62022CC0354
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
MANUELA CAMPOSA SÁNCHEZA-BORDONY
przedstawiona w dniu 6 lipca 2023 r. (
1
)
Sprawa C‑354/22
Weingut A
przeciwko
Land Rheinland‑Pfalz
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesverwaltungsgericht (federalny sąd administracyjny, Niemcy)]
Odesłanie prejudycjalne – Rolnictwo – Wspólna organizacja rynków – Wina – Opis i prezentacja win – Nazwy pochodzenia i oznaczenia geograficzne – Rozporządzenie delegowane (UE) 2019/33 – Artykuł 54 ust. 1 – Etykietowanie – Wskazanie gospodarstwa winiarskiego – Pojęcie gospodarstwa – Powiązanie z terytorium – Produkcja wina prowadzona w całości w gospodarstwie winiarskim – Udział w produkcji wina osób trzecich niezwiązanych z gospodarstwem winiarskim – Tłocznia oddana w najem w celu tłoczenia poza głównym zakładem gospodarstwa winiarskiego, od którego pochodzi nazwa wina
1.
Prawo Unii reguluje szczegółowo nazwy pochodzenia, oznaczenia geograficzne i tradycyjne określenia stosowane w sektorze wina, jak również etykietowanie i prezentację win.
2.
Na etykiecie i w prezentacji produktów sektora wina o chronionej nazwie pochodzenia lub chronionym oznaczeniu geograficznym mogą zostać zawarte pewne określenia wskazujące gospodarstwo winiarskie, z którego te produkty pochodzą. Możliwość taka została przewidziana w art. 54 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego (UE) 2019/33 (
2
), w którego załączniku VI wymienione zostały określenia, jakie obowiązują w poszczególnych państwach członkowskich.
3.
W sporze leżącym u podstaw niniejszego odesłania prejudycjalnego niemiecki plantator winorośli zamierza używać określenia „Weingut” (winnica) w prezentacji swoich win, mimo iż winogrona, z których wina te są wytwarzane, są uprawiane, zbierane i tłoczone w posiadłości ziemskiej będącej własnością innej osoby, położonej w odległości 70 km od gospodarstwa tego plantatora winorośli, która to posiadłość jest przez niego dzierżawiona.
4.
W związku z odmową przyjęcia przez organ administracji określenia „Weingut” w prezentacji tych win powstał spór, w którym należy rozstrzygnąć w istocie następujące kwestie:
–
Czy pod pojęciem „gospodarstwa” należy rozumieć określone miejsce fizyczne, obejmujące jedynie winnice oraz budynki i urządzenia do produkcji wina, które nie są oddzielone od gruntów producenta wina?
–
Czy można przyjąć, że produkcja wina została przeprowadzona w całości w gospodarstwie winiarskim, w przypadku gdy tłoczenie winogron odbywa się w tłoczni wynajętej przez producenta, poza granicami jego własnej posiadłości ziemskiej? Jeśli tak, to powstaje pytanie, w jakim stopniu producent ten winien sprawować kontrolę nad tym procesem produkcji wina.
I. Ramy prawne
A.
Prawo Unii
1. Rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 (
3
)
5.
Zgodnie z art. 3 („Definicje”):
„[…]
3.   Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się definicje określone w […] rozporządzeniu […] (UE) nr 1307/2013[ (
4
)] […]”.
6.
Zgodnie z art. 122 („Przekazane uprawnienia”):
„1.   W celu uwzględnienia specyfiki sektora wina Komisja jest uprawniona do przyjmowania zgodnie z art. 227 aktów delegowanych zawierających przepisy i ograniczenia dotyczące:
[…]
c) fakultatywnych danych szczegółowych dotyczących:
[…]
iii)
terminów odnoszących się do gospodarstwa rolnego oraz warunków ich użycia;
[…]”.
2. Rozporządzenie nr 1307/2013
7.
Artykuł 4 („Definicje i powiązane przepisy”) stanowi:
„1.   Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
[…]
b)
»gospodarstwo rolne« oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego;
[…]”.
3. Rozporządzenie delegowane 2019/33
8.
Zgodnie z motywem 48:
„Wskazanie gospodarstwa rolnego użytkującego winnice, z których pochodzą produkty sektora wina i w którym prowadzone są wszystkie procesy produkcji wina, może stanowić wartość dodaną dla producentów i wskazanie wyższej jakości dla konsumentów. Należy zatem zezwolić producentom na umieszczanie nazwy gospodarstwa rolnego na etykietach produktów sektora wina opatrzonych chronioną nazwą pochodzenia lub chronionym oznaczeniem geograficznym”.
9.
Artykuł 1 („Przedmiot”) stanowi:
„W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się przepisy uzupełniające rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 […] dotyczące:
[…]
f) etykietowania i prezentacji”.
10.
W sekcji 2 („Fakultatywne dane szczegółowe”) rozdziału IV („Etykietowanie i prezentacja”) tego rozporządzenia zawarty został art. 54 („Wskazanie gospodarstwa”), który stanowi:
„1.   Wymienione w załączniku VI określenia odnoszące się do gospodarstwa inne niż wskazanie nazwy butelkującego, producenta lub dostawcy zastrzega się dla produktów sektora wina o chronionej nazwie pochodzenia lub chronionym oznaczeniu geograficznym.
Określenia te stosuje się jedynie wtedy, gdy produkt sektora wina wyprodukowano wyłącznie z winogron zebranych w winnicach użytkowanych przez to gospodarstwo, a produkcję wina prowadzi się w całości w tym gospodarstwie.
[…]”.
11.
Artykuł 55 („Odniesienia do nazw jednostek geograficznych mniejszych lub większych niż obszar objęty chronioną nazwą pochodzenia lub chronionym oznaczeniem geograficznym”) stanowi:
„1.   Zgodnie z art. 120 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 oraz nie naruszając przepisów art. 45 i 46, odniesienie do nazwy jednostki geograficznej, która jest mniejsza lub większa niż obszar, do którego odnosi się dana nazwa pochodzenia lub oznaczenie geograficzne, może znajdować się jedynie na etykiecie produktu sektora wina opatrzonego chronioną nazwą pochodzenia, chronionym oznaczeniem geograficznym lub oznaczeniem geograficznym państwa trzeciego.
2.   W przypadku odniesienia do nazw jednostek geograficznych, które są mniejsze niż obszar objęty nazwą pochodzenia lub oznaczeniem geograficznym, wnioskodawca ściśle określa w specyfikacji produktu i jednolitym dokumencie obszar przedmiotowej jednostki geograficznej. Państwa członkowskie mogą ustanowić przepisy dotyczące stosowania tych jednostek geograficznych.
[…]”.
12.
W załączniku VI („Określenia, o których mowa w art. 54 ust. 1”) zawarte zostały następujące określenia mające zastosowanie w odniesieniu do Niemiec: „Burg, Domäne, Kloster, Schloss, Stift, Weinbau, Weingärtner, Weingut, Winzer”.
B.
Prawo niemieckie. Weinverordnung (rozporządzenie w sprawie wina) (
5
)
13.
W § 38 ust. 1 tego rozporządzenia przewidziana została możliwość wskazania nazwy gospodarstwa w przypadku win Federweißer, Landwein (win regionalnych), Qualitätswein (win jakościowych), Prädikatswein (win jakościowych z wyróżnikiem), Sekt (win musujących), Qualitätsperlwein (jakościowych win musujących) lub Qualitätslikörwein (jakościowych win likierowych) wyłącznie na zasadach przewidzianych w art. 54 ust. 1 rozporządzenia delegowanego 2019/33 w związku z załącznikiem VI do tego rozporządzenia. W ust. 3 i 5 tego paragrafu mowa jest o oznaczeniu „Gutsabfüllung”.
II. Okoliczności faktyczne, postępowanie główne i pytania prejudycjalne
14.
Właściciel (zwany dalej „plantatorem winorośli A”) gospodarstwa winiarskiego położonego w Zell, w regionie Mozeli po stronie niemieckiej, produkuje wino z winogron pochodzących nie tylko z winnic będących jego własnością, lecz również z tych, które dzierżawi.
15.
Jedna z tych dzierżawionych winnic o powierzchni 2,15 ha znajduje się w odległości około 70 km od Zell, w gospodarstwie winiarskim należącym do plantatora winorośli B.
16.
Plantatorzy ci zawarli umowę, na mocy której B uprawia swoje winorośle zgodnie z instrukcjami A, a ponadto co roku B wynajmuje A na zasadzie wyłączności tłocznię na okres 24 godzin po zbiorach z dzierżawionego obszaru.
17.
Tłoczenie odbywa się w gospodarstwie plantatora winorośli B zgodnie z praktykami enologicznymi plantatora winorośli A. Uzyskane w ten sposób wino jest przelewane do zbiorników, które są transportowane do głównego zakładu plantatora winorośli A przez jego pracowników.
18.
Plantator winorośli A zamierza używać określeń „Weingut” i „Gutsabfüllung” w odniesieniu do wina tłoczonego w tłoczni, którą wynajmuje od plantatora winorośli B.
19.
Land Rheinland‑Pfalz (kraj związkowy Nadrenia‑Palatynat, Niemcy; zwany dalej „krajem związkowym”) uważa, że w tych okolicznościach plantator winorośli A nie może używać tych dwóch określeń.
20.
Rozpatrujący spór Verwaltungsgericht Trier (sąd administracyjny w Trewirze, Niemcy) uwzględnił wyrokiem z dnia 16 maja 2019 r. skargę wniesioną przez plantatora winorośli A i orzekł, że plantator winorośli A jest uprawniony do posługiwania się określeniami „Weingut A” i „Gutsabfüllung”. Dla sądu tego istotne było to, że rzeczywiste kierownictwo, stały nadzór i wyłączna odpowiedzialność za produkcję wina spoczywały na plantatorze winorośli A.
21.
Kraj związkowy wniósł środek odwoławczy do Oberverwaltungsgericht Rheinland‑Pfalz (wyższego sądu administracyjnego Nadrenii‑Palatynatu, Niemcy), który wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2020 r. uchylił wyrok wydany w pierwszej instancji i oddalił skargę plantatora winorośli A.
22.
Sąd odwoławczy oparł swój wyrok w istocie na następujących argumentach:
–
Zgodnie z art. 54 ust. 1 w związku z załącznikiem VI do rozporządzenia delegowanego 2019/33 oznaczenie „Weingut” wymaga, aby produkcja wina odbywała się w gospodarstwie pojmowanym nie jako jednostka organizacyjna, lecz jako jednostka operacyjna ze stałym zakładem, który jest trwale przeznaczony przez jego właściciela do produkcji wina i w którym zatrudnieni są pracownicy podlegający jego kierownictwu. Oddzielenie etapów produkcji wina, takich jak tłoczenie, stoi w sprzeczności z ideą, że „wszystko powinno pozostać w tych samych rękach”.
–
Umowa najmu tłoczni nie gwarantuje, że wszystkie etapy produkcji wina będą realizowane pod kierownictwem i na odpowiedzialność tej samej osoby. Przeciwnie, umowa pozwala na wykonywanie tłoczenia zarówno w obecności producenta, jak i w obecności pracownika tłoczni zatrudnionego przez jej właściciela, co nie zapewnia kierownictwa i stałej odpowiedzialności plantatora winorośli A.
23.
Plantator winorośli A wniósł skargę rewizyjną od wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym do Bundesverwaltungsgericht (federalnego sądu administracyjnego, Niemcy), który kieruje do Trybunału następujące pytania prejudycjalne:
„1)
Czy można uznać, że produkcja wina jest prowadzona w całości, w rozumieniu art. 54 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33, w gospodarstwie winiarskim, od którego pochodzi nazwa wina, jeśli tłoczenie to odbywa się w najmowanej na 24 godziny od innego gospodarstwa winiarskiego tłoczni, która w tym okresie pozostaje wyłącznie do dyspozycji najmującego ją gospodarstwa winiarskiego, od którego pochodzi nazwa wina?
2)
W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej: czy jest konieczne, by tłoczenie było przeprowadzane lub chociażby nadzorowane przez obecnych na miejscu pracowników gospodarstwa winiarskiego, od którego pochodzi nazwa wina, czy też może ono być również przeprowadzane przez pracowników gospodarstwa winiarskiego oddającego tłocznię w najem, pracujących pod kierownictwem najmującego tłocznię gospodarstwa winiarskiego, od którego pochodzi nazwa wina?
3)
Jeśli tłoczenie może być przeprowadzane także przez pracowników gospodarstwa winiarskiego oddającego tłocznię w najem, to czy wolno im przyznać prawo do podejmowania samodzielnych decyzji o ingerencji w proces tłoczenia w razie wystąpienia niespodziewanych problemów?
4)
Czy uznaniu produkcji wina za przeprowadzoną w gospodarstwie winiarskim, od którego pochodzi nazwa wina, stoi na przeszkodzie okoliczność, że inne gospodarstwo winiarskie, które oddaje temu pierwszemu tłocznię w najem i przeprowadza dla niego tłoczenie, ma własny interes w sposobie przeprowadzania tłoczenia, ponieważ w umowie o gospodarowanie winnicami, której jest ono stroną, uzgodniono – poza powiązanym z wielkością obszaru wynagrodzeniem za gospodarowanie – uzależnioną od wydajności i jakości premię naliczaną od hektolitra wina kategorii Kabinett, Spätlese i Auslese?”.
III. Postępowanie przed Trybunałem
24.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony w Trybunale w dniu 1 czerwca 2022 r.
25.
Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez plantatora winorośli A i Komisję Europejską. Oba te podmioty, jak również kraj związkowy, wzięły udział w rozprawie, która odbyła się w dniu 3 maja 2023 r.
IV. Ocena
A.
W przedmiocie pierwszego pytania prejudycjalnego
26.
Sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy można uznać, że produkcja wina jest prowadzona w całości w gospodarstwie winiarskim, od którego pochodzi nazwa wina, jeśli tłoczenie odbywa się w tłoczni najmowanej na okres 24 godzin od innego gospodarstwa winiarskiego (
6
).
27.
Zdaniem sądu odsyłającego:
–
zmiany uregulowań świadczą o tym, że sformułowanie art. 57 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 607/2009 (
7
) wiąże się z wprowadzeniem ograniczenia, ponieważ od czasu wprowadzenia tej zmiany produkcja wina musi być prowadzona „w całości” w gospodarstwie winiarskim;
–
wydaje się, że sensem i celem uregulowania jest ochrona identyfikacji gospodarstw winiarskich, które same uprawiają winnice i zapewniają produkcję wina od początku do końca, co wiąże się z oczekiwaniami konsumentów co do wyższej jakości wina;
–
stwierdzenie to nie jest jednak całkiem pewne; jeżeli dzierżawa winnic położonych w znacznej odległości od głównej siedziby gospodarstwa nie ma wpływu na oznaczenie, to, logicznie rzecz ujmując, wynajem tłoczni w celu przeprowadzenia tłoczenia na miejscu i uniknięcia transportu winogron również nie będzie miał tego wpływu; wspólne korzystanie z urządzeń produkcyjnych jest bowiem powszechne w produkcji wina i racjonalne z punktu widzenia zarządzania przedsiębiorstwem.
28.
Rozporządzenie delegowane 2019/33 zostało przyjęte przez Komisję na podstawie uprawnienia przyznanego jej w art. 122 rozporządzenia nr 1308/2013 (
8
). Aspekty, których mogą dotyczyć akty delegowane, obejmują „termin[y] odnosząc[e] się do gospodarstwa rolnego oraz warunk[i] ich użycia” [art. 122 ust. 1 lit. c) ppkt (iii) rozporządzenia nr 1308/2013].
29.
W tych ramach art. 54 rozporządzenia delegowanego 2019/33 określa warunki stosowania „wskazania gospodarstwa”. Odsyła on do załącznika VI w odniesieniu do wyliczenia dopuszczalnych określeń (
9
) w etykietowaniu lub prezentacji produktu, które odnoszą się do gospodarstwa winiarskiego.
30.
Z art. 54 rozporządzenia delegowanego wynika, że określenia te:
–
muszą być inne niż wskazanie nazwy butelkującego;
–
są zastrzeżone dla produktów sektora wina o chronionej nazwie pochodzenia lub chronionym oznaczeniu geograficznym;
–
mogą być „stos[owane] […] jedynie wtedy, gdy produkt sektora wina wyprodukowano wyłącznie z winogron zebranych w winnicach użytkowanych przez to gospodarstwo, a produkcję wina prowadzi się w całości w tym gospodarstwie”.
31.
To właśnie ta ostatnia przesłanka budzi uzasadnione wątpliwości sądu odsyłającego i stała się przyczyną rozbieżnych, lecz również uzasadnionych wykładni dokonanych przez sądy pierwszej instancji i odwoławczy. Nie ma sporu co do pozostałych dwóch przesłanek, które nie są kwestionowane w niniejszej sprawie.
32.
Moja odpowiedź na to pytanie będzie dotyczyła pojęcia gospodarstwa winiarskiego oraz obowiązku przeprowadzania procesu produkcji wina w całości w tym gospodarstwie.
1. Gospodarstwo winiarskie
33.
Na pierwszy rzut oka wydaje się, że art. 54 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego 2019/33 wiąże termin „gospodarstwo” z fizycznym obszarem, na którym plantator winorośli zamierzający używać danego określenia (w niniejszej sprawie „Weingut”) uprawia własną winorośl i prowadzi proces produkcji wina.
34.
Jak już wspomniałem, przepis ten ustanawia wymóg, aby winogrona zostały zebrane w winnicach należących do gospodarstwa winiarskiego i aby produkcja wina została przeprowadzona w całości w tym gospodarstwie (
10
). Potwierdza to motyw 48 rozporządzenia delegowanego 2019/33, który odnosi się do „gospodarstwa rolnego użytkującego winnice, z których pochodzą produkty sektora wina, i w którym prowadzone są wszystkie procesy produkcji wina” (
11
).
35.
Zgodnie z tą pierwszą wykładnią przepisu za „gospodarstwo” uznaje się posiadłość ziemską obejmującą obszary uprawy winorośli oraz budynki i urządzenia, w których winogrona (tam zebrane) poddawane są procesowi produkcji wina. Jest to stanowisko sądu odwoławczego.
36.
Jednakże „gospodarstwo” może być rozumiane jako wszystkie elementy, materialne i ludzkie, zorganizowane w celu produkcji. W takim znaczeniu „gospodarstwo” kojarzy się bardziej z pojęciem „przedsiębiorstwa”, a w mniejszym stopniu z jego zasięgiem geograficznym. Okoliczność, że wino jest związane z gospodarstwem winiarskim, niekoniecznie oznacza, że pochodzi ono z winnic znajdujących się na działkach uprawnych należących do tego gospodarstwa winiarskiego.
37.
Różne konotacje semantyczne określenia „gospodarstwo” prowadzą do różnych wyników:
–
Jeśli gospodarstwo jest równoważne posiadłości ziemskiej w sensie geograficznym, to ani winnice, ani tłocznia, które znajdują się poza gospodarstwem, nie spełniałyby przesłanek określonych w art. 54 rozporządzenia delegowanego 2019/33.
–
Jeżeli natomiast gospodarstwo należy rozumieć jako przedsiębiorstwo, fizyczna lokalizacja winnic lub tłoczni nie miałaby decydującego znaczenia (o ile spełnione są wymogi odnoszące się kontroli, które omówię dalej).
38.
Podejście koncentrujące się na kwestii językowej nie jest bynajmniej ostateczne, ponieważ rozporządzenie delegowane 2019/33 nie zawiera definicji pojęcia „gospodarstwa”, mimo iż jest ono w nim użyte. Nie zawiera go bezpośrednio również rozporządzenie nr 1308/2013, które jednak zawiera w art. 3 ust. 3 odesłanie do definicji zawartych między innymi w rozporządzeniu (UE) nr 1307/2013 (
12
).
39.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1307/2013 gospodarstwo rolne oznacza „[…] wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego”.
40.
Ten łańcuch odesłań jest istotny, ponieważ jeśli zawarte w rozporządzeniu nr 1307/2013 pojęcie „gospodarstwa” jest ważne na gruncie rozporządzenia nr 1308/2013, będzie tak również na gruncie rozporządzenia delegowanego 2019/33, które z niego wynika. Chodzi tu o jedno i to samo pojęcie i w związku z tym należy dokonywać jego wykładni w sposób jednolity (
13
).
41.
Podejście przyjmowane z perspektywy pomocy rolnej nie jest niesłuszne w przypadku uregulowania dotyczącemu wina: produkty sektora wina wchodzą, jako produkty rolne, w zakres stosowania rozporządzenia nr 1308/2013 zgodnie z jego art. 1 w związku z częścią XII załącznika I do tego rozporządzenia.
42.
Podsumowując: wszystko wydaje się wskazywać na to, że również w odniesieniu do rozporządzenia delegowanego 2019/33 termin „gospodarstwo” nie musi wcale oznaczać jednego obszaru rolnego (charakteryzującego się ciągłością pod względem terytorialnym).
2. Orzecznictwo Trybunału dotyczące pojęcia gospodarstwa
43.
Sąd odsyłający słusznie utrzymuje, że w braku definicji gospodarstwa w rozporządzeniu delegowanym 2019/33 racjonalne jest odwołanie się do orzecznictwa, w którym dokonano wykładni tego pojęcia w dziedzinie produkcji rolnej.
44.
Bundesverwaltungsgericht (federalny sąd administracyjny) wykazuje się gruntowną znajomością orzecznictwa Trybunału. W swoim postanowieniu stwierdza, że w orzecznictwie tym „określono już okoliczności, w jakich jednostka produkcyjna, która jest jedynie dzierżawiona, może zostać powiązana z gospodarstwem i zostać uznana za zarządzaną przez rolnika” (
14
).
45.
Przytaczając odpowiednie wyroki, sąd ten dodaje, że zdaniem Trybunału:
–
decydujące znaczenie ma w szczególności to, czy rolnik dysponuje wystarczającą samodzielnością przy prowadzeniu działalności rolniczej (
15
);
–
nie jest konieczne, aby istniało po stronie rolnika nieograniczone uprawnienie do dysponowania, lecz rolnik musi posiadać margines swobody w prowadzeniu swojej działalności rolniczej (
16
);
–
równoczesne prowadzenie działalności pozarolniczej, ze względu na jej intensywność, charakter, okres trwania i harmonogram, nie może utrudniać znacząco prowadzenia działalności rolnika, która decyduje o powiązaniu (
17
). Dopiero wtedy można uznać, że rolnik samodzielnie zarządza wynajętymi urządzeniami (
18
).
46.
Trybunał wypowiedział się bowiem w przedmiocie powiązania gruntów rolnych z gospodarstwem i określił kryteria dotyczące zarządzania nim w odniesieniu do przepisów, w których używano pojęcia „gospodarstwa”, w sposób podobny do tego, jak ma to miejsce w rozporządzeniu nr 1307/2013 (do którego odsyła rozporządzenie nr 1308/2013 i, w konsekwencji, rozporządzenie delegowane 2019/33).
47.
W orzecznictwie tym zwraca się większą uwagę na element „jednostek” (lub „jednostek produkcyjnych”) jako części składowych „gospodarstwa” w związku z zarządzaniem lub administrowaniem nimi.
48.
W wyroku Landkreis Bad Dürkheim Trybunał orzekł, że do celów dopuszczenia użytkowania gruntów rolnych jako części składowej jednostek produkcyjnych zarządzanych przez rolnika bez znaczenia jest charakter stosunku prawnego, który stanowi podstawę tego użytkowania (
19
). Trybunał podkreślił, że „grunt należy do gospodarstwa rolnika, gdy przysługuje mu uprawnienie do zarządzania nim do celów prowadzenia działalności rolniczej [w odniesieniu do którego] rolnik musi dysponować […] wystarczającą samodzielnością przy prowadzeniu działalności rolniczej” (
20
).
49.
Kwestia braku ciągłości terytorialnej jednostek produkcyjnych została wyraźniej zaznaczona w wyroku Agrargenossenschaft Alkersleben. W tej sprawie producent, którego gospodarstwo znajdowało się w jednym z krajów związkowych Niemiec, przeniósł zasadniczą część swojej produkcji do innego kraju związkowego. Zdaniem Trybunału ta zmiana użytkowanych jednostek produkcyjnych nie miała znaczenia: producent ma swobodę wyboru miejsca produkcji. Natomiast wymaga się od niego zarządzania zespołem jednostek produkcyjnych (nawet jeśli nie są one jego własnością) znajdujących się na terytorium geograficznym państwa członkowskiego (
21
).
50.
W wyroku Avio Lucos dokonano wykładni pojęcia gospodarstwa w związku z rozporządzeniem nr 1307/2013, podkreślając po raz kolejny związek istniejący między jednostkami produkcyjnymi a zarządzaniem nimi (a niekoniecznie ich własnością) przez rolnika (
22
).
51.
Wynikająca z tych wyroków wytyczna prowadzi do przyjęcia takiego rozumienia pojęcia „gospodarstwa”, które nie ogranicza go do gruntów będących własnością producenta, lecz pozwala na jego rozszerzenie na grunty dzierżawione (a zatem położone na użytkach rolnych innych niż użytki rolne samego producenta).
3. Zastosowanie tych kryteriów w niniejszej sprawie
a) W odniesieniu do „winogron zebranych w winnicach użytkowanych przez gospodarstwo”
52.
W świetle tej wytycznej nie byłoby żadnych przeciwskazań ku temu, aby produkt, który ma być prezentowany pod określeniem „Weingut”, był wytwarzany z winogron zebranych w winnicach, które wprawdzie nie należą fizycznie do gospodarstwa, od którego pochodzi nazwa wina, ale znajdują się na gruntach dzierżawionych przez producenta (
23
). Byłoby to możliwe na gruncie funkcjonalnego, a nie jedynie przestrzennego pojęcia „gospodarstwa”.
53.
Wszystkie strony, które wzięły udział w rozprawie, w tym kraj związkowy, były jednomyślne w tej ocenie. Szczególnie istotne jest stanowisko kraju związkowego, ponieważ przyznaje on, że gospodarstwo winiarskie, którego oznaczenie będzie widniało w prezentacji wina, może obejmować winnice należące do innych osób (i odległe), do których właściciel tego gospodarstwa nie ma prawa własności.
54.
Jak już wspomniałem (
24
), wydaje się, że sąd odsyłający formułuje ten sam wniosek: dzierżawa winnic położonych w znacznej odległości od głównej siedziby plantatora winorośli nie powinna co do zasady mieć wpływu na używanie określeń odnoszących się do gospodarstwa winiarskiego (
25
).
55.
W odróżnieniu od sformułowania art. 5 rozporządzenia (EWG) nr 997/81 (
26
) w art. 54 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego 2019/33 zastrzeżono określenia będące przedmiotem sporu w niniejszej sprawie „dla produktów sektora wina o chronionej nazwie pochodzenia lub chronionym oznaczeniu geograficznym” (
27
).
56.
To wyjaśnia, dlaczego w niniejszej sprawie okoliczność polegająca na tym, że dzierżawione winnice znajdują się w odległości około 70 km od miejscowości Zell, będącej główną siedzibą producenta, nie stanowi żadnego problemu, ponieważ winnice te należą do tego samego regionu objętego chronionym oznaczeniem geograficznym (
28
).
57.
Ramy prawne przewidują ponadto w sposób szczególny możliwość powiązania jakości i mniejszych jednostek terytorialnych produkcji wina. W art. 120 ust. 1 lit. g) rozporządzenia nr 1308/2013, uzupełnionym art. 55 rozporządzenia delegowanego 2019/33, zezwolono na etykietowanie lub prezentację win zawierające, jako fakultatywne dane szczegółowe, „nazw[ę] jednostki geograficznej, która jest mniejsza lub większa niż obszar, do którego odnosi się dana nazwa pochodzenia lub oznaczenie geograficzne”.
58.
Użycie wyrażenia „jednostka geograficzna” w odniesieniu do tych mniejszych obszarów i odpowiadający mu brak tego wyrażenia dla oznaczenia gospodarstwa rolnego, od którego będzie pochodziła nazwa wina, wskazują, że gospodarstwo rolne niekoniecznie musi składać się z gruntów położonych w granicach jednego i tego samego obszaru należącego do producenta. Przeciwnie, gospodarstwo, od którego pochodzi nazwa wina, może obejmować grunty będące własnością innych osób, przekazane lub wydzierżawione producentowi, który prowadzi na tych gruntach swoją działalność rolniczą.
59.
Powyższe stoi w sprzeczności z zastrzeżeniem, na które zwrócił uwagę sąd odsyłający (
29
): jeżeli celem włączenia (do etykietowania lub prezentacji wina) określeń odnoszących się do gospodarstwa winiarskiego jest „lepsz[e] informowani[e] konsumentów o miejscu, w którym powstał produkt sektora wina, w szczególności jeżeli miejsca te są dobrze znane konsumentom” (
30
), to czy przy dokonywaniu wykładni pojęcia gospodarstwa w wyżej wymienionym znaczeniu konsumenci nie są wprowadzani w błąd?
60.
Zastrzeżenie to jest poważne, ale nie jest ono niemożliwe do przezwyciężenia. Konsument będzie polegał na winie wyższej jakości prezentowanym pod określeniem, od którego pochodzi nazwa gospodarstwa, i ma prawo do tego, aby związek między winem a gospodarstwem nie zniknął. Jednakże aby tak było, nie jest konieczne, by wino pochodziło właśnie z terenu, który jest własnością producenta; wystarczy, by produkcja wina odbywała się pod kierownictwem producenta, na jego odpowiedzialność i pod jego nadzorem jako właściciela gospodarstwa rozumianego we wskazanym wyżej znaczeniu funkcjonalnym.
b) W odniesieniu do tłoczenia jako części procesu produkcji wina
61.
W art. 54 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego 2019/33 rozróżnia się zbiór winogron z jednej strony i produkcję wina z drugiej strony. Proces produkcji wina obejmuje różne etapy, w tym tłoczenie.
62.
Należy zatem ustalić, czy stosowane dotychczas pojęcie gospodarstwa winiarskiego jest ważne (
31
), skoro na podstawie tego przepisu produkcja wina musi być prowadzona w całości w gospodarstwie, od którego pochodzi nazwa wina (
32
).
63.
Uważam, że rozważania dotyczące elastycznego i funkcjonalnego rozumienia pojęcia „gospodarstwa” (niezwiązanego z podstawą terytorialną, lecz raczej z zarządzaniem, administrowaniem i odpowiedzialnością producenta za jednostki wykorzystywane do produkcji) można odnieść nie tylko do uprawy i zbioru winogron, lecz także do tłoczenia jako części procesu produkcji wina.
64.
Z tego punktu widzenia produkcja wina będzie miała miejsce w całości w gospodarstwie, od którego pochodzi nazwa wina, nawet jeśli część tego procesu odbywa się w obiekcie znajdującym się poza granicami gruntów należących do producenta, jeśli tłocznia jest częścią tego gospodarstwa (od którego pochodzi nazwa wina) we wskazanym powyżej znaczeniu funkcjonalnym.
65.
Po uznaniu, że zadania związane z uprawą i zbiorem winorośli, które mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia końcowego rezultatu, nie wymagają terytorialnego związku z gruntami będącymi własnością plantatora winorośli (ponieważ może on wydzierżawić inne grunty, które wejdą w skład jego gospodarstwa), to samo rozumowanie ma zastosowanie a fortiori do tłoczenia wina (
33
).
66.
Podmioty, które wzięły udział rozprawie, w tym kraj związkowy, zgodziły się również co do tej oceny. Fizyczna lokalizacja tłoczni nie jest istotną informacją. Konieczne będzie jednak, aby plantator winorośli będący właścicielem gospodarstwa, od którego pochodzi nazwa wina, sprawował odpowiedni nadzór nad tłoczeniem, co jest przedmiotem pozostałych pytań prejudycjalnych.
67.
Rozwiązanie to nie stoi w sprzeczności z orzecznictwem Trybunału dotyczącym przebiegu procesów produkcji wina, na podstawie którego nie można sformułować jednoznacznych rozwiązań, gdyż Trybunał skoncentrował się w nim na szczególnych cechach każdego przypadku. Słusznie podkreśla to sąd odsyłający, gdy zauważa, że:
–
z wyroku z dnia 18 października 1988 r., Erzeugergemeinschaft Goldenes Rheinhessen (
34
) nie można wyciągnąć wniosków mających zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ tamta sprawa dotyczyła butelkowania, a nie produkcji wina; przepisy, których wykładni wówczas dokonano, różniły się ponadto od przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie;
–
rozważania wynikające z wyroku z dnia 29 czerwca 1994 r., Baux (
35
) również nie zapewniają większej jasności; chociaż w wyroku tym stwierdzono, że mające zastosowanie przepisy nie wymagają, aby plantatorzy winorośli byli właścicielami urządzeń do produkcji wina, stwierdzenie to odnosiło się do odróżnienia od własności spółdzielni, która z kolei działała jako „gospodarstwo”. Spółdzielnia ta uprawiała winogrona we własnych winnicach i produkowała wino przy użyciu własnych urządzeń.
68.
Spośród sytuacji, o których mowa w tych dwóch wyrokach, wyrok Baux (
36
) wykazuje pewne podobieństwo do sytuacji rozpatrywanej w niniejszej sprawie, ponieważ przedmiotem sporu było użycie określenia „château” w celu wskazania nazwy gospodarstwa winiarskiego. Trybunał uznał (
37
), że przepis mający zastosowanie w sprawie:
–
po pierwsze, gwarantował „konsumentom, którzy [nabywali] wino z niektórych prestiżowych oznaczeń, takich jak »château«, że główne etapy procesu wytwarzania tego wina, a mianowicie etapy od zbiorów do produkcji wina, [były prowadzone] pod rzeczywistym kierownictwem, ścisłym i stałym nadzorem oraz na wyłączną odpowiedzialność plantatora winorośli, któremu [można było] przypisać jakość
produktu” (
38
);
–
po drugie, konieczne było, „aby wszystkie winogrona były zbierane w winnicach wchodzących w skład tego gospodarstwa i aby ustanowiono niezawodne procedury w celu zapewnienia oddzielnej produkcji wina z winogron zebranych na gruntach należących do dawnego oznaczenia »château«” (
39
).
69.
Wyrok Baux cechuje się pewną niejednoznacznością wynikającą ze szczególnych okoliczności tej sprawy. Chociaż wyrok ten jest zgodny z zasadniczą ideą rzeczywistego kierowania gospodarstwem i odpowiedzialności producenta, któremu przypisuje się jakość wina, wprowadza on jednak pewną dwuznaczność co do związku terytorialnego z winogronami uprawianymi na gruntach „château”.
70.
Trybunał uściślił, że uregulowanie to nie „wymaga, aby produkcja wina była prowadzona w urządzeniach znajdujących się na terenie oznaczenia obejmującego »château« [ani też aby sami plantatorzy winorośli byli właścicielami urządzeń do produkcji wina] […]”. Wydaje się jednak, że następnie Trybunał opowiada się za terytorialnym związkiem między produkcją wina a konkretnym terenem, na którym uprawiane są winnice.
71.
W świetle wszystkich tych okoliczności uważam, że można uznać, iż tłoczenie winogron zostało dokonane w gospodarstwie, od którego pochodzi nazwa wina, jeżeli jest ono prowadzone w wynajętej tłoczni oddanej do wyłącznej dyspozycji właściciela tego gospodarstwa.
72.
W ten sposób, a także biorąc pod uwagę wysokie koszty, jakie mogą osiągnąć urządzenia do tłoczenia (
40
), łatwiej jest małym producentom wejść na rynek na równych warunkach (
41
). Gdyby stosowanie określeń jakościowych odnoszących się do gospodarstwa było ograniczone do plantatorów winorośli, którzy posiadają wszystkie jednostki produkcyjne na własnych gruntach, możliwości stosowania tych określeń byłyby ograniczone do dużych przedsiębiorstw, ze szkodą dla konkurencyjności i ze szkodą dla drobnych producentów (
42
).
73.
Jak wskazuje sąd odsyłający, rozwiązanie to przeważyło w innym państwie członkowskim (Austria) (
43
), które zezwala na zlecanie podmiotom zewnętrznym na podstawie umowy przeprowadzania czynności związanych z przetwarzaniem, produkcją, tłoczeniem lub filtrowaniem wina. Wydaje się, że Austria nie wymaga istnienia ścisłego związku między stałym zakładem a gospodarstwem, od którego pochodzi nazwa wina (
44
).
74.
Odpowiedź twierdząca na pierwsze pytanie prejudycjalne otwiera drogę do analizy kolejnych pytań prejudycjalnych.
B.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych drugiego i trzeciego
75.
Te dwa pytania, które mogą być rozpatrywane łącznie, zostały zadane na wypadek udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze. Zakładając, że dostanie taką właśnie odpowiedź, sąd odsyłający odnosi się do udziału pracowników własnego lub innego gospodarstwa w tłoczeniu winogron w dzierżawionych urządzeniach.
76.
Sąd odsyłający zadaje w szczególności następujące dwa pytania:
–
„Czy jest konieczne, by tłoczenie było przeprowadzane lub chociażby nadzorowane przez obecnych na miejscu pracowników gospodarstwa winiarskiego, od którego pochodzi nazwa wina, czy też może ono być również przeprowadzane przez pracowników gospodarstwa winiarskiego oddającego tłocznię w najem, pracujących pod kierownictwem najmującego tłocznię gospodarstwa winiarskiego, od którego pochodzi nazwa wina?”
–
„Jeśli tłoczenie może być przeprowadzane także przez pracowników gospodarstwa winiarskiego oddającego tłocznię w najem, to czy wolno im przyznać prawo do podejmowania samodzielnych decyzji o ingerencji w proces tłoczenia w razie wystąpienia niespodziewanych problemów?”.
77.
Podczas rozprawy uwagi stron i Komisji koncentrowały się właśnie na aspektach dotyczących pracowników uczestniczących w tłoczeniu. Kraj związkowy wyraził obawy dotyczące mechanizmów kontroli kierownictwa, nadzoru i odpowiedzialności producenta, w przypadku gdy producent wynajął urządzenia techniczne i korzystał z usług zewnętrznych usługodawców.
78.
Z przytoczonego wyżej orzecznictwa wynika, że producent musi w każdym przypadku zapewnić, by produkcja wina prowadzona w wynajętych, lecz znajdujących się w jego gospodarstwie winiarskim (w opisanym powyżej znaczeniu funkcjonalnym) urządzeniach, odpowiadała tym samym technikom lub praktykom, które są stosowane w gospodarstwie, którego jest właścicielem.
79.
Plantator winorośli, który przeprowadza tłoczenie winogron w wynajętej tłoczni, musi zatem dokonywać tego, przejmując odpowiedzialność za „[…] rzeczywiste kierownictwo, ścisły i stały nadzór oraz wyłączną odpowiedzialność” (
45
) za ten (i inne) etapy procesu produkcji wina.
80.
Z zastrzeżeniem tego wymogu nic nie stoi na przeszkodzie, aby tłoczenie było wykonywane przez pracowników, którzy zwykle obsługują tłocznię (
46
), nie zaś – przez pracowników gospodarstwa, od którego pochodzi nazwa wina. Aby jednak proces można było przypisać właścicielowi gospodarstwa, od którego pochodzi nazwa wina, plantator winorośli wynajmujący tłocznię musi kontrolować (osobiście lub za pośrednictwem zatrudnionych przez siebie lub na podstawie umowy o świadczenie usług pracowników), czy tłoczenie spełnia jego wymagania.
81.
Nie uważam, by wystarczające było udzielenie ogólnych instrukcji oddającemu tłocznię w najem, ponieważ nie jest wykluczone, że podczas operacji tłoczenia mogą wystąpić nieprzewidziane zdarzenia, które będą wymagały podjęcia natychmiastowych decyzji. Takie decyzje mogą być podejmowane wyłącznie przez producenta lub jego pracowników, bez powierzania ich osobom trzecim, ponieważ tylko producent lub jego pracownicy znają szczególne cechy jego metody produkcji wina.
82.
Nie uważam, aby Trybunał musiał wykroczyć poza wskazanie tego kryterium. Zadaniem organów administracji (ewentualnie rad, które regulują nazwę pochodzenia lub chronione oznaczenie geograficzne) będzie przełożenie tego kryterium na bardziej szczegółowe zasady.
83.
Ostatecznie to do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy stopień zaangażowania producenta w czynności związane z tłoczeniem, które są wykonywane w wynajmowanej przez niego tłoczni, spełnia te wymogi. Istotnym (choć nie jedynym) elementem pozwalającym na określenie granic działania każdego z tych podmiotów będzie umowa zawarta w przedmiocie najmu urządzeń tłoczni.
C.
W przedmiocie czwartego pytania prejudycjalnego
84.
Sąd odsyłający zmierza do ustalenia, jakie znaczenie może mieć okoliczność polegająca na tym, że oddający w najem tłocznię, w której odbywa się tłoczenie, ma własny interes gospodarczy w sposobie wykonywania tej czynności. Interes ten może wynikać z faktu, że w umowie przewidziano premię związaną z wydajnością i jakością.
85.
Do sądu, który w każdym przypadku musi rozstrzygnąć spór w tym przedmiocie, należy ustalenie, czy któreś postanowienie umowne stwarza ryzyko gospodarcze, które mogłoby być sprzeczne z wyłączną odpowiedzialnością właściciela gospodarstwa winiarskiego, od którego pochodzi nazwa wina.
86.
Jestem jednak zdania, że uzgodnione wynagrodzenie i premie nie powinny utrudniać producentowi skutecznego podejmowania decyzji i kontroli nad czynnościami związanymi z tłoczeniem. Jako osoba odpowiedzialna za proces produkcji wina ma on również interes w tym, aby – bez szkody dla stosowania technik lub praktyk, które decydują o enologicznych cechach jego win – tłoczenie skutkowało większą wydajnością przy jednoczesnym utrzymaniu jakości produktu.
V. Wnioski
87.
W świetle powyższego proponuję, aby Trybunał odpowiedział Bundesverwaltungsgericht (federalnemu sądowi administracyjnemu, Niemcy) w następujący sposób:
Artykuł 54 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33 z dnia 17 października 2018 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do wniosków o objęcie ochroną nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych i określeń tradycyjnych w sektorze wina, procedury zgłaszania sprzeciwu, ograniczeń stosowania, zmian w specyfikacji produktu, unieważnienia ochrony oraz etykietowania i prezentacji
należy interpretować w ten sposób, że:
1)
Można uznać, iż produkcja wina została przeprowadzona w całości w gospodarstwie winiarskim, od którego pochodzi nazwa wina, w przypadku gdy tłoczenie winogron miało miejsce w tłoczni należącej do innej osoby, oddanej w najem na okres 24 godzin do wyłącznej dyspozycji gospodarstwa winiarskiego, od którego pochodzi nazwa wina, pod warunkiem że właściciel tego gospodarstwa sprawuje rzeczywiste kierownictwo oraz ścisły i stały nadzór nad tą czynnością, a także ponosi za nią odpowiedzialność.
2)
W tych samych warunkach dotyczących rzeczywistego kierownictwa, ścisłego i stałego nadzoru oraz odpowiedzialności właściciela gospodarstwa, od którego pochodzi nazwa wina, nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby pracownicy gospodarstwa rolnego, które oddaje tłocznię w najem, uczestniczyli w tłoczeniu winogron oraz aby umowa najmu zawierała postanowienia przewidujące premię związaną z wydajnością i jakością od każdego hektolitra wina.
(
1
)	Język oryginału: hiszpański.
(
2
)	Rozporządzenie delegowane Komisji z dnia 17 października 2018 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do wniosków o objęcie ochroną nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych i określeń tradycyjnych w sektorze wina, procedury zgłaszania sprzeciwu, ograniczeń stosowania, zmian w specyfikacji produktu, unieważnienia ochrony oraz etykietowania i prezentacji (Dz.U. 2019, L 9, s. 2).
(
3
)	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U. 2013, L 347, s. 671), w brzmieniu wprowadzonym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2117 z dnia 2 grudnia 2021 r. zmieniającym rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych, (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych, (UE) nr 251/2014 w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych aromatyzowanych produktów sektora wina i (UE) nr 228/2013 ustanawiające szczególne środki w dziedzinie rolnictwa na rzecz regionów najbardziej oddalonych w Unii Europejskiej (Dz.U. 2021, L 435, s. 262).
(
4
)	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U. 2013, L 347, s. 608).
(
5
)	Weinverordnung in der Fassung der Bekanntmachung vom 21. April 2009 (BGBl. I, s. 827), die zuletzt durch Artikel 1 der Verordnung vom 21. Oktober 2022 (BGBl. I, s. 1873) geändert worden ist.
(
6
)	Bezsporne jest, że w okresie tym wynajmowana tłocznia pozostaje wyłącznie do dyspozycji plantatora wina, od którego pochodzi nazwa wina.
(
7
)	Rozporządzenie Komisji z dnia 14 lipca 2009 r. ustanawiające niektóre szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 w odniesieniu do chronionych nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych, określeń tradycyjnych, etykietowania i prezentacji niektórych produktów sektora wina (Dz.U. 2009, L 193, s. 60).
(
8
)	W rozporządzeniu nr 1308/2013, które ustanawia przepisy mające zastosowanie do wprowadzania do obrotu określonych produktów, przepisy dotyczące etykietowania i prezentacji w sektorze wina zostały zawarte w osobnej sekcji –sekcji 3 („Etykietowanie i prezentacja produktów w sektorze wina”) rozdziału I („Przepisy regulujące wprowadzanie do obrotu”), znajdującego się w tytule II („Przepisy regulujące wprowadzanie do obrotu i organizacje producentów”).
(
9
)	W przypadku Niemiec zawiera on między innymi określenie „Weingut”. Obejmuje również określenia Burg, Domäne, Kloster, Schloss, Stift, Weinbau, Weingärtner i Winzer. Nie zawiera on określenia „Gutsabfüllung”, przewidzianego w prawie niemieckim na mocy § 38 rozporządzenia w sprawie wina. W związku z tym będę odnosił się jedynie do określenia „Weingut”, które jest właściwe dla prawa Unii.
(
10
)	W innych wersjach językowych postrzeganie jest podobne. I tak w języku niemieckim – „die Weinbereitung vollständig in diesem Betrieb erfolgt”; w języku angielskim – „the winemaking is entirely carried out on that holding”; w języku francuskim – „la vinification est entièrement effectuée dans cette exploitation”, w języku włoskim – „la vinificazione è interamente effettuata nell’azienda”.
(
11
)	Podkreślenie moje.
(
12
)	Obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania głównego i które zostało zastąpione odesłaniem do definicji zawartych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającym przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającym rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U. 2021, L 435, s. 1).
(
13
)	Zobacz wyrok z dnia 26 października 2006 r., Kibler (C‑275/05, EU:C:2006:682, pkt 22): „Z definicji pojęcia »gospodarstwa« zawartej w art. 12 ust. 1 lit. d) rozporządzenia [Rady (EWG) nr 857/84 z dnia 31 marca 1984 r. w sprawie ogólnych zasad stosowania opłaty, o której mowa w art. 5c rozporządzenia (EWG) nr 804/68, w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. 1984, L 90, s. 13)] […] wynika bowiem, że do celów tego rozporządzenia gospodarstwo stanowią wszystkie jednostki produkcyjne eksploatowane przez producenta. Ponieważ w art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 857/84 i w art. 7 akapit pierwszy pkt 2, 3 i 4 rozporządzenia [Komisji (EWG) nr 1546/88 z dnia 3 czerwca 1988 r. w sprawie zasad stosowania opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 5c rozporządzenia (EWG) nr 804/68 (Dz.U. 1988, L 139, s. 12)] użyto tego samego pojęcia, należy interpretować te przepisy w sposób jednolity. Ponadto ponieważ przepisy te służą temu samemu celowi, a drugi z nich ma charakter wykonawczy w stosunku do pierwszego, przepisom tym należy, ze względów bezpieczeństwa prawnego, nadawać jednolitą wykładnię”.
(
14
)	Postanowienie odsyłające, pkt 18.
(
15
)	Wyroki: z dnia 14 października 2010 r., Landkreis Bad Dürkheim (C‑61/09; EU:C:2010:606, pkt 62); z dnia 2 lipca 2015 r., Wree (C‑422/13, EU:C:2015:438, pkt 44).
(
16
)	Wyrok z dnia 2 lipca 2015 r., Demmer (C‑684/13, EU:C:2015:439, pkt 61, 62). W mojej ocenie przydatność tego wyroku w niniejszej sprawie jest niewielka: przedmiotem sporu były bowiem ograniczenia nałożone na rolnika w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu lotniczego.
(
17
)	Ibidem, pkt 69, 70.
(
18
)	Wyrok z dnia 15 stycznia 1991 r., Ballmann (C‑341/89, EU:C:1991:11, pkt 15).
(
19
)	Wyrok z dnia 14 października 2010 r. (C‑61/09, EU:C:2010:606, pkt 52, 54, 55, 58, 62). To, że tytuł prawny, na podstawie którego producent prowadzi gospodarstwo, jest bez znaczenia, jest stwierdzeniem utrwalonym już w orzecznictwie (wyroki: z dnia 8 maja 2003 r., Agrargenossenschaft Alkersleben, C‑268/01, EU:C:2003:263, pkt 30; z dnia 24 czerwca 2010 r., Pontini i in., C‑375/08, EU:C:2010:365, pkt 62).
(
20
)	Orzecznictwo to zostało następnie przywołane w wyroku z dnia 2 lipca 2015 r., Wree (C‑422/13, EU:C:2015:438, pkt 44).
(
21
)	Wyrok z dnia 8 maja 2003 r., Agrargenossenschaft Alkersleben (C‑268/01, EU:C:2003:263, pkt 30–33). Kontekst prawny stanowiło rozporządzenie Rady (EWG) nr 3950/92 z dnia 28 grudnia 1992 r. ustanawiające opłatę dodatkową w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. 1992, L 405, s. 1).
(
22
)	Wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Avio Lucos (C‑176/20, EU:C:2022:274, pkt 36). Te jednostki produkcyjne zarządzane przez danego rolnika mogą obejmować np. zwierzęta wykorzystywane do wypasu, które należą do innych osób, o ile rolnik ten posiada w odniesieniu do tych zwierząt wystarczające uprawnienie do rozporządzania na potrzeby prowadzenia jego działalności rolniczej.
(
23
)	Oczywiście przy założeniu, że dzierżawione winnice znajdują się w granicach obszaru chronionej nazwy pochodzenia lub chronionego oznaczenia geograficznego.
(
24
)	Zobacz pkt 27 powyżej.
(
25
)	Postanowienie odsyłające, pkt 31.
(
26
)	Rozporządzenie Komisji z dnia 26 marca 1981 r. ustanawiające szczegółowe zasady opisu i prezentacji win i moszczy winogronowych (Dz.U. 1981, L 106, s. 1).
(
27
)	Logiczne jest, że ma to miejsce, ponieważ w przypadku nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych istotne jest, aby jakość, właściwości lub reputacja produktu były związane z pochodzeniem geograficznym lub aby można było przypisać je pochodzeniu geograficznemu [art. 93 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1308/2013].
(
28
)	Landwein der Mosel (https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/food-safety-and-quality/certification/quality-labels/geographical-indications-register/details/EUGI00000004687).
(
29
)	Postanowienie odsyłające, pkt 24.
(
30
)	Motyw 49 rozporządzenia delegowanego 2019/33.
(
31
)	Jak wskazuje sąd odsyłający, kryteria ustanowione w ogólnej dziedzinie produkcji rolnej należy interpretować w sposób ścisły, gdy stosuje się je do przepisów dotyczących produkcji wina, z uwagi na ścisły związek między stałym zakładem produkcyjnym a gospodarstwem winiarskim, od którego pochodzi nazwa wina.
(
32
)	Wymóg ten został wprowadzony na mocy art. 57 rozporządzenia nr 607/2009. Do tego czasu wymagano, aby „produkcja wina [była prowadzona] w tym gospodarstwie winiarskim” [art. 4 ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1608/76 z dnia 4 czerwca 1976 r. ustanawiającego zasady opisu i prezentacji win i moszczy winogronowych (Dz.U. 1976, L 183, s. 1)].
(
33
)	W niniejszej sprawie, zdaniem plantatora winorośli A, tłoczenie zajmuje nie więcej niż trzy godziny (pkt 1 akapitu dotyczącego pierwszego pytania prejudycjalnego w uwagach pisemnych plantatora winorośli A).
(
34
)	Sprawa 311/87 (EU:C:1988:483).
(
35
)	Sprawa C‑403/92 (EU:C:1994:269).
(
36
)	Zastosowanie miał art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 997/81.
(
37
)	Wyrok z dnia 29 czerwca 1994 r., Baux (C‑403/92, EU:C:1994:269, pkt 13). Również w tym przypadku wino musiało pochodzić „wyłącznie z winogron zebranych w danym gospodarstwie, a […] produkcja wina [musiała zostać] przeprowadzona w tym gospodarstwie”.
(
38
)	Ibidem, pkt 14, 15. Podkreślenie moje.
(
39
)	Ibidem, pkt 19 i podobnie pkt 24.
(
40
)	Podczas rozprawy przedstawiono przykłady kosztów urządzeń do tłoczenia i podkreślono racjonalność ekonomiczną (na którą powołał się również sąd odsyłający) wspólnego korzystania z nich przez kilku plantatorów winorośli. Komisja wskazała również na względy enologiczne, ponieważ transport zebranych winogron do odległej tłoczni mógłby zaszkodzić ich jakości.
(
41
)	Rentowność tych małych gospodarstw jest przedmiotem troski prawodawcy Unii. Zgodnie z motywem 13 rozporządzenia 2021/2117 „[…] unijny sektor wina charakteryzuje się również bardzo dużą liczbą małych gospodarstw rodzinnych, co prowadzi do powstania zróżnicowanej gamy win”. W tym samym motywie dąży on do zagwarantowania rentowności przedsięwzięć unijnego sektora wina.
(
42
)	Zgodnie z art. 40 ust. 1 TFUE „[d]o osiągnięcia celów przewidzianych w artykule 39 [(wspólna polityka rolna)] ustanawia się wspólną organizację rynków rolnych”. Zgodnie z art. 40 ust. 2 TFUE „[w]spólna organizacja […] wyklucza wszelką dyskryminację między producentami […] wewnątrz Unii”.
(
43
)	Paragraf 22 ust. 2 Bundesgesetz über den Verkehr mit Wein und Obstwein (ustawy federalnej o obrocie winem i winem owocowym), w brzmieniu opublikowanym w dniu 17 listopada 2009 r. (BGBl. I Austria nr 111/2009) i zmienionym ustawą z dnia 29 maja 2019 r. (BGBl. I Austria nr 48/2019), w związku z § 2 ust. 1 i § 2 ust. 2 pkt 1 Verordnung des Bundesministers für Land – und Forstwirtschaft, Umwelt und Wasserwirtschaft über die Bezeichnung von Weinen (rozporządzenia federalnego ministra rolnictwa, leśnictwa, środowiska i gospodarki wodnej dotyczącego oznaczania win), w brzmieniu opublikowanym w dniu 1 kwietnia 2011 r. (BGBl. II Austria nr 111/2011), ostatnio zmienionym rozporządzeniem zmieniającym z dnia 23 lipca 2018 r. (BGBl. II Austria nr 184/2018).
(
44
)	Punkt 32 postanowienia odsyłającego.
(
45
)	Wyrok z dnia 29 czerwca 1994 r., Baux (C‑403/92, EU:C:1994:269, pkt 15).
(
46
)	Jak podkreśliła Komisja na rozprawie, to właśnie oni najlepiej wiedzą, jak działa tłocznia.