62023CJ0391
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Naoú Dlísheomra)
16 Deireadh Fómhair 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Airteagal 191(2) CFAE – Beartas an Aontais maidir leis an gcomhshaol – Rialachán (AE) 2021/1119 – Cuspóir aeráidneodrachta an Aontais – Treoir (AE) 2019/944 – Rialacha comhchoiteanna don mhargadh inmheánach don leictreachas – Reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear cáin ioncaim ar tháirgeoirí leictreachais ó fhoinsí in‑athnuaite – Díolúine do tháirgeoirí leictreachais ó bhreoslaí iontaise agus ó bhithmhais)
I gCás C‑391/23,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ó Curtea de Apel Bucureşti (an Chúirt Achomhairc, Búcairist, an Rómáin), trí bhreith an 7 Feabhra 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 27 Meitheamh 2023, sna himeachtaí
Brăila Winds SRL
v
Direcția Generală Regională a Finanțelor Publice București - Administrația Fiscală pentru Contribuabili Mijlocii București,
Ministerul Finanţelor,
Preşedintele Agenţiei Naţionale de Administrare Fiscală,
Agenţia Naţională de Administrare Fiscală,
tugann AN CHÚIRT (an Naoú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: M. Condinanzi, Uachtarán Dlísheomra, I. Jarukaitis (Rapóirtéir), Uachtarán an Cheathrú Dlísheomra agus N. Jääskinen, Breitheamh,
Abhcóide Ginearálta: A. Rantos,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
Brăila Winds SRL, ag C.-A. Bîrsan, E.-D. Gramaticescu agus A.-C. Lăcureanu, avocați,
–
an Coimisiún Eorpach, ag I. Georgiopoulos, L. Nicolae agus K. Talabér-Ritz, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagail 49, 56, 107 agus 108, chomh maith le hAirteagal 191(2) den CFAE, Airteagal 17 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), de Threoir (AE) 2019/944 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meitheamh 2019 maidir le rialacha comhchoiteanna don mhargadh inmheánach don leictreachas agus lena leasaítear Treoir 2012/27/AE (IO 2019 L 158, lch. 125) agus Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an creat chun aeráidneodracht a bhaint amach agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 401/2009 agus (AE) 2018/1999 (‘An Dlí Aeráide Eorpach’) (IO 2021 L 243, lch. 1).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Brăila Winds SRL, cuideachta a tháirgeann leictreachas ó fhoinsí cumhachta gaoithe, agus an Direcția Generală Regională a Finanțelor Publice București – Administrația Fiscală pentru Contribuabili Mijlocii București (an Ard-Stiúrthóireacht Réigiúnach um Airgeadais Poiblí, Búcairist – Údarás Cánach Bhúcairist, an Rómáin), an Ministerul Finanțelor (an Aireacht Airgeadais, an Rómáin), Preşedintele Agenţiei Naţionale de Administrare Fiscală (Uachtarán na Gníomhaireachta Náisiúnta um Riarachán Cánach, an Rómáin), agus an Agenția Națională de Administrare Fiscală (Gníomhaireacht Náisiúnta um Riarachán Cánach, an Rómáin) (‘ANAF’) maidir le cáin a ghearrtar ar Brăila Winds arb ionann í agus 80 % dá hioncam a eascraíonn as an difríocht idir meánphraghas díola míosúil a leictreachais agus an praghas a shocraigh an reachtas náisiúnta.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Conradh FAE
3
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 191(2) CFAE:
‘Beidh sé d’aidhm ag beartas an Aontais i réimse an chomhshaoil ardleibhéal cosanta a shroicheadh ag tabhairt aird ar éagsúlacht na staideanna i réigiúin éagsúla an Aontais. Fothófar é ar phrionsabal an réamhchúraim agus ar na prionsabail gur cóir bearta coisctheacha a ghlacadh, go dtabharfar tosaíocht do bhearta chun damáiste don chomhshaol a cheartú ag an bhfoinse agus gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as.
Sa chomhthéacs sin, beidh sna bearta comhchuibhithe a fhreagraíonn do cheanglais maidir le cosaint an chomhshaoil, i gcásanna iomchuí, clásal cosanta a údaróidh do na Ballstáit bearta sealadacha a bheidh faoi réir nós imeachta rialaithe ag an Aontas a ghlacadh ar fhorais chomhshaoil neamheacnamaíocha.’
Treoir 2019/944
4
Foráiltear sa chéad mhír agus sa dara mír d’Airteagal 1 de Threoir 2019/944, dar teideal ‘Ábhar’:
‘Leis an Treoir seo, bunaítear rialacha comhchoiteanna maidir le giniúint, tarchur, dáileadh, stóráil agus soláthar leictreachais, maille le forálacha cosanta tomhaltóirí, d’fhonn margaí leictreachais atá comhtháite i ndáiríre, iomaíoch, dírithe ar an tomhaltóir, solúbtha, cothrom agus trédhearcach a chruthú san Aontas.
Agus leas á bhaint as na buntáistí a bhaineann le margadh comhtháite, is é aidhm don Treoir seo praghsanna agus costais fuinnimh inacmhainne agus trédhearcach do thomhaltóirí, ardleibhéal cinnteachta soláthair agus aistriú rianúil i dtreo córas fuinnimh inbhuanaithe ísealcharbóin a áirithiú. [...]’
5
Foráiltear le míreanna 1 agus 2 d’Airteagal 9 den Treoir sin, dar teideal ‘Oibleagáidí seirbhíse poiblí’:
‘1.   Gan dochar do mhír 2, áiritheoidh na Ballstáit, ar bhonn a n‑eagrúcháin institiúidigh agus le haird chuí ar phrionsabal na coimhdeachta, go ndéanfar, gan dochar do mhír 2, gnóthais leictreachais a oibriú i gcomhréir le prionsabal na Treorach seo d'fhonn margadh don leictreachas a bhaint amach a bheidh iomaíoch, slán agus inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de, agus ní dhéanfaidh siad idirdhealú idir na gnóthais sin a mhéid a bhaineann lena gcearta ná a n‑oibleagáidí.
2.   Le haird iomlán ar fhorálacha ábhartha CFAE, go háirithe Airteagal 106 de, féadfaidh na Ballstáit, ar son an leasa eacnamaíoch ghinearálta, oibleagáidí seirbhíse poiblí a fhorchur ar ghnóthais a oibríonn in earnáil an leictreachais, ar oibleagáidí iad a d'fhéadfadh a bheith ag baint le slándáil, lena n‑áirítear cinnteacht an tsoláthair, rialtacht, cáilíocht agus praghas an tsoláthair agus cosaint an chomhshaoil, lena n‑áirítear an éifeachtúlacht fuinnimh, fuinneamh ó fhoinsí in‑athnuaite agus cosaint na haeráide. Beidh oibleagáidí den sórt sin sainithe go soiléir, trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach agus infhíoraithe, agus ráthófar leo cothrom rochtana ar chustaiméirí náisiúnta do ghnóthais leictreachais an Aontais. Comhlíonfaidh na hoibleagáidí seirbhíse poiblí a bhaineann le socrú na bpraghsanna do sholáthair an leictreachais na ceanglais a leagtar amach in Airteagal 5 den Treoir seo.’
6
Foráiltear le hAirteagal 58 den Treoir sin, dar teideal ‘Cuspóirí ginearálta an údaráis rialála’:
‘I ndéanamh na gcúraimí rialála dó a sonraítear sa Treoir seo, déanfaidh an t‑údarás rialála gach beart réasúnach chun na cuspóirí seo a leanas a bhaint amach faoi chuimsiú a chuid dualgas agus cumhachtaí mar a leagtar síos in Airteagal 59 iad, i ndlúthchomhar le húdaráis náisiúnta ábhartha eile, lena n‑áirítear údaráis iomaíochta, mar aon le húdaráis, lena n‑áirítear údaráis rialála, ó Bhallstáit chomharsanachta agus ó thríú tíortha comharsanachta, de réir mar is iomchuí, agus gan dochar dá n‑inniúlacht:
(a)
margadh inmheánach iomaíoch, solúbtha, slán agus inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de don leictreachas laistigh den Aontas a chur chun cinn, i ndlúthchomhar le húdaráis rialála na mBallstát eile, leis an gCoimisiún agus le ACER, agus oscailt margaidh éifeachtach a chur chun cinn do gach custaiméir agus do gach soláthróir san Aontas, agus dálaí iomchuí a áirithiú d'oibriú éifeachtach agus iontaofa na ngréasán leictreachais, agus na cuspóirí fadtéarmacha á gcur san áireamh;
[...]
(c)
deireadh a chur le srianta ar thrádáil sa leictreachas idir Ballstáit, lena n‑áirítear acmhainneachtaí tarchurtha trasteorann iomchuí a fhorbairt chun éileamh a shásamh agus comhtháthú na margaí náisiúnta a fheabhsú, rud a d’féadfadh sreabha leictreachais a fheabhsú ar fud an Aontais;
[...].’
Rialachán 2021/1119
7
Foráiltear le hAirteagal 1 de Rialachán 2021/1119, dar teideal ‘Ábhar agus raon feidhme’:
‘Leis an Rialachán seo, bunaítear creat le haghaidh laghdú do-chúlaithe de réir a chéile ar astaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa ag foinsí agus chun feabhas a chur ar aistrithe trí bhíthin linnte arna rialáil i ndlí an Aontais.
Leagtar amach sa Rialachán seo cuspóir ceangailteach maidir le haeráidneodracht san Aontas faoi 2050 i dtreo na sprice fadtéarmaí teochta a leagtar amach in Airteagal 2(1)(a) de [Chomhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide, arna dhaingniú ag an Aontas le Cinneadh (AE) 2016/1841 ón gComhairle an 5 Deireadh Fómhair 2016 maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Aontais Eorpaigh, Chomhaontú Pháras a glacadh faoi Chreat‑Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (IO 2016 L 282, lch. 1)], agus soláthraítear leis creat le haghaidh dul chun cinn i dtreo sprioc dhomhanda an oiriúnaithe a leagtar amach in Airteagal 7 den Chomhaontú sin. Leagtar amach leis an Rialachán seo freisin sprioc cheangailteach de chuid an Aontais maidir le laghdú intíre ar ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa do 2030.
[...]’
8
Foráiltear le hAirteagal 2 den Rialachán sin, dar teideal ‘An cuspóir aeráidneodrachta’:
‘1.   Déanfar astaíochtaí agus aistrithe gás ceaptha teasa uile-Aontais arna rialáil i ndlí an Aontais a chothromú laistigh den Aontas faoi 2050 ar a dhéanaí, agus ar an gcaoi sin astaíochtaí a laghdú go nialas faoin dáta sin agus beidh sé d’aidhm ag an Aontas astaíochtaí diúltacha a bhaint amach ina dhiaidh sin.
2.   Déanfaidh institiúidí ábhartha an Aontais agus na Ballstáit na bearta is gá ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta faoi seach chun gur féidir an cuspóir aeráidneodrachta, a leagtar amach i mír 1 a bhaint amach ar bhonn comhchoiteann, agus an tábhacht a bhaineann leis an gcothroime agus leis an dlúthpháirtíocht araon a chur chun cinn i measc na mBallstát agus costéifeachtacht i mbaint amach an chuspóra sin á gcur san áireamh.’
9
Foráiltear le hAirteagal 5(1) den Rialachán sin, dar teideal ‘Oiriúnú don athrú aeráide’:
‘Áiritheoidh institiúidí ábhartha an Aontais agus na Ballstáit go ndéanfar dul chun cinn leanúnach maidir le hacmhainneacht oiriúnaithe a fheabhsú, an athléimneacht a neartú agus leochaileacht i leith athrú aeráide a laghdú i gcomhréir le hAirteagal 7 de Chomhaontú Pháras.’
10
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 7 den Rialachán sin, dar teideal ‘Measúnú ar bhearta náisiúnta’:
‘1.   Faoin 30 Meán Fómhair 2023, agus gach 5 bliana ina dhiaidh sin, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar an méid seo a leanas:
(a)
comhsheasmhacht na mbeart náisiúnta a shainaithnítear, ar bhonn na bpleananna comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide, na straitéisí fadtéarmacha náisiúnta, agus na dtuarascálacha débhliantúla ar dhul chun cinn arna dtíolacadh i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1999 [ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le Rialachas an Aontais Fuinnimh agus na Gníomhaíochta Aeráide, lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 663/2009 agus (CE) Uimh. 715/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoracha 94/22/CE, 98/70/CE, 2009/31/CE, 2009/73/CE, 2010/31/AE, 2012/27/AE agus 2013/30/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoracha 2009/119/CE agus (AE) 2015/652 ón gComhairle agus lena n‑aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO 2018 L 328, lch. 1)], mar bhearta ábhartha don chuspóir aeráidneodrachta a leagtar amach in Airteagal 2(1) den Rialachán seo a bhaint amach, leis an gcuspóir sin.
(b)
comhsheasmhacht na mbeart ábhartha náisiúnta lena áirithiú go ndéanfar dul chun cinn maidir leis an oiriúnú amhail dá dtagraítear in Airteagal 5, agus straitéisí náisiúnta maidir leis an oiriúnú dá dtagraítear in Airteagal 5(4) á gcur san áireamh.
[...]
2.   I gcás ina bhfaighidh an Coimisiún, tar éis aird chuí a thabhairt ar an dul chun cinn comhchoiteann arna mheasúnú i gcomhréir le hAirteagal 6(1), go bhfuil bearta Ballstáit ar neamhréir leis an gcuspóir aeráidneodrachta a leagtar amach in Airteagal 2(1) nó go bhfuil siad ar neamhréir lena áirithiú go ndéanfar dul chun cinn maidir leis an oiriúnú amhail dá dtagraítear in Airteagal 5, féadfaidh sé moltaí a eisiúint chuig an mBallstát sin. Cuirfidh an Coimisiún na moltaí sin ar fáil go poiblí.
3.   I gcás ina n‑eiseofar moltaí i gcomhréir le mír 2, beidh feidhm ag na prionsabail seo a leanas:
(a)
déanfaidh an Ballstát lena mbaineann, laistigh de 6 mhí ó na moltaí a fháil, fógra a thabhairt don Choimisiún faoi na bearta atá beartaithe aige a ghlacadh chun aird chuí a thabhairt ar na moltaí, de mheon dlúthpháirtíochta idir Ballstáit agus an tAontas agus idir na Ballstáit;
(b)
tar éis an fógra dá dtagraítear i bpointe (a) den mhír seo a thíolacadh, leagfaidh an Ballstát lena mbaineann amach sa tuarascáil chomhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide ar dhul chun cinn a chuirfidh sé isteach ina dhiaidh sin i gcomhréir le hAirteagal 17 de Rialachán (AE) 2018/1999, sa bhliain tar éis na bliana inar eisíodh na moltaí, an chaoi a bhfuil aird chuí tugtha aige ar na moltaí; má chinneann an Ballstát lena mbaineann gan dul i ngleic leis na moltaí nó le cuid shuntasach de, cuirfidh an Ballstát sin a réasúnaíocht chuig an gCoimisiún;
[...]’
Treoir 2008/118/CE
11
Foráiltear le hAirteagal 1 de Threoir 2008/118/CE ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir leis na socruithe ginearálta maidir le dleacht mháil agus lena n‑aisghairtear Treoir 92/12/CEE (IO 2008 L 9, lch. 12):
‘1.   Leagtar síos sa Treoir seo socruithe ginearálta i ndáil le dleacht mháil a ghearrtar go díreach nó go hindíreach ar thomhailt na n‑earraí seo a leanas (“earraí máil”):
(a)
táirgí fuinnimh agus leictreachas a chumhdaítear le Treoir 2003/96/CE (ón gComhairle an 27 Deireadh Fómhair 2003, lena ndéantar athstruchtúrú ar chreat an Comhphobail le haghaidh cáin a ghearradh ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas (IO 2003 L 283, lch. 51));
[...]
2.   Féadfaidh na Ballstáit cánacha indíreacha eile a thobhach ar earraí máil chun críocha sonracha, ar choinníoll go gcomhlíonfaidh na cánacha sin na rialacha cánach Aontais is infheidhme i leith dleacht mháil nó cáin bhreisluacha chomh fada agus a bhaineann le cinneadh an bhoinn cánach, le ríomh na cánach, le hinmhuirearacht na cánach agus leis an bhfaireachán ar an gcáin, ach gan na forálacha maidir le díolúintí a bheith san áireamh.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2003/96
12
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 1 de Threoir 2003/96:
‘Déanfaidh na Ballstáit cánachas a fhorchur ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas i gcomhréir leis an Treoir seo.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
13
Foráiltear le hAirteagal 4 den Treoir sin mar a leanas:
‘1.   Ní fhéadfaidh na leibhéil chánachais a chuirfidh na Ballstáit i bhfeidhm maidir leis na táirgí fuinnimh agus leictreachas a liostaítear in Airteagal 2 a bheith níos lú ná na híosleibhéil chánachais a fhorordaítear leis an Treoir seo.
2.   Chun críoch na Treorach seo, is é “leibhéal cánachais” an muirear iomlán a thoibhítear i leith na gcánacha indíreacha go léir (seachas CBL) arna ríomh go díreach nó go hindíreach de réir chainníocht na dtáirgí fuinnimh agus an leictreachais tráth a scaoiltear chun a n‑úsáide iad.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Rómáine
14
Foráiltear le hAirteagal II den Legea nr. 259/2021 pentru aprobarea Ordonanței de urgență a Guvernului nr. 118/2021 privind stabilirea unei scheme de compensare pentru consumul de energie electrică și gaze naturale pentru sezonul rece 2021-2022, precum și pentru completarea Ordonanței Guvernului nr. 27/1996 privind acordarea de facilități persoanelor care domiciliază sau lucrează în unele localități din Munții Apuseni și în Rezervația Biosferei ‘Delta Dunării’ (Dlí Uimh. 259/2021 lena bhformheastar Reacht Éigeandála Rialtais Uimh. 118/2021 maidir le scéim cúitimh a bhunú i ndáil le tomhaltas leictreachais agus gáis nádúrtha le haghaidh an tséasúir fhuair 2021/2022 agus lena bhforlíontar Reacht Uimh. 27/1996 ón Rialtas maidir le lascainí a dheonú do dhaoine a bhfuil cónaí orthu nó atá ag obair i gceantair áirithe i Sléibhte Apuseni agus i gCúlchiste an Bhithsféir ‘Deilt na Danóibe’), an 29 Deireadh Fómhair 2021 (Monitorul Oficial al României, Cuid I, Uimh. 1036 an 29 Deireadh Fómhair 2021), arna leasú le ordonanța de urgență a Guvernului nr. 11/2022 privind modificarea și completarea Legii nr. 259/2021 (Reacht Éigeandála Rialtais Uimh. 11/2022, lena leasaítear agus lena bhforlíontar Dlí Uimh. 259/2021), an 16 Feabhra 2022 (Monitorul Oficial al României, Cuid I, Uimh. 163 an 17 Feabhra 2022) (‘Dlí Uimh. 259/2021’) mar seo a leanas:
‘1. Le linn thréimhse chur i bhfeidhm fhorálacha [Reacht Éigeandála Rialtais Uimh. 118/2021], arna leasú agus arna fhorlíonadh leis an Dlí seo, gearrfar cáin ag 80 % ar an ioncam breise arna ghiniúint ag táirgeoirí leictreachais de thoradh na difríochta idir meánphraghas díola míosúil an leictreachais agus praghas [450 lei (RON) na Rómáine (RON) (thart ar EUR 89) in aghaidh na meigeavatuaire (MWh)].
2. Beidh táirgeoirí leictreachais ó bhreoslaí iontaise, lena n‑áirítear comhghiniúint, díolmhaithe ó fhorálacha mhír 1.
2a. Déanfaidh táirgeoirí leictreachais an cháin dá bhforáiltear i mír 1 a dhearbhú agus a íoc go míosúil, cé is moite díobh siúd dá dtagraítear i mír 2, suas go dtí an 25ú lá den mhí tar éis na míosa a bhfuil an cháin dlite ina leith, agus an lá sin san áireamh. Íocfar an cháin sin le buiséad an Stáit, ar chuntas ioncaim buiséid ar leithligh.
2b. De mhaolú ar mhír 2a, déanfar an cháin dá dtagraítear i mír 1 is iníoctha don tréimhse ón 1 Samhain go dtí an 31 Nollaig 2021 a dhearbhú agus a íoc faoin 25 Eanáir 2022 ar a dhéanaí.’
15
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal III(3) de Reacht Éigeandála Rialtais Uimh. 11/2022, lena leasaítear agus lena bhforlíontar Dlí Uimh. 259/2021:
‘Beidh táirgeoirí leictreachais ó bhithmhais díolmhaithe ó fhorálacha Airteagal II (1) de Dhlí Uimh. 259/2021 [...] ón ioncam breise a gheofar tar éis an 1 Eanáir 2022.’
16
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal I den ordinul președintelui ANAF nr. 64/2022 privind aplicarea prevederilor articolului II din [Legea nr. 259/2021], precum și privind modificarea și completarea Ordinului președintelui [ANAF] nr. 587/2016 pentru aprobarea modelului și conținutului formularelor utilizate pentru declararea impozitelor și taxelor cu regim de stabilire prin autoimpunere sau reținere la sursă (Ordú ó Uachtarán an ANAF Uimh. 64/2022 maidir le cur i bhfeidhm fhorálacha Airteagal II de Dhlí Uimh. 259/2021 lena leasaítear agus lena bhforlíontar Foraithne Uimh. 587/2016 ó Uachtarán an [ANAF] lena bhformheastar samhail agus ábhar na bhfoirmeacha a úsáidtear chun cánacha agus cánacha atá faoi réir an chórais féinmheasúnaithe nó cánach coinneála cánach a dhearbhú) an 18 Eanáir 2022 (Monitorul Oficial al României, Cuid I, Uimh. 55 an 19 Eanáir 2022) (‘Foraithne Uimh. 64/2022’):
‘Déanfar an cháin ar ioncam breise a fhaigheann táirgeoirí leictreachais a ríomh don tréimhse ón 1 Samhain 2021 go dtí an 31 Márta 2022.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
17
Is fochuideachta de ghrúpa Engie sa Rómáin í an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, Brăila Winds. Gineann sí leictreachas trí ghléasra cumhachta gaoithe atá lonnaithe i roinn Brăila (an Rómáin).
18
Tugadh isteach le hAirteagal II de Dhlí Uimh. 259/2021, ón 1 Samhain 2021, cáin 80 % ar an ioncam a fuair táirgeoirí leictreachais mar thoradh ar an difríocht idir meánphraghas díola míosúil an leictreachais agus praghas RON 450 in aghaidh MWh, dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal sin. Mar sin féin, tá táirgeoirí leictreachais ó bhreoslaí iontaise, lena n‑áirítear comhghiniúint, agus, ón 1 Eanáir 2022, táirgeoirí leictreachais ó bhithmhais díolmhaithe ón gcáin sin.
19
Tá Dlí Uimh. 259/2021, sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí, mar thoradh ar roinnt leasuithe, a rinneadh in 2021 agus 2022, a tugadh isteach le Reacht Éigeandála Rialtais a bhain leis na socruithe chun an cháin sin a íoc. Ina theannta sin, tháinig Foraithne Uimh. 64/2022 i bhfeidhm an 19 Eanáir 2022, ina dtugtar sonraí maidir le dearbhú agus íocaíocht na cánach sin agus maidir leis an bhfoirm atá le húsáid chun na críche sin.
20
De bhun an Dlí agus an fhoraithne sin, chomhdaigh an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, mar tháirgeoir leictreachais ó fhoinsí in‑athnuaite, tuairisceáin chánach agus tuairisceáin leasaithe agus d’íoc sé, i gcomhréir leis na tuairisceáin sin, méid iomlán cánach RON 11643217 (thart ar EUR 2356 926.52) don tréimhse ó mhí na Samhna 2021 go mí an Mhárta 2022.
21
Ina dhiaidh sin, thaisc an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, os comhair ANAF, gearán ina n‑iarrtar go gcuirfí Foraithne Uimh. 64/2022 ar neamhní agus gearán i gcoinne na dtuairisceán cánach ar a mbonn a d’íoc sé an cháin lena mbaineann. Diúltaíodh don dá ghearán sin le dhá chinneadh ón ngníomhaireacht sin an 16 Márta 2022 agus an 23 Márta 2022 faoi seach. Maidir le Foraithne Uimh. 64/2022 a neamhniú, chinn ANAF, go bunúsach, gur chuir sé an cháin a tugadh isteach le Dlí Uimh. 259/2021 chun feidhme agus, dá bhrí sin, nach bhféadfaí na forálacha rialála sin a cheistiú trí ghearán riaracháin.
22
An 27 Aibreán 2022, thug an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí caingean os comhair Curtea de Apel București (an Chúirt Achomhairc, Búcairist, an Rómáin), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, trína ndíospóideann sí dlíthiúlacht Fhoraithne Uimh. 64/2022, agus dlíthiúlacht na dtuairisceán cánach arna dtarraingt suas ar a bhonn, ag maíomh go bhfuil an cháin a tugadh isteach le hAirteagal II de Dhlí Uimh. 259/2021 neamhdhleathach í féin. I ndáil leis sin, áitíonn sí, os comhair na cúirte sin, go ndéantar idirdhealú leis an gcáin sin in aghaidh táirgeoirí fuinnimh ó fhoinsí in‑athnuaite agus go sáraítear léi prionsabal leithdháileadh cothrom an ualaigh cánach, prionsabal na seachanta cánachais dhúbailte agus prionsabal na neamh-aisghníomhaíochta agus na hintuarthachta cánach, a bhfuil prionsabail na neodrachta fioscaí, na deimhneachta dlíthiúla agus cosaint na n‑ionchas dlisteanach mar thoradh orthu. Áitíonn an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí freisin gurb ionann an cháin sin agus Státchabhair neamhdhleathach arna deonú do tháirgeoirí leictreachais ó bhreoslaí iontaise, lena n‑áirítear comhghiniúint, agus do tháirgeoirí leictreachais ó bhithmhais, de shárú ar Airteagal 107(1) CFAE, go gcruthaíonn sé bacainní ar an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar de shárú ar Airteagail 49 agus 56 CFAE agus go bhfuil sé contrártha do chuspóirí an Aontais maidir le haeráidneodracht faoi 2050, chomh maith le beartas cánachais fuinnimh na hEorpa agus Treoir 2019/944. Maíonn ANAF gur cheart an chaingean sin a dhíbhe, á áitiú go gcomhlíonann na gníomhartha náisiúnta atá á ndéanamh faoi dhíospóid na forálacha reachtacha ar a glacadh iad agus a bhí i bhfeidhm ag an am sin.
23
Measann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil gá le freagra a thabhairt ar roinnt ceisteanna chun an díospóid atá os a comhair a réiteach. Dá bhrí sin, lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt sin an féidir Dlí Uimh. 259/2021, a bhfuil sé d’éifeacht aige róchánachas a ghearradh ar ioncam táirgeoirí leictreachais áirithe, a aicmiú mar ‘Státchabhair’ i bhfabhar táirgeoirí leictreachais neamhchánach, ar cheart, faoi Airteagal 108(3) CFAE, fógra a thabhairt don Choimisiún ina leith, mar a mhaíonn an t‑iarratasóir os a chomhair. Fiafraíonn an chúirt sin, go háirithe, maidir le hinfheidhmeacht chritéar an bhuntáiste roghnaithigh, i bhfianaise nach raibh an dlí sin infheidhme maidir le gach catagóir de tháirgeoirí leictreachais.
24
Baineann an dara ceist a d’ardaigh an chúirt a rinne an tarchur leis na héifeachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag Dlí Uimh. 259/2021 ar an tsaoirse bunaíochta agus ar an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar, a mhéid a d’fhéadfadh sé bac a chur ar ghrúpa Engie leanúint de ghníomhaíochtaí a dhéanamh a bhaineann le táirgeadh leictreachais ó fhoinsí in‑athnuaite i gcríoch na Rómáine mar gheall ar an méid ard cánach a tugadh isteach leis an dlí sin. Is éard atá sa ghné thrasteorann, sa chás seo, go bhfuil Brăila Winds mar chuid den ghrúpa sin, a bhfuil a oifig chláraithe i bPáras (an Fhrainc). Cé go mbaineann an cheist sin le léiriú Airteagal 49 CFAE agus Airteagal 56 CFAE araon, glacann an chúirt a rinne an tarchur leis go bhfuil an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar coimhdeach don tsaoirse bunaíochta, ach go bhfuil an t‑iarratasóir ag brath ar an dá shaoirse sin sna príomhimeachtaí. Thairis sin, cé go bhfuil feidhm ag an gcáin atá i gceist sna príomhimeachtaí ar bhealach neamh-idirdhealaitheach maidir le táirgeoirí cónaitheacha agus neamhchónaitheacha, leanann sé, mar sin féin, ó chásdlí na Cúirte nach gceadaítear le himthoisc den sórt sin ann féin an tátal nach bhfuil Dlí Uimh. 259/2021 contrártha leis na forálacha sin de Chonradh FAE. Go háirithe, tagann an cheist chun cinn sa chás seo an féidir údar a thabhairt le reachtaíocht den sórt sin ar chúiseanna sáraitheacha ar mhaithe le leas an phobail agus an bhfuil sí comhréireach.
25
Lena tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an féidir an cháin arna bunú le Dlí Uimh. 259/2021 a aicmiú mar bheart atá coibhéiseach leis an bpraghas díola a shocrú nó mar shrian ar an tsaoirse chun praghas díola an leictreachais a shocrú, contrártha d’fhorálacha Threoir 2019/944 agus, go háirithe, Airteagal 58(c) di, a bhaineann leis an oibleagáid atá ar an údarás rialála náisiúnta bacainní ar thrádáil leictreachais idir na Ballstáit a bhaint, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 9 den Treoir sin, a mhéid atá éifeacht dhíreach ag an Airteagal sin. I ndáil leis sin, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur go maíonn an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí go saobhann an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí saoriomaíocht ar an margadh leictreachais trí chostais bhreise a chur ar tháirgeoirí áirithe, trí shlándáil an tsoláthair a laghdú agus trí chosc a chur ar phraghsanna a bhunú ar bhonn na hidirghníomhaíochta idir soláthar agus éileamh. Dá bhrí sin, is gá a chinneadh an bhfuil an reachtaíocht sin ag luí le hAirteagal 9, a mhéid a áitítear, os comhair na cúirte a rinne an tarchur, nach bhfuil sé iomchuí don aidhm atá á saothrú ná nach bhfuil sí comhréireach.
26
Lena ceathrú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil éifeacht dhíreach ag prionsabal an réamhchúraim, ag na prionsabail gur cheart bearta coisctheacha a dhéanamh, gur cheart, mar thosaíocht, damáiste don chomhshaol a cheartú ag an bhfoinse agus gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as, a bunaíodh le hAirteagal 191(2) CFAE, a raibh an t‑iarratasóir ag brath orthu sna príomhimeachtaí os a chomhair, agus an sáraítear iad mar thoradh ar cháin a thabhairt isteach a bhfuil feidhm aici maidir le táirgeoirí leictreachais ó fhoinsí in‑athnuaite, chun táirgeoirí leictreachais ó bhreoslaí iontaise a eisiamh. Sonraíonn an chúirt sin, thairis sin, go maíonn an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí freisin go bhfuil an cháin sin contrártha le Treoir 2003/96 agus le cuspóirí aeráidneodrachta an Aontais.
27
Sna himthosca sin, chinn Curtea de Apel București (an Chúirt Achomhairc, Búcairist) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais i gcomhair réamhrialú:
‘1.
An gcaithfear forálacha Airteagail 107 agus 108 CFAE a léiriú sa chaoi gurb ionann reachtaíocht náisiúnta amhail an reachtaíocht a tugadh isteach le [Dlí Uimh. 259/2021], nach bhforchuirtear cáin léi ach ar tháirgeoirí áirithe leictreachais, agus Státchabhair a dheonaítear do dhaoine díolmhaithe, atá faoi réir ceanglais maidir le fógra a thabhairt? An bhfuil an reachtaíocht sin idirdhealaitheach mura bhfuil feidhm aici ach amháin maidir le táirgeoirí áirithe leictreachais, lena n‑áirítear táirgeoirí a tháirgeann leictreachas ó fhoinsí inathnuaite fuinnimh?
(2)
An gcaithfear forálacha Airteagal 49 agus Airteagal 56 CFAE agus forálacha Airteagal 17 den [Chairt] a léiriú mar chosc ar reachtaíocht náisiúnta, amhail an reachtaíocht a thugtar isteach le Dlí Uimh. 259/2021, lena bhforchuirtear méid mór cánach ar tháirgeoirí áirithe leictreachais (lena n‑áirítear táirgeoirí a tháirgeann leictreachas ó fhoinsí in‑athnuaite), agus catagóirí táirgeoirí eile a eisiamh?
(3)
[An gcuireann Treoir 2019/944] coscar reachtaíocht náisiúnta, amhail an reachtaíocht a leagtar síos le Dlí Uimh. 259/2021, a d’fhéadfadh a bheith coibhéiseach leis an bpraghas díola a shocrú/an tsaoirse chun an praghas díola a shocrú a shrianadh?
(4)
An bhfuil forálacha Airteagal 191(2) CFAE a bhaineann le prionsabal an réamhchúraim agus na prionsabail gur cheart bearta coisctheacha a dhéanamh, gur cheart truailliú a cheartú ag an bhfoinse agus gur cheart gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as bac a chur ar reachtaíocht náisiúnta amhail an reachtaíocht a thugtar isteach le Dlí Uimh. 259/2021? An mbaineann sé sin an bonn de chuspóirí na hEorpa maidir le haeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050 agus beartas an Aontais Eorpaigh maidir le cánachas fuinnimh?’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Dlínse na Cúirte agus inghlacthacht
28
Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, is ionstraim comhair idir an Chúirt Bhreithiúnais agus na cúirteanna náisiúnta é an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, trína dtugann an Chúirt Bhreithiúnais treoir do na cúirteanna náisiúnta sin maidir le léiriú dhlí an Aontais a theastaíonn uathu chun an cás a réiteach a iarrtar orthu a chinneadh (féach ordú an 26 Eanáir 1990, Falciola, C‑286/88, EU:C:1990:33, mír 7). Ní as gnáthfhoirmiú tuairimí comhairleacha maidir le ceisteanna ginearálta nó hipitéiseacha a eascraíonn an t‑údar atá le tarchur chun réamhrialú, ach as an ngá atá ina dhlúthchuid de réiteach éifeachtach díospóide (féach breithiúnais an 16 Nollaig 1981, Foglia, 244/80, EU:C:1981:302, mír 18, agus an 26 Márta 2020, Miasto Łowicz agus Prokurator Generalny, C‑558/18 agus C‑563/18, EU:C:2020:234, mír 44 agus an cásdlí dá dtagraítear).
29
Sna himeachtaí réamhrialaithe, ní mór nasc a bheith ann idir an díospóid agus forálacha dhlí an Aontais a n‑iarrtar a léiriú, ionas go gcomhlíonann an léiriú sin riachtanas oibiachtúil don chinneadh atá de cheangal ar an gcúirt a rinne an tarchur a dhéanamh (breithiúnas an 26 Márta 2020, Miasto Łowicz agus Prokurator Generalny, C‑558/18 agus C‑563/18, EU:C:2020:234, mír 48 agus an cásdlí dá dtagraítear).
30
Maidir leis an ngá atá le léiriú ar dhlí an Aontais a bheidh úsáideach don chúirt a rinne an tarchur go saineofaí comhthéacs fíorasach agus reachtach na gceisteanna atá á gcur aici nó, ar a laghad, míniú a thabhairt ar na himthosca fíorasacha ar a bhfuil na ceisteanna sin bunaithe (féach breithiúnas an 26 Eanáir 1993, Telemarsicabruzzo agus páirtithe eile, C‑320/90 go C‑322/90, EU:C:1993:26, mír 6). Dá bhrí sin, chinn an Chúirt go bhfuil sé fíor-riachtanach don chúirt náisiúnta míniú éigin a thabhairt, ar a laghad, ar na cúiseanna leis an rogha d’fhorálacha dhlí an Aontais a bhfuil a léiriú á lorg aici agus ar an nasc a bhunaíonn sí idir na forálacha sin agus an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme maidir leis an díospóid (féach Ordú an 28 Meitheamh 2000, Laguillaumie, C‑116/00, EU:C:2000:350, mír 16, agus breithiúnas an 12 Meán Fómhair 2024, Syndyk Masy Upadłości A, C‑709/22, EU:C:2024:741, mír 70).
31
I ndáil leis sin, ní mór a chur i dtábhacht freisin go bhfónann an fhaisnéis a chuirtear ar fáil sna horduithe tarchuir ní hamháin chun cur ar chumas na Cúirte freagraí úsáideacha a thabhairt ach chun a áirithiú freisin gur féidir le rialtais na mBallstát agus páirtithe leasmhara eile barúlacha a chur isteach i gcomhréir le hAirteagal 23 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. Tá sé d’oibleagáid ar an gCúirt a áirithiú go gcosnófar an deis sin, ós rud é, faoin bhforáil sin, nach dtugtar ach na horduithe tarchuir do na páirtithe leasmhara (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Meán Fómhair 2021, Irish Ferries, C‑570/19, EU:C:2021:664, mír 134 agus an cásdlí dá dtagraítear).
32
Foráiltear go sainráite na ceanglais charnacha sin maidir le hábhar an ordaithe tarchuir le hAirteagal 94 de na Rialacha Nós Imeachta, ceanglais a meastar, i gcomhthéacs an chomhair dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, go bhfuil an chúirt a rinne an tarchur ar an eolas fúthu agus a bhfuil sé de cheangal ar an gcúirt sin a bheith rí-mheasúil ina leith. Meabhraítear iad freisin i míreanna 13, 15 agus 16 de Mholtaí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh le cur faoi bhráid na gcúirteanna náisiúnta maidir le tionscnamh an nós imeachta um réamhrialú (IO C, C/2024/6008) (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Meán Fómhair 2024, Presidenza del Consiglio dei ministri agus páirtithe eile (Luach saothair breithiúna oinigh agus Ionchúisitheoirí Poiblí), C‑548/22, EU:C:2024:730, mír 29).
33
I ndáil leis sin, sa chéad áit, maidir leis an gcéad cheist, lena n‑iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagail 107 agus 108 CFAE a léiriú sa chaoi go gceanglaítear le reachtaíocht náisiúnta nach bhfuil ach táirgeoirí leictreachais áirithe faoi réir cáin ioncaim is mó ná méid áirithe agus Státchabhair a dheonaítear do tháirgeoirí leictreachais atá díolmhaithe uaithi, faoi réir na hoibleagáide fógra a thabhairt, ba cheart a thabhairt faoi deara, de réir cásdlí socair, go gceanglaítear le haicmiú birt náisiúnta mar ‘Státchabhair’, de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE, go gcomhlíonfar na coinníollacha uile seo a leanas. Ar an gcéad dul síos, ní mór don Stát idirghabháil a dhéanamh nó trí acmhainní Stáit. Ar an dara dul síos, ní mór go mbeadh tionchar ag an idirghabháil ar thrádáil idir na Ballstáit. Ar an tríú dul síos, ní mór dó buntáiste roghnaitheach a thabhairt dá fhaighteoir. Ar an gceathrú dul síos, ní mór dó iomaíocht a shaobhadh nó bagairt a dhéanamh í a shaobhadh (breithiúnas an 26 Aibreán 2018, ANGED, C‑233/16, EU:C:2018:280, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
34
Chun measúnú a dhéanamh, go háirithe, ar cé acu a thugann nó nach dtugann an beart náisiúnta lena mbaineann buntáiste roghnaitheach dá fhaighteoirí, is gá a chinneadh an bhfuil an beart sin, faoi chóras dlí ar leith, i bhfabhar ‘gnóthais áirithe nó táirgeadh earraí áirithe’ thar ghnóthais eile atá, i bhfianaise an chuspóra atá á shaothrú ag an gcóras sin, i staid fhíorasach agus dhlíthiúil inchomparáide agus, dá bhrí sin, a gcaitear leo ar bhealach éagsúil a d’fhéadfaí, go bunúsach, a aicmiú mar ghnóthais idirdhealaitheacha (breithiúnais an 16 Márta 2017, Identi, C‑493/15, EU:C:2017:219, mír 26, agus an 5 Nollaig 2023, Lucsamburg agus páirtithe eile v an Coimisiún, C‑451/21 P agus C‑454/21 P, EU:C:2023:948, mír 106 agus an cásdlí dá dtagraítear). Tá tábhacht ar leith ag baint le cinneadh an chreata tagartha i gcás bearta cánach, ós rud é nach féidir a shuí gurb ann do bhuntáiste eacnamaíoch de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE ach amháin nuair a dhéantar comparáid idir é agus ‘gnáthchánachas’ (breithiúnas an 7 Samhain 2019, UNESAagus páirtithe eile, C‑105/18 go C‑113/18, EU:C:2019:935, mír 62).
35
Sa chás seo, níor thug an chúirt a rinne an tarchur aon mhíniú ar an bhfáth a measann sí go bhféadfadh an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí a bheith ar neamhréir le forálacha Airteagal 107(1) CFAE. Thairis sin, níl an fhaisnéis is gá san iarraidh ar réamhrialú chun a chinneadh an bhféadfadh an córas cánach a bhunaítear leis an reachtaíocht sin a bheith ina ‘Státchabhair’ de réir bhrí na bhforálacha sin. Go háirithe, ní féidir an córas tagartha atá i gceist sna príomhimeachtaí a shainaithint, eadhon an ‘gnáthchánachas’ ar tháirgeoirí leictreachais, cuspóir, cineál agus struchtúr an chórais sin, an inchomparáideacht idir táirgeoirí leictreachais atá faoi réir na cánach lena mbaineann agus na táirgeoirí leictreachais atá díolmhaithe uaidh nó, i gcás inarb iomchuí, aon údar le difríocht sa chaoi a gcaitear leo.
36
Dá bhrí sin, ós rud é nach bhfuil an fhaisnéis is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar an gcéad cheist, ní mór a mheas go bhfuil sí do-ghlactha.
37
Sa dara háit, maidir leis an dara ceist, a bhaineann le léiriú Airteagail 49 agus 56 CFAE agus Airteagal 17 den Chairt, is léir ón ordú tarchuir, i gcomhthéacs na ceiste sin, go bhféachann an chúirt a rinne an tarchur lena fháil amach an bhfuil idirdhealú indíreach mar thoradh ar an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, contrártha le hAirteagail 49 agus 56 CFAE, a mhéid a bhaineann sí le daoine, amhail an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, atá mar chuid de ghrúpa a bhfuil a mháthairchuideachta i mBallstát eile. Go háirithe, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur go bhféadfadh sé a bheith d’éifeacht ag an reachtaíocht sin an grúpa sin a dhíspreagadh ó leanúint de ghníomhaíochtaí a bhaineann le táirgeadh leictreachais ó fhoinsí in‑athnuaite i gcríoch na Rómáine.
38
Ba cheart a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, sa chás seo, nach bhfuil máthairchuideachta an ghrúpa sin, atá bunaithe i mBallstát eile, ina páirtí sa díospóid sna príomhimeachtaí agus nach míníonn an chúirt a rinne an tarchur conas, i gcomhthéacs na díospóide os a comhair, a bhaineann le dlíthiúlacht an chánachais nach raibh ach an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, fochuideachta de chuid na máthairchuideachta sin, faoina réir, d’fhéadfaí measúnú a dhéanamh ar thionchar na cánach sin ar an máthairchuideachta sin agus, i gcás inarb iomchuí, aon iarmhairtí a bhaint as sin.
39
Dá bhrí sin, a mhéid a d’fhéadfaí a thuiscint go mbaineann an dara ceist le cás nach bhfreagraíonn don staid fhíorasach sna príomhimeachtaí, eadhon aon srianta ar na saoirsí dá dtagraítear in Airteagail 49 agus 56 CFAE a bhféadfadh máthairchuideachta an iarratasóra sna príomhimeachtaí a bheith faoina réir, ní mór a mheas go bhfuil an cheist sin hipitéiseach agus, dá bhrí sin, do-ghlactha ar an mbonn sin (féach de réir analaí, breithiúnas an 5 Meitheamh 2025, Elektrorazpredelitelni mrezhiZapad, C‑310/24, EU:C:2025:406, mír 44).
40
Ar an dara dul síos, maidir le haon srian ar na saoirsí thuasluaite a bheith ann a bhféadfadh an t‑iarratasóir féin sna príomhimeachtaí a bheith faoina réir, ba cheart a mheabhrú gurb é cúram na Cúirte, i gcomhthéacs imeachtaí réamhrialaithe, cúnamh a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur an díospóid shonrach atá ar feitheamh os a comhair a réiteach, rud a thugann le tuiscint go suitear go bhfuil na saoirsí a bhfuil an chúirt sin ag brath orthu infheidhme maidir leis an díospóid sin. Níl feidhm ag forálacha Chonradh FAE maidir le saoirse bunaíochta agus saoirse chun seirbhísí a sholáthar maidir le staid atá teoranta ar gach slí laistigh d’aon Bhallstát amháin (féach, chuige sin, breithiúnais an 15 Samhain 2016, Ullens de Schooten, C‑268/15, EU:C:2016:874, míreanna 47 agus 49, agus an 2 Márta 2023, Bursa Română de Mărfuri, C‑394/21, EU:C:2023:146, mír 48).
41
Thairis sin, i gcás ina dtugann cúirt náisiúnta imeachtaí os comhair na Cúirte Breithiúnais i gcomhthéacs díospóid a bhaineann le cás den sórt sin, ní féidir léi a mheas, gan a chur in iúl ón gcúirt sin seachas go bhfuil an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist os a comhair infheidhme gan idirdhealú maidir le náisiúnaigh an Bhallstáit lena mbaineann agus maidir le náisiúnaigh Ballstát eile, go bhfuil gá leis an iarraidh ar réamhrialú ar fhorálacha Chonradh FAE a bhaineann le saoirsí bunúsacha chun breithiúnas a thabhairt sa chás atá ar feitheamh os a comhair. Ní mór na tosca sonracha a fhágann gur féidir nasc a bhunú idir ábhar nó imthosca díospóide, atá teoranta don Bhallstát lena mbaineann, agus Airteagail 49 agus 56 CFAE a bheith soiléir ón ordú tarchuir, chun go mbeidh an Chúirt in ann nascfhachtóir a shainaithint idir an díospóid sin agus na forálacha sin de dhlí an Aontais (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Samhain 2016, Ullens de Schooten, C‑268/15, EU:C:2016:874, míreanna 54 agus 55).
42
Sa chás seo, ní léir faisnéis shonrach den sórt sin ón ordú tarchuir, ós rud é nach sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur ach go bhfuil an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí infheidhme gan idirdhealú maidir lena náisiúnaigh féin agus náisiúnaigh na mBallstát eile araon. Ní leor an fíoras gur fochuideachta de mháthairchuideachta atá bunaithe i mBallstát seachas an Rómáin é an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí go bhféadfadh an nascfhachtóir dá dtagraítear sa mhír roimhe seo a bheith ann.
43
Ar an tríú dul síos agus ar deireadh, maidir le hAirteagal 17 den Chairt, lena gcumhdaítear an ceart chun maoine, ba cheart a mheabhrú, faoi Airteagal 51(1) de, nach ndírítear a fhorálacha chuig na Ballstáit ach amháin nuair atá dlí an Aontais á chur chun feidhme acu. Dá bhrí sin, chun a chinneadh an dtagann beart náisiúnta faoi raon feidhme ‘cur chun feidhme dhlí an Aontais Eorpaigh’, de réir bhrí Airteagal 51(1) den Chairt, is gá a fháil amach, i measc tosca eile, an é cuspóir na reachtaíochta náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí foráil de dhlí an Aontais Eorpaigh a chur chun feidhme, cineál na reachtaíochta sin agus an saothraíonn sí cuspóirí seachas na cuspóirí a chumhdaítear le dlí an Aontais Eorpaigh, fiú má d’fhéadfadh sí difear indíreach a dhéanamh don dlí sin, agus an bhfuil rialacha sonracha de dhlí an Aontais Eorpaigh ann maidir leis an ábhar sin nó an bhféadfadh sí difear a dhéanamh dó (féach, chuige sin, breithiúnas an 5 Bealtaine 2022, BPC Lux 2 agus páirtithe eile, C‑83/20, EU:C:2022:346, míreanna 25 go 27 agus an cásdlí dá dtagraítear).
44
Mar sin féin, sa chás seo, níl aon ní san ordú tarchuir a thugann le fios go mbaineann an cás sna príomhimeachtaí le reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear dlí an Aontais chun feidhme, de réir bhrí Airteagal 51(1) den Chairt. Dá bhrí sin, níl dlínse ag an gCúirt rialú a thabhairt ar léiriú Airteagal 17 den Chairt.
45
I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, tá an dara ceist do-ghlactha ina hiomláine.
Substaint an cháis
An tríú ceist
46
Lena tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Treoir 2019/944 a léirmhíniú sa chaoi go gcuirtear cosc léi ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear ar tháirgeoirí leictreachais ó fhoinsí in-athnuaite cáin ar ioncam ó dhíol a gcuid leictreachais os cionn praghas áirithe arna shocrú leis an reachtaíocht sin.
47
I ndáil leis sin, bunaítear le Treoir 2019/944, de réir Airteagal 1 di, rialacha comhchoiteanna maidir le giniúint, tarchur, dáileadh, stóráil fuinnimh agus soláthar leictreachais, mar aon le forálacha maidir le cosaint tomhaltóirí, d’fhonn margaí leictreachais san Aontas Eorpach atá comhtháite go fírinneach, iomaíoch, dírithe ar an tomhaltóir, solúbtha, cothrom agus trédhearcach a chruthú. Tá sé d’aidhm aige freisin, go háirithe, praghsanna agus costais fuinnimh inacmhainne agus thrédhearcacha a áirithiú do thomhaltóirí.
48
Foráiltear le hAirteagal 9(1) den Treoir sin go n‑áiritheoidh na Ballstáit go n‑oibreoidh gnóthais leictreachais i gcomhréir le prionsabail na Treorach sin d’fhonn margadh leictreachais iomaíoch, slán agus inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de a bhaint amach, agus nach ndéanfaidh siad idirdhealú idir na gnóthais sin maidir le cearta ná oibleagáidí. Foráiltear le hAirteagal 58 den Treoir sin, lena leagtar amach na cuspóirí ginearálta nach mór don údarás rialála a sheasamh, i bpointe (c) di, gur faoin údarás sin atá sé gach beart réasúnta a dhéanamh chun deireadh a chur le srianta ar thrádáil sa leictreachas idir na Ballstáit, lena n-áirítear acmhainneachtaí iomchuí tarchurtha trasteorann a fhorbairt chun freastal ar an éileamh agus comhtháthú na margaí náisiúnta a fheabhsú.
49
I ndáil leis sin, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhfuil reachtaíocht náisiúnta amhail an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, lena bhforchuirtear ar tháirgeoirí áirithe leictreachais cáin ar an ioncam ó dhíol a gcuid leictreachais os cionn praghas áirithe arna shocrú leis an reachtaíocht sin, contrártha le Treoir 2019/944, mar bheart atá coibhéiseach le praghas díola an leictreachais a shocrú nó le srian ar an tsaoirse chun an praghas sin a shocrú, a mhéid a d’fhéadfadh éifeacht a bheith aici ar chinneadh an phraghais sin.
50
Maíonn an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, os comhair na cúirte a rinne an tarchur, go saobhann an scéim cánach atá i gceist sna príomhimeachtaí saoriomaíocht ar an margadh leictreachais trí chostais bhreise a thabhú do tháirgeoirí áirithe, trí shlándáil an tsoláthair a laghdú agus trí chosc a chur ar phraghsanna a bhunú ar bhonn na hidirghníomhaíochta idir soláthar agus éileamh.
51
Ba cheart a thabhairt faoi deara gur léir ó chásdlí na Cúirte maidir le Treoir 2009/72/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009 maidir le comhrialacha don mhargadh inmheánach sa leictreachas agus lena n‑aisghairtear Treoir 2003/54/CE (IO 2009 L 211, lch. 55), ar cuireadh Treoir 2019/944 ina hionad, nár fhéach an chéad Treoir sin le córais chánach na mBallstát sa réimse sin a chomhfhogasú agus nach raibh feidhm ag prionsabal an neamh-idirdhealaithe a leag sé síos maidir le reachtaíocht Bhallstáit lena mbunaítear cáin ar tháirgeadh agus ar ionchorprú leictreachais sa chóras leictreachais i gcríoch an Bhallstáit sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Márta 2021, Promociones Oliva Park, C‑220/19, EU:C:2021:163, mír 78 agus an cásdlí dá dtagraítear).
52
Sa chás seo, is cosúil, faoi réir na bhfíoruithe atá le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, go mbunaítear le forálacha ábhartha Dhlí Uimh. 259/2021 cáin lena saothraítear, go páirteach ar a laghad, cuspóir buiséadach agus nach bhfuil sé beartaithe soláthar leictreachais a rialáil ná cosaint tomhaltóirí ná saoriomaíocht a áirithiú.
53
Ina theannta sin agus in aon chás, is cosúil nach ionann forálacha ábhartha Dhlí Uimh. 259/2021 agus beart atá coibhéiseach le ‘beart lena socraítear an praghas díola’ ar leictreachas nó le teorainn ar shaoirse táirgeoirí leictreachais a bpraghsanna díola a shocrú, ós rud é gurb é an éifeacht a d’fhéadfadh a bheith ag an gcáin atá i gceist sna príomhimeachtaí ar phraghsanna díola, a mhéid is lú, iargúlta agus éiginnte, ós rud é go bhfuil an cháin sin teoranta, go bunúsach, do na brabúis a d’fhéadfadh na táirgeoirí sin a dhíorthú óna ndíolacháin a laghdú.
54
I bhfianaise na mbreithnithe sin, is é an freagra ar an tríú ceist ná nach mór Treoir 2019/944 a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc léi ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear ar tháirgeoirí leictreachais ó fhoinsí in-athnuaite cáin a ghearradh ar tháirgeoirí leictreachais ar an ioncam ó dhíol a gcuid leictreachais os cionn praghas áirithe a shocraítear leis an reachtaíocht sin.
An ceathrú ceist
55
Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú, mar is léir freisin ó mhír 28 den bhreithiúnas seo, de réir cásdlí socair, sa nós imeachta a leagtar síos le hAirteagal 267 CFAE lena bhforáiltear do chomhar idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais, gur faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé freagra a thabhairt don chúirt náisiúnta a bheidh úsáideach di agus a chuirfidh ar a cumas an cás os a comhair a chinneadh. Chuige sin, ba cheart don Chúirt Bhreithiúnais, i gcás inar gá, na ceisteanna a tharchuirtear chuici a athfhoirmliú (breithiúnas an 30 Aibreán 2025, Inspektorat kam Visshia sadeben savet, C‑313/23, C‑316/23 agus C‑332/23, EU:C:2025:303, mír 65 agus an cásdlí dá dtagraítear).
56
Sa chás seo, tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, ina hiarraidh ar réamhrialú, maidir leis an gceathrú ceist, do chomhoiriúnacht na reachtaíochta náisiúnta amhail Dlí Uimh. 259/2021 i bhfianaise, inter alia, ‘cuspóirí na haeráidneodrachta faoi 2050’ agus na Teachtaireachta ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún an 11 Nollaig 2019, dar teideal ‘An Comhaontú Glas don Eoraip’ (COM(2019) 640 final). Mar sin féin, níl sa chomhaontú sin ach teachtaireacht arna glacadh ag an gCoimisiún, nach bhfuil aon éifeacht cheangailteach leis (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Deireadh Fómhair 2024, an Liotuáin agus páirtithe eile v an Pharlaimint agus an Chomhairle (Pacáiste Soghluaisteachta), C‑541/20 go C‑555/20, EU:C:2024:818, mír 432).
57
Mar sin féin, sanntar an cuspóir aeráidneodrachta, i dteannta a chéile, don Aontas Eorpach agus do na Ballstáit le Rialachán 2021/1119, Airteagal 2(1) den Rialachán sin lena bhforáiltear nach mór aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050 ar a dhéanaí ar leibhéal an Aontais.
58
Dá bhrí sin, ní mór a mheas, lena ceathrú ceist, go n‑iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcuirtear cosc le hAirteagal 191(2) CFAE agus Rialachán 2021/1119 ar reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear táirgeoirí leictreachais ó fhoinsí in‑athnuaite faoi réir cáin ar an ioncam ó dhíol a leictreachais os cionn praghas áirithe arna shocrú leis an reachtaíocht sin, ach lena ndíolmhaítear táirgeoirí leictreachais ó bhreoslaí iontaise ón gcáin sin.
59
Ba cheart a mheabhrú, ar an gcéad dul síos, maidir le hAirteagal 191(2) CFAE go sonraítear san fhoráil sin go bhfuil sé d’aidhm ag beartas an Aontais maidir leis an gcomhshaol ardleibhéal cosanta a bhaint amach, agus éagsúlacht na staideanna i réigiúin éagsúla an Aontais Eorpaigh á cur san áireamh. Tá an beartas sin le bheith bunaithe ar phrionsabal an réamhchúraim agus ar na prionsabail gur cheart bearta coisctheacha a dhéanamh, gur cheart tosaíocht a thabhairt do bhearta chun damáiste don chomhshaol a cheartú ag an bhfoinse agus gur cheart gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as. Sa chomhthéacs sin, áireofar sna bearta comhchuibhithe a fhreagraíonn do cheanglais maidir le cosaint an chomhshaoil, i gcás inarb iomchuí, clásal cosanta lena gceadófar do na Ballstáit bearta sealadacha a dhéanamh, ar chúiseanna comhshaoil neamheacnamaíocha, faoi réir nós imeachta cigireachta ag an Aontas Eorpach.
60
Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go háirithe, an bhfuil éifeacht dhíreach ag na prionsabail a bhunaítear leis an bhforáil sin agus, má tá, an bhfuil cáin amhail an cháin atá i gceist sna príomhimeachtaí contrártha leis na prionsabail sin.
61
I ndáil leis sin, chinn an Chúirt nach ndéantar le hAirteagal 191(2) CFAE ach cuspóirí ginearálta comhshaoil an Aontais a shainiú, a mhéid a chuireann Airteagal 192 den CFAE de chúram ar Pharlaimint na hEorpa agus ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, as cinneadh a dhéanamh maidir leis an ngníomhaíocht atá le déanamh chun na cuspóirí sin a bhaint amach. Dá bhrí sin, ós rud é go bhfuil Airteagal 191(2) den CFAE, lena mbunaítear an prionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as, dírithe ar reachtas an Aontais, ní féidir le daoine aonair brath uirthi inti féin chun cur i bhfeidhm na reachtaíochta náisiúnta a eisiamh, amhail an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, i réimse a chumhdaítear le beartas comhshaoil nach bhfuil aon reachtaíocht de chuid an Aontais arna glacadh ina leith de bhun Airteagal 192 CFAE lena gcumhdaítear go sonrach an staid atá i gceist (féach, chuige sin, breithiúnais an 4 Márta 2015, FipaGroup agus páirtithe eile, C‑534/13, EU:C:2015:140, míreanna 39 agus 40, agus an 13 Iúil 2017, Túrkevei TejtermelőKft., C‑129/16, EU:C:2017:547, míreanna 36 agus 37).
62
Ós rud é nár ghlac reachtas an Aontais, ar bhonn Airteagal 192 CFAE, aon ghníomh lenar féidir teorainn a chur le glacadh cánach ag na Ballstáit, amhail an cháin a bunaíodh le Dlí Uimh. 259/2021, ní mór a mheas nach bhfuil feidhm ag Airteagal 191(2) CFAE maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí, agus mar thoradh air sin nach gá scrúdú a dhéanamh ar an gceathrú ceist i bhfianaise na forála deiridh sin.
63
Ar an dara dul síos, maidir leis na cuspóirí aeráidneodrachta atá leagtha síos ag an Aontas Eorpach dó féin agus, go háirithe, Rialachán 2021/1119, lena sainítear na cuspóirí sin atá le baint amach faoi 2050, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhféachtar leis an Rialachán sin, i gcomhréir le hAirteagal 1 de, inter alia, creat a bhunú chun astaíochtaí gás ceaptha teasa antrapaigineacha a laghdú do-aisiompaithe agus de réir a chéile agus cuspóir ceangailteach aeráidneodrachta a leagan amach ar leibhéal an Aontais.
64
Foráiltear le hAirteagal 2(2) den Rialachán sin, ina theannta sin, go gceanglaítear ar na Ballstáit na bearta is gá a dhéanamh ar an leibhéal náisiúnta chun gur féidir an cuspóir aeráidneodrachta a bhaint amach ar bhonn comhchoiteann. Faoi Airteagal 5(1) den Rialachán sin, tá institiúidí ábhartha an Aontais agus na Ballstáit le dul chun cinn leanúnach a áirithiú maidir le hacmhainneacht oiriúnaithe a fheabhsú, athléimneacht a neartú agus leochaileacht i leith an athraithe aeráide a laghdú. Faoi Airteagal 7 de Rialachán 2021/1119, ní mór don Choimisiún measúnú rialta a dhéanamh ar chomhsheasmhacht na mbeart náisiúnta a sainaithníodh, ar bhonn pleananna comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide, straitéisí fadtéarmacha náisiúnta agus tuarascálacha débhliantúla ar dhul chun cinn. Má fhaigheann an institiúid sin go bhfuil na bearta arna nglacadh ag Ballstát ar neamhréir leis an gcuspóir aeráidneodrachta nó go bhfuil siad ar neamhréir lena áirithiú go ndéanfar dul chun cinn maidir leis an oiriúnú dá dtagraítear in Airteagal 5 de, féadfaidh sí moltaí a eisiúint chuig an mBallstát sin, agus ina dhiaidh sin ceanglaítear uirthi fógra a thabhairt don Choimisiún maidir leis an gcaoi a bhfuil sé ar intinn aici aird chuí a thabhairt orthu agus, le linn na bliana dár gcionn, maidir leis an gcaoi ar thug sí aird chuí orthu, nó, má chinneann an Ballstát sin gan aghaidh a thabhairt ar na moltaí nó ar chuid shubstaintiúil díobh, cuirfidh sí a réasúnú ar fáil don Choimisiún.
65
Is léir, dá bhrí sin, ó fhoclaíocht fhorálacha Rialachán 2021/1119, go háirithe Airteagail 2, 5 agus 7 de, agus ón gcuspóir aeráidneodrachta a shaothraítear leis nach gceanglaítear leis ach ar na Ballstáit straitéis fhoriomlán a bhunú chun an cuspóir sin a bhaint amach.
66
Mar a chuir an Coimisiún in iúl ina bharúlacha i scríbhinn, ní mór measúnú a dhéanamh ar bheart sonrach arna ghlacadh ag Ballstát, chuige sin, i bhfianaise na n‑imthosca uile a bhaineann leis an staid ina bhfuil sé ina chuid de agus i bhfianaise na mbeart uile arna ndéanamh ag an mBallstát lena mbaineann chun rannchuidiú leis an gcuspóir aeráidneodrachta a bhaint amach ar leibhéal an Aontais. Dealraíonn sé nach bhfuil reachtaíocht amhail an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí in ann féin tionchar cinntitheach a bheith aici ar bhaint amach an chuspóra sin nó go bhfuil sé d’éifeacht aici nach gcomhlíonann an Ballstát a ghlac í, dá bhrí sin, an oibleagáid na bearta is gá a ghlacadh chun an cuspóir comhchoiteann sin a bhaint amach, ag cur san áireamh, go háirithe, go bhfuil cur i bhfeidhm na reachtaíochta sin teoranta ó thaobh ama de agus nach ndealraíonn sé go bhfuil tionchar suntasach aige ar astaíochtaí gás ceaptha teasa.
67
Dá bhrí sin, is é an freagra ar an gceathrú ceist nach gcuirtear cosc le Rialachán 2021/1119 ar reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear táirgeoirí leictreachais ó fhoinsí in‑athnuaite faoi réir cáin ar an ioncam óna leictreachas a dhíol os cionn praghas áirithe a shocraítear leis an reachtaíocht sin, ach lena ndíolmhaítear táirgeoirí leictreachais ó bhreoslaí iontaise ón gcáin sin.
Costais
68
Os rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Naoú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Maidir le Treoir (AE) 2019/944 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meitheamh 2019 maidir le rialacha comhchoiteanna don mhargadh inmheánach don leictreachas agus lena leasaítear Treoir 2012/27/AE,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear ar tháirgeoirí leictreachais ó fhoinsí inathnuaite cáin ar an ioncam ó dhíol a gcuid leictreachais os cionn praghas áirithe arna shocrú leis an reachtaíocht sin.
2.
Maidir le Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an creat chun aeráidneodracht a bhaint amach agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 401/2009 agus (AE) 2018/1999 (‘An Dlí Aeráide Eorpach’),
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear táirgeoirí leictreachais ó fhoinsí in‑athnuaite faoi cháin ar an ioncam a thagann óna leictreachas a dhíol os cionn praghas áirithe arna shocrú leis an reachtaíocht sin, ach lena ndíolmhaítear ón gcáin sin táirgeoirí leictreachais ó bhreoslaí iontaise.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Rómáinis.