Gevoegde zaken C‑422/23, C‑455/23, C‑459/23, C‑486/23 en C‑493/23 [Daka] (i)
T. B. e.a.
tegen
C. B. e.a.
(verzoeken om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Sąd Najwyższy)
Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 1 augustus 2025
„ Prejudiciële verwijzing – Rechtsstaat – Daadwerkelijke rechtsbescherming op de onder het recht van de Unie vallende gebieden – Artikel 19, lid 1, tweede alinea, VEU – Beginselen van onafzetbaarheid en onafhankelijkheid van rechters – Aanwijzing van een rechter van een hoogste rechterlijke instantie om voor bepaalde tijd zitting te nemen in een andere kamer van die rechterlijke instantie zonder zijn instemming – Voorrang van het Unierecht – Overheidsopdrachten – Richtlijn 2004/17/EG – Procedures voor het plaatsen van opdrachten – Toepassing op een overeenkomst inzake de overdracht van eigendomsrechten op certificaten van oorsprong inzake groene stroom – Richtlijn 92/13/EEG – Artikel 2 quinquies, lid 1 – Beroepsprocedures inzake het plaatsen van overheidsopdrachten – Onverbindendheid van de overeenkomst – Aanbestedende dienst die verzoekt om nietigverklaring van een in strijd met de voorschriften inzake overheidsopdrachten gesloten overeenkomst – Rechtsmisbruik – Geen ”
1.        Prejudiciële vragen – Ontvankelijkheid – Voorwaarden – Verzoek van een nationale rechterlijke instantie in de zin van artikel 267 VWEU – Vermoeden van ontvankelijkheid ongeacht de concrete samenstelling van deze rechterlijke instantie – Grenzen
(Art. 19, lid 1, tweede alinea, VEU; art. 267 VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47, tweede alinea)
(zie punten 53‑58)
2.        Lidstaten – Verplichtingen – Voorzien in de nodige rechtsmiddelen om daadwerkelijke rechtsbescherming te verzekeren – Omvang
(Art. 2 en art. 19, lid 1, tweede alinea, VEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47 en art. 51, lid 1)
(zie punten 63‑67, 69)
3.        Lidstaten – Verplichtingen – Voorzien in de nodige rechtsmiddelen om daadwerkelijke rechtsbescherming te verzekeren – Inachtneming van het beginsel van onafhankelijkheid van de rechters – Aanwijzing van rechters van een hoogste rechterlijke instantie om voor bepaalde tijd zitting te nemen in een andere kamer van die rechterlijke instantie zonder hun instemming – Geen voorziening in rechte om deze aanwijzing aan te vechten – Verhoging van de werklast voor die rechters – Aanwijzing door de president van die hoogste rechterlijke instantie in omstandigheden die onverenigbaar zijn met de verplichting van de lidstaten om daadwerkelijke rechtsbescherming te waarborgen – Toelaatbaarheid – Voorwaarden
(Art. 19, lid 1, tweede alinea, VEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47)
(zie punten 73‑81, 83, 85‑100, dictum 1)
4.        Harmonisatie van de wetgevingen – Procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten – Richtlijn 2004/17 – Werkingssfeer – Activiteit die wordt verricht met het oog op de toevoer van elektriciteit naar vaste netten die bestemd zijn om een dienst aan het publiek te verlenen op het gebied van de productie, het vervoer of de distributie van elektriciteit – Begrip – Aankoop van groenestroomcertificaten door een overheidsbedrijf dat handelt in elektriciteit – Daaronder begrepen
[Richtlijn 2004/17 van het Europees Parlement en de Raad, overwegingen 2 en 3 en art. 2, lid 2, a), art. 3, lid 3, b), en art. 20, lid 1, en richtlijn 2009/28 van het Europees Parlement en de Raad, art. 2, tweede alinea, k) en l)]
(zie punten 103‑105, 107‑119, dictum 2)
5.        Harmonisatie van de wetgevingen – Procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten – Richtlijn 2004/17 – Werkingssfeer – Raamovereenkomst – Begrip – Overeenkomst die partijen verplicht om onder bepaalde voorwaarden inzake prijs en hoeveelheid uitvoeringsovereenkomsten te sluiten – Daaronder begrepen – Voorwaarden – Verificatie door de nationale rechterlijke instantie
(Richtlijn 2004/17 van het Europees Parlement en de Raad, art. 1, lid 4, art. 14, leden 1 en 4, en art. 17, leden 2 en 3)
(zie punten 126‑129, 139, dictum 3, eerste streepje)
6.        Harmonisatie van de wetgevingen – Procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten – Richtlijn 2004/17 – Marktwaarde – Overeenkomsten die worden gesloten op grond van een raamovereenkomst of in het kader van opeenvolgende opdrachten – Waarde geraamd boven de drempel van die richtlijn – Verplichting voor de aanbestedende dienst om de voorschriften inzake het plaatsen van overheidsopdrachten toe te passen bij elk van de opeenvolgende opdrachten
[Richtlijn 2004/17 van het Europees Parlement en de Raad, art. 1, lid 4, art. 14, leden 2 en 4, art. 16, a), art. 17, lid 1, eerste, derde en zevende alinea, en art. 40, lid 3, i)]
(zie punten 130‑139, dictum 3, tweede streepje)
7.        Harmonisatie van de wetgevingen – Procedures voor plaatsen van overheidsopdrachten in sectoren water- en energievoorziening, vervoer en telecommunicatie – Richtlijn 92/13 – Beroepsprocedures inzake het plaatsen van overheidsopdrachten – Verplichting tot voorafgaande bekendmaking van de aankondiging van de opdracht – In strijd met dit voorschrift gesloten overeenkomst – Sanctie – Onverbindendheid van de overeenkomst
[Richtlijn 2007/66 van het Europees Parlement en de Raad, overwegingen 13 en 14; richtlijn 92/13 van de Raad, art. 2 quinquies, lid 1, a)]
(zie punten 143‑148, dictum 4)
8.        Recht van de Europese Unie – Beginselen – Verbod van rechtsmisbruik – Omvang – Overheidsopdrachten – Mogelijkheid voor een aanbestedende dienst om nietigverklaring van een met een leverancier gesloten overeenkomst te vorderen – Grond tot nietigverklaring wegens de strijdigheid van deze overeenkomst met de voorschriften inzake overheidsopdrachten – Werkelijke reden die verband houdt met de verminderde rendabiliteit van de uitvoering van deze overeenkomst – Toelaatbaarheid
(zie punten 152‑159, dictum 5)
Zie de tekst van de beslissing.
i      Dit is een fictieve naam, die niet overeenkomt met de werkelijke naam van enige partij in de procedure.