62003CJ0195_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawża C-195/03
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill- Hof van Beroep te Antwerpen
(il-Belġju), permezz ta' deċiżjoni tas- 7 ta' Mejju 2003, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-12 ta' Mejju 2003, fil-proċedura
Ministerie van Financiën
vs
Merabi Papismedov et,
fil-preżenza ta’ :
KBC Lease Belgium NV,
Volvo Truck Finance Belgium NV,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (is-Sitt Awla),
komposta minn J.-P. Puissochet, aġent President tas-Sitt Awla, S. von Bahr u U. Lõhmus (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li rat is-sottomissjonijiet ippreżentati:
·għal M. Papismedov, mis-Sinjorina E. Gevers, advocaat,
·għall-gvern Belġjan, minn A. Snoecx, bħala aġent,
·għall-Gvern Finlandiż, minn T. Pynnä, bħala aġent,
·għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn X. Lewis, bħala aġent, assisit minn F. Tuytschaever, advocaat,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta’ l-Artikoli 202 sa 204 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU L 302, p. 1, iktar 'il quddiem il-“Kodiċi Doganali”)
2. Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn il-Ministerie van Financiën kontra s-Sinjuri Papismedov, Geldof, Ben-Or, R. Peer, M. Peer, Tavdidischvili, Janssens, Hoste, Decock u Joris, u s-Sinjura Vanbelleghem, kif ukoll il-kumpaniji Transocean System Transport BVBA u United Logistic Partners BVBA, dwar importazzjoni klandestina ta’ merkanziji permezz ta approprijazzjoni indebita mis-sorveljanza doganali.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni tal-Komunità
3. Il-kunċetti ta’ “sorveljanza mill-awtoritajiet doganali” u ta’ “preżentazzjoni ta’ merkanzija lid-dwana” huma ddefiniti, rispettivament, fil-paragrafi (13) u (19) ta’ l-Artikolu 4 tal-Kodiċi Doganali. L-ewwel kunċett ifisser “azzjoni meħuda b’mod ġenerali minn dawk l-awtoritajiet bil-għan li jiżguraw illi r-regoli doganali u, fejn xieraq, dispożizzjonijiet oħra applikabbli għal merkanzija suġġetta għal sorveljanza doganali jiġu osservati”. It-tieni kunċett ifisser “in-notifika lill-awtoritajiet doganali, bil-mod stipulat, tal-wasla ta’ merkanzija fl-uffiċċju doganali jew f’kull post ieħor indikat jew approvat mill-awtoritajiet doganali”.
4. It-titolu III tal-Kodiċi Doganali jirrigwarda d-dispożizzjonijiet applikabbli għal merkanzija mdaħħla fit-territorju doganali tal-Komunità sakemm jiġi assenjat lilha trattament jew użu approvat mid-dwana. Id-dħul ta’ merkanzija u l-preżentazzjoni tagħha fid-dwana huma indirizzati, rispettivament, fil-kapitlu 1, Artikoli 37 sa 39, u l-kapitolu 2, Artikoli 40 sa 42, ta’ dan il-Kodiċi. Id-dikjarazzjoni sommarja u l-ħatt ta’ merkanzija ppreżentata fid-dwana jaqgħu taħt il-kapitolu 3, Artikoli 43 sa 47, ta’ l-istess Kodiċi.
5. L-Artikolu 38 tal-Kodiċi Doganali jgħid:
"1. Merkanzija mdaħħla fit-territorju doganali tal-Komunità għandha titwassal mill-persuna li ddaħħalha fil-Komunità mingħajr dewmien, mir-rotta speċifikata mill-awtoritajiet doganali u skond l-istruzzjonijiet tagħhom, jekk ikun hemm:
a) fl-uffiċċju doganali nominat mill-awtoritajiet doganali jew f’xi post ieħor nominat jew approvat minn dawk l-awtoritajiet; jew;
b) f’żona ħielsa, jekk il-merkanzija ser tiddaħħal f’dik iż-żona ħielsa direttament:
bil-baħar jew bl-ajru, jew
minn fuq l-art mingħajr ma tgħaddi minn parti oħra tatterritorju doganali tal-Komunità, fejn iż-żona ħielsa tmiss mal-fruntiera ta’ l-art bejn Stat Membru u pajjiż terz
2. Kull persuna li tassumi r-responsabbilità għall-ġarr tal-merkanzija wara li tkun ddaħħlet fit-territorju doganali tal-Komunità, fost oħrajn bħala riżultat ta’ trasbord, għandha tidħol responsabbli għall-konformità ma’ l-obbligazzjoni stipulata fil-paragrafu 1.
[…]"
6. L-Artikolu 40 ta’ l-imsemmi Kodiċi jistabbilixxi:
“Merkanzija li, skond l-Artikolu 38(1)(a), tasal fl-uffiċċju doganali jew post ieħor nominat jew approvat mill-awtoritajiet doganali għandha tkun preżentata lid-dwana mill-persuna li daħħlet il-merkanzija fit-territorju doganali tal-Komunità jew, jekk ikun xieraq, mill-persuna li tassumi responsabbilità għall-ġarr tal-merkanzija wara dak id-dħul.”
7. L-Artikolu 43 ta’ l-istess Kodiċi jgħid hekk:
“Bla ħsara għall-Artikolu 45, merkanzija preżentata lid-dwana fit-tifsira ta’ l-Artikolu 40 għandha tkun koperta b’dikjarazzjoni sommarja.
Id-dikjarazzjoni sommarja għandha tkun preżentata meta l-merkanzija tkun ġiet preżentata lid-dwana. L-awtoritajiet doganali jistgħu, madankollu, jikkonċedu perijodu
għall-preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni li m’għandux jestendi aktar mill-ewwel jum ta’ xogħol wara l-jum li fih il-merkanzija tiġi ppreżentata lid-dwana.”
8. It-titolu VII, kapitolu 2, tal-Kodiċi Doganali jirrigwarda kif jinħoloq dejn doganali. B’mod partikolari jirrigwarda l-mument minn meta jinħoloq dan id-dejn u jistabbilixxi min hu d-debitur. Meta l-importazzjoni ssir permezz ta’ proċedura li twassal għaċ-ċirkulazzjoni libera ta’ merkanzija suġġetta għal dazji fuq l-importazzjoni jew it-tqegħid tal-merkanzija taħt proċedura ta’ importazzjoni temporanja b’eżenzjoni parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni, ikun applikabbli l-Artikolu 201 tal-Kodiċi. Meta, min-naħa l-oħra, il-merkanzija importata tkun iddaħħlet kontra l-liġi jew tkun tneħħiet b’mod illegali mis-sorveljanza doganali, l-Artikoli 202 u 203 ta’ l-istess Kodiċi jkunu applikabbli rispettivament.
9. L-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali jistabbilixxi:
“1. Dejn doganali fuq l-importazzjoni għandu jiġi inkors permezz ta’:
(a) l-introduzzjoni [importazzjoni] kontra l-liġi fit-territorju doganali tal-Komunità ta’ merkanziji suġġetti għal dazji fuq l-importazzjoni, jew
(b) l-introduzzjoni kontra l-liġi f’parti oħra ta’ dak it-territorju ta’ dawk il-merkanziji li jkunu jinsabu f’żona ħielsa jew maħżen ħieles.
Għall-iskop ta’ dan l-Artikolu, introduzzjoni kontra l-liġi tfisser kull introduzzjoni li tmur kontra d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 38 sa 41 u t-tieni inċiż ta’ l-Artikolu 177.
2. Id-dejn doganali għandu jiġi inkors fil-mument meta l-merkanziji jiġu introdotti [importati] kontra l-liġi.
3. Id-debituri għandhom ikunu:
– il-persuna li tkun introduċiet dawk l-merkanziji kontra l-liġi,
– kull persuna li tkun ipparteċipat fl-introduzzjoni kontra l-liġi tal-merkanziji u li kienet taf jew raġonevolment kellha tkun taf li tali introduzzjoni kienet kontra l-liġi, u
– kull persuna li akkwistat jew żammet il-merkanziji konċernati u li kienet taf jew raġonevolment kellha tkun taf fil-ħin li akkwistat jew irċeviet il-merkanziji li dawn kienu ġew introdotti kontra l-liġi.”
10. Il-ħolqien ta’ dejn doganali fuq l-importazzjoni jseħħ ukoll, skond l-Artikolu 203 tal-Kodiċi Doganali, permezz ta' approprjazzjoni indebita mis-sorveljanza doganali ta’ merkanziji suġġetti għal dazji fuq l-importazzjoni u, skond l-Artikolu 204, permezz tan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ wieħed mill-obbligi applikabbli fir-rigward ta’ merkanziji suġġetti għal dazji fuq l-importazzjoni, mill-ħażna temporanja tagħhom jew mill-użu tal-proċedura doganali li taħtha jkunu tqiegħdu, jew inkella min-nuqqas ta’ konformità ma’ waħda mill-kundizzjonijiet li jirregolaw it-tqegħid tal-merkanziji taħt dik il-proċedura jew l-għoti ta’ rata mnaqqsa jew rata żero ta’ dazju fuq l-importazzjoni minħabba l-użu tal-merkanzija għal skopijiet partikolari, f’każijiet oħra barra dawk li jsir riferiment għalihom fl-Artikolu 203, sakemm ma jiġix stabbilit li dawn in-nuqqasijiet m’għandhom ebda effett sinjifikattiv fuq l-operazzjoni korretta tal-ħażna temporanja jew proċedura doganali in kwistjoni.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
11. L-Artikolu 257(3) tal-liġi ġenerali tat-18 ta’ Lulju 1977, dwar id-dwana u taxxa tas-sisa (Moniteur belge tal-21 ta’ Settembru 1977), ikkonfermat permezz tal-liġi tas-6 ta’ Lulju 1978 (Moniteur belge tat-12 ta’ Awissu 1978), jistabbilixxi:
“Kull min, mingħajr awtorizzazzjoni minn qabel mill-amministrazzjoni tad-dwana u tat-taxxa tas-sisa, jagħti lil merkanzija suġġetta għal dokumenti doganali skond il-paragrafu 1, destinazzjoni differenti minn dik indikata espressament, ikun suġġett għall-pieni stabbiliti, skond il-każ, mill-Artikolu 157, l-Artikoli 220 sa 225, 227 u 277, jew mill-Artikolu 231.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
12. L-intimati fil-kawża prinċipali huma akkużati, bħala attur, koattur, kompliċi jew parti interessata, li huma ħatja ta’ l-importazzjoni klandestina, permezz approprjazzjoni indebita, matul it-tranżitu ta’ 709 kaxxa kull waħda b’10000 sigarett, moħbija f’29 kaxxa ta’ oġġetti tal-kċina.
13. Fl-10 ta’ Ġunju 2001, il-bastiment MSC Rafaela wasal f’Antwerp (il-Belġju) b’tagħbija ta’ kontenituri. Dan ingħadda mid-dwana mill-kumpanija NV MSC Belgium. Minn dan il-bastiment inħatt kontenitur li, skond id-dikjarazzjoni sommarja mogħtija lill-awtoritajiet doganali, kellu 406 kaxxa ta’ oġġetti tal-kċina ġejjin miċ-Ċina, iddestinati għall-kumpanija United Logistic Partners, stabbilita f’Merksem (il-Belġju).
14. Fil-11 ta’ Ġunju 2001, matul spezzjoni tal-kontenitur mill-awtoritajiet doganali, dawn ta’ l-aħħar stabbilixxew li wara żewġ fili ta’ kaxex li kellhom l-oġġetti tal-kċina, kien hemm kaxxi identiċi iżda li kien fihom kartuni tas-sigaretti. Għaldaqstant, il-kontenitur ingħalaq, ġie ssiġillat u tqiegħed taħt sorveljanza. Ebda dokument ippreżentat lill-awtoritajiet doganali ma kien isemmi l-preżenza ta’ kunsinna ta’ 7090000 sigarett.
15. Dak inhar stess, dokument ta’ tranżitu estern tal-Komunità b’dikjarazzjoni doganali ġie vvalidat għall-kunsinna in kwistjoni mis-servizzi doganali ta’ Antwerp. F’dan id-dokument, li fih il-kumpanija Transocean System Transport BVBA tissemma’ bħala l-parti dikjaranti tat-tranżitu komunitarju estern u l-maħżen Eurolog, li jinsab f’Merksem, bħala l-post ta’ destinazzjoni, liema sit huwa rrikonoxxut bħala maħżen tat-tip “B” li jista’ jżomm merkanzija li tkun għadha taħt sorveljanza doganali.
16. Fit-12 ta’ Ġunju 2001, is-Sur Janssens ippreżenta ruħu bħala s-sewwieq ta’ trakk biex iġorr il-kontenitur. Wara li ġie mgħobbi, dan it-trakk ma marx lejn il-maħżen Eurolog iżda mar lejn maħżen li jinsab f’Schoten (il-Belġju), sit li m’huwiex irrikonoxxut bħala maħżen doganali. L-istess trakk inħatt fil-preżenza ta’ bosta mill-partijiet l-oħra involuti. L-inkjesta li saret mill-uffiċjali ta’ l-ispezzjoni speċjali tat-dwana u tat-taxxa tas-sisa ta’ Antwerp ikkonfermaw illi l-kontenitur in kwistjoni kien mimli b’29 kaxxa ta’ oġġetti tal-kċina u 709 kaxxa kull waħda b’10000 sigarett.
17. Dawn il-fatti taw lok għal proċedura penali. L-Awla ta’ vakazzjoni tar- Rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen, fil-kompetenza penali tagħha, tat deċiżjoni fit-30 ta’ Lulju 2001, liema sentenza ġie appellata quddiem il-qorti tar-rinviju. L-amministrazzjoni doganali sostniet illi l-merkanzija kienet ġiet importata illegalment fit-territorju tal-Komunità u indebitament approprijata minn taħt is-sorveljanza doganali, u dan billi l-kunsinna, li għaliha kien ġie validat dokument ta’ tranżitu estern tal-Komunità, ma ġietx ippreżentata fid-destinazzjoni msemmija fid-dokument doganali. Skond is-Sur Papismedov, dan għandu jitqies bħala każ ta’ importazzjoni klandestina u mhux każ ta’ approprijazzjoni indebita mis-sorveljanza doganali.
18. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il- Hof van Beroep te Antwerpen
iddeċieda li jissospendi l-proċeduri u li jsiru lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
"1) Il-merkanzija li għaliha tkun saret dikjarazzjoni sommarja li ssemmi denominazzjoni/denominazzjoni kummerċjali żbaljata (f’dan il-każ oġġetti tal-kċina minnflok sigaretti), jew merkanzija li tkun ġiet iddikjarata taħt denominazzjoni/denominazzjoni kummerċjali żbaljata għal skema doganali (bħall-iskema tat-tranżitu estern tal-Komunità), għandhom, minkejja din id-dikjarazzjoni ta’ denominazzjoni/denominazzjoni kummerċjali żbaljata, kemm jekk tkun volontarja jew le, jitqiesu li ddaħħlu b’mod regolari fit-territorju tal-Komunità u li għaldaqstant jaqgħu taħt is-sorveljanza doganali (depożitu temporanju jew reġim doganali)?
2) Fil-każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda, u jekk il-merkanzija li, kemm jekk volontarjament jew le, tkun ġiet iddikjarata taħt denominazzjoni/denominazzjoni kummerċjali żbaljata, u tkun ġiet indebitament approprijata mis-sorveljanza doganali, għandu jitqies illi d-dejn doganali huwa bbażat fuq l-Artikolu 203 tal-Kodiċi Doganali Komunitarju; barra minn hekk, il-persuna li għandha tirrispetta l-obbligi li jirriżultaw mid-depożitu temporanju tal-merkanzija jew mir-reġim doganali li taħtu tkun tpoġġiet il-merkanzija (fis-sewwa, taħt denominazzjoni żbaljata), għandha titqies bl-istess mod bħala debitriċi tad-dejn doganali?
3) Fil-każ ta’ risposta affermattiva għall-ewwel domanda, u jekk l-awtoritajiet doganali jistabbilixxu illi l-merkanzija li tinsab taħt sorveljanza doganali ġiet iddikjarata, volontarjament jew le, taħt denominazzjoni/denominazzjoni kummerċjali żbaljata, għalkemm il-merkanzija kienet għadha ma tkunx ġiet indebitament approprjata mis-sorveljanza doganali u l-awtoritajiet doganali kien għad għandhom aċċess għaliha, għandu jiġi kkunsidrat fir-rigward tal-merkanzija li tkun ġiet iddikjarata taħt denominazzjoni/denominazzjoni kummerċjali żbaljata, illi d-dejn doganali jirriżulta mill-Artikolu 204 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità jew inkella għandu jitqies illi d-dejn doganali għal din il-merkanzija għadu ma nħoloqx?
4) Fil-każ ta’ risposta negattiva għall-ewwel domanda, għandu jitqies illi l-merkanzija ddikjarata, volontarjament jew le, taħt denominazzjoni/denominazzjoni kummerċjali żbaljata ddaħħlet illegalment fit-territorju doganali tal-Komunità (jiġifieri bi ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 38 sa 41 kif ukoll tat-tieni subinċiż ta’ l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 177 tal-Kodiċi Doganali Komunitarju), b’hekk illi d-dejn doganali fuq din il-merkanzija jkun ibbażat fuq l-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità; u għandu jiġi kkunsidrat illi l-persuna li tkun ippreżentat id-dikjarazzjoni sommarja jew id-dikjarazzjoni biex il-merkanzija titpoġġa taħt reġim doganali, b’riferiment għal denominazzjoni/denominazzjoni kummerċjali żbaljata, ma tistax tiġi kkwalifikata bħala debitriċi tad-dejn doganali ħlief jekk taqa’ taħt id-definizzjoni tal-kunċett ta’ debitriċi skond l-Artikolu 202(3) tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità?"
Fuq id-domandi preliminari
Dwar l-ewwel domanda
19. Bl-ewwel domanda tiegħu, il- Hof van Beroep te Antwerpen
titlob, fis-sustanza, jekk il-merkanzija ppreżentata fid-dwana, li għaliha ġiet ippreżentata dikjarazzjoni sommarja u ġie vvalidat dokument ta’ tranżitu estern tal-Komunità, ġietx importata kontra l-liġi fil-Komunità meta, fid-dokumentazzjoni ppreżentata lill-awtoritajiet doganali, il-merkanzija tniżżlet taħt denominazzjoni żbaljata, f’dan il-każ partikolari oġġetti tal-kċina minnflok sigaretti.
20. Mid-deċiżjoni ta’ rinviju jidher illi l- Hof van Beroep te Antwerpen
jqis li teżisti rabta bejn il-preżentazzjoni għas-sorveljanza doganali ta’ merkanzija li tasal fit-territorju doganali tal-Komunità u r-regolarità tad-dħul tagħha f’dan it-territorju. Għaldaqstant għandu jiġi eżaminat, preliminarjament, jekk il-preżentazzjoni għas-sorveljanza doganali tal-merkanzija li tasal fit-territorju tal-Komunità tiddependix mid-dħul regolari tagħha.
21. Is-sorveljanza ta’ l-awtoritajiet doganali hija ddefinita fl-Artikolu 4(13) tal-Kodiċi Doganali bħala azzjoni meħuda b’mod ġenerali minn dawk l-awtoritajiet bil-għan li jiżguraw il-ħarsien tar-regoli doganali. Skond l-Artikolu 37 ta’ l-istess Kodiċi, il-merkanzija mdaħħla fit-territorju doganali tal-Komunità hija, mill-ħin tad-dħul tagħha, suġġetta għal sorveljanza doganali. Fil-kuntest ta’ din is-sorveljanza, din tista’ tkun suġġetta għall-kontroll ta’ l-awtoritajiet doganali, skond id-dispożizzjonijiet fis-seħħ, u tibqa’ taħt sorveljanza għal kemm ikun hemm bżonn sabiex jiġi stabbilit l-istat doganali tagħha u, fir-rigward ta’ merkanzija mhux mill-Komunità, sakemm din jew tbiddel l-istat doganali tagħha, jew tiddaħħal f’żona ħielsa jew maħżen ħieles, jew inkella tiġi esportata mill-ġdid jew meqruda.
22. Meta wieħed jaqra l-artikoli hawn fuq imsemmija flimkien, jirriżulta illi l-merkanzija li tasal fit-territorju tal-Komunità hija suġġetta għal sorveljanza doganali minn meta tiġi importata f’dan it-territorju, kemm jekk dan isir b’mod regolari jew bi ksur ta’ l-Artikoli 38 sa 41, u t-tieni inċiż ta’ l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 177 tal-Kodiċi Doganali, li għandu jiġi stabbilit mill-awtoritajiet ta’ sorveljanza permezz tal-kontroll tagħhom. Għaldaqstant isegwi illi l-preżentazzjoni tal-merkanzija għas-sorveljanza doganali mhijiex marbuta mar-regolarità tad-dħul tagħha fit-territorju doganali tal-Komunità.
23. Il-Gvern Belġjan isostni, fid-dawl ta’ l-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali li jiddefinixxi l-importazzjoni kontra l-liġi ta’ merkanzija li ssir bi ksur ta’ l-Artikoli 38 sa 41 u t-tieni inċiż ta’ l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 177 ta’ l-istess Kodiċi, illi jkun hemm importazzjoni regolari fit-territorju doganali tal-Komunità meta d-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi jiġu rrispettati, jiġifieri meta l-merkanzija tgħaddi minn waħda mill-fruntjieri esterni u tkun ġiet ippreżentata lill-uffiċjali tad-dwana. Billi l-obbligu li tiġi ppreżentata dikjarazzjoni sommarja, skond l-Artikoli 43 et sequitur tal-Kodiċi Doganali, mhuwiex obbligu li l-ksur tiegħu jikkostitwixxi importazzjoni kontra l-liġi ta’ merkanzija fit-territorju doganali tal-Komunità, jekk il-merkanzija titniżżel taħt denominazzjoni kummerċjali żbaljata fuq dan id-dokument, dan ma jbiddilx in-natura regolari tad-dħul tagħha fit-territorju doganali tal-Komunità. L-importazzjoni kontra l-liġi kieku tkun ekwivalenti għal importazzjoni klandestina minn mogħdijiet jew passaġġi tal-fruntjiera mhux irrikonoxxuti.
24. Din it-teżi madanakollu tirrestrinġi b’mod eċċessiv l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali.
25. Il-kunċett ta’ importazzjoni kontra l-liġi joħroġ minn diversi dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Doganali. Bħal ma ġustament josserva l-Gvern Belġjan, artikolu minn fejn joħroġ dan il-kunċett huwa l-Artikolu 202 ta’ dan il-Kodiċi li jiddefinixxih bħala kull importazzjoni ta’ merkanziji suġġetti għal dazji fuq l-importazzjoni bi ksur ta’ l-Artikoli 38 sa 41, u t-tieni inċiż ta’ l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 177, jew fit-territorju doganali tal-Komunità, jew f’parti oħra ta’ dak it-territorju ta’ dawk il-merkanziji li jkunu jinsabu f’żona ħielsa jew maħżen ħieles.
26. B'hekk, ikun hemm importazzjoni kontra l-liġi meta ssir importazzjoni ta’ merkanzija li ma tirrispettax l-istadji segwenti stabbiliti mill-Kodiċi Doganali. Fl-ewwel lok, skond l-Artikolu 38(1) ta’ dan il-Kodiċi, il-merkanzija li tiddaħħal fit-territorju doganali tal-Komunità għandha tittieħed mingħajr dewmien jew fl-uffiċċju doganali speċifikat, jew f’żona ħielsa. Fit-tieni lok, skond l-Artikolu 40 ta’ l-istess Kodiċi, meta l-merkanzija tasal fl-uffiċċju doganali din trid tiġi ppreżentata. Il-preżentazzjoni tal-merkanzija lid-dwana hija ddefinita fl-Artikolu 4(19) tal-Kodiċi Doganali bħala n-notifika lill-awtoritajiet doganali, bil-mod stipulat, tal-wasla ta’ merkanzija fl-uffiċċju doganali jew f’kull post ieħor indikat jew approvat mill-awtoritajiet doganali.
27. Jirriżulta mit-termini nfushom tad-dispożizzjonijiet kollha hawn fuq imsemmija illi, biex jiġi kkunsidrat illi merkanzija ddaħħlet b’mod regolari fit-territorju doganali tal-Komunità, din għandha, mal-wasla tagħha, tittieħed f’uffiċċju doganali jew f’żona ħielsa u tiġi ppreżentata lid-dwana. Dan l-aħħar obbligu, li jaqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-persuna responsabbli għad-dħul tal-merkanzija jew il-persuna li tassumi responsabbiltà għat-trasport, għandu l-għan li jiżgura illi l-awtoritajiet doganali jiġu mgħarrfa mhux biss dwar il-fatt li tkun waslet il-merkanzija, iżda wkoll bl-informazzjoni kollha rilevanti dwar it-tip ta’ oġġett jew prodott li jkun kif ukoll il-kwantità ta’ din il-merkanzija. Fil-fatt, hija din l-informazzjoni li tippermetti li ssir identifikazzjoni korretta tal-merkanzija, għall-iskopijiet tal-klassifikazzjoni tat-tariffi u, jekk ikun il-każ, għall-kalkolu tad-dazji fuq l-importazzjoni.
28. F’każ preċedenti dwar l-importazzjoni fit-territorju doganali tal-Komunità ta’ sigaretti moħbija f’vettura u skoperti mill-awtoritajiet doganali ta’ Stat Membru waqt spezzjoni, il-Qorti kienet iddeċidiet li billi n-natura vera tal-merkanzija ppreżentata ma kinitx tirriżulta mid-dokumenti ppreżentati, u billi l-awtoritajiet doganali ma kinux ġew innotifikati dwar din in-natura mill-partijiet involuti, ma kinitx saret notifika tal-preżentazzjoni tal-merkanzija lid-dwana skond l-Artikolu 40 tal-Kodiċi Doganali (ara s-sentenza ta’ l-4 ta’ Marzu 2004, Viluckas u Jonusas, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 28).
29. Huwa minnu illi, kif isostni l-Gvern Belġjan, il-kunċett ta’ importazzjoni kontra l-liġi jirrigwarda biss, b’mod speċifiku, il-ksur ta’ l-Artikoli 38 sa 41 u t-tieni inċiż ta’ l-ewwel paragrafu l-Artikolu 177 tal-Kodiċi Doganali, waqt li l-obbligu li tiġi ppreżentata dikjarazzjoni sommarja lill-awtoritajiet doganali jinsab taħt l-Artikoli 43 et sequitur
ta’ l-istess Kodiċi. Il-Gvern Belġjan isostni illi, għaldaqstant, l-importazzjoni ta’ merkanzija fil-Komunità għandha titqies bħala regolari kemm-il darba tkun tpoġġiet f’post speċifikat jew awtorizzat mill-awtoritajiet doganali jew f’żona ħielsa u kemm-il darba tkun ingħatat notifika tal-wasla tagħha, mingħajr m’hemm obbligu li tiġi ddikjarata taħt denominazzjoni ġenerali jew kummerċjali partikolari.
30. Dan l-aħħar argument ma jistax jiġi aċċettat. Il-preżentazzjoni ta’ merkanzija fid-dwana skond l-Artikolu 40 tal-Kodiċi Doganali, toħloq, fir-realtà, meta wieħed iqis id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 43 u 45 ta’ l-imsemmi Kodiċi, obbligu korrelattiv li tiġi ppreżentata fi żmien qasir dikjarazzjoni sommarja jew li jiġu eżegwiti fl-istess żmien il-formalitajiet sabiex tingħata destinazzjoni doganali. Dan ifisser illi jekk għandhom jitpoġġew taħt reġim doganali, għandha ssir dikjarazzjoni doganali. Jirriżulta mit-termini nfushom ta’ l-Artikolu 43(2) ta’ dan il-Kodiċi illi dawn iż-żewġ operazzjonijiet isiru, bħala regola ġenerali, fl-istess ħin billi ż-żmien li l-awtoritajiet doganali jistgħu jagħtu għal dan id-depożitu jiskadi mhux aktar tard mill-ewwel jum ta’ xogħol wara dak ta' meta tkun saret il-preżentazzjoni tal-merkanzija lid-dwana. Barra minn hekk, skond l-Artikolu 44(1) ta’ l-imsemmi Kodiċi, id-dikjarazzjoni sommarja għandha jkollha l-informazzjoni meħtieġa biex tiġi identifikata l-merkanzija.
31. Għaldaqstant, meta l-preżentazzjoni tal-merkanzija lid-dwana skond l-Artikolu 40 tal-Kodiċi Doganali jkollha magħha dikjarazzjoni sommarja jew dikjarazzjoni doganali li tagħti deskrizzjoni tat-tip ta’ merkanzija li tkun għal kollox differenti mir-realtà, in-notifika tal-wasla tal-merkanzija lill-awtoritajiet doganali skond l-Artikolu 4(19) ta’ l-istess Kodiċi tkun waħda irregolari. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax jitqies illi l-informazzjoni meħtieġa għall-identifikazzjoni tal-merkanzija ġiet ippreżentata mis-sempliċi fatt illi ġew ippreżentati ċerti dokumenti. Fil-fatt, huwa meħtieġ illi d-dikjarazzjonijiet fid-dokumenti ppreżentati mad-dħul ikunu eżatti. Meta d-dikjarazzjonijiet ma jsemmux il-preżenza ta’ parti sinjifikattiva tal-merkanzija ppreżentata fid-dwana, għandu jitqies illi l-merkanzija tkun iddaħħlet b’mod irregolari.
32. F'dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun illi l-merkanzija ppreżentata lid-dwana, li għaliha tkun ġiet ippreżentata dikjarazzjoni sommarja u jkun ġie vvalidat dokument ta’ tranżitu estern tal-Komunità, ma tkunx ġiet importata b’mod regolari fit-territorju doganali tal-Komunità meta, fid-dokumentazzjoni ppreżentata lill-awtoritajiet doganali, il-merkanzija tkun tniżżlet taħt denominazzjoni żbaljata.
33. M’hemmx lok illi jiġu eżaminati t-tieni u t-tielet domandi, billi dawn ġew proposti biss fl-ipoteżi jekk il-Qorti tagħti risposta affermattiva għall-ewwel domanda.
Fuq ir-raba’ domanda
34. Ir-raba’ domanda hija maqsuma f’żewġ partijiet. Permezz ta’ l-ewwel parti ta’ din il-domanda, il- Hof van Beroep te Antwerpen
titlob, fis-sustanza, jekk id-dejn doganali fuq il-merkanzija ppreżentata lid-dwana u ddikjarata taħt denominazzjoni żbaljata, f’dan il-każ partikolari oġġetti tal-kċina minnflok sigaretti, huwiex ibbażat fuq l-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali. Permezz tat-tieni parti ta’ l-istess domanda, huwa jitlob, fis-sustanza, jekk il-persuna li ppreżentat id-dikjarazzjoni sommarja jew id-dikjarazzjoni doganali li ssemmi denominazzjoni żbaljata, li ma taqax per se taħt il-lista ta’ l-imsemmi Artikolu 202(3), tistax madanakollu titqies bħala debitriċi tad-dejn doganali kemm-il darba taqa’ taħt id-definizzjoni ta’ dan il-kunċett mogħti minn din id-dispożizzjoni.
Fuq l-ewwel parti tar-raba’ domanda
35. Kif diġà ġie analizzat fir-risposta għall-ewwel domanda, il-merkanzija ppreżentata lid-dwana u mniżżla taħt denominazzjoni żbaljata fid-dokumenti ppreżentati lill-awtoritajiet kompetenti, f’dan il-każ partikolari oġġetti tal-kċina minnflok sigaretti, ma tistax titqies li ġiet importata b’mod regolari fil-Komunità. Meta l-merkanzija tiġi importata kontra l-liġi, ikun applikabbli l-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali, li jistabbilixxi l-mod kif jinħoloq dejn doganali. Għaldaqstant jirriżulta b’mod definittiv illi d-dejn doganali huwa bbażat fuq l-Artikolu 202.
36. Għaldaqstant ir-risposta għall-ewwel parti tar-raba’ domanda hi li d-dejn doganali fuq il-merkanzija ppreżentata lid-dwana u ddikjarata taħt denominazzjoni żbaljata huwa bbażat fuq l-Artikolu 202 tal-Kodiċi Doganali.
Fuq it-tieni parti tar-raba’ domanda
37. Skond l-Artikolu 202(3) tal-Kodiċi Doganali, hemm tliet kategoriji ta’ persuni li huma responsabbli għad-dejn doganali fil-każ ta’ importazzjoni kontra l-liġi ta’ merkanzija fil-Komunità, li huma l-atturi ta’ dan id-dħul, dawk li ħadu sehem fiha waqt li kienu jafu jew raġonevolment kellhom ikunu jafu illi kienet kontra l-liġi, u dawk li akkwistaw jew żammu l-merkanzija in kwistjoni, waqt li kienu jafu jew raġonevolment kellhom ikunu jafu li kienet ġiet importata kontra l-liġi.
38. Skond il-ġurisprudenza tal-Qorti, jirriżulta mill-mod kif inhi miktuba din id-dispożizzjoni illi l-leġiżlatur tal-Komunità ried jiddefinixxi b’mod wiesa’ l-persuni li jistgħu jkunu debituri tad-dejn doganali, fil-każ ta’ importazzjoni kontra l-liġi ta’ merkanzija suġġetta għad-dazji ta’ l-importazzjoni (sentenza tat-23 ta’ Settembru 2004, Spedition Ulustrans, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 25). Il-leġiżlatur ried ukoll jiffissa b’mod komplut il-kundizzjonijiet biex jiġu ddeterminati l-persuni debituri tad-dejn doganali (sentenza Spedition Ulustrans, iċċitata iktar 'il fuq, punt 39).
39. Barra minn hekk, il-Qorti diġà spjegat li l-ewwel inċiż ta’ l-Artikolu 202(3) tal-Kodiċi Doganali jirreferi għal “persuna” li tkun importat dawk il-merkanziji kontra l-liġi, mingħajr ma jispeċifika jekk hijiex persuna fiżika jew persuna ġuridika. Għaldaqstant, tista’ tiġi meqjusa bħala debitriċi tad-dejn doganali kull “persuna” skond din id-dispożizzjoni, jiġifieri kull persuna li bl-aġir tagħha tista’ titqies li tat bidu għall-importazzjoni kontra l-liġi tal-merkanzija (sentenza Spedition Ulustrans, iċċitata iktar 'il fuq, punt 26). Fir-rigward ta’ l-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, il-Qorti ddeċidiet ukoll illi, għalkemm jista’ jkun hemm persuni oħrajn li jiġu ddikjarati debituri fir-rigward ta’ l-istess merkanzija fuq il-bażi ta’ dispożizzjonijiet oħrajn ta’ l-Artikolu 202(3) tal-Kodiċi Doganali, il-persuna li materjalment timporta l-merkanziji mingħajr ma tiddikjarahom tibqa’ debitriċi skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-ewwel inċiż ta’ dan il-paragrafu (sentenza Viluckas u Jonusas, iċċitata iktar 'il fuq, punt 29).
40. Min-naħa l-oħra, il-kwalifika bħala debitur skond it-tieni u t-tielet inċiż ta’ l-Artikolu 202(3) tal-Kodiċi Doganali hija suġġetta għal kundizzjonijiet li jiddependu fuq elementi suġġettivi, bħal per eżempju li l-persuni fiżiċi jew ġuridiċi jkunu pparteċipaw xjentement f’operazzjonijiet ta’ importazzjoni ta’ merkanzija kontra l-liġi jew fl-akkwist jew iż-żamma ta’ merkanzija importata kontra l-liġi. Dawn l-elementi jistgħu jeskludu, f’ċerti każijiet, il-kwalifika ta' debitur (sentenza Spedition Ulustrans, iċċitata iktar 'il fuq, punti 27 u 28).
41. Wara li ntqiesu l-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta għat-tieni parti tar-raba’ domanda hija li taqa’ fl-isfera ta’ kompetenza tal-qorti tar-rinviju biex tivverifika, skond iċ-ċirkustanzi tal-każ, jekk il-persuna li ppreżentat id-dikjarazzjoni sommarja jew id-dikjarazzjoni fid-dwana tatx bidu, mill-fatt illi semmiet denominazzjoni żbaljata, għal importazzjoni tal-merkanzija kontra l-liġi. Jekk dan ma kienx il-każ, l-imsemmija qorti trid teżamina jekk, permezz ta’ din l-azzjoni, il-persuna pparteċipatx fl-importazzjoni ta’ merkanzija billi kienet taf jew raġonevolment kellha tkun taf li din kienet kontra l-liġi.
Fuq l-ispejjeż
42. Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (is-Sitt Awla) taqta' u tiddeċiedi li:
1) Il-merkanzija ppreżentata fid-dwana li għaliha tkun ġiet iddepożitata dikjarazzjoni sommarja u jkun ġie vvalidat dokument ta’ tranżitu estern tal-Komunità, ma tistax titqies li ġiet importata b’mod regolari fit-territorju doganali tal-Komunità meta, fid-dokumentazzjoni ppreżentata lill-awtoritajiet doganali, il-merkanzija tkun tniżżlet taħt denominazzjoni żbaljata.
2) Id-dejn doganali fuq il-merkanzija ppreżentata fid-dwana u ddikjarata taħt denominazzjoni żbaljata huwa bbażat fuq l-Artikolu 202 tar-Regolament Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità.
3) Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, skond iċ-ċirkustanzi tal-każ, jekk il-persuna li ppreżentat id-dikjarazzjoni sommarja jew id-dikjarazzjoni doganali tatx bidu, bil-fatt illi semmiet denominazzjoni żbaljata, għall-importazzjoni tal-merkanzija kontra l-liġi. Jekk dan ma jkunx il-każ, hija għandha teżamina jekk, b’din l-azzjoni, il-persuna pparteċipatx fl-importazzjoni ta’ merkanzija billi kienet taf jew raġonevolment kellha tkun taf li din kienet kontra l-liġi.