62020CJ0556_RES
Sprawa C‑556/20
Schneider Electric i in.
przeciwko
Premier ministreiMinistre de l’Economie, des Finances et de la Relance
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Conseil d’État (Francja)]
Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 12 maja 2022 r.
Odesłanie prejudycjalne – Zbliżanie ustawodawstw – Dyrektywa 90/435/EWG – Wspólny system opodatkowania stosowany w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich – Artykuł 4 i art. 7 ust. 2 – Unikanie podwójnego opodatkowania dywidend w wymiarze ekonomicznym
Zbliżanie ustawodawstw – Wspólny system opodatkowania stosowany w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich – Dyrektywa 90/435 – Unikanie podwójnego opodatkowania w wymiarze ekonomicznym – Zwolnienie otrzymanych dywidend po stronie spółki dominującej – Środek podatkowy przyjęty przez państwo członkowskie spółki dominującej przewidujący pobór zaliczki na poczet podatku przy dalszej wypłacie przez tę spółkę dywidend, które nie zostały opodatkowane podatkiem dochodowym od osób prawnych według stawki prawa powszechnego – Opodatkowanie przekraczające próg 5% przewidziany przez dyrektywę 90/435 – Niedopuszczalność – Możliwość skorzystania przez spółkę dominującą z ulgi podatkowej – Brak wpływu
(dyrektywa Rady 90/435, art. 4)
(zob. pkt 41–49, 52–54, 58- 65, 88; sentencja)
Zbliżanie ustawodawstw – Wspólny system opodatkowania stosowany w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich – Dyrektywa 90/435 – Zwolnienie otrzymanych dywidend po stronie spółki dominującej – Wyjątek dla krajowych lub opartych na umowie postanowień mających na celu unikanie lub zmniejszenie podwójnego opodatkowania dywidend – Środek podatkowy przyjęty przez państwo członkowskie spółki dominującej przewidujący pobór zaliczki na poczet podatku przy dalszej wypłacie przez tę spółkę dywidend, które nie zostały opodatkowane podatkiem dochodowym od osób prawnych według stawki prawa powszechnego – Wyłączenie
(dyrektywa Rady 90/435, art. 7 ust. 2)
(zob. pkt 67–88; sentencja)
Streszczenie
Spółka Schneider Electric SE oraz inne spółki, wszystkie mające rezydencję podatkową we Francji, w latach 2000–2004 wypłaciły swym akcjonariuszom dywidendy pochodzące od spółek zależnych mających siedziby między innymi w innych państwach członkowskich.
Z powodu tej dalszej wypłaty owe spółki podlegały zaliczce na poczet podatku od dochodów kapitałowych wskazanej w przepisach administracyjnych. Uznawszy, że te przepisy powielają przepisy prawa krajowego (
1
) niezgodne z dyrektywą 90/435 (
2
), wniosły one do Conseil d’État (rady stanu, Francja) skargę o stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie bowiem z przepisami krajowymi zaliczka na poczet podatku od dochodów kapitałowych była należna w przypadku wypłaty zysków uprawniającej do przyznania ulgi podatkowej, jeżeli zyski te nie zostały obciążone podatkiem dochodowym od osób prawnych według stawki prawa powszechnego na poziomie spółki dominującej. W tym względzie Conseil d’État (rada stanu) wywnioskowała z wyroku Accor (
3
), że spółka otrzymująca dywidendy ma prawo do ulgi podatkowej umożliwiającej zapewnienie takiego samego traktowania pod względem podatkowym dywidend pochodzących od spółek z siedzibą we Francji i dywidend pochodzących od spółek mających siedzibę w innym państwie członkowskim, podlegającej zaliczeniu do zaliczki na poczet podatku od dochodów kapitałowych.
Trybunał, do którego sąd ten zwrócił się z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, orzekł, że dyrektywa 90/435 (
4
) stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które przewidują, iż spółka dominująca jest zobowiązana do zapłaty zaliczki w przypadku wypłaty na rzecz jej udziałowców zysków wypłaconych przez jej spółki zależne, jeżeli zyski te nie zostały opodatkowane podatkiem dochodowym od osób prawnych według stawki prawa powszechnego, jeżeli kwoty należne z tytułu tej zaliczki przekraczają próg 5% przewidziany w tej dyrektywie. Ponadto taka zaliczka nie jest objęta zakresem stosowania przepisu tej dyrektywy, zgodnie z którym rzeczona dyrektywa nie narusza stosowania krajowych lub opartych na umowie postanowień mających na celu unikanie lub zmniejszenie podwójnego opodatkowania dywidend w wymiarze ekonomicznym (
5
).
Ocena Trybunału
Trybunał zauważył przede wszystkim, że dyrektywa 90/435 ma na celu zapewnienie neutralności w aspekcie podatkowym wypłaty zysków przez spółkę zależną z siedzibą w jednym państwie członkowskim na rzecz spółki dominującej z siedzibą w innym państwie członkowskim. Aby osiągnąć ów cel, dyrektywa ta służy unikaniu podwójnego opodatkowania tych zysków w sensie ekonomicznym, to znaczy unikaniu opodatkowania wypłacanych zysków po raz pierwszy po stronie spółki zależnej, a po raz drugi po stronie spółki dominującej (
6
). W tym względzie Trybunał wyjaśnił, że omawiana dyrektywa zabrania państwom członkowskim opodatkowania spółki dominującej z tytułu zysków wypłaconych przez spółkę zależną jej spółce dominującej, bez względu na to, czy zdarzeniem powodującym powstanie zobowiązania podatkowego po stronie spółki dominującej jest otrzymanie tych zysków lub ich dalsze wypłacenie.
Następnie Trybunał stwierdził, że opodatkowanie zysków wypłaconych przez spółkę zależną spółce dominującej przez państwo członkowskie spółki dominującej po stronie tej spółki, w momencie gdy dokonuje ona ich dalszej wypłaty, co skutkowałoby zastosowaniem do tych zysków podatku przekraczającego próg 5% przewidziany przez dyrektywę 90/435 (
7
), prowadziłoby do sprzecznego z dyrektywą podwójnego opodatkowania na poziomie tejże spółki. W tym względzie Trybunał zauważył, że stosowanie zaliczki, która odpowiadała uldze podatkowej związanej z dywidendami wypłacanymi przez spółkę dominującą jej akcjonariuszom, pozwalało na opodatkowanie tych dywidend podatkiem przekraczającym próg 5%, co jest sprzeczne z dyrektywą 90/435.
Wreszcie Trybunał wykluczył możliwość, by ulga podatkowa na rzecz spółek dominujących, które otrzymały dywidendy od spółki zależnej z siedzibą w innym państwie członkowskim, przyznana w celu usunięcia niezgodności uregulowania krajowego z prawem Unii, mogła zaradzić skutkom uregulowania krajowego, które są niezgodne z dyrektywą 90/435. W takim bowiem przypadku uzyskanie ulgi podatkowej jest uzależnione od wszczęcia postępowania administracyjnego i sądowego oraz przedstawienia dowodów przez podatnika, podczas gdy dyrektywa ta nie pozwala na ustanowienie takich warunków. Ponadto uwzględnienie ulgi podatkowej prowadzi do zastosowania do dywidend metody zaliczenia, podczas gdy państwo członkowskie wybrało metodę zwolnienia i nie wyklucza możliwości utrzymania pozostałej części zaliczki.
W odniesieniu do kwestii, czy zaliczka na poczet podatku jest objęta art. 7 ust. 2 dyrektywy 90/435, Trybunał przypomniał, że przepis ten pozwala jedynie na zachowanie stosowania systemów krajowych lub umownych, które są zgodne z celem tej dyrektywy i mają na celu zniesienie lub zmniejszenie samego podwójnego opodatkowania dywidend w wymiarze ekonomicznym. Mając na uwadze ten cel, zaliczka podatkowa mogłaby wchodzić w zakres stosowania tego przepisu, gdyby jej stosowanie nie uchyliło skutków krajowych lub opartych na umowie postanowień mających na celu unikanie lub zmniejszenie tego podwójnego opodatkowania.
W tym względzie Trybunał zauważył, że nawet jeśli zaliczka na poczet podatku od dochodów kapitałowych wpisuje się w ramy przepisów krajowych mających na celu unikanie podwójnego opodatkowania dywidend w wymiarze ekonomicznym na poziomie krajowym, zastosowanie tej zaliczki mogło skutkować objęciem zysków otrzymanych przez spółkę dominującą od jej spółek zależnych mających siedzibę w innym państwie członkowskim podwójnym opodatkowaniem w wymiarze ekonomicznym przy ich ponownej wypłacie. Trybunał dodał, że stosowanie uregulowania krajowego, które skutkuje takim podwójnym opodatkowaniem, nie może być zgodne z celem dyrektywy 90/435, nawet jeśli skutki tego podwójnego opodatkowania mogą ewentualnie zostać złagodzone poprzez późniejszy wniosek o zwrot kwot nienależnie zapłaconych w formie ulgi podatkowej przyznawanej na podstawie orzecznictwa.
(
1
)	Artykuł 223 code général des impôts (francuskiej ordynacji podatkowej), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym.
(
2
)	Dyrektywa Rady 90/435/EWG z dnia 23 lipca 1990 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich (Dz.U. 1990, L 225, s. 6) (zwana dalej „dyrektywą 90/435”).
(
3
)	Wyrok z dnia 15 września 2011 r., Accor (C‑310/09, EU:C:2011:581).
(
4
)	Artykuł 4 ust. 1 dyrektywy 90/435.
(
5
)	Artykuł 7 ust. 2 dyrektywy 90/435.
(
6
)	Artykuł 4 ust. 1 tiret pierwsze dyrektywy 90/435.
(
7
)	Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy 90/435.