Kawża C‑334/13
Nordex Food A/S
vs
Hauptzollamt Hamburg-Jonas
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Bundesfinanzhof)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Agrikoltura — Regolament (KE) Nru 800/1999 — Ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni — Regolament (KE) Nru 1291/2000 — Sistema tal-liċenzji tal-esportazzjoni — Dikjarazzjoni tal-esportazzjoni ppreżentata mingħajr liċenzja tal-esportazzjoni — Terminu mogħti mill-uffiċċju doganali tal-esportazzjoni — Dokumenti doganali li jistabbilixxu l-wasla tal-merkanzija esportata fil-pajjiż destinatarju — Dokumenti ffalsifikati — Rettifika tal-irregolaritajiet — Applikazzjoni tas-sanzjoni msemmija fl-Artikolu 51 tar-Regolament (KE) Nru 800/1999”
Sommarju — Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) tas-16 ta’ Ottubru 2014
1.        Agrikoltura — Organizzazzjoni komuni tas-swieq — Ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni — Kundizzjonijiet għall-għoti — Preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni ta’ esportazzjoni tal-merkanzija qabel il-ħruġ tagħha mit-territorju doganali — Esportatur li ma jkollux liċenzja ta’ esportazzjoni valida fid-data tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni — Preżentazzjoni ta’ liċenzja f’terminu addizzjonali mogħti mill-awtorità kompetenti — Dritt għal ħlas lura
(Regolamenti tal-Kummissjoni Nru 800/1999, kif emendat bir-Regolament Nru 2299/2001, Artikolu 4(1), u Nru 1291/2000, Artikolu 24)
2.        Unjoni doganali — Dikjarazzjonijiet doganali — Kontroll a posteriori — Għoti mill-uffiċċju doganali tal-esportazzjoni ta’ terminu addizzjonali għall-preżentazzjoni ta’ liċenzja ta’ esportazzjoni — Obbligu għall-uffiċċju doganali kompetenti li jwettaq il-ħlas lura fuq l-esportazzjoni — Kundizzjonijiet — Verifika lli għandha titwettaq mill-qorti nazzjonali
(Regolament tal-Kunsill Nru 2913/92, Artikolu 4, punt 5)
3.        Agrikoltura — Organizzazzjoni komuni tas-swieq — Ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni — Produzzjoni ta’ provi dokumentali — Skadenza tat-terminu leġiżlattiv — Telf tad-dritt għal ħlas lura — Eċċezzjoni — Forza maġġuri — Kunċett — Falsifikazzjoni tad-dokumenti minn parti kontraenti tal-esportatur — Esklużjoni
(Regolament tal-Kummissjoni Nru 800/1999, kif emendat bir-Regolament Nru 2299/2001, Artikoli 49 u 50)
4.        Agrikoltura — Organizzazzjoni komuni tas-swieq — Ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni — Dikjarazzjoni ineżatta li tirriżulta mill-aġir frawdolenti tal-parti kontraenti — Sanzjoni — Assenza ta’ aġir kolpevoli tal-esportatur — Assenza ta’ effett
(Regolament tal-Kummissjoni Nru 800/1999, kif emendat bir-Regolament Nru 2299/2001, Artikolu 51(1)(a) u (3))
1.        L-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 800/1999, li jistabbilixxi regoli komuni dettaljati għall-applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli, kif emendat bir-Regolament Nru 2299/2001, moqri flimkien mal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1291/2000, li jistabbilixxi regoli dettaljati komuni għall-applikazzjoni tas-sistema tal-liċenzji tal-importazzjoni u tal-esportazzjoni u ta’ ċertifikati ta’ iffissar bil-quddiem għal prodotti agrikoli, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix l-għoti tal-ħlas lura fuq l-esportazzjoni f’ċirkustanzi partikolari bħal dawk fejn l-esportazzjoni tkun seħħet fl-assenza tal-liċenzja tal-esportazzjoni, li l-eżistenza tagħha tkun madankollu ġiet stabbilita fil-mument tad-dikjarazzjoni tal-esportazzjoni u ġiet ippreżentata, mill-esportatur, fit-terminu addizzjonali ta’ ġimgħa mogħti għal dan l-għan mill-uffiċċju doganali kompetenti.
Fil-fatt, minkejja li l-preżentazzjoni tal-liċenzja tal-esportazzjoni tikkostitwixxi element essenzjali tas-sistema ta’ verifika tat-talbiet għal ħlas lura, il-preżentazzjoni tagħha fil-mument meta d-dikjarazzjoni tal-esportazzjoni tkun aċċettata ma hijiex, fil-każijiet kollha, kundizzjoni indispensabbli għall-għoti tal-ħlas lura fuq l-esportazzjoni, sakemm madankollu l-għanijiet tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil-qasam tal-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni ma jkunux kompromessi u sakemm il-kontrolli fiżiċi jkunu setgħu jitwettqu mill-awtoritajiet kompetenti.
(ara l-punti 33, 39, 43 u d-dispożittiv 1)
2.        Il-leġiżlazzjoni doganali tal-Unjoni għandha tiġi interpretata fis-sens li l-uffiċċju doganali kompetenti sabiex iwettaq ħlas lura fuq l-esportazzjoni huwa marbut b’deċiżjoni tal-uffiċċju doganali tal-esportazzjoni, bħal deċiżjoni ta’ għoti ta’ terminu addizzjonali għall-preżentazzjoni ta’ liċenzja tal-esportazzjoni, jekk din id-deċiżjoni tkun tissodisfa l-kundizzjonijiet formali u sostantivi kollha ta’ deċiżjoni, previsti kemm fil-punt 5 tal-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 2913/92, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità, kif ukoll fid-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt nazzjonali kkonċernat. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tivverifika jekk id-deċiżjoni inkwistjoni tissodisfax dawn il-kundizzjonijiet.
(ara l-punti 41, 42)
3.        L-Artikoli 49 u 50 tar-Regolament Nru 800/1999, li jistabbilixxi regoli komuni dettaljati għall-applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 2299/2001, għandhom jiġu interpretati fis-sens li, ħlief fil-każ ta’ forza maġġuri, l-esportatur li, sabiex jistabbilixxi l-wasla tal-merkanzija esportata fil-pajjiż destinatarju, ikun ippreżenta dokumenti doganali li, sussegwentement, irriżultaw li huma ffalsifikati, ma jkunx jista’, wara l-iskadenza tat-termini previsti f’dawn l-artikoli, jippreżenta, fil-kuntest ta’ proċedura ġudizzjarja pendenti dwar l-għoti tal-ħlas lura fuq l-esportazzjoni, dokumenti doganali validi, minkejja li kien hemm dewmien f’dan l-għoti għal raġunijiet li ma humiex dawk relatati mal-prova tal-wasla ta’ din il-merkanzija.
Fil-fatt, meta t-termini tal-esportazzjoni jew it-termini għall-provvista tal-provi neċessarji għall-għoti tal-ħlas lura jkunu skadew, il-ħlas lura ma jingħatax. F’dan ir-rigward, in-nuqqas ta’ osservanza tar-regoli proċedurali stabbiliti fil-leġiżlazzjoni jista’ jwassal għat-tnaqqis u saħansitra għat-telf tad-drittijiet għal ħlas lura fuq l-esportazzjoni, u tali jkun il-każ, b’mod partikolari, meta esportatur jippreżenta l-provi neċessarji għall-ksib ta’ ħlas lura fuq l-esportazzjoni biss wara l-iskadenza tat-termini msemmija fl-Artikoli 49(2) u 50(2) tar-Regolament Nru 800/1999. Din il-konklużjoni ma hijiex ikkontestata mill-fatt li l-preżentazzjoni tardiva tal-prova tal-wasla tal-merkanzija esportata fil-pajjiż destinatarju ma kellha ebda effett fuq l-iżvolġiment tal-proċedura dwar l-għoti tal-ħlas lura fuq l-esportazzjoni, liema proċedura damet għal raġunijiet li ma humiex dawk relatati mal-prova ta’ din il-wasla.
Barra minn hekk, it-tul tal-investigazzjonijiet imwettqa mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jkunu ppermettew li tiġi kkonstatata l-falsifikazzjoni tad-dokumenti li jiċċertifikaw il-wasla tal-merkanzija esportata fil-pajjiż destinatarju ma jistax jiġi assimilat għal każ ta’ forza maġġuri, fis-sens tal-Artikolu 49(2) tar-Regolament Nru 800/1999, sa fejn dewmien tal-awtoritajiet nazzjonali jista’ jikkostitwixxi każ ta’ forza maġġuri meta dan ikun ta’ natura amministrattiva u mhux imputabbli lill-esportatur. Anki jekk in-nuqqas jew l-iżball imwettaq minn parti kontraenti mal-esportatur jistgħu jikkostitwixxu ċirkustanza li ma taqax taħt il-kontroll ta’ din tal-aħħar, xorta waħda jibqa’ l-fatt li huma jaqgħu taħt riskju kummerċjali abitwali u ma jistgħux jitqiesu li huma imprevedibbli fil-kuntest ta’ tranżazzjonijiet kummerċjali. L-esportatur huwa liberu fl-għażla tal-partijiet kontraenti tiegħu u għandu jieħu l-prekawzjonijiet xierqa billi jinkorpora klawżoli f’dan is-sens fil-kuntratti li huwa jikkonkludi ma’ dawn tal-aħħar jew billi jagħmel assigurazzjoni speċifika.
(ara l-punti 52, 53, 55-57 u d-dispożittiv 2)
4.        L-Artikolu 51(1)(a) tar-Regolament Nru 800/1999, li jistabbilixxi regoli komuni dettaljati għall-applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli, kif emendat bir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 2299/2001, għandu jiġi interpretat fis-sens li s-sanzjoni prevista f’din id-dispożizzjoni tiġi imposta meta l-esportatur ikun ippreżenta, fit-termini stabbiliti, dokumenti li jistabbilixxu l-wasla tal-merkanzija esportata fil-pajjiż destinatarju u li jirriżultaw li huma ffalsifikati, minkejja li mid-dokumenti validi prodotti matul il-proċedura jirriżulta li l-ħlas lura fuq l-esportazzjoni li għalih saret applikazzjoni jikkorrispondi għal dak li kellu jingħata.
Fil-fatt, peress li r-responsabbiltà li fuqha hija bbażata s-sanzjoni prevista fl-Artikolu 51(1)(a) tar-Regolament Nru 800/1999 hija essenzjalment oġġettiva, it-tnaqqis tal-ħlas lura msemmi minn din id-dispożizzjoni għandu jiġi applikat anki meta l-esportatur ma jkun wettaq ebda żball. F’dan ir-rigward, jekk, minħabba l-falsifikazzjoni tad-dokumenti minn parti kontraenti, l-esportatur ikkonċernat ma jkunx ippreżenta, fit-termini previsti, id-dokumenti kollha meħtieġa mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni, is-sanzjoni prevista fl-imsemmi Artikolu 51(1)(a) għandha tiġi imposta fuqu, sakemm fir-rigward tiegħu ma jkunx applikabbli wieħed mill-każijiet ta’ eżenzjoni li jinsabu fil-lista eżawrjenti msemmija fl-Artikolu 51(3) ta’ dan ir-regolament, li magħha ma jistax jiżdied każ ġdid ta’ eżenzjoni bbażat, b’mod partikolari, fuq l-assenza ta’ aġir kolpevoli tal-esportatur.
(ara l-punti 60, 62, 63 u d-dispożittiv 3)