62018CJ0606_RES
Sprawa C‑606/18 P
Nexans France SAS i Nexans SA
przeciwko
Komisji Europejskiej
Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 16 lipca 2020 r.
Odwołanie – Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Europejski rynek podziemnych i podmorskich kabli elektrycznych – Podział rynku w ramach projektów – Rozporządzenie (WE) nr 1/2003 – Artykuł 20 – Kompetencje Komisji w zakresie kontroli w postępowaniu antymonopolowym – Uprawnienie do kopiowania danych bez ich uprzedniego sprawdzenia i do ich późniejszego badania w pomieszczeniach Komisji – Grzywny – Nieograniczone prawo orzekania
Odwołanie – Zarzuty – Zwykłe powtórzenie zarzutów i argumentów podniesionych przed Sądem – Niedopuszczalność – Zakwestionowanie wykładni lub zastosowania prawa Unii dokonanych przez Sąd – Dopuszczalność
[art. 256 ust. 1 akapit drugi TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58 akapit pierwszy; regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości, art. 168 § 1 lit. d)]
(zob. pkt 54)
Postępowanie sądowe – Podnoszenie nowych zarzutów w toku postępowania – Przesłanki – Rozszerzenie istniejącego zarzutu – Dopuszczalność
[regulamin postępowania przed Sądem, art. 84 § 1, art. 177 § 1 lit. d)]
(zob. pkt 55)
Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Prawo Komisji do przeprowadzania kontroli – Zakres i ograniczenia – Sporządzenie podczas kontroli kopii binarnej twardego dysku komputera – Dopuszczalność – Przesłanki – Weryfikacja znaczenia skopiowanych danych dla przedmiotu kontroli przed włączeniem ich do akt sprawy – Obowiązek usunięcia danych niemających znaczenia
[rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 20 ust. 2 lit. b)]
(zob. pkt 57–68)
Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Prawo Komisji do przeprowadzania kontroli – Zakres i ograniczenia – Konkretne sposoby przeprowadzania kontroli – Zakres uznania, jakim dysponuje Komisja
[rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 20 ust. 2 lit. b)]
(zob. pkt 61, 62)
Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Prawo Komisji do przeprowadzania kontroli – Zakres i ograniczenia – Wykładnia zawężająca przepisów przyznających Komisji uprawnienia kontrolne – Brak – Poszanowanie praw zainteresowanych przedsiębiorstw
(rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 20)
(zob. pkt 64, 86)
Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Prawo Komisji do przeprowadzania kontroli – Zakres i ograniczenia – Sporządzenie podczas kontroli kopii binarnej twardego dysku komputera – Przeszukanie treści zawartych w kopii binarnej przeprowadzone w biurach Komisji – Dopuszczalność – Przesłanki – Poszanowanie prawa do obrony – Brak dodatkowego naruszenia praw przedsiębiorstwa w stosunku do naruszenia nierozerwalnie związanego z przeprowadzeniem kontroli w jego pomieszczeniach
[rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 20 ust. 1, art. 20 ust. 2 lit. b), c), art. 20 ust. 4]
(zob. pkt 78–91)
Odwołanie – Właściwość Trybunału – Kontrola oceny wagi naruszenia dokonywanej przez Komisję w celu ustalenia kwoty grzywny – Wykluczenie – Kontrola ograniczona do zbadania, czy Sąd uwzględnił wszystkie czynniki istotne dla oceny wagi naruszenia i wszystkie argumenty podniesione przeciwko nałożonej grzywnie
(art. 101 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58 akapit pierwszy; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23)
(zob. pkt 95)
Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kontrola sądowa – Nieograniczone prawo orzekania sądu Unii – Zakres
(art. 261, 263 TFUE; karta praw podstawowych, art. 47; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 31)
(zob. pkt 96, 97, 104–106)
Odwołanie – Zarzuty – Niewystarczające uzasadnienie – Podanie przez Sąd uzasadnienia dorozumianego – Dopuszczalność – Przesłanki
(art. 256 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 36, art. 53 akapit pierwszy)
(zob. pkt 101)
Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Ustalenie kwoty podstawowej – Waga naruszenia – Kryteria oceny – Uczestnictwo w dodatkowym elemencie naruszenia zaostrzającym naruszenie konkurencji
(rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23 ust. 2, 3; komunikat Komisji 2006/C 210/02, pkt 22)
(zob. pkt 113–115)
Streszczenie
Wydanym w dniu 16 lipca 2020 r. wyrokiem Nexans France i Nexans/Komisja (C‑606/18 P) druga izba Trybunału oddaliła odwołanie wniesione przez Nexans France SAS i jej spółkę dominującą Nexans SA (zwane dalej „wnoszącymi odwołanie”) od wyroku Sądu z dnia 12 lipca 2018 r. w sprawie T‑449/14 (
1
). W odwołaniu podniesiono w szczególności kwestię dokonanej przez Sąd wykładni zakresu uprawnień przyznanych Komisji w ramach kontroli w dziedzinie karteli na podstawie art. 20 rozporządzenia nr 1/2003 (
2
).
Wnoszące odwołanie, prowadzące działalność w sektorze produkcji i dostawy podziemnych i podmorskich kabli elektrycznych, są adresatami decyzji Komisji stwierdzającej naruszenie art. 101 TFUE we wskazanym sektorze (zwanej dalej „sporną decyzją”) (
3
). Według spornej decyzji wnoszące odwołanie uczestniczyły w kartelu obejmującym, po pierwsze, przydzielanie terytoriów i klientów między producentami europejskimi, japońskimi i południowokoreańskimi (określane dalej jako „konfiguracja A/R”), a po drugie, podział terytoriów i klientów przez producentów europejskich, w odniesieniu do projektów, które miały być realizowane na terytorium europejskim lub przydzielonych producentom europejskim (określany dalej jako „konfiguracja europejska”). W konsekwencji Komisja nałożyła na wnoszące odwołanie grzywny w kwocie ponad 70000000 EUR.
Przeprowadzone przez Komisję dochodzenie, które doprowadziło do nałożenia tej grzywny, obejmowało kontrolę w pomieszczeniach wnoszących odwołanie. Inspektorzy Komisji zbadali tam w szczególności komputery niektórych pracowników. Sporządzili oni kopię binarną twardych dysków tych komputerów i na tej podstawie przystąpili do wyszukiwania zawartych w tych komputerach danych według słów kluczowych, za pomocą oprogramowania umożliwiającego przeprowadzenie dochodzenia cyfrowego. Inspektorzy postanowili następnie sporządzić wybrane kopie danych i umieścić je na informatycznych nośnikach danych (IND). Sporządzili oni również trzy kopie binarne twardego dysku zapisane na trzech odrębnych IND. IND zostały umieszczone w zapieczętowanych kopertach i przewiezione do w biur Komisji w Brukseli, gdzie koperty zostały otwarte, a IND zostały zbadane w obecności przedstawicieli wnoszących odwołanie.
Wniesiona do Sądu przez wnoszące odwołanie skarga o stwierdzenie nieważności spornej decyzji została oddalona w całości wyrokiem z dnia 12 lipca 2018 r., Nexans France i Nexans/Komisja. Na poparcie odwołania od tego wyroku wnoszące odwołanie podniosły pięć zarzutów, dotyczących z jednej strony oddalenia przez Sąd ich argumentów dotyczących przebiegu spornej kontroli, a z drugiej strony oddalenia przez Sąd żądania obniżenia nałożonych na nie grzywien.
Przede wszystkim w ramach zarzutu pierwszego Trybunał zbadał, czy podczas kontroli przeprowadzonej u wnoszących odwołanie Komisja miała prawo sporządzić kopie binarne twardego dysku i kopie zbiorów korespondencji elektronicznej bez wcześniejszego przeprowadzenia poważnego badania tych dokumentów. Przypominając, że prawodawca Unii przyznał Komisji pewien zakres uznania w odniesieniu do konkretnych sposobów kontroli, które może ona przeprowadzać, Trybunał potwierdził prawo tej instytucji do podjęcia, w zależności od okoliczności, decyzji o przeprowadzeniu kontroli danych liczbowych zawartych na cyfrowym nośniku objętego kontrolą przedsiębiorstwa w oparciu o kopię tych danych. Trybunał wyjaśnił, że to prawo Komisji, które wynika art. 20 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1/2003, nie narusza ani gwarancji proceduralnych, ani innych praw przedsiębiorstwa poddanego kontroli, pod warunkiem że Komisja, po uzupełnieniu swego badania, włączy do akt sprawy jedynie te dokumenty, które są istotne z punktu widzenia przedmiotu kontroli. Podobnie jak Sąd, Trybunał uznał, że w niniejszej sprawie tak było. W świetle faktu, iż czas niezbędny do przetwarzania danych elektronicznych może okazać się znaczny, Trybunał dodał, że również w interesie objętego kontrolą przedsiębiorstwa leży to, aby Komisja oparła się w celu przeprowadzenia kontroli na kopii tych danych, dzięki czemu przedsiębiorstwo to ma możliwość dalszego korzystania z oryginalnych danych oraz z nośników, na których dane te się znajdują, od momentu sporządzenia tej kopii, a tym samym ograniczona zostaje ingerencja w funkcjonowanie tego przedsiębiorstwa spowodowana przeprowadzaną przez Komisję kontrolą.
Następnie w ramach drugiego i trzeciego z zarzutów wnoszących odwołanie Trybunał zbadał kwestię, czy Komisja miała prawo kontynuować sporną kontrolę w swych biurach w Brukseli. Trybunał przypomniał, że zmuszenie Komisji do przetwarzania takich danych wyłącznie na terenie przedsiębiorstwa objętego kontrolą, w przypadku gdy chodzi o szczególnie obszerne dane, mogłoby skutkować istotnym przedłużeniem czasu obecności inspektorów na terenie tego przedsiębiorstwa, co mogłoby zaszkodzić skuteczności kontroli i niepotrzebnie zwiększyć związaną z ową kontrolą ingerencję w funkcjonowanie tego przedsiębiorstwa. Niemniej jednak Trybunał uściślił, że Komisja może skorzystać z owej możliwości kontynuowania w swych pomieszczeniach w Brukseli kontroli dokumentów dotyczących działalności przedsiębiorstwa poddanego kontroli tylko wtedy, gdy może ona zasadnie uznać, że takie postępowanie jest uzasadnione względami skuteczności kontroli lub w celu uniknięcia nadmiernej ingerencji w funkcjonowanie danego przedsiębiorstwa. Ponadto Trybunał podkreślił, że możliwość ta jest uzależniona od stwierdzenia, że taka kontynuacja nie pociąga za sobą żadnego naruszenia prawa do obrony i nie stanowi dodatkowego naruszenia praw poddanych kontroli przedsiębiorstw. Takie naruszenie należałoby stwierdzić, gdyby dalsze prowadzenie tej kontroli w pomieszczeniach Komisji w Brukseli wiązało się z poniesieniem przez przedsiębiorstwo podane kontroli dodatkowych kosztów wynikających z samego faktu kontynuowania kontroli w takiej postaci. W konsekwencji, w przypadku gdy w przypadku gdy rzeczona kontynuacja kontroli może spowodować takie dodatkowe koszty, Komisja może do niej przystąpić tylko pod warunkiem, że zgadza się na zwrot tych kosztów, jeżeli poddane kontroli przedsiębiorstwo przedstawi jej należycie uzasadniony wniosek w tym przedmiocie.
Następnie Trybunał zbadał zarzut czwarty i kwestię, czy Sąd naruszył prawo przy dokonywaniu oceny ustalenia wysokości grzywien. Stwierdziwszy, że Sąd nie naruszył zasady nieograniczonego prawa orzekania, która upoważnia go, poza kontrolą zgodności kary z prawem, do zastąpienia oceny Komisji własną oceną i w konsekwencji do uchylenia, zmniejszenia lub podwyższenia nałożonej grzywny lub okresowej kary pieniężnej, Trybunał orzekł, że Sąd mógł dojść do wniosku, iż podnoszony przez wnoszące odwołanie rzekomy brak skutków rozpatrywanego naruszenia nie może, ze względu na inne uwzględnione przez Sąd elementy, doprowadzić go do obniżenia nałożonych na nie grzywien.
Trybunał wypowiedział się wreszcie w przedmiocie zarzutu piątego, dotyczącego stwierdzenia Sądu, że ze względu na udział wnoszących odwołanie w europejskiej konfiguracji kartelu, który zaostrzył naruszenie konkurencji spowodowane przez konfigurację A/R tego kartelu, Komisja miała prawo zwiększyć o 2% współczynnik wagi naruszenia zastosowany do obliczenia kwoty grzywien, które zostały na nie nałożone. W tym względzie Trybunał wskazał, że ścisłe powiązanie obu tych konfiguracji nie zmienia nic w kwestii tego, że europejska konfiguracja kartelu kreowała, ze względu na sam swój charakter, odrębne od podziału projektów zobowiązanie, które nie było zawarte w konfiguracji A/R kartelu. Z tego względu Trybunał orzekł, że twierdzenie Sądu, zgodnie z którym ze względu na to dodatkowe naruszenie konkurencji grzywna może zgodnie z prawem zostać podwyższona, nie jest obarczone błędem w ocenie.
Ponieważ żaden z zarzutów podniesionych przez wnoszące odwołanie na jego poparcie nie mógł zostać uwzględniony, Trybunał oddalił odwołanie w całości.
(
1
)	Wyrok Sądu z dnia 12 lipca 2018 r., Nexans France & Nexans/Komisja (T‑449/14, EU:T:2018:456).
(
2
)	Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. [101] i [102 TFUE] (Dz.U. 2003, L 1, s. 1).
(
3
)	Decyzja Komisji C(2014) 2139 final z dnia 2 kwietnia 2014 r. dotycząca postępowania na podstawie art. 101 [TFUE] oraz art. 53 porozumienia EOG (sprawa AT.39610 – Kable elektryczne).