62024CJ0197
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Ceathrú Dlísheomra)
13 Samhain 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Treoir 2011/7/AE – Cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála – Raon feidhme – Airteagal 2, pointí (1) agus (3) – Coincheap an ghnóthais – Coincheap d’idirbhearta tráchtála – Conradh chun seirbhísí dlí a sholáthar i ndáil le cuideachta tráchtála a fhoirmiú – Treoir 93/13/CEE – Airteagal 2(b) – Coincheap de thomhaltóir – Duine nádúrtha a úsáideann seirbhísí dlíodóra chun cuideachta tráchtála a bhunú)
I gCás C‑197/24 [Šiľarský], (
i
)
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ó Mestský súd Bratislava IV (an Chúirt Chathrach, an Bhratasláiv IV, Poblacht na Slóvaice), trí bhreith an 13 Feabhra 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 12 Márta 2024, sna himeachtaí
AK
v
RU,
tugann AN CHÚIRT (an Ceathrú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: I. Jarukaitis, Uachtarán Dlísheomra, K. Lenaerts, Uachtarán na Cúirte, ag feidhmiú mar Bhreitheamh den Cheathrú Dlísheomra, M. Condinanzi, N. Jääskinen, agus R. Frendo (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: D. Spielmann,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta ó bhéal,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
Rialtas na Slóvaice, ag E. V. Larišová agus A. Lukáčik, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag P. Kienapfel, R. Lindenthal agus D. Milanowska, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht leis Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 30 Aibreán 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 1(2), Airteagal 2(1) agus (3) agus Airteagal 6 de Threoir 2011/7/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir le cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála (IO 2011 L 48, lch. 1) agus Airteagal 2(b) agus Airteagal 8 de Threoir 93/13/CEE ón gComhairle an 5 Aibreán 1993 maidir le téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra (IO 1993 L 95, lch. 29).
2
Rinneadh an iarraidh in imeachtaí idir AK, cuideachta a sholáthraíonn seirbhísí dlí, agus RU, duine nádúrtha, maidir le híocaíocht na dtáillí atá dlite as seirbhísí dlí a sholáthar.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Treoir 2011/7
3
Luaitear in aithris 8 de Threoir 2011/7 mar a leanas:
‘Ba cheart raon feidhme na Treorach seo a theorannú d’íocaíochtaí arna ndéanamh mar luach saothair ar idirbhearta tráchtála. Níor cheart idirbhearta le tomhaltóirí a rialáil leis an Treoir seo [...]’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4
Foráiltear le hAirteagal 1(2) den Treoir, Airteagal dar teideal ‘Ábhar agus raon feidhme’, mar a leanas:
‘Tá feidhm ag an Treoir seo maidir leis na híocaíochtaí go léir a dhéantar mar luach saothair ar idirbhearta tráchtála.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
Foráiltear le hAirteagal 2 den Treoir sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’, mar a leanas:
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(1)
ciallaíonn “idirbhearta tráchtála” idirbhearta idir gnóthais nó idir gnóthais agus údaráis phoiblí as a dtagann seachadadh earraí nó soláthar seirbhísí ar luach saothair;
[...]
(3)
ciallaíonn “gnóthas”, aon eagraíocht, seachas údarás poiblí, atá ag gníomhú ina cháil eacnamaíoch nó ghairmiúil neamhspleách, fiú agus an ghníomhaíocht sin á saothrú ag duine aonair;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6
Foráiltear le hAirteagal 6(1) den Treoir sin, Airteagal dar teideal ‘Cúiteamh as costais aisghabhála’, mar a leanas:
‘Áiritheoidh na Ballstáit, i gcás ina dtiocfaidh ús ar íocaíocht dhéanach chun bheith iníoctha in idirbhearta tráchtála i gcomhréir le hAirteagal 3 nó le hAirteagal 4 go mbeidh an creidiúnaí i dteideal suim shocraithe EUR 40 a fháil ón bhféichiúnaí, ar a laghad.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 93/13
7
Foráiltear le Airteagal 1(1) de Threoir 93/13 mar a leanas:
‘Is é cuspóir na Treorach seo comhfhogasú a dhéanamh ar dhlíthe, ar rialacháin agus ar fhorálacha riaracháin na mBallstát a bhaineann le téarmaí éagóracha i gconarthaí arna dtabhairt i gcrích idir trádálaí agus tomhaltóir.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8
De réir Airteagal 2(b) den Treoir sin:
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[…]
(b)
ciallaíonn “tomhaltóir”: aon duine nádúrtha atá ag gníomhú, i gconarthaí a chumhdaítear leis an Treoir seo, chun críoch atá lasmuigh de thrádáil, gnó nó gairm an duine sin’.
9
Foráiltear le hAirteagal 8 den Treoir sin mar a leanas:
‘Féadfaidh na Ballstáit na forálacha is déine atá comhoiriúnach leis an gConradh a ghlacadh nó a choinneáil sa réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo, chun leibhéal uasta cosanta a áirithiú don tomhaltóir.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Slóvaice
An Cód Tráchtála
10
Foráiltear le § 369(c) den zákon č. 513/1991 Zb. Obchodný zákonník (dlí Uimh. 513/1991 a bhaineann leis an gCód Tráchtála), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘an Cód Tráchtála’), mar a leanas:
‘(1)   Mar gheall ar mhoill an fhéichiúnaí, beidh an creidiúnaí [...] i dteideal aisíocaíocht ar ráta comhréidh a fháil ar na costais a bhaineann le haisghabháil an éilimh, gan gá le rabhadh sonrach. Is é Rialtas Phoblacht na Slóvaice a chinnfidh méid an chúitimh sheasta le haghaidh costais aisghabhála trí rialachán.
(2)   Ní bheidh feidhm ag mír 1 má eascraíonn an oibleagáid as conradh arna thabhairt i gcrích le tomhaltóir agus is é an féichiúnaí an tomhaltóir.’
An Cód Sibhialta
11
Foráiltear le § 52 den zákon č. 40/1964 Zb. Občiansky zákonník (Dlí Uimh. 40/1964 maidir leis an gCód Sibhialta), an 26 Feabhra 1964 sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘an Cód Sibhialta’) mar a leanas:
‘(1)   ciallaíonn “conradh tomhaltóra” aon chonradh, is cuma cén fhoirm dhlíthiúil atá aige, a thugtar i gcrích idir trádálaí agus tomhaltóir.
(2)   Na forálacha a bhaineann le conarthaí tomhaltóirí agus na forálacha eile go léir lena rialaítear an caidreamh dlíthiúil ina ndearna an tomhaltóir, déanfar iad a chur i bhfeidhm i gcónaí chun tairbhe an pháirtí sa chonradh ar tomhaltóir é. Beidh socruithe nó comhaontuithe conarthacha éagsúla arb é a n‑inneachar nó a gcuspóir dul timpeall ar na forálacha sin neamhbhailí. Beidh forlámhas i gcónaí ag forálacha an Chóid Shibhialta i ngach caidreamh dlíthiúil ina ndeachaigh an tomhaltóir, fiú i gcás ina mbeadh feidhm ag forálacha an dlí tráchtála murach sin.
(3)   Is é an trádálaí an duine a oibríonn, chun conradh a tugadh i gcrích le tomhaltóir a thabhairt i gcrích agus a chomhlíonadh, le linn a thrádála nó a ghairme tráchtála eile.
(4)   Is duine nádúrtha é an tomhaltóir nach n‑oibríonn, le linn conradh arna thabhairt i gcrích le trádálaí a thabhairt i gcrích agus a chomhlíonadh, le linn a thrádála nó a ghairme tráchtála eile.’
Dlí maidir le gairm an dlíodóra
12
Foráiltear le § 18(4) den zákon č. 586/2003 Z. z. o advokácii a o zmene a doplnení zákona č. 455/1991 Zb. o živnostenskom podnikaní (živnostenský zákon) v znení neskorších predpisov (Dlí Uimh. 586/2003 maidir le gairm an dlíodóra agus lena leasaítear agus lena bhforlíontar Dlí Uimh. 455/1991 maidir le féinfhostaíocht (Dlí maidir le féinfhostaíocht)), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘Dlí maidir le gairm an dlíodóra’) mar a leanas:
‘Agus seirbhís dlí á soláthar aige, beidh sé de cheangal ar an dlíodóir an cliant, ar tomhaltóir na seirbhíse dlí é, a chur ar an eolas faoi mhéid an luacha saothair atá dlite i gcomaoin an ghnímh dlí fiú roimh thús an ghnímh sin, agus mura ndéantar sin ní bheidh sé i dteideal luach saothair a fháil [...]’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
13
Thug AK, cuideachta a sholáthraíonn seirbhísí dlí, caingean os comhair Mestský súd Bratislava IV (an Chúirt Chathrach, an Bhratasláiv IV, Poblacht na Slóvaice), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, ag lorg ordú go n‑íocfadh RU, duine nádúrtha, na táillí atá dlite as seirbhísí dlí a sholáthar agus cnapshuim EUR 40 mar aisíocaíocht ar na costais a bhaineann le haisghabháil na bhfiach, i gcomhréir le § 369c den Chód Tráchtála lena gcuirtear Airteagal 6 de Threoir 2011/7 chun feidhme.
14
Is léir ón ordú tarchuir go ndeachaigh RU, ar mhian leis cuideachta faoi dhliteanas teoranta a bhunú faoi dhlí na Slóvaice a mbeadh sé ina chomhbhunaitheoir, ina chomhalta agus ina stiúrthóir bainistíochta uirthi, i dteagmháil le dlíodóir a bhí ina chomhpháirtí ag an iarratasóir ina dhiaidh sin sna príomhimeachtaí in 2022. Tugadh conradh i gcrích ó bhéal chun seirbhísí dlí a sholáthar, i gcomaoin ar tháille sheasta.
15
De réir na cúirte a rinne an tarchur, tarraingíodh suas dréacht‑chomhaontú comhpháirtíochta agus doiciméid eile agus seoladh chuig RU iad ina dhiaidh sin, chomh maith le sonrasc nár íocadh faoin dáta dlite, eadhon an 17 Eanáir 2023.
16
Sna príomhimeachtaí, séanann RU go raibh conradh tugtha i gcrích aige chun seirbhísí dlí a sholáthar agus go raibh comhaontú ann maidir le luach saothair as na seirbhísí sin, ós rud é gur seoladh an comhaontú comhpháirtíochta agus na doiciméid eile chuige gan réamhiarraidh chuige sin. Measann sé freisin, mar gheall ar a stádas mar thomhaltóir, gur cheart an díospóid a rialú le forálacha an dlí shibhialta, cé go maíonn AK gur díospóid tráchtála í a rialaítear le forálacha an dlí tráchtála.
17
Sna himthosca sin, chinn Mestský súd Bratislava IV (an Chúirt Chathrach, an Bhratasláiv IV) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An bhfuil léiriú le déanamh ar Airteagal 1(2) de Threoir 2011/2011/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir le cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála, arna leasú, i gcomhair le hAirteagail 2(1) agus (3) agus 6(1) den Treoir sin, sa chaoi (i) nach mór a mheas gur “gnóthas” atá i nduine nádúrtha, ina leithéid de chás agus atá sna príomhimeachtaí, a úsáideann seirbhísí dlí dlíodóra chun cuideachta tráchtála a bhunú, ina bhfuil sé le bheith ina stiúrthóir bainistíochta agus ar an mbeirt bunaitheoirí agus ball di, agus (ii) nach mór a mheas gurb “idirbheart tráchtálach”, ina leithéid de chás agus atá sna príomhimeachtaí, ar dá réir a sholáthraíonn dlíodóir seirbhísí do a leithéid sin de dhuine ar mhaithe le cuideachta tráchtála a bhunú?
(2)
Má tá freagra diúltach ar an gcéad cheist, an bhfuil léiriú le déanamh ar an téarma “tomhaltóir” a úsáidtear in Airteagal 2(b) de Threoir 93/93/CEE ón gComhairle an 5 Aibreán 1993 maidir le téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra, arna leasú, i gcomhair le hAirteagal 8 den Treoir sin, sa chaoi, ina leithéid de chás agus atá sna príomhimeachtaí, go n‑áirítear ann duine nádúrtha a dhéantar éileamh ina choinne de réir conradh chun seirbhísí dlí a sholáthar, i gcás inarbh é ab ábhar an chonartha sin seirbhísí a sholáthar ar mhaithe le cuideachta tráchtála a bhunú agus ina raibh an cosantóir le bheith ina stiúrthóir bainistíochta agus ar bheith ina stiurthóir bainistíochta agus ar an mbeirt bunaitheoirí agus ball den chuideachta sin?’
Na ceisteanna le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist
18
Ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil an chaingean a thionscain AK bunaithe, inter alia, ar § 369c den Chód Tráchtála, lena dtrasuítear Airteagal 6(1) de Threoir 2011/7, dá dtagraítear sa chéad cheist, i ndlí na Slóvaice. Ceanglaítear leis an dara ceann ar na Ballstáit a áirithiú, i gcás ina dtiocfaidh ús ar íocaíocht dhéanach chun bheith iníoctha in idirbhearta tráchtála, go mbeidh an creidiúnaí i dteideal suim shocraithe EUR 40 a fháil ón bhféichiúnaí, ar a laghad.
19
Mar sin féin, is léir ón iarraidh ar réamhrialú go mbaineann ceisteanna na cúirte a rinne an tarchur go sonrach leis na coincheapa ‘idirbheart tráchtála’ agus ‘gnóthas’ de réir bhrí na Treorach sin.
20
Dá bhrí sin, ní mór a mheas, lena céad cheist, go bhfuil an chúirt a rinne an tarchur ag iarraidh a fháil amach, go bunúsach, an leor Airteagal 1(2) de Threoir 2011/7, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 2(1) agus (3) den Treoir sin, a léiriú sa chaoi gur úsáid duine nádúrtha seirbhísí dlíodóra chun cuideachta tráchtála bhunú, a raibh sé le bheith ina stiurthóir bainistíochta agus ar an mbeirt bhunaitheoirí agus ball uirthi_chun an duine sin a aicmiú mar‘ghnóthas’ agus, dá bhrí sin, an t‑idirbheart a tugadh i gcrích leis an dlíodóir sin mar ‘thráchtáil’, de réir bhrí na bhforálacha sin.
21
Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú, i gcomhréir le hAirteagal 1(2) de Threoir 2011/7, go bhfuil feidhm ag an Treoir sin maidir le gach íocaíocht a dhéantar mar luach saothair ar ‘idirbhearta tráchtála’. Sainmhínítear an coincheap ‘idirbheart tráchtála’ le hAirteagal 2(1) den Treoir sin mar a leanas: ‘aon idirbheart idir gnóthais nó idir gnóthais agus údaráis phoiblí as a dtagann soláthar earraí nó seirbhísí ar luach saothair’. Ní mór an fhoráil dheireanach sin a léamh i bhfianaise aithris 8 den Treoir sin, ina luaitear go n‑eisiatar idirbhearta le tomhaltóirí óna raon feidhme (féach, chuige sin, breithiúnais an 15 Nollaig 2016Nemec, C‑256/15, EU:C:2016:954, mír 30, agus an 13 Eanáir 2022, New Media Development & Hotel Services, C‑327/20, EU:C:2022:23, mír 31 agus an cásdlí dá dtagraítear).
22
De bhun Airteagal 2(3) de Threoir 2011/7, ní mór ‘gnóthas’ a thuiscint mar aon eagraíocht, seachas údaráis phoiblí, atá ag gníomhú ina cáil eacnamaíoch nó ghairmiúil neamhspleách, fiú agus an ghníomhaíocht sin á saothrú ag duine aonair.
23
Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin gur tháinig Treoir 2011/7 in ionad Threoir 2000/35/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Meitheamh 2000 maidir le cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála (IO 2000 L 200, lch. 35). Chinn an Chúirt cheana féin, maidir le forálacha na Treorach sin atá coibhéiseach leo siúd dá dtagraítear i míreanna 21 agus 22 den bhreithiúnas seo, go dtugtar le tuiscint leis an gceanglas go ngníomhaíonn duine mar eagraíocht i gcomhthéacs gníomhaíocht neamhspleách eacnamaíoch nó ghairmiúil go ndéanann an duine sin, beag beann ar a fhoirm nó a stádas dlíthiúil faoin dlí náisiúnta, an ghníomhaíocht sin ar bhealach struchtúrtha agus cobhsaí. Ní féidir an dara ceann a theorannú do sholáthar aonuaire agus scoite agus ní mór don idirbheart lena mbaineann teacht faoi raon feidhme na gníomhaíochta sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Nollaig 2016, Nemec, C‑265/15, EU:C:2016:954, míreanna 33 agus 34).
24
Chun críocha measúnú den sórt sin, ní mór na himthosca go léir a bhaineann leis an idirbheart lena mbaineann a chur san áireamh (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Nollaig 2016, Nemec, C‑256/15, EU:C:2016:954, mír 41).
25
Sa chás seo, ní léir ón ordú tarchuir go ndearna RU, ar duine nádúrtha é, gníomhaíocht eacnamaíoch nó ghairmiúil neamhspleách ar bhealach struchtúrtha agus cobhsaí ina ndearnadh an t‑idirbheart lenar bhain sé úsáid as seirbhísí dlíodóra.
26
Cuireann an breithniú sin cosc freisin ar an toimhde, dá dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bhféadfaí RU a aicmiú mar ghnóthas toisc gur iarr sé seirbhísí dlí d’fhonn gníomhaíocht ghairmiúil a dhéanamh amach anseo. Ní mór measúnú a dhéanamh ar an gceanglas nach mór an t‑idirbheart lena mbaineann a bheith mar chuid de ghníomhaíocht neamhspleách eacnamaíoch nó ghairmiúil an duine atá i gceist tráth a thugtar an t‑idirbheart sin i gcrích (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Samhain 2024, Agenciart – Management Artístico, C‑643/23, EU:C:2024:959, mír 35). I ndáil leis sin, ní athraíonn an fhéidearthacht go n‑athródh stádas an duine sin, go háirithe mar thoradh ar an idirbheart roimhe sin, cáilíocht an duine sin ar an dáta a tugadh an t‑idirbheart i gcrích (féach, chuige sin, maidir le Treoir 93/13, breithiúnas an 20 Márta 2025, Arce, C‑365/23, EU:C:2025:192, mír 51).
27
Thairis sin, cé go leanann sé ón gcásdlí dá dtagraítear i mír 24 den bhreithiúnas seo go bhféadfadh an nasc idir an t‑idirbheart atá i gceist agus an aidhm atá á saothrú ag an duine a thugann i gcrích é a bheith ar cheann de na tosca atá le cur san áireamh chun a mheas an bhfuil feidhm ag Treoir 2011/7 i gcás ar leith, ní leor ann féin a mheas gur ghníomhaigh RU mar ghnóthas de réir bhrí Airteagal 2(3) de Threoir 2011/7 nuair a rinne sí an tsocraíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí.
28
I ndáil leis sin, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir le hábharthacht fhéideartha chásdlí na Cúirte a eascraíonn as breithiúnas an 3 Iúil 1997, Benincasa (C‑269/95, EU:C:1997:337), agus as breithiúnas an 14 Márta 2013, Česká spořitelna (C‑419/11, EU:C:2013:165), a mhéid, sna cásanna as ar eascair na breithiúnais sin, a cuireadh imthosca fíorasacha áirithe san áireamh chun a chinneadh go raibh an duine lena mbaineann ag gabháil do ghníomhaíocht tráchtála.
29
Ba cheart a mheabhrú, áfach, gur bhain an dá chás sin le léiriú na rialacha maidir le dlínse i ndáil le conarthaí tomhaltóirí agus, sna cásanna sin, gur léirigh an Chúirt an coincheap ‘tomhaltóir’ de réir bhrí na rialacha dlínse sin. Ar an gcéad dul síos, cé go luaitear in aithris 8 de Threoir 2011/7 nach dtagann idirbhearta le tomhaltóirí faoi raon feidhme na Treorach sin, sainítear infheidhmeacht na Treorach sin go dearfach, in Airteagal 1 di, trí thagairt a dhéanamh do ‘idirbhearta tráchtála’ idir ‘gnóthais’.
30
Ar an dara dul síos, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i mír 40 dá Thuairim, féachtar le Treoir 2011/7 íocaíochtaí déanacha a dhíspreagadh agus an creidiúnaí a chosaint go héifeachtach ar mhoilleanna den sórt sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Nollaig 2024, Tusnia, C‑725/23, EU:C:2024:1015, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear). Dá bhrí sin, tá na cuspóirí sin éagsúil leis na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha dlínse a léirítear sna breithiúnais a luaitear i mír 28 den bhreithiúnas seo.
31
Dá bhrí sin, ní mór a chinneadh nach féidir na breithnithe arna nglacadh ag an gCúirt sna breithiúnais sin a thrasuí chuig léiriú an choincheapa ‘gnóthas’ de réir bhrí Threoir 2011/7.
32
I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist nach mór Airteagal 1(2) de Threoir 2011/7, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 2(1) agus (3) den Treoir sin, a léiriú sa chaoi nach leor ann féin gur bhain duine nádúrtha úsáid as seirbhísí dlíodóra chun cuideachta tráchtála a bhunú, a raibh sé le bheith ina stiurthóir bainistíochta agus ar an mbeirt bhunaitheoirí agus ball uirthi, chun an duine sin a aicmiú mar ‘gnóthas’ agus, dá bhrí sin, gur thángthas ar an idirbheart leis an dlíodóir sin mar ‘thráchtáil’, de réir bhrí na bhforálacha sin.
An dara ceist
33
Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 2(b) de Threoir 93/13, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 8 den Treoir sin, a léiriú sa chaoi go gcumhdaítear duine nádúrtha, a bhfuil sé mar chuspóir aige éileamh a eascraíonn as conradh chun seirbhísí dlí a sholáthar, foirmiú cuideachta tráchtála a raibh sé ina stiurthóir bainistíochta agus ar an mbeirt bhunaitheoirí agus ball uirthi, a thagann faoin gcoincheap ‘tomhaltóir’, de réir bhrí na Treorach sin.
Maidir le dlínse na Cúirte Breithiúnais
34
Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur nach mbaineann an cás sna príomhimeachtaí le saincheist na dtéarmaí éagóracha i gconradh idir díoltóir nó soláthróir agus tomhaltóir. Measann sí, áfach, go bhfuil gá le léiriú ar fhorálacha Threoir 93/13, i gcás nach dtagann an cosantóir sna príomhimeachtaí faoin gcoincheap ‘gnóthas’ de réir bhrí Airteagal 2(3) de Threoir 2011/7, ós rud é go ndéantar an coincheap ‘tomhaltóir’ dá dtagraítear i § 52(4) den Chód Sibhialta, lena dtrasuítear Airteagal 2(b) de Threoir 93/13 i ndlí na Slóvaice, a atáirgeadh i § 18(4) den Dlí maidir le gairm an dlíodóra, atá i gceist sna príomhimeachtaí.
35
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú gur cásdlí socair é go bhfuil dlínse ag an gCúirt rialú a thabhairt ar iarraidh ar réamhrialú maidir le forálacha de dhlí an Aontais, i gcásanna, fiú mura dtagann na fíorais sna príomhimeachtaí go díreach faoi raon feidhme dhlí an Aontais, ina bhfuil forálacha dhlí an Aontais infheidhme leis an dlí náisiúnta mar thoradh ar thagairt a rinneadh leis an dlí sin d’ábhar na bhforálacha sin (breithiúnais an 7 Samhain 2018, K agus B, C‑380/17, EU:C:2018:877, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 24 Samhain 2022, Cafpi agus Aviva assurances, C‑691/21, EU:C:2022:926, mír 30).
36
I gcásanna den sórt sin, is léir gur chun leas an Aontais Eorpaigh é, chun difríochtaí léirithe amach anseo a sheachaint, gur cheart léiriú aonfhoirmeach a thabhairt ar fhorálacha arna nglacadh ó dhlí an Aontais (breithiúnais an 7 Samhain 2018, K agus B, C‑380/17, EU:C:2018:877, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 24 Samhain 2022, Cafpi agus Aviva assurances, C‑691/21, EU:C:2022:926, mír 31).
37
Dá bhrí sin, tá údar le léiriú ag an gCúirt ar fhorálacha de dhlí an Aontais i gcásanna nach dtagann faoi raon feidhme na bhforálacha sin i gcás ina bhfuil na forálacha sin infheidhme maidir le cásanna den sórt sin leis an dlí náisiúnta, go díreach agus gan choinníoll, chun a áirithiú go gcaitear leis na cásanna sin agus leo siúd a thagann faoi raon feidhme na bhforálacha sin ar an mbealach céanna (breithiúnais an 7 Samhain 2018, K agus B, C‑380/17, EU:C:2018:877, mír 36 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 24 Samhain 2022, Cafpi agus Aviva assurances, C‑691/21, EU:C:2022:926, mír 32).
38
Sa chás seo, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur, a bhfuil dlínse aici amháin chun an dlí náisiúnta a léiriú i gcomhthéacs chóras an chomhair bhreithiúnaigh a bhunaítear in Airteagal 267 CFAE, gur chinn reachtas na Slóvaice an coincheap ‘tomhaltóir’ dá dtagraítear i § 52(4) den Chód Sibhialta a chur i bhfeidhm go díreach agus go neamhchoinníollach i réimse na dtáillí is iníoctha le dlíodóirí freisin, trí § 18(4) den Dlí maidir le gairm an dlíodóra. Ar an gcúis sin, is gá an coincheap sin a léiriú chun go mbeidh sé in ann an díospóid atá os a comhair a réiteach.
39
Sonraíonn an chúirt sin freisin, ar an gcéad dul síos, go bhfuil feidhm ag § 52(1) den Chód Sibhialta, amhail Treoir 93/13, maidir le ‘haon chonradh, beag beann ar a fhoirm dhlíthiúil, arna thabhairt i gcrích idir díoltóir nó soláthróir agus tomhaltóir’ agus, ar an dara dul síos, go dtrasuítear le § 52(4) den Chód Sibhialta Airteagal 2(b) de Threoir 93/13 i ndlí na Slóvaice trí fhoclaíocht na forála sin a atáirgeadh, go bunúsach.
40
Sna himthosca sin, tá leas soiléir ag an Aontas Eorpach i rialú na Cúirte ar an léiriú atá á lorg.
41
I bhfianaise an mhéid sin go léir, ní mór dlínse a bheith ag an gCúirt rialú a thabhairt maidir le ceist arna tarchur ag an gcúirt a rinne an tarchur.
Substaint an cháis
42
Ba cheart a thabhairt faoi deara, ar dtús, go bhfuil sé beartaithe le hAirteagal 8 de Threoir 93/13 cead a thabhairt do na Ballstáit, i gcomhréir le CFAE, leibhéal níos airde cosanta a áirithiú don tomhaltóir lena mbaineann trí bhíthin forálacha náisiúnta atá níos déine ná forálacha na Treorach sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 21 Meán Fómhair 2023, mBank (Clár na dTéarmaí Neamhdhleathachade chuid na Polainne), C‑139/22, EU:C:2023:692, mír 39). Sa chás seo, áfach, baineann an dara ceist a tharchuir an chúirt a rinne an tarchur leis an sainmhíniú ar an gcoincheap ‘tomhaltóir’ agus ní leis an measúnú ar cé acu a d’fhéadfadh nó nach bhféadfadh na forálacha náisiúnta lena mbaineann a bheith níos déine.
43
Dá bhrí sin, níl Airteagal 8 ábhartha chun freagra úsáideach a thabhairt ar an dara ceist sin.
44
De réir Airteagal 2(b), ciallaíonn ‘tomhaltóir’ aon duine nádúrtha atá ag gníomhú, i gconarthaí a chumhdaítear leis an Treoir sin, chun críoch atá lasmuigh dá thrádáil, dá ghnó nó dá ghairm.
45
Mar sin, ní mór stádas ‘tomhaltóra’ an duine lena mbaineann a chinneadh i ndáil le critéar feidhmiúil, ina ndéanfar a mheas an bhfuil an gaol conarthach lena mbaineann mar chuid d’oibríochtaí eachtracha atá lasmuigh dá thrádáil, dá ghnó nó dá ghairm. Thairis sin, bhí deis ag an gCúirt Bhreithiúnais a shoiléiriú go bhfuil an coincheap ‘tomhaltóir’, de réir bhrí Airteagal 2(b) de Threoir 93/13_oibiachtúil agus go bhfuil feidhm aige beag beann ar an eolas nithiúil a d’fhéadfadh a bheith ag an duine lena mbaineann nó an t‑eolas atá ag an duine sin go hiarbhír (breithiúnas an 8 Meitheamh 2023, YYY. (an Coincheap Tomhaltóir), C‑570/21, EU:C:2023:456, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear.
46
Dá bhrí sin, trí thagairt a dhéanamh do stádas na bpáirtithe conarthacha, ag brath ar cé acu atá nó nach bhfuil siad ag gníomhú i gcúrsa a gceirde nó a ngairme, sainítear i dTreoir 93/13 na conarthaí lena mbaineann sí (breithiúnas an 21 Márta 2019, Pouvin agus Dijoux, C‑590/17, EU:C:2019:232, mír 23 agus an cásdlí dá dtagraítear).
47
Sa chás seo, mar a tugadh faoi deara i mír 25 den bhreithiúnas seo, agus faoi réir na bhfíoruithe atá le déanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur, ní léiríonn aon chuid den fhianaise a chuir an chúirt sin ar fáil gur chuir an cosantóir sna príomhimeachtaí, tráth thabhairt i gcrích an chonartha chun seirbhísí dlí a sholáthar, gníomhaíocht neamhspleách eacnamaíoch nó ghairmiúil i gcrích a bhféadfadh an conradh sin a bheith mar chuid di.
48
Ní féidir an measúnú sin a chur ó bhail toisc gurbh é aidhm an chosantóra sna príomhimeachtaí gníomhaíocht tráchtála a dhéanamh.
49
Chinn an Chúirt cheana féin nach mór measúnú a dhéanamh ar stádas duine mar ‘thomhaltóir’ de réir bhrí Threoir 93/13 tráth thabhairt i gcrích an chonartha atá i gceist (féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Márta 2025, Arce, C‑365/23, EU:C:2025:192, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear).
50
I ndáil leis sin, ní hionann staid an chosantóra sna príomhimeachtaí a athrú agus athrú a dhéanamh ar an gcáilíocht a bhí aige ar an dáta a tugadh an conradh atá i gceist i gcrích (féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Márta 2025, Arce, C‑365/23, EU:C:2025:192, mír 51).
51
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an dara ceist ná nach mór Airteagal 2(b) de Threoir 93/13 a léiriú sa chaoi go gcumhdaítear leis an gcoincheap ‘tomhaltóir’, de réir bhrí na forála sin, duine nádúrtha a bhfuil conradh tugtha i gcrích aige chun seirbhísí dlí a sholáthar d’fhonn cuideachta tráchtála a bhunú a raibh sé le bheith ina stiurthóir bainistíochta agus ar an mbeirt bhunaitheoirí agus ball uirthi, ar choinníoll nach ndearna an duine sin, tráth thabhairt i gcrích an chonartha, gníomhaíocht neamhspleách eacnamaíoch nó ghairmiúil ina bhféadfaí an conradh sin a chur san áireamh.
Costais
52
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Rialaíonn an Chúirt (an Ceathrú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Maidir le hAirteagal 1(2) de Threoir 2011/7/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir le cur in aghaidh íocaíochtaí déanacha in idirbhearta tráchtála, arna léamh i dteannta Airteagal 2, míreanna 1 agus 3 den Treoir sin,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní leor, ann féin, gur bhain duine nádúrtha úsáid as seirbhísí dlíodóra chun cuideachta tráchtála a bhunú, a raibh sé le bheith ina stiurthóir bainistíochta agus ar an mbeirt bhunaitheoirí agus ball uirthi, chun an duine sin a cháiliú mar ‘ghnóthas’ agus, dá bhrí sin, an t‑idirbheart a tugadh i gcrích leis an dlíodóir sin a mheas mar bheith ‘tráchtála’, de réir bhrí na bhforálacha seo.
2.
Maidir le hAirteagal 2(b) de Threoir 93/13/CEE ón gComhairle an 5 Aibreán 1993 maidir le téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
tagann faoin gcoincheap ‘tomhaltóir’, de réir bhrí na forála seo, duine nádúrtha a bhfuil conradh tugtha i gcrích aige chun seirbhísí dlí a sholáthar d’fhonn cuideachta tráchtála a bhunú a raibh sé le bheith ina stiurthóir bainistíochta agus ar an mbeirt bhunaitheoirí agus ball uirthi, ar choinníoll nach ndearna an duine sin, tráth thabhairt i gcrích an chonartha, gníomhaíocht neamhspleách eacnamaíoch nó ghairmiúil ina bhféadfaí an conradh sin a chur san áireamh.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an tSlóvaicis.
(
i
)	Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.