62011CC0254
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
VILLALÓN
ippreżentati fis-6 ta’ Diċembru 2012 (
1
)
Kawża C-254/11
Szabolcs-Szatmár-Bereg Megyei Rendőrkapitányság Záhony Határrendészeti Kirendeltsége
vs
Oskar Shomodi
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Magyar Köztársaság Legfelsőbb Bírósága (l-Ungerija)]
“Spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja — Traffiku lokali tal-fruntiera fil-fruntieri esterni fuq l-art tal-Unjoni — Regolament (KE) Nru 1931/2006 — Artikolu 5 — Resident tal-fruntiera — Kalkolu taż-żmien massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni awtorizzat — Konvenzjoni bilaterali — Żmien massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni ta’ tliet xhur fuq perijodu ta’ sitt xhur — Rispett għall-ħajja privata — Artikolu 7 tal-Karta — Artikolu 8 tal-KEDB — Libertà tal-qsim tal-fruntiera — Raġunijiet leġittimi — Prevenzjoni u sanzjoni tal-abbuż — Bilanċ ġust”
1.
Għall-ewwel darba l-Qorti tal-Ġustizzja qed tiġi mistiedna tinterpreta d-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1931/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Diċembru 2006, li jistabbilixxi r-regoli dwar it-traffiku lokali tal-fruntiera fil-fruntieri esterni fuq l-art tal-Istati Membri u li jemenda d-dispożizjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Schengen (
2
).
2.
Ir-regoli applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, li jidderogaw minn dawk ġenerali għall-kontroll ta’ persuni residenti fuq il-fruntieri esterni tal-art tal-Istati Membri, għandhom l-għan, b’mod ġenerali, li jindirizzaw is-sitwazzjoni tal-popolazzjonijiet stabbiliti fiż-żoni konfinali, li ġeneralment jipperċepixxu l-linja konfinali ta’ bejn l-istati bħala ċirkustanza artifiċjali li tippreġudika jew, tal-inqas tikkostitwixxi ostakolu prattiku għall-iżvilupp tal-ħajja soċjali tagħhom fid-diversi dimensjonijiet tagħha. Din id-dikjarazzjoni tgħodd b’mod partikolari għall-popolazzjonijiet li ta’ spiss ġew affetwati miċ-ċaqliq tal-fruntieri relattivament frekwenti fl-aħħar sekli.
3.
Ir-ratio legis ta’ din il-leġiżlazzjoni partikolari, li għandha l-karatteristika li tiddelega lill-Istati Membri l-kompitu li jikkonkludu mal-Istati Membri terzi kkonċernati ftehim bilaterali għall-implementazzjoni tas-sistema li jistabbilixxi, ser iwassalni sabiex nistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddikkjara li sistema ta’ qsim tal-fruntieri stabbilita fil-kuntest ta’ traffiku lokali tal-fruntiera, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma tistax, fid-dawl tal-loġika stess tas-sistema stabbilita mir-Regolament Nru 1931/2006 u skont ir-regoli vinkolanti li jirriżultaw, b’mod partikolari, mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (
3
) u mill-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (
4
), tkun ibbażata fuq id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 5 tal-imsemmi regolament, sakemm din id-dispożizzjoni tinqara flimkien mal-Artikolu 20 tal-Konvenzjoni dwar l-Applikazzjoni tal-Ftehim ta’ Schengen, iffirmat f’Schengen fid-19 ta’ Ġunju 1990 (
5
).
I – Il-kuntest ġuridiku
4.
Il-kawża preżenti taqa’ taħt kuntest ġuridiku distint. Dan il-kuntest huwa, fil-fatt, prinċipalment magħmul, minn naħa, minn att tad-dritt internazzjonali, jiġifieri l-Ftehim dwar it-traffiku lokali konfinali (
6
), iffirmat fit-18 ta’ Settembru 2007 f’Oujgorod (l-Ukraina) bejn il-Gvern Ungeriż u l-kabinett tal-ministri tal-Ukraina, u, min-naħa l-oħra, minn att tad-dritt sekondarju tal-Unjoni, ir-Regolament Nru 1931/2006, tal-ewwel adottat fuq l-“awtorizzazzjoni” tat-tieni. Huma biss id-dispożizzjonijiet prinċipali rilevanti tal-imsemmi ftehim bilaterali u l-imsemmi regolament, li ser jissemmew iktar ’il quddiem, għalkemm jaqgħu f’ambitu ta’ kuntest ġuridiku iktar ġenerali, magħmul b’mod partikolari mill-Ftehim ta’ Schengen (
7
), mill-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen (
8
) u mill-Kodiċi tal-Viża (
9
).
A – Id-dritt internazzjonali: il-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija
5.
L-Artikolu 1(1) u (5) tal-Ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija, jistabbilixxi:
“1.   Il-persuni li jirrisjedu tal-inqas għal tliet snin b’mod permanenti, f’postijiet li jinsabu fiż-żona konfinali msemmija fl-Anness 1 ta’ dan il-ftehim u li għandhom il-permess għall-qsim lokali tal-fruntiera skont l-Artikolu 2, jistgħu jidħlu u jissoġġornaw mingħajr awtorizzazzjoni ulterjuri fiż-żona konfinali tal-Istat tal-parti l-oħra kontraenti.
[…]
5.   Il-permess previst fl-Artikolu 2 jawtorizza lid-detentur tiegħu jidħol diversi drabi u jissoġġorna bla interruzzjoni għal żmien massimu ta’ tliet xhur, fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur, fiż-żona konfinali tal-Istat tal-parti kontraenti l-oħra, b’mod partikolari għal raġunijiet soċjali, kulturali jew familjari, jew għal raġunijiet ekonomiċi ġġustifikati li ma jikkwalifikawx bħala attivitajiet professjonali fis-sens tal-leġiżlazzjoni nazzjonali. Ir-residenti tal-fruntieri li jidħlu bl-imsemmi permess ma humiex awtorizzati jissoġornaw barra miż-żona konfinali tal-Istat tal-parti kontraenti l-oħra.
[…]”.
B – Id-dritt tal-Unjoni: ir-Regolament Nru 1931/2006
6.
Il-premessi 2 sa 4, 9 u 13 tar-Regolament Nru 1931/2006 jistabbilixxu:
“(2)
Huwa fl-interess tal-Komunità mkabbra li tiżgura li l-fruntieri mal-ġirien tagħha ma’ jkunux ostaklu għall-kummerċ, għall-iskambji soċjali u kulturali jew għall-kooperazzjoni reġjonali. Għandha għalhekk tiġi żviluppata sistema għat-traffiku lokali tal-fruntiera.
(3)
Is-sistema tat-traffiku lokali tal-fruntiera tikkostitwixxi deroga mir-regoli ġenerali dwar il-kontroll fil-fruntiera ta’ persuni li jaqsmu l-fruntieri esterni ta’ l-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea, stabbiliti [fil-(Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen)].
(4)
Il-Komunità għandha għalhekk tħejji l-kriterji u l-kundizzjonijiet li jridu jiġu osservati meta jiġi faċilitat il-qsim tal-fruntieri esterni fuq l-art ta’ l-Istati Membri lir-residenti tal-fruntiera taħt ir-reġim tat-traffiku lokali tal-fruntiera. Tali kriterji u kondizzjonijiet għandhom jiżguraw bilanċ bejn fuq naħa waħda l-iffaċilitar tal-qsim tal-fruntiera għar-residenti bona fide li jkollhom raġunijiet leġittimi biex jaqsmu ta’ spiss il-fruntiera esterna fuq l-art ta’ l-Istati Membri u, fuq in-naħa l-oħra, il-ħtieġa li tkun prevenuta l-immigrazzjoni illegali kif ukoll it-theddid potenzjali għas-sigurtà li jqajjmu l-attivitajiet kriminali.
[…]
(9)
Għall-implimentazzjoni tas-sistema ta’ traffiku lokali tal-fruntiera, l-Istati Membri għandhom jitħallew iżommu jew jikkonkludu, jekk ikun hemm bżonn b’mod bilaterali, Ftehim ma’ pajjiżi terzi ġirien dejjem jekk tali Ftehim iżommu mar-regoli stabbiliti f’dan ir-Regolament.
[…]
(13)
Dan ir-Regolament jirrispetta d-drittijiet fundamentali u josserva l-prinċipji rikonoxxuti b’mod partikolari mill-[Karta]”.
7.
L-Artikolu 2(a) u (b) tar-Regolament Nru 1931/2006 jistabbilixxi:
“Dan ir-Regolament m’għandux jaffettwa d-dispożizzjonijiet tal-liġi Komunitarja u nazzjonali applikabbli għal ċittadini ta’ pajjiżi terzi dwar:
a)
soġġorni fit-tul;
b)
aċċess għal u eżerċizzju ta’ attività ekonomika […]”
8.
L-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006, bit-titolu “Tul ta’ żmien tas-soġġorn fiż-żona tal-fruntiera”, jistabbilixxi:
“Il-Ftehim bilaterali msemmija fl-Artikolu 3 għandhom jispeċifikaw it-tul massimu permissibbli ta’ kull soġġorn bla interruzzjoni skond is-sistema tat-traffiku lokali tal-fruntiera, li m’għandux ikun ta’ aktar minn tliet xhur”.
9.
Il-konklużjoni mill-Istati Membri ta’ ftehim bilaterali ma’ pajjiżi terzi ġirien tagħhom, imsemmija fl-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006 hija rregolata mill-Artikolu 13 tal-imsemmi regolament, li jistabbilixxi:
“1.   Għall-finijiet ta’ l-implimentazzjoni tas-sistema ta’ traffiku lokali tal-fruntiera, l-Istati Membri għandhom ikunu awtorizzati jikkonkludu Ftehim bilaterali ma’ pajjiżi terzi ġirien skond ir-regoli stabbiliti f’dan ir-Regolament.
L-Istati Membri jistgħu wkoll iżommu l-Ftehim bilaterali eżistenti ma’ pajjiżi terzi ġirien dwar traffiku lokali tal-fruntiera. L-Istati Membri konċernati għandhom jemendaw il-Ftehim, safejn dawn ikunu inkompatibbli ma’ dan ir-Regolament, b’tali mod illi jeliminaw l-inkompatibbiltajiet stabbiliti.
2.   L-Istati Membri konċernati għandhom jikkonsultaw il-Kummissjoni dwar il-kompatibbiltà tal-Ftehim ma’ dan ir-Regolament qabel jikkonkludu jew jemendaw xi Ftehim bilaterali dwar it-traffiku lokali tal-fruntiera ma’ pajjiżi terzi ġirien.
Jekk il-Kummissjoni tqis il-Ftehim inkompatibbli ma’ dan ir-Regolament, għandha tinnotifika lill-Istat Membru konċernat. L-Istat Membru għandu jieħu l-passi kollha xierqa biex jemenda l-Ftehim fuq tul ta’ żmien raġonevoli b’tali mod illi jelimina l-inkompatibbiltajiet stabbiliti.
Fejn il-Komunità jew l-Istat Membru konċernat ma jkunux ikkonkludew Ftehim ġenerali ma’ pajjiż terz dwar dħul mill-ġdid, il-Ftehim bilaterali dwar it-traffiku lokali tal-fruntiera ma’ dak il-pajjiż terz għandhom ikunu jinkludu dispożizzjonijiet biex jiffaċilitaw id-dħul mill-ġdid ta’ persuni li jinstab li jagħmlu użu abbużiv mis-sistema tat-traffiku lokali tal-fruntiera kif stabbilit minn dan ir-Regolament”.
10.
L-Artikolu 14 tar-Regolament (KE) Nru 1931/2006 jistabbilixxi:
“Fil-Ftehim bilaterali tagħhom kif imsemmi fl-Artikolu 13, l-Istati Membri għandhom jiżguraw illi l-pajjiżi terzi jagħtu, lil persuni li jgawdu d-dritt Komunitarju tal-moviment liberu u lil ċittadini ta’ pajjiżi terzi residenti b’mod leġittimu fiż-żona tal-fruntiera ta’ l-Istat Membru konċenat, trattament mill-inqas paragunabbli għal dak mogħti lil residenti tal-fruntiera tal-pajjiż terz konċernat”.
11.
Barra minn hekk, l-Artikolu 20 tar-Regolament Nru 1931/2006 emenda l-Artikolu 136(3) tal-KAFS. L-imsemmi artikolu, kif emendat jistabbilixxi:
“1.   Il-parti kontraenti li għandha l-għan li tidħol f’negozjati ma’ pajjiż terz dwar il-kontrolli konfinali, għandha tinforma fil-ħin lill-partijiet l-oħra kontraenti dwar dan.
2.   L-ebda parti kontraenti ma għandha tikkonkludi ma’ pajjiż terz jew għadd ta’ pajjiżi terzi, ftehim li jissimplifika jew inaqqas il-kontrolli konfinali, mingħajr il-ftehim preliminari tal-partijiet l-oħra kontraenti, bir-riżerva tad-dritt tal-Istati Membri tal-Komunitajiet Ewropej li jikkonkludu b’mod komuni tali ftehim.
3.   Il-paragrafu 2 ma japplikax għall-ftehim bilaterali dwar it-traffiku lokali konfinali, imsemmi fl-Artikolu 13 tar-Regolament [Nru°1931/2006]”.
C – Id-dritt Ungeriż
12.
L-Artikolu 40(1) tal-Liġi Nru II tal-2007, dwar id-dħul u s-soġġorn ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi (2007. évi II. törvény a harmadik országbeli állampolgárok beutazásáról és tartózkodásáról (
10
)), jistabbilixxi:
“Abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi tal-konfini ta’ Schengen, l-awtorità kompetenti fil-qasam tat-traffiku konfinali għandha tiċħad id-dħul fit-territorju tagħha ta’ ċittadin li jixtieq jissoġġorna fit-territorju tagħha għal tliet xhur jew inqas, u – filwaqt li tqis l-interessi tal-istess – tibgħatu lura […]”
II – Il-fatti li wasslu għall-kawża
13.
O. Shomodi (
11
) huwa ċittadin Ukrain, detentur ta’ permess validu għall-qsim lokali tal-fruntiera, maħruġ skont ir-Regolament Nru 1931/2006, illi ppreżenta ruħu, fit-2 ta’ Frar 2010, fil-punt konfinali tat-triq ta’ Záhony (l-Ungerija), bl-għan illi jasal fiż-żona konfinali tat-territorju Ungeriż kif iddefinit skont l-imsemmi regolament.
14.
Is-Szabolcs-Szatmár-Bereg Megyei Rendőrkapitányság Záhony Határrendészeti Kirendeltsége (id-direttorat dipartimentali tal-pulizija ta’ Szabolcs-Szatmár-Bereg, l-għassa tal-pulizija tal-fruntieri ta’ Záhony) (
12
) irrifjuta, madankollu, id-dħul tiegħu fit-territorju Ungeriż fil-kuntest tat-traffiku lokali konfinali, abbażi tal-Artikolu 40(1) tal-Liġi Numru II tal-2007. Huwa kkonstata, fil-fatt, meta kkonsulta d-data tas-sistema tad-dħul u ta’ ħruġ fit-territorju, illi l-konvenut fil-kawża prinċipali kien qatta’, matul il-perijodu bejn it-3 ta’ Settembru 2009 u t-2 ta’ Frar 2010, 105 ġurnata fit-territorju Ungeriż, meta wieħed iqis id-drabi tad-dħul u ta’ ħruġ u b’hekk kien eċċeda t-93 jum awtorizzat.
15.
Il-konslu ġenerali tal-Ukraina f’Nyíregyháza (l-Ungerija) u l-konvenut fil-kawża prinċipali ppreżentaw rikors quddiem is-Szabolcs-Szatmár-Bereg megyei bíróság (qorti dipartimentali ta’ Szabolcs-Szatmár-Bereg, l-Ungerija) kontra din id-deċiżjoni, fejn saħqu illi din kienet ivvizjata bil-ksur tal-Artikolu 1(5) tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija.
16.
Is-Szabolcs-Szatmár-Bereg megyei bíróság laqgħet ir-rikors, peress illi qieset li l-Artikolu 1(5) tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija għandu jinftiehem, fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni, fis-sens illi d-detentur ta’ permess għall-qsim lokali tal-fruntiera għandu għad-dispożizzjoni tiegħu, minn naħa, numru llimitat ta’ dħul fit-territorju Ungeriż u, min-naħa l-oħra, id-dritt ta’ soġġorn bla interruzzjoni li ma jistax jeċċedi t-tliet xhur fuq perijodu ta’ sitt xhur. Qieset għalhekk illi d-detentur ta’ permess għall-qsim lokali tal-fruntiera kellu għad-dispożizzjoni tiegħu numru llimitat ta’ dħul u li ż-żmien limitat ta’ tliet xhur kien jikkonċerna biss is-soġġorn bla interruzzjoni. Iddeċidiet ukoll illi la l-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u lanqas id-dispożizzjonijiet tal-Liġi Numru II tal-2007 ma kienu applikabbli fil-kuntest tat-traffiku lokali konfinali.
17.
Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali ppreżenta appell ta’ kassazzjoni quddiem il-Magyar Köztársaság Legfelsőbb Bírósága (il-Qorti suprema tar-Repubblika tal-Ungerija) kontra s-sentenza tas-Szabolcs-Szatmár-Bereg megyei bíróság, fejn isostni li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(5) tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija li fuqu bbażat ruħha din tal-aħħar, tmur kontra l-Artikolu 20(1) tal-KAFS, il-premessa 3 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, kif ukoll l-Artikoli 2(a) u 5 tar-Regolament Nru 1931/2006. Huwa jisħaq illi s-soġġorn bla interruzzjoni msemmi f’din id-dispożizzjoni tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija għandu jinftiehem fis-sens illi l-permess għall-qsim tal-fruntiera jibqa’ validu għaż-żmien massimu ta’ tliet xhur, ta’ 31 jum kull wieħed, jiġifieri b’kollox 93 jum f’perijodu ta’ sitt xhur li jibda jiddekorri mill-ewwel dħul.
III – Id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
18.
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi illi l-Magyar Köztársaság Legfelsőbb Bírósága ddeċidiet li tissospendi d-deċiżjoni tagħha u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“1.
Id-dispożizzjoni tal-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1931/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Diċembru 2006 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1931/2006”), li tawtorizza soġġorn bla interruzzjoni ta’ mhux iktar minn tliet xhur, għandha tiġi interpretata - fid-dawl b’mod partikolari tal-Artikolu 2(a) u tal-Artikolu 3(3) ta’ dan ir-regolament - fis-sens li dan ir-regolament jippermetti, abbażi ta’ ftehim bilaterali bejn Stati Membri u pajjiżi terzi ġirien imsemmija fl-Artikolu 13 ta’ dan l-istess regolament, iktar minn dħul u ħruġ wieħed u soġġorn bla interruzzjoni ta’ mhux iktar minn tliet xhur b’mod li, qabel l-iskadenza tat-terminu ta’ soġġorn ta’ tliet xhur, resident tal-fruntiera li għandu permess għat-traffiku lokali tal-fruntiera jista’ jinterrompi s-soġġorn bla interruzzjoni u sussegwentement, wara li jkun qasam il-fruntiera mill-ġdid, ikollu mill-ġdid dritt ta’ soġġorn bla interruzzjoni ta’ tliet xhur?
2.
Fil-każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda, is-soġġorn bla interruzzjoni skont l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006 jista’ jiġi kkunsidrat bħala li huwa interrott meta d-dħul u l-ħruġ ikunu seħħew fl-istess jum, jew f’jumejn konsekuttivi?
3.
Fil-każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda, iżda ta’ risposta negattiva għat-tieni domanda, x’intervall jew x’kriterju ta’ evalwazzjoni ieħor għaldaqstant għandu jiġi kkunsidrat sabiex tiġi kkonstatata interruzzjoni ta’ soġġorn bla interruzzjoni għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006?
4.
Fil-każ ta’ risposta negattiva għall-ewwel domanda, id-dispożizzjoni li tawtorizza soġġorn bla interruzzjoni ta’ mhux iktar minn tliet xhur skont l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006 tista’ tiġi interpretata fis-sens li għandu jiġi inkluż iż-żmien li jgħaddi bejn iktar minn dħul u ħruġ wieħed u li, fid-dawl tal-Artikolu 20(1) tal-Konvenzjoni li timplementa l-Ftehim ta’ Schengen tal-14 ta’ Ġunju 1985 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 2, p. 9) - jew ta’ kull regola oħra dwar id-dritt taż-żona Schengen - peress li total tal-jiem li jkunu hekk għaddew jilħaq 93 jum, jew tliet xhur, għandu jiġi kkunsidrat li l-permess għat-traffiku lokali tal-fruntiera ma jagħtix iktar dritt ta’ soġġorn għall-perijodu ta’ sitt xhur mid-data tal-ewwel dħul?
5.
Fil-każ ta’ risposta affermattiva għar-raba’ domanda, għandu jittieħed ukoll inkunsiderazzjoni, għall-finijiet ta’ din l-addizzjoni, iktar minn dħul u ħruġ wieħed matul l-istess jum, jew dħul u ħruġ wieħed matul l-istess jum, u liema metodu ta’ kalkolu għandu jintuża għal dan il-għan?”
19.
Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mill-konvenut fil-kawża prinċipali, mill-Ungerija, mir-Repubblika tal-Polonja, mir-Rumanija, mir-Repubblika Slovakka kif ukoll mill-Kummissjoni.
20.
Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali, l-Ungerija, ir-Rumanija kif ukoll il-Kummissjoni għamlu osservazzjonijiet orali waqt is-seduta tal-14 ta’ Ġunju 2012.
IV – L-analiżi
A – Osservazzjonijiet preliminari dwar l-ordni li fiha ser jiġu eżaminati d-domandi preliminari
21.
Għandu jiġi ppreċiżat, qabel kollox, fid-dawl tal-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali kif ukoll tal-kuntest ġuridiku li fl-ambitu tiegħu taqa’ din tal-aħħar, u b’mod partikolari tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija, illi wieħed għandu jiffoka essenzjalment fuq il-problema mqajjma permezz tar-raba’ domanda preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju.
22.
Fil-fatt u qabel xejn, mill-proċess jirriżulta li l-konvenut fil-kawża prinċipali nċaħadlu l-aċċess għat-territorju Ungeriż peress illi t-totalità tas-soġġorni kkompletati kienet teċċedi t-tliet xhur, fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur. B’mod iktar preċiż, id-deċiżjoni kkontestata kienet, minn naħa, immotivata biss miż-żmien totali akkumulat tas-soġġorni tal-persuna kkonċernata fl-Ungerija u kienet, min-naħa l-oħra, fondata unikament fuq id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 40(1) tal-Liġi Numru II tal-2007, li tirreferi biss għall-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen.
23.
Issa, ir-raba’ domanda tal-qorti tar-rinviju tikkonċerna, f’relazzjoni diretta mal-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, il-kompatibbiltà mal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006 tas-sistema li tirriżulta mill-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija. L-Artikolu 1(5) tal-imsemmi ftehim jawtorizza fil-fatt, “lid-detentur tiegħu jidħol diversi drabi u jissoġġorna bla interruzzjoni għal żmien massimu ta’ tliet xhur”, skont l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006, iżda unikament, b’riferiment impliċitu għall-Artikolu 20 tal-KAFS jew għall-Artikolu 5 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, “fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur, fiż-żona konfinali” koperta mill-imsemmi ftehim. Din l-istess dispożizzjoni tippermetti, barra minn hekk, skont l-ipoteżi proposta mill-qorti tar-rinviju, li jingħaddu flimkien id-diversi soġġorni kkompletati minn persuna fl-Ungerija għall-finijiet tal-kalkolu taż-żmien massimu ta’ tliet xhur ta’ soġġorn, fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur.
24.
Min-naħa l-oħra, l-ewwel tliet domandi tal-qorti tar-rinviju huma ipotetiċi. Dawn id-domandi, fil-fatt, iqisu l-ipoteżi fejn persuna tuża l-permess tagħha għall-qsim lokali tal-fruntiera sabiex b’xi mod timmassimizza legalment iż-żmien tal-preżenza tagħha fi Stat Membru, billi tissoġġorna hemmhekk bla interruzzjoni għall-perijodu massimu ta’ tliet xhur, stabbilit fl-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006, biex sussegwentement terġa’ taqsam il-fruntiera, forsi anke fl-istess ġurnata, b’mod li jerġa’ jibda jiddekorri favuriha d-dritt ta’ soġġorn ta’ tliet xhur, bil-konsegwenza li jiġi żnaturat l-għan aħħari tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali.
25.
Finalment, il-ħames domanda, li b’xi mod jew ieħor tikkompleta r-raba’ domanda billi twessagħha, tikkonċerna l-mod ta’ kif għandu jiġi kkalkolat iż-żmien tas-soġġorni ta’ inqas minn 24 siegħa, li jirriżultaw minn qsim wieħed jew iktar tal-fruntiera.
26.
Risposta negattiva għar-raba’ domanda timplika illi ma jeħtieġx li tingħata risposta għall-ħames domanda. Barra minn hekk, peress illi l-ewwel tliet domandi jqisu l-ipoteżi ta’ abbuż tad-dritt, inkwantu jirreferu għall-qsim transkonfinali suxxettibbli li jgħatti r-residenza klandestina u jiżnatura l-għan aħħari tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, dawn ser jiġu eżaminati f’din il-perspettiva, fil-kuntest tar-risposta li trid tingħata għar-raba’ domanda.
B – L-implementazzjoni tar-Regolament Nru 1931/2006
1. Il-Ftehim bilaterali previsti fl-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1931/2006
27.
Ir-Regolament Nru 1931/2006 għandu l-oriġinalità li jiddelega ċerti aspetti tal-implementazzjoni tiegħu lill-Istati Memrbi kkonċernati, billi jagħtihom is-setgħa li jikkonkludu (
13
), skont l-Artikolu 13 tiegħu, ftehim bilaterali skont ir-regoli tal-imsemmi regolament, imsejħa biex jissostitwixxu dawk eżistenti preċedentement (
14
).
28.
L-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006 jistabbilixxi għalhekk illi dawn il-ftehim bilaterali għandhom jippreċiżaw iż-żmien massimu awtorizzat għal kull soġġorn bla interruzzjoni kkompletat skont l-imsemmija sistema filwaqt li huwa ppreċiżat illi dan iż-żmien ma jistax jeċċedi t-tliet xhur.
29.
L-Istati Membri jiddisponu għalhekk, fil-kuntest tal-obbligu hekk impost fuqhom, jiġifieri li jiġi stabbilit żmien massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni ta’ mhux iktar minn tliet xhur, u bir-riżerva, b’mod iktar wiesa’, tal-osservanza tad-dritt tal-Unjoni (
15
), minn marġni reali ta’ negozjati mal-Istati terzi kkonċernati biex jiġu ppreċiżati l-metodi, b’mod partikolari dawk relatati maż-żmien, għall-eżerċizzju tad-drittijiet li jirriżultaw mis-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali.
30.
Il-prattika segwita mid-diversi Stati Membri u Stati terzi kkonċernati huma xhieda, mill-bqija, inkwantu dawn jistgħu jiġu ġġudikati (
16
), ta’ din il-libertà. Xi wħud minn dawn il-ftehim jistgħu jistabbilixxu żmien massimu ta’ soġġorn relattivament qasir (
17
), mingħajr kundizzjonijiet ulterjuri. Oħrajn jistabbilixxu, kif jagħmel pereżempju l-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija, iż-żmien massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni awtorizzat, iżda fuq medda ta’ perijodu ddeterminat, kif huwa l-każ tal-ftehim konklużi bejn ir-Repubblika tal-Polonja mal-Ukraina (
18
) u mar-Repubblika tal-Bjelorussja (
19
) rispettivament, kif ukoll il-ftehim konkluż mir-Repubblika Slovakka mal-Ukraina (
20
). Il-ftehim konkluż mir-Rumanija mar-Repubblika tal-Moldavja, min-naħa tiegħu huwa limitat sabiex jipprovdi limitu massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni ta’ tliet xhur fid-dispożizzjoni li tiddefinixxi t-traffiku lokali konfinali (
21
).
31.
Madankollu jrid ukoll jiġi enfasizzat illi, skont l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1931/2006, il-konklużjoni u żamma fis-seħħ ta’ dawn il-ftehim bilaterali jeħtieġu l-“awtorizzazzjoni” tal-Unjoni u l-kontroll preliminari mill-Kummissjoni, qabel ma jiġu konklużi jew emendati, tal-kompatibbiltà tagħhom mar-regoli tal-imsemmi regolament. Għalhekk, jekk huwa minnu li l-Istati Membri jiddisponu, fil-kuntest tar-regoli stabbiliti fir-Regolament Nru 1931/2006, minn libertà reali biex jiddefinixxu, bi ftehim komuni mal-pajjiżi terzi, il-metodi preċiżi għall-implementazzjoni tal-imsemmi regolament, l-awtoritajiet u l-qrati kompetenti tal-Istati Membri għandhom ukoll jinterpretaw u japplikaw id-dispożizzjonijiet adottati fid-dawl tat-test u tal-għan aħħari tal-imsemmi regolament u d-dispożizzjonijiet kollha tad-dritt tal-Unjoni.
2. C- Il-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija
32.
L-Artikolu 1(5) tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija jaqa’ taħt l-eżiġenzi stabbiliti mill-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006, iżda f’termini li ma humiex nieqsa mill-ambigwità.
33.
Din id-dispożizzjoni tipprovdi, fil-fatt, illi l-permess għall-qsim lokali tal-fruntiera msemmi fl-Artikolu 2 “jawtorizza lid-detentur tiegħu jidħol diversi drabi u jissoġġorna bla interruzzjoni għal żmien massimu ta’ tliet xhur, fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur, fiż-żona konfinali”. B’hekk, hija tistabbilixxi, b’mod ċar, il-perijodu massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni awtorizzat bħala traffiku lokali konfinali għal tliet xhur, filwaqt li tillimita dawn il-possibbiltajiet ta’ soġġorn bla interruzzjoni “fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur”.
34.
Madankollu, minħabba l-mod ta’ kif hija abbozzata din id-dispożizzjoni, kif jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju, din tista’ tagħti lok għal interpretazzjonijiet diverġenti min-naħa tal-awtoritajiet u tal-qrati Ungeriżi.
35.
Skont l-ewwel tendenza, segwita mill-iSzabolcs-Szatmár-Bereg megyei bíróság, il-konvenut fil-kawża prinċipali u l-Konslu ġenerali tal-Ukraina fl-Ungerija, l-Artikolu 1(5) tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija, kien jawtorizza, minn naħa, iktar minn dħul wieħed u min-naħa l-oħra, soġġorn bla interruzzjoni ta’ żmien massimu ta’ tliet xhur fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur.
36.
Skont it-tieni tendenza, esposta mill-awtoritajiet Ungeriżi kompetenti, din id-dispożizzjoni kellha tiġi interpretata u applikata b’tali mod li ż-żmien massimu ta’ tliet xhur fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur, jkun jista’ jiġi kkalkolat billi jiżdied iż-żmien ta’ diversi soġġorni potenzjali kkompletati minn persuna, ikun xi jkun it-tul rispettiv tagħhom.
37.
Il-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija, jissejjes għalhekk, skont din it-tieni tendenza, fuq l-idea li l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006, moqri flimkien mal-Artikolu 20 tas-KAFS jew l-Artikolu 5 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, jistabbilixxi sistema ta’ “ħin-kreditu”, b’kull unità ta’ preżenza kontinwa titqies għall-finijiet tal-kalkolu taż-żmien massimu awtorizzat ta’ tliet xhur fuq medda ta’ sitt xhur. Id-detenturi ta’ permess għall-qsim lokali tal-fruntiera għandhom għalhekk għad-dispożizzjoni tagħhom, fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur, id-dritt ta’ soġġorn totali ta’ tliet xhur, li jista’ jinqasam liberament, inkluż is-soġġorn ikkonċentrat u kontinwu f’perijodu wieħed, iżda għandu jiġi ppreċiżat illi f’dan l-aħħar każ, kwalunkwe possibbiltà ta’ qsim tal-fruntiera taħt is-sistema tat-traffiku lokali matul il-perijodu tat-tliet xhur sussegwenti hija eskluża. Konsegwentement, resident tal-fruntiera li jissoġġorna bla interruzzjoni, għal tliet xhur, fiż-żona konfinali ta’ Stat Membru fil-bidu tal-perijodu ta’ sitt xhur u li jirritorna fl-Istat terz tiegħu fit-terminu ta’ dan il-perijodu, ma jkunx jista’ jerġa’ jaqsam il-fruntiera fit-tliet xhur sussegwenti.
C – Il-kompatibbiltà mal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006 tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija u l-interpretazzjoni tiegħu
38.
L-Artikolu 1(5) tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija jwieġeb “formalment” għar-rekwiżit impost mill-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006, billi jistabbilixxi ż-żmien massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni awtorizzat, għal tliet xhur. Din id-dispożizzjoni għalhekk ma tistax titqies li hija, bħala tali, inkompatibbli mad-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament Nru 1931/2006 u tista’ wkoll titqies li hija litteralment konformi ma’ dawn tal-aħħar (
22
). Il-punt huwa li din l-interpretazzjoni grammatikali ma hijiex biżżejjed.
39.
Fil-fatt, is-sempliċi dikjarazzjoni tal-osservazna tat-test tar-Regolament Nru 1931/2006 ma tippermettix li jiġi konkluż li l-Artikolu 5 ta’ dan tal-aħħar jippermetti interpretazzjoni skont liema s-sistema kif stabbilita mill-Artikolu 1(5) tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija, kif interpretat u applikat mill-awtoritajiet Ungeriżi kompetenti, huwa perfettament kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, minkejja d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 20 tal-KAFS u tal-Artikolu 5 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen.
40.
Jeħtieġ, fil-fatt, li jiġi eżaminat, b’mod partikolari, jekk ir-rekwiżit supplimentari li jikkonsisti fil-limitazzjoni tal-possibbiltajiet ta’ soġġorni bla interruzzjoni għal tliet xhur “fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur” (
23
) flimkien mal-metodu ta’ kalkolu taż-żmien massimu ta’ soġġorn ta’ tliet xhur fuq medda ta’ sitt xhur, billi jingħadd iż-żmien tat-totalità tad-diversi soġġorni fiż-żona konfinali, humiex għal kollox kompatibbli mat-test u mal-għan aħħari tar-Regolament Nru 1931/2006 u, b’mod iktar wiesa’, mat-totalità tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni u b’mod partikolari tad-dritt primarju.
1. Fuq is-sens tar-Regolament Nru 1931/2006
a) Fuq il-loġika tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali
41.
Il-premessi tar-Regolament Nru 1931/2006 jipprovdu xi indikazzjonijiet dwar is-sisien u l-għanijiet aħħarin tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali illi jistabbilixxi (
24
). Dawn jindikaw illi din il-leġiżlazzjoni speċifika ġiet speċifikament adottata biex jiġi evitat illi l-fruntieri tal-art tal-Unjoni, ma’ ġirienha ma jikkostitwixxux “ostaklu għall-kummerċ, għall-iskambji soċjali u kulturali [kif ukoll] għall-kooperazzjoni reġjonali” (
25
). L-Artikolu 3(3) tar-Regolament Nru 1931/2006, li jiddefinixxi t-“traffiku lokali tal-fruntiera”, isemmi wkoll raġunijiet soċjali u kulturali, kif ukoll “raġunijiet ekonomiċi ppruvati” jew “raġunijiet familjari” (
26
).
42.
Minn din il-perspettiva, is-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, istitwita permezz tar-Regolament Nru 1931/2006 għandha fundamentalment l-għan li tiggarantixxi l-ekwilibriju bejn, minn naħa, il-ħtieġa li jiġi ffaċilitat il-qsim tal-fruntieri esterni tal-art tal-Unjoni tar-“residenti bona fide li jkollhom raġunijiet leġittimi biex jaqsmu ta’ spiss il-fruntiera esterna”, u min-naħa l-oħra, “il-ħtieġa li tkun prevenuta l-immigrazzjoni illegali kif ukoll it-theddid potenzjali għas-sigurtà li jqajjmu l-attivitajiet kriminali” (
27
).
43.
F’termini ġenerali ħafna, l-istituzzjoni ta’ “sistema effikaċi u ta’ użu faċli għall-ġestjoni tat-traffiku konfinali” (
28
) għalhekk titqies kemm bħala “parti essenzjali minn kwalunkwe politika għall-iżvilupp reġjonali” (
29
) kif ukoll bħala element indispensabbli għall-effikaċja tad-dispożittiv tal-kontroll fil-fruntieri esterni stabbiliti mill-Unjoni li jikkonkorru biex jiġu eliminati l-fruntieri interni fil-kuntest tal-kostituzzjoni ta’ żona ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja (
30
).
44.
Huwa għalhekk b’qies għall-kuntest storiku, kulturali, ekonomiku u soċjali, li taqa’ taħtu s-sistema li jistitwixxi, illi r-ratio legis tar-Regolament Nru 1931/2006 għandu jiġi applikat, id-dispożizzjonijiet tiegħu interpretati u l-imple mentazzjoni tiegħu evalwata.
45.
Jista’ jkun utli li wieħed ifakkar, f’dan ir-rigward, illi r-reġjun fejn immaterjalizzat il-vertenza fil-kawża prinċipali, serva ta’ teatru għal storja movimentata matul is-seklu għoxrin, ikkaraterizzata minn diversi tibdil fil-fruntieri (
31
).
46.
F’dan il-kuntest, ir-Regolament Nru 1931/2006 jistabbilixxi “permess tat-traffiku lokali tal-fruntiera” (
32
), li tiegħu jiddefinixxi l-kundizzjonijiet prinċipali u l-metodi ta’ ħruġ (
33
) kif ukoll il-kundizzjonijiet għall-validità (
34
), u jiddefinixxi l-kundizzjonijiet għad-dħul u għall-ħruġ mit-territorju tal-Istati Membri tad-detenturi tal-imsemmi permess, u dan billi jawtorizza lill-Istati Membri jżommu fis-seħħ jew jikkonkludu ma’ Stati terzi ġirien tagħhom, ftehim bilaterali li jeħtieġ għall-implementazzjoni tas-sistema hekk istitwita.
47.
Huwa importanti li wieħed jenfasizza f’dan ir-rigward u fl-ewwel lok, illi la l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006 u l-ebda dispożizzjoni oħra ta’ dan tal-aħħar, ma jipprovdu li ż-żmien totali tad-dritt ta’ soġġorn tal-benefiċċjarji tas-sistema applikabbli għat-traffiku konfinali għandu jiġi limitat għaż-żmien massimu stabbilit għal soġġorn mhux interrott, ikkalkolat fuq perijodu ddeterminat ta’ sitt xhur (
35
).
48.
Irid jingħad, sussegwentement, illi s-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali hija kkaraterizzata essenzjalment, minn naħa, mil-limitazzjoni kemm ratione personae (
36
) kif ukoll ratione loci (
37
), taħt piena ta’ sanzjoni (
38
), tal-kamp tal-applikazzjoni tagħha u, min-naħa l-oħra, mill-għan aħħari tagħha, li huwa li tippermetti lill-benefiċċjarji tagħha li jaqsmu “ta’ spiss” (
39
) u “regolarment” (
40
) fruntiera esterna tal-art, kemm-il darba jkollhom raġunijiet leġittimi biex jagħmlu dan.
49.
Irid jingħad madankollu li r-Regolament Nru 1931/2006 jipprovdi biss ftit preċiżjonijiet dwar dak li jimplikaw din il-frekwenza u din ir-regolarità. Huwa għalhekk il-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tesprimi ruħha, inkwantu dan jeħtieġ, dwar dan il-punt, b’qies għar-raġunijiet leġittimi li huma suxxettibbli li jiġġustifikaw il-benefiċċju tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali.
50.
Irid jingħad, f’dan ir-rigward, illi jekk l-Artikolu 9(b) tar-Regolament Nru 1931/2006 jissuġġetta l-ħruġ ta’ permess għall-qsim lokali tal-fruntiera għall-kundizzjoni illi l-applikant jipproduċi dokumenti li jiġġustifikaw, minbarra l-istatus tiegħu ta’ resident tal-fruntiera, “l-eżistenza ta’ raġunijiet leġittimi biex jaqsmu [jaqsam] l-fruntiera esterna fuq l-art ta’ spiss taħt ir-reġim tat-traffiku lokali tal-fruntiera”, l-imsemmi regolament ftit li xejn jgħid ukoll dwar in-natura tar-raġunijiet leġittimi li huma suxxettibbli li jintlaqgħu (
41
).
51.
Il-premessa 2 tar-Regolament Nru 1931/2006 tillimita ruħha, kif diġà ġie enfasizzat, “għall-iskambji soċjali u kulturali jew għall-kooperazzjoni reġjonali”, u l-Artikolu 3(3) tiegħu jiddefinixxi t-“traffiku lokali tal-fruntiera” bħala “il-qsim regolari tal-fruntiera esterna fuq l-art ta’ Stat Membru minn persuni residenti fil-fruntiera, għal soġġorn fiż-żona tal-fruntiera għal, per eżempju, raġunijiet soċjali jew kulturali […] jew għal raġunijiet familjari” iżda wkoll “raġunijiet ekonomiċi ppruvati”, għalkemm għandu jiġi ppreċiżat, f’dan l-aħħar każ, illi skont l-Artikolu 2(b) tar-Regolament Nru 1931/2006, dan tal-aħħar japplika mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-Unjoni u għad-dritt nazzjonali applikabbli għal ċittadini ta’ Stati terzi fil-qasam ta’ aċċess għal attività ekonomika u t-twettiq ta’ tali attività (
42
).
52.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta għalhekk illi r-ratio legis tal-leġiżlazzjoni applikabbli għat-traffiku lokali konfinali huwa li jippermetti lir-residenti taż-żoni konfinali kkonċernati li jaqsmu faċilment, jiġifieri mingħajr diffikultajiet amministrattivi eċċessivi (
43
), ta’ spiss (
44
), iżda wkoll regolari (
45
), għal raġunijiet leġittimi ta’ natura ekonomika, soċjali, kulturali jew familjari, il-fruntieri esterni tal-art tal-Unjoni, bil-preċiżjoni illi din il-libertà ma tistax tiġi żnaturata, imbegħda mill-għan aħħari tagħha u sfruttata b’mod frawdolenti jew abbużiv, taħt piena ta’ sanzjoni (
46
).
53.
Huwa l-kompitu tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jevalwaw dawn ir-raġunijiet leġittimi meta joħorġu l-permess għall-qsim lokali tal-fruntiera (
47
), filwaqt li jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest storiku, kulturali, ekonomiku u soċjali li fih jiġi nnegozjat u konkluż mill-Istati Membri u l-Istati terzi kkonċernati, kull ftehim bilaterali għall-implementazzjoni tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali. Għandhom ukoll jieħdu inkunsiderazzjoni dawn l-istess raġunijiet leġittimi meta jeżerċitaw is-setgħa ta’ kontroll tad-dħul u ta’ ħruġ, konċessa lilhom mill-Artikolu 6 tar-Regolament Nru 1931/2006 biex tiġi ggarantita l-osservanza tal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament jew is-setgħa tas-sanzjoni tal-abbuż, konċessa lilhom mill-Artikolu 17 tal-imsemmi regolament.
b) Fuq il-loġika applikabbli għall-KAFS u għall-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen
54.
L-awtoritajiet Ungeriżi kompetenti madankollu jsostnu, essenzjalment, li s-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali taqa’ taħt il-kuntest iktar ġenerali tas-sistema stabbilita mill-KAFS u l-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1931/2006 għandhom għalhekk jiġu interpretati fid-dawl ta’ dawn tal-aħħar. Issa, iż-żewġ sistemi ma joriġinawx mill-istess ispirazzjoni.
55.
Mill-Artikolu 1(5) tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija jirriżulta illi b’mod impliċitu iżda ċar, huwa permezz tar-riferiment għas-sistema applikabbli għas-soġġorn qasir taċ-ċittadini ta’ Stati terzi, kif stabbilita mill-Artikoli 5 u 20 tal-KAFS, minn naħa, u mill-Artikolu 5 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u l-Artikolu 2 tal-Kodiċi tal-Viża min-naħa l-oħra, illi ż-żewġ Stati kkonċernati inkorporaw ir-rekwiżit impost mill-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006.
56.
L-Artikolu 20 tal-KAFS jipprevedi l-moviment liberu taċ-ċittadini ta’ Stati terzi mhux suġġetti għall-obbligu tal-viża fiż-żona Schengen, għal perijodu massimu ta’ tliet xhur fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur li jibdew jiddekorru mid-data tal-ewwel dħul (
48
), bir-riżerva tal-osservanza tal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5(1)(a) u (ċ) sa (e) tal-KAFS.
57.
Din l-istess limitazzjoni ta’ tliet xhur fuq perijodu ta sitt xhur taż-żmien ta’ soġġorn awtorizzat, tinsab fl-Artikolu 5 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, li jistabbilixxi l-kundizzjonijiet ġenerali għad-dħul taċ-ċittadini ta’ Stati terzi fit-territorju tal-Unjoni għal soġġorn qasir, kif ukoll fl-Artikolu 2(2)(a) tal-Kodiċi tal-Viża, li jiddefinixxi il-kunċett tal-viża (
49
).
58.
B’differenza mir-Regolament Nru 1931/2006, li l-kamp tal-applikazzjoni tiegħu ratione loci u ratione personae huwa strettament limitat, il-KAFS, bħall-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u l-Kodiċi tal-Viża, japplikaw, ħlief għal xi eċċezzjonijiet, għas-soġġorni qosra taċ-ċittadini kollha tal-Istati terzi fit-territorju kollu tal-Istati Membri kkonċernati.
59.
Il-limitazzjoni tad-dritt komuni, applikabbli għaċ-ċittadini kollha ta’ Stati terzi, minn soġġorn qasir għal soġġorn li ma jeċċedix it-tliet xhur fuq perijodu ta’ sitt xhur, ma tapplikax għalhekk għas-sistema derogatorja applikabbli għat-traffiku lokali konfinali.
60.
L-argument imressaq mill-Ungerija, illi n-natura derogatorja tar-Regolament Nru 1931/2006 ma hijiex assoluta u tikkonċerna biss il-formalitajiet tad-dħul, b’mod illi l-Artikolu 5 tiegħu għandu jinqara fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 20 tal-KAFS jew tal-Artikolu 5 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, f’dan ir-rigward għandu jinċaħad.
61.
Fil-fatt, il-premessa 3 tar-Regolament Nru 1931/2006 tindika espressament illi s-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali tikkostitwixxi deroga mir-regoli ġenerali li jirregolaw il-kontroll ta’ persuni fuq il-fruntieri esterni tal-Istati Membri tal-Unjoni, stabbiliti fil-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen (
50
). L-Artikolu 35 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen jippreċiża, barra minn hekk, b’mod parallel, illi huwa mingħajr preġudizzju għar-regoli tal-Unjoni applikabbli għat-traffiku lokali konfinali u l-ftehim bilaterali eżistenti fir-rigward.
62.
Minn dan isegwi illi hija t-totalità tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1931/2006, li l-għan tiegħu huwa preċiżament li jistabbilixxi regoli relatati mat-traffiku lokali konfinali, li għandha titqies li tidderoga mis-sistema tas-soġġorni qosra, kif stabbilita fil-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen.
63.
In-natura derogatorja tar-Regolament Nru 1931/2006 ma timplikax madankollu li d-dispożizzjonijiet għandhom bilfors jingħataw interpretazzjoni stretta u restrittiva. Dan jimplika, fuq kollox, kif ser naraw iktar ’il quddiem, illi, bħala lex specialis, id-dispożizzjonijiet tal-imsemmi regolament ma jistgħux jiġu sfruttati għal finijiet mhux previsti minn dan tal-aħħar u użati bl-għan li jiġu evitati r-regoli tad-dritt tal-Unjoni u tad-dritt nazzjonali applikabbli, b’mod partikolari, minn naħa, għal soġġorni twal (
51
) u, min-naħa l-oħra, għall-aċċess jew għall-eżerċizzju ta’ attività ekonomika (
52
).
64.
B’mod definittiv, u bħala konklużjoni, mill-iżviluppi li jippreċedu jirriżulta li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 20 tal-KAFS jew tal-Artikolu 5 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen ma jistgħux ibiddlu l-loġika tat-traffiku lokali konfinali stabbilita bir-Regolament Nru 1931/2006, li hija li r-residenti tal-fruntieri jkunu jistgħu jaqsmu, kemm jista’ jkun, normalment il-fruntieri lokali, jiġifieri b’faċilità u bi frekwenza kif meħtieġ, ħlief għal każijiet ta’ frodi jew ta’ abbuż.
2. Fuq l-osservanza tal-Karta u tal-KEDB
65.
Fid-dawl ta’ dak li jippreċedi, il-kwistjoni prinċipali li tinsab suġġetta għall-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja hija dik li jiġi ddeterminat jekk is-sistema stabbilita permezz tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija, kif interpretat u/jew applikat mill-awtoritajiet Ungeriżi kompetenti, hijiex kompatibbli, fl-ewwel lok, mal-ispirtu tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali li għadha kemm ġiet eżaminata fid-dettall, kif interpretata skont id-dritt primarju tal-Unjoni (
53
)u, iktar preċiżament, mad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Karta jew, jekk ikun il-każ, tal-KEDB, u fit-tieni lok, u b’mod iktar wiesa’, mat-totalità tad-dritt tal-Unjoni (
54
), skont l-Artikolu 4(3) TUE (
55
).
66.
Irid jingħad f’dan ir-rigward, illi l-premessa 3 tar-Regolament Nru 1931/2006 tipprevedi illi dan tal-aħħar josserva l-libertajiet u d-drittijiet fundamentali u josserva l-prinċipji rrikonoxxuti b’mod partikolari fil-Karta.
67.
Barra minn hekk, il-konklużjoni ta’ ftehim bilaterali bħalma huwa dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali jaqa’ fl-ambitu tal-implementazzjoni (
56
) tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, b’mod illi l-imsemmija ftehim, li għandhom ikunu konformi mar-Regolament Nru 1931/2006, għandhom, b’mod iktar wiesa’, jiġu konklużi b’osservanza tad-dritt primarju u b’mod partikolari tad-dispożizzjonijiet tal-Karta, skont l-Artikolu 51(1) ta’ din tal-aħħar, jew, fin-nuqqas u jekk ikun il-każ, tad-dispożizzjonijiet tal-KEDB, skont l-Artikolu 6(3) TUE.
68.
Qabel xejn jista’ jkun possibbli, jekk wieħed kellu joqgħod biss fuq l-intuwizzjoni, li din il-kwistjoni tiġi eżaminata mill-angolu tal-libertà ta’ moviment.
69.
Madankollu jiġi enfasizzat, b’riżerva għas-sitwazzjoni ta’ “persuni li jgawdu mid-dritt Komunitarju ta’ moviment liberu” jew drittijiet ekwivalenti (
57
), fis-sens tal-Artikolu 3(4) tar-Regolament Nru 1931/2006, illi l-Artikolu 45(1) tal-Karta, li jistabbilixxi d-dritt għal kull ċittadin tal-Unjoni ta’ moviment u ta’ residenza fit-territorju tal-Istati Membri, ma jappplikax ratione personae għall-kawża prinċipali, kif lanqas ma japplika l-Artikolu 45(2) tal-Karta, li jistabbilixxi l-possibbiltà li dawn l-istess drittijiet jiġu konċessi lil ċittadini ta’ Stati terzi li jirrisjedu legalment fit-territorju ta’ Stat Membru (
58
).
70.
Madankollu, u mingħajr il-ħtieġa li wieħed jidħol fil-kwistjoni li jiġi stabbilit jekk il-kawża prinċipali taqax, b’xi mod, fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 2 tal-Protokoll Nru 4 tal-KEDB (
59
), li jistabbilixxi d-dritt tal-libertà ta’ moviment, huwa ċar illi din taqa’, fi kwalunkwe każ (
60
), fid-dawl tal-loġika tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, taħt id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 7 tal-Karta, li jiggarantixxi r-rispett għall-ħajja privata u familjari, dispożizzjoni li għandha, skont l-Artikolu 52(3) tal-Karta, tiġi interpretata fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8 KEDB (
61
).
71.
Iċ-ċittadini ta’ Stati terzi li ma jaqgħux taħt id-definizzjoni ta’ membri tal-familja ta’ ċittadin tal-Unjoni fis-sens tad-Direttiva 2004/38/KE, u li għalhekk ma jibbenefikawx mid-dritt awtomatiku tad-dħul u ta’ soġġorn fl-Istat Membru ospitanti, iżda li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1931/2006, għandu jkollhom il-possibbiltà, fl-opinjoni tiegħi, fil-kuntest tal-applikazzjoni ta’ dan tal-aħħar, li jgawdu minn garanziji li jirriżultaw mid-dritt tal-ħajja privata u familjari f’sens wiesa’ (
62
), bl-istess mod bħal, b’mod reċiproku, ir-residenti tal-fruntiera li jgħixu fl-Istati Membri.
D – L-applikazzjoni tal-Artiklolu 7 tal-Karta u tal-Artikolu 8 KEDB
72.
Għalhekk huwa ċertament fid-dawl tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Karta u tal-KEDB kif ukoll tal-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, u b’mod partikolari tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, illi għandu jiġi interpretat ir-Regolament Nru 1931/2006 u għandha tiġi evalwata l-appikazzjoni tad-dispożizzjoni inkwistjoni tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija.
73.
Issa, applikazzjoni purament mekkanika tar-regola imposta mill-Artikolu 1(5) tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija, kif interpretata skont it-tendenza difiża mill-awtoritajiet Ungeriżi kompetenti u li twassal għar-rifjut lill-benefiċċjarju ta’ permess għall-qsim lokali tal-fruntiera, bil-ġustifikazzjoni ta’ rabtiet personali u familjari jew b’mod iktar wiesa’ rabtiet soċjali (
63
) ma’ ċittadini tal-Unjoni li jirrisjedu fiż-żona konfinali ta’ Stat Membru, koperta mir-Regolament Nru 1931/2006, tad-dritt tad-dħul fit-territorju tal-imsemmi Stat Membru minħabba s-sempliċi fatt illi akkumula tliet xhur ta’ preżenza fl-imsemmi territorju fuq perijodu ta’ sitt xhur, tippreġudika b’mod sproporzjonat id-dritt tiegħu għar-rispett tal-ħajja privata u familjari.
74.
Kif iddeċidiet il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, f’kuntesti ċertament differenti (
64
), l-Artikolu 8 KEDB iħares, lil hinn mill-ħajja familjari stricto sensu, id-dritt li wieħed jifforma u jżomm rabtiet mal-koetani tiegħu u mad-dinja esterna u jista’ jinkludi aspetti tal-identità soċjali tal-individwu (
65
).
75.
Peress illi, indipendentement mill-eżistenza ta’ “ħajja familjari” jew fin-nuqqas tagħha, it-tkeċċija ta’ immigrant stabbilit fi Stat Membru tiġi analiżżata f’termini ta’ ksur tad-dritt tiegħu għar-rispett tal-ħajja privata, iċ-ċaħda tad-dħul fit-territorju ta’ Stat Membru fir-rigward ta’ detentur ta’ permess għall-qsim lokali tal-fruntiera, jista’ jiġi analizzat bħala tali u għandu, għalhekk, ikun konformi mal-liġi u meħtieġ f’soċjetà demokratika, jiġifieri ġġustifikat abbażi ta’ bżonn soċjali imperattiv u, b’mod partikolari, proporzjonat għall-għan leġittimu intiż (
66
).
76.
Huwa l-kompitu tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, taħt il-kontroll tal-qrati nazzjonali, li jiżguraw ekwilibriju ġust bejn l-interessi preżenti, f’dan il-każ id-dritt tar-rikorrent fil-kawża prinċipali li jibbenefika totalment mill-permess tiegħu għall-qsim lokali tal-fruntiera u l-ħtieġa tal-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru li jħarsu kontra u jissanzjonaw l-abbuż skont l-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 1931/2006. Huwa l-kompitu tagħhom, minn din il-perspettiva, li jeżaminaw, għal kull każ, jekk il-permess għall-qsim lokali tal-fruntiera hux qed jintuża b’mod abbużiv jew frawdolenti mill-benefiċċjarju tiegħu, b’qies xieraq għar-raġunijiet leġittimi invokati minn dan tal-aħħar fil-mument tal-ħruġ tal-imsemmi permess, bl-għan tal-ksib tal-istess.
77.
F’kundizzjonijiet bħal dawn, il-prattika tar-rifjut sistematiku min-naħa tal-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru, lid-detenturi ta’ permess għall-qsim lokali tal-fruntiera tagħhom, maħruġ b’mod validu skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1931/2006, tad-dritt ta’ dħul fit-territorju tal-imsemmi Stat Membru, għall-unika raġuni li dawn tal-aħħar, fuq medda ta’ perijodu ta’ sitt xhur, wettqu diversi soġġorni bi żmien akkumulat ta’ iktar minn tliet xhur, mingħajr ma jittieħdu inkunsiderazzjoni la r-raġunijiet leġittimi li jiġġustifikaw dawn is-soġġorni u lanqas iċ-ċirkustanzi li fihom seħħew dawn tal-aħħar u mingħajr ma tkun ġiet stabbilita l-eżistenza tal-użu abbużiv jew frawdolenti tal-imsemmija permessi, ma tissodisfax, fi kwalunkwe ipotesi, anke jekk regolata mid-dispożizzjonijiet ta’ ftehim bilaterali li jimplementa l-imsemmi regolament, ir-rekwiżiti li joħorġu mill-prinċipju tal-proporzjonalità.
78.
Minn dan isegwi li r-Regolament Nru 1931/2006 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi ftehim bilaterali adottat skont l-Artikolu 13 tal-imsemmi regolament, bħall-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija, jew l-interpretazzjoni tiegħu li tingħata mill-awtoritajiet u l-qrati nazzjonali kompetenti, bl-esklużjoni tal-possibbiltà għal persuna eliġibbli li tibbenefika minn din is-sistema li taqsam il-fruntiera ta’ Stat Membru f’ċirkustanzi bħal dawn inkwistjoni fil-kawża prinċipali, sakemm ma tiġix stabbilita l-eżistenza ta’ frodi jew ta’ abbuż.
V – Konklużjoni
79.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha msemmija hawn fuq, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi għad-domandi magħmula lilha mill-Magyar Köztársaság Legfelsőbb Bírósága (Hongrie) kif ġej:
“L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru°1931/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Diċembru 2006, li jistabbilixxi r-regoli dwar it-traffiku lokali tal-fruntiera fil-fruntieri esterni fuq l-art tal-Istati Membri u li jemenda d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Schengen, inkwantu jistabbilixxi għal tliet xhur iż-żmien massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni awtorizzat, taħt is-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, għandu jiġi interpretat fis-sens illi jipprekludi li ftehim bilaterali li ġie adottat skont l-Artikolu 13 tal-imsemmi regolament, jew l-interpretazzjoni li tingħatalu, jeskludi l-possibbiltà, għal persuna eliġibbli għall-benefiċċju tal-imsemmija sistema, li taqsam il-fruntiera ta’ Stat Membru:
—
meta din tal-aħħar hija detentriċi ta’ permess validu għall-qsim lokali tal-fruntiera, maħruġ skont l-imsemmi regolament,
—
għall-unika raġuni illi din, fuq medda ta’ perijodu ta’ żmien determinat, twettaq diversi soġġorni fiż-żona konfinali tal-imsemmi Stat Membru, għal żmien akkumulat ekwivalenti għaż-żmien massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni previst fl-imsemmi ftehim, ikun xi jkun dan l-aħħar żmien, u
—
sakemm ma jiġix stabbilit li dawn is-soġġorni jikkostitwixxu komportament frawdolenti jew abbużiv.
Huwa l-kompitu tal-awtoritajiet nazzjonali, taħt il-kontroll tal-qrati nazzjonali, li jistabbilixxu jekk il-permess għall-qsim lokali tal-fruntiera huwiex użat b’mod abbużiv jew frawdolenti”.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU L 405, p. 1, rettifika ĠU L 29, 2007, p. 3. Dwar dan ir-regolament, ara S. Peers, EU Justice and Home Affairs Law, it-Tielet edizzjoni, Oxford EU Law Library, 2011, p. 210 et seq ; G. Beaudu, La politique européenne des visas de court séjour, Cultures & Conflits, li tpoġġa onlajn fid-29 ta’ Settembru 2003, ikkonsultat fl-4 ta’ Novembru 2012 http://conflits.revues.org/909.
(
3
)	Iktar ’il quddiem il-“Karta”.
(
4
)	Iktar ’il quddiem il-“KEDB”.
(
5
)	ĠU 2000, L 239, p. 19; iktar ’il quddiem il-“KAFS”.
(
6
)	Iktar ’il quddiem il-“ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija”. Ftehim promulgat permezz tal-Liġi Nru CLIII tal-2007, li ppromulgat il-ftehim konkluż bejn il-Gvern Ungeriż u l-kabinett tal-ministri tal-Ukraina għall-finijiet tal-leġiżlazzjoni tat-traffiku lokali konfinali (2007. évi CLIII. Törvény a Magyar Köztársaság Kormánya és Ukrajna Miniszteri Kabinetje között a kishatárforgalom szabályozásáról szóló Egyezmény kihirdetéséről).
(
7
)	Il-ftehim bejn il-gvernijiet tal-Istati tal-Unjoni ekonomika Benelux, tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja u tar-Repubblika Franċiża dwar it-tnaqqis progressiv tal-kontrolli fil-konfini komuni, iffirmat f’Schengen (il-Lussemburgu), fl-14 ta’ Ġunju 1985, kif ukoll il-KAFS, jiffurmaw, kemm ilu li daħal fis-seħħ it-Trattat ta’ Amsterdam (ara l-protokoll li jinkorpora t-Trattat ta’ Schengen fil-qafas tal-Unjoni Ewropea, anness mat-Trattat tal-Unjoni Ewropea u mat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea permezz tat-Trattat ta’ Amsterdam), parti mill-Ftehim ta’ Schengen, li japplika għall-Ungerija abbażi tal-Artikolu 2 tal-Protokoll Nru 19 dwar it-Trattat ta’ Schengen inkorporat fil-qafas tal-Unjoni Ewropea. Il-Ftehim ta’ Schengen sar applikabbli għall-Ungerija fil-21 ta’ Diċembru. Ara l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill, tas-6 ta’ Diċemrbu 2007, dwar l-applikazzjoni sħiħa tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen fir-Repubblika Ċeka, fir-Repubblika tal-Estonja, fir-Repubblika tal-Latvja, fir-Repubblika tal-Litwanja, fir-Repubblika tal-Ungerija, fir-Repubblika ta’ Malta, fir-Repubblika tal-Polonja, fir-Repubblika tas-Slovenja u fir-Repubblika Slovakka (ĠU L 323, p. 34).
(
8
)	Ir-Regolament Nru 562/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta’ Marzu 2006, li jistabbilixxi Kodiċi Komunitarju dwar ir-regoli li jirregolaw il-moviment ta’ persuni minn naħa għal oħra tal-fruntiera (Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen) (ĠU L 105, p. 13).
(
9
)	Ir-Regolament (KE) Nru 810/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Lulju 2009, li jistabbilixxi Kodiċi Komunitarju dwar il-Viżi (Kodiċi tal-Viża) (ĠU L 243, p. 1).
(
10
)	Iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru II tal-2007”.
(
11
)	Iktar ’il quddiem il-“konvenut fil-kawża prinċipali”.
(
12
)	Iktar ’il quddiem ir-“rikorrent fil-kawża prinċipali”.
(
13
)	Jew li jżommu fis-seħħ, fir-rigward ta’ ftehim konklużi qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 1931/2006 u li jistgħu jkomplu jipproduċu l-effetti tiegħu kemm-il draba jkun konformi mad-dritt tal-Unjoni, ara f’dan is-sens, ir-rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-implementazzjoni u l-funzjonament tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, stabbilita permezz tar-Regolament (KE) Nru 1931/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Diċembru 2006, li jistabbilixxi r-regoli dwar it-traffiku lokali tal-fruntiera fil-fruntieri esterni fuq l-art tal-Istati Membri, [COM(2009) 383 finali, iktar ’il quddiem l-“ewwel rapport tal-Kummissjoni dwar is-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali”]. Dan huwa, b’mod partikolari, il-każ tal-ftehim konkluż bejn ir-Repubblika tas-Slovenja u r-Repubblika tal-Kroazja, li ilu fis-seħħ mill-2001, li jsir riferiment għalih fl-imsemmi rapport.
(
14
)	Dwar dan l-“acquis”, magħmul minn ftehim bilaterali dwar it-traffiku lokali konfinali pre-eżistenti, ara d-dokument ta’ ħidma tal-Kummissjoni tad-9 ta’ Settembru 2002, intitolat Żvilupp tal-acquis dwar it-traffiku lokali konfinali, SEC(2002) 947.
(
15
)	Kif ser naraw iktar ’il quddiem.
(
16
)	Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 1931/2006, li abbażi tagħhom il-Kummissjoni għandha tagħmel aċċessibbli lill-Istati Membri u lill-pubbliku l-informazzjoni dwar ftehim bilaterali konkluż mill-Istati Membri kkonċernati, innotifikati minn dawn tal-aħħar, ma kienx possibbli li jiġi vverifikat, b’mod ċert, il-ftehim kollu konkluż u lanqas għalhekk li tinġabar l-informazzjoni kollha rilevanti f’dan ir-rigward. Ara, madankollu, l-informazzjoni li hemm fl-ewwel rapport tal-Kummissjoni dwar is-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali kif ukoll l-informazzjoni fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, intitolata “Tieni rapport dwar l-implementazzjoni u l-funzjonament tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali stabbilita permezz tar-Regolament (KE) Nru 1931/2006, [COM(2011) 47 finali, iktar ’il quddiem it-“tieni rapport tal-Kummissjoni dwar is-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali”], rapporti li ġew ippubblikati skont l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1931/2006, li minnhom jirriżulta li ġew konklużi erbatax-il ftehim jew li qegħdin fil-proċess li jiġu konklużi. Ara wkoll A. Eckstein “Cross-border travel to become easier in Kaliningrad area”, Europolitics, 29 ta’ Lulju 2011.
(
17
)	Ara l-Artikolu 3(2) u (3) tal-ftehim bejn ir-Repubblika tas-Slovenja u r-Repubblika tal-Kroazja, dwar it-traffiku lokali konfinali u l-kooperazzjoni, li jillimita s-soġġorn bla interruzzjoni għal sebgħat ijiem, bir-riżerva tal-ipotesi tal-forza maġġuri. Ara wkoll l-Artikolu 2(2) tal-ftehim bejn ir-Repubblika tal-Awstrija u l-Konfederazzjoni Elvetika dwar il-qsim tal-fruntieri minn persuni, fil-kuntest tat-traffiku lokali konfinali, iffirmat fi Vjenna fit-13 ta’ Ġunju 1973.
(
18
)	Ara l-Artikolu 4 tal-ftehim bejn il-Gvern tar-Repubblika tal-Polonja u l-Kunsill tal-ministri tal-Ukraina dwar ir-regoli applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, iffirmat f’Kiev, fit-28 ta’ Marzu 2008, li jistabbilixxi żmien massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni ta’ 60 jum, iżda limitat għal total ta’ 90 jum fuq perijodu ta’ sitt xhur, li jibdew jiddekorru mill-ewwel qsim tal-fruntiera. Ara wkoll l-Artikolu 4(5) tal-ftehim konkluż mir-Repubblika tal-Latvja mar-Repubblika tal-Bjelorussja, iffirmat f’Riga, fit-23 ta’ Awwissu 2010.
(
19
)	Ara l-Artikolu 4 tal-ftehim bejn il-Gvern tar-Repubblika tal-Polonja u l-Gvern tar-Repubblika tal-Bjelorussja dwar ir-regoli applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, iffirmat f’Varsavja fit-12 ta’ Frar 2010, li jistabbilixxi żmien massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni ta’ 30 jum fuq perijodu ta’ sitt xhur, li jibdew jiddekorru mill-ewwel qsim tal-fruntiera.
(
20
)	Mill-osservazzjonijiet ippreżentati mir-Repubblika Slovakka jirriżulta li l-imsemmi ftehim, fil-verżjoni inizzjali tiegħu, jillimita ż-żmien tas-soġġorn bla interruzzjoni għal tletin jum u ż-żmien totali ta’ soġġorn għal 90 jum fuq perijodu ta’ 180 jum. Il-ftehim il-ġdid, iffirmat fi Bratislava fis-17 ta’ Ġunju 2011, jipprovdi żmiem massimu ta’ soġġorn bla interruzzjoni ta’ 90 jum fuq perijodu ta’ 180 jum.
(
21
)	Ara l-Artikolu 1(ċ) tal-ftehim bejn il-Gvern tar-Repubblika tal-Moldovja u l-Gvern tar-Rumanija dwar it-traffiku lokali konfinali, iffirmat f’Bukarest, fit-13 ta’ Novembru 2009.
(
22
)	Barra minn hekk, għandu jiġi osservat illi, fil-kuntest tal-missjoni ta’ kontroll tal-kompatibbiltà ta’ ftehim bilaterali, fdat lilha mill-Artikolu 13(2) tar-Regolament Nru 1931/2006, il-Kummissjoni, kif jirriżulta kemm mill-ewwel kif ukoll mit-tieni rapport tagħha dwar is-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, ma qajmitx dan in-“nuqqas ta’ konkordanza” bħala wieħed li jikkostitwixxi inkompatibbiltà, mingħajr dubju minħabba r-raġunijiet esposti iktar ’il quddiem, fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 26.
(
23
)	Irid jiġi enfasizzat, f’dan ir-rigward, illi l-Kummissjoni stess toħloq ċerta ambigwità. Fil-fatt, fl-ewwel rapport tagħha dwar is-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, hija tiddikjara illi l-ftehim kollu bilaterali li taf bih “jistabbilixxi restrizzjonijiet supplimentari fir-rigward taż-żmien ta’ soġġorn fiż-żona konfinali, li huwa ta’ 90 jum għal kull semestru” (p. 7, punt 4), l-enfasi hija tiegħi, għalkemm ippreċiżat, barra minn hekk, fl-istess rapport, illi l-possibbiltà ta’ soġġorn bla interruzzjoni ta’ 90 jum kien jikkostitwixxi “deroga għar-regola ġenerali stabbilita permezz tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen li jillimita s-soġġorni ta’ żmien limitat għal massimu ta’ 90 jum kull semestru (180 jum)” (p. 3, punt 2). Hija tenfasizza wkoll fit-tieni rapport tagħha dwar is-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali illi r-Regolament Nru 1931/2006 “jippremetti li persuna tissoġġorna fi Stat Membru sa tliet xhur, matul perijodu ddeterminat” (p. 4, punt 3.1), l-enfasi hija tiegħi.
(
24
)	Il-problematika tat-traffiku lokali konfinali ġiet esposta iktar preċiżament mill-Kummissjoni f’dokument ta’ ħidma tad-9 ta’ Settembru 2002, iċċitat iktar ’il fuq, li kien fl-oriġini tal-proċess leġiżlattiv li wassal għall-adozzjoni tar-Regolament Nru 1931/2006.
(
25
)	Ara l-premessa 2 tar-Regolament Nru 1931/2006. Ara wkoll il-premessa 1 tar-Regolament (UE) Nru 1342/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Diċembru 2011, li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1931/2006 rigward l-inklużjoni taż-żona ta’ Kaliningrad u ta’ ċerti distretti amministrattivi Pollakki fiż-żona eliġibbli tal-fruntiera (ĠU L 347, p. 41).
(
26
)	Fuq l-istess linja ta’ ħsieb, il-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen jippreċiża, fil-premessa 11 tiegħu, illi “l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċeduri ta’ kontroll fil-fruntieri esterni ma jikkostitwixxux ostakolu kbir għall-iskambji kummerċjali, soċjali u kulturali”.
(
27
)	Ara l-premessa 4 tar-Regolament Nru 1931/2006.
(
28
)	“L-Ewropa mkabbra - Viċinanzi: qafas ġdid għar-relazzjonijiet mal-ġirien tagħna tal-Lvant u Nofsinhar”, Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew, tal-11 ta’ Marzu 2003, COM(2003) 104 finali.
(
29
)	Ara, barra mill-komunikazzjoni tal-11 ta’ Marzu 2003, imsemmija iktar ’il fuq, “Politika Ewropea għall-viċinanzi – Dokument ta’ orjentazzjoni”, Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta’ Mejju 2004, COM(2004) 373 finali.
(
30
)	Kif esponiet il-Kummissjoni stess, ir-Regolament Nru 1931/2006 jifforma, flimkien mal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen u r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2007/2004, tas-26 ta’ Ottubru 2004, li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea għall-Ġestjoni ta’ Koperazzjoni Operazzjonali fil-Fruntieri Esterni tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (FRONTEX) (ĠU L 349, p. 1), “qafas ġuridiku li jiffunzjoni u li bis-saħħa tiegħu jista’ jiġi eżerċitat livell ta’ kontroll iktar għoli fil-fruntieri”. Ara, f’dan ir-rigward, il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, tad-19 ta’ Lulju 2006, dwar il-prijoritajiet ta’ azzjoni fil-qasam tal-ġlieda kontra l-immigrazzjoni klandestina ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi, [COM(2006) 402 finali, punt 18]. Ara wkoll Lejn ġestjoni integrata tal-fruntieri esterni tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew, tas-7 ta’ Mejju 2002, COM(2002) 233 finali, li tesponi ġabra komuni ta’ liġijiet relatati mal-fruntieri esterni.
(
31
)	Il-popolazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali għamlet parti minn ħames Stati differenti f’seklu wieħed. Ir-reġjun, integrat fir-Renju tal-Ungerija, kien jagħmel parti mill-imperu Awstro-Ungeriż. Wara t-twelid taċ-Ċekoslovakkja fit-28 ta’ Ottubru 1918, reġa’ sar jagħmel parti minn din tal-aħħar permezz tat-Trattat ta’ Trianon tal-4 ta’ Ġunju 1920. Sussegwentement reġa’ sar jagħmel parti mill-Ungerija bis-saħħa tal-ewwel arbitraġġ ta’ Vjenna tat-2 ta’ Novembru 1938, arbitraġġ li sussegwentement ġie ddikjarat null u ineżistenti permezz tat-Trattat ta’ Pariġi tal-10 ta’ Frar 1947. Għalhekk ir-reġjun ġie integrat mal-Unjoni Sovjetika sakemm saret il-proklama tal-indipendenza tal-Ukraina fl-24 ta’ Awwissu 1991. Skont iċ-ċifri ppubblikati fit-tieni rapport tal-Kummissjoni dwar is-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, hemm bejn 400000 u 450000 persuna li huma eliġibbli għall-permess tal-qsim lokali tal-fruntiera fl-Ungerija (punt 3.2.1).
(
32
)	Ara l-Artikolu 1(1) u 7(1) tar-Regolament Nru 1931/2006. It-terminoloġija użata, il-kelma “permess”, ġiet ippreferuta, irid jiġi enfasizzat, mill-kelma viża, inizjalment proposta mill-Kummissjoni. Il-Kunsill, mill-bqija u biex jieħu qies tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1931/2006, adotta fl-istess ġurnata r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1932/2006, tal-21 ta’ Diċembru 2006, li jemenda r-Regolament (KE) Nru 539/2001 li jelenka l-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom għandu jkollhom viża fil-pussess tagħhom meta jaqsmu l-fruntieri esterni u dawk li ċ-ċittadini tagħhom huma eżentati minn dik il-ħtieġa (ĠU L 405, p. 23). F’dan il-każ, l-ewwel inċiż tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament (KE) Nru 539/2001, kif emendat, jeżenta mill-obbligu tal-viża lil persuni, detenturi ta’ permess għall-qsim lokali tal-fruntiera, li huma ċittadini ta’ Stati terzi msemmija fl-Anness I ta’ dan tal-aħħar, liema anness jistabbilixxi lista eżawrjenti ta’ Stati terzi li ċ-ċittadini tagħhom għandu jkollhom viża fil-mument tal-qsim tal-fruntieri esterni tal-Istati Membri, fosthom l-Ukraina li hija inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
(
33
)	L-Artikoli 7 sa 12 tar-Regolament Nru 1931/2006.
(
34
)	L-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1931/2006 għal dak li għandu x’jaqsam maż-żmien ta’ validità, u l-Artikolu 7(2) tal-imsemmi regolament għal dak li għandu x’jaqsam maż-żona ta’ validità, fil-każ preżenti ż-żona konfinali ddefinita fl-Artikolu 3(2) tiegħu.
(
35
)	Fit-tieni rapport tagħha dwar is-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali (punt 3.2.3, p. 5), il-Kummissjoni tesponi illi dan il-punt kien fil-mira ta’ diskussjonijiet waqt in-negozjati tal-2006. Għandu jiġi enfasizzat, f’dan ir-rigward, illi fil-proposta inizjali tagħha, il-Kummissjoni ma kinitx qed tikkunsidra dritt ta’ soġġorn fiż-żona konfinali, ħlief għal massimu ta’ sebat ijiem konsekuttivi, bit-total taż-żmien taż-żjajjar ma jkunx jista’ jeċċedi tliet xhur f’semestru wieħed. Ara l-Artikolu 6 tal-proposta tar-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ Frar 2005, li jistabbilixxi r-regoli dwar it-traffiku lokali tal-fruntiera fil-fruntieri esterni fuq l-art tal-Istati Membri u li jemenda d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Schengen u l-Istruzzjonijiet konsolari komuni, [COM(2005)56 finali]. It-test tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1931/2006 huwa dak li jirriżulta mill-emenda proposta mill-Parlament Ewropew. Ara r-rapport ta’ M. Brejc tat-13 ta’ Diċembru 2005, dwar il-proposta tar-regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi r-regoli dwar it-traffiku lokali tal-fruntiera fil-fruntieri esterni fuq l-art tal-Istati Membri u li jemenda d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Schengen u l-Istruzzjonijiet konsolari komuni, A6-0406/2005.
(
36
)	Ara, l-Artikolu 3(6) tar-Regolament Nru 1931/2006, li jiddefinixxi r-resident tal-fruntiera li huwa eliġibbli għall-benefiċċju tas-sistema applikabbli għat-traffiku lokali konfinali, kif ukoll l-Artikolu 4 tal-imsemmi regolament, li jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għad-dħul tal-imsemmija residenti tal-fruntiera fit-territorju tal-Istati Membri.
(
37
)	Ara, l-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 1931/2006, li jiddefinixxi ż-żona konfinali bħala żona li ma testendix ruħha, ħlief bħala eċċezzjoni, għal iktar minn tletin kilometru mill-fruntiera; ara wkoll il-premessa 5, kif ukoll l-Artikolu 7 tal-imsemmi regolament, li jillimita l-validità territorjali tal-permess għall-qsim lokali tal-fruntiera.
(
38
)	Ara l-Artikolu 7(3) tar-Regolament Nru 1931/2006.
(
39
)	Ara l-premessa 4 kif ukoll l-Artikolu 9(b) tar-Regolament Nru 1931/2006.
(
40
)	Ara l-Artikoli 3(3) u 15(3) ta-Regolament Nru 1931/2006, li jiddefinixxu t-traffiku lokali konfinali.
(
41
)	Ir-relatur tal-abbozz tar-Regolament Nru 1931/2006, quddiem il-Parlament Ewropew, iċċitat iktar ’il fuq, espona f’dan ir-rigward “raġunijiet akkademiċi jew professjonali [bħall-]eżistenza ta’ rabtiet familjari”. Il-Kummissjoni tidher, min-naħa l-oħra, iktar restrittiva, inkwantu hija tikkonċepixxi s-sistema tat-traffiku lokali konfinali bħala waħda li tippermetti, biss, “titjib fil-kuntatti bejn il-persuni fir-reġjuni konfinali”. Ara, barra minn hekk, il-komunikazzjoni tat-12 ta’ Mejju 2004, iċċitata iktar ’il fuq, li tesponi ż-żamma ta’ “kuntatti tradizzjonali”, “Politika Ewropea għal viċinanzi b’saħħithom”, Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, tal-5 ta’ Diċembru 2007, COM (2007) 774 finali, p. 6.
(
42
)	L-Artikolu 1(5) tal-ftehim bilaterali konkluż mill-Ungerija jippreċiża, barra minn hekk, illi l-qsim tal-fruntiera huwa permess “għal raġunijiet ekonomiċi ġġustifikati li ma jikkwalifikawx bħala attivitajiet professjonali”.
(
43
)	Kif esponiet il-Kummissjoni, il-kwistjoni hija waħda li “tippermetti lill-popolazzjonijiet tar-reġjuni konfinali jżommu kuntatti tradizzjonali mingħajr ma jkollhom iħabbtu wiċċhom ma’ ostakoli amministrattivi eċċessivi”. Ara l-komunikazzjoni tat-12 ta’ Mejju 2004, iċċitata iktar ’il fuq, p. 18. Ara wkoll l-opinjoni tal-kummissjoni tal-affarijiet barranin tal-Parlament Ewropew, tal-25 ta’ Novembru 2005, dwar il-proposta tar-Regolament Nru 1931/2006.
(
44
)	Din il-frekwenza tista’, f’ċerti każijiet, tkun ta’ kuljum, kif jenfasizza M. Brejc tat-13 ta’ Diċembru 2005, iċċitat iktar ’il fuq.
(
45
)	Jidhirli li dan huwa l-punt prinċipali ta’ diskussjoni fil-kuntest tal-kawża preżenti.
(
46
)	Ara l-premessa 4 kif ukoll l-Artikoli 7(3) u 17 tar-Regolament Nru 1931/2006.
(
47
)	Skont l-Artikolu 9(b) tar-Regolament Nru 1931/2006.
(
48
)	Dwar il-kunċett tal-“ewwel dħul” u l-implikazzjonijiet tiegħu, ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-3 ta’ Ottubru 2006, Bot (C-241/05, Ġabra p. I-9627). Għandu jiġi osservat illi skont din is-sentenza, il-Kummissjoni pproponiet li tadotta “definizzjoni ċara tal-metodu għall-kalkolu tas-‘soġġorn[i] li ma jeċċedux tliet xhur fuq perijodu ta’ sitt xhur’”; ara l-proposta tar-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda r-Regolament Nru 562/2006 u l-konvenzjoni għall-applikazzjoni tal-ftehim ta’ Schengen [COM(2011) 118 finali].
(
49
)	Din l-istess limitazzjoni titfakkar sistematikament fid-deċiżjonijiet tal-Kunsill għall-iffirmar u l-applikazzjoni provviżorja tal-ftehim konklużi mill-Komunità Ewropea ma’ Stati terzi dwar l-eżenzjoni mill-viża għal-soġġorni qosra. Ara pereżempju, id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/478/KE, tas-6 ta’ April 2009, dwar l-iffirmar u l-applikazzjoni provviżorja tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Antigwa u Barbuda dwar l-eżenzjoni mill-viża għal perijodu qasir (ĠU L 169, p. 1), kif ukoll id-Deċiżjonijiet tal-Kunsill 2009/479/KE, 2009/480/KE, 2009/481/KE u 2009/483/KE tal-istess ġurnata u bl-istess għan li jikkonċernaw rispettivament il-Barbados (ĠU L 169, p. 9), ir-Repubblika tal-Mawrizju (ĠU L 169, p. 16), il-Commonwealth tal-Baħamas (ĠU L 169, p. 23), ir-Repubblika tas-Seychelles (ĠU L 169, p. 30) u Saint Kitts u Nevis (ĠU L 169, p. 37).
(
50
)	L-Artrikolu 3 tal-KAFS diġà kien jipprovdi li l-kumitat eżekuttiv ta’ Schengen kellu jadotta dispożizzjonijiet li jikkonċernaw “l-eċċezzjonijiet u l-metodi tat-traffiku lokali konfinali”, dispożizzjonijiet madankollu li qatt ma saru qabel l-adozzjoni tar-Regolament Nru 1931/2006.
(
51
)	B’mod partikolari, kif ġibdet l-attenzjoni r-Repubblika tal-Polonja, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 2003/109/KE, tal-25 ta’ Novembru 2003, dwar l-istatus ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu residenti għat-tul (ĠU L 16, p. 44).
(
52
)	Ara l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1931/2006.
(
53
)	B’mod partikolari l-Artikolu 67 TFUE u l-Artikolu 8 TUE. Għandu jitfakkar, f’dan ir-rigward, illi, skont l-Artikolu 8 TUE “l-Unjoni għandha tiżviluppa relazzjoni privileġġjata mal-pajjiżi ġirien tagħha, bil-ħsieb li tistabbilixxi żona ta’ prosperità u ta’ relazzjonijiet tajbin bejn il-ġirien, ibbażata fuq il-valuri ta’ l-Unjoni u kkaratterizzata minn relazzjonijiet mill-qrib li jserrħu fuq il-koperazzjoni”. Dwar din il-“klawżola ta’ viċinanza” ara, b’mod partikolari, D. Hanf, The European Neighbourhood Policy in the Light of the new ’Neighbourhood Clause (Article 8 TEU), f’E. Lannon, The European Neighbourhood Policy Challenges - Les défis de la politique européenne de voisinage, Peter Lang, 2012, p. 109-123.
(
54
)	Huwa importanti li jiġi enfasizzat illi, skont il-Protokoll Nru 23 dwar ir-relazzjonijiet esterni tal-Istati Membri f’dak li għandu x’jaqsam mal-qsim tal-fruntieri esterni, anness mat-TUE u mat-TFUE, jekk l-Istati Membri jirriżervaw, fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet adottati abbażi tal-Artikolu 77(1)(b) TFUE, il-kompetenza li jinnegozjaw u jikkonkludu ftehim ma’ pajjiżi terzi, dan jista’ biss isir inkwantu l-ftehim josserva d-dritt tal-Unjoni u ftehim ieħor internazzjonali. A fortiori dan huwa dak li jiġri f’każ ta’ ftehim bilaterali li l-konklużjoni tiegħu hija prevista, irregolata, permezz ta’ att tad-dritt derivat adottat abbażi tal-Artikolu 77(2)(a) TFUE, bħalma huwa r-Regolament Nru 1931/2006.
(
55
)	Ara, f’dan ir-rigward, barra s-sentenzi tal-15 ta’ Jannar 2002, Gottardo (C-55/00, Ġabra p. I-413, punt 33), u l-14 ta’ Lulju 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-433/03, Ġabra p. I-6985), is-sentenzi li jikkonċernaw ftehim bilaterali msejħa “open skies” [smewwiet miftuħa], pereżempju, is-sentenza tal-5 ta’ Novembru 2002, Il-Kummissjoni vs Id-Danimarka (C-467/98, Ġabra p. I-9519, punti 110 sa 112). Ara wkoll is-sentenza tal-24 ta’ April 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Pajjiżi l-Baxxi (C-523/04, Ġabra p. I-3267, punti 74 sa 76).
(
56
)	Hekk huwa intitolat, fil-fatt, il-Kapitolu IV tar-Regolament Nru 1931/2006, li jaqa’ taħtu l-Artikolu 13 li jirregola l-konklużjoni ta’ ftehim bilaterali.
(
57
)	Dawn tal-aħħar jaqgħu taħt id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2004/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE (ĠU L 158, p. 77).
(
58
)	Is-sistema tat-traffiku lokali konfinali ma tapplikax, mid-definizzjoni tagħha, għaċ-ċittadini ta’ Stati terzi li jirrisjedu legalment fit-territorju ta’ Stat Membru, iżda għar-residenti tal-fruntiera, kif iddefiniti fl-Artikolu 3(6) tar-Regolament Nru 1931/2006.
(
59
)	Protokoll li jirrikonoxxi ċerti drittijiet u libertajiet minbarra dawk li diġà jinsabu fil-Karta u fl-ewwel Protokoll addizzjonali tal-KEDB.
(
60
)	Bosta dispożizzjonijiet tal-Karta u/jew tal-KEDB huma ċertament suxxettibbli li jkunu xi ftit jew wisq affettwati. Fid-dawl tal-funzjoni prinċipalment soċjali u kulturali tar-Regolament Nru 1931/2006, wieħed jista’, pereżempju jikkwota l-Artikolu 9 tal-Karta (l-Artikolu 12 KEDB), li jiggarantixxi d-dritt li wieħed jiżżewweġ u jifforma familja, l-Artikolu 14 (l-Artikolu 2, tal-ewwel protokoll addizzjonali tal-KEDB) li jikkonċedi d-dritt għall-edukazzjoni, iżda wkoll l-Artikolu 17 tal-Karta dwar id-dritt tal-proprjetà (l-Artikolu 1 tal-ewwel protokoll tal-KEDB), jew l-Artikolu 35 tal-Karta dwar il-protezzjoni tas-saħħa, inkwantu l-eżerċizzju u t-tgawdija ta’ dawn id-drittijiet jistgħu jiddependu fuq id-dritt tal-moviment liberu minn naħa jew oħra tal-fruntieri u fejn, għalhekk, kwalunkwe limitu għal din il-libertà ta’ moviment jista’ jaffettwa l-eżerċizzju tal-imsemmija drittijiet.
(
61
)	Ara wkoll l-ispjegazzjonijiet relatati mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali (ĠU 2007, C 303, p. 17).
(
62
)	Mill-bqija, huwa preċiżament dak li tistabbilixxi l-premessa 6 tad-Direttiva 2004/38, iċċitata iktar ’il fuq, li tipprovdi l-possibbiltà li l-Istati Membri jistabbilixxu, abbażi tal-liġi tagħhom stess, il-possibbiltà li jiddeċiedu jekk id-dritt tad-dħul u ta’ soġġorn jistax jingħata lil dawn in-nies “sabiex tinżamm l-unità tal-familja fis-sens l-aktar wiesgħa”, “waqt li titqies ir-relazzjoni tagħhom maċ-ċittadin ta’ l-Unjoni jew kwalunkwe ċirkostanzi oħrajn, bħad-dipendenza finanzjarja jew fiżika fuq iċ-ċittadin ta’ l-Unjoni”.
(
63
)	F’dan is-sens, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, is-sentenza Niemietz vs Allemagne, tas-16 ta’ Diċembru 1992, rikors Nru 13710/88, Ġabra KEDB 1992, Serje A Nru 251-B, § 29. Il-Qorti ddeċidiet f’din is-sentenza illi, jekk “la huwa possibbli u lanqas meħtieġ li tingħata definizzjoni b’mod eżawrjenti tal-kunċett ta’ ‘ħajja privata’”, ikun madankollu “wisq restrittiv li wieħed jillimitaha għal ‘ċirku intimu’ fejn kull persuna tista’ tgħix il-ħajja personali tagħha kif tixtieq, bl-esklużjoni assoluta tad-dinja esterna minn dan iċ-ċirku”. Hija żżid illi “[i]r-rispett għall-ħajja privata għandu jiġbor ukoll, sa ċertu punt, id-dritt tal-individwu li jistabbilixxi u jiżviluppa relazzjonijiet mal-koetani tiegħu”. Ara wkoll, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, is-sentenza C. vs Il-Belġju, tas-7 ta’ Awwissu 1996, Rikors Nru 21794/93, Ġabra 1996-III, § 25. Dwar l-elastiċità tal-kunċett tal-ħajja privata, ara b’mod partikolari l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, is-sentenzi Burghartz vs L-Isvizzera, tat-22 ta’ Frar 1994, Rikors Nru 16213/90, serje A Nru 280-B, § 24 (iż-żamma tal-kunjom tal-familja wara ż-żwieġ); Pretty vs Ir-Renju Unit, tas- 29 ta’ April 2002, Rikors Nru 2346/02, Ġabra 2002-III, § 61 (id-dritt għall-mewt assistita); Bigaeva vs Il-Greċja, tat-28 ta’ Mejju 2009, rikors Nru 26713/05, §§ 22-25 (rifjut ta’ iskrizzjoni mal-Kamra tal-Avukati); M. vs L-Iżvizzera, tas-26 ta’ April 2011, rikors Nru 41199/06, §§ 36 u 37 (in-nuqqas ta’ tiġdid ta’ passaport); Fernández Martínez vs Spanja, tal-15 ta’ Mejju 2012, rikors Nru 56030/07, §§ 56 sa 60 (nuqqas ta’ tiġdid ta’ kuntratt ta’ xogħol ta’ għalliem tar-reliġjon); Godelli vs L-Italja, tal-25 ta’ Settembru 2012, rikors Nru 33783/09, § 46 (riċerka dwar l-identità tal-ġenituri).
(
64
)	F’dan il-każ il-kwistjoni kienet tikkonċerna l-espulsjoni ta’ stranġieri. Ara l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, is-sentenzi Üner vs Il-Pajjiżi l-Baxxi, tat-18 ta’ Ottubru 2006, rikors Nru 46410/99, Ġabra 2006-XII, § 59, kif ukoll Maslov vs L-Awstrija, tat-23 ta’ Ġunju 2008, rikors Nru 1638/03, Ġabra 2008, § 63.
(
65
)	Il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, is-sentenza Mikulić vs Il-Kroazja, tas-7 ta’ Frar 2002, rikors Nru 53176/99, Ġabra 2002-I, § 53.
(
66
)	Ara, b’mod partikolari, fil-qasam tal-espulsjoni, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, is-sentenzi Mehemi vs Franza, tas-26 ta’ Settembru 1997, rikors Nru 25017/94, Ġabra 1997-VI, § 34, kif ukoll Dalia vs Franza, tad-19 ta’ Frar 1998, rikors Nru°26102/95, Ġabra 1998-I, § 52; għar-ripatrijazzjoni, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, is-sentenza Mubilanzila Mayeka u Kniki Mitunga vs Il-Belġju, tat-12 ta’ Ottubru 2006, rikors Nru 13178/03, Ġabra 2006-XI, § 80; ara wkoll, is-sentenza Kurić et vs Is-Slovenja, tat-13 ta’ Lulju 2010, rikors Nru 26828/06, paragrafi 351 et seq.