61980CJ0155_NL
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN DE ZAAK 155/80
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 VAN HET EEG-VERDRAG VAN HET AMTSGERICHT WIESBADEN IN DE ALDAAR AANHANGIGE STRAFZAAK TEGEN
SERGIUS OEBEL,
Onderwerp
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING INZAKE DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 7, 30 EN 34 VAN HET EEG-VERDRAG
Overwegingen van het arrest
1 BIJ BESCHIKKING VAN 22 APRIL 1980, INGEKOMEN OP 2 JULI 1980, HEEFT HET AMTSGERICHT WIESBADEN TEN EINDE TE KUNNEN BEOORDELEN OF EEN NATIONALE REGELING INZAKE DE NACHTARBEID IN BROOD- EN BANKETBAKKERIJEN ZICH MET HET GEMEENSCHAPSRECHT VERDRAAGT, HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 VAN HET EEG-VERDRAG TWEE PREJUDICIELE VRAGEN GESTELD INZAKE DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 7, 30 EN 34 VAN HET EEG-VERDRAG .
2 DEZE VRAGEN ZIJN GEREZEN IN HET KADER VAN EEN STRAFZAAK BETREFFENDE OVERTREDING VAN ARTIKEL 5 VAN DE DUITSE WET INZAKE DE WERKTIJDEN IN BROOD- EN BANKETBAKKERIJEN ( GESETZ UBER DIE ARBEITSZEIT IN BACKEREIEN UND KONDITOREIEN ), ZOALS OP 23 JULI 1969 GEWIJZIGD .
3 ARTIKEL 5, LID 1, VAN DIE WET HOUDT IN HOOFDZAAK HET VERBOD IN OM, BEHOUDENS IN BEPAALDE UITZONDERINGSGEVALLEN, OP WERKDAGEN TUSSEN 22 UUR EN 4 UUR DES NACHTS BROOD- EN BANKETWAREN TE VERVAARDIGEN . VOLGENS ARTIKEL 5,
LID 5, MOGEN ER TUSSEN 22 UUR EN 5 UUR 45 DES NACHTS GEEN BROOD- OF BANKETWAREN WORDEN VERVOERD, TENEINDE BIJ VERBRUIKERS OF WINKELS TE WORDEN AFGEGEVEN, BEZORGD OF RONDGEBRACHT . DE DUITSE REGERING IS VAN MENING DAT DIT VERBOD GEEN BETREKKING HEEFT OP HET VERVOER EN DE AFLEVERING AAN GROOTHANDELAREN, TUSSENHANDELAREN, ZOALS BROODHANDELAREN, EN WEDERVERKOPERS VAN BROOD- EN BANKETWAREN OF TOT DE ONDERNEMING BEHORENDE OPSLAGPLAATSEN .
4 VOLGENS DE DOOR PARTIJEN, EN WEL MET NAME DOOR DE DUITSE REGERING, GEMAAKTE OPMERKINGEN IS DE OMSTREDEN WETTELIJKE REGELING ER ALLEREERST OP GERICHT DE WERKNEMERS IN KLEINE EN MIDDELGROTE BROOD- EN BANKETBAKKERIJEN DIE NIET BESCHIKKEN OVER ZOVEEL PERSONEEL DAT ER EEN PLOEGENDIENST KAN WORDEN INGESTELD, TEGEN PERMANENTE EN MOGELIJKERWIJS VOOR HUN GEZONDHEID SCHADELIJKE NACHTARBEID IN BESCHERMING TE NEMEN . DOOR HET VERBOD OOK TE DOEN GELDEN VOOR DE TOT DEZE SECTOR BEHORENDE GROTE ONDERNEMINGEN, DIE WEL TOT ORGANISATIE VAN EEN PLOEGENDIENST IN STAAT ZIJN, ZOU MEN DE AMBACHTELIJKE ONDERNEMINGEN TEGEN DE INDUSTRIELE MEDEDINGING WILLEN BESCHERMEN .
5 OP GROND VAN ZIJN OORDEEL DAT DEZE WETTELIJKE REGELING MET HET GEMEENSCHAPSRECHT ONVERENIGBAAR KAN BLIJKEN TE ZIJN VOOR ZOVER ZIJ ER TOE LEIDT DAT ER IN DE AAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND GRENZENDE LID-STATEN NIET TIJDIG VERSE BROOD- EN BANKETBAKKERSWAREN KUNNEN WORDEN BEZORGD, WAARDOOR DE MEDEDINGING BINNEN DE GEMEENSCHAP ZOU WORDEN ONTWRICHT, HEEFT HET AMTSGERICHT WIESBADEN DE NAVOLGENDE VRAGEN GESTELD :
1 .
'
' DIENT ARTIKEL 7 EEG-VERDRAG OOK ALDUS TE WORDEN UITGELEGD, DAT INBREUK WORDT GEMAAKT OP HET DISCRIMINATIEVERBOD, WANNEER EEN LID-STAAT VAN DE GEMEENSCHAP DOOR MIDDEL VAN EEN WETTELIJKE BEPALING EEN SITUATIE SCHEPT DIE DE CONCURRENTIEPOSITIE VAN EIGEN ONDERDANEN TEN OPZICHTE VAN VERGELIJKBARE ONDERDANEN VAN DE OVERIGE LID-STATEN AANZIENLIJK BEINVLOEDT?
2 . MOETEN DE ARTIKELEN 30 EN 34 EEG-VERDRAG ALDUS WORDEN UITGELEGD, DAT DE GEVOLGEN VAN PAR
5 VAN DE WET INZAKE WERKTIJDEN IN BAKKERIJEN, TEN AANZIEN VAN IN- EN UITVOER VAN VERSE BAKKERSWAREN DIENEN TE WORDEN BESCHOUWD ALS MAATREGELEN DIE OP EEN LIJN ZIJN TE STELLEN MET EEN KWANTITATIEVE IN- OF UITVOERBEPERKING?
'
'
DE EERSTE VRAAG
6 BLIJKENS DE REDENGEVING VAN DE VERWIJZINGSBESCHIKKING GAAT HET ER IN DE EERSTE VRAAG OM OF EEN REGELING VAN EEN LID-STAAT WELKE IN BEPAALDE GRENSGEBIEDEN VAN ANDERE LID-STATEN ZONDER VERGELIJKBARE REGELING DE MEDEDINGING TEN NADELE VAN OP HET GRONDGEBIED VAN EERSTGENOEMDE STAAT GEVESTIGDE ONDERNEMERS ONTWRICHT, ALS DISCRIMINEREND IN DE ZIN VAN ARTIKEL 7 VAN HET VERDRAG IS TE BESCHOUWEN .
7 ZOALS HET HOF MEERMALEN, LAATSTELIJK IN HET OP 30 NOVEMBER 1978 IN DE ZAAK BUSSONE ( 31/78, JURISPR . BLZ . 2445 ) GEWEZEN ARREST, HEEFT OVERWOGEN, WORDT HET DISCRIMINATIEVERBOD VAN ARTIKEL 7 NIET GESCHONDEN DOOR EEN REGELING DIE NIET OP GROND VAN DE NATIONALITEIT DER ONDERNEMERS, MAAR VANWEGE DE PLAATS VAN VESTIGING HUNNER BEDRIJVEN TOEPASSING VINDT .
8 DAARUIT VOLGT DAT EEN NATIONALE REGELING WELKE TUSSEN BETROKKENEN NIET RECHTSTREEKS OF INDIRECT NAAR NATIONALITEIT ONDERSCHEIDT, NIET MET ARTIKEL 7 IN STRIJD KOMT, OOK AL MOCHT ZIJ DE CONCURRENTIEPOSITIE DER BETROKKEN ONDERNEMERS AANTASTEN .
9 VOORTS MAG, NAAR HET HOF IN ZIJN OP 3 JULI 1979 GEWEZEN ARREST-VAN DAM ( 185-204/78, JURISPR . BLZ . 2361 ) HEEFT OVERWOGEN, DE TOEPASSING VAN EEN NATIONALE WETTELIJKE REGELING NIET MET HET DISCRIMINATIEVERBOD IN STRIJD WORDEN GEACHT OP DE ENKELE GROND DAT ANDERE LID-STATEN MINDER RIGOUREUZE BEPALINGEN ZOUDEN TOEPASSEN .
10 IN ANTWOORD OP DE EERSTE VRAAG, DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 7 VAN HET EEG-VERDRAG BETREFFENDE, DIENT DERHALVE TE WORDEN UITGESPROKEN DAT IN DIE BEPALING ALLEEN DISCRIMINATIE NAAR DE NATIONALITEIT DER ONDERNEMERS WORDT VERBODEN . ARTIKEL 7 WORDT DERHALVE ZELFS NIET GESCHONDEN WANNEER EEN LID-STAAT DOOR EEN WETTELIJKE BEPALING DIE NIET RECHTSTREEKS OF INDIRECT NAAR DE NATIONALITEIT DER BETROKKENEN ONDERSCHEIDT, EEN SITUATIE IN HET LEVEN ROEPT DIE DE CONCURRENTIEPOSITIE VAN OP ZIJN GRONDGEBIED GEVESTIGDE ONDERNEMERS, VERGELEKEN MET DIE VAN IN ANDERE LID-STATEN GEVESTIGDE ONDERNEMERS, AANTAST .
DE TWEEDE VRAAG
11 IN DE TWEEDE PLAATS WENST DE NATIONALE RECHTER TE WETEN OF EEN NATIONALE WETTELIJKE REGELING INZAKE DE WERKTIJDEN IN BROOD- EN BANKETBAKKERIJEN, ZOALS DE ONDERHAVIGE DUITSE WET, WAT HAAR GEVOLGEN VOOR DE IN- EN UITVOER VAN VERSE BAKKERSWAREN BETREFT, IS TE BESCHOUWEN ALS EEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE IN- OF UITVOERBEPERKING IN DE ZIN VAN DE ARTIKELEN 30 EN 34 VAN HET VERDRAG .
DE BEPERKING, AAN DE VERVAARDIGING DER WAREN GESTELD
12 HET VOOR DE BROOD- EN BANKETBAKKERIJSECTOR GELDENDE VERBOD VAN FABRICAGE VOOR VIER UUR DES MORGENS IS OP ZICHZELF ONMISKENBAAR TE BESCHOUWEN ALS DE NEERSLAG VAN EEN RECHTMATIGE SOCIAAL-ECONOMISCHE BELEIDSKEUZE, DIE IN DE LIJN LIGT VAN DE IN HET VERDRAG NAGESTREEFDE DOELSTELLINGEN VAN ALGEMEEN BELANG : HET IS GERICHT OP EEN VERBETERING VAN DE ARBEIDSVOORWAARDEN IN EEN KENNELIJK GEVOELIGE SECTOR WAAR DE PRODUKTIE, OM REDENEN DIE ZOWEL MET DE KWALITEIT DER PRODUKTEN ALS MET DE GEWOONTEN VAN DE CONSUMENT VERBAND HOUDEN, BIJZONDERE TREKKEN VERTOONT .
13 EEN EN ANDER VERKLAART DAT VERSCHILLENDE LID-STATEN VAN DE GEMEENSCHAP, ALSOOK EEN AANTAL DERDE STATEN, AANLEIDING HEBBEN GEVONDEN VOOR DE VERVAARDIGING VAN BAKKERSWAREN IN DE NACHTELIJKE UREN VERGELIJKBARE REGELINGEN TE TREFFEN . IN VERBAND HIERMEDE ZIJ MET NAME HERINNERD AAN VERDRAG NR . 20 VAN DE INTERNATIONALE ARBEIDSORGANISATIE BETREFFENDE DE NACHTARBEID IN BAKKERIJEN DAT, BEHOUDENS IN UITZONDERINGSGEVALLEN, HET VERVAARDIGEN VAN BROOD EN BANKET E.D . TIJDENS DE NACHTUREN VERBIEDT .
14 VERDACHTE HEEFT BETOOGD DAT HET VERBOD, GESTELD OP DE VERVAARDIGING VAN BROOD- EN BANKETBAKKERSWAREN VOOR VIER UUR DES OCHTENDS ALS EEN IN ARTIKEL 34 VAN HET VERDRAG VERBODEN BELEMMERING VAN DE UITVOER IS TE BESCHOUWEN . DIT ZOU MET NAME GELDEN VOOR PRODUKTEN DIE, MET HET OOG OP HET ONTBIJT, VROEGTIJDIG IN VERSE TOESTAND MOETEN WORDEN AFGELEVERD EN DAAROM IN DE NACHT DIE ONMIDDELLIJK AAN DE DAG VAN VERKOOP VOORAFGAAT, MOETEN WORDEN VERVAARDIGD .
15 NAAR HET HOF EVENWEL REEDS HEEFT OVERWOGEN IN ZIJN OP 8 NOVEMBER 1979 GEWEZEN ARREST-GROENVELD ( 15/79, JURISPR . BLZ . 3409 ), BETREFT ARTIKEL 34 NATIONALE MAATREGELEN DIE EEN SPECIFIEKE BEPERKING VAN HET UITGAAND GOEDERENVERKEER TOT DOEL OF GEVOLG HEBBEN EN ALDUS TOT EEN ONGELIJKE BEHANDELING VAN DE BINNENLANDSE HANDEL EN DE UITVOERHANDEL VAN EEN LID-STAAT LEIDEN, WAARDOOR AAN DE NATIONALE PRODUKTIE OF DE BINNENLANDSE MARKT VAN DE BETROKKEN LID-STAAT EEN BIJZONDER VOORDEEL WORDT VERZEKERD .
16 DIT GELDT KENNELIJK NIET VOOR EEN - IN HET KADER VAN HET SOCIAAL-ECONOMISCH BELEID VASTGESTELDE - REGELING ALS DE ONDERHAVIGE, VOOR WELKER TOEPASSELIJKHEID OBJECTIEVE CRITERIA GELDEN DIE VAN TOEPASSING ZIJN OP ALLE TOT EEN BEPAALDE SECTOR BEHORENDE EN OP HET NATIONALE GRONDGEBIED GEVESTIGDE ONDERNEMINGEN, TERWIJL ER IN GEEN ENKEL OPZICHT NAAR DE NATIONALITEIT DER ONDERNEMERS WORDT GEDIFFERENTIEERD EN ER TUSSEN DE BINNENLANDSE HANDEL EN DE UITVOERHANDEL VAN DE BETROKKEN LID-STAAT NIET WORDT ONDERSCHEIDEN .
DE BEPERKING, AAN HET VERVOER EN DE AFLEVERING GESTELD
17 VERDACHTE MAAKT OOK BEZWAAR TEGEN HET - MET DE VOOR DE NATIONALE RECHTER AANGEVOCHTEN REGELING BETREFFENDE DE NACHTELIJKE BAKKERSARBEID SAMENHANGENDE - VERBOD OP HET VERVOER EN DE AFLEVERING VAN BROOD- EN BANKETWAREN AAN VERBRUIKERS EN WINKELS VOOR 5.45 UUR DES MORGENS GESTELD : IN DIT VERBOD ZOUDEN MAATREGELEN VAN GELIJKE WERKING ALS INVOER- EN UITVOERBEPERKINGEN BESLOTEN LIGGEN, IMMERS HET ZOU ENERZIJDS IN ANDERE LID-STATEN GEVESTIGDE FABRIKANTEN BELETTEN AAN VERBRUIKERS EN WINKELS IN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND TIJDIG BANKETWAREN AF TE LEVEREN EN ANDERZIJDS IN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND GEVESTIGDE FABRIKANTEN VERHINDEREN TIJDIG AAN ANDERE LID-STATEN TE LEVEREN .
18 VOLGENS DE DUITSE REGERING IS HET OP HET VERVOER EN DE AFLEVERING VOOR 5.45 UUR DES MORGENS GESTELDE VERBOD ER ALLEEN OP GERICHT DE EERBIEDIGING VAN HET VERBOD VAN NACHTELIJKE BAKKERSARBEID TE VERZEKEREN ; DE OVERHEID ZOU ANDERS OP DIE NALEVING GEEN DOELTREFFEND TOEZICHT KUNNEN UITOEFENEN . NOODZAKELIJKERWIJZE ZOU MEN HET VERBOD OOK HEBBEN MOETEN DOEN GELDEN VOOR PRODUKTEN VAN HERKOMST UIT ANDERE LID-STATEN, OMDAT ANDERS OP HET DUITSE GRONDGEBIED GEVESTIGDE PRODUCENTEN - IN STRIJD MET HET GELIJKHEIDSBEGINSEL - BIJ DE BUITENLANDSE CONCURRENTIE TEN ACHTER ZOU WORDEN GESTELD . DOOR
PRODUKTEN VAN HERKOMST UIT ANDERE LID-STATEN AAN HET VERBOD TE DOEN ONTKOMEN, ZOU MEN DAN OOK NIET ALLEEN NIET LANGER IN STAAT ZIJN HETZELFDE VERBOD VOOR NATIONALE PRODUKTEN TE HANDHAVEN, DOCH OOK DE NALEVING VAN DE REGELING INZAKE DE WERKTIJDEN NIET LANGER KUNNEN VERZEKEREN .
19 IN ZOVERRE ZIJ VASTGESTELD DAT BIJ EEN BEOORDELING VAN DE RESTRICTIEVE WERKING VAN EEN REGELING INZAKE DE TIJDEN, BIJ HET VERVOER EN DE AFLEVERING VAN BROOD- EN BANKETWAREN IN ACHT TE NEMEN, DIE EEN AANVULLING INHOUDT VAN DE REGELING INZAKE DE TIJDEN WAARAAN MEN ZICH BIJ DE VERVAARDIGING DIER PRODUKTEN HEEFT TE HOUDEN, HET TOEPASSINGSGEBIED DER REGELING IN AANMERKING MOET WORDEN GENOMEN .
20 WORDT ALLEEN HET VERVOER TER AFLEVERING AAN INDIVIDUELE AFNEMERS EN DETAILLISTEN GEREGELD EN HET VERVOER EN DE AFLEVERING AAN OPSLAGPLAATSEN EN TUSSENHANDELAREN ONGEMOEID GELATEN, DAN KAN ZULK EEN REGELING NIET TOT BEPERKING VAN IN- EN UITVOER TUSSEN LID-STATEN LEIDEN . DE INTRACOMMUNAUTAIRE HANDEL BLIJFT DAN TEN ALLEN TIJDE MOGELIJK, ZOLANG ER, WAT BETREFT DE AFLEVERING AAN VERBRUIKERS EN DETAILLISTEN, AAN ALLE PRODUCENTEN, WAAR OOK GEVESTIGD, DEZELFDE BEPERKINGEN WORDEN GESTELD . ZULK EEN REGELING IS MET DE ARTIKELEN 30 EN 34 VAN HET VERDRAG NIET IN STRIJD .
21 DE TWEEDE VRAAG DIENT DERHALVE IN DIE ZIN TE WORDEN BEANTWOORD DAT DE ARTIKELEN 30 EN 34 VAN HET EEG-VERDRAG NIET IN DE WEG STAAN AAN EEN NATIONALE REGELING WAARBIJ WORDT VERBODEN DES MORGENS VOOR EEN BEPAALD UUR BROOD- EN BANKETWAREN TE VERVAARDIGEN EN DIE PRODUKTEN NAAR INDIVIDUELE VERBRUIKERS EN KLEINHANDELSZAKEN TE VERVOEREN EN ALDAAR AF TE LEVEREN .
Beslissing inzake de kosten
DE KOSTEN
22 DE KOSTEN, DOOR DE DUITSE REGERING, DE FRANSE REGERING EN DE COMMISSIE WEGENS INDIENING VAN HUN OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KOMEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING . WAAR DE PROCEDURE TEN AANZIEN VAN PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING ALS EEN VOOR DE NATIONALE RECHTER GEREZEN INCIDENT IS TE BESCHOUWEN, HEEFT LAATSTGENOEMDE INZAKE DE KOSTEN TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE,
UITSPRAAK DOENDE OP DE VRAGEN, DOOR HET AMTSGERICHT WIESBADEN BIJ BESCHIKKING VAN 22 APRIL 1980 GESTELD, VERKLAART VOOR RECHT :
1 . ARTIKEL 7 VAN HET EEG-VERDRAG IS IN DIE ZIN TE VERSTAAN DAT HET ALLEEN DISCRIMINATIE NAAR DE NATIONALITEIT DER ONDERNEMERS VERBIEDT . ARTIKEL 7 WORDT DERHALVE ZELFS NIET GESCHONDEN WANNEER EEN LID-STAAT DOOR EEN WETTELIJKE BEPALING DIE NIET RECHTSTREEKS OF INDIRECT NAAR DE NATIONALITEIT DER BETROKKENEN ONDERSCHEIDT, EEN SITUATIE IN HET LEVEN ROEPT DIE DE CONCURRENTIEPOSITIE VAN OP ZIJN GRONDGEBIED GEVESTIGDE ONDERNEMERS, VERGELEKEN MET DIE VAN IN ANDERE LID-STATEN GEVESTIGDE ONDERNEMERS, AANTAST .
2 . DE ARTIKELEN 30 EN 34 VAN HET EEG-VERDRAG STAAN NIET IN DE WEG AAN EEN NATIONALE REGELING WAARBIJ WORDT VERBODEN DES MORGENS VOOR EEN BEPAALD UUR BROOD- EN BANKETWAREN TE VERVAARDIGEN EN DIE PRODUKTEN NAAR INDIVIDUELE VERBRUIKERS EN KLEINHANDELSZAKEN TE VERVOEREN EN ALDAAR AF TE LEVEREN .