62023TJ0094_RES
Cás T‑94/23
Pollinis France
v
an Coimisiún Eorpach
Breithiúnas na Cúirte Ginearálta (an Ceathrú Dlísheomra Méadaithe) an 19 Samhain 2025
(Táirgí cosanta plandaí – An shubstaint ghníomhach boscailid – Iarratas ar athnuachan substainte gníomhaí – Síneadh na tréimhse formheasa – Moill ar sheoladh na n‑imeachtaí athnuachana – Cúiseanna nach bhfuil neart ag an iarrthóir orthu – Iarratas ar athbhreithniú inmheánach – Airteagal 10(1) de Rialachán (CE) Uimh. 1367/2006 – Cinneadh lena ndiúltaítear don iarratas – Airteagal 17 de Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009)
Talmhaíocht – Comhfhogasú reachtaíochta – Táirgí cosanta plandaí a chur ar an margadh – Rialachán Uimh. 1107/2009 – Síneadh na tréimhse formheasa go gcuirfí na himeachtaí athnuachana i gcrích – Coinníollacha – Fad an tsínidh arna chinneadh de réir imthosca nithiúla an cháis a tharla le linn na n‑imeachtaí athnuachana – Fad leordhóthanach leis na himeachtaí athnuachana a chur i gcrích – Cosc ar shíneadh uathoibríoch nó de réir gnáis
(Rialachán Uimh. 1107/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, aithris 24 agus Airteagail 13(2) 17, 18 agus 20)
(féach míreanna 63-89)
Talmhaíocht – Comhfhogasú reachtaíochta – Táirgí cosanta plandaí a chur ar an margadh – Rialachán Uimh. 1107/2009 – Síneadh na tréimhse formheasa go gcuirfí na himeachtaí athnuachana i gcrích – Moill ar sheoladh na n‑imeachtaí athnuachana ar chúiseanna nach bhfuil neart ag an iarrthóir orthu – Ról an iarrthóra – Scrúdú ag an gCoimisiún – Raon feidhme
(Rialachán Uimh. 1107/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagail 7 agus 17; Rialachán Uimh. 844/2012 ón gCoimisiún, Airteagail 1, 3, 6, 7, 11(5), 12(3), 13(3), agus 14(1))
(féach míreanna 99-116)
Résumé
Agus trí chaingean le haghaidh réamhrialú tionscanta ag Pesticide Action Network Europe (PAN Europe), Pollinis France agus Aurelia Stiftung faoi seach, cuireann an Chúirt Ghinearálta, agus í ag rialú i bhfoirmíocht mhéadaithe, trí chinneadh ón gCoimisiún ar neamhní lena ndiúltaítear d’iarratais ar athbhreithniú inmheánach a dhéanamh ar shíneadh na tréimhse formheasa ar na trí tháirge cosanta plandaí a leanas: boscailid, gliofosáit agus démhocsastróibin. (
1
)
Trí na breithiúnais sin, tugann an Chúirt léiriú, den chéad uair, ar Airteagal 17 de Rialachán Uimh. 1107/2009 (
2
) maidir le síneadh na tréimhse formheasa ar shubstaint ghníomhach i gcás nach féidir cinneadh a dhéanamh ar athnuachan a dhéanamh uirthi roimh éag na tréimhse formheasa. Déantar an scrúdú sin de réir dhá chuid ar leith: fad an tsínidh agus na cúiseanna leis an moill ar na himeachtaí athnuachana nach mór a bheith ó neart an iarrthóra.
Is comhlachais neamhbhrabúis iad na hiarratasóirí a bhfuil sé de chuspóir acu, inter alia, gníomhaíochtaí a chur chun cinn trína bhféachtar le lotnaidicídí a laghdú agus a dhíothú, ó thaobh PAN Europe de, agus cosaint an chomhshaoil, ó thaobh Pollinis France agus Aurelia Stiftung de.
Formheasadh démhocsastróibin, is substaintí ghníomhach a úsáidtear mar fhuingicíd sa talmhaíocht, den chéad uair san Aontas Eorpach le Treoir 2006/75 (
3
) agus fadaíodh a tréimhse formheasa in 2013. In 2015, cuireadh í le liosta na substaintí le hathchur. (
4
) Dá ainneoin sin, cuireadh síneadh leis an bhformheas uirthi arís is arís eile ar an bhforas gur cuireadh moill ar an measúnú uirthi ar chúiseanna nach bhfuil neart ag na hiarrthóirí orthu agus dhealraigh sé go rachadh formheas na substaintí gníomhacha sin in éag sula ndéanfaí cinneadh maidir lena n‑athnuachan. Rinneadh iarratas ar athbhreithniú inmheánach ar an gceann leathdhéanach de na fadaithe sin, (
5
) dar dhiúltaigh an Coimisiún trí chinneadh an 27 Aibreán 2022 a iarrtar go gcuirfí é ar neamhní i gCás T‑412/22.
Is substaint ghníomhach í boscailid a formheasadh den chéad uair san Aontas in 2008 (
6
) agus a úsáidtear sna táirgí cosanta plandaí a bhaineann le fine na gcoscairí sucsainéite dihidrigionáise. Cuireadh síneadh le tréimhse formheasa na substainte sin arís is arís eile chomh maith an bhforas gur cuireadh moill ar an measúnú ar an tsubstaint sin ar chúiseanna nach bhfuil neart ag na hiarrthóirí orthu agus dhealraigh sé go rachadh formheas na substainte gníomhaí sin in éag sula ndéanfaí cinneadh maidir lena n‑athnuachan. Rinneadh iarratas ar athbhreithniú inmheánach ar an Rialachán Cur Chun Feidhme lenar glacadh a leithéid de shíneadh in 2022, dar dhiúltaigh an Coimisiún trí chinneadh an 6 Nollaig 2022 a iarrtar go gcuirfí é ar neamhní i gCás T‑94/23.
Is substaint ghníomhach a bhaintear úsáid mhór aisti i luibhicídí í gliofosáit, a formheasadh den chéad uair san Aontas in 2001. (
7
) Cuireadh síneadh leis an bhformheas uirthi arís is arís eile, go háirithe ar an bhforas gur cuireadh moill ar an measúnú ar an tsubstaint ar chúiseanna nach bhfuil neart ag an iarrthóir orthu. Rinneadh iarratas ar athbhreithniú chomh maith ar an Rialachán Cur Chun Feidhme lenar cuireadh i bhfeidhm an síneadh arna ghlacadh in 2022, (
8
) ar iarratas é dar dhiúltaigh an Coimisiún an 3 Iúil 2023.
Chuir na hiarratasóirí faoi chonspóid na trí chinneadh sin maidir le diúltú arna nglacadh ag an gCoimisiún, ag agairt, inter alia, go ndearnadh léiriú mícheart ar Airteagal 17 (
9
) de Rialachán Uimh. 1107/2009 agus gur cuireadh é i bhfeidhm go mícheart.
Measúnú na Cúirte Ginearálta
Ar an gcéad dul síos, maidir le fad an tsínidh formheasa i gCásanna T‑412/22 agus T‑94/23, tugann an Chúirt chun cuimhne nach mór don Choimisiún prionsabal an réamhchúraim a chur san áireamh agus a inniúlachtaí á bhfeidhmiú aige de réir Rialachán Uimh. 1107/2009. Mar sin, i gcás substainte gníomhaí, is féidir leis an gCoimisiún bearta a ghlacadh trína gcuirtear teorainn le húsáid substainte ar dá réir a thugtar tús áite do leas sábháilteachta tomhaltóirí, gan fanacht ar thoradh na n-imeachtaí maidir le formheas na substainte sin a athnuachan.
Mar sin, tugann an Chúirt léiriú ar Airteagal 17 de Rialachán Uimh. 1107/2009 i bhfianaise an phrionsabail sin agus a bhfocal, a chomhthéacs agus na cuspóirí arna saothrú leis na rialacháin a bhfuil sé ina measc chomh maith.
De réir na forála sin, más cosúil ar chúiseanna nach bhfuil neart ag an iarrthóir orthu go rachadh an formheas in éag roimh chinneadh athnuachana a ghlacadh, glacfar cinneadh chun éag na tréimhse formheasa a iarchur go ceann tréimhse is leor chun scrúdú a dhéanamh ar an iarratas. Dá réir sin, ní mór fad na tréimhse sínidh a bheith in oiriúint d’imthosca nithiúla an cháis atá idir lámha a tharla le linn na n‑imeachtaí athnuachana agus ní féidir é a chur i bhfeidhm go huathoibríoch nó de réir gnáis fiú.
Thairis sin, ní mór an t‑iarratas ar athnuachan a dhéanamh tráth nach déanaí ná trí bliana sula rachaidh an formheas in éag ós rud é go bhfuil na himeachtaí athnuachana bunaithe ar chur i bhfeidhm amlíne sonraí. Is amhlaidh is tábhachtaí na ceanglais sin sa mhéid go bhfuil síneadh formheasa substainte gníomhaí, de bhun na chéad abairte d’Airteagal 17 de Rialachán Uimh. 1107/2009, ar chomhthoradh le formheas tosaigh nó athnuachan ar fhormheas.
Dá bhrí sin, measann an Chúirt go bhforáiltear le hAirteagal 17 de Rialachán Uimh. 1107/2009 do shásra atá le cur i bhfeidhm go heisceachtúil. Ní mór don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar an gcás atá idir lámha gach uair a chuireann sé síneadh le tréimhse formheasa. Chuige sin, ní mór dó measúnú na gnéithe ábhartha a chur san áireamh ar mhaithe leis an ‘tréimhse is leor’ is gá a shainiú chun an measúnú reatha ar an tsubstaint a chur i gcrích.
Bíodh is go dtugtar rogha don Choimisiún leis an Airteagal sin maidir leis an mbrí atá le ‘tréimhse is leor’ a chinneadh, ní lánrogha í seo. Go deimhin, ní mór an nath ‘tréimhse is leor’ a thuiscint sa chaoi go gceanglófaí go saineofaí tréimhse nach mó ná lú ná a bhfuil riachtanach chun na himeachtaí athnuachana a chur i gcrích ar bhonn cás ar chás.
Ina theannta sin, i gcás inar mian leis Airteagal 17 de Rialachán Uimh. 1107/2009 a chur i bhfeidhm, ní mór don Choimisiún fad iomlán na n‑imeachtaí athnuachana a chur san áireamh, lena chinntiú go leanann sé de bheith laistigh de na teorannacha réasúnta i bhfianaise an cheanglais maidir le dlús. Ní féidir glacadh leis go gceadófaí trí shíneadh ar fhormheas, atá de chineál sealadach eisceachtúil, substaint ghníomhach a choimeád ar an margadh ar feadh tréimhse is mó go suntasach é ná an tréimhse formheasa tosaigh, nó bhainfí gach éifeachtacht den chóras athnuachana arna chur i bhfeidhm ag an Rialachán sin.
Agus é léirithe mar sin, léirítear le hAirteagal 17 de Rialachán Uimh. 1107/2009 cothromú na leasa éagsúla atá i gceist le cuspóirí an Rialacháin sin agus le prionsabal an réamhchúraim. Ar thaobh amháin, cuirtear san áireamh na leasa atá i bhfabhar cosc gan a chur ar shubstaint a formheasadh i gcomhréir le rialacha an Aontais gan choinne de dheasca moilleanna ar chlár ama na n‑imeachtaí athnuachana nach bhfuil neart ag an iarrthóir orthu. Ar thaobh eile, níl an síneadh a thugtar ach de chineál sealadach: is féidir é a bhriseadh le cinneadh neamh-athnuachana nó teorannacha a chur le húsáid na substaintí agus, go háirithe, ní féidir gur faide é ná a bhfuil riachtanach, i bhfianaise imthosca ar bhonn cás ar chás.
Ar an dara dul síos, maidir leis na cúiseanna leis an moill ar na himeachtaí athnuachana lena mbaineann, tugann an Chúirt léiriú, i gCásanna T‑94/23 agus T‑565/23, ar an nath ‘cúiseanna nach bhfuil neart ag an iarrthóir orthu’, dá dtagraítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 17 de Rialachán Uimh. 1107/2009, trína thabhairt chun cuimhne, i gcás nach bhfuil éagsúlacht idir na leaganacha teanga de théacs de dhlí an Aontais, nach mór an fhoráil atá i gceist a léiriú de réir chomhthéacs agus chuspóir na ndlíthe a bhfuil sí ina measc.
Ó thaobh chomhthéacs na rialach sin, déanann an Chúirt scrúdú ar ról an iarrthóra in imeachtaí athnuachana i bhfianaise Airteagal 17 den Rialachán sin.
I dtaca leis sin, is as stuaim tháirgeoir na substainte gníomhaí, is iarrthóir féideartha ar athnuachan é chomh maith, a thionscnaítear na himeachtaí formheasa agus na himeachtaí athnuachana araon. Go deimhin, bíonn an t‑iarrthóir ar athnuachan freagrach as ábhar an iarratais, as sainchomhaid sa bhreis a thaisceadh agus as faisnéis bhreise a sholáthar don Bhallstát is rapóirtéir nó don Údarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) agus is féidir leis barúlacha a chur faoina bhráid maidir leis an tuarascáil athnuachana chomh maith. Is gníomhaire é an t -iarrthóir ar athnuachana a bhíonn páirt aige sna céimeanna ar fad de na himeachtaí, ar dá réir is féidir leis tionchar a imirt ar sheoladh na n‑imeachtaí.
Os a choinne sin, ó thaobh shíneadh na tréimhse formheasa, níl iarratas le tíolacadh ag an iarrthóir ar athnuachan agus ní fhoráiltear d’imeachtaí comhairliúcháin. Bíonn tús uathoibríoch leis na himeachtaí agus ní mór don Choimisiún a fhíorú nach bhfuil cúiseanna ‘nach bhfuil neart ag an iarrthóir orthu’ leis an moill ar sheoladh na n‑imeachtaí. Ag féachaint don mhéid roimhe seo, ní mór iompar an iarrthóra a mheas i bhfianaise chéimeanna éagsúla na n‑imeachtaí athnuachana roimh aon síneadh ar an tréimhse formheasa, ina raibh ról gníomhach ag an iarrthóir.
I measc na gcuspóirí éagsúla dá dtagraítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 17 de Rialachán Uimh. 1107/2009, ní mór don Choimisiún tábhacht ar leith a thabhairt don chuspóir maidir le hardleibhéal cosanta a áirithiú do shláinte an duine agus do shláinte ainmhithe araon agus don chomhshaol agus ní mór dó a áirithiú ní amháin gur ghníomhaigh an t‑iarrthóir sin de réir na dteorannacha ama, ach nach mbaineann an mhoill ar sheoladh na n-imeachtaí athnuachana lena ghníomhartha. Sa chomhthéacs sin, is ró-theorantach cur chuige lena gceanglaítear toil an iarrthóra maidir le moilleanna ar sheoladh na n‑imeachtaí agus lena bhféadfaí cur as don chothromaíocht arna déanamh ag an reachtóir chun leasa an iarrthóra ar athnuachan. Ar mhaithe leis an gcothromaíocht sin a chomhlíonadh, ní mór anailís oibiachtúil agus in concreto a dhéanamh ar na cúiseanna leis an moill ar mhaithe lena bhunú nach bhfuil neart ar an moill sin ag an iarrthóir, nach mór dó na rialacha ar fad a bhaineann leis an iarratas agus leis na himeachtaí athnuachana a bheith comhlíonta go dlúsúil aige.
Rinne an Coimisiún earráid dlí agus Airteagal 17 de Rialachán Uimh. 1107/2009 á léiriú gan anailís in concreto a dhéanamh ar ról an iarrthóra, trí chur chuige teorantach a chur i bhfeidhm maidir le ról an iarrthóra ar athnuachan i moilleanna féideartha ar na himeachtaí athnuachana agus trí neamhaird a thabhairt ar aon ról féideartha an iarrthóra sin i gcás ina gcuirfeadh gníomhaire eile leis an moill, fiú go páirteach.
(
1
)	Cinneadh Ares(2022) 3275139 ón gCoimisiún an 27 Aibreán 2022, Cinneadh Ares(2022) 8437051 ón gCoimisiún an 6 Nollaig 2022 agus Cinneadh Ares(2023) 4611321 ón gCoimisiún an 3 Iúil 2023.
(
2
)	Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Deireadh Fómhair 2009 maidir le táirgí cosanta plandaí a chur ar an margadh agus lena n‑aisghairtear Treoir 79/117/CEE agus Treoir 91/414/CEE ón gComhairle (IO 2009 L 309, lch. 1).
(
3
)	Treoir 2006/75/CE ón gCoimisiún an 11 Meán Fómhair 2006 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun démhocsastróibin a áireamh mar shubstaint ghníomhach (IO 2006 L 248, lch. 3).
(
4
)	Trí Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/408 ón gCoimisiún an 11 Márta 2015 maidir le cur chun feidhme Airteagal 80(7) de Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le táirgí cosanta plandaí a chur ar an margadh agus lena mbunaítear liosta de shubstaintí atá inbhreithnithe lena n‑ionadú (IO L 2015, L 67, lch. 18).
(
5
)	Trí Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/2068 ón gCoimisiún an 25 Samhain 2021 lena leasaítear Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 540/2011 a mhéid a bhaineann le síneadh a chur le tréimhsí formheasa na substaintí gníomhacha ‘beanflurailin’, ‘démhocsastróibin’, ‘fluasanam’, ‘flutolainil’, ‘meiceapróp-P’, ‘meipiocuat’, ‘meitiream’, ‘ocsaimil’ agus ‘pireaclóstróibin’ (IO 2021 L 421, lch. 25).
(
6
)	Trí Threoir 2008/44/CE ón gCoimisiún an 4 Aibreán 2008 lena leasaítear Treoir 91/414/CEE ón gComhairle chun beintiavalacarb, boscailid, carvón, fluocsastróibin, Paecilomyces lilacinus agus próitiaconasól a áireamh mar shubstaintí gníomhacha (IO 2008 L 94, lch. 13).
(
7
)	Trí Threoir 2001/99/CE ón gCoimisiún an 20 Samhain 2001 lena leasaítear Iarscríbhinn I de Threoir 91/414/CEE ón gComhairle maidir le táirgí cosanta plandaí a chur ar an margadh ar mhaithe leis na substaintí gníomhacha gliofosáit agus tifeansulfúrón‑meitil a áireamh mair shubstaintí gníomhacha (IO 2001 L 304, lch. 14).
(
8
)	Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/2364 ón gCoimisiún an 2 Nollaig 2022 lena leasaítear Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 540/2011 a mhéid a bhaineann le síneadh a chur le tréimhse formheasa na substainte gníomhaí ‘gliofosáit’ (IO 2022, L 312, lch. 99).
(
9
)	De réir na chéad abairte d’Airteagal 17 de Rialachán Uimh. 1107/2009, ‘[m]ás rud é, ar chúiseanna nach bhfuil neart ag an iarrthóir orthu, gur dealraitheach gur dócha go n éagfaidh an formheas sula ndéanfar cinneadh faoi athnuachan, glacfar cinneadh i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 79(3), chun éag na tréimhse formheasa don iarrthóir sin a iarchur go ceann tréimhse is leor chun scrúdú a dhéanamh ar an iarratas’. Leagtar amach sa tríú fomhír d’Airteagal 17 den Rialachán sin an méid seo a leanas atá le cur san áireamh agus an tréimhse sínidh á socrú: ‘(a) an t-am a bheidh ag teastáil chun an fhaisnéis a iarradh a sholáthar; (b) an t-am a bheidh ag teastáil chun an nós imeachta a thabhairt chun críche; (c) i gcás inarb iomchuí, an gá lena áirithiú go mbunófar clár comhleanúnach oibre, dá bhforáiltear in Airteagal 18’.