62023CC0248
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
ĆAPETA
ippreżentati fis‑6 ta’ Ġunju 2024 (
1
)
Kawża C‑248/23
Novo Nordisk AS
vs
Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága
(talba għal deċiżjoni preliminari mill-Fővárosi Törvényszék (il-Qorti tal-Belt ta’ Budapest, l-Ungerija))
“Talba għal deċiżjoni preliminari — Tassazzjoni — Taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) — Direttiva 2006/112/KE — Artikolu 90(1) — Tnaqqis tal-bażi tat-taxxa — Leġiżlazzjoni fiskali nazzjonali li teskludi mill-benefiċċju tat-tnaqqis tal-bażi tat-taxxa kontribuzzjonijiet imħallsa minn impriża farmaċewtika lill-organu pubbliku tal-assigurazzjoni għall-mard skont obbligu statutorju — Tnaqqis fil-prezz”
I. Introduzzjoni
1.
“Salvani, salvani, salvani minn din l-għafsa” (
2
).
2.
Fil-fatt, din il-kawża hija dwar taxxi, speċifikament dwar it-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT). Din qiegħda pendenti quddiem il-Fővárosi Törvényszék (il-Qorti tal-Belt ta’ Budapest, l-Ungerija), li talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta l-Artikolu 90(1) tad-Direttiva dwar il-VAT (
3
), li jippermetti t-tnaqqis tal-ammont taxxabbli jekk il-prezz jitnaqqas wara li tkun saret il-provvista.
3.
Il-kwistjoni qamet bejn Novo Nordisk AS (iktar ’il quddiem “Novo Nordisk”), kumpannija farmaċewtika li tforni prodotti mediċi lis-suq Ungeriż u n-Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága (id-Direttorat tal-Appelli tal-Amministrazzjoni Nazzjonali tat-Taxxa u tad-Dwana, l-Ungerija, iktar ’il quddiem id-“Direttorat tal-Appelli”), li ċaħad it-talba ta’ Novo Nordisk għal tnaqqis tal-ammont ta’ VAT imħallas wara provvista ta’ prodotti mediċinali ssussidjati.
4.
Il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tinterpreta jekk ċerti pagamenti imposti mid-dritt Ungeriż u kkalkolati abbażi tal-prezz ta’ prodotti mediċinali ssussidjati għandhomx jiġu ttrattati bħala tnaqqis fil-prezz jew bħala taxxa. Jekk jitqiesu bħala tnaqqis fil-prezz, l-ammont taxxabbli għandu jitnaqqas abbażi tal-Artikolu 90(1) tad-Direttiva dwar il-VAT. Jekk dan il-ħlas jiġi kkaratterizzat bħala taxxa, madankollu, Novo Nordisk ma għandhiex dritt għal tnaqqis tal-ammont taxxabbli għall-finijiet tal-VAT.
II. L‑isfond tal‑kawża prinċipali, id‑domanda preliminari u l‑proċedura quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja
5.
Fl-Ungerija, il-bejgħ bl-imnut ta’ prodotti mediċinali jsir permezz ta’ spiżeriji. L-ispiżeriji huma fornuti minn distributuri bl-ingrossa u tali distributuri huma, min-naħa tagħhom, fornuti minn distributuri ta’ prodotti farmaċewtiċi.
6.
Il-prodotti mediċinali jistgħu jiġu ssussidjati min-Nemzeti Egészségbiztosítási Alapkezelő (l-Organu li Jamministra l-Fond Nazzjonali tal-Assigurazzjoni għall-Mard, l-Ungerija, iktar ’il quddiem in-“NEAK”) permezz tal-iskema ta’ “sussidju tal-prezz tax-xiri”. Taħt din l-iskema, in-NEAK jissussidja l-prezz tax-xiri ta’ prodotti mediċinali mibjugħa bi preskrizzjoni medika u li huma koperti mis-sistema tas-sigurtà soċjali fil-kuntest ta’ trattamenti outpatient. Il-prezz tal-prodott mediċinali ssussidjat imbagħad jinqasam bejn in-NEAK u l-pazjent. Il-pazjent iħallas ammont lill-ispiżerija, il-“prezz issussidjat”, li huwa d-differenza bejn il-prezz tal-prodott mediċinali u s-sussidju mħallas min-NEAK. In-NEAK sussegwentement jirrimborsa lill-ispiżerija l-ammont tas-sussidju mħallas. Il-prezz tal-prodotti mediċinali li tirċievi l-ispiżerija, li huwa l-ammont taxxabbli għall-finijiet tal-VAT, għalhekk jinkludi żewġ partijiet: is-sussidju mħallas min-NEAK u l-“prezz issussidjat” imħallas mill-pazjent. L-ispiżerija hija għalhekk meħtieġa tħallas il-VAT kemm fuq l-ammont imħallas mill-pazjent kif ukoll fuq is-somma mħallsa min-NEAK.
7.
Novo Nordisk, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, hija kumpannija rreġistrata fid-Danimarka li timmanifattura u tikkummerċjalizza prodotti mediċinali fl-Ungerija.
8.
Novo Nordisk, flimkien ma’ Novo Nordisk Hungária Kft., tappartjeni għal grupp ta’ kumpanniji li, f’ismu stess u f’isem Novo Nordisk, daħal fi ftehim man-NEAK dwar il-portafoll ta’ prodotti ssussidjati u dwar il-volum tal-prezzijiet (iktar ’il quddiem il-“ftehimiet dwar il-volum tal-prezzijiet”). Skont dawn il-ftehimiet, Novo Nordisk daħlet għall-obbligu li tħallas lin-NEAK somma li tiddependi mill-volum tal-bejgħ ta’ prodotti mediċinali ssussidjati mis-sistema tas-sigurtà soċjali (iktar ’il quddiem l-“obbligu ta’ ħlas taħt il-ftehimiet dwar il-volum tal-prezzijiet”) u, għal dan il-għan, użat parti mid-dħul miksub mill-bejgħ ta’ dawn il-prodotti mediċinali.
9.
Minbarra l-ftehimiet dwar il-volum tal-prezzijiet, skont l-Artikolu 36(1) u l-Artikolu 40/A(1) tal-A biztonságos és gazdaságos gyógyszer- és gyógyászatisegédeszköz-ellátás, valamint a gyógyszerforgalmazás általános szabályairól szóló 2006. évi XCVIII. törvény (il-Liġi Nru XCVIII tal‑2006 li Tistabbilixxi Dispożizzjonijiet Ġenerali dwar il-Provvista Affidabbli u Ekonomikament Vijabbli ta’ Prodotti Mediċinali u Tagħmir Mediku u dwar il-Kummerċjalizzazzjoni ta’ Prodotti Mediċinali, iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Kummerċjalizzazzjoni ta’ Prodotti Mediċinali”), Novo Nordisk hija obbligata tagħmel ħlasijiet addizzjonali ta’ 20 % u 10 % “ta’ parti mis-sussidju tas-sigurtà soċjali” għal prodotti mediċinali li jibbenefikaw minn kull tip ta’ finanzjament pubbliku mibjugħa minnha permezz ta’ spiżeriji (iktar ’il quddiem l-“obbligu ta’ ħlas ex lege”).
10.
Fid-deċiżjoni tar-rinviju, il-qorti tar-rinviju tispjega li bil-qadi tal-obbligu ta’ ħlas ex lege wara l-bejgħ tal-prodotti, Novo Nordisk tirrinunzja għal parti mill-korrispettiv li tirċievi mill-bejjiegħ bl-ingrossa, jiġifieri għal parti mid-dħul mill-bejgħ tagħha. Jekk japplikax l-obbligu ta’ ħlas ex lege u l-ammont globali li għandu jitħallas għal din ir-raġuni għalhekk jiddependi mill-kwantità ta’ prodotti mediċinali ssussidjati mibjugħa u mill-ammont tas-sussidju tas-sigurtà soċjali. B’mod iktar preċiż, skont l-Artikolu 36(1) tal-Liġi dwar il-Kummerċjalizzazzjoni ta’ Prodotti Mediċinali, l-ammont li għandu jitħallas minħabba l-obbligu ta’ ħlas ex lege huwa “bbażat fuq id-data tal-bejgħ skont il-preskrizzjonijiet mediċi għax-xahar ta’ riferiment, fi proporzjon mal-prezz tal-produzzjoni”.
11.
Fis‑16 ta’ Lulju 2021, Novo Nordisk ippreżentat dikjarazzjoni tat-taxxa kkorreġuta lill-awtorità fiskali tal-ewwel saff tad-Direttorat tal-Appelli għall-perijodu fiskali li jkopri Jannar 2016, skont l-Artikolu 195 tal-az adózás rendjéről szóló 2017. évi CL. törvény (il-Liġi Nru CL tal‑2017 dwar Proċeduri ta’ Tassazzjoni Ġenerali, iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar Proċeduri ta’ Tassazzjoni Ġenerali”). Fid-dikjarazzjoni tat-taxxa kkorreġuta tagħha, Novo Nordisk naqqset l-ammont ta’ VAT pagabbli għall-perijodu fiskali b’7 832000 forint Ungeriż (HUF) (bejn wieħed u ieħor EUR 20 353.47), b’riferiment għall-ħlasijiet li kienet għamlet kemm taħt il-ftehimiet dwar il-volum tal-prezzijiet li daħlet għalihom man-NEAK kif ukoll għall-ħlasijiet li hija għamlet taħt l-Artikolu 36(1) u l-Artikolu 40/A(1) tal-Liġi dwar il-Kummerċjalizzazzjoni ta’ Prodotti Mediċinali.
12.
L-awtorità fiskali tal-ewwel saff ċaħdet id-dikjarazzjoni tat-taxxa kkorreġuta ta’ Novo Nordisk u rrifjutat it-tnaqqis tal-ammont taxxabbli. Wara l-ilment ta’ Novo Nordisk, li fih ġiet invokata s-sentenza fil-kawża Boehringer Ungerija (
4
), id-Direttorat tal-Appelli ppermetta t-tnaqqis tal-ammont taxxabbli fir-rigward tas-somom imħallsa skont l-obbligu ta’ ħlas taħt il-ftehimiet dwar il-volum tal-prezzijiet.
13.
Madankollu, id-Direttorat tal-Appelli ċaħad it-tnaqqis tal-ammont taxxabbli fir-rigward tal-obbligu ta’ ħlas ex lege. Huwa ddikjara li l-obbligu ta’ ħlas statutorju ma huwiex tnaqqis fil-prezz, iżda taxxa speċjali. Fil-fehma tiegħu, l-obbligu ta’ ħlas ex lege ma jirriżultax mill-ftehimiet dwar il-volum tal-prezzijiet, iżda direttament minn dispożizzjonijiet statutorji. Għalhekk, ma huwiex tnaqqis fil-prezz peress li ma jingħatax mid-distributur tal-prodotti farmaċewtiċi lill-konsumatur finali u peress li l-ħlasijiet huma primarjament mekkaniżmi biex jintlaħqu l-għanijiet baġitarji u tas-saħħa. Kif issemma hawn fuq, l-obbligi ta’ ħlas ex lege huma rregolati mil-Liġi dwar Proċeduri ta’ Tassazzjoni Ġenerali; is-somom imħallsa f’dan ir-rigward għandhom jiġu kkreditati lill-awtorità fiskali u, skont l-Artikolu 6(2)(a) ta’ din il-liġi, huma ttrattati bħala taxxi. Għalhekk il-konvenut fil-kawża prinċipali jsostni li l-obbligu ta’ ħlas ex lege huwa taxxa pagabbli taħt dispożizzjoni legali imperattiva li ma tistax titqies bħala tnaqqis fil-prezz.
14.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Fővárosi Törvényszék (il-Qorti tal-Belt ta’ Budapest) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domanda preliminari li ġejja lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“L-Artikolu 90(1) tad-[Direttiva dwar il-VAT], għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li skontha, impriża farmaċewtika li twettaq ex lege ħlasijiet lill-korp ta’ assigurazzjoni għall-mard tal-Istat abbażi tad-dħul mill-bejgħ miksub minn prodotti farmaċewtiċi li jibbenefikaw minn finanzjament pubbliku ma għandhiex dritt tnaqqas a posteriori l-valur taxxabbli, minħabba l-fatt li l-ħlasijiet jitwettqu ex lege, li jistgħu jitnaqqsu mill-bażi tal-obbligu ta’ ħlas kemm il-ħlasijiet imwettqa skont kuntratt dwar il-volum tal-finanzjament kif ukoll l-investimenti magħmula mill-impriża f’riċerka u fi żvilupp fis-settur tas-saħħa u li l-ammont dovut huwa miġbur mill-awtorità tat-taxxa tal-Istat, li tittrasferixxi dan l-ammont immedjatament lill-korp ta’ assigurazzjoni għall-mard tal-Istat?”
15.
Osservazzjonijiet bil-miktub kienu ssottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja minn Novo Nordisk, mill-Gvern Ungeriż u mill-Kummissjoni Ewropea.
16.
Fid‑19 ta’ Marzu 2024 inżammet seduta lil matulha Novo Nordisk, il-Gvern Ungeriż u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw sottomissjonijiet orali.
III. Il-kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni Ewropea
17.
L-Artikolu 90(1) tad-Direttiva dwar il-VAT jipprovdi:
“Fil-każ ta’ kanċellazzjoni, ċaħda jew nuqqas ta’ pagament totali jew parzjali, jew fejn il-prezz hu mnaqqas wara li l-provvista tkun saret, l-ammont taxxabbli għandu jiġi ridott għaldaqstant skond kondizzjonijet li jiġu stabbiliti mill-Istati Membri.”
Id‑dritt Ungeriż
18.
L-Artikolu 36(1) tal-Liġi dwar il-Kummerċjalizzazzjoni ta’ Prodotti Mediċinali jistipula li:
“Id-detentur tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta’ prodott mediċinali jew, fejn id-detentur ma jwettaq l-ebda attività ta’ distribuzzjoni fl-Ungerija, id-distributur maħtur bi ftehim konkluż bejniethom u approvat mill-awtorità fiskali tal-Istat, u l-persuna li tkun issottomettiet applikazzjoni għal sussidju tas-sigurtà soċjali għal preparazzjoni u, jekk dik il-persuna ma tqassamx il-preparazzjoni, id-distributur [għall-finijiet ta’ dan il-kapitolu, flimkien, iktar ’il quddiem id-‘detentur tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta’ prodott mediċinali’], għandhom ikunu suġġetti, fir-rigward ta’ prodotti mediċinali u preparazzjonijiet [għall-finijiet ta’ dan il-kapitolu, flimkien, iktar ’il quddiem il-‘prodotti mediċinali’] mibjugħa fl-ispiżeriji u li jibbenefikaw minn kull tip ta’ finanzjament pubbliku, bl-eċċezzjoni tal-prodotti mediċinali msemmija fl-Artikolu 38(1) u l-preparazzjonijiet imsemmija fil-leġiżlazzjoni dwar il-formula tat-trabi u l-formula ta’ prosegwiment, għall-obbligu li jitħallas 20 % ta’ parti tas-sussidju tas-sigurtà soċjali, ibbażat fuq id-data tal-bejgħ fuq preskrizzjonijiet mediċi għax-xahar ta’ riferiment, fi proporzjon mal-prezz tal-produzzjoni jew mal-prezz tal-importazzjoni (flimkien, iktar ’il quddiem il-‘prezz tal-produzzjoni’) (prezz tal-produzzjoni/prezz tal-konsumatur). Id-detentur tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta’ prodott mediċinali għandu jkun suġġett, fir-rigward tal-preparazzjonijiet imsemmija fil-leġiżlazzjoni dwar il-formula tat-trabi u l-formula ta’ prosegwiment mibjugħa fl-ispiżeriji u li jibbenefikaw minn kull tip ta’ finanzjament pubbliku, għall-obbligu li jħallas 10 % ta’ parti mis-sussidju tas-sigurtà soċjali, ibbażata fuq id-data tal-bejgħ fuq preskrizzjonijiet mediċi għax-xahar ta’ riferiment, fi proporzjon mal-prezz tal-produzzjoni (prezz tal-produzzjoni/prezz tal-konsumatur). L-obbligu tal-ħlas għandu jiġi kkalkolat għal kull prodott u għal kull tip ta’ sussidju. ‘Sussidju tas-sigurtà soċjali’ tfisser is-sussidju gross, inkluż it-taxxa fuq il-valur miżjud. ‘Prezz tal-konsumatur’ tfisser il-prezz gross tal-konsumatur. ‘Prezz tal-produzzjoni’ tfisser il-prezz nett tal-produzzjoni, eskluż it-taxxa fuq il-valur miżjud.”
19.
Skont l-Artikolu 40 ta’ din il-liġi, l-awtorità fiskali tal-Istat:
“(a) għandha tittrasferixxi l-ammont irċevut skont l-Artikolu 36(1), (2), (4) u (4a) fil-kont tal-Fond Nazzjonali tal-Assigurazzjoni għall-Mard miftuħ mat-Teżor, kif indikat f’regoli speċjali.
(b) għandha twettaq tali trasferiment immedjatament wara li jsir il-ħlas.”
20.
L-Artikolu 40/A ta’ din il-liġi jipprovdi:
“1.   Minbarra l-obbligu ta’ ħlas stabbilit fl-Artikolu 36(1), id-detentur tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta’ prodott mediċinali jew, fejn id-detentur ma jwettaq l-ebda attività ta’ distribuzzjoni fl-Ungerija, id-distributur maħtur bi ftehim konkluż bejniethom u approvat mill-awtorità fiskali tal-Istat [għall-finijiet ta’ dan l-artikolu, flimkien, iktar ’il quddiem id-‘detentur tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta’ prodott mediċinali’], għandhom ikunu suġġetti, fir-rigward ta’ prodotti mediċinali mibjugħa fl-ispiżeriji u li jibbenefikaw minn kull tip ta’ finanzjament pubbliku għal mill-inqas sitt snin, li l-prezz tagħhom, meħud bħala l-bażi għal dak il-finanzjament, jaqbeż HUF 1000, għall-obbligu li jitħallsu 10 % ta’ parti tas-sussidju tas-sigurtà soċjali, abbażi tad-data tal-bejgħ fuq preskrizzjonijiet mediċi għax-xahar ta’ riferiment, fi proporzjon mal-prezz tal-produzzjoni jew il-prezz tal-importazzjoni (flimkien, iktar ’il quddiem il-‘prezz tal-produzzjoni’) (prezz tal-produzzjoni/prezz tal-konsumatur), sakemm ma jkunx hemm prodott ieħor li huwa wkoll iffinanzjat pubblikament u li l-ingredjent farmaċewtiku attiv tiegħu u r-rotta tal-amministrazzjoni tiegħu huma identiċi għal dawk tal-prodott inkwistjoni, iżda li jinbiegħ taħt trademark differenti minn detentur ta’ awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq differenti. L-obbligu tal-ħlas għandu jiġi kkalkolat għal kull prodott u għal kull tip ta’ sussidju.
[…]
4.   L-obbligu tal-ħlas stabbilit fis-subparagrafu 1 għandu jkun irregolat mil-Liġi dwar l-Amministrazzjoni tat-Taxxa u l-Liġi dwar Proċeduri ta’ Tassazzjoni Ġenerali, suġġett għad-differenzi stabbiliti f’din il-liġi.
5.   L-awtorità fiskali tal-Istat għandha tinforma lill-organu ta’ assigurazzjoni għall-mard bl-approvazzjoni tal-ftehim bejn id-detentur tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq u d-distributur, imsemmi fis-subparagrafu 1, fi żmien tmint ijiem mid-data tal-approvazzjoni.
6.   L-organu ta’ assigurazzjoni għall-mard responsabbli għall-ġestjoni tal-Fond Nazzjonali tal-Assigurazzjoni għall-Mard għandha tibgħat lill-persuna responsabbli għall-ħlas jew għandha tippubblika fuq is-sit elettroniku tagħha, mhux iktar tard mill-għaxar jum tat-tieni xahar kalendarju wara x-xahar ta’ riferiment, id-data tas-sussidju u tal-bejgħ meħtieġa biex taqdi l-obbligu tal-ħlas stipulat fis-subparagrafu 1.
7.   Skont l-obbligu ta’ ħlas stabbilit fis-subparagrafu 1, id-detentur tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta’ prodott mediċinali għandu, mhux iktar tard mill-għoxrin jum tat-tielet xahar kalendarju wara x-xahar ta’ riferiment, jippreżenta prospett mal-awtorità fiskali tal-Istat billi juża l-formola disponibbli minn dik l-awtorità u, fl-istess ħin, għandu jagħmel ħlas fil-kont miftuħ mill-awtorità fiskali mat-Teżor għal dak il-għan speċifiku.
8.   L-organu ta’ assigurazzjoni għall-mard responsabbli għall-ġestjoni tal-Fond Nazzjonali tal-Assigurazzjoni għall-Mard għandha tipprovdi, fl-istess ħin mas-servizz ta’ trażmissjoni tad-data msemmi fis-subparagrafu 6, servizz ta’ trażmissjoni ta’ data elettronika għall-benefiċċju tal-awtorità fiskali tal-Istat dwar id-data meħtieġa għall-monitoraġġ tal-persuni responsabbli għall-ħlas.
9.   L-awtorità fiskali tal-Istat għandha tittrasferixxi l-ammont irċevut skont is-subparagrafu 1 fil-kont tal-Fond Nazzjonali tal-Assigurazzjoni għall-Mard miftuħ mat-Teżor, kif indikat f’regoli speċjali, u għandha twettaq dak it-trasferiment immedjatament wara li jsir il-ħlas.”
IV. Analiżi
21.
Din il-kawża teħtieġ interpretazzjoni tad-Direttiva dwar il-VAT li tippermetti lill-qorti tar-rinviju tiddeċiedi jekk il-ħlas ex lege meħtieġ mil-liġi nazzjonali huwiex tnaqqis fil-prezz li jippermetti t-tnaqqis tal-ammont taxxabbli.
22.
Jekk persuna taxxabbli, għal kwalunkwe raġuni, tnaqqas il-prezz ta’ oġġett jew servizz li tipprovdi, tali tnaqqis huwa deduċibbli mill-ammont taxxabbli li fuqu tiġi kkalkolata l-VAT. It-tnaqqis fil-prezz jista’ jiġi offrut fil-mument tal-provvista, f’liema każ japplika l-Artikolu 79 tad-Direttiva dwar il-VAT. Madankollu, il-prezzijiet jistgħu wkoll jitnaqqsu wara li ssir il-provvista. F’dak il-każ, l-Artikolu 90(1) tad-Direttiva dwar il-VAT jipprevedi t-tnaqqis tal-ammont taxxabbli. L-applikabbiltà ta’ din id-dispożizzjoni hija inkwistjoni f’dan il-każ.
23.
Dawn id-dispożizzjonijiet huma espressjoni ta’ prinċipju fundamentali tad-Direttiva dwar il-VAT li skontu l-ammont taxxabbli huwa kkostitwit mill-korrispettiv effettivament irċevut, u li l-korollarju tiegħu huwa li l-awtoritajiet fiskali ma jistgħux jiġbru bħala VAT ammont ogħla minn dak imħallas lill-persuna taxxabbli (
5
).
24.
Skont il-Liġi dwar il-Kummerċjalizzazzjoni ta’ Prodotti Mediċinali, Novo Nordisk kienet obbligata tħallas lin-NEAK ammont li kien marbut direttament mal-kwantità u l-prezz tal-prodotti fornuti, li l-ħlas u t-twettiq tiegħu seħħ wara l-provvista ta’ dawn il-prodotti.
25.
Tali ħlas huwa tnaqqis fil-prezz, f’liema każ l-ammont taxxabbli għandu jitnaqqas għall-ammont ta’ dak il-ħlas abbażi tal-Artikolu 90(1) tad-Direttiva dwar il-VAT, jew huwa twettiq tal-obbligu ta’ ħlas ta’ taxxa speċjali, f’liema każ ma jaffettwax l-ammont taxxabbli?
26.
Fil-fehma tiegħi, hemm elementi differenti f’dan il-każ li jistgħu jwasslu għaż-żewġ konklużjonijiet. Il-ġurisprudenza eżistenti, partikolarment is-sentenzi fil-kawżi Boehringer Ġermanja (
6
) u Boehringer Ungerija, jipprovdu xi elementi, iżda ma jistgħux jipprovdu tweġiba finali għall-każ preżenti.
27.
Ser nipproċedi kif ġej. L-ewwel, ser nispjega għaliex il-ħlas ex lege inkwistjoni jista’ jitqies bħala tnaqqis fil-prezz (A). It-tieni, ser nispjega għaliex, minkejja li l-ħlas inkwistjoni għandu l-maġġoranza tal-elementi ta’ taxxa speċjali, dan ma għandux jitqies bħala tali f’dan il-każ (B). Għalhekk ser nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata, f’dan il-każ, li l-ħlas ex lege inkwistjoni għandu jiġi kkunsidrat bħala tnaqqis fil-prezz (C).
A.
Il‑ħlas ex lege inkwistjoni bħala tnaqqis fil‑prezz
28.
Minn Boehringer Ġermanja jirriżulta li tnaqqis fil-prezz ma għandux għalfejn ikun volontarju sabiex jiġi kkaratterizzat bħala tnaqqis fil-prezz fis-sens tal-Artikolu 90(1) tad-Direttiva dwar il-VAT, iżda jista’ jirriżulta minn obbligu bbażat fuq leġiżlazzjoni (
7
).
29.
Il-kawża Boehringer Ġermanja kienet tikkonċerna r-roħs fuq il-prezz tal-prodotti mediċinali li kumpannija farmaċewtika kienet obbligata tagħti, abbażi tal-liġi, lil kumpannija privata tal-assigurazzjoni għall-mard li tħallas lura lill-pazjent. Ir-raġuni ewlenija għaliex il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li dan ir-roħs kien tnaqqis fil-prezz fis-sens tal-Artikolu 90(1) tad-Direttiva dwar il-VAT kien li, b’riżultat tal-leġiżlazzjoni Ġermaniża inkwistjoni, kumpannija farmaċewtika setgħet biss tiddisponi minn somma li tikkorrispondi għall-prezz tal-bejgħ ta’ dawn il-prodotti lill-ispiżeriji, imnaqqas bl-imsemmi skont (
8
).
30.
Il-fatt li l-persuna assigurata, u mhux il-kumpannija tal-assigurazzjoni, kienet il-benefiċjarja diretta tal-provvista ma kisirx ir-rabta diretta li hemm bejn il-provvista ta’ servizzi li saret u l-korrispettiv irċevut. Fil-fatt, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, il-kumpannija privata tal-assigurazzjoni għall-mard inkwistjoni kellha titqies bħala l-konsumatur finali ta’ provvista mwettqa minn kumpanija farmaċewtika u, għalhekk, l-ammont dovut lill-awtorità fiskali ma setax ikun ikbar minn dak imħallas mill-kumpannija tal-assigurazzjoni bħala l-konsumatur finali (
9
). Il-korrispettiv li l-kumpannija verament irċeviet u li kien jirrappreżenta l-ammont taxxabbli kien għalhekk imnaqqas bl-iskont impost mil-liġi (
10
).
31.
F’dan il-każ, skont ma ddeskriviet il-qorti tar-rinviju, bl-obbligu ta’ ħlas ex lege, Novo Nordisk tirrimborsa lin-NEAK, li jiffinanzja l-prodotti mediċinali, perċentwal fiss stabbilit minn qabel għal kull prodott mediċinali bi prezz tax-xiri ssussidjat.
32.
Anki jekk in-NEAK ma huwiex benefiċjarju dirett tal-provvista tal-prodott mediċinali, huwa jista’ madankollu jiġi kkaratterizzat bħala konsumatur finali fl-istess sens li l-kumpannija tal-assigurazzjoni kienet konsumatur finali fil-kawża Boehringer Ġermanja. In-NEAK, jiġifieri, iħallas parti mill-prezz tal-prodotti mediċi forniti.
33.
Peress li l-ammont dovut minn Novo Nordisk lin-NEAK taħt id-dritt Ungeriż huwa kkalkolat abbażi tal-prezz tal-prodotti mediċinali bi preskrizzjoni li ġew fornuti, u li r-rimbors isir lill-istess istituzzjoni li hija wkoll konsumatur finali, tali rimbors jirrappreżenta t-tnaqqis fil-prezz tal-prodotti mediċinali fornuti li jsir wara li tkun seħħet il-provvista fis-sens tal-Artikolu 90(1) tad-Direttiva dwar il-VAT.
34.
Konsegwentement, obbligu ta’ ħlas ex lege bħal dak fil-kawża prinċipali, jista’ jikkostitwixxi tnaqqis fil-prezz b’mod li, għall-finijiet tal-VAT, l-“ammont taxxabbli” ta’ din il-kumpannija jista’ jitnaqqas b’riżultat tat-tnaqqis fil-prezz li jirriżulta minn dak il-ħlas ex lege.
B.
Il‑ħlas ex lege inkwistjoni bħala taxxa
35.
Jekk, madankollu, il-ħlas ex lege inkwistjoni ma huwiex rimbors tal-parti tal-prezz imħallas min-NEAK bħala l-konsumatur finali, iżda pjuttost ħlas lin-NEAK, bħala fond pubbliku ta’ assigurazzjoni għall-mard, ta’ taxxa speċjali imposta minn liġi, l-Artikolu 90(1) tad-Direttiva dwar il-VAT ma japplikax. F’tali xenarju, ma jkun hemm ebda raġuni għat-tnaqqis tal-ammont taxxabbli, peress li l-ħlas ta’ din it-taxxa ma jnaqqasx l-ammont ta’ korrispettiv li tirċievi Novo Nordisk għall-provvisti tagħha tal-prodotti mediċinali ssussidjati.
36.
Fil-kawża Boehringer Ġermanja, l-iskont li kellu jingħata mill-kumpannija farmaċewtika kien għall-benefiċċju tal-kumpannija tal-assigurazzjoni privata li ma kellha ebda rwol pubbliku. Għalhekk, fil-kawża Boehringer Ġermanja kien ċar li l-ħlas ex lege f’dak il-każ naqqas direttament il-korrispettiv irċevut għall-prodotti fornuti.
37.
Għall-kuntrarju, in-NEAK, skont il-Gvern Ungeriż, huwa istituzzjoni ta’ awtorità pubblika b’responsabbiltajiet mhux biss għas-sussidju ta’ prodotti mediċinali, iżda wkoll b’responsabbiltajiet oħra fl-organizzazzjoni tas-saħħa pubblika. Fil-kawża preżenti, għalhekk, il-ħlas li huwa sussegwenti għall-mument meta sseħħ il-provvista jista’ wkoll jitqies li jikkontribwixxi għall-parti tal-baġit tal-Istat li għaliha huwa responsabbli n-NEAK, u li jista’ jintuża mhux biss biex itaffi l-piż tal-pazjenti meta jixtru prodotti mediċinali, iżda jista’ jintuża wkoll għal skopijiet pubbliċi oħra ta’ organizzazzjoni tas-sistema tas-saħħa pubblika. Għal din ir-raġuni, fil-fehma tiegħi, il-konstatazzjonijiet fil-kawża Boehringer Ġermanja ma jistgħux jiġu applikati awtomatikament f’dan il-każ.
38.
Fis-sentenza Boehringer Ungerija, il-Qorti tal-Ġustizzja kellha l-opportunità li tiddeċiedi dwar il-ħlasijiet magħmula minn kumpannija farmaċewtika lin-NEAK li ġew ukoll ikkalkolati abbażi tal-prezz u l-volum tal-prodotti mediċinali ssussidjati fornuti. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat tali pagamenti bħala tnaqqis fil-prezz. Madankollu, il-ħlasijiet f’dik il-kawża kienu bbażati fuq ir-relazzjoni kuntrattwali bejn in-NEAK u kumpannija farmaċewtika u mhux fuq il-liġi, b’tali mod li ma setgħux jiġu ttrattati bħala taxxi. Kien ċar ukoll li dawn il-ħlasijiet ġew miftiehma preċiżament bil-għan li jitnaqqas il-prezz tal-prodotti mediċinali li kellhom jitħallsu min-NEAK. Għal din ir-raġuni, il-konstatazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dik il-kawża, li l-Artikolu 90(1) tad-Direttiva dwar il-VAT kien applikabbli, ma jistgħux jiġu applikati awtomatikament għal din il-kawża, fejn il-ħlas huwa bbażat fuq il-liġi u jmur fil-baġit ġenerali tal-Istat, li minnu tiġi trażmessa/ittrasferita awtomatikament lil porzjon ta’ dak il-baġit ġestit min-NEAK.
39.
Il-kwistjoni li għalhekk tqum hija jekk l-obbligu ta’ ħlas ex lege inkwistjoni jistax jinftiehem bħala taxxa.
40.
Il-Gvern Ungeriż jikkunsidra li l-ħlasijiet ex lege inkwistjoni huma taxxi speċjali li ma għandhomx in-natura ta’ taxxi fuq il-bejgħ fis-sens tal-Artikolu 401 tad-Direttiva dwar il-VAT (1), u li tali taxxi speċjali ma jnaqqsux l-ammont taxxabbli (2) (
11
).
1. Taxxa fis‑sens tal‑Artikolu 401 tad‑Direttiva dwar il‑VAT
41.
L-Artikolu 401 tad-Direttiva dwar il-VAT jipprovdi li “Mingħajr preġudizzju għal disposizzjonijiet oħra tad-dritt [tal-Unjoni], din id-Direttiva ma żżommx Stat Membru milli jħalli jew idaħħal […] kwalunkwe taxxi, dazji jew piżijiet li ma jistgħux ikunu kkaratterizzati bħala taxxi fuq il-bejgħ, sakemm il-ġbir ta’ dawk it-taxxi, dazji jew piżijiet ma joħloqx, f’negozju bejn l-Istati Membri, għal formalitajiet li għandhom x’jaqsmu mal-qsim ta’ fruntieri.”
42.
B’hekk, l-Artikolu 401 tad-Direttiva dwar il-VAT ma jipprekludix iż-żamma jew l-introduzzjoni ta’ taxxa, sakemm ma jkollhiex waħda mill-karatteristiċi essenzjali tal-VAT.
43.
Mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-imsemmija karatteristiċi huma erbgħa, jiġifieri l-applikazzjoni ġenerali tal-VAT għat-tranżazzjonijiet li jirrigwardaw oġġetti jew servizzi, l-iffissar tal-ammont tagħha proporzjonalment għall-prezz irċevut mill-persuna taxxabbli bħala korrispettiv għall-oġġetti u għas-servizzi pprovduti minnha, il-ġbir ta’ din it-taxxa f’kull stadju tal-proċess ta’ produzzjoni u ta’ distribuzzjoni, inkluż f’dak tal-bejgħ bl-imnut, irrispettivament min-numru ta’ tranżazzjonijiet li jkunu seħħew qabel, u t-tnaqqis mill-VAT dovuta minn persuna taxxabbli tal-ammonti mħallsa fl-istadji preċedenti tal-proċess ta’ produzzjoni u ta’ distribuzzjoni, b’tali mod li din it-taxxa, fi stadju partikolari, tapplika biss għall-valur miżjud f’dan l-istadju u li l-piż finali tal-imsemmija taxxa jaqa’ b’mod definittiv fuq il-konsumatur (
12
).
44.
Anki jekk il-ħlas inkwistjoni jiġi kkalkolat abbażi tad-dħul mill-bejgħ tal-kumpannija, ma hemmx dubju li s-somom dovuti taħt il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jinġabrux f’kull stadju tal-proċess ta’ produzzjoni u distribuzzjoni, iżda huma mħallsa darba biss mill-kumpanniji farmaċewtiċi lin-NEAK permezz tal-awtoritajiet fiskali.
45.
Għalhekk, obbligu ta’ ħlas ex lege bħal dak fil-kawża prinċipali tabilħaqq ma jaqax taħt il-kunċett ta’ taxxa li għandha l-karattru ta’ taxxi fuq il-valur tal-bejgħ fis-sens tal-Artikolu 401 tad-Direttiva dwar il-VAT.
46.
L-obbligu ta’ ħlas ex lege introdott mid-dritt Ungeriż, għalhekk, ma huwiex taxxa li d-Direttiva dwar il-VAT tipprojbixxi lill-Istati Membri milli jintroduċu. Madankollu, dan għadu ma jirrisolvix il-kwistjoni jekk dan l-obbligu ta’ ħlas ex lege jistax jiġi kkwalifikat bħala taxxa.
2. L‑obbligu ta’ ħlas ex lege bħala taxxa li tibqa’ fl‑ammont taxxabbli
47.
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-klassifikazzjoni ta’ tassazzjoni, ta’ taxxa, ta’ dritt jew ta’ impożizzjoni fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni hija kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja skont il-karatteristiċi oġġettivi tal-impożizzjoni, indipendentement mill-klassifikazzjoni li tingħatalha fid-dritt nazzjonali (
13
).
48.
Skont il-punt (a) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 78 tad-Direttiva dwar il-VAT, l-ammont taxxabbli għall-finijiet tal-VAT jinkludi t-taxxi. Il-Qorti tal-Ġustizzja spjegat li biex taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, l-avveniment li jagħti lok għal ħlas għat-taxxa probabbli inkwistjoni jeħtieġ li jikkoinċidi ma’ dak tal-VAT u għandu jikkwalifika bħala taxxa, b’dawn il-kriterji jkunu kumulattivi (
14
).
49.
F’dan il-każ, l-ewwel kriterju ġie ssodisfatt: huwa stabbilit li l-kunsinna tal-prodotti mediċinali hija l-avveniment li jagħti lok għall-ħlas ex lege u għall-VAT.
50.
Madankollu, kif irrilevat il-Kummissjoni, il-ġurisprudenza relatata mal-Artikolu 78 tad-Direttiva dwar il-VAT ma tipprovdix gwida dwar dak li jirrendi ħlas ex lege bħala taxxa. Il-Kummissjoni tipproponi li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni dan li ġej (
15
): jekk il-ħlas huwiex obbligatorju u jirriżultax mil-liġi (
16
), jekk għandux bażi ta’ taxxa u rata tat-taxxa predeterminati, l-identifikazzjoni tal-benefiċjarju tal-ħlas, kif ukoll x’kienet l-intenzjoni tal-leġiżlatur nazzjonali u l-għanijiet tat-taxxa nnifisha.
51.
Fil-kawża preżenti, huwa ċar li l-ħlas inkwistjoni huwa bbażat fuq il-liġi u li huwa obbligatorju. Madankollu, anki jekk din il-karatteristika tippermetti li l-ħlas inkwistjoni jiġi kkaratterizzat bħala taxxa, kif spjegajt fil-punt 26 ta’ dawn il-konklużjonijiet, hija ma tipprevjenihiex milli jiġi kkaratterizzat bħala tnaqqis fil-prezz. Fi kliem ieħor, mhux kull ħlas ibbażat fil-liġi huwa taxxa, iżda biex ikun taxxa, ħlas irid ikun ibbażat fil-liġi u jkun obbligatorju.
52.
L-obbligu ta’ ħlas ex lege għandu wkoll bażi u rata tat-taxxa predeterminati. Għalhekk jista’ jiġi kkaratterizzat bħala taxxa. Madankollu din il-bażi hija wkoll marbuta mal-prezz tal-prodotti mediċinali fornuti, b’tali mod li lanqas il-kwalifika ta’ dan il-ħlas bħala tnaqqis fil-prezz ma tista’ tiġi eskluża.
53.
L-identifikazzjoni tal-benefiċjarju tal-ħlas ġiet proposta bħala kriterju ieħor rilevanti biex jiġi ddeterminat jekk pagament huwiex taxxa. F’dan ir-rigward, il-ħlas inkwistjoni qed isir lill-baġit ċentrali, li huwa element li jxaqleb il-miżien favur li l-ħlas jitqies bħala taxxa. Madankollu, huwa stabbilit wkoll li huwa jiġi immedjatament u awtomatikament ittrasferit għall-parti tal-baġit ġestita min-NEAK. Dan, fih innifsu, ma għandux iċaħħadu minn natura fiskali. Madankollu, jista’ jkun ukoll indikazzjoni li dan huwa ħlas li jnaqqas l-prezz li għandu jitħallas min-NEAK bħala konsumatur finali ta’ prodotti mediċinali.
54.
Il-karatteristiċi enumerati tal-ħlas ex lege inkwistjoni jippermettu l-kwalifika tiegħu bħala taxxa, iżda ma humiex konklużivi, peress li jistgħu wkoll iwasslu għall-konklużjoni li dan il-ħlas huwa tnaqqis fil-prezz.
55.
Il-Gvern Ungeriż offra żewġ argumenti addizzjonali favur il-kwalifika tal-ħlas ex lege inkwistjoni bħala taxxa. L-ewwel, huwa rrefera għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li fiha qieset li għall-finijiet ta’ ħlas li għandu jitqies bħala “taxxa”, huwa importanti mhux biss li jiġi stabbilit li hemm obbligu ta’ ħlas ta’ ammont, iżda wkoll li, fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza ta’ dan l-obbligu, id-debitur ikun suġġett għal azzjoni legali mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat (
17
). F’dan ir-rigward, waqt is-seduta, il-Gvern Ungeriż indika li l-produtturi farmaċewtiċi li jonqsu milli josservaw l-obbligu ex lege tagħhom li jħallsu jistgħu jiġu mħarrka bħal kull persuna taxxabbli oħra li tonqos (
18
).
56.
It-tieni, il-Gvern Ungeriż spjega li n-nefqa ta’ riċerka u żvilupp tista’ tintuża sabiex titnaqqas il-bażi ta’ evalwazzjoni tal-ammont pagabbli bħala ħlas ex lege inkwistjoni. Il-persuna taxxabbli tkun intitolata li titlob dan it-tnaqqis, mingħajr ma l-amministrazzjoni tgawdi l-ebda diskrezzjoni f’dan ir-rigward, u kull persuna taxxabbli tista’ tibbenefika minnu taħt kundizzjonijiet identiċi. Tali tnaqqis tal-bażi taxxabbli ma jkunx possibbli, skont il-qorti tar-rinviju, kieku l-ħlas ex lege inkwistjoni ma kienx taxxa.
57.
Anki jekk dawn iż-żewġ argumenti jimmilitaw favur li l-ħlas inkwistjoni jiġi kkwalifikat bħala taxxa, dawn ma humiex biżżejjed. L-obbligu ta’ ħlas inkwistjoni jonqos, fil-fehma tiegħi, milli jissodisfa l-aħħar (iżda mhux l-inqas) karatteristika li għandha jkollha taxxa.
58.
L-aħħar karatteristika proposta mill-Kummissjoni biex ħlas jiġi kkaratterizzat bħala taxxa hija l-intenzjoni tal-Istat. Jekk Stat kellu l-intenzjoni li jiġbor it-taxxi, obbligu ta’ ħlas jista’ jitqies bħala taxxa.
59.
Madankollu, ħafna drabi huwa diffiċli li tiġi aċċertata l-intenzjoni tal-leġiżlatur. Tabilħaqq, il-Gvern Ungeriż sostna quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li l-intenzjoni tiegħu kienet li jintroduċi taxxa. Fil-fehma tiegħi dan ma huwiex biżżejjed, peress li huwa meħtieġ ukoll li tali intenzjoni leġiżlattiva tinftiehem mis-suġġetti taxxabbli.
60.
Jien għalhekk tal-fehma li kriterju iktar xieraq ikun il-prevedibbiltà minn persuna taxxabbli tal-intenzjoni ta’ leġiżlatur li ħlas ex lege jiġi impost bħala taxxa (
19
).
61.
F’dan ir-rigward, u suġġett għal verifika mill-qorti tar-rinviju, jidher li l-leġiżlazzjoni Ungeriża ma wrietx b’mod ċar in-natura fiskali possibbli intiża tal-ħlas ex lege inkwistjoni.
62.
Għall-kuntrarju, kif osservat il-Kummissjoni, id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt Ungeriż ma jsemmux in-natura fiskali tal-ħlas inkwistjoni. Huma ma jirreferux għall-ħlas inkwistjoni bħala taxxa, iżda pjuttost jirreferu għalih bħala “obbligu ta’ ħlas”.
63.
Barra minn hekk, kif jenfasizzaw Novo Nordisk u l-Kummissjoni, in-nota ta’ spjegazzjoni tad-dispożizzjonijiet legali rilevanti għal din il-kawża tidher li tikkaratterizza l-ħlas ex lege bħala skont, iktar milli bħala taxxa. Skont il-Kummissjoni, din in-nota ta’ spjegazzjoni tipprovdi li “s-sigurtà soċjali hija l-ikbar xerrej ta’ mediċini, għalhekk il-benefiċjarju tal-iskont fuq il-bejgħ ta’ mediċini ssussidjati għandu jkun l-assiguratur”.
64.
Mistoqsi dwar dan il-punt waqt is-seduta orali, il-Gvern Ungeriż ammetta li l-użu ta’ dawn it-termini ma kienx feliċi.
65.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-prinċipju ta’ ċertezza legali, li jifforma parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, jeżiġi li d-dispożizzjonijiet legali jkunu ċari, preċiżi u prevedibbli fl-effetti tagħhom, b’mod partikolari meta dawn jista’ jkollhom konsegwenzi sfavorevoli fuq l-individwi u l-impriżi, sabiex il-partijiet fil-kawża jkunu jistgħu jagħrfu d-drittijiet u l-obbligi tagħhom mingħajr ambigwità u jaġixxu skont dan it-tagħrif (
20
).
66.
Kif sostniet l-Avukata Ġenerali Sharpston, huwa tabilħaqq kruċjali li taxxa tiġi ddefinita f’regoli legalment vinkolanti aċċessibbli għal persuni taxxabbli, bil-quddiem u b’tali mod li huwa suffiċjentement ċar, preċiż u eżawrjenti sabiex tippermetti lill-persuna taxxabbli inkwistjoni tipprevedi u tiddetermina l-ammont ta’ taxxa dovuta f’mument partikolari abbażi tat-testijiet u tad-data disponibbli jew aċċessibbli għaliha (
21
).
67.
L-obbligu ta’ ħlas ex lege inkwistjoni f’dan il-każ ma jissodisfax dawn ir-rekwiżiti ta’ ċarezza u prevedibbiltà, li jfisser li persuna taxxabbli ma setax ikun jaf bil-quddiem li l-ħlas inkwistjoni huwa dovut bħala taxxa u mhux bħala tnaqqis fil-prezz.
C.
Proposta
68.
Fil-fehma tiegħi, il-liġi Ungeriża inkwistjoni ma tikkostitwixxix regola ċara, preċiża u prevedibbli li tippermetti lil Novo Nordisk, bħala persuna taxxabbli, tifhem li l-obbligu ta’ ħlas ex lege huwa taxxa u ma jistax jiġi ttrattat bħala tnaqqis fil-prezz. Fl-istess ħin, ir-rekwiżiti stabbiliti mill-ġurisprudenza biex dak il-ħlas ikun ikkaratterizzat bħala tnaqqis fil-prezz huma ssodisfatti.
69.
Għalhekk nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkonkludi li fiċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża, l-obbligu ta’ ħlas ex lege ma jissodisfax ir-rekwiżiti legali kollha tal-kunċett ta’ taxxa, u għandu jiġi kkwalifikat bħala tnaqqis fil-prezz ex lege, fis-sens tal-Artikolu 90(1) tad-Direttiva dwar il-VAT.
70.
Dan, madankollu, ma jimpedixxix lil Stat Membru milli jippromulga, b’mod iktar espliċitu, miżura fiskali li tissodisfa l-għan simili ta’ finanzjament tal-politika tas-saħħa pubblika.
V. Konklużjoni
71.
Fid-dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja twieġeb għad-domanda magħmula mill-Fővárosi Törvényszék (il-Qorti tal-Belt ta’ Budapest, l-Ungerija) kif ġej:
L-Artikolu 90(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112 tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud għandu jiġi interpretat fis-sens li
jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, li taħtha impriża farmaċewtika li, bil-liġi, hija obbligata tħallas lil korp tal-assigurazzjoni għall-mard tal-Istat proporzjon tad-dħul mill-bejgħ tagħha li jirriżulta mill-bejgħ tagħha ta’ prodotti farmaċewtiċi ffinanzjati minn fondi pubbliċi, ma jkollhiex dritt għal tnaqqis ex post tal-ammont taxxabbli fir-rigward ta’ dawn il-ħlasijiet jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni ma tiddikjarax b’mod ċar, preċiż u prevedibbli li l-ħlas inkwistjoni huwa dovut bħala taxxa.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	The Kinks, Sunny Afternoon, 1966, Pye Records.
(
3
)	Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU 2006, L 347, p. 1, rettifika fil-ĠU 2007, L 335, p. 60), kif emendata bid-Direttiva 2009/162/UE tat‑22 ta’ Diċembru 2009 (ĠU 2010, L 10, p. 14) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar il-VAT”).
(
4
)	Sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2021, Boehringer Ingelheim (C‑717/19, EU:C:2021:818, iktar ’il quddiem “Boehringer Ungerija”).
(
5
)	Ara s-sentenzi kkwotati fil-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża E. (VAT – Tnaqqis tal-valur taxxabbli) (C‑335/19, EU:C:2020:424, punt 30).
(
6
)	Sentenza tal‑20 ta’ Diċembru 2017, Boehringer Ingelheim Pharma (C‑462/16, EU:C:2017:1006, iktar ’il quddiem “Boehringer Ġermanja”).
(
7
)	Ara, f’dan is-sens, Boehringer Ġermanja, punti 42, 43 u 46.
(
8
)	Boehringer Ġermanja, punt 35.
(
9
)	Boehringer Ġermanja, punti 40 u 41.
(
10
)	Boehringer Ġermanja, punt 36.
(
11
)	Fis-sottomissjonijiet bil-miktub tiegħu, dan il-gvern invoka l-punt (a) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 78 tad-Direttiva dwar il-VAT. Waqt is-seduta, huwa sostna b’mod iktar ġenerali li l-ħlas ex lege jammonta għal taxxa mingħajr ma neċessarjament jikkwalifika bħala tali fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni.
(
12
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑8 ta’ Ġunju 1999, Pelzl et (C‑338/97, C‑344/97 u C‑390/97, EU:C:1999:285, punti 20 u 21 u l-ġurisprudenza ċċitata); tat‑3 ta’ Ottubru 2006, Banca popolare di Cremona (C‑475/03, EU:C:2006:629, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata); u tal‑25 ta’ Frar 2021, Novo Banco (C‑712/19, EU:C:2021:137, punti 48 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
13
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑13 ta’ Frar 1996, Bautiaa u Société française maritime (C‑197/94 u C‑252/94, EU:C:1996:47, punt 39 u l-ġurisprudenza ċċitata); tat‑12 ta’ Diċembru 2006, Test Claimants in the FII Group Litigation (C‑446/04, EU:C:2006:774, punt 107 u l-ġurisprudenza ċċitata); u tat‑3 ta’ Marzu 2021, Promociones Oliva Park (C‑220/19, EU:C:2021:163, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
14
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Mejju 2010, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (C‑228/09, EU:C:2010:295, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
15
)	Il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Air Transport Association of America et (C‑366/10, EU:C:2011:864, punti 143 sa 147). Dwar l-adegwatezza ta’ dawn il-kriterji, ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona fis-sentenza IRCCS - Fondazione Santa Lucia (C‑189/15, EU:C:2016:287, nota ta’ qiegħ il-paġna 35).
(
16
)	Hemm min jisħaq li n-natura obbligatorja hija karatteristika ċentrali, jekk mhux l-iktar kruċjali, ta’ taxxa Suchy, G. “Some propositions on tax as a legal concept” f’Peeters, B., The Concept of Tax, EATLP, 2005, p. 49 sa 54, fil-p. 49. Hemm ukoll proposti li t-taxxi jistgħu jiġu kkaratterizzati bħala kontribuzzjonijiet obbligatorji mħallsa lill-gvern biex tiġi ffinanzjata n-nefqa pubblika. Barassi, M., “The notion of tax and the different types of taxes” f’Peeters, B., The Concept of Tax, EATLP, 2005, p. 59 sa 72, fil-p. 72.
(
17
)	Sentenza tat‑18 ta’ Jannar 2018, IRCCS - Fondazione Santa Lucia (C‑189/15, EU:C:2017:17, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
18
)	Dan jidher li jikkorrobora s-sottomissjonijiet bil-miktub ta’ dan il-gvern, li jirreferu għall-Artikolu 36(5) u għall-Artikolu 40/A(4) tal-Liġi dwar il-Kummerċjalizzazzjoni ta’ Prodotti Mediċinali, li jirreferu espliċitament għall-Az adózás rendjéről szóló 2003. évi XCII. Törvény (il-Liġi XCII tal‑2003 dwar Tassazzjoni Ġenerali).
(
19
)	Ara f’dan ir-rigward, sentenza tal-Qorti EDB tad‑9 ta’ Novembru 1999, Špaček, s.r.o., vs Ir‑Repubblika Ċeka (CE:ECHR:1999:1109JUD002644995, punt 54 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll, id-Direttorat Ġenerali għar-Riċerka u d-Dokumentazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, Nota ta’ Riċerka, ‘Scope of the principle of the legality of taxation, particularly in relation to value added tax’ (Settembru 2018), disponibbli fuq https://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2020-11/ndr-2018-005_neutralisee_synthese_en.pdf
(
20
)	Sentenza tas‑16 ta’ Frar 2023, DGRFP Cluj (C‑519/21, EU:C:2023:106, punt 105 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
21
)	Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Sharpston fil-kawża Związek Gmin Zagłębia Miedziowego (C‑566/17, EU:C:2018:995, punt 114).