62017CJ0497_RES
Kawża C‑497/17
Œuvre d’assistance aux bêtes d’abattoirs (OABA)
vs
Ministre de l’Agriculture et de l’Alimentation et
(talba għal deċiżjoni preliminarimressqa mill-Cour administrative d’appel de Versailles)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tas-26 ta’ Frar 2019
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Artikolu 13 TFUE – Benesseri tal-annimali – Regolament (KE) Nru 1099/2009 – Protezzjoni tal-annimali waqt il-qatla – Metodi partikolari ta’ qatla preskritti minn riti reliġjużi – Regolament (KE) Nru 834/2007 – Artikolu 3 u Artikolu 14(1)(b)(viii) – Kompatibbiltà mal-produzzjoni organika– Regolament (KE) Nru 889/2008 – L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 57 – Logo ta’ produzzjoni organika tal-Unjoni Ewropea”
Agrikoltura — Politika Agrikola Komuni — Produzzjoni organika u ttikkettjar ta’ prodotti organiċi — Regolament Nru 834/2007 — Objettivi u prinċipji tal-produzzjoni organika — Osservanza ta’ standards għoljin dwar il-benesseri tal-annimali — Twaħħil tal-logo ta’ produzzjoni organika tal-Unjoni Ewropea fuq prodotti li joriġinaw minn annimali li kienu s-suġġett ta’ tbiċċir ritwali mingħajr sturdament minn qabel — Inammissibbiltà
[Artikolu 13 TFUE; Regolamenti tal-Kunsill Nru 834/2007, Artikolu 3 u 14(1)(b)(viii), u Nru 1099/2009, Artikolu 4(1) u (4); Regolament tal-Kummissjoni Nru 889/2008, kif emendat bir-Regolament Nru 271/2010]
(ara l-punti 38, 41, 42, 47, 48, 50-52 u d-dispożittiv)
Sunt
Il-logo ta’ produzzjoni organika Ewropew ma jistax jitwaħħal fuq il-laħam li jirriżulta mit-tbiċċir ritwali mingħajr sturdament minn qabel
Fis-sentenza Œuvre d’assistance aux bêtes d’abattoirs (C‑497/17), mogħtija fis-26 ta’ Frar 2019, l-Awla Manja tal-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat jekk il-logo ta’ produzzjoni organika tal-Unjoni Ewropea previst mir-Regolamenti Nru 834/2007 (
1
) u Nru 889/2008 (
2
) jistax jitwaħħal fuq prodotti li joriġinaw minn annimali li ġew suġġetti għal tbiċċir ritwali mingħajr sturdament minn qabel. Din il-problematika tqajmet fil-kuntest taċ-ċaħda mill-awtoritajiet Franċiżi ta’ talba tal-assoċjazzjoni Franċiża Œuvre d’assistance aux bêtes d’abattoirs intiża, b’mod partikolari, sabiex jiġi pprojbit ir-reklamar u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ ċerti prodotti li ġejjin mil-laħam taċ-ċanga u ċċertifikati “ħalal” u li jinkludu r-referenza “agrikoltura organika”. L-assoċjazzjoni qieset li tali indikazzjoni ma tistax tkun imwaħħla fuq il-laħam li jirriżulta minn annimali maqtula mingħajr sturdament, peress li tali metodu ta’ qtil ma jissodisfax ir-rekwiżit li jiġu osservati “standards għoljin dwar il-benesseri ta’ l-annimali”, stabbilit mir-Regolament Nru 834/2007.
F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-Regolament Nru 834/2007, b’mod partikolari l-Artikolu 3 u l-Artikolu 14(1)(b)(viii) tiegħu, moqri fid-dawl tal-Artikolu 13 TFUE, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jawtorizzax it-twaħħil tal-logo ta’ produzzjoni organika tal-Unjoni Ewropea fuq prodotti dderivati minn annimali li kienu s-suġġett ta’ qatla bil-forma ritwali mingħajr sturdament minn qabel, fil-kundizzjonijiet stabbiliti mir-Regolament Nru 1099/2009 (
3
), b’mod partikolari l-Artikolu 4(4) tiegħu.
Fil-fatt, kif jirriżulta mill-premessi 1 u 10 kif ukoll mid-dispożizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq tar-Regolament Nru 834/2007, il-metodu ta’ produzzjoni organika għandu jkun ikkaratterizzat mill-osservazzjoni ta’ standards imsaħħa fil-qasam tal-benesseri tal-annimali, inkluż matul il-qatla. Barra minn hekk, fid-dawl tal-għan tar-Regolament Nru 834/2007 li jippreżerva u li jiġġustifika l-fiduċja tal-konsumaturi fil-prodotti ttikkettati bħala prodotti organiċi, huwa importanti li jiġi żgurat li l-konsumaturi jkollhom l-assigurazzjoni li l-prodotti li jkollhom il-logo ta’ produzzjoni organika tal-Unjoni Ewropea jkunu effettivament inkisbu skont l-ogħla standards, b’mod partikolari fil-qasam tal-benesseri tal-annimali.
Għalkemm l-ebda dispożizzjoni tar-Regolament Nru 834/2007 jew tar-Regolament Nru 889/2008 ma tiddefinixxi espressament il-mod jew il-metodi ta’ qtil tal-annimali adattati sabiex inaqqsu kemm jista’ jkun it-tbatija tal-annimali, ir-Regolament Nru 834/2007 ma jistax jinqara indipendentement mir-Regolament Nru 1099/2009, li jsegwi, prinċipalment, l-għan ta’ protezzjoni tal-benesseri tal-annimali waqt il-qatla tiegħu, skont l-Artikolu 13 TFUE.
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 1099/2009, moqri flimkien mal-premessa 20 tal-imsemmi regolament, jistabbilixxi l-prinċipju tal-isturdament tal-annimal qabel il-qtil tiegħu u saħansitra jelevah bħala obbligu. Għalkemm huwa minnu li l-Artikolu 4(4) tar-Regolament Nru 1099/2009, moqri fid-dawl tal-premessa 18 ta’ dan ir-regolament, jirrikonoxxi l-prattika tat-tbiċċir ritwali, li fil-kuntest tiegħu l-annimal jista’ jinqatel mingħajr ma jiġi stordut minn qabel, din il-forma ta’ qtil, li hija awtorizzata biss bħala deroga fl-Unjoni u unikament sabiex ikun żgurat ir-rispett tal-libertà tar-reliġjon, ma hijiex ta’ natura li tnaqqas kull uġigħ, stress jew tbatija tal-annimal b’mod effettiv daqs tbiċċir ippreċedut minn sturdament. Dawn il-metodi partikolari ta’ tbiċċir preskritti minn riti reliġjużi ma humiex ekwivalenti, f’termini ta’ garanzija ta’ livell għoli ta’ benesseri tal-annimal fil-mument tal-qatla tiegħu, għall-metodu tat-tbiċċir bħala prinċipju impost mill-Artikolu 4(1) ta’ dan l-aħħar regolament. Twaħħil tal-logo ta’ produzzjoni organika tal-Unjoni Ewropea fuq prodotti li joriġinaw minn annimali li kienu s-suġġett ta’ tbiċċir ritwali mingħajr sturdament minn qabel
(
1
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007, tat-28 ta’ Ġunju 2007, dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta’ prodotti organiċi u li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2029/91 (ĠU 2007, L 189, p. 1).
(
2
)	Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 889/2008, tal-5 ta’ Settembru 2008, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament Nru 834/2007 (ĠU 2008, L 250, p. 1), kif emendat bir-Regolament (UE) Nru 271/2010, tal-24 ta’ Marzu 2010 (ĠU 2010, L 84, p. 19).
(
3
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1099/2009 tal-24 ta’ Settembru 2009 dwar il-protezzjoni tal-annimali waqt il-qatla (ĠU 2009, L 303, p. 1).