne, ar dhíospóidí polaitiúla, cé nach bhfuil na gnáthchúirteanna, cé go bhfuil siad ríthábhachtach don cheartas ó lá go lá, chomh neamhchosanta céanna ar ábhair imní den sórt sin. (48)
74.      I bhfianaise na mbreithnithe sin go léir, is é an freagra ar an gcéad cheist a tharchuirtear ná nach mór an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt, a léiriú sa chaoi, chun a mheas an gcomhlíonann cúirt nó binse ina gceaptar duine do phost mar bhreitheamh an ceanglas maidir le ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’, nach mór don údarás breithiúnach inniúil a chur san áireamh ní hamháin gur mhol KRS nua iarrthóireacht an bhreithimh sin, tar éis a athchóirithe, agus nach raibh ceart achomhairc ag na rannpháirtithe sa nós imeachta ceapacháin ach amháin os comhair an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí, ach freisin aon imthosca ábhartha eile a bhaineann le ceapadh an duine sin a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do neamhspleáchas agus do neamhchlaontacht na cúirte nó binse lena mbaineann.
2.      An dara ceist
(a)    Ábhar an dara ceist
75.      Lena dara ceist, ardaíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, dhá ghné a bhaineann leis an nós imeachta chun athbhreithniú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht cheapachán an duine lena mbaineann sna príomhimeachtaí, chuig an bpost mar bhreitheamh. Ar an gcéad dul síos, baineann an chéad chuid den cheist sin, lena gcuimsítear an chéad, an tríú agus an ceathrú focheist, leis an ngá atá le dlí náisiúnta lena dtugtar dlínse eisiach don Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí chun rialú a thabhairt ar dhlíthiúlacht an cheapacháin sin, agus leis an bhféidearthacht an dlí sin a neamhniú, lena n‑áirítear breithiúnais an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil, an Pholainn) lena gcuirtear srian ar an bhfíorú sin.
76.      Ar an dara dul síos, féachtar leis an dara cuid, a chomhfhreagraíonn don dara focheist, a chinneadh an bhféadfaidh an chúirt a rinne an tarchur an duine sin a eisiamh trí bhrath, de réir analaí, ar na forálacha náisiúnta a bhaineann le breitheamh nach bhfuil in ann suí a scaoileadh ó chás go huathoibríoch.
(b)    An chéad chuid, a bhaineann leis an oibleagáid forálacha agus breithiúnais náisiúnta áirithe de chuid na Cúirte bunreachtúla atá contrártha le dlí an Aontais a neamhniú
(1)    Achoimre ghearr ar an gcásdlí
77.      Is léir ón gcásdlí go gcuirtear de chúram ar na cúirteanna náisiúnta agus ar an gCúirt Bhreithiúnais le hAirteagal 19 CAE, lena léirítear go nithiúil luach an smachta reachta a dhearbhaítear in Airteagal 2 CAE, cur i bhfeidhm iomlán dhlí an Aontais sna Ballstáit uile agus an chosaint bhreithiúnach a fhaigheann daoine aonair ón dlí sin a áirithiú. (49)
78.      Chun an chosaint sin a ráthú, ní mór do gach Ballstát, faoin dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, a áirithiú go gcomhlíonann na comhlachtaí a n‑iarrtar orthu, mar ‘chúirt nó binse’ de réir bhrí dhlí an Aontais, rialú a thabhairt ar cheisteanna a bhaineann le cur i bhfeidhm nó léiriú an dlí sin agus a thagann, dá bhrí sin, faoina chóras leigheasanna dlíthiúla sna réimsí a chumhdaítear le dlí an Aontais, na ceanglais maidir le cosaint bhreithiúnach éifeachtach, lena n‑áirítear, go háirithe, cosaint an neamhspleáchais. (50)
79.      Ina theannta sin, ghlac an Chúirt Bhreithiúnais leis go gceanglaítear le prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais ar an gcúirt náisiúnta, i bhfeidhmiú a dlínse, forálacha dhlí an Aontais a chur i bhfeidhm, ar oibleagáid í, mura bhfuil sí in ann reachtaíocht náisiúnta a léiriú i gcomhréir le ceanglais dhlí an Aontais, lánéifeacht a thabhairt do cheanglais dhlí an Aontais sa díospóid atá os a comhair, agus, más gá, gan aon reachtaíocht nó cleachtas náisiúnta a chur i bhfeidhm uaithi féin, fiú más déanaí é, atá contrártha d’fhoráil de dhlí an Aontais a bhfuil éifeacht dhíreach aici, gan iallach a bheith uirthi an reachtaíocht nó an cleachtas náisiúnta sin a chur ar leataobh roimh ré trí mhodhanna reachtacha nó trí mhodhanna bunreachtúla eile ná fanacht leis sin. (51)
80.      Go háirithe, maidir leis an nós imeachta um réamhrialú dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, ghlac an Chúirt Bhreithiúnais leis go bhfuil breithiúnas a tugadh sna himeachtaí sin ina cheangal ar an gcúirt náisiúnta maidir le léiriú dhlí an Aontais chun an díospóid atá os a comhair a réiteach. (52)
81.      Dá bhrí sin, ní mór don chúirt náisiúnta a d’fheidhmigh an chumhacht a thugtar di leis an dara mír d’Airteagal 267 CFAE, i gcás inarb iomchuí, neamhaird a thabhairt ar mheasúnuithe cúirte náisiúnta níos airde má mheasann sí, ag féachaint don léiriú arna thabhairt ag an gCúirt Bhreithiúnais, nach bhfuil na measúnuithe sin i gcomhréir le dlí an Aontais, tríd an riail náisiúnta lena gceanglaítear uirthi cinntí na cúirte níos airde sin a chomhlíonadh a dhífheidhmiú más gá. (53)
82.      Leanann sé ón gcásdlí go bhfuil feidhm ag an réiteach sin freisin i gcás ina bhfuil gnáthchúirt faoi cheangal, de bhua riail nós imeachta náisiúnta, ag cinneadh ó chúirt bhunreachtúil náisiúnta a mheasann sí a bheith contrártha le dlí an Aontais. (54)
(2)    Atheagrú dlínse
83.      Ina breithiúnas an 5 Meitheamh 2023, in an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna), (55) chinn an Chúirt ‘ós rud é go n‑atheagraíonn an reachtas náisiúnta an dlínse atá i bhfeidhm agus go dtugann sé an chumhacht d’údarás náisiúnta aonair amháin a fhíorú an gcomhlíontar ceanglais fhíor-riachtanacha áirithe a eascraíonn as an gceart bunúsach chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil a chumhdaítear sa dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus in Airteagal 47 den Chairt, in ainneoin go bhféadfadh an gá le fíorú den sórt sin, ag brath ar na himthosca, a bheith i gceist os comhair aon chúirt náisiúnta, d’fhéadfadh sin, in éineacht le tabhairt isteach na dtoirmeasc agus na gcionta araíonachta thuasluaite éifeachtacht an athbhreithnithe ar chomhlíonadh an chirt bhunúsaigh sin a lagú, rud a chuireann dlí an Aontais de chúram ar na cúirteanna náisiúnta go léir’. (56)
84.      Sna príomhimeachtaí, tá sé d’éifeacht ag na forálacha náisiúnta lena dtugtar an inniúlacht eisiach don Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí chun dlíthiúlacht cheapachán an duine lena mbaineann chuig post breithimh a fhíorú, agus lena gceanglaítear na gearáin a bhaineann leis an gceapachán sin a dhíbhe, (57) gan scrúdú, an fhéidearthacht a bhaint de ghnáthbhreithiúna a chinneadh an ionann cúirt eile agus binse arna bhunú roimh ré le dlí. Mar sin féin, tá sé i gcroílár an chirt chun triail chóir a fháil rochtain a áirithiú ar bhinse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí – agus go háirithe comhdhéanamh cuí an bhinse sin a fhíorú. Mar a thug mé faoi deara cheana féin i mo Thuairim sa Chás AW “T”, (58) ní mór do chúirteanna náisiúnta a bheith in ann a fhíorú an bhféadfadh sárú ar na ceanglais a eascraíonn as an gceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus Airteagal 47 den Chairt, a bheith mar thoradh ar neamhrialtacht lena gcuirtear ó bhail an nós imeachta chun breitheamh a cheapadh, agus, go háirithe, na ceanglais sin a bhaineann le rochtain ar bhinse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimh ré le dlí, in imthosca ina bhféadfadh amhras a bheith ann maidir le comhlíonadh na gceanglas sin. (59)
85.      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé gan na forálacha náisiúnta lena gcuirtear cosc uirthi dlíthiúlacht cheapachán an bhreithimh lena mbaineann a scrúdú a chur i bhfeidhm, i gcomhréir le prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais.
(3)    Tionchar bhreithiúnais an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil)
86.      Is é is aidhm don tríú agus don cheathrú ceist a chinneadh, d’fhonn éifeachtacht an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus Airteagal 47 den Chairt a chaomhnú, an gá an méid seo a leanas a neamhniú: (a) an breithiúnas lena dtoirmisctear ar an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil) breitheamh a ceapadh go neamhrialta a scaoileadh ó chás nach gcomhlíonann na critéir ó bhinse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí, agus (b) breithiúnas ón gcúirt chéanna lena gcuirtear cosc ar fhorghníomhú ordaithe ón gCúirt lena gceanglaítear bearta eatramhacha chun forálacha náisiúnta a chur ar fionraí lena gcuirtear cosc ar chúirteanna náisiúnta scrúdú a dhéanamh ar chomhlíonadh an cheanglais ó bhinse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí.
87.      Mar a luadh san iarraidh ar réamhrialú, baineann an tríú ceist le breithiúnas an 2 Meitheamh 2020, P 13/19, arna thabhairt ag an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil), lenar chinn an chúirt sin nach bhfuil Airteagal 49(1) de Chód an Nós Imeachta Sibhialta ag luí le hAirteagal 179 den Bhunreacht, ar an bhforas go n‑údaraítear leis iarraidh ar bhreitheamh a scaoileadh ó chás mar gheall ar imthosca a léiríonn neamhrialtacht a cheapacháin ag Uachtarán na Poblachta, ar thogra ó KRS.
88.      Mar a tugadh faoi deara i gcomhthéacs na ceiste roimhe seo, cuirtear cosc de facto leis an mbreithiúnas sin ar athbhreithniú a dhéanamh ar bhailíocht nósanna imeachta cheapachán na mbreithiúna i bhfianaise an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt. Dá bhrí sin, agus chun tosaíocht agus éifeacht dhíreach na bhforálacha sin a áirithiú, ní mór don chúirt a rinne an tarchur a bheith in ann bailíocht cheapachán an bhreithimh lena mbaineann a mheas í féin. Dá bhrí sin, ní mór di breithiúnas ón gcúirt bhunreachtúil lena gcuirfí cosc uirthi scrúdú a dhéanamh ar iarraidh breitheamh a scaoileadh ó chás bunaithe ar neamhrialtacht a cheapacháin a neamhniú, i gcás ina sáródh an neamhrialtacht sin an ceanglas maidir le binse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimh ré le dlí.
89.      Baineann an ceathrú ceist le breithiúnas an 14 Iúil 2021, P 7/20, lenar chinn an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil) go bhfuil an dara habairt d’Airteagal 4(3) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 279 CFAE, ar neamhréir le forálacha éagsúla den Bhunreacht (Airteagail 2 agus 7, Airteagal 8(1), Airteagal 90(1) i gcomhar le hAirteagal 4(1) den Bhunreacht), a mhéid, dar leis, a fhorchuireann an Chúirt oibleagáidí ‘ultra vires’ ar an bPolainn trí bhearta eatramhacha a ghlacadh maidir le heagrú agus dlínse chúirteanna na Polainne, chomh maith le himeachtaí os comhair na gcúirteanna sin, atá lasmuigh de raon feidhme na tosaíochta agus na héifeachta dírí (Airteagail 91(1) go (3) den Bhunreacht). (60)
90.      Sa bhreithiúnas sin, déanann an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil) agóid i gcoinne dhlínse na Cúirte bearta eatramhacha a ordú faoi Airteagal 279 CFAE, go háirithe maidir le neamhspleáchas chúirteanna na Polainne a chosaint. Bhí na bearta eatramhacha sin, amhail dlínse an Dlísheomra Araíonachta den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) a chur ar fionraí i gcásanna araíonachta, beartaithe go sonrach chun lánéifeacht an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE a áirithiú.
91.      Trí dhlínse na Cúirte Breithiúnais chun bearta eatramhacha a ghlacadh maidir le heagrú agus dlínse chúirteanna na Polainne a dhiúltú, tá an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil) ag cur cosc radacach ar athbhreithniú ar dhlíthiúlacht cheapacháin na mbreithiúna náisiúnta i bhfianaise an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt. I bhfianaise an chásdlí dá dtagraítear i míreanna 78 go 82 den Tuairim seo, táim den tuairim gur faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé gach beart is gá a dhéanamh chun lánéifeachtacht dhlí an Aontais a áirithiú, rud a chiallaíonn breithiúnas an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil) lena gcuirtear i gcoinne fhorfheidhmiú orduithe na Cúirte maidir le bearta idirlinne a neamhniú. Murach sin, chuirfí cosc ar chúirteanna náisiúnta a fhíorú an gcomhlíontar go cuí ceanglais an Aontais maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht, chomh maith le ceanglais an bhinse arna bhunú roimh ré le dlí.
(c)    An dara cuid a bhaineann leis an bhféidearthacht breitheamh a cheaptar go neamhrialta a scaoileadh ó chás
92.      Leis an dara cuid den dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur cad iad na bearta is féidir a dhéanamh chun éifeachtacht an chirt chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil os comhair binse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimh ré le dlí, de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE agus Airteagal 47 den Chairt, chun nach measfar nach gcomhlíonann foirmiú na cúirte na coinníollacha sin ar an bhforas amháin gur ceapadh duine dá comhaltaí go míchuí.
93.      Measann an chúirt a rinne an tarchur, mura féidir a mheas gur ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’ í an chúirt lena mbaineann sna príomhimeachtaí, gur cheart don chúirt sin teacht ar na conclúidí iomchuí, go háirithe trí iallach a chur ar an mbreitheamh lena mbaineann breithiúnas a thabhairt, cé nach bhforáiltear le hAirteagail 48 agus 49 den Chód Sibhialta d’fhoras den sórt sin le haghaidh scaoileadh ó chás. Dá bhrí sin, baineann an cheist a tarchuireadh agus leis an gceist an féidir na forálacha sin, a bhaineann le judex inhabilis, a léiriú ar bhealach lena gceadófar, de réir analaí, breitheamh ar ceapadh é tar éis nós imeachta nár chomhlíon ceanglais bhunúsacha an neamhspleáchais agus na neamhchlaontachta a eisiamh.
94.      Ba cheart a mheabhrú go bhfuil an treoir a fhéadfaidh an Chúirt Bhreithiúnais a sholáthar le haghaidh réamhrialú teoranta go docht do cheisteanna maidir le léiriú dhlí an Aontais seachas don dlí náisiúnta. Ní faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé an dlí náisiúnta a léiriú, nó na sruthanna éagsúla léirithe ar reachtaíocht náisiúnta a thagann chun cinn ar an leibhéal náisiúnta a eadráin. Go háirithe, ní faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé a mholadh cé acu de na léirithe freasúracha ar rialacha nós imeachta náisiúnta atá ceart, agus cén riail nó bealach beacht atá ar fáil faoin dlí náisiúnta nach mór do chúirt a rinne an tarchur a ghlacadh chun comhlíonadh dhlí an Aontais a áirithiú. (61) Is é sin le rá, más rud é, faoi Airteagal 19(1) CAE agus faoin gcéad mhír d’Airteagal 267 CFAE, go bhfuil dlínse eisiach ag an gCúirt Bhreithiúnais dlí an Aontais a léiriú, tá dlínse eisiach ag cúirteanna náisiúnta an dlí náisiúnta a léiriú. (62)
95.      Dá bhrí sin, measaim nach faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé, agus réamhrialú á thabhairt aici, an dlí náisiúnta, eadhon Airteagail 48 agus 49 den Chód Sibhialta, a léiriú agus a chur in iúl don chúirt a rinne an tarchur conas ba cheart iad a léiriú agus a chur i bhfeidhm i gcomhthéacs na díospóide sna príomhimeachtaí. (63)
96.      Is amhlaidh fós go bhforchuirtear leis an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE oibleagáid shoiléir agus bheacht ar na Ballstáit maidir leis an toradh atá le baint amach nach bhfuil faoi réir aon choinníoll maidir leis an neamhspleáchas nach mór a bheith ina shaintréith de na cúirteanna a n‑iarrtar orthu dlí an Aontais a léiriú agus a chur i bhfeidhm. (64) Leanann an oibleagáid sin toradh a bhaint amach go nádúrtha ón bhfíoras nach mór don chúirt a rinne an tarchur, faoin dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt, dlínse a bheith aici chun a mheas an binse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimh ré le dlí í foirmíocht nó breitheamh eile agus chun forálacha náisiúnta, fiú forálacha bunreachtúla, nó cleachtais lena gcuirtear cosc uirthi nó air an dlínse sin a fheidhmiú go héifeachtach a neamhniú. In éagmais oibleagáid ar an gcúirt náisiúnta toradh a bhaint amach, faoin dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE i gcomhar le hAirteagal 47 den Chairt, bheadh inneachar na bhforálacha sin gan bhrí.
97.      Dá bhrí sin, chun an cheist dheireanach a fhreagairt, agus gan dochar do léiriú sonrach na bhforálacha náisiúnta is infheidhme, ní mór an dlí náisiúnta a léiriú agus a chur i bhfeidhm i bhfianaise oibleagáid an Bhallstáit toradh a bhaint amach. Measaim gurb é atá i gceist leis an oibleagáid sin leigheas éifeachtach a bhunú lena bhféadfar breitheamh nach gcomhlíonann na ceanglais maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht is gné dhílis de bhinse arna bhunú roimh ré le dlí a eisiamh go huathoibríoch. Is faoin gcúirt náisiúnta inniúil atá sé, áfach, na rialacha mionsonraithe maidir le cur chun feidhme an cheanglais sin a chinneadh, i gcomhréir leis an gcreat dlíthiúil náisiúnta agus leis na prionsabail a eascraíonn as dlí an Aontais.
V.      Conclúid
98.      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, molaim go bhfreagródh an Chúirt Bhreithiúnais na ceisteanna a tharchuir an Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu (Cúirt Dúiche Poznań‑Stare Miasto, Poznań, an Pholainn) le haghaidh réamhrialú mar seo a leanas:
1)      Ní mór an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh,
a léiriú sa chaoi:
chun a mheas an gcomhlíonann cúirt ina gceaptar duine chuig post breithimh an ceanglas maidir le ‘binse arna bhunú roimh ré le dlí’, ní mór don údarás breithiúnach inniúil a chur san áireamh ní hamháin gur mhol KRS nua iarrthóireacht an bhreithimh sin tar éis a athchóirithe, agus an easpa leigheas éifeachtach do na rannpháirtithe sa nós imeachta ceapacháin, ach aon imthosca ábhartha eile a bhaineann le ceapadh an duine sin a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do neamhspleáchas agus do neamhchlaontacht na cúirte lena mbaineann freisin.
2)      Ní mór an dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh,
a léiriú sa chaoi:
go ceanglaítear leis, ar thaobh amháin, ar an gcúirt náisiúnta forálacha náisiúnta a fhágáil gan feidhm, lena gcuirtear bac ar scrúdú a dhéanamh ar iarraidh ar bhreitheamh a scaoileadh ó chás bunaithe ar neamhrialtacht fhollasach an nós imeachta chun é nó í a cheapadh, lena n‑áirítear an léiriú a thug an Trybunał Konstytucyjny (an Chúirt Bhunreachtúil, an Pholainn),
go ceanglaítear leis, ar an dara dul síos, ar an gcúirt sin gach beart is gá a dhéanamh chun lánéifeachtacht cheart bunúsach daoine aonair chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a áirithiú os comhair binse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimh ré le dlí, lena n‑áirítear an fhéidearthacht breitheamh nach gcomhlíonann na ceanglais sin a eisiamh go huathoibríoch, agus an cúram a thabhairt don chúirt náisiúnta inniúil na socruithe sonracha a chinneadh chun an ceanglas sin a chur chun feidhme.
1 Bunteanga: an Fhraincis.
2      Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir le cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála (IO 2011 L 48, lch. 1).
3      Ina chuid barúlacha, mhaígh Rialtas na Polainne freisin go raibh an iarraidh ar réamhrialú do-ghlactha, sular tharraing sé a agóid siar ag an éisteacht.
4      Féach breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021 W.Ż. (Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí na Cúirte Uachtaraí – Ceapachán) (C‑487/19, ‘an breithiúnas in W.Ż.’, EU:C:2021:798, mír 75, agus an 15 Deireadh Fómhair 2024, KUBERA (C‑144/23, EU:C:2024:881, mír 31).
5      Cé go dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur freisin, ina dhá cheist, d’Airteagal 2 agus d’Airteagal 6(3) CAE, táim den tuairim nach bhféadfaidh freagra na Cúirte Bhreithiúnais tagairt a dhéanamh ach don dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt (féach, maidir leis an bhféidearthacht go ndéanfadh an Chúirt Bhreithiúnais na ceisteanna a tarchuireadh chuici a athfhoirmliú, inter alia, breithiúnas an 26 Eanáir 2023, Ministerstvo na vatreshnite raboti (Clárú sonraí bithmhéadracha agus géiniteacha ag na póilíní) (Cás C‑205/21, EU:C:2023:49, mír 77, ina ndéanann an Chúirt Bhreithiúnais athfhoirmliú ar an tríú ceist a tharchuir an chúirt a rinne an tarchur le haghaidh réamhrialú).
6      Féach, de réir analaí, an breithiúnas in W.Ż. (mír 76 agus an cásdlí dá dtagraítear).
7      Féach, de réir analaí, breithiúnas an 16 Samhain 2021, Prokuratura Rejonowa w Mińsku Mazowieckim agus páirtithe eile (C‑748/19 go C‑754/19, EU:C:2021:931, mír 74).
8      Féach an breithiúnas in W.Ż. (mír 133).
9      Dhearbhaigh an Chúirt Bhreithiúnais arís agus arís eile, a mhéid a leagtar amach na cearta a chomhfhreagraíonn do na cearta a ráthaítear leis an gCoinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, a síníodh sa Róimh an 4 Samhain 1950 (‘ECHR’) sa Chairt, go bhféachtar le hAirteagal 52(3) den Chairt leis an gcomhsheasmhacht is gá idir na cearta atá sa Chairt agus na cearta comhfhreagracha a ráthaítear le ECHR a áirithiú, gan an bonn a bhaint de neamhspleáchas dhlí an Aontais. De réir na mínithe a bhaineann leis an gCairt um Chearta Bunúsacha (IO 2007 C 303, lch. 17), comhfhreagraíonn an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt d’Airteagal 6(1) de ECHR. Dá bhrí sin, ní mór don Chúirt Bhreithiúnais a áirithiú go n‑áiritheofar, lena léiriú ar an dara fomhír d’Airteagal 47 den Chairt, leibhéal cosanta nach bhfuil ag teacht salach ar an leibhéal a ráthaítear in Airteagal 6(1) de ECtHR, arna léiriú ag ECtHR (féach breithiúnais in W.Ż. (mír 123), agus an 29 Márta 2022, Getin Noble Bank (C‑132/20, EU:C:2022:235, mír 116).
10      Féach breithiúnas an 26 Márta 2020, Athbhreithniú Simpson v an Chomhairle (C‑542/18 RX-II agus C‑543/18 RX-II, ‘an breithiúnas in Athbhreithniú Simpson’, EU:C:2020:232, míreanna 74 agus 75), agus breithiúnas ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine an 1 Nollaig 2020, Guðmundur Andri Ástráðsson v an Íoslainn (CE:ECHR:2020:1201JUD002637418, ‘an breithiúnas in Ástráðsson v an Íoslainn’_§ 227 agus 234).
11      Féach an breithiúnas in Athbhreithniú Simpson (mír 75) agus in W.Ż. (mír 130).
12      An breithiúnas in W.Ż. (mír 161 agus an chonclúid ina dhiaidh sin). Féach, i ndáil leis sin, Filipek, P., ‘Defective Judicial Appointments and their Rectification under European Standards’, in Bobek, M., Bodnar, A., von Bogdandy, A. agus Sonneverd, P. (eag.), Transition 2.0: Re-establishing Constitutional Democracy in EU Member States, Nomos, Baden‑Baden, 2023, lgh. 436 go 437.
13      I ndáil leis sin, chuir ECtHR in iúl, inter alia, cé gur ceart uathrialach é an ceart chun ‘binse arna bhunú le dlí’, a ráthaítear in Airteagal 6(1) ECHR, go bhfuil dlúthnaisc ag an gceart sin, mar sin féin, leis na ráthaíochtaí maidir le ‘neamhspleáchas’ agus ‘neamhchlaontacht’, de réir bhrí na forála sin. Dá bhrí sin, chinn an chúirt sin, go háirithe, cé go bhfuil aidhm shonrach á saothrú le ceanglais institiúideacha Airteagal 6(1) de ECHR lena dtugtar ráthaíochtaí sonracha maidir le triail chóir dóibh, go bhfuil sé i gcoiteann acu go bhféachtar leo le bunphrionsabail an smachta reachta agus scaradh na gcumhachtaí a chomhlíonadh, trína lua, i ndáil leis sin, gur gá, ar bhonn gach ceann de na ceanglais sin, an mhuinín nach mór do na breithiúna a spreagadh i ndaoine aonair agus neamhspleáchas na cumhachta sin ó chumhachtaí eile a chaomhnú (féach an breithiúnas in Ástráðsson v an Íoslainn (§ 231 agus 233) agus in W.Ż. (mír 124)).
14      Filipek, P., op. cit., lch. 437.
15      An breithiúnas in Ástráðsson v an Íoslainn, §  231 agus 233). Léirítear an seasamh sin freisin i gcásdlí na Cúirte Breithiúnais, lena bhforáiltear: ‘is iomchuí, [...] béim a leagan ar na naisc dhoscartha, de réir fhoclaíocht an dara mír d’Airteagal 47 den Chairt féin, atá ann, chun críocha an chirt bhunúsaigh chun triail chóir a fháil, de réir bhrí na forála sin, idir na ráthaíochtaí neamhspleáchais agus neamhchlaontachta breithiúna agus rochtain ar chúirt arna bunú roimh ré le dlí’ (breithiúnas an 22 Feabhra 2022, Openbaar Ministerie (Cúirt arna bunú roimh ré le dlí sa Bhallstát eisiúna) (C‑562/21 PPU agus C‑563/21 PPU, ‘an breithiúnas in Openbaar Ministerie’, EU:C:2022:100, mír 55)).
16      Féach breithiúnas an 29 Márta 2022, Getin Noble Bank (C‑132/20, EU:C:2022:235, mír 117); féach freisin breithiúnais ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine an 22 Iúil 2021, Reczkowicz v an Pholainn (CE:ECHR:2021:0722JUD004344719, § 284); an 8 Samhain 2021, Dolińska-Ficek agus Ozimek v
an Pholainn (CE:ECHR:2021:1108JUD004986819, § 357), agus an 3 Feabhra 2022, Advance Pharma Sp. z o.o. v an Pholainn (CE:ECHR:2022:0203JUD000146920, § 353).
17      Breithiúnais an 19 Samhain 2019, A.K. agus páirtithe eile (Neamhspleáchas Dhlísheomra Araíonachta na Cúirte Uachtaraí) (C‑585/18, C‑624/18 agus C‑625/18, ‘an breithiúnas in A.K.’, EU:C:2019:982, mír 147).
18      An breithiúnas in A.K. (mír 148).
19      An breithiúnas in A.K. (míreanna 150 agus 151).
20      An breithiúnas in W.Ż (mír 131).
21      An breithiúnas in W.Ż (míreanna 146, 149 agus 150).
22      An breithiúnas in W.Ż (mír 151). Féach freisin, breithiúnas an 21 Nollaig 2023, Krajowa Rada Sądownictwa (Breitheamh a choinneáil in oifig) (C‑718/21, ‘an breithiúnas in Krajowa Rada Sądownictwa’, EU:C:2023:1015, míreanna 65 go 76), inar mheas an Chúirt Bhreithiúnais ‘gurb é an toradh atá ar na heilimintí sistéamacha agus imthoisceacha go léir, [...] arb iad saintréithe na triúr breithiúna arb iad an comhlacht tagartha iad a cheapadh sa Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí sa chás seo...’ (mír 77).
23      Tugann Filipek dá aire i ndáil leis sin go bhfuil an fheidhm charnach sin éagsúil i gcomhthéacs na ‘tástála Ástráðsson’, ós rud é go gcuireann ECtHR na ‘critéir charnacha’ i bhfeidhm (an sárú follasach ar an dlí náisiúnta, sárú ar rialacha bunúsacha an nós imeachta maidir le breithiúna a cheapadh, athbhreithniú ag na cúirteanna náisiúnta (féach an breithiúnas in Ástráðsson v an Íoslainn, § 243 go 252)), ‘rud a chiallaíonn go ndéantar scrúdú orthu san ord a léirítear agus go gcaithfear iad uile a chomhlánú le chéile’ (op. cit., lch. 439).
24      Mar a thug an Chúirt Bhreithiúnais dá haire, ‘[c]é go bhféadfadh sé nach bhféadfaí cur i gcoinne ceann amháin nó ceann eile de na tosca a chuir an chúirt sin in iúl ar an gcaoi sin agus, sa chás sin, go dtagann sé faoi inniúlacht na mBallstát agus na roghanna a dhéanann siad, d’fhéadfadh sé, ar an taobh eile, go mbeadh amhras ann maidir le neamhspleáchas comhlachta a n‑iarrtar air páirt a ghlacadh sa nós imeachta chun breithiúna a cheapadh mar thoradh ar na tosca sin a chomhcheangal, cé nach mbeadh gá le conclúid den sórt sin, i gcás ina mbreithnítear na tosca sin ar leithligh’ (féach an breithiúnas in A.K., mír 142).
25      Breithiúnas an 2 Márta 2021, A.B. agus páirtithe eile (Ceapachán breithiúna don Chúirt Uachtarach – Achomharc) (C‑824/18, ‘An breithiúnas in A.B., EU:C:2021:153, mír 138).
26      Cé go bhforáiltear le hAirteagal 187(3) den Bhunreacht do thréimhse 4 bliana.
27      Féach breithiúnais an 15 Iúil 2021, an Coimisiún v an Pholainn (Córas araíonachta do bhreithiúna) (C‑791/19, EU:C:2021:596, míreanna 104 agus 105), agus W.Ż. (míreanna 146 agus 150). Féach freisin, maidir le cásdlí ECtHR, breithiúnas an 3 Feabhra 2022, Advance Pharma Sp. z o.o. v an Pholainn (CE:ECHR:2022:0203JUD000146920, § 321).
28      Féach an breithiúnas in W.Ż. (mír 150).
29      IO 2002 L 190, lch. 1.
30      Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin, ina cásdlí maidir le neamhspleáchas na mbreithiúna sa Pholainn, gur ghlac an Chúirt Bhreithiúnais leis cheana féin ‘nach féidir le comhlacht, amhail Comhairle Náisiúnta na mBreithiúna, atá rannpháirteach sa phróiseas chun breithiúna a cheapadh, a bheith comhdhéanta den chuid is mó de chomhaltaí arna roghnú ag an reachtas, ann féin, a bheith ina chúis le hamhras maidir le neamhspleáchas na mbreithiúna a cheaptar ag deireadh an phróisis sin. [...] Mar sin féin, is léir freisin ó chásdlí na Cúirte Breithiúnais go bhféadfadh sé a bheith difriúil i gcás ina n‑eascraíonn amhras den sórt sin as an imthoisc chéanna sin, in éineacht le tosca ábhartha eile agus na himthosca ina ndearnadh na roghanna sin’ (féach, inter alia, breithiúnas an 15 Iúil 2021, an Coimisiún  v  an Pholainn (Córas araíonachta do bhreithiúna) (C‑791/19 EU:C:2021:596, mír 103)).
31      An breithiúnas in Openbaar Ministerie  (míreanna 75 agus 87).
32      An breithiúnas in Krajowa Rada Sądownictwa (míreanna 77 agus 78).
33      Go háirithe, ceapadh na triúr breithiúna lena mbaineann ar bhonn na dtograí atá i Rún Uimh. 331/2018 ó KRS, nach ndearna foráil ina chomhdhéanamh nua mar thoradh ar chur chun feidhme an Dlí maidir le KRS do ráthaíochtaí leordhóthanacha neamhspleáchais ón reachtas agus ón mbrainse feidhmiúcháin. Thairis sin, thug an Chúirt Bhreithiúnais dá haire nach raibh aon leigheas éifeachtach ann i gcoinne an rúin sin agus gur cheap Uachtarán Phoblacht na Polainne na breithiúna thuasluaite cé gur cuireadh infhorfheidhmitheacht an rúin sin ar fionraí le hordú ón Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Uachtarach Riaracháin).
34      Féach, maidir leis sin, orduithe an 9 Aibreán 2024, T. (Cláir chlosamhairc do leanaí) (C‑22/22, EU:C:2024:313); an 15 Bealtaine 2024, Rzecznik Finansowy (C‑390/23, EU:C:2024:419); an 29 Bealtaine 2024, Rzecznik Praw Obywatelskich (Caingean Urghnách na Polainne) (C‑720/21, EU:C:2024:489); an 29 Bealtaine 2024, Prokurator Generalny (Caingean urghnách na Polainne II (C‑43/22, EU:C:2024:459), agus an 21 Meitheamh 2024, Kancelaria B.  (C‑810/23, EU:C:2024:543).
35      C‑225/22, EU:C:2025:270.
36      Ba cheart a thabhairt faoi deara gur thug an Coimisiún dá aire freisin ag an éisteacht gur ceapadh 14 as 18 gcomhalta den Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí faoi láthair sna himthosca céanna leis na himthosca a thuairiscítear sa bhreithiúnas in Krajowa Rada Sądownictwa.
37      Leanann sé ón bprionsabal atá leagtha amach i mír 75 den bhreithiúnas in Athbhreithniú Simpson (féach mír 35 den Tuairim seo) gur leor breitheamh aonair arna cheapadh chuig an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí a bheith i láthair sna himthosca céanna leis na himthosca a ndearnadh anailís orthu sa bhreithiúnas in Krajowa Rada Sądownictwa chun a stádas mar bhinse neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú roimhe sin le dlí a bhaint den dlísheomra sin.
38      An breithiúnas in A.B. (míreanna 132 go 135 agus 163).
39      An breithiúnas in W.Ż. (mír 150).
40      I ndáil leis sin, cuireann ECtHR i dtábhacht ‘a ríthábhachtaí atá próiseas láidir chun gnáthbhreithiúna a cheapadh chun a áirithiú go gceapfar na hiarrthóirí is cáilithe – ó thaobh a n‑inniúlachta gairmiúla agus a n‑ionracas morálta de araon – chuig na poist sin’. Tá sé tábhachtach freisin go ndéanann ECtHR idirdhealú de réir leibhéal ordlathach gach cúirte: ‘ní gá a rá, dá airde atá an chúirt san ordlathas breithiúnach, is ea is déine ba cheart na critéir roghnúcháin is infheidhme a bheith.’ (féach an breithiúnas in Ástráðsson v an Íoslainn, § 222).
41      Féach freisin, ina leith sin, Openbaar Ministerie (míreanna 88 agus 89).
42      An breithiúnas in A.B. (mír 136).
43      An breithiúnas in A.B.  (míreanna 128 go 136 agus 156). Féách, ina leith sin, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Collins i gCásanna Uamtha G agus páirtithe eile (Gnáthbhreithiúna a cheapadh sa Pholainn) (C‑181/21 agus C‑269/21, EU:C:2022:990, míreanna 74 et seq.).
44      Tagraíonn an Chúirt Bhreithiúnais do ‘forálacha a bheith ann lena gcealaítear éifeachtacht leigheasanna breithiúnacha den chineál sin a bhí ann go dtí sin, go háirithe i gcás ina ndearnadh leigheasanna den sórt sin a ghlacadh, arna mbreithniú i gcomhar le tosca ábhartha eile a léiríonn próiseas ceapacháin den sórt sin i gcomhthéacs náisiúnta dlíthiúil agus fíorasach ar leith, is léir gur dócha go gcuirfí amhras de chineál córasach in aigne daoine dlítheanacha i dtaca le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht na mbreithiúna arna gceapadh ag deireadh an phróisis sin’) (an breithiúnas in A.B., mír 156).
45      An breithiúnas in A.B. (mír 156).
46      An breithiúnas in A.B. (mír 138).
47      Mar a chuir an tAbhcóide Ginearálta Collins in iúl ina Thuairim in G. agus páirtithe eile (Gnáthbhreithiúna a cheapadh sa Pholainn) (C‑181/21 agus C‑269/21, EU:C:2022:990), tá an argóint go bhféadfadh leibhéal na cosanta breithiúnaí a bheith éagsúil ag brath ar chéim chúirte sa chóras breithiúnach ar cuid de í, i bprionsabal, mícheart (mír 46).
48      Dá bhrí sin, ba cheart a chur in iúl i ndáil leis sin, i mbreithiúnas an 15 Iúil 2021, in an Coimisiún v an Pholainn (Córas araíonachta do bhreithiúna) (C‑791/19, EU:C:2021:596), maidir leis an Dlísheomra Araíonachta den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach), agus an breithiúnas in Krajowa Rada Sądownictwa, maidir leis an Dlísheomra um Rialú Urghnách agus Gnóthaí Poiblí den chúirt chéanna, ar cheann de na tosca ar a bhfuil an Chúirt Bhreithiúnais ag brath ná gur chruthaigh an reachtas ex nihilo na comhlachtaí sin, cé, mar a chuir an tOmbudóir in iúl ag an éisteacht sa chás seo, go suíonn na gnáthbhreithiúna nua sna painéil choláisteacha chéanna le breithiúna a ceapadh roimh 2018.
Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin gur shainaithin ECtHR ina breithiúnas an 23 Samhain 2023, Wałęsa v an Pholainn (CE:ECHR:2023:1123JUD005084921), na fadhbanna sistéamacha is bun leis na sáruithe ar Airteagal 6(1) de ECHR i bPoblacht na Polainne, agus chuir an chúirt sin in iúl go n‑athraíonn éifeachtaí easpa neamhspleáchais KRS nua de réir an chineáil cúirte lena mbaineann agus de réir a seasaimh san eagraíocht bhreithiúnach: ‘Is í an phríomhfhadhb atá ann an nós imeachta lochtach chun breithiúna a cheapadh lena mbaineann [KRS], mar a bunaíodh le dlí leasaitheach in 2017, a dhéanann difear bunúsach agus leanúnach do neamhspleáchas na mbreithiúna a cheaptar ar an gcaoi sin. Cé, mar a luaigh an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach) i rún óna dlísheomraí comhcheangailte an 23 Eanáir 2020, bíonn neamhrialtachtaí ann a bhaineann an bonn de neamhspleáchas agus de neamhchlaontacht cúirte, mar thoradh ar easpa neamhspleáchais KRS athchóirithe go ginearálta, agus bíonn na héifeachtaí a eascraíonn as sin éagsúil ag brath ar an gcineál cúirte lena mbaineann agus ar a seasamh laistigh den chóras breithiúnach. De réir [an Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach)], tá na hiarmhairtí is díobhálaí ag na neamhrialtachtaí sin maidir le ceapacháin chun na Cúirte Uachtaraí, ós rud é gur coinníoll bunriachtanach é ceanglas ‘docht’ maidir le neamhspleáchas na cúirte sin ó na húdaráis pholaitiúla a chomhlíonadh chun go bhfeidhmeoidh sí go cuí i gcomhréir leis an mBunreacht agus chun go bhfeidhmeoidh sí a sainchumais, a bhfuil tábhacht bhunúsach ag baint leo i Stát daonlathach bunaithe ar an smacht reachta, go héifeachtach [...]. Aontaíonn an Chúirt leis an anailís sin.’ (§ 324) (buntéacs an bhreithiúnais i mBéarla; aistriúchán go Fraincis [bunteanga na tuairime seo] déanta agam féin.
49      Féach breithiúnais an 24 Meitheamh 2019, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas na Cúirte Uachtaraí) (C‑619/18, EU:C:2019:531, mír 47), agus an 21 Nollaig 2021, Euro Box Promotion agus páirtithe eile (C‑357/19, C‑379/19, C‑547/19, C‑811/19 agus C‑840/19, EU:C:2021:1034, mír 217).
50      Breithiúnas an 22 Feabhra 2022, RS (Éifeacht breithiúnas cúirte bunreachtúla) (C‑430/21, EU:C:2022:99, mír 40).
51      Breithiúnas an 22 Feabhra 2022, RS (Éifeacht breithiúnas cúirte bunreachtúla) (C‑430/21, EU:C:2022:99, mír 53). Féach freisin, breithiúnas an 13 Iúil 2023, YP agus páirtithe eile (Tobhach díolúine agus breitheamh a chur ar fionraí) (C‑615/20 agus C‑671/20, EU:C:2023:562, mír 64).
52      Féach, chuige sin, breithiúnais an 3 Feabhra 1977, Benedetti v Munari (52/76, EU:C:1977:16, mír 26), agus an 11 Nollaig 2018, Weiss agus páirtithe eile (C‑493/17, EU:C:2018:1000, mír 19).
53      Féach, chuige sin, breithiúnas an 5 Deireadh Fómhair 2010, Elchinov (C‑173/09, EU:C:2010:581, míreanna 30 agus 31).
54      Féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Eanáir 2013,
Križan agus páirtithe eile (C‑416/10, EU:C:2013:8, mír 71).
55      C‑204/21, EU:C:2023:442.
56      Breithiúnas an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún v an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442) mír 286.
57      Eadhon, Airteagal 26(3) den Dlí maidir leis an gCúirt Uachtarach.
58      C‑225/22, EU:C:2025:270.
59      Féach, go háirithe, an breithiúnas in A.K. (míreanna 152 agus 153). Féach freisin na breithiúnais in A.B.; an 16 Samhain 2021, Prokuratura Rejonowa w Mińsku Mazowieckim agus páirtithe eile (C‑748/19 go C‑754/19, EU:C:2021:931), agus an 5 Meitheamh 2023, an Coimisiún  v  an Pholainn (Neamhspleáchas agus saol príobháideach na mbreithiúna) (C‑204/21, EU:C:2023:442, míreanna 130 agus 131 agus an cásdlí dá dtagraítear).
60      Go háirithe, sa bhreithiúnas sin, scrúdaigh an chúirt bhunreachtúil an cheist dlí a d’ardaigh an Dlísheomra Araíonachta den Sąd Najwyższy (an Chúirt Uachtarach), maidir le comhoiriúnacht na mbeart eatramhach a forchuireadh ar an bPolainn le hordú an 8 Aibreán 2020, an Coimisiún v an Pholainn (C‑791/19 R, EU:C:2020:277) leis an mBunreacht, agus lena gcuirtear ar fionraí cur i bhfeidhm na bhforálacha reachtacha lena dtugtar dlínse don Dlísheomra Araíonachta i gcásanna araíonachta a bhaineann le breithiúna.
61      Féach Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Bobek in Ministerstwo Sprawiedliwości  (C‑55/20, EU:C:2021:500, mír 131). I ndáil leis sin, ba mhaith liom a mheabhrú gur ionstraim chomhair idir an Chúirt Bhreithiúnais agus na cúirteanna náisiúnta é an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, trína soláthraíonn na cúirteanna náisiúnta na pointí léirithe ar dhlí an Aontais a theastaíonn uathu chun díospóidí os a gcomhair a réiteach (féach breithiúnas an 26 Márta 2020, Miasto Łowicz (Córas araíonachta a bhaineann le giúistísí) (C‑558/18 agus C‑563/18, EU:C:2020:234, mír 44).
62      Féach breithiúnais an 17 Meitheamh 1999, Piaggio (C‑295/97, EU:C:1999:313, mír 29), agus an 15 Eanáir 2013, Križan agus páirtithe eile (C‑416/10, EU:C:2013:8, mír 58).
63      I ndáil leis sin, ag an éisteacht os comhair na Cúirte Breithiúnais, thagair an tOmbudóir agus an Coimisiún d’fhoráil nua sa Dlí maidir le cúirteanna céadchéime lena gceadaítear, ó 2022 i leith, do phainéal de chúigear breithiúna measúnú a dhéanamh ar neamhchlaontacht agus neamhspleáchas cúirte, ar féidir leo measúnú a dhéanamh freisin ar na himthosca a bhaineann le breitheamh a cheapadh.
64      An breithiúnas in W.Ż. (mír 159).