Voorlopige editie
CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL
T. ĆAPETA
van 30 april 2026 (1)
Zaak C‑906/24 [Sirto](i)
A,
B,
C,
D,
E,
F,
G,
in tegenwoordigheid van:
Maahanmuuttovirasto
[verzoek van de Korkein hallinto-oikeus (hoogste bestuursrechter, Finland) om een prejudiciële beslissing]
„ Prejudiciële verwijzing – Burgerschap van de Unie – Recht om zich vrij op het grondgebied van de lidstaten te verplaatsen en er te verblijven – Eerbiediging van het privéleven en van het familie‑ en gezinsleven – Verwijdering van een burger van de Unie om redenen van openbare orde of openbare veiligheid – Gevolgen voor het afgeleid verblijfsrecht van de kinderen die in het gastland naar school of een kinderdagverblijf gaan en de echtgenoot die daadwerkelijk de voogdij heeft over de kinderen ”
I.      Inleiding
1.        Op grond van de burgerschapsrichtlijn(2) genieten de familieleden van een mobiele werknemer in de Europese Unie een afgeleid verblijfsrecht in de gastlidstaat op basis van het verblijfsrecht van die werknemer.
2.        Maar wat gebeurt er wanneer die werknemer uit de gastlidstaat wordt verwijderd om redenen van openbare orde of openbare veiligheid? Kunnen zijn familieleden dan in die lidstaat blijven, met name wanneer sommige van hen daar naar school gaan? Welke gevolgen heeft de beslissing om in het gastland te blijven zodat de kinderen hun studie kunnen voltooien bovendien voor de beslissing om hun ouder uit te zetten, indien die kinderen een zelfstandig verblijfsrecht genieten?
3.        Dit zijn kort samengevat de vragen die aan de orde waren bij de Korkein hallinto-oikeus (hoogste bestuursrechter, Finland), de verwijzende rechter in de onderhavige zaak, die van het Hof wenst te vernemen wat de juiste uitlegging is van zowel de burgerschapsrichtlijn als de werknemersverordening(3).
II.    Feiten in het hoofdgeding, prejudiciële vragen en procedure bij het Hof
4.        A is een Roemeens staatsburger die is verhuisd naar Finland, waar hij ten minste van 2017 tot en met 2019 arbeid heeft verricht en inkomsten heeft ontvangen. Zijn verblijfsrecht in die lidstaat werd op 1 maart 2018 op grond van zijn werkzaamheid geregistreerd. Van 2020 tot en met 2021 had hij geen inkomsten uit arbeid in loondienst en volgens het inkomstenregister dateert zijn laatste loon van september 2023.
5.        A is gehuwd met B, een Moldavisch staatsburger, en zij hebben samen vijf kinderen (C, D, E, F en G).
6.        B is op 15 juli 2018 Finland binnengekomen. Op 24 mei 2019 ontving B samen met haar kinderen C, D en E een verblijfskaart voor familieleden van een burger van de Unie, geldig van 24 mei 2019 tot en met 24 mei 2024.
7.        C, D en E – geboren in respectievelijk 2011, 2013 en 2015– zijn Moldavische onderdanen en gaan naar school in Finland.
8.        F is geboren in 2019 en is een Roemeens onderdaan. Voor F is op 10 mei 2021 de registratie van het verblijfsrecht als burger van de Unie aangevraagd. G is geboren in 2022 en is een Moldavisch onderdaan. Zowel F als G gaan naar een kinderdagverblijf.
9.        A is tussen 2019 en 2022 in Finland veroordeeld tot een voorwaardelijke vrijheidsstraf van zeven maanden wegens gekwalificeerde diefstal en tot een voorwaardelijke vrijheidsstraf van drie maanden wegens diefstal. Hij ontving ook verschillende geldboeten wegens diefstal, poging tot diefstal in twee gevallen, schuldheling, schending van de verkeersveiligheid en bezit van een voorwerp dat of een substantie die schade kan berokkenen aan anderen. Hij wordt ook verdacht van het plegen van diefstal in 2020,
van een poging tot diefstal in 2022 en van een wederrechtelijke bedreiging in 2022.
10.      Op 22 november 2022 heeft de Maahanmuuttovirasto (immigratiedienst, Finland) de uitzetting van A naar Roemenië gelast en hem een inreisverbod opgelegd voor de duur van drie jaar. Volgens die beschikking werd hij gezien de aard en de herhaling van zijn in het voorgaande punt genoemde criminele activiteiten uitgezet om redenen van openbare orde en openbare veiligheid.
11.      Bij beschikking van 24 november 2022 besloot de Maahanmuuttovirasto tot uitzetting van B samen met haar kinderen C, D, E en G naar haar land van herkomst, Moldavië, omdat gezinshereniger A niet meer voldeed aan de vereisten voor een verblijfsrecht. Op dezelfde dag en om vergelijkbare redenen deelde de Maahanmuuttovirasto mee dat het verblijfsrecht van F niet werd geregistreerd.
Daarnaast gelastte deze autoriteit dat F naar Roemenië, zijn land van herkomst,
zou worden verwijderd.
12.      Bij beslissingen van 29 september 2023 heeft de Helsingin hallinto-oikeus (bestuursrechter Helsinki, Finland) de door A, B en hun kinderen tegen de beschikkingen van de Maahanmuuttovirasto ingestelde beroepen afgewezen.
13.      Verzoekers in het hoofdgeding hebben de verwijzende rechter verzocht om de beroepen tegen de beslissingen van de Helsingin hallinto-oikeus ontvankelijk te verklaren, stellende dat de beslissingen van de Maahanmuuttovirasto en de Helsingin hallinto-oikeus moeten worden vernietigd en de zaken ter herziening terug moeten worden verwezen naar die rechterlijke instantie. Zij hebben tevens verzocht om de tenuitvoerlegging van de uitzettingen te verbieden.
14.      Bij tussenbesluiten van 21 februari 2024 heeft de verwijzende rechter de tenuitvoerlegging van de verwijdering van verzoekers verboden totdat hij over het verzoek tot toelating van de beroepen heeft beslist of totdat er in hoger beroep een beslissing is gegeven.
15.      De Korkein hallinto-oikeus is om te beginnen van mening dat de beoordelingen van zowel de Maahanmuuttovirasto als de Helsingin hallinto-oikeus in overeenstemming zijn met het nationale recht, voor zover daarin is geoordeeld dat A wegens de ernst en de herhaling van zijn strafbare feiten de openbare orde en de openbare veiligheid in gevaar heeft gebracht. Volgens de verwijzende rechter kan er ook van uit worden gegaan dat er bij de algehele beoordeling geen in aanmerking te nemen omstandigheden zijn gebleken die voorrang hebben op de uitzettingsgronden in de onderhavige zaak. Dezelfde rechter is echter van oordeel dat de gronden voor de uitzetting van A en in het bijzonder de gezinssituatie mogelijk opnieuw moeten worden onderzocht indien het Hof zou oordelen dat de echtgenote en kinderen van A in Finland een zelfstandig verblijfsrecht genieten, ook in geval van uitzetting van A.
16.      De verwijzende rechter vraagt zich in allereerst af of artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn en/of artikel 10 van de werknemersverordening aldus moeten worden uitgelegd dat de kinderen, die in Finland de basisschool bezoeken of naar een kinderdagverblijf gaan, en hun moeder, die hen verzorgt, hun verblijfsrecht in Finland mogen behouden. Voorts wenst die rechter te vernemen of en in hoeverre het feit dat hun vader, aan wiens status als mobiele werknemer zij oorspronkelijk hun verblijfsrecht ontleenden, is gelast de gastlidstaat te verlaten omdat hij een gevaar vormt voor de openbare orde en de openbare veiligheid, gevolgen heeft voor het eventuele zelfstandig verblijfsrecht van de kinderen.
17.      Indien de familieleden van A hun verblijfsrecht behouden, rijst verder de vraag of dit ertoe kan leiden dat het uitzettingsbesluit moet worden herzien. Volgens de verwijzende rechter is voor deze laatste vraag een uitlegging vereist van artikel 28, lid 1, van de burgerschapsrichtlijn, gelezen in samenhang met artikel 7 en artikel 24, leden 2 en 3, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: „Handvest”), ter bescherming van het privéleven, het familie‑ en gezinsleven en de rechten van het kind.
18.      Tegen deze achtergrond heeft de Korkein hallinto-oikeus de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„1)      Moet artikel 12, lid 3, van [de burgerschapsrichtlijn] aldus worden uitgelegd dat de kinderen van een burger van de Unie die zijn ingeschreven aan een basisschool in het gastland, en de ouder die daadwerkelijk de voogdij heeft voor de kinderen, hun verblijfsrecht niet verliezen voordat de kinderen hun studie hebben voltooid, wanneer tegen de betrokken burger van de Unie om redenen van openbare orde of openbare veiligheid een besluit tot uitzetting is genomen dat nog niet onherroepelijk is, de uitzetting nog niet is uitgevoerd en de betrokken burger van de Unie nog steeds in het gastland verblijft?
Wanneer het antwoord op de eerste vraag ontkennend luidt:
2)      Moet artikel 10 van [de werknemersverordening] aldus worden uitgelegd dat de aan een basisschool in het gastland ingeschreven kinderen van een burger van de Unie die de status van werknemer had, en de ouder die daadwerkelijk de voogdij heeft voor deze kinderen, hun verblijfsrecht niet verliezen voordat de kinderen hun studie hebben voltooid, wanneer de immigratiedienst van het gastland om redenen van openbare orde of openbare veiligheid de verwijdering heeft gelast van de ouder die burger van de Unie is en de status van werknemer had?
Indien de eerste of de tweede vraag bevestigend wordt beantwoord:
3)      Moet artikel 28, lid 1, van [de burgerschapsrichtlijn], waarin de omstandigheden worden genoemd die het gastland in overweging moet nemen alvorens een besluit tot verwijdering van het grondgebied om redenen van openbare orde of openbare veiligheid te nemen, aldus worden uitgelegd dat de voorwaarden voor verwijdering van een burger van de Unie ten aanzien van wie een besluit tot verwijdering is genomen, opnieuw moeten worden bezien wanneer na het verwijderingsbesluit voor zijn kinderen en zijn echtgenote een zelfstandig verblijfsrecht in het gastland wordt vastgesteld en deze familieleden in die lidstaat willen blijven? Zo ja, welke omstandigheden moeten in het bijzonder worden bezien in een situatie zoals in deze zaak aan de orde, rekening houdend met de gezins‑ en economische situatie zoals genoemd in artikel 28, lid 1, van [de burgerschapsrichtlijn], gelezen in samenhang met artikel 7 van het [Handvest] betreffende de eerbiediging van het privéleven en het familie‑ en gezinsleven en artikel 24, leden 2 en 3, van het Handvest betreffende de rechten van het kind?”
19.      De Finse regering en de Europese Commissie hebben schriftelijke opmerkingen ingediend bij het Hof.
20.      Ter terechtzitting van 4 februari 2026 hebben verzoekers in het hoofdgeding, de Finse regering en de Commissie mondelinge opmerkingen gemaakt.
III. Analyse
21.      Om het recht inzake Unieburgerschap correct toe te passen, moeten rechters over een zekere vaardigheid in combinatoriek beschikken. Dit blijkt duidelijk uit de onderhavige zaak.
22.      De verwijzende rechter krijgt in wezen te maken met twee verschillende, maar onderling samenhangende vragen. Ten eerste de vraag of, en op welke grondslag, verschillende categorieën familieleden [zoals echtgenoten die onderdaan zijn van een derde land en kinderen, van wie sommige burger van de Unie zijn en andere onderdaan van een derde land] een verblijfsrecht in een gastlidstaat kunnen behouden wanneer dat recht is afgeleid van het recht van een werknemer, die een burger van de Unie is, om in die lidstaat te verblijven, hoewel de bevoegde autoriteiten inmiddels een uitzettingsbevel ten aanzien van die persoon hebben uitgevaardigd omdat hij een gevaar voor de openbare orde en de openbare veiligheid vormt (zelfs indien dat uitzettingsbevel nog niet ten uitvoer is gelegd). Ten tweede de vraag welke gevolgen, indien die familieleden hun verblijfsrecht inderdaad behouden, dit dan heeft voor het (nog niet ten uitvoer gelegde) besluit tot uitzetting van de burger van de Unie die werknemer is.
23.      De eerste twee vragen van de verwijzende rechter hebben betrekking op de eerste hierboven beschreven kwestie; ik behandel deze vragen onder A. Onder B ga ik in op de derde prejudiciële vraag, die betrekking heeft op de tweede hierboven beschreven kwestie.
A.      Eerste en tweede vraag
24.      In beginsel genieten echtgenoten die onderdaan zijn van een derde land en ten laste komende kinderen op grond van de gecombineerde toepassing van artikel 2, lid 2, artikel 7, lid 1, onder d), en lid 2, van de burgerschapsrichtlijn een afgeleid verblijfsrecht in een lidstaat waar een burger van de Unie op grond van die richtlijn over een zelfstandig verblijfsrecht beschikt.
25.      Nadat deze personen vijf jaar legaal als familielid op het grondgebied van een gastland hebben verbleven, ongeacht hun nationaliteit, verwerven zij een zelfstandig duurzaam verblijfsrecht (artikel 16, leden 1 en 2, van de burgerschapsrichtlijn). In de onderhavige zaak blijkt echter dat de burger van de Unie aan wie de familieleden hun verblijfsrecht ontlenen, minder dan vijf jaar in Finland had verbleven voordat een besluit voor zijn uitzetting werd vastgesteld.(4) Bijgevolg genieten zij geen duurzaam verblijfsrecht; dit dient de verwijzende rechter evenwel na te gaan.
26.      Derhalve moet worden nagegaan of die familieleden op een andere rechtsgrond aanspraak kunnen maken op een verblijfsrecht.
27.      In dat verband is de verwijzende rechter van oordeel dat er twee mogelijke rechtsgronden zijn op basis waarvan het verblijfsrecht van ten minste een aantal van de betrokken kinderen kan worden vastgesteld, wat vervolgens een afgeleid recht zou kunnen doen ontstaan voor hun moeder en andere broers en zussen: artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn en artikel 10 van de werknemersverordening.
28.      Aangezien er reeds rechtspraak bestaat waarin wordt bevestigd dat artikel 10 van de werknemersverordening een verblijfsrecht verleent aan een kind dat in de gastlidstaat naar school wil blijven gaan, zal ik mijn analyse beginnen met die bepaling zoals toegepast op de onderhavige situatie (1).
29.      Artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn is daarentegen nog niet door het Hof uitgelegd. Onder het tweede thema van dit onderdeel van deze conclusie zal ik het Hof in overweging geven deze bepaling aldus uit te leggen dat ze ook mogelijk relevant is voor de onderhavige zaak.
1.      Verblijfsrecht op grond van artikel 10 van de werknemersverordening
30.      Met zijn tweede vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 10 van de werknemersverordening aldus moet worden uitgelegd dat kinderen van een burger van de Unie die zijn ingeschreven in een basisschool in de gastlidstaat, hun ouder die daadwerkelijk de voogdij over die kinderen heeft, en hun broers en zussen die naar een kinderdagverblijf gaan, nog steeds een verblijfsrecht hebben zolang de studie van de kinderen niet is voltooid, ook al is ten aanzien van de burger van de Unie aan wie zij hun verblijfsrecht oorspronkelijk ontlenen, een besluit tot verwijdering uit het gastland genomen.
31.      Wat minderjarigen betreft, heeft het Hof geoordeeld dat artikel 10 van de werknemersverordening een zelfstandig recht van verblijf verleent aan de kinderen van een voormalige migrerend werknemer in de Unie(5).
32.      In het arrest Jobcenter Krefeld heeft het Hof geoordeeld dat de kinderen van een burger van de Unie en voormalig migrerend werknemer
die in de gastlidstaat met hun schoolopleiding zijn begonnen, een eigen verblijfsrecht genieten op grond van het recht op gelijke behandeling wat de toegang tot het onderwijs betreft, wanneer zij in het gastland algemeen onderwijs wensen te volgen(6).
33.      Wat betekent dit voor de onderhavige zaak?
34.      Uit de verwijzingsbeslissing blijkt dat C, D en E in Finland naar de basisschool gaan.
35.      Aangezien hun vader aanvankelijk als werknemer naar Finland is verhuisd, hebben zij op grond van artikel 10 van de werknemersverordening, zoals uitgelegd door het Hof, het recht om in Finland te blijven zolang zij algemeen onderwijs volgen. Hun verblijfsrecht is niet afhankelijk van de status van werknemer van hun vader of van zijn verdere verblijf in Finland.(7)
36.      Hun moeder, B, ontleent als voogd van C, D en E en degene die daadwerkelijk voor hen zorgt, een afgeleid verblijfsrecht aan hun zelfstandig verblijfsrecht in Finland.(8)
37.      Dan zijn er nog F en G, die een voorschoolse leeftijd hebben.
38.      In de Engelstalige versie van het arrest Jobcenter Krefeld bestaat er een verblijfsrecht op grond van artikel 10 van de werknemersverordening „where that child wishes to attend general education courses in that Member State (wanneer het kind in deze lidstaat algemeen onderwijs wenst te volgen)”.(9) In de Franstalige versie en in enkele andere taalversies wordt echter de term „onderwijs voortzetten” gebruikt.(10) De situatie in die zaak was namelijk dat de betrokken kinderen in de gastlidstaat reeds algemeen onderwijs volgden en dat zij dat wensten blijven te doen.
39.      Niettemin is de Commissie in de onderhavige zaak van mening dat F en G een zelfstandig verblijfsrecht hebben omdat zij naar een kinderdagverblijf gaan. Volgens deze instelling kunnen kinderen die nog naar een kinderdagverblijf gaan, of die zelfs nog jonger zijn, in de toekomst naar school gaan, wat betekent dat hun recht om in de toekomst onderwijs te volgen noodzakelijkerwijs inhoudt dat zij het recht hebben om in de gastlidstaat te blijven, zodat er sprake is van een huidig verblijfsrecht.
40.      De Finse regering is daarentegen van mening dat artikel 10 van de werknemersverordening geen recht inhoudt op toekomstig onderwijs waaruit een verblijfsrecht zou kunnen worden afgeleid voor ieder kind dat op het grondgebied van een lidstaat verblijft.
41.      Om vast te stellen of artikel 10 van de werknemersverordening aldus moet worden opgevat dat het F en G zelfstandige verblijfsrechten verleent, ook al is hun schoolopleiding in Finland nog niet van start gegaan, mag niet uit het oog worden verloren dat het bestaan van een eigen verblijfsrecht van minderjarigen om in de gastlidstaat te blijven, lijkt voort te vloeien uit de overweging dat kinderen van mobiele werknemers de opleiding die zij zijn gestart met succes moeten kunnen afronden(11).
42.      Ik ben het dan ook met de Finse regering eens dat artikel 10 van de werknemersverordening niet aldus kan worden gelezen dat het een recht op onderwijs verleent: het geeft kinderen die hun schoolopleiding reeds zijn begonnen in de gastlidstaat louter het recht om die opleiding voort te zetten, zelfs als hun ouder het zelfstandige verblijfsrecht verliest dat hij of zij voorheen genoot als werknemer die een burger van de Unie is.
43.      Aangezien F en G kleuters zijn, blijken zij dus geen zelfstandig verblijfsrecht in Finland te genieten op grond van artikel 10 van de werknemersverordening. Er moet overigens rekening mee worden gehouden dat het aan elke lidstaat is om te beslissen wanneer het verplicht algemeen onderwijs aanvangt.(12) In dat verband dient de verwijzende rechter op basis van het Finse recht vast te stellen of het bezoeken van een kinderdagverblijf wordt opgevat als de aanvang van formeel onderwijs en dus of de kinderen F en G op grond daarvan een verblijfsrecht genieten.
44.      Zelfs indien F en G geen verblijfsrecht genieten op grond van artikel 10 van de werknemersverordening, betekent dit niet dat zij geen verblijfsrecht kunnen genieten op een andere grond, onafhankelijk van hun oorspronkelijke gezinshereniger.
45.      In dat verband ben ik het eens met de Commissie dat indien F en G gedwongen zouden worden om Finland te verlaten, B ook zou moeten vertrekken, wat via een domino-effect tot gevolg zou hebben dat ook C, D en E het grondgebied zouden moeten verlaten. Derhalve zou het recht van F en G om in Finland te blijven kunnen worden afgeleid van het in het Unierecht vervatte recht van C, D en E om in die lidstaat te blijven.
46.      Elke beoordeling van de uit het Unierecht voortvloeiende rechten van kinderen moet gebaseerd zijn op een omvattende beoordeling per geval van de mate waarin de kinderen afhankelijk zijn van hun ouder die op grond van het Unierecht een verblijfsrecht in een lidstaat geniet.(13) Bij die beoordeling moet voorrang worden gegeven aan de belangen van het kind en zijn of haar recht op eerbiediging van het gezinsleven (respectievelijk artikel 24 en artikel 7 van het Handvest), waarbij in het bijzonder rekening moet worden gehouden met de leeftijd van het kind, zijn of haar ontwikkeling en de affectieve relatie van het kind met die ouder, alsook de psychologische risico’s in geval van een scheiding.(14)
47.      In dat verband kan een parallel worden getrokken met het arrest Subdelegación del Gobierno en Toledo (Verblijfsrecht van een gezinslid – Onvoldoende bestaansmiddelen)(15).
48.      Die zaak had eveneens betrekking op een ouder die onderdaan van een derde land is met een minderjarig kind dat een burger van de Unie is en een ander kind dat onderdaan van een derde land is. In dat arrest heeft het Hof erkend dat de weigering om een verblijfsvergunning te verlenen aan een minderjarig kind dat onderdaan van een derde land is, de moeder van dat kind er waarschijnlijk toe zou dwingen het grondgebied te verlaten.
Bijgevolg zou ook haar andere kind, dat een burger van de Unie is, gedwongen zijn te verhuizen.
49.      In het hoofdgeding gaat een dergelijke redenering ook op voor G (die de nationaliteit van een derde land bezit), F (die een burger van de Unie is) en hun moeder, B (die eveneens onderdaan van een derde land is).
50.      Bovendien moet eraan worden herinnerd dat het Hof herhaaldelijk heeft geoordeeld dat de rechten die rechtstreeks voortvloeien uit artikel 10 van de werknemersverordening los van de in de burgerschapsrichtlijn vastgestelde voorwaarden en beperkingen bestaan.(16) Dat geldt mijns inziens evenzeer voor afgeleide rechten die rechtstreeks of indirect voortvloeien uit die bepaling, gelezen in samenhang met het Handvest.
51.      Kortom genieten C, D en E dus een zelfstandig verblijfsrecht op grond van artikel 10 van de werknemersverordening, omdat zij zijn ingeschreven aan een onderwijsinstelling in de gastlidstaat. Als persoon die daadwerkelijk belast is met hun verzorging, geniet B een afgeleid verblijfsrecht voor de duur van hun schoolopleiding. Ook F en G moeten een afgeleid verblijfsrecht genieten willen C, D en E van hun verblijfsrecht gebruik kunnen maken.
2.      Verblijfsrecht op grond van artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn
52.      Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter in essentië te vernemen of het verblijfsrecht van kinderen en hun moeder kan worden gebaseerd op artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn. Aangezien ik reeds heb vastgesteld dat dergelijke rechten rechtstreeks of indirect kunnen worden gebaseerd op artikel 10 van de werknemersverordening, hoeft deze vraag niet te worden beantwoord om de verwijzende rechter in staat te stellen de bij hem aanhangige zaak te beslechten. Aangezien de vraag is gesteld, zal ik niettemin het Hof mijn standpunt in overweging geven.
53.      Ik herinner eraan dat in artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn het volgende is bepaald:
„Het overlijden van een burger van de Unie of zijn vertrek uit het gastland leidt niet tot verlies van het verblijfsrecht voor zijn kinderen, noch voor de ouder die daadwerkelijk de voogdij heeft voor de kinderen, ongeacht de nationaliteit, indien de kinderen in het gastland verblijven en er met het oog op studie aan een onderwijsinstelling zijn ingeschreven. Dit geldt tot hun studie voltooid is.”
54.      A en anderen voeren aan dat artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn in een situatie als die in het hoofdgeding van toepassing is. De Commissie is van mening dat, aangezien A niet uit Finland is vertrokken, die bepaling niet van toepassing is. De Finse regering is echter van mening dat een dergelijke omstandigheid niet in de weg staat aan de toepassing van artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn in de onderhavige zaak.
55.      Artikel 12 van de burgerschapsrichtlijn heeft betrekking op het behoud van het verblijfsrecht van familieleden in geval van overlijden of vertrek van de burger van de Unie aan wie zij hun verblijfsrecht ontlenen. Net als artikel 10 van de werknemersverordening voorziet artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn in de voortzetting van het verblijfsrecht van kinderen die hun schoolopleiding in het gastland reeds hebben aangevangen, zodat zij die studie kunnen voltooien. Die bepaling is op kinderen van toepassing ongeacht hun nationaliteit.
56.      In tegenstelling tot artikel 10 van de werknemersverordening, dat van toepassing is ongeacht of de voormalige werknemer de gastlidstaat heeft verlaten, wordt artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn echter pas van toepassing wanneer de persoon die de oorspronkelijke bron van het verblijfsrecht van de kinderen was, overlijdt of uit het gastland vertrekt.
57.      Er zij aan herinnerd dat de beslissing om A van het grondgebied te verwijderen nog niet onherroepelijk is, noch ten uitvoer is gelegd. Tegen die beslissing loopt namelijk een beroepsprocedure, waarbij de verwijzende rechter de tenuitvoerlegging van die beslissing heeft opgeschort in afwachting van de prejudiciële beslissing van het Hof.
58.      Mijns inziens betekenen de bewoordingen van artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn niet noodzakelijk dat het besluit tot verwijdering ten uitvoer moet worden gelegd opdat het zelfstandige recht van kinderen om onderwijs te volgen zou ontstaan. Niettemin moet het vertrek van de ouder – ongeacht of dit al heeft plaatsgevonden of nog moet plaatsvinden – zeker zijn. Mijns inziens is deze bepaling dus van toepassing wanneer een verwijderingsbesluit onherroepelijk is geworden, zelfs indien het nog niet ten uitvoer is gelegd, omdat anders de nuttige werking (effet utile) ervan verloren zou gaan.
59.      In het hoofdgeding is dat echter niet het geval, aangezien tegen het uitzettingsbesluit beroep is ingesteld en er geen enkele zekerheid bestaat over het vertrek.
60.      In die zin moet op de eerste voorgelegde vraag worden geantwoord dat artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn aldus moet worden uitgelegd dat het alleen van toepassing is wanneer het besluit tot uitzetting van de gezinshereniger ten uitvoer is gelegd of ten minste onherroepelijk is.
61.      In de omstandigheden van de onderhavige zaak en om een afdoend antwoord te geven op de derde vraag van de verwijzende rechter, moet evenwel rekening worden gehouden met een situatie waarin de gezinshereniger daadwerkelijk verplicht is de gastlidstaat te verlaten, maar zijn of haar kinderen, die in een onderwijsprogramma zijn ingeschreven, niettemin hun verblijfsrecht in die staat zouden behouden.
62.      Hoewel de ontstaansgeschiedenis van artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn niet geheel nuttig is, wijzen de bewoordingen van dat artikel erop dat het tot doel heeft het recht van kinderen op onderwijs te beschermen in de omgeving waarin zij het onderwijs reeds hebben aangevat.(17) Het doel van die bepaling moet dus op dezelfde wijze worden opgevat als dat van artikel 10 van de werknemersverordening, zoals uitgelegd door het Hof.
63.      Kortom, de kinderen van een voormalige migrerende werknemer kunnen een zelfstandig verblijfsrecht in het gastland verwerven als zij voor een schoolprogramma zijn ingeschreven en zolang zij hun studie voortzetten. Indien de oorspronkelijke gezinshereniger aan wie het verblijfsrecht werd ontleend een migrerend werknemer en een burger van de Unie was, kunnen de kinderen een afgeleid zelfstandig verblijfsrecht in de gastlidstaat genieten op grond van hetzij artikel 10 van de werknemersverordening, hetzij artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn.
64.      De door de verwijzende rechter gestelde vraag die overblijft, is of het feit dat de oorspronkelijke gezinshereniger aan wie het verblijfsrecht werd ontleend, wordt gelast de gastlidstaat te verlaten omdat hij of zij wordt beschouwd als een gevaar voor de openbare orde of de openbare veiligheid, gevolgen heeft voor het recht van de gezinsleden om in die lidstaat te blijven.
3.      Gevolgen die de beperking van het verblijfsrecht van de gezinshereniger om redenen van openbare orde of openbare veiligheid heeft voor de gezinsleden
65.      Unierechtelijke voorschriften inzake beperkingen van
de rechten van burgers van de Unie en hun familieleden om toegang te krijgen tot het grondgebied van een lidstaat en er te verblijven,
die worden gesteld om redenen van openbare orde of openbare veiligheid, zijn gebaseerd op de individualisering van dergelijke beperkende maatregelen.
66.      Dat beginsel vindt zijn oorsprong in richtlijn 64/221/EEG(18), en met name in artikel 3, lid 1, waarin is bepaald dat „de maatregelen van openbare orde of openbare veiligheid uitsluitend [moeten] berusten op het persoonlijke gedrag van de betrokkene”(19). Een dergelijk principieel standpunt werd door het Hof eerder al bevestigd.(20)
67.      Richtlijn 64/221 is vervangen door de burgerschapsrichtlijn, waarin een soortgelijke bepaling is opgenomen in artikel 27, lid 2. De uitlegging van die bepaling door het Hof is niet gewijzigd.(21)
68.      Het vereiste om een maatregel die het verblijfsrecht van een persoon beperkt te baseren op diens individuele gedrag, houdt in dat de verblijfsrechten van gezinsleden in beginsel niet mogen worden aangetast door het persoonlijke gedrag van hun ouder en/of hun echtgenoot.
69.      Uit het bovenstaande volgt dat schoolgaande kinderen, hun moeder die hen daadwerkelijk verzorgt, alsook hun broers en zussen die naar een kinderdagverblijf gaan, nog steeds een verblijfsrecht in Finland genieten (zelfstandig of afgeleid) op grond van artikel 10 van de werknemersverordening, gelezen in samenhang met de artikelen 7 en 24 van het Handvest, zelfs indien ten aanzien van de gezinshereniger om redenen van openbare orde of openbare veiligheid een besluit tot verwijdering is genomen, aangezien geen soortgelijke bezorgdheden gelden voor het persoonlijke gedrag van die gezinsleden als voor het gedrag van hun oorspronkelijke gezinshereniger.
B.      Derde vraag
70.      Met zijn derde vraag wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of
de uitzetting van een vader moet worden getoetst aan artikel 28, lid 1, van de burgerschapsrichtlijn, gelezen in samenhang met de artikelen 7 en
24 van het Handvest, teneinde rekening te houden met het feit dat zijn echtgenote en zijn kinderen in de gastlidstaat willen blijven op basis van hun zelfstandige of afgeleide verblijfsrechten, die niet langer afhangen van de oorspronkelijke gezinshereniging met de vader waaraan zij hun recht om in die lidstaat te blijven ontleenden.
71.      Overeenkomstig artikel 28, leden 1 en 2, van de burgerschapsrichtlijn moeten de bevoegde autoriteiten van de gastlidstaat, voordat zij een besluit tot uitzetting om redenen van openbare orde of openbare veiligheid nemen, de persoonlijke situatie van de betrokken persoon (zoals zijn of haar gezondheid, gezinssituatie of financiële situatie), zijn of haar banden met en de mate van integratie in de samenleving van het gastland beoordelen, alsook de banden van die persoon met zijn of haar land van herkomst.
72.      Elk besluit tot uitzetting van een persoon moet evenredig zijn(22), wat betekent dat de bedreiging die het persoonlijke gedrag van de betrokken burger vormt voor de fundamentele belangen van de gastsamenleving moet worden afgewogen tegen de bescherming van de rechten van burgers van de Unie en hun familieleden uit hoofde van de werknemersverordening, de burgerschapsrichtlijn en het Handvest.
73.      Zoals de Finse regering bij de terechtzitting heeft erkend, moet bij elke maatregel die het vrije verkeer beperkt rekening worden gehouden met het in artikel 7 van het Handvest neergelegde grondrecht op eerbiediging van het privéleven en het familie‑ en gezinsleven, alsook met het belang van het kind, zoals beschermd door artikel 24, lid 2, van het Handvest(23). De verwijdering van een persoon uit een lidstaat waar zijn gezin verblijft, vormt een rechtstreekse inmenging in die rechten. Bovendien heeft het Hof reeds erkend dat de belangen van het kind een essentiële overweging moeten vormen(24).
74.      Mijns inziens betekent dit dat de Maahanmuuttovirasto verplicht was om bij het nemen van het oorspronkelijke besluit tot uitzetting van A rekening te houden met de verblijfsrechten van de kinderen en de echtgenote, alsook met de artikelen 7 en 24 van het Handvest.
75.      Indien die autoriteit een dergelijke beoordeling echter niet heeft gemaakt, moet het besluit ervan opnieuw worden beoordeeld zodra blijkt dat de familieleden van de persoon jegens wie een uitzettingsbesluit is genomen, het recht hebben om in Finland te blijven en dat recht willen uitoefenen.
76.      Daarmee is het eerste deel van de derde vraag van de verwijzende rechter beantwoord: artikel 28, lid 1, van de burgerschapsrichtlijn moet aldus worden uitgelegd dat de voorwaarden voor verwijdering van een burger van de Unie ten aanzien van wie een besluit tot verwijdering is genomen opnieuw moeten worden bezien indien wanneer na het verwijderingsbesluit voor zijn kinderen en zijn echtgenote een zelfstandig verblijfsrecht in het gastland wordt vastgesteld en deze familieleden in die lidstaat willen blijven.
77.      De verwijzende rechter wenst voorts te vernemen welke bijzondere omstandigheden in een situatie als die van het hoofdgeding moeten worden onderzocht.
78.      Om te beginnen is het vaste rechtspraak dat bij de beoordeling van de mate van afhankelijkheid van de betrokken persoon,
nationale beslisautoriteiten een omvattende beoordeling moeten verrichten van alle specifieke omstandigheden van het individuele geval.(25) Wanneer de autoriteiten de belangen van het kind in aanmerking nemen als onderdeel van een besluit tot verwijdering van een van zijn ouders, moeten zij rekening houden met de leeftijd van het kind, zijn lichamelijke en emotionele ontwikkeling, de mate van zijn affectieve relatie met een ouder, evenals het risico dat voor het evenwicht van het kind zou ontstaan indien het van die ouder zou worden gescheiden(26).
79.      Bij die beoordeling moeten de autoriteiten rekening houden met de gevolgen van de beëindiging van de eenheid van het gezin en met de mogelijkheden van kinderen om contact te onderhouden met beide ouders. In dat verband kan de mogelijkheid worden overwogen dat het hele gezin naar een andere (lid)staat verhuist, in welk geval de beslissende autoriteiten rekening moeten houden met de mate waarin de kinderen in Finland zijn geïntegreerd.
80.      Voor de nationale rechter voeren A e.a. aan dat zij, om de eenheid van het gezin te behouden, mogelijk naar Moldavië moeten verhuizen, aangezien zij niet allemaal de Roemeense nationaliteit hebben(27).
81.      In dat verband kan de rechtspraak van de zaak Ruiz Zambrano relevant zijn.(28) Hoewel het arrest in die zaak zelf betrekking had op een niet-mobiele minderjarige Unieburger, verzet die lijn in de rechtspraak zich in het algemeen tegen de verwijdering van Unieburgers van het grondgebied van lidstaten. Aangezien F een burger van de Unie is, zouden, wanneer het gezin wordt gedwongen om naar Moldavië te verhuizen, gevolgen optreden die in strijd zijn met de Ruiz Zambrano-rechtspraak.
82.      De nationale autoriteiten in het hoofdgeding moeten derhalve beoordelen of het gezin in Roemenië kan blijven samenwonen. Deze beoordeling mag niet louter op een theoretische veronderstelling berusten, maar moet het resultaat zijn van een concreet onderzoek van de situatie van alle gezinsleden(29).
83.      Een element dat de autoriteiten aan de andere kant van de weegschaal in aanmerking moeten nemen, is de ernst van de strafbare feiten die zijn gepleegd door de persoon op wie het verwijderingsbesluit betrekking heeft. Zoals de Finse regering ter terechtzitting heeft opgemerkt, is de ernst van het strafbare feit of de strafbare feiten die aan het betwiste verwijderingsbesluit ten grondslag liggen een belangrijk aspect wanneer wordt beoordeeld of de maatregel tot verwijdering van de vader evenredig is. Wanneer het strafbare feit of de gedraging minder ernstig is, kan meer gewicht worden toegekend aan het behouden van de eenheid van het gezin, wat in sommige gevallen zelfs voorrang kan krijgen op de noodzaak van verwijdering.
84.      In dat verband voorziet de burgerschapsrichtlijn in twee verschillende normen die de lidstaten in acht moeten nemen wanneer zij beslissen om al dan niet maatregelen te nemen die het recht van personen om het grondgebied binnen te komen of aldaar te verblijven, beperken. Indien een persoon minder dan vijf jaar in het gastland heeft verbleven, kan een dergelijke maatregel worden genomen wegens gedrag dat in strijd is met de openbare orde, de openbare veiligheid of de volksgezondheid (artikel 27, lid 1, van de burgerschapsrichtlijn). Een besluit tot verwijdering van langdurig ingezetenen kan echter alleen worden genomen om ernstige redenen van openbare orde of openbare veiligheid (artikel 28, lid 2, van de burgerschapsrichtlijn). Het is aan de verwijzende rechter om na te gaan of de eerste verzoeker in het hoofdgeding onder de eerste of de tweede categorie valt.
85.      Volledigheidshalve zij erop gewezen dat, zoals ter terechtzitting is besproken, in artikel 33, lid 2, van de burgerschapsrichtlijn is bepaald dat indien een besluit tot verwijdering van het grondgebied ten uitvoer wordt gelegd meer dan twee jaar na de uitvaardiging, de lidstaat nagaat of zich een actuele en werkelijke bedreiging van de openbare orde of de openbare veiligheid voordoet, en de eventueel sedert het tijdstip waarop het besluit tot verwijdering werd genomen opgetreden wijzigingen in materiële zin in de omstandigheden beoordeelt.
86.      Bijgevolg is het mogelijk dat, zelfs indien het oorspronkelijke besluit van de Maahanmuuttovirasto in het kader van de beroepsprocedure door de verwijzende rechter wordt bevestigd, op grond van artikel 33, lid 2, van de burgerschapsrichtlijn een nieuwe beoordeling vereist is op basis van de actuele omstandigheden.
87.      Hieruit volgt dat de beslissende autoriteiten, voordat zij het besluit nemen om een persoon van het grondgebied van de betreffende lidstaat te verwijderen, zij op evenredige en evenwichtige wijze een beoordeling moeten maken van de belangen van het betrokken gezin als geheel en de belangen van de kinderen enerzijds en de belangen van de gastsamenleving anderzijds. Met betrekking tot het eerste aspect moeten de autoriteiten een beoordeling maken van de gezinssituatie van die persoon, de redenen voor het behoud van de eenheid van het gezin, de mogelijkheid om de eenheid van het gezin in een ander land te behouden, de belangen van de kinderen, waaronder in voorkomend geval de wensen van de echtgenoot en de kinderen om in het gastland te blijven, waar zij een verblijfsrecht genieten dat losstaat van dat van de betrokken persoon. Wat het tweede aspect betreft, moeten de autoriteiten rekening houden met de ernst van de strafbare feiten, de duur van het verblijf van de persoon in de gastlidstaat, alsook zijn of haar culturele en sociale banden met dat land ten opzichte van de banden die de persoon heeft met zijn of haar land van herkomst.
IV.    Conclusie
88.      Gelet op een en ander geef ik het Hof in overweging om de prejudiciële vragen van de Korkein hallinto-oikeus te beantwoorden als volgt:
„1)      Artikel 12, lid 3, van richtlijn 2004/38/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden,
tot wijziging van verordening (EEG) nr. 1612/68 en tot intrekking van richtlijnen 64/221/EEG, 68/360/EEG, 72/194/EEG, 73/148/EEG, 75/34/EEG, 75/35/EEG, 90/364/EEG, 90/365/EEG en 93/96/EEG
moet aldus worden uitgelegd dat
het alleen van toepassing is wanneer het besluit tot uitzetting van de gezinshereniger ten uitvoer is gelegd of ten minste onherroepelijk is.
Bij het nemen van de beslissing of een persoon al dan niet wordt verwijderd, moeten de beslissende autoriteiten echter rekening houden met het feit dat kinderen die in het gastland voor een onderwijsprogramma zijn ingeschreven, op grond van die bepaling een zelfstandig verblijfsrecht in dat land verwerven zodra het verwijderingsbesluit onherroepelijk is geworden.
2)      Artikel 10 van verordening (EU) nr. 492/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2011 betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Unie, gelezen in samenhang met de artikelen 7 en 24 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,
moet aldus worden uitgelegd dat
de aan een basisschool in het gastland ingeschreven kinderen van een burger van de Unie die de status van werknemer had, de ouder die daadwerkelijk de voogdij heeft voor deze kinderen, alsook hun broers en zussen die naar een kinderdagverblijf gaan, een verblijfsrecht blijven genieten totdat de kinderen hun studie hebben voltooid, zelfs indien de immigratiedienst van het gastland om redenen van openbare orde of openbare veiligheid de verwijdering heeft gelast van de ouder die burger van de Unie is en de status van werknemer had.
3)      Artikel 28, lid 1, van richtlijn 2004/38, gelezen in samenhang met de artikelen 7 en 24 van het Handvest van de grondrechten,
moet aldus worden uitgelegd dat
de voorwaarden voor verwijdering van een burger van de Unie ten aanzien van wie een besluit tot verwijdering is genomen, opnieuw moeten worden bezien wanneer na het verwijderingsbesluit voor de kinderen en de echtgenoot van die burger een zelfstandig verblijfsrecht in het gastland wordt vastgesteld en deze familieleden in die lidstaat willen blijven.
Wanneer een besluit opnieuw wordt onderzocht, moeten de beslissende autoriteiten of de nationale rechter op evenredige en evenwichtige wijze rekening houden met de belangen van het betrokken gezin als geheel en de belangen van de kinderen enerzijds en de belangen van de gastsamenleving anderzijds. Met betrekking tot het eerste aspect moeten de autoriteiten een beoordeling maken van de gezinssituatie van die persoon, de redenen voor het behoud van de eenheid van het gezin, de mogelijkheid om de eenheid van het gezin in een ander land te behouden, de belangen van de kinderen, waaronder in voorkomend geval de wensen van de echtgenoot en de kinderen om in het gastland te blijven, waar zij een verblijfsrecht genieten dat losstaat van dat van de betrokken persoon. Wat het laatste aspect betreft, moeten de autoriteiten rekening houden met de ernst van de strafbare feiten, de duur van het verblijf van de persoon in het gastland, alsook zijn of haar culturele en sociale banden met dat land ten opzichte van de banden die de persoon heeft met zijn of haar land van herkomst.”
1      Oorspronkelijke taal: Engels.
i      Dit is een fictieve naam, die niet overeenkomt met de werkelijke naam van enige partij in de procedure.
2      Richtlijn 2004/38/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende het recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten voor de burgers van de Unie en hun familieleden, tot wijziging van verordening (EEG) nr. 1612/68 en tot intrekking van richtlijnen 64/221/EEG, 68/360/EEG, 72/194/EEG, 73/148/EEG, 75/34/EEG, 75/35/EEG, 90/364/EEG, 90/365/EEG en 93/96/EEG (PB 2004, L 158, blz. 77, met rectificaties in PB 2004, L 229, blz. 35, PB 2005, L 197, blz. 34, en PB 2007, L 204, blz. 28; hierna: „burgerschapsrichtlijn”).
3      Verordening (EU) nr. 492/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2011 betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Unie (PB 2011, L 141, blz. 1; hierna: „werknemersverordening”).
4      In dat verband blijkt dat A op het moment dat de beschikking van 22 november 2022 werd vastgesteld, gedurende een periode van vier en een half jaar in Finland had gewoond, zodat hij niet in aanmerking kwam voor een duurzaam verblijfsrecht, net zomin als zijn familieleden die zich later bij hem hadden gevoegd.
5      Zie in die zin arresten van 17 september 2002, Baumbast en R (C‑413/99, EU:C:2002:493, punt 63), en 6 oktober 2020, Jobcenter Krefeld (C‑181/19, EU:C:2020:794, punt 35; hierna: „arrest Jobcenter Krefeld”).
6      Zie in die zin arrest
Jobcenter Krefeld, punt 35 en aldaar aangehaalde rechtspraak.
7      Zie in die zin arrest Jobcenter Krefeld, punt 37 en aldaar aangehaalde rechtspraak.
8      Zie in die zin arrest Jobcenter Krefeld, punt 35 en aldaar aangehaalde rechtspraak.
9      Arrest Jobcenter Krefeld, punt 35 en aldaar aangehaalde rechtspraak, cursivering van mij.
10      In het Frans: „lorsqu’il souhaite poursuivre des cours d’enseignement général dans cet État membre”; in het Duits: „wenn es weiter am allgemeinen Unterricht in diesem Mitgliedstaat teilnehmen möchte”; in het Kroatisch: „kada ono želi nastaviti s općim obrazovanjem u toj državi članici”,
en in het Italiaans: „qualora intenda proseguire corsi di insegnamento generale in tale Stato membro”.
11      Zie in die zin arrest van 17 september 2002, Baumbast en R (C‑413/99, EU:C:2002:493, punt 53). Zie voor een vergelijkbare redenering de conclusie van advocaat-generaal Geelhoed in Baumbast en R (C‑413/99, EU:C:2001:385, punt 62). Hierin zijn overigens de bewoordingen overgenomen van artikel 12, lid 3, van de burgerschapsrichtlijn en de hypothese die deze bepaling beoogt te beschermen.
12      Wat de verdeling van de bevoegdheden op het gebied van onderwijs tussen de lidstaten en de Unie betreft, zie mijn conclusie in de zaak Commissie/Hongarije (Waarden van de Europese Unie) (C‑769/22, EU:C:2025:408, punt 56) en in de zaak Commissie/Slowakije (Etnische discriminatie op onderwijsgebied) (C‑799/23, EU:C:2025:621, punt 67), waarin wordt benadrukt dat de Unie op dat gebied slechts ondersteunende bevoegdheden heeft.
Voor een bevestiging van dit standpunt zie het arrest van 21 april 2026, Commissie/Hongarije
(Waarden van de Europese Unie) (C‑769/22, EU:C:2026:326, punt 272 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
13      Ristuccia, F., „Ties that bind and ties that compel: Dependency and the Ruiz Zambrano doctrine”, Common Market Law Review, 2023, nr. 5, blz. 1227‑1268, in het bijzonder blz. 1252.
14      Zie in dat verband mijn conclusie in de zaak Safi (C‑147/24, EU:C:2025:650, punten 97‑99 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
15      Arrest van 5 mei 2022 (C‑451/19 en C‑532/19, EU:C:2022:354).
16      Zie in die zin arrest Jobcenter Krefeld, punt 38. Dit betekent dat B, C, D, E, F en G niet allemaal moeten voldoen aan de voorwaarden van de werknemersverordening en de burgerschapsrichtlijn.
17      Uit de toelichting van de Commissie bij het voorstel voor de burgerschapsrichtlijn blijkt echter dat deze bepaling was ingegeven door het doel om kinderen te beschermen die zich reeds hebben geïntegreerd in het onderwijsstelsel van het gastland en die problemen zouden kunnen ondervinden om zich aan te passen aan een nieuw onderwijsstelsel. Die bepaling heeft dus tot doel te voorkomen dat die kinderen slachtoffer zouden zijn van het feit dat hun ouder, die een burger van de Unie is, het grondgebied van het gastland om beroeps‑ of andere redenen verlaat. Zie in die zin Europese Commissie, toelichting bij het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het recht van de burgers van de Unie en hun familieleden zich op het grondgebied van de lidstaten vrij te verplaatsen en er vrij te verblijven [COM(2001) 257 definitief] (PB 2001, C 270 E, blz. 150), beschikbaar op https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52001PC0257.
18      Richtlijn van de Raad van 25 februari 1964 voor de coördinatie van de voor vreemdelingen geldende bijzondere maatregelen ten aanzien van verplaatsing en verblijf, die gerechtvaardigd zijn uit hoofde van de openbare orde, de openbare veiligheid en de volksgezondheid (PB 1964, P 56, blz. 850).
19      Cursivering van mij.
20      Zie bijvoorbeeld arresten van 28 oktober 1975, Rutili (36/75, EU:C:1975:137, punt 19), en 27 oktober 1977, Bouchereau (30/77, EU:C:1977:172, punt 28).
21      Zie bijvoorbeeld recent arrest van 13 juni 2024, Pedro Francisco (C‑62/23, EU:C:2024:502, punt 32).
22      De verplichting om het evenredigheidsbeginsel na te leven is duidelijk vastgelegd in artikel 27, lid 2, van de burgerschapsrichtlijn, hoewel een dergelijke verplichting reeds voortvloeit uit artikel 52, lid 1, van het Handvest, dat vereist dat elke beperking van het recht op vrijheid van verkeer in overeenstemming is met het evenredigheidsbeginsel.
23      Zie in die zin arresten van 23 november 2010, Tsakouridis (C‑145/09, EU:C:2010:708, punt 52), en 25 november 2025, Wojewoda Mazowiecki (C‑713/23, EU:C:2025:917, punt 63 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
24      Zie bijvoorbeeld arrest van 21 december 2023, GN (Weigeringsgrond gebaseerd op het belang van het kind) (C‑261/22, EU:C:2023:1017, punt 40).
25      Zie in die zin arresten van 13 september 2016, Rendón Marín (C‑165/14, EU:C:2016:675, punt 85); 5 mei 2022, Subdelegación del Gobierno en Toledo (Verblijfsrecht van een familielid – Onvoldoende bestaansmiddelen) (C‑451/19 en C‑532/19, EU:C:2022:354, punt 53 en aldaar aangehaalde rechtspraak), en 25 april 2024, NW en PQ (Gerubriceerde informatie) (C‑420/22 en C‑528/22, EU:C:2024:344,  punt 77).
26      Zie
in die zin arrest van 10 mei 2017, Chavez-Vilchez e.a. (C‑133/15, EU:C:2017:354, punt 71). Zie voorts onder meer  arresten van 8 mei 2018, K.A. e.a. (Gezinshereniging in België) (C‑82/16, EU:C:2018:308, punt 72); 7 september 2022, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Aard van het verblijfsrecht op grond van artikel 20 VWEU) (C‑624/20, EU:C:2022:639, punten 38 en 39), en 22 juni 2023, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Thaise moeder van een minderjarig Nederlands kind) (C‑459/20, EU:C:2023:499, punt 48).
27      In dit verband genieten Moldavische onderdanen, hoewel zij om historische redenen in Roemenië een speciale behandeling krijgen wat naturalisatie betreft, naar mijn weten geen voorrecht voor verblijfsvergunningen. Zie artikel 11, lid 1, van Lege nr. 21/1991 a cetăţeniei române (wet nr. 21 van 1 maart 1991 inzake Roemeens burgerschap), laatstelijk gewijzigd bij Lege nr. 14/2025 (wet nr. 14 van 12 maart 2025).
28      Arrest van 8 maart 2011, Ruiz Zambrano (C‑34/09, EU:C:2011:124).
29      Zie in die zin mijn conclusie in de zaak Safi (C‑147/24, EU:C:2025:650, punten 81‑84).