62024CJ0363_RES
Υπόθεση C‑363/24
Finansinspektionen
κατά
Carnegie Investment Bank AB
(αίτηση του Högsta domstolen για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
Απόφαση του Δικαστηρίου (τέταρτο τμήμα) της 19ης Μαρτίου 2026
«Προδικαστική παραπομπή – Κανονισμός (ΕΕ) 596/2014 – Κατάχρηση της αγοράς – Άρθρο 7, παράγραφος 1 – Έννοια της “προνομιακής πληροφορίας” – Άρθρο 7, παράγραφος 2 – “Συγκεκριμένη” πληροφορία – Μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου το οποίο περιέχει πληροφορίες σχετικές με τη συμπερίληψη προσώπου στον κατάλογο προσώπων που κατέχουν προνομιακές πληροφορίες – Μη παράθεση των λόγων για τους οποίους έγινε η συμπερίληψη αυτή – Ορθή εκτίμηση των περιστάσεων – Ορθή πληροφορία – Αναγκαιότητα»
Προσέγγιση των νομοθεσιών – Κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών και χειραγώγηση της αγοράς (κατάχρηση της αγοράς) – Απαγορεύεται – Προνομιακές πληροφορίες – Συγκεκριμένες πληροφορίες – Έννοια – Ανακοίνωση εκδότη στην οποία γίνεται μνεία της συμπερίληψης προσώπου στον κατάλογο προσώπων που κατέχουν προνομιακές πληροφορίες και της επιβολής στο πρόσωπο αυτό απαγόρευσης πώλησης μετοχών του εκδότη – Έλλειψη ακρίβειας ως προς τους λόγους της συμπερίληψης – Ανακοίνωση η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί δυνητικώς από συνετό επενδυτή προς στήριξη των επενδυτικών του αποφάσεων – Πλεονεκτική θέση έναντι των λοιπών επενδυτών – Εμπίπτει
(Κανονισμός 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 7 §§ 1 και 2)
(βλ. σκέψεις 29, 30, 34, 36, 38, 39, 45, 46, 57, διατακτ. 1)
Προσέγγιση των νομοθεσιών – Κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών και χειραγώγηση της αγοράς (κατάχρηση της αγοράς) – Απαγορεύεται – Προνομιακές πληροφορίες – Συγκεκριμένες πληροφορίες – Έννοια – Πληροφορία η οποία αποδεικνύεται εσφαλμένη κατόπιν εκ των υστέρων έρευνας – Πληροφορία η οποία είναι, κατά τη δημοσιοποίησή της, ευλογοφανής και ικανή να παράσχει στον κάτοχό της οικονομικό πλεονέκτημα έναντι των λοιπών επενδυτών – Εμπίπτει
(Κανονισμός 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 7 §§ 1 και 2)
(βλ. σκέψεις 62-72, 74, διατακτ. 2)
Σύνοψη
Το Δικαστήριο, επιληφθέν αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως την οποία υπέβαλε το Högsta domstolen (Ανώτατο Δικαστήριο, Σουηδία), αποφαίνεται επί της έννοιας των «συγκεκριμένων πληροφοριών», κατά το άρθρο 7, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 596/2014 (
1
), προς τον σκοπό του χαρακτηρισμού μιας πληροφορίας ως «προνομιακής» κατά τις διατάξεις αυτές.
Η εταιρία Varvtre, με ιδιοκτήτη τον BAK, ο οποίος ήταν επίσης γενικός διευθυντής και κύριος μέτοχος της εταιρίας Starbreeze, είχε συνάψει σύμβαση δανείου με σύσταση ενεχύρου επί μετοχών της εταιρίας αυτής με την τράπεζα Carnegie. Λόγω της πτώσης της τιμής των μετοχών της Starbreeze, η Varvtre βρέθηκε σε κατάσταση υπερχρέωσης, στην οποία η Carnegie αντέδρασε κινώντας διαδικασία πώλησης των μετοχών αυτών.
Την επομένη, ο υπεύθυνος επικοινωνίας της Starbreeze απέστειλε ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην Carnegie ενημερώνοντάς την ότι ο BAK είχε συμπεριληφθεί σε κατάλογο προσώπων που κατέχουν προνομιακές πληροφορίες της Starbreeze και ότι δεν μπορούσε πλέον να προβεί σε πράξεις πώλησης μετοχών. Το εν λόγω μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου δεν περιείχε καμία πληροφορία σχετικά με τον λόγο της συμπερίληψης αυτής και, κατά την Carnegie, δεν υφίστατο τότε καμία πληροφορία αμέσως ή εμμέσως συνδεόμενη με τη Starbreeze η οποία να συνιστά προνομιακή πληροφορία, δεδομένου ότι ούτε οι δηλώσεις του υπευθύνου επικοινωνίας σχετικά με την παραίτηση του οικονομικού διευθυντή ενέπιπταν σε τέτοιο χαρακτηρισμό. Μετά την παραλαβή του εν λόγω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η Carnegie ανέστειλε τη διαδικασία πώλησης των μετοχών της Starbreeze, αλλά τη συνέχισε μερικές ώρες αργότερα.
Εκτιμώντας ότι, με την παραλαβή του εν λόγω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η Canergie απέκτησε πρόσβαση σε προνομιακές πληροφορίες, η Αρχή Χρηματοπιστωτικής Εποπτείας στράφηκε δικαστικώς κατά της εταιρίας αυτής, ζητώντας να υποχρεωθεί η Canergie στην καταβολή προστίμου λόγω παράβασης της απαγόρευσης κατάχρησης προνομιακών πληροφοριών.
Το αιτούν δικαστήριο, διερωτώμενο ως προς το αν τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είναι αρκούντως συγκεκριμένα ώστε να συνιστούν προνομιακή πληροφορία, αποφάσισε να υποβάλει στο Δικαστήριο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Κατ’ αρχάς, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι, για να χαρακτηριστεί μια πληροφορία ως «προνομιακή», η πληροφορία αυτή πρέπει να είναι συγκεκριμένη, να μην έχει δημοσιοποιηθεί, να αφορά άμεσα ή έμμεσα ένα ή περισσότερα χρηματοπιστωτικά μέσα ή τους εκδότες τους και να μπορεί, αν δημοσιοποιηθεί, να επηρεάσει αισθητά την τιμή των οικείων χρηματοπιστωτικών μέσων.
Επιπλέον, μια πληροφορία θεωρείται ότι είναι συγκεκριμένη εάν, αφενός, περιλαμβάνει αναφορά σε κατάσταση η οποία υφίσταται ή ευλόγως αναμένεται να υπάρξει και, αφετέρου, είναι επαρκώς συγκεκριμένη ώστε να επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την πιθανή επίδραση αυτής της κατάστασης ή αυτού του γεγονότος στις τιμές των χρηματοπιστωτικών μέσων.
Προκειμένου να εξακριβώσει αν πληρούται η δεύτερη προϋπόθεση, το Δικαστήριο διευκρινίζει ότι πρέπει να διαπιστωθεί, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών περιστάσεων κάθε συγκεκριμένης περίπτωσης, αν η πληροφορία αυτή καθιστά δυνατή την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την πιθανή επίδραση της κατάστασης ή του γεγονότος στα οποία γίνεται αναφορά επί των τιμών των οικείων χρηματοπιστωτικών μέσων.
Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η συμπερίληψη των προσώπων τα οποία έχουν πρόσβαση σε προνομιακές πληροφορίες σε κατάλογο προσώπων που κατέχουν προνομιακές πληροφορίες εμπίπτει στην υποχρέωση που υπέχουν οι εκδότες χρηματοπιστωτικών μέσων δυνάμει του άρθρου 18 του κανονισμού 596/2014 και, ως εκ τούτου, στην εσωτερική οργάνωση του οικείου εκδότη, υπό τον έλεγχο της αρμόδιας αρχής.
Κατά συνέπεια, ανακοίνωση η οποία έχει ως αντικείμενο τη συμπερίληψη ενός τέτοιου προσώπου στον κατάλογο προσώπων που κατέχουν προνομιακές πληροφορίες ενός εκδότη δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, αυτή καθεαυτήν να επηρεάσει την τιμή των οικείων χρηματοπιστωτικών μέσων και, ως εκ τούτου, να συνιστά προνομιακή πληροφορία.
Παρά ταύτα, το Δικαστήριο δεν αποκλείει εκ των προτέρων το ενδεχόμενο μια τέτοια ανακοίνωση να μπορεί, λόγω άλλων συνοδευτικών στοιχείων, όπως, ιδίως, η δήλωση ότι το πρόσωπο αυτό δεν επιτρέπεται να πωλήσει τις μετοχές του εν λόγω εκδότη, να θεωρηθεί επαρκώς συγκεκριμένη καθόσον αποκαλύπτει ή συνεπάγεται εμμέσως την ύπαρξη υποκείμενου γεγονότος το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει την τιμή των οικείων χρηματοπιστωτικών μέσων.
Προς τούτο, πρέπει να εξακριβωθεί αν, λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των περιστάσεων μιας συγκεκριμένης περίπτωσης, η ανακοίνωση μιας τέτοιας πληροφορίας είναι ικανή να παράσχει στον αποδέκτη της τη δυνατότητα να αποκομίσει, αμέσως ή εμμέσως, όφελος από την πληροφορία αυτή για να αγοράσει ή να πωλήσει μετοχές, περιερχόμενος με τον τρόπο αυτό σε ευνοϊκότερη θέση έναντι των λοιπών επενδυτών.
Πράγματι, μολονότι μια πληροφορία σχετικά με το γεγονός και μόνον ότι ένα πρόσωπο συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο προσώπων που κατέχουν προνομιακές πληροφορίες μιας εταιρίας είναι, κατ’ αρχήν, ουδέτερη σε σχέση με το ζήτημα αν θα ήταν σκόπιμο ένας επενδυτής να αγοράσει ή να πωλήσει μετοχές της εταιρίας αυτής, η προσθήκη μιας πληροφορίας σχετικής με την επιβολή στο συγκεκριμένο πρόσωπο απαγόρευσης πώλησης μετοχών της εν λόγω εταιρίας συνεπάγεται κατ’ ανάγκην ότι το πρόσωπο αυτό γνωρίζει ένα γεγονός το οποίο ασκεί αρνητική επιρροή στα συμφέροντα της εταιρίας και το οποίο είναι ικανό να επηρεάσει τις αποφάσεις του επενδυτή όταν λάβει γνώση του γεγονότος.
Βεβαίως, σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 3, του κανονισμού 596/2014, το γεγονός και μόνον ότι ένα πρόσωπο κατέχει προνομιακή πληροφορία δεν συνεπάγεται ότι το εν λόγω πρόσωπο έχει χρησιμοποιήσει την εν λόγω πληροφορία και ότι συνεπώς έχει προβεί σε κατάχρηση προνομιακής πληροφορίας, εφόσον το εν λόγω πρόσωπο πραγματοποιεί συναλλαγή προς εκπλήρωση μιας απαιτητής υποχρέωσης καλόπιστα και όχι προκειμένου να παρακαμφθεί η απαγόρευση της κατάχρησης προνομιακής πληροφορίας.
Ωστόσο, η παράγραφος 6 του προαναφερθέντος άρθρου προβλέπει ότι μπορεί παρά ταύτα να θεωρηθεί ότι διεπράχθη κατάχρηση προνομιακής πληροφορίας εάν η αρμόδια αρχή διαπιστώσει ότι υπήρχε παράνομος λόγος για τις εν λόγω εντολές προς διενέργεια συναλλαγής, συναλλαγές ή συμπεριφορές.
Το Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ανακοίνωση εκδότη με την οποία επισημαίνεται ότι ένα πρόσωπο έχει εγγραφεί, χωρίς να διευκρινίζεται ο λόγος της εγγραφής αυτής, σε κατάλογο προσώπων που κατέχουν προνομιακές πληροφορίες και δεν επιτρέπεται να πωλεί τις μετοχές του εκδότη αυτού μπορεί να συνιστά συγκεκριμένη πληροφορία για τον σκοπό του χαρακτηρισμού της ως «προνομιακής», υπό την προϋπόθεση ότι μπορεί να αποδειχθεί ότι ένας συνετός επενδυτής θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την ανακοίνωση ως πληροφορία την οποία συνεκτιμά κατά τη λήψη των επενδυτικών του αποφάσεων, με αποτέλεσμα ο επενδυτής που είναι κάτοχος της πληροφορίας να αποκομίσει όφελος, εις βάρος εκείνων που την αγνοούν, περιερχόμενος σε πλεονεκτική θέση έναντι των λοιπών επενδυτών για τη διαπραγμάτευση χρηματοπιστωτικών μέσων.
(
1
)	Κανονισμός (ΕΕ) 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για την κατάχρηση της αγοράς (κανονισμός για την κατάχρηση της αγοράς) και την κατάργηση της οδηγίας 2003/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και των οδηγιών της Επιτροπής 2003/124/ΕΚ, 2003/125/ΕΚ και 2004/72/ΕΚ (ΕΕ 2014, L 173, σ. 1).