62022TJ0448_RES
Υπόθεση T‑448/22
PW
κατά
Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (τέταρτο τμήμα) της 2ας Οκτωβρίου 2024
«Υπαλληλική υπόθεση – Συμβασιούχος υπάλληλος – Άρνηση επιστροφής των εξόδων ετησίου ταξιδίου για τα συντηρούμενα τέκνα – Άρθρο 8, παράγραφος 1, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ – Προσφυγή ακυρώσεως – Βλαπτική πράξη – Απόφαση που καθορίζει οριστικώς τη θέση της Διοίκησης – Παραδεκτό – Αρχή της χρηστής διοίκησης – Καθήκον μέριμνας»
Υπαλληλικές προσφυγές – Βλαπτική πράξη – Έννοια – Απάντηση της Διοίκησης που δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι καθορίζει την οριστική θέση του θεσμικού οργάνου λόγω έλλειψης σχετικών πληροφοριών – Δεν εμπίπτει
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 90 και 91)
(βλ. σκέψεις 31, 33, 34, 41, 42)
Υπάλληλοι – Επιστροφή εξόδων – Έξοδα ετήσιου ταξιδίου – Προϋποθέσεις και λεπτομέρειες εφαρμογής – Διακριτική ευχέρεια του νομοθέτη της Ένωσης – Θέσπιση γενικών εκτελεστικών διατάξεων που προβλέπουν την πληρωμή κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριμένου μήνα με βάση τις οικογενειακές περιστάσεις του δικαιούχου – Καθορισμός από τη Διοίκηση εύλογης προθεσμίας που παρέχει στον δικαιούχο τη δυνατότητα να κοινοποιήσει τις σχετικές πληροφορίες – Επιτρέπεται
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, παράρτημα VII, άρθρο 8 § 1)
(βλ. σκέψεις 57-62, 65, 66)
Πράξεις των θεσμικών οργάνων – Εσωτερικές οδηγίες – Έννοια – Κανόνας δημοσιευθείς στο εσωτερικό δίκτυο θεσμικού οργάνου – Εμπίπτει – Έννομα αποτελέσματα
(βλ. σκέψεις 64, 68, 72)
Υπαλληλικές προσφυγές – Λόγοι – Λόγος που αφορά παράβαση του καθήκοντος μέριμνας – Αμφισβήτηση της εφαρμογής, εκ μέρους της Διοίκησης, προθεσμίας έναντι του προσφεύγοντος – Μη εξήγηση των σφαλμάτων που φέρεται ότι διαπράχθηκαν στο πλαίσιο της στάθμισης συμφερόντων – Γενική αναφορά στις επιπτώσεις της πανδημίας COVID‑19 – Απόρριψη
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των Υπαλλήλων, παράρτημα VII, άρθρο 8)
(βλ. σκέψεις 78-80)
Ένδικη διαδικασία – Δικαστικά έξοδα – Έξοδα που προκλήθηκαν χωρίς εύλογη αιτία ή κακοβούλως – Συμπεριφορά θεσμικού οργάνου η οποία συντέλεσε στη γένεση της διαφοράς
(Κανονισμός Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, άρθρο 135 § 2)
(βλ. σκέψη 85)
Σύνοψη
Με την απόφασή του στην υπό κρίση υπόθεση, το Γενικό Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή που άσκησε ο PW, συμβασιούχος υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), κατά της σιωπηρής απόφασης της ΕΥΕΔ με την οποία απορρίφθηκε η αίτησή του περί καταβολής των εξόδων ετησίου ταξιδίου για το σύνολο του έτους 2020 όσον αφορά τα συντηρούμενα τέκνα του.
Στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης, το Γενικό Δικαστήριο συμπληρώνει την υφιστάμενη νομολογία όσον αφορά την έννοια της «βλαπτικής πράξης». Παρέχει επίσης διευκρινίσεις σχετικά με τη φύση των εξόδων ετησίου ταξιδίου και την ερμηνεία του άρθρου 8 του παραρτήματος VII του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΚΥΚ) που διέπει την καταβολή των εξόδων αυτών, καθώς και σχετικά με τη νομική αξία των κανόνων που είναι προσβάσιμοι στο εσωτερικό δίκτυο των θεσμικών οργάνων.
Τον Φεβρουάριο του 2020 ο προσφεύγων εντάχθηκε στην αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ουάσιγκτον, DC (Ηνωμένες Πολιτείες). Η σύζυγος του προσφεύγοντος υπηρετούσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες (Βέλγιο). Λόγω του υψηλότερου βαθμού της, η σύζυγός του λάμβανε τα οικογενειακά επιδόματα και, βάσει αυτού, τα έξοδα ετησίου ταξιδίου.
Τον Ιούνιο του 2020 ο προσφεύγων επικοινώνησε με την ΕΥΕΔ για να ζητήσει την καταβολή των εξόδων ετησίου ταξιδίου για τα τέσσερα συντηρούμενα τέκνα του και, στη συνέχεια, προέβη σε διάφορες ενέργειες σύμφωνα με τις οδηγίες της ΕΥΕΔ και του Γραφείου «Διαχείριση και εκκαθάριση των ατομικών δικαιωμάτων» (PMO), προκειμένου να του καταβληθούν τα έξοδα αυτά.
Δεδομένου ότι ο προσφεύγων δεν τήρησε την καταληκτική ημερομηνία που είχε οριστεί για τη μεταβολή του δικαιούχου της καταβολής των εξόδων ετησίου ταξιδίου για το τρέχον έτος, ήτοι τη 2α Μαΐου, η καταβολή των εν λόγω εξόδων για τα τέκνα του ζεύγους, τα οποία υπολογίστηκαν βάσει της απόστασης μεταξύ Βρυξελλών και Μαδρίτης (Ισπανία), πραγματοποιήθηκε από το Κοινοβούλιο, τον Ιούλιο του 2020, υπέρ της συζύγου του προσφεύγοντος.
Ο προσφεύγων ζήτησε την τακτοποίηση της καταβολής των ως άνω εξόδων. Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 18ης Ιανουαρίου 2021, η ΕΥΕΔ ενημέρωσε τον προσφεύγοντα ότι, με την καταβολή του μισθού του Φεβρουαρίου, θα πραγματοποιούνταν καταβολή «2/12» για τα συντηρούμενα τέκνα του.
Δεδομένου ότι δεν έλαβε την αναμενόμενη πληρωμή με την καταβολή του μισθού του Φεβρουαρίου και του Μαρτίου, ο προσφεύγων υπέβαλε πολλές φορές το ίδιο αίτημα. Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 29ης Μαρτίου 2021, το PMO τον ενημέρωσε ότι, κατόπιν λεπτομερούς ανάλυσης του φακέλου, προέκυπτε ότι είχε ήδη λάβει επιστροφή των εξόδων ετησίου ταξιδίου για τα συντηρούμενα τέκνα του με τους μισθούς του Αυγούστου 2020, του Δεκεμβρίου 2020 και του Φεβρουαρίου 2021.
Εκτιμώντας ότι δικαιούνταν να λάβει το σύνολο των εξόδων ετησίου ταξιδίου για τα συντηρούμενα τέκνα του για το έτος 2020, ο προσφεύγων αμφισβήτησε το ποσό που ανέφερε το PMO με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 30ής Μαρτίου 2021. Η ΕΥΕΔ δεν απάντησε στα ως άνω μήνυμα.
Ο προσφεύγων υπέβαλε διοικητική ένσταση κατά της σιωπηρής απόφασης περί άρνησης διόρθωσης του υπολογισμού των επίμαχων εξόδων, η οποία, καθότι είχε υποβληθεί εκπρόθεσμα, απορρίφθηκε ως απαράδεκτη από την ΕΥΕΔ, η οποία έκρινε ότι η βλαπτική για τον προσφεύγοντα πράξη ήταν το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 18ης Ιανουαρίου 2021.
Στο πλαίσιο αυτό, ο προσφεύγων άσκησε προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου ζητώντας την ακύρωση της σιωπηρής απόφασης.
Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου
Κατ’ αρχάς, το Γενικό Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι συνιστούν βλαπτικές πράξεις που καθορίζουν οριστικώς τη θέση του θεσμικού οργάνου μόνον τα μέτρα που προέρχονται από την αρμόδια αρχή και τα οποία παράγουν δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα ικανά να θίξουν ευθέως και αμέσως τα συμφέροντα του ενδιαφερομένου, μεταβάλλοντας ουσιωδώς τη νομική του κατάσταση. Ο χαρακτηρισμός μιας πράξης ως βλαπτικής δεν εξαρτάται από τον τύπο ή τον τίτλο της, αλλά ορίζεται από την ουσία της.
Το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει, συναφώς, ότι οι πληροφορίες που παρέσχε η ΕΥΕΔ με το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 18ης Ιανουαρίου 2021 δεν ήταν επαρκείς ώστε να μπορέσει ο προσφεύγων να αντιληφθεί ότι δεν είχε γίνει δεκτή η καταβολή του συνολικού ποσού. Επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι το εν λόγω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου καθορίζει την οριστική θέση της ΕΥΕΔ όσον αφορά την καταβολή των εξόδων ετησίου ταξιδίου για τα συντηρούμενα τέκνα του. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία της τρίμηνης προθεσμίας που προβλέπει το άρθρο 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ.
Επομένως, ο προσφεύγων μπορούσε βασίμως να υποβάλει στη Διοίκηση, στις 30 Μαρτίου 2021, αίτηση με την οποία της ζητούσε να λάβει απόφαση σχετικά με την περίπτωσή του. Η παράλειψη απάντησης στην αίτηση αυτή εντός προθεσμίας τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία υποβολής της ισοδυναμεί, σύμφωνα με το άρθρο 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ, με σιωπηρή απορριπτική απόφαση και ορθώς ο προσφεύγων υπέβαλε διοικητική ένσταση με αίτημα την ακύρωσή της στις 28 Οκτωβρίου 2021, τηρώντας την τρίμηνη προθεσμία του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ.
Εν συνεχεία, όσον αφορά το άρθρο 8 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι σκοπός του είναι να παράσχει στον υπάλληλο και στα συντηρούμενα από αυτόν πρόσωπα τη δυνατότητα μετάβασης, τουλάχιστον μία φορά ετησίως, στον τόπο καταγωγής του υπαλλήλου, προκειμένου να διατηρούν τους οικογενειακούς, κοινωνικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με τον τόπο αυτόν. Εντούτοις, στο πλαίσιο της εξουσίας εκτίμησης που διαθέτει, ο νομοθέτης αποφάσισε ότι στα μέλη της δημόσιας διοίκησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να επιστρέφονται τα έξοδα ετησίου ταξιδίου στα οποία υποβλήθηκαν κατά την ετήσια άδειά τους, ενώ κανένας υπέρτερος κανόνας του δικαίου της Ένωσης ή του διεθνούς δικαίου δεν τον υποχρεώνει να αναγνωρίσει τέτοια δικαιώματα στους υπαλλήλους και στα μέλη της οικογένειάς τους. Επομένως, διαθέτει ευρεία εξουσία εκτίμησης κατά τον καθορισμό των προϋποθέσεων και των λεπτομερών όρων επιστροφής των εξόδων αυτών.
Ειδικότερα, προκειμένου να διαχειριστεί την καταβολή των εξόδων ετησίου ταξιδίου για τα συντηρούμενα τέκνα εντός της προθεσμίας που προβλέπεται από τις γενικές διατάξεις εφαρμογής του άρθρου 8 του παραρτήματος VII του ΚΥΚ (στο εξής: ΓΔΕ), τις οποίες εξέδωσε η Επιτροπή και οι οποίες εφαρμόζονται στην ΕΥΕΔ, το PMO όρισε τη 2α Μαΐου ως καταληκτική προθεσμία για την υποβολή της αίτησης που προβλέπεται από το άρθρο αυτό, το οποίο καθορίζει ποιος από τους τόπους καταγωγής των γονέων θα λαμβάνεται υπόψη ως βάση για την καταβολή. Πράγματι, ο καθορισμός μιας τέτοιας προθεσμίας είναι εύλογος αλλά και αναγκαίος για τη διασφάλιση της διαχείρισης πολλών φακέλων από τη Διοίκηση και την καταβολή των εξόδων ετησίου ταξιδίου εντός της προθεσμίας που προβλέπουν οι ΓΔΕ.
Συναφώς, ο σχετικός με την προθεσμία της 2ας Μαΐου κανόνας που διατυπώνεται αποτυπώνει τη σιωπηρή απόφαση της ΕΥΕΔ να ευθυγραμμίσει το καθεστώς που ισχύει για τις δύο κατηγορίες προσωπικού, δηλαδή του προσωπικού που είναι τοποθετημένο εντός και του προσωπικού που είναι τοποθετημένο εκτός της Ένωσης. Επομένως, συνιστά εσωτερική κατευθυντήρια γραμμή που αποσκοπεί στο να εξασφαλίσει στους ενδιαφερομένους υπαλλήλους πανομοιότυπη μεταχείριση όσον αφορά την καταβολή των εξόδων ετησίου ταξιδίου. Πράγματι, η απόφαση θεσμικού οργάνου, η οποία κοινοποιείται στο σύνολο του προσωπικού και διευκρινίζει τη διαδικασία που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της άσκησης της εξουσίας εκτίμησης που διαθέτει, αποτελεί εσωτερική οδηγία η οποία πρέπει, ως τέτοια, να θεωρείται κανόνας συμπεριφοράς τον οποίο επιβάλλει η ίδια η Διοίκηση στον εαυτό της και από τον οποίο δεν μπορεί να παρεκκλίνει χωρίς να διευκρινίσει τους λόγους που την οδήγησαν σε αυτό, ειδάλλως παραβιάζεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης.
Επιπλέον, λαμβανομένων υπόψη του κατ’ αποκοπήν χαρακτήρα της καταβολής και της προθεσμίας που τάσσεται στις ΓΔΕ για την πραγματοποίησή της, το PMO δεν υπερέβη την εξουσία εκτίμησης που διαθέτει όταν όρισε ότι η αίτηση την οποία προβλέπει το ως άνω άρθρο 8, παράγραφος 1, δεν μπορούσε να έχει αναδρομική ισχύ. Πράγματι, η τήρηση της προθεσμίας αυτής δεν αποτελεί προϋπόθεση για την καταβολή των εξόδων ετησίου ταξιδίου, η οποία αποτελεί δικαίωμα προβλεπόμενο από τον ΚΥΚ γίνεται προς τον έναν ή τον άλλο γονέα, αλλά έχει μόνον ως σκοπό να έχει η Διοίκηση τη δυνατότητα να διαθέτει εγκαίρως πληροφορίες σχετικά με τη γεωγραφική απόσταση βάσει της οποίας υπολογίζεται το καταβλητέο ποσό.
Εξάλλου, ο προσφεύγων δεν μπορεί βασίμως να ισχυριστεί ότι αγνοούσε την προθεσμία που τάσσει το άρθρο 8, παράγραφος 1, του παραρτήματος VII του ΚΥΚ για την υποβολή της κοινής αίτησης των συζύγων. Στις πληροφορίες σχετικά με την εν λόγω προθεσμία έχει πρόσβαση το προσωπικό της ΕΥΕΔ, τούτο δε αρκεί για να διαπιστωθεί ότι οι εν ενεργεία υπάλληλοι που έχουν πρόσβαση στο δίκτυο αυτό δύνανται να λάβουν γνώση των ως άνω πληροφοριών.
Επομένως, λαμβανομένου υπόψη ότι η κοινή αίτηση του προσφεύγοντος και της συζύγου του υποβλήθηκε εκπρόθεσμα, η ΕΥΕΔ δεν παρέβη το άρθρο 8, παράγραφος 1, του παραρτήματος VII, του ΚΥΚ, όταν αρνήθηκε να καταβάλει στο ακέραιο τα έξοδα ετησίου ταξιδίου για τα συντηρούμενα τέκνα του προσφεύγοντος βάσει της απόστασης μεταξύ Μαδρίτης και Ουάσινγκτον, DC.