62021CJ0110_RES
Kawża C‑110/21 P
Universität Bremen
vs
L-Aġenzija Eżekuttiva Ewropea għar-Riċerka (REA)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) tal-14 ta’ Lulju 2022
“Appell – Rikors għal annullament – Artikolu 19 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea – Rappreżentanza tal-partijiet mhux ipprivileġġjati fil-kuntest ta’ rikors dirett quddiem il-qrati tal-Unjoni Ewropea – Għalliem tal-università – Għalliema fl-università rrappreżentata fil-kuntest ta’ dan ir-rikors kif ukoll li jeżerċita funzjonijiet ta’ koordinatur u ta’ kap ta’ tim tal-proġett li huwa s-suġġett tal-kawża – Kondizzjoni ta’ indipendenza – Eżistenza ta’ interess dirett u personali fis-soluzzjoni tat-tilwima”
Proċedura ġudizzjarja – Rikors promotur – Rekwiżiti formali – Kundizzjonijiet li jirrigwardaw il-firmatarju – Kwalità ta’ terz fir-rigward tal-partijiet – Università rrappreżentata minn għalliem marbut magħha permezz ta’ rabta legali tad-dritt pubbliku – Ammissibbiltà fir-rigward tar-rekwiżit ta’ indipendenza – Għalliem li jeżerċita funzjonijiet ta’ koordinatur u ta’ kap ta’ tim tal-proġett li huwa s-suġġett tal-kawża – Assenza ta’ effett
(Statut tal-Qorti tal-Ġustizzja, Artikolu 19)
(ara l-punti 55 sa 58, 61 sa 64, 66, 67)
Sunt
L-Università ta’ Bremen ġiet innominata bħala koordinatriċi ta’ konsorzju ta’ riċerka li jinkludi diversi universitajiet Ewropej u li jwettqu riċerki tad-dritt komparattiv interdixxiplinari fil-qasam tad-dritt u tal-politika fil-qasam tal-akkomodazzjoni fl-Unjoni kollha.
Fis-17 ta’ Marzu 2019, wara sejħa għal proposti, l-Università ta’ Bremen ippreżentat lill-Aġenzija Eżekuttiva Ewropea għar-Riċerka (REA) proposta ta’ proġett. Din il-proposta kisbet marka li kienet tikklassifikaha fl-għaxar post tal-kandidaturi ppreżentati. Permezz ta’ deċiżjoni tas-16 ta’ Lulju 2019 (
1
), ir-REA ċaħdet l-imsemmija proposta peress li, minħabba limiti baġitarji, hija setgħet tagħżel il-proġetti kklassifikati biss għall-ewwel tliet postijiet. Fil-25 ta’ Settembru 2019, l-Università ta’ Bremen ippreżentat rikors għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni.
Permezz tad-digriet tagħha tas-16 ta’ Diċembru 2020 (
2
), il-Qorti Ġenerali ċaħdet dan ir-rikors bħala manifestament inammissibbli (
3
) minħabba li l-għalliem li jirrappreżenta lill-università kkonċernata ma kienx terz fil-konfront ta’ din tal-aħħar u li, konsegwentement, ma kienx jissodisfa l-kundizzjoni ta’ indipendenza prevista fl-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja (
4
).
Fil-kuntest tal-appell ippreżentat mill-Università ta’ Bremen, il-Qorti tal-Ġustizzja tannulla dan id-digriet tal-Qorti Ġenerali billi tqis li din tal-aħħar ikkonkludiet, b’mod żbaljat, li r-rikors kien manifestament inammissibbli. F’din l-okkażjoni, hija tagħmel preċiżazzjonijiet dwar il-kundizzjoni ta’ indipendenza imposta fuq ir-rappreżentanti tal-partijiet mhux privileġġati (
5
) fil-kuntest ta’ rikors dirett quddiem il-qrati tal-Unjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Qorti tal-Ġustizzja tfakkar, qabel kollox, li, billi tapplika l-kundizzjoni ta’ indipendenza imposta mid-dritt tal-Unjoni fuq ir-rappreżentanti tal-partijiet mhux ipprivileġġati, il-qorti tal-Unjoni teżerċita stħarriġ ristrett sa fejn tillimita ruħha li tissanzjona b’inammissibbiltà lir-rikorsi li fihom jidher b’mod manifest li r-rappreżentant ikkonċernat ma huwiex f’pożizzjoni li jiżgura l-missjoni ta’ difiża tiegħu billi jservi bl-aħjar mod l-interessi tal-klijent tiegħu, b’tali mod li dan ir-rappreżentant għandu jitneħħa fl-interess ta’ dan tal-aħħar.
Sussegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja teżamina jekk il-kundizzjoni ta’ indipendenza żviluppata fil-ġurisprudenza fir-rigward tal-avukati tapplikax ukoll għall-għalliema universitarji awtorizzati sabiex jirrappreżentaw parti fil-qorti.
F’dan ir-rigward, hija tqis li żewġ professjonijiet ma humiex paragunabbli fir-rigward tad-deskrizzjoni tal-funzjonijiet, peress li l-avukat huwa msejjaħ sabiex jiżgura l-protezzjoni u d-difiża tal-interessi tal-klijent tiegħu, filwaqt li l-għalliem universitarju huwa intiż li jagħti tagħlim u jwettaq riċerki b’indipendenza sħiħa fid-dawl tal-libertà akkademika li tirregola lil din il-professjoni. Madankollu, meta għalliem universitarju jirrappreżenta lil parti quddiem il-qrati tal-Unjoni, huwa ma jeżerċitax iktar il-professjoni tiegħu ta’ għalliem u ta’ riċerkatur, iżda jwettaq l-istess missjoni bħal dik li għandu l-avukat, jiġifieri r-rappreżentanza tal-partijiet mhux ipprivileġġati. Barra minn hekk, l-għalliema awtorizzati mid-dritt tal-Istat Membru tagħhom biex jidhru quddiem qorti għandhom l-istess drittijiet bħal dawk mogħtija lill-avukati permezz tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja (
6
).
Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, minn dan jirriżulta li, skont l-għan tal-missjoni ta’ rappreżentanza eżerċitata, li jikkonsisti qabel kollox fil-protezzjoni u fid-difiża bl-aħjar mod tal-interessi tal-mandant, l-għalliema universitarji għandhom jissodisfaw l-istess kriterji ta’ indipendenza bħal dawk applikati għall-avukati. Dawn il-kriterji huma ddefiniti, b’mod negattiv, mill-assenza ta’ relazzjoni ta’ impjieg bejn ir-rappreżentant u l-klijent tiegħu u, b’mod pożittiv, b’riferiment għad-deontoloġija li timplika b’mod partikolari l-assenza ta’ rabta li manifestament tippreġudika l-kapaċità tal-avukat li jiżgura l-missjoni ta’ difiża tiegħu billi jservi bl-aħjar mod l-interessi tal-klijent tiegħu, fl-osservanza tal-liġi u tar-regoli professjonali.
Fir-rigward tal-kwistjoni tan-nuqqas ta’ relazzjoni ta’ impjieg bejn ir-rappreżentant u l-klijent tiegħu, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, f’dan il-każ, l-għalliem universitarju kkonċernat huwa marbut mal-università li huwa jirrappreżenta permezz ta’ rabta statutorja tad-dritt pubbliku. Dan l-istatus jagħtih, skont il-kundizzjonijiet u r-regoli tad-dritt nazzjonali, indipendenza fil-kwalità tiegħu mhux biss ta’ għalliem u ta’ riċerkatur, iżda wkoll bħala rappreżentant ta’ partijiet mhux privileġġati quddiem il-qrati tal-Unjoni. Sa fejn ir-rappreżentanza legali ma tifformax parti mill-missjonijiet li dan l-għalliem huwa mitlub jeżerċita fi ħdan l-università bħala għalliem jew riċerkatur, din ir-rappreżentanza ma hija bl-ebda mod marbuta mal-funzjonijiet akkademiċi tiegħu u hija żgurata għalhekk mingħajr ebda rabta ta’ subordinazzjoni magħha, anki jekk huwa jkun mitlub jirrappreżenta lil din l-università.
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li, fid-dawl tal-ġurisprudenza tagħha (
7
), l-eżistenza ta’ rabta statutorja tad-dritt pubbliku bejn professur u l-università li huwa jirrappreżenta hija insuffiċjenti sabiex jitqies li dan l-għalliem jinsab f’sitwazzjoni li twaqqfu milli jiddefendi l-interessi ta’ din l-università.
Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja żżid li, peress li l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja jagħti lill-għalliema l-istess drittijiet bħal dawk mogħtija lill-avukati (
8
), għalliem awtorizzat mid-dritt nazzjonali li jaġixxi ġudizzjarjament huwa preżunt li jissodisfa, bħala prinċipju, il-kundizzjoni ta’ indipendenza, u dan anki jekk dan l-għalliem jirrappreżenta lill-università li fiha jeżerċita l-attivitajiet akkademiċi tiegħu.
Fir-rigward tal-kwistjoni tal-assenza ta’ rabta li tippreġudika l-kapaċità tar-rappreżentant li jiżgura l-missjoni ta’ difiża tiegħu billi jservi bl-aħjar mod l-interessi tal-klijent tiegħu, il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li l-Qorti Ġenerali wettqet żball meta qieset li, sa fejn ir-rappreżentant tal-università kkonċernat kien koordinatur kif ukoll il-kap tat-tim tal-proġett filwaqt li kien jassumi kompiti u funzjonijiet essenzjali fil-kuntest tiegħu, ir-rabta personali tiegħu mas-suġġett tal-kawża kienet tikkomprometti l-kapaċità tiegħu li jipprovdi l-assistenza legali li kellha bżonn din l-università.
Fil-fatt, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, il-funzjonijiet eżerċitati mir-rappreżentant ikkonċernat fil-kuntest tal-proġett li huwa s-suġġett tal-kawża kienu jimplikaw, ċertament, li dan kellu interessi komuni mal-Università ta’ Bremen. Madankollu, tali interessi ma jistgħux ikunu biżżejjed sabiex jistabbilixxu inkapaċità ta’ dan ir-rappreżentant li debitament jiżgura r-rappreżentanza fdata lilu.
Barra minn hekk, sa fejn ma ġie invokat ebda element li jippermetti li jiġi indikat li dawn l-interessi kienu jostakolaw ir-rappreżentanza fil-qorti tal-Università ta’ Bremen mill-imsemmi rappreżentant, il-Qorti Ġenerali qabżet il-limiti tal-istħarriġ tagħha stabbiliti fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Qorti Ġenerali żbaljat meta kkonkludiet li r-rikors kien manifestament inammissibbli minħabba li l-Università ta’ Bremen ma kinitx debitament irrappreżentata mill-għalliem universitarju kkonċernat.
(
1
)	Deċiżjoni Ares (2019) 4590599 tar-REA, tas-16 ta’ Lulju 2019.
(
2
)	Digriet tas-16 ta’ Diċembru 2020, Universität Bremen vs REA (T‑660/19, mhux ippubblikat, EU:T:2020:633).
(
3
)	Skont l-Artikolu 126 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali.
(
4
)	Ara l-Artikolu 19 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (iktar ‘il quddiem l-“Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja”).
(
5
)	Il-partijiet privileġġati huma l-partijiet imsemmija fl-ewwel u fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 19 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, jiġifieri l-Istati Membri, l-istituzzjonijiet tal-Unjoni, l-Istati partijiet għall-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, minbarra l-Istati Membri, kif ukoll l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA msemmija fl-imsemmi ftehim.
(
6
)	It-tielet paragrafu tal-Artikolu 19 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja.
(
7
)	Sentenza tal-4 ta’ Frar 2020, Uniwersytet Wrocławski u Il-Polonja vs REA (C‑515/17 P u C‑561/17 P, EU:C:2020:73, punti 66 u 67).
(
8
)	Skont it-tielet u s-seba’ paragrafi tal-Artikolu 19 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja.