62024CJ0326
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Cúigiú Dlísheomra)
3 Iúil 2025 (
*1
)
(Achomharc – Bearta sriantacha i bhfianaise na staide sa Bhealarúis maidir leis an daonlathas, an smacht reachta agus cearta an duine – Liostaí na ndaoine, na n‑eintiteas agus na gcomhlachtaí lena mbaineann reo na gcistí agus na n‑acmhainní eacnamaíocha – Cuimsiú agus coinneáil ainm na gcuideachtaí Bealarúiseacha atá faoi úinéireacht an Stáit ina iomlán ar na liostaí sin – Critéar liostaithe a bhaineann le ‘tacaíocht do réimeas Loukachenko’ – Oibleagáid do chuideachtaí Bealarúiseacha áirithe atá faoi úinéireacht nó faoi rialú an Stáit cuid dá mbrabús a aistriú chuig an Stát de bhun beart stáit éigeantach)
I gCás C‑326/24 P,
ACHOMHARC de bhun Airteagal 56 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, a tionscnaíodh an 2 Bealtaine 2024,
Grodno Azot AAT, a bunaíodh in Grodno (an Bhealarúis),
Khimvolokno Plant, a bunaíodh in Grodno,
dá ndéanann L. Engelen, advocaat, agus N. Montag, avocată, ar dtús, agus ina dhiaidh sin M. Krestiyanova, avocate, agus N. Montag, avocată, ionadaíocht,
achomharcóirí,
an páirtí eile sna himeachtaí:
Comhairle an Aontais Eorpaigh, dá ndéanann A. Antoniadis agus A. Boggio-Tomasaz, i gcáil Gníomhairí, ionadaíocht,
cosantóir ag an gcéad chéim,
tugann AN CHÚIRT (an Cúigiú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: M. L. Arastey Sahún, Uachtarán Dlísheomra, D. Gratsias, E. Regan, J. Passer agus B. Smulders (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: L. Medina,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Lena n‑achomharc, iarrann Grodno Azot AAT agus Khimvolokno Plant go gcuirfí ar neamhní breithiúnas ó Chúirt Ghinearálta an Aontais Eorpaigh an 21 Feabhra 2024, Grodno Azot agus Khimvolokno Plant v an Chomhairle (T‑117/22, ‘an breithiúnas atá faoi achomharc’, EU:T:2024:112), lenar dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta, ar an gcéad dul síos, Cinneadh Cur Chun Feidhme (CBES) 2021/2125 ón gComhairle an 2 Nollaig 2021 lena gcuirtear chun feidhme Cinneadh 2012/642/CBES a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide sa Bhealarúis (IO 2021 L 430 I, lch. 16), agus Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/2124 ón gComhairle an 2 Nollaig 2021 lena gcuirtear chun feidhme Airteagal 8a(1) de Rialachán (CE) Uimh. 765/2006 a bhaineann le bearta sriantacha i gcoinne na Bealarúise (IO 2021 L 430 I, lch. 1) (le chéile, ‘na gníomhartha tosaigh atá faoi chonspóid’), agus, ar an dara dul síos, Cinneadh (CBES) 2023/421 ón gComhairle an 24 Feabhra 2023, lena leasaítear Cinneadh 2012/642/CBES a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide sa Bhealarúis agus rannpháirtíocht na Bealarúise san fhogha arna thabhairt ag an Rúis faoin Úcráin (IO 2023 L 61, lch. 41), agus Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2023/419 ón gComhairle an 24 Feabhra 2023 lena gcuirtear chun feidhme Airteagal 8a de Rialachán (CE) Uimh. 765/2006 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide sa Bhealarúis agus rannpháirtíocht na Bealarúise san fhogha arna thabhairt ag an Rúis faoin Úcráin (IO 2023 L 61, lch. 20) (le chéile, ‘na gníomhartha cothabhála atá faoi chonspóid’), a mhéid a bhaineann leis na ceithre gníomhartha sin (le chéile, ‘na gníomhartha atá faoi chonspóid’) leis.
An dlí lena mbaineann agus cúlra na díospóide
2
Chun críocha an achomhairc seo, leagtar amach cúlra fíorasach agus dlíthiúil an cháis seo i míreanna 2 go 17 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, is féidir an cúlra a achoimriú mar seo a leanas.
3
Tá an cás seo á thabhairt i gcomhthéacs na mbeart sriantach a ghlac an tAontas Eorpach ó bhliain 2004 i bhfianaise thromchúis na staide sa Bhealarúis maidir leis an daonlathas, an smacht reachta agus cearta an duine.
4
An 18 Bealtaine 2006, ghlac Comhairle an Aontais Eorpaigh Rialachán (CE) Uimh. 765/2006 a bhaineann le bearta sriantacha i gcoinne an Uachtaráin Loukachenko agus oifigeach áirithe de chuid na Bealarúise (IO 2006 L 134, lch. 1), lena n‑aisghaireadh an teideal, de bhun Airteagal 1(1) de Rialachán (AE) Uimh. 588/2011 ón gComhairle an 20 Meitheamh 2011 (IO 2011 L 161, lch. 1) le teideal ‘Rialachán (CE) Uimh. 765/2006 ón gComhairle an 18 Bealtaine 2006 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide sa Bhealarúis’.
5
An 15 Deireadh Fómhair 2012, ghlac an Chomhairle Cinneadh 2012/642/CBES a bhaineann le bearta sriantacha i gcoinne na Bealarúise (IO 2012 L 285, lch. 1).
6
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 4(1) den Chinneadh sin:
‘Na cistí agus na hacmhainní eacnamaíocha uile ar leo seo a leanas iad, atá faoi úinéireacht, i seilbh nó faoi rialú:
(a)
daoine, eintitis nó comhlachtaí atá freagrach as sáruithe tromchúiseacha ar chearta an duine nó as cos ar bolg a imirt ar an tsochaí shibhialta agus ar an bhfreasúra daonlathach, nó a mbaineann a ngníomhaíochtaí an bonn go mór ar bhealach eile den daonlathas nó den smacht reachta sa Bhealarúis, nó aon duine nádúrtha nó dlítheanach, eintiteas nó comhlacht a bhfuil baint acu leo, chomh maith le daoine dlítheanacha, eintitis nó comhlachtaí atá faoi úinéireacht nó faoi rialú acu;
(b)
daoine nádúrtha nó dlítheanacha, eintitis nó comhlachtaí a thairbhíonn de chóras Loukachenk[o] nó a thacaíonn leis, chomh maith le daoine dlítheanacha, eintitis nó comhlachtaí atá faoi úinéireacht nó faoi rialú acu,
mar a liostaítear san Iarscríbhinn.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7
Tagraítear le hAirteagal 2(4) agus (5) de Rialachán Uimh. 765/2006 arna leasú ag Rialachán (AE) Uimh. 1014/2012 ón gComhairle an 6 Samhain 2012 (IO 2012 L 307, lch. 1) d’Airteagal 4(1)(a) agus (b) de Chinneadh 2012/642 agus leagtar síos na critéir chéanna maidir le háireamh ar liostaí na ndaoine, na n‑eintiteas agus na gcomhlachtaí atá faoi réir reo cistí agus acmhainní eacnamaíocha leo siúd a fhorordaítear leis an bhforáil dheireanach sin, inter alia, an critéar ‘tacaíocht’ do ‘réimeas Loukachenko’ (‘an critéar tacaíochta do réimeas Loukachenko’).
8
An 2 Nollaig 2021, ghlac an Chomhairle na gníomhartha tosaigh atá faoi chonspóid. Is léir ó aithris 4 de sin, ‘[i] bhfianaise a thromchúisí atá an staid sa Bhealarúis, ba cheart 17 nduine agus 11 eintiteas a chur ar liosta na ndaoine nádúrtha agus dlítheanacha, na n‑eintiteas agus na gcomhlachtaí atá faoi réir na mbeart sriantach’.
9
Leis na gníomhartha tosaigh atá faoi chonspóid, cuireadh an liosta ‘Cuideachta Comhstoic Oscailte “Grodno Azot”[, lena] n‑áirítear an brainse “Khimvolokno Plant” de Chuideachta Comhstoic “Grodno Azot”’ isteach i dTábla B den liosta san Iarscríbhinn a ghabhann le Cinneadh 2012/642 agus i dTábla B den liosta in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán Uimh. 765/2006 (le chéile, ‘na liostaí atá i gceist’) ar na forais seo a leanas (‘an ráiteas ar chúiseanna’):
‘Is táirgeoir mór comhdhúl nítrigine é Grodno Azot atá bunaithe in Grodno agus atá faoi úinéireacht Stáit. Chuir Loukachenk[o] síos air mar ‘fhiontar ríthábhachtach straitéiseach’. Is le Grodno Azot Khimvolokno Plant freisin, ar monaróir mór polaimíde agus poileistir agus ábhar comhchodach é. Is foinse mhór ioncaim do réimeas Loukachenk[o] iad Grodno Azot agus Khimvolokno Plant. Dá bhrí sin, tá Grodno Azot ag tacú le réimeas Loukachenk[o].
Thug Loukachenk[o] cuairt ar an gcuideachta agus bhuail sé lena hionadaithe, agus phléigh siad nuachóiriú na monarchan agus cineálacha éagsúla tacaíochta Stáit. Gheall Loukachenk[o] iasacht a d’úsáidfí chun monarcha nua nítrigine a thógáil in Grodno freisin. Dá bhrí sin, tá Grodno Azot ag baint tairbhe as réimeas Loukachenk[o].
Na hoibrithe in Grodno Azot, lena n‑áirítear na fostaithe ag Khimvolokno Plant, a ghlac páirt sna hagóidí síochánta i gcoinne an réimis agus a chuaigh ar stailc, briseadh as a bpoist iad, agus chuir lucht bainistíochta Grodno Azot agus ionadaithe an réimis imeagla orthu agus bhagair siad iad. Tá Grodno Azot freagrach, dá bhrí sin, as cos ar bolg a imirt ar an tsochaí shibhialta.’
10
An 24 Feabhra 2023, ghlac an Chomhairle na gníomhartha cothabhála atá faoi chonspóid lenar choinnigh sí ainmneacha na n‑achomharcóirí ar na liostaí atá i gceist ar fhorais arb ionann iad go bunúsach agus na cinn a leagtar amach sna gníomhartha tosaigh atá i gceist.
Na himeachtaí os comhair na Cúirte Ginearálta agus an breithiúnas faoi achomharc
11
Le hiarratas an 2 Márta 2022, mar a leasaíodh ina dhiaidh sin, d’iarr na hachomharcóirí ar an gCúirt Ghinearálta na gníomhartha atá i gceist a chur ar neamhní, a mhéid a bhaineann siad leo, ag brath, maidir le gach ceann de na gníomhartha sin, ar dhá fhoras achomhairc lena n‑éilítear, go bunúsach, earráid sa mheasúnú ar na fíorais agus sárú ar Airteagal 4(1)(a) agus (b) de Chinneadh 2012/642.
12
Leis an mbreithiúnas atá faoi achomharc, dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta do chaingean na n‑achomharcóirí.
13
I ndáil leis sin, sa chéad áit, maidir leis an iarratas ar na gníomhartha tosaigh atá i gceist a chur ar neamhní go páirteach, ar an gcéad dul síos, i mír 38 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, bhain an Chúirt Ghinearálta tátal as gnéithe fíorasacha éagsúla a chuir na hachomharcóirí agus an Chomhairle ar aghaidh le linn na n‑imeachtaí os comhair na Cúirte Ginearálta, nó ó fhaisnéis a foilsíodh ar shuíomh gréasáin, dá dtagraítear i míreanna 33 go 37 den bhreithiúnas sin, nach ndearna an Chomhairle earráid ina measúnú ar na fíorais agus í ag cinneadh gur fiontar mór faoi úinéireacht an Stáit é Grodno Azot a ndearna an tUachtarán Loukachenko cur síos air mar ‘fhiontar ríthábhachtach straitéiseach’, a raibh Khimvolokno Plant agus Grodno Azot, agus Khimvolokno Plant faoi úinéireacht Grodno Azot, ina bhfoinse shuntasach ioncaim do réimeas Loukachenko.
14
Ar an dara dul síos, scrúdaigh an Chúirt Ghinearálta, ina dhiaidh sin, i míreanna 44 go 63 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, na hargóintí a d’ardaigh na hachomharcóirí ag agóid i gcoinne thréithriú na n‑eilimintí a leagtar amach i mír 38 den bhreithiúnas sin mar thacaíocht do réimeas Loukachenko, chun teacht ar an gconclúid, i mír 64 den bhreithiúnas sin, nach ndearna an Chomhairle earráid dlí agus í ag cinneadh go raibh seasamh na n‑achomharcóirí i ngeilleagar na Bealarúise, gur bhain siad leis an Stát agus gur foinse shuntasach ioncaim iad do réimeas Loukachenko, i dteannta a chéile, ina bhfianaise leordhóthanach chun tacú leis an tuairim gur thacaigh siad leis an gcóras sin de réir bhrí Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642.
15
Go háirithe, chinn an Chúirt Ghinearálta, ar an gcéad dul síos, i míreanna 47 agus 48 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur léir, contrártha le héilimh na n‑achomharcóirí, ó fhorais na ngníomhartha tosaigh atá i gceist, ar an gcéad dul síos, nár bhraith an Chomhairle ar an bhfíoras gur bhain na hachomharcóirí le Stát na Bealarúise amháin chun a mheas gur thacaigh siad le réimeas Loukachenko, ach gur chuir siad san áireamh freisin chun na críche sin roinnt tosca lena n‑áirítear gur foinse shuntasach ioncaim iad don réimeas sin agus, ar an dara dul síos, nár mheas an Chomhairle go raibh gach cuideachta faoi úinéireacht an Stáit ina bhfoinse ioncaim don scéim sin go huathoibríoch, ach mheas sí gur leis an Stát iad na hachomharcóirí mar fhoinse ioncaim don scéim sin.
16
Sa chomhthéacs sin, i míreanna 49 agus 50 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, thagair an Chúirt Ghinearálta, go háirithe, dá cásdlí maidir le foclaíocht shoiléir agus bheacht Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642, ina dtagraítear do dhaoine agus d’eintitis ‘a thacaíonn [le réimeas Loukachenko]’, agus don chuspóir a shaothraítear leis an bhforáil sin.
17
Thairis sin, i míreanna 51 agus 52 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, thug an Chúirt Ghinearálta dá haire, ag brath ar fhoclaíocht aithris 6 de Chinneadh 2012/642, go gcumhdaítear le hAirteagal 4(1)(b) den chinneadh sin ní hamháin tacaíocht pholaitiúil don scéim sin, ach tacaíocht airgeadais nó ábhartha di freisin.
18
Ar an dara dul síos, i míreanna 54 go 56 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta d’argóint na n‑achomharcóirí nach raibh smacht acu ar an úsáid a baineadh as na hacmhainní a íocadh le Stát na Bealarúise agus nár úsáideadh na hacmhainní sin chun costais phearsanta an Uachtaráin Loukachenko a mhaoiniú, agus chinn sí i mír 57 den bhreithiúnas sin, ós rud é gur chinn an Chomhairle gurbh ionann na hachomharcóirí agus foinse ioncaim do réimeas Loukachenko chun an critéar maidir le tacaíocht a thabhairt don réimeas a chur i bhfeidhm, nár ghá di a léiriú, chuige sin, mar thoradh ar a ranníocaíochtaí airgeadais, go raibh na hachomharcóirí freagrach as sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta nó as cos ar bolg na sochaí sibhialta agus an fhreasúra dhaonlathaigh.
19
Ar an tríú dul síos, i míreanna 59 go 63 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta d’argóint na n‑achomharcóirí maidir leis na díbhinní a raibh sé d’oibleagáid orthu a íoc le Stát na Bealarúise de bhun Fhoraithne Uimh. 637 ó Uachtarán Phoblacht na Bealarúise an 28 Nollaig 2005 maidir le cuid de bhrabúis na bhfiontar faoi úinéireacht Stáit, comhlachais Stáit ar eagraíochtaí tráchtála iad, agus ioncam ó dhíbhinní (scaireanna sa scairchaipiteal) de chuid cuideachtaí eacnamaíocha atá faoi úinéireacht an Stáit nó na mbardas a iontráil sa bhuiséad; agus bunú ciste buiséid Stáit shonraigh le haghaidh forbairt náisiúnta (Clár Náisiúnta Ghníomhartha Dlí Phoblacht na Bealarúise Uimh. 1/7075 an 29 Nollaig 2005, ‘Foraithne Uimh. 637/2005’), ina ndearna siad brabús, níor mhór caitheamh leis ar an mbealach céanna le ‘cánacha’ agus dá bhrí sin, i gcomhréir lena chásdlí a eascraíonn, inter alia, as breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2015, Chyzh agus páirtithe eile v an Chomhairle (T‑276/12, EU:T:2015:748, mír 169), is ionann sin agus tacaíocht do réimeas Loukachenko, de réir bhrí Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642.
20
I ndáil leis sin, ar an gcéad dul síos, thug an Chúirt Ghinearálta dá haire, i mír 61 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur léir ó mhír 1.1 d’Fhoraithne Uimh. 637/2005 nach mbaineann an oibleagáid sciar de na brabúis a íoc leis an Stát nó le heintitis fo-stáit ach le catagóir shainithe d’oibreoirí eacnamaíocha agus ní le cáiníocóirí uile na Bealarúise.
21
Ar an dara dul síos, i mír 62 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, shonraigh an Chúirt Ghinearálta gur léir ó fhoclaíocht mhír 1.2 d’Fhoraithne Uimh. 637/2005 go raibh an íocaíocht atá i gceist ar leithligh go foirmiúil ó na cánacha agus gur cuireadh leis na cánacha í.
22
Bhain an Chúirt Ghinearálta de thátal as sin, i mír 63 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, nár tháinig an fíoras go raibh ar na hachomharcóirí sciar dá mbrabús a íoc leis an Stát de bhun Fhoraithne Uimh. 637/2005 ag teacht salach ar an measúnú gur thacaigh siad le réimeas Loukachenko ó thaobh airgeadais de, ach dheimhnigh sí an measúnú sin ós rud é, leis an meas sin, gur mhéadaigh an réimeas sin an rialú a d’fheidhmigh sé cheana féin, mar an t‑aon scairshealbhóir amháin, ar acmhainní na n‑achomharcóirí trína áirithiú go raibh diúscairt rialta acu ar sciar de na brabúis a rinne siad.
23
Ar an dara dul síos, maidir leis an iarratas go ndéanfaí na gníomhartha atá i gceist a chur ar neamhní go páirteach, thug an Chúirt Ghinearálta dá haire, i mír 74 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur cuireadh dhá alt a foilsíodh ar an idirlíon leis an gcomhad a bhunaigh an Chomhairle nuair a glacadh na gníomhartha sin. De réir an chéad ailt a foilsíodh an 18 Aibreán 2022, tar éis dó caillteanas a dhéanamh in 2020, rinne Grodno Azot glanbhrabús de bheagnach 530000000 rúbal na Bealarúise (BYN) (thart ar EUR 175000000) in 2021 agus d’fhógair sé íocaíocht níos mó ná BYN 100000000 (thart ar EUR 33195000) díbhinní. De réir an dara halt, a foilsíodh an 20 Deireadh Fómhair 2022, dúirt Aire Geilleagair na Bealarúise go raibh méadú beagnach 20 % tagtha ar ioncam Grodno Azot idir mí Eanáir agus mí Lúnasa 2022. De réir na Cúirte Ginearálta, níor chuir na hachomharcóirí in aghaidh bhailíocht na faisnéise sin. Tháinig sí ar an gconclúid, i mír 75 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, nach ndearna an Chomhairle earráid mheasúnaithe agus í ag cinneadh, tar éis athbhreithniú a dhéanamh ar staid na n‑achomharcóirí, gur foinse shuntasach ioncaim iad do réimeas Loukachenko.
Éilimh na bpáirtithe
24
Iarrann na hachomharcóirí ar an gCúirt Bhreithiúnais:
–
an breithiúnas atá faoi achomharc a chur ar neamhní;
–
breithiúnas críochnaitheach a thabhairt san ábhar má cheadaíonn staid na n‑imeachtaí a leithéid;
–
mar mhalairt air sin, an cás a tharchur ar ais chuig an gCúirt Ghinearálta le haghaidh breithiúnais; agus
–
a ordú don Chomhairle costais na n‑imeachtaí os comhair na Cúirte Breithiúnas agus costais na n‑imeachtaí os comhair na Cúirte Ginearálta a íoc.
25
Iarrann an Chomhairle ar an gCúirt:
–
an t‑achomharc a dhíbhe;
–
mar mhalairt air sin, má chinneann an Chúirt an breithiúnas atá faoi achomharc a chur ar neamhní agus breithiúnas cinntitheach a thabhairt, diúltú don achomharc chun na gníomhartha atá faoi chonspóid a chur ar neamhní, agus
–
a ordú do na hachomharcóirí costais na n‑imeachtaí ag an gcéad chéim agus leis an achomharc seo araon a íoc.
An t‑achomharc
26
Mar thaca lena gcaingean, maíonn na hachomharcóirí ceithre fhoras achomhairc. An chéad fhoras achomhairc lena n‑éilítear sárú ar phrionsabail agus rialacha dlíthiúla a bhaineann leis an dualgas cruthúnais. An dara foras achomhairc lena n‑éilítear míthuiscint ar chineál agus feidhm na ndíbhinní sa chás seo agus ar aon réimeas cánach ar domhan. An tríú foras achomhairc lena n‑éilítear earráid fhollasach mheasúnaithe mar gheall ar easpa anailíse ar chineál ‘tábhachtach’ den tacaíocht eacnamaíche bheartaithe. An ceathrú foras achomhairc lena n‑éilítear go líomhnaíonn na hachomharcóirí sárú ar Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642.
An chéad fhoras achomhairc
Argóintí na bpáirtithe
27
Lena gcéad fhoras achomhairc, i míreanna 32, 36 go 39, 42, 47, 48, 52, 55 agus 57 den bhreithiúnas atá faoi achomhairc, áitíonn na hachomharcóirí go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí sa mhéid sin, agus í ag teacht ar an gconclúid nach ndearna an Chomhairle earráid mheasúnaithe nuair a chinn sí gurbh fhoinse shuntasach ioncaim iad do réimeas Loukachenko, gur bhraith an chúirt sin go heisiach ar an bhfaisnéis a bhaineann le díbhinní, cé nach raibh an fhaisnéis sin san áireamh ná nach ndearnadh tagairt di sa chéad chomhad fianaise de chuid na Comhairle. Tríd an méid sin a dhéanamh, thug an Chúirt Ghinearálta bonn cirt aisghníomhach do chúis ainmniúcháin na Comhairle de réir tacaíocht leis an réimeas, arb é atá ann ná aisiompú neamhdhleathach ar an dualgas cruthúnais agus sárú ar phrionsabail agus rialacha eile maidir le fianaise. Ba cheart don Chomhairle, agus an cinneadh á dhéanamh aici beart sriantach a fhorchur, an fhianaise ábhartha uile a bheith ar fáil di, sa chomhad fianaise tosaigh, chun na críche sin, rud is léir, sa chás seo, nach amhlaidh maidir leis an bhfaisnéis thuasluaite.
28
Ní áirítear sa chéad comhad fianaise de chuid na Comhairle ach, mar fhianaise a mhaítear a léiríonn gur ‘foinse shuntasach ioncaim iad do réimeas Loukachenko’ iad na hachomharcóirí, sliocht as suíomh gréasáin na n‑achomharcóirí ina léirítear a méid agus a bhfaisnéis maidir le glanbhrabúis in 2018 agus maidir lena láimhdeachas in 2020. Ní mhíníonn aon chuid den fhianaise sin, i bhfad ó bheith, conas a chuir na hachomharcóirí tacaíocht eacnamaíoch shuntasach ar fáil don scéim sin.
29
Go sonrach, sa chéad chomhad sin, ní dhearnadh aon tagairt, fiú go hindíreach, do na díbhinní a d’íoc na hachomharcóirí le Stát na Bealarúise. Sholáthair na hachomharcóirí fianaise a bhaineann le díbhinní ina n‑iarratas. Cé gur chuir an Chúirt Ghinearálta an fhianaise sin i láthair mar fhianaise bhreise, leanann sé ó mhíreanna 52 agus 55 den bhreithiúnas atá faoi achomharc gur bhunaigh sí a conclúid go dtacódh na hachomharcóirí leis an réimeas trí bheith ina bhfoinse thábhachtach ioncaim don chóras ar an bhfianaise sin amháin.
30
Dá bhrí sin, murab ionann agus na prionsabail a bhaineann leis an dualgas cruthúnais a meabhraíodh i mbreithiúnas an 18 Iúil 2013, an Coimisiún v Kadi (C‑584/10 P, C‑593/10 P agus C‑595/10 P, EU:C:2013:518, míreanna 120 agus 121), bhraith an Chúirt Ghinearálta ar fhianaise nár cuireadh an Chomhairle ar an eolas faoi roimh an 2 Márta 2022, an dáta a chuir na hachomharcóirí isteach iad, cé gur tharla an t‑ainmniú an 2 Nollaig 2021.
31
I gcás a leanann sé ó chásdlí na Cúirte Ginearálta go bhféadfaidh sí brath ar fhianaise arna cur isteach ag achomharcóir ní hamháin le fianaise shaorthach ach le fianaise inchoiritheach freisin chun comhthacú nó neartú a dhéanamh ar an bhfianaise ar a bhfuil an Chomhairle ag brath mar bhonn do na bearta sriantacha atá i gceist, ní bheadh aon fhianaise ann chun comhthacú nó bunús a thabhairt sa chás seo. Níor bhraith an Chúirt Ghinearálta ach ar fhianaise nár tagraíodh di fiú i gcomhad fianaise na Comhairle agus, dá bhrí sin, d’athscríobh sí, i ndáiríre, na cúiseanna a thug an Chomhairle.
32
Dá bhrí sin, níor chomhlíon an Chúirt Ghinearálta na prionsabail agus na rialacha a bhaineann leis an dualgas cruthúnais a mhéid a chinn sí, ar an gcéad dul síos, gur bunaíodh na fíorais a thuairiscítear sa ráiteas ar na cúiseanna a thacaíonn leis an éileamh go mbeadh na hachomharcóirí ina ‘bhfoinse shuntasach ioncaim do réimeas Loukachenko’ agus, ar an dara dul síos, go dtagann siad faoi raon feidhme Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642.
33
Cuireann an Chomhairle i gcoinne argóintí na n‑achomharcóirí.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
34
Chun a fháil amach ar thug an Chúirt Ghinearálta neamhaird ar na rialacha a bhaineann leis an dualgas cruthúnais i ndáil le bearta sriantacha, ba cheart a mheabhrú, agus athbhreithniú á dhéanamh acu ar bhearta den sórt sin, nach mór do Chúirteanna an Aontais Eorpaigh, i gcomhréir leis na cumhachtaí a thugtar dóibh leis na Conarthaí, a áirithiú go ndéanfar athbhreithniú, i bprionsabal, ar dhlíthiúlacht ghníomhartha uile an Aontais (breithiúnas an 29 Samhain 2018, Bank Terajat v an Chomhairle, C‑248/17 P, EU:C:2018:967, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35
Le héifeachtacht an athbhreithnithe bhreithiúnaigh a ráthaítear le hAirteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, ceanglaítear ar Chúirteanna an Aontais Eorpaigh, mar chuid den athbhreithniú ar dhlíthiúlacht na bhforas ar a bhfuil an cinneadh ainm an duine a chur ar liosta na ndaoine atá faoi réir bearta sriantacha bunaithe, a áirithiú go ndéanfar an cinneadh sin, a dhéanann difear don duine sin ina aonar, ar bhonn fíorasach sách láidir. Is éard atá i gceist leis sin, sa chás seo, fíorú ar na líomhaintí fíorasacha san achoimre ar na cúiseanna atá mar bhonn taca leis na gníomhartha a chonspóidtear, agus mar thoradh air sin nach bhfuil an t‑athbhreithniú breithiúnach teoranta do mheasúnú ar an gcóngar sna cúiseanna ar a bhfuiltear ag brath, ach nach mór baint a bheith aige le cibé an bhfuil bunús leis na cúiseanna sin, nó, ar a laghad, le ceann de na cúiseanna sin, a mheastar a bheith leordhóthanach ann féin chun tacú leis na gníomhartha sin. Ina theannta sin, is faoin údarás inniúil de chuid an Aontais atá sé a shuíomh go bhfuil bunús maith leis na cúiseanna a thugtar i gcoinne an duine lena mbaineann, agus ní suas go dtí an duine nó an t‑eintiteas sin cruthúnas diúltach a sholáthar nach bhfuil fiúntas ag baint leis na cúiseanna a thugtar (breithiúnas an 29 Samhain 2018, Bank Tejarat v an Chomhairle, C‑248/17 P, EU:C:2018:967, mír 39 agus an cásdlí dá dtagraítear).
36
Sa chás seo, ní mór a thabhairt faoi deara, mar a luadh i mír 37 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, ina bpléadálacha i scríbhinn a cuireadh faoi bhráid na Cúirte Ginearálta, gur admhaigh na hachomharcóirí, le linn na tréimhse ó bhliain 2018 go bliain 2020, gur íoc siad cuid dá mbrabús le Stát na Bealarúise agus gur chuir siad doiciméid a bhaineann leis na híocaíochtaí sin ar fáil. Dá bhrí sin, dheimhnigh na hachomharcóirí an imthoisc thábhachtach gurbh fhoinse ioncaim iad do réimeas Loukachenko.
37
Sna himthosca sin, ní raibh aon oibleagáid ar an gComhairle fianaise ar aird chun bunús a thabhairt leis an imthoisc fhíor-riachtanach lena suitear go raibh bunús maith leis an ráiteas ar chúiseanna, mar is léir ón gcásdlí a luaitear i mír 35 den bhreithiúnas seo.
38
Ní bhaineann sé le hábhar gur chuir na hachomharcóirí an fhaisnéis a bhaineann leis na híocaíochtaí sin i láthair mar fhianaise ‘shaorthach’, mar a thug an Chúirt Ghinearálta faoi deara i gceart i mír 37 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.
39
Dá bhrí sin, ní féidir a mheas, ag cur san áireamh, inter alia, an fhaisnéis a chuir na hachomharcóirí ar fáil le linn na n‑imeachtaí agus a bhaineann le cuid dá mbrabús a íoc le Stát na Bealarúise chun a chinneadh an raibh na híocaíochtaí sin ina dtacaíocht do réimeas Loukachenko lena dtugtar bonn cirt lena n‑áireamh ar liosta na ndaoine agus na n‑eintiteas atá faoi réir bearta sriantacha i bhfoirm reo cistí agus acmhainní eacnamaíocha, d’aisiompaigh an Chúirt Ghinearálta dualgas cruthúnais na Comhairle (féach, chuige sin, breithiúnas an 29 Samhain 2018, Bank Tejarat v an Chomhairle, C‑248/17 P, EU:C:2018:967, mír 41).
40
Sa mhéid a chuireann na hachomharcóirí béim ar a thábhachtaí atá sé go luann an Chomhairle na sonraí a bhaineann le híocaíochtaí cuid dá mbrabús sa ráiteas ar chúiseanna nó go bhfuil siad taifeadta sa chomhad a taisceadh mar thaca leis an ráiteas sin agus, dá bhrí sin, go gcuireann an institiúid sin san áireamh go sainráite iad agus an beart sriantach lena mbaineann á ghlacadh, rud a chuireann bac ar a gcumarsáid a posteriori, is cosúil gur chuir siad argóint ar aghaidh ina líomhnaítear gur mhainnigh an Chúirt Ghinearálta go mícheart a chinneadh gur sháraigh an institiúid sin an ceanglas cúiseanna a lua a leagtar síos in Airteagal 296 CFAE.
41
Maidir leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, de réir chásdlí socair na Cúirte, gurb é is cuspóir don oibleagáid na cúiseanna a lua ar a bhfuil gníomh a dhéanann dochar do dhuine bunaithe, atá mar atoradh ar an bprionsabal go n‑urramaítear cearta na cosanta, ar an gcéad dul síos, faisnéis leordhóthanach a thabhairt don duine lena mbaineann chun go mbeifear in ann a fháil amach an bhfuil bunús maith leis an ngníomh nó an bhfuil sé curtha ó bhail mar gheall ar earráid, a d’fhéadfadh a cheadú a bhailíocht a chonspóid os comhair chúirteanna an Aontais Eorpaigh agus, ar an dara dul síos, chun é a chur ar chumas na gcúirteanna sin athbhreithniú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht an ghnímh sin (breithiúnas an 15 Samhain 2012, an Chomhairle v Bamba, C‑417/11 P, EU:C:2012:718, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear).
42
Thairis sin, maidir le gníomhartha lena bhforchuirtear bearta sriantacha, chinn an Chúirt cheana féin nach mbaineann sé le hábhar nár luadh go sainráite sna gníomhartha sin íocaíochtaí áirithe chun na socruithe mionsonraithe agus méid na tacaíochta airgeadais arna soláthar do rialtas an tríú Stát is ábhar do na bearta sin a shaintréithriú. De réir chásdlí na Cúirte, ní mór measúnú a dhéanamh ar leordhóthanacht an ráitis ar chúiseanna le beart i bhfianaise chomhthéacs an bhirt sin agus na rialacha dlíthiúla uile lena rialaítear an t‑ábhar atá i gceist, agus mar thoradh air sin gur leor na cúiseanna a thugtar le beart a dhéanann dochar do dhuine má glacadh é in imthosca atá ar eolas ag an duine sin a chuireann ar a chumas an beart a bhaineann leis a thuiscint (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Bealtaine 2016, Bank of Industry and Mine v an Chomhairle, C‑358/15 P, EU:C:2016:338, mír 63 agus an cásdlí dá dtagraítear).
43
I bhfianaise na faisnéise a cuireadh ar fáil sa ráiteas ar chúiseanna agus i gcomhad na Comhairle, eadhon, go bunúsach, an fhaisnéis a bhaineann leis an bhfíoras gur ghá a mheas, mar ghnóthais atá faoi úinéireacht an Stáit, go gcuireann siad tacaíocht airgeadais ar fáil do réimeas Loukachenko mar gheall, go soiléir, ar chuid dá mbrabús a íoc le Stát na Bealarúise, go raibh na gníomhartha atá i gceist réasúnaithe go leor ós rud é, ar an gcéad dul síos, go raibh na hachomharcóirí in ann agóid a dhéanamh i gcoinne na hábharthachta os comhair na Cúirte Ginearálta agus gur chuir siad i gcoinne na hábharthachta sin i ndáiríre, chun críocha critéar na tacaíochta do réimeas Loukachenko a chur i bhfeidhm, luaigh na hachomharcóirí féin na híocaíochtaí sin, ar cheart iad a mheabhrú, agus, ar an dara dul síos, chuir an ráiteas ar chúiseanna sin ar chumas na Cúirte athbhreithniú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht na ngníomhartha sin.
44
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, ní mór diúltú don chéad fhoras achomhairc.
An dara foras achomhairc
Argóintí na bpáirtithe
45
Leis an dara foras achomhairc, i míreanna 60 go 67 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, áitíonn na hachomharcóirí go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí agus í ag diúltú dá n‑argóint gur ghá, i bhfianaise a gcineáil agus a bhfeidhme, na díbhinní a íocadh le Stát na Bealarúise faoi Fhoraithne Uimh. 637/2005 a láimhseáil mar chánacha, agus mar thoradh air sin, de réir chásdlí na Cúirte Ginearálta, nach féidir leo, mar phrionsabal, tacú le réimeas Loukachenko, de réir bhrí Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642. Agus an méid sin á dhéanamh aici, rinne an Chúirt Ghinearálta míléiriú ar chineál agus feidhm na ndíbhinní sa chás seo, atá éigeantach, ach freisin aon chóras cánach, beag beann ar an Stát lena mbaineann, trí dhiúltú caitheamh leis na díbhinní sin mar chánacha ar an bhforas go bhfuil feidhm ag na cánacha maidir le cáiníocóirí uile na Bealarúise, cé go bhfreagraíonn ríomh na ndíbhinní sin do bhunús measúnaithe ar leith arna shainiú ag Foraithne Uimh. 637/2005, agus nach mbaineann a n‑íocaíocht ach le catagóir shonrach eintiteas.
46
Sa chéad áit, contrártha leis an gconclúid ar a tháinig an Chúirt Ghinearálta, ní íocfaidh cáiníocóirí uile na Bealarúise na cánacha céanna. Déanann gach córas cánach, ar fud an domhain, ábhar na cánach lena mbaineann agus na daoine atá faoi dhliteanas í a íoc a shainiú agus, sa chás seo, is iad na gnóthais faoi úinéireacht Stáit na Bealarúise a gceanglaítear orthu díbhinní éigeantacha a íoc. Thairis sin, déantar idirdhealú i bhForaithne Uimh. 637/2005 idir catagóirí éagsúla cuideachta atá faoi úinéireacht an Stáit, eadhon gnóthais atá faoi lánúinéireacht an Stáit agus iad siúd ina bhfuil 50 % ar a laghad de na scaireanna i seilbh an Stáit. Dírítear le go leor cánacha sa Bhealarúis, amhail díbhinní éigeantacha, ar chatagóirí sonracha daoine. Níl aon difríocht idir an fíoras go bhfuil gnóthais Stáit faoi réir díbhinní éigeantacha a íoc agus cánacha eile a chur i bhfeidhm go roghnaíoch.
47
Sa dara háit, i mír 62 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, níor chuir an Chúirt Ghinearálta san áireamh go ndéantar díbhinní éigeantacha sa Bhealarúis a ríomh, amhail aon cháin eile de chuid na Bealarúise, agus aon áit eile ar domhan, ar bhonn measúnú sonrach, sa chás seo, i gcomhréir leis an dara fomhír de mhír 1.2 d’Fhoraithne Uimh. 637/2005.
48
Sa tríú háit, tá cinneadh na Cúirte Ginearálta i mír 63 den bhreithiúnas atá faoi achomharc nár mhéadaigh Stát na Bealarúise, ‘mar an t‑aon scairshealbhóir’, ach a rialú ar chuideachtaí amhail na hachomharcóirí trí dháileadh éigeantach na mbrabús a fhorchur ag teacht salach ar mhír 33 den bhreithiúnas sin, ar dá réir nár chinn an Stát sin ach ‘99.96 % [de scairchaipiteal na n‑achomharcóirí]’.
49
Tá an chonclúid sin neamhloighciúil toisc, mar scairshealbhóir aonair nó fiú mar scairshealbhóir tromlaigh cuideachta, go bhfuil smacht ag Stát orthu cheana féin agus nach féidir é a mhéadú. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh an Stát cinneadh aontaobhach a dhéanamh maidir le dáileadh díbhinní.
50
Sa cheathrú háit, tá gnéithe eile ann, a ndearna an Chúirt Ghinearálta neamhaird orthu, lena ndeimhnítear gur cánacha iad díbhinní éigeantacha sa Bhealarúis.
51
Ar an gcéad dul síos, tagann bailiú díbhinní éigeantacha sa Bhealarúis faoi inniúlacht na n‑údarás cánach, i gcomhréir leis na nósanna imeachta cánach is infheidhme. Ar an dara dul síos, tá an cur chuige maidir le díbhinní a fháil tar éis cáin chorparáide a fháil bunaithe ar phrionsabal an chánachais ar bhrabúis amhantair. Ar an tríú dul síos, tionscnaíonn roinnt cánacha Bealarúiseacha gníomhartha dlí seachas an Cód Cánach. Ar an gceathrú dul síos, gearrtar pionós ar mhainneachtain díbhinní éigeantacha a íoc nó ar íocaíocht dhéanach díbhinní éigeantacha ar an mbealach céanna le neamhíocaíocht nó íocaíocht dhéanach cánacha. Ar an gcúigiú dul síos, íoctar na díbhinní éigeantacha agus an cháin chorparáide leis an bhfaighteoir céanna agus isteach sa chuntas bainc céanna. Ar an séú dul síos, amhail aon cháin eile, d’fhéadfaí fiach i leith díbhinní éigeantacha a íoc a fhritháireamh le héileamh a eascraíonn as ró-íocaíocht i leith cánacha eile, amhail cáin chorparáide. Ar an seachtú dul síos, murab ionann agus gnáthdhíbhinní, a ngníomhaíonn an chuideachta íocaíochta ina leith mar ghníomhaire cánach agus a choinníonn siar cánacha ar dhíbhinní dáilte, a íocann sí leis an Státchiste, ní thoibheofaí aon cháin ar dhíbhinní éigeantacha na Bealarúise, i gcomhréir leis an bprionsabal nach féidir aon cháin a bheith cumhdaithe in Airteagal 166 de Chód Cánach na Bealarúise.
52
Áitíonn an Chomhairle go bhfuil argóint na n‑achomharcóirí, go príomha, do-ghlactha go páirteach, a mhéid a bhaineann le líomhaintí a dírítear i gcoinne mhíreanna 61 agus 62 den bhreithiúnas atá faoi achomharc nuair atá torthaí fíorasacha agus, nach bhfuil bunús acu ag na míreanna sin. Mar mhalairt air sin, maíonn an Chomhairle go bhfuil argóint den sórt sin gan bhunús.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
53
Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara, mar a rinne an Chúirt Ghinearálta i mír 37 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, go n‑aithníonn na hachomharcóirí, ina bpléadálacha i scríbhinn, ‘gur íoc sé díbhinní’ le Stát na Bealarúise a shealbhaíonn beagnach an caipiteal ar fad in Grodno Azot agus gur chuir siad doiciméad ar fáil freisin inar léir gur íoc an chuideachta sin díbhinní le buiséad Phoblacht na Bealarúise de mhéid BYN 8481000 (thart ar EUR 3526000) in 2018, BYN 34200000 (thart ar EUR 14604000) in 2019 agus BYN 6835000 (thart ar EUR 2462000) in 2020.
54
Mar sin, bhí sé de cheart ag an gCúirt Ghinearálta a chinneadh, i mír 64 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, nach ndearna an Chomhairle earráid dlí nuair a chinn sí gurbh ‘fhoinse shuntasach ioncaim do réimeas Loukachenko’ iad na hachomharcóirí agus gurbh ionann an fíoras sin, in éineacht le seasamh na n‑achomharcóirí i ngeilleagar na Bealarúise agus an fíoras gur bhain siad leis an Stát ag 99.96 % dá gcaipiteal, agus fianaise leordhóthanach chun tacú leis an réimeas sin de réir bhrí Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642, an fhoráil sin a thagraíonn go háirithe do dhaoine agus d’eintitis a thugann tacaíocht airgeadais don réimeas sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Bealtaine 2016, Bank of Industry and Mine v an Chomhairle, C‑358/15 P, EU:C:2016:338, mír 81).
55
Ina theannta sin, tá léiriú den sórt sin ar chritéar na tacaíochta do réimeas Loukachenko, a mhéid a dhíríonn sé ar an tacaíocht airgeadais a thugtar don réimeas sin, comhsheasmhach leis an bpríomhchuspóir atá á shaothrú leis an bhforáil sin, eadhon an brú ar an réimeas sin a mhéadú chun deireadh a chur leis an sárú tromchúiseach leanúnach sa Bhealarúis ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta agus le cos ar bolg a imirt ar an tsochaí shibhialta agus ar an bhfreasúra daonlathach.
56
Sna himthosca sin, ní mór a mheas nach bhfuil an t‑aicmiú mar cháin nó mar dhíbhinn ar ina leith a íoctar na suimeanna le Stát na Bealarúise cinntitheach chun ‘tacaíocht do réimeas Loukachenko’ a shainaithint, de réir bhrí Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642. Go deimhin, i gceachtar cás, is suimeanna iad a d’íoc eintiteas ina sealbhaíonn an Stát beagnach an caipiteal uile leis an Stát, de bhun reachtaíocht Stáit lena gceanglaítear an íocaíocht sin. Trí íocaíochtaí den sórt sin a eisiamh ón gcoincheap ‘tacaíocht do réimeas Loukachenko’, ar an bhforas amháin go n‑aicmítear na suimeanna dlite mar chánacha, d’fhéadfaí dul timpeall ar rialacha an Aontais trí ráta cánachais na mbrabús a dhéanann na heintitis sin a mhéadú, mar mhalairt ar laghdú ar mhéid na ndíbhinní, a ngearrtar cáin ar a n‑íoc leis an Stát faoi dhlí na Bealarúise ina ndéanann cuideachta Stáit Bhealarúiseach brabús (féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Bealtaine 2016, Bank of Industry and Mine v an Chomhairle, C‑358/15 P, EU:C:2016:338, mír 80).
57
Mar thoradh air sin, a mhéid a dhéanann na hachomharcóirí gearán gur chuir an Chúirt Ghinearálta go mícheart, i mír 59 den bhreithiúnas atá faoi chonspóid, srian ar an gcoincheap ‘cáin’ sa chomhthéacs sin agus, dá bhrí sin, i míreanna 60 go 62 den bhreithiúnas seo, as a chinneadh go mícheart nach bhféadfaí a n‑íocaíochtaí le Stát na Bealarúise a chomhshamhlú le cánacha den sórt sin, tá a n‑argóint neamhéifeachtach, ós rud é nach féidir leis, in aon chás, an chonclúid ar tháinig an Chúirt Ghinearálta uirthi a thabhairt faoi cheist, i mír 64 den bhreithiúnas sin agus dá dtagraítear i mír 54 den bhreithiúnas seo, go raibh fianaise leordhóthanach sa chás seo chun tacú leis an tuairim gur chuir na hachomharcóirí ‘tacaíocht do réimeas Loukachenko’ ar fáil, de réir bhrí Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642.
58
Is amhlaidh atá i leith argóintí na n‑achomharcóirí a bhaineann le mír 63 den bhreithiúnas atá faoi achomharc. Go sonrach, sa mhír sin, chinn an Chúirt Ghinearálta, ós rud é go raibh sé d’oibleagáid ar na hachomharcóirí, de bhun dhlí na Bealarúise, sciar dá mbrabús a íoc leis an Stát, ‘deimhníonn’ an measúnú gur thacaigh siad le réimeas Loukachenko ó thaobh airgeadais de, ós rud é, tríd an oibleagáid sin a fhorchur, gur mhéadaigh an réimeas sin an rialú a d’fheidhmigh sé. Is léir ón téarma ‘deimhníonn’ agus, níos ginearálta, ó léamh foriomlán mhíreanna 58 go 64 den bhreithiúnas atá faoi achomharc nach bhfuil gá leis an mbreithniú i mír 63 den bhreithiúnas sin chun teacht ar an gconclúid dá dtagraítear sa mhír roimhe seo den bhreithiúnas seo.
59
De réir cásdlí socair, tá gearáin atá dírithe ar fhorais a áirítear i gcinneadh ón gCúirt Ghinearálta neamhéifeachtach ar mhaithe le hiomláine amháin ós rud é nach féidir neamhniú an chinnidh sin a bheith mar thoradh orthu (féach, chuige sin, breithiúnas an 7 Samhain 2002, Hirschfeldt v EEA, C‑184/01 P, EU:C:2002:645, mír 48, agus an 6 Meán Fómhair 2017, Intel v an Coimisiún, C‑413/14 P, EU:C:2017:632, mír 63 agus an cásdlí dá dtagraítear).
60
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, ní mór diúltú don dara foras achomhairc.
An tríú foras achomhairc
Argóintí na bpáirtithe
61
Leis an tríú foras achomhairc, i míreanna 36 go 38, 47 go 57 agus 74 go 79 den bhreithiúnas atá faoi achomhairc, déanann na hachomharcóirí gearán go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid fhollasach mheasúnaithe trí mhainneachtain rialú a dhéanamh i dtaobh an raibh an tacaíocht eacnamaíoch a soláthraíodh i bhfoirm íocaíochtaí díbhinní do 2018, 2019 agus 2020, na méideanna a shonraigh siad ina bpléadálacha i scríbhinn, ‘suntasach’, i gcomhréir leis an aicmiú chuige sin a leagtar amach sa ráiteas ar chúiseanna. Shuífí an earráid sin maidir leis an anailís ar na gníomhartha tosaigh atá i gceist agus maidir leis na gníomhartha coimeádta atá i gceist.
62
Níl aon fhaisnéis sa ráiteas sin ná sa chéad chomhad fianaise de chuid na Comhairle lena bhféadfaí údar a thabhairt le fiúntas an aicmithe sin.
63
Mar mhalairt air sin, áitíonn na hachomharcóirí, dá ndéanfadh an Chúirt Ghinearálta anailís cheart ar cé acu atá nó nach bhfuil siad ina bhfoinse shuntasach ioncaim do réimeas Loukachenko, rud nach ndearna sí, go dtabharfadh sí freagra diúltach ar an gceist sin.
64
Sa chomhthéacs sin, tagraíonn na hachomharcóirí do bhreithiúnas an 29 Aibreán 2015, Bank of Industry and Mine v an Chomhairle (T‑10/13, EU:T:2015:235), agus, go háirithe, do mhír 186 den bhreithiúnas sin, inar chinn an Chúirt Ghinearálta gur íoc an cuideachta faoi úinéireacht an Stáit atá i gceist méideanna ‘inmheasta’ le státchiste náisiúnta na hIaráine a bhí ina thacaíocht airgeadais do Rialtas na hIaráine.
65
Mar sin féin, is éard a bhí i gceist leis an gcás as ar eascair an breithiúnas sin íocaíocht de mhéid iomlán EUR 76 mhilliún ar a laghad thar thréimhse thagartha 5 bliana agus, dá bhrí sin, suim i bhfad níos airde ná na méideanna a d’íoc na hachomharcóirí le Stát na Bealarúise i leith na ndíbhinní éigeantacha le haghaidh na mblianta 2018, 2019 agus 2020. Dá réir sin, ní féidir na méideanna deireanacha sin a aicmiú mar fhoinse shuntasach ioncaim, rud a dheimhnítear le sloinneadh na méideanna sin mar chéatadáin d’olltáirgeacht intíre (OTI) Phoblacht na Bealarúise le haghaidh na mblianta lena mbaineann, eadhon, 0.0069 %, 0.0253 % agus 0.0045 % de OTI sin faoi seach.
66
Tá feidhm ag an gconclúid sin freisin maidir leis an íocaíocht i ndáil leis na gníomhartha coimeádta atá i gceist. Is léir ón dara comhad fianaise ón gComhairle gur íoc na hachomharcóirí suim EUR 33195000 in 2022 i leith díbhinní éigeantacha arb ionann iad agus 0.0471 % de OTI Phoblacht na Bealarúise don bhliain sin. Tá an méid sin i bhfad níos ísle ná an méid ar thug an Chúirt Ghinearálta tuairisc air mar ‘shuntasach’ i mbreithiúnas an 29 Aibreán 2015, Bank of Industry and Mine v an Chomhairle (T‑10/13, EU:T:2015:235).
67
Ar deireadh, ní foinse ioncaim don Stát iad na díbhinní éigeantacha arna n‑íoc ag na hachomharcóirí, bídís nasctha leis na gníomhartha tosaigh atá i gceist nó leis na gníomhartha coimeádta atá i gceist, ós rud é go bhfuil iomlán na ndíbhinní sin níos ísle ná na haisíocaíochtaí cánach breisluacha a fuair siad don tréimhse ó bhliain 2018 go bliain 2022.
68
Cuireann an Chomhairle i gcoinne argóintí na n‑achomharcóirí.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
69
Ba cheart a thabhairt faoi deara, cé gur chinn an Chúirt Ghinearálta, i mír 64 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, nach ndearna an Chomhairle earráid dlí agus í ag cinneadh, inter alia, gurbh ionann na hachomharcóirí agus ‘foinse shuntasach ioncaim do réimeas Loukachenko’, is gá go gcuirtear san áireamh sa chonclúid sin na suimeanna a íocadh mar a shonraítear i mír 37 den bhreithiúnas sin agus, dá bhrí sin, tugann sé le tuiscint gur chinn an Chúirt Ghinearálta go raibh an fhoinse ioncaim suntasach, rud a dheimhníonn measúnú na Comhairle chuige sin agus bailíocht na ngníomhartha tosaigh atá i gceist.
70
Is amhlaidh atá maidir leis an measúnú ar na gníomhartha coimeádta atá i gceist, mar is léir ó léamh comhcheangailte ar mhíreanna 74 agus 76 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.
71
Ní mór a mheas, dá bhrí sin, go bhfuil an tríú foras achomhairc bunaithe ar mhíléamh an bhreithiúnais atá faoi achomharc.
72
A mhéid a chaitheann na hachomharcóirí, trí argóint thánaisteach, amhras ar mheasúnú na Cúirte Ginearálta ar thábhacht na foinse ioncaim a ndearna siad ionadaíocht uirthi do réimeas Loukachenko i bhfianaise na suimeanna a íocadh le Stát na Bealarúise faoi Fhoraithne Uimh. 637/2005, ní mór a mheas gur measúnú é an measúnú sin ar ábhair fíorais nach féidir, mura saobhtar an fhianaise sin, a bheith faoi réir athbhreithniú ag an gCúirt Bhreithiúnais ar achomharc (féach, chuige sin, breithiúnas an 28 Aibreán 2022, Yieh United Steel v an Coimisiún, C‑79/20 P, EU:C:2022:305, mír 52 agus an cásdlí dá dtagraítear).
73
Dá bhrí sin, tá an argóint mhalartach sin do-ghlactha, ós rud é nár léirigh na hachomharcóirí saobhadh den sórt sin a rinne an Chúirt Ghinearálta (féach, chuige sin, breithiúnas an 28 Aibreán 2022, Yieh United Steel v an Coimisiún, C‑79/20 P, EU:C:2022:305, mír 53 agus an cásdlí dá dtagraítear).
74
Tá feidhm aige sin go háirithe maidir le hargóintí na n‑achomharcóirí nach féidir na suimeanna a íocadh faoi Eagrán Uimh. 637/2005 a aicmiú mar shuimeanna suntasacha ós rud é go bhfuil méid iomlán na n‑íocaíochtaí i bhfad níos ísle ná an méid a mheasann an Chúirt Ghinearálta a bheith ‘inmheasta’ i mír 186 de bhreithiúnas an 29 Aibreán 2015, Bank of Industry and Mine v an Chomhairle (T‑10/13, EU:T:2015:235) nó nach cosúil go bhfuil a méid aonair suntasach má chuirtear in iúl é mar chéatadán de OTI Phoblacht na Bealarúise.
75
Ní mór na hargóintí sin, in aon chás, a dhiúltú ós rud é go bhfuil siad in easnamh go fíorasach. Ar an gcéad dul síos, is léir, mar a chuir an Chomhairle isteach i gceart, thairis sin, nach féidir mír 186 den bhreithiúnas sin a thuiscint in aon chás mar theorainn nach féidir a mheas go bhfuil tacaíocht airgeadais suntasach faoina bun.
76
Ar an dara dul síos, i bhfianaise na lánrogha leithne atá ag an gComhairle agus bearta sriantacha á nglacadh aici de bhun, inter alia, an chritéir tacaíochta do réimeas Loukachenko dá dtagraítear in Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642, níl aon rud ann chun cosc a chur ar an institiúid sin measúnú a dhéanamh ar thábhacht na tacaíochta sin ar bhonn na n‑íocaíochtaí atá i gceist arna sloinneadh i ndearbhmhéideanna seachas mar chéatadán de OTI Phoblacht na Bealarúise.
77
Thairis sin, cé gur ghlac an Chomhairle agus an Chúirt Ghinearálta, nó gur dheimhnigh siad fiú, cineál suntasach na suimeanna arna n‑íoc ag na hachomharcóirí faoi Eagrán Uimh. 637/2005, tá an foras sin san áireamh go follasach, in aon chás, ar mhaithe le hiomláine i bhfianaise fhoclaíocht shoiléir bheacht Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642, lena gcuirtear cosc ar choinníoll breise a fhorchur nach bhforáiltear dó leis an bhforáil sin, amhail méid na tacaíochta do réimeas Loukachenko. Tá argóint mhalartach na n‑achomharcóirí neamhéifeachtach freisin, i gcomhréir leis an gcásdlí a eascraíonn, inter alia, as breithiúnais an 7 Samhain 2002, Hirschfeldt v EEA (C‑184/01 P, EU:C:2002:645, mír 48), agus an 6 Meán Fómhair 2017, Intel v an Coimisiún (C‑413/14 P, EU:C:2017:632, mír 63).
78
Ar deireadh, de réir chásdlí socair na Cúirte, tá an argóint lena n‑éilítear sárú ar phrionsabal na comhréireachta a mhaíonn na hachomharcóirí i dtaca lena dtríú foras achomhairc do-ghlactha ag céim an achomhairc, ós rud é nár luadh é os comhair na Cúirte Ginearálta (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, World Duty Free Group agus an Spáinn v an Coimisiún, C‑51/19 P agus C‑64/19 P, EU:C:2021:793, míreanna 54 agus 55).
79
I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, ní mór diúltú don tríú foras achomhairc.
An ceathrú foras achomhairc
Argóintí na bpáirtithe
80
Leis an gceathrú foras achomhairc, ag agóid i gcoinne mhíreanna 47 go 52 den bhreithiúnas atá faoi chonspóid, áitíonn na hachomharcóirí go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí sa léiriú ar Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642, a mhéid a chinn sí an critéar tacaíochta don chóras a leagtar síos ann comhlíonta do gach cuideachta atá faoi úinéireacht an Stáit ós rud é gur gá dóibh tacaíocht shuntasach a thabhairt don chóras mar gheall ar a struchtúr úinéireachta amháin, rud a thugann léiriú róleathan ar an bhforáil sin as a n‑eascraíonn sárú ar Airteagal 21 CAE agus, mar a shonraíonn siad ina n‑athfhreagra, prionsabail na comhréireachta, na deimhneachta dlíthiúla agus na cothroime a chumhdaítear i ndlí an Aontais.
81
Baineann an t‑achomharcóir fianaise éagsúil a leagtar amach sa chéad fhomhír den ráiteas ar chúiseanna agus as an bhfíoras nár thagair an Chomhairle riamh d’aon íocaíochtaí nithiúla a rinne siad le Stát na Bealarúise go ndeimhnítear le léiriú na Cúirte Ginearálta ar Airteagal 4(1)(b) de Chinneadh 2012/642 go bhfuil aon ghnóthas atá faoi úinéireacht an Stáit ina fhoinse ioncaim go huathoibríoch don Stát agus gur gá gur foinse thábhachtach ioncaim don Stát é fiontar mór straitéiseach tábhachtach faoi úinéireacht Stáit.
82
Ós rud é, cosúil le haon stáitseirbhíseach, go dtabharfadh gnóthais de chuid an Stáit buntáiste don Stát mar gheall ar a rannchuidiú comhchineáil leis an earnáil phoiblí, ní mór don chruthúnas tacaíochta don réimeas dul níos faide ná díreach a chinneadh gur cuideachta faoi úinéireacht an Stáit í. Sa chás seo, níor tháirg an Chomhairle aon fhianaise maidir le híocaíochtaí nó ranníocaíochtaí sonracha airgeadais a rinne na hachomharcóirí nó a sholáthair siad chun leas Stát na Bealarúise, ach a bhí ag brath ar a méid, ar a nglanbhrabús in 2018 agus ar a láimhdeachas in 2020.
83
Is é an toradh a bheadh ar chur chuige na Cúirte Ginearálta go dtabharfaí lánrogha neamhtheoranta don Chomhairle cinneadh a dhéanamh cé a ghearrfadh smachtbhanna, fiú mura bhfuil aon fhianaise nithiúil, bheacht agus chomhsheasmhach ann maidir leis an tacaíocht a tugadh do réimeas Loukachenko.
84
Cuireann an Chomhairle i gcoinne argóintí na n‑achomharcóirí.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
85
Is léir ó mhíreanna 47 agus 64 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, murab ionann agus an méid a mhaíonn na hachomharcóirí, nár bhraith an Chúirt Ghinearálta amháin ar an bhfíoras gur le Stát na Bealarúise a bhain na hachomharcóirí chun a mheas gur thug siad tacaíocht le réimeas Loukachenko ach gur chuir sí gnéithe eile san áireamh i gceart chun na críche sin, amhail gurbh fhoinse shuntasach ioncaim iad don réimeas sin.
86
Ina theannta sin, leanann sé ó mhír 55 den bhreithiúnas atá faoi achomharc gur mheas an Chúirt Ghinearálta, agus an ceart aici, gurbh í an ghné bhunriachtanach ar a raibh an measúnú ar an gcritéar tacaíochta bunaithe ná na sreafaí airgeadais, eadhon íocaíochtaí cuid dá mbrabús ag na hachomharcóirí le Stát na Bealarúise, a mheastar a bheith ina dtacaíocht airgeadais do réimeas Loukachenko, seachas a mballraíocht sa Stát.
87
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, ní mór an ceathrú foras achomhairc agus, dá bhrí sin, an t‑achomharc a dhíbhe ina iomláine.
Costais
88
I gcomhréir le hAirteagal 184(2) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, i gcás nach bhfuil bunús leis an achomharc, tabharfaidh an Chúirt Bhreithiúnais cinneadh maidir le costais. Foráiltear le hAirteagal 138(1) den Rialachán sin, arna dhéanamh infheidhme maidir leis an nós imeachta achomhairc de bhun Airteagal 184(1) díobh, go n‑ordófar d’aon pháirtí nár éirigh leis na costais a íoc, má iarrtar iad i bpléadálacha an pháirtí a n‑éireoidh leis.
89
Ós rud é go bhfuil iarratas déanta ag an gComhairle go n‑íocfaidh na hachomharcóirí as na costais agus nár éirigh leo in aon cheann de na forais achomhairc arna maíomh, ní mór a ordú do na hachomharcóirí, chomh maith lena gcostais féin, na costais arna dtabhú ag an gComhairle a íoc.
Ar na forais sin, dearbhaíonn agus rialaíonn an Chúirt (an Cúigiú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Díbhtear an t‑achomharc.
2.
Ordaítear do Grodno Azot AAT agus do Khimvolokno Plant, chomh maith lena gcostais féin, na costais arna dtabhú ag Comhairle an Aontais Eorpaigh a íoc.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Béarla.