SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA11 ta' Lulju 1974 (*)"Talba għal deċiżjoni preliminari - Tribunal de première instance de Bruxelles (il-Belġju)"Fil-kawża C-8/74_li
għandha bħala suġġett talba mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja,
skond l-Artikolu 177 tat-Trattat KEE, mit-Tribunal de première instance
de Bruxelles u intiża sabiex tikseb, fil-proċeduri kriminali pendenti
quddiem dik il-qorti bejn Procureur du Roi (Prosekutur Pubbliku)uBenoît Dassonville u Gustave Dassonvilledeċiżjoni preliminari dwar l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 30 sa 33, 36 u 85 tat-Trattat KEE_IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_komposta
minn R. Lecourt, President, A. M. Donner, M. Sørensen, Presidenti ta'
Awla, R. Monaco, J. Mertens de Wilmars, P. Pescatore, H. Kutscher, C. Ó
Dálaigh, A. J. Mackenzie Stuart (Relatur), Imħallfin_Avukat Ġenerali: A. Trabucchi_Reġistratur: A. Van Houtte_tagħti l-preżentiSentenza Motivi tas-sentenza1        B'sentenza
tal-11 ta' Jannar 1974, li waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja
fit-8 ta' Frar 1974, it-Tribunal de Première Instance ressaq, skond
l-Artikolu 177 tat-Trattat KEE, żewġ domandi dwar l-interpretazzjoni ta'
l-Artikoli 30, 31, 32, 33, 36 u 85 tat-Trattat KEE, li jirrigwardaw
il-ħtieġa ta' dokument uffiċjali maħruġ mill-Gvern tal-pajjiż esportatur
għall-prodotti b'denominazzjoni ta' oriġini.2        Permezz
ta' l-ewwel domanda, qiegħed jiġi mistoqsi jekk dispożizzjoni
leġiżlattiva nazzjonali li tipprojbixxi l-importazzjoni ta' merkanzija
b'denominazzjoni ta' oriġini, meta din il-merkanzija ma jkollhiex magħha
dokument uffiċjali maħruġ mill-Istat esportatur li jiċċertifika li din
il-merkanzija għandha d-dritt ikollha din id-denominazzjoni,
tikkostitwixxix miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjoni
kwantitattiva fis-sens ta' l-Artikolu 30 tat-Trattat.3        Din
id-domanda tqajmet fil-kuntest ta' proċeduri kriminali li ttieħdu
fil-Belġju kontra negozjanti li akkwistaw, b'mod regolari, kunsinna ta' Scotch whisky
liberament disponibbli fis-suq fi Franza, u li importawha ġewwa
l-Belġju mingħajr ma kellhom ċertifikat ta' oriġini mill-awtoritajiet
doganali Brittanniċi, bi ksur tal-leġiżlazzjoni nazzjonali.4        Jirriżulta
mill-proċess u mit-trattazzjoni orali li negozjant li jixtieq jimporta
fil-Belġju Scotch whisky, li diġà jkun liberament disponibbli
fis-suq fi Franza, jista' biss jikseb tali ċertifikat b'diffikultà
kbira, għall-kuntrarju ta' l-importatur li jimporta direttament
mill-Istat ta' produzzjoni.5        Ir-regoli
kummerċjali kollha ta' l-Istati Membri li, direttament jew
indirettament, attwalment jew potenzjalment, jistgħu jfixklu l-kummerċ
intraKomunitarju għandhom jitqiesu bħala miżuri li għandhom effett
ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi.6        Sakemm
ma tiġix stabbilita sistema Komunitarja li tiggarantixxi
lill-konsumaturi l-awtentiċità tad-denominazzjoni ta' oriġini ta'
prodott, fil-każ li Stat Membru jieħu miżuri biex jevita li jseħħu
prattiċi inġusti f'dan ir-rigward, dan jista' jagħmlu biss
bil-kundizzjoni li dawn il-miżuri jkunu raġonevoli u li l-mezzi ta'
prova rikjesti ma jkunux ta' tfixkil għall-kummerċ bejn l-Istati Membri
u, konsegwentement, ikunu aċċessibli għaċ-ċittadini kollha ta' dawn
l-Istati. 7        Anki
mingħajr ma jiġi eżaminat jekk tali miżuri jaqgħux jew le taħt
l-Artikolu 36, skond il-prinċipju msemmi fit-tieni sentenza ta' dan
l-Artikolu, dawn f'ebda każ m'għandhom jikkostitwixxu mezz ta'
diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija għall-kummerċ bejn
l-Istati Membri.8        Dan
jista' jkun il-każ bil-formalitajiet rikjesti minn Stat Membru bħala
prova ta' l-oriġini ta' prodott, li prattikament l-importaturi diretti
biss huma f'qagħda li jissodisfaw mingħajr ma jiffaċċjaw diffikultajiet
serji.9        Għaldaqstant,
il-fatt li Stat Membru jitlob ċertifikat ta' awtentiċità li huwa iktar
diffiċli biex jinkiseb mill-importaturi ta' prodott li jkun liberament
disponibbli, b'mod regolari, fis-suq fi Stat Membru ieħor, milli
mill-importaturi ta' l-istess prodott li jkun ġej direttament
mill-pajjiż ta' oriġini, jikkostitwixxi miżura li għandha effett
ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva inkompatibbli mat-Trattat.10      Permezz
tat-tieni domanda, qiegħed jiġi mistoqsi jekk ftehim li jkollu l-effett
li jirrestrinġi l-kompetizzjoni u li jeffettwa l-kummerċ bejn Stati
Membri meta jitqies flimkien ma' regola nazzjonali dwar iċ-ċertifikati
ta' oriġini, huwiex null meta tali ftehim sempliċement jawtorizza
lill-importatur esklużiv juża din ir-regola sabiex jimpedixxi
importazzjonijiet paralleli jew ma jipprojbixxihx milli jagħmel dan.11      Ftehim
ta' esklużività jaqa' taħt il-projbizzjoni ta' l-Artikolu 85 meta
jimpedixxi, fid-dritt jew fil-fatt, li l-prodotti in kwistjoni jiġu
importati minn Stati Membri oħra fit-territorju protett minn persuni
oħra apparti l-importatur esklużiv.12      B'mod
iktar partikolari, ftehim ta' esklużività jista' jeffettwa l-kummerċ
bejn Stati Membri u jista' jkollu l-effett li jfixkel il-kompetizzjoni,
meta l-konċessjonarju jkun jista' jimpedixxi l-importazzjonijiet
paralleli minn Stati Membri oħra fit-territorju kopert bil-konċessjoni
bis-saħħa ta' l-effetti kkombinati tal-ftehim u ta' liġi nazzjonali li
teżiġi l-użu esklużiv ta' mezz partikolari ta' prova ta' awtentiċità.13      Sabiex
jiġi ddeterminat jekk dan huwiex il-każ, għandhom jittieħdu in
kunsiderazzjoni mhux biss id-drittijiet u l-obbligi li joħorġu
mill-klawżoli tal-ftehim, iżda wkoll il-kuntest ekonomiku u ġuridiku li
fih jitħaddem dan il-ftehim, u b'mod partikolari, il-possibbiltà li
jeżistu ftehim simili konklużi bejn l-istess produttur u konċessjonarji
stabbiliti fi Stati Membri oħra.14      F'dan
ir-rigward, iż-żamma fi Stat Membru ta' prezzijiet konsiderevolment
ogħla minn dawk fi Stat Membru ieħor tista' twassal biex jiġi eżaminat
jekk il-ftehim ta' esklużività jkunx qed jiġi użat bil-għan li
jimpedixxi lill-importaturi milli jiksbu l-mezzi ta' prova ta'
l-awtentiċità tal-prodott in kwistjoni, meħtieġa mir-regola nazzjonali
tat-tip li għalih tirreferi d-domanda.15      Madankollu,
il-fatt li ftehim sempliċement jawtorizza l-użu ta' tali regola
nazzjonali, jew ma jipprojbixxix tali użu, mhuwiex biżżejjed, fih
innifsu, biex jagħmel il-ftehim null ipso jure. Fuq l-ispejjeż16      L-ispejjeż
sostnuti mill-Gvernijiet tal-Belġju u tar-Renju Unit u mill-Kummissjoni
tal-Komunitajiet Ewropej, li ppreżentaw osservazzjonijiet lill-Qorti
tal-Ġustizzja, ma jistgħux jitħallsu lura.17      Peress
li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali,
in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem it-Tribunal de première instance
de Bruxelles, hija din il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż.Għal dawn il-motivi_IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA_b'risposta
għad-domandi mressqa quddiemha mit-Tribunal de première instance,
permezz ta' sentenza tal-11 ta' Jannar 1974, taqta' u tiddeċiedi:1)      Il-fatt
li Stat Membru jitlob ċertifikat ta' awtentiċità li huwa iktar diffiċli
biex jinkiseb mill-importaturi ta' prodott li jkun liberament
disponibbli, b'mod regolari, fis-suq fi Stat Membru ieħor, milli
mill-importaturi ta' l-istess prodott li jkun ġej direttament
mill-pajjiż ta' oriġini, jikkostitwixxi miżura li għandha effett
ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva inkompatibbli mat-Trattat.2)      Il-fatt
li ftehim sempliċement jawtorizza l-użu ta' tali regola nazzjonali, jew
ma jipprojbixxix tali użu, mhuwiex biżżejjed, fih innifsu, biex jagħmel
il-ftehim null ipso jure.LecourtDonner      SørensenMonacoMertens de WilmarsPescatoreKutscherÓ DálaighMackenzie StuartMogħtija fil-Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu fl-14 ta' Diċembru 1974.A. Van Houtte       R.. LecourtReġistratur       President* Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.