62019CJ0708
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla)
10 ta’ Marzu 2021 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Dazju antidumping definittiv – Fuljetti tal‑aluminju li joriġinaw miċ-Ċina – Fuljetti tal-aluminju ftit modifikati – Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2017/271 – Ammissibbiltà – Assenza ta’ preżentata ta’ rikors għal annullament mir-rikorrent fil-kawża prinċipali – Locus standi għall-annullament”
Fil-Kawża C‑708/19,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Finanzgericht Düsseldorf (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Düsseldorf, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑21 ta’ Awwissu 2019, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑25 ta’ Settembru 2019, fil-proċedura
Von Aschenbach & Voss GmbH
vs
Hauptzollamt Duisburg,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla),
komposta minn N. Wahl (Relatur), President tal-Awla, F. Biltgen u L. S. Rossi, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: G. Pitruzzella,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Von Aschenbach & Voss GmbH, minn T. Lieber, Rechtsanwalt,
–
għall-Gvern Taljan, minn G. Palmieri, bħala aġent, assistita minn G. Albenzio, avvocato dello Stato,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, inizjalment minn M. França, N. Kuplewatzky u K. Blanck, sussegwentement minn K. Blanck, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-validità tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2017/271 tas‑16 ta’ Frar 2017 li jestendi d-dazju antidumping definittiv impost mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 925/2009 fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerta fuljetta tal-aluminju li joriġinaw mir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina għal importazzjonijiet ta’ ċerta fuljetta tal-aluminju ftit modifikata (ĠU 2017, L 40, p. 51) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament ikkontestat”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Von Aschenbach & Voss GmbH (iktar ’il quddiem “VA&V”) u l-Hauptzollamt Duisburg (l-Uffiċċju Prinċipali tad-Dwana ta’ Duisburg, il-Ġermanja) dwar il-ħlas ta’ dazji antidumping imħallsa fuq l-importazzjoni ta’ ċerti fuljetti tal-aluminju li joriġinaw miċ-Ċina.
Il-kuntest ġuridiku
Ir-Regolament bażiku
3
Id-dispożizzjonijiet li jirregolaw l-adozzjoni ta’ miżuri antidumping mill-Unjoni Ewropea, fis-seħħ meta ġie adottat ir-Regolament ikkontestat, jinsabu fir-Regolament (UE) 2016/1036 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑8 ta’ Ġunju 2016 dwar il-protezzjoni kontra l-importazzjonijiet li huma l-oġġett ta’ dumping minn pajjiżi mhux membri tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2016, L 176, p. 21) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament bażiku”).
4
L-Artikolu 1 tar-Regolament bażiku, intitolat “Prinċipji”, jiddisponi, fil-paragrafu 4 tiegħu:
“Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, it-terminu ‘prodott simili’ jfisser prodott li jkun identiku, jiġifieri, l-istess f’kull lat, bħall-prodott ikkunsidrat, jew fin-nuqqas ta’ tali prodott, prodott ieħor li għalkemm ma jkunx simili f’kull lat, ikollu karatteristiċi li jixbħu mill-qrib dawk tal-prodott ikkunsidrat.”
5
L-Artikolu 13 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Evażjoni”, huwa fformulat kif ġej:
“1.   Id-dazji kontra d-dumping imposti skont dan ir-Regolament jistgħu jiġu estiżi għal importazzjonijiet minn pajjiżi terzi ta’ prodotti simili, kemm jekk ftit modifikati kif ukoll jekk le, jew għal importazzjonijiet tal-prodott simili ftit modifikat mill-pajjiż soġġett għal miżuri, jew għal partijiet minnhom, meta tkun qiegħda ssir evażjoni mill-miżuri fis-seħħ.
Id-dazji kontra d-dumping li ma jeċċedux d-dazju anti-dumping residwu impost skont l-Artikolu 9(5) jistgħu jiġu estiżi għal importazzjonijiet minn kumpanniji li jibbenefikaw minn dazji individwali fil-pajjiżi li huma soġġetti għal miżuri meta tkun qiegħda ssir evażjoni mill-miżuri fis-seħħ.
L-evażjoni hija definita bħala bidla fix-xejra tal-kummerċ bejn pajjiżi terzi u l-Unjoni jew bejn kumpanniji individwali fil-pajjiż soġġett għall-miżuri u l-Unjoni, li tinħoloq minn prattika, proċess jew ħidma li għalihom ma jkunx hemm, kif dovut, raġuni jew ġustifikazzjoni ekonomika suffiċjenti ħlief l-impożizzjoni tad-dazju, u fejn ikun hemm evidenza ta’ dannu jew li l-effetti rimedjali tad-dazju jkunu imminati fir-rigward tal-prezzijiet u/jew il-kwantitajiet tal-prodott simili, u fejn ikun hemm evidenza ta’ dumping relattivament għall-valuri normali stabbiliti preċedentement għall-prodott simili, jekk ikun neċessarju skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 2.
Il-prattika, proċess jew ħidma msemmija fit-tielet subparagrafu jinkludu, inter alia:
(a)
il-modifika żgħira tal-prodott konċernat biex jaqa’ taħt kodiċijiet doganali li normalment ma jkunux soġġetti għall-miżuri, sakemm il-modifika ma tibdilx il-karatteristiċi essenzali tiegħu;
[…]
3.   L-investigazzjonijiet għandhom jinbdew skont dan l-Artikolu fuq l-inizjattiva tal-Kummissjoni jew fuq talba ta’ Stat Membru jew ta’ kwalunkwe parti interessata fuq il-bażi ta’ evidenza suffiċjenti fir-rigward tal-fatturi stabbiliti fil-paragrafu 1. Il-bidu tal-investigazzjonijiet għandu jsir permezz ta’ Regolament tal-Kummissjoni li jista’ wkoll jagħti istruzzjonijiet lill-awtoritajiet doganali biex l-importazzjonijiet ikunu soġġetti għal reġistrazzjoni f’konformità mal-Artikolu 14(5) jew biex jitolbu garanziji. Il-Kummissjoni għandha tipprovdi informazzjoni lill-Istati Membri ladarba parti interessata jew Stat Membru jkunu ppreżentaw talba li tiġġustifika l-bidu ta’ investigazzjoni u l-Kummissjoni tkun lestiet l-analiżi tagħha ta’ din, jew fejn il-Kummissjoni tkun iddeterminat hija stess li jeħtieġ li tinbeda investigazzjoni.
L-investigazzjonijiet għandhom isiru mill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni tista’ tiġi assistita minn awtoritajiet doganali u l-investigazzjoni għandha tintemm fi żmien disa’ xhur.
Fejn il-fatti kif finalment aċċertati jiġġustifikaw l-estensjoni tal-miżuri, dan għandu jsir mill-Kummissjoni li taġixxi f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 15(3). L-estensjoni ssir effettiva mid-data li fiha ġiet imposta r-reġistrazzjoni skont l-Artikolu 14(5), jew li fiha ntalbu l-garanziji. Id-dispożizzjonijiet proċedurali rilevanti ta’ dan ir-Regolament li jikkonċernaw il-bidu u t-tmexxija ta’ investigazzjonijiet għandhom japplikaw skont dan l-Artikolu.
4.   L-importazzjonijiet ma għandhomx ikunu soġġetti għar-reġistrazzjoni skont l-Artikolu 14(5) jew għal miżuri fejn ikunu negozjati minn kumpanniji li jibbenefikaw minn eżenzjonijiet.
It-talbiet għall-eżenzjonijiet debitament sostnuti minn evidenza għandhom jiġu ppreżentati fil-limiti ta’ żmien stabbiliti fir-Regolament tal-Kummissjoni li jibda’ l-investigazzjoni.
Fejn il-prattika, proċess jew ħidma ta’ evażjoni jsiru barra mill-Unjoni, jistgħu jingħataw eżenzjonijiet lil produtturi tal-prodott ikkonċernat li jistgħu juru li ma għandhom l-ebda relazzjoni ma’ xi produttur li hu soġġett għall-miżuri u li jinstabu li ma jkunux qed jeżerċitaw xi prattika ta’ ta’ evażjoni kif hemm definit fil-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu.
Fejn il-prattika, proċess jew ħidma ta’ evażjoni jsiru ġewwa l-Unjoni, jistgħu jingħataw eżenzjonijiet lil importaturi li jistgħu juru li ma għandhom l-ebda relazzjoni ma’ produtturi li huma soġġetti għall-miżuri.
Dawk l-eżenzjonijiet għandhom jingħataw b’deċiżjoni tal-Kummissjoni u għandhom jibqgħu validi għall-perjodu u skont il-kondizzjonijiet stabbiliti fiha. Il-Kummissjoni għandha tipprovdi informazzjoni lill-Istati Membri ladarba tlesti l-analiżi tagħha.
Sakemm jiġu sodisfatti l-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 11(4), jistgħu ukoll jingħataw eżenzjonijiet wara li tintemm l-investigazzjoni li twassal għall-estensjoni tal-miżuri.
[…]
5.   Xejn f’dan l-Artikolu ma għandu jipprekludi l-applikazzjoni normali tad-dispożizzjonijiet fis-seħħ li jikkonċernaw id-dazji tad-dwana.”
Ir-regolamenti antidumping dwar l-importazzjonijiet ta’ ċerti fuljetti tal-aluminju u r-Regolament ikkontestat
6
Wara investigazzjoni inizjali, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adotta, fl‑24 ta’ Settembru 2009, ir-Regolament (KE) Nru 925/2009, li jimponi dazju anti-dumping definittiv u jiġbor b’mod definittiv id-dazju provviżorju impost fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerta fuljetta tal-aluminju li joriġinaw mill-Armenja, mill-Brażil u mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina (ĠU 2009, L 262, p. 1) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament inizjali”). Il-miżuri ħadu l-forma ta’ dazju ad valorem stabbilit, b’mod partikolari fuq l-importazzjonijiet li joriġinaw miċ-Ċina, għal 30 % għall-kumpanniji kollha, bl-eċċezzjoni ta’ erba’ kumpanniji msemmija fl-Artikolu 1(2) tar-Regolament inizjali.
7
Dawn il-miżuri kienu jkopru l-fuljetti u l-istrixxi rqaq tal-aluminju, ta’ ħxuna ta’ mhux inqas minn 0.008 mm u mhux iktar minn 0.018 mm, mingħajr sapport, sempliċement laminati, ippreżentati f’rombli ta’ wisa’ ta’ mhux iktar minn 650 mm u ta’ piż ta’ iktar minn 10 kilogramma, li jaqgħu taħt il-kodiċi NM ex76071119 (kodiċi TARIC 7607111910), komunement imsejħa l-“fuljetta tal-aluminju għall-użu domestiku”.
8
Wara eżami mill-ġdid, minħabba l-iskadenza tagħhom, tal-miżuri imposti mir-Regolament inizjali, il-Kummissjoni, permezz tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2384 tas‑17 ta’ Diċembru 2015 li jimponi dazju antidumping definittiv fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerti fojls tal-aluminju li joriġinaw mir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina u li jtemm il-proċediment għall-importazzjonijiet ta’ ċerti fojls tal-aluminju li joriġinaw fil-Brażil wara rieżami ta’ skadenza skont l-Artikolu 11(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1225/2009 (ĠU 2015, L 332, p. 63), iddeċidiet li testendi l-miżuri antidumping applikabbli għal importazzjonijiet ta’ fuljetti tal-aluminju għall-użu domestiku li joriġinaw miċ-Ċina (iktar ’il quddiem il-“miżuri eżistenti”).
9
Adita b’talba, il-Kummissjoni adottat ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2016/865 tal‑31 ta’ Mejju 2016 li jniedi investigazzjoni dwar l-evażjoni possibbli tal-miżuri kontra d-dumping imposti mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 2015/2384 fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerti fojls tal-aluminju li joriġinaw mir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina, permezz ta’ importazzjonijiet ta’ ċerti fojls tal-aluminju kemm kemm immodifikati mir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina, u li jagħmel dawn l-importazzjonijiet soġġetti għar-reġistrazzjoni (ĠU 2016, L 144, p. 35). L-investigazzjoni inkwistjoni kienet tikkonċerna, b’mod iktar preċiż, erba’ tipi ta’ fuljetti tal-aluminju, esposti fil-punt 16 ta’ din is-sentenza, li għandhom l-istess karatteristiċi essenzjali bħall-fuljetta tal-aluminju għall-użu domestiku li għaliha kienu japplikaw il-miżuri eżistenti. L-ewwel tliet tipi kienu jaqgħu taħt l-istess kodiċi NM bħall-prodott ikkonċernat, kuntrarjament għar-raba’ tip, iżda kollha kellhom kodiċi TARIC differenti.
10
Fi tmiem din l-investigazzjoni, il-Kummissjoni adottat, fis‑16 ta’ Frar 2017, ir-Regolament ikkontestat, li permezz tiegħu hija essenzjalment estendiet il-miżuri eżistenti għall-importazzjonijiet ta’ dawn il-fuljetti tal-aluminju ftit modifikati li joriġinaw miċ-Ċina, bl-eċċezzjoni ta’ prodotti importati għal użi differenti minn dak ta’ fuljetta tal-aluminju għall-użu domestiku.
11
Taħt it-titolu “Investigazzjoni”, il-premessi 10, 15, 16, 18 u 20 tar-Regolament ikkontestat jipprovdu:
“(10)
Il-Kummissjoni informat kif xieraq lill-awtoritajiet tar-[Repubblika Popolari taċ-Ċina], lill-produtturi esportaturi u lin-negozjanti fir-[Repubblika Popolari taċ-Ċina], lill-importaturi magħrufa fl-Unjoni li huma kkonċernati u lill-industrija tal-Unjoni dwar il-bidu tal-investigazzjoni.
[…]
(15)
Il-produtturi esportaturi li ġejjin wieġbu għall-mistoqsijiet kollha tal-kwestjonarji u sussegwentement saru żjarat ta’ verifika fl-istabbilimenti tagħhom:
–
Dingsheng Aluminium Group
–
[…]
(16)
Il-ħames importaturi tal-Unjoni mhux relatati li ġejjin wieġbu għall-mistoqsijiet kollha tal-kwestjonarji:
–
[…]
–
[VA&V],
–
[…]
[…]
(18)
Saru żjarat ta’ verifika fl-uffiċċji tal-importaturi mhux relatati li ġejjin:
–
[…]
–
[VA&V].
[…]
(20)
Saru seduti ta’ smigħ bejn il-Kummissjoni u l-applikant, u bejn il-Kummissjoni u l-kumpaniji li ġejjin: […] u [VA&V].”
12
Taħt it-titolu “L-eżistenza ta’ prattiki ta’ evażjoni”, il-premessi 44 sa 47 tar-Regolament ikkontestat huma fformulati kif ġej:
“(44)
Ġew analizzati l-attivitajiet tal-produtturi esportaturi li kkooperaw. Din l-analiżi kkonfermat l-eżistenza tal-erba’ prattiki ta’ evażjoni.
(45)
Għall-erba’ prattiki ta’ evażjoni, l-evidenza kienet fil-forma ta’ ittri elettroniċi mill-produtturi esportaturi Ċiniżi li taw pariri lill-klijenti dwar kif jistgħu jevadu l-miżuri attwali. Is-siltiet differenti ta’ evidenza kien fihom ukoll informazzjoni li t-tali prattiki fil-fatt ġew implimentati minn uħud mill-importaturi/utenti fl-Unjoni.
(46)
Il-Kummissjoni sabet ukoll evidenza ta’ sostenn meta vverifikat wieħed mill-produtturi Ċiniżi li kkooperaw, jiġifieri Dingsheng Aluminium Group. […]
(47)
Barra minn hekk, fl-istess perjodu, Dingsheng Aluminium Group biegħ lill-Unjoni AHF f’rombli usa’ minn 650 mm. Dawn ir-rombli mbagħad inqatgħu f’rombli iżgħar fl-Unjoni. Meta vverifikat wieħed mill-importaturi li kkooperaw, il-Kummissjoni sabet li dan l-importatur, jiġifieri l-kumpanija [VA&V], fl-Unjoni taqta’ rombli usa’ f’rombli għall-konsumaturi.”
13
Taħt it-titolu “Konklużjoni”, il-premessi 57 sa 59 tar-Regolament ikkontestat jiddisponu:
“(57)
Fuq il-bażi tal-konklużjonijiet ta’ hawn fuq, il-Kummissjoni kkonkludiet li saret evażjoni tad-dazji fuq l-importazzjonijiet tal-prodott konċernat kif definit fl-investigazzjoni oriġinali [jiġifieri l-fuljetti tal-aluminju ta’ ħxuna ta’ mhux inqas minn 0.008 mm u mhux iktar minn 0.018 mm, mingħajr sapport, sempliċement laminati, ippreżentati f’rombli ta’ wisa’ ta’ mhux iktar minn 650 mm u ta’ piż ta’ iktar minn 10 kilogramma] minn importazzjonijiet tal-prodott ftit modifikat konċernat li joriġinaw [miċ-Ċina].
(58)
L-investigazzjoni wriet ukoll li kien hemm bidla fit-tendenza tal-kummerċ bejn ir-[Repubblika taċ-Ċina] u l-Unjoni, u li ma kienx hemm raġuni valida jew ġustifikazzjoni ekonomika biżżejjed għal din il-bidla għajr l-impożizzjoni tad-dazju.
(59)
Il-Kummissjoni rriżultalha wkoll li dawn l-importazzjonijiet jikkaġunaw dannu u li l-effetti korrettivi tad-dazju qed jiġu mhedda f’termini ta’ prezzijiet u/jew ta’ kwantitajiet tal-prodott simili. Instabet ukoll evidenza ta’ dumping fir-rigward tal-valuri normali li ġew stabbiliti minn qabel għall-prodott simili.”
14
Taħt it-titolu “Talba għal eżenzjoni minn importaturi mhux relatati”, il-premessi 81 sa 86 tar-Regolament ikkontestat jipprevedu:
“(81)
Meta l-prattika ta’ evażjoni sseħħ fl-Unjoni, l-Artikolu 13(4) tar-Regolament bażiku jippermetti li l-importaturi jiġu eżentati mid-dazji estiżi, jekk ikunu jistgħu juru li mhumiex relatati mal-produtturi soġġetti għall-miżuri.
(82)
Fuq din il-bażi, waslu u ġew eżaminati ħames talbiet għal eżenzjoni mingħand importaturi mhux relatati. Waħda mill-kumpaniji, […], sussegwentement temmet il-kooperazzjoni.
(83)
Il-Kummissjoni kkonstatat li, għad li f’xi każijiet it-tlestija finali (il-qtugħ tal-fuljetta f’rombli iżgħar) sseħħ fl-Unjoni, il-ftit modifika tal-prodott konċernat bħala tali sseħħ barra mill-Unjoni, jiġifieri [fiċ-Ċina]. Għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni qieset li jista’ jagħti l-każ li l-eżenzjonijiet ma jingħatawx lill-importaturi mhux relatati.
(84)
Għal tlieta mill-erba’ kumpaniji li kkooperaw ikkonstatat li dawn kienu importaturi ġenwini li kienu qed jerġgħu jbigħu l-prodott investigat mingħajr ma jipproċessawh. Għalhekk, dawn il-kumpaniji ma jistgħux jiġu eżentati mid-dazji estiżi skont l-Artikolu 13(4) tar-Regolament bażiku. Waħda mill-kumpaniji biss, il-kumpanija [VA&V], timporta [miċ-Ċina] il-prodott investigat fil-forma ta’ fuljetta tal-aluminju għall-użu domestiku f’rombli li jaqbżu s‑650 mm u tkompli tipproċessah. Il-fuljetta tinqata’ qabel ma tinbiegħ lill-klijenti tal-kumpanija (‘rewinders’).
(85)
Qabel l-impożizzjoni tal-miżuri eżistenti, il-kumpanija [VA&V] importat fl-Unjoni l-prodott konċernat, u nstabet bidla ċara fit-tendenza. Il-konklużjonijiet tal-Kummissjoni ma jappoġġjawx il-fehma tal-kumpanija fuq l-eżistenza ta’ raġuni valida jew ġustifikazzjoni ekonomika, għajr l-impożizzjoni tad-dazji. Għaldaqstant, anki li kieku l-Kummissjoni kellha taċċetta li dan kien jiġġustifika li l-prattika ta’ evażjoni kienet twettqet fl-Unjoni, ma setgħetx tingħata eżenzjoni lil din il-kumpanija.
(86)
Għalhekk, ġie konkluż li l-ebda importatur mhux relatat ma jista’ jkun eżentat skont l-Artikolu 13(4) tar-Regolament bażiku.”
15
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni kkonkludiet, fil-premessa 89 tar-Regolament ikkontestat, li “il-miżuri antidumping eżistenti fuq l-importazzjonijiet tal-prodott konċernat li joriġinaw [miċ-Ċina] [kellhom] jiġu estiżi għall-importazzjonijiet tal-prodott investigat li joriġina mir-[Repubblika Popolari taċ-Ċina]”.
16
Skont l-Artikolu 1(1) u (4) tar-Regolament ikkontestat:
“1.   Id-dazju antidumping definittiv applikabbli għall-‘kumpaniji l-oħrajn kollha’ impost mill-Artikolu 1(2) tar-Regolament (KE) Nru 925/2009 fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerta fuljetta tal-aluminju li joriġinaw [miċ-Ċina] minn issa huwa estiż għall-importazzjonijiet fl-Unjoni ta’
–
fuljetta tal-aluminju ta’ ħxuna mhux anqas minn 0,007 mm u anqas minn 0,008 mm, indipendentement mill-wisa’ tar-rombli, sew jekk ittemprata jew le, li bħalissa taqa’ fil-kodiċi NM ex76071119 (TARIC code 7607111930) jew
–
fuljetta tal-aluminju ta’ ħxuna mhux anqas minn 0,008 mm u anqas minn 0,018 mm, f’rombli b’wisa’ li jaqbeż is‑650 mm, sew jekk ittemprata jew le, li bħalissa taqa’ fil-kodiċi NM ex76071119 (il-kodiċi TARIC 7607111940) jew
–
fuljetta tal-aluminju ta’ ħxuna mhux anqas minn 0,018 mm u anqas minn 0,021 mm, indipendentement mill-wisa’ tar-rombli, sew jekk ittemprata jew le, li bħalissa taqa’ fil-kodiċi NM ex76071119 (il-kodiċi TARIC 7607111950) jew
–
fuljetta tal-aluminju ta’ ħxuna mhux anqas minn 0,021 mm u mhux aktar minn 0,045 mm, meta ppreżentata b’tal-anqas żewġ saffi, indipendentement mill-wisa’ tar-rombli, sew jekk ittemprata jew le, li bħalissa taqa’ fil-kodiċi NM ex76071190 (il-kodiċi TARIC 7607119045 u 7607119080).
[…]
4.   Il-prodott deskritt fil-paragrafu 1 għandu jiġi eżentat mid-dazju antidumping definittiv jekk jiġi importat għal użi oħrajn għajr għall-użu domestiku. Tali eżenzjoni għandha tkun soġġetta għall-kundizzjonijiet stipulati fid-dispożizzjonijiet doganali relevanti tal-Unjoni dwar il-proċedura tal-użu finali, b’mod partikolari fl-Artikolu 254 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
17
VA&V hija kumpannija indipendenti, stabbilita fil-Ġermanja, li, fid-data tal-fatti fil-kawża prinċipali, kienet timporta l-fuljetti tal-aluminju miċ-Ċina.
18
Matul il-perijodu ta’ bejn il‑21 ta’ Lulju u l‑15 ta’ Settembru 2016, VA&V iddikjarat, quddiem iz-Zollamt Ruhrort (l-Uffiċċju tad-Dwana ta’ Ruhrort, il-Ġermanja), sitt lottijiet ta’ fuljetti tal-aluminju li joriġinaw miċ-Ċina għall-finijiet tar-rilaxx tagħhom għal ċirkulazzjoni libera. Dawn l-importazzjonijiet ġew irreġistrati ma’ dan l-uffiċċju tad-dwana bħala “rombli tal-aluminju, laminati, ta’ ħxuna ta’ mhux inqas minn 0.008 mm, u mhux iktar minn 0.018 mm, f’rombli ta’ wisa’ ta’ iktar minn 650 mm”.
19
L-Uffiċċju tad-Dwana ta’ Ruhrort aċċetta dawn id-dikjarazzjonijiet doganali u, permezz ta’ avviżi li jiffissaw id-dazji u t-taxxi fuq l-importazzjoni, stabbilixxa biss id-dazji doganali u t-taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ fuq l-importazzjoni.
20
Madankollu, mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li VA&V, wara li importat dawn il-lottijiet fl-Unjoni, qatgħet ir-rombli fil-wisa’ użata għall-fuljetta tal-aluminju għall-użu domestiku, jiġifieri wisa’ li ma taqbiżx 650 mm, qabel ma tbigħhom lill-klijenti tagħha, bħala “rewinders”.
21
Barra minn hekk, permezz ta’ avviż tal‑5 ta’ Mejju 2017, li jiffissa d-dazji u t-taxxi fuq l-importazzjoni (iktar ’il quddiem l-“avviż tal‑5 ta’ Mejju 2017”), l-Uffiċċju Prinċipali tad-Dwana ta’ Duisbourg impona dazju antidumping ta’ EUR 413471 fuq VA&V għal dawn is-sitt lottijiet, b’applikazzjoni tar-Regolament ikkontestat.
22
VA&V ressqet ilment kontra dan l-avviż, li ġie miċħud permezz ta’ deċiżjoni tat‑2 ta’ Frar 2018.
23
Konsegwentement, VA&V ippreżentat rikors quddiem il-Finanzgericht Düsseldorf (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Düsseldorf, il-Ġermanja), intiż għall-annullament tal-avviż tal‑5 ta’ Mejju 2017 u, sussidjarjament, sabiex hija tiġi awtorizzata tippreżenta appell għal reviżjoni.
24
Insostenn tar-rikors tagħha, VA&V teċċepixxi l-invalidità tar-Regolament ikkontestat li abbażi tiegħu ġie adottat dan l-avviż, billi ssostni li dan ir-regolament imur kontra r-Regolament bażiku.
25
L-Uffiċċju Prinċipali tad-Dwana ta’ Duisbourg jitlob, min-naħa tiegħu, li r-rikors jiġi miċħud billi jirreferi għall-motivi li jinsabu fid-deċiżjoni tat‑2 ta’ Frar 2018.
26
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-portata tal-Artikolu 1(1) tar-Regolament ikkontestat u l-possibbiltà ta’ ksur tal-Artikolu 13(1) tar-Regolament bażiku, sa fejn dan jestendi d-dazju antidumping impost għall-fuljetti tal-aluminju għall-użu domestiku, permezz tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni 2015/2384, għall-fuljetti tal-aluminju intiżi għall-ipproċessar u jipprevedi li l-fuljetti tal-aluminju intiżi għall-ipproċessar huma eżentati mid-dazji antidumping biss fil-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 1(4) tar-Regolament ikkontestat. F’dan ir-rigward, hija tirrileva, b’mod partikolari, li l-modalitajiet dwar l-implimentazzjoni konkreta tal-Artikolu 1(4) tar-Regolament ikkontestat huma intiżi sabiex jisfavorixxu lill-importatur ta’ fuljetti tal-aluminju intiżi għall-ipproċessar.
27
Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tistaqsi kif il-Kummissjoni waslet għall-konstatazzjoni, mhux suffiċjentement motivata, fl-opinjoni tagħha, li 80 % tal-prodotti eżaminati kienu prodotti ftit modifikati. Hija tesponi li, jekk din ir-rata ġiet stabbilita b’mod żbaljat, il-Kummissjoni setgħet wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni meta evalwat in-newtralizzazzjoni tal-effetti koerċittivi tad-dazju antidumping. Konsegwentement, l-Artikolu 1(1) tar-Regolament ikkontestat huwa invalidu. F’dan ir-rigward, hija tirrileva li l-Kummissjoni bbażat il-konklużjonijiet tagħha fuq l-Artikolu 18(1) tar-Regolament bażiku, billi naqqset mill-volum totali tal-esportazzjonijiet miċ-Ċina lejn l-Unjoni l-volum ta’ fuljetti tal-aluminju intiżi għall-ipproċessar li ġejjin mill-impriżi li kkooperaw. Din il-qorti tesponi li l-Kummissjoni, billi kkonstatat li 20 % tal-esportazzjonijiet miċ-Ċina kienu kkostitwiti, fi kwalunkwe każ, minn fuljetti tal-aluminju intiżi għall-ipproċessar, qieset, fir-rigward tal-kwantità rimanenti, li dan kien prodott ftit modifikat.
28
Fl-aħħar nett, l-imsemmija qorti tistaqsi jekk l-Artikolu 1(1) tar-Regolament ikkontestat huwiex invalidu peress li l-Kummissjoni wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni fl-adozzjoni ta’ dan ir-regolament, minħabba li hija ma vverifikatx l-użu finali fl-Unjoni tal-fuljetti tal-aluminju importati. Skont din l-istess qorti, iċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali ma ppermettewx lill-Kummissjoni twettaq tali eżami, peress li ma kellhiex iż-żmien neċessarju.
29
Il-qorti tar-rinviju tqis, barra minn hekk, li VA&V hija direttament ikkonċernata bir-Regolament ikkontestat.
30
Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Finanzgericht Düsseldorf (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Düsseldorf) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 1(1) tar-[Regolament ikkontestat] huwa invalidu, minħabba li jikser l-Artikolu 13(1) tar-[Regolament bażiku], sa fejn estenda d-dazju antidumping stabbilit għal fuljetti tal-aluminju tad-dar wkoll għall-fuljetti tal-aluminju konvertituri, bir-[Regolament ta’ Implimentazzjoni 2015/2384] u jipprevedi eżenzjoni tal-fuljetti tal-aluminju konvertituri mid-dazju antidumping unikament taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 1(4) tar-Regolament [ikkontestat]?
2)
L-Artikolu 1(1) tar-[Regolament ikkontestat] huwa invalidu, peress li l-Kummissjoni wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni bl-adozzjoni ta’ dan ir–regolament, peress li l-ipoteżi tagħha li 80 % tal-prodotti eżaminati kienu prodotti ftit modifikati ma hijiex suffiċjentement motivata?
3)
L-Artikolu 1(1) tar-[Regolament ikkontestat] huwa invalidu, peress li l-Kummissjoni wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni bl-adozzjoni ta’ dan ir–regolament, peress li ma vverifikatx fl-Unjoni l-użu finali tal-fuljetti tal-aluminju importati?”
Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari
31
Il-Kummissjoni ssostni, abbażi tas-sentenza tad‑9 ta’ Marzu 1994, TWD Textilwerke Deggendorf (C‑188/92, EU:C:1994:90), li din it-talba għal deċiżjoni preliminari hija inammissibbli, minħabba li VA&V ma ppreżentatx, skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, rikors għal annullament kontra r-Regolament ikkontestat quddiem il-qorti tal-Unjoni.
32
Preliminarjament, għandu jitfakkar li hija ġurisprudenza stabbilita li l-prinċipju ġenerali li jiżgura lil kull parti fil-kawża d-dritt li teċċepixxi, fil-kuntest ta’ rikors ippreżentat kontra miżura nazzjonali li tikkawżalha preġudizzju, l-invalidità tal-att tal-Unjoni li jservi ta’ bażi għal din il-miżura ma jipprekludix li tali dritt ikun suġġett għall-kundizzjoni li l-persuna kkonċernata ma kellhiex id-dritt li titlob direttament l-annullament tiegħu lill-qorti tal-Unjoni, skont l-Artikolu 263 TFUE. Madankollu, huwa biss fil-każ li jista’ jitqies li persuna, mingħajr ebda dubju, setgħet titlob, fit-terminu ta’ xahrejn previst fis-sitt paragrafu ta’ dan l-artikolu, l-annullament tal-att inkwistjoni li din il-persuna ma tistax teċċepixxi l-invalidità ta’ dan l-att quddiem il-qorti nazzjonali kompetenti (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal‑4 ta’ Frar 2016, C & J Clark International u Puma, C‑659/13 u C‑34/14, EU:C:2016:74, punt 56 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tad‑19 ta’ Settembru 2019, Trace Sport, C‑251/18, EU:C:2019:766, punt 29).
33
Għaldaqstant huwa biss fil-każ fejn jista’ jitqies li, mingħajr ebda dubju, VA&V kellha locus standi għall-annullament tar-Regolament ikkontestat, skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, li din tkun imċaħħda milli teċċepixxi l-invalidità ta’ dan ir-regolament quddiem il-qorti tar-rinviju.
34
Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk VA&V setgħetx manifestament tippreżenta rikors skont l-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE kontra r-Regolament ikkontestat sa fejn kien jikkostitwixxi att leġiżlattiv li jikkonċernaha direttament u li ma kienx jinkludi miżuri ta’ implimentazzjoni fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li huwa bis-saħħa tal-avviż tal‑5 ta’ Mejju 2017 li l-ħlas tad-dazji antidumping estiżi mir-Regolament ikkontestat huwa impost fuqha. Minn dan isegwi li ma jistax jitqies li dan ir-regolament manifestament ma jinkludix miżuri ta’ implimentazzjoni, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat‑18 ta’ Ottubru 2018, Rotho Blaas, C‑207/17, EU:C:2018:840, punti 38 u 39, kif ukoll tad‑19 ta’ Settembru 2019, Trace Sport, C‑251/18, EU:C:2019:766, punt 31).
35
Għaldaqstant, huwa biss fil-każ li jista’ jitqies li importatur, bħal VA&V, huwa, mingħajr ebda dubju, direttament u individwalment ikkonċernat mir-Regolament ikkontestat, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, li huwa jiġi mċaħħad mid-dritt li jeċċepixxi l-invalidità ta’ dan ir-regolament quddiem il-qrati nazzjonali.
36
Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ir-regolamenti li jistabbilixxu dazju antidumping huma ta’ natura normattiva, sa fejn dawn japplikaw għall-ġeneralità tal-operaturi ekonomiċi kkonċernati (sentenzi tal‑4 ta’ Frar 2016, C & J Clark International u Puma, C‑659/13 u C‑34/14, EU:C:2016:74, punt 58 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tad‑19 ta’ Settembru 2019, Trace Sport, C‑251/18, EU:C:2019:766, punt 33). L-istess japplika, għall-istess raġunijiet, għal regolament, bħar-Regolament ikkontestat, li jestendi dazju antidumping minħabba prattiki ta’ evażjoni. Fil-fatt, tali regolament għandu l-għan li jestendi l-kamp ta’ dazju antidumping stabbilit minn regolament inizjali bħar-Regolament inizjali (sentenza tad‑19 ta’ Settembru 2019, Trace Sport, C‑251/18, EU:C:2019:766, punt 34).
37
Madankollu, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li operatur jista’ jkun ikkonċernat b’mod dirett u individwali minn regolament li jimponi dazju antidumping (sentenzi tal‑4 ta’ Frar 2016, C & J Clark International u Puma, C‑659/13 u C‑34/14, EU:C:2016:74, punt 59, kif ukoll tad‑19 ta’ Settembru 2019, Trace Sport, C‑251/18, EU:C:2019:766, punt 35).
38
F’dan ir-rigward, fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-kwistjoni dwar jekk VA&V kinitx direttament ikkonċernata mir-Regolament ikkontestat, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li dan ir-regolament affettwa s-sitwazzjoni legali tagħha direttament, sa fejn ikkostitwixxa l-bażi legali tad-dazju antidumping stabbilit fil-konfront tagħha.
39
Minn dan isegwi li VA&V kienet direttament ikkonċernata mir-Regolament ikkontestat.
40
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-kwistjoni dwar jekk VA&V kinitx individwalment ikkonċernata mir-Regolament ikkontestata, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja identifikat ċerti kategoriji ta’ operaturi ekonomiċi li jistgħu jkunu kkonċernati individwalment minn regolament li jimponi dazju antidumping, bla ħsara għall-possibbiltà għal operaturi oħra li jkunu individwalment ikkonċernati minħabba ċerti kwalitajiet li huma partikolari għalihom u li jikkaratterizzawhom meta mqabbla ma’ kull persuna oħra (sentenzi tal‑4 ta’ Frar 2016, C & J Clark International u Puma, C‑659/13 u C‑34/14, EU:C:2016:74, punt 59, u tad‑19 ta’ Settembru 2019, Trace Sport, C‑251/18, EU:C:2019:766, punt 35).
41
Jistgħu jkunu individwalment ikkonċernati minn regolament li jimponi dazju antidumping, l-ewwel, dawk minn fost il-produtturi u l-esportaturi tal-prodott inkwistjoni li lilhom ġew imputati l-prattiki ta’ dumping, bl-użu ta’ data relatata mal-attività kummerċjali tagħhom, it-tieni, l-importaturi tal-imsemmi prodott li l-prezzijiet ta’ bejgħ mill-ġdid tagħhom ittieħdu inkunsiderazzjoni għat-tfassil tal-prezzijiet ta’ esportazzjoni u li huma, għalhekk, ikkonċernati mill-konstatazzjonijiet relatati mal-eżistenza ta’ prattika ta’ dumping, u, it-tielet, l-importaturi assoċjati ma’ esportaturi tal-prodott inkwistjoni, b’mod partikolari fil-każ fejn il-prezz tal-esportazzjoni jkun ġie kkalkolat abbażi tal-prezzijiet ta’ bejgħ mill-ġdid fis-suq tal-Unjoni pprattikati minn dawn l-importaturi u f’dak fejn id-dazju antidumping stess ġie kkalkolat skont dawn il-prezzijiet ta’ bejgħ mill-ġdid (sentenzi tal‑4 ta’ Frar 2016, C & J Clark International u Puma, C‑659/13 u C‑34/14, EU:C:2016:74, punti 60 sa 62 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tad‑19 ta’ Settembru 2019, Trace Sport, C‑251/18, EU:C:2019:766, punt 36).
42
Għaldaqstant, għandu jiġi rrilevat li l-kwalità ta’ importatur ma hijiex biżżejjed, waħedha, sabiex jitqies li importatur huwa individwalment ikkonċernat minn regolament li jimponi dazju antidumping. Fil-fatt, importatur, anki jekk assoċjat mal-esportaturi tal-prodott inkwistjoni, huwa kkonċernat individwalment biss meta jista’ jipproduċi l-prova li d-data dwar l-attività kummerċjali tiegħu ttieħdet inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-konstatazzjoni tal-prattiki ta’ dumping jew, fin-nuqqas ta’ dan, meta jkollu kwalitajiet oħra li huma partikolari għalih u li jikkaratterizzawh meta mqabbel ma’ kull persuna oħra (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tad‑19 ta’ Settembru 2019, Trace Sport, C‑251/18, EU:C:2019:766, punt 37).
43
Għaldaqstant, ma jistax jiġi eskluż li importatur tal-prodott inkwistjoni jista’, billi juri l-eżistenza ta’ ċerti kwalitajiet li huma partikolari għalih u li jikkaratterizzawh meta mqabbel ma’ kull persuna oħra, jitqies li huwa individwalment ikkonċernat minn regolament li jestendi dazju antidumping minħabba prattiki ta’ evażjoni, bħar-Regolament ikkontestat (sentenza tad‑19 ta’ Settembru 2019, Trace Sport, C‑251/18, EU:C:2019:766, punt 38).
44
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-premessi 16, 18 u 20 tar-Regolament ikkontestat, VA&V ħadet sehem fl-investigazzjoni u li, kif jirriżulta mill-premessi 81 sa 86 ta’ dan ir-regolament, il-Kummissjoni kkonstatat li l-ebda wieħed mill-importaturi indipendenti, bħal VA&V, ma seta’ jibbenefika minn eżenzjoni bis-saħħa tal-Artikolu 13(4) tar-Regolament bażiku.
45
B’hekk, il-Kummissjoni kkonstatat, minn naħa, li VA&V kienet qiegħda timporta miċ-Ċina l-prodott suġġett għall-investigazzjoni fil-forma ta’ fuljetta tal-aluminju għall-użu domestiku qabel ma pproċediet għall-ipproċessar tiegħu u, min-naħa l-oħra, li t-tendenza tal-kummerċ kienet inbidlet, mingħajr ma VA&V kienet ressqet motivazzjoni suffiċjenti jew ġustifikazzjoni ekonomika oħra minbarra dik tal-impożizzjoni tad-drittijiet.
46
F’dan il-kuntest, u kuntrarjament għal dak li ssostni VA&V, il-fatt li l-ebda “deċiżjoni”, meħuda fil-forma ta’ att awtonomu, ma ġiet ikkomunikata lilha ma huwiex rilevanti sabiex jiġi ddeterminat jekk kienx jeżisti att li jista’ jiġi kkontestat, peress li minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-forma li fiha att jew deċiżjoni jiġu adottati hija, bħala prinċipju, irrilevanti għall-evalwazzjoni tal-ammissibbiltà ta’ rikors għal annullament kontra dan l-att jew din id-deċiżjoni. Fil-fatt, għandha tingħata importanza lis-sustanza stess tal-atti kkontestati kif ukoll lill-intenzjoni tal-awturi tagħhom sabiex dawn l-atti jiġu kklassifikati. F’dan ir-rigward, bħala prinċipju, il-miżuri li jistabbilixxu b’mod definittiv il-pożizzjoni tal-Kummissjoni fi tmiem proċedura amministrattiva u li jkunu intiżi sabiex jipproduċu effetti legali vinkolanti li jaffettwaw l-interessi tar-rikorrent, minbarra miżuri intermedji li l-għan tagħhom huwa li jippreparaw id-deċiżjoni finali, jikkostitwixxu atti li jistgħu jiġu kkontestati. Għaldaqstant, bħala prinċipju, huwa irrilevanti għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tal-att ikkonċernat jekk dan jissodisfax ċerti rekwiżiti formali, jiġifieri jekk huwiex debitament intitolat mill-awtur tiegħu, jekk huwiex motivat biżżejjed jew jekk isemmix id-dispożizzjonijiet li jikkostitwixxu l-bażi legali tiegħu. Għalhekk huwa irrilevanti li dan l-att ma jissejjaħx “deċiżjoni” (sentenza tas‑17 ta’ Lulju 2008, Athinaïki Techniki vs Il‑Kummissjoni, C‑521/06 P, EU:C:2008:422, punti 42 sa 44 u l-ġurisprudenza ċċitata).
47
Fid-dawl ta’ dak li ntqal, għandu jiġi kkunsidrat li VA&V kienet individwalment ikkonċernata mir-Regolament ikkontestat u, għaldaqstant, mingħajr ebda dubju kien ammissibbli li jintalab l-annullament tiegħu.
48
F’dan il-każ, VA&V ma ppreżentatx rikors, fit-terminu ta’ xahrejn previst fis-sitt paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, kontra dan ir-regolament, ippubblikat f’Il‑Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea fis‑17 ta’ Frar 2017.
49
Għaldaqstant, sa fejn VA&V kellha mingħajr ebda dubju d-dritt li tippreżenta rikors għal annullament, fis-sens tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, kontra r-Regolament ikkontestat, iżda hija ma eżerċitatx dan id-dritt, hija ma tistax tinvoka l-invalidità ta’ dan ir-regolament insostenn tar-rikors għal annullament ippreżentat kontra l-avviż tal‑5 ta’ Mejju 2017.
50
Minn dan jirriżulta li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija inammissibbli.
Fuq l-ispejjeż
51
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
It-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Finanzgericht Düsseldorf (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Düsseldorf, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑21 ta’ Awwissu 2019, hija inammissibbli.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.