61998CJ0008_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-8/98,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Landgericht Heilbronn (Γερμανία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του Πρωτοκόλλου της 3ης Ιουνίου 1971, για την ερμηνεία από το Δικαστήριο της Συμβάσεως της 27ης Σεπτεμβρίου 1968 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Dansommer A/S
και
Andreas Gφtz,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του άρθρου 16, σημείο 1, στοιχείο αα, της προαναφερθείσας Συμβάσεως της 27ης Σεπτεμβρίου 1968 (ΕΕ 1982, L 388, σ. 7), όπως τροποποιήθηκε με τη Σύμβαση της 9ης Οκτωβρίου 1978, για την προσχώρηση του Βασιλείου της Δανίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας (EE 1982, L 388, σ. 24), με τη Σύμβαση της 25ης Οκτωβρίου 1982, για την προσχώρηση της Ελληνικής Δημοκρατίας (EE L 388, σ. 1), και με τη Σύμβαση της 26ης Μαου 1989, για την προσχώρηση του Βασιλείου της Ισπανίας και της Πορτογαλικής Δημοκρατίας (EE L 285, σ. 1),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(έκτο τμήμα),
συγκείμενο από τους R. Schintgen (εισηγητή), πρόεδρο του δευτέρου τμήματος, προεδρεύοντα του έκτου τμήματος, P. J. G. Kapteyn και G. Hirsch, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: A. La Pergola
γραμματέας: H. A. Rόhl, κύριος υπάλληλος διοικήσεως,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- η Dansommer A/S, εκπροσωπούμενη από τον I. Schulze, δικηγόρο Flensburg,
- ο A. Gφtz, εκπροσωπούμενος από τον L. Zόrn, δικηγόρο Heilbronn,
- η Ισπανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τη R. Silva de Lapuerta, abogado del Estado,
- η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπουμένη από την K. Rispal-Bellanger, υποδιευθύντρια στη διεύθυνση νομικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, και τη R. Loosli-Surrans, chargι de mission στην ίδια διεύθυνση,
- η Ιταλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον καθηγητή U. Leanza, προϋστάμενο της υπηρεσίας διπλωματικών διαφορών του Υπουργείου Εξωτερικών, επικουρούμενο από τον O. Fiumara, avvocato dello Stato,
- η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, εκπροσωπούμενη από τον J. E. Collins, Assistant Treasury Solicitor, επικουρούμενο από τον M. Hoskins, barrister,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον J. L. Iglesias, νομικό σύμβουλο, επικουρούμενο από τον B. Wδgenbaur, δικηγόρο Αμβούργου,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της Ισπανικής, της Γαλλικής, της Ιταλικής Κυβερνήσεως και της Κυβερνήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και της Επιτροπής, κατά τη συνεδρίαση της 10ης Ιουνίου 1999,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 9ης Σεπτεμβρίου 1999,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με διάταξη της 16ης Ιουνίου 1997, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 14 Ιανουαρίου 1998, το Landgericht Heilbronn υπέβαλε, δυνάμει του Πρωτοκόλλου της 3ης Ιουνίου 1971, για την ερμηνεία από το Δικαστήριο των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων της Συμβάσεως της 27ης Σεπτεμβρίου 1968 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 16, σημείο 1, στοιχείο αα, της προαναφερθείσας Συμβάσεως της 27ης Σεπτεμβρίου 1968 (ΕΕ 1982, L 388, σ. 7), όπως τροποποιήθηκε με τη Σύμβαση της 9ης Οκτωβρίου 1978, για την προσχώρηση του Βασιλείου της Δανίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας (EE 1982, L 388, σ. 24), με τη Σύμβαση της 25ης Οκτωβρίου 1982, για την προσχώρηση της Ελληνικής Δημοκρατίας (EE L 388, σ. 1), και με τη Σύμβαση της 26ης Μαου 1989, για την προσχώρηση του Βασιλείου της Ισπανίας και της Πορτογαλικής Δημοκρατίας (EE L 285, σ. 1, στο εξής: Σύμβαση).
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της εταιρίας δανικού δικαίου Dansommer A/S (στο εξής: Dansommer), που εδρεύει στη Δανία, και του A. Gφtz, Γερμανού υπηκόου, που κατοικεί στη Γερμανία.
Η Σύμβαση
3 Το άρθρο 16, σημείο 1, της Συμβάσεως των Βρυξελλών, ως είχε πριν από την τροποποίησή της με τη Σύμβαση της 26ης Μαου 1989, προέβλεπε τα εξής:
«Αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η κατοικία, έχουν:
1. σε υποθέσεις εμπράγματων δικαιωμάτων επί ακινήτων και μισθώσεων ακινήτων, τα δικαστήρια του συμβαλλόμενου κράτους της τοποθεσίας του ακινήτου.»
4 Η διάταξη αυτή, όπως τροποποιήθηκε με τη Σύμβαση της 26ης Μαου 1989 (στο εξής: Σύμβαση του Σαν Σεμπαστιάν), έχει ως εξής:
«Αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η κατοικία, έχουν:
1) α) σε υποθέσεις εμπράγματων δικαιωμάτων επί ακινήτων και μισθώσεων ακινήτων, τα δικαστήρια του συμβαλλόμενου κράτους της τοποθεσίας του ακινήτου·
β) πάντως, σε υποθέσεις μισθώσεων ακινήτων που συνάπτονται για προσωρινή ιδιωτική χρήση μέγιστης διάρκειας έξι συνεχών μηνών, έχουν επίσης διεθνή δικαιοδοσία και τα δικαστήρια του συμβαλλόμενου κράτους στο οποίο έχει κατοικία ο εναγόμενος, εφόσον ο ιδιοκτήτης και ο μισθωτής είναι φυσικά πρόσωπα και έχουν κατοικία στο ίδιο συμβαλλόμενο κράτος.»
5 Κατά το άρθρο 29, παράγραφος 1, της Συμβάσεως του Σαν Σεμπαστιάν:
«Η Σύμβαση του 1968 και το πρωτόκολλο του 1971, όπως τροποποιούνται από τη Σύμβαση του 1978, τη Σύμβαση του 1982 και την παρούσα Σύμβαση, εφαρμόζονται μόνο στις αγωγές που ασκούνται (...) μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας Συμβάσεως στο κράτος προελεύσεως (...)».
6 Η Σύμβαση του Σαν Σεμπαστιάν άρχισε να ισχύει στη Γερμανία την 1η Δεκεμβρίου 1994.
Η διαφορά της κύριας δίκης
7 Από τον φάκελο της κύριας δίκης προκύπτει ότι, στις 27 Φεβρουαρίου 1995, ο A. Gφtz μίσθωσε από την Dansommer, για την περίοδο των διακοπών του, ήτοι από τις 29 Ιουλίου μέχρι τις 12 Αυγούστου 1995, οικία ευρισκόμενη στη Δανία, η οποία ανήκε σε ιδιώτη, κάτοικο Δανίας.
8 Ως πρακτορείο διοργανώσεως ταξιδίων, η Dansommer ενεργεί απλώς και μόνον ως μεσάζων.
9 Σύμφωνα με τους γενικούς όρους της συμβάσεως που συνάφθηκε μεταξύ της Dansommer και του A. Gφtz, στο τίμημα που όφειλε ο A. Gφtz ως αντιπαροχή για την παραχώρηση της χρήσεως της κατοικίας κατά τη συμφωνηθείσα περίοδο περιλαμβανόταν ασφάλιστρο προς κάλυψη των εξόδων σε περίπτωση υπαναχωρήσεως από τη σύμβαση.
10 Επιπλέον, από τους ίδιους αυτούς γενικούς όρους προκύπτει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 651 k, παράγραφος 3, του Bόrgerliches Gesetzbuch (γερμανικού αστικού κώδικα), η Dansommer αναλάμβανε την υποχρέωση να επιστρέψει το καταβληθέν από τον A. Gφtz τίμημα, σε περίπτωση αφερεγγυότητας του διοργανωτή.
11 Δεν αμφισβητείται μεταξύ των διαδίκων ότι η Dansommer δεν όφειλε να παράσχει άλλες υπηρεσίες.
12 Μετά τη λήξη της διαμονής του A. Gφtz στην επίμαχη οικία, η Dansommer ενήγαγε τον μισθωτή ενώπιον του Amtsgericht Heilbronn (Γερμανία). Με την αγωγή αυτή, η Dansommer, η οποία είχε προηγουμένως υποκατασταθεί στα δικαιώματα του ιδιοκτήτη της οικίας που είχε μισθώσει ο A. Gφtz, ζήτησε να υποχρεωθεί ο A. Gφtz να της καταβάλει αποζημίωση, με την αιτιολογία ότι δεν είχε καθαρίσει προσηκόντως την οικία πριν από την αναχώρησή του και ότι είχε καταστρέψει την επένδυση του δαπέδου καθώς και τη διάταξη ασφαλείας του φούρνου.
13 Κατά της αποφάσεως με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή αυτή η Dansommer άσκησε έφεση ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου.
14 Δεδομένου ότι αμφέβαλλε για το αν έχει διεθνή δικαιοδοσία προς εκδίκαση της διαφοράς αυτής, το Landgericht Heilbronn αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Έχει το άρθρο 16, σημείο 1, στοιχείο αα, της Συμβάσεως για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις εφαρμογή σε περιπτώσεις στις οποίες η συμβατική υποχρέωση του πρακτορείου ταξιδίων περιορίζεται στην παραχώρηση της χρήσεως εξοχικής κατοικίας, συνοδεύεται δε υποχρεωτικώς από ασφάλεια για την περίπτωση ακυρώσεως του ταξιδίου, πλην όμως ο ιδιοκτήτης και ο μισθωτής της οικίας δεν έχουν κατοικία στο ίδιο συμβαλλόμενο κράτος;»
Επί του προδικαστικού ερωτήματος
15 Εκ προοιμίου, πρέπει να υπομνηστεί ότι, κατά παρέκκλιση από τη γενική αρχή που καθιερώνει το άρθρο 2, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως, ήτοι από τη διεθνή δικαιοδοσία των δικαστηρίων των συμβαλλόμενου κράτους στο έδαφος του οποίου ο εναγόμενος έχει την κατοικία του, το άρθρο 16, σημείο 1, της ιδίας αυτής Συμβάσεως προβλέπει, για τις υποθέσεις εμπράγματων δικαιωμάτων επί ακινήτων και μισθώσεων ακινήτων, την αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία των δικαστηρίων του συμβαλλόμενου κράτους της τοποθεσίας του ακινήτου.
16 Συναφώς, επιβάλλεται εκ προοιμίου η διαπίστωση ότι είναι πρόδηλον ότι η διαφορά της κύριας δίκης δεν αφορά εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου, υπό την έννοια της τελευταίας αυτής διατάξεως.
17 Επιπλέον, μολονότι αφορμή για την υπόθεση της οποίας έχει επιληφθεί το εθνικό δικαστήριο αποτέλεσε η μίσθωση εξοχικής κατοικίας για μικρό χρονικό διάστημα, πρέπει να υπογραμμιστεί, όπως τόνισε στη διάταξή του περί παραπομπής το Landgericht Heilbronn, ότι το στοιχείο ββ, το οποίο περιέχει ειδική διάταξη όσον αφορά τις μισθώσεις για μικρό χρονικό διάστημα, η οποία προστέθηκε στο άρθρο 16, σημείο 1, της Συμβάσεως των Βρυξελλών με τη Σύμβαση του Σαν Σεμπαστιάν, είναι άνευ σημασίας εν προκειμένω, δεδομένου ότι δεν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις της διατάξεως αυτής. Συγκεκριμένα, στην υπόθεση της κύριας δίκης, ο ιδιοκτήτης και ο μισθωτής του ακινήτου δεν έχουν κατοικία στο ίδιο συμβαλλόμενο κράτος.
18 Επομένως, το αιτούν δικαστήριο ερωτά το Δικαστήριο αν το άρθρο 16, σημείο 1, της Συμβάσεως του Σαν Σεμπαστιάν, το οποίο έχει εφαρμογή στη διαφορά της κύριας δίκης, αλλά του οποίου η διατύπωση είναι πανομοιότυπη με εκείνη του άρθρου 16, σημείο 1, της Συμβάσεως των Βρυξελλών, ως είχε προγενέστερα, καλύπτει μια αγωγή όπως αυτή που έχει ασκηθεί ενώπιόν του.
19 Τέλος, επιβάλλεται η διευκρίνιση ότι το γεγονός στο οποίο γίνεται αναφορά με το προδικαστικό ερώτημα, ήτοι ότι, εν προκειμένω, ο ιδιοκτήτης και ο μισθωτής του ακινήτου δεν έχουν την κατοικία τους στο ίδιο συμβαλλόμενο κράτος, είναι άνευ σημασίας, αφού το άρθρο 16 της Συμβάσεως, όπως προκύπτει από το γράμμα του και υπό την επιφύλαξη του σημείου του 1, στοιχείο ββ, το οποίο, όπως διαπιστώθηκε στη σκέψη 17 της παρούσας αποφάσεως, δεν έχει εφαρμογή στην υπό κρίση υπόθεση, δεν λαμβάνει υπόψη την κατοικία των διαδίκων (βλ., υπ' αυτήν την έννοια, απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 1977, 73/77, Sanders, Συλλογή τόμος 1977, σ. 755, σκέψη 10).
20 Υπ' αυτές τις συνθήκες, το προδικαστικό ερώτημα πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αφορά, κατ' ουσίαν, το ζήτημα αν ο κανόνας περί αποκλειστικής διεθνούς δικαιοδοσίας, τον οποίο προβλέπει για τις υποθέσεις μισθώσεως ακινήτων το άρθρο 16, σημείο 1, στοιχείο αα, της Συμβάσεως, έχει εφαρμογή σε αγωγή αποζημιώσεως που ασκείται λόγω της κακής συντηρήσεως των χώρων και των ζημιών που προκλήθηκαν σε κατοικία που είχε μισθώσει ιδιώτης για να περάσει εκεί μερικές εβδομάδες διακοπών, ακόμη κι αν δεν πρόκειται για ευθεία αγωγή ασκηθείσα από τον ιδιοκτήτη του ακινήτου, αλλά για αγωγή ασκηθείσα από το πρακτορείο ταξιδίων από το οποίο είχε μισθώσει την κατοικία ο ενδιαφερόμενος και το οποίο κινεί ένδικη διαδικασία κατόπιν υποκαταστάσεώς του στα δικαιώματα του ιδιοκτήτη του ακινήτου.
21 Συναφώς, πρέπει να υπομνηστεί ότι, ως εξαίρεση από τον γενικό κανόνα περί διεθνούς δικαιοδοσίας του άρθρου 2, πρώτο εδάφιο, της Συμβάσεως, το άρθρο 16 δεν πρέπει να ερμηνεύεται ευρύτερα απ' όσο απαιτεί ο σκοπός του, εφόσον κάτι τέτοιο έχει ως αποτέλεσμα να στερούνται οι διάδικοι της επιλογής δικαστηρίου, στην οποία, διαφορετικά, θα προέβαιναν, και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να υπάγονται σε δικαστήριο που δεν είναι το δικαστήριο της κατοικίας κανενός απ' αυτούς (βλ. προαναφερθείσα απόφαση Sanders, σκέψεις 17 και 18· αποφάσεις της 10ης Ιανουαρίου 1990, C-115/88, Reichert και Kockler, Συλλογή 1990, σ. Ι-27, σκέψη 9, και της 9ης Ιουνίου 1994, C-292/93, Lieber, Συλλογή 1994, σ. I-2535, σκέψη 12).
22 Κατά συνέπεια, από πάγια νομολογία προκύπτει ότι, προκειμένου να τύχει εφαρμογής το άρθρο 16, σημείο 1, δεν αρκεί να έχει η αγωγή σχέση με ακίνητο (απόφαση της 17ης Μαου 1994, C-294/92, Webb, Συλλογή 1993, σ. Ι-1717, σκέψη 14, και προαναφερθείσα απόφαση Lieber, σκέψη 13).
23 Ωστόσο, γεγονός παραμένει ότι από την ίδια αυτή νομολογία προκύπτει ότι, όσον αφορά μια υπόθεση όπως αυτή της κύριας δίκης, η οποία δεν αφορά εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου, αλλά μίσθωση ακινήτου, στη διάταξη αυτή εμπίπτει κάθε ένδικη διαφορά που αφορά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από σύμβαση μισθώσεως ακινήτου, ανεξαρτήτως του εάν η αγωγή στηρίζεται σε εμπράγματο ή σε ενοχικό δικαίωμα (προαναφερθείσα απόφαση Lieber, σκέψεις 10, 13 και 20).
24 Όμως, τούτο ακριβώς συμβαίνει στην υπόθεση της κύριας δίκης, αφού η αγωγή που άσκησε η Dansommer με αφορμή τη μερική μόνον εκπλήρωση συμβάσεως μισθώσεως ακινήτου στηρίζεται στην υποχρέωση του μισθωτή να διατηρεί σε καλή κατάσταση το μίσθιο και να επισκευάζει τις ζημίες που του έχει προκαλέσει.
25 Επομένως, το αντικείμενο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου συνδέεται άμεσα με σύμβαση μισθώσεως αφορώσα κυριότητα ακινήτου και, συνακόλουθα, με μίσθωση ακινήτου, υπό την έννοια του άρθρου 16, σημείο 1, στοιχείο αα, της Συμβάσεως, οπότε η διαφορά αυτή εμπίπτει στον κανόνα περί αποκλειστικής διεθνούς δικαιοδοσίας που προβλέπει η εν λόγω διάταξη.
26 Η ερμηνεία αυτή, που είναι, εξάλλου, η μόνη που δεν αφαιρεί από τον εν λόγω κανόνα περί αποκλειστικής διεθνούς δικαιοδοσίας σε υποθέσεις μισθώσεων ακινήτων την πρακτική του αποτελεσματικότητα, επιβεβαιώνεται από τον λόγο υπάρξεως της επίμαχης διατάξεως.
27 Πράγματι, τόσο από την έκθεση του P. Jenard για τη Σύμβαση των Βρυξελλών (ΕΕ 1986, C 298, σ. 1, συγκεκριμένα σ. 62) όσο και από τη νομολογία προκύπτει ότι ο βασικός λόγος για τον οποίο καθιερώνεται η αποκλειστική δικαιοδοσία των δικαστηρίων του συμβαλλόμενου κράτους της τοποθεσίας του ακινήτου είναι ότι, λόγω της γειτνιάσεως, το δικαστήριο της τοποθεσίας είναι περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο σε θέση να γνωρίζει καλά την πραγματική κατάσταση, διά της πραγματοποιήσεως επιτόπιων ελέγχων, ερευνών και πραγματογνωμοσυνών, και να εφαρμόζει τους κανόνες και τα συναλλακτικά ήθη που είναι, κατά κανόνα, οι του κράτους της τοποθεσίας (βλ., μεταξύ άλλων, προαναφερθείσες αποφάσεις Sanders, σκέψη 13, και Reichert και Kockler, σκέψη 10).
28 Η ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνεται επιπλέον από το γεγονός ότι η έκθεση του P. Jenard (όπ.π., σ. 62 και 63) διευκρινίζει, αφενός, ότι οι κανόνες περί διεθνούς δικαιοδοσίας του άρθρου 16 της Συμβάσεως θέτουν ως κριτήριο το κύριο αντικείμενο της αγωγής και, αφετέρου, όσον αφορά, ειδικότερα, τον κανόνα του σημείου 1 του άρθρου αυτού, περί αποκλειστικής διεθνούς δικαιοδοσίας σε υποθέσεις μισθώσεως ακινήτων, ότι πρόθεση των συντακτών της Συμβάσεως ήταν να ρυθμίσουν, μεταξύ άλλων, τις ένδικες διαφορές σχετικά με την αποκατάσταση των ζημιών που προκάλεσε ο μισθωτής.
29 Τα προεκτεθέντα δεν αναιρούνται από την απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 1992, C-280/90, Hacker (Συλλογή 1992, σ. I-1111).
30 Στη σκέψη 15 της αποφάσεως αυτής, το Δικαστήριο δέχθηκε ότι μια πολύπλοκη σύμβαση, η οποία αφορά πολλές υπηρεσίες παρεχόμενες έναντι συνολικού τιμήματος καταβληθέντος από τον πελάτη, δεν αποτελεί σύμβαση μισθώσεως ακινήτου υπό την έννοια του άρθρου 16, σημείο 1, της Συμβάσεως.
31 Η επίμαχη στην υπόθεση εκείνη σύμβαση είχε συναφθεί μεταξύ ενός πρακτορείου ταξιδίου και πελάτη του στον τόπο όπου αυτοί είχαν αντιστοίχως έδρα και κατοικία και, μολονότι προέβλεπε παροχή αφορώσα τη χρήση εξοχικής κατοικίας για μικρό χρονικό διάστημα, περιελάμβανε και άλλες παροχές, όπως είναι οι πληροφορίες και οι συμβουλές με τις οποίες το πρακτορείο ταξιδίων προτείνει στον πελάτη μια σειρά επιλογών για τις διακοπές, η κράτηση κατοικίας για την επιλεγείσα από τον πελάτη περίοδο, η κράτηση θέσεων για τη μεταφορά, η υποδοχή επί τόπου και, ενδεχομένως, ασφάλεια για την περίπτωση ακυρώσεως του ταξιδίου (προαναφερθείσα απόφαση Hacker, σκέψη 14).
32 Ωστόσο, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι περιστάσεις της διαφοράς της κύριας δίκης διαφέρουν από εκείνες της προαναφερθείσας υποθέσεως Hacker.
33 Πράγματι, η επίμαχη στην κύρια δίκη σύμβαση αφορά αποκλειστικά τη μίσθωση ακινήτου.
34 Η ρήτρα των γενικών όρων της συμβάσεως αυτής που αφορά την ασφάλεια καλύψεως των εξόδων σε περίπτωση υπαναχωρήσεως δεν είναι παρά μια διάταξη παρακολουθηματικού χαρακτήρα, η οποία δεν μπορεί να μεταβάλει τον χαρακτηρισμό της συμβάσεως με την οποία συνδέεται ως μισθώσεως ακινήτου, καθόσον κατά μείζονα λόγο η ρήτρα αυτή δεν αποτελεί το αντικείμενο της διαφοράς της οποίας έχει επιληφθεί το αιτούν δικαστήριο.
35 Το ίδιο ισχύει για την εγγύηση της επιστροφής του προκαταβληθέντος από τον πελάτη τιμήματος σε περίπτωση αφερεγγυότητας του διοργανωτή, εγγύηση η οποία είναι εξάλλου υποχρεωτική δυνάμει της γερμανικής νομοθεσίας.
36 Τέλος, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι το άρθρο 16, σημείο 1, στοιχείο αα, της Συμβάσεως των Βρυξελλών δεν έχει εφαρμογή για τον λόγο και μόνον ότι, εν προκειμένω, δεν αντιδικούν άμεσα ο ιδιοκτήτης και ο μισθωτής του ακινήτου, δεδομένου ότι η Dansommer άσκησε αγωγή κατά του μισθωτή ως υποκατασταθείσα στα δικαιώματα του ιδιοκτήτη του ακινήτου που αποτελούσε το αντικείμενο της συμβάσεως μισθώσεως που είχε συναφθεί μεταξύ της Dansommer και του A. Gφtz.
37 Συναφώς, αρκεί να τονιστεί ότι, με την υποκατάσταση, ένα πρόσωπο υποκαθίσταται στη θέση άλλου προκειμένου να έχει τη δυνατότητα να ασκήσει τα δικαιώματα του άλλου αυτού προσώπου, οπότε, στην υπόθεση της κύριας δίκης, η Dansommer δεν ενεργεί ως πρακτορείο ταξιδίων, αλλά ωσάν ήταν ο ιδιοκτήτης του επίμαχου ακινήτου.
38 Ενόψει των προεκτεθέντων, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο κανόνας περί αποκλειστικής διεθνούς δικαιοδοσίας που προβλέπει, όσον αφορά υποθέσεις μισθώσεως ακινήτων, το άρθρο 16, σημείο 1, στοιχείο αα, της Συμβάσεως των Βρυξελλών έχει εφαρμογή σε αγωγή αποζημιώσεως λόγω κακής συντηρήσεως των χώρων και ζημιών που προκλήθηκαν σε κατοικία την οποία είχε μισθώσει ιδιώτης για να περάσει εκεί μερικές εβδομάδες διακοπών, ακόμη κι αν δεν πρόκειται για ευθεία αγωγή ασκηθείσα από τον ιδιοκτήτη του ακινήτου, αλλά για αγωγή ασκηθείσα από το πρακτορείο ταξιδίων από το οποίο ο ενδιαφερόμενος είχε μισθώσει την κατοικία και το οποίο κινεί ένδικη διαδικασία κατόπιν υποκαταστάσεώς του στα δικαιώματα του ιδιοκτήτη του ακινήτου.
Οι παρακολουθηματικού χαρακτήρα ρήτρες περί ασφάλειας σε περίπτωση υπαναχωρήσεως και εγγυήσεως επιστροφής του καταβληθέντος από τον πελάτη τιμήματος, τις οποίες περιέχουν οι γενικοί όροι της συμβάσεως που συνάφθηκε μεταξύ του πρακτορείου αυτού και του μισθωτή και οι οποίες δεν αποτελούν το αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης, δεν επηρεάζουν τη φύση της συμβάσεως ως μισθώσεως ακινήτου υπό την έννοια της εν λόγω διατάξεως της Συμβάσεως των Βρυξελλών.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
39 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Ισπανική, η Γαλλική και η Ιταλική Κυβέρνηση, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και η Επιτροπή, που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(έκτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με διάταξη της 16ης Ιουνίου 1997 το Landgericht Heilbronn, αποφαίνεται:
Ο κανόνας περί αποκλειστικής διεθνούς δικαιοδοσίας που προβλέπει όσον αφορά υποθέσεις μισθώσεως ακινήτων το άρθρο 16, σημείο 1, στοιχείο αα, της Συμβάσεως της 27ης Σεπτεμβρίου 1968 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, όπως τροποποιήθηκε με τη Σύμβαση της 9ης Οκτωβρίου 1978, για την προσχώρηση του Βασιλείου της Δανίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας, με τη Σύμβαση της 25ης Οκτωβρίου 1982, για την προσχώρηση της Ελληνικής Δημοκρατίας, και με τη Σύμβαση της 26ης Μαου 1989, για την προσχώρηση του Βασιλείου της Ισπανίας και της Πορτογαλικής Δημοκρατίας, έχει εφαρμογή σε αγωγή αποζημιώσεως λόγω κακής συντηρήσεως και ζημιών που προκλήθηκαν σε κατοικία την οποία είχε μισθώσει ιδιώτης για να περάσει εκεί μερικές εβδομάδες διακοπών, ακόμη κι αν δεν πρόκειται για ευθεία αγωγή ασκηθείσα από τον ιδιοκτήτη του ακινήτου, αλλά για αγωγή ασκηθείσα από το πρακτορείο ταξιδίων από το οποίο ο ενδιαφερόμενος είχε μισθώσει την κατοικία και το οποίο κινεί ένδικη διαδικασία κατόπιν υποκαταστάσεώς του στα δικαιώματα του ιδιοκτήτη του ακινήτου.
Οι παρακολουθηματικού χαρακτήρα ρήτρες περί ασφάλειας σε περίπτωση υπαναχωρήσεως και εγγυήσεως επιστροφής του καταβληθέντος από τον πελάτη τιμήματος, τις οποίες περιέχουν οι γενικοί όροι της συμβάσεως που συνάφθηκε μεταξύ του πρακτορείου αυτού και του μισθωτή και οι οποίες δεν αποτελούν το αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης, δεν επηρεάζουν τη φύση της συμβάσεως ως μισθώσεως ακινήτου υπό την έννοια της εν λόγω διατάξεως της Συμβάσεως.