62022TJ0483
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο πενταμελές τμήμα)
της 24ης Σεπτεμβρίου 2025 (
*1
)
«Δημόσια υγεία – Φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση – Χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά για το φάρμακο Nexviadyme (αβαλγλυκοσιδάση άλφα) – Μη αναγνώριση της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα ως νέας δραστικής ουσίας – Οδηγία 2001/83/ΕΚ – Κανονισμός (ΕΚ) 726/2004 – Έγγραφο της Επιτροπής “Ανακοίνωση προς τους αιτούντες, τόμος 2A, Διαδικασίες για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά, κεφάλαιο 1, Χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά” – Επίπεδο απόδειξης – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Αρχή της χρηστής διοικήσεως – Δικαίωμα ακροάσεως – Απόφαση διαγραφής του φαρμάκου από το μητρώο ορφανών φαρμάκων της Ένωσης – Κανονισμός (ΕΚ) 141/2000 – Κανονισμός (ΕΚ) 847/2000 – Σημαντικό όφελος – Επίπεδο απόδειξης – Υποχρέωση αιτιολογήσεως»
Στην υπόθεση T‑483/22,
Sanofi BV, πρώην Genzyme Europe BV, με έδρα στο Άμστερνταμ (Κάτω Χώρες), εκπροσωπούμενη από τον P. Bogaert, τον B. Van Vooren και τη V. Sturla, δικηγόρους,
προσφεύγουσα,
υποστηριζόμενη από τη
European Confederation of Pharmaceutical Entrepreneurs (Eucope), με έδρα στις Βρυξέλλες (Βέλγιο), εκπροσωπούμενη από την C. Schoonderbeek, δικηγόρο,
παρεμβαίνουσα,
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπροσωπούμενης από τις E. Mathieu, M. Owsiany‑Hornung και A. Spina,
καθής,
υποστηριζόμενης από τον
Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), εκπροσωπούμενο από τον Σ. Δρόσο, την H. Kerr, την S.-M. Kamo και τη Γ. Γαβριηλίδου,
παρεμβαίνων,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο πενταμελές τμήμα),
συγκείμενο, κατά τις διασκέψεις, από τους J. Svenningsen, πρόεδρο, C. Mac Eochaidh (εισηγητή), J. Laitenberger, J. Martín y Pérez de Nanclares και M. Stancu, δικαστές,
γραμματέας: P. Cullen, διοικητικός υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 10ης Σεπτεμβρίου 2024,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με την ασκηθείσα δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ προσφυγή, η προσφεύγουσα, Sanofi BV (πρώην Genzyme Europe BV), ζητεί να ακυρωθεί μερικώς η εκτελεστική απόφαση C(2022) 4531 final της Επιτροπής, της 24ης Ιουνίου 2022, για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στο βιολογικό φάρμακο για ανθρώπινη χρήση «Nexviadyme – αβαλγλυκοσιδάση άλφα» (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), καθόσον, αφενός, κρίνεται σιωπηρά με την απόφαση αυτή ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν συνιστά νέα δραστική ουσία (στο εξής: ΝΔΟ) και, αφετέρου, το άρθρο 5 της εν λόγω απόφασης ορίζει ότι το εν λόγω φάρμακο δεν ταξινομείται ως ορφανό φάρμακο.
Νομικό πλαίσιο
Επί των εννοιών του βιολογικού φαρμάκου και της δραστικής ουσίας
2
Το μέρος I, σημείο 3.2.1.1, στοιχείο βʹ, τρίτο εδάφιο, του παραρτήματος Ι της οδηγίας 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Νοεμβρίου 2001, περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (ΕΕ 2001, L 311, σ. 67), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2022/642 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Απριλίου 2022 (ΕΕ 2022, L 118, σ. 4) (στο εξής: οδηγία 2001/83), διευκρινίζει ότι «ένα βιολογικό φαρμακευτικό προϊόν είναι ένα προϊόν του οποίου η δραστική ουσία είναι μια βιολογική ουσία».
3
Το άρθρο 1, σημείο 3α, της οδηγίας 2001/83 ορίζει τη «δραστική ουσία» ως «κάθε ουσία ή μείγμα ουσιών που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή ενός φαρμάκου και η οποία, όταν χρησιμοποιείται στην παραγωγή του, γίνεται ενεργό συστατικό του εν λόγω προϊόντος που προορίζεται να ασκήσει φαρμακολογική, ανοσολογική ή μεταβολική δράση με σκοπό να αποκατασταθούν, να διορθωθούν ή να τροποποιηθούν φυσιολογικές λειτουργίες ή να συντελέσει ώστε να γίνει ιατρική διάγνωση».
4
Κατά το μέρος Ι, σημείο 3.2.1.1, στοιχείο βʹ, τρίτο εδάφιο, του παραρτήματος Ι της οδηγίας 2001/83, μια βιολογική ουσία είναι μια ουσία που παράγεται ή εξάγεται από μια βιολογική πηγή και η οποία, για το χαρακτηρισμό της και τον προσδιορισμό της ποιότητάς της, χρειάζεται έναν συνδυασμό φυσικο-χημικο-βιολογικών δοκιμών, καθώς και τη διεργασία παραγωγής και τον έλεγχό της.
5
Σύμφωνα με το παράρτημα I της οδηγίας 2001/83, τα αρχικά υλικά ενός βιολογικού φαρμάκου μπορούν να περιλαμβάνουν μικροοργανισμούς, όργανα και ιστούς φυτικής ή ζωικής προέλευσης, τα κύτταρα ή τα υγρά (όπου περιλαμβάνεται το αίμα ή το πλάσμα) ανθρώπινης ή ζωικής προέλευσης και βιοτεχνολογικές κυτταρικές κατασκευές.
Επί της διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων για χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά
6
Η διαδικασία για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά (στο εξής: ΑΚΑ) σε φάρμακο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης διέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) 726/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, για τη θέσπιση ενωσιακών διαδικασιών χορήγησης άδειας και εποπτείας όσον αφορά τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση και για τη σύσταση Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΕ 2004, L 136, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/5 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018 (ΕΕ 2019, L 4, σ. 24) (στο εξής: κανονισμός 726/2004), καθώς και από την οδηγία 2001/83.
7
Σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 726/2004 και το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/83, κανένα φάρμακο δεν επιτρέπεται να κυκλοφορεί εντός της αγοράς της Ένωσης ή κράτους μέλους χωρίς να έχει λάβει ΑΚΑ από την Ένωση ή από την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους.
8
Ο κανονισμός 726/2004 θεσπίζει κεντρική διαδικασία για τη χορήγηση ΑΚΑ σε ορισμένα φάρμακα, τα οποία περιλαμβάνουν επίσης εκείνα που έχουν χαρακτηριστεί ως «ορφανά φάρμακα» σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 141/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1999, για τα ορφανά φάρμακα (ΕΕ 2000, L 18, σ. 1), όπως έχει τροποποιηθεί με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1243 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019 (ΕΕ 2019, L 198, σ. 241) (στο εξής: κανονισμός 141/2000).
9
Βάσει του άρθρου 5, παράγραφος 2, του άρθρου 6, παράγραφος 3, και του άρθρου 56, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 726/2004, η Επιτροπή Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση (στο εξής: ΕΦΑΧ) διατυπώνει τη γνώμη του ΕΜΑ όσον αφορά τη χορήγηση ΑΚΑ σε φάρμακο προοριζόμενο για ανθρώπινη χρήση καθώς και όσον αφορά κάθε θέμα σχετικά με την αξιολόγηση των φαρμάκων που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση.
10
Σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 3, του κανονισμού 726/2004, ο EMA διαβιβάζει τη γνώμη της ΕΦΑΧ στην Επιτροπή, στα κράτη μέλη και στον αιτούντα τη χορήγηση ΑΚΑ. Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 9, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού, ο αιτών τη χορήγηση ΑΚΑ μπορεί να υποβάλει αίτηση επανεξέτασης της γνώμης της ΕΦΑΧ.
11
Το άρθρο 10, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του εν λόγω κανονισμού προβλέπει ότι, αφού παραλάβει τη γνώμη της ΕΦΑΧ, η Επιτροπή καταρτίζει σχέδιο απόφασης επί της αιτήσεως για χορήγηση ΑΚΑ. Το άρθρο 10, παράγραφος 1, τέταρτο εδάφιο, του ίδιου κανονισμού ορίζει ότι, όταν το σχέδιο απόφασης δεν συνάδει με τη γνώμη του ΕΜΑ, η Επιτροπή επισυνάπτει αναλυτική επεξήγηση των λόγων της ασυμφωνίας. Το σχέδιο απόφασης διαβιβάζεται στα κράτη μέλη και στον αιτούντα τη χορήγηση ΑΚΑ. Σύμφωνα με το άρθρο 10, παράγραφος 2, του κανονισμού, σε συνδυασμό με το άρθρο 87 του ίδιου κανονισμού, η Επιτροπή λαμβάνει εν συνεχεία τελική απόφαση κατόπιν γνωμοδότησης της μόνιμης επιτροπής φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση.
Επί των εννοιών της «περιόδου κανονιστικής προστασίας δεδομένων» και της «περιόδου κανονιστικής προστασίας εμπορίας»
12
Σύμφωνα με το άρθρο 10, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/83, το γενόσημο φάρμακο είναι, κατ’ ουσίαν, ένα φάρμακο με την ίδια ποιοτική και ποσοτική σύνθεση σε δραστικές ουσίες και την ίδια φαρμακευτική μορφή όπως το φάρμακο αναφοράς, του οποίου η βιοϊσοδυναμία με το φάρμακο αναφοράς έχει αποδειχθεί βάσει των κατάλληλων μελετών βιοδιαθεσιμότητας.
13
Το άρθρο 10, παράγραφος 1, πρώτο και δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2001/83 επιτρέπει τη χορήγηση ΑΚΑ σε γενόσημα φάρμακα ως εξής:
«Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο θ), και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας, ο αιτών δεν υποχρεούται να προσκομίζει τα αποτελέσματα των προκλινικών και κλινικών δοκιμών αν μπορεί να αποδείξει ότι το φάρμακο είναι γενόσημο φάρμακο ενός φαρμάκου αναφοράς για το οποίο έχει ή είχε εκδοθεί άδεια κυκλοφορίας, κατά την έννοια του άρθρου 6, πριν από οκτώ τουλάχιστον έτη σε ένα κράτος μέλος ή στην [Ένωση].
Γενόσημο φάρμακο για το οποίο έχει εκδοθεί άδεια κυκλοφορίας δυνάμει της παρούσας διάταξης δεν κυκλοφορεί στην αγορά πριν παρέλθει δεκαετία από την αρχική άδεια κυκλοφορίας του προϊόντος αναφοράς.»
14
Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 11 του κανονισμού 726/2004, για τα φάρμακα ανθρώπινης χρήσης, η περίοδος προστασίας των δεδομένων που σχετίζονται με προκλινικές και κλινικές δοκιμές θα πρέπει να είναι η ίδια με εκείνη που προβλέπεται στην οδηγία 2001/83. Το άρθρο 14, παράγραφος 11, του κανονισμού 726/2004 ορίζει τα ακόλουθα:
«Με την επιφύλαξη των νομοθετικών διατάξεων περί προστασίας της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας, στα φάρμακα για ανθρώπινη χρήση στα οποία έχει χορηγηθεί άδεια βάσει του παρόντος κανονισμού παρέχεται προστασία δεδομένων οκτώ ετών και προστασία εμπορίας 10 ετών […]».
Επί των εννοιών της «γενικής άδειας κυκλοφορίας» και της «επέκτασης μιας ΑΚΑ»
15
Το άρθρο 6, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2001/83 θεσπίζει την έννοια της «γενικής άδειας κυκλοφορίας» ως εξής:
«Όταν έχει χορηγηθεί αρχική άδεια κυκλοφορίας σε φάρμακο […], χορηγείται επίσης άδεια σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο ή περιλαμβάνεται στην αρχική άδεια κυκλοφορίας για οιεσδήποτε πρόσθετες δοσολογίες, φαρμακοτεχνικές μορφές, οδούς χορήγησης και παρουσιάσεις, καθώς και για κάθε τροποποίηση και επέκταση. Όλες αυτές οι άδειες κυκλοφορίας θεωρούνται ότι ανήκουν στην ίδια γενική άδεια κυκλοφορίας, ιδίως για τους σκοπούς της εφαρμογής του άρθρου 10, παράγραφος 1».
16
Το άρθρο 2, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΚ) 1234/2008 της Επιτροπής, της 24ης Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την εξέταση των τροποποιήσεων όσον αφορά τους όρους των αδειών κυκλοφορίας φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση και κτηνιατρικών φαρμάκων (ΕΕ 2008, L 334, σ. 7), όπως τροποποιήθηκε με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2021/756 της Επιτροπής, της 24ης Μαρτίου 2021 (ΕΕ 2021, L 162, σ. 1) (στο εξής: κανονισμός 1234/2008), ορίζει ότι, για τους σκοπούς του εν λόγω κανονισμού, νοείται ως «επέκταση άδειας κυκλοφορίας» ή «επέκταση» η τροποποίηση που παρατίθεται στο παράρτημα I και ικανοποιεί τους όρους που καθορίζονται στο παράρτημα αυτό.
17
Το παράρτημα I του κανονισμού 1234/2008, το οποίο φέρει τον τίτλο «Επέκταση αδειών κυκλοφορίας», έχει ως εξής:
«1. Μεταβολές της (των) δραστικής(-ών) ουσίας(-ών):
α)
αντικατάσταση της δραστικής χημικής ουσίας από διαφορετικό σύμπλοκο/παράγωγο άλατος/εστέρος (με την ίδια θεραπευτική ποσότητα), όπου τα χαρακτηριστικά αποτελεσματικότητας/ασφαλείας δεν διαφέρουν σημαντικά·
β)
αντικατάσταση από διαφορετικό ισομερές, διαφορετικό μείγμα ισομερών, ή μείγμα μεμονωμένου ισομερούς (π.χ. ρακεμικό μείγμα ενός και μόνο εναντιομερούς), όπου τα χαρακτηριστικά αποτελεσματικότητας/ασφαλείας δεν διαφέρουν σημαντικά·
γ)
αντικατάσταση μιας δραστικής βιολογικής ουσίας από ουσία με ελαφρώς διαφορετική μοριακή δομή, όπου τα χαρακτηριστικά αποτελεσματικότητας/ασφαλείας δεν διαφέρουν σημαντικά […]
[…]».
Επί του εγγράφου της Επιτροπής με τίτλο «Ανακοίνωση προς τους αιτούντες, τόμος 2Α, Διαδικασίες για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά, κεφάλαιο 1, Χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά»
18
Το έγγραφο της Επιτροπής με τίτλο «Ανακοίνωση προς τους αιτούντες, τόμος 2Α, Διαδικασίες για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά, κεφάλαιο 1, Χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά – Ιούλιος 2019 (αναθεώρηση 11)» (στο εξής: ανακοίνωση προς τους αιτούντες) καταρτίστηκε από την Επιτροπή βάσει του άρθρου 6, παράγραφος 4, του κανονισμού 726/2004 και του παραρτήματος I της οδηγίας 2001/83, σε διαβούλευση με τον EMA, τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερομένους, και αντανακλά τις εναρμονισμένες απόψεις των κρατών μελών, του ΕΜΑ και της Επιτροπής.
19
Το σημείο 2.3 της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, το οποίο φέρει τον τίτλο «Έννοια της “γενικής άδειας κυκλοφορίας”», παρέχει τις ακόλουθες διευκρινίσεις σχετικά με την έννοια της ΝΔΟ:
«Στην περίπτωση που το προς αξιολόγηση φάρμακο περιλαμβάνει τροποποίηση υφιστάμενης δραστικής ουσίας, πρέπει να διευκρινιστεί, κατά τη διαδικασία χορήγησης άδειας κυκλοφορίας, αν το φάρμακο περιέχει ή δεν περιέχει νέα δραστική ουσία. Η διευκρίνιση αυτή καθορίζει την ύπαρξη γενικής άδειας κυκλοφορίας, εφόσον τα φάρμακα ανήκουν στον ίδιο κάτοχο άδειας κυκλοφορίας στην αγορά. Η αίτηση για υπαγωγή στο καθεστώς νέας δραστικής ουσίας πρέπει να υποβληθεί στο πλαίσιο της αρχικής αίτησης για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά για το φάρμακο με την τροποποιημένη ουσία και δεν θα εξεταστεί αναδρομικά. Η αξιολόγηση αυτή διενεργείται λαμβανομένου υπόψη του ορισμού της νέας δραστικής ουσίας που παρατίθεται στο παράρτημα Ι [της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες], το δε συμπέρασμα πρέπει να αντανακλάται κατ’ ελάχιστον στην έκθεση αξιολόγησης. Εάν η έκθεση αξιολόγησης δεν αναφέρει ότι το φάρμακο περιέχει νέα δραστική ουσία, θεωρείται ότι το φάρμακο περιέχει την ίδια δραστική ουσία και εμπίπτει στη γενική άδεια κυκλοφορίας του προηγουμένως εγκεκριμένου φαρμάκου […]».
20
Κατά το παράρτημα I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμός της νέας δραστικής ουσίας», μια χημική, βιολογική ή ραδιοφαρμακευτική ΝΔΟ περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
–
μια χημική, βιολογική ή ραδιοφαρμακευτική ουσία που δεν έχει ακόμη εγκριθεί σε φάρμακο ανθρώπινης χρήσης εντός της Ένωσης (στο εξής: πρώτη περίπτωση του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες)·
–
ένα ισομερές, ένα μείγμα ισομερών, ένα σύμπλοκο ή παράγωγο ή άλας μιας χημικής ουσίας η οποία έχει εγκριθεί σε φάρμακο ανθρώπινης χρήσης εντός της Ένωσης, του οποίου οι ιδιότητες διαφέρουν σημαντικά όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα από εκείνες της προηγουμένως εγκεκριμένης χημικής ουσίας (στο εξής: δεύτερη περίπτωση του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες)·
–
μια βιολογική ουσία που έχει μεν εγκριθεί σε φάρμακο ανθρώπινης χρήσης εντός της Ένωσης, πλην όμως οι ιδιότητές της διαφέρουν αισθητά όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα, λόγω διαφορών ως προς ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα στοιχεία: μοριακή δομή, φύση του υλικού προέλευσης ή διαδικασία παρασκευής (στο εξής: τρίτη περίπτωση του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες).
Επί του χαρακτηρισμού ενός φαρμάκου ως «ορφανού» και επί της διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων για τη χορήγηση ΑΚΑ σε τέτοιο φάρμακο
21
Από τις αιτιολογικές σκέψεις 1 και 2 του κανονισμού 141/2000 προκύπτει ότι σκοπός της Ένωσης είναι η παροχή κινήτρων στη φαρμακοβιομηχανία για την έρευνα, την ανάπτυξη και τη διάθεση στην αγορά κατάλληλων θεραπειών όσον αφορά παθήσεις τόσο σπάνιες ώστε το κόστος τη ανάπτυξης και της θέσης σε κυκλοφορία φαρμάκων για τη διάγνωση, την πρόληψη ή τη θεραπεία τους δεν είναι δυνατό να καλυφθεί από τις αναμενόμενες πωλήσεις του οικείου προϊόντος (στο εξής: ορφανά φάρμακα).
22
Προς τον σκοπό αυτόν, ο νομοθέτης της Ένωσης προέβλεψε, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 141/2000 ότι, εφόσον έχει χορηγηθεί ΑΚΑ σε ορφανό φάρμακο, η Ένωση και τα κράτη μέλη δεν δέχονται, επί δέκα έτη, άλλη αίτηση για χορήγηση ΑΚΑ ούτε χορηγούν ΑΚΑ ούτε δέχονται συμπληρωματική αίτηση για χορηγηθείσα ΑΚΑ για παρόμοιο φάρμακο, όσον αφορά την ίδια θεραπευτική ένδειξη.
23
Βάσει του άρθρου 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 141/2000, ένα φάρμακο χαρακτηρίζεται ως ορφανό όταν ο υποστηρικτής του είναι σε θέση να αποδείξει:
«α)
ότι το φάρμακο αυτό προορίζεται για τη διάγνωση, πρόληψη ή θεραπεία πάθησης που συνεπάγεται κίνδυνο για τη ζωή ή χρόνια αναπηρία και που προσβάλλει, στην [Ένωση], όχι περισσότερα από πέντε άτομα ανά δέκα χιλιάδες κατά τη στιγμή της υποβολής της αίτησης, ή
ότι το φάρμακο αυτό προορίζεται για τη διάγνωση, πρόληψη ή θεραπεία, στην [Ένωση], πάθησης που συνεπάγεται κίνδυνο για τη ζωή ή σοβαρή αναπηρία ή μιας σοβαρής και χρόνιας πάθησης και ότι η θέση σε κυκλοφορία του φαρμάκου στην [Ένωση] χωρίς την παροχή κινήτρων είναι ελάχιστα πιθανό να αποφέρει επαρκή έσοδα ώστε να δικαιολογείται η απαιτούμενη επένδυση,
και
β)
ότι δεν υπάρχει ικανοποιητική μέθοδος διάγνωσης, πρόληψης ή θεραπείας της εν λόγω πάθησης που να έχει εγκριθεί στην [Ένωση] ή, εφόσον υπάρχει τέτοια μέθοδος, ότι το συγκεκριμένο φάρμακο θα ωφελήσει σημαντικά τα πρόσωπα που πάσχουν από την πάθηση αυτή.»
24
Το άρθρο 3, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 847/2000 της Επιτροπής, της 27ης Απριλίου 2000, για τη θέσπιση διατάξεων σχετικά με την εφαρμογή των κριτηρίων για το χαρακτηρισμό ενός φαρμάκου ως ορφανού φαρμάκου και τους ορισμούς των εννοιών «παρόμοιο φάρμακο» και «υπεροχή από κλινική άποψη» (ΕΕ 2000, L 103, σ. 5), προβλέπει ότι, για την εφαρμογή του άρθρου 3 του κανονισμού 141/2000, ως «σημαντικό όφελος» νοείται το από κλινική άποψη σχετικό πλεονέκτημα ή η μείζων συνεισφορά στην φροντίδα ασθενών.
25
Δυνάμει του άρθρου 56, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 726/2004, καθώς και του άρθρου 4, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 5, παράγραφος 5 και παράγραφος 12, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000, η επιτροπή για τα ορφανά φάρμακα του EMA (στο εξής: COMP) εξετάζει τις αιτήσεις για τον χαρακτηρισμό φαρμάκων ως ορφανών, τις οποίες υποβάλλουν οι υποστηρικτές των υποψήφιων ορφανών φαρμάκων, και επαναξιολογεί τελικώς την πλήρωση των κριτηρίων χαρακτηρισμού κατά το στάδιο της εξέτασης της αίτησης για χορήγηση ΑΚΑ στο οικείο φάρμακο.
26
Το άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού 141/2000 ορίζει ότι, για τον χαρακτηρισμό ενός φαρμάκου ως ορφανού, ο υποστηρικτής υποβάλλει αίτηση στον ΕΜΑ, σε οποιοδήποτε στάδιο της ανάπτυξης του φαρμάκου πριν από την υποβολή αίτησης για τη χορήγηση ΑΚΑ.
27
Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφοι 4 έως 9, του κανονισμού 141/2000, η αίτηση εξετάζεται στη συνέχεια από την COMP, η οποία διαβιβάζει γνώμη στην Επιτροπή προκειμένου η τελευταία να εκδώσει, κατά περίπτωση, απόφαση καταχώρισης του φαρμάκου στο μητρώο ορφανών φαρμάκων της Ένωσης.
28
Κατά το άρθρο 5, παράγραφος 12, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000, ένα φάρμακο το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως ορφανό διαγράφεται από το μητρώο ορφανών φαρμάκων της Ένωσης εφόσον διαπιστωθεί, πριν από τη χορήγηση ΑΚΑ, ότι δεν πληρούνται πλέον τα κριτήρια του άρθρου 3 όσον αφορά το φάρμακο αυτό.
29
Όταν από τη γνώμη της COMP προκύπτει ότι η αίτηση χαρακτηρισμού δεν πληροί τα κριτήρια του άρθρου 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 141/2000, ο υποστηρικτής δύναται, κατά το άρθρο 5, παράγραφος 7, του κανονισμού αυτού, να υποβάλει λεπτομερή τεκμηρίωση στην COMP, η οποία θα εξετάσει το ενδεχόμενο αναθεώρησης της γνώμης της.
30
Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 8, του κανονισμού 141/2000, η τελική γνώμη της COMP διαβιβάζεται στην Επιτροπή, η οποία εκδίδει απόφαση.
Ιστορικό της διαφοράς
Ανάπτυξη του φαρμάκου Nexviadyme – αβαλγλυκοσιδάση άλφα
31
Από τον Μάρτιο του 2006 η προσφεύγουσα είναι κάτοχος της ΑΚΑ που χορηγήθηκε στο βιολογικό φάρμακο Myozyme, το οποίο έχει ως δραστική ουσία του την αλγλυκοσιδάση άλφα. Το Myozyme αποτελεί θεραπεία ενζυμικής υποκατάστασης για ασθενείς που πάσχουν από τη νόσο του Pompe, μια σπάνια κληρονομική νόσο. Το Myozyme παρέχει στους ασθενείς μία ανασυνδυασμένη μορφή του ενζύμου της όξινης άλφα-γλυκοσιδάσης, το οποίο λείπει από τον οργανισμό τους.
32
Προς τον σκοπό της βελτίωσης της θεραπείας των ασθενών που πάσχουν από τη νόσο του Pompe, η προσφεύγουσα τροποποίησε τη μοριακή δομή της δραστικής ουσίας του Myozyme, δηλαδή της αλγλυκοσιδάσης άλφα, συνδυάζοντάς την –άλλως, συνδέοντάς τη χημικά– με πoλλαπλά αντίγραφα μιας συνθετικής γλυκάνης με την ονομασία «E13 (δι-6-φωσφορική-μαννόζο-τέτρα-μαννόζο γλυκάνη)».
33
Στις 26 Μαρτίου 2014 η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση με την οποία η τροποποιημένη θεραπεία ενζυμικής υποκατάστασης, ήτοι η υποστηριζόμενη από την προσφεύγουσα «ανασυνδυασμένη ανθρώπινη άλφα-γλυκοσιδάση που έχει συνδεθεί με πολλαπλά αντίγραφα συνθετικής δι-6-φωσφορικής-μαννόζο-τέτρα-μαννόζο γλυκάνης», χαρακτηρίστηκε ως ορφανό φάρμακο για τη θεραπεία της νόσου του Pompe και καταχωρίστηκε στο μητρώο ορφανών φαρμάκων της Ένωσης βάσει του άρθρου 5, παράγραφος 9, του κανονισμού 141/2000.
34
Τον Νοέμβριο του 2015, κατόπιν υποβολής αίτησης για τη λήψη επιστημονικής γνώμης δυνάμει του άρθρου 57, παράγραφος 1, στοιχείο ιδʹ, του κανονισμού 726/2004, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών, η προσφεύγουσα έλαβε από τον EMA συνδρομή στην κατάρτιση πρωτοκόλλων σχετικά με την ανάπτυξη της τροποποιημένης θεραπείας ενζυμικής υποκατάστασης υπό την αναφορά, κατά τον χρόνο εκείνο, υποψήφιου φαρμάκου «neoGAA» ή «GZ402666» (στο εξής: συνδρομή στην κατάρτιση πρωτοκόλλων).
Αίτηση για τη χορήγηση ΑΚΑ
35
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2020 η προσφεύγουσα υπέβαλε στον EMA αίτηση για τη χορήγηση ΑΚΑ στο φάρμακο με την ονομασία «Nexviadyme – αβαλγλυκοσιδάση άλφα», σύμφωνα με την κεντρική διαδικασία στο επίπεδο της Ένωσης. Η αίτηση αυτή συνοδευόταν από παράρτημα όπου περιλαμβάνονταν οι λόγοι για τους οποίους, κατά την προσφεύγουσα, η δραστική ουσία του Nexviadyme, ήτοι η ουσία αβαλγλυκοσιδάση άλφα, έπρεπε να θεωρηθεί ως ΝΔΟ. Η προσφεύγουσα υπέβαλε επίσης δύο εκθέσεις στον ΕΜΑ υπέρ της διατήρησης του χαρακτηρισμού του φαρμάκου ως ορφανού κατά τη χορήγηση της ΑΚΑ.
36
Η διαδικασία αξιολόγησης από τον ΕΜΑ του φακέλου που αφορούσε την αίτηση για τη χορήγηση της ΑΚΑ ξεκίνησε την 1η Οκτωβρίου 2020.
37
Στις 20 Ιουλίου 2021 πραγματοποιήθηκε συνάντηση προκειμένου να προβεί η προσφεύγουσα σε προφορικές εξηγήσεις.
38
Στις 23 Ιουλίου 2021, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 7 του κανονισμού 726/2004, η ΕΦΑΧ εξέδωσε γνώμη συνιστώντας στην Επιτροπή, βάσει συναίνεσης, να χορηγήσει ΑΚΑ στο Nexviadyme και κρίνοντας ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν συνιστούσε ΝΔΟ (στο εξής: γνώμη της ΕΦΑΧ της 23ης Ιουλίου 2021).
39
Η προτεινόμενη απόρριψη της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ στηρίχθηκε σε έκθεση αξιολόγησης καταρτισθείσα από την ΕΦΑΧ επίσης στις 23 Ιουλίου 2021, σύμφωνα με την οποία η εν λόγω ουσία δεν συνιστούσε ΝΔΟ ούτε με βάση τον ορισμό της έννοιας στην πρώτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες ούτε με βάση τον ορισμό της έννοιας στην τρίτη περίπτωση του ίδιου παραρτήματος.
40
Η γνώμη της ΕΦΑΧ της 23ης Ιουλίου 2021 ανέφερε επίσης ότι, σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 12, του κανονισμού 141/2000, η COMP θα εξέδιδε γνώμη επί του αιτήματος διατήρησης του χαρακτηρισμού του Nexviadyme ως ορφανού φαρμάκου.
Επανεξέταση της αίτησης υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ
41
Στις 27 Ιουλίου 2021 η προσφεύγουσα στηριζόμενη στο άρθρο 9, παράγραφος 2, του κανονισμού 726/2004 υπέβαλε στον ΕΜΑ αίτηση μερικής επανεξέτασης της γνώμης της ΕΦΑΧ της 23ης Ιουλίου 2021 σχετικά, αποκλειστικώς, με την απόρριψη της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ. Στις 9 Σεπτεμβρίου 2021 η προσφεύγουσα υπέβαλε επίσης τους λεπτομερείς λόγους για την εν λόγω αίτηση επανεξέτασης.
42
Στις 8 Νοεμβρίου 2021 η προσφεύγουσα προέβη σε προφορική παρουσίαση ενώπιον της CHMP.
43
Στις 11 Νοεμβρίου 2021 η ΕΦΑΧ εξέδωσε, βάσει συναίνεσης, τελική γνώμη με την οποία έκρινε ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν συνιστούσε ΝΔΟ (στο εξής: τελική γνώμη της ΕΦΑΧ).
44
Η τελική γνώμη της ΕΦΑΧ στηρίχθηκε σε τελική έκθεση αξιολόγησης με ημερομηνία επίσης την 11η Νοεμβρίου 2021 (στο εξής: τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ), η οποία επισυνάφθηκε στην εν λόγω τελική γνώμη.
45
Σύμφωνα με την τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ, η ουσία αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν συνιστούσε αφ’ εαυτής ΝΔΟ βάσει του ορισμού της έννοιας στην πρώτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, διότι ήταν συναφής, από άποψη δομής, με την αλγλυκοσιδάση άλφα, η οποία είχε προηγουμένως εγκριθεί ως δραστική ουσία του Myozyme, η δε χορήγησή της εξέθετε τους ασθενείς στην ίδια θεραπευτική ποσότητα με εκείνη της αλγλυκοσιδάσης άλφα, δεδομένου ότι η αλληλουχία αμινοξέων των δύο ουσιών ήταν η ίδια. Η ουσία αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν συνιστούσε ΝΔΟ ούτε βάσει του ορισμού της έννοιας στην τρίτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες λόγω ανεπάρκειας των προσκομισθέντων αποδεικτικών στοιχείων ώστε να καταδειχθεί ότι οι ιδιότητες της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα διέφεραν αισθητά από τις ιδιότητες της αλγλυκοσιδάσης άλφα όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα.
46
Η τελική γνώμη της ΕΦΑΧ διαβιβάστηκε στην Επιτροπή.
Χαρακτηρισμός ως ορφανού φαρμάκου
47
Όσον αφορά το ζήτημα της διατήρησης του χαρακτηρισμού του Nexviadyme ως ορφανού φαρμάκου, στις 9 Νοεμβρίου 2021, η COMP κατήρτισε προκαταρκτική έκθεση που περιλάμβανε τη θέση της επί της επανεξέτασης της πλήρωσης των κριτηρίων χαρακτηρισμού, καλώντας ταυτόχρονα την προσφεύγουσα να τεκμηριώσει περαιτέρω το σημαντικό όφελος της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα. Στις 22 Νοεμβρίου 2021 η προσφεύγουσα ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση.
48
Στις 20 Δεκεμβρίου 2021 η COMP εξέδωσε γνώμη συνιστώντας, βάσει συναίνεσης, τη διαγραφή του Nexviadyme από το μητρώο ορφανών φαρμάκων της Ένωσης (στο εξής: γνώμη της COMP της 20ής Δεκεμβρίου 2021).
49
Σύμφωνα με την COMP, το σημαντικό όφελος κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000 του Nexviadyme σε σύγκριση με το Myozyme, το οποίο αποτελεί ικανοποιητική μέθοδο θεραπείας της νόσου του Pompe, δεν αποδείχθηκε δεόντως. Η γνώμη αυτή συνοδευόταν από θέση της COMP, η οποία έφερε ομοίως την ημερομηνία της 20ής Δεκεμβρίου 2021, σχετικά με την επανεξέταση της πλήρωσης των κριτηρίων για τον χαρακτηρισμό του φαρμάκου ως ορφανού.
Επανεξέταση της γνώμης της COMP της 20ής Δεκεμβρίου 2021
50
Στις 21 Μαρτίου 2022 η προσφεύγουσα υπέβαλε στον EMA λεπτομερή τεκμηρίωση σχετικά με άσκηση προσφυγής κατά της γνώμης της COMP της 20ής Δεκεμβρίου 2021, βάσει του άρθρου 5, παράγραφος 7, του κανονισμού 141/2000.
51
Στις 12 Απριλίου 2022 η προσφεύγουσα προέβη σε προφορική παρουσίαση ενώπιον της COMP.
52
Στις 26 Απριλίου 2022 η COMP εξέδωσε, βάσει συναίνεσης, τελική γνώμη καθώς και τελική θέση (στο εξής, αντίστοιχα: τελική γνώμη της COMP και τελική θέση της COMP), επιβεβαιώνοντας την αρχική σύσταση για διαγραφή του Nexviadyme από το μητρώο ορφανών φαρμάκων της Ένωσης καθόσον δεν είχε αποδειχθεί ότι πληρούνταν το κριτήριο χαρακτηρισμού του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000, ήτοι το σημαντικό όφελος του Nexviadyme σε σύγκριση με το Myozyme.
53
Η τελική γνώμη της COMP διαβιβάστηκε στην Επιτροπή.
54
Στις 3 Μαΐου 2022 πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ της προσφεύγουσας και των υπηρεσιών της Επιτροπής.
55
Στις 23 Μαΐου 2022 η Επιτροπή κατήρτισε σχέδιο απόφασης για τη χορήγηση ΑΚΑ στο Nexviadyme, το οποίο διαβίβασε στη μόνιμη επιτροπή φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση, σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού 726/2004.
56
Στις 8 Ιουνίου 2022 πραγματοποιήθηκε νέα συνάντηση μεταξύ της προσφεύγουσας και των υπηρεσιών της Επιτροπής.
Προσβαλλόμενη απόφαση
57
Στις 24 Ιουνίου 2022 η Επιτροπή εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση «έχοντας υπόψη τις γνώμες του [ΕΜΑ], που διατυπώθηκαν στις 11 Νοεμβρίου 2021 από την [ΕΦΑΧ] και στις 26 Απριλίου 2022 από την [COMP]» (σημείο 5 του προοιμίου της απόφασης).
58
Το άρθρο 1 της προσβαλλόμενης απόφασης ορίζει ότι η ΑΚΑ που προβλέπεται στο άρθρο 3 του κανονισμού 726/2004 χορηγείται για το φάρμακο Nexviadyme – αβαλγλυκοσιδάση άλφα.
59
Αντιθέτως, κατά το άρθρο 5 της προσβαλλόμενης απόφασης, «το φάρμακο “Nexviadyme – αβαλγλυκοσιδάση άλφα” δεν ταξινομείται ως ορφανό φάρμακο» και «το […] μητρώο ορφανών φαρμάκων [της Ένωσης] θα πρέπει να επικαιροποιηθεί αναλόγως».
60
Περαιτέρω, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιλαμβάνει ρητή αναφορά στο καθεστώς ΝΔΟ ως προς την ουσία αβαλγλυκοσιδάση άλφα.
Γεγονότα μεταγενέστερα της έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης
61
Την 1η Ιουλίου 2022 η προσφεύγουσα ζήτησε από τον EMA να της παράσχει αντίγραφα των εσωτερικών εγγράφων και επικοινωνιών του σχετικά με τον φάκελο «Nexviadyme» καθώς και αντίγραφα της αλληλογραφίας μεταξύ του ΕΜΑ και της Επιτροπής όσον αφορά τον ίδιο φάκελο, για το διάστημα από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο του 2022 (στο εξής: αίτηση πρόσβασης στον φάκελο). Εν συνεχεία, το εν λόγω αίτημα περιορίστηκε στα έγγραφα που αφορούσαν το ζήτημα της υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ καθώς και το ζήτημα του προβαλλόμενου σημαντικού οφέλους της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα. Στις 2 και 8 Σεπτεμβρίου 2022 ο EMA παρέσχε στην προσφεύγουσα 42 έγγραφα σε δύο παρτίδες.
62
Στις 18 Νοεμβρίου 2022 ο EMA έθεσε προς δημόσια διαβούλευση σχέδιο εγγράφου προβληματισμού σχετικά με τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη προς τον σκοπό της αξιολόγησης για υπαγωγή μιας βιολογικής ουσίας στο καθεστώς ΝΔΟ.
Αιτήματα των διαδίκων
63
Η προσφεύγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να ακυρώσει μερικώς την προσβαλλόμενη απόφαση καθόσον, αφενός, με την απόφαση αυτή κρίνεται σιωπηρά ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν αποτελεί νέα δραστική ουσία και, αφετέρου, το άρθρο 5 της εν λόγω απόφασης ορίζει ότι το φάρμακο Nexviadyme – αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν ταξινομείται ως ορφανό φάρμακο·
–
να καταδικάσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.
64
Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την προσφυγή·
–
να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
65
Η European Confederation of Pharmaceutical Entrepreneurs (Eucope) ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο να κάνει δεκτή την προσφυγή ακυρώσεως.
66
Ο EMA ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την προσφυγή·
–
να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
Σκεπτικό
67
Με την προσβαλλόμενη απόφαση και βάσει δύο χωριστών επιστημονικών αξιολογήσεων που διενεργήθηκαν αντίστοιχα από τις δύο αρμόδιες επιστημονικές επιτροπές του EMA, η Επιτροπή χορήγησε ΑΚΑ στο βιολογικό φάρμακο για ανθρώπινη χρήση Nexviadyme – αβαλγλυκοσιδάση άλφα, χωρίς όμως να του αναγνωρίσει ορισμένα κανονιστικά πλεονεκτήματα.
68
Αφενός, προκύπτει εμμέσως από την προσβαλλόμενη απόφαση ότι δεν έγινε δεκτή η υπαγωγή της δραστικής ουσίας του Nexviadyme, ήτοι της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα, στο καθεστώς ΝΔΟ, με αποτέλεσμα το φάρμακο να μην τυγχάνει της οκταετούς κανονιστικής προστασίας δεδομένων και της δεκαετούς κανονιστικής προστασίας εμπορίας δυνάμει του άρθρου 14, παράγραφος 11, του κανονισμού 726/2004.
69
Συναφώς, η ΕΦΑΧ έκρινε ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν μπορούσε να θεωρηθεί αφ’ εαυτής ως ΝΔΟ και ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν από την προσφεύγουσα προς στήριξη του αιτήματός της για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα, δραστικής ουσίας του Nexviadyme, έναντι της αλγλυκοσιδάσης άλφα, δραστικής ουσίας εγκεκριμένου προηγουμένως φαρμάκου με κάτοχο της χορηγηθείσας ΑΚΑ την προσφεύγουσα, ήτοι του Myozyme, ήταν ανεπαρκή, το δε συμπέρασμα αυτό έγινε δεκτό από την Επιτροπή.
70
Αφετέρου, δεν έγινε επίσης δεκτή η υπαγωγή του Nexviadyme στο καθεστώς ορφανού φαρμάκου, με αποτέλεσμα το φάρμακο να μην τυγχάνει της δεκαετούς περιόδου εμπορικής αποκλειστικότητας δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 141/2000. Συναφώς, η COMP έκρινε ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν προς στήριξη του αιτήματος διατήρησης, κατά τη χορήγηση της ΑΚΑ, του χαρακτηρισμού του φαρμάκου Nexviadyme ως ορφανού φαρμάκου ήταν ανεπαρκή, το δε συμπέρασμα αυτό έγινε ομοίως δεκτό από την Επιτροπή.
71
Προς στήριξη της προσφυγής, η προσφεύγουσα προβάλλει τρεις λόγους ακυρώσεως. Οι δύο πρώτοι λόγοι ακυρώσεως αφορούν τη σιωπηρή απόρριψη της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ. Με τον πρώτο λόγο προβάλλεται παράβαση του άρθρου 10, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/83 και του άρθρου 14, παράγραφος 11, του κανονισμού 726/2004, καθώς και πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως και ανεπαρκής αιτιολογία. Με τον δεύτερο λόγο προβάλλεται παραβίαση της αρχής της χρηστής διοικήσεως, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης). Ο τρίτος λόγος ακυρώσεως αφορά την ανάκληση του χαρακτηρισμού του Nexviadyme ως ορφανού φαρμάκου. Με τον λόγο αυτόν προβάλλεται παράβαση του άρθρου 5, παράγραφος 12, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000, πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως και ανεπαρκής αιτιολογία.
72
Προκαταρκτικώς, το Γενικό Δικαστήριο κρίνει σκόπιμο να προβεί σε ορισμένες παρατηρήσεις σχετικά με τη φύση και την έκταση του δικαστικού ελέγχου, οι οποίες αφορούν τόσο τη σιωπηρή απόρριψη της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ όσο και την ανάκληση του χαρακτηρισμού του Nexviadyme ως ορφανού φαρμάκου.
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις σχετικά με τη φύση και την έκταση του δικαστικού ελέγχου
73
Οι αποφάσεις με τις οποίες η Επιτροπή κρίνει, αφενός, αν σ’ ένα φάρμακο πρέπει να χορηγηθεί ΑΚΑ –περιλαμβανομένης της εκτίμησης κατά πόσον το φάρμακο περιέχει ΝΔΟ– και, αφετέρου, αν το φάρμακο αυτό συνιστά ορφανό φάρμακο λαμβάνονται κατόπιν επιστημονικών γνωμών εκδιδόμενων από τις δύο επιτροπές του EMA, ήτοι την ΕΦΑΧ και την COMP.
74
Στο πλαίσιο αυτό, χωρεί κατ’ αρχήν διάκριση μεταξύ του ελέγχου τον οποίο ο δικαστής της Ένωσης καλείται να διενεργήσει, αφενός, ως προς την εξωτερική νομιμότητα των επιστημονικών γνωμών των επιτροπών του ΕΜΑ και, αφετέρου, ως προς την εκ μέρους της Επιτροπής άσκηση της διακριτικής ευχέρειάς της (πρβλ. απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Vanda Pharmaceuticals κατά Επιτροπής, T‑211/18, EU:T:2019:892, σκέψη 50 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
75
Όσον αφορά τον δικαστικό έλεγχο των γνωμών τις οποίες καταρτίζουν οι επιτροπές του ΕΜΑ –και κατ’ επέκταση των συναφών εκθέσεων αξιολόγησης–, το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορεί να υποκαταστήσει με τη δική του εκτίμηση τις εκτιμήσεις των εν λόγω επιτροπών. Ειδικότερα, ο δικαστικός έλεγχος ασκείται μόνον ως προς την κανονικότητα της λειτουργίας της επιτροπής καθώς και ως προς την εσωτερική συνοχή και την αιτιολόγηση της γνώμης της. Ως προς το τελευταίο σημείο, με τον δικαστικό έλεγχο επαληθεύεται αν η αιτιολογία μιας γνώμης παρέχει τη δυνατότητα να αξιολογηθούν οι εκτιμήσεις στις οποίες στηρίζεται και αν αποδεικνύεται εύληπτος δεσμός μεταξύ των ιατρικών ή επιστημονικών διαπιστώσεων και των συμπερασμάτων που προκύπτουν (πρβλ. αποφάσεις της 5ης Δεκεμβρίου 2018, Bristol-Myers Squibb Pharma κατά Επιτροπής και EMA, T‑329/16, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:878, σκέψη 99, και της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Vanda Pharmaceuticals κατά Επιτροπής, T‑211/18, EU:T:2019:892, σκέψη 53 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
76
Όσον αφορά την εκ μέρους της Επιτροπής άσκηση της διακριτικής ευχέρειάς της, από πάγια νομολογία προκύπτει ότι, δεδομένου ότι οι αρχές της Ένωσης έχουν ευρεία διακριτική ευχέρεια, ιδίως οσάκις εκτιμούν ιδιαίτερα σύνθετα από επιστημονική ή τεχνική άποψη πραγματικά στοιχεία προκειμένου να καθορίσουν τη φύση και την έκταση των μέτρων που θεσπίζουν, ο έλεγχος του δικαστή της Ένωσης πρέπει να περιορίζεται στην εξέταση του ζητήματος αν η άσκηση της ευχέρειας αυτής ενέχει πρόδηλο σφάλμα ή κατάχρηση εξουσίας ή, ακόμη, αν οι αρχές αυτές υπερέβησαν προδήλως τα όρια της διακριτικής ευχέρειάς τους. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, ο δικαστής της Ένωσης δεν μπορεί να υποκαταστήσει με τη δική του εκτίμηση των πραγματικών στοιχείων επιστημονικής και τεχνικής φύσης την εκτίμηση των αρχών της Ένωσης, που είναι οι μόνες στις οποίες η Συνθήκη ΛΕΕ έχει αναθέσει την αποστολή αυτή (πρβλ. απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Vanda Pharmaceuticals κατά Επιτροπής, T‑211/18, EU:T:2019:892, σκέψη 51 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
77
H διακριτική ευχέρεια των αρχών της Ένωσης, η οποία συνεπάγεται περιορισμένο δικαστικό έλεγχο σχετικά με την άσκησή της, δεν αφορά μόνον τη φύση και το περιεχόμενο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν, αλλά επίσης, ως ένα βαθμό, τη διαπίστωση των βασικών στοιχείων. Ωστόσο, ένας τέτοιος δικαστικός έλεγχος, έστω και περιορισμένης έκτασης, επιβάλλει όπως οι αρχές της Ένωσης είναι σε θέση να αποδείξουν ενώπιον του δικαστή της Ένωσης ότι η πράξη εκδόθηκε κατόπιν πραγματικής άσκησης της διακριτικής τους ευχέρειας, η οποία προϋποθέτει ότι ελήφθησαν υπόψη όλα τα σχετικά στοιχεία και όλες οι σχετικές περιστάσεις της κατάστασης στη ρύθμιση της οποίας σκοπεί η πράξη αυτή (πρβλ. απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Vanda Pharmaceuticals κατά Επιτροπής, T‑211/18, EU:T:2019:892, σκέψη 52 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
78
Επιπλέον, από τη νομολογία προκύπτει ότι, στο μέτρο που η απόφαση αυτή επιβεβαιώνει απλώς τη γνώμη του EMA, πρέπει να θεωρηθεί ότι το περιεχόμενο της εν λόγω γνώμης, όπως εξάλλου και εκείνο της έκθεσης αξιολόγησης που στηρίζει τη συγκεκριμένη γνώμη, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολογίας της ως άνω απόφασης, ιδίως όσον αφορά την επιστημονική αξιολόγηση του επίμαχου φαρμάκου (βλ. αποφάσεις της 5ης Δεκεμβρίου 2018, Bristol-Myers Squibb Pharma κατά Επιτροπής και EMA, T‑329/16, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:878, σκέψη 54 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Vanda Pharmaceuticals κατά Επιτροπής, T‑211/18, EU:T:2019:892, σκέψη 32 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
79
Εν προκειμένω, η προσβαλλόμενη απόφαση απλώς επιβεβαιώνει, αφενός, την τελική γνώμη της ΕΦΑΧ, με την οποία συνιστάται να χορηγηθεί ΑΚΑ στο Nexviadyme αλλά να μην υπαχθεί στο καθεστώτος ΝΔΟ η δραστική ουσία του, και, αφετέρου, την τελική γνώμη της COMP, με την οποία συνιστάται η διαγραφή του Nexviadyme από το μητρώο ορφανών φαρμάκων της Ένωσης.
80
Περαιτέρω, σύμφωνα με τη νομολογία που μνημονεύεται στη σκέψη 78 ανωτέρω, θεωρούνται ως αναπόσπαστα μέρη της αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης η τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ και η τελική θέση της COMP, οι οποίες στηρίζουν την τελική γνώμη της ΕΦΑΧ και την τελική γνώμη της COMP.
81
Ως εκ τούτου, ο δικαστικός έλεγχος του Γενικού Δικαστηρίου, ιδίως ως προς το πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως, πρέπει να ασκηθεί επί του συνόλου των εκτιμήσεων που περιλαμβάνονται στις τελικές γνώμες των ΕΦΑΧ και COMP, στην τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ και στην τελική θέση της COMP (πρβλ. αποφάσεις της 5ης Δεκεμβρίου 2018, Bristol-Myers Squibb Pharma κατά Επιτροπής και EMA, T‑329/16, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:878, σκέψη 98, και της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Vanda Pharmaceuticals κατά Επιτροπής, T‑211/18, EU:T:2019:892, σκέψη 54).
Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, με τον οποίον προβάλλεται παράβαση του άρθρου 10, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/83 και του άρθρου 14, παράγραφος 11, του κανονισμού 726/2004, καθώς και πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως και ανεπαρκής αιτιολογία
82
Με τον πρώτο λόγο ακυρώσεως, η προσφεύγουσα προσάπτει στην Επιτροπή και τον ΕΜΑ ότι δεν έκριναν ότι οι τροποποιήσεις τις οποίες επέφερε στη μοριακή δομή της αλγλυκοσιδάσης άλφα, ήτοι η προσθήκη συνθετικών γλυκανών, δικαιολογούσαν την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ. Ο λόγος αυτός διαρθρώνεται σε τρία σκέλη. Τα δύο πρώτα σκέλη αφορούν τη σιωπηρή απόρριψη της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει του ορισμού της ΝΔΟ, όπως προβλέπεται στην πρώτη περίπτωση του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Το τρίτο σκέλος αφορά τη σιωπηρή απόρριψη της της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει του ορισμού της ΝΔΟ, όπως προβλέπεται στην τρίτη περίπτωση του εν λόγω παραρτήματος.
Επί του δεύτερου σκέλους και επί της δεύτερης αιτιάσεως του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, τα οποία αφορούν ανεπαρκή αιτιολογία σχετικά με τη μη πλήρωση των προϋποθέσεων της πρώτης και της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες
83
Με το δεύτερο σκέλος και τη δεύτερη αιτίαση του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, τα οποία πρέπει να συνεξεταστούν εξαρχής, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η αιτιολογία που περιλαμβάνεται στην τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ όσον αφορά την εξέταση της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης και της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες δεν επαρκεί για τη σιωπηρή απόρριψη, στο πλαίσιο της προσβαλλόμενης απόφασης, της υπαγωγής στο εν λόγω καθεστώτος.
84
Όσον αφορά την αξιολόγηση για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η αιτιολογία της ΕΦΑΧ ενέχει αντίφαση καθόσον, μολονότι η επιτροπή αυτή υποστήριξε ότι εφαρμόζει «κατά γράμμα» τον ορισμό της ΝΔΟ που περιλαμβάνεται στην εν λόγω περίπτωση, εντούτοις βασίστηκε στις έννοιες της «θεραπευτικής ποσότητας», της «κύριας μοριακής οντότητας», του «βασικού δομικού στοιχείου» και της «αλληλουχίας αμινοξέων», οι οποίες δεν περιέχονται στην ως άνω περίπτωση.
85
Επιπλέον, η προσφεύγουσα προσάπτει στην ΕΦΑΧ και στην Επιτροπή ότι δεν απάντησαν σε όλα τα επιχειρήματα που ανέπτυξε στο πλαίσιο των λεπτομερών λόγων επανεξέτασης. Προβάλλει ανεπαρκή αιτιολογία σχετικά με την επέκταση των κριτηρίων για τις χημικές δραστικές ουσίες σε μια βιολογική δραστική ουσία, όπως μεταξύ άλλων εκείνου της «θεραπευτικής ποσότητας», σχετικά με τις αξιολογήσεις κατά το παρελθόν για την υπαγωγή άλλων φαρμάκων στο καθεστώς ΝΔΟ, σχετικά με τη νομική και κανονιστική φύση των κριτηρίων υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ καθώς και σχετικά με τις συμβουλές που παρέσχε η ΕΦΑΧ το 2015 στο πλαίσιο της συνδρομής στην κατάρτιση πρωτοκόλλων. Προβάλλει επίσης ανεπαρκή αιτιολογία ως προς τη δυνατότητα εφαρμογής του κανονισμού 1234/2008 σχετικά με την τροποποίηση των όρων μιας ΑΚΑ, των αρχών που διέπουν τις «βιο-ομοειδείς» ουσίες και των κανονισμών που αφορούν τα ορφανά φάρμακα, ήτοι του κανονισμού 141/2000 και του κανονισμού 847/2000, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/781 της Επιτροπής, της 29ης Μαΐου 2018 (ΕΕ 2018, L 132, σ. 1) (στο εξής: κανονισμός 847/2000).
86
Σχετικά με την αξιολόγηση για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, η προσφεύγουσα προσάπτει, μεταξύ άλλων, στην ΕΦΑΧ ότι δεν εξήγησε λεπτομερώς την αυστηρή προσέγγισή της όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τα δεδομένα ως προς τα δευτερεύοντα και τριτεύοντα καταληκτικά σημεία αξιολόγησης μιας μελέτης με την ονομασία «COMET», η οποία συγκρίνει την αβαλγλυκοσιδάση άλφα με την αλγλυκοσιδάση άλφα (στο εξής: μελέτη COMET).
87
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τον EMA, αμφισβητεί την ως άνω επιχειρηματολογία.
88
Συναφώς, επισημαίνεται ότι η υποχρέωση αιτιολόγησης αποτελεί ουσιώδη τύπο που πρέπει να διακρίνεται από το ζήτημα του βασίμου της αιτιολογίας, δεδομένου ότι αυτή αφορά την ουσιαστική νομιμότητα της επίδικης πράξης (αποφάσεις της 22ας Μαρτίου 2001, Γαλλία κατά Επιτροπής, C‑17/99, EU:C:2001:178, σκέψη 35, και της 20ής Σεπτεμβρίου 2019, ICL-IP Terneuzen και ICL Europe Coöperatief κατά Επιτροπής, T‑610/17, EU:T:2019:637, σκέψη 47).
89
Κατά πάγια νομολογία, η επιβαλλόμενη από το άρθρο 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ αιτιολογία πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της οικείας πράξης και πρέπει να διαφαίνεται από αυτήν με σαφήνεια και χωρίς αμφισημία η συλλογιστική του οργάνου που εκδίδει την πράξη, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στους μεν ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους ελήφθη το μέτρο, στο δε αρμόδιο δικαστήριο να ασκήσει τον έλεγχό του. H υποχρέωση αιτιολόγησης πρέπει να εκτιμάται αναλόγως των περιστάσεων της συγκεκριμένης περίπτωσης, ιδίως του περιεχομένου της πράξης, της φύσης των προβαλλόμενων λόγων και του συμφέροντος που έχουν ενδεχομένως στην παροχή διευκρινίσεων οι αποδέκτες ή άλλα πρόσωπα τα οποία η πράξη αφορά άμεσα και ατομικά. Η αιτιολογία δεν απαιτείται να παραθέτει εξαντλητικά όλα τα κρίσιμα πραγματικά και νομικά στοιχεία, καθόσον το ζήτημα αν η αιτιολογία πράξης πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 296 ΣΛΕΕ πρέπει να εκτιμάται με γνώμονα όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται, καθώς και το σύνολο των κανόνων δικαίου που διέπουν το σχετικό πεδίο (βλ. απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Vanda Pharmaceuticals κατά Επιτροπής, T‑211/18, EU:T:2019:892, σκέψη 60 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
90
Επιπλέον, η συμμετοχή των ενδιαφερομένων στη διαδικασία εκπόνησης της πράξης μπορεί να περιορίσει την έκταση της υποχρέωσης αιτιολόγησης, καθότι η συμμετοχή αυτή συμβάλλει στην πληροφόρησή τους (αποφάσεις της 21ης Ιουλίου 2011, Etimine, C‑15/10, EU:C:2011:504, σκέψη 116, και της 1ης Φεβρουαρίου 2013, Polyelectrolyte Producers Group κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑368/11, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2013:53, σκέψη 101).
91
Εν προκειμένω, η σιωπηρή απόρριψη, στην προσβαλλόμενη απόφαση, της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ, η οποία συνάγεται από τη μη αναγνώριση με την εν λόγω απόφαση της εφαρμογής του καθεστώτος αυτού, στηρίζεται στην τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ και στην τελική γνώμη της ΕΦΑΧ, οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της προσβαλλόμενης απόφασης.
92
Πλην όμως, από την εν λόγω έκθεση και από την εν λόγω γνώμη προκύπτει ότι οι επιστημονικές εκτιμήσεις και οι επιστημονικοί λόγοι για τους οποίους κρίθηκε ότι η ουσία αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν συνιστά ΝΔΟ βάσει του ορισμού της ΝΔΟ στην πρώτη περίπτωση ή στην τρίτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες έχουν περιληφθεί σε αυτές από τους συντάκτες τους.
93
Συγκεκριμένα, στο σημείο 5.3 της τελικής έκθεσης αξιολόγησής της, υπό τον τίτλο «Θέση της ΕΦΑΧ επί του λόγου αριθ. 1», η ΕΦΑΧ καταγράφει συνολικώς τα συμπεράσματά της επί των λεπτομερών λόγων επανεξέτασης ως προς την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
94
Κατ’ αρχάς, η ΕΦΑΧ προσδιόρισε τα κύρια σημεία της αξιολόγησης που διενήργησε, επισημαίνοντας ότι η ουσία αβαλγλυκοσιδάση άλφα συνιστά εξέλιξη της αλγλυκοσιδάσης άλφα, εγκεκριμένης προηγουμένως δραστικής ουσίας, και αναφέρθηκε σε ορισμένα κείμενα τα οποία επικαλέστηκε η προσφεύγουσα προς στήριξη του αιτήματός της για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο εν λόγω καθεστώς. Εξήγησε επίσης την «κατά γράμμα» προσέγγισή της όσον αφορά την πρώτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Ειδικότερα, η ΕΦΑΧ εκτιμά ότι μια δραστική ουσία που δεν έχει ακόμη εγκριθεί σε φάρμακο ανθρώπινης χρήσης εντός της Ένωσης συνιστά ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες εφόσον, από άποψη δομής, δεν είναι συναφής με καμία εγκεκριμένη προηγουμένως ουσία. Μια τέτοια ουσία θεωρείται αφ’ εαυτής νέα, όταν η χορήγησή της δεν εκθέτει τον ασθενή στην ίδια θεραπευτική ποσότητα με εκείνη μιας εγκεκριμένης προηγουμένως ουσίας. Αντιθέτως, αν η υπό αξιολόγηση δραστική ουσία είναι συναφής με μια εγκεκριμένη προηγουμένως δραστική ουσία και ο ασθενής εκτίθεται στην ίδια θεραπευτική ποσότητα, η ΕΦΑΧ κρίνει ότι το αίτημα για την υπαγωγή της υπό αξιολόγηση ουσίας στο καθεστώς ΝΔΟ πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος 1 της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
95
Εν συνεχεία, η ΕΦΑΧ εξήγησε την προσέγγισή της όσον αφορά τις βιολογικές δραστικές ουσίες που βασίζονται σε πρωτεΐνες και στην προσθήκη δομών σε εκείνο που θεωρεί η ίδια ως το βασικό δομικό στοιχείο μιας πρωτεΐνης, ήτοι την αλληλουχία αμινοξέων. Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι η εν λόγω προσέγγιση είναι συνεπής με εκείνη της περίπτωσης των χημικών δραστικών ουσιών και των προγενέστερων αιτημάτων για υπαγωγή βιολογικών δραστικών ουσιών στο καθεστώς ΝΔΟ, στα οποία καταλέγονται, μεταξύ άλλων, εκείνα που αφορούσαν τα φάρμακα Rekovelle και Zinbryta. Εν προκειμένω, η ΕΦΑΧ έκρινε ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα εκθέτει τον ασθενή στην ίδια θεραπευτική ποσότητα με εκείνη της αλγλυκοσιδάσης άλφα, δεδομένου ότι το βασικό δομικό στοιχείο τους –δηλαδή η αλληλουχία αμινοξέων τους– ταυτίζονται και ότι οι συνθετικές γλυκάνες επί του σκελετού των αμινοξέων της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα δεν θεωρούνται μέρος του βασικού δομικού στοιχείου. Συνεπώς, ο κλινικός αντίκτυπος της προσθήκης των συνθετικών γλυκανών όσον αφορά την ασφάλεια ή την αποτελεσματικότητα έπρεπε να αξιολογηθούν σύμφωνα με την τρίτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Ειδικότερα, η επίδραση της παρατηρηθείσας in vitro αύξησης της φιλικότητας της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα όσον αφορά τη σύνδεση με τους δέκτες και την κυτταρική απορρόφηση σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα, της οποίας ο κλινικός αντίκτυπος δεν ήταν γνωστός, θα εξεταζόταν στο πλαίσιο της τρίτης περίπτωσης του εν λόγω παραρτήματος.
96
Τέλος, η ΕΦΑΧ εξήγησε τους λόγους για τους οποίους έκρινε ότι δεν είχαν εφαρμογή τα κείμενα που επικαλέστηκε η προσφεύγουσα, πλην του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, ήτοι οι κανονισμοί 1234/2008 και 847/2000 και οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα βιο-ομοειδή φάρμακα, τονίζοντας ότι τα κείμενα αυτά έχουν διαφορετικό περιεχόμενο και δεν περιλαμβάνουν πληροφορίες όσον αφορά τον ενδεικνυόμενο τρόπο τεκμηρίωσης της εφαρμογής του καθεστώτος ΝΔΟ.
97
Στο σημείο 5.3 της τελικής έκθεσης αξιολόγησής της, υπό τον τίτλο «Θέση της ΕΦΑΧ επί του λόγου αριθ. 2», η ΕΦΑΧ καταγράφει συνολικώς τα συμπεράσματά της επί των λεπτομερών λόγων επανεξέτασης ως προς την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
98
Συναφώς, κατ’ αρχάς, η ΕΦΑΧ έκρινε ότι τα μη κλινικά και προκλινικά δεδομένα δεν μπορούσαν να δικαιολογήσουν την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ, ούτε από άποψη αποτελεσματικότητας ούτε από άποψη ασφάλειας. Στο πλαίσιο αυτό, εξήγησε, μεταξύ άλλων, ότι δεν ήταν ευχερές να αξιολογηθεί η δραστηριότητα της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα ελλείψει στοιχείων σχετικά με την αποτελεσματικότητά της σε συνάρτηση με την οικεία δόση και ότι δεν κατέστησαν σαφείς οι λόγοι για τους οποίους η αυξημένη δραστηριότητα της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα δεν μεταφράστηκε ως συστηματική αύξηση της αποτελεσματικότητάς της.
99
Εν συνεχεία, όσον αφορά τη μελέτη COMET, από την τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ (μεταξύ άλλων από τα σημεία 2.6.5 και 2.6.6) προκύπτει ότι ο πρωταρχικός σκοπός της μελέτης αυτής ήταν να προσδιοριστεί η επίδραση της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα, σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα, στη μυϊκή αναπνευστική ισχύ όπως μετρήθηκε βάσει του προβλεπόμενου για την εβδομάδα 49 ποσοστού αναγκαστικής ζωτικής χωρητικότητας (στο εξής: FVC). Άλλωστε, η μελέτη COMET αποτελούσε το κύριο αποδεικτικό στοιχείο σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα και θεωρήθηκε ως κατάλληλη βάση για την συναγωγή αξιόπιστων συμπερασμάτων όσον αφορά την αποτελεσματικότητα της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα. Καθότι αναμενόταν η ουσία αβαλγλυκοσιδάση άλφα να είναι τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματική με την αλγλυκοσιδάση άλφα –πρωτογενής υπόθεση–, η εν λόγω μελέτη όφειλε να εξετάσει, κατά πρώτον, ως πρωτογενή στατιστικό στόχο, εάν η αβαλγλυκοσιδάσης άλφα υστερεί σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα ως προς το ίδιο πρωτεύον καταληκτικό σημείο αξιολόγησης, με επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας της τάξεως του 5 %.
100
Κατά δεύτερον, εφόσον αποδεικνυόταν ότι η αβαλγλυκοσιδάσης άλφα δεν υστερεί, η μελέτη COMET όφειλε να εξετάσει, ως δευτερογενή υπόθεση, εάν η αβαλγλυκοσιδάση άλφα υπερέχει ως προς το ίδιο πρωτεύον καταληκτικό σημείο αξιολόγησης και με το ίδιο επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας.
101
Κατά τρίτον, εφόσον αποδεικνυόταν η υπεροχή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα ως προς το πρωτεύον καταληκτικό σημείο αξιολόγησης, θα έπρεπε να εξεταστούν υποθέσεις υπεροχής ως προς διάφορα δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία αξιολόγησης (έξι λεπτά βάδισης, αναπνευστική λειτουργία, κινητική λειτουργία και ποιότητα ζωής).
102
Πλην όμως, εν προκειμένω, από την τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ προκύπτει ότι, μολονότι η μελέτη COMET απέδειξε πράγματι ότι η αβαλγλυκοσιδάσης άλφα δεν υστερεί σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα ως προς το πρωτεύον καταληκτικό σημείο αξιολόγησης, ήτοι τη μυϊκή αναπνευστική ισχύ, λαμβανομένου υπόψη του προβλεπόμενου ποσοστού FVC κατά την εβδομάδα 49 και του απαιτούμενου επιπέδου στατιστικής σημαντικότητας, εντούτοις δεν παρείχε στατιστικώς σημαντικό αποτέλεσμα σε σχέση με τη δευτερογενή υπόθεση, δηλαδή την υπεροχή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα ως προς το ίδιο πρωτεύον καταληκτικό σημείο αξιολόγησης.
103
Συνεπώς, η ΕΦΑΧ, υπό το πρίσμα όλων των ανωτέρω σημείων, τόνισε, στο πλαίσιο των συνολικών συμπερασμάτων της επί της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, μεταξύ άλλων δε στις εκτιμήσεις της σχετικά με την κλινική αποτελεσματικότητα της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα, ότι οι κλινικές δοκιμές για σπάνιες παθήσεις δεν εξαιρούνται από τους καθιερωμένους μεθοδολογικούς κανόνες ιεράρχησης των υποθέσεων και ότι κάθε παρέκκλιση από τους κανόνες αυτούς πρέπει να έχει προαποφασιστεί, να είναι πλήρως αιτιολογημένη και να αποτυπώνεται ρητώς στο πρωτόκολλο της μελέτης. Ωστόσο, εν προκειμένω, η προσφεύγουσα ούτε είχε προβλέψει ούτε είχε αιτιολογήσει εκ των προτέρων τη «χρήση λιγότερο συμβατικών μεθόδων». Η ΕΦΑΧ εξήγησε ότι, ως εκ τούτου, τα επιχειρήματα περί υπεροχής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα που βασίζονταν σε δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία αξιολόγησης της μελέτης COMET ή σε αναλύσεις ευαισθησίας ή σε αναλύσεις εκ των υστέρων (post hoc) δεν μπορούσαν να θεωρηθούν μεθοδολογικώς αποδεκτά.
104
Περαιτέρω, πέραν του γεγονότος ότι οι εκ των υστέρων (post hoc) αναλύσεις τις οποίες διενήργησε η προσφεύγουσα προς ενίσχυση των δεδομένων σχετικά με την κλινική αποτελεσματικότητα δεν είχαν προαποφασιστεί, η ΕΦΑΧ εντόπισε επίσης άλλους περιορισμούς που επηρέαζαν τις εν λόγω αναλύσεις, ορισμένοι εκ των οποίων ενείχαν δυνητική μεροληψία, δεν παρείχαν πρόσθετες πληροφορίες ή είχαν κατ’ ουσίαν διερευνητικό ή περιγραφικό χαρακτήρα. Όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα, η ΕΦΑΧ διαπίστωσε ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν κατέτειναν σε συνεχιζόμενη βελτίωση, αλλά μάλλον σε σταθεροποίηση, και ότι ήταν δυσχερές να συναχθεί διαφοροποίησή της από την αλγλυκοσιδάση άλφα. Παρά το γεγονός ότι η πλειονότητα της ad hoc ομάδας εμπειρογνωμόνων, την οποία συμβουλεύτηκε η ΕΦΑΧ κατόπιν αιτήματος της προσφεύγουσας, έκρινε ότι είχαν επιτευχθεί κλινικώς σημαντικές βελτιώσεις σε καταληκτικά σημεία αξιολόγησης που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, την αναπνευστική λειτουργία, την κινητικότητα, τη μυϊκή λειτουργία και την ποιότητα ζωής, η ΕΦΑΧ παρέμεινε της γνώμης ότι «δεν ήταν δυνατόν να διενεργηθούν τυπικώς όλοι οι μεταγενέστεροι στατιστικοί έλεγχοι για τα δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία αξιολόγησης στο πλαίσιο της προκαθορισμένης ιεραρχίας για επαρκή έλεγχο του κινδύνου σφαλμάτων τύπου 1».
105
Επομένως, η ΕΦΑΧ εξέθεσε τον λόγο για τον οποίο τα αποτελέσματα σχετικά με τα δευτερεύοντα και τριτεύοντα καταληκτικά σημεία αξιολόγησης της μελέτης COMET είχαν περιορισμένη αξία προς τον σκοπό της απόδειξης της ύπαρξης αισθητών διαφορών μεταξύ της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα και της αλγλυκοσιδάσης άλφα.
106
Τέλος, όσον αφορά την κλινική ασφάλεια, η ΕΦΑΧ έκρινε ότι, λόγω περιορισμών που άπτονταν της ευρωστίας των διαθέσιμων στοιχείων, δεν ήταν δυνατόν να προσδιοριστεί ο αντίκτυπος των τροποποιήσεων της μοριακής δομής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα σε σύγκριση με εκείνη της αλγλυκοσιδάσης άλφα. Επισήμανε περαιτέρω ότι η ad hoc ομάδα εμπειρογνωμόνων δεν κατέληξε σε οριστικά συμπεράσματα επί της βελτίωσης των χαρακτηριστικών ασφάλειας του Nexviadyme σε σύγκριση με το Myozyme. Η ΕΦΑΧ κατέληξε ότι δεν κατέστη δυνατό να καταδειχθεί κλινικά σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ουσιών όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια. Κατά συνέπεια, η ΕΦΑΧ παρέμεινε της γνώμης ότι η ουσία αβαλγλυκοσιδάση άλφα, συγκρινόμενη με την αλγλυκοσιδάση άλφα που είχε ήδη λάβει άδεια ως φάρμακο στην Ένωση, δεν μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ΝΔΟ.
107
Στο σημείο 7 της τελικής έκθεσης αξιολόγησης της ΕΦΑΧ συνιστάται, κατόπιν επανεξέτασης, μεταξύ άλλων, να μην χαρακτηριστεί η ουσία αβαλγλυκοσιδάση άλφα ως ΝΔΟ, είτε «in itself» (αφ’ εαυτής) είτε συγκρινόμενη με την εγκεκριμένη προηγουμένως ουσία αλγλυκοσιδάση άλφα, λόγω ανεπάρκειας των προσκομισθέντων αποδεικτικών στοιχείων ώστε να καταδειχθεί ότι οι ιδιότητες της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα διαφέρουν αισθητά από τις ιδιότητες της αλγλυκοσιδάσης άλφα όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα.
108
Επιπλέον, η ΕΦΑΧ, στο σημείο 1 της τελικής γνώμης της, αναφέρει ότι, κατόπιν εξέτασης της αίτησης για τη χορήγηση ΑΚΑ και των λεπτομερών λόγων επανεξέτασης όπως εκτίθενται στην τελική έκθεση αξιολόγησής της, κρίνει ότι η ουσία αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν αποτελεί ΝΔΟ.
109
Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που παρατίθενται στις σκέψεις 93 έως 108 ανωτέρω, η τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ και η τελική γνώμη της ΕΦΑΧ, στις οποίες στηρίζεται η σιωπηρή απόρριψη, στην προσβαλλόμενη απόφαση, της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ, δεν είναι ανεπαρκώς αιτιολογημένες. Συγκεκριμένα, περιέχουν αιτιολογία η οποία πληροί τις απαιτήσεις της νομολογίας που μνημονεύεται στη σκέψη 89 ανωτέρω.
110
Περαιτέρω, η αιτιολογία που παρέχεται με τα συνολικά συμπεράσματα της ΕΦΑΧ, κατόπιν της επανεξέτασης από την ίδια της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ, προστίθεται στα στοιχεία που προκύπτουν, μεταξύ άλλων, από τη διαδικασία συνδρομής στην κατάρτιση πρωτοκόλλων και από τη διαδικασία που κατέληξε στην κατάρτιση της γνώμης και της έκθεσης αξιολόγησης της ΕΦΑΧ της 23ης Ιουλίου 2021, αποτελεί δε συνέχεια των ανταλλαγών της προσφεύγουσας με την ΕΦΑΧ κατά τις προφορικές εξηγήσεις της 20ής Ιουλίου και της 8ης Νοεμβρίου 2021. Επομένως, η αιτιολογία αυτή ενισχύεται από το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται, πλαίσιο το οποίο ήταν ασφαλώς γνωστό στην προσφεύγουσα κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύεται στη σκέψη 90 ανωτέρω.
111
Τέλος, η αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης όσον αφορά την απόρριψη της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ είναι σύμφωνη με το άρθρο 296 ΣΛΕΕ, καθόσον παραπέμπει στην τελική γνώμη της ΕΦΑΧ που αποτελεί, από κοινού με την έκθεση αξιολόγησης στην οποία στηρίζεται, αναπόσπαστο μέρος της εν λόγω απόφασης.
112
Οι διαπιστώσεις του Δικαστηρίου, όπως εκτίθενται στις σκέψεις 109 και 111 ανωτέρω, δεν αναιρούνται από τον ισχυρισμό ότι η ΕΦΑΧ ή η Επιτροπή δεν έλαβαν ρητώς θέση επί καθενός από τα επιχειρήματα που προέβαλε η προσφεύγουσα στο πλαίσιο των λεπτομερών λόγων επανεξέτασης. Συγκεκριμένα, όπως υπενθυμίζεται στη σκέψη 89 ανωτέρω, η νομολογία δεν επιτάσσει η αιτιολογία να καλύπτει εξαντλητικώς όλα τα κρίσιμα πραγματικά και νομικά στοιχεία και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να απαιτηθεί από την ΕΦΑΧ και την Επιτροπή να λάβουν ρητώς θέση επί καθενός από τα επιχειρήματα που έχουν περιληφθεί στους λεπτομερείς λόγους επανεξέτασης.
113
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, το δεύτερο σκέλος και η δεύτερη αιτίαση του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμα.
114
Σύμφωνα με τη νομολογία που μνημονεύεται στη σκέψη 89 ανωτέρω, οι διαπιστώσεις του Γενικού Δικαστηρίου που εκτίθενται στις σκέψεις 109, 111 και 113 ανωτέρω δεν μπορούν να αποκλείσουν ενδεχόμενο νομικό σφάλμα ή πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως από πλευράς της ΕΦΑΧ ή της Επιτροπής. Το βάσιμο της προσέγγισης και των επιστημονικών πορισμάτων που ελήφθησαν υπόψη θα εξεταστεί στις σκέψεις 115 έως 228 κατωτέρω.
Επί του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, το οποίο αφορά πλείονα σφάλματα κατά τη διαπίστωση ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες
115
Η προσφεύγουσα, υποστηριζόμενη από την Eucope, προβάλλει, κατ’ ουσίαν, ότι η σιωπηρή απόρριψη, στην προσβαλλόμενη απόφαση, της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωση του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες οφείλεται σε εφαρμογή εσφαλμένων κριτηρίων. Κατά την προσφεύγουσα, η απόρριψη της υπαγωγής στο εν λόγω καθεστώς επί εσφαλμένης βάσης παραβαίνει τους κανόνες της κανονιστικής προστασίας δεδομένων και της κανονιστικής προστασίας εμπορίας που προβλέπονται στο άρθρο 10, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/83 καθώς και στο άρθρο 14, παράγραφος 11, του κανονισμού 726/2004, σε συνδυασμό, κατά περίπτωση, με το άρθρο 6, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2001/83. Το σκέλος αυτό απαρτίζεται, κατ’ ουσίαν, από δύο αιτιάσεις.
116
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τον EMA, αμφισβητεί την ως άνω επιχειρηματολογία.
– Επί της πρώτης αιτιάσεως του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, η οποία αφορά σφάλμα ως προς το κρίσιμο νομικό σημείο αναφοράς προς τον σκοπό της αξιολόγησης υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ
117
Με την πρώτη αιτίαση, η προσφεύγουσα, υποστηριζόμενη από την Eucope, προβάλλει ότι η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή υπέπεσαν σε νομικό σφάλμα κατά την αξιολόγηση για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, καθόσον δεν έλαβαν υπόψη τα κριτήρια που περιλαμβάνονται στο σημείο 1, στοιχείο γʹ, του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008 όσον αφορά την εν λόγω αξιολόγηση.
118
Συναφώς, με έρεισμα τις σκέψεις 66 και 69 της αποφάσεως της 28ης Ιουνίου 2017, Novartis Europharm κατά Επιτροπής (C‑629/15 P και C‑630/15 P, EU:C:2017:498), και τις σκέψεις 85 έως 88 της αποφάσεως της 16ης Μαρτίου 2023, Επιτροπή κ.λπ. κατά Pharmaceutical Works Polpharma (C‑438/21 P έως C‑440/21 P, EU:C:2023:213), η προσφεύγουσα, υποστηριζόμενη από την Eucope, ισχυρίζεται ότι, δεδομένου ότι η αξιολόγηση για την υπαγωγή μιας ουσίας στο καθεστώς ΝΔΟ στοχεύει στο να προσδιοριστεί αν ένα νέο φάρμακο εμπίπτει στη γενική άδεια κυκλοφορίας προγενέστερου φαρμάκου, τα κριτήρια για τον χαρακτηρισμό μιας ουσίας ως ΝΔΟ βάσει του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες πρέπει να ερμηνεύονται σε συνδυασμό με τα κριτήρια του σημείου 1 του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008. Επομένως, εφόσον η μοριακή δομή μιας βιολογικής δραστικής ουσίας διαφέρει περισσότερο από «ελαφρώς» από τη μοριακή δομή της εγκεκριμένης προηγουμένως ουσίας, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως τροποποίηση της εγκεκριμένης ουσίας, κατά την έννοια του σημείου 1, στοιχείο γʹ, του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008, και πρέπει να χαρακτηριστεί ως ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Συνεπώς, οι διαφορές μεταξύ των βιολογικών δραστικών ουσιών δεν προσδιορίζονται βάσει της οικείας θεραπευτικής ποσότητας η οποία συνίσταται στην αλληλουχία των αμινοξέων, δεδομένου ότι δεν γίνεται λόγος για θεραπευτική ποσότητα στο σημείο 1, στοιχείο γʹ, του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008, αλλά βάσει των διαφορών στη μοριακή δομή τους.
119
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τον EMA, αμφισβητεί την ως άνω επιχειρηματολογία.
120
Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι το νομικό σφάλμα το οποίο προβάλλει η προσφεύγουσα αφορά, κατ’ ουσίαν, παράλειψη εφαρμογής του κρίσιμου νομικού σημείου αναφοράς στο πλαίσιο της εξέτασης της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ.
121
Όσον αφορά τα νομικά ζητήματα, το Γενικό Δικαστήριο καλείται να προβεί συναφώς σε πλήρη δικαστικό έλεγχο (πρβλ. απόφαση της 23ης Σεπτεμβρίου 2020, Medac Gesellschaft für klinische Spezialpräparate κατά Επιτροπής, T‑549/19, EU:T:2020:444, σκέψη 47). Τέτοια περίπτωση αποτελεί η έννοια της «ΝΔΟ».
122
Εν προκειμένω, η αίτηση για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ υποβλήθηκε στο πλαίσιο πλήρους και ανεξάρτητης αίτησης για τη χορήγηση ΑΚΑ, κατά την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 3, της οδηγίας 2001/83, στο Nexviadyme βάσει του άρθρου 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 726/2004 και του σημείου 4 του παραρτήματος I του ίδιου κανονισμού καθώς και βάσει του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Δεν υποβλήθηκε στο πλαίσιο αίτησης για επέκταση υφιστάμενης ΑΚΑ, όπως η ΑΚΑ του Myozyme, βάσει του σημείου 1, στοιχείο γʹ, του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008.
123
Υπό τις συνθήκες αυτές, η προσφεύγουσα δεν είναι σε θέση να υποστηρίζει, με επιχείρημα a contrario, ότι το σημείο 1, στοιχείο γʹ, του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008 αποτελεί το κρίσιμο νομικό σημείο αναφοράς για την εξέταση της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ και ότι, κατά συνέπεια, η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή υπέπεσαν σε νομικό σφάλμα καθόσον δεν έλαβαν υπόψη τα κριτήρια του σημείου αυτού.
124
Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο λαμβανομένου υπόψη ότι, σε απάντηση σε γραπτή ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου καθώς και κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η προσφεύγουσα, αφενός, διευκρίνισε ότι δεν υποστηρίζει ότι κάθε τροποποίηση δραστικής ουσίας που δεν συνιστά επέκταση κατά την έννοια του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008 συνεπάγεται τον χαρακτηρισμό της ουσίας αυτής ως ΝΔΟ και, αφετέρου, αναγνώρισε ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου ένα φάρμακο είναι δυνατόν να τύχει «μεταξύ δύο καταστάσεων».
125
Το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει, πέραν του ότι ο κανονισμός 1234/2008 δεν ορίζει την έννοια της «ΝΔΟ» και δεν παρέχει στοιχεία που να στηρίζουν την επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας και της Eucope, ότι, όπως ορθώς υποστηρίζουν η Επιτροπή και ο EMA, οι κανονιστικές διαδικασίες της αίτησης για επέκταση ΑΚΑ βάσει του κανονισμού 1234/2008 και της αίτησης για χορήγηση ΑΚΑ βάσει του κανονισμού 726/2004, συνοδευόμενης από αίτημα υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, δεν πρέπει να συγχέονται, δεδομένου ότι έχουν διαφορετικές νομικές βάσεις και απαιτούν διαφορετικούς φακέλους.
126
Στο πλαίσιο της υποβολής μιας αίτησης για επέκταση ΑΚΑ βάσει του σημείου 1, στοιχείο γʹ, του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008, ο αιτών οφείλει να αποδείξει ότι, παρά την αντικατάσταση της βιολογικής δραστικής ουσίας από βιολογική δραστική ουσία με ελαφρώς διαφορετική μοριακή δομή, τα χαρακτηριστικά αποτελεσματικότητας ή ασφάλειας των δύο αυτών δραστικών ουσιών δεν παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους. Επομένως, βάσει του υποβληθέντος φακέλου και των ειδικών αποδεικτικών στοιχείων που έχουν προσκομιστεί από τον αιτούντα, η ΕΦΑΧ καλείται, αφενός, να αξιολογήσει το εύρος των διαφορών μοριακής δομής μεταξύ των δύο βιολογικών δραστικών ουσιών, προκειμένου να βεβαιωθεί ότι η μοριακή δομή της δραστικής ουσίας που αντικαθιστά την πρώτη είναι πράγματι «ελαφρώς διαφορετική» από εκείνη της αντικατασταθείσας ουσίας, και, αφετέρου, να εξακριβώσει την προβαλλόμενη απουσία σημαντικών διαφορών ως προς τα χαρακτηριστικά αποτελεσματικότητας ή ασφάλειας των δύο ουσιών.
127
Αντιθέτως, στην υπό κρίση υπόθεση, η προσφεύγουσα επεδίωκε τη διάκριση μεταξύ της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα και της αλγλυκοσιδάσης άλφα.
128
Επομένως, ο σκοπός της υποβολής αίτησης για χορήγηση ΑΚΑ βάσει του κανονισμού 726/2004, συνοδευόμενης από αίτημα για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, ήταν διαφορετικός από εκείνον τον οποίο εξυπηρετεί η αίτηση για επέκταση υφιστάμενης ΑΚΑ.
129
Συναφώς, δεν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι η εισηγήτρια στο πλαίσιο της επανεξέτασης από την ΕΦΑΧ υιοθέτησε αρχικώς, κατά την εξέταση βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, προσέγγιση στηριζόμενη στον κανονισμό 1234/2008 ή ότι ο συνεισηγητής κατά το στάδιο της επανεξέτασης σημείωσε ότι η «γλυκοβελτιστοποίηση» δεν συμβαδίζει με την προσέγγιση για τα βιο-ομοειδή και ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα και η αλγλυκοσιδάση άλφα δεν μπορούν να θεωρηθούν ως «βιο-ομοειδή».
130
Συγκεκριμένα, αφενός, ούτε ο κανονισμός 1234/2008 και το άρθρο 10, παράγραφος 4, της οδηγίας 2001/83 ούτε οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα βιο-ομοειδή φάρμακα ασκούν επιρροή στο πλαίσιο της εξέτασης της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ.
131
Αφετέρου, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 23 και το άρθρο 5, παράγραφος 2, το άρθρο 56, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 61, παράγραφος 7, του κανονισμού 726/2004, η «αποκλειστική ευθύνη» για την προετοιμασία των γνωμοδοτήσεων του ΕΜΑ σχετικά με κάθε θέμα που αφορά τα φάρμακα για ανθρώπινη χρήση ανατίθεται στην ΕΦΑΧ, η οποία εκφράζεται μέσω επιστημονικών γνωμών ή συστάσεων εκδιδόμενων με συναίνεση ή με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών της. Κατά συνέπεια, τα ενδιάμεσα έγγραφα που έχουν ενδεχομένως συνταχθεί από τους συνεισηγητές πρέπει να διακρίνονται από την τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ στην οποία στηρίζεται μια προσβαλλόμενη απόφαση, δεδομένου ότι μόνον η εν λόγω τελική έκθεση αξιολόγησης αντικατοπτρίζει την τελική γνώμη της ΕΦΑΧ (πρβλ. απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Vanda Pharmaceuticals κατά Επιτροπής, T‑211/18, EU:T:2019:892, σκέψεις 37, 38, 47 και 48).
132
Όσον αφορά την έννοια της «ΝΔΟ», το μέρος ΙΙ, σημείο 3, πρώτο εδάφιο, του παραρτήματος Ι της οδηγίας 2001/83 προβλέπει, παρέχοντας αποφατικό ορισμό της ΝΔΟ, ότι, όταν η δραστική ουσία ενός ουσιαστικά παρεμφερούς φαρμακευτικού προϊόντος περιέχει την ίδια θεραπευτική ποσότητα με το αρχικό εγκεκριμένο προϊόν συνδεδεμένη με διαφορετικό άλας/εστέρα σύμπλοκο/παράγωγο, πρέπει να παρέχονται αποδεικτικά στοιχεία ότι δεν υπάρχει αλλαγή της φαρμακοκινητικής του δραστικού τμήματος, της φαρμακοδυναμικής και/ή της τοξικότητας που θα μπορούσαν να μεταβάλουν τα χαρακτηριστικά ασφάλειας/αποτελεσματικότητας. Εάν δεν συμβαίνει αυτό, η σύνδεση αυτή θεωρείται ως ΝΔΟ.
133
Επομένως, οι διάφοροι συνδυασμοί της ίδιας θεραπευτικής ποσότητας που καταλήγουν στα ίδια χαρακτηριστικά ασφάλειας/αποτελεσματικότητας με το αρχικό εγκεκριμένο προϊόν αποκλείουν τη δυνατότητα να θεωρηθούν ως ΝΔΟ.
134
Περαιτέρω, στο παράρτημα I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες περιλαμβάνεται ορισμός της έννοιας της «ΝΔΟ». Όσον αφορά τις βιολογικές δραστικές ουσίες, κατά την πρώτη περίπτωση του εν λόγω παραρτήματος, μια βιολογική ΝΔΟ περιλαμβάνει μια βιολογική ουσία που δεν έχει ακόμη εγκριθεί σε φάρμακο ανθρώπινης χρήσης εντός της Ένωσης. Κατά την τρίτη περίπτωση του ίδιου παραρτήματος, μια βιολογική ΝΔΟ περιλαμβάνει μια βιολογική ουσία που έχει μεν εγκριθεί σε φάρμακο ανθρώπινης χρήσης εντός της Ένωσης, πλην όμως οι ιδιότητές της διαφέρουν αισθητά όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα, λόγω διαφορών ως προς ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα στοιχεία: μοριακή δομή, φύση του υλικού προέλευσης ή διαδικασία παρασκευής.
135
Συναφώς, μολονότι η ανακοίνωση προς τους αιτούντες δεν είναι νομικώς δεσμευτική, πρέπει εντούτοις να της αναγνωρίζεται κάποια σημασία για την ερμηνεία της νομοθεσίας της Ένωσης σχετικά με τα φάρμακα, ιδίως όταν αυτή ενέχει ασάφειες και ανακύπτουν τεχνικώς σύνθετα ζητήματα (πρβλ. προτάσεις του γενικού εισαγγελέα F. G. Jacobs στην υπόθεση SmithKline Beecham, C‑74/03, EU:C:2004:541, σημείο 92).
136
Λαμβανομένης υπόψη της νομικής βάσης της αίτησης για τη χορήγηση ΑΚΑ καθώς και του αιτήματος για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ εν προκειμένω, και ελλείψει ακριβέστερου ορισμού της έννοιας της «ΝΔΟ» από τον νομοθέτη της Ένωσης όσον αφορά τις βιολογικές δραστικές ουσίες, η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή μπορούσαν, χωρίς να υποπίπτουν σε νομικό σφάλμα, να εξετάσουν την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ στηριζόμενες στον ορισμό της έννοιας αυτής στο παράρτημα I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
137
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή δεν υπέπεσαν σε νομικό σφάλμα καθόσον δεν έλαβαν υπόψη, προς τον σκοπό της αξιολόγησης της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, τα κριτήρια που προβλέπονται στο σημείο 1, στοιχείο γʹ, του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008.
138
Επομένως, η πρώτη αιτίαση του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.
– Επί της δεύτερης αιτιάσεως του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, η οποία αφορά πλείονα σφάλματα κατά την εφαρμογή της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες
139
Με τη δεύτερη αιτίαση, η προσφεύγουσα, υποστηριζόμενη από την Eucope, προβάλλει ότι η εκ μέρους της ΕΦΑΧ εφαρμογή της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες ενέχει πρόδηλα σφάλματα.
140
Στο πλαίσιο αυτό, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η κατά γράμμα εφαρμογή της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες θα έπρεπε να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η ουσία αβαλγλυκοσιδάση άλφα, δραστική ουσία του Nexviadyme, συνιστά ΝΔΟ βάσει της εν λόγω περίπτωσης, δεδομένου ότι η δραστική ουσία του Myozyme είναι η αλγλυκοσιδάση άλφα. Επιπλέον, η σχέση μεταξύ της αξιολόγησης της υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ και της κανονιστικής προστασίας δεδομένων και εμπορίας αποκλείει τεκμήριο κατά το οποίο μια ουσία δεν είναι νέα εφόσον δεν αποδεικνύεται το αντίθετο. Περαιτέρω, η πρώτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες δεν απαιτεί η νέα ουσία να επιφέρει βελτίωση σε σχέση με την εγκεκριμένη προηγουμένως υφιστάμενη δραστική ουσία. Τέλος, η κανονιστική προστασία δεδομένων και η κανονιστική προστασία εμπορίας αποτελούν άμεση έννομη συνέπεια της χορήγησης ΑΚΑ βάσει του άρθρου 14, παράγραφος 11, του κανονισμού 726/2004.
141
Η προσφεύγουσα, υποστηριζόμενη από την Eucope, προβάλλει επίσης ότι η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή χρησιμοποίησαν εσφαλμένως, προς τον σκοπό της αξιολόγησης για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, μεθοδολογία που βασίζεται στις έννοιες της «θεραπευτικής ποσότητας», της «κύριας μοριακής οντότητας», του «βασικού δομικού στοιχείου» και της «αλληλουχίας αμινοξέων». Οι εν λόγω έννοιες στερούνται νομικής βάσης, δεδομένου ότι δεν περιλαμβάνονται ούτε στη νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με τα φάρμακα ούτε στο παράρτημα I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Η προσέγγιση που συνίσταται στην εξέταση του κατά πόσον η αβαλγλυκοσιδάση άλφα εκθέτει τους ασθενείς στην ίδια θεραπευτική ποσότητα με την προηγουμένως εγκεκριμένη ουσία στηρίζεται σε παράτυπη επέκταση των κριτηρίων για τις χημικές δραστικές ουσίες στις βιολογικές δραστικές ουσίες. Επιπλέον, η έννοια της «θεραπευτικής ποσότητας» δεν ενδείκνυται για την αξιολόγηση της υπαγωγής μιας βιολογικής δραστικής ουσίας στο καθεστώς ΝΔΟ, είναι δε δυσχερέστερη η εφαρμογή της στην περίπτωση των εν λόγω ουσιών λόγω της φύσης και της δομικής πολυπλοκότητάς τους.
142
Εν πάση περιπτώσει, αν γίνει δεκτή η εφαρμογή της έννοιας της «θεραπευτικής ποσότητας» όσον αφορά τις βιολογικές δραστικές ουσίες, θα πρέπει να θεωρηθεί ότι η έννοια αυτή καταλαμβάνει όλα τα συστατικά της δραστικής ουσίας που συμβάλλουν στη θεραπευτική λειτουργία του φαρμάκου ή που δεν είναι αδρανή, σύμφωνα με τις σκέψεις 30, 43 και 44 της αποφάσεως της 20ής Ιανουαρίου 2005, SmithKline Beecham (C‑74/03, EU:C:2005:39), και το σημείο 14 των προτάσεων του γενικού εισαγγελέα F. G. Jacobs στην υπόθεση SmithKline Beecham (C‑74/03, EU:C:2004:541), καθώς και στο σημείο 58 των προτάσεων της γενικής εισαγγελέα L. Medina στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις Επιτροπή κ.λπ. κατά Pharmaceutical Works Polpharma (C‑438/21 P έως C‑440/21 P, EU:C:2022:758), όπως συμβαίνει, εν προκειμένω, με τις πρόσθετες δομές συνθετικών γλυκανών.
143
Στο πλαίσιο αυτό, η προσφεύγουσα, υποστηριζόμενη από την Eucope, προβάλλει ότι η ειδική φύση του φαρμάκου ως βιολογικού φαρμάκου και ως θεραπείας ενζυμικής υποκατάστασης, καθώς και ο σκοπός του προσδιορισμού του καθεστώτος ΝΔΟ και ο σκοπός της προώθησης της καινοτομίας τον οποίον επιδιώκει η νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με τα φάρμακα και, μεταξύ άλλων, η κανονιστική προστασία δεδομένων και η κανονιστική προστασία εμπορίας, επιτάσσουν οι τροποποιήσεις της δραστικής ουσίας που επιδρούν στη θεραπευτική λειτουργικότητα του φαρμάκου να χαρακτηριστούν ως ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Συγκεκριμένα, όσον αφορά μια θεραπεία ενζυμικής υποκατάστασης στο πλαίσιο της οποίας το χορηγούμενο ένζυμο πρέπει να λειτουργεί κατά τον ίδιο τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το ενδογενές ένζυμο, η καινοτομία απαιτείται να προέρχεται από άλλα στοιχεία πλην του ενζύμου. Εν προκειμένω, οι πρόσθετες συνθετικές γλυκανές συμβάλλουν στη θεραπευτική λειτουργία του Nexviadyme στο πλαίσιο της απορρόφησης της δραστικής ουσίας που είναι αναγκαία για τη διοχέτευση του χορηγούμενου ενζύμου και στο πλαίσιο της δράσης του φαρμάκου, όπως αναγνώρισε η ad hoc ομάδα εμπειρογνωμόνων στην τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ και στη συνοπτική περιγραφή των χαρακτηριστικών του προϊόντος του φαρμάκου.
144
Τέλος, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι περαιτέρω εκτιμήσεις επιβεβαιώνουν το επιχείρημά της ότι οι τροποποιήσεις στη δραστική ουσία που επιδρούν στη θεραπευτική λειτουργικότητα του φαρμάκου πρέπει να χαρακτηριστούν ως ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, ήτοι οι αξιολογήσεις για την υπαγωγή των φαρμάκων Rekovelle και Zinbryta στο καθεστώς ΝΔΟ, οι συστάσεις της ΕΦΑΧ κατά τη συνδρομή στην κατάρτιση πρωτοκόλλων και οι κατευθυντήριες γραμμές του ΕΜΑ για τα βιο-ομοειδή φάρμακα.
145
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τον EMA, αμφισβητεί την ως άνω επιχειρηματολογία.
146
Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι τα σφάλματα που προβάλλει η προσφεύγουσα αφορούν, κατ’ ουσίαν, τη μεθοδολογία την οποία εφάρμοσαν η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή στο πλαίσιο της αξιολόγησης για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, καθώς και την προσφορότητα και το περιεχόμενο των επιστημονικών εννοιών που ελήφθησαν υπόψη συναφώς.
147
Προκαταρκτικώς, επισημαίνεται ότι η ανακοίνωση προς τους αιτούντες δεν παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο κατά τον οποίο η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή οφείλουν να ερμηνεύουν ή να εφαρμόζουν τον ορισμό της ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης ή της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της εν λόγω ανακοίνωσης όσον αφορά τις βιολογικές δραστικές ουσίες. Το ίδιο ισχύει ως προς τις αποφάσεις και τις προτάσεις που επικαλείται η προσφεύγουσα (βλ. σκέψεις 118 και 142 ανωτέρω). Εν πάση περιπτώσει, οι υποθέσεις επί των οποίων εκδόθηκαν οι εν λόγω αποφάσεις και προτάσεις δεν αφορούσαν διαδικασίες υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ, αλλά άλλες κανονιστικές διαδικασίες.
148
Επομένως, η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή διαθέτουν ευρεία διακριτική ευχέρεια κατά την ερμηνεία και την εφαρμογή του ορισμού της ΝΔΟ του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, οι δε αναγκαίες αξιολογήσεις συνεπάγονται την εκτίμηση ιδιαιτέρως σύνθετων πραγματικών στοιχείων επιστημονικής και τεχνικής φύσεως.
149
Εντούτοις, όσον αφορά το συνολικό πλαίσιο της αξιολόγησης, από την οικονομία του ορισμού της ΝΔΟ στο παράρτημα I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες προκύπτει ότι ο αιτών ΑΚΑ που προβάλλει την ύπαρξη βιολογικής ΝΔΟ οφείλει να αποδείξει ότι η υπό αξιολόγηση δραστική ουσία δεν έχει ακόμη εγκριθεί σε φάρμακο ανθρώπινης χρήσης εντός της Ένωσης (πρώτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες) ή, εφόσον συντρέχει περίπτωση ή δεν συντρέχει η πρώτη περίπτωση, ότι οι ιδιότητες της εν λόγω ουσίας διαφέρουν αισθητά όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα από τις ιδιότητες μιας προηγουμένως εγκεκριμένης ουσίας λόγω διαφορών ως προς ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα στοιχεία: μοριακή δομή, φύση του υλικού προέλευσης ή διαδικασία παρασκευής (τρίτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες).
150
Προκειμένου να προσδιοριστεί εάν πρέπει να θεωρηθεί ότι μια δραστική ουσία δεν έχει ακόμη εγκριθεί, η ΕΦΑΧ οφείλει να εξετάσει αν ο αιτών την υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ έχει αποδείξει ότι η ουσία την οποία αφορά η αίτησή του διακρίνεται από εγκεκριμένη προηγουμένως ουσία λόγω των τροποποιήσεων που έχει υποστεί. Αν δεν παρασχεθεί σχετική απόδειξη, η ΕΦΑΧ θα εξετάσει τον αντίκτυπο που έχουν στις ιδιότητες όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα οι διαφορές, μεταξύ άλλων, ως προς τη μοριακή δομή, βάσει του φακέλου και των ειδικών αποδεικτικών στοιχείων που έχουν προσκομιστεί συναφώς από τον αιτούντα την ΑΚΑ.
151
Εν προκειμένω, όπως εκτέθηκε στις σκέψεις 94 έως 96 ανωτέρω, η ΕΦΑΧ επισήμανε ότι μια δραστική ουσία η οποία δεν έχει ακόμη εγκριθεί σε φάρμακο ανθρώπινης χρήσης εντός της Ένωσης συνιστά ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες αν, από άποψη δομής, δεν είναι συναφής με καμία εγκεκριμένη προηγουμένως ουσία, η δε εν λόγω δραστική ουσία θεωρείται αφ’ εαυτής νέα εφόσον η χορήγησή της δεν εκθέτει τον ασθενή στην ίδια θεραπευτική ποσότητα με εκείνη μιας εγκεκριμένης προηγουμένως ουσίας. Αντιθέτως, αν η προβαλλόμενη ως νέα δραστική ουσία είναι συναφής με μια εγκεκριμένη προηγουμένως δραστική ουσία και ο ασθενής εκτίθεται στην ίδια θεραπευτική ποσότητα, η ΕΦΑΧ κρίνει ότι το αίτημα για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος 1 της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Η ΕΦΑΧ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν συνιστά ΝΔΟ σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα βάσει της πρώτης περίπτωσης του εν λόγω παραρτήματος, δεδομένου ότι οι δύο ουσίες είναι συναφείς μεταξύ τους από άποψη δομής και εκθέτουν τον ασθενή στην ίδια θεραπευτική ποσότητα. Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι το εν λόγω συμπέρασμα αποτυπώνεται στο έγγραφό της με ημερομηνία την 17η Δεκεμβρίου 2015 και τίτλο «Έγγραφο προβληματισμού σχετικά με τα κριτήρια ως προς τη δομή και τις χημικές ιδιότητες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την υπαγωγή των χημικών ουσιών στο καθεστώς νέας δραστικής ουσίας (ΝΔΟ)» (στο εξής: έγγραφο προβληματισμού του 2015 σχετικά με την υπαγωγή των χημικών ουσιών στο καθεστώς ΝΔΟ), καθώς και στις προγενέστερες αξιολογήσεις για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ σχετικά με βιολογικά φάρμακα, μεταξύ των οποίων το Rekovelle και το Zinbryta. Επισήμανε επίσης ότι, για την υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ, έπρεπε να αποδειχθεί ότι η κύρια μοριακή οντότητα «[ήταν] περισσότερο από ελαφρώς διαφορετική από το βασικό δομικό στοιχείο ή τα βασικά δομικά στοιχεία που περιέχονταν σε φάρμακο εγκεκριμένο στην Ένωση ή σε κράτος μέλος». Ως κύρια μοριακή οντότητα θεωρείται το βασικό δομικό στοιχείο ή τα βασικά δομικά στοιχεία χωρίς την προσθήκη λειτουργικών δομών.
152
Στις πρωτεΐνες το βασικό δομικό στοιχείο θεωρείται ότι είναι η αλληλουχία αμινοξέων και οι πρωτεΐνες με διαφορετική αλληλουχία αμινοξέων θεωρούνται κανονικά ως ΝΔΟ. Η ΕΦΑΧ τόνισε ότι αμελητέες τροποποιήσεις στο βασικό δομικό στοιχείο δεν καθιστούν δυνατή την υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ. Διευκρίνισε ότι, όταν παράγεται μια μοριακή δομή που περιέχει το ίδιο βασικό δομικό στοιχείο αλλά παρουσιάζει πρόσθετες μετα-μεταφραστικές τροποποιήσεις, αυτή θεωρείται κανονικά ως ήδη γνωστή δραστική ουσία, εκτός εάν μπορεί να αποδειχθεί ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις έχουν κλινικό αντίκτυπο όσον αφορά την ασφάλεια ή την αποτελεσματικότητα, ο οποίος αντίκτυπος αξιολογείται σύμφωνα με την τρίτη περίπτωση του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
153
Ομοίως, η ΕΦΑΧ εκτιμά ότι, όταν πρόσθετες μοριακές δομές, οι οποίες δεν περιέχονται στο εγκεκριμένο προϊόν, συνδέονται χημικά με το βασικό δομικό στοιχείο, θεωρείται κανονικά ολόκληρο το μόριο ως ήδη γνωστή δραστική ουσία, εκτός εάν μπορεί να αποδειχθεί ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις έχουν κλινικό αντίκτυπο όσον αφορά την ασφάλεια ή την αποτελεσματικότητα, ο οποίος αντίκτυπος αξιολογείται σύμφωνα με την τρίτη περίπτωση του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
154
Λαμβανομένων υπόψη των εκτιμήσεων που εκτίθενται στις σκέψεις 147 και 148 ανωτέρω, κρίνεται σκόπιμο να εξεταστεί εάν η επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας και της Eucope καταδεικνύει πρόδηλο σφάλμα εκ μέρους του ΕΦΑΧ και της Επιτροπής όσον αφορά τη μεθοδολογία και τις επιστημονικές έννοιες στο πλαίσιο της αξιολόγησης για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, ή ακόμη και παράλειψη των εν λόγω αρχών να λάβουν υπόψη όλα τα σχετικά στοιχεία και τις περιστάσεις σχετικά με το αίτημα υπαγωγής στο συγκεκριμένο καθεστώς.
155
Κατ’ αρχάς, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η προσφεύγουσα, στο παράρτημα της αίτησής της για χορήγηση ΑΚΑ, στο οποίο εξέθεσε τους λόγους για τους οποίους η αβαλγλυκοσιδάση άλφα έπρεπε να θεωρηθεί ως ΝΔΟ, επιβεβαίωσε ότι η ουσία αυτή συνιστούσε τροποποίηση της αλγλυκοσιδάσης άλφα, η οποία αποτελεί προηγουμένως εγκεκριμένη ουσία, και ότι οι δύο ουσίες διακρίνονται μεταξύ τους λόγω των γλυκανών που προστέθηκαν χημικώς στο μόριο της αλγλυκοσιδάσης άλφα.
156
Πλην όμως, υπό το πρίσμα των πληροφοριών αυτών εξέτασε η ΕΦΑΧ αν η αβαλγλυκοσιδάση άλφα αποτελούσε αφ’ εαυτής νέα δραστική ουσία προς τον σκοπό της κατά γράμμα εφαρμογής της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει συναφώς ότι μια τέτοια κατά γράμμα εφαρμογή έπρεπε να οδηγήσει σε υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ. Εντούτοις, ο ισχυρισμός αυτός πρέπει να απορριφθεί διότι στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία της τελικής έκθεσης αξιολόγησης της ΕΦΑΧ. Συγκεκριμένα, στην έκθεση αυτή, διευκρινίστηκε πράγματι ότι η κατά γράμμα εφαρμογή συνεπαγόταν τη συνεκτίμηση τη δομικής συνάφειας μεταξύ των υπό κρίση ουσιών και των θεραπευτικών ποσοτήτων τους.
157
Επιπλέον, η μεθοδολογική επιλογή της ΕΦΑΧ, η οποία επικυρώθηκε από την Επιτροπή, ως προς την πρώτη περίπτωση του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, σύμφωνα με την οποία, κατ’ ουσίαν, το γεγονός ότι μια δραστική ουσία δεν έχει ακόμη λάβει άδεια δεν αρκεί από μόνο του ώστε να υπαχθεί στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της εν λόγω περίπτωσης έστω και αν η περίπτωση αυτή δεν απαιτεί η υποψήφια δραστική ουσία να επιφέρει βελτίωση σε σύγκριση με μια εγκεκριμένη προηγουμένως δραστική ουσία, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επιλογή που υπερέβη προδήλως τα όρια της διακριτικής ευχέρειας των εν λόγω αρχών όσον αφορά την οικονομία του παραρτήματος αυτού. Συγκεκριμένα, η πρώτη περίπτωση του εν λόγω παραρτήματος δεν μπορεί να ερμηνευθεί χωρίς να ληφθεί υπόψη η τρίτη περίπτωση, διότι άλλως η τελευταία θα στερούνταν της πρακτικής αποτελεσματικότητάς της. Περαιτέρω, η μεθοδολογική αυτή επιλογή επιρρωννύεται από την οικονομία της νομοθεσίας της Ένωσης σχετικά με τα φάρμακα καθώς και από τη νομολογία.
158
Συναφώς, η νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με τα φάρμακα προβλέπει ρητώς, τουλάχιστον στο πλαίσιο της χορήγησης άδειας σε γενόσημα φάρμακα καθώς και, συνακόλουθα, στο πλαίσιο της κανονιστικής προστασίας δεδομένων και της κανονιστικής προστασίας εμπορίας, κανόνα κατά τον οποίο μια δραστική ουσία που φέρει ορισμένες διαφοροποιήσεις είναι η ίδια με τη δραστική ουσία που δεν φέρει τις διαφοροποιήσεις αυτές. Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 10, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2001/83, στο πλαίσιο του ορισμού ενός γενόσημου φαρμάκου, προβλέπεται ότι τα «διάφορα άλατα, εστέρες, αιθέρες, ισομερή, μείγματα ισομερών, σύμπλοκα ή παράγωγα μιας δραστικής ουσίας θα θεωρούνται ως μία και η αυτή δραστική ουσία, εκτός εάν οι ιδιότητές τους διαφέρουν σημαντικά από απόψεως ασφαλείας ή/και αποτελεσματικότητας» καθώς και ότι «στην περίπτωση αυτή πρέπει να παρασχεθούν από τον αιτούντα συμπληρωματικά στοιχεία που να αποδεικνύουν την ασφάλεια ή/και την αποτελεσματικότητα των διαφόρων αλάτων, εστέρων ή παραγώγων επιτρεπομένης δραστικής ουσίας». Επομένως, οι διαφορές μιας δραστικής ουσίας σε σύγκριση με μια άλλη δεν εμποδίζουν να θεωρηθεί ότι οι ουσίες αυτές αποτελούν την ίδια δραστική ουσία.
159
Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι παρόμοιος κανόνας περιέχεται στο έγγραφο της ΕΦΑΧ της 18ης Οκτωβρίου 2012 με τίτλο «Έγγραφο προβληματισμού σχετικά με τις εκτιμήσεις ως προς τον χαρακτηρισμό μιας μοναδικής στερεοϊσομερούς μορφής (εναντιομερούς), ενός συμπλόκου, ενός παραγώγου ή ενός διαφορετικού άλατος ή εστέρος ως νέας δραστικής ουσίας σε σύγκριση με τη δραστική ουσία αναφοράς». Συγκεκριμένα, το έγγραφο αυτό αναφέρει ότι, αποκλειστικά για τους σκοπούς υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ, ισχύει ο κανόνας ότι ένα εναντιομερές, ένα σύμπλοκο, ένα παράγωγο ή ένα διαφορετικό άλας ή εστέρας δεν διαφέρει από τη δραστική ουσία αναφοράς, εκτός εάν αποδειχθεί το αντίθετο.
160
Επομένως, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει η επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας κατά την οποία η σύνδεση μεταξύ της αξιολόγησης για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ και της νόμιμης προστασίας δεδομένων και εμπορίας αποκλείει την εφαρμογή του κανόνα ότι μια βιολογική δραστική ουσία δεν είναι νέα εφόσον δεν αποδεικνύεται το αντίθετο.
161
Ομοίως, η νομολογία δεν ενισχύει την επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας όσον αφορά την ερμηνεία της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, κατά την οποία η κανονιστική προστασία δεδομένων και η κανονιστική προστασία εμπορίας αποτελούν άμεση έννομη συνέπεια της χορήγησης ΑΚΑ βάσει του άρθρου 14, παράγραφος 11, του κανονισμού 726/2004.
162
Συγκεκριμένα, από τον συνδυασμό της αιτιολογικής σκέψης 11 και του άρθρου 13, παράγραφος 1, του κανονισμού 726/2004 προκύπτει ότι η ΑΚΑ που χορηγείται βάσει του κανονισμού αυτού παρέχει τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με την ΑΚΑ που χορηγείται σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 2001/83.
163
Κατά τη νομολογία, η ύπαρξη γενικής άδειας κυκλοφορίας κατά την έννοια του άρθρου 6, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2001/83 συνεπάγεται, κατ’ ουσίαν, ότι εφαρμόζεται μία μόνον περίοδος κανονιστικής προστασίας δεδομένων, όπως αυτή προβλέπεται στο άρθρο 10, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας, για τις προβλεπόμενες στο εν λόγω άρθρο 6 αναπτύξεις εγκεκριμένου προηγουμένως φαρμάκου, και δη από την ημερομηνία έγκρισής του. Ως εκ τούτου, εμποδίζοντας την παράταση της κανονιστικής προστασίας δεδομένων υφιστάμενου προϊόντος βάσει απλών παραλλαγών οι οποίες δεν δικαιολογείται να υπαχθούν στην παράταση αυτή, το άρθρο 6, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2001/83 σκοπεί να διασφαλίσει μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ της προστασίας των καινοτομουσών επιχειρήσεων και των γενικών συμφερόντων που εξυπηρετεί η διάθεση γενόσημων φαρμάκων στην αγορά (απόφαση της 16ης Μαρτίου 2023, Επιτροπή κ.λπ. κατά Pharmaceutical Works Polpharma, C‑438/21 P έως C‑440/21 P, EU:C:2023:213, σκέψη 92).
164
Επομένως, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες, παρά τις επενδύσεις της οικείας φαρμακευτικής επιχείρησης στην έρευνα και την ανάπτυξη βελτιωμένων δυνητικών φαρμάκων, η χορήγηση ΑΚΑ δεν συνεπάγεται πρόσθετη περίοδο κανονιστικής προστασίας δεδομένων.
165
Πάντως, ακόμη και αν η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι η σχέση οφέλους προς κίνδυνο ενός υποψήφιου βιολογικού φαρμάκου προοριζόμενου να αποτελέσει βελτίωση υφιστάμενου εγκεκριμένου βιολογικού φαρμάκου είναι θετική, με αποτέλεσμα να πρέπει να χορηγηθεί ΑΚΑ στο εν λόγω υποψήφιο φάρμακο, εντούτοις η αυτοδίκαιη αναγνώριση, βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ και συνδρομής των συναφών πλεονεκτημάτων όσον αφορά τη δραστική ουσία του εν λόγω φαρμάκου, μολονότι αυτό συνιστά τροποποίηση της δραστικής ουσίας του εγκεκριμένου προηγουμένως φαρμάκου, ήτοι ανεξαρτήτως αξιολόγησης, προς τον σκοπό της υπαγωγής στο συγκεκριμένο καθεστώς, του αντικτύπου της τροποποίησης στις ιδιότητες ασφάλειας και/ή αποτελεσματικότητας της δραστικής ουσίας σε σύγκριση με τις ιδιότητες της εγκεκριμένης προηγουμένως ουσίας, θα αντέβαινε στους σκοπούς που μνημονεύονται στη σκέψη 92 της αποφάσεως της 16ης Μαρτίου 2023, Επιτροπή κ.λπ. κατά Pharmaceutical Works Polpharma (C‑438/21 P έως C‑440/21 P, EU:C:2023:213), καθώς και στην οικονομία του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
166
Συγκεκριμένα, εν προκειμένω, το Nexviadyme έλαβε ΑΚΑ, δεδομένου ότι η σχέση οφέλους προς κίνδυνο ήταν θετική. Ωστόσο, η αυτοδίκαιη αναγνώριση του καθεστώτος ΝΔΟ ως προς την αβαλγλυκοσιδάση άλφα βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες λόγω της παρουσίας και μόνον των πρόσθετων δομών γλυκανών θα συνεπαγόταν περίοδο κανονιστικής προστασίας δεδομένων και εμπορίας υπέρ του Nexviadyme, χωρίς να έχει αξιολογηθεί, προς τον σκοπό της υπαγωγής στο εν λόγω καθεστώς, ο αντίκτυπος των εν λόγω πρόσθετων δομών γλυκανών στις ιδιότητες ασφάλειας και/ή αποτελεσματικότητας της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα, ενώ το Myozyme έχει ήδη τύχει των εν λόγω κανονιστικών πλεονεκτημάτων.
167
Εν συνεχεία, η προσφεύγουσα και η Eucope υποστηρίζουν ότι η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή εσφαλμένως στηρίχθηκαν σε μεθοδολογία που λαμβάνει υπόψη τις έννοιες της «θεραπευτικής ποσότητας», της «κύριας μοριακής οντότητας», του «βασικού δομικού στοιχείου» και της «αλληλουχίας αμινοξέων» προς τον σκοπό της αξιολόγησης για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
168
Συναφώς, λαμβανομένου υπόψη του άκρως επιστημονικού και σύνθετου χαρακτήρα της εκτίμησης του κατά πόσον μια βιολογική δραστική ουσία πρέπει να διακρίνεται από άλλη, δεδομένου ότι προϋποτίθεται αξιολόγηση των διαφορών μεταξύ των εν λόγω ουσιών, η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή διαθέτουν ευρεία διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τον προσδιορισμό των επακριβών επιστημονικών εννοιών που πρέπει λαμβάνονται υπόψη. Επομένως, το γεγονός ότι η νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με τα φάρμακα δεν παρέχει ορισμό της έννοιας της «θεραπευτικής ποσότητας», της «κύριας μοριακής οντότητας», του «βασικού δομικού στοιχείου» και της «αλληλουχίας αμινοξέων» δεν καθιστά δυνατό τον αποκλεισμό της δυνατότητας συνεκτίμησής τους στο πλαίσιο μιας σύνθετης επιστημονικής αξιολόγησης. Ομοίως, η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή μπορούσαν βασίμως να λάβουν υπόψη το γεγονός ότι η θεραπευτική ποσότητα περιοριζόταν στην αλληλουχία αμινοξέων προκειμένου να συγκρίνουν μεταξύ τους δύο βιολογικές δραστικές ουσίες ώστε να προσδιορίσουν αν εκείνη την οποία αφορούσε το αίτημα για την υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ διέφερε από την άλλη.
169
Όσον αφορά ιδίως την έννοια της «θεραπευτικής ποσότητας» που ελήφθη υπόψη από την ΕΦΑΧ και την Επιτροπή λόγω, κατά την προσφεύγουσα και την Eucope, παράτυπης επέκτασης της εφαρμογής μιας έννοιας που προβλέπεται για τις χημικές δραστικές ουσίες σε βιολογικές δραστικές ουσίες, πράγματι, το έγγραφο προβληματισμού του 2015 σχετικά με την υπαγωγή των χημικών ουσιών στο καθεστώς ΝΔΟ αναφέρει ότι δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του οι βιολογικές δραστικές ουσίες.
170
Εντούτοις, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι η επιστημονική προσέγγιση που εφαρμόζεται όσον αφορά τις χημικές δραστικές ουσίες στο πλαίσιο της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, η οποία συνίσταται στην εξακρίβωση της δομικής συνάφειας μεταξύ της προηγουμένως εγκεκριμένης δραστικής ουσίας και της δραστικής ουσίας που περιέχεται σε υποψήφιο φάρμακο, καθώς και των αντίστοιχων θεραπευτικών ποσοτήτων τους, δεν μπορεί να αποκλειστεί όσον αφορά τις βιολογικές δραστικές ουσίες για τον λόγο και μόνον ότι οι εν λόγω ουσίες δεν καλύπτονται από το έγγραφο προβληματισμού του 2015 σχετικά με την υπαγωγή των χημικών ουσιών στο καθεστώς ΝΔΟ. Η περίσταση αυτή δεν αρκεί ώστε να καταστήσει αναξιόπιστη την εκτίμηση της ΕΦΑΧ ότι η εν λόγω προσέγγιση ήταν πρόσφορη. Συγκεκριμένα, μολονότι φέρουν το σχετικό βάρος αποδείξεως, η προσφεύγουσα και η Eucope δεν προσκόμισαν κανένα επιστημονικό ή αποδεικτικό στοιχείο που να τεκμηριώνει τον προδήλως εσφαλμένο ή ακατάλληλο χαρακτήρα της επέκτασης μιας προσέγγισης που εφαρμόστηκε αρχικώς για τις χημικές δραστικές ουσίες στις βιολογικές δραστικές ουσίες. Η προσφεύγουσα δεν εξήγησε επίσης για ποιον λόγο η έλλειψη κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την υπαγωγή βιολογικών ουσιών στο καθεστώς ΝΔΟ αποκλείει μια τέτοια επέκταση.
171
Εν πάση περιπτώσει, η έννοια της «θεραπευτικής ποσότητας» έχει χρησιμοποιηθεί ρητώς από τον νομοθέτη της Ένωσης στο πλαίσιο των ουσιαστικά παρεμφερών φαρμάκων του μέρους II, σημείο 3, πρώτο εδάφιο, του παραρτήματος I της οδηγίας 2001/83 καθώς και σε σχέση με αποφατικό ορισμό της έννοιας της «ΝΔΟ» (βλ. σκέψεις 132 και 133 ανωτέρω). Πλην όμως, το μέρος II, σημείο 4, του παραρτήματος I της οδηγίας 2001/83 για τα βιο-ομοειδή φάρμακα δεν αναφέρει την έννοια της «ΝΔΟ». Επομένως, κανένα συμπέρασμα δεν μπορεί να συναχθεί από την έλλειψη μνείας της έννοιας της «θεραπευτικής ποσότητας» στην εν λόγω διάταξη.
172
Ομοίως, δεν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι η έννοια της «θεραπευτικής ποσότητας» χρησιμοποιήθηκε ρητώς στο πλαίσιο ορισμένων τροποποιήσεων χημικών δραστικών ουσιών που εμπίπτουν στην έννοια της «επέκτασης ΑΚΑ» του σημείου 1, στοιχείο αʹ, του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008, αλλά δεν χρησιμοποιήθηκε στην αντίστοιχη διάταξη που αφορά ρητώς τα βιολογικά φάρμακα ή τις βιολογικές δραστικές ουσίες. Συγκεκριμένα, το σημείο 1, στοιχείο γʹ, του παραρτήματος I του εν λόγω κανονισμού, το οποίο ορίζει τις τροποποιήσεις σε βιολογικές δραστικές ουσίες οι οποίες εμπίπτουν στην έννοια της επέκτασης ΑΚΑ, δεν διευκρινίζει τις επακριβείς επιστημονικές έννοιες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο των αξιολογήσεων που η διάταξη αυτή επιτάσσει σχετικά με τη μοριακή δομή μιας βιολογικής δραστικής ουσίας. Κατά συνέπεια, η εν λόγω διάταξη ουδόλως θέτει υπό αμφισβήτηση την προσφορότητα της έννοιας της «θεραπευτικής ποσότητας» όσον αφορά τα βιολογικά φάρμακα ή τις βιολογικές δραστικές ουσίες. Το ίδιο ισχύει όσον αφορά την προσφορότητα των εννοιών της «κύριας μοριακής οντότητας», του «βασικού δομικού στοιχείου» ή της «αλληλουχίας αμινοξέων» που μνημονεύονται στην τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ και σχετίζονται προδήλως με τον χαρακτηρισμό της μοριακής δομής της δραστικής ουσίας.
173
Εν συνεχεία, ως προς, αφενός, την εφαρμογή εν τοις πράγμασι της έννοιας της «θεραπευτικής ποσότητας» εν προκειμένω, λαμβανομένης υπόψη ευρείας διακριτικής ευχέρειας της ΕΦΑΧ και της Επιτροπής, το γεγονός ότι, κατά την προσφεύγουσα και την Eucope, η έννοια αυτή θα χρησιμοποιούνταν ευχερέστερα στο πλαίσιο χημικών φαρμάκων, ή ακόμη ότι θα έπρεπε να τύχει ευρύτερης ερμηνείας, δεν αποδεικνύει την ύπαρξη κανενός πρόδηλου σφάλματος στο πλαίσιο της αξιολόγησης της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Εν πάση περιπτώσει, με την απάντησή της σε γραπτή ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου, η προσφεύγουσα αναγνώρισε ότι η έννοια της «θεραπευτικής ποσότητας» μπορεί να χρησιμοποιηθεί για βιολογικές δραστικές ουσίες, μολονότι αμφισβητεί την ορθότητα της χρήσης της στο πλαίσιο αξιολόγησης για την υπαγωγή μιας βιολογικής δραστικής ουσίας στο καθεστώς ΝΔΟ.
174
Αφετέρου, όσον αφορά την εφαρμογή των εννοιών της «κύριας μοριακής οντότητας», του «βασικού δομικού στοιχείου» και της «αλληλουχίας αμινοξέων», η προσφεύγουσα, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 155 ανωτέρω, επιβεβαίωσε ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα συνιστούσε τροποποίηση της αλγλυκοσιδάσης άλφα, η οποία αποτελεί προηγουμένως εγκεκριμένη ουσία, και ότι οι δύο ουσίες διακρίνονται μεταξύ τους λόγω των γλυκανών που προστέθηκαν χημικώς στο μόριο της αλγλυκοσιδάσης άλφα με αποτέλεσμα το τελευταίο αυτό να αποτελεί τη βασική δομή των εν λόγω δύο ουσιών. Επιπλέον, η ίδια η προσφεύγουσα αναγνωρίζει ότι η αλληλουχία αμινοξέων είναι η πρωτογενής δομή ή ο πυλώνας μιας πρωτεΐνης. Συνεπώς, δεν καθίσταται προδήλως εσφαλμένο το να θεωρηθεί ότι η αλληλουχία αμινοξέων αποτελεί το βασικό δομικό στοιχείο της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα. Περαιτέρω, δεν αμφισβητείται ότι οι ακολουθίες αμινοξέων της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα και της αλγλυκοσιδάσης άλφα είναι πανομοιότυπες. Επομένως, έχουν το ίδιο βασικό δομικό στοιχείο.
175
Τέλος, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι ελήφθη υπόψη η ιδιαίτερη φύση του Nexviadyme ως βιολογικού φαρμάκου και ως θεραπείας ενζυμικής υποκατάστασης. Συγκεκριμένα, η τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ αναφέρει ότι το Nexviadyme είναι βιολογικό προϊόν και ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα αποτελεί θεραπεία ενζυμικής υποκατάστασης, όπως η αλγλυκοσιδάση άλφα.
176
Συναφώς, ακόμη και αν υποτεθεί ότι, στην περίπτωση μιας θεραπείας ενζυμικής υποκατάστασης, το χορηγούμενο ένζυμο πρέπει να λειτουργεί κατά τον ίδιο τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το ενδογενές ένζυμο, οπότε οι αναπτύξεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της ασφάλειας ή της αποτελεσματικότητας του φαρμάκου απαιτείται να αφορούν στοιχεία άλλα από το ένζυμο, λαμβανομένων υπόψη του γράμματος του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, της οικονομίας της νομοθεσίας της Ένωσης σχετικά με τα φάρμακα και της νομολογίας των σκέψεων 149, 157, 158 και 163 ανωτέρω, η προσφεύγουσα δεν αποδεικνύει ότι η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή υπερέβησαν προδήλως τα όρια της διακριτικής ευχέρειας που διαθέτουν για τον λόγο ότι επέλεξαν μεθοδολογία κατά την οποία οι αναπτύξεις αυτές έπρεπε να εξεταστούν βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Μια τέτοια προσέγγιση καθιστά δυνατή την αξιολόγηση της πραγματικής συμβολής τους στην ύπαρξη αισθητών διαφορών όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα.
177
Συγκεκριμένα, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 166 ανωτέρω, η υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες θα συνεπαγόταν περίοδο κανονιστικής προστασίας δεδομένων και εμπορίας υπέρ του Nexviadyme χωρίς την προϋπόθεση της αξιολόγησης, προς τον σκοπό της εν λόγω υπαγωγής, του αντικτύπου των τροποποιήσεων της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα, δραστική ουσία του Myozyme, ενώ το Myozyme έχει ήδη τύχει των κανονιστικών πλεονεκτημάτων αυτών. Πλην όμως, όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις της προσφεύγουσας ενώπιον της ΕΦΑΧ και όπως η ίδια αναγνώρισε απαντώντας σε ερωτήσεις που έθεσε το Γενικό Δικαστήριο, τόσο το Nexviadyme όσο και το Myozyme αποτελούν θεραπείες ενζυμικής υποκατάστασης για την ίδια σπάνια νόσο, παρέχοντας στους ασθενείς μία ανασυνδυασμένη μορφή του ενζύμου το οποίο λείπει από τον οργανισμό τους, οι δε δραστικές τους ουσίες περιέχουν και οι δύο γλυκάνες που είναι αναγκαίες για την απορρόφηση του χορηγούμενου ενζύμου. Επιπλέον, χωρίς τούτο να αμφισβητείται από την προσφεύγουσα, η τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ αναφέρει ότι το Nexviadyme δεν εφαρμόζει νέο μηχανισμό δράσης σε σχέση με το Myozyme.
178
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή δεν υπέπεσαν σε πρόδηλη υπέρβαση των ορίων της διακριτικής τους ευχέρειας ούτε παρέλειψαν να λάβουν υπόψη όλα τα κρίσιμα στοιχεία και όλες τις κρίσιμες περιστάσεις του αιτήματος για την υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες για τον λόγο ότι απέρριψαν την προσέγγιση που πρότειναν η προσφεύγουσα και η Eucope, κατά την οποία οι τροποποιήσεις δραστικής ουσίας που επιδρούν στη θεραπευτική λειτουργικότητα του φαρμάκου οδηγούν σε αυτοδίκαιη υπαγωγή της κατ’ αυτόν τον τρόπο τροποποιημένης ουσίας στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της εν λόγω περίπτωσης.
179
Η διαπίστωση αυτή δεν αναιρείται από τα λοιπά επιχειρήματα της προσφεύγουσας.
180
Πρόδηλο σφάλμα ως προς την εφαρμοσθείσα μεθοδολογία και ως προς τις επιλεγείσες επιστημονικές έννοιες δεν μπορεί να αποδειχθεί από το γεγονός ότι η διατύπωση του ορισμού της έννοιας της «ΝΔΟ» που περιλαμβάνεται στη δεύτερη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες σχετικά με τις χημικές δραστικές ουσίες είναι εν μέρει διαφορετική από εκείνη που περιλαμβάνεται στην τρίτη περίπτωση του εν λόγω παραρτήματος σχετικά με τις βιολογικές δραστικές ουσίες (βλ. σκέψη 20 ανωτέρω). Συγκεκριμένα, η προσφεύγουσα δεν διευκρινίζει το συμπέρασμα που πρέπει να συναχθεί από τη μερικώς διαφορετική διατύπωση της δεύτερης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες σε σύγκριση με την τρίτη περίπτωση του ίδιου παραρτήματος.
181
Στο μέτρο που η προσφεύγουσα επικαλείται προγενέστερες αξιολογήσεις για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ, υποστηρίζοντας ότι εκείνες που πραγματοποιήθηκαν όσον αφορά τα βιολογικά φάρμακα Rekovelle και Zinbryta επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό ότι η αλληλουχία αμινοξέων δεν είναι το μόνο κρίσιμο κριτήριο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο της εκτίμησης αν μια βιολογική δραστική ουσία μπορεί να χαρακτηριστεί ως ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες και ότι οι τροποποιήσεις της δραστικής ουσίας που επιδρούν στη θεραπευτική λειτουργικότητα του φαρμάκου πρέπει να χαρακτηρίζονται ως ΝΔΟ βάσει της εν λόγω πρώτης περίπτωσης, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι στην τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ αναφέρεται ότι η προσέγγιση που υιοθετήθηκε όσον αφορά την αβαλγλυκοσιδάση άλφα ήταν συνεπής με εκείνη που εφαρμόστηκε στις εν λόγω προγενέστερες αξιολογήσεις και ότι οι αλληλουχίες αμινοξέων εκείνων των υποψήφιων βιολογικών δραστικών ουσιών ήταν πανομοιότυπες με τις αλληλουχίες αμινοξέων δραστικών ουσιών εγκεκριμένων προηγουμένως φαρμάκων στην Ένωση.
182
Πλην όμως, δεν προκύπτει με σαφήνεια από τις επιμέρους παρατηρήσεις γενικού χαρακτήρα, υπό μορφή υπόθεσης στην περίπτωση του Rekovelle, οι οποίες αντλήθηκαν από τις δημόσιες ευρωπαϊκές εκθέσεις αξιολόγησης φαρμάκων και επισημάνθηκαν από την προσφεύγουσα, ότι η ΕΦΑΧ θα υιοθετούσε διαφορετική προσέγγιση στην περίπτωση του Rekovelle και του Zinbryta. Συγκεκριμένα, η επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας σχετικά με την εκτίμηση της δυνατότητας υπαγωγής των δραστικών ουσιών των εν λόγω φαρμάκων στο καθεστώς ΝΔΟ αφορά τη συνεκτίμηση, από την ΕΦΑΧ, της «δραστηριότητας» που συνδέεται με τις τροποποιήσεις σε εγκεκριμένη προηγουμένως δραστική ουσία. Πλην όμως, από τα αποσπάσματα των εκθέσεων που παραθέτει η προσφεύγουσα δεν προκύπτει αν η ΕΦΑΧ έλαβε υπόψη την πτυχή αυτή στο πλαίσιο της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, όπως υποστηρίζει η προσφεύγουσα, ή στο πλαίσιο της τρίτης περίπτωσης του εν λόγω παραρτήματος, όπως αντιστοιχεί στην πρακτική της οποίας γίνεται επίκληση και η οποία ακολουθήθηκε εν προκειμένω από την ΕΦΑΧ.
183
Επομένως, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι η ΕΦΑΧ εφάρμοσε προδήλως διαφορετική προσέγγιση κατά την αξιολόγηση για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ σε σύγκριση με τις αξιολογήσεις για την υπαγωγή των δραστικών ουσιών του Rekovelle και του Zinbryta.
184
Επιπλέον, για τους ίδιους λόγους με τους εκτιθέμενους στη σκέψη 131 ανωτέρω, δεν ασκεί επιρροή η πρόταση του συνεισηγητή, κατά το στάδιο της διαδικασίας αρχικής εξέτασης, να προσκομιστούν στοιχεία που να τεκμηριώνουν τον αισθητό αντίκτυπο της αύξησης του επιπέδου του bis-M6P στη σύνδεση με τα κύτταρα προς στήριξη του αιτήματος υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Περαιτέρω, μολονότι οι γνώμες των συνεισηγητών διαφέρουν από τη μεταγενέστερη γνώμη και την έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ, εντούτοις δεν αποδεικνύουν την απουσία πάγιας πρακτικής όσον αφορά την αξιολόγηση των βιολογικών δραστικών ουσιών.
185
Η προσφεύγουσα υποστηρίζει επίσης ότι οι συμβουλές που της παρέσχε η ΕΦΑΧ με την απάντησή της στην ερώτηση αριθ. 11 την οποία υπέβαλε στο πλαίσιο της συνδρομής για την κατάρτιση πρωτοκόλλων επιβεβαιώνουν το επιχείρημα ότι οι τροποποιήσεις στη δραστική ουσία οι οποίες επιδρούν στη θεραπευτική λειτουργικότητα του φαρμάκου πρέπει να χαρακτηρίζονται ως ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
186
Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι το εισαγωγικό κείμενο της συνδρομής στην κατάρτιση πρωτοκόλλων, το οποίο παρασχέθηκε στην προσφεύγουσα το 2015, αναφέρει ότι «η απάντηση της ΕΦΑΧ βασίζεται στις ερωτήσεις και τα υποστηρικτικά έγγραφα που προσκομίστηκαν από την αιτούσα εταιρία, υπό το πρίσμα των τρεχουσών επιστημονικών γνώσεων στους σχετικούς επιστημονικούς τομείς».
187
Η ερώτηση αριθ. 11 που τέθηκε από την προσφεύγουσα στο πλαίσιο της αίτησής της για συνδρομή στην κατάρτιση πρωτοκόλλων δεν αφορούσε το ενδεχόμενο της υπαγωγής της neoGAA στο καθεστώς ΝΔΟ ως αρχικής ανάπτυξης της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα σε σχέση με την αλγλυκοσιδάση άλφα. Αφορούσε την ενδεχόμενη ομοιότητα ή έλλειψη ομοιότητας μεταξύ της neoGAA και της BMN‑701, μιας άλλης θεραπείας ενζυμικής υποκατάστασης για τη νόσο του Pompe, η οποία βρισκόταν τότε υπό ανάπτυξη από τρίτη εταιρία. Συγκεκριμένα, η προσφεύγουσα είχε ζητήσει να πληροφορηθεί αν η neoGAA και η BMN‑701 μπορούσαν να θεωρηθούν ως «παρόμοιες κατά την έννοια του άρθρου 3 του κανονισμού 847/2000, όσον αφορά τον μηχανισμό δράσης και τα κύρια μοριακά χαρακτηριστικά των δύο προϊόντων».
188
Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι οι παρατηρήσεις της ΕΦΑΧ που παρασχέθηκαν με την απάντησή της στην ερώτηση αριθ. 11 έχουν διατυπωθεί υπό μορφή υπόθεσης, περίσταση που μαρτυρεί τον προσωρινό χαρακτήρα τους όσον αφορά το συγκεκριμένο ερώτημα που είχε τεθεί.
189
Επομένως, η ΕΦΑΧ ουδόλως επιβεβαίωσε ότι οι δομές γλυκανών της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα είναι κρίσιμες προς τον σκοπό της αξιολόγησης για την υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Εν πάση περιπτώσει, η παρασχεθείσα εν προκειμένω συνδρομή στην κατάρτιση πρωτοκόλλων δεν θα μπορούσε να δεσμεύσει την ΕΦΑΧ κατά την αξιολόγηση μεταγενέστερου αιτήματος υποβληθέντος ξεχωριστά, στο πλαίσιο αιτήσεως για χορήγηση ΑΚΑ βάσει άλλων επιστημονικών δεδομένων, το οποίο έχει ως αντικείμενο την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ.
190
Τέλος, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι οι κατευθυντήριες γραμμές του ΕΜΑ σχετικά με τα βιο-ομοειδή φάρμακα επιβεβαιώνουν το επιχείρημά της ότι οι τροποποιήσεις της δραστικής ουσίας που επιδρούν στη θεραπευτική λειτουργικότητα του φαρμάκου πρέπει να χαρακτηρίζονται ως ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Δραστική ουσία η οποία δεν θεωρείται «παρεμφερής» με εκείνη βιολογικού φαρμάκου αναφοράς, υπό την έννοια του άρθρου 10, παράγραφος 4, της οδηγίας 2001/83, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως «ίδια» με μια προηγουμένως εγκεκριμένη ουσία, προς τον σκοπό της εφαρμογής της έννοιας της «γενικής άδειας κυκλοφορίας» καθώς και της εφαρμογής της κανονιστικής προστασίας δεδομένων και της κανονιστικής προστασίας εμπορίας οι οποίες σχετίζονται άμεσα με το εν λόγω άρθρο της οδηγίας 2001/83.
191
Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι η προσφεύγουσα δεν υπέβαλε την αίτησή της για χορήγηση ΑΚΑ στο Nexviadyme βάσει της διαδικασίας χορήγησης ΑΚΑ σε βιο-ομοειδή φάρμακα, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 10, παράγραφος 4, της οδηγίας 2001/83, αλλά βάσει χωριστής κανονιστικής διαδικασίας, οπότε οι κατευθυντήριες γραμμές για τα βιο-ομοειδή φάρμακα, τις οποίες εξέδωσε ο EMA δυνάμει του μέρους II, σημείο 4, τελευταίο εδάφιο, του παραρτήματος I της οδηγίας 2001/83, δεν ασκούν επιρροή.
192
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, η δεύτερη αιτίαση του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμα.
193
Κατά συνέπεια, το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
Επί του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, το οποίο αφορά πλείονα σφάλματα κατά τη διαπίστωση ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες
194
Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η ΕΦΑΧ εφάρμοσε υπέρμετρα αυστηρό επίπεδο απόδειξης στο πλαίσιο της αξιολόγησης για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Επιπλέον, η τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ ενέχει πρόδηλα σφάλματα εκτιμήσεως στον βαθμό που η εφαρμογή εσφαλμένου επιπέδου απόδειξης οδήγησε την ΕΦΑΧ να κρίνει ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισε η ΕΦΑΧ προκειμένου να καταδειχθεί ότι οι ιδιότητες της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα διέφεραν αισθητά, όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα, από τις ιδιότητες της αλγλυκοσιδάσης άλφα ήταν ανεπαρκή διότι δεν αναδείχθηκε καμία διαφορά που να έχει κλινική σημασία. Η ΕΦΑΧ δεν έλαβε ιδίως υπόψη τα κλινικά δεδομένα σχετικά με τα δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία αξιολόγησης της μελέτης COMET. Επιπλέον, η ΕΦΑΧ δεν έλαβε καθόλου υπόψη τα διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με την ποιότητα της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα.
195
Με το υπόμνημα απαντήσεως, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παραβιάζει επίσης την αρχή της ίσης μεταχείρισης.
196
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τον EMA, αμφισβητεί την ως άνω επιχειρηματολογία.
197
Συναφώς, όσον αφορά το επίπεδο απόδειξης, η βασική λειτουργία της αποδεικτικής διαδικασίας είναι να καταδειχθούν επαρκώς κατά νόμον τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά. Ως εκ τούτου, οι ειδικές απαιτήσεις ως προς την ποιότητα των αποδεικτικών στοιχείων δεν επηρεάζουν, κατ’ αρχήν, το απαιτούμενο επίπεδο απόδειξης (πρβλ. απόφαση της 13ης Ιουλίου 2023, Επιτροπή κατά CK Telecoms UK Investments, C‑376/20 P, EU:C:2023:561, σκέψη 77 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
198
Σύμφωνα με την τρίτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, η βιολογική ΝΔΟ είναι μια βιολογική ουσία που έχει μεν εγκριθεί σε φάρμακο ανθρώπινης χρήσης εντός της Ένωσης, πλην όμως οι ιδιότητές της διαφέρουν σημαντικά όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα, λόγω διαφορών, μεταξύ άλλων, ως προς τη μοριακή δομή.
199
Επισημαίνεται ότι ούτε η νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με τα φάρμακα ούτε το παράρτημα I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες προσδιορίζουν το επίπεδο απόδειξης που απαιτείται για την υπαγωγή μιας βιολογικής δραστικής ουσίας στο καθεστώς ΝΔΟ.
200
Η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί ότι, προς τον σκοπό της εφαρμογής της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, όφειλε να προσκομίσει τις απαραίτητες αποδείξεις ώστε να καταδειχθεί η ύπαρξη ΝΔΟ. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι το αναγκαίο για την ΕΦΑΧ επίπεδο απόδειξης ήταν υπερβολικά υψηλό. Κατά την ίδια, προς τον σκοπό της υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της εν λόγω περίπτωσης, δεν απαιτείται τα αποτελέσματα κλινικής δοκιμής να καταδεικνύουν με σαφήνεια ότι η δραστική ουσία είναι αισθητά καλύτερη, από άποψη αποτελεσματικότητας ή ασφάλειας, από την προηγουμένως εγκεκριμένη δραστική ουσία. Ισχυρίζεται ότι το εφαρμοστέο επίπεδο απόδειξης είναι αυτό που συνίσταται στο να προσδιοριστεί, βάσει του συνόλου των διαθέσιμων στοιχείων και λαμβανομένης υπόψη της υπέρτερης πιθανότητας, αν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για την ύπαρξη σημαντικής διαφοράς, σε σύγκριση με την προηγουμένως εγκεκριμένη βιολογική δραστική ουσία, όσον αφορά την ασφάλεια ή την αποτελεσματικότητα. Σύμφωνα με την προσφεύγουσα, το εν λόγω επίπεδο απόδειξης είναι συμβατό με το σημείο 1, στοιχείο γʹ, του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008, υπό το πρίσμα του οποίου πρέπει να ερμηνεύεται η τρίτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Επιπλέον, η αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει μια τέτοια προσέγγιση λόγω της πιθανής μη διαθεσιμότητας ορισμένων δεδομένων κατά τον χρόνο χορήγησης της ΑΚΑ και των εγγενών δυσχερειών συλλογής δεδομένων στην περίπτωση φαρμάκων για τη θεραπεία πολύ σπάνιων παθήσεων.
201
Εντούτοις, με την επιχειρηματολογία της, η προσφεύγουσα επιδιώκει, στην πραγματικότητα, να μη ληφθεί υπόψη το κριτήριο, το οποίο ωστόσο θέτει ρητώς η τρίτη περίπτωση του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, οι ιδιότητες της υπό αξιολόγηση δραστικής ουσίας όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα πρέπει να διαφέρουν «αισθητά» από εκείνες της προηγουμένως εγκεκριμένης ουσίας.
202
Πλην όμως, η ανάλυση περί αισθητών διαφορών μεταξύ των ιδιοτήτων δύο δραστικών ουσιών όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα απαιτεί ενδελεχή, αντικειμενική και κατ’ αντιπαραβολή αξιολόγηση των ιδιαιτέρως σύνθετων πραγματικών στοιχείων επιστημονικής και τεχνικής φύσης που προβάλλει ο αιτών τα οποία, ασφαλώς, δεν στερούνται πάντοτε επιστημονικής αβεβαιότητας αλλά απαιτούν από την ΕΦΑΧ, η οποία δεσμεύεται από το καθήκον της να παράσχει την καλύτερη δυνατή επιστημονική γνώμη, να λάβει θέση κατόπιν εκτιμήσεως των εν λόγω στοιχείων και της ευλογοφάνειας των συμπερασμάτων που συνάγονται από αυτά.
203
Επιπλέον, ο αναμενόμενος αντίκτυπος, στις ιδιότητες της υπό αξιολόγηση δραστικής ουσίας όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα, των διαφορών ως προς, μεταξύ άλλων, τη μοριακή δομή της ουσίας αυτής, πρέπει να υπερβαίνει ένα ορισμένο ποσοτικό ή ποιοτικό κατώτατο όριο προκειμένου να μπορεί να θεωρηθεί ότι οι εν λόγω ιδιότητες διαφέρουν «αισθητά» από εκείνες της προηγουμένως εγκεκριμένης ουσίας.
204
Επομένως, η ύπαρξη αισθητών διαφορών όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα σε σύγκριση με την προηγουμένως εγκεκριμένη σχετική βιολογική ουσία πρέπει, όπως και όλες οι διεκδικήσεις σχετικά με φάρμακα, να προκύπτει από κατάλληλα και αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία. Περαιτέρω, τα εν λόγω αποδεικτικά στοιχεία πρέπει να παρέχουν στην ΕΦΑΧ και, εν συνεχεία, στην Επιτροπή τη δυνατότητα να διαπιστώσουν ότι υφίστανται διαφορές όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα μεταξύ των δύο ουσιών και ότι οι εν λόγω διαφορές είναι αισθητές, ήτοι δεν αρκεί να καταδεικνύεται απλώς ότι η υπό αξιολόγηση δραστική ουσία δεν υστερεί, αλλά ότι έχει θετικό κλινικό αντίκτυπο, ελλείψει του οποίου πρέπει να απορρίπτεται η υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
205
Κατά συνέπεια, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η προσφεύγουσα, δεν αρκούν «επαρκείς ενδείξεις». Επιπλέον, σε περίπτωση αμφιβολιών σχετικά με την αξιοπιστία των στοιχείων που παρέχονται προς στήριξη της ύπαρξης αισθητών διαφορών και των συμπερασμάτων που συνάγονται από αυτά εκ μέρους του αιτούντος, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να είναι σε θέση να απορρίπτουν την υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ.
206
Στο πλαίσιο αυτό, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει η επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας ότι το λιγότερο αυστηρό επίπεδο απόδειξης το οποίο προτείνει τεκμηριώνεται από το σημείο 1, στοιχείο γʹ, του παραρτήματος I του κανονισμού 1234/2008 και από την ομοιότητα του γράμματος της εν λόγω διάταξης με εκείνο της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, ερμηνευόμενα υπό το πρίσμα της νομολογίας που μνημονεύθηκε στη σκέψη 118 ανωτέρω.
207
Συγκεκριμένα, πέραν του ότι ο κανονισμός 1234/2008 δεν περιλαμβάνει τέτοιες πληροφορίες, η αίτηση για υπαγωγή μιας δραστικής ουσίας στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες και η αίτηση για επέκταση μιας ΑΚΑ υποβάλλονται στο πλαίσιο δύο διαφορετικών κανονιστικών διαδικασιών οι οποίες δεν πρέπει να συγχέονται.
208
Ομοίως, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει η επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας που στηρίζεται στην αρχή της αναλογικότητας και στις εγγενείς δυσχέρειες συλλογής δεδομένων στην περίπτωση φαρμάκων για τη θεραπεία πολύ σπάνιων παθήσεων. Συγκεκριμένα, μολονότι οι δυσχέρειες αυτές δεν μπορούν να μειώσουν τις απαιτήσεις που αφορούν την απόδειξη της ποιότητας, της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας φαρμάκου για τη χορήγηση ΑΚΑ, εντούτοις η προσφεύγουσα δεν εξηγεί τους λόγους για τους οποίους οι εν λόγω δυσχέρειες συνεπάγονται ότι«ενδείξεις» αισθητών διαφορών όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα αρκούν ώστε να καταδειχθεί η πραγματική ύπαρξη τέτοιων διαφορών και, ως εκ τούτου, να καταστεί δυνατή η υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
209
Επιπλέον, η εγγενής πολυπλοκότητα της αξιολόγησης των κλινικών αποτελεσμάτων μιας δραστικής ουσίας αποτελεί ασφαλώς στοιχείο το οποίο πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την εκτίμηση της ευλογοφάνειας των συμπερασμάτων που συνάγονται όσον αφορά τα προβαλλόμενα αποτελέσματα της δραστικής ουσίας. Ωστόσο, η εν λόγω πολυπλοκότητα δεν επηρεάζει, καθ’ εαυτήν, το απαιτούμενο επίπεδο απόδειξης (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 13ης Ιουλίου 2023, Επιτροπή κατά CK Telecoms UK Investments, C‑376/20 P, EU:C:2023:561, σκέψη 78 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
210
Περαιτέρω, το κριτήριο κατά το οποίο οι ιδιότητες της υπό αξιολόγηση δραστικής ουσίας όσον αφορά την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα πρέπει να διαφέρουν «αισθητά» από τις ιδιότητες της προηγουμένως εγκεκριμένης ουσίας δικαιολογείται από την ανάγκη να μην παρατείνονται ή, όπως εν προκειμένω, να μην ξεκινούν αδικαιολόγητα νέες περίοδοι κανονιστικής προστασίας δεδομένων και εμπορίας (πρβλ. απόφαση της 16ης Μαρτίου 2023, Επιτροπή κ.λπ. κατά Pharmaceutical Works Polpharma, C‑438/21 P έως C‑440/21 P, EU:C:2023:213, σκέψη 92).
211
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι η ΕΦΑΧ δεν έλαβε υπόψη το εφαρμοστέο επίπεδο απόδειξης στο πλαίσιο της αξιολόγησης για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
212
Εν συνεχεία, όσον αφορά τα προβαλλόμενα πρόδηλα σφάλματα εκτιμήσεως στην τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι η ΕΦΑΧ, κρίνοντας ότι οι δοκιμές σχετικά με τα δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία αξιολόγησης που είχαν προκαθοριστεί στο σχέδιο στατιστικής ανάλυσης της μελέτης COMET «δεν ήταν δυνατόν να διενεργηθούν τυπικώς στο πλαίσιο επαρκούς ελέγχου του κινδύνου σφαλμάτων τύπου 1», επιχείρησε να εξακριβώσει και να διασφαλίσει την επιστημονική και μεθοδολογική αξιοπιστία των συμπερασμάτων που μπορούσαν να συναχθούν από τα αποτελέσματα της εν λόγω μελέτης. Επιπλέον, από τη δικογραφία προκύπτει ότι κατά την αρχική διαδικασία και κατά τη διαδικασία επανεξέτασης είχαν επισημανθεί ανάλογες ειδοποιήσεις και επιφυλάξεις.
213
Συγκεκριμένα, η τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ, όπως και η έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ της 23ης Ιουλίου 2021, αναφέρεται στα ζητήματα ιεραρχίας των δοκιμών της μελέτης COMET όσον αφορά τον «υποκείμενο σε ερμηνεία» χαρακτήρα των δεδομένων σχετικά με τα δευτερεύοντα και τα τριτεύοντα καταληκτικά σημεία αξιολόγησης της εν λόγω μελέτης. Αναφέρουν επίσης το γεγονός ότι, από μεθοδολογικής απόψεως, δεν θα μπορούσε να λεχθεί, βάσει της συγκεκριμένης μελέτης, ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα παρέχει πλεονέκτημα σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα.
214
Πλην όμως, η προσφεύγουσα δεν εξηγεί τους λόγους για τους οποίους το συμπέρασμα ότι η υπό αξιολόγηση δραστική ουσία δεν υστερεί καταδεικνύει την ύπαρξη αισθητών διαφορών όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και/ή την ασφάλεια. Η προσφεύγουσα δεν εξηγεί επίσης γιατί η ΕΦΑΧ δεν έπρεπε να τηρήσει τη συμφωνηθείσα ιεραρχία ως προς τις δοκιμές.
215
Περαιτέρω, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 76 ανωτέρω, οι αρχές της Ένωσης διαθέτουν ευρεία διακριτική ευχέρεια στο πλαίσιο του καθορισμού της φύσης και της έκτασης των μέτρων που θεσπίζουν, ιδίως όσον αφορά περιπτώσεις που επιβάλλουν την εκτίμηση ιδιαίτερα σύνθετων από επιστημονική ή τεχνική άποψη πραγματικών στοιχείων. Συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να υποκαταστήσει με τη δική του εκτίμηση την εκτίμηση των εν λόγω αρχών. Πλην όμως, σε μια τέτοια εκτίμηση εμπίπτουν αναμφισβήτητα τόσο τα κρίσιμα επιστημονικά στοιχεία για την αξιολόγηση όσον αφορά την υπαγωγή μιας βιολογικής δραστικής ουσίας στο καθεστώς ΝΔΟ όσο και η μεθοδολογική αυστηρότητα που πρέπει να εφαρμόζεται κατά την ερμηνεία επιστημονικών δεδομένων.
216
Επιπλέον, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει η επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας ότι η ΕΦΑΧ δεν έλαβε υπόψη όλα τα διαθέσιμα δεδομένα. Συγκεκριμένα, η προσφεύγουσα δεν προσδιορίζει ορισμένο αποδεικτικό στοιχείο το οποίο δεν εξετάστηκε από την ΕΦΑΧ. Περαιτέρω, από τις εκτιμήσεις που εκτίθενται στις σκέψεις 98, 103 και 106 ανωτέρω προκύπτει ότι η ΕΦΑΧ εξήγησε τους διάφορους λόγους για τους οποίους, είτε μεμονωμένα είτε από κοινού, τα προσκομισθέντα στοιχεία δεν αρκούσαν για να καταδειχθεί η ύπαρξη αισθητών διαφορών όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και/ή την ασφάλεια της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα.
217
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, η ΕΦΑΧ και η Επιτροπή δεν υπέπεσαν σε πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως κρίνοντας ότι τα προσκομισθέντα αποδεικτικά στοιχεία δεν ήταν επαρκή για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
218
Τέλος, κατά το μέρος που η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παραβιάζει την αρχής της ίσης μεταχείρισης διότι ο ΕΜΑ εφάρμοσε ελαστικότερο επίπεδο απόδειξης στην περίπτωση φακέλων άλλων από εκείνον του Nexviadyme και προέβλεψε διαφορετικό και ελαστικότερο επίπεδο απόδειξης για φάρμακα καινοτόμων θεραπειών, υπενθυμίζεται ότι από τις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 76, στοιχείο δʹ, και του άρθρου 84, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι απαγορεύεται η προβολή νέων ισχυρισμών ή επιχειρημάτων κατά τη διάρκεια της δίκης, εκτός αν στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία (πρβλ. απόφαση της 15ης Ιουλίου 2015, Dennekamp κατά Κοινοβουλίου, T‑115/13, EU:T:2015:497, σκέψη 80) ή αν αποτελούν ανάπτυξη ισχυρισμού ή λόγου που έχει προβληθεί προηγουμένως, άμεσα ή έμμεσα, με το εισαγωγικό δικόγραφο της δίκης και εμφανίζει στενό σύνδεσμο με αυτόν (πρβλ. απόφαση της 11ης Ιουλίου 2013, Ziegler κατά Επιτροπής, C‑439/11 P, EU:C:2013:513, σκέψη 46).
219
Εν προκειμένω, η προσφεύγουσα, κατά το στάδιο του υπομνήματος απαντήσεως, ισχυρίστηκε, στηριζόμενη σε ένα από τα έγγραφα που έλαβε τον Σεπτέμβριο του 2022 σε απάντηση στην αίτησή της για πρόσβαση στον φάκελο καθώς και στο σχέδιο εγγράφου προβληματισμού που δημοσιεύθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2022, ότι η ΕΦΑΧ είχε εφαρμόσει ελαστικότερο επίπεδο απόδειξης κατά το παρελθόν και είχε προβλέψει ελαστικότερο επίπεδο απόδειξης για τα φάρμακα καινοτόμων θεραπειών, με αποτέλεσμα να υποπέσει εν προκειμένω σε παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.
220
Επομένως, μολονότι ο εν λόγω ισχυρισμός δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ανάπτυξη του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως όπως διατυπώνεται στο δικόγραφο της προσφυγής, εντούτοις τα νομικά και πραγματικά στοιχεία που περιλαμβάνει ανέκυψαν μετά την άσκηση της προσφυγής, οπότε πρέπει να κριθεί παραδεκτός.
221
Συναφώς, η αρχή της ίσης μεταχείρισης επιβάλλει να μην αντιμετωπίζονται κατά διαφορετικό τρόπο όμοιες καταστάσεις ούτε κατά όμοιο τρόπο διαφορετικές καταστάσεις, εκτός αν μια τέτοιου είδους αντιμετώπιση δικαιολογείται αντικειμενικά (βλ. απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Vanda Pharmaceuticals κατά Επιτροπής, T‑211/18, EU:T:2019:892, σκέψη 159 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
222
Εν προκειμένω, η προσφεύγουσα δεν επικαλέστηκε, με τα δικόγραφά της, ορισμένη αξιολόγηση βιολογικής δραστικής ουσίας βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες που να έτυχε εφαρμογής ενός ελαστικότερου επιπέδου απόδειξης.
223
Η διαπίστωση αυτή δεν αναιρείται από την αμιγώς υποθετική επιχειρηματολογία την οποία αντλεί η προσφεύγουσα από παρατήρηση περιλαμβανόμενη σε έγγραφο με τίτλο «MLT dashboard» (πίνακας αποτελεσμάτων της MLT), προερχόμενο από την ομάδα ηγεσίας για τα φάρμακα [Medicines Leadership Team (MLT)] του ΕΜΑ. Συγκεκριμένα, από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει ότι η εν λόγω παρατήρηση αφορούσε αξιολογήσεις βιολογικών δραστικών ουσιών για την υπαγωγή τους στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, πολύ λιγότερο δε στο πλαίσιο εκείνων σχετικά με τις οποίες η «κομβική» μελέτη (pivotal study) είχε τυπικώς αποτύχει.
224
Εν πάση περιπτώσει, δεδομένου ότι τα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τις προβαλλόμενες διαφορές των ιδιοτήτων μιας δραστικής ουσίας σε σύγκριση με μια άλλη όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και/ή την ασφάλεια εξαρτώνται από τον οικείο υποβαλλόμενο φάκελο και υπόκεινται σε χωριστή αξιολόγηση, δεν μπορεί να γίνει λόγος για καταστάσεις που επιδέχονται σύγκριση (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Vanda Pharmaceuticals κατά Επιτροπής, T‑211/18, EU:T:2019:892, σκέψη 160).
225
Τέλος, ούτε το σημείο 4.3.2 του σχεδίου εγγράφου προβληματισμού της 18ης Νοεμβρίου 2022 μπορεί να θεμελιώσει ισχυρισμό σχετικά με παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.
226
Ασφαλώς, το σημείο 4.3.2 του σχεδίου εγγράφου προβληματισμού της 18ης Νοεμβρίου 2022 αναφέρει τη δυνατότητα να στηριχθεί το αίτημα για υπαγωγή φαρμάκων καινοτόμων θεραπειών στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες σε «ευλογοφανή επιστημονική αιτιολογία» και στον τρόπο με τον οποίο οι διαφορές ως προς τη μοριακή δομή, τη φύση του υλικού προέλευσης ή τη διαδικασία παρασκευής «ενδέχεται να επιδράσουν αισθητά» στα χαρακτηριστικά ασφάλειας και/ή αποτελεσματικότητας της δραστικής ουσίας.
227
Πλην όμως, η προσφεύγουσα αναγνωρίζει ότι το Nexviadyme δεν αποτελεί φάρμακο καινοτόμας θεραπείας και δεν εξηγεί τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι χωρεί σύγκριση με ένα τέτοιο φάρμακο. Συναφώς, από το σημείο 3.2 του εγγράφου προβληματισμού της 18ης Νοεμβρίου 2022 προκύπτει ότι, για τις βιολογικές ουσίες, συνιστάται, σε περίπτωση αξίωσης υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ λόγω διαφορών ως προς τη δομή, οι οποίες δεν επαρκούν για υπαγωγή στο εν λόγω καθεστώς βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, να προσκομιστεί η «απόδειξη» ότι οι ιδιότητες της υποψήφιας δραστικής ουσίας διαφέρουν αισθητά όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και/ή την ασφάλεια. Επομένως, ακόμη και αν η προσφεύγουσα είχε καταδείξει ότι ο EMA προέβλεπε διαφορετικό και πιο ευέλικτο επίπεδο απόδειξης για τα φάρμακα καινοτόμων θεραπειών, εντούτοις δεν θα ήταν σε θέση να αποδείξει διαφορετική μεταχείριση σε βάρος του Nexviadyme.
228
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, η αιτίαση σχετικά με παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη και, ως εκ τούτου, το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως απορρίπτεται στο σύνολό του.
229
Δεδομένου ότι όλα τα σκέλη του πρώτου λόγου ακυρώσεως απορρίφθηκαν ως αβάσιμα, ο πρώτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.
Επί του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αφορά παραβίαση της αρχής της χρηστής διοικήσεως, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη
230
Με τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η διαδικασία της αρχικής εξέτασης και η διαδικασία της επανεξέτασης του αιτήματος με αντικείμενο την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ παραβιάζουν την αρχή της χρηστής διοικήσεως, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη. Ο λόγος αυτός διαρθρώνεται σε τέσσερα σκέλη.
Επί του πρώτου σκέλους του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, με το οποίο προβάλλεται παράβαση της υποχρέωσης τήρησης αντικειμενικής αμεροληψίας
231
Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι, στο πλαίσιο των διαδικασιών αρχικής εξέτασης και επανεξέτασης του αιτήματός της για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ, ο EMA επέβαλε στην ΕΦΑΧ τη γνώμη του να μη γίνει δεκτή η εν λόγω υπαγωγή και ότι η συζήτηση σχετικά με την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες διεξήχθη «στο παρασκήνιο». Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η προσφεύγουσα διευκρίνισε ότι προέβαλε συναφώς ισχυρισμό περί παραβάσεως της υποχρέωσης τήρησης αντικειμενικής αμεροληψίας.
232
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τον EMA, αμφισβητεί την ως άνω επιχειρηματολογία.
233
Συναφώς, η υποχρέωση τήρησης αντικειμενικής αμεροληψίας επιτάσσει την παροχή από το θεσμικό όργανο επαρκών εχέγγυων προς αποκλεισμό κάθε εύλογης αμφιβολίας σχετικά με ενδεχόμενη προκατάληψη (πρβλ. απόφαση της 27ης Μαρτίου 2019, August Wolff και Remedia κατά Επιτροπής, C‑680/16 P, EU:C:2019:257, σκέψη 27 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
234
Προκειμένου να καταδειχθεί ότι η οργάνωση της διοικητικής διαδικασίας δεν παρέχει επαρκή εχέγγυα ώστε να αποκλειστεί κάθε εύλογη αμφιβολία σχετικά με ενδεχόμενη προκατάληψη, δεν απαιτείται να αποδειχθεί η έλλειψη αμεροληψίας. Αρκεί συναφώς να υπάρχει μια εύλογη αμφιβολία, η οποία δεν μπορεί να αρθεί (πρβλ. απόφαση της 27ης Μαρτίου 2019, August Wolff και Remedia κατά Επιτροπής, C‑680/16 P, EU:C:2019:257, σκέψη 37).
235
Εν προκειμένω, προς στήριξη της προβαλλόμενης παράβασης της υποχρέωσης τήρησης αντικειμενικής αμεροληψίας σχετικά με την αξιολόγηση για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ, η προσφεύγουσα επικαλείται τα πρακτικά των συνεδριάσεων της ΕΦΑΧ και ορισμένα από τα έγγραφα που έλαβε σε απάντηση του αιτήματός της για πρόσβαση στον φάκελο.
236
Κατ’ αρχάς, όσον αφορά την αρχική εξέταση του αιτήματος για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι από τη σελίδα 11 του εγγράφου με τίτλο «Προκαταρκτική σύνοψη της αίτησης για άδεια κυκλοφορίας στην αγορά», της 13ης Οκτωβρίου 2020, προκύπτει ότι, από την αρχή της διαδικασίας, ο EMA είχε υιοθετήσει τη γνώμη ότι η δομή γλυκανών δεν ασκούσε επιρροή στο πλαίσιο της αξιολόγησης για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
237
Το εν λόγω έγγραφο περιλαμβάνει το ακόλουθο χωρίο:
«[ό]σον αφορά ιδίως το αίτημα υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ, οποιαδήποτε αλλαγή στη βελτίωση της σύνδεσης ή της απορρόφησης θεωρείται ότι συνιστά σημαντική διαφορά ως προς την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα. Ως παραδείγματα σημαντικών διαφορών μπορούν να θεωρηθούν αλλαγές ως προς τη συχνότητα της δόσης, αυξημένη αποτελεσματικότητα, αλλαγές ως προς τις αντενδείξεις κ.ά. Ως παραδείγματα ασήμαντων διαφορών μπορούν να θεωρηθούν αλλαγές οι οποίες άπτονται αποκλειστικά της φαρμακοκινητικής, η διεύρυνση του πληθυσμού ασθενών σε υποομάδες που δεν έχουν μελετηθεί προηγουμένως κ.ά.».
238
Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 56, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, του κανονισμού 726/2004, η γραμματεία του ΕΜΑ παρέχει τεχνική, επιστημονική και διοικητική υποστήριξη στις επιτροπές του οργανισμού αυτού και εξασφαλίζει τον ενδεδειγμένο συντονισμό μεταξύ τους. Βάσει του άρθρου 22 του εσωτερικού κανονισμού της ΕΦΑΧ, η υποστήριξη συνίσταται σε τεχνική και επιστημονική υποστήριξη στους εισηγητές καθώς και σε νομική και κανονιστική υποστήριξη στην ΕΦΑΧ.
239
Πλην όμως, η «Προκαταρκτική σύνοψη της αίτησης για άδεια κυκλοφορίας στην αγορά» συντάχθηκε από τη γραμματεία του ΕΜΑ, κατά τη διαδικασία της αρχικής εξέτασης, στο πλαίσιο της συνδρομής που παρέχεται από αυτή στην ΕΦΑΧ. Δεν είχε δεσμευτική ισχύ για την ΕΦΑΧ.
240
Επιπλέον, από το χωρίο που παραθέτει η προσφεύγουσα δεν προκύπτει ότι η δομή γλυκανών δεν ασκούσε επιρροή στο πλαίσιο της εξέτασης της υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Περαιτέρω, το χωρίο υπόκειται σε ερμηνεία εντός του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται. Πλην όμως, το έγγραφο αυτό, στο εισαγωγικό μέρος του σχετικά με τις διαδικαστικές και κανονιστικές πτυχές, εκθέτει ότι η προσφεύγουσα είχε αιτηθεί την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ και είχε προσκομίσει δεδομένα σε σύγκριση με την αλγλυκοσιδάση άλφα προς στήριξη του αιτήματος υπαγωγής στο καθεστώς αυτό βάσει της εν λόγω πρώτης περίπτωσης. Το εισαγωγικό αυτό μέρος αναφέρει ότι τέτοια δεδομένα απαιτούνται μόνο στην περίπτωση που η ουσία έχει προηγουμένως εγκριθεί σε φάρμακο ανθρώπινης χρήσης εντός της Ένωσης, ήτοι στο πλαίσιο της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Συγκεκριμένα, το εν λόγω μέρος διευκρινίζει ότι «μόνο στην περίπτωση που η αβαλγλυκοσιδάση άλφα θεωρηθεί ως η ίδια βιολογική ουσία με την αλγλυκοσιδάση άλφα από άποψη ποιότητας θα πρέπει να αξιολογηθούν τα κλινικά και μη κλινικά δεδομένα προς τεκμηρίωση της ασφάλειας και/ή της αποτελεσματικότητας προκειμένου να θεμελιωθεί το αίτημα της υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ». Επομένως, η «Προκαταρκτική σύνοψη της αίτησης για άδεια κυκλοφορίας στην αγορά» αναφέρει, όπως υποστηρίζει ο EMA, ότι τόσο η οδός της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες όσο και η οδός της τρίτης περίπτωσης του εν λόγω παραρτήματος ήταν, εν προκειμένω, ανοικτές για την αξιολόγηση της αίτησης υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ.
241
Εν πάση περιπτώσει, δεδομένου ότι η αποκλειστική ευθύνη για την προετοιμασία των γνωμών του ΕΜΑ σχετικά με κάθε θέμα που αφορά τα φάρμακα για ανθρώπινη χρήση ανατίθεται στην ΕΦΑΧ η οποία εκφράζεται μέσω επιστημονικών γνωμών ή συστάσεων εκδιδόμενων με συναίνεση ή με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών της, το επιχείρημα που στηρίζεται σε μεμονωμένο χωρίο, αποσπασθέν από το συγκείμενό του στο πλαίσιο της «Προκαταρκτικής σύνοψης της αίτησης για άδεια κυκλοφορίας στην αγορά» την οποία κατήρτισε η γραμματεία του ΕΜΑ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
242
Εν συνεχεία, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι από τη σελίδα 4 του εγγράφου με τίτλο «Εξέταση από ομοτίμους της υπεύθυνης ομάδας για προϊόν του ΕΜΑ των εκθέσεων αξιολόγησης σχετικά με την ημέρα 80 της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα», της 8ης Ιανουαρίου 2021, προκύπτει ότι η τελική απόφαση επί της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης «ανατέθηκε» στην ομάδα εργασίας της βιολογίας.
243
Το εν λόγω έγγραφο περιλαμβάνει το ακόλουθο χωρίο:
«[η] [ομάδα εργασίας της βιολογίας] θα πρέπει να εξετάσει αν η επιχείρηση μπορούσε να αιτηθεί την υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης (περίσταση που απαιτεί περαιτέρω αιτιολόγηση) ή αν το αίτημα αυτό δεν καθίσταται αποδεκτό. Εάν το αίτημα βάσει της πρώτης περίπτωσης απορριφθεί από την [ομάδα εργασίας της βιολογίας], ο αιτών μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο, προς τον σκοπό της υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ, να υποβάλει αίτηση δυνάμει της τρίτης περίπτωσης της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, η οποία απαιτεί σημαντικές διαφορές ως προς την ασφάλεια και/ή την αποτελεσματικότητα. Σημειώνουμε ότι ο αιτών έχει ήδη υποβάλει ορισμένες μη κλινικές και κλινικές πληροφορίες τις οποίες οι εισηγητές εξέτασαν και θεωρούν επί του παρόντος ανεπαρκείς. Η αξιολόγηση σχετικά με την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης (ασφάλεια και αποτελεσματικότητα) δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα της [ομάδας εργασίας της βιολογίας], αλλά αποτελεί διεπιστημονικό ζήτημα το οποίο, ως εκ τούτου, θα πρέπει να εξεταστεί από την ΕΦΑΧ.»
244
Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι το έγγραφο αυτό συντάχθηκε επίσης από τη γραμματεία του ΕΜΑ, κατά τη διαδικασία της αρχικής εξέτασης, στο πλαίσιο της συνδρομής που παρέχεται από εκείνη στην ΕΦΑΧ και δεν είχε δεσμευτική ισχύ για αυτήν.
245
Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 56, παράγραφος 2, του κανονισμού 726/2004 και το άρθρο 15, παράγραφος 1, του εσωτερικού κανονισμού της ΕΦΑΧ, η ΕΦΑΧ έχει την ευχέρεια να συγκροτεί μόνιμες και έκτακτες ομάδες εργασίας. Το άρθρο 6, παράγραφος 8, του εσωτερικού κανονισμού της ΕΦΑΧ παρέχει τη δυνατότητα στην ΕΦΑΧ να διαβουλεύεται με ομάδα εργασίας στο πλαίσιο της εκ μέρους της αξιολόγησης προϊόντος. Περαιτέρω, το άρθρο 15, παράγραφοι 4 και 5, του εν λόγω εσωτερικού κανονισμού ορίζει ότι η ΕΦΑΧ επανεξετάζει την εντολή και τους στόχους κάθε ομάδας εργασίας τουλάχιστον ανά τριετία και ότι, όταν το κρίνει σκόπιμο, διαβουλεύεται με τις ομάδες εργασίας της για κάθε θέμα σχετικό με τους τομείς ειδίκευσής τους. Όσον αφορά την ανάθεση καθηκόντων, το άρθρο 15, παράγραφος 5, του εσωτερικού κανονισμού της ΕΦΑΧ προβλέπει ότι η εν λόγω επιτροπή μπορεί επίσης να αναθέτει στις σχετικές ομάδες εργασίας ορισμένα καθήκοντα όσον αφορά τις επιστημονικές αξιολογήσεις των αιτήσεων ή την κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών. Τα καθήκοντα που καθορίζει η ΕΦΑΧ εντάσσονται στο πρόγραμμα εργασίας της ομάδας εργασίας το οποίο λαμβάνει την έγκριση της ΕΦΑΧ.
246
Εν προκειμένω, από το σημείο 2, με τίτλο «Εντολή και στόχοι», του εσωτερικού κανονισμού της ομάδας εργασίας της βιολογίας προκύπτει ότι η εν λόγω ομάδα εργασίας δημιουργήθηκε προκειμένου να παρέχει συστάσεις στην ΕΦΑΧ για κάθε ζήτημα σχετικό, άμεσα ή έμμεσα, με τις ποιοτικές πτυχές των βιολογικών φαρμάκων. Είναι επιφορτισμένη με την παροχή συνδρομής στην ΕΦΑΧ κατά την αξιολόγηση φακέλων, μεταξύ άλλων, παρέχοντάς της εκθέσεις επί όλων των αιτήσεων για χορήγηση ΑΚΑ πριν από τη γνωμοδότηση της ΕΦΑΧ και στοχεύοντας στη διασφάλιση της συνοχής των αξιολογήσεων. Μπορεί επίσης να κληθεί, κατόπιν αιτήματος της ΕΦΑΧ, να παράσχει επιστημονική γνώμη τόσο για ένα γενικό όσο και για ένα ειδικό θέμα σχετικά με την ποιότητα των βιολογικών φαρμάκων.
247
Επομένως, η ομάδα εργασίας της βιολογίας είχε την εντολή να διατυπώσει συστάσεις προς την ΕΦΑΧ επί του αιτήματος για υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ που υποβλήθηκε στο πλαίσιο της αίτησης για χορήγηση ΑΚΑ στο Nexviadyme, εντολή η οποία περιλαμβάνεται στον εσωτερικό κανονισμό της εν λόγω ομάδας εργασίας.
248
Επιπλέον, από το χωρίο το οποίο παραθέτει η προσφεύγουσα δεν μπορεί να συναχθεί ότι η τελική απόφαση επί της υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες «ανατέθηκε» στην ομάδα εργασίας της βιολογίας ή ότι ο EMA επέβαλε τη γνώμη του στην ΕΦΑΧ. Το εν λόγω χωρίο αναφέρει απλώς ένα ζήτημα το οποίο έπρεπε να μελετήσει η ομάδα εργασίας, επισημαίνοντας συγχρόνως ότι, σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, θα παρέμενε ανοικτή η οδός της τρίτης περίπτωσης του εν λόγω παραρτήματος. Συγκεκριμένα, το χωρίο το οποίο παραθέτει η προσφεύγουσα υπόκειται σε ερμηνεία εντός του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται. Πλην όμως, από τα σημεία που προηγούνται αμέσως του χωρίου που παραθέτει η προσφεύγουσα προκύπτει ότι, λόγω της υποβολής ορισμένων στοιχείων σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια, δεν ήταν σαφές αν η προσφεύγουσα επιθυμούσε να αιτηθεί την υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, ότι είχε ενημερωθεί, πριν από την υποβολή της αίτησής της για χορήγηση ΑΚΑ, σχετικά με τις προκλήσεις που θέτει το αίτημα της υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του εν λόγω παραρτήματος και ότι, κατ’ ουσίαν, ορισμένες πτυχές των εκθέσεων αξιολογήσεως των συνεισηγητών κατά το στάδιο «ημέρα 80» της διαδικασίας εμφάνιζαν ανακολουθίες ή έλλειψη σαφήνειας.
249
Επομένως, το επιχείρημα που στηρίζεται σε μεμονωμένο χωρίο, αποσπασθέν από το συγκείμενό του στο πλαίσιο της «Εξέτασης από ομοτίμους της υπεύθυνης ομάδας για προϊόν του ΕΜΑ των εκθέσεων αξιολόγησης σχετικά με την ημέρα 80 της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα» την οποία κατήρτισε η γραμματεία του ΕΜΑ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
250
Εν συνεχεία, όσον αφορά τα πρακτικά της συνεδρίασης της ΕΦΑΧ του Ιουλίου του 2021, η οποία κατέλαβε διάστημα πλειόνων ημερών, διευκρινίζεται ότι η εν λόγω συνεδρίαση διεξήχθη στο πλαίσιο της διαδικασίας αρχικής αξιολόγησης της αίτησης για υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ και, επομένως, πριν από την έκδοση της αρχικής γνώμης της ΕΦΑΧ στις 23 Ιουλίου 2021. Το γεγονός ότι τα πρακτικά της συνεδρίασης αυτής χαρακτηρίζουν την αβαλγλυκοσιδάση άλφα ως «γνωστή» ουσία, τούτο δε μάλιστα σε χωρίο που παραπέμπει στις προφορικές εξηγήσεις της προσφεύγουσας της 20ής Ιουλίου 2021, ουδόλως συνιστά απόδειξη μεροληπτικής αρχικής εξέτασης εκ μέρους της ΕΦΑΧ. Συγκεκριμένα, τα πρακτικά εγκρίνονται γενικώς μόνον κατά το πέρας της συνεδρίασης ή μετά τη συνεδρίαση, η δε αρχική γνώμη της ΕΦΑΧ, η οποία περιλάμβανε την αρχική απόρριψη των αιτημάτων της προσφεύγουσας όσον αφορά την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ, διατυπώθηκε ακριβώς μετά τις προαναφερθείσες προφορικές εξηγήσεις. Εν πάση περιπτώσει, από τη δικογραφία προκύπτει ότι τα εν λόγω πρακτικά της συνεδρίασης της ΕΦΑΧ του Ιουλίου του 2021 δημοσιεύθηκαν μόλις τον Οκτώβριο του 2021, ήτοι μετά την έκδοση της αρχικής γνώμης. Συνεπώς, από τα συγκεκριμένα πρακτικά, των οποίων οι περιστάσεις κατάρτισης δεν είναι γνωστές, δεν είναι δυνατόν να συναχθούν συμπεράσματα σχετικά με ενδεχόμενη παράβαση από την ΕΦΑΧ της υποχρέωσης τήρησης αντικειμενικής αμεροληψίας κατά τη διάρκεια της ως άνω συνεδρίασης.
251
Ομοίως, το γεγονός και μόνον ότι οι ημερήσιες διατάξεις και τα πρακτικά των συνεδριάσεων της ΕΦΑΧ κατά τη διαδικασία επανεξέτασης του αιτήματος υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ χαρακτήριζαν την αβαλγλυκοσιδάση άλφα ως «γνωστή» δραστική ουσία δεν οδηγεί στη διαπίστωση ότι η εν λόγω διαδικασία δεν παρείχε επαρκή εχέγγυα προς αποκλεισμό κάθε εύλογης αμφιβολίας σχετικά με ενδεχόμενη προκατάληψη εκ μέρους του ΕΜΑ ή της γραμματείας του ή, ακόμη, της ΕΦΑΧ.
252
Συγκεκριμένα, τα έγγραφα αυτά έχουν ως αποκλειστικό σκοπό να παρέχουν βασικές πληροφορίες σχετικά με τα προς συζήτηση θέματα και τις ενέργειες που πρέπει να εκτελεστούν και, στην περίπτωση πρακτικών, να συνοψίζουν τις ενέργειες που εκτελέστηκαν στο παρελθόν, το στάδιο στο οποίο βρίσκονται οι συζητήσεις και, ενδεχομένως, τα διάφορα σημεία δράσης που έχουν αποφασιστεί. Πλην όμως, δεδομένου ότι η ΕΦΑΧ είχε ήδη διατυπώσει αρχική γνώμη για τον μη χαρακτηρισμό της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα ως ΝΔΟ, ο χαρακτηρισμός της εν λόγω ουσίας ως «γνωστής», στις ημερήσιες διατάξεις και στα πρακτικά των συνεδριάσεων κατά τη διαδικασία επανεξέτασης, συνιστούσε απλώς άμεση υπενθύμιση του ζητήματος της επανεξέτασης που αποτελούσε το αντικείμενο της συνεδρίασης.
253
Τέλος, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει η επιχειρηματολογία την οποία αντλεί η προσφεύγουσα από τη σελίδα 3 του εγγράφου με τίτλο «Rolling Reader’s Guidance – Re-examination» (Επικαιροποιούμενο έγγραφο καθοδήγησης – Επανεξέταση), του Νοεμβρίου 2021, ήτοι ότι ο EMA είχε ήδη καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν συνιστούσε ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
254
Το έγγραφο αυτό περιλαμβάνει το ακόλουθο χωρίο:
«Μια ουσία θεωρείται αφ’ εαυτής νέα (δηλαδή κατά την έννοια της πρώτης περίπτωσης) εφόσον η χορήγηση της δραστικής ουσίας που καλύπτεται από την αίτηση δεν εκθέτει τους ασθενείς στην ίδια θεραπευτική ποσότητα με τη δραστική ουσία ή τις δραστικές ουσίες που έχουν εγκριθεί προηγουμένως εντός της Ένωσης. Οι περιπτώσεις στις οποίες οι δραστικές ουσίες συνδέονται δομικά και στις οποίες η χορήγηση της δραστικής ουσίας που καλύπτεται από την αίτηση εκθέτει τους ασθενείς στην ίδια θεραπευτική ποσότητα εμπίπτουν στην τρίτη περίπτωση.
Υπό το φως του κανόνα αυτού κατά την αξιολόγηση της μοριακής δομής και λαμβανομένων υπόψη των διαφόρων ζητημάτων που έθιξε ο αιτών, συμπεραίνεται ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν θεωρείται νέα δραστική ουσία κατά την έννοια της πρώτης περίπτωσης του ορισμού των ΝΔΟ. Ο ενδεχόμενος αντίκτυπος στην κλινική αποτελεσματικότητα ή ασφάλεια αξιολογείται στο πλαίσιο του αιτήματος βάσει της τρίτης περίπτωσης».
255
Ο EMA υποστηρίζει, χωρίς να αντικρουστεί επί του σημείου αυτού από την προσφεύγουσα, ότι το ως άνω έγγραφο δεν καταρτίστηκε από τη γραμματεία του, αλλά από την εισηγήτρια κατά τη φάση της επανεξέτασης, και ότι σκοπεί απλώς να συνοψίσει το υφιστάμενο τότε στάδιο των συζητήσεων στο πλαίσιο της ΕΦΑΧ, παρουσιάζοντας την άποψη της εισηγήτριας, εκείνη του συνεισηγητή και τις παρατηρήσεις που ελήφθησαν από τα άλλα μέλη της ΕΦΑΧ.
256
Επομένως, το χωρίο που παραθέτει η προσφεύγουσα από το έγγραφο «Rolling Reader’s Guidance – Re-examination» δεν καθιστά δυνατό να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ο EMA επέβαλε τη γνώμη του στην ΕΦΑΧ. Επιπλέον, το εν λόγω χωρίο υπόκειται σε ερμηνεία βάσει του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται, ήτοι λαμβανομένου υπόψη του υφιστάμενου τότε σταδίου της συζήτησης στο πλαίσιο της ΕΦΑΧ. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι η εισηγήτρια και ο συνεισηγητής, κατά τη φάση της επανεξέτασης, συμφώνησαν ως προς την αξιολόγηση της ποιότητας της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Συνοψίζει τη θέση της εισηγήτριας ότι η ουσία αυτή θα μπορούσε να αποτελεί ΝΔΟ βάσει της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες. Επισημαίνει ότι η ομόφωνη θέση των μελών της ΕΦΑΧ ήταν ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν μπορούσε να υπαχθεί στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες.
257
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, το πρώτο σκέλος του δεύτερου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
Επί του δεύτερου σκέλους του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, το οποίο αφορά τη χρήση από την ΕΦΑΧ εγγράφου στο οποίο δεν επετράπη να έχει πρόσβαση η προσφεύγουσα
258
Η προσφεύγουσα προσάπτει στην ΕΦΑΧ ότι έλαβε υπόψη, ως στοιχείο αναφοράς κατά τις διαδικασίες αρχικής εξέτασης και επανεξέτασης της αίτησής της για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ, ένα σχέδιο εγγράφου προβληματισμού, το οποίο τέθηκε εν τέλει προς διαβούλευση στις 18 Νοεμβρίου 2022, σχετικά με τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη προς τον σκοπό της αξιολόγησης για υπαγωγή μιας βιολογικής ουσίας στο καθεστώς ΝΔΟ, χωρίς όμως να της επιτραπεί η πρόσβαση σε αυτό.
259
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τον EMA, αμφισβητεί την ως άνω επιχειρηματολογία.
260
Συναφώς, κατά τη νομολογία, η προσβολή του δικαιώματος πρόσβασης στον φάκελο της διαδικασίας έκδοσης βλαπτικής απόφασης δεν μπορεί να οδηγήσει στην ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης παρά μόνον αν η αποκάλυψη των επίμαχων εγγράφων είχε κάποια πιθανότητα, έστω και μικρή, να οδηγήσει τη διοικητική διαδικασία σε διαφορετική έκβαση, σε περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος θα μπορούσε να τα επικαλεστεί κατά τη διάρκεια της εν λόγω διαδικασίας (πρβλ. απόφαση της 16ης Φεβρουαρίου 2012, Συμβούλιο και Επιτροπή κατά Interpipe Niko Tube και Interpipe NTRP, C‑191/09 P και C‑200/09 P, EU:C:2012:78, σκέψη 174).
261
Εν προκειμένω, προς στήριξη της επιχειρηματολογίας της, η προσφεύγουσα επισημαίνει τη μνεία που έγινε σε σχέδιο εγγράφου προβληματισμού σχετικά με τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη προς τον σκοπό της αξιολόγησης για υπαγωγή μιας βιολογικής ουσίας στο καθεστώς ΝΔΟ, στο πλαίσιο της έκθεσης των (συν)εισηγητών της ΕΦΑΧ της 7ης Ιουλίου 2021, στο πλαίσιο των προφορικών εξηγήσεων της προσφεύγουσας κατά την αρχική εξέταση, στο πλαίσιο παρουσίασης ενώπιον της ομάδας εργασίας της βιολογίας στη συνεδρίαση της εν λόγω ομάδας τον Οκτώβριο του 2021 κατά τη διαδικασία επανεξέτασης καθώς και στο πλαίσιο της έκθεσης της εν λόγω ομάδας εργασίας της 28ης Οκτωβρίου 2021.
262
Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται ότι οι ενδιάμεσες εκθέσεις αξιολόγησης καθώς και τα ενδιάμεσα έγγραφα αξιολόγησης πρέπει να διακρίνονται από τις εκθέσεις αξιολόγησης που εκδίδονται από την ΕΦΑΧ και αντανακλούν τη γνώμη της.
263
Πλην όμως, μνεία στο προκαταρκτικό σχέδιο εγγράφου προβληματισμού δεν περιλήφθηκε ούτε στην έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ της 23ης Ιουλίου 2021 ούτε στην τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ κατόπιν της επανεξέτασης.
264
Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο τονίζει ότι δεν συνιστά παρατυπία η ύπαρξη ομοιοτήτων ως προς τη διατύπωση μεταξύ των διαφόρων εκθέσεων που καταρτίζονται στη διάρκεια των διαδικασιών αρχικής εξέτασης και επανεξέτασης (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 9ης Σεπτεμβρίου 2010, Now Pharm κατά Επιτροπής, T‑74/08, EU:T:2010:376, σκέψη 95, και της 11ης Δεκεμβρίου 2014, Faita κατά ΕΟΚΕ, T‑619/13 P, EU:T:2014:1057, σκέψη 32).
265
Ομοίως, δεν μπορεί να συνιστά παρατυπία η εφαρμογή επιστημονικών εκτιμήσεων κατά την αξιολόγηση μιας αίτησης για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ για τον λόγο ότι ενδέχεται να περιλαμβάνονται αυτές και σε προκαταρκτικό σχέδιο εγγράφου προβληματισμού το οποίο δεν είναι ακόμη διαθέσιμο στο κοινό διότι δεν έχει λάβει έγκριση από την ΕΦΑΧ.
266
Συγκεκριμένα, από το άρθρο 61, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, του κανονισμού 726/2004 και από το άρθρο 6, παράγραφος 1, του εσωτερικού κανονισμού της ΕΦΑΧ προκύπτει ότι τα μέλη της ΕΦΑΧ καθώς και οι διάφοροι εισηγητές και συνεισηγητές της ΕΦΑΧ και τα μέλη των ομάδων αξιολογητών τους ορίζονται αναλόγως της πείρας τους και σε συνάρτηση με τον σκοπό της παροχής των καλύτερων δυνατών επιστημονικών γνωμών. Επομένως, δεν μπορεί να αναμένεται από τα πρόσωπα αυτά να αποκρούουν επιστημονικές προσεγγίσεις, γνώσεις και πρακτικές που τους φαίνονται ενδεχομένως κρίσιμες και, επιπλέον, τους προτάθηκαν από ομάδα εργασίας επιφορτισμένη με την παροχή στήριξης σε αυτούς, για τον λόγο και μόνον ότι οι εν λόγω προσεγγίσεις, γνώσεις και πρακτικές περιλαμβάνονται σε προκαταρκτικό σχέδιο εγγράφου προβληματισμού.
267
Εν πάση περιπτώσει, η προσφεύγουσα δεν κατέδειξε ότι η κοινοποίηση του προκαταρκτικού σχεδίου εγγράφου προβληματισμού θα είχε συνέπειες ως προς το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, καθόσον δεν προσκόμισε κανένα αποδεικτικό στοιχείο συναφώς. Ισχυρίστηκε μόνον, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι θα μπορούσε ενδεχομένως να προβάλει πρόσθετα επιχειρήματα προκειμένου να αντικρούσει την έμφαση που δόθηκε από την ΕΦΑΧ ως προς την αλληλουχία αμινοξέων. Πλην όμως, η επιστημονική προσέγγιση στην οποία στηρίχθηκε τελικώς η εν λόγω επιτροπή παρέμεινε φανερή, χωρίς αμφισημίες, καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας και δεν υπέστη μεταβολές. Επομένως, ακόμη και αν θεωρηθεί ότι η έλλειψη κοινοποίησης του εν λόγω προκαταρκτικού σχεδίου συνιστά διαδικαστική πλημμέλεια, τούτο δεν ασκεί επιρροή ως προς τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης.
268
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, το δεύτερο σκέλος του δεύτερου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
Επί του τρίτου σκέλους του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, σχετικά με παράλειψη κοινοποίησης στην προσφεύγουσα των συστάσεων που παρέσχε ο EMA στην εισηγήτρια και στον συνεισηγητή της ΕΦΑΧ
269
Η προσφεύγουσα προσάπτει στον ΕΜΑ ότι δεν της κοινοποίησε τις συστάσεις που παρασχέθηκαν από τον ίδιο στην εισηγήτρια και στον συνεισηγητή της ΕΦΑΧ κατά τη διαδικασία επανεξέτασης της αίτησής της για υπαγωγή της αλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ. Πλην όμως, από δύο χωρία της έκθεσης του συνεισηγητή στο στάδιο της επανεξέτασης της 1ης Οκτωβρίου 2021 σχετικά με τους λόγους επανεξέτασης προκύπτει ότι η μεταγενέστερη αξιολόγηση της ΕΦΑΧ βασίστηκε σε τέτοιες συστάσεις.
270
Επομένως, όσον αφορά τον λόγο επανεξέτασης σχετικά με τη νομική και κανονιστική φύση των κριτηρίων υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ, η προσφεύγουσα παραπέμπει στο σημείο 4.3 της έκθεσης αξιολόγησης των λόγων επανεξέτασης που κατήρτισε ο συνεισηγητής την 1η Οκτωβρίου 2021. Ο συνεισηγητής επισήμανε ότι, στις παρατηρήσεις του ΕΜΑ προς τον ίδιο, ο εν λόγω οργανισμός είχε δηλώσει ότι «δεν [ήταν] αναγκαίο να εξεταστούν τα ζητήματα αυτά» και ότι «[η] αξιολόγηση [έπρεπε] να επικεντρωθεί αποκλειστικά στους επιστημονικούς λόγους».
271
Όσον αφορά τον λόγο επανεξέτασης κατά τον οποίο η αρχή της ομοιότητας, κατά την έννοια του κανονισμού 847/2000 ο οποίος έχει εφαρμογή στα ορφανά φάρμακα, επιβεβαιώνει την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, η προσφεύγουσα παραπέμπει στο σημείο 4.11 της έκθεσης που μνημονεύεται στη σκέψη 270 ανωτέρω. Ο συνεισηγητής σημείωσε ότι «[ο] EMA [δήλωσε] ότι οι χρησιμοποιούμενοι ορισμοί είναι εκείνοι του κανονισμού σχετικά με τα ορφανά φάρμακα» και ότι, ωστόσο, «οι ορισμοί αυτοί δεν [περιλαμβάνονταν] στα στοιχεία που [έπρεπε] να ληφθούν υπόψη προς τον σκοπό της αξιολόγησης για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ και, ως εκ τούτου, [έπρεπε] να αγνοηθούν». Ο EMA είχε επίσης επισημάνει ότι «[μπορούσε] να διευκρινιστεί στην έκθεση αξιολόγησης ότι οι διατάξεις σχετικά με τα [κύρια χαρακτηριστικά της μοριακής δομής], όπως [περιλαμβάνονταν] στην ισχύουσα νομοθεσία για τα ορφανά φάρμακα, δεν [είχαν] κατ’ ανάγκη εφαρμογή προς τον σκοπό της αξιολόγησης για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ, το οποίο δεν αφορά την εμπορική αποκλειστικότητα».
272
Η προσφεύγουσα εκθέτει ότι η δεύτερη από τις παρατηρήσεις του συνεισηγητή, η οποία παρατίθεται στη σκέψη 271 ανωτέρω, επαναλαμβάνεται στο σημείο 5.3 της τελικής έκθεσης αξιολόγησης της ΕΦΑΧ, δεδομένου ότι το έγγραφο αυτό αναφέρει ότι «[ο]ι διατάξεις σχετικά με τα κύρια χαρακτηριστικά της μοριακής δομής (ΚΧΜΔ), όπως περιλαμβάνονται στην ισχύουσα νομοθεσία για τα ορφανά φάρμακα, δεν έχουν εφαρμογή προς τον σκοπό της αξιολόγησης για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ, διότι αυτό δεν αφορά την εμπορική αποκλειστικότητα».
273
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τον EMA, αμφισβητεί την ως άνω επιχειρηματολογία.
274
Συναφώς, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 238 ανωτέρω και όπως αναγνωρίζει η προσφεύγουσα, η γραμματεία του ΕΜΑ είναι επιφορτισμένη με την παροχή τεχνικής, επιστημονικής και διοικητικής υποστήριξης στις επιτροπές του εν λόγω οργανισμού, η οποία συνίσταται σε τεχνική και επιστημονική υποστήριξη στους εισηγητές καθώς και σε νομική και κανονιστική υποστήριξη στην ΕΦΑΧ.
275
Το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι η γραμματεία του ΕΜΑ παρέσχε στους εισηγητές της ΕΦΑΧ κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επανεξέτασης νομική συνδρομή μη προβλεπόμενη από τον εσωτερικό κανονισμό της ΕΦΑΧ υπό τη μορφή, σύμφωνα με τα δικόγραφα της Επιτροπής_«εσωτερικών διευκρινίσεων νομικής φύσεως». Εντούτοις, ελλείψει οποιουδήποτε επιχειρήματος προβαλλόμενου συναφώς από την προσφεύγουσα, η συγκεκριμένη περίσταση δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο για την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης. Επιπλέον, η προσφεύγουσα δήλωσε ότι δεν αντιτίθεται στην παροχή τέτοιων κατευθύνσεων.
276
Περαιτέρω, από τη δικογραφία δεν προκύπτει ότι η προσφεύγουσα ζήτησε πρόσβαση στις επίμαχες νομικές διευκρινίσεις κατά τη διαδικασία επανεξέτασης και, επίσης, δεν εξήγησε πώς την έβλαψε ακριβώς η μη αυτεπάγγελτη κοινοποίηση των εν λόγω διευκρινίσεων.
277
Επιπρόσθετα, τα στοιχεία της επιχειρηματολογίας της προσφεύγουσας τα οποία αφορούν οι εν λόγω διευκρινίσεις, ήτοι η νομική και κανονιστική φύση των κριτηρίων αξιολόγησης για υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ και η δυνατότητα να ληφθούν υπόψη οι ορισμοί που περιλαμβάνονται στον κανονισμό 847/2000, είχαν ήδη συζητηθεί και απορριφθεί κατά την αρχική εξέταση καθώς και στην έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ της 23ης Ιουλίου 2021 που συνόδευε τη γνώμη της ΕΦΑΧ της 23ης Ιουλίου 2021. Επομένως, από κανένα στοιχείο δεν μπορεί να συναχθεί ότι η κοινοποίηση των εν λόγω διευκρινίσεων θα είχε συνέπειες ως προς το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, δεδομένου ότι η προσφεύγουσα δεν προσκόμισε κανένα αποδεικτικό στοιχείο συναφώς. Συνεπώς, ακόμη και αν θεωρούνταν ότι η έλλειψη κοινοποίησης των ως άνω διευκρινίσεων συνιστά διαδικαστική πλημμέλεια, εντούτοις δεν θα ήταν δυνατό να επέλθει λόγω αυτού ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης.
278
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, το τρίτο σκέλος του δεύτερου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
Επί του τέταρτου σκέλους του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, σχετικά με παράλειψη ενημέρωσης της προσφεύγουσας όσον αφορά τον ρόλο και τις εργασίες της ομάδας εργασίας για τη βιολογία
279
Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι δεν ενημερώθηκε δεόντως σχετικά με τον ρόλο και τη γνώμη της ομάδας εργασίας της ΕΦΑΧ για τη βιολογία στο πλαίσιο των διαδικασιών αρχικής εξέτασης και επανεξέτασης της αίτησής της για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ. Επίσης, δεν έτυχε ακροάσεως από την εν λόγω ομάδα εργασίας. Επιπλέον, ο EMA όφειλε να της κοινοποιήσει νωρίτερα την έκθεση της ομάδας εργασίας για τη βιολογία, της 28ης Οκτωβρίου 2021, αντί να της τη διαβιβάσει μόλις τον Ιούνιο του 2022 και κατόπιν σχετικού αιτήματος. Συγκεκριμένα, η ομάδα εργασίας για τη βιολογία διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο κατά την επανεξέταση της αίτησής της για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες και η παρέμβασή της μετέβαλε την προσέγγιση που είχε αρχικά προταθεί από την εισηγήτρια κατά το στάδιο της επανεξέτασης. Περαιτέρω, η ομάδα εργασίας για τη βιολογία δεν διέθετε εντολή να επιτελέσει τέτοιο ρόλο, δεδομένου ότι δεν είχε ανανεωθεί το πρόγραμμα εργασίας της από την ΕΦΑΧ.
280
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τον EMA, αμφισβητεί την ως άνω επιχειρηματολογία.
281
Συναφώς, δεν μπορεί να γίνει δεκτή η επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας με την οποία προβάλλεται ότι δεν ενημερώθηκε δεόντως σχετικά με τον ρόλο της ομάδας εργασίας για τη βιολογία και ότι η εν λόγω ομάδα εργασίας δεν διέθετε εντολή να παράσχει συστάσεις στην ΕΦΑΧ επί του αιτήματος υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ που υποβλήθηκε στο πλαίσιο της αίτησης για χορήγηση ΑΚΑ στο Nexviadyme.
282
Συγκεκριμένα, οι εσωτερικοί κανονισμοί της ΕΦΑΧ και της ομάδας εργασίας για τη βιολογία αποτελούν δημόσια έγγραφα, αναρτημένα στον ιστότοπο του ΕΜΑ, οπότε η προσφεύγουσα είχε τη δυνατότητα να ενημερωθεί σχετικά με τον ρόλο και την εντολή της εν λόγω ομάδας εργασίας. Επιπλέον, η ίδια η προσφεύγουσα προσκόμισε στο Γενικό Δικαστήριο τον εσωτερικό κανονισμό της ομάδας εργασίας για τη βιολογία.
283
Όπως επισημάνθηκε στις σκέψεις 246 και 247 ανωτέρω, η ομάδα εργασίας για τη βιολογία δημιουργήθηκε προκειμένου να παρέχει συστάσεις στην ΕΦΑΧ για «κάθε ζήτημα» σχετικό, άμεσα ή έμμεσα, με τις ποιοτικές πτυχές των βιολογικών φαρμάκων και είναι επιφορτισμένη με την παροχή συνδρομής στην ΕΦΑΧ κατά την αξιολόγηση φακέλων, παρέχοντάς της εκθέσεις επί «όλων των αιτήσεων για χορήγηση ΑΚΑ πριν από τη γνωμοδότηση της ΕΦΑΧ». Η εντολή για την παροχή συστάσεων στην ΕΦΑΧ επί των αιτημάτων υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ περιλαμβάνεται στον εσωτερικό κανονισμό της ομάδας εργασίας για τη βιολογία και όχι στο ετήσιο πρόγραμμα εργασιών της.
284
Περαιτέρω, από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι η εντολή της ομάδας εργασίας για τη βιολογία υπέστη τροποποίηση μεταξύ της 13ης Δεκεμβρίου 2018 και της 11ης Νοεμβρίου 2021, ήτοι μεταξύ της ημερομηνίας έκδοσης του εσωτερικού κανονισμού της εν λόγω ομάδας εργασίας και της ημερομηνίας έκδοσης της τελικής γνώμης της ΕΦΑΧ και της τελικής έκθεσης αξιολόγησης της ΕΦΑΧ. Ειδικότερα, από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει ότι η ΕΦΑΧ προέβη σε τροποποίηση της εντολής της ομάδας εργασίας για τη βιολογία στο πλαίσιο της τριετούς επανεξέτασης της εν λόγω εντολής δυνάμει του άρθρου 15, παράγραφος 4, του εσωτερικού κανονισμού της ΕΦΑΧ (βλ. σκέψη 245 ανωτέρω).
285
Επομένως, δεν υφίσταται καμία έλλειψη διαφάνειας ούτε έλλειψη ή υπέρβαση της εντολής της ομάδας εργασίας για τη βιολογία όσον αφορά τη διαβούλευση της ΕΦΑΧ με την εν λόγω ομάδα εργασίας.
286
Εν συνεχεία, όσον αφορά τη δυνατότητα ενός αιτούντος ΑΚΑ να τύχει ακροάσεως ενώπιον της ομάδας εργασίας για τη βιολογία, επισημαίνεται ότι, κατά πάγια νομολογία, το δικαίωμα ακροάσεως επιβάλλει να παρέχεται στους αποδέκτες αποφάσεων οι οποίες επηρεάζουν ουσιωδώς τα συμφέροντά τους η δυνατότητα να γνωστοποιούν λυσιτελώς την άποψή τους επί των σε βάρος τους στοιχείων στα οποία έχει στηριχθεί η επίμαχη πράξη (πρβλ. απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2019, Probelte κατά Επιτροπής, T‑67/18, EU:T:2019:873, σκέψη 86 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
287
Συναφώς, το άρθρο 13, παράγραφος 1, του εσωτερικού κανονισμού της ΕΦΑΧ ορίζει ότι ο αιτών ΑΚΑ δικαιούται να παράσχει προφορικές εξηγήσεις ενώπιον μιας ομάδας εργασίας ή μιας επιστημονικής συμβουλευτικής ομάδας εφόσον η ΕΦΑΧ έχει αναθέσει καθήκοντα επιστημονικής αξιολόγησης στην εν λόγω ομάδα εργασίας ή στην εν λόγω επιστημονική συμβουλευτική ομάδα. Πλην όμως, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 248 ανωτέρω, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι η τελική απόφαση όσον αφορά την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες «είχε ανατεθεί» στην ομάδα εργασίας για τη βιολογία.
288
Το σημείο 2 του εσωτερικού κανονισμού της ομάδας εργασίας για τη βιολογία αναφέρει, στο πλαίσιο της συνδρομής που παρέχει η εν λόγω ομάδα εργασίας στην ΕΦΑΧ όσον αφορά την αξιολόγηση των φακέλων, ότι «εφόσον κριθεί αναγκαίο από την [ομάδα εργασίας για τη βιολογία]/ΕΦΑΧ, είναι δυνατή η διοργάνωση συνεδριάσεων προς παροχή προφορικών διευκρινίσεων» από τους αιτούντες τη χορήγηση ΑΚΑ. Το σημείο 6.3 του εσωτερικού κανονισμού της ομάδας εργασίας για τη βιολογία ορίζει ότι, «εφόσον κρίνεται σκόπιμο από την [ομάδα εργασίας για τη βιολογία], οι επιχειρήσεις μπορούν να προβούν σε προφορικές παρουσιάσεις κατά τις συνεδριάσεις της ομάδας εργασίας για θέματα που συνδέονται άμεσα με τις δραστηριότητες της εν λόγω ομάδας, κατόπιν σύμφωνης γνώμης της ΕΦΑΧ».
289
Δεδομένου ότι οι διατάξεις αυτές δεν έχουν διατυπωθεί υπό επιτακτικούς όρους και παρέχουν συναφώς διακριτική ευχέρεια στην ομάδα εργασίας για τη βιολογία, η απόφαση να κληθεί η προσφεύγουσα για προφορικές εξηγήσεις απέκειτο στην εν λόγω ομάδα, κατόπιν, κατά περίπτωση, σύμφωνης γνώμης της ΕΦΑΧ.
290
Η διαπίστωση αυτή δεν αναιρείται από την υποχρέωση του EMA, βάσει του άρθρου 51, παράγραφος 1, του Χάρτη, να σέβεται τα δικαιώματα και τις αρχές που μνημονεύονται σε αυτόν κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του (πρβλ. απόφαση της 14ης Μαρτίου 2024, D & A Pharma κατά Επιτροπής και ΕΜΑ, C‑291/22 P, EU:C:2024:228, σκέψεις 87 και 112).
291
Συγκεκριμένα, η γνώμη της ομάδας εργασίας για τη βιολογία δεν συνιστά ατομικό μέτρο σε βάρος της προσφεύγουσας κατά την έννοια του άρθρου 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη. Μια τέτοια γνώμη αποτελεί απλώς ενδιάμεση και προπαρασκευαστική πράξη για την κατάρτιση της γνώμης της ΕΦΑΧ και την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης. Επιπλέον, η προσφεύγουσα δεν διέθετε γενικό ή απόλυτο δικαίωμα προς υποβολή προφορικών παρατηρήσεων πέραν της δυνατότητας που προβλέπεται στην οδηγία 2001/83, τον κανονισμό 726/2004 και τους εσωτερικούς κανονισμούς της ΕΦΑΧ και της ομάδας εργασίας για τη βιολογία.
292
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι δεν υφίσταται προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως της προσφεύγουσας λόγω του γεγονότος ότι δεν της παρασχέθηκε δυνατότητα προφορικής τοποθέτησής της ενώπιον της ομάδας εργασίας για τη βιολογία.
293
Εν πάση περιπτώσει, από τη δικογραφία προκύπτει ότι η προσφεύγουσα ήταν σε θέση να τοποθετηθεί σχετικά με την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ κατά το στάδιο της αρχικής εξέτασης και της επανεξέτασης, τόσο γραπτώς όσο και με τις προφορικές εξηγήσεις ενώπιον της ΕΦΑΧ στις 20 Ιουλίου και στις 8 Νοεμβρίου 2021, καθώς και στο πλαίσιο των συναντήσεων με την Επιτροπή. Περαιτέρω, δεν υποστηρίζει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται σε επιστημονικές εκτιμήσεις ως προς τις οποίες δεν ήταν σε θέση να εκφράσει τη γνώμη της πριν από την έκδοση της απόφασης αυτής.
294
Όσον αφορά την αιτίαση ότι ο EMA διαβίβασε στην προσφεύγουσα την έκθεση της ομάδας εργασίας για τη βιολογία της 28ης Οκτωβρίου 2021 μόλις τον Ιούνιο του 2022 και κατόπιν σχετικού αιτήματος, ενώ η έκθεση αυτή είχε αποφασιστική σημασία ως προς το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε η αξιολόγηση της αίτησής της για υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, αρκεί η διαπίστωση ότι οι εκτιμήσεις της εν λόγω ομάδας εργασίας που κρίθηκαν κρίσιμες από τους συνεισηγητές κατά το στάδιο της επανεξέτασης και, εν συνεχεία, από την ΕΦΑΧ περιλήφθησαν στην κοινή έκθεση αξιολόγησης των εισηγητών σχετικά με τους λόγους επανεξέτασης της 2ας Νοεμβρίου 2021 και στην τελική έκθεση αξιολόγησης της ΕΦΑΧ. Πλην όμως, η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί ότι έλαβε εγκαίρως τα εν λόγω έγγραφα.
295
Επιπρόσθετα, ουδεμία παρατυπία μπορεί να συναχθεί από το γεγονός ότι, στο πλαίσιο της επανεξέτασης της αξιολόγησης για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, η εισηγήτρια, η οποία είχε αρχικώς εκτιμήσει ότι η αβαλγλυκοσιδάση άλφα μπορούσε να συνιστά ΝΔΟ βάσει της εν λόγω περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες για τον λόγο ότι η μοριακή του δομή διέφερε περισσότερο από ελαφρώς από εκείνη της αλγλυκοσιδάσης άλφα, κατά την έννοια του κανονισμού 1234/2008, περιέλαβε τελικώς τη θέση της ομάδας εργασίας για τη βιολογία στην έκθεσή της σχετικά με τους λόγους επανεξέτασης της 8ης Οκτωβρίου 2021.
296
Ασφαλώς, η άσκηση των αρμοδιοτήτων ενός εισηγητή συνεπάγεται την ανάληψη σημαντικού ρόλου όσον αφορά την προετοιμασία της γνώμης που καλείται να εκδώσει η ΕΦΑΧ, ο δε εισηγητής που έχει οριστεί από την εν λόγω επιτροπή διαθέτει αυτοτελή αρμοδιότητα στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας έκδοσης γνώμης (πρβλ. απόφαση της 27ης Μαρτίου 2019, August Wolff και Remedia κατά Επιτροπής, C‑680/16 P, EU:C:2019:257, σκέψεις 33 και 34).
297
Ωστόσο, εν προκειμένω, η εισηγήτρια κατά το στάδιο της επανεξέτασης δήλωσε ότι θεώρησε πραγματιστική την καταγραφή της θέσης της ομάδας εργασίας για τη βιολογία στην έκθεσή της σχετικά με τους λόγους επανεξέτασης της 8ης Οκτωβρίου 2021, λαμβανομένων υπόψη των απαιτήσεων όσον αφορά τις προθεσμίες. Πλην όμως, η εισηγήτρια ουδόλως εμποδιζόταν να προβεί στην εν λόγω ενέργεια, εφόσον συμμεριζόταν τα συμπεράσματα της ομάδας εργασίας για τη βιολογία. Εν πάση περιπτώσει, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ένας εμπειρογνώμονας να αλλάξει γνώμη ως προς ζήτημα που αφορά την αξιολόγηση ενός φαρμάκου.
298
Συναφώς, από τα πρακτικά της συνεδρίασης της ομάδας εργασίας για τη βιολογία του Οκτωβρίου 2021 κατά το στάδιο της επανεξέτασης της αίτησης για την υπαγωγή στο καθεστώς ΝΔΟ προκύπτει ότι, κατόπιν ψηφοφορίας με σκοπό την αποσαφήνιση των τάσεων γνώμης εντός της ομάδας εργασίας αυτής, η πλειοψηφία των μελών της ομάδας θεωρούσε πως η αβαλγλυκοσιδάση άλφα δεν συνιστούσε ΝΔΟ βάσει της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες, το δε συμπέρασμα αυτό υιοθετήθηκε εν τέλει από όλα τα μέλη της ομάδας καθώς και από την εισηγήτρια κατά το στάδιο της επανεξέτασης.
299
Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, το τέταρτο σκέλος του δεύτερου λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
300
Δεδομένου ότι όλα τα σκέλη του δεύτερου λόγου ακυρώσεως απορρίφθηκαν ως αβάσιμα, ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.
Επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως, με τον οποίον προβάλλονται παράβαση του άρθρου 5, παράγραφος 12, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000, πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως και ανεπαρκής αιτιολογία
301
Με τον τρίτο λόγο ακυρώσεως, η προσφεύγουσα βάλλει κατά του άρθρου 5 της προσβαλλόμενης απόφασης, καθόσον η Επιτροπή έκρινε ότι το Nexviadyme δεν έπρεπε να ταξινομηθεί ως ορφανό φάρμακο. Ισχυρίζεται ότι η COMP εφάρμοσε υπέρμετρα αυστηρό επίπεδο απόδειξης προκειμένου να κρίνει αν εξακολουθούσε να πληρούται το κριτήριο του σημαντικού οφέλους προς τον σκοπό της διατήρησης, κατά τον χρόνο χορήγησης της ΑΚΑ, του χαρακτηρισμού του Nexviadyme ως ορφανού φαρμάκου. Κατά την προσφεύγουσα, όταν πρόκειται για αυστηρή εξέταση της πλήρωσης των κριτηρίων ως προς την ύπαρξη σημαντικού οφέλους, επιβάλλεται η εφαρμογή της αρχής της «υπέρτερης πιθανότητας». Πλην όμως, η διάρθρωση και η αιτιολογία της τελικής θέσης της COMP εμφανίζει κενά, καθόσον η επιτροπή αυτή δεν προέβη σε εξέταση όλων των αποδεικτικών στοιχείων σταθμίζοντας σφαιρικώς τις σχετικές πιθανότητες. Επομένως, η COMP δεν εξέτασε όλες τις πτυχές που έπρεπε να ληφθούν υπόψη και υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως. Τέλος, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι τα σφάλματα στα οποία υπέπεσε η ΕΦΑΧ κατά την αξιολόγηση για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ επηρεάζουν επίσης την αξιολόγηση της COMP ως προς την ύπαρξη σημαντικού οφέλους του Nexviadyme έναντι του Myozyme.
302
Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τον EMA, αμφισβητεί την ως άνω επιχειρηματολογία.
303
Κατ’ αρχάς, υπενθυμίζεται ότι η διαδικασία σχετικά με τα ορφανά φάρμακα διεξάγεται σε δύο χωριστά στάδια. Το πρώτο στάδιο αφορά τον χαρακτηρισμό του φαρμάκου ως ορφανού φαρμάκου, ενώ το δεύτερο, το οποίο συνιστά το επίμαχο εν προκειμένω, αφορά την ΑΚΑ του φαρμάκου που έχει χαρακτηριστεί ως ορφανό και την εμπορική αποκλειστικότητα που συνδέεται με αυτή. Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 5, παράγραφος 12, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000, ένα χαρακτηρισθέν ως ορφανό φάρμακο διαγράφεται από το μητρώο ορφανών φαρμάκων της Ένωσης όταν διαπιστωθεί, πριν από τη χορήγηση ΑΚΑ, ότι τα κριτήρια χαρακτηρισμού δεν πληρούνται πλέον όσον αφορά το εν λόγω φάρμακο. Ως εκ τούτου, όταν ένας υποστηρικτής υποβάλλει αίτηση για τη χορήγηση ΑΚΑ ως προς φάρμακο που έχει χαρακτηριστεί ως ορφανό, κινεί ταυτόχρονα διαδικασία για την επαναξιολόγηση της πλήρωσης των κριτηρίων χαρακτηρισμού [πρβλ. απόφαση της 23ης Σεπτεμβρίου 2020, Medac Gesellschaft für klinische Spezialpräparate κατά Επιτροπής, T‑549/19, EU:T:2020:444, σκέψεις 43 έως 45 (μη δημοσιευθείσες) και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
304
Το άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000 προβλέπει δύο εναλλακτικά κριτήρια προκειμένου να χαρακτηριστεί ένα φάρμακο ως ορφανό. Είτε δεν υφίσταται ικανοποιητική μέθοδος διάγνωσης, πρόληψης ή θεραπείας της εν λόγω πάθησης που να έχει εγκριθεί στην Ένωση (πρώτη υπόθεση) είτε, εφόσον υφίσταται τέτοια μέθοδος, όπως εν προκειμένω, το συγκεκριμένο φάρμακο θα ωφελήσει σημαντικά τα πρόσωπα που πάσχουν από την πάθηση αυτή (δεύτερη υπόθεση).
305
Υπενθυμίζεται ότι, για τον χαρακτηρισμό ενός φαρμάκου ως ορφανού, η έννοια του «σημαντικού οφέλους» ορίζεται στο άρθρο 3, παράγραφος 2, του κανονισμού 847/2000 ως «το από κλινική άποψη σχετικό πλεονέκτημα ή η μείζων συνεισφορά στη φροντίδα ασθενών».
306
Κατά τη νομολογία, όσον αφορά τη δεύτερη υπόθεση που προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000 και έχει εφαρμογή εν προκειμένω, η απόδειξη του σημαντικού οφέλους εντάσσεται στο πλαίσιο συγκριτικής ανάλυσης με υπάρχουσα και εγκεκριμένη μέθοδο ή με υπάρχον και εγκεκριμένο φάρμακο. Συγκεκριμένα, «το από κλινική άποψη σχετικό πλεονέκτημα» και «η μείζων συνεισφορά στη φροντίδα ασθενών», που παρέχουν στο δυνητικό ορφανό φάρμακο το χαρακτηριστικό του σημαντικού οφέλους, μπορούν να καθοριστούν μόνο κατόπιν σύγκρισης με τις ήδη εγκεκριμένες μεθόδους θεραπείας (βλ. απόφαση της 16ης Μαΐου 2019, GMPO κατά Επιτροπής, T‑733/17, EU:T:2019:334, σκέψη 32 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
307
Εκτός αυτού, από το γράμμα του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000 καθώς και από το όλο πνεύμα του συστήματος που θεσπίζει ο κανονισμός αυτός προκύπτει ότι τα κριτήρια από τα οποία δύναται να συναχθεί η ύπαρξη σημαντικού οφέλους είναι αυστηρά. Η ανάπτυξη ενός φαρμάκου που προσφέρει σημαντικό όφελος σε σχέση με το ήδη εγκεκριμένο φάρμακο το οποίο προορίζεται για τη θεραπεία της ίδιας πάθησης συνεπάγεται, για την επιχείρηση που το επεξεργάζεται, επενδύσεις στην έρευνα και στην ανάπτυξη του βελτιωμένου αυτού δυνητικού φαρμάκου. Μια επιχείρηση δεν μπορεί συνεπώς να περιοριστεί στην ανάπτυξη παρόμοιου φαρμάκου για να πετύχει τον χαρακτηρισμό του φαρμάκου αυτού ως ορφανού, την άδεια κυκλοφορίας και την εμπορική αποκλειστικότητα που συνοδεύει την εν λόγω άδεια (βλ. απόφαση της 22ας Ιανουαρίου 2015, Teva Pharma και Teva Pharmaceuticals Europe κατά Επιτροπής, T‑140/12, EU:T:2015:41, σκέψη 65 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
308
Η ευθύνη για την αξιολόγηση του κατά πόσον μια αίτηση χαρακτηρισμού ενός φαρμάκου ως ορφανού πληροί τα κριτήρια χαρακτηρισμού ανήκει αποκλειστικά στην COMP, στην οποία έχει ανατεθεί η έκδοση επιστημονικής γνώμης επί του αρχικού χαρακτηρισμού. Η χορήγηση ΑΚΑ συνεπάγεται την αναγνώριση εμπορικής αποκλειστικότητας, κατά την έννοια του άρθρου 8 του κανονισμού 141/2000, μόνον εφόσον η COMP επιβεβαιώσει, κατόπιν της επιστημονικής αξιολόγησής της, ότι τα αντικειμενικά κριτήρια χαρακτηρισμού του άρθρου 3, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού πληρούνται (πρβλ. απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2018, Bristol-Myers Squibb Pharma κατά Επιτροπής και EMA, T‑329/16, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:878, σκέψη 82).
309
Από τον συνδυασμό του άρθρου 5, παράγραφος 12, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000 και του άρθρου 7, παράγραφος 3, του ίδιου κανονισμού προκύπτει ότι, κατά τον χρόνο χορήγησης της ΑΚΑ, η COMP προβαίνει σε νέα, πλήρη αξιολόγηση της πλήρωσης των κριτηρίων χαρακτηρισμού εντός διαφορετικού πραγματικού πλαισίου από εκείνο που οδήγησε στην αρχική καταχώριση. Προκειμένου να προσδιοριστεί αν πληρούνται τα εν λόγω κριτήρια κατά τον χρόνο χορήγησης της ΑΚΑ, κρίσιμα στο πλαίσιο της νέας αυτής αξιολόγησης είναι τα στοιχεία που έπονται του αρχικού χαρακτηρισμού όπως, μεταξύ άλλων, νέα φάρμακα που εγκρίθηκαν στο μεταξύ ή νέα επιστημονικά και ιατρικά δεδομένα σχετικά με κλινικές δοκιμές και μελέτες κατόπιν του αρχικού χαρακτηρισμού (πρβλ. απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2018, Bristol-Myers Squibb Pharma κατά Επιτροπής και EMA, T‑329/16, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:878, σκέψη 83).
310
Επομένως, η πλήρωση του κριτηρίου του σημαντικού οφέλους του άρθρου 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 141/2000 υπόκειται σε νέα θετική απόδειξη κατά τον χρόνο χορήγησης της άδειας κυκλοφορίας. Συγκεκριμένα, προκειμένου να επιβεβαιώσει τη διατήρηση του χαρακτηρισμού ως ορφανού φαρμάκου, η COMP οφείλει να βεβαιωθεί, βάσει επιστημονικών και αντικειμενικών δεδομένων, ως προς την πλήρωση του κριτηρίου του σημαντικού οφέλους. Επομένως, ελλείψει καταληκτικών στοιχείων που αποδεικνύουν σημαντικό όφελος κατά τον χρόνο χορήγησης της ΑΚΑ, η COMP υποχρεούται να κρίνει ότι δεν πληρούνται πλέον τα κριτήρια χαρακτηρισμού του άρθρου 3 του εν λόγω κανονισμού και, ως εκ τούτου, να συστήσει στην Επιτροπή τη διαγραφή του οικείου φαρμάκου από το μητρώο ορφανών φαρμάκων της Ένωσης. Συνεπώς, προκειμένου να αποφευχθεί η διαγραφή αυτή, ο αιτών οφείλει να προσκομίσει επαρκή δεδομένα προς τεκμηρίωση της ύπαρξης σημαντικού οφέλους, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες συνθήκες που επικρατούν κατά τον χρόνο χορήγησης της ΑΚΑ (απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2018, Bristol-Myers Squibb Pharma κατά Επιτροπής και EMA, T‑329/16, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:878, σκέψη 84).
311
Επιπλέον, από τη νομολογία προκύπτει ότι η συγκριτική ανάλυση μεταξύ του νέου φαρμάκου και των μεθόδων ή των υφιστάμενων και εγκριθέντων φαρμάκων στην Ένωση, ήτοι, εν προκειμένω, του Myozyme, πρέπει να αποδεικνύει όχι μόνον ότι το νέο φάρμακο είναι επωφελές για τους ασθενείς και συνεισφέρει στη φροντίδα τους αλλά και ότι το όφελος αυτό είναι «σημαντικό» και η συνεισφορά αυτή είναι «μείζων». Το προσδοκώμενο όφελος από το νέο αυτό φάρμακο πρέπει ως εκ τούτου να υπερβαίνει ένα ορισμένο όριο από ποσοτικής ή ποιοτικής άποψης ώστε να θεωρείται «σημαντικό» ή «μείζον» (πρβλ. απόφαση της 16ης Μαΐου 2019, GMPO κατά Επιτροπής, T‑733/17, EU:T:2019:334, σκέψη 39).
312
Ο υποστηρικτής οφείλει επομένως να αποδείξει, βάσει συγκεκριμένων και τεκμηριωμένων αποδεικτικών στοιχείων, ότι το φάρμακο παρέχει σημαντικό όφελος, ήτοι ότι το πλεονέκτημά του είναι σημαντικό από κλινική άποψη ή ότι η συμβολή του στη φροντίδα των ασθενών είναι μείζων σε σχέση με το φάρμακο αναφοράς, χωρίς να μπορεί να στηριχθεί προς τούτο σε τεκμήρια ή ισχυρισμούς γενικής φύσης (πρβλ. απόφαση της 16ης Μαΐου 2019, GMPO κατά Επιτροπής, T‑733/17, EU:T:2019:334, σκέψη 40).
313
Εν προκειμένω, στο μέτρο που η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η αιτιολογία της τελικής θέσης της COMP είναι ανεπαρκής, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, στα σημεία 6 και 7 του εγγράφου αυτού, η εν λόγω επιτροπή κατέγραψε τις εκτιμήσεις καθώς και τους επιστημονικούς και μεθοδολογικούς λόγους για τους οποίους έκρινε ότι τα πρόσθετα στοιχεία που προσκόμισε η προσφεύγουσα με τη λεπτομερή τεκμηρίωσή της επιδιώκοντας την αναθεώρηση της γνώμης της COMP της 20ής Δεκεμβρίου 2021, εξεταζόμενα μεμονωμένα ή από κοινού, δεν επαρκούσαν ώστε να αποδειχθεί σημαντικό όφελος του Nexviadyme σε σύγκριση με το Myozyme.
314
Συγκεκριμένα, καταρχάς, η COMP εξέτασε δύο πρόσθετες αναλύσεις σχετικά με τα δεδομένα της μελέτης COMET. Σκοπός της πρώτης από τις αναλύσεις αυτές ήταν να αποδείξει, κατ’ ουσίαν, ότι τα αποτελέσματα της μελέτης COMET δεν ήταν απόρροια της τύχης καθώς και ότι το γεγονός ότι η εν λόγω μελέτη δεν παρέσχε στατιστικώς σημαντικό αποτέλεσμα ως προς την υπόθεση της υπεροχής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα οφειλόταν σε ατυπικό ασθενή. Η δεύτερη αποσκοπούσε, κατ’ ουσίαν, στο να καταδείξει σημαντική διαφορά υπέρ του Nexviadyme στο πλαίσιο της από κοινού εξέτασης των κριτηρίων αξιολόγησης σχετικά με τη μυϊκή αναπνευστική ισχύ (ως ποσοστό της προβλεπόμενης FVC) και το εξάλεπτο βάδισμα.
315
Εντούτοις, η COMP επισήμανε ότι διατηρεί επιφυλάξεις ως προς τα συμπεράσματα που συνήγαγε η προσφεύγουσα όσον αφορά την πρώτη από τις πρόσθετες αναλύσεις που μνημονεύονται στη σκέψη 314 ανωτέρω, για τον λόγο ότι η ανάλυση αυτή στηρίχθηκε σε προσέγγιση ανεπαρκώς πειστική από μεθοδολογικής άποψης και κλινικώς μη αιτιολογημένη, λαμβανομένης υπόψη της παράλειψης αιτιολόγησης του αποκλεισμού του εν λόγω ασθενή και της απουσίας ελέγχου για σφάλματα τύπου 1. Κατέληξε ότι, συνολικά, η μελέτη COMET δεν είχε καταδείξει τυπικώς υπεροχή του Nexviadyme και ότι οι πρόσθετες αναλύσεις, μολονότι στατιστικώς σημαντικές, δεν ήταν επαρκείς ως προς την ύπαρξη σημαντικού οφέλους του Nexviadyme, λαμβανομένων υπόψη των διαπιστωθέντων περιορισμών. Στο πλαίσιο αυτό, επισήμανε επίσης ότι, κατά την ομάδα εργασίας για τη βιοστατιστική, την οποία είχε συμβουλευθεί, οποιαδήποτε θετική γνώμη ως προς το σημαντικό όφελος πρέπει να βασίζεται στο σύνολο των δεδομένων και όχι σε ορισμένη τροποποίηση της στατιστικής μεθοδολογίας. Η COMP ανέφερε ότι, «[γ]ια τους λόγους που εκτίθενται στην [παρούσα έκθεση,] οι πρόσθετες αναλύσεις (το σύνολο των δεδομένων)» δεν επαρκούν ως προς την ύπαρξη σημαντικού οφέλους.
316
Όσον αφορά τη δεύτερη από τις πρόσθετες αναλύσεις που μνημονεύονται στη σκέψη 314 ανωτέρω, η COMP έκρινε ότι μια προσέγγιση στηριζόμενη στη μεθοδολογία της εν λόγω ανάλυσης, ήτοι στη μεθοδολογία «win ratio», δεν ήταν κλινικώς δικαιολογημένη σε ένα πλαίσιο όπου, όπως εν προκειμένω, δεν υφίστατο «ανταγωνισμός» μεταξύ των κριτηρίων αξιολόγησης σχετικά με τη FVC και το εξάλεπτο βάδισμα. Σημείωσε επίσης ότι, στις περιπτώσεις που η ΕΦΑΧ έλαβε υπόψη αναλύσεις της μεθοδολογίας «win ratio» για άλλα προϊόντα, οι πρωτογενείς αναλύσεις είχαν επιτύχει. Στο ίδιο πνεύμα με τα συμπεράσματά της όσον αφορά την πρώτη πρόσθετη ανάλυση, η COMP κατέληξε ότι τα επιχειρήματα περί υπεροχής του Nexviadyme βάσει δευτερογενών αναλύσεων, αναλύσεων ευαισθησίας ή post hoc αναλύσεων, όπως η ανάλυση μεθοδολογίας «win ratio», δεν ήταν αρκούντως πειστικά από μεθοδολογικής άποψης και δεν δικαιολογούνταν κλινικά, με αποτέλεσμα να μην καταδεικνύουν σημαντικό όφελος.
317
Εν συνεχεία, όσον αφορά τη μελέτη προσομοίωσης για την πρόβλεψη του ποσοστού των ασθενών υπό Nexviadyme και υπό Myozyme που θα χρειάζονταν, μελλοντικά, υποστήριξη αναπνοής ή αναπηρικό αμαξίδιο καθώς και τα «αναφερόμενα από τους ασθενείς αποτελέσματα» (patient-reported outcomes) σχετικά με βασικές κινητικές δραστηριότητες, τα οποία, κατά την προσφεύγουσα, καταδείκνυαν ότι το Nexviadyme μπορούσε να καθυστερήσει την ανάγκη για υποστήριξη της αναπνοής ή για χρήση αμαξιδίου και να επιφέρει σημαντικές βελτιώσεις ως προς τα συμπτώματα και τη σωματική λειτουργικότητα των ασθενών, η εν λόγω επιτροπή έκρινε ότι τα δεδομένα, αντιστοίχως, στηρίζονταν σε υποθέσεις, βάσει προβολής των δεδομένων στο μέλλον, και ήταν δυνητικώς μεροληπτικά. Η μελέτη προσομοίωσης δεν μπορούσε «σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί καταληκτικό αποδεικτικό στοιχείο» του σημαντικού οφέλους του Nexviadyme και τα «αποτελέσματα τα οποία ανέφεραν οι ασθενείς» δεν επαρκούσαν ως προς την ύπαρξη σημαντικού οφέλους.
318
Η COMP εξήγησε επίσης ότι τα δεδομένα σχετικά με το προβαλλόμενο ως κλινικά σημαντικό όφελος για τα μικρά παιδιά που παρουσίαζαν επιδείνωση υπό το Myozyme δεν καθιστούσαν δυνατή τη συναγωγή συμπερασμάτων ως προς την αποτελεσματικότητα του Nexviadyme, λόγω, μεταξύ άλλων, του μικρού μεγέθους της μελέτης και της επίδρασης της ανάπτυξης ενός παιδιού αναλόγως της ηλικίας του. Κατά την COMP, πρόκειται για «διερευνητικά ή περιγραφικά» δεδομένα. Επιπλέον, από τη μελέτη COMET δεν προέκυπτε σαφές όφελος χάρη στη λήψη του Nexviadyme ούτε για τους ενήλικες ασθενείς με μέτρια απόκριση στο Myozyme. Επομένως, δεν είχε καταδειχθεί με επαρκή βεβαιότητα ότι η μετάβαση στο Nexviadyme βελτιώνει τα αποτελέσματα όσον αφορά τις δύο αυτές κατηγορίες ασθενών. Περαιτέρω, δεν κατέστη δυνατό να γίνουν δεκτά τα επιχειρήματα σχετικά με την προβαλλόμενη ως περιορισμένη συχνότητα της λήψης του φαρμάκου στην περίπτωση του Nexviadyme σε σύγκριση με το Myozyme, δεδομένης της παρόμοιας δοσολογίας των δύο φαρμάκων, ήτοι της ενδοφλέβιας έγχυσης ανά δύο εβδομάδες. Η αυξημένη αποτελεσματικότητα πρέπει να αποδεικνύεται βάσει καταληκτικών αποδεικτικών στοιχείων και δεν μπορεί να τεκμαίρεται λόγω μείωσης της συχνότητας της δόσης. Όσον αφορά την ποιοτική έρευνα σε ασθενείς στους οποίους χορηγήθηκε το Nexviadyme κατόπιν επιδείνωσής τους υπό το Myozyme, η COMP εκτίμησε ότι, μολονότι τα προκαταρκτικά δεδομένα υποδήλωναν θετική επίδραση του Nexviadyme, εντούτοις επρόκειτο για έρευνα μικρού μεγέθους η οποία δεν περιλάμβανε ούτε δεδομένα ελέγχου ούτε συστηματική και αντικειμενική μέτρηση της μυϊκής ή της αναπνευστικής ισχύος, οπότε τα δεδομένα δεν μπορούσαν να θεωρηθούν αξιόπιστα ως προς την υπεροχή του Nexviadyme σε σύγκριση με το Myozyme.
319
Όσον αφορά τα προβαλλόμενα ως βελτιωμένα χαρακτηριστικά του Nexviadyme σε σύγκριση με το Myozyme, η COMP έκρινε ότι δεν μπορούσαν να συναχθούν αξιόπιστα συμπεράσματα από τα προσκομισθέντα δεδομένα λόγω του μικρού μεγέθους της έρευνας, των παραγόντων σύγχυσης που οφείλονταν στην έκθεση ορισμένων ασθενών στο Myozyme και της απουσίας μακροπρόθεσμων συγκριτικών δεδομένων δεδομένου ότι όλοι οι ασθενείς της ομάδας υπό το εικονικό φάρμακο Myozyme έλαβαν εν συνεχεία το Nexviadyme.
320
Τέλος, η COMP κατέληξε ότι, «στο σύνολό τους», λόγω των σημαντικών περιορισμών τους, τα προσκομισθέντα δεδομένα δεν μπορούσαν να θεωρηθούν ως καταληκτικά αποδεικτικά στοιχεία της ύπαρξης σημαντικού οφέλους, «είτε ληφθούν υπόψη μεμονωμένα είτε σε συνδυασμό με άλλα είτε συνολικά», ούτε επιδρούν στο γεγονός ότι η μελέτη COMET απέτυχε να αποδείξει τυπικώς την υπεροχή του Nexviadyme σε σύγκριση με το Myozyme.
321
Λαμβανομένων υπόψη των εκτιμήσεων που εκτίθενται στις σκέψεις 313 έως 320 ανωτέρω, η τελική θέση της COMP και η τελική γνώμη της COMP στις οποίες στηρίζεται το άρθρο 5 της προσβαλλόμενης απόφαση περιλαμβάνουν αιτιολογία η οποία ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της νομολογίας της σκέψης 89 ανωτέρω.
322
Η διαπίστωση αυτή δεν αναιρείται από την έλλειψη ρητής μνείας, στην τελική θέση της COMP, των συμπερασμάτων της ad hoc ομάδας εμπειρογνωμόνων. Συγκεκριμένα, οι εκτιμήσεις της εν λόγω ομάδας εμπειρογνωμόνων υπέρ του Nexviadyme συνέπιπταν, κατ’ ουσίαν, με την υποβληθείσα από την προσφεύγουσα λεπτομερή τεκμηρίωση. Επομένως, μολονότι η COMP δεν προέβη σε ρητή μνεία τους στην τελική θέση της, τούτο δεν σημαίνει εντούτοις ότι ήταν άγνωστες σε αυτήν και ότι δεν επέδρασαν στο αποτέλεσμα της επιστημονικής αξιολόγησής της (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 26ης Ιανουαρίου 2022, Vanda Pharmaceuticals κατά Επιτροπής, T‑303/16, EU:T:2022:25, σκέψη 179).
323
Επισημαίνεται περαιτέρω, κατά το μέρος που η προσφεύγουσα επικαλείται τον πίνακα αποτελεσμάτων της MLT, ήτοι της ομάδας διεύθυνσης φαρμάκων του ΕΜΑ, όπου καταγράφεται ότι η ΕΦΑΧ έχει κάνει δεκτές μελέτες που είχαν αποτύχει τυπικώς βάσει θετικών τάσεων που συνέκλιναν για όλα τα πρωτεύοντα και δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία αξιολόγησης, ότι, κατά την εξέταση από την COMP της δεύτερης από τις πρόσθετες αναλύσεις σχετικά με τα δεδομένα της μελέτης COMET που μνημονεύονται στη σκέψη 314 ανωτέρω, ήτοι της ανάλυσης μεθοδολογίας «win ratio», η COMP ανέτρεψε ρητώς την επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας σχετικά με την προσφορότητα της επίκλησης της εν λόγω ανάλυσης δεδομένου ότι, στην περίπτωση των μελετών μεθοδολογίας «win ratio» τις οποίες έκανε δεκτές η ΕΦΑΧ σχετικά με άλλα φάρμακα, οι πρωτογενείς αναλύσεις είχαν επιτύχει (βλ. σκέψη 316 ανωτέρω).
324
Εν συνεχεία, όσον αφορά την επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας κατά την οποία η COMP επέβαλε υπέρμετρα αυστηρό επίπεδο απόδειξης, επισημαίνεται ότι, εφόσον η COMP προβαίνει, κατά τον χρόνο χορήγησης της ΑΚΑ, σε νέα, πλήρη αξιολόγηση της πλήρωσης των κριτηρίων χαρακτηρισμού εντός διαφορετικού πραγματικού πλαισίου από εκείνο που οδήγησε στην αρχική καταχώριση, λαμβάνοντας υπόψη στοιχεία που έπονται του αρχικού χαρακτηρισμού όπως, μεταξύ άλλων, νέα φάρμακα που εγκρίθηκαν στο μεταξύ ή νέα επιστημονικά και ιατρικά δεδομένα σχετικά με κλινικές δοκιμές και μελέτες κατόπιν του αρχικού χαρακτηρισμού, δεν μπορεί να συναχθεί από τον κανονισμό 141/2000 κανένα γενικό τεκμήριο ως προς την ύπαρξη ή την απουσία σημαντικού οφέλους του φαρμάκου. Επομένως, οι απαιτήσεις όσον αφορά τη διεξαγωγή των αποδείξεων, συμπεριλαμβανομένου του επιπέδου απόδειξης, δεν διαφέρουν αναλόγως της σύστασης που εκδίδει η COMP όσον αφορά τη διατήρηση ή τη μη διατήρηση του χαρακτηρισμού του ορφανού φαρμάκου.
325
Καίτοι το Γενικό Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το κριτήριο βάσει του οποίου μπορεί να συναχθεί η ύπαρξη σημαντικού οφέλους ήταν «αυστηρό» και ότι έπρεπε να «αποδειχθεί θετικά», τούτο δε βάσει «καταληκτικών στοιχείων που αποδεικνύουν σημαντικό όφελος κατά τον χρόνο χορήγησης της ΑΚΑ» ή «επαρκών δεδομένων προς τεκμηρίωση της ύπαρξης σημαντικού οφέλους» ή, ακόμη, «συγκεκριμένων και τεκμηριωμένων αποδεικτικών στοιχείων ότι το φάρμακο παρέχει σημαντικό όφελος» και ότι το προσδοκώμενο όφελος από το φάρμακο αυτό «πρέπει ως εκ τούτου να υπερβαίνει ένα ορισμένο όριο από ποσοτικής ή ποιοτικής άποψης» (βλ. μνημονευόμενη στις σκέψεις 307 και 310 έως 312 ανωτέρω νομολογία), εντούτοις οι διαπιστώσεις αυτές αντανακλούν την ουσιώδη λειτουργία των αποδεικτικών στοιχείων, η οποία συνίσταται στην απόδειξη επαρκώς κατά νόμον των κρίσιμων πραγματικών περιστατικών.
326
Στο πλαίσιο αυτό, η οικεία ανάλυση στηρίζεται σε ενδελεχή, αντικειμενική και κατ’ αντιπαραβολή αξιολόγηση των ιδιαιτέρως σύνθετων πραγματικών στοιχείων επιστημονικής και τεχνικής φύσης που προβάλλει ο αιτών τα οποία, ασφαλώς, δεν στερούνται πάντοτε επιστημονικής αβεβαιότητας, αλλά απαιτούν από την ΕΦΑΧ, η οποία δεσμεύεται από το καθήκον της να παράσχει την καλύτερη δυνατή επιστημονική γνώμη, να λάβει θέση κατόπιν εκτιμήσεως των εν λόγω στοιχείων και της ευλογοφάνειας των συμπερασμάτων που συνάγονται από αυτά.
327
Πλην όμως, εν προκειμένω, με την επιχειρηματολογία την οποία αναπτύσσει στα σημεία 192 έως 201 του δικογράφου της προσφυγής της, η προσφεύγουσα δεν αμφισβήτησε το βάσιμο καμίας εκτίμησης της COMP σχετικά με τα πρόσθετα στοιχεία που προσκόμισε η προσφεύγουσα με τη λεπτομερή τεκμηρίωσή της για την αναθεώρηση της γνώμης της COMP της 20ής Δεκεμβρίου 2021. Επομένως, δεν είναι σε θέση να επικρίνει την τελική θέση της COMP ισχυριζόμενη ότι η επιτροπή αυτή εφάρμοσε υπερβολικά αυστηρό επίπεδο απόδειξης ή εκτίμησε μεμονωμένα τα εν λόγω στοιχεία ως αποδεικτικά της ύπαρξης σημαντικού οφέλους του Nexviadyme χωρίς να προβεί σε σφαιρικότερη αξιολόγηση. Εν πάση περιπτώσει, η προσφεύγουσα ουδόλως εξηγεί πώς μια σφαιρικότερη εξέταση των ως άνω στοιχείων θα μπορούσε να καταδείξει την ύπαρξη σημαντικού οφέλους, αφ’ ης στιγμής η COMP, ακολουθώντας τη διάρθρωση της λεπτομερούς τεκμηρίωσης της προσφεύγουσας, διαπίστωσε ότι κανένα από τα στοιχεία αυτά, ούτε μεμονωμένα ούτε σε συνδυασμό με άλλα ούτε συνολικά, δεν μπορούσε να θεωρηθεί ότι συνιστά καταληκτικό δεδομένο τεκμηρίωσης της ύπαρξης σημαντικού οφέλους. Συνεπώς, η αιτίαση που βάλλει κατά της προσβαλλόμενης απόφασης λόγω υπέρμετρα αυστηρής εφαρμογής των κριτηρίων που αποδεικνύουν την ύπαρξη σημαντικού οφέλους πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη. Βάσει της ίδιας αιτιολογίας, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι οι εκτιμήσεις της COMP ενέχουν πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως. Ομοίως, η αιτίαση σχετικά με παράλειψη της COMP να εξετάσει όλες τις πτυχές που έπρεπε να ληφθούν υπόψη καθώς και σχετικά με πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως πρέπει να απορριφθεί.
328
Τέλος, κατά το μέτρο που η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι τα προβαλλόμενα σφάλματα της ΕΦΑΧ όσον αφορά την αξιολόγηση για την υπαγωγή της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ επηρεάζουν την αξιολόγηση της COMP, αρκεί η διαπίστωση ότι από την εξέταση του πρώτου και του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως δεν προκύπτει κανένα νομικό σφάλμα ή πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως.
329
Ομοίως, ουδεμία παρατυπία υφίσταται λόγω της επικοινωνίας μεταξύ της γραμματείας του ΕΜΑ και της COMP όσον αφορά τη συνοχή της γνώμης της COMP με εκείνη της ΕΦΑΧ, ήτοι λόγω του χωρίου του πίνακα αποτελεσμάτων της MLT που παρατίθεται από την προσφεύγουσα ότι «[σ]το πλαίσιο της εκτίμησής της, η COMP ενημερώθηκε (κατόπιν κανονιστικής και νομικής γνώμης) ότι δεν θα ήταν σκόπιμο να αποκλίνει από την επιστημονική εκτίμηση της ΕΦΑΧ» και ότι «[η] COMP εξέδωσε αρνητική γνώμη επί βάσεως ανάλογης με εκείνη του συμπεράσματος της ΕΦΑΧ».
330
Συγκεκριμένα, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 238 ανωτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 56, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, του κανονισμού 726/2004, η γραμματεία του ΕΜΑ παρέχει τεχνική, επιστημονική και διοικητική υποστήριξη στις επιτροπές του οργανισμού αυτού και εξασφαλίζει τον ενδεδειγμένο συντονισμό μεταξύ τους.
331
Επιπλέον, το άρθρο 15, παράγραφος 1, τρίτη, όγδοη και δέκατη περίπτωση, του εσωτερικού κανονισμού της COMP, όπως ίσχυσε από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για τη χορήγηση ΑΚΑ στο Nexviadyme έως την ημερομηνία έκδοσης της τελικής γνώμης και της τελικής θέσης της COMP επί της διατήρησης του χαρακτηρισμού του εν λόγω φαρμάκου ως ορφανού, βάσει των στοιχείων που προσκόμισε η Επιτροπή στο πλαίσιο μέτρου οργανώσεως της διαδικασίας, επιβεβαιώνει ότι η υποστήριξη που παρέχει η γραμματεία του EMA στην COMP περιλαμβάνει νομική και κανονιστική συνδρομή και ότι καθήκον της γραμματείας του EMA είναι επίσης να διασφαλίζει την επιστημονική και κανονιστική συνοχή των γνωμών και των συστάσεων της εν λόγω επιτροπής καθώς και την ανταλλαγή όλων των σχετικών πληροφοριών μεταξύ της COMP και της ΕΦΑΧ.
332
Βάσει του συνόλου των προεκτεθέντων, πρέπει να απορριφθεί το δεύτερο σκέλος του τρίτου λόγου ακυρώσεως και, ως εκ τούτου, η προσφυγή στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
333
Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της Επιτροπής.
334
Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, τα κράτη μέλη και τα όργανα που παρεμβαίνουν στη δίκη φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους. Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 2, στοιχείο ζʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας, με τον όρο «όργανα» νοούνται τα θεσμικά όργανα της Ένωσης που αναφέρονται στο άρθρο 13, παράγραφος 1, ΣΕΕ καθώς και τα λοιπά όργανα και οι οργανισμοί που ιδρύονται με τις Συνθήκες ή με πράξη η οποία εκδίδεται προς εκτέλεση των Συνθηκών και που μπορούν να είναι διάδικοι ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου. Επομένως, ο EMA φέρει τα δικαστικά έξοδά του.
335
Η Eucope φέρει τα δικαστικά έξοδά της κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 138, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο πενταμελές τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Η Sanofi BV φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της, τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
3)
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) και η European Confederation of Pharmaceutical Entrepreneurs (Eucope) φέρουν τα δικαστικά έξοδά τους.
Svenningsen
Mac Eochaidh
Laitenberger
Martín y Pérez de Nanclares
Stancu
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 24 Σεπτεμβρίου 2025.
(υπογραφές)
Περιεχόμενα
Νομικό πλαίσιο
Επί των εννοιών του βιολογικού φαρμάκου και της δραστικής ουσίας
Επί της διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων για χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά
Επί των εννοιών της «περιόδου κανονιστικής προστασίας δεδομένων» και της «περιόδου κανονιστικής προστασίας εμπορίας»
Επί των εννοιών της «γενικής άδειας κυκλοφορίας» και της «επέκτασης μιας ΑΚΑ»
Επί του εγγράφου της Επιτροπής με τίτλο «Ανακοίνωση προς τους αιτούντες, τόμος 2Α, Διαδικασίες για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά, κεφάλαιο 1, Χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην αγορά»
Επί του χαρακτηρισμού ενός φαρμάκου ως «ορφανού» και επί της διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων για τη χορήγηση ΑΚΑ σε τέτοιο φάρμακο
Ιστορικό της διαφοράς
Ανάπτυξη του φαρμάκου Nexviadyme – αβαλγλυκοσιδάση άλφα
Αίτηση για τη χορήγηση ΑΚΑ
Επανεξέταση της αίτησης υπαγωγής στο καθεστώς ΝΔΟ
Χαρακτηρισμός ως ορφανού φαρμάκου
Επανεξέταση της γνώμης της COMP της 20ής Δεκεμβρίου 2021
Προσβαλλόμενη απόφαση
Γεγονότα μεταγενέστερα της έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης
Αιτήματα των διαδίκων
Σκεπτικό
Προκαταρκτικές παρατηρήσεις σχετικά με τη φύση και την έκταση του δικαστικού ελέγχου
Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, με τον οποίον προβάλλεται παράβαση του άρθρου 10, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/83 και του άρθρου 14, παράγραφος 11, του κανονισμού 726/2004, καθώς και πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως και ανεπαρκής αιτιολογία
Επί του δεύτερου σκέλους και επί της δεύτερης αιτιάσεως του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, τα οποία αφορούν ανεπαρκή αιτιολογία σχετικά με τη μη πλήρωση των προϋποθέσεων της πρώτης και της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες
Επί του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, το οποίο αφορά πλείονα σφάλματα κατά τη διαπίστωση ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες
– Επί της πρώτης αιτιάσεως του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, η οποία αφορά σφάλμα ως προς το κρίσιμο νομικό σημείο αναφοράς προς τον σκοπό της αξιολόγησης υπαγωγής της αβαλγλυκοσιδάσης άλφα στο καθεστώς ΝΔΟ
– Επί της δεύτερης αιτιάσεως του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, η οποία αφορά πλείονα σφάλματα κατά την εφαρμογή της πρώτης περίπτωσης του παραρτήματος Ι της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες
Επί του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, το οποίο αφορά πλείονα σφάλματα κατά τη διαπίστωση ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της τρίτης περίπτωσης του παραρτήματος I της ανακοίνωσης προς τους αιτούντες
Επί του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αφορά παραβίαση της αρχής της χρηστής διοικήσεως, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη
Επί του πρώτου σκέλους του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, με το οποίο προβάλλεται παράβαση της υποχρέωσης τήρησης αντικειμενικής αμεροληψίας
Επί του δεύτερου σκέλους του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, το οποίο αφορά τη χρήση από την ΕΦΑΧ εγγράφου στο οποίο δεν επετράπη να έχει πρόσβαση η προσφεύγουσα
Επί του τρίτου σκέλους του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, σχετικά με παράλειψη κοινοποίησης στην προσφεύγουσα των συστάσεων που παρέσχε ο EMA στην εισηγήτρια και στον συνεισηγητή της ΕΦΑΧ
Επί του τέταρτου σκέλους του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, σχετικά με παράλειψη ενημέρωσης της προσφεύγουσας όσον αφορά τον ρόλο και τις εργασίες της ομάδας εργασίας για τη βιολογία
Επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως, με τον οποίον προβάλλονται παράβαση του άρθρου 5, παράγραφος 12, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 141/2000, πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως και ανεπαρκής αιτιολογία
Επί των δικαστικών εξόδων
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική.