62008CC0453_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
I – Introduzzjoni
1. Fil‑każ ineżami, is‑Symvoulio tis Epikrateias (ir-Repubblika Ellenika) ressqet quddiem il‑Qorti tal-Ġustizzja talba għal deċiżjoni preliminari skont l‑Artikolu 234 KE (li sar l-Artikolu 267 TFUE), fejn għamlet żewġ domandi dwar l‑interpretazzjoni tar‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 1626/94, tas‑27 ta’ Ġunju 1994, li jesiġi ċerti miżuri tekniċi għall‑konservazzjoni ta’ riżorsi tas‑sajd fil‑Mediterran (2) . Id-domandi preliminari huma dwar jekk, u jekk iva taħt liema kundizzjonijiet, Stat Membru jista’ jadotta miżuri nazzjonali supplimentari għal dawk inklużi fir‑Regolament Nru 1626/94 li jikkonsistu fil‑projbizzjoni assoluta ta’ attrezzar tas‑sajd, li l‑użu tiegħu, fil‑prinċipju, huwa awtorizzat skont id‑dispożizzjonijiet tal‑imsemmi regolament.
II – Il‑kuntest ġuridiku
A – Id-dritt Komunitarju
1. Ir‑Regolament Nru 2371/2002
2. L‑Artikolu 1 tar‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 2371/2002, tal‑20 ta’ Diċembru 2002, dwar il‑konservazzjoni u l‑isfruttar sostenibbli ta’ riżorsi tas‑sajd skont il‑Politika Komuni dwar is‑Sajd (3), imsemmi “Skop”, jipprovdi:
“1. Il-Politika Komuni dwar is-Sajd għandha tkopri l-konservazzjoni, l-amministrazzjoni u l-isfruttar tar-riżorsi akwatiċi ħajjin, ta’ l-akwakultura, u tal-proċessar u l-marketing ta’ prodotti tas-sajd u l-akwakultura meta dawn l-attivitajiet jitwettqu fuq it-territorju ta’ Stati Membri jew f’ilmijiet tal-Komunità jew minn bastimenti tas-sajd tal-Komunità jew, bla ħsara għar-responsabbiltà ewlenija ta’ l-Istat tal-bandiera, minn ċittadini ta’ Stati Membri.
2. Il‑Politika Komuni dwar is‑Sajd għandha tiddisponi għal miżuri koerenti dwar:
(a) konservazzjoni, amministrazzjoni u sfruttar ta’ riżorsi akwatiċi ħajjin,
(b) limitazzjoni ta’ l‑impatt ambjentali tas‑sajd,
(ċ) kondizzjonijiet dwar l‑aċċess għal ilmijiet u riżorsi,
(d) politika strutturali u amministrazzjoni tal‑kapaċità tal‑flotta,
(e) kontroll u infurzar,
(f) akwakultura,
(g) organizzazzjoni komuni tas‑swieq, u
(h) relazzjonijiet internazzjonali.”
3. L‑Artikolu 2 tar‑Regolament Nru 2371/2002, imsemmi “Għanijiet”, jipprovdi:
“1. Il-Politika Komuni dwar is-Sajd għandha tiżgura l-isfruttar tar-riżorsi akwatiċi ħajjin li joħolqu kondizzjonijiet ekonomiċi, ambjentali u soċjali sostenibbli.
Għal dan il-għan, il-Komunità għandha tapplika trattament kawt fit-teħid ta’ miżuri maħsuba biex iħarsu u jikkonservaw riżorsi akwatiċi ħajjin, biex jaħsbu għall-isfruttar sostenibbli tagħhom u biex inaqqsu kemm jista’ jkun l-impatt ta’ l-attivitajiet tas-sajd fuq l-eko-sistemi tal-baħar. Għandha timmira lejn implimentazzjoni progressiva ta’ trattament bażat fuq eko-sistema fl-amministrazzjoni ta’ żoni tas-sajd. Għandha timmira biex tikkontribwixxi għal attivitajiet ta’ sajd effiċjenti f’industrija ta’ sajd u akwakultura ekonomikament vijabbli u kompetittiva[, li tipprovdi livell ta’ għajxien tajjeb lil dawk li jiddependu minn attivitajiet tas‑sajd u billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l‑interessi tal‑konsumaturi].
2. Il-Politika Komuni dwar is-Sajd għandha tiġi gwidata mill-prinċipji li ġejjin ta’ governanza tajba:
(a) definizzjoni ċara tar-responsabbiltajiet tal-Komunità, f'livelli nazzjonali u lokali;
(b) proċess ta' teħid ta’ deċiżjonijiet bażat fuq pariri xjentifiċi sodi li jagħtu riżultati fil-ħinijiet mistennija;
(ċ) involviment wiesgħa ta’ dawk kollha li għandhom xi interess fl-istadji kollha tal-politika mill-konċepiment sa’ l-implimentazzjoni;
(d) konsistenza ma’ politika oħra tal-Komunità, b’mod partikolari ma’ politika ambjentali, soċjali, dwar żvilupp, saħħa u ħarsien tal-konsumatur.”
4. L‑Artikolu 4(1) tar‑Regolament Nru 2371/2002 jipprovdi:
“Biex jikseb l-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 2(1), il-Kunsill għandu jistabbilixxi miżuri li jirregolaw l-aċċess għall-ilmijiet u r-riżorsi u l-insegwiment ta’ attivitajiet tas-sajd.”
5. L‑Artikolu 9 tar‑Regolament Nru 2371/2002, imsemmi “Miżuri ta’ l‑Istati Membri fiż‑żona ta’ 12‑il mil nawtiku”, jipprovdi:
‘1. Stat Membru jista’ jieħu miżuri mhux diskriminatorji għall-konservazzjoni u l-maniġġjar ta’ riżorsi f'żoni tas-sajd u biex inaqqas kemm jista’ jkun l-effett tas-sajd fuq il-konservazzjoni ta’ eko-sistemi tal-baħar sa 12-il mil nawtiku mill-linji tal-bażi tiegħu basta li l-Komunità ma tkunx adottat miżuri indirizzati għall-konservazzjoni u l-maniġġjar speċifikament għal dik iż-żona. Il-miżuri ta’ l-Istati Membri għandhom ikunu jaqblu ma’ l-għanijiet preskritti fl-Artikolu 2 u mhux inqas stretti mil-leġislazzjoni eżistenti fil-Komunità.
Meta miżuri li se jkunu adottati minn Stat Membru aktarx se jaffettwaw lil bastimenti ta’ Stat Membru ieħor, dawn il-miżuri għandhom jiġu adottati biss wara li l-Kummissjoni, l-Istat Membru u l-Kunsilli Konsultattivi Reġjonali konċernati ikunu ġew konsultati dwar abbozz tal-miżuri li jrid ikollu miegħu memorandum ta’ spjega.
[…]”
6. L‑Artikolu 10 tar‑Regolament Nru 2371/2002 jipprovdi:
“Miżuri minn Stati Membri li jgħoddu biss għal bastimenti li jtajru l-bandiera tagħhom.
L-Istati Membri jistgħu jieħdu miżuri għall-konservazzjoni u l-maniġġjar ta’ ħażniet f’ibħra taħt is-sovranità jew ġurisdizzjoni tagħhom basta li:
(a) dawn ikunu jgħoddu biss għal bastimenti li jtajru l-bandiera ta’ l-Istat Membru konċernat u li jkunu reġistrati fil-Komunità jew, fil-każ ta’ attivitajiet tas-sajd li ma jkunux jitmexxew minn bastiment tas-sajd, għal persuni stabbiliti fl-Istat Membru konċernat u
(b) ikunu jaqblu ma’ l-għanijiet preskritti fl-Artikolu 2(1) u li ma jkunux inqas stretti mil-leġislazzjoni eżistenti [fl‑Unjoni Ewropea].”
2. Ir‑Regolament Nru 1626/94
7. It‑tieni, ir‑raba’, it‑tmien u d‑disa’ premessi tal‑preambolu tar‑Regolament Nru 1626/94 jipprovdu:
“[…] issa wasal iż-żmien sabiex jiġu rrimedjati l-problemi li preżentement jaffetwaw ir-riżorsi fil-Meditterran bl-introduzzjoni ta’ sistema ta’ treġġija [ġestjoni] armonizzata mfassla għal-dawn iċ-ċirkostanzi, billi jittieħed rendikont tar-regolamenti eżistenti nazzjonali u jsiru aġġustamenti għal ta’ l-aħħar, kif meħtieġ sabiex jiġu mħarsa ħażniet, f’manjiera bilanċjata u, fejn xieraq b’mod progressiv”;
“Billi atrezzar li, jekk jintuża fil-Mediterran, jikontribwixxi eċċessivament għad-degradazzjoni ta’ l-ambjent marittimu, jew għal tnaqqis ta' ċerti ħażniet għandhom jiġu projbiti; billi parti miż-żona kostali għandha tkun riservata għall-attrezzar selettiv użat minn sajjieda ta’ daqs żgħir […]”;
“Billi miżuri nazzjonali supplimentari għal, jew li jmorru lill hinn mill-ħtiġijiet minimi ta’, is-sistema stabbilita b’dan ir-Regolament jew miżuri li jirregolaw ir-relazzjonijiet bejn dawk involuti f’attivitajiet tas-sajd għandhom jibqgħu possibli; billi tali miżuri jistgħu jibqgħu mantenuti jew introdotti, bla ħsara għal reċensjoni mill-Kummissjoni fir-rigward tal-kompatibilità tagħhom mal-liġi tal-Komunità u l-konformità tagħhom mal-politika komuni fuq is-sajd”;
“Billi, għall-perjodu limitat u skond il-proċedura li tassigura l-effett minimu negattiv fuq riżorsi u l-attivitajiet tas-sajjieda tal-Komunità, miżuri nazzjonali awtorizzati mid-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom jiġu aċċettati”.
8. L‑Artikolu 1 tar‑Regolament Nru 1626/94 jipprovdi:
“1. Dan ir-Regolament għandu japplika għal kull sajd u attivitajiet relatati li jsiru fi ħdan it-territorju tal-ilmijiet marittimi tal-Mediterran fuq il-lvant fil-linja 5° 36’ punent li jaqgħu taħt is-sovranità jew ġurisdizzjoni ta’ l-Istati Membri bl-eċċezzjoni ta’ għadajjar u laguni. Għandu wkoll japplika fuq dawk l-attivitajiet li jsiru fil-Mediterran barra dawk l-ilmijiet tal-dgħajjes tal-Komunità.
2. Stati Membri b’kosta fil-Meditteran jistgħu jibqgħu jilleġislaw fiż-żoni koperti mill-paragrafu 1, inklużi dawk ta’ żoni tas-sajd mhux kummerċjali, billi jadottaw miżuri li jissuplimentaw lil, jew imorru lill hinn mill-ħtiġijiet minimi ta’, is-sistema stabbilita b’dan ir-Regolament, kemm il-darba tali miżuri huma kompatibbli mal-liġi tal-Komunità u f'konformità mal-politika komuni tas-sajd.
[…]
3. Il-Kummissjoni għandha tkun infurmata, fil-ħin sabiex tkun tista’ tippreżenta l-osservazzjonijiet b'mod konformi mal-proċedura mqegħda fl-Artikolu 14 tar-Regolament (KEE) Nru 3094/86, b’kull pjanijiet li jintroduċu jew jemendaw konservazzjoni nazzjonali u miżuri ta’ treġġija [ġestjoni] ta’ riżorsi.”
9. L‑Artikolu 2(3) tar‑Regolament Nru 1626/94 jipprovdi:
“L-użu ta’ xbieki li jdawwru u tal-irmonk mitluqa minn dgħajsa u mħaddma mill-plajja (tartaruni) għandu jkun ipprojbit mill-1 ta’ Jannar 2002 kemm-il darba il-Kunsill, b’maġġoranza kkwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni, jiddeċiedi mod ieħor fid-dawl ta’ informazzjoni xjentifika li tipprova li l-użu tagħhom m’għandux impatt negattiv fuq riżorsi.”
10. L‑Artikolu 3(1) jipprovdi:
“1. L-użu ta’ xbieki ta’ tkarkir, tartaruni jew xbiek simili għandu jkun ipprojbit ’il ġewwa minn tliet mili nawtiċi mill-kosta jew fil-isobath ta’ 50 m meta dak il-fond huwa milħuq f’distanza iqsar, irrispettivament mill-metodu tal-irmonk jew traxxinar, ħlief fejn derogazzjoni hija provduta f’leġislazzjoni nazzjonali fir-rigward ta’ żona kostali ta’ tliet mili li testendi lill hinn mill-ilmijiet territorjali ta’ Stat Membru.
Madankollu, kull attrezar tas-sajd użat f’distanza mill-kosta ta’ inqas minn dak stipilat fl-ewwel subparagrafu w użat skond il-liġi nazzjonali fis-seħħ mill-1 ta’ Jannar 1994 jista’ jintuża sal-31 ta’ Diċembru 1998, kemm-il darba il-Kunsill, b’maġġoranza kkwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni, jiddeċiedi mod ieħor fid-dawl ta’ tgġarif xjentifiku li jipprova li l-użu tagħhom m’għandux impatt negattiv fuq riżorsi.”
11. L‑Artikolu 3(1)(a) tar‑Regolament Nru 1626/94 jipprovdi:
“L-użu ta’ apparat tas-sajd taħt il-kondizzjonijiet tat-tieni sotto-paragrafu tal-paragrafu 1 mhux permess, bl-eċċezzjoni tas-sajd li jsir bil-“gangui” sakemm l-Istat Membru involut ma jkunx daħħal miżuri li jiżguraw li għal dan is-sajd:
– il-projbizzjoni fil-paragrafu 3 mhix f’periklu,
– is-sajd ma jfixkilx l-attivitajiet ta’ bastimenti li jużaw apparat ieħor mhux karkaruni, seines jew xbieki simili rmunkati,
– is-sajd hu ristrett għal speċi speċifiċi li mhumiex soġġetti għal daqs ta’ ħatt minimu skond l-Artikolu 8,
– is-sajd hu ristrett b'mod li l-qbid ta’ speċi msemmija fl-Anness IV ikun minimu,
– il-bastimenti huma soġġetti għal permessi speċjali tas-sajd m aħruġa skond ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1627/94 tas-27 ta’ Ġunju 1994 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet ġenerali dwar permessi ta’ sajd speċjali [(4) ].
Dawn il-miżuri għandhom ikunu kkomunikati lill-Kummissjoni qabel il-31 ta’ Diċembru 2000.”
12. L‑Artikolu 3(4) tar‑Regolament Nru 1626/94 jipprovdi:
“Għandu jkun ipprojbit li tarma kull tip ta’ xibka mdawwra l-ġewwa minn 300 m tal-kosta jew il-ġewwa minn isobath ta’ 30 m fejn tali fond huwa milħuq f’distanza iqsar.”
13. L‑Artikolu 5(1) tar‑Regolament Nru 1626/94 jipprovdi:
“Stati Membri għandhom jistabbilixxu restrizzjonijiet li jinvolvu l-karatteristiċi tekniċi ta’ t-tipi ewlieni ta’ attrezar bil-ħtiġiet minimi esiġiti fl-Anness II.”
14. L‑Artikolu 6(1) tar‑Regolament Nru 1626/94 jipprovdi:
“L-użu u ż-żamma abbord ta’ xbieki ta’ tkarkir jew attrezar tal-irmonk, xbieki tal-garġi jew xbieki li jdawru għandu jkun ipprojbit, kemm-il darba d-daqs tal-malji f’dik il-parti tax-xibka li għandha l-iżgħar malji huwa ugwali għal jew aktar mill-iżgħar daqsijiet tal-malji elenkati fl-Anness III.”
15. L‑Anness III tar‑Regolament Nru 1626/94 jipprovdi li d‑daqs minimu ta’ malji għal xbieki li jdawru huwa 14 mm.
B – Id‑dritt nazzjonali
16. Permezz tad‑Digriet Irjali, tal‑15 ta’ Awwissu 1958, li jirregola s‑sajd li jsir bl‑użu ta’ xbieki żgħar li jdawru (FEK A’ 132 tad‑29 ta’ Awwissu 1958), sajd b’dawn ix‑xbieki kien permess taħt ċerti kundizzjonijiet inklużi t‑tul totali tal‑attrezzar tas-sajd u d‑daqs tal‑malji tax‑xbieki. Ġew ukoll imposti kundizzjonijiet dwar il‑perijodi u l‑ħinijiet tas‑sajd.
17. Skont id‑Digriet Presidenzjali Nru 587/1984 (FEK A’ 210) il‑permessi kollha għas‑sajd bi xbieki żgħar li jdawru li kienu nħarġu sa dakinhar lid‑dgħajjes tas‑sajd ma baqgħux validi wara l‑31 ta’ Diċembru 1986. Id‑Digriet Presidenzjali Nru 542/1985 (FEK A’ 191) kien jipprojbixxi l‑ħruġ sussegwenti ta’ permessi għas‑sajd bi xbieki żgħar li jdawru għad‑dgħajjes tas‑sajd u rrepeta d‑dispożizzjonijiet tad‑Digriet Presidenzjali Nru 587/1984, li ġie mħassar minnu.
18. Permezz tad‑Digriet Presidenzjali Nru 526/1988 (FEK A’ 237 tas‑26 ta’ Ottubru 1988), is‑sajd bix‑xbieki tal‑imsell ġie eżentat mid‑dispożizzjonijiet preċedenti tad‑Digriet Presidenzjali Nru 542/1985, u kien biss permess is‑sajd bix‑xbieki tal‑imsell għall‑imsella (Belone belone) u għall‑Atlantic saury (Scomberesox saurus saurus) taħt ċertu kundizzjonijiet relatati, fost l‑oħrajn, mal‑perijodi u l‑ħinijiet tas‑sajd u d‑daqs tax‑xbieki u tal‑malji.
19. Id‑Digriet Presidenzjali Nru 320/1997 (FEK A’ 224) kien jipprovdi li l‑ħruġ ta’ permessi għas‑sajd bix‑xbieki tal‑imsell għad‑dgħajjes tas‑sajd kellu jiġi pprojbit minn dak iż‑żmien ’il quddiem, u li l‑permessi kollha għas‑sajd b’dak l‑attrezzar tas-sajd ma kinux se jibqgħu validi wara l‑31 ta’ Diċembru 1998. Id‑Digriet Presidenzjali Nru 526/1988 tħassar mill‑31 ta’ Diċembru 1998.
III – Il‑kawża prinċipali u d‑domanda preliminari
20. Permezz tal‑applikazzjoni tat‑12 ta’ Mejju 2003, Panagiotis Ioannis Karanikolas u 19‑il sajjied professjonist u sid ta’ dgħajjes tas‑sajd oħra, residenti f’Kavala (iktar ’il quddiem is‑“sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali”), talbu li jinħarġulhom permessi għas‑sajd tas‑sardin permezz tal‑attrezzar tas-sajd imsejjaħ xibka tas‑sardin, bir‑restrizzjonijiet u l‑karatteristiċi tekniċi stipulati fir‑Regolament Nru 1626/94. L‑applikazzjoni tagħhom intbagħtet min‑Nomarkhiaki Aftodioikisi Dramas, Kavalas, Xanthis (il-Prefettura għal Drama, Kavala u Xanthi) lill‑Ministeru għall‑Agrikoltura. L‑awtorità kkonċernata talbet li tiġi informata dwar il‑possibbiltà tal‑ħruġ tal‑permessi msemmija iktar ’il fuq abbażi tar‑Regolament Nru 1626/94. Id‑Direttorat tas‑Sajd Marittimu ta’ dan il‑Ministeru, fl‑ittra Nru 172603, qies li l‑applikazzjoni ma setgħetx tintlaqa’ billi l‑għoti tal‑permessi għas‑sajd bix‑xbieki msemmija hawn fuq ġie pprojbit bl‑artikolu uniku tad‑Digriet Presidenzjali Nru 542/1985 (FEK A’ 191) li d‑dispożizzjonijiet tiegħu baqgħu japplikaw wara li ġie adottat ir‑Regolament Nru 1626/94 bħala miżuri supplimentari tas‑sajd. Il‑fehma tal‑Ministeru għall‑Agrikoltura ġiet innotifikata bl‑ittra Nru 19/760 tad‑29 ta’ Awwissu 2003 lis‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali.
21. Is‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali flimkien mal‑Koperattiva tas‑Sajd Kostali ta’ Kavala, li tagħha huma membri, ressqu talba quddiem il‑qorti tar-rinviju għall‑annullament tal‑ittri Nru 172603 u Nru 19/760. Alieftikos Agrotikos Synetairismos Gri-Gri, tar‑reġjun ta’ Kavala – Makedonia (iktar ’il quddiem “Makedonia”) u Panellinia Enosi Ploioktiton Mesis Alieias intervenew f’dawn il‑proċeduri.
22. Il‑qorti tar-rinviju tqis li l‑Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri supplimentari li huma iktar stretti mir‑Regolament Nru 1626/94 fiż‑żoni marittimi suġġetti għas‑sovranità tagħhom sabiex jiġu protetti speċi ta’ fawna marina li huma vulnerabbli jew mhedda. Il‑miżuri inkwistjoni ma humiex limitati għall‑istipular ta’ speċifikazzjonijiet tekniċi iktar stretti għal attrezzar tas-sajd jew perijodi ta’ żmien li fihom is‑sajd huwa permess f’żoni, iżda jinkludu wkoll il‑projbizzjoni assoluta ta’ tip ta’ attrezzar tas-sajd. Barra minn hekk, projbizzjonijiet fuq l‑użu tal‑attrezzar tas-sajd li kienu ġew imposti b’dispożizzjoni tad‑dritt nazzjonali qabel ma daħal fis‑seħħ ir‑Regolament Nru 1626/94 ma humiex affettwati mid‑dispożizzjonijiet sussegwenti tar‑Regolament, anki jekk l‑użu ta’ dan l‑attrezzar huwa permess b’dan ir‑regolament. Is‑Symvoulio tis Epikrateias, wara li qieset li d‑deċiżjoni fil‑każ imressaq quddiemha tiddependi mill‑interpretazzjoni tal‑Artikoli 1(2), 2(3), 3(1) u 3(1a) tar‑Regolament Nru 1626/94, iddeċidiet li tissospendi l‑proċeduri quddiemha u li tagħmel lill‑Qorti tal‑Ġustizzja is‑segwenti domanda preliminari:
“a) Skont l‑Artikolu 1(2) tar‑Regolament tal‑Kunsill Nru 1626/94, Stat Membru jista’ jadotta miżuri supplimentari li jikkonsistu fil‑projbizzjoni assoluta ta’ attrezzar tas‑sajd, li l‑użu tiegħu, fil‑prinċipju, huwa awtorizzat skont id‑dispożizzjonijiet tal‑imsemmi regolament?
b) Skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1626/1994, fiż-żona marittima ta’ Stat Membru b’kosta fil-Mediterran, jista’ jintuża attrezzar tas-sajd mhux inkluż fost dak li hu indikat bħala, fil-prinċipju, ipprojbit fl-Artikoli 2(3), 3(1) u 3(1a ) ta’ dan ir-regolament u li l-użu tiegħu kien ġie pprojbit qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-regolament minn dispożizzjoni nazzjonali?”
IV – Il-proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja
23. Tressqu osservazzjonijiet bil‑miktub mis‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali, mill‑Makedonia, mill‑Gvern Taljan mill‑Gvern Grieg, kif ukoll mill‑Kummissjoni. Inżammet seduta fid‑19 ta’ Novembru 2009.
V – Kunsiderazzjonijiet
24. Biż‑żewġ domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il‑qorti tar-rinviju titlob parir dwar jekk Stat Membru jistax, u jekk jista’, b’liema kundizzjonijiet, jadotta miżuri nazzjonali supplimentari għal dawk inklużi fir‑Regolament Nru 1626/94 li jikkonsistu fil‑projbizzjoni assoluta ta’ attrezzar tas‑sajd, li l‑użu tiegħu, fil‑prinċipju, huwa awtorizzat skont id‑dispożizzjonijiet tal‑imsemmi regolament.
25. Jidher li, suġġett għal verifika mill‑qorti nazzjonali, l‑attrezzar tas‑sajd (xibka tas‑sardin) inkwistjoni fil‑proċeduri fil-kawża prinċipali jikkonsisti f’xibka żgħira li ddawwar li l‑użu tagħha huwa rregolat iżda ma huwiex ipprojbit (5) mid‑dritt Komunitarju skont l‑Artikoli 3(4), 5 u 6 tar‑Regolament Nru 1626/94. Għalhekk kien hemm xi nuqqas ta qbil fis‑seduta tad‑19 ta’ Novembru 2009 dwar il‑portata tad‑dispożizzjonijiet tal‑liġi nazzjonali, jidher, filwaqt li jiġi suġġett għal verifika mill‑qorti nazzjonali, li hemm projbizzjoni assoluta tal‑użu ta’ dan l‑attrezzar tas‑sajd skont il‑liġi Griega u li attwalment ma jeżistu ebda awtorizzazzjonijiet għall‑użu ta’ dan l‑attrezzar fil-Greċja.
26. Il‑miżuri nazzjonali li jimponu projbizzjoni assoluta fuq l‑użu ta’ xbieki żgħar li jdawru ġew adottati qabel id‑dħul fis‑seħħ tar‑Regolament Nru 1626/94 fl‑1 ta’ Jannar 1995. Skont il‑qorti tar-rinviju, l‑użu ta’ kwalunkwe tip ta’ xibka li ddawwar żgħira kien permess suġġett għal ċertu kundizzjonijiet qabel l‑1 ta’ Jannar 1987 bid‑Digriet Irjali tal‑15 ta’ Awwissu 1958, għall-qbid ta’ kwalunkwe tip ta’ ħut u għaldaqstant anki tas‑sardin, jekk ix‑xibka jkollha ċertu karatteristiċi tekniċi. Wara l‑1 ta’ Jannar 1987, l‑użu ta’ xbieki żgħar li jdawru ġie pprojbit, u kien biss fil‑perijodu bejn is‑26 ta’ Ottubru 1988 u l‑31 ta’ Diċembru 1998 li kien permess l‑użu tax‑xibka li ddawwar żgħira msejħa “zarganodikhto” (xibka tal‑imsell). Il‑permessi kienu jinħarġu biss għas‑sajd tal‑imsella u l‑Atlantic saury u kienu suġġetti għal ċertu kundizzjonijiet. Għalhekk l‑użu tax‑xbieki tas‑sardin, li jirrigwarda l‑proċeduri fil-kawża prinċipali, jidher, filwaqt li jiġi suġġett għal verifika mill‑qorti tar-rinviju, li l‑attrezzar tas‑sajd ġie pprojbit mill‑1 ta’ Jannar 1987 u l‑eċċezzjoni tax‑xbieki tal‑imsell għas‑sajd tal‑imsella u tal‑Atlantic saury kif ukoll ir‑revoka sussegwenti ta’ din l‑eċċezzjoni ma jidhrux li huma rilevanti għal dawn il‑proċeduri.
27. L‑Artikolu 1(2) tar‑Regolament Nru 1626/94 jipprovdi li dan ir‑regolament jistabbilixxi biss ħtiġijiet minimi (6) u l‑Istati Membri jistgħu, wara d‑dħul fis‑seħħ tiegħu, jadottaw miżuri supplimentari jew miżuri li jmorru lil hinn mill‑ħtiġijiet minimi stabbiliti b’dan ir‑regolament. Tali miżuri għandhom ikunu kompatibbli mad‑dritt Komunitarju u f’konformità mal‑politika komuni tas‑sajd. Barra minn hekk, skont l‑Artikolu 1(3) tar‑Regolament Nru 1626/94, il‑Kummissjoni għandha tkun infurmata, fil‑ħin sabiex tkun tista’ tippreżenta l‑osservazzjonijiet b’mod konformi mal‑proċedura mqegħda fl‑Artikolu 14 tar‑Regolament tal‑Kunsill (KEE) Nru 3094/86 tas‑7 ta’ Ottubru 1986 li jippreskrivi ċerti miżuri tekniċi għall-konservazzjoni ta’ riżorsi tas-sajd (7), b’kull pjanijiet li jintroduċu jew jemendaw konservazzjoni nazzjonali u miżuri ta’ ġestjoni ta’ riżorsi (8) .
28. Għaldaqstant, bid-dħul fis‑seħħ tar‑Regolament Nru 1626/94, l‑Istati Membri huma awtorizzati, suġġetti għal ċerti kundizzjonijiet sostantivi u proċedurali, li jintroduċu miżuri supplimentari nazzjonali jew li jemendaw tali miżuri.
29. F’dak li jirrigwarda l‑kwistjoni taż‑żamma tal‑miżuri supplimentari nazzjonali eżistenti, relatata mal‑proċeduri quddiem il‑qorti tar-rinviju, il‑Gvern Grieg u l‑Gvern Taljan, Makedonia u l‑Kummissjoni essenzjalment iqisu li l‑miżuri nazzjonali supplimentari adottati qabel id‑dħul fis‑seħħ ta’ dak ir‑regolament jistgħu jinżammu. Madankollu, is‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali jqisu li skont l‑Artikolu 1(2) tar‑Regolament Nru 1626/94, miżuri nazzjonali supplimentari jistgħu jiġu adottati biss wara d‑dħul fis‑seħħ ta’ dan ir‑regolament. Għalhekk, il‑miżuri nazzjonali adottati qabel ir‑Regolament Nru 1626/94 ma għandhom ebda bażi ġuridika skont dan ir‑regolament u ma għadhomx fis‑seħħ minħabba l‑prinċipju tas‑supremazija tad‑dispożizzjonijiet tar‑Regolament.
30. Fil‑fehma tiegħi, fid-dawl tat‑termini “Stati Membri […] jistgħu jibqgħu jilleġislaw” inklużi fl‑Artikolu 1(2) tar‑Regolament Nru 1626/94 u r‑rekwiżit tal‑Kummissjoni li tiġi infurmata bi kwalunkwe pjanijiet li “jemendaw[ (9) ] konservazzjoni nazzjonali u miżuri ta’ treġġija [ġestjoni] ta’ riżorsi” inklużi fl‑Artikolu 1(3) tar‑Regolament Nru 1626/94 li r‑regolament jipprevedi l‑eżistenza kontinwa ta’ miżuri nazzjonali supplimentari li kienu jeżistu qabel id‑dħul fis‑seħħ tiegħu.
31. Fil‑fehma tiegħi, din l‑interpretazzjoni hija sostnuta, b’mod partikolari, bit‑tieni premessa fil‑preambolu tar‑Regolament Nru 1626/94 li jipprovdi għall‑introduzzjoni ta’ sistema ta’ ġestjoni armonizzata fil‑Mediterran, billi jittieħed rendikont tar‑regolamenti eżistenti nazzjonali u jsiru aġġustamenti għal tal‑aħħar. Barra minn hekk, skont it‑tmien premessa fil‑preambolu tar‑Regolament Nru 1626/94, miżuri nazzjonali supplimentari għal, jew li jmorru lil hinn mill‑ħtiġijiet minimi ta’ dan ir‑regolament jistgħu jinżammu. It‑termini tat‑tmien premessa fil‑Preambolu tar‑Regolament Nru 1626/94 jissuġġerixxu wkoll li tali miżuri jistgħu jinżammu bla ħsara għal analiżi mill‑Kummissjoni. Madankollu, l‑Artikolu 1(3) tar‑Regolament Nru 1626/94 jirrikjedi biss li l‑Kummissjoni tkun informata bi kwalunkwe pjanijiet li tintroduċi jew temenda miżuri nazzjonali. Għalhekk, fin‑nuqqas ta’ kwalunkwe rekwiżit ċar skont l‑Artikolu 1(3) tar‑Regolament Nru 1626/94 li l‑Kummissjoni tiġi infurmata b’miżuri nazzjonali li kienu jeżistu qabel id‑dħul fis‑seħħ ta’ dak ir‑regolament, jiena nqis li ż‑żamma ta’ tali miżuri mhijiex suġġetta għall‑analiżi tal‑Kummissjoni. F’dan ir‑rigward, hija ġurisprudenza stabbilita li l‑preambolu ta’ att Komunitarju ma jipproduċi ebda effett legali vinkolanti u ma jistax jintuża la bħala bażi ta’ deroga mid‑dispożizzjonijiet attwali tal‑att inkwistjoni u lanqas għall-interpretazzjoni ta’ dawn id‑dispożizzjonijiet b’mod li jkun ċar li jmur kontra l‑formolazzjoni tagħhom (10) .
32. Barra minn hekk, kemm fl‑osservazzjonijiet bil‑miktub u kemm fis-sottomissjonijiet orali tagħha, il‑Kummissjoni qalet li meta fasslet il‑proposta tagħha għar‑Regolament Nru 1626/94, hija għamlet studju tal‑miżuri nazzjonali eżistenti u li dawn il‑miżuri ġew ikkunsidrati mill‑Kummissjoni fil‑proċess legiżlattiv li wassal għall‑adozzjoni tar‑Regolament Nru 1626/94. F’dan ir‑rigward, niġbed l‑attenzjoni li fl-espożizzjoni tal-motivi għall‑proposta tagħha għal Regolament tal‑Kunsill li jarmonizza diversi miżuri tekniċi fis‑sajd fil‑Mediterran (11), il‑Kummissjoni ddikjarat li abbażi ta’ madwar 400 test legali kkomunikati mill‑erba’ Stati Membri tal‑Mediterran, hija kienet għamlet studju komparattiv dwar id‑dispożizzjonijiet applikati għas‑sajd tal‑Mediterran bl‑għan li toħroġ sett ta’ regoli bażiċi biex jiġu implimentati fil‑livell Komunitarju. Għalhekk, skont l-espożizzjoni tal-motivi, il‑proposta tal‑Kummissjoni tagħti restrizzjonijiet minimi mhux eżawrjenti biex jiġu adottati fil-livell Komunitarju.
33. Għalhekk jiena nqis li r‑Regolament Nru 1626/94 jistabbilixxi biss ċerti miżuri tekniċi għall‑konservazzjoni tar‑riżorsi tas‑sajd u jippermetti, bħala regola ġenerali, mhux biss l‑adozzjoni jew l‑emendar ta’ miżuri nazzjonali supplimentari iżda wkoll iż‑żamma, min‑naħa tal‑Istati Membri, ta’ tali miżuri eżistenti. F’dan ir‑rigward u kuntrarjament għall‑allegazzjonijiet tas‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali, jiena ma nqisx li r‑Regolament Nru 1626/94, billi jispeċifika ċertu attrezzar tas‑sajd ipprojbit (12), jistabbilixxi b’mod eżawrjenti l‑attrezzar tas‑sajd ipprojbit fil‑Mediterran (13) u għalhekk minnu nniffsu jipprekludi jew jeskludi ż‑żamma jew l‑adozzjoni minn Stat Membru ta’ miżuri li jipprojbixxu attrezzar tas‑sajd ieħor.
34. Madankollu, il‑kwistjoni hija dwar jekk il‑projbizzjoni assoluta imposta bil‑liġi nazzjonali inkwistjoni quddiem il‑qorti tar-rinviju hijiex kompatibbli mad‑dritt Komunitarju u, b’mod partikolari, jekk hijiex konformi mal‑politika komuni tas‑sajd kif stipulat fl‑Artikolu 1(2) tar‑Regolament Nru 1626/94. F’dan ir‑rigward għandu jiġi nnutat li l‑Qorti tal‑Ġustizzja ma għandha l‑ebda ġurisdizzjoni skont l‑Artikolu 267 TFUE biex tapplika regola tad‑dritt Komunitarju għal każ partikolari u għalhekk li tiġġudika dispożizzjonijiet tal‑liġi nazzjonali billi tirreferi għal tali regola. Madankollu, il‑Qorti tal‑Ġustizzja tista’, fl‑ambitu tal‑koperazzjoni ġudizzjarja stipulata fl‑Artikolu 267 TFUE, u abbażi tal‑materjal ippreżentat lilha, tipprovdi lil qorti nazzjonali b’interpretazzjoni tad‑dritt Komunitarju li tista’ tkun utli għaliha biex tevalwa l‑effetti tad‑dispożizzjonijiet tal‑liġi nazzjonali (14) .
35. Billi l‑leġiżlazzjoni Komunitarja ma fittxitx li tarmonizza r‑regoli kompletament, fost l‑oħrajn, dwar il‑projbizzjoni tal‑attrezzar tas‑sajd fil‑Mediterran, fil‑fehma tiegħi, hija mogħtija marġni ta’ diskrezzjoni lill‑Istati Membri b’rabta ma’ miżuri supplimentari għal, jew li jmorru lil hinn, mir‑rekwiżiti minimi tas‑sistema stabbilita bir‑Regolament Nru 1626/94. Madankollu, l‑Istati Membri għandhom jeżerċitaw d‑diskrezzjoni tagħhom f’konformità mal‑politika komuni tas‑sajd u l‑prinċipji ġenerali tad‑dritt Komunitarju, li jinkludu l‑prinċipji tal‑proporzjonalità u ta’ trattament ugwali (15) .
36. Fid-digriet tar‑rinviju, il‑qorti tar-rinviju qalet li d‑Digriet Presidenzjali Nru 542/1985 ġie adottat abbażi tal‑Opinjoni Nru 75 tat‑12 ta’ April 1984 mogħtija mill‑Kunsill tas‑Sajd. Skont id‑digriet tar‑rinviju, din l‑opinjoni kienet tgħid li l‑projbizzjoni assoluta inkwistjoni kienet meqjusa neċessarja billi x‑xbieki tas‑sardin kienu qed jintużaw f’żona ta’ mil jew tnejn mill‑kosta li kienet żona fejn organiżmi tal‑baħar jiżviluppaw u jirriproduċu rwieħhom u fejn kien isir ukoll sajd b’attrezzar tas‑sajd ieħor, u dan wassal biex naqas il‑ħut.
37. Għaldaqstant, mid‑digriet tar‑rinviju jidher li l‑għan tal‑projbizzjoni huwa li r‑riżorsi akwatiċi jiġu kkonservati f’żona ta’ mil jew żewġ mili nawtiċi mill‑kosta, għan li, fil‑fehma tiegħi, huwa kompatibbli mal‑politika komuni tas‑sajd (16) .
38. Il‑qorti tar-rinviju ma qalitx jekk il‑projbizzjoni kellhiex xi għan ieħor.
39. Madankollu, is‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali jallegaw, fost l‑oħrajn, li l‑projbizzjoni inkwistjoni tmur kontra l‑għan espress fir‑raba’ premessa tal‑preambolu tar‑Regolament Nru 1626/94 li ż‑żona kostali għandha tkun irriservata għall‑attrezzar selettiv użat minn sajjieda ta’ daqs żgħir. Barra minn hekk, skont is‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali, għall-kuntrarju ta’ dak previst fid‑disa’ premessa fil‑preambolu tar-Regolament Nru 1626/94, il‑projbizzjo ni inkwistjoni hija għal perijodu indefinit u qed taffettwa b’mod negattiv lis‑sajjieda tal‑Komunità billi tiċħdilhom l‑użu ta’ attrezzar tas‑sajd partikolari. Huma jsostnu wkoll li l‑projbizzjoni inkwistjoni ma ġietx adottata skont evidenza xjentifika. Din l-evidenza l-ewwel nett turi li l‑użu korrett tax‑xbieki tas‑sardin fil‑Golf ta’ Kavala ma għandux effett ħażin fuq il‑ħażniet ta’ ħut u t-tieni nett jikkostitwixxi sors ta’ dħul għas‑sajjieda kostali ta’ daqs żgħir tar‑reġjun l‑iktar fix‑xitwa. Barra minn hekk, il‑projbizzjoni twassal għal diskriminazzjoni bejn is‑sajjieda tas‑sajd tas‑sardin li jużaw xbieki kbar li jdawru minn fuq dgħajjes kbar (gri-gri) u s‑sajjieda kostali li jużaw xbieki żgħar li jdawru (xbieki tas‑sardin). Is‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali jqisu wkoll li l‑projbizzjoni tal‑użu tax‑xbieki tas‑sardin hija sproporzjonata.
40. Fl‑ewwel lok, Makedonia tallega li huwa possibbli li jsir sajd għas‑sardin b’mezzi oħra għajr xbieki tas‑sardin. Barra minn hekk, billi 92 % tal‑flotta ta’ 17 088 dgħajsa huma dgħajjes kostali tas‑sajd żgħar, jekk jingħataw liċenzji għax‑xbieki tas‑sardin lid‑dgħajjes kollha, dan jippreġudika sew il‑ħażniet tas‑sajd fil‑Golf ta’ Kavala u fin‑nazzjon kollu. Ma huwiex possibbli li jingħataw liċenzji lis‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali u mhux lill‑eluf ta’ dgħajjes kostali tas‑sajd l‑oħra. Barra minn hekk, jekk tali liċenzji jingħataw għall‑perijodu bejn l‑1 ta’ Marzu u l‑15 ta’ Diċembru, dan jikkoinċidi mal‑perijodu tas‑sajd tad‑dgħajjes tas‑sajd (gri-gri) li jirrappreżentaw 1.6 % tal‑flotta Griega u dan iwassal biex il‑prezz tas‑sardin jonqos u għaldaqstant jaffettwa sew id‑dħul ta’ tali dgħajjes.
41. Il‑Gvern tar-Repubblika Ellenika jsostni li ma pprojbixxix is‑sajd tas‑sardin iżda sempliċement tip partikolari ta’ attrezzar tas‑sajd. Xbieki żgħar li jdawru (xbieki tas‑sardin) jintużaw sa minn mil sa żewġ mili nawtiċi mill‑kosta, fejn l‑organiżmi akwatiċi jirriproduċu rwieħhom u jiżviluppaw. Is‑sardin jidħlu fi stat ta’ ibernazzjoni f’dan ir‑reġjun. Ix‑xbieki tas‑sardin għandhom kapaċità kbira ferm u jwasslu għall‑qerda tas‑sardin u saħansitra tar‑riżorsi kollha tas‑sajd f’dan ir‑reġjun. Xbieki kbar li jdawru huma awtorizzati billi ma jikkawżawx l‑istess ħsara bħax‑xbieki tas‑sardin . F’dan ir‑rigward, fis‑seduta, il‑Gvern tar-Repubblika Ellenika sostna li xbieki kbar li jdawru ma jistgħux jintużaw fiż‑żona kostali. Il‑Gvern tar-Repubblika Ellenika iqis li l‑projbizzjoni hija adegwata u proporzjonata billi ma tipprojbix l‑attivitajiet tas‑sajd. Is‑sajjieda jistgħu jistadu s‑sena kollha billi jużaw varjetà wiesgħa ta’ tip ieħor ta’ attrezzar tas‑sajd inkluż attrezzar tas‑sajd għas‑sardin.
42. Il‑Kummissjoni tqis li l‑qorti tar-rinviju għandha teżamina jekk il‑projbizzjoni hijiex proporzjonata u jekk hijiex kompatibbli mal‑prinċipju ta’ trattament ugwali fir‑rigward tal‑operaturi inkwistjoni. Il‑Kummissjoni tqis li sabiex tevalwa jekk il‑projbizzjoni inkwistjoni hijiex adegwata u proporzjonata fir‑rigward tal‑għan tal‑konservazzjoni u l-ġestjoni tar‑riżorsi akwatiċi, l‑aspetti ambjentali, ekonomiċi u soċjali għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, bl‑ebda aspett ma jkollu prijorità assoluta fuq ieħor. Il‑Kummissjoni tqis li huwa neċessarju teżamina jekk huwiex xjentifikament stabbilit li kien hemm tnaqqis sinjifikattiv fil‑ħażniet ta’ ħut fiż‑żmien meta ġiet adottata l‑projbizzjoni fl‑1987 u l‑1999 u jekk it‑tnaqqis kienx minħabba attrezzar tas-sajd li ma huwiex ix‑xbieki tas‑sardin. Jeħtieġ ukoll jiġi eżaminat jekk huwiex possibbli li s‑sajd illegali jiġi mmoniterjat. Jekk din il‑possibbiltà hija limitata jew ineżistenti, il‑projbizzjoni assoluta tas‑sajd bix‑xbieki tas‑sardin hija ġustifikata. Il‑qorti nazzjonali għandha teżamina wkoll il‑proporzjonalità tal‑miżura u l‑konformità tagħha mal‑prinċipju ta’ trattament ugwali fid‑dawl tal‑possibbiltà skont il‑liġi Ellenika li jintuża attrezzar tas-sajd ieħor bħall‑gri-gri jew tat-tkarkir li jintuża għas‑sajd tal‑istess tip ta’ ħut bħal xbieki tas‑sardin.
43. Hija ġurisprudenza stabbilita li l‑konformità mal‑prinċipju ta’ trattament ugwali teżiġi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati bl-istess mod sakemm dan it‑trattament ma jkunx iġġustifikat minn raġunijiet oġġettivi (17) .
44. Minħabba li l‑projbizzjoni tax‑xbieki żgħar li jdawru, inklużi x‑xbieki tas‑sardin, attwalment tidher li hi assoluta fin‑natura tagħhha, billi tapplika għall‑gruppi kollha tas‑sajjieda (18), il‑projbizzjoni ma tidhirx, għalkemm dan huwa suġġett għal verifika mill‑qorti tar-rinviju, li hi direttament diskriminatorja fir‑rigward ta’ gruppi differenti ta’ sajjieda.
45. Madankollu, il-qorti tar-rinviju għandha tivverifika wkoll jekk il‑projbizzjoni hijiex indirettament diskriminatorja. Fid‑digriet tar‑rinviju stess, il-qorti tar-rinviju nnutat li skont l‑Opinjoni Nru 75 tat‑12 ta’ April 1984 mogħtija mill‑Kunsill tas‑Sajd, is‑sajd kien qed isir fiż‑żona kostali bi xbieki żgħar li jdawru u attrezzar tas-sajd ieħor, li wassal għal tnaqqis tal‑ħażniet. F’dan ir‑rigward, ma huwiex ċar jekk, u jekk iva fuq liema bażi, huma biss ix‑xbieki żgħar li jdawru, inklużi x‑xbieki tas‑sardin, li kienu pprojbiti skont il‑liġi tal‑Greċja. F’każ li ġie adottat dan l‑approċċ, il‑qorti tar-rinviju għandha tivverifika jekk dan l‑approċċ huwiex iġġustifikat abbażi ta’ kriterji oġġettivi.
46. Fis‑seduta tad‑19 ta’ Novembru 2009, il‑Gvern Grieg ġibed l‑attenzjoni dwar il‑kapaċità partikolarment distruttiva relatata mal‑użu ta’ xbieki żgħar li jdawru fiż‑żona kostali. Madankollu, ninnota li ġie argumentat quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja mis‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali u mill‑Kummissjoni li l‑projbizzjoni tista’ fil‑fatt tiddiskrimina bejn sajjieda kostali ta’ daqs żgħir li jużaw xbieki żgħar li jdawru u sajjieda ta’ daqs kbir li jużaw xbieki kbar li jdawru għas‑sajd bil-gri-gri. F’dan ir‑rigward, jidher mill‑proċess quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, għalkemm dan huwa suġġett għal verifika mill‑qorti tar-rinviju, li ma hemm l‑ebda differenza fundamentali bejn xbieki kbar li jdawru u dawk żgħar, għajr id‑daqs u l‑kapaċità għas‑sajd tagħhom. Ix‑xbieki kbar li jdawru, minħabba d‑daqs tagħhom jidher li għandhom kapaċità għas‑sajd ħafna akbar minn xbieki żgħar li jdawru, bħax‑xbieki tas‑sardin. Għalhekk ma jistax jiġi eskluż li minkejja l-allegat numru limitat ta’ dgħajjes (1.6 %) li jużaw xbieki kbar li jdawru għas‑sajd bil-gri-gri l-użu tagħhom jaf potenzjalment u suġġett għall-verifika mill-qorti tar-rinviju, ikollu impatt simili fuq il-ħażniet ta’ ħut bħax-xbieki żgħar li jdawru. Madankollu, kien hemm kontestazzjoni kunsiderevoli bejn il‑partijiet quddiem il‑Qorti tal-Ġustizzja dwar jekk l‑użu ta’ xbieki kbar li jdawru għas‑sajd bil-gri-gri tas‑sardin huwiex permess 300 metru barra mill‑kosta, jew inkella minn mil sa żewġ mili nawtiċi ’l barra mill‑kosta, għaldaqstant, f’żona fejn, skont il‑qorti tar-rinviju, l‑organiżmi akwatiċi jiżviluppaw u jirriproduċu rwieħhom. Minħabba l-preżunta kapaċità għas‑sajd tax‑xbieki kbar li jdawru, ix‑xebh allegat tagħhom ma’ xbieki żgħar li jdawru u l‑użu fiż‑żona kostali, il‑kwistjoni li għandha tiġi indirizzata mill‑qorti tar-rinviju hija jekk il‑projbizzjoni hijiex fil‑fatt diskriminatorja fir‑rigward ta’ gruppi partikolari ta’ sajjieda b’tali mod li mhijiex iġġustifikata abbażi ta’ kriterji oġġettivi.
47. F’dan ir‑rigward, jiena nqis li anki jekk il‑projbizzjoni inkwistjoni taffettwa iktar, jew inkella hi ta’ piż akbar għal grupp partikolari ta’ sajjieda, dan ma jikkostitwix diskriminazzjoni jekk din il‑projbizzjoni hija bbażata fuq kriterji oġġettivi mfassla biex jintlaħaq l‑għan stabbilit tal‑miżura tal‑protezzjoni tal‑iżvilupp u r‑riproduzzjoni tal‑organiżmi akwatiċi f’żona ta’ mil jew żewġ mili nawtiċi mill‑kosta (19) .
48. Fir‑rigward tal‑konformità tal‑projbizzjoni mal‑prinċipju tal‑proporzjonalità, din tirrikjedi li l‑miżuri adottati ma jeċċedux il‑limiti ta’ dak li hu adegwat u neċessarju biex jintlaħqu l‑għanijiet leġittimament imfittxija mil‑leġiżlazzjoni inkwistjoni; meta jkun hemm għażla bejn diversi miżuri adegwati, għandu jsir rikors għal dik l‑inqas oneruża, u l‑iżvantaġġi kkawżati ma għandhomx ikunu sproporzjonati ma’ dawn l‑għanijiet (20) . Jidher ċar li l‑evalwazzjoni tal‑proporzjonalità tal‑projbizzjoni inkwistjoni fil‑kawża prinċipali, b’mod partikolari jekk l‑għan tal‑protezzjoni tar‑riżorsi akwatiċi fiż‑żona kostali jistax jintlaħaq b’mod ieħor għajr milli bil‑projbizzjoni totali tax‑xbieki żgħar li jdawru, inklużi x‑xbieki tas‑sardin, tirrikjedi analiżi speċifika tal‑evidenza xjentifika u ċ‑ċirkostanzi fattwali tal‑kawża prinċipali, u hija l‑qorti tar-rinviju li għandha tagħmel din l‑analiżi (21) .
49. Jiena nqis li l‑qorti tar-rinviju għanda tiġi ggwidata fl‑analiżi tagħha mill‑prinċipju ta’ prekawzjoni. Għaldaqstant, meta jkun hemm inċertezza xjentifika dwar l‑impatt tal‑użu ta’ tip partikolari ta’ attrezzar tas-sajd għal riżorsi akwatiċi, l‑Istat Membru jista’, f’konformità mal‑prinċipju ta’ prekawzjoni, jieħu miżuri protettivi mingħajr ma jkollu bżonn jistenna li r‑realtà u l‑gravità ta’ dan l‑impatt joħorġu kompletament fil‑beraħ (22) . Jiena nqis ukoll li l‑evalwazzjoni tal‑proporzjonalità tal‑projbizzjoni għandha ssir billi jittieħed ukoll inkunsiderazzjoni jekk is‑sajjieda jistgħux jużaw b’mod effikaċi u ekonomikament vijabbli tipi oħra ta’ attrezzar tas-sajd għas‑sardin li jkollhom inqas impatt fuq ir‑riżorsi akwatiċi.
50. Sabiex jiġi evalwat jekk il‑projbizzjoni tal‑użu ta’ xbieki żgħar li jdawru, u għaldaqstant tax‑xbieki tas‑sardin, hijiex adegwata fir‑rigward tal‑għan ta’ din il‑projbizzjoni, jiena nqis li l‑qorti tar-rinviju għandha tivverifika, abbażi tal‑evidenza kollha disponibbli u billi tikkunsidra l‑prinċipju ta’ prekawzjoni, jekk jidhirx li hemm rabta kawżali bejn l‑użu ta’ dawn ix‑xbieki fiż‑żona kostali u l‑qerda ta’ riżorsi akwatiċi, li jwasslu għal tnaqqis tal‑ħażniet. F’dan ir‑rigward, il‑qorti tar-rinviju għandha tivverifika wkoll jekk il‑projbizzjoni li ġiet introdotta fl‑1987 għadhiex adegwata fid‑dawl taċ‑ċirkostanzi attwali flimkien, fost l‑oħrajn, ma’ kull esperjenza ta’ effetti ħżiena li tirriżulta minn kwalunkwe tnaqqis preċedenti tal‑projbizzjoni (23) .
51. Barra minn hekk, billi t‑talba tas‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali hija limitata għas‑sajd tas‑sardin fil‑Golf ta’ Kavala u l‑abbundanza allegata tal‑ħażniet tas‑sardin f’dan ir‑reġjun, il‑qorti tar-rinviju għandha tivverifika jekk il‑projbizzjoni nazzjonali tal‑użu ta’ xbieki żgħar li jdawru u għalhekk tax‑xbieki tas‑sardin hijiex adegwata għaċ‑ċirkostanzi fir‑reġjun. Madankollu, minkejja l‑fatt li s‑sajjieda rikorrenti fil-kawża prinċipali jitolbu biss liċenzja għall‑użu tax‑xibka tas‑sardin għas‑sajd tas‑sardin, il‑qorti tar-rinviju għandha tivverifika l‑impatt tal‑użu ta’ din ix‑xibka fuq ir‑riżorsi akwatiċi kollha u mhux biss fuq il‑ħażniet tas‑sardin.
52. Il‑qorti tar-rinviju għandha tivverifika wkoll jekk huwiex possibbli jintlaħaq l‑għan tal‑miżura inkwistjoni b’mezzi inqas onerużi bħal‑limitu ta’ qbid (24), u l‑limitu tas‑sajd bi xbieki tas‑sardin għal ħinijiet u perijodi partikolari. Meta tevalwa jekk jistgħux jiġu imposti mezzi inqas onerużi minn projbizzjoni assoluta ta’ tip partikolari ta’ attrezzar tas-sajd mingħajr ma jiġi ppreġudikat l‑għan tal‑konservazzjoni tar‑riżorsi akwatiċi, il‑qorti tar-rinviju għandha tieħu inkunsiderazzjoni l‑possibbiltà li tali miżuri jiġu effettivament immoniterjati.
VI – Konklużjoni
53. Għaldaqstant, nipproponi lill‑Qorti tal‑Ġustizzja twieġeb għad‑domandi magħmula mis‑Symvoulio tis Epikrateias kif ġej:
L‑Artikolu 1(2) tar‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 1626/94, tas‑27 Ġunju 1994, li jesiġi ċerti miżuri tekniċi għall‑konservazzjoni ta’ riżorsi tas‑sajd fil‑Mediterran għandu jiġi interpretat li jagħti diskrezzjoni lill‑Istati Membri biex iżommu l-miżuri supplimentari adottati qabel id‑dħul fis‑seħħ ta’ dan ir‑regolament li jikkonsistu fil‑projbizzjoni assoluta ta’ attrezzar tas-sajd mhux inkluż fost dak indikat bħala pprojbit fl-Artikoli 2(3) u 3(1) u 3(1a ) ta’ dan ir-regolament u li l-użu tiegħu, fil‑prinċipju, huwa awtorizzat skont id‑dispożizzjonijiet tal‑imsemmi regolament. Fl‑eżerċizzju ta’ dik id‑diskrezzjoni, l‑Istati Membri għandhom jikkonformaw mal‑politika komuni tas‑sajd u l‑prinċipji ġenerali tad‑dritt Komunitarju inklużi l‑prinċipji ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ proporzjonalità.
(1) .
(2)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 4, Vol. 2, p. 166.
(3)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 4, Vol. 5, p. 460.
(4)  –	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 4, Vol. 2, p. 173.
(5)  –	Ara, b’kuntrast ma’ dan, pereżempju l-attrezzar tas-sajd fl‑Artikolu 2 tar‑Regolament Nru 1626/94.
(6)  –	Ara, b’analoġija, l‑Artikoli 9 u 10 tar‑Regolament Nru 2371/2002.
(7)  –	ĠU 1986 L 288, p. 1.
(8)  –	Kodifikat fir‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 894/97, tad‑29 ta’ April 1997, li jippreskrivi ċerti miżuri tekniċi għall-konservazzjoni ta’ riżorsi tas-sajd (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 4, Vol. 3, p. 156).
(9)  –	It-terminu “jemendaw” huwa indikattiv tal-għan li jinżammu l-miżuri supplimentari nazzjonali eżistenti qabel.
(10)  –	Sentenza tal-24 ta’ Novembru 2005, Deutsches Milch-Kontor (C‑136/04, Ġabra p. I‑10095, punt 32 u l‑ġurisprudenza ċċitata).
(11)  – 	COM(92) 533 finali, ĠU C 306, p. 10.
(12)  –	Ara, pereżempju, l‑Artikoli 2, 3(1) u 3(1a) tar‑Regolament Nru 1626/94.
(13)  –	Il‑kamp ta’ applikazzjoni ġeografiku rilevanti tar‑Regolament Nru 1626/94 huwa ddefinit fl‑Artikolu 1(1) ta’ dan ir‑regolament.
(14)  –	Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-20 ta’ April 1988, Bekaert (204/87, Ġabra p. 2029, punt 5).
(15)  –	Ara, b’analoġija, is-sentenza tal-14 ta’ Settembru 2006, Slob (C‑496/04, Ġabra p. I‑8257, punti 39 sa 41).
(16)  –	Ara l‑Artikolu 2 tar‑Regolament Nru 2371/2002.
(17)  –	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-17 ta’ Ottubru 1995, National Federation of Fishermen’s Organisations et
(C‑44/94, Ġabra p. I‑3115, punt 46).
(18)  –	Ara l‑punt 25 iktar ’il fuq.
(19)  –	Ara, b’analoġija, is-sentenzi tat-23 ta’ Marzu 2006, Unitymark and North Sea Fishermen’s Organisation (C‑535/03, Ġabra p. I‑2689, punt 63) u tal-14 ta’ Mejju 2009, Azienda Agricola Disarò Antonio et
(C‑34/08, Ġabra p. I‑4023, punti 69 u 70). Għaldaqstant, għalkemm ir‑raba’ premessa fil‑preambolu tar‑Regolament Nru 1626/94 fil‑fatt tistabbilixxi li ż‑żona kostali għandha tkun irriservata għall-attrezzar selettiv użat minn sajjieda ta’ daqs żgħir, dan ma jipprojbixxix neċessarjament Stat Membru milli jipprojbixxi tip partikolari ta’ attrezzar li jintuża minn dawn is‑sajjieda meta jiġi stabbilit li l‑projbizzjoni hija bbażata fuq kriterji oġġettivi, skont id-dritt Komunitarju u l-politika komuni tas sajd.
(20)  –	Sentenzi tal-4 ta’ Ġunju 1992, Debus (Kawżi magħquda C‑13/91 u C‑113/91, Ġabra p. I‑3617, punt 16), u tal-5 ta’ Mejju 1998, Ir‑Renju Unit vs Il‑Kummissjoni (C‑180/96, Ġabra p. I‑2265).
(21)  –	Ara, b’analoġija, is-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2001, Tridon (C‑510/99, Ġabra p. I‑7777, punt 58).
(22)  –	Ara, b’analoġija, l‑Artikolu 2(1) tar‑Regolament Nru 2371/2002 li jistipula li l‑Komunità għandha tapplika trattament kawt fit-teħid ta’ miżuri maħsuba biex iħarsu u jikkonservaw riżorsi akwatiċi ħajjin, kif ukoll is-sentenza Ir‑Renju Unit vs Il‑Kummissjoni, iċċitata fin‑nota ta’ qiegħ il‑paġna 20, punt 99.
(23)  –	Ara l‑punti 18 u 19 iktar ’il fuq.
(24)  –	Limitu tal‑qabdiet jista’ jintlaħaq, fost l‑oħrajn, billi jiġi limitat in‑numru ta’ liċenzji mogħtija għas‑sajd bi xbieki tas‑sardin sakemm l‑għoti ta’ dawn ill‑liċenzji jsir b’mod trasparenti u mhux diskriminatorju.