61991CJ0283_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-283/91,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Corte suprema di cassazione προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Prefetto di Ravenna
και
Attilio Contarini,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1153/75 της Επιτροπής, της 30ής Απριλίου 1975, περί των συνοδευτικών εγγράφων και των υποχρεώσεων των παραγωγών και των εμπόρων πλην των λιανοπωλητών στον αμπελοοινικό τομέα (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/012),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
συγκείμενο από τους G. C. Rodriguez Iglesias, πρόεδρο τμήματος, R. Joliet και D. A. O. Edward, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: W. Van Gerven
γραμματέας: J.-G. Giraud
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
* ο Contarini, εκπροσωπούμενος από τον Albamaria dalle Rovere Baccarini, δικηγόρο Μπολώνιας,
* η Ιταλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον καθηγητή Luigi Ferrari Bravo, Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Διπλωματικών Διαφορών του Υπουργείου Εξωτερικών, επικουρούμενος από τον Ivo M. Braguglia, avvocato dello Stato,
* η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Eugenio de March, Νομικό Σύμβουλο,
έχοντας υπόψη την έκθεση τoυ εισηγητή δικαστή,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 8ης Οκτωβρίου 1992,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με διάταξη της 21ης Μαΐου 1991, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 6 Νοεμβρίου 1991, το Corte suprema di cassazione υπέβαλε, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1153/75 της Επιτροπής, της 30ής Απριλίου 1975, περί των συνοδευτικών εγγράφων και των υποχρεώσεων των παραγωγών και των εμπόρων πλην των λιανοπωλητών στον αμπελοοινικό τομέα (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/012, στο εξής: κανονισμός).
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Attilio Contarini και του Prefetto di Ravenna σχετικά με δύο συνοδευτικά έγγραφα για δύο παρτίδες νέου οίνου που βρισκόταν ακόμη σε ζύμωση.
3 Από τη διάταξη περί παραπομπής προκύπτει ότι στις 13 Οκτωβρίου 1983 ο Contarini συμπλήρωσε δύο συνοδευτικά έγγραφα, αντιστοίχως για 100 και 20 εκατόλιτρα νέου οίνου που βρισκόταν ακόμη σε ζύμωση. Στις 24 Απριλίου 1986, ο Prefetto di Ravenna επέβαλε στον Contarini διοικητική ποινή λόγω του ότι ο τελευταίος, κατά παράβαση του άρθρου 9 του κανονισμού, παρέλειψε να συμπληρώσει τη στήλη 14 των δύο αυτών συνοδευτικών εγγράφων.
4 Το εν λόγω άρθρο 9 έχει ως εξής:
"1. 'Οταν πρόκειται:
* για γλεύκος σταφυλής,
* για μερικώς ζυμωθέν γλεύκος σταφυλής ή
* για νέο οίνο ακόμη εν ζυμώσει,
οι αριθμοί 0, 1, 2, 3 ή 4 αναγράφονται στη στήλη 14 του συνοδευτικού εγγράφου για να δεικνύουν:
0: ότι το προϊόν δεν έχει εμπλουτισθεί σε σάκχαρα, ούτε αυξηθεί ή ελαττωθεί η οξύτητά του
1: ότι το προϊόν δεν δύναται να εμπλουτισθεί σε σάκχαρα, ούτε αυξηθεί ή ελαττωθεί η οξύτητά του
2: ότι το προϊόν δύναται να εμπλουτισθεί σε σάκχαρα
3: ότι το προϊόν δύναται να υποστεί αύξηση οξύτητος
4: ότι το προϊόν δύναται να υποστεί ελάττωση οξύτητος.
'Οταν το προϊόν δύναται να εμπλουτισθεί σε σάκχαρα ή να αυξηθεί ή να μειωθεί η οξύτητά του ή όταν πρόκειται για οίνο κατάλληλο να δώσει επιτραπέζιο οίνο, η αμπελουργική ζώνη στην οποία έχουν τρυγηθεί οι χρησιμοποιηθείσες νωπές σταφυλές αναγράφεται στη στήλη 15.
2. 'Οταν πρόκειται για επιτραπέζιο οίνο ο αριθμός 5 αναγράφεται στη στήλη 14 του συνοδευτικού εγγράφου για να διευκρινισθεί ότι ο επιτραπέζιος οίνος έχει υποστεί προσθήκη γλεύκους.
3. Για τα προϊόντα, πλην εκείνων που προβλέπονται στην παράγραφο 1, εδάφιο πρώτο, οι αριθμοί 6, 7, 8 ή 9 αναγράφονται στη στήλη 14 του συνοδευτικού εγγράφου για να δείχνουν:
6: ότι το προϊόν δεν έχει ούτε εμπλουτισθεί σε σάκχαρα, ούτε έχει αυξηθεί ή ελαττωθεί η οξύτητά του
7: ότι το προϊόν έχει εμπλουτισθεί σε σάκχαρα
8: ότι έχει αυξηθεί η οξύτητα του προϊόντος
9: ότι έχει ελαττωθεί η οξύτητα του προϊόντος.
Οι ενδείξεις αυτές δεν είναι υποχρεωτικές."
5 Ο Contarini άσκησε ανακοπή κατά της ποινής που του επιβλήθηκε. Η ανακοπή αυτή έγινε δεκτή από τον Pretore di Lugo, ο οποίος έκρινε ότι, κατά το άρθρο 9, παράγραφος 3, του κανονισμού, η συμπλήρωση της στήλης 14 των συνοδευτικών εγγράφων δεν ήταν υποχρεωτική.
6 Ο Prefetto di Ravenna άσκησε αναίρεση κατά της αποφάσεως του Pretore di Lugo. Προέβαλε ότι εσφαλμένως ο Pretore di Lugo έκρινε ότι η έλλειψη υποχρεώσεως για τη συμπλήρωση της στήλης 14 των συνοδευτικών εγγράφων που προβλέπει το άρθρο 9, παράγραφος 3, του κανονισμού αφορούσε όλα τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο αυτό.
7 Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, το Corte suprema di cassazione αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία μέχρις ότου το Δικαστήριο αποφανθεί προδικαστικώς επί του εξής ερωτήματος:
"Αναφέρεται η φράση που περιλαμβάνεται στο τέλος του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1153/75 της Επιτροπής (' Οι ενδείξεις αυτές δεν είναι υποχρεωτικές' ) σε όλες τις διατάξεις του άρθρου 9 (όπως κρίθηκε με την απόφαση κατά της οποίας στρέφεται η αναίρεση) ή μόνο στις διατάξεις της παραγράφου 3 (όπως υποστήριξε η αναιρεσείουσα νομαρχία);"
8 Στην έκθεση του εισηγητή δικαστή αναπτύσσονται διεξοδικά τα περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου.
9 Διαπιστώνεται προκαταρκτικά ότι, μετά τα περιστατικά που έδωσαν λαβή για τη διαφορά της κύριας δίκης, η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΟΚ) 418/86, της 18ης Φεβρουαρίου 1986, σχετικά με την προσαρμογή ορισμένων κανονισμών που αφορούν τον αμπελοοινικό τομέα, λόγω της προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας (ΕΕ L 48, σ. 8), με τον οποίο προστέθηκε η παράγραφος 4 στο άρθρο 9 του κανονισμού 1153/75. Μολονότι το γεγονός αυτό δεν έχει καμιά επίπτωση στην ερμηνεία του κανονισμού 1153/75 όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των περιστατικών, εντούτοις επιβάλλεται η διαπίστωση ότι "η φράση που περιλαμβάνεται στο τέλος του άρθρου 9 του κανονισμού", η οποία παρατίθεται στο προδικαστικό ερώτημα, αναφέρεται στην αρχική διατύπωση που περιλαμβάνεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 30ής Απριλίου 1975, δηλαδή σε εκείνη που ίσχυε πριν από την τροποποίηση που έγινε με τον κανονισμό 418/86. Κατά την ίδια συλλογιστική, κάθε αναφορά στον κανονισμό στις σκέψεις που ακολουθούν αφορά την ίδια αυτή αρχική διατύπωση.
10 Από τη δικογραφία προκύπτει ότι ο Contarini και ο Pretore di Lugo θεωρούν ότι η τελευταία φράση του άρθρου 9 του κανονισμού, δηλαδή "Οι ενδείξεις αυτές δεν είναι υποχρεωτικές", αφορά όλα τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο αυτό και έτσι, σε όλες τις περιπτώσεις, απαλλάσσει τον παραγωγό από την υποχρέωση να συμπληρώσει τη στήλη 14 του συνοδευτικού εγγράφου. Αντιθέτως, η Ιταλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή, καθώς και ο Prefetto di Ravenna, θεωρούν ότι η φράση αυτή αφορά μόνο τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 9, παράγραφος 3.
11 Διαπιστώνεται ότι η ίδια η δομή του άρθρου 9 καταδεικνύει ότι, όπως ορθώς παρατήρησε η Επιτροπή, η παράγραφος 1 αφορά το γλεύκος σταφυλής, το μερικώς ζυμωθέν γλεύκος σταφυλής και τον νέο οίνο που βρίσκεται ακόμη σε ζύμωση, οι παράγραφοι 2 και 3 αφορούν αντιστοίχως τον επιτραπέζιο οίνο και τα άλλα προϊόντα πλην αυτών που αναφέρονται στην παράγραφο 1, πρώτο εδάφιο. Η φράση "Οι ενδείξεις αυτές δεν είναι υποχρεωτικές", που περιλαμβάνεται στο τέλος του άρθρου 9, αναφέρεται αποκλειστικά στα προϊόντα της παραγράφου 3. Πράγματι, αν η βούληση του κοινοτικού νομοθέτη ήταν η φράση αυτή να αφορά το σύνολο των προϊόντων του άρθρου 9 του κανονισμού, θα το είχε διευκρινίσει σε χωριστή παράγραφο.
12 Εξάλλου, όπως ανέφεραν η Επιτροπή και η Ιταλική Κυβέρνηση, η διαφορετική αυτή μεταχείριση ανταποκρίνεται στον σκοπό του κανονισμού. Πράγματι, οι ενδείξεις του άρθρου 9 έχουν ως σκοπό να αποφεύγεται όπως τα προϊόντα υφίστανται δύο φορές την ίδια επεξεργασία. Ο κίνδυνος αυτός είναι εξαιρετικά υψηλός στην περίπτωση των μη τελικών προϊόντων, που απαριθμούνται στην παράγραφο 1 του άρθρου 9. Επομένως, ήταν λογικό να οριστεί ότι οι ενδείξεις ως προς τις επεξεργασίες είναι υποχρεωτικές για τα μη τελικά προϊόντα, αλλά προαιρετικές για τα τελικά προϊόντα.
13 Τέλος, η πέμπτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού αυτού αναφέρει ότι "ο ρόλος των συνοδευτικών εγγράφων πρέπει να είναι η πληρέστερη κατά το δυνατόν πληροφόρηση του παραλήπτου για το είδος του προϊόντος το οποίο παραλαμβάνει" και ότι, "για τον σκοπό αυτό είναι αναγκαίο να περιγράφονται τα μεταποιημένα προϊόντα επί των εγγράφων κατά τον πλέον επακριβή τρόπο".
14 Επομένως, ερμηνεία του άρθρου 9 του κανονισμού η οποία θα είχε ως αποτέλεσμα, σε όλες τις περιπτώσεις, να απαλλάσσει τον παραγωγό από την υποχρέωση συμπληρώσεως της στήλης 14 του συνοδευτικού εγγράφου θα μείωνε τη χρησιμότητα του εγγράφου αυτού και, επομένως, τον ρόλο του, όπως αυτός διευκρινίζεται στην πέμπτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού.
15 Επομένως, στο ερώτημα του Corte suprema di cassazione πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η τελευταία φράση του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1153/75, στην αρχική του διατύπωση που περιλαμβάνεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 30ής Απριλίου 1975, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αναφέρεται αποκλειστικά στις διατάξεις της παραγράφου 3 του εν λόγω άρθρου.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
16 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Ιταλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε, με διάταξη της 21ης Μαΐου 1991, το Corte suprema di cassazione, αποφαίνεται:
Η τελευταία φράση του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1153/75 της Επιτροπής, της 30ής Απριλίου 1975, περί των συνοδευτικών εγγράφων και των υποχρεώσεων των παραγωγών και των εμπόρων πλην των λιανοπωλητών στον αμπελοοινικό τομέα, στην αρχική του διατύπωση που περιλαμβάνεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 30ής Απριλίου 1975, αναφέρεται αποκλειστικά στις διατάξεις της παραγράφου 3 του εν λόγω άρθρου.