62023CJ0655_RES
Υπόθεση C‑655/23
IP
κατά
Quirin Privatbank AG
(αίτηση του Bundesgerichtshof για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
Απόφαση του Δικαστηρίου (τέταρτο τμήμα) της 4ης Σεπτεμβρίου 2025
«Προδικαστική παραπομπή – Προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα – Κανονισμός (ΕE) 2016/679 – Δικαιώματα του υποκειμένου των δεδομένων – Άρθρο 17 – Δικαίωμα διαγραφής των δεδομένων – Άρθρο 18 – Δικαίωμα περιορισμού της επεξεργασίας – Άρθρο 79 – Δικαίωμα πραγματικής δικαστικής προσφυγής – Παράνομη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα – Ένδικο βοήθημα με το οποίο ζητείται να υποχρεωθεί ο υπεύθυνος της επεξεργασίας να μην επαναλάβει την παράνομη επεξεργασία στο μέλλον – Νομική βάση – Προϋποθέσεις – Άρθρο 82, παράγραφος 1 – Δικαίωμα αποζημίωσης – Έννοια της “μη υλικής ζημίας” – Υπολογισμός της χρηματικής ικανοποίησης – Ενδεχόμενη συνεκτίμηση του βαθμού υπαιτιότητας του υπευθύνου επεξεργασίας – Ενδεχόμενες συνέπειες της έκδοσης “διαταγής περί παραλείψεως”»
Προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα – Κανονισμός 2016/679 – Μέσα έννομης προστασίας – Υποχρέωση των κρατών μελών να προβλέπουν ένδικο βοήθημα με το οποίο να μπορεί να ζητηθεί να υποχρεωθεί ο υπεύθυνος της επεξεργασίας να μην επαναλάβει την παράνομη επεξεργασία στο μέλλον – Δεν υφίσταται – Εθνική νομοθεσία επιτρέπουσα την άσκηση τέτοιου ενδίκου βοηθήματος στην εθνική έννομη τάξη – Επιτρέπεται
(Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 8 §§ 1 και 2· κανονισμός 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, αιτιολογικές σκέψεις 1, 10 και 11 και άρθρα 1, 4 σημείο 1, 5, 6, 17, 18 και 77 έως 79)
(βλ. σκέψεις 38-52, διατακτ. 1)
Προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα – Κανονισμός 2016/679 – Δικαίωμα αποζημίωσης και ευθύνη – Δικαίωμα αποζημίωσης για την προκληθείσα ζημία – Μη υλική ζημία – Έννοια – Αρνητικά συναισθήματα που βιώνει το υποκείμενο των δεδομένων κατόπιν της άνευ αδείας διαβίβασης σε τρίτον των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν – Περιλαμβάνονται – Προϋποθέσεις – Αναγκαίο να αποδειχθεί ότι τα συναισθήματα αυτά και οι αρνητικές συνέπειές τους προκαλούνται λόγω της παράβασης του εν λόγω κανονισμού
(Κανονισμός 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, αιτιολογικές σκέψεις 1, 10, 75, 85 και 146 και άρθρα 1 και 82 § 1)
(βλ. σκέψεις 55, 56, 58-64, διατακτ. 2)
Προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα – Κανονισμός 2016/679 – Δικαίωμα αποζημίωσης και ευθύνη – Δικαίωμα αποζημίωσης για την προκληθείσα ζημία – Καθορισμός του ύψους και της μορφής της αποζημίωσης – Εθνική ρύθμιση η οποία επιτρέπει να ληφθεί υπόψη ο βαθμός υπαιτιότητας του ζημιώσαντος στο πλαίσιο του υπολογισμού της χρηματικής ικανοποίησης για μη υλική ζημία – Δεν επιτρέπεται
(Κανονισμός 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, αιτιολογική σκέψη 146 και άρθρα 82 και 83)
(βλ. σκέψεις 66, 67, 69-73, διατακτ. 3)
Προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα – Κανονισμός 2016/679 – Δικαίωμα αποζημίωσης και ευθύνη – Δικαίωμα αποζημίωσης για την προκληθείσα ζημία – Καθορισμός του ύψους και του είδους της αποζημίωσης – Συνεκτίμηση, προκειμένου να μειωθεί ή να αποκλεισθεί η χρηματική ικανοποίηση για μη υλική ζημία, της διαταγής περί μη επανάληψης της παράβασης στο μέλλον – Δεν επιτρέπεται
(Κανονισμός 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 82)
(βλ. σκέψεις 77-, 79, 81-83, διατακτ. 4)
Σύνοψη
Το Δικαστήριο, επιληφθέν αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως την οποία υπέβαλε το Bundesgerichtshof (Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, Γερμανία), διευκρινίζει την έκταση των δικαιωμάτων που απονέμουν διάφορες διατάξεις του ΓΚΠΔ (
1
) στο υποκείμενο των δεδομένων, σε περίπτωση παράνομης επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν.
Ο ΙΡ υπέβαλε, μέσω επαγγελματικού κοινωνικού δικτύου, αίτηση για πρόσληψη σε θέση εργασίας στην Quirin Privatbank, εταιρία γερμανικού δικαίου. Εν συνεχεία, υπάλληλος της εν λόγω εταιρίας, χρησιμοποιώντας την υπηρεσία ανταλλαγής ηλεκτρονικών μηνυμάτων του ίδιου δικτύου, απέστειλε σε τρίτο πρόσωπο, το οποίο δεν μετείχε στη διαδικασία πρόσληψης, μήνυμα που προοριζόταν αποκλειστικά για τον ΙΡ, με το οποίο τον ενημέρωνε για την απόρριψη των μισθολογικών του απαιτήσεων και του πρότεινε άλλη αμοιβή. Το τρίτο αυτό πρόσωπο, το οποίο είχε συνεργαστεί με τον ΙΡ στο παρελθόν, του προώθησε το επίμαχο μήνυμα και τον ρώτησε αν αναζητούσε εργασία.
Ο ΙΡ άσκησε ενώπιον του Landgericht Darmstadt (πρωτοδικείου Darmstadt, Γερμανία) αγωγή με αίτημα να υποχρεωθεί η Quirin Privatbank, αφενός, να απέχει από κάθε επεξεργασία των σχετικών με την υποψηφιότητά του δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η οποία θα συνίστατο σε επανάληψη της άνευ αδείας γνωστοποίησής τους, και, αφετέρου, να του καταβάλει χρηματική ικανοποίηση για τη μη υλική ζημία που υπέστη. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έκανε δεκτά τα εν λόγω αιτήματα.
Κατόπιν εφέσεως που άσκησε η Quirin Privatbank ενώπιον του Oberlandesgericht Frankfurt (εφετείου Φρανκφούρτης, Γερμανία), η ως άνω απόφαση μεταρρυθμίστηκε εν μέρει ως προς το αποζημιωτικό αίτημα, το οποίο απορρίφθηκε. Συγκεκριμένα, κατά το δικαστήριο αυτό, ο IP δεν απέδειξε συγκεκριμένη ζημία και, ακόμη και αν υποτεθεί ότι υπέστη ταπείνωση, τούτο δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μη υλική ζημία.
Ο IP και η Quirin Privatbank άσκησαν αναίρεση ενώπιον του Bundesgerichtshof (Ανωτάτου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου, Γερμανία), το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο.
Το ανώτατο δικαστήριο, έχοντας αμφιβολίες ως προς την ερμηνεία πλειόνων διατάξεων του ΓΚΠΔ, υπέβαλε στο Δικαστήριο ερωτήματα σχετικά με το εύρος των μέσων έννομης προστασίας, το περιεχόμενο του δικαιώματος αποκατάστασης της προκληθείσας ζημίας και τα κριτήρια βάσει των οποίων μπορεί να υπολογιστεί η μη υλική ζημία για την οποία πρέπει να καταβληθεί χρηματική ικανοποίηση.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Κατ’ αρχάς, το Δικαστήριο καλείται να κρίνει αν οι διατάξεις του ΓΚΠΔ προβλέπουν ένδικο βοήθημα το οποίο να παρέχει στο υποκείμενο των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβλήθηκαν σε παράνομη επεξεργασία, το οποίο δεν ζητεί τη διαγραφή των εν λόγω δεδομένων, τη δυνατότητα να αξιώσει προληπτικά να υποχρεωθεί ο υπεύθυνος επεξεργασίας να μην επαναλάβει την παράνομη επεξεργασία στο μέλλον και, σε περίπτωση αρνητικής απάντησης, αν οι διατάξεις αυτές εμποδίζουν τα κράτη μέλη να θεσπίσουν τέτοιο ένδικο βοήθημα στις αντίστοιχες έννομες τάξεις τους.
Επισημαίνει, συναφώς, ότι ο ΓΚΠΔ δεν περιέχει διατάξεις από τις οποίες να προκύπτει, ρητώς ή σιωπηρώς, δικαίωμα του υποκειμένου των δεδομένων να ζητήσει, στο πλαίσιο ένδικης διαδικασίας, να υποχρεωθεί προληπτικά ο υπεύθυνος της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα να μην παραβεί τις διατάξεις του εν λόγω κανονισμού στο μέλλον και, πιο συγκεκριμένα, να μην επαναλάβει την παράνομη επεξεργασία.
Επιπλέον, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι καμία από τις διατάξεις του εν λόγω κανονισμού οι οποίες αφορούν τα μέσα έννομης προστασίας (
2
) δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ένδικο βοήθημα το οποίο να παρέχει προληπτική προστασία. Ειδικότερα, το άρθρο 79, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα πραγματικής δικαστικής προσφυγής κατά υπευθύνου επεξεργασίας, δεν επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να προβλέπουν ειδικό ένδικο βοήθημα το οποίο να καθιστά δυνατή, στο πλαίσιο ένδικης διαδικασίας προληπτικού χαρακτήρα, την έκδοση διαταγής περί παραλείψεως.
Τούτου λεχθέντος, λαμβανομένου, μεταξύ άλλων, υπόψη ότι ο ΓΚΠΔ αναγνωρίζει ότι έκαστο υποκείμενο δεδομένων έχει δικαίωμα πραγματικής δικαστικής προσφυγής εάν θεωρεί ότι τα δικαιώματά του που απορρέουν από τον εν λόγω κανονισμό έχουν προσβληθεί ως αποτέλεσμα της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του που το αφορούν κατά παράβαση του εν λόγω κανονισμού, «με την επιφύλαξη» κάθε άλλης διοικητικής ή μη δικαστικής προσφυγής, το Δικαστήριο κρίνει ότι τα κράτη μέλη δεν εμποδίζονται να προβλέψουν ένα τέτοιο ένδικο βοήθημα που παρέχει προληπτική προστασία, με σκοπό να υποχρεωθεί ο υπεύθυνος επεξεργασίας να απέχει από κάθε περαιτέρω προσβολή των δικαιωμάτων που παρέχει ο κανονισμός στο υποκείμενο των δεδομένων.
Το Δικαστήριο υπογραμμίζει, στο σημείο αυτό, ότι πολλές διατάξεις του εν λόγω κανονισμού παρέχουν ρητώς στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να θεσπίζουν πρόσθετους εθνικούς κανόνες, αυστηρότερους ή εισάγοντες παρεκκλίσεις, οι οποίοι καταλείπουν στα κράτη μέλη περιθώριο εκτιμήσεως ως προς τον τρόπο με τον οποίο οι εν λόγω διατάξεις μπορούν να τίθενται σε εφαρμογή («ρήτρες ανοίγματος»). Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι, μολονότι οι σχετικές με τα μέσα έννομης προστασίας διατάξεις του ΓΚΠΔ δεν περιέχουν ειδικώς τέτοια ρήτρα ανοίγματος, ο νομοθέτης της Ένωσης δεν είχε την πρόθεση να προβεί σε εξαντλητική εναρμόνιση των μέσων έννομης προστασίας που παρέχονται σε περίπτωση παράβασης του εν λόγω κανονισμού και, ιδίως, δεν απέκλεισε τη δυνατότητα άσκησης τέτοιου ενδίκου βοηθήματος που παρέχει προληπτική προστασία.
Το Δικαστήριο προσθέτει ότι η ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνεται από τους σκοπούς τους οποίους επιδιώκει ο ΓΚΠΔ. Πράγματι, η δυνατότητα του υποκειμένου των δεδομένων να προσφύγει ενώπιον δικαστηρίου με σκοπό να υποχρεωθεί ο υπεύθυνος της επεξεργασίας να μην επαναλάβει την παράβαση των ουσιαστικών διατάξεων του ΓΚΠΔ στο μέλλον είναι ικανή να ενισχύσει την πρακτική αποτελεσματικότητα των συγκεκριμένων διατάξεων και, κατ’ επέκταση, το υψηλό επίπεδο προστασίας των υποκειμένων των δεδομένων έναντι της επεξεργασίας των προσωπικών τους δεδομένων.
Το Δικαστήριο συνάγει εξ αυτού ότι ο ΓΚΠΔ δεν αντιτίθεται στο να προβλέπεται, βάσει διατάξεων της νομοθεσίας κράτους μέλους οι οποίες είναι εφαρμοστέες ενώπιον του επιληφθέντος εθνικού δικαστηρίου, ένδικο βοήθημα το οποίο αποσκοπεί στην έκδοση διαταγής που καθιστά δυνατή την αποτροπή ενδεχόμενης παράβασης των ουσιαστικών διατάξεων του κανονισμού ιδίως μέσω τυχόν επανάληψης της παράνομης επεξεργασίας.
Σε δεύτερο στάδιο, το Δικαστήριο παρέχει διευκρινίσεις σχετικά με την έννοια της «μη υλικής ζημίας» η οποία, δυνάμει του ΓΚΠΔ (
3
), παρέχει στο υποκείμενο των δεδομένων δικαίωμα να λάβει από τον υπεύθυνο επεξεργασίας χρηματική ικανοποίηση για τη βλάβη που υπέστη.
Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι το άρθρο 82, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ, το οποίο αφορά το δικαίωμα αποζημίωσης, αντιτίθεται σε εθνικό κανόνα ή πρακτική που εξαρτά τη χρηματική ικανοποίηση για τη «μη υλική ζημία», κατά την έννοια της ως άνω διάταξης, από την προϋπόθεση ότι η ζημία που υπέστη το υποκείμενο των δεδομένων βαίνει πέραν ενός ορισμένου ορίου ως προς τη βαρύτητά της. Η εν λόγω διάταξη δεν απαιτεί, για τη γένεση δικαιώματος χρηματικής ικανοποίησης, να υπερβαίνει η μη υλική ζημία την οποία επικαλείται το υποκείμενο των δεδομένων ένα «ελάχιστο κατώτατο όριο» (
4
).
Επιπλέον, το Δικαστήριο παρατηρεί ότι περιστάσεις όπως αυτές που περιγράφονται στην υπόθεση της κύριας δίκης, όπου γίνεται επίκληση «προσβολής της φήμης» λόγω της παραβίασης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ή «απώλειας του ελέγχου» επί των δεδομένων αυτών, περιλαμβάνονται ρητώς στα παραδείγματα πιθανών ζημιών που απαριθμούνται στον ΓΚΠΔ (
5
).
Υπενθυμίζει επίσης ότι ο φόβος του υποκειμένου των δεδομένων ότι, κατόπιν παράβασης του ΓΚΠΔ, τα προσωπικού χαρακτήρα δεδομένα του θα χρησιμοποιηθούν καταχρηστικά στο μέλλον μπορεί αφ’ εαυτού να συνιστά «μη υλική ζημία», υπό την προϋπόθεση ότι ο φόβος αυτός, μαζί με τις αρνητικές συνέπειές του, αποδεικνύεται δεόντως, όπερ εναπόκειται στο επιληφθέν εθνικό δικαστήριο να εξακριβώσει (
6
).
Επομένως, το Δικαστήριο αναγνωρίζει ότι μολονότι τα αρνητικά συναισθήματα που μνημονεύει το αιτούν δικαστήριο, και δη ο φόβος ή η δυσαρέσκεια, μπορούν κατά τα λοιπά να αποτελούν μέρος των γενικών κινδύνων της καθημερινής ζωής, τέτοια αρνητικά συναισθήματα μπορούν να συνιστούν «μη υλική ζημία», κατά την έννοια του ΓΚΠΔ, υπό την προϋπόθεση ότι το υποκείμενο των δεδομένων αποδεικνύει ότι βιώνει τέτοια συναισθήματα, μαζί με τις αρνητικές συνέπειές τους, ακριβώς λόγω της επίμαχης παράβασης του κανονισμού αυτού, όπως στην περίπτωση της άνευ αδείας διαβίβασης σε τρίτον των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν η οποία ενέχει τον κίνδυνο κατάχρησης των δεδομένων αυτών, όπερ εναπόκειται στα επιληφθέντα εθνικά δικαστήρια να εκτιμούν.
Το Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι η ερμηνεία αυτή, αφενός, είναι σύμφωνη με το γράμμα του άρθρου 82, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα των αιτιολογικών σκέψεων 85 και 146 του κανονισμού, κατά τις οποίες ο όρος «μη υλική ζημία» πρέπει να τυγχάνει ευρείας ερμηνείας και, αφετέρου, επιρρωννύεται από τον σκοπό του κανονισμού, ο οποίος συνίσταται στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Τρίτον, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι το άρθρο 82, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ, το οποίο αφορά το δικαίωμα αποζημίωσης, δεν επιτρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός υπαιτιότητας του υπευθύνου επεξεργασίας για τον υπολογισμό της οφειλόμενης δυνάμει της εν λόγω διάταξης χρηματικής ικανοποίησης για μη υλική ζημία.
Συναφώς, υπενθυμίζει ότι, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι το δικαίωμα αποζημίωσης έχει αποκλειστικώς αντισταθμιστική λειτουργία, τα εθνικά δικαστήρια οφείλουν να διασφαλίζουν την «πλήρη και ουσιαστική» αποκατάσταση της προκληθείσας ζημίας, χωρίς να απαιτείται, για τους σκοπούς μιας τέτοιας πλήρους αντιστάθμισης, να επιβληθεί η καταβολή αποζημίωσης με χαρακτήρα κύρωσης (
7
).
Διευκρινίζει ότι η αποκλειστικώς αντισταθμιστική λειτουργία του δικαιώματος αποζημίωσης που προβλέπεται στον ΓΚΠΔ δεν επιτρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την αποκατάσταση ζημίας βάσει της εν λόγω διάταξης η βαρύτητα της παράβασης του κανονισμού καθώς και η τυχόν πρόθεση εκ μέρους του υπευθύνου επεξεργασίας για τέλεση της παράβασης. Ως εκ τούτου, οι προθέσεις και τα κίνητρα του υπευθύνου επεξεργασίας δεν πρέπει να λαμβάνονται υπόψη προκειμένου να επιδικαστεί, ενδεχομένως, στο υποκείμενο των δεδομένων αποζημίωση μικρότερη από τη ζημία την οποία το εν λόγω πρόσωπο πράγματι υπέστη, είτε ως προς το ποσό είτε ως προς τη μορφή της αποζημίωσης
Σε τέταρτο και τελευταίο στάδιο, το Δικαστήριο εκτιμά ότι το άρθρο 82, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ, δεν επιτρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το υποκείμενο των δεδομένων έχει επιτύχει, δυνάμει του εφαρμοστέου εθνικού δικαίου, την έκδοση διαταγής η οποία υποχρεώνει τον υπεύθυνο της επεξεργασίας να μην επαναλάβει την παράβαση του κανονισμού στο μέλλον, ούτε προς μείωση του ύψους της οφειλόμενης δυνάμει της εν λόγω διάταξης χρηματικής ικανοποίησης για μη υλική ζημία ούτε, κατά μείζονα λόγο, προς υποκατάστασή της.
Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι έχει δεχθεί ότι, εντός των ορίων που θέτει η αρχή της αποτελεσματικότητας, ορισμένες περιστάσεις μπορούν να επηρεάσουν τον προσδιορισμό της αποζημίωσης που οφείλεται βάσει του άρθρου 82 του ΓΚΠΔ, ιδίως περιορίζοντάς την. Πλην όμως, ορισμένη μορφή αποκατάστασης της ζημίας, προβλεπόμενη από το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο, μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται προς τον ΓΚΠΔ μόνον εφόσον είναι ικανή να διασφαλίσει πλήρη και αποτελεσματική αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη το υποκείμενο των δεδομένων. Ειδικότερα, η αποζημίωση που οφείλεται δυνάμει του άρθρου 82 του ΓΚΠΔ δεν μπορεί να λάβει, εν μέρει ή εν όλω, τη μορφή διαταγής περί παραλείψεως, δεδομένου ότι το δικαίωμα αποκατάστασης της ζημίας επιτελεί αποκλειστικώς αντισταθμιστική λειτουργία, ενώ η διαταγή περί παραλείψεως κατά του ζημιώσαντος έχει αμιγώς προληπτικό χαρακτήρα.
(
1
)	Άρθρα 17, 18, 79 και 82 του κανονισμού (EE) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (ΕΕ 2016, L 119, σ. 1, και διορθωτικό ΕΕ 2021, L 74, σ. 35, στο εξής: ΓΚΠΔ).
(
2
)	Το κεφάλαιο VIII του ΓΚΠΔ, το οποίο επιγράφεται «Προσφυγές, ευθύνη και κυρώσεις», περιλαμβάνει τα άρθρα 77 έως 79 του κανονισμού.
(
3
)	Άρθρο 82, παράγραφος 1, του ΓΚΠΔ.
(
4
)	Πρβλ. αποφάσεις της 4ης Μαΐου 2023, Österreichische Post (Μη υλική ζημία λόγω της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα) (C‑300/21, EU:C:2023:370, σκέψη 51), και της 4ης Οκτωβρίου 2024, Agentsia po vpisvaniyata (C‑200/23, EU:C:2024:827, σκέψεις 147 και 149).
(
5
)	Βλ. αιτιολογικές σκέψεις 75 και 85 του ΓΚΠΔ.
(
6
)	Πρβλ. αποφάσεις της 20ής Ιουνίου 2024, PS (Εσφαλμένη διεύθυνση) (C‑590/22, EU:C:2024:536, σκέψεις 32, 35 και 36), και της 4ης Οκτωβρίου 2024, Agentsia po vpisvaniyata (C‑200/23, EU:C:2024:827, σκέψεις 143, 144 και 155 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
7
)	Πρβλ. αποφάσεις της 4ης Μαΐου 2023, Österreichische Post (Μη υλική ζημία λόγω της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα) (C‑300/21, EU:C:2023:370, σκέψη 58), και της 4ης Οκτωβρίου 2024, Patērētāju tiesību aizsardzības centrs (C‑507/23, EU:C:2024:854, σκέψη 34).