62012CJ0298
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)
3 ta’ Ottubru 2013 (
*1
)
“Agrikoltura — Politika Agrikola Komuni — Skema ta’ pagament uniku — Regolament (KE) Nru 1782/2003 — Kalkolu tad-drittijiet għall-pagament — Iffissar tal-ammont ta’ referenza — Perijodu ta’ referenza — Artikolu 40(1), (2) u (5) — Ċirkustanzi eċċezzjonali — Bdiewa suġġetti għal impenji agri-ambjentali skont ir-Regolament (KEE) Nru 2078/92 u r-Regolament (KE) Nru 1257/1999 — Determinazzjoni tad-dritt ta’ evalwazzjoni mill-ġdid tal-ammont ta’ referenza — Prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi — Ugwaljanza fit-trattament bejn il-bdiewa”
Fil-Kawża C‑298/12,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Conseil d’État (Franza), permezz ta’ deċiżjoni tal-4 ta’ Mejju 2012, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-18 ta’ Ġunju 2012, fil-proċedura
Confédération Paysanne
vs
Ministre de l’Alimentation, de l’Agriculture et de la Pêche,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn A. Tizzano, President tal-Awla, M. Berger, A. Borg Barthet (Relatur), E. Levits u J.-J. Kasel, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: V. Tourrès, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-18 ta’ April 2013,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal Confédération Paysanne, minn M. Jacquot, avukat,
—
għall-Gvern Franċiż, minn C. Candat u D. Colas, bħala aġenti,
—
għall-Kummissjoni Ewropea, minn B. Schima u H. Tserepa-Lacombe, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-16 ta’ Mejju 2013,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 40(1), (2) u (5) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003, tad-29 ta’ Settembru 2003, li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta’ appoġġ fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għall-bdiewa u li jemenda r-Regolamenti (KEE) Nru 2019/93, (KE) Nru 1452/2001, (KE) Nru 1453/2001, (KE) Nru 1454/2001, (KE) Nru 1868/94, (KE) Nru 1251/1999, (KE) Nru 1254/1999, (KE) Nru 1673/2000, (KE) Nru 2358/71 u (KE) Nru 2529/2001 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 40 p. 269 u – r-rettifika – ĠU 2004, L 94, p. 70), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1009/2008, tad-9 ta’ Ottubru 2008 (ĠU L 276, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1782/2003”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn il-Confédération Paysanne u l-Ministre français de l’Alimentation, de l’Agriculture et de la Pêche (Ministeru Franċiż għall-Ikel, l-Agrikoltura u s-Sajd), dwar il-legalità ta’ diversi dispożizzjonijiet tad-deċiżjoni tat-23 ta’ Frar 2010, li temenda d-deċiżjoni tal-Ministre de l’Alimentation, de l’Agriculture et de la Pêche tal-20 ta’ Novembru 2006 dwar l-implementazzjoni tad-Digriet Nru 2006‑710, tad-19 ta’ Ġunju 2006, dwar l-applikazzjoni tal-għajnuna għad-dħul skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003, tad-29 ta’ Settembru 2003 (JORF tat-28 ta’ Frar 2010, p. 4141, iktar ’il quddiem id-“deċizjoni tat-23 ta’ Frar 2010”).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament Nru 1782/2003
3
Skont l‑Artikolu 37(1) tar-Regolament Nru 1782/2003:
“L-ammont ta’ referenza għandu jkun l-medja ta’ tlett snin ta’ l-ammonti totali ta’ pagamenti, li bidwi ġie mogħti taħt l-iskemi ta’ appoġġ imsemmija fl-Anness VI, kalkulati u aġġustati skond l-Anness VII, f’kull sena kalendarja tal-perjodu ta’ referenza msemmi fl-Artikolu 38.
[…]”.
4
Skont l-Artikolu 38 ta’ dan ir-Regolament, il-perijodu ta’ referenza jinkludi s-snin kalendarji 2000, 2001 u 2002.
5
L-Artikolu 40 tal-imsemmi Regolament, intitolat “Każijiet ta’ tbatija” kien jipprovdi:
“1.   B’deroga mill-Artikolu 37 bidwi illi l-produzzjoni tiegħu kienet milquta ħażin matul il-perijodu ta’ referenza minħabba każ ta’ ‘force majeure’ jew ċirkostanzi eċċezzjonali li ġraw qabel jew waqt il-perijodu ta’ referenza għandu dritt jitlob li l-ammont ta’ referenza jkun kalkulat fuq il-bażi tas-sena jew snin kalendarji fil-perijodu ta’ referenza li ma kienux milquta minn każ ta’ ‘force majeure’ jew ċirkustanzi eċċezzjonali.
2.   Jekk il-perijodu ta’ referenza kollu kien milqut b’każ ta’ ‘force majeure’ jew ċirkustanzi eċċezzjonali, l-Istat Membru għandu jikkalkola l-ammont ta’ referenza fuq il-bażi tal-perjodu 1997 sa 1999.
[…]
3.   Każ ta’ ‘force majeure’ jew ċirkustanzi eċċezzjonali, bi prova rilevanti għas-sodisfazzjon tal-awtorità kompetenti, għandhom ikunu notifikati bil-miktub lill-awtorità kompetenti mill-bidwi konċernat fi żmien terminu perentorju ffissat minn kull Stat Membru.
4.   ‘Force majeure’ jew ċirkustanzi eċċezzjonali jiġu rikonoxxuti mill-awtorità kompetenti f’każi ta’, per eżempju:
a)
il-mewt tal-bidwi;
b)
inkapaċità professjonali tal-bidwi li tieħu fit-tul;
ċ)
diżastru naturali sever li jolqot ħazin l-art agrikola ta’ l-azjenda;
d)
il-qerda aċċidentali tal-bini fejn jinżammu l-bhejjem ġo l-azjenda;
e)
epiżutija li tolqot parti mill-bhejjem jew il-bhejjem kollha tal-bidwi.
5.   Il-paragrafi 1, 2 u 3 ta’ dan l-Artikolu għandhom japplikaw, ‘mutatis mutandis’, għall-bdiewa li, matul il-perjodu ta’ referenza, kienu taħt obbligi agri-ambjentali skond ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 2078/92, [tat-30 ta’ Ġunju 1992, dwar metodi ta’ produzzjoni agrikola kompatibbli mar-rekwiżiti tal-ħarsien tal-ambjent u taż-żamma tal-kampanja fi stat tajjeb (ĠU L 215, p. 85)] u (KE) Nru 1257/1999, [tas-17 ta’ Mejju 1999, dwar is-sostenn għal żvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Gwida u Garanzija (FAEGG) u jemenda u jħassar ċerti Regolamenti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 25, p. 391) kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2223/2004, tat-22 ta’ Diċembru 2004 (ĠU L 379, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1257/1999”)], għall-bdiewa tal-ħos li, waqt dan l-istess żmien, ikunu marbuta li jiġbru l-prodott skond ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1098/98, [tal-25 ta’ Mejju 1998, li jintroduċi miżuri temporanji għall-ħops (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 23, p. 117)] kif ukoll għall-bdiewa tat-tabakk li jkunu pparteċipaw fil-programm ta’ kwota għax-xiri mill-ġdid skond ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2075/92, [tat-30 ta’ Ġunju 1992, dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq tat-tabakk mhux ipproċessat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 13, p. 29)].
Fil-każ fejn il-miżuri msemmija fl-ewwel subparagrafu kienu jkopru kemm il-perjodu ta’ referenza kif ukoll il-perjodu msemmi fil-paragrafu 2, l-Istati Membri għandom jistabbilixxu, skond il-kriterji taħt mira u b’tali mod li jiġi assigurat trattament ugwali bejn il-bdiewa u biex jiġu evitati distorsjonijiet tas-suq u tal-kompetizzjoni, ammont ta’ referenza skond ir-regoli dettaljati li jkollhom jiġu stabbiliti mill-Kummissjoni skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 144(2)”.
Ir-Regolament Nru 2078/92
6
It-tieni u t-tnax-il premessa tar-Regolament Nru 2078/92 jipprovdu:
“Billi l-miżuri intiżi għat-tnaqqis tal-produzzjoni agrikola fil-Komunità għandu jkollhom konsegwenzi benefiċi fuq il-livell ambjentali;
[…]
Billi l-miżuri previsti f’dan ir-Regolament għandhom iħeġġu lill-bdiewa jidħlu għal impenji dwar agrikoltura kompatibbli mal-ħtiġijiet tal-protezzjoni tal-ambjent u l-manutenzjoni tal-ispazji naturali u b’hekk jikkontribwixxu għall-bilanċ tas-swieq; dawn għandhom jikkumpensaw lill-bdiewa għat-telf ta’ dħul tagħhom dovut għal tnaqqis tal-produzzjoni u/jew għal żieda tal-ispejjeż ta’ produzzjoni kif ukoll għar-rwol li huma għandhom fit-titjib tal-ambjent” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
7
Skont l-Artikolu 1(a) ta’ dan ir-Regolament, l-iskema ta’ għajnuna li huwa jistabbilixxi kienet intiża sabiex “tiffavorixxi l-użu ta’ prattiki ta’ produzzjoni agrikola li xxaqleb lejn tnaqqis tal-effetti ta’ tniġġis tal-agrikoltura, fatt li jikkontribwixxi wkoll, permezz ta’ tnaqqis fil-produzzjoni, għal bilanċ aħjar fis-swieq” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
8
L-Artikolu 2(1) tal-imsemmi Regolament kien jipprovdi:
“Suġġetta għall-kundizzjoni ta’ effetti pożittivi fuq l-ambjent u l-ispazju naturali, l-iskema tista’ tinkludi għajnuna għall-operaturi agrikoli li jimpenjaw ruħhom li:
a)
jnaqqsu kunsiderevolment l-użu ta’ fertilizzanti u/jew ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti jew li jżommu tnaqqis diġà mibdi jew li jintroduċu jew ikomplu jħaddmu metodi tal-agrikoltura bijoloġika;
b)
jipproċedu, permezz ta’ mezzi oħra għajr dawk previsti fil-punt (a), għal żieda fil-produzzjoni tal-ħaxix, inkluż għalf għall-annimali, jew għaż-żamma tal-produzzjoni estensiva diġà magħmula fil-passat jew għar-rikonverżjoni ta’ raba’ li jinħadem f’mergħat estensivi;
c)
inaqqsu l-irjus ta’ bovini jew ovini għal kull arja ta’ mergħa;
d)
jużaw prattiki oħra ta’ produzzjoni kompatibbli mal-ħtiġijiet tal-protezzjoni tal-ambjent, tar-riżorsi naturali, kif ukoll għall-manutenzjoni tal-ispazji naturali u tal-pajżaġġ, jew li jrabbu annimali ta’ razez lokali mhedda li jgħibu;
e)
jiżguraw il-manutenzjoni ta’ art agrikola jew foresti abbandonati;
f)
jirrinunċjaw għall-użu ta’ art agrikola għal mill-inqas għoxrin sena bil-għan li dawn jintużaw għal finijiet marbuta mal-ambjent, b’mod partikolari sabiex jiġu stabbiliti riżervi ta’ bijotipi jew parkijiet naturali jew sabiex jiġu protetti l-ilmijiet;
g)
jamministraw artijiet sabiex ikunu aċċessibbili għall-pubbliku u għal attivitajiet ta’ divertiment.” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
Ir-Regolament Nru 1257/1999
9
Skont l-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 1257/1999:
“Is-sostenn għal metodu agrikoli maħsuba biex jipproteġu l-ambjent, iżommu l-kampanja (agri-ambjent) jew itejbu l-welfare ta’ l-annimali għandu jikkontribwixxi biex jinkisbu l-għanijiet tal-politika tal-Komunità fir-rigward tal-agrikoltura, l-ambjent u l-welfare ta’ l-annimali tar-razzett.
Dan is-sostenn għandu jippromwovi:
a)
mezzi ta’ l-użu ta’ l-art agrikola li jkunu kumpatibbli mal-ħarsien u t-titjib ta’ l-ambjent, il-pajsaġġ u l-aspetti tiegħu, riżorsi naturali, ħamrija u diversità ġenetika,
b)
tixrid li jkun favorevoli għall-ambjent ta’ biedja u amministrazzjoni ta’ sistemi ta’ mergħa ta’ intensità baxxa,
c)
il-konservazzjoni ta’ ambjenti ta’ biedja ta’ valur għoli naturali li jkunu mhedda,
d)
iż-żamma tal-pajsaġġ u l-aspetti storiċi ta’ l-art agrikola,
e)
l-użu ta’ pjanar ambjentali fil-prattika tal-biedja,
[f)
it-titjib tal-benesseri ta’ l-annimali].”
10
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 24(1) ta’ dan ir-Regolament jipprovdi:
“Is-sostenn fir-rigward ta’ l-impenn agri-ambjentali jew tal-welfare ta’ l-annimali għandu jingħata ta’ kull sena u jiġi kkalkolat fuq il-bażi ta’:
a)
dħul mitluf,
b)
spejjeż addizzjonali li jirriżultaw mill-impenn mogħti, u
ċ)
il-ħtieġa li jkunu pprovduti inċentivi.”
Il-leġiżlazzjoni Franċiża
Id-digriet tad-19 ta’ Ġunju 2006
11
Skont id-disa’ u l-għaxar paragrafu tal-Artikolu 1 tad-Digriet Nru 2006‑710, tad-19 ta’ Ġunju 2006, dwar l-applikazzjoni tal-għajnuna għad-dħul skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003, tad-29 ta’ Settembru 2003 (JORF tal-20 ta’ Ġunju 2006, p. 9220), kif emendat bid-Digriet Nru 2008‑1261, tat-2 ta’ Diċembru 2008 (JORF tal-4 ta’ Diċembru 2008, p. 18530, iktar ’il quddiem id-“Digriet tad-19 ta’ Ġunju 2006”):
“Għall-applikazzjoni tal-Artikolu 40(5) [tar-Regolament (KE) Nru 1782/2003] jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni biss l-obbligi agri-ambjentali li l-lista tagħhom għandha tiġi ffissata b’deċiżjoni tal-Ministre chargé de l’agriculture u li, skont il-każ, ikunu wasslu għal tnaqqis li minn tal-inqas ikun ugwali għal 20 %:
—
jew tal-ammont tal-għajnuna rċevuta għas-snin affettwati, ikkalkolat skont modalitajiet iddeterminati fid-deċiżjoni msemmija, meta mqabbel mal-ammont tal-għajnuna mħallas għas-snin tal-perijodu ta’ referenza li ma humiex affettwati;
[…]
Meta każ ta’ ‘force majeure’, ċirkustanza eċċezzjonali, jew impenn agri-ambjentali jaffettwa s-snin kollha [...] tal-perijodu ta’ referenza [...] u jwassal [...] għal tnaqqis tal-ammont tal-għajnuna […], il-metodi għall-kalkolu ta’ dan it-tnaqqis għandhom jiġu ddefiniti b’deċiżjoni tal-Ministru inkarigat mill-agrikoltura.
[…]”
Id-deċiżjoni tal-20 ta’ Novembru 2006
12
L-Artikolu 5 tal-20 ta’ Novembru 2006 dwar l-implementazzjoni tad-Digriet Nru 2006‑710, tad-19 ta’ Ġunju 2006 (JORF tal-25 ta’ Novembru 2006, p. 17707), kif emendata bid-deċiżjoni tat-23 ta’ Frar 2010 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni tal-20 ta’ Novembru 2006”), jipprovdi:
“Għall-implementazzjoni tad-disa’ paragrafu tal-Artikolu 1 tad-Digriet Nru 2006‑710, tad-19 ta’ Ġunju 2006, imsemmi iktar ’il fuq, l-ammont tal-għajnuna rċevut matul sena mdaħħla fil-kontijiet huwa daqs is-somma tal-ammonti kollha rċevuti abbażi ta’ kull waħda mill-11-il tip ta’ għajnuna previsti fl-Artikolu 1(1) ta’ din id-deċiżjoni”.
13
Skont l-Artikolu 6(4) u (5) tad-deċiżjoni tal-20 ta’ Novembru 2006:
“4.   L-ammont ta’ referenza ta’ bidwi, ikkalkolat skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 40(1) tar-[Regolament Nru 1782/2003], huwa rivalorizzat b’ammont ugwali għal terz tad-differenza bejn l-ammont medju tal-għajnuna rċevuta matul is-snin tal-perijodu ta’ referenza li ma kinux affetwati minn impenn agri-ambjentali u l-ammont medju tal-għajnuna rċevuta matul is-snin tal-perijodu ta’ referenza affetwati minn impenn agri-ambjentali meta l-proporzjon bejn:
—
It-terz tad-differenza bejn l-ammont medju tal-għajnuna rċevuta matul is-snin tal-perijodu ta’ referenza li ma kinux affetwati minn impenn agri-ambjentali u l-ammont medju tal-għajnuna rċevuta matul is-snin tal-perijodu ta’ referenza affettwati minn impenn agri-ambjentali,
—
U s-somma tat-terz ta’ din id-differenza u l-ammont ta’ referenza, ikkalkolat skont l-Artikolu 40(1) tar-[Regolament Nru 1782/2003],
huwa minn tal-inqas ugwali għal 6.6 %.
5.   Id-dispożizzjonijiet ta’ 3 u 4 ma humiex applikabbli fil-każ fejn il-bidwi kien suġġett għal minn tal-inqas wieħed mill-impenji agri-ambjentali msemmija fl-Artikolu 3 matul kull waħda mit-tliet snin tal-perijodu ta’ referenza”.
14
L-Artikolu 7 tad-deċiżjoni tal-20 ta’ Novembru 2006 jipprovdi:
“1.   Meta bidwi kien suġġett għal wieħed mill-obbligi agri-ambjentali stabbiliti fl-Artikolu 3 ta’ din id-deċiżjoni matul kull waħda mit-tliet snin tal-perijodu ta’ referenza, ir-rata ta’ tnaqqis ikkalkolata għall-applikazzjoni tad-disa’ paragrafu tal-Artikolu 1 tad-Digriet tad-19 ta’ Ġunju 2006 msemmi iktar ’il fuq għandha tikkorrispondi għall-proporzjon bejn:
—
id-differenza bejn l-ammont tal-għajnuna rċevuta matul l-aħħar sena li ma kinitx affettwata minn obbligu agri-ambjentali u l-ammont medju tal-għajnuna rċevuta matul il-perijodu ta’ referenza;
—
u s-somma ta’ din id-differenza u tal-ammont ta’ referenza, ikkalkolat skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 37 tar-[Regolament Nru 1782/2003].
Fis-sens tat-tieni paragrafu, l-ammont tal-għajnuna rċevuta matul l-aħħar sena mhux affettwata minn impenn agri-ambjentali jikkorrispondi għall-ammont tal-għajnuna, ikkalkolat skont l-Artikolu 5 ta’ din id-deċiżjoni, irċevut matul l-aħħar sena mhux affettwata minn impenn agri-ambjentali, li fir-rigward tiegħu jiġi applikat koeffiċjent ugwali għal proporzjon bejn il-medja tal-arja agrikola utli matul il-perijodu ta’ referenza u l-arja agrikola utli matul l-aħħar sena mhux affettwata minn impenn agri-ambjentali.
2.   Meta r-rata ta’ tnaqqis ikkalkolata skont il-paragrafu 1 tilħaq il-limitu ta’ 20 % imsemmi fid-disa’ paragrafu tal-Artikolu 1 tad-Digriet tad-19 ta’ Ġunju 2006 msemmi iktar ’il fuq, mal-ammont ta’ referenza għandu jiżdied ammont ikkalkolat skont l-Artikolu 37 tar-[Regolament (KE) Nru 1782/2003].
L-ammont li għandu jiżdied huwa ugwali għad-differenza bejn l-ammont tal-għajnuna rċevuta matul l-aħħar sena li ma kinitx affettwata minn impenn agri-ambjentali u l-ammont medju tal-għajnuna rċevuta matul il-perijodu ta’ referenza.
3.   Għall-applikazzjoni ta’ dan l-artikolu, l-aħħar sena mhux affettwata minn impenn agri-ambjentali ma tistax tmur iktar lura fiż-żmien mill-1992”.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
15
Fit-28 ta’ April 2010, il-Confédération Paysanne ppreżentat rikors quddiem il-Conseil d’État intiż għall-annullament tal-Artikolu 1(2) sa (4) tad-deċizjoni tat-23 ta’ Frar 2010.
16
Insostenn ta’ dan ir-rikors hija b’mod partikolari tinvoka żewġ motivi.
17
Minn naħa, il-Confédération Paysanne ssostni li d-dispożizzjonijiet ikkontestati għandhom jiġu annullati sa fejn dawn ġew adottati skont id-disa’ subparagrafu tal-Artikolu 1 tad-Digriet tad-19 ta’ Ġunju 2006. Issa, dan tal-aħħar jikser l-Artikolu 40(1) u (5) tar-Regolament Nru 1782/2003 sa fejn dan jibbaża d-dritt ta’ evalwazzjoni mill-ġdid tal-ammont ta’ referenza tal-bdiewa li ġew suġġetti għal impenji agri-alimentari matul il-perijodu ta’ referenza kollu jew parti minnu, fuq it-tnaqqis tal-ammont ta’ għajnuna rċevuta mill-bdiewa u mhux fuq it-tnaqqis tal-livell ta’ produzzjoni tagħhom.
18
Min-naħa l-oħra, il-Confédération Paysanne ssostni li, billi jibbaża d-dritt ta’ evalwazzjoni mill-ġdid tal-ammont ta’ referenza tal-bdiewa li l-produzzjoni tagħhom ġiet affettwata b’mod gravi minħabba impenji agri-ambjentali li għalihom kienu suġġetti matul il-perijodu ta’ referenza kollu fuq il-paragun bejn l-ammont ta’ għajnuna rċevuta matul l-aħħar sena mhux affettwata minn impenn agri-ambjentali, li ma tistax tkun sena qabel l-1992, u l-medja tal-ammonti ta’ għajnuna rċevuti matul il-perijodu ta’ referenza, l-Artikolu 1(2) u (4) tad-deċizjoni tat-23 ta’ Frar 2010 jikser ir-rekwiżit ta’ ugwaljanza fit-trattament bejn il-bdiewa previst fl-Artikolu 40(5) tar-Regolament Nru 1782/2003. Dan il-ksur tal-ugwaljanza fit-trattament huwa msejjes fuq il-fatt li l-ammont tal-għajnuna msemmija fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni tal-20 ta’ Novembru 2006 kiber b’mod sinjifikattiv matul il-perijodu 1992-2000 b’tali mod li, fir-rigward tal-bdiewa li kienu suġġetti għal impenji agri-ambjentali diversi snin qabel il-bidu tal-perijodu ta’ referenza, ikun biss eċċezzjonalment li minn tali paragun ikun jista’ jirriżulta tnaqqis tal-ammont tal-għajnuna suffiċjenti li jippermetti li jkun hemm dritt ta’ evalwazzjoni mill-ġdid tal-ammont ta’ referenza.
19
Peress li kkunsidra li r-risposta għall-motivi invokati mill-Confédération Paysanne tiddependi fuq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 40(1), (2) u (5), tar-Regolament Nru 1782/2003, il-Conseil d’État iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u jagħmel is-segwenti domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)   Il-paragrafi (1) u (5) tal-Artikolu 40 tar-[Regolament Nru 1782/2003] jawtorizzaw lill-Istati Membri, fid-dawl tat termini tagħhom, iżda wkoll tal-għanijiet tagħhom, sabiex jibbażaw id-dritt ta’ evalwazzjoni mill-ġdid tal-ammont ta’ referenza tal-bdiewa li l-produzzjoni tagħhom tkun ġiet affettwata b’mod gravi minħabba l-obbligi agro-ambjentali li jkunu ġew issuġġettati għalihom matul il-perijodu ta’ referenza kollu jew parti minnu, fuq il-paragun bejn l-ammonti ta’ pagamenti diretti rċevuti matul is-snin affettwati minn dawn l-obbligi u dawk li jkunu ġew irċevuti għas-snin mhux affettwati?
2)   Il-paragrafi (2) u (5) tal-Artikolu 40 tar-[Regolament Nru 1782/2003], jawtorizzaw lill-Istati Membri sabiex jibbażaw id-dritt ta’ evalwazzjoni mill-ġdid tal-ammont ta’ referenza tal-bdiewa li l-produzzjoni tagħhom tkun ġiet affettwata b’mod gravi minħabba l-obbligi agro-ambjentali li jkunu ġew isuġġettati għalihom matul il-perijodu ta’ referenza kollu, fuq il-paragun bejn l-ammont ta’ pagamenti diretti rċevuti matul l-aħħar sena mhux affettwata mill obbligi agro-ambjentali, inkluż ukoll jekk din is-sena tkun tmien snin qabel il-perijodu ta’ referenza, u l-ammont annwali medju ta’ pagamenti diretti rċevuti matul il-perijodu ta’ referenza?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
20
Permezz tal-ewwel domanda tagħha l-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 40(5) tar-Regolament Nru 1782/2003 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri għandhom id-dritt li jibbażaw id-dritt ta’ evalwazzjoni mill-ġdid tal-ammont ta’ referenza tal-bdiewa li l-produzzjoni tagħhom ġiet affettwata b’mod gravi minħabba impenji agri-ambjentali li għalihom kienu suġġetti matul il-perijodu ta’ referenza kollu jew parti minnu, fuq il-paragun bejn l-ammont ta’ pagamenti diretti rċevuti matul is-snin affettwati minn tali impenji u l-ammont irċevut matul is-snin mhux affettwati minnhom.
21
Qabel ma tingħata risposta għal din id-domanda, għandu l-ewwel nett jiġi osservat, kif tagħmel l-Avukat Ġenerali fil-punt 24 tal-konklużjonijiet tagħha, li minn fost il-verżjonijiet lingwistiċi oriġinali tar-Regolament Nru 1782/2003, hija biss il-verżjoni Franċiża li tuża l-espressjoni “gravement affectée” [affettwat b’mod gravi]. Il-verżjoni ta’ din id-dispożizzjoni bil-lingwa Spanjola, Ġermaniża, Taljana, Portugiża, u Finlandiża fil-fatt jipprovdu bħala rekwiżit għall-għoti tal-għajnuna lill-azjendi agrikoli biss dak li l-produzzjoni tkun ġiet “affettwata”, filwaqt li l-verżjoni Daniża, dik Griega, dik Ingliża, dik Olandiża u dik Svediża, jipprovdu r-rekwiżit ta’ “effett negattiv” iżda ma jikkwalifikawx dan l-effett bħala wieħed gravi.
22
F’dan ir-rigward, skont ġurisprudenza stabbilita, il‑ħtieġa ta’ applikazzjoni u, għaldaqstant, ta’ interpretazzjoni uniformi ta’ att Komunitarju teskludi li dan jitqies separatament f’waħda mill‑verżjonijiet tiegħu, iżda teżiġi li jiġi interpretat kemm skont ir-rieda reali tal-awtur tiegħu kif ukoll skont l-għan imfittex minn dan tal-aħħar, fid-dawl, b’mod partikolari, tal-verżjonijiet stabbiliti fil-lingwi uffiċjali l-oħra kollha (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-3 ta’ Ġunju 2010, Internetportal und Marketing, C-569/08, Ġabra p. I-4871, punt 35, kif ukoll tad-9 ta’ Ġunju 2011, Eleftheri tileorasi u Giannikos, C-52/10, Ġabra p. I-4973, punt 23).
23
F’dan ir-rigward, għandu, minn naħa, jiġi osservat li s-singolarità tal-verżjoni Franċiża tal-Artikolu 40(1) tar-Regolament Nru 1782/2003 kienet diġà teżisti fit-test tal-Proposta ta’ Regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli komuni għall-iskemi ta’ għajnuna diretta fil-kuntest tal-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi skemi ta’ għajnuna għal produtturi ta’ ċerti prodotti agrikoli [COM(2003) 23 finali].
24
Min-naħa l-oħra, għandu jitfakkar li l-klawżola li tipprovdi eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 40 tar-Regolament Nru 1782/2003 hija intiża biex tadatta r-regola għall-kalkolu tal-ammont ta’ referenza prevista fil-kuntest tal-hekk imsejjaħ mudell “storiku” u li permezz tagħha l-bdiewa li jkunu bbenefikaw, matul perijodu ta’ referenza li jinkludi s-snin kalendarji 2000 sa 2002, minn ħlas taħt għall-inqas waħda mill-iskemi ta’ għajnuna msemmija fl-Anness VI ta’ dan ir-Regolament, għandhom id-dritt jingħataw għajnuna kkalkolata fuq il-bażi ta’ ammont ta’ referenza li jinkiseb, għal kull bidwi, abbażi tal-medja annwali, f’dan il-perijodu, tal-ħlasijiet totali mogħtija taħt l-imsemmija skemi.
25
B’mod partikolari, l-Artikolu 40(5) tar-Regolament Nru 1782/2003, moqri flimkien mal-Artikolu 40(1) tal-istess Regolament, jippermetti li l-bdiewa suġġetti, matul il-perijodu ta’ referenza, għal impenji agri-ambjentali abbażi tar-Regolamenti Nri 2078/92 u 1257/1999 jitolbu li l-ammont ta’ referenza tagħhom jiġi kkalkolat abbażi tas-sena jew tas-snin kalendarji tal-perijodu ta’ referenza li ma kinux affettwati minn tali impenji (ara s-sentenza tal-11 ta’ Novembru 2010, Grootes, C-152/09, Ġabra p. I-11285, punt 60).
26
Billi estenda l-iskema taċ-ċirkustanzi eċċezzjonali għall-bdiewa li, matul il-perijodu ta’ referenza, ġew suġġetti għal impenji agri-ambjentali abbażi tar-Regolamenti Nri 2078/92 u 1257/1999, il-leġiżlatur tal-Unjoni kkunsidra li bidwi li daħal għal tali impenji ma jistax jiġi ppenalizzat fil-kuntest ta’ skema ta’ għajnuna tal-Unjoni sussegwenti preċiżament minħabba tali impenji peress li ma kienx f’pożizzjoni li jipprevedi li d-deċiżjoni tiegħu kien ser ikollha konsegwenzi fuq il-ħlasijiet diretti futuri skont leġiżlazzjoni adottata sussegwentement (ara s-sentenza Grootes, iċċitata iktar ’il fuq, punti 36 u 44).
27
Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata mix-xogħlijiet preparatorji tar-Regolament Nru 1782/2003 u, b’mod partikolari, mid-dokument intitolat “Skema ta’ pagament uniku, każijiet partikolari, riżerva nazzjonali” iddistribwit fit-28 ta’ Mejju 2003, waqt il-laqgħa tal-grupp ta’ xogħol inkarigat mill-kwistjonijiet agrikoli orizzontali ([DS 200/03 REV 1] u riprodott fl-Anness IV tad-Dokument tal-Kunsill Nru 9971/03, tat-3 ta’ Ġunju 2003) li jgħid li hemm lok, skont is-sentenza tat-28 ta’ April 1988, Mulder (120/86, Ġabra p. 2321, punt 24), li l-bdiewa li jkunu daħlu għal impenji agri-ambjentali jkunu jistgħu jibbenefikaw mill-iskema taċ-ċirkustanzi eċċezzjonali.
28
Issa, la x-xogħlijiet preparatorji tar-Regolament Nru 1782/2003 u lanqas ebda dispożizzjoni ta’ dan ir-Regolament ma jindikaw li l-intenzjoni tal-leġiżlatur kienet li l-applikazzjoni tal-imsemmija skema, fir-rigward ta’ dawn il-bdiewa, tkun suġġetta għar-rekwiżit li l-produzzjoni tagħhom tkun ġiet affettwata ”b’mod gravi”.
29
Wara li ġie ppreċiżat dan, sabiex tingħata risposta għall-ewwel domanda, għandu jiġi osservat li, kif jirriżulta mill-punt 26 ta’ din is-sentenza, l-għan imfittex mil-leġiżlatur kien li l-bdiewa suġġetti, matul il-perijodu ta’ referenza, għal dawn il-miżuri agri-ambjentali jitpoġġew fl-istess sitwazzjoni li kienu jsibu ruħhom fiha li kieku ma pparteċipawx f’dawn il-miżuri.
30
Barra minn hekk, minn kliem l-Artikolu 40 tar-Regolament Nru 1782/2003 jirriżulta li l-fatt li bidwi ġie suġġett, matul il-perijodu ta’ referenza, għal impenji agri-ambjentali abbażi tar-Regolamenti Nri 2078/92 u 1257/1999 huwa fih innifsu suffiċjenti sabiex il-bidwi kkonċernat ikollu d-dritt li jara li l-ammont ta’ referenza tiegħu jiġi kkalkolat abbażi tas-sena jew tas-snin kalendarji tal-imsemmi perijodu mhux suġġetti għal tali impenji, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi evalwat jekk, b’konsegwenza ta’ tali impenji, il-produzzjoni ta’ dan il-bidwi ġietx affettwata.
31
Fil-fatt, kif jirriżulta mill-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2078/92, moqri fid-dawl tal-Artikolu 1(a) u tat-tieni u tat-tnax-il premessi ta’ dan ir-Regolament, kif ukoll tal-Artikolu 22 tar-Regolament Nru 1257/1999, l-imsemmija impenji, sa fejn dawn jeżieġu l-implementazzjoni ta’ forom ta’ operat agrikolu li jimplika, b’mod partikolari, tnaqqis fl-użu ta’ fertilizzanti u ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, estensjoni tal-metodi tal-operat agrikolu, tnaqqis l-irjus ta’ bovini jew ovini għal kull arja ta’ mergħa ta’ natura tali li jwasslu għal telf ta’ produzzjoni, rinunċja għall-użu ta’ art agrikola bil-għan li din tintuża għal finijiet marbuta mal-ambjent, jew ukoll l-amministrazzjoni ta’ artijiet sabiex ikunu aċċessibbili għall-pubbliku u għal attivitajiet ta’ divertiment, għandhom l-effett intrinsiku li jaffettwaw b’mod sfavorevoli l-produzzjoni tal-bidwi li jkun daħal għalihom.
32
Barra minn hekk, il-bidwi li l-produzzjoni tiegħu ġiet affettwata bl-applikazzjoni ta’ miżuri li jirriżultaw minn impenji agri-ambjentali jista’, f’ċerti ċirkustanzi, jiltaqa’ ma diffikultajiet, jekk mhux saħansitra jsibha impossibbli li jistabbilixxi relazzjoni eżatta bejn l-imsemmija impenji u t-tnaqqis tal-produzzjoni agrikola tiegħu.
33
Huwa preċiżament għal dawn ir-raġunijiet li, skont l-Artikolu 40(5) tar-Regolament Nru 1782/2003, il-parteċipazzjoni f’miżuri agri-ambjentali previsti mir-Regolamenti Nri 2078/92 u 1257/1999 iġġib magħha l-istess konsegwenzi għall-bdiewa bħal meta l-produzzjoni tagħhom tiġi affettwata b’mod ħażin minħabba każ ta’ force majeure jew ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali.
34
Isegwi li l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 40(5) tar-Regolament Nru 1782/2003, għandu jiġi interpretat fis-sens li kull bidwi, minħabba s-sempliċi fatt li ġie suġġett, matul il-perijodu ta’ referenza, għal impenji agri-ambjentali abbażi tar-Regolamenti Nri 2078/92 u 1257/1999, jista’ jitolb li l-ammont ta’ referenza tiegħu jiġi kkalkolat abbażi tas-sena jew tas-snin kalendarji tal-perijodu ta’ referenza li ma kinux suġġetti għal tali impenji.
Fuq it-tieni domanda
35
Permezz tat-tieni domanda tagħha l-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 40(5) tar-Regolament Nru 1782/2003 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri għandhom id-dritt li jibbażaw id-dritt ta’ evalwazzjoni mill-ġdid tal-ammont ta’ referenza tal-bdiewa li l-produzzjoni tagħhom kienet affettwata minħabba l-impenji agri-ambjentali li għalihom kienu suġġetti matul il-perijodu 1997-2002 kollu, fuq il-paragun bejn l-ammont ta’ pagamenti diretti rċevut matul l-aħħar sena mhux affettwata minn impenn agri-ambjentali, anki jekk din is-sena tkun tmien snin qabel il-perijodu ta’ referenza, u l-ammont annwali medju ta’ pagamenti diretti rċevut matul il-perijodu ta’ referenza.
36
Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 40(5) tar-Regolament Nru 1782/2003 għandu jiġi interpretat fis-sens li kull bidwi, minħabba s-sempliċi fatt li ġie suġġett, matul il-perijodu 1997-2002, għal impenji agri-ambjentali abbażi tar-Regolamenti Nri 2078/92 u 1257/1999, jista’ jitolb li l-ammont ta’ referenza tiegħu jiġi kkalkolat abbażi ta’ kriterji oġġettivi u b’tali mod li tiġi żgurata l-ugwaljanza fit-trattament bejn il-bdiewa u li jiġu evitati distorsjonijiet tas-suq u tal-kompetizzjoni, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
37
Għandu jingħad ukoll li, skont il-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali, il-qrati nazzjonali huma obbligati li japplikaw, fil-kuntest tal-ġurisdizzjoni tagħhom, l-ewwel u t-tieni subparagrafi tal-Artikolu 40(5) tar-Regolament Nru 1782/2003 u li jiżguraw l-effettività sħiħa tagħhom billi ma japplikawx, jekk ikun meħtieġ, kull dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali li tmur kontrihom, inkluż kull dispożizzjoniji nazzjonali sussegwenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad-9 ta’ Marzu 1978, Simmenthal, 106/77, Ġabra p. 629, punt 24, u tas-26 ta’ Frar 2013, Åkerberg Fransson, C‑617/10, punt 45).
Fuq l-ispejjeż
38
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 40(5) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003, tad-29 ta’ Settembru 2003, li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi diretti ta’ appoġġ fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għall-bdiewa u li jemenda r-Regolamenti (KEE) Nru 2019/93, (KE) Nru 1452/2001, (KE) Nru 1453/2001, (KE) Nru 1454/2001, (KE) Nru 1868/94, (KE) Nru 1251/1999, (KE) Nru 1254/1999, (KE) Nru 1673/2000, (KE) Nru 2358/71 u (KE) Nru 2529/2001, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1009/2008, tad-9 ta’ Ottubru 2008, għandu jiġi interpretat fis-sens li kull bidwi, minħabba s-sempliċi fatt li ġie suġġett, matul il-perijodu ta’ referenza, għal impenji agri-ambjentali abbażi tar-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 2078/92, tat-30 ta’ Ġunju 1992, dwar metodi ta’ produzzjoni agrikola kompatibbli mar-rekwiżiti tal-ħarsien tal-ambjent u taż-żamma tal-kampanja fi stat tajjeb u (KE) Nru 1257/1999, tas-17 ta’ Mejju 1999, dwar is-sostenn għal żvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Gwida u Garanzija (FAEGG) u jemenda u jħassar ċerti Regolamenti, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2223/2004, tat-22 ta’ Diċembru 2004, jista’ jitolb li l-ammont ta’ referenza tiegħu jiġi kkalkolat abbażi tas-sena jew tas-snin kalendarji tal-perijodu ta’ referenza li ma kinux suġġetti għal tali impenji.
2)
It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 40(5) tar-Regolament Nru 1782/2003, kif emendat bir-Regolament Nru 1009/2008, għandu jiġi interpretat fis-sens li kull bidwi, minħabba s-sempliċi fatt li ġie suġġett, matul il-perijodu 1997-2002, għal impenji agri-ambjentali abbażi tar‑Regolamenti Nru 2078/92 u Nru 1257/1999, kif emendat bir-Regolament Nru 2223/2004, jista’ jitolb li l-ammont ta’ referenza tiegħu jiġi kkalkolat abbażi ta’ kriterji oġġettivi u b’tali mod li tiġi żgurata l-ugwaljanza fit-trattament bejn il-bdiewa u li jiġu evitati distorsjonijiet tas-suq u tal-kompetizzjoni, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Franċiż.