62023CC0809
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
MANUEL CAMPOS SÁNCHEZ-BORDONA
της 19ης Σεπτεμβρίου 2024 (
1
)
Υπόθεση C‑809/23
Sumitomo Chemical Agro Europe SAS
κατά
Agence nationale de sécurité sanitaire de l’alimentation, de l’environnement et du travail (ANSES),
Compagnie européenne de réalisations antiparasitaires SAS France (CERA),
παρισταμένου του:
Ministre de la transition écologique et de la cohésion des territoires
[αίτηση του Conseil d’État(Συμβουλίου της Επικρατείας, Γαλλία)για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
«Προδικαστική παραπομπή – Βιοκτόνα – Άδεια κυκλοφορίας στην αγορά – Κανονισμός (ΕΕ) 528/2012 – Αίτηση πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με εγκεκριμένο προϊόν – Οδηγία 2003/4/ΕΚ – Προσδιορισμός της εφαρμοστέας νομοθεσίας – Εμπιστευτικός χαρακτήρας – Εμπορικό απόρρητο – Έκταση της πρόσβασης σε πληροφορίες»
1.
Στο πλαίσιο διαδικασίας για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας βιοκτόνων στην αγορά, η αρμόδια γαλλική αρχή (
2
) εκπόνησε έκθεση σχετικά με την τεχνική ισοδυναμία πλειόνων δραστικών ουσιών, η οποία υπήρξε καθοριστικής σημασίας για τη χορήγηση της ζητηθείσας άδειας.
2.
Εταιρία χημικών προϊόντων η οποία αμφισβητεί τη διαπιστωθείσα τεχνική ισοδυναμία ζήτησε να της παρασχεθεί πρόσβαση στην ως άνω έκθεση. Εκτιμώντας ότι η έκθεση περιέχει τεχνικές πληροφορίες που καλύπτονται από το εμπορικό απόρρητο, ο ANSES κοινοποίησε στην εταιρία μόνον ορισμένες σελίδες της έκθεσης, αρνούμενος να παράσχει πρόσβαση στο λοιπό περιεχόμενό της.
3.
Στο πλαίσιο αυτό, τίθεται, πρώτον, το ζήτημα αν η πρόσβαση στις επίμαχες πληροφορίες διέπεται από την οδηγία 98/8/ΕΚ (
3
), δυνάμει της οποίας χορηγήθηκε η άδεια κυκλοφορίας στην αγορά, ή από τον κανονισμό (ΕΕ) 528/2012 (
4
), ο οποίος ίσχυε κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης πρόσβασης στην έκθεση.
4.
Εάν, όπως θα προτείνω στο Δικαστήριο, εφαρμόζεται ο κανονισμός 528/2012, θα πρέπει να εξακριβωθεί επίσης αν ο εν λόγω κανονισμός αποκλείει την εφαρμογή της οδηγίας 2003/4/ΕΚ (
5
) ή αν, αντιθέτως, οι δύο πράξεις μπορούν να συνδυαστούν αρμονικά μεταξύ τους.
5.
Η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως θα παράσχει στο Δικαστήριο την ευκαιρία να εμπλουτίσει τη νομολογία του σχετικά με τον συγκερασμό, αφενός, του δικαιώματος πρόσβασης σε πληροφορίες και, αφετέρου, της εμπιστευτικότητας που είναι εγγενής στην προστασία του εμπορικού απορρήτου και των εμπορικών συμφερόντων.
I. Το νομικό πλαίσιο
Α.
Ο κανονισμός 528/2012
6.
Η αιτιολογική σκέψη 61 διαλαμβάνει τα εξής:
«Η αποτελεσματική πληροφόρηση σχετικά με τους κινδύνους που οφείλονται σε βιοκτόνα και τα μέτρα διαχείρισης κινδύνων αποτελούν ουσιώδες μέρος του συστήματος που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό. Οι αρμόδιες αρχές, ο [Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων, στο εξής: Οργανισμός] και η Επιτροπή θα πρέπει να διευκολύνουν την πρόσβαση στις πληροφορίες και, ταυτόχρονα, να τηρούν την αρχή της εμπιστευτικότητας και να αποφεύγουν κάθε γνωστοποίηση πληροφοριών που θα μπορούσε να βλάψει τα εμπορικά συμφέροντα του ενδιαφερομένου, εκτός εάν το απαιτεί η προστασία της ανθρώπινης υγείας, της ασφάλειας ή του περιβάλλοντος ή άλλοι λόγοι ανώτερου δημόσιου συμφέροντος.»
7.
Το άρθρο 3 («Ορισμοί») προβλέπει τα εξής:
«1.   Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
[…]
κγ)
“τεχνική ισοδυναμία”: αναλογία, ως προς τη χημική σύνθεση και τα χαρακτηριστικά κινδύνου, μιας ουσίας που παράγεται είτε από πηγή διαφορετική της πηγής αναφοράς είτε από την πηγή αναφοράς αλλά κατόπιν τροποποίησης της διαδικασίας και/ή του τόπου παρασκευής, σε σύγκριση με την ουσία της πηγής αναφοράς η οποία αποτέλεσε το αντικείμενο της αρχικής εκτίμησης επικινδυνότητας, όπως προσδιορίζεται στο άρθρο 54·
[…]».
8.
Το άρθρο 66 («Εμπιστευτικότητα»), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 334/2014 (
6
), ορίζει τα εξής:
«[…]
2.   Ο Οργανισμός και οι αρμόδιες αρχές αρνούνται την πρόσβαση σε πληροφορίες εάν η γνωστοποίησή τους ενδέχεται να υπονομεύει την προστασία των εμπορικών συμφερόντων ή της ιδιωτικής ζωής ή της ασφάλειας των ενδιαφερομένων.
Η γνωστοποίηση των ακόλουθων πληροφοριών θεωρείται κανονικά ότι υπονομεύει την προστασία των εμπορικών συμφερόντων ή της ιδιωτικής ζωής ή της ασφάλειας των ενδιαφερομένων:
α)
λεπτομέρειες της πλήρους σύνθεσης του βιοκτόνου,
β)
η ακριβής ποσότητα της δραστικής ουσίας ή του βιοκτόνου που παρασκευάστηκε ή διατέθηκε στην αγορά,
[…]
Ωστόσο, όταν απαιτούνται έκτακτα μέτρα για την προστασία της υγείας των ανθρώπων, των ζώων, της ασφάλειας ή του περιβάλλοντος ή για άλλους λόγους επιτακτικού δημόσιου συμφέροντος, ο Οργανισμός και οι αρμόδιες αρχές γνωστοποιούν τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο.
3.   Με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, μετά τη χορήγηση της άδειας, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να απαγορευθεί η πρόσβαση στις εξής πληροφορίες:
[…]
ι) οι αναλυτικές μέθοδοι που αναφέρονται στο άρθρο 19 παράγραφος 1 στοιχείο γ)·
[…]».
9.
Το άρθρο 67 («Ηλεκτρονική πρόσβαση του κοινού»), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 334/2014, ορίζει τα εξής:
«1.   Από την ημερομηνία κατά την οποία η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικό κανονισμό ορίζοντας ότι μια δραστική ουσία εγκρίνεται σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχείο α), οι ακόλουθες επικαιροποιημένες πληροφορίες που κατέχει ο Οργανισμός ή η Επιτροπή σχετικά με την εν λόγω δραστική ουσία δημοσιοποιούνται και διατίθενται εύκολα και δωρεάν:
[…]
η)
οι αναλυτικές μέθοδοι που εμφαίνονται στα σημεία 5.2 και 5.3 του τίτλου 1 και στο σημείο 4.2 του τίτλου 2 του παραρτήματος II.
2.   Από την ημερομηνία κατά την οποία ένα βιοκτόνο λαμβάνει άδεια κυκλοφορίας, ο Οργανισμός θέτει στη διάθεση του κοινού εύκολα και δωρεάν τις ακόλουθες επικαιροποιημένες πληροφορίες:
α)
τους όρους και τις προϋποθέσεις της χορήγησης των αδειών,
β)
τη συνοπτική περιγραφή των χαρακτηριστικών του βιοκτόνου· και
γ)
τις αναλυτικές μεθόδους που εμφαίνονται στα σημεία 5.2 και 5.3 του τίτλου 1 και στο σημείο 5.2 του τίτλου 2 του παραρτήματος III.
3.   Από την ημερομηνία κατά την οποία η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικό κανονισμό που ορίζει ότι μια δραστική ουσία εγκρίνεται όπως αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχείο α), ο Οργανισμός θέτει στη διάθεση του κοινού δωρεάν τις ακόλουθες επικαιροποιημένες πληροφορίες για την εν λόγω δραστική ουσία, εκτός εάν ο προμηθευτής των δεδομένων έχει δηλώσει, σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 4, τους λόγους για τους οποίους η δημοσιοποίησή τους θα μπορούσε να βλάψει τα εμπορικά συμφέροντά του ή άλλου ενδιαφερομένου και η αρμόδια αρχή ή ο Οργανισμός έχει αποδεχθεί τους λόγους αυτούς ως βάσιμους:
[…]
ε) την έκθεση αξιολόγησης.
4.   Από την ημερομηνία κατά την οποία εγκρίνεται ένα βιοκτόνο, ο Οργανισμός θέτει στη διάθεση του κοινού δωρεάν τις ακόλουθες επικαιροποιημένες πληροφορίες, εκτός εάν ο προμηθευτής των δεδομένων έχει δηλώσει, σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 4, τους λόγους για τους οποίους η δημοσιοποίησή τους θα μπορούσε να βλάψει τα εμπορικά συμφέροντά του ή άλλου ενδιαφερομένου και η αρμόδια αρχή ή ο Οργανισμός έχει αποδεχθεί τους λόγους αυτούς ως βάσιμους:
[…]
β) την έκθεση αξιολόγησης».
10.
Το άρθρο 91 («Μεταβατικά μέτρα σχετικά με τις αιτήσεις όσον αφορά τη χορήγηση άδειας για βιοκτόνα βάσει της οδηγίας 98/8/ΕΚ») ορίζει τα εξής:
«Οι αιτήσεις όσον αφορά τη χορήγηση άδειας για βιοκτόνα που έχουν υποβληθεί για τους σκοπούς της οδηγίας 98/8/ΕΚ και των οποίων η αξιολόγηση δεν έχει ολοκληρωθεί έως την 1η Σεπτεμβρίου 2013 αξιολογούνται από τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία.
[…]»
11.
Το άρθρο 96 («Κατάργηση»), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 334/2014, έχει ως εξής:
«Με την επιφύλαξη των άρθρων 86, 89 έως 93 και 95 του παρόντος κανονισμού, η οδηγία 98/8/ΕΚ καταργείται από την 1η Σεπτεμβρίου 2013.»
12.
Το άρθρο 97 («Έναρξη ισχύος») έχει ως εξής:
«Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Σεπτεμβρίου 2013.
[…]»
Β.
Η οδηγία 2003/4
13.
Το άρθρο 4 («Εξαιρέσεις») ορίζει ως εξής:
«[…]
2.   Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν την απόρριψη αιτήσεων περιβαλλοντικών πληροφοριών εάν η δημοσιοποίηση των πληροφοριών αυτών θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά:
[…]
δ)
τον εμπιστευτικό χαρακτήρα εμπορικών ή βιομηχανικών πληροφοριών, όταν το εθνικό ή κοινοτικό δίκαιο προβλέπει τον εμπιστευτικό αυτό χαρακτήρα προκειμένου να προστατευθεί θεμιτό οικονομικό συμφέρον, συμπεριλαμβανομένου του δημόσιου συμφέροντος για την τήρηση του εμπιστευτικού χαρακτήρα των στατιστικών στοιχείων και του φορολογικού απορρήτου,
[…]
Οι λόγοι απόρριψης που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 ερμηνεύονται συσταλτικά, λαμβανομένου υπόψη, για τη συγκεκριμένη περίπτωση, του δημόσιου συμφέροντος που εξυπηρετεί η δημοσιοποίηση των πληροφοριών. Σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, το δημόσιο συμφέρον που εξυπηρετεί η δημοσιοποίηση των πληροφοριών σταθμίζεται συγκριτικά προς το συμφέρον που εξυπηρετεί η άρνηση. Τα κράτη μέλη δεν δύνανται, δυνάμει της παραγράφου 2 στοιχεία α), δ), στ), ζ) και η), να προβλέπουν την απόρριψη αιτήσεων που αφορούν πληροφορίες σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον.
[…]»
14.
Το άρθρο 11 («Κατάργηση») προβλέπει τα εξής:
«Η οδηγία 90/313/ΕΟΚ καταργείται από τις 14 Φεβρουαρίου 2005.
Οι παραπομπές στην καταργούμενη οδηγία θεωρούνται ως παραπομπές στην παρούσα οδηγία σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας του παραρτήματος.»
II. Τα πραγματικά περιστατικά, η ένδικη διαφορά και τα προδικαστικά ερωτήματα
15.
Η εταιρία Sumitomo Chemical Agro Europe SAS (στο εξής: Sumitomo) διαθέτει στην αγορά ένα βιοκτόνο που προορίζεται για την καταπολέμηση των κουνουπιών, με την ονομασία «Vectobac», η δραστική ουσία (
7
) του οποίου περιλαμβάνεται στον κατάλογο των δραστικών ουσιών που έχουν συμφωνηθεί για να αποτελέσουν συστατικά βιοκτόνων, κατά το παράρτημα I της οδηγίας 98/8.
16.
Στις 30 Αυγούστου 2013 (
8
) η Compagnie européenne de réalisations antiparasitaires SAS France (CERA) υπέβαλε στον ANSES αιτήσεις για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας στην εθνική αγορά τριών βιοκτόνων που εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό, με τις ονομασίες «Aquabac XT», «Aquabac DF3000» και «Aquabac 200G».
17.
Δραστική ουσία των τριών βιοκτόνων είναι ο ίδιος βάκιλος του ίδιου οροτύπου. Εντούτοις, το στέλεχος στο οποίο αντιστοιχεί (
9
) δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο των ουσιών που έχουν συμφωνηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
18.
Η CERA ζήτησε την εμπιστευτική μεταχείριση των δεδομένων που καλύπτονται από το εμπορικό απόρρητο τα οποία παρέσχε στον ANSES.
19.
Στις 19 Αυγούστου 2019 ο ANSES χορήγησε τις άδειες κυκλοφορίας. Προς τούτο, στηρίχθηκε σε έκθεση με την οποία διαπιστώθηκε η τεχνική ισοδυναμία των δραστικών ουσιών Bti-BMP 144 και Bti-AM65-52 (
10
).
20.
Κατά το αιτούν δικαστήριο, στις 11 Φεβρουαρίου 2021 η Sumitomo, η οποία αμφισβητεί την τεχνική ισοδυναμία των επίδικων ουσιών, ζήτησε από τον ANSES να της κοινοποιήσει την έκθεση (
11
).
21.
Ο ANSES παρέσχε στη Sumitomo πρόσβαση σε μέρος μόνον της έκθεσης (περιεχόμενα, περίληψη και συμπέρασμα υπό τη μορφή πίνακα), με την αιτιολογία ότι η λοιπή έκθεση περιέχει τεχνικές πληροφορίες που καλύπτονται από το εμπορικό απόρρητο. Πιο συγκεκριμένα, οι μη κοινοποιηθείσες πληροφορίες της έκθεσης περιλαμβάνουν:
–
αφενός, το μέρος I, που αφορά τη μεθοδολογία που χρησιμοποίησε ο ANSES προκειμένου να διαπιστώσει αν η δραστική ουσία που περιέχεται στα προϊόντα Aquabac (
12
) είναι τεχνικά ισοδύναμη με τη δραστική ουσία του προϊόντος Vectobac (
13
), η οποία έχει εγκριθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο·
–
αφετέρου, το πρώτο τμήμα του μέρους ΙΙ που αφορά την εφαρμογή της μεθοδολογίας στις επίμαχες δραστικές ουσίες (
14
).
22.
Η Sumitomo προσέβαλε την απόφαση του ANSES ενώπιον του tribunal administratif de Melun (διοικητικού πρωτοδικείου Melun, Γαλλία), το οποίο, στις 22 Σεπτεμβρίου 2022, έκανε εν μέρει δεκτή την προσφυγή, χωρίς να διατάξει την κοινοποίηση της έκθεσης στο σύνολό της (
15
) ούτε, ιδίως, των πληροφοριών στις οποίες αναφέρθηκα στο προηγούμενο σημείο.
23.
Η Sumitomo άσκησε αναίρεση ενώπιον του Conseil d’État (Συμβουλίου της Επικρατείας, Γαλλία), το οποίο αποφάσισε να υποβάλει στο Δικαστήριο τέσσερα προδικαστικά ερωτήματα, εκ των οποίων παρατίθενται κατωτέρω το πρώτο, το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα:
«1)
Οφείλει η αρμόδια εθνική αρχή, η οποία επιλήφθηκε αίτησης για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας βιοκτόνου στην αγορά πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 2013 και η οποία, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 91 του κανονισμού 528/2012, εξέτασε την αίτηση αυτή βάσει των εθνικών διατάξεων που μεταφέρουν στο εσωτερικό δίκαιο την οδηγία [98/8], στην περίπτωση που, μετά τη χορήγηση της άδειας αυτής, επιλαμβάνεται αίτησης τρίτου για την πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με βιοκτόνο που η ίδια ενέκρινε και τη δραστική ουσία που περιέχει και ιδίως σχετικά με την τεχνική ισοδυναμία της με εγκεκριμένη δραστική ουσία, να εξετάσει την τελευταία αίτηση πρόσβασης βάσει των κανόνων εμπιστευτικότητας που προβλέπονται στις εθνικές διατάξεις που μεταφέρουν στο εσωτερικό δίκαιο το άρθρο 19 της οδηγίας [98/8] ή βάσει των κανόνων που προβλέπονται στα άρθρα 66 και 67 του κανονισμού 528/2012;
[…]
3)
Αν, αντιθέτως, μια τέτοιου είδους αίτηση πρόσβασης διέπεται από τον κανονισμό 528/2012:
–
επιδίωκε ο νομοθέτης της Ένωσης, με τα άρθρα 66 και 67 του κανονισμού αυτού, τα οποία δεν παραπέμπουν στην οδηγία 2003/4, τον καθορισμό ενός ειδικού και εξαντλητικού πλαισίου για τη γνωστοποίηση στο κοινό πληροφοριών σχετικά με τα βιοκτόνα και τις δραστικές ουσίες τους και, συνεπώς, τη μη εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας 2003/4 στο μέτρο που προβλέπουν, αφενός, ότι το επιχειρηματικό απόρρητο δεν μπορεί να αποκλείει τη γνωστοποίηση πληροφοριών σχετικά με τις εκπομπές στο περιβάλλον και, αφετέρου, ότι, εάν η γνωστοποίηση άλλων πληροφοριών σχετικά με το περιβάλλον μπορεί να υπονομεύσει τα εμπορικά συμφέροντα μιας επιχείρησης, η αρμόδια διοικητική αρχή πρέπει, προτού αρνηθεί ενδεχομένως τη γνωστοποίηση, να σταθμίσει το συμφέρον της επιχείρησης αυτής και το δημόσιο συμφέρον;
–
διέπεται η γνωστοποίηση της έκθεσης αξιολόγησης της τεχνικής ισοδυναμίας μεταξύ μιας εγκεκριμένης δραστικής ουσίας και της δραστικής ουσίας που περιέχει ένα βιοκτόνο, η οποία καταρτίζεται στο πλαίσιο της αίτησης χορήγησης άδειας κυκλοφορίας του προϊόντος αυτού στην αγορά, από το άρθρο 67, παράγραφος 3, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 528/2012, το οποίο προβλέπει τη δημοσιοποίηση της έκθεσης αξιολόγησης των εγκεκριμένων δραστικών ουσιών με εξαίρεση την περίπτωση που ζητείται εμπιστευτική μεταχείριση από τον αιτούντα, από το στοιχείο βʹ της παραγράφου 4 του ίδιου άρθρου, το οποίο προβλέπει τη δημοσιοποίηση της έκθεσης αξιολόγησης ενός εγκεκριμένου βιοκτόνου με εξαίρεση την περίπτωση που ζητείται εμπιστευτική μεταχείριση από τον αιτούντα, ή από άλλους κανόνες;
–
παρέχει το άρθρο 66, παράγραφος 3, στοιχείο ιʹ, του κανονισμού 528/2012, το οποίο προβλέπει ότι μετά τη χορήγηση της άδειας κυκλοφορίας ενός βιοκτόνου στην αγορά “δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να απαγορευθεί” η πρόσβαση στις “αναλυτικές μ[εθόδους] που αναφέρονται στο άρθρο 19 παράγραφος 1 στοιχείο γ)”, τη δυνατότητα πρόσβασης σε όλες τις λεπτομερείς πληροφορίες για τις μεθόδους αυτές, ακόμη και αν η γνωστοποίησή τους ενδέχεται να θίγει το επιχειρηματικό απόρρητο, ή μόνο στις γενικές πληροφορίες σχετικά με τη φύση των μεθόδων αυτών και, κατά περίπτωση, τα συμπεράσματα τα οποία συνήχθησαν βάσει αυτών;
–
έχει το άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του ίδιου κανονισμού, το οποίο προβλέπει ότι από την ημερομηνία έγκρισης μιας δραστικής ουσίας δημοσιοποιούνται και διατίθενται δωρεάν “οι αναλυτικές μέθοδοι που εμφαίνονται (...) στο σημείο 4.2 του τίτλου 2 του παραρτήματος II”, την έννοια ότι παραπέμπει στην πραγματικότητα στις διατάξεις του σημείου 4.3. του τίτλου 2 του παραρτήματος ΙΙ στις οποίες παρέπεμπε πριν από την έκδοση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής, της 19ης Οκτωβρίου 2020, για την τροποποίηση των παραρτημάτων ΙΙ και ΙΙΙ του κανονισμού; Αν οι διατάξεις αυτές έχουν την έννοια ότι παραπέμπουν στις ισχύουσες διατάξεις του σημείου 4.2. του τίτλου 2 του παραρτήματος II και αν γίνει δεκτό ότι οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται σε μη εγκεκριμένη δραστική ουσία η οποία όμως αναγνωρίζεται ως τεχνικά ισοδύναμη με μια εγκεκριμένη δραστική ουσία, καθίσταται δυνατό λόγω της δυνατότητας γνωστοποίησης, κατ’ αρχήν, των “αναλυτικ[ών] μ[εθόδων] για την ανάλυση του μικροοργανισμού όπως έχει παρασκευαστεί” οι οποίες μνημονεύονται στο σημείο 4.2 να έχει πρόσβαση ο αιτών σε όλες τις λεπτομερείς πληροφορίες για τις μεθόδους αυτές, ακόμη και αν η γνωστοποίησή τους ενδέχεται να θίγει το επιχειρηματικό απόρρητο, ή μόνο στις γενικές πληροφορίες σχετικά με τη φύση των μεθόδων αυτών και, κατά περίπτωση, τα συμπεράσματα τα οποία συνήχθησαν βάσει αυτών;
4)
Τέλος, αν οι διατάξεις της οδηγίας 2003/4 έχουν εφαρμογή στην υπό κρίση διαφορά, μπορεί ο όρος “πληροφορίες σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον” κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής, ο οποίος περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τη φύση, τη σύνθεση, την ποσότητα, τον χρόνο και τον τόπο των εκπομπών αυτών, καθώς και δεδομένα σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους στο περιβάλλον, να αφορά πληροφορίες που παράγονται ή συλλέγονται από την αρμόδια αρχή στο πλαίσιο της εξέτασης της τεχνικής ισοδυναμίας μιας δραστικής ουσίας με μια εγκεκριμένη δραστική ουσία ή μπορεί να αφορά μόνον τις πληροφορίες σχετικά με το βιοκτόνο το οποίο περιέχει τέτοιου είδους ουσία καθόσον στο περιβάλλον εκπέμπεται το προϊόν αυτό, με όλα τα συστατικά του, και όχι μόνον η δραστική ουσία;»
III. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου
24.
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως περιήλθε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 22 Δεκεμβρίου 2023.
25.
Γραπτές παρατηρήσεις υπέβαλαν η Sumitomo, ο ANSES, η Γαλλική Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το δε Δικαστήριο έκρινε ότι παρέλκει η διεξαγωγή προφορικής διαδικασίας.
26.
Καθ’ υπόδειξιν του Δικαστηρίου, με τις παρούσες προτάσεις δεν θα εξετάσω το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα.
IV. Ανάλυση
Α.
Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος. Η εφαρμοστέα νομοθεσία
27.
Όλοι οι μετέχοντες στη διαδικασία συμφωνούν ότι οι αιτήσεις παροχής πρόσβασης στις πληροφορίες σχετικά με βιοκτόνο οι οποίες υποβάλλονται από την 1η Σεπτεμβρίου 2013 πρέπει να εξετάζονται κατά τα προβλεπόμενα στον κανονισμό 528/2012. Τούτο ισχύει επίσης, ειδικότερα, όταν πρόκειται περί πληροφοριών σχετικά με βιοκτόνα η άδεια κυκλοφορίας των οποίων χορηγήθηκε κατά τα προβλεπόμενα στην οδηγία 98/8.
28.
Συντάσσομαι με την ως άνω εκτίμηση, λαμβανομένων υπόψη των άρθρων 96 και 97 του κανονισμού 528/2012. Κατά το άρθρο 96, πρώτο εδάφιο, και το άρθρο 97, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 528/2012, η συγκεκριμένη πράξη ισχύει από την 1η Σεπτεμβρίου 2013, ημερομηνία κατάργησης της οδηγίας 98/8.
29.
Είναι αληθές ότι το άρθρο 96, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 528/2012, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 334/2014, προβλέπει ότι η οδηγία 98/8 καταργείται «[μ]ε την επιφύλαξη των άρθρων 86, 89 έως 93 και 95» του συγκεκριμένου κανονισμού. Πάντως, τα «μεταβατικά μέτρα» που προβλέπονται στα άρθρα 89 έως 93 και στο άρθρο 95 του κανονισμού 528/2012 (
16
) αφορούν περιπτώσεις διαφορετικές από αυτήν που αποτελεί αντικείμενο της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως. Ειδικότερα:
–
Στο άρθρο 89 του κανονισμού 528/2012 απαριθμούνται μέτρα που αφορούν: i) τη συνέχιση προγράμματος εργασιών εκ μέρους της Επιτροπής (παράγραφος 1)· ii) τη δυνατότητα των κρατών μελών να συνεχίσουν να εφαρμόζουν προσωρινά τα ισχύοντα σε αυτά συστήματα διάθεσης βιοκτόνων (παράγραφος 2)· και iii) τις άδειες για βιοκτόνα που περιέχουν δραστική ουσία εγκριθείσα εντός ορισμένου χρονικού διαστήματος (παράγραφοι 3 και 4).
–
Στο άρθρο 90 προβλέπονται μεταβατικά μέτρα για τις δραστικές ουσίες που αξιολογούνται βάσει της οδηγίας 98/8. Το άρθρο προβλέπει, ειδικότερα, ότι δραστικές ουσίες η αξιολόγηση των οποίων δεν έχει ολοκληρωθεί έως την 1η Σεπτεμβρίου 2013 αξιολογούνται κατά τα προβλεπόμενα στον κανονισμό 528/2012 και, κατά περίπτωση, στον κανονισμό (ΕΚ) 1451/2007 (
17
) και βάσει των πληροφοριών που υποβλήθηκαν δυνάμει της οδηγίας 98/8.
–
Κατά το άρθρο 91, οι αιτήσεις για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας βιοκτόνων στην αγορά που υποβλήθηκαν σύμφωνα με την οδηγία 98/8 και δεν έχουν αξιολογηθεί έως την1η Σεπτεμβρίου 2013 αξιολογούνται, πλην ορισμένων εξαιρέσεων, κατά τα προβλεπόμενα στην εν λόγω οδηγία.
–
Το άρθρο 92 πραγματεύεται τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση των βιοκτόνων για τα οποία χορηγήθηκε άδεια ή τα οποία έχουν καταχωρισθεί σύμφωνα με την οδηγία 98/8 πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 2013. Το άρθρο προβλέπει ότι για τα εν λόγω βιοκτόνα ο κανονισμός 528/2012 εφαρμόζεται επίσης από την ίδια ημερομηνία.
–
Το άρθρο 93 προβλέπει μεταβατικά μέτρα για βιοκτόνα τα οποία, χωρίς να καλύπτονται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 98/8, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 528/2012 και περιέχουν ή παράγουν δραστικές ουσίες που κυκλοφορούσαν στην αγορά ή χρησιμοποιούνταν σε βιοκτόνα την 1η Σεπτεμβρίου 2013.
–
Τέλος, το άρθρο 95 προβλέπει μεταβατικά μέτρα για την πρόσβαση στον φάκελο δραστικής ουσίας στο πλαίσιο της ανανέωσης της έγκρισής της.
30.
Εν κατακλείδι, κανένα από τα μεταβατικά μέτρα που θεσπίζονται με τις ανωτέρω μεταβατικές διατάξεις δεν αφορά αιτήσεις όπως η επίμαχη στην υπό κρίση υπόθεση, ήτοι: αιτήσεις πρόσβασης στις πληροφορίες σχετικά με εγκεκριμένο βιοκτόνο και τη δραστική ουσία που περιέχει και, ειδικότερα, σχετικά με την τεχνική ισοδυναμία με εγκεκριμένη δραστική ουσία.
31.
Ελλείψει συγκεκριμένων μεταβατικών διατάξεων, οι αιτήσεις πρόσβασης στις πληροφορίες πρέπει να εξεταστούν σύμφωνα με την ισχύουσα ρύθμιση κατά τον χρόνο της υποβολής τους. Στην υπό κρίση υπόθεση, το συγκεκριμένο χρονικό σημείο ήταν μεταγενέστερο της 1ης Σεπτεμβρίου 2013, ημερομηνίας κατάργησης της οδηγίας 98/8 και της έναρξης ισχύος του κανονισμού 528/2012.
32.
Η ανωτέρω διαπίστωση δεν αναιρείται από το γεγονός ότι οι ζητηθείσες πληροφορίες αφορούν βιοκτόνα που έλαβαν άδεια κυκλοφορίας δυνάμει της οδηγίας 98/8. Κατά το άρθρο 91 του κανονισμού 528/2012, τέτοια βιοκτόνα είναι εκείνα η αξιολόγηση των οποίων για τους σκοπούς χορήγησης άδειας δεν είχε ολοκληρωθεί κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος του εν λόγω κανονισμού, ήτοι την 1η Σεπτεμβρίου 2013 (
18
).
33.
Όπως επισήμαναν η Sumitomo και η Γαλλική Κυβέρνηση (
19
), η αίτηση για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας βιοκτόνου, αφενός, και οι αιτήσεις πρόσβασης στις πληροφορίες σχετικά με εγκεκριμένο βιοκτόνο, αφετέρου, συνεπάγονται την κίνηση δύο διακριτών διαδικασιών:
–
Οι αιτήσεις χορήγησης άδειας κυκλοφορίας βιοκτόνου πρέπει να συμμορφώνονται προς την οδηγία 98/8, εάν η αντίστοιχη αξιολόγηση δεν είχε ολοκληρωθεί έως την 1η Σεπτεμβρίου 2013.
–
Οι αιτήσεις πρόσβασης στις πληροφορίες, όπως η υποβληθείσα από τη Sumitomo (στις 11 Φεβρουαρίου 2021), πρέπει να συμμορφώνονται προς τον κανονισμό 528/2012, ο οποίος είχε αρχίσει να ισχύει και εφαρμοζόταν πλήρως.
34.
Άλλως, όπως επισημαίνει η Γαλλική Κυβέρνηση (
20
), παραβιάζεται αδικαιολόγητα η αρχή της ίσης μεταχείρισης κατά την άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης σε πληροφορίες. Η έκταση και το περιεχόμενο του εν λόγω δικαιώματος πρέπει να απορρέουν από τους κανόνες που ισχύουν κατά τον χρόνο άσκησής του, ανεξαρτήτως της ημερομηνίας κατά την οποία επισημοποιήθηκε το αντικείμενο των σχετικών πληροφοριών.
Β.
Επί του τρίτου και του τέταρτου προδικαστικού ερωτήματος. Πλαίσιο πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με βιοκτόνα, κατά τον κανονισμό 528/2012 και κατά την οδηγία 2003/4
35.
Εκκινώντας από την παραδοχή ότι η αίτηση πρόσβασης στις πληροφορίες διέπεται, στην υπό κρίση υπόθεση, από τον κανονισμό 528/2012, θα εξετάσω το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα από κοινού, μεταβάλλοντας εν μέρει τη σειρά με την οποία υποβάλλονται.
1. Σχέση μεταξύ του κανονισμού 528/2012 και της οδηγίας 2003/4 (πρώτο σκέλος του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος)
36.
Το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν τα άρθρα 66 και 67 του κανονισμού 528/2012 καθορίζουν ειδικό και εξαντλητικό πλαίσιο για την πρόσβαση στις πληροφορίες σχετικά με τα βιοκτόνα και τις δραστικές ουσίες τους.
37.
Το ερώτημα ανακύπτει διότι τα άρθρα 66 και 67 του κανονισμού 528/2012 δεν μνημονεύουν την οδηγία 2003/4 (
21
). Η εν λόγω παράλειψη θα μπορούσε να ερμηνευθεί υπό την έννοια «της μη εφαρμογής των διατάξεων της οδηγίας 2003/4 στο μέτρο που προβλέπουν, αφενός, ότι το επιχειρηματικό απόρρητο δεν μπορεί να αποκλείει τη γνωστοποίηση πληροφοριών σχετικά με τις εκπομπές στο περιβάλλον και, αφετέρου, ότι, εάν η γνωστοποίηση άλλων πληροφοριών σχετικά με το περιβάλλον μπορεί να υπονομεύσει τα εμπορικά συμφέροντα μιας επιχείρησης, η αρμόδια διοικητική αρχή πρέπει, προτού αρνηθεί ενδεχομένως τη γνωστοποίηση, να σταθμίσει το συμφέρον της επιχείρησης αυτής και το δημόσιο συμφέρον» (
22
).
38.
Όπως παρατήρησε η Επιτροπή, μολονότι το αιτούν δικαστήριο δεν το μνημονεύει, το προδικαστικό ερώτημα παραπέμπει εμμέσως στο άρθρο 4, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2003/4. Το εν λόγω άρθρο προβλέπει τόσο την υποχρέωση στάθμισης του δημόσιου συμφέροντος μαζί με το εμπορικό συμφέρον όσο και την απαγόρευση απόρριψης αιτήσεων παροχής πληροφοριών σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον.
39.
Επομένως, πρέπει να εξακριβωθεί αν τα άρθρα 66 και 67 του κανονισμού 528/2012 αποκλείουν την εφαρμογή του άρθρου 4, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2003/4.
40.
Συντάσσομαι με την άποψη των μετεχόντων στη διαδικασία που υποστηρίζουν ότι η σιωπή των άρθρων 66 και 67 του κανονισμού 528/2012 δεν συνεπάγεται την αδυναμία εφαρμογής της οδηγίας 2003/4 στις αιτήσεις πρόσβασης στα έγγραφα που καταρτίστηκαν για τους σκοπούς του εν λόγω κανονισμού.
41.
Ειδικότερα, όπως υποστηρίζουν η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή, η αποδοχή της αντίθετης άποψης θα συνεπαγόταν τη μη συμμόρφωση προς τις διεθνείς δεσμεύσεις που η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέλαβε με την υπογραφή της Σύμβασης του Ώρχους (
23
). Κατά την αιτιολογική της σκέψη 5, η έκδοση της οδηγίας 2003/4 ανταποκρίνεται ακριβώς στην αναγκαιότητα διασφάλισης της συμβατότητας του δικαίου της Ένωσης προς την εν λόγω Σύμβαση.
42.
Το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι, «[π]ροβλέποντας όμως ότι ο εμπιστευτικός χαρακτήρας εμπορικών ή βιομηχανικών πληροφοριών δεν μπορεί να προβληθεί κατά της δημοσιοποιήσεως των “πληροφοριών σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον”, το άρθρο 4, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2003/4 καθιστά δυνατή τη συγκεκριμένη εφαρμογή του κανόνα αυτού και της αρχής της ευρύτερης δυνατής προσβάσεως στις περιβαλλοντικές πληροφορίες που κατέχονται από τις δημόσιες αρχές ή για λογαριασμό των δημοσίων αρχών» (
24
).
43.
Από την ως άνω διαπίστωση και από τις διαπιστώσεις στις σκέψεις 53 έως 58 της απόφασης Bayer CropScience και Stichting De Bijenstichting συνάγονται τα εξής:
–
το άρθρο 4, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2003/4 συνιστά «συγκεκριμένη εφαρμογή» του άρθρου 4, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, της Σύμβασης του Ώρχους·
–
η δημοσιοποίηση των πληροφοριών σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον είναι υποχρεωτική ακόμη και όταν προβάλλεται η προστασία του εμπιστευτικού χαρακτήρα των εμπορικών πληροφοριών·
–
οι λόγοι απόρριψης αίτησης πρόσβασης σε περιβαλλοντικές πληροφορίες πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά.
44.
Η «συγκεκριμένη εφαρμογή» του άρθρου 4, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, της Σύμβασης του Ώρχους πραγματοποιείται θεσπίζοντας, με την οδηγία 2003/4, «γενικό καθεστώς, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δικαίωμα προσβάσεως σε περιβαλλοντικές πληροφορίες που κατέχονται από τις δημόσιες αρχές ή για λογαριασμό των δημόσιων αρχών χωρίς να υποχρεούται να επικαλεσθεί οιοδήποτε σχετικό συμφέρον» (
25
).
45.
Όπως επισημαίνεται στον τίτλο της, η οδηγία 2003/4 ρυθμίζει «την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες». Ο κανονισμός 528/2012 ρυθμίζει «τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση βιοκτόνων».
46.
Πρόκειται, επομένως, περί δύο νομοθετικών πράξεων οι οποίες επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο το αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης, ήτοι την πρόσβαση σε έκθεση που εκπονήθηκε στο πλαίσιο διαδικασίας χορήγησης άδειας κυκλοφορίας τριών βιοκτόνων στην αγορά.
47.
Λαμβανομένων υπόψη των αντίστοιχων σκοπών τους, οι δύο πράξεις δεν ανταποκρίνονται, κατά τα φαινόμενα, στην ίδια βούληση του νομοθέτη:
–
ο κανονισμός 528/2012 διασφαλίζει, με το άρθρο του 66, τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των πληροφοριών που συγκεντρώνονται κατά τις διαδικασίες χορήγησης άδειας κυκλοφορίας και διάθεσης των βιοκτόνων στην αγορά. Προς τούτο, ορίζει ότι, κατ’ αρχήν (
26
), δεν παρέχεται πρόσβαση σε πληροφορίες εάν η γνωστοποίησή τους ενδέχεται να υπονομεύει την προστασία των εμπορικών συμφερόντων.
–
η οδηγία 2003/4, σε σχέση με τη γενική αρχή άρνησης πρόσβασης στις πληροφορίες για λόγους προστασίας των εμπορικών συμφερόντων, προβλέπει, στο άρθρο 4, παράγραφος 2, ότι τα εν λόγω συμφέροντα δεν λαμβάνονται υπόψη για την παροχή πληροφοριών σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον.
48.
Εκτιμώ, εντούτοις, όπως και η Επιτροπή, ότι οι δύο διατάξεις μπορούν να ερμηνευθούν κατά τον ίδιο τρόπο. Κατά τη γνώμη μου, η υπό κρίση υπόθεση καταδεικνύει ότι, αντί να αποκλείουν η μία την άλλη, οι δύο διατάξεις είναι συμπληρωματικές.
49.
Το συμφέρον της Sumitomo στην υπό κρίση διαφορά είναι αμιγώς εμπορικού χαρακτήρα. Με τη ζητηθείσα πρόσβαση στην έκθεση (αίτηση η οποία απορρίφθηκε), η Sumitomo επιδιώκει να αμφισβητήσει την τεχνική ισοδυναμία ορισμένων δραστικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε βιοκτόνα ανταγωνίστριας επιχείρησης για τα οποία χορηγήθηκε άδεια κυκλοφορίας στην αγορά. Επομένως, η συγκεκριμένη επιδίωξη εμπίπτει στο άρθρο 66 του κανονισμού 528/2012.
50.
Πάντως, στο μέτρο –και μόνον στο μέτρο– που οι πληροφορίες που ζητεί η Sumitomo σχετίζονται με «εκπομπές στο περιβάλλον», η αρμόδια αρχή οφείλει να συμμορφωθεί προς το άρθρο 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 2003/4. Επομένως, η αρμόδια αρχή θα πρέπει να επιτρέψει την πρόσβαση στις εν λόγω πληροφορίες ακόμη και αν αντιτάσσεται ο εμπιστευτικός χαρακτήρας δεδομένων εμπορικού χαρακτήρα.
51.
Η διαπίστωση αυτή δεν αναιρείται από το γεγονός ότι η Sumitomo προβάλλει τη χρησιμότητα των ως άνω πληροφοριών με σκοπό την προάσπιση των συμφερόντων της σε διαδικασία στην οποία αμφισβητεί την επίμαχη τεχνική ισοδυναμία: η οδηγία 2003/4 διασφαλίζει την πρόσβαση στις περιβαλλοντικές πληροφορίες χωρίς να απαιτείται επίκληση οιουδήποτε σχετικού συμφέροντος (
27
).
52.
Στην αρχή της εμπιστευτικότητας για λόγους προστασίας των εμπορικών συμφερόντων (που εφαρμόζεται στις διαδικασίες που διέπονται από τον κανονισμό 528/2012) αντιπαρατίθεται η αρχή της δημοσιοποίησης πληροφοριών σχετικά με τις εκπομπές στο περιβάλλον (που κατοχυρώνεται στην οδηγία 2003/4).
53.
Επομένως, η σχέση μεταξύ των δύο αρχών διαμορφώνεται ανάλογα με την περιβαλλοντική σημασία των ζητούμενων πληροφοριών. Πιο συγκεκριμένα: ανάλογα με το αν πρόκειται περί δεδομένων τα οποία περιλαμβάνονται στη διαδικασία χορήγησης άδειας κυκλοφορίας βιοκτόνου στην αγορά και τα οποία αφορούν αποκλειστικά και μόνον τις εκπομπές στο περιβάλλον του βιοκτόνου που αποτελεί αντικείμενο της οικείας διαδικασίας.
54.
Επιπλέον, μπορεί να υποστηριχθεί ότι το άρθρο 66 του κανονισμού 528/2012 δεν αντιτίθεται αυτό καθεαυτό στη γνωστοποίηση ορισμένων πληροφοριών κατά την αξιολόγηση του δημόσιου συμφέροντος προς αντιστάθμιση του ιδιωτικού συμφέροντος διατήρησης του εμπιστευτικού χαρακτήρα για εμπορικούς λόγους.
55.
Συναφώς, μολονότι δεν μνημονεύεται ρητώς (όπως στο άρθρο 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 2003/4), η στάθμιση των δύο κατηγοριών συμφερόντων είναι αναγκαία για την αξιολόγηση αίτησης πρόσβασης στις πληροφορίες η οποία υποβάλλεται δυνάμει του κανονισμού 528/2012.
56.
Είναι αληθές ότι το άρθρο 66, παράγραφος 2, του κανονισμού 528/2012 προβλέπει ότι «κανονικά» η γνωστοποίηση ορισμένων πληροφοριών υπονομεύει την προστασία των εμπορικών συμφερόντων. Το ίδιο άρθρο επιτρέπει, όμως, επίσης την αποκάλυψη των εν λόγω πληροφοριών όταν απαιτούνται έκτακτα μέτρα για την προστασία, μεταξύ άλλων, του περιβάλλοντος.
57.
Στο μέτρο που πρόκειται περί «γενικού κανόνα» (ο οποίος επιδέχεται, επομένως, μεμονωμένες εξαιρέσεις) και που δεν αποκλείεται η αναγκαιότητα γνωστοποίησης υπό ορισμένες περιστάσεις, η αρμόδια αρχή υποχρεούται να αξιολογήσει το δημόσιο συμφέρον πρόσβασης στις πληροφορίες σε συνδυασμό με το ιδιωτικό συμφέρον διατήρησης του εμπιστευτικού χαρακτήρα των πληροφοριών. Καμία διάταξη δεν επιβάλλει στην αρμόδια αρχή την υποχρέωση να δώσει αυτομάτως προβάδισμα στο ιδιωτικό συμφέρον.
58.
Εν κατακλείδι, προτείνω να δοθεί, στο πρώτο σκέλος του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος, η απάντηση ότι τα άρθρα 66 και 67 του κανονισμού 528/2012 δεν αποκλείουν την εφαρμογή της οδηγίας 2003/4.
2. Πληροφορίες σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον, κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 2003/4 (τέταρτο προδικαστικό ερώτημα)
59.
Το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν οι «πληροφορίες σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον», κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 2003/4, περιλαμβάνουν αυτές που περιέχονται στην αξιολόγηση της τεχνικής ισοδυναμίας των επίμαχων δραστικών ουσιών.
60.
Όπως παρατήρησε η Επιτροπή (
28
), απόκειται στο αιτούν δικαστήριο, το οποίο έχει στη διάθεσή του την έκθεση σχετικά με την τεχνική ισοδυναμία και την αίτηση εμπιστευτικότητας που υπέβαλε η CERA, να εξακριβώσει το είδος των δεδομένων που περιέχονται στην πρώτη και στη δεύτερη.
61.
Εντούτοις, το Δικαστήριο μπορεί να παράσχει στο αιτούν δικαστήριο ορισμένες ενδείξεις προκειμένου να μπορέσει να προσδιορίσει, γενικώς, αν οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται σε διαδικασία για την εξακρίβωση της τεχνικής ισοδυναμίας δραστικών ουσιών μπορούν να χαρακτηριστούν ως «πληροφορίες σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον».
62.
Πρώτον, η κατά το άρθρο 4, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 2003/4 έννοια των «εκπομπών στο περιβάλλον»«εμπερικλ[είει] μεταξύ άλλων την απόρριψη στο περιβάλλον προϊόντων ή ουσιών όπως […] τα βιοκτόνα και οι ουσίες τις οποίες περιέχουν τα προϊόντα αυτά, κατά το μέτρο που η απόρριψη αυτή είναι πραγματική ή δυνάμενη να προβλεφθεί υπό φυσιολογικές ή ρεαλιστικές συνθήκες χρήσεως» (
29
).
63.
Δεύτερον, η έννοια των «πληροφοριών σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον» περιλαμβάνει όχι μόνο «τις πληροφορίες σχετικά με τις εκπομπές αυτές καθεαυτές, δηλαδή τα στοιχεία που αφορούν τη φύση, τη σύνθεση, την ποσότητα, την ημερομηνία και τον τόπο πραγματοποιήσεως των εκπομπών αυτών, αλλά και τα δεδομένα που αφορούν τις, περισσότερο ή λιγότερο μακροπρόθεσμες, επιπτώσεις των εν λόγω εκπομπών στο περιβάλλον» (
30
).
64.
Τρίτον, από την έννοια των «πληροφοριών σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον» αποκλείονται τόσο οι πληροφορίες οι οποίες δεν αφορούν τις εκπομπές του επίμαχου προϊόντος στο περιβάλλον όσο και τα δεδομένα που αφορούν εκπομπές υποθετικού χαρακτήρα (
31
).
65.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω στοιχείων (και υπενθυμίζοντας ότι απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει αν η επίμαχη έκθεση περιέχει καθαυτό δεδομένα σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον), συντάσσομαι με την εκτίμηση της Επιτροπής και της Γαλλικής Κυβέρνησης (
32
): κατ’ αρχήν, δεν φαίνεται ότι τα εν λόγω δεδομένα περιέχονται σε έναν φάκελο με σκοπό την εξακρίβωση της τεχνικής ισοδυναμίας διαφόρων δραστικών ουσιών, ήτοι τη σύγκριση της εγκριθείσας σε ευρωπαϊκό επίπεδο ουσίας με την ουσία άλλου βιοκτόνου για το οποίο έχει υποβληθεί αίτηση χορήγησης άδειας κυκλοφορίας στην αγορά.
66.
Όπως επίσης επισήμανε η Γαλλική Κυβέρνηση (
33
), η έγκριση μιας δραστικής ουσίας δεν επιτρέπει, αφ’ εαυτής, την εκπομπή της ουσίας στο περιβάλλον. Η εν λόγω έγκριση παρέχεται στο προϊόν που περιέχει την ουσία, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων ή παραγόντων κινδύνου που μπορεί να ενέχει «υπό φυσιολογικές ή ρεαλιστικές συνθήκες χρήσεως» (
34
). Οι εν λόγω συνθήκες δεν είναι αυτές που συνδέονται με την εκπομπή της μεμονωμένης ουσίας, αλλά αυτές που αντιστοιχούν στο βιοκτόνο που την εμπεριέχει.
67.
Ως εκ τούτου, στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα μπορεί να δοθεί η απάντηση ότι οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στη διαδικασία εξακρίβωσης της τεχνικής ισοδυναμίας δραστικής ουσίας και άλλης παλαιότερα εγκριθείσας ουσίας δεν συνιστούν, κατ’ αρχήν, «πληροφορίες σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον», κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 2003/4. Λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που συγκεντρώθηκαν πραγματικά στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας, απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να αποφανθεί τελικώς επί του ανωτέρω ζητήματος.
3. Γνωστοποίηση των εκθέσεων αξιολόγησης της τεχνικής ισοδυναμίας δραστικών ουσιών (δεύτερο σκέλος του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος)
68.
Το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να ερμηνεύσει το άρθρο 67, παράγραφοι 3 και 4, του κανονισμού 528/2012. Το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν η επίμαχη έκθεση συνιστά «έκθεση αξιολόγησης», κατά την έννοια του άρθρου 67, παράγραφος 3, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 528/2012, και αν, επομένως, πρέπει να τεθεί στη διάθεση του κοινού δωρεάν, εκτός εάν αποφασιστεί η εμπιστευτική μεταχείρισή της.
69.
Κατά το άρθρο 67, παράγραφος 3, του κανονισμού 528/2012, από την ημερομηνία έγκρισης μιας δραστικής ουσίας, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων θέτει στη διάθεση του κοινού δωρεάν ορισμένες επικαιροποιημένες πληροφορίες για τις δραστικές ουσίες, εκτός εάν ο προμηθευτής των δεδομένων ζητήσει την εμπιστευτική μεταχείρισή τους. Στις πληροφορίες που, κατά κανόνα, πρέπει να τίθενται στη διάθεση του κοινού περιλαμβάνεται «η έκθεση αξιολόγησης» (άρθρο 67, παράγραφος 3, στοιχείο εʹ).
70.
Είναι αληθές ότι η επίμαχη έκθεση εκπονήθηκε στο πλαίσιο διαδικασίας χορήγησης άδειας κυκλοφορίας βιοκτόνων στην αγορά διεξαχθείσας από εθνική αρχή. Θα μπορούσε, επομένως, να θεωρηθεί ότι εν προκειμένω δεν έχει εφαρμογή κανόνας όπως το άρθρο 67, παράγραφος 3, του κανονισμού 528/2012, το οποίο αφορά κατ’ αρχήν τις πληροφορίες τις οποίες πρέπει να παρέχει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων.
71.
Φρονώ, εντούτοις, ότι, για τους σκοπούς που ενδιαφέρουν εν προκειμένω και δεδομένου ότι πρόκειται περί πληροφοριών που συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο διαδικασίας διεπόμενης από την οδηγία 98/8, στις οποίες παρέχεται πρόσβαση υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στον κανονισμό 528/2012, το άρθρο 67, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού εφαρμόζεται, κατ’ αναλογίαν, στην εθνική αρχή (
35
).
72.
Στην πραγματικότητα, η «έκθεση αξιολόγησης» στην οποία παραπέμπει το άρθρο 67, παράγραφος 3, στοιχείο εʹ, του κανονισμού είναι η μνημονευόμενη expressis verbis στο άρθρο 8 του ίδιου κανονισμού. Πρόκειται για την έκθεση την οποία, κατά το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 528/2012, η «αρμόδια αρχή αξιολόγησης» διαβιβάζει στον Οργανισμό μετά την επικύρωση αίτησης έγκρισης δραστικής ουσίας (
36
).
73.
Η αξιολόγηση της τεχνικής ισοδυναμίας διαφόρων δραστικών ουσιών συνιστά, ενδεχομένως, ένα στάδιο που προηγείται της έγκρισης ορισμένου βιοκτόνου, εφόσον έχει ζητηθεί (
37
). Όπως επισήμαναν, όμως, ο ANSES (
38
) και η Γαλλική Κυβέρνηση (
39
), το άρθρο 54 του κανονισμού 528/2012 δεν μνημονεύει οιαδήποτε επίσημη έκθεση η οποία πρέπει να εκπονηθεί κατά τη διαδικασία που σκοπεί στη διαπίστωση της εν λόγω ισοδυναμίας.
74.
Κατ’ ουσίαν, όπως παρατηρεί η Επιτροπή (
40
), το άρθρο 54 του κανονισμού 528/2012 αφορά την αξιολόγηση η οποία πρέπει να καταλήξει στην έκδοση απόφασης σχετικά με την τεχνική ισοδυναμία των δραστικών ουσιών. Σε καμία από τις παραγράφους του δεν προβλέπεται ότι η εν λόγω αξιολόγηση πρέπει να καταγραφεί ακριβώς σε έκθεση.
75.
Η διαδικασία που ρυθμίζεται στο άρθρο 54 του κανονισμού 528/2012 ξεκινά με την υποβολή αίτησης (παράγραφος 1), η οποία συνοδεύεται από τα στοιχεία που είναι αναγκαία για την αξιολόγησή της από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων (παράγραφος 2). Εάν απαιτούνται πληροφορίες πέραν εκείνων που υπέβαλε ο αιτών, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων τις ζητεί από τον αιτούντα (παράγραφος 5). Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων μπορεί επίσης να ζητήσει τη γνώμη της αρμόδιας αρχής του κράτους μέλους (παράγραφος 6). Η διαδικασία καταλήγει στην έκδοση απόφασης, υποκείμενης σε προσφυγή, με την οποία διαπιστώνεται η τεχνική ισοδυναμία ή απορρίπτεται η σχετική αίτηση (παράγραφος 7).
76.
Ο αιτών δικαιούται, βεβαίως, να λάβει γνώση της απόφασης και του σκεπτικού της και, επομένως, των λόγων στους οποίους βασίζεται η απόφαση σχετικά με την τεχνική ισοδυναμία. Δεδομένου ότι στην εν λόγω διαδικασία δεν απαιτείται έκθεση αξιολόγησης, το δικαίωμα πρόσβασης που εγγυάται το άρθρο 67 του κανονισμού 528/2012 δεν εκτείνεται σε αυτήν. Εάν προβλεπόταν τέτοια έκθεση, η πρόσβαση στο περιεχόμενό της θα ενέπιπτε στο πεδίο του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, πλην όμως όχι στο δικαίωμα πρόσβασης στις δημόσιες πληροφορίες.
77.
Εν ολίγοις, η γνωστοποίηση έκθεσης σχετικά με την τεχνική ισοδυναμία δραστικών ουσιών δεν διέπεται από το άρθρο 67, παράγραφος 3, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 528/2012. Τούτη είναι η απάντηση που προτείνω να δοθεί στο δεύτερο σκέλος του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος.
4. Πληροφορίες σχετικά με τις αναλυτικές μεθόδους που αφορούν την τεχνική ισοδυναμία δραστικών ουσιών, μετά τη χορήγηση της άδειας (τρίτο σκέλος του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος)
78.
Το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να ερμηνεύσει το άρθρο 66, παράγραφος 3, του κανονισμού 528/2012. Ειδικότερα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν, δυνάμει της εν λόγω διάταξης, μπορεί να παρασχεθεί πρόσβαση σε όλες τις λεπτομερείς πληροφορίες για ορισμένες αναλυτικές μεθόδους, μολονότι η γνωστοποίησή τους μπορεί να θίγει το εμπορικό απόρρητο, ή μόνον στις «γενικές πληροφορίες σχετικά με τη φύση των μεθόδων αυτών και, κατά περίπτωση, στα συμπεράσματα τα οποία συνήχθησαν βάσει αυτών».
79.
Το άρθρο 66, παράγραφος 3, στοιχείο ιʹ, του κανονισμού 528/2012 ορίζει ότι, μετά τη χορήγηση της άδειας, δεν μπορεί να απαγορευθεί η πρόσβαση, μεταξύ άλλων δεδομένων, στις πληροφορίες σχετικά με τις «αναλυτικές μεθόδους που αναφέρονται στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ», του ίδιου κανονισμού.
80.
Εξάλλου, το άρθρο 19, παράγραφος 1, του κανονισμού 528/2012 προβλέπει τους όρους χορήγησης άδειας για βιοκτόνο το οποίο δεν συμπεριλαμβάνεται στα βιοκτόνα που είναι επιλέξιμα για την απλουστευμένη διαδικασία χορήγησης άδειας σύμφωνα με το άρθρο 25 του ίδιου κανονισμού. Το άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, αφορά ειδικότερα τη δυνατότητα «η τεχνική ισοδυναμία των δραστικών ουσιών του βιοκτόνου […] να προσδιοριστ[εί] σύμφωνα με τις σχετικές απαιτήσεις των παραρτημάτων II και ΙΙΙ».
81.
Από τον συνδυασμό του άρθρου 66, παράγραφος 3, στοιχείο ιʹ, και του άρθρου 19, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 528/2012 προκύπτει ότι, όταν έχει χορηγηθεί η άδεια, δεν επιτρέπεται άρνηση παροχής πληροφοριών σχετικά με τις αναλυτικές μεθόδους βάσει των οποίων διαπιστώθηκε η τεχνική ισοδυναμία των δραστικών ουσιών του εγκεκριμένου βιοκτόνου.
82.
Συντασσόμενος εκ νέου με την Επιτροπή και τη Γαλλική Κυβέρνηση (
41
), φρονώ ότι η υποχρέωση παροχής πρόσβασης στις πληροφορίες αφορά αποκλειστικά και μόνον τις αναλυτικές μεθόδους και δεν επεκτείνεται, επομένως, στα αποτελέσματα ή τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την εφαρμογή των εν λόγω μεθόδων. Βεβαίως, δεν θα αρκεί η παροχή γενικών πληροφοριών σχετικά με τη φύση των αναλυτικών μεθόδων, αλλά θα πρέπει να παρασχεθούν πληροφορίες σχετικά με τις εν λόγω μεθόδους στο σύνολό τους.
83.
Από τη ρητή διατύπωση («σε καμία περίπτωση») του άρθρου 66, παράγραφος 3, του κανονισμού 528/2012 συνάγεται ότι άρνηση παροχής των πληροφοριών σχετικά με τις αναλυτικές μεθόδους δεν επιτρέπεται υπό οιεσδήποτε συνθήκες και, επομένως, ακόμη και αν η γνωστοποίησή τους μπορεί να θίγει το εμπορικό απόρρητο.
84.
Το άρθρο 66, παράγραφος 3, θεσπίζει ρητή εξαίρεση από την αρχή της εμπιστευτικότητας που κατοχυρώνεται στην παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου. Μολονότι η παράγραφος 2 επιτάσσει την άρνηση παροχής πρόσβασης στις πληροφορίες εάν η γνωστοποίησή τους ενδέχεται να υπονομεύει την προστασία των εμπορικών συμφερόντων ή της ιδιωτικής ζωής ή της ασφάλειας των ενδιαφερομένων, η απαγόρευση παύει, εν πάση περιπτώσει, να ισχύει «μετά τη χορήγηση της άδειας», όπως προβλέπεται στην παράγραφο 3 («[μ]ε την επιφύλαξη της παραγράφου 2»).
85.
Ως εκ τούτου, προτείνω να δοθεί στο τρίτο σκέλος του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος η απάντηση ότι, όταν έχει χορηγηθεί η άδεια κυκλοφορίας βιοκτόνου στην αγορά, δεν επιτρέπεται άρνηση παροχής λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με τις αναλυτικές μεθόδους βάσει των οποίων διαπιστώθηκε η τεχνική ισοδυναμία της δραστικής ουσίας του εγκεκριμένου βιοκτόνου.
5. Πρόσβαση στις αναλυτικές μεθόδους που μνημονεύονται στο άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 528/2012 (τέταρτο σκέλος του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος)
86.
Δυνάμει του άρθρου 67, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 528/2012, από την ημερομηνία έγκρισης δραστικής ουσίας, πρέπει να δημοσιοποιούνται, μεταξύ άλλων, «οι αναλυτικές μέθοδοι που εμφαίνονται στα σημεία 5.2 και 5.3 του τίτλου 1 και στο σημείο 4.2 του τίτλου 2 του παραρτήματος II».
87.
Το σημείο 4.2 του τίτλου 2 του παραρτήματος II, στο αρχικό κείμενό του, μνημόνευε τις «[μεθόδους] που χρησιμοποιούνται για σκοπούς παρακολούθησης για την ταυτοποίηση και τον ποσοτικό προσδιορισμό των υπολειμμάτων (βιώσιμων ή μη)». Εντούτοις, λόγω της προσαρμογής του παραρτήματος II την οποία επέφερε ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2021/525 (
42
), το περιεχόμενο του σημείου 4.2 τροποποιήθηκε ως εξής: «Αναλυτικές μέθοδοι για την ανάλυση του μικροοργανισμού όπως έχει παρασκευαστεί», το δε αρχικό κείμενο του τμήματος μεταφέρθηκε στο νέο σημείο 4.3.
88.
Επομένως, το αιτούν δικαστήριο υποβάλλει δύο ερωτήματα:
–
αν το άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 528/2012 παραπέμπει στην πραγματικότητα στο ισχύον σημείο 4.3 του παραρτήματος II·
–
αν, εφόσον γίνει δεκτό ότι η διάταξη παραπέμπει στο ισχύον σημείο 4.2 του παραρτήματος II, το δικαίωμα πρόσβασης στις πληροφορίες σχετικά με τις «αναλυτικές μεθόδους για την ανάλυση του μικροοργανισμού όπως έχει παρασκευαστεί» επιτρέπει την παροχή λεπτομερών πληροφοριών για τις εν λόγω μεθόδους, ακόμη και σε περίπτωση που θίγεται το εμπορικό απόρρητο, ή την παροχή μόνον γενικών πληροφοριών σχετικά με τη φύση των εν λόγω μεθόδων και, κατά περίπτωση, σχετικά με τα συμπεράσματα τα οποία συνήχθησαν βάσει αυτών.
89.
Οι μετέχοντες στη διαδικασία δεν αμφισβητούν ότι το άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 528/2012 παραπέμπει, σήμερα όπως και στο παρελθόν, στο περιεχόμενο του αρχικού σημείου 4.2 το οποίο περιλαμβάνεται πλέον στο σημείο 4.3 του παραρτήματος II του εν λόγω κανονισμού, ήτοι στις «[μεθόδους] που χρησιμοποιούνται για σκοπούς παρακολούθησης για την ταυτοποίηση και τον ποσοτικό προσδιορισμό των υπολειμμάτων (βιώσιμων ή μη)».
90.
Όπως παρατήρησε η Sumitomo (
43
), από την αιτιολογική σκέψη 16 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2021/525 προκύπτει ότι βούληση της Επιτροπής δεν ήταν να τροποποιήσει το αντικείμενο των πληροφοριών που μνημονεύονται στο άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 528/2012. Σκοπός της νέας διατύπωσης ήταν να εξαλειφθούν «οι επικαλύψεις και οι μη συναφείς» απαιτήσεις πληροφοριών σχετικά με τους μικροοργανισμούς οι οποίες περιέχονταν στο αρχικό κείμενο του τίτλου 2 των παραρτημάτων II και III.
91.
Η παρεχόμενη με το άρθρο 85 του κανονισμού 528/2012 εξουσιοδότηση επέτρεπε στην Επιτροπή να προβεί μόνον στην «προσαρμογή των διατάξεων του εν λόγω κανονισμού στην επιστημονική και τεχνική πρόοδο». Για την εν λόγω προσαρμογή δεν ήταν αναγκαία η τροποποίηση του άρθρου 67 όσον αφορά την οριοθέτηση του περιεχομένου των δημοσιοποιούμενων πληροφοριών (
44
).
92.
Το δεύτερο ερώτημα που υποβάλει το αιτούν δικαστήριο με το τέταρτο σκέλος του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος καθίσταται, επομένως, άνευ αντικειμένου, στο μέτρο που οι μέθοδοι σχετικά με τις οποίες πρέπει να παρασχεθούν πληροφορίες δυνάμει του άρθρου 67, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 528/2012 δεν είναι οι «αναλυτικές μέθοδοι για την ανάλυση του μικροοργανισμού όπως έχει παρασκευαστεί» οι οποίες μνημονεύονται στο σημείο 4.2 και στις οποίες περιορίζεται το ερώτημα.
93.
Εν πάση περιπτώσει, η απάντηση δεν θα ήταν διαφορετική από εκείνη που πρότεινα να δοθεί στο ερώτημα που αφορά την ερμηνεία του άρθρου 66, παράγραφος 3, στοιχείο ιʹ, του κανονισμού 528/2012, για τους λόγους που εξέθεσα κατά την εξέταση του εν λόγω ερωτήματος.
94.
Εν ολίγοις, το άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 528/2012 έχει την έννοια ότι παραπέμπει στο ισχύον σημείο 4.3 του τίτλου 2 του παραρτήματος II του ίδιου κανονισμού.
V. Πρόταση
95.
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο πρώτο, το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα του Conseil d’État (Συμβουλίου της Επικρατείας, Γαλλία) ως εξής:
«Ο κανονισμός (ΕΕ) 528/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2012, σχετικά με τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση βιοκτόνων, και η οδηγία 2003/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2003, για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες και για την κατάργηση της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ του Συμβουλίου,
έχουν την έννοια ότι:
οι αιτήσεις πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με εγκεκριμένα βιοκτόνα οι οποίες υποβλήθηκαν από την 1η Σεπτεμβρίου 2013, δυνάμει της οδηγίας 98/8/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 1998, για τη διάθεση βιοκτόνων στην αγορά, πρέπει να εξετάζονται κατά τα προβλεπόμενα στα άρθρα 66 και 67 του κανονισμού 528/2012.
Τα άρθρα 66 και 67 του κανονισμού 528/2012 δεν αποκλείουν την εφαρμογή της οδηγίας 2003/4.
Οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στη διαδικασία αξιολόγησης της τεχνικής ισοδυναμίας δραστικής ουσίας και άλλης εγκριθείσας ουσίας δεν συνιστούν, κατ’ αρχήν, “πληροφορίες σχετικά με εκπομπές στο περιβάλλον”, για τους σκοπούς του άρθρου 4, παράγραφος 2, της οδηγίας 2003/4.
Η διάθεση στο κοινό έκθεσης σχετικά με την τεχνική ισοδυναμία δραστικής ουσίας και άλλης εγκριθείσας ουσίας δεν διέπεται από το άρθρο 67, παράγραφος 3, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 528/2012.
Δυνάμει του άρθρου 66, παράγραφος 3, στοιχείο ιʹ, του κανονισμού 528/2012, όταν έχει χορηγηθεί η άδεια κυκλοφορίας βιοκτόνου στην αγορά, δεν επιτρέπεται άρνηση παροχής λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με τις αναλυτικές μεθόδους βάσει των οποίων διαπιστώθηκε η τεχνική ισοδυναμία της δραστικής ουσίας του εγκεκριμένου βιοκτόνου. Η υποχρέωση γνωστοποίησης των εν λόγω πληροφοριών δεν εκτείνεται στα αποτελέσματα ή τα συμπέρασμα της εφαρμογής των ανωτέρω μεθόδων.
Το άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 528/2012 παραπέμπει στο ισχύον σημείο 4.3 του τίτλου 2 του παραρτήματος II του ίδιου κανονισμού.»
(
1
)	Γλώσσα του πρωτοτύπου: η ισπανική.
(
2
)	Agence nationale de sécurité sanitaire de l’alimentation, de l’environnement et du travail (Εθνικός οργανισμός για την υγειονομική ασφάλεια των τροφίμων, του περιβάλλοντος και της εργασίας, Γαλλία). Στο εξής: ANSES.
(
3
)	Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 1998, για τη διάθεση βιοκτόνων στην αγορά (ΕΕ 1998, L 123, σ. 1).
(
4
)	Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2012, σχετικά με τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση βιοκτόνων (ΕΕ 2012, L 167, σ. 1).
(
5
)	Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2003, για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες και για την κατάργηση της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ 2003, L 41, σ. 26).
(
6
)	Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 528/2012 σχετικά με τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση βιοκτόνων, όσον αφορά ορισμένες προϋποθέσεις πρόσβασης στην αγορά (ΕΕ 2014, L 103, σ. 22).
(
7
)	Η δραστική ουσία ονομάζεται Bacillus thuringiensis israelensis, ορότυπος H14, στέλεχος AM65 52 (Bti-AM65-52).
(
8
)	Η Sumitomo υποστηρίζει ότι οι αιτήσεις υποβλήθηκαν στις 6 Σεπτεμβρίου 2013. Βλ., συναφώς, υποσημείωση 18 των παρουσών προτάσεων.
(
9
)	Στέλεχος BMP 144 (Bti-BMP 144).
(
10
)	Κατά την έκθεση των πραγματικών περιστατικών στη διάταξη περί παραπομπής (σημείο 1), πρόκειται περί «un rapport d’évaluation qui conclut à l’équivalence technique des substances actives» («έκθεσης αξιολόγησης με την οποία διαπιστώνεται η τεχνική ισοδυναμία των δραστικών ουσιών»). Κατά τη Sumitomo, συντάκτης της έκθεσης είναι ο ANSES.
(
11
)	Με τις γραπτές παρατηρήσεις της (σημείο 14), η Sumitomo υποστηρίζει ότι ζήτησε «την κοινοποίηση του αντιγράφου των στοιχείων που αφορούν τη δραστική ουσία Bti-BMP 144 της CERA».
(
12
)	Bacillus thuringiensis israelensis, ορότυπος H14, στέλεχος BMP 144 (Bti-BMP 144).
(
13
)	Bacillus thuringiensis israelensis, ορότυπος H14, στέλεχος AM65-52 (BtiAM65-52).
(
14
)	Το τμήμα αυτό περιέχει πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα και τα στοιχεία επικοινωνίας του αιτούντος και του παρασκευαστή της δραστικής ουσίας BMP 144, τον τόπο του εργοστασίου παρασκευής, την ονομασία του δραστικού μικροοργανισμού, την ταξινόμηση της δραστικής ουσίας, τη διαδικασία παρασκευής της, την περιεκτικότητα της δραστικής ουσίας στα επίμαχα βιοκτόνα, την ταυτότητα των σχετικών τοξινών και μεταβολιτών, των υπολειμμάτων ζύμωσης και των επιμολυντών, το «προφίλ ανάλυσης» που συνίσταται στη σύγκριση της σύνθεσης πέντε παρτίδων των επίμαχων βιοκτόνων, τις αναλυτικές μεθόδους για την ταυτοποίηση του καθαρού δραστικού μικροοργανισμού στον δραστικό μικροοργανισμό όπως έχει παρασκευαστεί και τις αναλυτικές μεθόδους για τον προσδιορισμό των προσμείξεων και των τοξινών, των υπολειμμάτων ζύμωσης και των επιμολυντών στον μικροοργανισμό αυτόν.
(
15
)	Κατά τη διάταξη περί παραπομπής, αφού έλαβε γνώση του εγγράφου στο σύνολό του, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έκρινε με την απόφασή του «ότι, επιπλέον των τριών σελίδων που είχαν κοινοποιηθεί, μπορούσε επίσης να κοινοποιηθεί η ενότητα 2.2, που περιέχεται στις σελίδες 21 και 22».
(
16
)	Το άρθρο 86 δεν προβλέπει κανένα μεταβατικό μέτρο. Περιορίζεται στην επισήμανση ότι οι δραστικές ουσίες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα I της οδηγίας 98/8/ΕΚ θεωρούνται εγκριθείσες δυνάμει του κανονισμού 528/2012.
(
17
)	Κανονισμός της Επιτροπής, της 4ης Δεκεμβρίου 2007, σχετικά με τη δεύτερη φάση του δεκαετούς προγράμματος εργασιών που αναφέρεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2 της οδηγίας 98/8/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διάθεση βιοκτόνων στην αγορά (ΕΕ 2007, L 325, σ. 3).
(
18
)	Το αιτούν δικαστήριο δεν αφήνει περιθώριο αμφιβολίας όσον αφορά την ημερομηνία υποβολής, από τη CERA, των αιτήσεων χορήγησης άδειας κυκλοφορίας στην αγορά των τριών επίμαχων βιοκτόνων: οι αιτήσεις υποβλήθηκαν στις 30 Αυγούστου 2013. Το στοιχείο αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι άδειες να χορηγηθούν, σύμφωνα με το άρθρο 91 του κανονισμού 528/2012, στις 19 Αυγούστου 2019 κατά τα προβλεπόμενα στην οδηγία 98/8. Αντιθέτως, η Sumitomo υποστηρίζει ότι οι αιτήσεις υποβλήθηκαν στις 6 Σεπτεμβρίου 2013, ήτοι σε ημερομηνία κατά την οποία έπρεπε να εξεταστούν κατά τα προβλεπόμενα στον κανονισμό 528/2012 (σημείο 12 των γραπτών παρατηρήσεών της). Εντούτοις, το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη τα πραγματικά περιστατικά όπως εκτίθενται από το αιτούν δικαστήριο.
(
19
)	Σημεία 19 και 16 των αντίστοιχων γραπτών παρατηρήσεών τους.
(
20
)	Σημείο 38 των γραπτών παρατηρήσεων της Γαλλικής Κυβέρνησης. Η Γαλλική Κυβέρνηση υπογραμμίζει, επίσης, τη «λειτουργική πολυπλοκότητα» που θα συνεπαγόταν η επεξεργασία των αιτήσεων παροχής πληροφοριών σχετικά με ένα βιοκτόνο ανάλογα με τη νομοθεσία που εφαρμόστηκε για τη χορήγηση της άδειας κυκλοφορίας του βιοκτόνου στην αγορά.
(
21
)	Αντιθέτως, το άρθρο 19, παράγραφος 1, της οδηγίας 98/8 μνημόνευε ρητώς την πράξη την οποία αντικατέστησε η οδηγία 2003/4, ήτοι την οδηγία 90/313/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Ιουνίου 1990, σχετικά με την ελεύθερη πληροφόρηση για θέματα περιβάλλοντος (ΕΕ 1990, L 158, σ. 56).
(
22
)	Διάταξη περί παραπομπής (σημείο 17).
(
23
)	Σύμβαση ΟΕΕ/ΗΕ για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα περιβάλλοντος, που υπογράφηκε στο Ώρχους (Δανία) στις 25 Ιουνίου 1998 και εγκρίθηκε εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με την απόφαση 2005/370/ΕΚ του Συμβουλίου, της 17ης Φεβρουαρίου 2005 (ΕΕ 2005, L 124, σ. 1).
(
24
)	Απόφαση της 23ης Νοεμβρίου 2016, Bayer CropScience και Stichting De Bijenstichting (C‑442/14, στο εξής: απόφαση Bayer CropScience και Stichting De Bijenstichting, EU:C:2016:890, σκέψη 57).
(
25
)	Απόφαση της 22ας Δεκεμβρίου 2010, Ville de Lyon (C‑524/09, EU:C:2010:822, σκέψη 36).
(
26
)	Μόνον κατ’ αρχήν, καθότι, όπως θα αναλύσω κατωτέρω, το άρθρο 66, παράγραφος 2, τελευταίο εδάφιο, θεσπίζει υποχρέωση γνωστοποίησης «όταν απαιτούνται έκτακτα μέτρα για την προστασία […] του περιβάλλοντος ή για άλλους λόγους επιτακτικού δημόσιου συμφέροντος».
(
27
)	Απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2013, Fish Legal και Shirley (C‑279/12, EU:C:2013:853, σκέψη 36).
(
28
)	Σημείο 75 των γραπτών παρατηρήσεων της Επιτροπής.
(
29
)	Απόφαση Bayer CropScience και Stichting De Bijenstichting (σκέψη 81).
(
30
)	Απόφαση Bayer CropScience και Stichting De Bijenstichting (σκέψη 87).
(
31
)	Απόφαση Bayer CropScience και Stichting De Bijenstichting (σκέψη 100).
(
32
)	Σημείο 53 των αντίστοιχων γραπτών παρατηρήσεών τους.
(
33
)	Σημείο 54 των γραπτών παρατηρήσεων της Γαλλικής Κυβέρνησης.
(
34
)	Απόφαση Bayer CropScience και Stichting De Bijenstichting (σκέψη 81).
(
35
)	Η αξιολόγηση της τεχνικής ισοδυναμίας δραστικής ουσίας που δεν έχει εγκριθεί και άλλης δραστικής ουσίας που έχει εγκριθεί αποτελεί εναλλακτική δυνατότητα της πλήρους αξιολόγησης δραστικής ουσίας η έγκριση της οποίας εκκρεμεί. Επομένως, επίσης κατ’ αναλογίαν, τα προβλεπόμενα σε σχέση με την έγκριση δραστικών ουσιών θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε διαδικασίες έγκρισης βιοκτόνων στις οποίες η τεχνική ισοδυναμία των δραστικών ουσιών έχει διαπιστωθεί.
(
36
)	Ο όρος «έκθεση αξιολόγησης» απαντά και σε άλλες διατάξεις του κανονισμού 528/2012: στο άρθρο 67, παράγραφος 4, στοιχείο βʹ, όσον αφορά την αξιολόγηση που προηγείται της έγκρισης βιοκτόνου· στο άρθρο 30, παράγραφος 3, στοιχείο αʹ, που απαιτεί την εν λόγω έκθεση κατά τη διάρκεια της εθνικής διαδικασίας χορήγησης άδειας κυκλοφορίας βιοκτόνου· στο άρθρο 34, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, που αφορά την αξιολόγηση των αιτήσεων παράλληλης αμοιβαίας αναγνώρισης βιοκτόνων που δεν έχουν ακόμη επιτραπεί σε κανένα κράτος μέλος· στο άρθρο 44, παράγραφος 1, που προβλέπει υποχρέωση εκπόνησης της εν λόγω έκθεσης στο πλαίσιο της διαδικασίας αδειών της Ένωσης για βιοκτόνα· και στο άρθρο 71, παράγραφος 6, στοιχείο γʹ, στο οποίο προβλέπεται η συμπερίληψη της «έκθεσης αξιολόγησης του βιοκτόνου» στο Μητρώο Βιοκτόνων.
(
37
)	Κατά την Επιτροπή (σημείο 53 των γραπτών παρατηρήσεών της), για την έγκριση βιοκτόνου απαιτείται είτε η δραστική ουσία του να περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού 528/2012, είτε να έχει εγκριθεί κατά το άρθρο 9 του ίδιου κανονισμού, είτε να έχει αξιολογηθεί ως ισοδύναμη με άλλη δραστική ουσία κατά το άρθρο 54 του εν λόγω κανονισμού.
(
38
)	Σημεία 17 και 23 των γραπτών παρατηρήσεων του ANSES.
(
39
)	Σημείο 61 των γραπτών παρατηρήσεων της Γαλλικής Κυβέρνησης.
(
40
)	Σημείο 49 των γραπτών παρατηρήσεων της Επιτροπής.
(
41
)	Σημεία 66 και 76 των αντίστοιχων γραπτών παρατηρήσεών τους.
(
42
)	Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός της Επιτροπής, της 19ης Οκτωβρίου 2020, για την τροποποίηση των παραρτημάτων II και ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 528/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση βιοκτόνων (ΕΕ 2021, L 106, σ. 3). Κανονισμός ο οποίος εκδόθηκε δυνάμει της εξουσιοδότησης που παρασχέθηκε στην Επιτροπή με το άρθρο 85 του κανονισμού 528/2012 για την προσαρμογή των παραρτημάτων II, III και IV του εν λόγω κανονισμού στην επιστημονική και τεχνική πρόοδο.
(
43
)	Σημείο 55 των γραπτών παρατηρήσεων της Sumitomo.
(
44
)	Εν τέλει, όπως υποστηρίζει η Γαλλική Κυβέρνηση στα σημεία 85 και 87 των γραπτών παρατηρήσεών της, όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι πρόκειται περί «ανωμαλίας» οφειλόμενης στο γεγονός ότι η Επιτροπή δεν μετέφερε στο άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 528/2012 την απαρίθμηση με την οποία παρουσιάζεται το αρχικό κείμενο του σημείου 4.2 μετά την έκδοση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2021/525. Τούτο μπορεί να διορθωθεί κατά την έκδοση νέου κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού.