BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Séú Dlísheomra)
30 Deireadh Fómhair 2025 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Beartas sóisialta – Treoir 2003/88/CE – Sábháilteacht agus sláinte oibrithe a chosaint – Airteagal 1(3) – Airteagal 2(1) – An coincheap ‘am oibre’ – Gníomhaíochtaí ionchúisitheoirí poiblí – Treoir 89/391/CEE – Airteagal 2(2) – Saintréithe a bhaineann go sonrach le gníomhaíochtaí seirbhíse poiblí sonracha áirithe – Tréimhsí ama ar fuireachas san ionad oibre agus tréimhsí ama ar fuireachas de réir córas cúltaca a dhéantar lasmuigh den ionad oibre – Airteagal 31 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Dálaí oibre cothroma agus córa)
I gCás C‑373/24 [Ramavić] (i),
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón Općinski sud u Puli-Pola (an Chúirt Réigiúnach Pula-Pola, an Chróit), trí bhreith an 3 Bealtaine 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 24 Bealtaine 2024, sna himeachtaí idir
NI
v
Republika Hrvatska,
tugann AN CHÚIRT (an Séú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: A. Kumin, Uachtarán an Dlísheomra, I. Ziemele (Rapóirtéir) agus S. Gervasoni, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Richard de la Tour,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Poblacht na Cróite, ag A. Marjanović, i gcáil Gníomhaire,
–        Rialtas na Cróite, ag G. Vidović Mesarek, i gcáil Gníomhaire,
–        an Coimisiún Eorpach, ag M. Mataija agus D. Recchia, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagail 1(3) agus 2 de Threoir 2003/88/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 maidir le gnéithe áirithe d’eagrú ama oibre (IO 2003 L 299, lch. 9), Airteagal 2 de Threoir 89/391/CEE ón gComhairle an 12 Meitheamh 1989 maidir le bearta a thabhairt isteach chun feabhsuithe ar shábháilteacht agus ar shláinte oibrithe ag an obair a spreagadh (IO 1989 L 183, lch. 1) agus Airteagal 31 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’).
2        Rinneadh an iarraidh in imeachtaí idir NI, leas-ionchúisitheoir poiblí in Općinsko državno odvjetništvo u Puli-Pola (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Bardasaigh in Pula, an Chróit) agus Republika Hrvatska (Poblacht na Cróite), arna ionadú ag an Općinsko državno odvjetništvo u Rijeci (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Bardasach i Rijeka, an Chróit) maidir le híocaíocht uaireanta a oibríodh le NI le linn tréimhsí ama ar fuireachas ag an ionad oibre agus tréimhsí ama ar fuireachas de réir córas cúltaca.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais
Treoir 89/391
3        Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 2 de Threoir 89/391:
‘1.      Tá feidhm ag an Treoir seo maidir le gach earnáil gníomhaíochta, bíodh sí príobháideach nó poiblí (tionsclaíoch, talmhaíochta, tráchtála, riaracháin, seirbhíse, oideachais, cultúrtha, fóillíochta, etc.).
2.      Ní bheidh feidhm ag an Treoir seo i gcás ina gcuireann saintréithe a bhaineann go sonrach le gníomhaíochtaí sonracha áirithe sa státseirbhís, mar shampla sna fórsaí armtha nó sna póilíní, nó le gníomhaíochtaí sonracha áirithe i seirbhísí cosanta sibhialta, cosc dosheachanta uirthi.
Sa chás sin, ní mór sábháilteacht agus sláinte oibrithe a áirithiú a mhéid is féidir i bhfianaise chuspóirí na Treorach seo.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2003/88
4        Foráiltear le hAirteagal 1 de Threoir 2003/88, dar teideal ‘Cuspóir agus raon feidhme’ mar seo a leanas:
‘1.      Leagtar síos leis an Treoir seo na híoscheanglais sábháilteachta agus sláinte maidir le heagrú ama oibre.
2.      Beidh feidhm ag an Treoir seo maidir leis an méid seo a leanas:
(a)      íostréimhsí scíthe laethúla, sosa seachtainiúla agus saoire bliantúla, sosanna agus am oibre seachtainiúil uasta; agus
(b)      gnéithe áirithe d’obair oíche, sealobair agus patrúin oibre.
3.      Beidh feidhm ag an Treoir seo maidir le gach earnáil gníomhaíochta, idir phoiblí agus phríobháideach, de réir bhrí Airteagal 2 de Threoir 89/391/CEE, gan dochar d’Airteagail 14, 17, 18 agus 19 den Treoir seo.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 2 de Threoir 2003/88:
‘Chun críocha na Treorach seo, ciallaíonn:
1.      ciallaíonn “am oibre”: aon tréimhse ina bhfuil an t‑oibrí ag obair, ar fáil don fhostóir agus i mbun a ghníomhaíochta nó a dhualgas, i gcomhréir le dlíthe agus/nó cleachtais náisiúnta;
2.      ciallaíonn “tréimhse sosa”: aon tréimhse nach am oibre í;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Cróite
6        Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 121a de Hrvatske Ustav Republike (Bunreacht Phoblacht na Cróite):
‘Is údarás breithiúnach uathrialaitheach agus neamhspleách í Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí a bhfuil sé de chumhacht aige agus d’oibleagáid uirthi gníomhú i gcoinne ciontóirí agus cionta eile, imeachtaí dlíthiúla a thionscnamh chun maoin Phoblacht na Cróite a chosaint agus caingne a thionscnamh chun an Bunreacht agus an dlíchóras a chosaint.
Ceapfaidh Parlaimint na Cróite Ard-Ionchúisitheoir Phoblacht na Cróite ar feadh tréimhse ceithre bliana, ar thogra ó Rialtas Phoblacht na Cróite, tar éis tuairim a fháil roimh ré ó choiste inniúil Pharlaimint na Cróite.
Is í Uaschomhairle na nIonchúisitheoirí a cheapann na leas-ionchúisitheoirí, a dhífhostaíonn iad agus a chinneann a bhfreagracht araíonachta.
Glacfaidh Uaschomhairle na nIonchúisitheoirí na cinntí dá dtagraítear sa tríú mír den Airteagal seo go neamhchlaonta agus ar bhonn na gcritéar a leagtar síos le dlí.
Gníomhóidh ionadaithe ionchúisitheoirí poiblí mar ionchúisitheoirí poiblí ar bhonn buan.
Tá an Ard-Chomhairle Ionchúiseach, atá comhdhéanta de 11 chomhalta, comhdhéanta de sheachtar leas-ionchúisitheoirí ón Ard-Ionchúisitheoir, beirt ollúna ollscoile san eolaíocht dhlíthiúil agus beirt pharlaiminteoirí, lena n‑áirítear duine ón bhfreasúra.
Toghfar comhaltaí d’Uaschomhairle na nIonchúisitheoirí ar feadh téarma ceithre bliana, le comhalta amháin faoi dhó ar a mhéad.
Toghfaidh comhaltaí Uaschomhairle na nIonchúisitheoirí cathaoirleach as a measc.
Ní féidir Cinn Oifigí an Ionchúisitheora Phoiblí a thoghadh mar chomhaltaí d’Uaschomhairle na nIonchúisitheoirí.
Is leis an dlí a rialaítear inniúlacht, eagrú, modh roghnúcháin na gcomhaltaí agus feidhmiú Uaschomhairle na nIonchúisitheoirí.
Is leis an dlí a rialaítear bunú, eagrú, sainordú agus dlínse oifig an ionchúisitheora phoiblí.’
7        Foráiltear le hAirteagal 10(1) den Zakon o radu (an Cód Saothair):
‘Beidh an caidreamh fostaíochta bunaithe ar chonradh fostaíochta.’
8        De réir Airteagal 60 den Chód sin:
‘1.      Is éard is am oibre ann an t‑am a cheanglaítear ar an oibrí cúraimí a dhéanamh, nó a bhfuil sé nó sí ullamh lena linn (ar fáil) chun cúraimí a dhéanamh i gcomhréir le treoracha a fhostóra, san áit ina gcomhlíontar a chuid nó ina cuid dualgas nó in áit eile a chinnfidh an fostóir.
2.      Ní mheasfar gur am oibre é an t‑am a mbeidh an t‑oibrí réidh chun freagra a thabhairt ar iarraidh an fhostóra cúraimí a dhéanamh i gcás inar gá, ach nach bhfuil sé nó sí ag an áit ina ndéantar a chúraimí nó a cúraimí nó in aon áit eile a chinnfidh an fostóir.
3.      Is leis an gconradh fostaíochta nó leis an gcomhaontú comhchoiteann a rialófar tréimhse na dleachta cúltaca agus leibhéal an luacha saothair.
4.      Measfar gur am oibre é an t‑am a chaitheann an t‑oibrí ag déanamh tascanna arna iarraidh sin dá fhostóir, cibé acu a dhéantar é in áit a chinnfidh an fostóir nó in áit a roghnóidh an t‑oibrí.’
9        Foráiltear le hAirteagal 52(1) den Poslovnik državnog odvjetništva (Rialacha Nós Imeachta Inmheánacha Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí):
‘Lasmuigh de ghnáthuaireanta oibre, le linn laethanta scíthe seachtainiúla, laethanta neamh-oibre agus laethanta saoire poiblí, mar riail ghinearálta, ní dhéantar ach gníomhartha i gcásanna ina bhfuil riachtanas sáraitheach ann. Déanfar comhlíonadh na ndualgas i gcomhthéacs na réamhimeachtaí (seirbhís ar ghlao-dhualgas), laistigh d’oifigí an ionchúisitheora contae agus oifigí an ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh a chomhlíonann na feidhmeanna sin, ar cheann de na bealaí seo a leanas:
–        gan bhriseadh in Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí, ag tógáil ar na laethanta oibre ó 16.00 go 08.00 ar an lá oibre dár gcionn,
–        i bhfoirgneamh Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí ó 08:00 go 20:00 – ar laethanta oibre ó 16:00 go 20:00 agus ó 20:00 agus láithreacht éigeantach ag oifig an ionchúisitheora phoiblí,
–        láithreacht éigeantach ag suíomh Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí ar an lá oibre tar éis16.00 go 08.00 ar an lá oibre dár gcionn, agus le linn laethanta saoire poiblí agus ar laethanta neamh-oibre gan bhriseadh.
[...]’
10      Foráiltear le Moladh Ginearálta Uimh. O-8/11-1 ó Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Náisiúnta i bPoblacht na Cróite maidir le feidhmiú na seirbhíse ar ghlao-dhualgas, an 13 Deireadh Fómhair 2011, sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí, go gcoinneoidh Općinsko državno odvjetništvo u Puli-Pola (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Bardasaigh in Pula) seirbhís ar ghlao-dhualgas ar bun ‘trí bheith ar fáil i gcónaí, sa bhaile nó san áit chónaithe’.
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
11      Is leas-ionchúisitheoir poiblí é NI ag Općinsko državno odvjetništvo u Puli-Pola (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Bardasaigh in Pula). Oibríonn sí ansin go lánaimseartha, is é sin 40 uair an chloig in aghaidh na seachtaine, ó 08:00 go 16:00 ó Luan go hAoine. Ceanglaítear freisin ar NI a bheith ar fuireachas ar feadh tréimhsí ama, le linn gnáthuaireanta oibre agus lasmuigh de na huaireanta sin araon, a bhféadfadh sé go mbeadh uirthi cúraimí práinneacha a dhéanamh lena linn, go háirithe i gcomhthéacs imeachtaí coiriúla práinneacha réamhthrialach.
12      Is léir ón ordú tarchuir, le linn na dtréimhsí ama sin ar fuireachas, go bhféadfadh sé go mbeadh ar NI a bheith i láthair ina baile (dualgas éighníomhach ar glao-dhualgas) nó san áit a bhfuil suíomh oifig an ionchúisitheora phoiblí (dualgas gníomhach ar glao-dhualgas) agus gan bhriseadh chun a bheith in ann na cúraimí práinneacha is gá a dhéanamh tráth ar bith.
13      Maíonn NI go raibh an scéim a bhfuil feidhm aici maidir léi, go háirithe an oibleagáid a bheith ar fáil gan bhriseadh le linn tréimhsí ama ar fuireachas, contrártha do Threoir 2003/88 agus do chásdlí na Cúirte maidir leis an gceart chun sosa laethúil, an ceart chun scíth sheachtainiúil agus an toirmeasc ar oibriú ar feadh tréimhse is faide ná 48 n‑uair an chloig in aghaidh na seachtaine agus dá bhrí sin thug sé caingean os comhair an Općinski sud u Puli-Pola (an Chúirt Dúiche, Pula, an Chróit), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, atá ag lorg íocaíochta as na huaireanta a oibríodh sna blianta 2015 go 2019 le linn tréimhsí ama ar fuireachas, a ndearnadh cuid acu lasmuigh de ghnáthuaireanta oibre, ar mhéid atá comhionann leis an méid a chomhfhreagraíonn do na huaireanta sin.
14      Maíonn NI, inter alia, nár bhain sí tairbhe as sábháilteacht agus cosaint leordhóthanach ag an obair ós rud é go n‑oibríonn sí uaireanta lasmuigh de ghnátham oibre, gan aon teorainn ar am oibre laethúil ná ar ragobair. Cuireann sí in iúl go soiléir, thairis sin, nach bhfaigheann sí aon phá breise as ragobair agus uaireanta an chloig a oibríodh ar an Domhnach agus ar laethanta saoire poiblí agus sonraíonn sí go bhfaigheann sí leibhéal níos ísle luacha saothair as uaireanta an chloig a oibríodh le linn tréimhsí ama ar fuireachas ná mar a fhaigheann sí le haghaidh na n‑uaireanta a oibríodh le linn gnáthuaireanta oibre.
15      Tugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara, sa Chróit, sa Chróit, gur údarás breithiúnach uathrialach agus neamhspleách é oifig an ionchúisitheora phoiblí, a gceanglaítear air caingean a thabhairt i gcoinne déantóirí cionta agus caingean dlí a thionscnamh chun maoin Phoblacht na Cróite agus an Bhunreachta a chosaint. Dá bhrí sin, mar leas-ionchúisitheoir poiblí, mheasfaí NI mar oifigeach poiblí uathrialach agus neamhspleách, i gcomhréir leis an reachtaíocht.
16      Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire go bhfágann an uathriail agus an neamhspleáchas a bhaineann lena post gur féidir NI a chosaint ar bhrúnna seachtracha a d’fhéadfadh tionchar a imirt ar a cinntí. Os a choinne sin, is saintréith de phost na n‑ionchúisitheoirí poiblí, amhail NI, a bhfo-ordú d’ionchúisitheoirí poiblí níos sinsearaí san ordlathas agus don Aireacht Dlí agus Cirt agus Riaracháin. Tá na hionchúisitheoirí poiblí sin faoi réir breithmheas éigeantach ar a gcuid oibre agus ar a gcumas freisin, féadfaidh siad a bheith faoi réir smachtbhannaí araíonachta agus ní féidir leo dualgais éagsúla a chomhlíonadh gan formheas ó Uaschomhairle na nIonchúisitheoirí.
17      Thairis sin, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur gur gnách le NI cúraimí a dhéanamh tar éis a gnáth-ama oibre, rud a thugann le tuiscint go bhfuil sí ar fáil go buan, ar féidir teagmháil a dhéanamh léi tráth ar bith ar an teileafón, go háirithe ag comhaltaí d’fhorfheidhmiú an dlí agus gur féidir léi dul láithreach chuig áitreabh oifig an ionchúisitheora phoiblí nó chuig áiteanna eile chun cúraimí práinneacha a dhéanamh tar éis iarraidh ar fhreastal ó oifig póilíneachta, amhail tionóiscí tráchta ar bhóithre nó tionóiscí marfacha ag an obair.
18      Uaireanta an chloig a oibríodh le linn dualgas ar glao-dhualgas, bíodh sé gníomhach nó éighníomhach, agus lasmuigh de ghnáthuaireanta oibre, ní mheastar gur gnátham oibre ná ragobair iad agus ní chuirtear san áireamh iad chun an ceart chun sosa laethúil nó seachtainiúil ná an ceart chun saoire bliantúla a fheidhmiú.
19      Dá bhrí sin, bíonn tionchar ag na huaireanta oibre sin ar shláinte agus ar shábháilteacht Thuaisceart Éireann ag an obair, atá faoi réir meoin mheabhrach agus fhisiciúil bhreise. Go háirithe, is ionann a bheith inteagmhála tráth ar bith le linn tréimhsí ama ar fuireachas, go minic déanach tráthnóna nó le linn na hoíche agus a bheith réidh, le linn na dtréimhsí sin, le huaireanta oibre lasmuigh de ghnátham oibre, agus strus méadaithe a bhaineann lena cuid oibre.
20      Chun an díospóid sna príomhimeachtaí a réiteach, agus go háirithe chun na huaireanta oibre atá á lorg ag NI a íoc, tá an chúirt a rinne an tarchur den tuairim gur gá, ar an gcéad dul síos, a chinneadh an gá an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí a mheas mar ‘oibrí’ ionas go dtagann sí faoi raon feidhme Threoir 2003/88 agus, ar an dara dul síos, na huaireanta a oibríodh le linn ama ar fuireachas a aicmiú. I ndáil leis sin, fiafraíonn an chúirt sin an ionann na huaireanta sin a mheas mar ‘am oibre’, de réir bhrí na Treorach sin, agus sárú ar an Treoir sin.
21      Sna himthosca sin, chinn Općinski sud u Puli-Pola (an Chúirt Dúiche, Pula) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)      An dtagann post an ionchúisitheora (leas-ionchúisitheoir/ionchúisitheoir bardasach) faoin gcoincheap “oibrí” dá dtagraítear in Airteagal 1(3) de Threoir 2003/88, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 31 de [An Chairt], is é sin le rá, an féidir oifig ionchúisitheora phoiblí a mheas mar oibrí chun na dálaí oibre céanna a chur i bhfeidhm maidir le fostaithe oifige uile an ionchúisitheora phoiblí?
(2)      Maidir leis an gcéad cheist, an bhfuil Airteagal 2 de Threoir 89/391, dá dtagraítear in Airteagal 1(3) i dTreoir 2003/88, le léiriú sa chaoi go gceadaíonn sé do na Ballstáit ionchúisitheoirí poiblí (leas-ionchúisitheoir/ionchúisitheoirí poiblí bardasach) a eisiamh ó chur i bhfeidhm na bhforálacha lena n‑áirithítear trasuíomh na Treorach seo, lena n‑áirítear iad siúd d’Airteagal 2(1) agus (2), di, a shainíonn an t‑am oibre agus an t‑am sosa?
(3)      (a)      Má thugtar freagra dearfach ar an gcéad cheist agus freagra diúltach ar an dara ceist, eascraíonn an cheist an bhfuil, de réir bhrí fhorálacha Threoir 2003/88 (go háirithe Airteagal 2(1), etc.), seirbhís dualgais éighníomhaigh ionchúisitheoirí poiblí le meas mar am oibre ag cur san áireamh na teorainneacha a fhorchuirtear ar ionchúisitheoir poiblí le linn dualgais éighníomhacha [(bheith ar dualgas sa bhaile)], mar gheall ar na dualgais agus na cúraimí a dhéanann sé nó sí le linn an dualgais sin, i gcomhréir le [Treoir Ghinearálta Uimh. O-8/11-1, ó Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Oifig Ionchúisitheora Phoiblí Phoblacht na Cróite maidir le feidhmiú na seirbhíse ar ghlao, an 13 Deireadh Fómhair 2011, arna leasú an 12 Deireadh Fómhair 2012, agus i gcomhréir le forálacha an Zakon o kaznenom postupku (Cód an Nós Imeachta Choiriúil)], a chuireann srian mór ar an bhféidearthacht d’ionchúisitheoir poiblí, mar oibrí, dul i mbun gníomhaíochtaí eile, fad a cheanglaítear air seirbhísí dualgais éighníomhaigh a dhéanamh sa bhaile, de réir Threoir Ghinearálta an fostóra [...]?
(b)      Má thugtar freagra dearfach ar an gcéad cheist agus freagra diúltach ar an dara ceist, eascraíonn an cheist an bhfuil, de réir bhrí fhorálacha Threoir 2003/88 (go háirithe Airteagal 2(1) etc.), seirbhís dualgais ghníomhaigh [(ag an ionad oibre)] ionchúisitheoirí poiblí le meas mar am oibre ag cur san áireamh na gcúraimí agus na dtascanna oibre a dhéanann an t‑ionchúisitheoir poiblí le linn na tréimhse sin ina bhfuil sé ar dualgas, i gcomhréir leis an Treoir Ghinearálta ó Oifig Ionchúisitheoir Poiblí Phoblacht na Cróite maidir le hobair le linn seirbhíse ar dualgas agus i gcomhréir le forálacha an Zakon o kaznenom postupku, ar dá réir a fheidhmíonn ionchúisitheoir poiblí na seirbhísí dualgais gníomhacha seo ag a ghnátháit oibre nó ag áit eile arna cinneadh ag an bhfostóir (cuairt a thabhairt ar an áitreabh, etc.)?’
Na ceisteanna le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist
22      Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 1(3) de Threoir 2003/88, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 31 den Chairt, a léiriú sa chaoi go dtagann ionchúisitheoirí poiblí faoi raon feidhme na Treorach sin.
23      Mar réamhphointe, ní mór a mheabhrú, cé go sainmhínítear an coincheap ‘oibrí’ in Airteagal 3(a) de Threoir 89/391 mar aon duine atá fostaithe ag fostóir, lena n‑áirítear oiliúnaithe agus printísigh ach gan seirbhísigh tí a áireamh, ní dhearnadh aon tagairt i dTreoir 2003/88 don fhoráil sin de Threoir 89/391 ná don sainmhíniú ar ‘oibrí’ atá le fáil ó reachtaíocht agus/nó ó chleachtais náisiúnta (breithiúnas an 14 Deireadh Fómhair 2010, Union syndicale Solidaires Isère, C‑428/09, EU:C:2010:612, mír 27).
24      Dá bhrí sin, chun Treoir 2003/88, agus i bhfianaise Airteagal 31 den Chairt, a chur i bhfeidhm, tá brí neamhspleách ag an gcoincheap ‘oibrí’, nach féidir a léiriú ar bhealach éagsúil i gcomhréir le dlí na mBallstát, a bhaineann go sonrach le dlí an Aontais (breithiúnais an 14 Deireadh Fómhair 2010, Union syndicale Solidaires Isère, C 428/09, EU:C:2010:612, mír 28; an 21 Feabhra 2018, Matzak, C 518/15, EU:C:2018:82, mír 28; agus an 16 Iúil 2020, Governo della Repubblica italiana (Stádas giúistísí na hIodáile), C‑658/18, EU:C:2020:572, míreanna 88 agus 89.
25      Ní mór an coincheap sin a shainiú i gcomhréir le critéir oibiachtúla lena ndéantar idirdhealú idir an caidreamh fostaíochta trí thagairt a dhéanamh do chearta agus dualgais na ndaoine lena mbaineann (breithiúnas an 16 Iúil 2020, Governo della Repubblica italiana (Stádas giúistísí na hIodáile), C‑658/18, EU:C:2020:572, mír 90 agus an cásdlí dá dtagraítear).
26      Dá bhrí sin, is faoin gcúirt náisiúnta atá sé, i ndeireadh na dála, an coincheap ‘oibrí’ sin a chur i bhfeidhm in aon aicmiú ar dhuine, agus ní mór don chúirt náisiúnta an t‑aicmiú sin a bhunú ar chritéir oibiachtúla agus measúnú foriomlán a dhéanamh ar imthosca uile an cháis a thugtar os a comhair, ag féachaint do chineál na ngníomhaíochtaí lena mbaineann agus don chaidreamh idir na páirtithe lena mbaineann (breithiúnas an 16 Iúil 2020, Governo della Repubblica italiana (Stádas giúistísí na hIodáile), C‑658/18, EU:C:2020:572, mír 91 agus an cásdlí dá dtagraítear).
27      I ndáil leis sin, is é an ghné riachtanach de chaidreamh fostaíochta ná go ndéanann duine seirbhísí ar feadh tréimhse áirithe ama le haghaidh agus faoi threoir duine eile a bhfaigheann sé luach saothair ina leith. Dá bhrí sin, tugann caidreamh fostaíochta le tuiscint go bhfuil caidreamh ordlathach ann idir an t‑oibrí agus a fhostóir nó a fostóir. Ní mór measúnú a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil caidreamh den sórt sin ann, i ngach cás ar leith, ar bhonn na dtosca agus na n‑imthosca uile lena léirítear an gaol idir na páirtithe (breithiúnas an 15 Iúil 2021, Ministrstvo za obrambo, C‑742/19, EU:C:2021:597, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear).
28      Dá bhrí sin, chun a mheas an dtagann ionchúisitheoirí poiblí, amhail an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, faoi raon feidhme Threoir 2003/88, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé scrúdú a dhéanamh ar na cúraimí agus na dualgais a dhéanann na hionchúisitheoirí sin agus ar na hoibleagáidí atá orthu dá bhfostóir.
29      É sin ráite, féadfaidh an Chúirt, i gcomhthéacs tarchur chun réamhrialú, treoir a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur, ar bhonn na ndoiciméad a bhaineann leis na príomhimeachtaí agus na mbarúlacha i scríbhinn agus ó bhéal atá os a comhair, chun a chur ar chumas na cúirte sin an díospóid atá os a comhair a réiteach (féach, de réir analaí, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, ECOTEX BULGARIA, C- 544/19, EU:C:2021:803 mír 72 agus an cásdlí dá dtagraítear).
30      Is léir ón ordú tarchuir gurb é atá i gceist le dualgais ionchúisitheoirí poiblí, amhail ionchúisitheoirí in oifig an ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh, na cúraimí seirbhíse a leagtar síos, inter alia, leis an gCód um Nós Imeachta Coiriúil, a dhéanamh, in áitreabh na cúirte nó in oifig an ionchúisitheora phoiblí, nó san áit inar tharla na himeachtaí, faoi mhaoirseacht ionchúisitheora shinsearaigh.
31      De réir na cúirte a rinne an tarchur, féadfaidh ionchúisitheoir poiblí d’oifig an ionchúisitheora bhardasaigh, tráth ar bith, iarraidh a fháil ó phóilín, ar dá bhun a cheanglaítear air dul láithreach chuig áit an teagmhais atá i gceist. Féadfar a cheangal air nó uirthi freisin an chéad agallamh a dhéanamh ar an duine cúisithe, nó barántas cuardaigh a iarraidh ar an mbreitheamh imscrúdaithe, bearta imscrúdaitheacha práinneacha a ordaíodh ó bhéal a dheimhniú, cigireachtaí a dhéanamh ar an láthair nó páirt a ghlacadh sna cigireachtaí sin i gcás tionóiscí tráchta bóthair, tionóiscí marfacha ag an obair nó cionta eile, a bheith i láthair le linn agallaimh le finnéithe arna seoladh ag an mbreitheamh imscrúdaithe, bearta coisctheacha a dhéanamh nó a iarraidh go gcuirfear an duine cúisithe faoi choinneáil réamhthrialach agus freastal ar éisteachtaí i ndáil leis an gcoinneáil sin.
32      I ndáil leis sin, is léir ón ordú tarchuir gur saintréith de phost na n‑ionchúisitheoirí poiblí, amhail NI, a bhfo-ordú chuig ionchúisitheoirí poiblí níos sinsearaí san ordlathas agus chuig an Aireacht Dlí agus Cirt agus Riaracháin, a riarann an córas ceartais thar ceann oifig an ionchúisitheora phoiblí, lena n‑áirítear scrúdú a dhéanamh ar ghearáin maidir le gníomhaíochtaí ionchúisitheoirí poiblí nó ábhair a bhaineann le dliteanas gairmiúil na n‑ionchúisitheoirí sin, a áirithiú go bhfuil dálaí oibre iomchuí ag oifigí an ionchúisitheora phoiblí i dtéarmaí ábhartha agus airgeadais, pleananna a fhormheas chun ionchúisitheoirí poiblí nua a fhostú, agus fostú foirne tacaíochta d’ionchúisitheoirí poiblí a fhormheas.
33      Ina theannta sin, is léir ón ordú tarchuir go bhfuil ionchúisitheoirí poiblí sóisearacha faoi réir maoirseacht ag ionchúisitheoirí poiblí sinsearacha, i gcomhréir le heagrú ordlathach oifig an ionchúisitheora phoiblí, trína bhfuil oifigí an ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh faoi réir oifigí an ionchúisitheora phoiblí réigiúnaigh, atá, in éineacht le sainoifigí na n‑ionchúisitheoirí poiblí, faoi réir Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí i bPoblacht na Cróite. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh Uaschomhairle na nIonchúisitheoirí giúistís a dhífhostú as oifig an ionchúisitheora phoiblí ar chúiseanna araíonachta, mar gheall ar chiontuithe i gcionta coiriúla, easpa inniúlachta nó cailliúint inniúlachta.
34      Dá réir sin, faoi réir fhíorú na cúirte a rinne an tarchur, dealraíonn sé go bhfuil leas-ionchúisitheoir poiblí d’oifig an ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh faoi cheannas na n-ionchúisitheoirí poiblí sinsearacha, rud atá ina shaintréith de chaidreamh fostaíochta.
35      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist nach mór Airteagal 1(3) de Threoir 2003/88, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 31 den Chairt, a léiriú sa chaoi go dtagann ionchúisitheoirí poiblí faoi raon feidhme na Treorach sin.
An dara ceist
36      Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 2 de Threoir 89/391, dá dtagraítear in Airteagal 1(3) de Threoir 2003/88, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta lena n‑eisiatar gníomhaíocht ionchúisitheoirí poiblí ó raon feidhme Threoir 2003/88.
37      I ndáil leis sin, ní mór a mheabhrú, de réir Airteagal 1(3) de Threoir 2003/88, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 2 de Threoir 89/391, dá dtagraítear in Airteagal 1(3), go bhfuil feidhm ag na treoracha sin maidir le gach earnáil gníomhaíochta, idir phoiblí agus phríobháideach, chun feabhsuithe ar shábháilteacht agus ar shláinte oibrithe ag an obair a spreagadh agus chun gnéithe áirithe d’eagrú ama oibre a rialáil (breithiúnas an 3 Bealtaine 2012, Neidel, C‑337/10, EU:C:2012:263, mír 20).
38      Mar sin féin, foráiltear leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 2(2) de Threoir 89/391 go bhfuil an Treoir sin neamh-infheidhme i gcás ina bhfuil saintréithe a bhaineann go sonrach le gníomhaíochtaí sonracha áirithe seirbhíse poiblí, amhail na fórsaí armtha nó na póilíní, nó le gníomhaíochtaí sonracha áirithe sna seirbhísí cosanta sibhialta ar neamhréir léi ar ndóigh, agus luaitear sa dara fomhír di nach mór, sa chás sin, sábháilteacht agus sláinte oibrithe a áirithiú a mhéid is féidir i bhfianaise chuspóirí na Treorach sin (breithiúnas an 15 Iúil 2021, Ministrstvo za obrambo, C‑742/19, EU:C:2021:597, mír 53).
39      Ba cheart a thabhairt faoi deara, i ndáil leis sin, nach mór an chéad fhomhír d’Airteagal 2(2) de Threoir 89/391 a léiriú sa chaoi go bhfuil a raon feidhme teoranta dá bhfuil fíor-riachtanach chun cosaint a thabhairt do na leasanna a cheadaíonn sí do na Ballstáit a chosaint (breithiúnas an 15 Iúil 2021, Ministrstvo za obrambo, C‑742/19, EU:C:2021:597, mír 55 agus an cásdlí dá dtagraítear).
40      Tá an critéar a úsáidtear san fhoráil sin chun gníomhaíochtaí áirithe a eisiamh ó raon feidhme Threoir 89/391 agus, dá bhrí sin, ó raon feidhme Threoir 2003/88, bunaithe ar an bhfíoras go mbaineann oibrithe le ceann d’earnálacha na seirbhíse poiblí dá dtagraítear san fhoráil sin, ina hiomláine, ach go heisiach ar chineál sonrach cúraimí áirithe a dhéanann oibrithe sna hearnálacha sin, lena dtugtar údar le heisceacht ón riail maidir le sábháilteacht agus sláinte oibrithe a chosaint, mar gheall ar an dearbhghá atá le cosaint éifeachtach an phobail i gcoitinne a ráthú (breithiúnas an 15 Iúil 2021, Ministrstvo za obrambo, C‑742/19, EU:C:2021:597, mír 56 agus an cásdlí dá dtagraítear).
41      I measc na saintréithe a bhaineann go sonrach leis na gníomhaíochtaí sonracha lena dtugtar údar, de bhun na chéad fhomhíre d’Airteagal 2(2) de Threoir 89/391, le heisceacht ó na rialacha maidir le sábháilteacht agus sláinte oibrithe a chosaint, is é sin, de bharr a gcineáil, nach féidir leo pleanáil a dhéanamh maidir le ham oibre (breithiúnas an 15 Iúil 2021, Ministrstvo za obrambo, C‑742/19, EU:C:2021:597, mír 57 agus an cásdlí dá dtagraítear).
42      Ar an gcaoi sin, cosnaítear leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 2(2) de Threoir 89/391 éifeachtúlacht gníomhaíochtaí sonracha seirbhíse poiblí nach mór a bheith leanúnach chun feidhmiú éifeachtach fheidhmeanna bunriachtanacha an Stáit a áirithiú. Ní mór measúnú a dhéanamh ar an gceanglas leanúnachais sin trí chineál sonrach na gníomhaíochta atá i gceist a chur san áireamh (breithiúnas an 15 Iúil 2021, Ministrstvo za obrambo, C‑742/19, EU:C:2021:597, mír 58 agus an cásdlí dá dtagraítear).
43      I ndáil leis sin, ar thaobh amháin, chinn an Chúirt nach gcuireann an ceanglas leanúnachais seirbhísí i réimsí na sláinte poiblí, na sábháilteachta poiblí agus an oird phoiblí cosc ar ghníomhaíochtaí na seirbhísí sin a eagrú, i ngnáthchúinsí, maidir le huaireanta oibre a bhfostaithe, agus mar thoradh air sin nach bhfuil an eisceacht dá bhforáiltear sa chéad fhomhír d’Airteagal 2(2) de Threoir 89/391 infheidhme maidir leis na seirbhísí sin ach amháin in imthosca ina bhfuil tromchúis agus scála eisceachtúil, amhail tubaistí nádúrtha nó teicneolaíocha, ionsaithe nó timpistí tromchúiseacha, lena n‑éilítear bearta a ghlacadh atá fíor-riachtanach chun beatha, sláinte agus sábháilteacht an phobail i gcoitinne a chosaint, bearta a gcuirfí a gcur chun feidhme cuí i mbaol dá mba ghá na rialacha go léir a leagtar síos i dTreoir 2003/88 a urramú. I gcásanna den sórt sin, is iomchuí tosaíocht iomlán a thabhairt don chuspóir maidir leis an bpobal a chosaint, chun dochair do chomhlíonadh fhorálacha Threoir 2003/88, ar féidir neamhaird a dhéanamh de go sealadach sna seirbhísí sin (breithiúnas an 15 Iúil 2021, Ministrstvo za obrambo, C‑742/19, EU:C:2021:597, mír 59 agus an cásdlí dá dtagraítear).
44      Ar an taobh eile, chinn an Chúirt go bhfuil saintréithe ag gníomhaíochtaí sonracha áirithe seirbhíse poiblí, fiú i ngnáthchúinsí, a chiallaíonn go bhfuil a gcineál go hiomlán ar neamhréir le pleanáil ama oibre ar bhealach lena n‑urramaítear na ceanglais a fhorchuirtear le Treoir 2003/88 (breithiúnas an 15 Iúil 2021, Ministrstvo za obrambo, C‑742/19, EU:C:2021:597, mír 60 agus an cásdlí dá dtagraítear).
45      Is fíor sin, go háirithe, maidir le gníomhaíochtaí nach féidir a dhéanamh ach ar bhonn leanúnach agus nach féidir ach leis an oibrí céanna iad a dhéanamh chun a chuspóir leasa phoiblí a bhaint amach go héifeachtach, gan é a bheith indéanta córas uainíochta a bhunú lena gceadaítear an ceart chun uaireanta sosa nó laethanta tar éis dó oibriú ar feadh líon áirithe uaireanta an chloig nó laethanta a dheonú don oibrí go tráthrialta (breithiúnas an 15 Iúil 2021, Ministrstvo za obrambo, C‑742/19, EU:C:2021:597, mír 61 agus an cásdlí dá dtagraítear).
46      Sa chomhthéacs sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur, atá inniúil chun an dlí náisiúnta a léiriú, atá sé a fhíorú a mhéid atá feidhm ag an gcásdlí dá dtagraítear i míreanna 40 go 45 den bhreithiúnas seo maidir le gníomhaíocht na n‑ionchúisitheoirí poiblí bardasacha in oifig an ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh, amhail NI. Mar sin féin, i gcomhréir leis an gcásdlí dá dtagraítear i mír 29 den bhreithiúnas seo, féadfaidh an Chúirt treoir a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur maidir leis an measúnú atá le déanamh aici.
47      I ndáil leis sin, ní mór a thabhairt faoi deara gur léir ón ordú tarchuir go dtagann gníomhaíocht ionchúisitheoirí poiblí oifig an ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh, i bprionsabal, faoi raon feidhme Airteagal 2(1) de Threoir 89/391, a mhéid is gníomhaíocht riaracháin nó gníomhaíocht seirbhíse san earnáil phoiblí í (féach, de réir analaí, breithiúnas an 16 Iúil 2020, Governo della Repubblica italiana (Stádas giúistísí na hIodáile), C‑658/18, EU:C:2020:572, mír 85).
48      Thairis sin, ní luaitear in aon ní san ordú tagartha sin go bhfuil saintréithe sonracha ag an ngníomhaíocht a dhéanann ionchúisitheoirí poiblí in oifig an ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh lena gcuirtear cosc ar am oibre pleanála i gcomhréir leis na ceanglais a leagtar síos i dTreoir 2003/88. Mar shampla, maidir le cumhachtaí agus freagrachtaí na n‑ionchúisitheoirí sin, ní féidir a chur as an áireamh go bhféadfar leanúnachas feidhmeanna oifige ionchúisitheora phoiblí a áirithiú trí chóras uainíochta d’ionchúisitheoirí poiblí in oifig an ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh. Is léir ón ordú tarchuir go bhfuil a dtréimhse ama ar fuireachas beartaithe mí amháin roimh ré agus gur féidir go mbeidh oifig ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh nó réigiúnaigh freagrach as seirbhís ar glao-dhualgas a sholáthar, rud nach mór d’oifig ionchúisitheora phoiblí eile a dhéanamh de ghnáth. Ní cosúil, dá bhrí sin, go bhfuil córas uainíochta nó córas pleanála le haghaidh am oibre ar neamhréir per se le saintréithe na ngníomhaíochtaí sin.
49      Dá bhrí sin, dealraíonn sé, i gcás ina ndéantar gníomhaíochtaí ionchúisitheoirí poiblí faoi ghnáthchúinsí, go bhféadfaidís a bheith faoi réir pleanáil ama oibre ar bhealach lena n‑urramaítear na ceanglais a fhorchuirtear le Treoir 2003/88.
50      I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an dara ceist nach mór Airteagal 2 de Threoir 89/391, dá dtagraítear in Airteagal 1(3) de Threoir 2003/88, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta lena n‑eisiatar gníomhaíocht ionchúisitheoirí poiblí ó raon feidhme Threoir 2003/88, a mhéid is féidir an ghníomhaíocht sin, i gcás ina ndéantar í de ghnáth, a bheith faoi réir pleanáil ama oibre ar bhealach lena n‑urramaítear na ceanglais a fhorchuirtear le Treoir 2003/88.
An tríú ceist
51      Lena tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 2 de Threoir 2003/88 a léiriú sa chaoi nach mór tréimhse ama ar fuireachas a dhéanann ionchúisitheoirí poiblí lasmuigh de ghnátham oibre, lena gceanglaítear go mbeidh na hionchúisitheoirí sin i láthair go héigeantach ag an ionad oibre, nó tréimhse ama ar fuireachas de réir córas cúltaca, lena gceanglaítear a láithreacht éigeantach sa bhaile, a aicmiú mar ‘am oibre’, de réir bhrí Airteagal 2.
52      In Airteagal 2 de Threoir 2003/88 sainmhínítear an coincheap ‘am oibre’ mar aon tréimhse ina bhfuil an t‑oibrí ag obair, ar fáil don fhostóir agus i mbun a ghníomhaíochta nó a dhualgas, i gcomhréir le dlíthe agus/nó cleachtais náisiúnta. De réir cásdlí socair, ní mór an coincheap sin a thuiscint mar choincheap seachas an tréimhse sosa, ós rud é go bhfuil an dá choincheap sin comheisiatach (breithiúnas an 10 Meán Fómhair 2015, Federación de Servicios Privados del sindicato Comisiones obreras, C‑266/14, EU:C:2015:578, mír 25 agus an cásdlí dá dtagraítear).
53      I ndáil leis sin, ní mór a chur san áireamh nach bhforáiltear le hAirteagal 2 d’aon chatagóir idirmheánach idir na coincheapa ‘am oibre’ agus ‘tréimhse sosa’ (breithiúnas an 10 Meán Fómhair 2015, Federación de Servicios Privados del sindicato Comisiones obreras, C‑266/14, EU:C:2015:578, mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear) agus nach bhfuil déine na hoibre a dhéanann an fostaí ná a aschur i measc na ngnéithe a bhaineann le ‘am oibre’ chun críocha na Treorach sin. Dá bhrí sin, ní mór tréimhse fuireachais a dhéanann ionchúisitheoirí poiblí oifig an ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh a aicmiú mar ‘am oibre’ nó mar ‘thréimhse sosa’ chun Treoir 2003/88 a chur i bhfeidhm (féach, de réir analaí, breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2021, Dopravní podnik hl. m. Prahy, C‑107/19, EU:C:2021:722, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
54      Thairis sin, is coincheapa de dhlí an Aontais iad na coincheapa ‘am oibre’ agus ‘tréimhse sosa’ nach mór a shainmhíniú i gcomhréir le saintréithe oibiachtúla trí thagairt a dhéanamh do scéim agus do chuspóir Threoir 2003/88. Ní féidir ach le léiriú uathrialach den chineál sin éifeachtacht iomlán na Treorach sin agus cur i bhfeidhm aonfhoirmeach na gcoincheap sin sna Ballstáit uile a áirithiú (breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2021, Dopravní podnik hl. m. Prahy, C‑107/19, EU:C:2021:722, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
55      Is gá, dá bhrí sin, scrúdú a dhéanamh, i gcás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, an bhfuil na heilimintí a chomhdhéanann an coincheap ‘am oibre’ i láthair ina ndéanann an t‑oibrí am ar fuireachas ag a ionad oibre nó tréimhse ama fuireachais de réir córas cúltaca, eadhon tréimhse ina bhfanann an t‑oibrí ar fáil dó nó di chun obair a dhéanamh arna iarraidh sin don fhostóir gan ceangal a bheith air fanacht ag a ionad oibre (breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2021, Dopravní podnik hl. m. Prahy, C‑107/19, EU:C:2021:722, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
56      Maidir le tréimhsí ama ar fuireachas, is léir ó chásdlí na Cúirte nach gá gur ‘tréimhse sosa’ í tréimhse nach ndéanann an t‑oibrí aon ghníomhaíocht iarbhír lena linn chun tairbhe a fhostóra chun críocha chur i bhfeidhm Threoir 2003/88 (breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2021, Dopravní podnik hl. m. Prahy, C‑107/19, EU:C:2021:722, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear).
57      I ndáil leis sin, sa chéad áit, a mhéid a bhaineann leis an tréimhse ama ar fuireachas a dhéantar san ionad oibre, tá sé curtha in iúl ag an gCúirt cheana féin gurb é an toisc chinntitheach chun a chinneadh go bhfuil na gnéithe is saintréithe den choincheap ‘am oibre’ de réir bhrí Threoir 2003/88 ann go gceanglaítear ar an oibrí a bheith i láthair go fisiciúil san áit a chinn an fostóir agus a bheith ar fáil don fhostóir chun bheith in ann, más gá, na seirbhísí iomchuí a sholáthar láithreach (breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2021, Dopravní podnik hl. m. Prahy, C‑107/19, EU:C:2021:722, mír 31 agus an cásdlí dá dtagraítear).
58      Mheas an Chúirt, le linn tréimhse ama fuireachais den sórt sin, nach mór d’oibrí, a gceanglaítear air nó uirthi fanacht ina ionad oibre agus a bheith ar fáil dá fhostóir nó dá fostóir, fanacht scartha óna theaghlach agus óna thimpeallacht shóisialta agus is beag saoirse atá aige nó aici chun an t‑am nach bhfuil gá lena sheirbhísí gairmiúla a bhainistiú. Dá bhrí sin, ní mór an tréimhse sin ina hiomláine a aicmiú mar ‘am oibre’, de réir bhrí Threoir 2003/88, beag beann ar an ngníomhaíocht ghairmiúil a rinne an t‑oibrí go hiarbhír le linn na tréimhse sin (breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2021, Dopravní podnik hl. m. Prahy, C‑107/19, EU:C:2021:722, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).
59      Sa dara háit, maidir le tréimhse ama fuireachais de réir córas cúltaca, chinn an Chúirt nach mór tréimhse den sórt sin a aicmiú freisin, ina hiomláine, mar ‘am oibre’ de réir bhrí Threoir 2003/88, fiú mura gceanglaítear ar oibrí fanacht ina ionad oibre, i gcás, ag féachaint don tionchar, atá oibiachtúil agus an‑suntasach, go bhfuil deiseanna ag an oibrí sin a leasanna pearsanta agus sóisialta a shaothrú, tá sé éagsúil le tréimhse nach mór d’oibrí a bheith ar fáil dá fhostóir lena linn a mhéid nach mór don fhostóir a bheith in ann teagmháil a dhéanamh leis (breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2021, Dopravní podnik hl. m. Prahy, C‑107/19, EU:C:2021:722, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
60      Dá bhrí sin, cumhdaítear leis an gcoincheap ‘am oibre’ de réir bhrí Threoir 2003/88 tréimhsí ama ar fuireachas ina n‑iomláine, lena n‑áirítear iad siúd atá bunaithe ar chóras cúltaca, ina ndéanann na srianta a fhorchuirtear ar an oibrí difear oibiachtúil agus an‑suntasach don fhéidearthacht atá ag an oibrí an tréimhse ama nach bhfuil gá lena sheirbhísí gairmiúla a bhainistiú agus a leasanna féin a shaothrú (breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2021, Dopravní podnik hl. m. Prahy, C‑107/19, EU:C:2021:722, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
61      I ndáil leis sin, chinn an Chúirt nach ionann tréimhse ama fuireachais ar lena linn a fhéadfaidh an t‑oibrí, agus an tréimhse ama réasúnta a cheadaítear dó nó di a ghníomhaíochtaí gairmiúla a atosú, a priori, a ghníomhaíochtaí pearsanta agus sóisialta a phleanáil agus ‘am oibre’, de réir bhrí Threoir 2003/88. Os a choinne sin, ní mór a mheas, i bprionsabal, gur ‘am oibre’, de réir bhrí na Treorach sin, atá i dtréimhse ama fuireachais ar lena linn a cheanglaítear ar an oibrí filleadh ar an obair, i bprionsabal, ós rud é, sa chás sin, go ndíspreagtar an t‑oibrí go mór ó aon chineál gníomhaíochta áineasa a phleanáil, fiú ar feadh tréimhse ghearr (breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2021, Dopravní podnik hl. m. Prahy, C‑107/19, EU:C:2021:722, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).
62      Mar sin féin, mar a chuir an Chúirt in iúl go soiléir, ní mór meastóireacht a dhéanamh ar thionchar na teorann ama sin ina gcaithfidh an t‑oibrí freagairt a dhéanamh tar éis measúnú nithiúil a dhéanamh lena gcuirtear san áireamh, de réir mar is iomchuí, na srianta eile a fhorchuirtear ar an oibrí le linn a thréimhse ama fuireachais, lena n‑áirítear de réir córas cúltaca (féach, chuige sin, breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2021, Dopravní podnik hl. Prahy, C‑107/19, EU:C:2021:722, mír 36 agus an cásdlí dá dtagraítear).
63      Is léir ón ordú tarchuir go gceanglaítear ar leas-ionchúisitheoir poiblí ag oifig an ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh, amhail NI, a bheith réidh, le linn a chuid ama ar fuireachas ina iomláine, chun gníomhú, tráth ar bith, chun cúraimí agus dualgais a chomhlíonadh arb ionann iad agus na cúraimí agus na dualgais a dhéanann sé nó sí le linn a ghnáthoibre san ionad oibre. Dá bhrí sin, dealraíonn sé nach féidir leis an ionchúisitheoir sin, le linn tréimhse ama ar fuireachas, imeacht óna ionad oibre nó, le linn tréimhse ama ar fuireachas de réir córas cúltaca, a theach, agus a leasanna féin a shaothrú.
64      Is faoin gcúirt a rinne an tarchur, áfach, atá sé measúnú a dhéanamh, i bhfianaise na n‑eilimintí ábhartha uile agus i gcomhréir leis an gcásdlí dá dtagraítear i míreanna 55 go 62 den bhreithiúnas seo, an gá, sa chás seo, an tréimhse ama cúltaca a dhéanann ionchúisitheoir de chuid oifig an ionchúisitheora phoiblí bhardasaigh ina ionad oibre a aicmiú mar ‘am oibre’ de réir bhrí Threoir 2003/88.
65      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an tríú ceist ná nach mór Airteagal 2 de Threoir 2003/88 a léiriú sa chaoi nach mór tréimhse ama cúltaca a dhéanann ionchúisitheoirí poiblí lasmuigh de ghnátham oibre, lena gceanglaítear go mbeidh na hionchúisitheoirí sin i láthair ag an ionad oibre, nó tréimhse ama ar fuireachas de réir córas cúltaca, lena gceanglaítear ar an ionchúisitheoir poiblí a bheith i láthair ina theach féin, a aicmiú mar ‘am oibre’, de réir bhrí Airteagal 2, a mhéid, le linn na dtréimhsí ama sin atá ar fuireachas, go bhfuil na srianta a fhorchuirtear ar na hionchúisitheoirí poiblí sin de chineál a fhágann go ndéanann siad difear go hoibiachtúil agus go mór don chumas, do na hionchúisitheoirí poiblí sin, bainistiú a dhéanamh gan bhac, le linn na dtréimhsí sin, ar an am nach gceanglaítear a seirbhísí gairmiúla lena linn agus an t‑am sin a úsáid chun a leasanna féin a shaothrú.
Costais
66      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Séú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.      Ní mór Airteagal 1(3) de Threoir 2003/88/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 a bhaineann le gnéithe áirithe d’eagrú ama oibre, arna léamh i gcomhar le hAirteagal(31) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, a léiriú sa chaoi go dtagann ionchúisitheoirí poiblí faoi raon feidhme na Treorach sin.
2.      Ní mór Airteagal 2 de Threoir 89/391/CE ón gComhairle an 12 Meitheamh 1989 maidir le bearta a thabhairt isteach chun feabhsuithe ar shábháilteacht agus ar shláinte oibrithe ag an obair a spreagadh, dá dtagraítear in Airteagal 1(3) de Threoir 2003/88, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta lena n‑eisiatar gníomhaíocht ionchúisitheoirí poiblí ó raon feidhme Threoir 2003/88, a mhéid a fhéadfaidh an ghníomhaíocht sin, i gcás ina ndéantar í faoi ghnáthchúinsí, a bheith faoi réir pleanáil ama oibre ar bhealach a urramaíonn na ceanglais a fhorchuirtear le Treoir 2003/88.
3.      Ní mór Airteagal 2 de Threoir 2003/88 a léiriú sa chaoi nach mór tréimhse ama ar fuireachas a dhéanann ionchúisitheoirí poiblí lasmuigh de ghnátham oibre, lena gceanglaítear go mbeidh na hionchúisitheoirí sin i láthair san ionad oibre, nó tréimhse ama ar fuireachas de réir córas cúltaca, lena gceanglaítear ar an ionchúisitheoir poiblí a bheith i láthair ina theach féin, a aicmiú mar ‘am oibre’, de réir bhrí Airteagal 2, a mhéid, le linn na dtréimhsí ama sin ar fuireachas, tá na srianta a fhorchuirtear ar na hionchúisitheoirí poiblí sin de chineál a fhágann go ndéanann siad difear go hoibiachtúil agus go mór don chumas, i gcás na n‑ionchúisitheoirí poiblí sin, bainistiú a dhéanamh gan bhac, le linn na dtréimhsí sin, ar an am nach gceanglaítear a seirbhísí gairmiúla lena linn agus an t‑am sin a úsáid chun a leasanna féin a shaothrú.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Chróitis
i      Is ainm dlítheanach é ainm an cháis seo. Ní ag tagairt d’fhíorainm páirtí ar bith sna himeachtaí atá sé.