62021CC0822
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
JEANA RICHARDA DE LA TOURA
przedstawiona w dniu 7 września 2023 r. (
1
)
Sprawa C‑822/21
Republika Łotewska
przeciwko
Królestwu Szwecji
Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 2014/49/UE – Systemy gwarancji depozytów – Brak przeniesienia składek do funduszu gwarancji depozytów – Skuteczność (effet utile) – Lojalna współpraca między państwami członkowskimi Unii Europejskiej
I. Wprowadzenie
1.
W niniejszej skardze o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego Republika Łotewska zarzuca Królestwu Szwecji uchybienie zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 14 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/49/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów (
2
). Dokładniej rzecz ujmując, skarga ta dotyczy zasad pobierania składki należnej corocznie od niektórych banków na rzecz systemu gwarancji depozytów działającego w danym państwie członkowskim, w kontekście zbycia oddziałów bankowych znajdujących się w innych państwach członkowskich, które na podstawie art. 14 ust. 3 pociąga za sobą przeniesienie składek, które wpłacono do systemu gwarancji depozytów właściwego dla siedziby banku z tytułu tych oddziałów w okresie dwunastu miesięcy poprzedzających zbycie, do właściwych krajowych systemów gwarancji depozytów w następstwie rzeczonych transakcji zbycia. Republika Łotewska zarzuca również Królestwu Szwecji, że odmawiając przekazania tych składek, uchybiło ono zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 4 ust. 3 TUE poprzez oddziaływanie w sposób negatywny na integrację jednolitego rynku, a tym samym naruszenie zasady wzajemnego zaufania (
3
) między państwami członkowskimi.
2.
W charakterze interwenientów popierających żądania Republiki Łotewskiej przystąpiły do sprawy Republika Estońska, Republika Litewska i Komisja Europejska. Siedziba banku znajdowała się bowiem w Szwecji, a zbyte oddziały położone były w Estonii, na Łotwie i na Litwie.
3.
Ze względu na niewielką liczbę skarg o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w których stronami są państwa (
4
), sprawa ta będzie dla Trybunału okazją do sprecyzowania przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, opartej na art. 259 TFUE.
4.
Na zakończenie mojego rozumowania zaproponuję, aby Trybunał uznał skargę za dopuszczalną, lecz oddalił ją co do istoty, biorąc pod uwagę fakt, że czysto teleologiczna wykładnia dyrektywy nie może uzasadniać skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, jeżeli wyraźne przepisy tej dyrektywy zostały transponowane w sposób dosłowny, a przy tym nie wykazano istnienia ogólnej i utrwalonej praktyki przeciwnej.
II. Ramy prawne
A.
Dyrektywa 2014/49
5.
Zastosowanie znajdują motywy 3 i 37 oraz art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 10 ust. 1, 2, 6 i 8, art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1–4 dyrektywy 2014/49.
B.
Prawo szwedzkie
6.
Paragraf 13 lag om insättningsgaranti (ustawy o gwarancji depozytów) (
5
) z dnia 20 grudnia 1995 r. przewiduje, że organ ds. gwarancji corocznie wydaje decyzję o wysokości należnych składek, przy czym składki te należy wpłacić w terminie jednego miesiąca od daty wydania tej decyzji.
7.
Zgodnie z § 14 tej ustawy, w przypadku gdy instytucja kredytowa ulega przeniesieniu w całości lub w części i w związku z tym zostaje objęta innym systemem gwarancji depozytów, składki, które wpłaciła w okresie 12 miesięcy poprzedzających przeniesienie, przekazuje się do rzeczonego innego systemu gwarancji depozytów.
III. Okoliczności powstania sporu i postępowanie poprzedzające wniesienie skargi
8.
Europejska grupa usług finansowych z siedzibą w Szwecji (Nordea Bank AB), wpłacająca składki należne z tytułu gwarancji depozytów do szwedzkiego systemu gwarancji depozytów, w tym za jej oddziały znajdujące się w innych państwach członkowskich, przeszła w latach 2017 i 2018 restrukturyzację.
9.
W dniu 1 października 2017 r. trzy oddziały (
6
) tej grupy, działające odpowiednio w Estonii, na Łotwie i na Litwie, przejął inny bank. Odpowiednie organy ds. gwarancji depozytów w tych państwach członkowskich zwróciły się do szwedzkiego organu ds. gwarancji depozytów o przekazanie składek wpłaconych z tytułu każdego zbytego oddziału. Decyzją z dnia 3 października 2017 r. organ ów oddalił te wnioski ze względu na to, że w okresie dwunastu miesięcy poprzedzających dzień 1 października 2017 r. żadnych składek nie uiszczono.
10.
W dniu 1 października 2018 r. Nordea Bank, który zbył wspomniane oddziały, przeniósł swoją siedzibę statutową ze Szwecji do Finlandii. Na wniosek fińskiego organu ds. gwarancji depozytów szwedzki organ ds. gwarancji depozytów w dniach 4 października i 13 listopada 2018 r. przekazał składki wpłacone przez tę grupę usług finansowych w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień 1 października 2018 r.
11.
W Szwecji składki na rzecz systemu gwarancji depozytów za okres od stycznia do grudnia podlegają zapłaceniu w terminie jednego miesiąca od wydania przez organ ds. gwarancji decyzji ustalającej ich wysokość (
7
). I tak, za 2016 r. organ ten wydał coroczną decyzję w dniu 2 września 2016 r., a Nordea Bank opłacił składkę w dniu 30 września 2016 r. (
8
). Za 2017 r. organ ten wydał decyzję w dniu 14 września 2017 r., a składki zostały wpłacone w dniu 13 października 2017 r. (
9
). Za rok 2018 coroczna decyzja tego organu została wydana w dniu 27 września 2018 r., a Nordea Bank wniósł składki w dniu 28 września 2018 r. (
10
).
12.
Republika Łotewska i Republika Litewska nie zaskarżyły decyzji o odmowie przekazania składek wpłaconych do szwedzkiego systemu gwarancji depozytów przed sądami szwedzkimi.
13.
Natomiast wyrokiem potwierdzającym z dnia 15 maja 2018 r. Kammarrätten i Stockholm (apelacyjny sąd administracyjny w Sztokholmie, Szwecja) oddalił skargę Republiki Estonii na decyzję odmowną, uzasadniając to tym, że prawo szwedzkie prawidłowo transponowało prawo Unii. W wyroku z dnia 7 listopada 2018 r. Högsta förvaltningsdomstolen (najwyższy sąd administracyjny, Szwecja) nie zezwolił temu państwu na wniesienie odwołania od tego wyroku potwierdzającego rzeczoną decyzję i oddalił jego wniosek o złożenie zapytania w trybie prejudycjalnym, uznając, że spór nie dotyczy wykładni prawa Unii wymagającej orzeczenia Trybunału w trybie prejudycjalnym.
14.
W odpowiedzi na pismo łotewskiego organu ds. gwarancji depozytów, skierowane do Komisji w dniu 27 marca 2019 r., instytucja ta przyznała w piśmie z dnia 9 października 2020 r., że niepełne brzmienie art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49 nie przewiduje zasadniczo konkretnych scenariuszy działania w przypadkach, w których krajowy organ ds. gwarancji depozytów wydaje decyzje takie, jak decyzja o przedłużeniu terminu wpłaty składek, i pozostawia w ten sposób możliwość rozbieżnych interpretacji.
15.
Estońskie, łotewskie i litewskie organy ds. gwarancji depozytów wszczęły postępowanie mediacyjne ze szwedzkim organem ds. gwarancji depozytów pod auspicjami Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB), który z braku porozumienia zakończył sprawę w 2019 r.
16.
Zgodnie z art. 259 akapity drugi i trzeci TFUE Republika Łotewska wystąpiła w dniu 10 maja 2021 r. do Komisji z wnioskiem o wydanie uzasadnionej opinii (zwanym dalej „skargą początkową”). Po zwróceniu się do Królestwa Szwecji o przedstawienie uwag i przesłuchaniu stron Komisja wydała w dniu 30 lipca 2021 r. uzasadnioną opinię, w której uznała, że Królestwo Szwecji poprzez odmowę przekazania do łotewskiego systemu gwarancji depozytów składek wpłaconych przez Nordea Bank z tytułu jego łotewskiego oddziału w okresie dwunastu miesięcy poprzedzających zbycie, uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49 w związku z art. 10 ust. 1 tej dyrektywy. Komisja uznała jednak, że nie doszło do zarzucanego naruszenia przez Królestwo Szwecji zasady lojalnej współpracy ustanowionej w art. 4 ust. 3 TUE.
IV. Postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości
17.
Pismem z dnia 30 grudnia 2021 r. Republika Łotewska wniosła do Trybunału skargę o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Królestwu Szwecji, w której wnosi do Trybunału o:
–
stwierdzenie, że Królestwo Szwecji uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na podstawie art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49, ponieważ odmawiając przekazania łotewskiemu systemowi gwarancji depozytów składek wniesionych przez łotewski oddział Nordea Bank, określonych dla okresu składkowego zgodnie z tym przepisem, Królestwo Szwecji postąpiło w sposób sprzeczny z celem tej dyrektywy i nie zapewniło skuteczności jej przepisów;
–
stwierdzenie, że Królestwo Szwecji uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na podstawie art. 4 ust. 3 TUE w zakresie, w jakim, odmawiając przekazania łotewskiemu systemowi gwarancji depozytów składek wniesionych przez łotewski oddział Nordea Bank, określonych dla okresu składkowego zgodnie z art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49, Królestwo Szwecji wywarło negatywny wpływ na integrację jednolitego rynku, a tym samym naruszyło wzajemne zaufanie (
11
) między państwami członkowskimi a Unią Europejską, które stanowi warunek wstępny integracji transgranicznej;
–
nakazanie Królestwu Szwecji – w razie stwierdzenia przez Trybunał, że uchybiło ono zobowiązaniom ciążącym na nim na podstawie art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49 i art. 4 ust. 3 TUE – zaprzestania stwierdzonego naruszenia poprzez przekazanie przez szwedzki system gwarancji depozytów łotewskiemu systemowi gwarancji depozytów łącznej kwoty składek wniesionych przez łotewski oddział Nordea Bank, podlegających określeniu zgodnie z art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49;
–
w przypadku gdyby art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49 należało interpretować ściśle, wskazanie, że jest on zgodny z celem tej dyrektywy i ciążącym na szwedzkim systemie gwarancji depozytów obowiązkiem przekazania łotewskiemu systemowi gwarancji depozytów składek wniesionych przez łotewski oddział Nordea Bank;
–
obciążenie Królestwa Szwecji kosztami postępowania.
18.
Postanowieniami z dni 19, 25 i 30 maja 2022 r. Republika Estońska, Republika Litewska i Komisja zostały dopuszczone do sprawy w charakterze interwenientów popierających żądania Republiki Łotewskiej.
19.
Republika Litewska popiera przy tym wszystkie żądania skargi, Republika Estońska popiera jedynie żądania pierwsze i trzecie, a Komisja jedynie pierwsze.
20.
Królestwo Szwecji wnosi do Trybunału o:
–
oddalenie skargi;
–
obciążenie Republiki Łotewskiej kosztami postępowania.
V. Synteza argumentów stron
A.
W przedmiocie dopuszczalności
21.
Na wstępie Królestwo Szwecji zastanawia się, czy istnieje możliwość zakwestionowania przyjętej przez nie wykładni art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49 w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, mimo że, po pierwsze, Republika Łotewska miała możliwość zaskarżenia decyzji wydanej przez szwedzki organ ds. gwarancji depozytów przed szwedzkimi sądami krajowymi, a po drugie, skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego jest niedopuszczalna, jeżeli stanowi jedynie żądanie wykładni prawa Unii. Królestwo Szwecji dodaje ponadto, że rozpatrywany przepis wprowadza harmonizację minimalną.
22.
W odniesieniu do pierwszego zarzutu szczegółowego, dotyczącego naruszenia art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49, Królestwo Szwecji uważa, że Republika Łotewska na sądowym etapie postępowania odwoławczego zmieniła zakres sporu, gdyż nie powołała się na art. 10 tej dyrektywy, który został przywołany podczas posiedzenia obu państw członkowskich zorganizowanego przez Komisję w dniu 1 lipca 2021 r.
23.
Królestwo Szwecji podnosi, że drugi zarzut szczegółowy, dotyczący naruszenia zasady lojalnej współpracy oparty na art. 4 ust. 3 TUE, należy oddalić, ponieważ w toku postępowania administracyjnego Republika Łotewska podniosła naruszenie zasady równego traktowania w związku ze sposobem potraktowania Republiki Finlandii, której system gwarancji depozytów znajdował się w takiej samej sytuacji jak system łotewski.
24.
Co się tyczy żądania Republiki Łotewskiej dotyczącego przekazania składek przez szwedzki system gwarancji depozytów łotewskiemu systemowi gwarancji depozytów, Królestwo Szwecji wskazuje, że przedmiotem skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nie może być wypłata odszkodowania.
25.
Republika Łotewska odpowiada, po pierwsze, że wykładni dyrektywy 2014/49 należy dokonać nawet w przypadku przepisu wprowadzającego harmonizację minimalną, aby zagwarantować realizację jej celu, polegającego na poprawie i zapewnieniu stabilności systemu bankowego oraz ochrony deponentów, a po drugie, że skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z art. 259 TFUE nie jest uzależniona od wyczerpania krajowych środków odwoławczych.
26.
Co się tyczy przedstawionego przez Republikę Łotewską pierwszego żądania stwierdzenia uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, rzeczone państwo członkowskie zaprzecza, jakoby zmieniło przedmiot sporu, ponieważ nie został on ani rozszerzony, ani zmieniony w stosunku do jego skargi początkowej opartej na art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49, przy czym należy zastosować w drodze analogii orzecznictwo dotyczące skarg Komisji o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, które nie wymaga całkowitej zgodności między brzmieniem zarzutów w sentencji uzasadnionej opinii a żądaniami skargi, jeżeli tylko przedmiot sporu określony w uzasadnionej opinii nie uległ rozszerzeniu ani zmianie.
27.
W odniesieniu do trzeciego żądania Republika Łotewska podnosi, że zarzucane Królestwu Szwecji uchybienie powinno nie tylko zostać stwierdzone, lecz musi ono również ustać, a jego ustanie może jedynie przybrać formę wpłaty do łotewskiego systemu gwarancji depozytów składek, których zapłaty odmówiono, przy czym wpłata ta nie stanowi odszkodowania.
B.
W przedmiocie naruszenia art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49
28.
Republika Łotewska nie kwestionuje, że Królestwo Szwecji dokonało transpozycji odnośnego przepisu. Uważa jednak, że art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49 nie należy interpretować w sposób formalny i dosłowny, jak to uczyniło Królestwo Szwecji, lecz w związku z art. 10 ust. 1 tej dyrektywy. Wskazuje, że uchybienie polega na braku przekazania składek pobranych z tytułu działalności oddziału łotewskiego.
29.
Jej zdaniem bowiem, rzeczony art. 14 ust. 3, który stanowi, że „[j]eżeli instytucja kredytowa przestaje być członkiem jednego systemu gwarancji depozytów i przyłącza się do innego systemu gwarancji depozytów, składki […] wniesione w ciągu 12 miesięcy poprzedzających zakończenie członkostwa są przenoszone do tego innego systemu gwarancji depozytów”, należy interpretować z uwzględnieniem jego kontekstu i zamierzonych celów. Dodaje, że motyw 3 tej dyrektywy jest w tym względzie jednoznaczny, ponieważ wskazuje, iż rzeczona „dyrektywa stanowi zasadniczy instrument urzeczywistnienia rynku wewnętrznego w sektorze instytucji kredytowych, z punktu widzenia zarówno swobody przedsiębiorczości, jak i swobody świadczenia usług finansowych, przy jednoczesnym zwiększeniu stabilności systemu bankowego oraz ochrony deponentów”. Rzeczone państwo członkowskie wywodzi stąd, że w przypadku zmiany systemu gwarancji depozytów system przyjmującego państwa członkowskiego powinien otrzymać składki, które określono i o które wystąpiono z tytułu przeniesionej działalności, za okres 12 miesięcy, niezależnie od momentu, w którym zostały one rzeczywiście wpłacone. Wyjaśnia, że formalna wykładnia tego artykułu przyjęta przez Królestwo Szwecji pozbawia dyrektywę 2014/49 skuteczności – tym bardziej że wyznaczony przez to państwo członkowskie termin na uiszczenie składek przekracza jeden rok.
30.
Republika Łotewska dodaje, że koncepcja mechanizmu wprowadzonego dyrektywą 2014/49 polega na tym, że składki odnoszące się do 12 miesięcy poprzedzających przeniesienie działalności przekazuje się do systemu gwarancji depozytów przyjmującego państwa członkowskiego, ponieważ to ono staje się z dniem przeniesienia odpowiedzialne za wypłatę gwarancji należnej deponentom będącym klientami tej działalności. Wskazuje, że podobny mechanizm stosuje się w razie konieczności spłacenia deponentów oddziału: są one wypłacane przez system gwarancji depozytów przyjmującego państwa członkowskiego, na polecenie systemu gwarancji depozytów państwa członkowskiego pochodzenia, który musi zapewnić niezbędne środki finansowe przed wypłatą deponentom i kompensuje koszty poniesione przez system gwarancji depozytów przyjmującego państwa członkowskiego.
31.
Komisja popiera rozumowanie Republiki Łotewskiej i wyjaśnia, że należy dokonać łącznej analizy art. 10 ust. 1, który przewiduje składkę wnoszoną co najmniej jeden raz w roku, oraz art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49, ponieważ te dwa przepisy są zasadniczo ze sobą powiązane w kontekście zagwarantowania realizacji celów tej dyrektywy, w szczególności solidarności między instytucjami kredytowymi w przypadku upadłości, o której mowa w motywie 37 wspomnianej dyrektywy (
12
). Jej zdaniem składki zostały pomyślane jako świadczenie wzajemne za gwarancję depozytów przez pewien okres, w związku z czym w przypadku, gdy ciężar gwarancji przechodzi na inny system gwarancji depozytów, powinny one ulec przeniesieniu.
32.
Republika Estońska i Republika Litewska dochodzą do tego samego wniosku co Republika Łotewska, ponieważ po zbyciu oddziałów znajdujących się na ich terytoriach szwedzki system gwarancji depozytów z tych samych powodów odmówił przekazania krajowym systemom gwarancji depozytów składek otrzymanych z tytułu działalności tych oddziałów.
33.
Natomiast Królestwo Szwecji podnosi, że wykładni celowościowej nie można zastosować w celu wypełnienia luki w art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49, który nie określa wyczerpującego rozwiązania problemu przekazania środków z jednego systemu do drugiego. Zgodnie z sugestiami EUNB i European Forum of Deposit Insurers (
13
) treść tego artykułu powinna zostać zmieniona, tak aby uwzględniała nieprzewidziane w nim sytuacje. Królestwo Szwecji kwestionuje również, w szczególności ze względu na brak zależności między kwotą depozytów gwarantowanych przez instytucję kredytową a minimalnym poziomem składek, wagę przypisaną przez Komisję konsekwencjom wykładni językowej tego artykułu w kategoriach poważnych skutków dla urzeczywistnienia rynku wewnętrznego oraz naruszenia zaufania do systemu gwarancji depozytów i współpracy między państwami członkowskimi. Ponadto uważa, że związku między przeniesieniem działalności, a zatem i ryzyka, do innego państwa członkowskiego i przekazaniem składek nie uregulowano wyraźnie.
34.
Królestwo Szwecji uważa, że sposób sformułowania art. 10 dyrektywy 2014/49 jest powszechnie spotykany w prawie Unii, bez określania przezeń ani konkretnej daty płatności, ani wymogu, aby składka pobierana co najmniej raz w roku obejmowała konkretny okres składkowy (w szczególności w przypadku sporów dotyczących wysokości składki).
35.
Królestwo Szwecji wskazuje na niespójność w przedstawionym rozumowaniu, ponieważ o ile płatność powinna nastąpić z uwzględnieniem okresu składkowego (niedosłowna wykładnia art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49), o tyle nie ma znaczenia data płatności wnoszonej co najmniej raz w roku.
C.
W przedmiocie naruszenia art. 4 ust. 3 TUE
36.
Republika Łotewska wskazuje, że orzecznictwo Trybunału opiera się na zasadzie lojalnej współpracy, chronionej na mocy art. 4 ust. 3 TUE, czyli spoczywającym na państwach członkowskich obowiązku, po pierwsze, podjęcia wszelkich właściwych środków w celu zapewnienia stosowania i skuteczności prawa Unii oraz usunięcia bezprawnych skutków naruszenia tego prawa, a po drugie, szanowania się nawzajem i udzielania sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z traktatów. Wywodzi ona stąd, że odmowa przekazania przez szwedzki system gwarancji depozytów łotewskiemu systemowi gwarancji depozytów składek, które ten pierwszy otrzymał za oddział łotewski, jest sprzeczna z zasadą lojalnej współpracy oraz z zasadą równości, ponieważ w porównywalnej sytuacji prawnej szwedzki system gwarancji depozytów zgodził się przekazać składki fińskiemu systemowi gwarancji depozytów.
37.
Królestwo Szwecji zajmuje stanowisko przeciwne i kwestionuje fakt, że dosłowne stosowanie art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49 może stanowić naruszenie zasady lojalnej współpracy. Dodaje, że w większości przypadków przekazania składek system gwarancji depozytów państwa członkowskiego pochodzenia brał pod uwagę datę faktycznej zapłaty. Ponadto wskazuje ono, że potraktowało wniosek fińskiego systemu gwarancji depozytów w sposób odmienny, ponieważ składki uiszczono w okresie dwunastu miesięcy poprzedzających przeniesienie siedziby spółki.
VI. Ocena
A.
W przedmiocie dopuszczalności
38.
Po pierwsze, jeśli chodzi o przedmiot skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, utrwalone orzecznictwo Trybunału jest jednoznaczne w dwóch kwestiach.
39.
Z jednej strony Trybunał przypomina, że celem procedury przewidzianej w art. 259 TFUE jest stwierdzenie i zaprzestanie naruszania przez państwo członkowskie prawa Unii (
14
). Wyprowadza stąd wniosek, że skarga oparta na tym artykule dotycząca przyszłych i ewentualnych uchybień lub ograniczona do żądania wykładni prawa Unii Europejskiej jest niedopuszczalna (
15
).
40.
Tym samym, wbrew temu, co twierdzi Królestwo Szwecji, skarga Republiki Łotewskiej o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego dotycząca zachowania tego pierwszego państwa członkowskiego w zakresie płatności składek przez szwedzki system gwarancji depozytów na rzecz łotewskiego systemu gwarancji depozytów jest dopuszczalna, ponieważ ma ona na celu stwierdzenie przeszłego uchybienia i jest to jedyny powód, dla którego to drugie państwo członkowskie postuluje przed Trybunałem wykładnię dyrektywy 2014/49 co do sposobu, w jaki należy przeprowadzić przekazanie składek przy przeniesieniu działalności związanej z depozytami między dwoma państwami członkowskimi. Ponadto rzeczoną wykładnię tej dyrektywy Komisja przyjęła przynajmniej częściowo w uzasadnionej opinii z dnia 30 lipca 2021 r. Co więcej, bezsporne jest, że Królestwo Szwecji dokonało transpozycji art. 14 ust. 3 wspomnianej dyrektywy. W związku z tym pierwszy zarzut szczegółowy skargi Republiki Łotewskiej – ponieważ strona ta nie zwraca się w nim do Trybunału o wykładnię dyrektywy, lecz o stwierdzenie naruszenia przepisu dyrektywy w wykładni nadanej mu przez to państwo członkowskie i przez Komisję – wydaje mi się dopuszczalny.
41.
Z drugiej strony Trybunał przypomniał, że jedynym żądaniem, jakie można wysunąć w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przed Trybunałem, jest stwierdzenie istnienia zarzucanego uchybienia w celu doprowadzenia do jego zaprzestania, a zwłaszcza nakazanie państwu członkowskiemu szczególnego zachowania w celu dostosowania się do prawa Unii (
16
).
42.
Republika Łotewska nie ogranicza się jednak do żądania stwierdzenia zarzucanego uchybienia, lecz wnosi również o nakazanie przez Trybunał Królestwu Szwecji przekazania do łotewskiego systemu gwarancji depozytów składek wpłaconych z tytułu działalności łotewskiego oddziału Nordea Bank do szwedzkiego systemu gwarancji depozytów, również, tytułem ewentualnym, gdyby Trybunał przyjął ścisłą wykładnię art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49. W konsekwencji żądania Republiki Łotewskiej dotyczące przekazania składek między szwedzkim systemem gwarancji depozytów a łotewskim systemem gwarancji depozytów należy uznać za niedopuszczalne.
43.
Po drugie, co się tyczy zmiany zakresu sporu między etapem poprzedzającym wniesienie skargi a etapem sądowym, należy zauważyć, że w kontekście charakteryzującym się niewielką liczbą międzypaństwowych skarg o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (
17
) nigdy nie pojawiła się kwestia zastosowania przez analogię orzecznictwa Trybunału w dziedzinie skarg o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczętych przez Komisję na podstawie art. 258 TFUE. Niniejsza sprawa pozwoli Trybunałowi na wyjaśnienie tej sytuacji.
44.
Trybunał orzekł bowiem, że w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego postępowanie poprzedzające wniesienie skargi ma na celu umożliwienie zainteresowanemu państwu członkowskiemu, po pierwsze, zastosowania się do zobowiązań, które nakłada na nie prawo Unii, a po drugie, skutecznego podniesienia argumentów na swoją obronę wobec zarzutów sformułowanych przez Komisję. Stąd wniosek, że przedmiot skargi wniesionej na podstawie art. 258 TFUE jest ograniczony ramami postępowania poprzedzającego jej wniesienie przewidzianego w tym postanowieniu i wobec tego nie może już zostać rozszerzony w postępowaniu sądowym (
18
).
45.
Trybunał wywnioskował stąd, że uzasadniona opinia Komisji i skarga muszą opierać się na tych samych zarzutach i argumentach, a zatem Trybunał nie może badać zarzutu niepodniesionego w uzasadnionej opinii, która powinna zawierać spójne i szczegółowe przedstawienie powodów, jakie doprowadziły Komisję do przekonania, że dane państwo członkowskie dopuściło się uchybienia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy traktatu (
19
). Niemniej jednak wymóg ten nie sięga aż tak daleko, aby w każdym przypadku nakładać obowiązek zachowania identycznej treści zarzutów we wnioskach uzasadnionej opinii i w żądaniach skargi, jeśli przedmiot sporu określony w uzasadnionej opinii nie został rozszerzony ani zmieniony (
20
).
46.
Jednakże art. 259 akapit czwarty TFUE przewiduje, że brak uzasadnionej opinii Komisji w terminie trzech miesięcy od wniosku państwa członkowskiego nie pozbawia go możliwości wniesienia sprawy do Trybunału. W takim przypadku uzasadniona opinia nie może stanowić podstawy określenia zakresu sporu.
47.
Wydaje mi się, że ponieważ z art. 259 akapit drugi TFUE wynika, iż etap poprzedzający wniesienie międzypaństwowej skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego jest obowiązkowy, pierwszą część wskazanego rozumowania (
21
) można zastosować w ramach tego postępowania. Natomiast w celu określenia zakresu sporu należy wziąć pod uwagę przede wszystkim wniosek państwa członkowskiego, a w razie wydania uzasadnionej opinii – również ją.
48.
Tak więc, co się tyczy pierwszego zarzucanego uchybienia, to wbrew temu, co twierdzi Królestwo Szwecji, art. 10 ust. 1 tej dyrektywy był przedmiotem debaty w trakcie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi z inicjatywy Republiki Łotewskiej, jak wynika z uzasadnionej opinii Komisji, wyłącznie w ramach interpretacji służącej poparciu wykładni celowościowej art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49. Ponadto nie został on przytoczony ani w żądaniach skargi początkowej, ani w dyspozycji skargi sądowej Republiki Łotewskiej. Ponadto odniesienie do rzeczonego art. 10 jest podobne zarówno w skardze sądowej, jak i w skardze początkowej, przy czym nie zarzucano naruszenia tego artykułu. W konsekwencji należy oddalić pierwszy zarzut niedopuszczalności.
49.
Co się tyczy drugiego uchybienia dotyczącego naruszenia zasady lojalnej współpracy, wbrew podsumowaniu żądań Republiki Łotewskiej zawartemu w uzasadnionej opinii, ze skargi początkowej złożonej przez Republikę Łotewską wynika, że w celu uzasadnienia tego zarzutu szczegółowego podniesiono zarówno zarzucaną błędną interpretację art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49 przez Królestwo Szwecji, która narusza cele tej dyrektywy, jak i brak równego traktowania systemów gwarancji depozytów łotewskiego i fińskiego. W związku z tym Królestwo Szwecji miało możliwość przedstawienia argumentów dotyczących tych dwóch kwestii, a na etapie postępowania sądowego zakres sporu nie uległ ani zmianie, ani rozszerzeniu. Ów drugi zarzut niedopuszczalności również należy oddalić.
50.
Jeśli chodzi o niewyczerpanie krajowych środków odwoławczych, strony, w tym Królestwo Szwecji w duplice, zgadzają się co do tego, że art. 259 TFUE nie nakłada takiego warunku. Trzeci zarzut niedopuszczalności należy oddalić.
B.
W przedmiocie zarzutu szczegółowego opartego na art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49
51.
Nie ulega wątpliwości, że Królestwo Szwecji dokonało dosłownej transpozycji do prawa krajowego art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49, przewidując w § 14 ustawy o gwarancji depozytów, że w przypadku przeniesienia instytucji kredytowej i w rezultacie objęcia jej innym systemem gwarancji depozytów, składki, które wpłaciła w okresie 12 miesięcy poprzedzających przeniesienie, przekazuje się do rzeczonego innego systemu gwarancji depozytów. Królestwo Szwecji zastosowało ów przepis, biorąc pod uwagę datę wpłaty składek, jak przewiduje art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49, co skutkowało brakiem przekazania składek na rzecz systemów gwarancji depozytów estońskiego, łotewskiego i litewskiego ze względu na wpłacenie składek przed lub po okresie dwunastu miesięcy poprzedzających przeniesienie instytucji i przekazaniem składek na rzecz fińskiego systemu gwarancji depozytów w podwójnej wysokości.
52.
Republika Łotewska, popierana przez Komisję oraz Republikę Estońską i Republikę Litewską, podnosi zasadniczo, że art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49 należy interpretować w drodze wykładni nie językowej, lecz czysto celowościowej, opierając się, po pierwsze, na lekturze tego przepisu łącznie z art. 10 tej dyrektywy, a po drugie, na celach wspomnianej dyrektywy przypomnianych w motywach 3 i 37, a mianowicie dążeniu do urzeczywistnienia rynku wewnętrznego przy wzmocnieniu stabilności systemu bankowego i ochronie deponentów oraz solidarności wśród wszystkich instytucji kredytowych danego rynku finansowego. Republika Łotewska wraz z Republiką Estońską i Republiką Litewską oraz Komisją wyciągają stąd wniosek, że przekazanie składek musi odpowiadać przeniesieniu odpowiedzialności między systemami gwarancji depozytów w następstwie przeniesienia instytucji kredytowej.
53.
Po pierwsze, art. 14 ust. 3 w związku z art. 10 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2014/49 pozwala uznać, jak wydaje się na pierwszy rzut oka, że płatność składki na rzecz systemu gwarancji depozytów powinna następować co roku w ustalonym dniu albo że przedmiotem tej płatności powinna być składka należna za poprzednie dwanaście miesięcy.
54.
Płatność składek w ustalonym dniu wymaga możliwości dokonywania przelewów każdego dnia w ciągu roku, co nie zawsze jest możliwe.
55.
Uznanie na podstawie tej wykładni art. 14 ust. 3 w związku z art. 10 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2014/49, że składką, która ma zostać przekazana, jest składka należna za dwanaście miesięcy poprzedzających przeniesienie instytucji kredytowej, jest nielogiczne, ponieważ – jak podnosi Królestwo Szwecji – jeżeli należna kwota odpowiada okresowi (poprzednie 12 miesięcy), nie ma już potrzeby wskazywania, jak przewidziano w art. 10 ust. 1 akapit drugi tej dyrektywy, że jest ona uiszczana corocznie.
56.
Ponadto sposób sformułowania rzeczonego art. 10 ust. 1 akapit drugi jest zasadniczo podobny, jak w przypadku składek na rzecz mechanizmów finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (
22
), czy też funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (
23
), który przewiduje pobieranie składek „co najmniej raz w roku”, pozostawiając państwom członkowskim zakres swobody w zakresie organizacji jej poboru. W dziedzinie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków nie przewidziano jednak przekazywania składek w przypadku zmiany mechanizmu finansowania.
57.
Mimo to termin jednego miesiąca na dokonanie wpłaty wymaganej składki, wyznaczony w § 13 ustawy o gwarancji depozytów, nie wydaje się sprzeczny z art. 10 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2014/49, który nie przewiduje obowiązków innych niż obowiązek wnoszenia składki na rzecz systemu gwarancji depozytów co najmniej raz w roku. Ponadto art. 14 ust. 3 tej dyrektywy odnosi się jedynie do płatności dokonanych „w ciągu 12 miesięcy poprzedzających zakończenie członkostwa”.
58.
Prawdą jest, że mając do czynienia, jak się wydaje, z niedoskonałym sformułowaniem pierwotnego brzmienia dyrektywy 2014/49, Komisja miała okazję doprecyzować treść art. 14 ust. 3 tej dyrektywy we wniosku dotyczącym jej zmiany z dnia 18 kwietnia 2023 r., wskazując, że w przypadku przeniesienia instytucji kredytowej lub części jej działalności między dwoma systemami gwarancji depozytów różnych państw członkowskich system gwarancji depozytów w państwie członkowskim pochodzenia przekazuje do systemu gwarancji depozytów przyjmującego państwa członkowskiego składki należne za okres ostatnich 12 miesięcy poprzedzających zmianę członkostwa w systemie gwarancji depozytów (
24
).
59.
Po drugie, art. 10 ust. 2 dyrektywy 2014/49 stanowi, że dostępne środki finansowe systemu gwarancji depozytów powinny odpowiadać co najmniej poziomowi docelowemu wynoszącemu 0,8 % kwoty gwarantowanych depozytów członków tego systemu. O ile zaś, wbrew temu, co twierdzi Królestwo Szwecji, istnieje związek między wysokością składki na rzecz systemu gwarancji depozytów a kwotą gwarantowanych depozytów w chwili ustalania wysokości składki (
25
), o tyle należy stwierdzić, że korelacja ta przestaje obowiązywać, jeśli (i kiedy) ten poziom docelowy zostanie osiągnięty.
60.
Artykuł 10 ust. 2 akapit drugi tej dyrektywy przewiduje bowiem, że „[j]eżeli możliwości w zakresie finansowania [systemu gwarancji depozytów] są mniejsze niż [rzeczony] poziom docelowy, płatności składek są wznawiane przynajmniej do czasu ponownego osiągnięcia poziomu docelowego”.
61.
W związku z tym pojawienie się w ramach systemu gwarancji depozytów nowej instytucji kredytowej automatycznie zwiększa łączną kwotę gwarantowanych depozytów i może skutkować wezwaniem do opłacenia składek w ramach tego systemu. Jeżeli ta instytucja kredytowa przechodzi z systemu gwarancji depozytów innego państwa członkowskiego, jej dołączeniu powinno towarzyszyć w odpowiednich przypadkach przekazanie składki, którą wpłaciła na rzecz systemu gwarancji depozytów państwa członkowskiego pochodzenia w okresie 12 miesięcy przed przejściem, bez potrzeby nowego wezwania do zapłacenia składek, przy założeniu, że przeniesiona składka pokrywa odpowiednią część nowych depozytów gwarantowanych.
62.
Natomiast pojawienie się w systemie gwarancji depozytów państwa członkowskiego instytucji kredytowej z państwa trzeciego nie będzie powiązane z przekazaniem składek, a wzrost wysokości poziomu docelowego, jak również ewentualne przejęcie lub zwiększenie składek będą obciążać wszystkie instytucje kredytowe objęte danym systemem gwarancji depozytów.
63.
Podobnie przeniesienie instytucji kredytowej należącej do systemu gwarancji depozytów państwa członkowskiego, w którym poziom docelowy został osiągnięty i do którego instytucja ta w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy nie wpłaciła żadnych składek, nie tylko nie pociągnie za sobą żadnego przekazania składek do systemu gwarancji depozytów przyjmującego państwa członkowskiego, lecz może nawet, jak wspomniano w poprzednim punkcie niniejszej opinii, prowadzić do wzrostu składek na system gwarancji depozytów przyjmującego państwa członkowskiego ze względu na wzrost kwoty gwarantowanych depozytów, a tym samym poziomu docelowego.
64.
Istnieje zatem wiele przypadków, w których przyłączenie się instytucji kredytowej do systemu gwarancji depozytów nie spowoduje przekazania składek na rzecz tego systemu. Trudno jest zatem z konsekwencji przeniesienia instytucji kredytowej wywieść argument dotyczący odpowiedzialności w zakresie przekazania składek.
65.
Po trzecie, jeśli chodzi o cele dyrektywy 2014/49 przypomniane w motywach 3 i 37, nie wydają mi się one uzasadniać czysto teleologicznej wykładni art. 14 ust. 3 tej dyrektywy.
66.
Zważywszy bowiem, że – jak wspomniano powyżej – brak jest ścisłej korelacji między przejściem odpowiedzialności a przekazaniem składek, należy z tego wywnioskować również, że prawodawca Unii przy dążeniu do stabilności systemu bankowego i ochrony deponentów oraz przy ustanowieniu solidarności między instytucjami kredytowymi założył występowanie takiej rozbieżności.
67.
W każdym razie stabilność systemu bankowego jest realizowana przede wszystkim za pomocą gwarancji depozytów, która ma na celu uniknięcie masowego wycofywania kwot zdeponowanych w instytucjach bankowych. W podobny sposób deponenci są chronieni przez wprowadzenie poziomu gwarancji w wysokości 100000 EUR na deponenta i instytucję kredytową w przypadku niedostępności depozytów (
26
). Ponadto solidarność między wszystkimi instytucjami kredytowymi, o której mowa w motywie 37 dyrektywy 2014/49, dotyczy instytucji kredytowych znajdujących się na danym rynku finansowym, a nie wszystkich instytucji kredytowych w Unii: dzięki temu nie ma niespójności w zakresie rozłożenia ciężaru ewentualnej odpowiedzialności nowej instytucji kredytowej, dołączającej bez przeniesienia składek do systemu gwarancji depozytów, na pozostałe instytucje kredytowe należące do tego systemu.
68.
W związku z tym trudno jest argumentować, że stanowiąc, iż przekazaniu do systemu gwarancji depozytów przyjmującego państwa członkowskiego podlegają jedynie składki wpłacone do systemu gwarancji depozytów w okresie 12 miesięcy poprzedzających przeniesienie instytucji kredytowej, Królestwo Szwecji uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na podstawie art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49, nawet jeśliby przepis ten interpretować w związku z art. 10 ust. 1 akapit drugi tej dyrektywy.
69.
Co się tyczy terminu uiszczenia składki wynoszącego jeden miesiąc od wydania decyzji przez organ ds. gwarancji depozytów, istnieje orzecznictwo, zgodnie z którym praktyka niezgodna z prawidłową transpozycją dyrektywy o pewnym stopniu ogólności i trwałości może być przedmiotem skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (
27
).
70.
O ile w niniejszej sprawie ustanowienie takiego terminu nie wydaje się sprzeczne z dyrektywą 2014/49, o tyle należy zbadać, czy istnieje ogólna i trwała praktyka szwedzkiego systemu gwarancji depozytów, która byłaby niezgodna z tą dyrektywą lub ustawą transponującą tę dyrektywę i naruszałaby zasadę przekazywania składek przewidzianą w art. 14 ust. 3 wspomnianej dyrektywy.
71.
Decyzja w sprawie składki za rok 2016 została bowiem wydana w dniu 2 września 2016 r., a składkę uiszczono w dniu 30 września 2016 r., czyli w terminie jednego miesiąca. Co się tyczy składki za rok 2017, określonej w decyzji z dnia 14 września 2017 r., została ona wpłacona w dniu 13 października 2017 r. Wreszcie decyzja w sprawie składki za rok 2018 została wydana w dniu 27 września 2018 r., a składka zapłacona dnia następnego.
72.
Artykuł 14 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 2014/49 stanowi, że „[j]eżeli instytucja kredytowa zamierza dokonać transferu z jednego systemu gwarancji depozytów do innego systemu gwarancji depozytów zgodnie z [tą] dyrektywą, zapowiada swój zamiar z przynajmniej sześciomiesięcznym wyprzedzeniem”.
73.
W związku z tym najpóźniej do dnia 1 kwietnia 2017 r. Nordea Bank powinien był poinformować szwedzki system gwarancji depozytów o zamiarze zbycia swoich oddziałów z dniem 1 października 2017 r. Podobnie najpóźniej do dnia 1 kwietnia 2018 r. Nordea Bank powinien był poinformować ów system gwarancji depozytów o zamiarze przeniesienia siedziby do Finlandii.
74.
O ile może wydawać się zaskakujące, że w ciągu trzech badanych lat szwedzki organ ds. gwarancji depozytów co roku zmienia datę wydania decyzji ustalającej wysokość składek na rzecz systemu gwarancji depozytów, o tyle nie wystarczy to do udowodnienia ogólnej, trwałej i zamierzonej praktyki mającej na celu uniemożliwienie przekazania składek do innego systemu gwarancji depozytów.
75.
Chociaż bowiem ustalając termin zbycia oddziałów na dzień 1 października 2017 r., Nordea Bank wiedział, że składka za rok 2016 nie ulegnie przeniesieniu, ponieważ zapłacił ją w dniu 30 września 2016 r., to uiszczając składkę za rok 2017 w dniu 13 października 2017 r., czyli po dniu 30 września 2017 r., instytucja ta nie mogła nie wiedzieć, że składka nie zostanie przekazana do systemu gwarancji depozytów państw członkowskich przyjmujących zbyte oddziały. Podobnie, wyznaczając przeniesienie siedziby statutowej na dzień 1 października 2018 r. i uiszczając składkę za rok 2018 następnego dnia po wydaniu decyzji ustalającej wysokość składki, czyli w dniu 28 września 2018 r., Nordea Bank wiedział, że jego składki za lata 2017 i 2018 zostaną przekazane fińskiemu systemowi gwarancji depozytów.
76.
W konsekwencji nie tylko nie udowodniono ogólnej i trwałej praktyki szwedzkiego systemu gwarancji depozytów, ponieważ okres trzech lat nie jest wystarczający do stwierdzenia takiej praktyki, a rozpatrywane działanie nie doprowadziło automatycznie do odmowy przekazania składek, ale również należy zauważyć, że brak przekazania składek wynika z doboru przez Nordea Bank dat uiszczenia składek na rzecz szwedzkiego system gwarancji depozytów.
77.
Podsumowując, nie wydaje mi się, aby Królestwo Szwecji uchybiło swoim zobowiązaniom wynikającym z art. 14 ust. 3 w związku z art. 10 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2014/49, a w konsekwencji pierwszy zarzut szczegółowy należy oddalić.
C.
W przedmiocie zarzutu szczegółowego opartego na art. 4 ust. 3 TUE
78.
Warto przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, o ile „z zasady lojalnej współpracy ustanowionej w art. 4 ust. 3 TUE wynika, że państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia wszelkich właściwych środków w celu zagwarantowania stosowania i skuteczności prawa Unii” (
28
), o tyle „uchybienie ogólnemu obowiązkowi lojalnej współpracy, który wynika z art. 4 ust. 3 TUE, może zostać stwierdzone tylko w zakresie, w jakim dotyczy ono zachowań innych niż te stanowiące zarzucane państwu członkowskiemu naruszenie poszczególnych zobowiązań” (
29
).
79.
Należy zatem zbadać dwie podstawy, na których opiera się żądanie Republiki Łotewskiej.
80.
Po pierwsze, co się tyczy błędnej wykładni art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49 naruszającej cele tej dyrektywy, zarzucane uchybienie dotyczy w rzeczywistości tego samego zachowania co w przypadku pierwszego zarzutu szczegółowego, ponieważ odmowa ta jest bezpośrednio związana z wykładnią tegoż art. 14 ust. 3. Jak wskazuje rzecznik generalna T. Ćapeta, okoliczność, że państwo członkowskie rozumie prawo Unii inaczej niż Komisja, sama w sobie nie stanowi naruszenia przez owo państwo członkowskie zasady lojalnej współpracy (
30
). Tak samo jest wtedy, kiedy państwo członkowskie rozumie prawo Unii w sposób odmienny od innego państwa członkowskiego. Zarzut szczegółowy oparty na tej podstawie nie został zatem prawidłowo wysunięty.
81.
Po drugie, co się tyczy nierównego traktowania wniosków złożonych przez systemy gwarancji depozytów estoński, łotewski i litewski w porównaniu do wniosku fińskiego systemu gwarancji depozytów, należy zauważyć, że twierdzenie to również opiera się na kontrowersyjnej wykładni art. 14 ust. 3 dyrektywy 2014/49.
82.
W każdym razie naruszenie równości można stwierdzić jedynie w przypadku odmiennego traktowania identycznych sytuacji lub identycznego traktowania odmiennych sytuacji.
83.
Tymczasem w niniejszej sprawie sytuacje, z jednej strony, systemów gwarancji depozytów estońskiego, łotewskiego i litewskiego, a z drugiej strony, systemu fińskiego, są różne. W okresie dwunastu miesięcy poprzedzających zmianę systemu gwarancji depozytów, czyli od dnia 1 października 2016 r. do dnia 30 września 2017 r., nie uiszczono bowiem żadnych składek na rzecz szwedzkiego systemu gwarancji depozytów z tytułu działalności zbywanych oddziałów, podczas gdy do systemu gwarancji depozytów wpłacono składki w okresie 12 miesięcy poprzedzających przeniesienie siedziby do Finlandii, a składki te zostały przekazane fińskiemu systemowi gwarancji depozytów. W związku z tym na tej podstawie nie można wykazać uchybienia obowiązkowi lojalnej współpracy.
84.
Zarzut szczegółowy oparty na naruszeniu zasady lojalnej współpracy należy oddalić.
VII. Wnioski
85.
Mając na względzie powyższe rozważania, proponuję, aby Trybunał orzekł w następujący sposób:
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Republika Łotewska zostaje obciążona kosztami.
3)
Republika Estońska i Republika Litewska oraz Komisja Europejska pokrywają własne koszty.
(
1
)	Język oryginału: francuski.
(
2
)	Dz.U. 2014, L 173, s. 149.
(
3
)	Podczas gdy w żądaniach skargi Republika Łotewska opiera się na naruszeniu zasady wzajemnego zaufania, to w uzasadnieniu tej skargi powołuje się na zasadę lojalnej współpracy (pkt 39–41). Uważam zatem, że podnosząc naruszenie art. 4 ust. 3 TUE, Republika Łotewska powołuje się na naruszenie zasady lojalnej współpracy.
(
4
)	Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 4 października 1979 r., Francja/Zjednoczone Królestwo (141/78, EU:C:1979:225); z dnia 16 maja 2000 r., Belgia/Hiszpania (C‑388/95, EU:C:2000:244); z dnia 12 września 2006 r., Hiszpania/Zjednoczone Królestwo (C‑145/04, EU:C:2006:543); z dnia 16 października 2012 r., Węgry/Słowacja (C‑364/10, EU:C:2012:630); z dnia 18 czerwca 2019 r., Austria/Niemcy (C‑591/17, EU:C:2019:504), a także z dnia 31 stycznia 2020 r., Słowenia/Chorwacja (C‑457/18, EU:C:2020:65).
(
5
)	SFS 1995, nr 1571.
(
6
)	Zwane dalej „zbytymi oddziałami”.
(
7
)	Zobacz pkt 6 niniejszej opinii.
(
8
)	Czyli 12 miesięcy i jeden dzień przed zbyciem oddziałów.
(
9
)	Po zbyciu oddziałów i przed upływem 12 miesięcy przed przeniesieniem siedziby do Finlandii.
(
10
)	Czyli mniej niż 12 miesięcy przed przeniesieniem siedziby spółki.
(
11
)	Zobacz przypis 3 niniejszej opinii.
(
12
)	W motywie tym stwierdza się: „Ochrona depozytów jest ważnym aspektem zakończenia procesu tworzenia rynku wewnętrznego i dzięki solidarności, którą buduje wśród wszystkich instytucji kredytowych danego rynku finansowego w przypadku upadłości którejkolwiek z nich – niezbędnym uzupełnieniem systemu nadzoru bankowego. Dlatego też państwa członkowskie powinny mieć możliwość zezwolenia systemom gwarancji depozytów na udzielanie sobie wzajemnie pożyczek na zasadzie dobrowolności”.
(
13
)	Stowarzyszenie o charakterze niezarobkowym, które skupia, między innymi, systemy gwarancji depozytów.
(
14
)	Zobacz wyrok z dnia 16 października 2012 r., Węgry/Słowacja (C‑364/10, EU:C:2012:630, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
15
)	Zobacz wyrok z dnia 16 października 2012 r., Węgry/Słowacja (C‑364/10, EU:C:2012:630, pkt 68).
(
16
)	Wyrok z dnia 2 kwietnia 2020 r., Komisja/Polska, Węgry i Republika Czeska (Tymczasowy mechanizm relokacji wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową) (C‑715/17, C‑718/17 i C‑719/17, EU:C:2020:257, pkt 56 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
17
)	Zobacz wyroki przywołane w przypisie 4 niniejszej opinii.
(
18
)	Zobacz wyrok z dnia 4 września 2014 r., Komisja/Francja (C‑237/12, EU:C:2014:2152, pkt 74 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
19
)	Zobacz wyrok z dnia 4 września 2014 r., Komisja/Francja (C‑237/12, EU:C:2014:2152, pkt 74 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
20
)	Zobacz wyrok z dnia 27 stycznia 2021 r., Komisja/Austria (VAT – Agencje podróży) (C‑787/19, niepublikowany, EU:C:2021:72, pkt 21).
(
21
)	Zobacz pkt 44 niniejszej opinii.
(
22
)	Zobacz art. 103 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/UE oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012 (Dz.U. 2014, L 173, s. 190).
(
23
)	Zobacz art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 806/2014 z dnia 15 lipca 2014 r. ustanawiającego jednolite zasady i jednolitą procedurę restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji kredytowych i niektórych firm inwestycyjnych w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz jednolitego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 (Dz.U. 2014, L 225, s. 1).
(
24
)	Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2014/49/UE w odniesieniu do zakresu ochrony depozytów, wykorzystywania środków z systemów gwarancji depozytów, współpracy transgranicznej i przejrzystości [COM(2023) 228 final].
(
25
)	Zobacz art. 10 ust. 2 akapit pierwszy, art. 10 ust. 6 akapit drugi, art. 10 ust. 8 i art. 13 ust. 1 dyrektywy 2014/49.
(
26
)	Zobacz art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 2014/49.
(
27
)	Zobacz wyrok z dnia 22 września 2016 r., Komisja/Republika Czeska (C‑525/14, EU:C:2016:714, pkt 14 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
28
)	Zobacz wyrok z dnia 17 grudnia 2020 r., Komisja/Słowenia (Archiwa EBC) (C‑316/19, EU:C:2020:1030, pkt 119 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
29
)	Zobacz wyrok z dnia 14 lipca 2022 r., Komisja/Dania (ChNP Feta) (C‑159/20, EU:C:2022:561, pkt 75 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
30
)	Zobacz opinia rzecznik generalnej T. Ćapety w sprawie Komisja/Dania (ChNP Feta) (C‑159/20, EU:C:2022:198, pkt 84).