62024CJ0340
WYROK TRYBUNAŁU (ósma izba)
z dnia 20 listopada 2025 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Swobodny przepływ osób – Artykuły 45 i 49 TFUE – Uznawanie kwalifikacji zawodowych – Prawo wykonywania zawodu nauczyciela wspomagającego w państwie członkowskim – Obywatele tego państwa członkowskiego, którzy uzyskali dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wydany przez prywatną instytucję szkolnictwa wyższego w innym państwie członkowskim – Dokument nieuznawany prawnie i niedający dostępu do odpowiadającego kwalifikacjom zawodu w tym ostatnim państwie członkowskim – Obowiązek uwzględnienia przez pierwsze państwo członkowskie wszystkich dyplomów, świadectw i innych dokumentów zainteresowanego – Odstępstwo
W sprawach połączonych C‑340/24 i C‑442/24 [Artollisi i Lescolanno] (
i
)
mających za przedmiot dwa wnioski o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (regionalny sąd administracyjny dla Lacjum, Włochy) postanowieniami z dni 3 maja i 17 czerwca 2024 r., które wpłynęły do Trybunału w dniach, odpowiednio, 9 maja i 21 czerwca 2024 r., w postępowaniach:
EW (C‑340/24),
LO (C‑442/24)
przeciwko
Ministero dell’Istruzione e del Merito (C‑340/24 i C‑442/24),
Ministero dell’Università e della Ricerca (C‑340/24),
TRYBUNAŁ (ósma izba),
w składzie: O. Spineanu-Matei, prezeska izby, S. Rodin (sprawozdawca) i N. Fenger, sędziowie,
rzecznik generalny: N. Emiliou,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu LO – S. Berengan, B. Celletti i F. Vannicelli, avvocati,
–
w imieniu rządu włoskiego – S. Fiorentino, w charakterze pełnomocnika, którego wspierały D. D’Alberti i M.T. Lubrano Lobianco, avvocati dello Stato,
–
w imieniu rządu francuskiego – B. Dourthe i M. Guiresse, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Królestwa Norwegii – A. Narvestad i I. Collett, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – L. Armati, P.A. Messina i J. Szczodrowski, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 13 dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.U. 2005, L 255, s. 22; sprostowania: Dz.U. 2007, L 271, s. 18; Dz.U. 2008, L 93, s. 28; Dz.U. 2014, L 305, s. 115), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U. 2013, L 354, s. 132), (zwanej dalej „dyrektywą 2005/36”).
2
Wnioski te złożono w ramach dwóch sporów między, odpowiednio, EW a Ministero dell’Istruzione e del Merito (ministerstwem edukacji i osiągnięć, Włochy, zwanym dalej „ministerstwem edukacji”) i Ministero dell’Università e della Ricerca (ministerstwem szkolnictwa wyższego i badań naukowych, Włochy, zwanym dalej „ministerstwem szkolnictwa wyższego”) oraz LO a ministerstwem edukacji w przedmiocie odrzucenia wniosków EW i LO o uznanie wydanego przez Universidad Cardenal Herrera – CEU w Walencji (Hiszpania) dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji z zakresu „Curso superior de Especialización en atención a las necesidades específicas de apoyo educativo” (wyższego kursu specjalistycznego w zakresie specyficznych potrzeb wsparcia edukacyjnego) w celu wykonywania zawodu nauczyciela wspomagającego.
Ramy prawne
Prawo Unii
3
Motyw 41 dyrektywy 2005/36 stanowi:
„Niniejsza dyrektywa nie narusza art. [45] ust. 4 oraz art. [49] traktatu [FUE] […]”.
4
Zgodnie z art. 1 tej dyrektywy:
„Niniejsza dyrektywa ustanawia zasady, na podstawie których każde państwo członkowskie, które uzależnia dostęp do zawodu regulowanego lub jego wykonywanie na swoim terytorium od posiadania szczególnych kwalifikacji zawodowych (zwane dalej »przyjmującym państwem członkowskim«) uznaje, dla celów dostępu do tego zawodu i jego wykonywania, kwalifikacje zawodowe uzyskane w innym lub innych państwach członkowskich (zwanych dalej »rodzimym państwem członkowskim«), które umożliwiają posiadaczowi wymienionych kwalifikacji wykonywanie w tych państwach tego samego zawodu”.
5
Artykuł 2 ust. 1 akapit pierwszy rzeczonej dyrektywy stanowi:
„Niniejszą dyrektywę stosuje się wobec wszystkich obywateli państw członkowskich, zamierzających wykonywać zawód regulowany w państwie członkowskim innym niż to, w którym uzyskali kwalifikacje zawodowe, zarówno jako osoba pracująca na własny rachunek, w tym jako osoba wykonująca wolny zawód, jak też jako pracownik najemny”.
6
Artykuł 3 ust. 1 lit. c) i d) omawianej dyrektywy zawiera następujące definicje:
„Dla celów niniejszej dyrektywy stosuje się poniższe definicje:
[…]
c)
»dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji«: dyplomy, świadectwa lub inne dokumenty wydane przez organ państwa członkowskiego wyznaczony zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi tego państwa, potwierdzające pomyślne ukończenie kształcenia zawodowego, odbywanego w przeważającej części na terytorium [Unii]. […]
d)
»właściwy organ«: każdy organ lub jednostka upoważnion[e] przez państw[o] członkowskie do wystawiania lub przyjmowania świadectw wykształcenia i innych dokumentów lub informacji, przyjmowania wniosków i podejmowania decyzji, o których mowa w niniejszej dyrektywie”.
7
Artykuł 13 dyrektywy 2005/36, zatytułowany „Warunki uznania”, przewiduje w ust. 1:
„W przypadku gdy w przyjmującym państwie członkowskim dostęp do zawodu regulowanego lub jego wykonywanie uzależnione są od posiadania określonych kwalifikacji zawodowych, właściwy organ tego państwa członkowskiego zezwala wnioskodawcom na dostęp do tego zawodu i jego wykonywanie na tych samych warunkach, które stosuje się wobec własnych obywateli, jeśli posiadają oni poświadczenie kompetencji lub dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 11, wymagany przez inne państwo członkowskie do celów dostępu do danego zawodu i jego wykonywania na terytorium tego państwa.
Poświadczenie kompetencji lub dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wydaje właściwy organ państwa członkowskiego wyznaczony zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi tego państwa członkowskiego”.
Prawo włoskie
8
Zawód nauczyciela wspomagającego jest we Włoszech zawodem regulowanym. Zgodnie z art. 4 legge n. 124 – Disposizioni urgenti in materia di personale scolastico (ustawy nr 124 – przepisy o charakterze doraźnym dotyczące pracowników szkolnictwa) z dnia 3 maja 1999 r. (GURI nr 107 z dnia 10 maja 1999 r.) jedynie osoby, które uzyskały dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji specjalistycznych w zakresie nauczania wspomagającego, mogą zostać wpisane na listy rezerwy kadrowej na szczeblu prowincji, na podstawie których to list przydziela się roczne zastępstwa.
9
Artykuł 7 ust. 4 lit. e) ordinanza ministeriale n. 60 – Procedure di istituzione delle graduatorie provinciali e di istituto di cui all’articolo 4, commi 6-bis e 6-ter, della legge 3 maggio 1999, n. 124 e di conferimento delle relative supplenze per il personale docente ed educativo (rozporządzenia ministerialnego nr 60 w sprawie procedur sporządzania list rezerwy kadrowej na szczeblu prowincji oraz list placówek, o których mowa w art. 4 ust. 6-bis i 6‑ter ustawy nr 124 z dnia 3 maja 1999 r., a także przydzielania zastępstw w odniesieniu do personelu dydaktycznego i pracowników oświaty) z dnia 10 lipca 2020 r. przewiduje, że kandydaci ubiegający się o wpisanie ich na owe listy rezerwy kadrowej na szczeblu prowincji powinni przedstawić w załączniku do swojego wniosku „wymagane dokumenty przyznające dostęp do wykonywania zawodu, uzyskane najpóźniej w dniu upływu terminu złożenia wniosku, z dokładnym wskazaniem instytucji, które je wydały,” oraz że „w przypadku gdy dokument przyznający dostęp do wykonywania zawodu został uzyskany za granicą i uznany przez ministerstwo, należy również wskazać szczegółowe informacje dotyczące decyzji o uznaniu rzeczonego dokumentu”.
10
Ponadto sąd odsyłający wyjaśnia, że dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji specjalistycznych w zakresie wsparcia edukacyjnego dla uczniów z niepełnosprawnościami, uzyskany we Włoszech po zakończeniu specjalnej ścieżki specjalizacyjnej, lub analogiczny dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji specjalistycznych w zakresie nauczania wspomagającego, uzyskany za granicą i uznany we Włoszech, umożliwiają dostęp do stanowisk nauczyciela wspomagającego, które przydziela się w drodze konkursu.
11
Legge n. 148 – Ratifica ed esecuzione della Convenzione sul riconoscimento dei titoli di studio relativi all’insegnamento superiore nella Regione europea, fatta a Lisbona l’11 aprile 1997, e norme di adeguamento dell’ordinamento interno (ustawa nr 148 o ratyfikacji i wykonaniu Konwencji o uznaniu kwalifikacji związanych z uzyskaniem wyższego wykształcenia w Regionie Europejskim, sporządzonej w Lizbonie dnia 11 kwietnia 1997 r., oraz przepisach dostosowujących wewnętrzny porządek prawny) z dnia 11 lipca 2002 r. (GURI nr 173 z dnia 25 lipca 2002 r., dodatek zwyczajny nr 151) przewiduje w art. 2:
„1.   Uprawnienia do uznawania cykli i okresów studiów ukończonych za granicą oraz zagranicznych świadectw potwierdzających poziom wykształcenia w celu uzyskania dostępu do szkolnictwa wyższego, kontynuowania studiów wyższych oraz uzyskania dyplomu ukończenia włoskiej uczelni wyższej przysługują uniwersytetom i placówkom szkolnictwa wyższego, które wykonują je w ramach swojej autonomii i zgodnie z ich regulaminami, bez uszczerbku dla umów dwustronnych w tym zakresie”.
12
Artykuł 5 tej ustawy stanowi:
„1.   Uznawanie dyplomów akademickich do celów innych niż wskazane w art. 2 jest dokonywane przez organy administracji państwowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi uznawania do celów zawodowych i dostępu do służby publicznej, według procedur, które zostaną ustanowione w późniejszych rozporządzeniach wykonawczych”.
13
Decreto legislativo n. 206 – Attuazione della direttiva 2005/36/CE relativa al riconoscimento delle qualifiche professionali, nonché della direttiva 2006/100/CE che adegua determinate direttive sulla libera circolazione delle persone a seguito dell’adesione di Bulgaria e Romania (dekret ustawodawczy nr 206 wdrażający dyrektywę 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych oraz dyrektywę 2006/100/WE dostosowującą niektóre dyrektywy w dziedzinie swobodnego przepływu osób w związku z przystąpieniem Bułgarii i Rumunii) z dnia 9 listopada 2007 r. (GURI nr 261 z dnia 9 listopada 2007 r., dodatek zwyczajny nr 228), zmieniony decreto legislativo n. 15 – Attuazione della direttiva 2013/55/UE del Parlamento europeo e del Consiglio, recante modifica della direttiva 2005/36/CE, relativa al riconoscimento delle qualifiche professionali e del regolamento (UE) n. 1024/2012, relativo alla cooperazione amministrativa attraverso il sistema di informazione del mercato interno („Regolamento IMI”) [dekretem ustawodawczym nr 15 wdrażającym dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/55/UE zmieniającą dyrektywę 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych i rozporządzenie (UE) nr 1024/2012 w sprawie współpracy administracyjnej za pośrednictwem systemu wymiany informacji na rynku wewnętrznym (rozporządzenie w sprawie IMI)] z dnia 28 stycznia 2016 r. (GURI nr 32 z dnia 9 lutego 2016 r.) (zwany dalej „dekretem ustawodawczym nr 206/2007”) reguluje w art. 1 między innymi „uznawanie, w celu dostępu do zawodów regulowanych i ich wykonywania, […] kwalifikacji zawodowych uzyskanych w innym lub innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, które umożliwiają posiadaczowi wskazanych kwalifikacji wykonywanie w rodzimym państwie członkowskim odpowiadającego im zawodu”.
14
Zgodnie z art. 2 dekretu ustawodawczego nr 206/2007 artykuł ten „ma zastosowanie do obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej zamierzających wykonywać na terytorium krajowym zawód regulowany, jako pracownik najemny lub jako osoba pracująca na własny rachunek, w tym jako osoba wykonująca wolny zawód, na podstawie kwalifikacji zawodowych uzyskanych w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej i uprawniających ich w rodzimym państwie do wykonywania tego zawodu”.
15
Artykuł 3 ust. 1 i 2 dekretu ustawodawczego nr 206/2007 stanowi:
„1.   Uznanie kwalifikacji zawodowych dokonane na mocy niniejszego dekretu ustawodawczego pozwala w przypadku spełnienia szczegółowo określonych wymogów uzyskać dostęp do odpowiadającego im zawodu, w odniesieniu do którego osoby wskazane w art. 2 ust. 1 posiadają kwalifikacje w rodzimym państwie członkowskim, oraz wykonywać go na takich samych warunkach, jak te przewidziane we włoskim porządku prawnym.
2.   Do celów art. 1 ust. 1 zawodem, który wnioskodawca będzie wykonywał na terytorium Włoch, będzie zawód, do którego wykonywania wnioskodawca posiada kwalifikacje w rodzimym państwie członkowskim, jeżeli w obu przypadkach chodzi o porównywalną działalność (bez uszczerbku dla przepisów art. 5-septies w zakresie dostępu częściowego)”.
16
Artykuł 4 dekretu ustawodawczego nr 206/2007 wyjaśnia, że pojęcie „kwalifikacji zawodowych” oznacza „kwalifikacje poświadczone dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, potwierdzone poświadczeniem kompetencji […] lub doświadczeniem zawodowym” oraz że osoby, które uzyskały za granicą dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, a mianowicie dokument należący do „dyplomów, świadectw i innych dokumentów wydanych przez uniwersytet lub inną upoważnioną na mocy przepisów szczególnych placówkę, potwierdzających pomyślne ukończenie kształcenia zawodowego odbywanego w przeważającej części na terytorium [Unii]”, zatwierdzających na podstawie tego dekretu ich kwalifikacje zawodowe i upoważniających je do wykonywania tego zawodu w rodzimym państwie, mogą rozpocząć procedurę uznania kwalifikacji zawodowych przewidzianą w tym dekrecie ustawodawczym.
Okoliczności faktyczne sporu w postępowaniu głównym, pytania prejudycjalne i postępowanie przed Trybunałem
17
Każda ze skarżących w postępowaniu głównym złożyła w 2021 r. do właściwego organu włoskiego wniosek o uznanie kwalifikacji zawodowych uzyskanych w innym państwie członkowskim do celów wykonywania zawodu nauczyciela wspomagającego. Uznanie, o które wnioskowano, dotyczyło dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji z zakresu „wyższego kursu specjalistycznego w zakresie specyficznych potrzeb wsparcia edukacyjnego” wydanego przez Universidad Cardenal Herrera – CEU (uniwersytet kardynała A. Herrery) w Walencji.
18
Właściwy organ włoski odrzucił wnioski owych skarżących ze względu na to, że zgodnie z informacjami otrzymanymi od właściwych organów hiszpańskich w następstwie pytania zadanego za pośrednictwem systemu wymiany informacji na rynku wewnętrznym, przewidzianego w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1024/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie współpracy administracyjnej za pośrednictwem systemu wymiany informacji na rynku wewnętrznym i uchylającym decyzję Komisji 2008/49/WE (rozporządzeniu w sprawie IMI) (Dz.U. 2012, L 316, s. 1), rzeczony dokument, będący jedynie dokumentem prywatnym uniwersytetu, który go wydał, nie jest w Hiszpanii dokumentem urzędowym i nie pozwala na wykonywanie w tym państwie członkowskim zawodu regulowanego „nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej” ze specjalizacjami w dziedzinach pedagogiki terapeutycznej – surdopedagogiki i logopedii, stanowiącymi kwalifikacje wymagane w kształceniu specjalnym w rzeczonym państwie członkowskim.
19
W związku z tym właściwy organ włoski stwierdził, że dokument ów, nieuznawany przez państwo hiszpańskie, nie jest ważny i nie wywołuje skutków w Hiszpanii, zatem nie może zostać uznany na podstawie jakichkolwiek uregulowań włoskich.
20
Skarżące w postępowaniu głównym wniosły zatem do Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (regionalnego sądu administracyjnego dla Lacjum, Włochy), będącego sądem odsyłającym, skargi o stwierdzenie nieważności decyzji o odrzuceniu ich odnośnych wniosków.
21
Sąd ten uważa, że istnieją wątpliwości co do zgodności z prawem Unii wykładni nadanej mającemu zastosowanie ustawodawstwu krajowemu w orzecznictwie krajowym, która to wykładnia skutkuje nałożeniem na właściwe organy krajowe obowiązku każdorazowej oceny programu szkolenia odbytego w rodzimym państwie członkowskim w porównaniu z programem przewidzianym w prawie przyjmującego państwa członkowskiego, w szczególności w sytuacji gdy dokument, o którego uznanie wnosi się w przyjmującym państwie członkowskim, nie jest prawnie uznawany w rodzimym państwie członkowskim jako urzędowy dokument dający dostęp do rozpatrywanego zawodu.
22
W tej sytuacji Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (regionalny sąd administracyjny dla Lacjum) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi, które są identyczne w dwóch sprawach w postępowaniu głównym:
„1)
Czy art. 13 dyrektywy 2005/36[…], rozpatrywany w świetle [unijnego] celu polegającego na zniesieniu przeszkód w swobodnym przepływie osób i usług między państwami członkowskimi oraz w mobilności nauczycieli, należy interpretować w ten sposób, że w odniesieniu do [uznawania kwalifikacji zawodowych między państwami członkowskimi], w szczególności w odniesieniu do dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji specjalistycznych w zakresie nauczania wspomagającego, stoi on na przeszkodzie wykładni i stosowaniu przepisów krajowych, które pozwalają przyjąć, że warunki uznania zostały spełnione, nawet w sytuacji gdy dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji specjalistycznych uzyskany w państwie członkowskim pochodzenia nie pozwala na wykonywanie w tym państwie odnośnego zawodu i nie jest w nim prawnie uznany jako dyplom dający prawo do jego wykonywania?
2)
W przypadku gdyby art. 13 dyrektywy 2005/36[…] nie stanowił takiej przeszkody, czy przepisy rozdziału I tytułu III [tej dyrektywy] należy zatem interpretować w ten sposób, że organy właściwe w zakresie uznawania kwalifikacji, po otrzymaniu odpowiedniego wniosku, są zawsze i w każdym przypadku zobowiązane do dokonania oceny treści wszystkich przedłożonych przez zainteresowanego dokumentów mogących potwierdzić posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe, nawet w sytuacji gdy dokumenty te nie uprawniają do wykonywania zawodu w państwie członkowskim pochodzenia, jak również do oceny zgodności programu kształcenia w nich poświadczonego z warunkami wymaganymi do uzyskania kwalifikacji zawodowych w przyjmującym państwie członkowskim, a także, w stosownych przypadkach, do zastosowania środków wyrównawczych?”.
23
Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 11 września 2024 r. sprawy C‑340/24 i C‑442/24 zostały połączone w celu łącznego rozpoznania w ramach pisemnego i ustnego etapu postępowania oraz wydania wyroku.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
24
Tytułem wstępu należy wskazać, że poprzez pytania prejudycjalne sąd odsyłający zwraca się do Trybunału o dokonanie wykładni art. 13 dyrektywy 2005/36. Tymczasem przewidziane w tym przepisie uznanie kwalifikacji zawodowych wymaga, by osoba wnosząca o takie uznanie dysponowała dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, który w rodzimym państwie członkowskim uprawniałby ją do wykonywania zawodu regulowanego. Dyrektywa ta nie znajduje bowiem zastosowania do sytuacji, w której osoba wnosząca o uznanie swoich kwalifikacji zawodowych takiego dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji nie uzyskała (zob. podobnie wyrok z dnia 8 lipca 2021 r., Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija, C‑166/20, EU:C:2021:554, pkt 29), co ma miejsce w przypadku skarżących w postępowaniu głównym.
25
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania (wyroki: z dnia 28 listopada 2000 r., Roquette Frères, C‑88/99, EU:C:2000:652, pkt 18; z dnia 24 czerwca 2025 r., GR REAL, C‑351/23, EU:C:2025:474, pkt 61).
26
W niniejszym przypadku z całości informacji przedstawionych przez sąd odsyłający w uzasadnieniu wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie C‑340/24 – ponieważ postanowienie odsyłające w sprawie C‑442/24 ogranicza się zasadniczo do odesłania do owego wniosku – wynika, że sąd ów chce w rzeczywistości dowiedzieć się, czy prawo Unii nakłada na przyjmujące państwo członkowskie, w ramach badania wniosku o uznanie kwalifikacji zawodowych uzyskanych w innym państwie członkowskim, obowiązek uwzględnienia dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji uzyskanego w rodzimym państwie członkowskim, który to dokument nie jest uznawany prawnie przez to ostatnie państwo i nie posiada w tym państwie jakiegokolwiek urzędowego charakteru.
27
Skarżące w postępowaniu głównym są obywatelkami włoskimi, które odbyły kurs na hiszpańskim uniwersytecie i w ten sposób skorzystały z przysługującego im prawa do swobodnego przepływu [osób]. Po zakończeniu studiów zwróciły się do właściwego organu włoskiego z wnioskiem o uznanie ich hiszpańskich dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, by móc wykonywać zawód nauczyciela wspomagającego we Włoszech. Otóż obywatel państwa członkowskiego, który przebywał w innym państwie członkowskim i uzyskał tam wydany przez uniwersytet dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, na który zamierza się powołać w państwie członkowskim, którego obywatelstwo posiada, jest objęty zakresem stosowania art. 45 lub 49 TFUE [zob. podobnie wyrok z dnia 3 marca 2022 r., Sosiaali- ja terveysalan lupa- ja valvontavirasto (Kształcenie medyczne na podstawowym poziomie), C‑634/20, EU:C:2022:149, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo].
28
W związku z tym należy uznać, że poprzez dwa przedstawione pytania prejudycjalne, które powinno się rozpatrywać łącznie, sąd odsyłający dąży do ustalenia, czy art. 45 i 49 TFUE należy interpretować w ten sposób, że nakładają one na przyjmujące państwo członkowskie obowiązek uwzględnienia, w ramach badania wniosku o uznanie kwalifikacji zawodowych, dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji uzyskanego w innym państwie członkowskim, który to dokument nie jest uznawany prawnie przez to państwo i nie posiada w rzeczonym państwie jakiegokolwiek urzędowego charakteru.
29
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w sytuacji, która nie wchodzi w zakres stosowania dyrektywy 2005/36, lecz jest objęta zakresem art. 45 lub 49 TFUE, przy rozpatrywaniu wniosku obywatela Unii o zezwolenie na wykonywanie zawodu, którego podjęcie zależy zgodnie z prawem krajowym od posiadania dyplomu bądź kwalifikacji zawodowych czy też okresów doświadczenia praktycznego, organy państwa członkowskiego są zobowiązane uwzględnić wszystkie dyplomy, świadectwa i inne dokumenty, a także stosowne doświadczenie zainteresowanego, poprzez porównanie z jednej strony kwalifikacji potwierdzonych tymi dokumentami i tym doświadczeniem, a z drugiej strony wiedzy i kwalifikacji zawodowych wymaganych w świetle przepisów krajowych [wyrok z dnia 3 marca 2022 r., Sosiaali- ja terveysalan lupa- ja valvontavirasto (Kształcenie medyczne na podstawowym poziomie), C‑634/20, EU:C:2022:149, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo].
30
Ta procedura analizy porównawczej zakłada wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi do dokumentów poświadczających kwalifikacje zawodowe wydawanych przez każde państwo członkowskie. W związku z tym organ przyjmującego państwa członkowskiego jest co do zasady zobowiązany uznać za prawdziwy dokument taki jak między innymi dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wydany przez organ innego państwa członkowskiego [zob. podobnie wyrok z dnia 16 czerwca 2022 r., Sosiaali- ja terveysalan lupa- ja valvontavirasto (Psychoterapeuci), C‑577/20, EU:C:2022:467, pkt 48].
31
Otóż w niniejszym przypadku rodzime państwo członkowskie poinformowało właściwe organy przyjmującego państwa członkowskiego, że dokument rozpatrywany w postępowaniu głównym, będący jedynie dokumentem prywatnym uniwersytetu, który go wydał, nie jest w rodzimym państwie członkowskim dokumentem urzędowym i nie pozwala w nim wykonywać zawodu regulowanego, do którego skarżące w postępowaniu głównym chcą uzyskać dostęp. Ponadto z akt przedłożonych Trybunałowi wynika, z zastrzeżeniem weryfikacji przez sąd odsyłający, że przedmiotowy dokument nie daje dostępu do wyższego poziomu akademickiego i nie wpisuje się w system ustanowiony w ramach procesu bolońskiego i europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego.
32
Wobec tego na wzajemne zaufanie, na którym opiera się system uznawania kwalifikacji zawodowych w Unii, nie można powoływać się, w sytuacji gdy dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji uzyskany w rodzimym państwie członkowskim został wydany przez instytucję prywatną, nieupoważnioną przez właściwe organy owego państwa do wydawania dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, które poświadczają kwalifikacje zawodowe, ponieważ dokument wydany przez taką instytucję nie został „wydany przez państwo członkowskie”, a tym samym nie tylko nie jest w tym państwie uznawany, lecz także nie daje jakiejkolwiek gwarancji co do poziomu i jakości poświadczanych tym dokumentem kompetencji.
33
O ile w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, niewchodzącej w zakres stosowania dyrektywy 2005/36, lecz wchodzącej w zakres stosowania art. 45 TFUE lub art. 49 TFUE, przyjmujące państwo członkowskie, którego dotyczy ta sytuacja, powinno, jak wynika z pkt 29 i 30 niniejszego wyroku, uwzględnić między innymi dokument wydany przez rodzime państwo członkowskie, o tyle artykuły te nie mogą nakładać na owo przyjmujące państwo członkowskie obowiązku uwzględnienia dokumentu, który nie został wydany przez rodzime państwo członkowskie i nie jest w tym państwie uznawany. Swobody przepływu nie mogą bowiem nakładać na przyjmujące państwo członkowskie obowiązku przywiązywania większej wartości do dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji wydanego w rodzimym państwie członkowskim niż przywiązuje się ją w tymże państwie.
34
Jednak państwo członkowskie może, w stosownym wypadku, uwzględnić taki dokument w ramach procedury analizy porównawczej wspomnianej w pkt 29 niniejszego wyroku.
35
W związku z tym odpowiedź na przedstawione pytania jest następująca: art. 45 i 49 TFUE należy interpretować w ten sposób, że nie nakładają one na przyjmujące państwo członkowskie obowiązku uwzględnienia, w ramach badania wniosku o uznanie kwalifikacji zawodowych, dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji uzyskanego w innym państwie członkowskim, który to dokument nie jest uznawany prawnie przez to państwo i nie posiada w rzeczonym państwie jakiegokolwiek urzędowego charakteru.
W przedmiocie kosztów
36
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (ósma izba) orzeka, co następuje:
Artykuły 45 i 49 TFUE należy interpretować w ten sposób, że nie nakładają one na przyjmujące państwo członkowskie obowiązku uwzględnienia, w ramach badania wniosku o uznanie kwalifikacji zawodowych, dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji uzyskanego w innym państwie członkowskim, który to dokument nie jest uznawany prawnie przez to inne państwo i nie posiada w tym innym państwie jakiegokolwiek urzędowego charakteru.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: włoski.
(
i
)	Niniejszym sprawom zostały nadane fikcyjne nazwy. Nie odpowiadają one rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.