62023TJ0551
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δέκατο τμήμα)
της 4ης Ιουνίου 2025 (
*1
)
«Οικονομική και νομισματική πολιτική – Προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων – Ειδικά καθήκοντα εποπτείας που έχουν ανατεθεί στην ΕΚΤ – Απόφαση για την ανάκληση της άδειας λειτουργίας πιστωτικού ιδρύματος – Παράβαση της εθνικής νομοθεσίας σχετικά με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας – Άρθρο 83, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΕ) 468/2014 και άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 1024/2013 – Έκταση της αξιολόγησης από την ΕΚΤ των περιστάσεων που δικαιολογούν την ανάκληση – Αρμοδιότητα των εθνικών αρμόδιων αρχών και της ΕΚΤ στο πλαίσιο του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού (ΕΕΜ) – Προϋποθέσεις της ανάκλησης – Υποχρέωση αιτιολόγησης – Δικαίωμα χρηστής διοίκησης»
Στην υπόθεση T‑551/23,
Baltic International Bank SE, με έδρα τη Ρίγα (Λεττονία), εκπροσωπούμενη από τον M. Supe και την V. Supe, δικηγόρους,
προσφεύγουσα,
κατά
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), εκπροσωπούμενης από την E. Yoo, την J. Poscia, την K. Drēviņa και τον M. Puidokas,
καθής,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο τμήμα),
συγκείμενο από τους O. Porchia (εισηγήτρια), πρόεδρο, M. Jaeger και P. Nihoul, δικαστές,
γραμματέας: I. Kurme, διοικητική υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 3ης Δεκεμβρίου 2024,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Με την προσφυγή που άσκησε δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, η προσφεύγουσα, Baltic International Bank SE, ζητεί την ακύρωση της εις βάρος της εκδοθείσας απόφασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), της 3ης Ιουλίου 2023, σχετικά με την ανάκληση της άδειας λειτουργίας πιστωτικού ιδρύματος υποκείμενου σε προληπτική εποπτεία (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση).
Ιστορικό της διαφοράς
2
Η προσφεύγουσα είναι λιγότερο σημαντικό πιστωτικό ίδρυμα εγκατεστημένο στη Λεττονία, το οποίο τελεί υπό την άμεση προληπτική εποπτεία της Finanšu un kapitāla tirgus komisija (Επιτροπής χρηματοπιστωτικών αγορών και κεφαλαιαγορών, Λεττονία, στο εξής: ΕΧΑΚ), η οποία ενσωματώθηκε στη Latvijas Banka (Τράπεζα της Λεττονίας).
3
Εκτιμώντας ότι η προσφεύγουσα υπέπιπτε από το 2012 σε παραβάσεις των τραπεζικών υποχρεώσεών της, η ΕΧΑΚ εξέδωσε διάφορες αποφάσεις εις βάρος της.
4
Ειδικότερα, στις 9 Μαρτίου 2016 η ΕΧΑΚ εξέδωσε τη lēmums Nr. 61 par sankciju piemērošanu AS «Baltic International Bank» (απόφαση αριθ. 61 για την επιβολή κυρώσεων στην AS «Baltic International Bank», στο εξής: απόφαση αριθ. 61), την οποία η προσφεύγουσα δεν προσέβαλε. Στις 29 Νοεμβρίου 2019 η ΕΧΑΚ εξέδωσε τη lēmums Nr. 191 par sankciju piemērošanu AS «Baltic International Bank» (απόφαση αριθ. 191 για την επιβολή κυρώσεων και μέτρων στην AS «Baltic International Bank», στο εξής: απόφαση αριθ. 191), την οποία προσέβαλε η προσφεύγουσα. Στις 22 Δεκεμβρίου 2022 η ΕΧΑΚ επιβεβαίωσε την απόφαση αυτή με τη lēmums Nr. 255 par Finanšu un kapitāla tirgus komisijas padomes 29.11.2019. lēmuma Nr. 191 atstāšanu par negrozītu (απόφαση αριθ. 255 σχετικά με τη διατήρηση σε ισχύ της [απόφασης αριθ. 191]). Η προσφεύγουσα προσέβαλε την τελευταία αυτή απόφαση ενώπιον του Administratīvā apgabaltiesa (διοικητικού εφετείου, Λεττονία).
5
Επιπλέον, στις 12 Δεκεμβρίου 2022 η ΕΧΑΚ εξέδωσε τη lēmums Nr. 215 par noregulējuma darbības nepiemērošanu Baltic International Bank SE (απόφαση αριθ. 215 σχετικά με τη μη εφαρμογή μέτρου εξυγίανσης στην [προσφεύγουσα], στο εξής: απόφαση αριθ. 215) και τη lēmums Nr. 216 par finanšu pakalpojumu sniegšanas apturēšanu un pilnvarnieku iecelšanu Baltic International Bank SE (απόφαση αριθ. 216 σχετικά με την αναστολή της παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και τον διορισμό εντολοδόχου για [την προσφεύγουσα], στο εξής: απόφαση αριθ. 216).
6
Στις 30 Δεκεμβρίου 2022 η ΕΧΑΚ υπέβαλε στην ΕΚΤ πρόταση απόφασης εις βάρος της προσφεύγουσας με τίτλο «περί ανάκλησης της άδειας λειτουργίας πιστωτικού ιδρύματος υποκείμενου σε προληπτική εποπτεία» (στο εξής: πρόταση απόφασης).
7
Στις 10 Μαρτίου 2023 η ΕΚΤ εξέδωσε την απόφαση ECB-SSM‑2023-LV‑1 WHD‑2022-0014 σχετικά με την ανάκληση της άδειας λειτουργίας πιστωτικού ιδρύματος υποκείμενου σε προληπτική εποπτεία (στο εξής: αρχική απόφαση), με την οποία ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας που είχε χορηγηθεί στην προσφεύγουσα ως πιστωτικό ίδρυμα.
8
Η αρχική απόφαση βασιζόταν σε τρεις λόγους, με τους οποίους εξετίθεντο τα εξής:
–
με τον πρώτο λόγο, ότι η προσφεύγουσα είχε υποπέσει σε σοβαρές παραβάσεις για παρατεταμένο χρονικό διάστημα και ότι κατά την ημερομηνία έκδοσης της αρχικής απόφασης εξακολουθούσε να υποπίπτει σε σοβαρές παραβάσεις ουσιωδών διατάξεων του Noziedzīgi iegūtu līdzekļu legalizācijas un terorisma un proliferācijas finansēšanas novēršanas likums (νόμου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και της διάδοσης) της 13ης Ιουνίου 2019 (Latvijas Vēstnesis, 2008, no 116), οι οποίες στοιχειοθετούν ατομικώς και συλλογικώς λόγους ανάκλησης της άδειας λειτουργίας·
–
με τον δεύτερο λόγο, ότι η προσφεύγουσα παρέβη για παρατεταμένο χρονικό διάστημα την υποχρέωσή της να καθιερώσει αποτελεσματικά συστήματα εσωτερικού ελέγχου, την οποία προβλέπει το άρθρο 341, παράγραφος 1, του Kredītiestāžu likums (νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων) της 5ης Οκτωβρίου 1995 (Latvijas Vēstnesis, 1995, no 163)·
–
με τον τρίτο λόγο, ότι η προσφεύγουσα παρέβη την υποχρέωσή της να χαράξει και να εφαρμόσει στρατηγική, πολιτικές και διαδικασίες οι οποίες να είναι συνετές και να της παρέχουν τη δυνατότητα να διαχειριστεί τους κινδύνους της, στις οποίες περιλαμβάνονται ο έγκαιρος εντοπισμός, η αξιολόγηση, η ανάλυση και η παρακολούθηση των κινδύνων της, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 342, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων.
9
Με απόφαση της 24ης Μαρτίου 2023, το Ekonomisko lietu tiesa (δικαστήριο οικονομικών υποθέσεων, Λεττονία) έθεσε την προσφεύγουσα υπό εκκαθάριση.
10
Στις 6 Απριλίου 2023 η προσφεύγουσα υπέβαλε αίτηση επανεξέτασης της αρχικής απόφασης ενώπιον του διοικητικού συμβουλίου επανεξέτασης της ΕΚΤ.
11
Στις 3 Ιουλίου 2023 το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ αντικατέστησε, διατηρώντας πανομοιότυπο το περιεχόμενο, την αρχική απόφαση με την προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία άρχισε να ισχύει την επομένη της κοινοποίησης της αρχικής απόφασης.
Αιτήματα των διαδίκων
12
Η προσφεύγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση και
–
να καταδικάσει την ΕΚΤ στα δικαστικά έξοδα.
13
Η προσφεύγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την προσφυγή ως αβάσιμη και
–
να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
Σκεπτικό
Επί του παραδεκτού της προσφυγής
14
Η ΕΚΤ εκφράζει αμφιβολίες ως προς το παραδεκτό της προσφυγής, αμφισβητώντας το κύρος της εντολής των δικηγόρων της προσφεύγουσας. Υπογραμμίζει ιδίως ότι οι εν λόγω δικηγόροι είχαν διοριστεί από το πρώην διοικητικό συμβούλιο της προσφεύγουσας με δικαστικό πληρεξούσιο της 5ης Σεπτεμβρίου 2005 και συμφωνία εκπροσώπησης της 23ης Μαρτίου 2023, πλην όμως ο εκκαθαριστής της προσφεύγουσας ανακάλεσε, από τις 6 Απριλίου 2023, όλες τις εντολές που είχε χορηγήσει το εν λόγω διοικητικό συμβούλιο, καθιστώντας κατά τον τρόπο αυτόν ανίσχυρη την εντολή δυνάμει της οποίας οι δικηγόροι της προσφεύγουσας την εκπροσωπούν στην υπό κρίση υπόθεση.
15
Απαντώντας σε μέτρο οργανώσεως της διαδικασίας που έλαβε το Γενικό Δικαστήριο, η προσφεύγουσα προσκόμισε, στις 23 Οκτωβρίου 2024, πρόσθετα έγγραφα, μεταξύ των οποίων επιστολή του διαχειριστή της, προς απόδειξη της εντολής των δικηγόρων της. Επικαλέστηκε ακόμη την απόφαση της 5ης Νοεμβρίου 2019, ΕΚΤ κ.λπ. κατά Trasta Komercbanka κ.λπ.(C‑663/17 P, C‑665/17 P και C‑669/17 P, EU:C:2019:923), προκειμένου να υποστηρίξει ότι οι εντολές των δικηγόρων της δεν μπορούσαν να καταστούν ανίσχυρες, όπως είχε κρίνει και το Δικαστήριο με την εν λόγω απόφαση. Προβάλλει ότι το πρώην διοικητικό συμβούλιό της είχε στις 23 Μαρτίου 2023 την εξουσία να συνάψει τη συμφωνία εκπροσώπησης με τους δικηγόρους της. Προσθέτει ότι, μολονότι ο εκκαθαριστής της ανακάλεσε εν συνεχεία το σύνολο των εντολών που είχε χορηγήσει το εν λόγω διοικητικό συμβούλιο, η ανάκληση δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη όσον αφορά τις εντολές που είχαν χορηγηθεί στους δικηγόρους της για την υπό κρίση υπόθεση, διότι υπάρχει κίνδυνος ο εκκαθαριστής να μην προσβάλει την πράξη που εκδόθηκε από την ΕΧΑΚ ή με τη στήριξή της και η οποία οδήγησε στην κίνηση της διαδικασίας εκκαθάρισης εις βάρος της προσφεύγουσας, πράγμα που θα αντέβαινε στην αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας. Η συμπεριφορά του εκκαθαριστή θα μπορούσε να θίξει το δικαίωμά της, ως νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου, σε δίκαιη δίκη. Η προσφεύγουσα προσκόμισε την ίδια επιστολή του διαχειριστή της ως επίσημο έγγραφο προς απόδειξη των εντολών των δικηγόρων της.
16
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, βάσει του άρθρου 19 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο έχει εφαρμογή και στη διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 53, πρώτο εδάφιο, αυτού, τα νομικά πρόσωπα όπως η προσφεύγουσα μπορούν να προσφεύγουν ενώπιον των δικαιοδοτικών οργάνων της Ένωσης μόνον αν εκπροσωπούνται από δικηγόρο που έχει δικαίωμα παραστάσεως ενώπιον δικαστηρίου κράτους μέλους ή άλλου κράτους συμβαλλομένου στη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ) (πρβλ. απόφαση της 8ης Φεβρουαρίου 2024, Pilatus Bank κατά ΕΚΤ, C‑256/22 P, EU:C:2024:125, σκέψη 35).
17
Λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης τα νομικά πρόσωπα να εκπροσωπούνται από δικηγόρο που έχει δικαίωμα παραστάσεως ενώπιον δικαστηρίου κράτους μέλους ή άλλου κράτους συμβαλλομένου στη Συμφωνία για τον ΕΟΧ, το παραδεκτό προσφυγής που ασκείται από νομικό πρόσωπο εξαρτάται από την απόδειξη ότι το ενδιαφερόμενο πρόσωπο έλαβε πράγματι την απόφαση να ασκήσει την προσφυγή και ότι οι δικηγόροι που ισχυρίζονται ότι το εκπροσωπούν είναι όντως εξουσιοδοτημένοι προς τούτο (πρβλ. απόφαση της 8ης Φεβρουαρίου 2024, Pilatus Bank κατά ΕΚΤ, C‑256/22 P, EU:C:2024:125, σκέψη 57 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
18
Ακριβώς προς διασφάλιση των ανωτέρω, το άρθρο 51, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου απαιτεί από τους δικηγόρους, όταν ο διάδικος που εκπροσωπούν είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, να καταθέτουν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου εντολή του εν λόγω διαδίκου, η μη προσκόμιση της οποίας μπορεί, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του ίδιου άρθρου, να έχει ως συνέπεια το απαράδεκτο της προσφυγής (πρβλ. απόφαση της 8ης Φεβρουαρίου 2024, Pilatus Bank κατά ΕΚΤ, C‑256/22 P, EU:C:2024:125, σκέψη 58 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
19
Εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι το πρώην διοικητικό συμβούλιο της προσφεύγουσας είχε νομίμως την εξουσία να χορηγήσει στις 5 Σεπτεμβρίου 2005 το δικαστικό πληρεξούσιο και να συνάψει στις 23 Μαρτίου 2023 τη συμφωνία εκπροσώπησης με τους δικηγόρους της προσφεύγουσας στην υπό κρίση υπόθεση.
20
Με το από 10 Οκτωβρίου 2024 έγγραφό του, το οποίο κοινοποιήθηκε από την προσφεύγουσα στις 23 Οκτωβρίου 2024 σε απάντηση μέτρου οργανώσεως της διαδικασίας που έλαβε το Γενικό Δικαστήριο καθώς και ως εντολή προς τους δικηγόρους της προσφεύγουσας, ο διαχειριστής της υποστηρίζει ότι οι ανακλήσεις εντολών που αποφασίστηκαν από τον εκκαθαριστή και δημοσιεύθηκαν στις 11 Απριλίου 2023 και στις 29 Ιανουαρίου 2024 δεν επηρέασαν την ισχύ των εντολών που είχαν χορηγηθεί από το πρώην διοικητικό συμβούλιο στους δικηγόρους της προσφεύγουσας στην υπό κρίση υπόθεση. Προσθέτει ότι οι δικηγόροι της προσφεύγουσας έχουν την εξουσία να την εκπροσωπούν βάσει των εν λόγω εντολών.
21
Συναφώς, αρκεί να επισημανθεί ότι, μολονότι η ΕΧΑΚ δεν είναι ούτε εκδότρια της προσβαλλόμενης απόφασης ούτε καθής ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, δεδομένου ότι τις ιδιότητες αυτές τις έχει η ΕΚΤ, εντούτοις μετέσχε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, η οποία υιοθετήθηκε κατόπιν πρότασής της. Δεδομένου του καθήκοντος εκκαθάρισης που του ανατίθεται κατ’ εφαρμογήν του λεττονικού δικαίου, ο εκκαθαριστής τελεί σε κατάσταση σύγκρουσης καθηκόντων καθόσον η αμφισβήτηση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της ανάκλησης της άδειας λειτουργίας του νομικού προσώπου το οποίο εκπροσωπεί θα μπορούσε να τον οδηγήσει στο να καταστήσει, κατά παράβαση του καθήκοντος αυτού, άνευ νομικής βάσεως τη διαδικασία εκκαθάρισης του εν λόγω προσώπου (πρβλ. απόφαση της 5ης Νοεμβρίου 2019, ΕΚΤ κ.λπ. κατά Trasta Komercbanka κ.λπ, C‑663/17 P, C‑665/17 P και C‑669/17 P, EU:C:2019:923, σκέψη 74).
22
Κατά συνέπεια, όσον αφορά την εκπροσώπηση από τους δικηγόρους της προσφεύγουσας στην υπό κρίση υπόθεση, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη η ανάκληση των εντολών τους που αποφασίστηκε από τον εκκαθαριστή, δεδομένου ότι τούτο θα προσέβαλλε το δικαίωμα της προσφεύγουσας σε αποτελεσματική δικαστική προστασία, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης) (πρβλ. απόφαση της 5ης Νοεμβρίου 2019, ΕΚΤ κ.λπ. κατά Trasta Komercbanka κ.λπ, C‑663/17 P, C‑665/17 P και C‑669/17 P, EU:C:2019:923, σκέψη 78).
23
Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι δικηγόροι της προσφεύγουσας είναι νομίμως εξουσιοδοτημένοι να την εκπροσωπήσουν.
24
Πρέπει να προστεθεί ότι ο διαχειριστής δεν αμφισβητεί τις εντολές που είχαν αρχικώς χορηγηθεί στους δικηγόρους της προσφεύγουσας.
25
Επιπλέον, η ΕΚΤ δεν αμφισβήτησε την εντολή που προσκόμισε τελικώς η προσφεύγουσα ως επίσημο έγγραφο.
26
Η προσφυγή είναι επομένως παραδεκτή.
Επί του παραδεκτού των εγγράφων που προσκόμισε η προσφεύγουσα στις 2 Δεκεμβρίου 2024
27
Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 2 Δεκεμβρίου 2024, η προσφεύγουσα προσκόμισε νέα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία έφεραν ημερομηνία 21 Ιουλίου 2023 καθώς και 5 και 6 Σεπτεμβρίου 2023, ήτοι ημερομηνίες που ήταν ως προς το πρώτο αποδεικτικό στοιχείο προγενέστερες της κατάθεσης του δικογράφου της προσφυγής και ως προς τα λοιπά αποδεικτικά στοιχεία προγενέστερες της κατάθεσης του υπομνήματος απαντήσεως. Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η ΕΚΤ αμφισβήτησε το παραδεκτό των εγγράφων αυτών.
28
Υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 85, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, κατ’ εξαίρεση, οι κύριοι διάδικοι μπορούν επίσης να προσκομίσουν αποδεικτικά στοιχεία ή να προτείνουν αποδεικτικά μέσα πριν από την περάτωση της προφορικής διαδικασίας ή πριν από την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου να αποφανθεί επί της διαφοράς χωρίς διεξαγωγή προφορικής διαδικασίας, εφόσον δικαιολογήσουν την καθυστέρηση αυτή.
29
Συναφώς, η προσφεύγουσα εκλήθη κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση να εκφράσει τη γνώμη της επί του πιθανού απαραδέκτου των εγγράφων που προσκόμισε και να εκθέσει τους λόγους για τους οποίους τα έγγραφα αυτά δεν μπόρεσαν να κοινοποιηθούν παρά μόνον την παραμονή της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως. Περιορίστηκε να δηλώσει ότι τα έγγραφα αυτά τής είχαν αποσταλεί από τον εκκαθαριστή, χωρίς να αναφέρει την ημερομηνία κατά την οποία είχε γίνει τούτο ούτε να εξηγήσει τον λόγο για τον οποίο τής ήταν αδύνατο να εξασφαλίσει από τον εκκαθαριστή την νωρίτερη κοινοποίηση των εν λόγω εγγράφων.
30
Υπό τις συνθήκες αυτές, τα έγγραφα που προσκομίστηκαν στις 2 Δεκεμβρίου 2024 πρέπει να κηρυχθούν απαράδεκτα.
Επί της ουσίας
31
Προς στήριξη της προσφυγής της, η προσφεύγουσα προβάλλει τέσσερις λόγους ακυρώσεως. Με τον πρώτο λόγο ακυρώσεως προβάλλει πλάνη εκτιμήσεως της ΕΚΤ, καθόσον αυτή δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι η ΕΧΑΚ δεν είχε τηρήσει την υποχρέωσή της να εκδώσει σε εθνικό επίπεδο κανονισμούς με τους οποίους να καθορίζονται τα κριτήρια για τις σοβαρές παραβάσεις των κανονιστικών πράξεων στον τομέα της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και της διάδοσης (στο εξής: ΚΞΧ/ΧΤ). Με τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως προβάλλει, κατ’ ουσίαν, παράβαση εκ μέρους της ΕΚΤ της υποχρέωσης να προβεί σε δική της αξιολόγηση και να μην επαναλάβει απλώς την εκτίμηση της ΕΧΑΚ. Με τον τρίτο λόγο ακυρώσεως προβάλλει, κατ’ ουσίαν, παράβαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης όσον αφορά τον δεύτερο και τον τρίτο λόγο ανάκλησης της άδειας λειτουργίας καθώς και σφάλματα στα οποία υπέπεσε η ΕΚΤ όσον αφορά τους ίδιους αυτούς λόγους. Με τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως προβάλλει προσβολή του δικαιώματος σε χρηστή διοίκηση, που εμπεριέχει το δικαίωμα ακρόασης και το δικαίωμα πρόσβασης στον φάκελο.
32
Το Γενικό Δικαστήριο θα εξετάσει από κοινού τον πρώτο και τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως και εν συνεχεία, διαδοχικά, τον τρίτο και τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως.
Επί του πρώτου και του δευτέρου λόγου ακυρώσεως
33
Στο πλαίσιο του πρώτου και του δευτέρου λόγου ακυρώσεως, η προσφεύγουσα αμφισβητεί την εκτίμηση στην οποία προέβη η ΕΚΤ σχετικά με την εκ μέρους της τήρηση της νομοθεσίας περί ΚΞΧ/ΧΤ. Kατ’ ουσίαν, υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ δεν προέβη η ίδια στην εκτίμηση την οποία όφειλε να διενεργήσει, αλλά στήριξε την εκτίμηση στις αποφάσεις της ΕΧΑΚ, οι οποίες ήταν αμφισβητήσιμες, καθώς και σε προγενέστερες πράξεις εκδοθείσες στο πλαίσιο της εθνικής διοικητικής διαδικασίας, τις οποίες η ίδια δεν είχε μπορέσει να προσβάλει ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων.
34
Στο πλαίσιο του πρώτου λόγου ακυρώσεως, η προσφεύγουσα φρονεί ότι η ΕΚΤ υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως καθόσον δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι η ΕΧΑΚ δεν είχε τηρήσει την υποχρέωση που προβλέπεται στο άρθρο 196, παράγραφος 4, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων να εκδώσει σε εθνικό επίπεδο πράξεις με τις οποίες να καθορίζονται τα κριτήρια για τις σοβαρές παραβάσεις οι οποίες αφορούν την ΚΞΧ/ΧΤ.
35
Η ΕΚΤ παρέβη την υποχρέωση την οποία προβλέπει το άρθρο 83, παράγραφος 2, του κανονισμού της (ΕΕ) 468/2014, της 16ης Απριλίου 2014, που θεσπίζει το πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ της ΕΚΤ, των εθνικών αρμόδιων αρχών και των εθνικών εντεταλμένων αρχών εντός του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού (κανονισμός για το πλαίσιο ΕΕΜ) (ΕΕ 2014, L 141, σ. 1), να προβαίνει, κατά την έκδοση απόφασης ανάκλησης της άδειας λειτουργίας, σε δική της αξιολόγηση των περιστάσεων που δικαιολογούν την ανάκληση.
36
Η προσφεύγουσα φρονεί ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται στην αξιολόγηση η οποία πραγματοποιήθηκε από την ΕΧΑΚ και η οποία περιλαμβάνεται στην πρόταση απόφασης καθώς και στα έγγραφα που προσκομίστηκαν από την αρχή αυτή, πράγμα το οποίο δεν επαρκεί, σύμφωνα με το άρθρο 83, παράγραφος 2, του κανονισμού για το πλαίσιο ΕΕΜ.
37
Η προσφεύγουσα υπενθυμίζει τις διατάξεις του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΕ) 1024/2013 του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 2013, για την ανάθεση ειδικών καθηκόντων στην ΕΚΤ σχετικά με τις πολιτικές που αφορούν την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων (ΕΕ 2013, L 287, σ. 63) (στο εξής: βασικός κανονισμός ΕΕΜ), του άρθρου 83, παράγραφος 2, του κανονισμού για το πλαίσιο ΕΕΜ, του άρθρου 18, στοιχείο στʹ, και του άρθρου 67, παράγραφος 1, στοιχείο ιεʹ, της οδηγίας 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων, για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ και για την κατάργηση των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ (ΕΕ 2013, L 176, σ. 338), καθώς και τις διατάξεις του άρθρου 27, παράγραφος 1, σημείο 8, και του άρθρου 196, παράγραφοι 3 και 4, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων.
38
Κατά την προσφεύγουσα, βάσει των προαναφερθεισών διατάξεων, η ΕΚΤ έπρεπε να είχε εφαρμόσει τον νόμο περί πιστωτικών ιδρυμάτων και να διαπιστώσει ότι δεν είχαν εκδοθεί οι εθνικές κανονιστικές πράξεις με τις οποίες θα καθορίζονταν τα κριτήρια για τις σοβαρές παραβάσεις οι οποίες αφορούν την ΚΞΧ/ΧΤ.
39
Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ότι, αν είχαν εκδοθεί οι εθνικές πράξεις που μνημονεύονται στη σκέψη 38 ανωτέρω, τα κριτήρια για τις σοβαρές παραβάσεις θα διέφεραν από εκείνα που περιλαμβάνονται στην έκθεση της 31ης Μαΐου 2022 η οποία καταρτίσθηκε στο πλαίσιο του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού (ΕΕΜ) από την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ), την Ευρωπαϊκή Αρχή Kινητών Aξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) και την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (ΕΑΑΕΣ). Η έκθεση αυτή δεν έχει δεσμευτική νομική ισχύ και δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις κανονιστικές πράξεις που έπρεπε να εκδοθούν. Το ίδιο ισχύει και για τις συστάσεις της ΕΧΑΚ.
40
Η ΕΧΑΚ έπρεπε να είχε αναφέρει τα κριτήρια βάσει των οποίων οι παραβάσεις τις οποίες διέπραξε η προσφεύγουσα μπορούν να θεωρηθούν ως σοβαρές και η ΕΚΤ έπρεπε να διαπιστώσει ότι από τις αποφάσεις της ΕΧΑΚ απουσίαζε ορισμένο στοιχείο, ήτοι η αιτιολόγηση της σοβαρότητας αυτής.
41
Επίσης, η μη έκδοση των σχετικών κανονιστικών πράξεων εντός των ταχθεισών προθεσμιών παραβιάζει την αρχή της ασφάλειας δικαίου, δεδομένου ότι η προσφεύγουσα είχε το δικαίωμα να γνωρίζει εκ των προτέρων τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για τον χαρακτηρισμό των παραβάσεων που της προσάπτονται ως σοβαρών.
42
Εξάλλου, η ΕΚΤ στηρίχθηκε κατά την προσφεύγουσα σε εσφαλμένη νομική βάση. Η προσφεύγουσα επισημαίνει ότι η απουσία κριτηρίων αναγνωρίστηκε από τον νομοθέτη ως σημαντική έλλειψη, στο μέτρο που αυτός είχε προβλέψει στο σημείο 84 των μεταβατικών διατάξεων του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων ότι η ΕΧΑΚ έπρεπε να καθορίσει τα εν λόγω κριτήρια πριν από την 1η Αυγούστου 2019, εκδίδοντας κανονιστικές πράξεις έχουσες την ίδια ισχύ με τα διατάγματα του Υπουργικού Συμβουλίου, σύμφωνα με το λεττονικό δίκαιο. Διευκρινίζει ότι οι πράξεις αυτές δεν είχαν παρ’ όλα αυτά εκδοθεί.
43
Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι η ΕΚΤ υποχρεούται να εφαρμόζει όχι μόνον τις διατάξεις του ενωσιακού δικαίου, αλλά και, στις περιπτώσεις που το δίκαιο αυτό συνίσταται σε οδηγίες, το εθνικό δίκαιο που μεταφέρει τις οδηγίες αυτές στην εσωτερική έννομη τάξη. Εν προκειμένω δε η οδηγία 2013/36 μεταφέρθηκε στο λεττονικό δίκαιο με τον νόμο περί πιστωτικών ιδρυμάτων, τον οποίο η ΕΚΤ όφειλε να εφαρμόσει. Εξάλλου, η ΕΚΤ επιβεβαίωσε κατά την προσφεύγουσα ότι οφείλει να εξετάσει αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του εθνικού δικαίου, ερμηνευόμενες σε συνδυασμό με το άρθρο 18, στοιχείο στʹ, και με το άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο ιεʹ, της οδηγίας 2013/36. Όφειλε επομένως να εξακριβώσει τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά και να κρίνει αν αυτά μπορούσαν να αποδείξουν ότι η προσφεύγουσα κρίθηκε υπεύθυνη για σοβαρή παράβαση κατά την έννοια του εθνικού δικαίου.
44
Στο πλαίσιο αυτό, αν η ΕΚΤ είχε διαπιστώσει, κατ’ εφαρμογήν του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, ότι η ΕΧΑΚ δεν είχε εκδώσει κανονιστικές πράξεις στον τομέα της ΚΞΧ/ΧΤ, δεν θα έπρεπε να στηρίξει την προσβαλλόμενη απόφαση στις διαπιστώσεις της ΕΧΑΚ, η οποία δεν είχε τηρήσει την υποχρέωση που τη βάρυνε.
45
Η προσφεύγουσα διευκρινίζει ότι η απόφαση αριθ. 61, στην οποία στηρίζεται η προσβαλλόμενη απόφαση, εκδόθηκε πριν υιοθετηθεί η κανονιστική πράξη που θα καθόριζε τα κριτήρια σοβαρότητας όσον αφορά την ΚΞΧ/ΧΤ, σύμφωνα με το άρθρο 196, παράγραφος 4, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων. Η ΕΧΑΚ στήριξε την απόφασή της σε εσωτερική κανονιστική πράξη, ενώ τούτο δεν επιτρέπεται από το άρθρο 67, παράγραφος 6, του Administratīvā procesa likums (κώδικα διοικητικής διαδικασίας και διοικητικής δικονομίας) (Latvijas Vēstnesis, 2001, no 164). Ομοίως, οι κανονιστικές πράξεις με τις οποίες θα καθορίζονταν τα κριτήρια σοβαρότητας δεν είχαν ακόμη εκδοθεί ούτε κατά την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης αριθ. 191.
46
Όσον αφορά τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως, ο οποίος διαρθρώνεται σε τρία σκέλη, η προσφεύγουσα υποστηρίζει, με το πρώτο σκέλος, ότι η ΕΚΤ παρέβη την υποχρέωση επιμέλειας που υπέχει καθόσον δεν έλεγξε τις παραβάσεις που προσάπτονταν στην προσφεύγουσα στο πλαίσιο της απόφασης αριθ. 191, η οποία προσβλήθηκε σε εθνικό επίπεδο. Δεδομένου ότι η απόφαση αριθ. 191 δεν είχε καταστεί απρόσβλητη κατά την ημερομηνία έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης, η ΕΚΤ όφειλε να επανεξετάσει τα συναφή προς αυτήν πραγματικά περιστατικά. Η προσφεύγουσα διευκρινίζει με το υπόμνημα απαντήσεως ότι, με απόφαση του διοικητικού εφετείου της 5ης Σεπτεμβρίου 2023, η δίκη την οποία είχε κινήσει κατά της απόφασης αριθ. 191 περατώθηκε κατόπιν της αίτησης για ανάκληση της άδειας λειτουργίας που υπέβαλε ο εκκαθαριστής της στις 24 Ιουλίου 2023.
47
Με το δεύτερο σκέλος του δευτέρου λόγου ακυρώσεως, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ δεν εξέτασε με επιμέλεια και αμεροληψία τα πραγματικά περιστατικά σε σχέση με τις έρευνες στις οποίες παραπέμπει με το σημείο 11 του παραρτήματος της προσβαλλόμενης απόφασης. Η προσφεύγουσα υπενθυμίζει τους κανόνες του λεττονικού δικαίου σχετικά με τις έρευνες και την ποινική διαδικασία, καθώς και το γεγονός ότι σε κανέναν από τους υπαλλήλους της, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της και τους μετόχους της δεν αποδόθηκε η ιδιότητα του υπόπτου ή του κατηγορουμένου. Παραπέμποντας με την προσβαλλόμενη απόφαση σε εκκρεμή ποινική διαδικασία, η ΕΚΤ παρέβη το άρθρο 48, παράγραφος 1, του Χάρτη, το οποίο προβλέπει ότι κάθε κατηγορούμενος τεκμαίρεται ότι είναι αθώος. Σύμφωνα με την προσφεύγουσα, η ΕΚΤ δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει τις πληροφορίες που συναρτώνταν προς την άσκηση ποινικής δίωξης ως θεμέλιο της προσβαλλόμενης απόφασης.
48
Με το τρίτο σκέλος του δευτέρου λόγου ακυρώσεως, η προσφεύγουσα αμφισβητεί τη νομική αξία των εγγράφων στα οποία στηρίζεται η προσβαλλόμενη απόφαση, ήτοι των εκθέσεων επιθεώρησης και των αποφάσεων αριθ. 61 και 191. Κατά την προσφεύγουσα, εναπέκειτο στην ΕΚΤ να ελέγξει τη νομιμότητα της πρότασης απόφασης, η οποία έπασχε από ουσιώδεις πλημμέλειες πλήττουσες τη νομιμότητα της προσβαλλόμενης απόφασης.
49
Όσον αφορά, κατά πρώτον, τις εκθέσεις επιθεώρησης, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι πρόκειται για «ενδιάμεσες αποφάσεις» οι οποίες δεν δύνανται να προσβληθούν στο πλαίσιο του εθνικού νομικού συστήματος. Πρόκειται για απλά έγγραφα που εκφράζουν την άποψη της ΕΧΑΚ χωρίς να αποτελούν τελικές αποφάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν μπορεί να στηριχθεί σε στοιχεία που παρέχονται με τις εκθέσεις αυτές.
50
Η προσφεύγουσα διευκρινίζει ότι, όσον αφορά την έκθεση επιθεώρησης του 2012 και τους ελέγχους που διενεργήθηκαν το 2014 και το 2015, η ΕΚΤ έλαβε ως βάση παραβάσεις του νόμου περί ΚΞΧ/ΧΤ τις οποίες η ΕΧΑΚ δεν είχε χαρακτηρίσει ως τέτοιες.
51
Η προσφεύγουσα επισημαίνει ακόμη ότι οι εκθέσεις επιθεώρησης του 2018 και του 2019 αποτέλεσαν αντικείμενο προσφυγής από κοινού με την απόφαση αριθ. 191 και ότι στην προσβαλλόμενη απόφαση δεν έπρεπε να γίνεται αναφορά σε αυτές. Οι πληροφορίες που περιέχονται στην έκθεση επιθεώρησης του 2018 δεν μπορούν να χρησιμεύσουν ως βάση για την προσβαλλόμενη απόφαση. Το ίδιο ισχύει και για τις πληροφορίες που συνελέγησαν στο πλαίσιο της κινηθείσας στις 13 Δεκεμβρίου 2021 διαδικασίας, επί της οποίας δεν εκδόθηκε καμία τελική απόφαση.
52
Όσον αφορά, κατά δεύτερον, τις αποφάσεις αριθ. 61 και 191, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η πρώτη κατέστη απρόσβλητη, ότι η ίδια δεν την προσέβαλε και ότι συμμορφώθηκε προς όλες τις απορρέουσες εξ αυτής υποχρεώσεις. Όσον αφορά την απόφαση αριθ. 191, η απόρριψη από το εθνικό δικαστήριο της αίτησης προσωρινής προστασίας που υπέβαλε κατ’ αυτής η προσφεύγουσα δεν αποτελεί πρόκριμα για την επί της ουσίας εκτίμηση της εν λόγω απόφασης.
53
Όσον αφορά, κατά τρίτον, τα έγγραφα της ΕΧΑΚ σχετικά με τη συμπεριφορά της προσφεύγουσας, τα έγγραφα αυτά δεν έχουν χαρακτήρα τελικής απόφασης.
54
Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι η ΕΚΤ παραβίασε την αρχή του τεκμηρίου αθωότητας στηριζόμενη σε δύο αποφάσεις της ΕΧΑΚ, η μία εκ των οποίων, η απόφαση αριθ. 191, είχε προσβληθεί, καθώς και στην έκθεση επιθεώρησης του 2018, η οποία αποτελεί ενδιάμεση απόφαση. Κατά την προσφεύγουσα, η ένδικη διαφορά με αντικείμενο τις αποφάσεις της ΕΧΑΚ είναι αντίστοιχη προς εκείνες οι οποίες έχουν ως αντικείμενο αποφάσεις εθνικής αρχής ανταγωνισμού που επιβάλλουν πρόστιμο και για τις οποίες ισχύουν όλες οι δικονομικές εγγυήσεις του δικαιώματος δίκαιης δίκης. Η ενοχή όποιου κατηγορείται για παράβαση μπορεί να θεωρηθεί οριστικώς αποδεδειγμένη μόνον όταν η απόφαση που διαπιστώνει την παράβαση καθίσταται απρόσβλητη. Όσον αφορά όμως την προσφεύγουσα, δεν υφίσταται καμία δικαστική απόφαση με ισχύ δεδικασμένου που να την κηρύσσει υπεύθυνη για σοβαρές παραβάσεις. Η ΕΚΤ έπρεπε να είχε εξακριβώσει αν τα έγγραφα στα οποία στηριζόταν είχαν καταστεί απρόσβλητα. Έπρεπε να είχε εξετάσει το βάσιμο της απόφασης αριθ. 191 ή να μη στηριχθεί στην απόφαση αυτή, δεδομένου ότι είχε προσβληθεί. Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι η απόφαση αριθ. 255 είχε επίσης προσβληθεί δικαστικώς.
55
Η παραπομπή στην αιτιολογία της απόφασης αριθ. 191 είναι πολλαπλώς εσφαλμένη καθόσον καμία από τις εκθέσεις επιθεώρησης, συμπεριλαμβανομένης της έκθεσης επιθεώρησης του 2018, δεν περιέχει τις διαπιστώσεις στις οποίες υποτίθεται ότι στηρίζεται η προσβαλλόμενη απόφαση.
56
Η ΕΚΤ αντικρούει την επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας.
57
Συναφώς, επισημαίνεται ότι, κατά το άρθρο 18, στοιχείο στʹ, της οδηγίας 2013/36, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να ανακαλέσουν την άδεια λειτουργίας πιστωτικού ιδρύματος όταν αυτό διαπράττει μια από τις παραβάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 67, παράγραφος 1, της ίδιας οδηγίας. Τα ανωτέρω αφορούν, μεταξύ άλλων, κατά το άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο ιεʹ, της εν λόγω οδηγίας, την περίπτωση του ιδρύματος που κηρύχθηκε υπεύθυνο για σοβαρές παραβάσεις των εθνικών διατάξεων που θεσπίστηκαν δυνάμει της οδηγίας 2005/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 2005, σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας (ΕΕ 2005, L 309, σ. 15). Η τελευταία αυτή οδηγία καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από την οδηγία (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2015, σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 2005/60 (ΕΕ 2015, L 141, σ. 73).
58
Όσον αφορά το ζήτημα της ανάκλησης της άδειας λειτουργίας πιστωτικού ιδρύματος, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 83, παράγραφος 2, του κανονισμού για το πλαίσιο ΕΕΜ, «[κ]ατά τη λήψη της απόφασής της, η ΕΚΤ λαμβάνει υπόψη σωρευτικά τα εξής: α) την αξιολόγηση από την ίδια των περιστάσεων που δικαιολογούν την ανάκληση, β) κατά περίπτωση, το σχέδιο απόφασης που έχει εκπονήσει ΕΑΑ για την ανάκληση άδειας λειτουργίας, γ) τη διαβούλευση με την οικεία ΕΑΑ […], δ) τυχόν σχόλια του πιστωτικού ιδρύματος σύμφωνα με το άρθρο 81 παράγραφος 2 και το άρθρο 82, παράγραφος 3[, του κανονισμού για το πλαίσιο ΕΕΜ]».
59
Το άρθρο 4, παράγραφος 3, του βασικού κανονισμού ΕΕΜ προβλέπει ότι «[γ]ια το σκοπό της εκτέλεσης των καθηκόντων που της ανατίθενται με τον παρόντα κανονισμό, με σκοπό τη διασφάλιση υψηλών προτύπων εποπτείας, η ΕΚΤ εφαρμόζει όλη την οικεία νομοθεσία και, αν το σχετικό ενωσιακό δίκαιο αποτελείται από οδηγίες, την εθνική νομοθεσία μεταφοράς των οδηγιών στην εσωτερική έννομη τάξη». Η διάταξη αυτή προβλέπει επίσης ότι «[α]ν η σχετική ενωσιακή νομοθεσία αποτελείται από κανονισμούς και αυτοί οι κανονισμοί παρέχουν ρητώς επιλογές στα κράτη μέλη, η ΕΚΤ πρέπει να εφαρμόζει επίσης και την εθνική νομοθεσία διά της οποίας ασκούνται αυτές οι επιλογές».
60
Από το άρθρο 4, παράγραφος 3, του βασικού κανονισμού ΕΕΜ προκύπτει ότι η ΕΚΤ οφείλει να εφαρμόζει το εθνικό δίκαιο όταν αυτό μεταφέρει τις σχετικές οδηγίες στην εσωτερική έννομη τάξη (πρβλ. απόφαση της 7ης Σεπτεμβρίου 2023, Versobank κατά ΕΚΤ, C‑803/21 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2023:630, σκέψη 102).
61
Πρέπει να προστεθεί ότι η προσβαλλόμενη απόφαση συνιστά πράξη σχετική με την προληπτική εποπτεία πιστωτικού ιδρύματος εκδοθείσα από την ΕΚΤ, η οποία διαθέτει συναφώς ευρεία διακριτική ευχέρεια, δεδομένου ότι, όπως εκτίθεται στην αιτιολογική σκέψη 55 του βασικού κανονισμού ΕΕΜ, η ανάθεση εποπτικών καθηκόντων στην ΕΚΤ συνεπάγεται τη σημαντική ευθύνη της να διασφαλίζει τη χρηματοοικονομική σταθερότητα στην Ένωση και να χρησιμοποιεί τις εποπτικές εξουσίες της κατά τον πλέον αποτελεσματικό και αναλογικό τρόπο (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 8ης Μαΐου 2019, Landeskreditbank Baden-Württemberg κατά ΕΚΤ, C‑450/17 P, EU:C:2019:372, σκέψη 86).
62
Η ευρεία διακριτική ευχέρεια της ΕΚΤ απορρέει επίσης από το γεγονός ότι η προσβαλλόμενη απόφαση συνεπάγεται την εκτίμηση περίπλοκων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών γεγονότων και περιστάσεων (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 10ης Νοεμβρίου 2022, Επιτροπή κατά Valencia Club de Fútbol, C‑211/20 P, EU:C:2022:862, σκέψη 34, και της 22ας Ιουνίου 2023, Γερμανία και Εσθονία κατά Pharma Mar και Επιτροπής, C‑6/21 P και C‑16/21 P, EU:C:2023:502, σκέψη 52).
63
Υπό τις συνθήκες αυτές, ο δικαστικός έλεγχος τον οποίο ο δικαστής της Ένωσης οφείλει να ασκεί ως προς το βάσιμο της αιτιολογίας μιας απόφασης όπως η προσβαλλόμενη απόφαση δεν επιτρέπεται να έχει ως αποτέλεσμα την υποκατάσταση της εκτίμησης της ΕΚΤ από τη δική του, αλλά έχει ως σκοπό να εξακριβωθεί ότι η εν λόγω απόφαση δεν στηρίζεται σε ανακριβή πραγματικά περιστατικά και ότι δεν πάσχει από πλάνη περί το δίκαιο ή από πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως ούτε εκδόθηκε κατά κατάχρηση εξουσίας (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 2ας Σεπτεμβρίου 2021, EPSU κατά Επιτροπής, C‑928/19 P, EU:C:2021:656, σκέψη 96, και της 4ης Μαΐου 2023, ΕΚΤ κατά Crédit lyonnais, C‑389/21 P, EU:C:2023:368, σκέψη 55).
64
Ο δικαστής της Ένωσης οφείλει, μεταξύ άλλων, να ελέγχει όχι μόνον την ακρίβεια, την αξιοπιστία και τη συνοχή των προβαλλομένων αποδεικτικών στοιχείων, αλλά και το ζήτημα αν τα στοιχεία αυτά αποτελούν το σύνολο των κρίσιμων στοιχείων που πρέπει να ληφθούν υπόψη για την εκτίμηση σύνθετης κατάστασης και αν δύνανται να τεκμηριώσουν τα εξ αυτών συναγόμενα συμπεράσματα (απόφαση της 4ης Μαΐου 2023, ΕΚΤ κατά Crédit lyonnais, C‑389/21 P, EU:C:2023:368, σκέψη 56).
65
Υπό τις ως άνω συνθήκες πρέπει να ελεγχθεί η εκ μέρους της ΕΚΤ εκτίμηση του πρώτου λόγου ανάκλησης της άδειας λειτουργίας.
66
Βάσει του πρώτου λόγου ανάκλησης της άδειας λειτουργίας, όπως αυτός εκτίθεται στο σημείο 4 της προσβαλλόμενης απόφασης, η ΕΚΤ διαπίστωσε ότι η προσφεύγουσα είχε, κατά τρόπο επανειλημμένο και διαρκή, παραβεί από το 2012 διάφορες νόμιμες απαιτήσεις σχετικές με την ΚΞΧ/ΧΤ, οι οποίες αφορούσαν το σύστημα εσωτερικού ελέγχου (σημείο 4.2.1 της προσβαλλόμενης απόφασης), τα μέτρα δέουσας επιμέλειας ως προς τον πελάτη (σημείο 4.2.2 της προσβαλλόμενης απόφασης) και τις αναφορές των ύποπτων συναλλαγών στη μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών της ΕΧΑΚ.
67
Στο σημείο 4 της προσβαλλόμενης απόφασης και στο παράρτημά της, η ΕΚΤ παραθέτει τις αιτιολογίες που, κατ’ αυτήν, αποδεικνύουν τις σοβαρές παραβάσεις σε σχέση με την ΚΞΧ/ΧΤ τις οποίες διέπραξε η προσφεύγουσα.
68
Συναφώς, επισημαίνεται εκ προοιμίου ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν επαναλαμβάνει απλώς τη θέση της ΕΧΑΚ που εκτίθεται στην πρόταση απόφασης.
69
Ειδικότερα, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι η ΕΚΤ προέβη σε δική της εκτίμηση με βάση πλήθος πληροφοριών που προέρχονταν από διάφορες αποφάσεις της ΕΧΑΚ αλλά επίσης και από άλλα έγγραφα που είχαν καταρτισθεί σε εθνικό επίπεδο, μεταξύ των οποίων εκθέσεις επιθεώρησης και δραστηριότητες εποπτείας.
70
Στο πλαίσιο της προσβαλλόμενης απόφασης, η ΕΚΤ στηρίζεται στις εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται ιδίως στις αποφάσεις αριθ. 61 και 191, αλλά επίσης και στις εκθέσεις επιτόπιας επιθεώρησης του 2012, του 2014, του 2018 και του 2021, στις στοχοθετημένες εκθέσεις επιτόπιας επιθεώρησης του 2013, του 2015, του 2019 και του 2020 καθώς και στις στοχοθετημένες εκθέσεις μη επιτόπιας επιθεώρησης του 2015 και στις δραστηριότητες μη επιτόπιας εποπτείας του 2022.
71
Επισημαίνεται ότι ορθώς η ΕΚΤ έλαβε υπόψη τις αποφάσεις αριθ. 61 και 191, καθώς και τα λοιπά έγγραφα που μνημονεύονται στη σκέψη 70 ανωτέρω, στα οποία περιγράφονται οι παραβάσεις της προσφεύγουσας. Το γεγονός ότι τα έγγραφα αυτά καταρτίστηκαν από την ΕΧΑΚ δεν εμποδίζει την ΕΚΤ ούτε να τα λάβει υπόψη ούτε να προβεί βάσει των πληροφοριών που περιέχουν σε δική της εκτίμηση που να θεμελιώνει την απόφαση περί ανάκλησης της άδειας λειτουργίας.
72
Συναφώς, έχει μεταξύ άλλων κριθεί ότι η ΕΚΤ ήταν αρμόδια να ανακαλέσει άδεια λειτουργίας με βάση τις παραβάσεις που είχαν διαπιστωθεί από τις εθνικές αρμόδιες αρχές (στο εξής: ΕΑΑ) (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 12ης Σεπτεμβρίου 2024, Anglo Austrian AAB κατά ΕΚΤ και Far-East, C‑579/22 P, EU:C:2024:731, σκέψη 47).
73
Όσον αφορά τις αποφάσεις αριθ. 61 και 191, πρέπει να προστεθεί, κατά πρώτον, ότι η απόφαση αριθ. 61 δεν προσβλήθηκε από την προσφεύγουσα. Επομένως, η απόφαση αριθ. 61 είχε καταστεί απρόσβλητη και μπορούσε να αντιταχθεί στην προσφεύγουσα κατά την ημερομηνία έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης.
74
Όσον αφορά το προβαλλόμενο από την προσφεύγουσα γεγονός ότι η ΕΑΑ δεν είχε ακόμη εκδώσει κανονισμούς με τους οποίους να καθορίζονται τα κριτήρια βάσει των οποίων οι παραβάσεις που είχε διαπράξει η προσφεύγουσα σε σχέση με την ΚΞΧ/ΧΤ θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως σοβαρές, από τα υπομνήματα των διαδίκων και από τις απαντήσεις που αυτοί έδωσαν κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση προκύπτει ότι η υποχρέωση της ΕΧΑΚ να θεσπίσει τις διατάξεις που καθορίζουν τα κριτήρια για τις σοβαρές παραβάσεις των διατάξεων περί ΚΞΧ/ΧΤ άρχισε να ισχύει μόλις το 2019, κατόπιν της τροποποίησης του άρθρου 196 του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, στο οποίο μεταξύ άλλων προστέθηκε η παράγραφος 4.
75
Επομένως, η προαναφερθείσα υποχρέωση δεν ίσχυε κατά την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης αριθ. 61, η οποία καλύπτει την περίοδο από το 2012 έως το 2016. Πρέπει να επισημανθεί ότι ακόμη και εάν, όπως υποστηρίζει η προσφεύγουσα, η απόφαση αριθ. 61 εκδόθηκε έχοντας ως έρεισμα, όσον αφορά τον προσδιορισμό των σοβαρών παραβάσεων, εσωτερική πράξη της ΕΧΑΚ η οποία δεν είχε δημοσιοποιηθεί κατά τον χρόνο έκδοσης της εν λόγω απόφασης, πάντως είναι αδιαμφισβήτητο ότι η προσφεύγουσα δεν προσέβαλε την απόφαση αυτή, οπότε σε κάθε περίπτωση ορθώς ελήφθη υπόψη από την ΕΚΤ.
76
Εξάλλου, από την απάντηση που έδωσε η ΕΚΤ σε ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου προκύπτει ότι η ανάκληση της άδειας λειτουργίας θα ήταν δυνατή εν προκειμένω ακόμη και αν λαμβανόταν υπόψη μόνον η απόφαση αριθ. 61, χωρίς την απόφαση αριθ. 191.
77
Συναφώς, επισημαίνεται ότι, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των κανόνων προληπτικής εποπτείας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, αλλά και της ιδιαίτερης ευθύνης που βαρύνει συναφώς τα πιστωτικά ιδρύματα και της ανάγκης να υπάρξουν το συντομότερο δυνατόν συνέπειες για την παράβαση των εν λόγω κανόνων, εθνική διοικητική απόφαση με την οποία πιστωτικό ίδρυμα κηρύσσεται υπεύθυνο για σοβαρές παραβάσεις των εθνικών διατάξεων που θεσπίστηκαν δυνάμει της οδηγίας 2005/60 (νυν οδηγίας 2015/849) αρκεί για να δικαιολογήσει την ανάκληση της άδειας λειτουργίας (πρβλ. απόφαση της 22ας Ιουνίου 2022, Anglo Austrian AAB και Belegging-MaatschappijFar-East κατά ΕΚΤ, T‑797/19, EU:T:2022:389, σκέψη 50).
78
Περαιτέρω, μολονότι η προσφεύγουσα υποστήριξε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου ότι τήρησε τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την απόφαση αριθ. 61, υπενθυμίζεται ότι ο ισχυρισμός ότι ορισμένες διαπιστωθείσες παραβάσεις έχουν θεραπευτεί και δεν μπορούν πλέον να δικαιολογήσουν ανάκληση της άδειας λειτουργίας υπονομεύει τον σκοπό της διασφάλισης του ενωσιακού τραπεζικού συστήματος. Ειδικότερα, θα μπορούσε να παράσχει τη δυνατότητα στα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν διαπράξει σοβαρές παραβάσεις να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους ενόσω οι αρμόδιες αρχές δεν αποδεικνύουν ότι αυτά διέπραξαν και νέες παραβάσεις (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 22ας Ιουνίου 2022, Anglo Austrian AAB και Belegging-MaatschappijFar-East κατά ΕΚΤ, T‑797/19, EU:T:2022:389, σκέψη 61).
79
Κατά δεύτερον, η απόφαση αριθ. 191 εκδόθηκε το 2019, σε ημερομηνία κατά την οποία, σύμφωνα με την προσφεύγουσα, δεν είχε ακόμη θεσπιστεί το κανονιστικό πλαίσιο για τον καθορισμό των κριτηρίων για τις σοβαρές παραβάσεις των διατάξεων περί ΚΞΧ/ΧΤ.
80
Συναφώς, επισημαίνεται ότι, μολονότι κατά της απόφασης αριθ. 191 είχε κινηθεί διαδικασία για την προσβολή της σε εθνικό επίπεδο, εντούτοις, κατά το άρθρο 80 του λεττονικού νόμου περί ΚΞΧ/ΧΤ, η προσφυγή κατά μιας τέτοιας απόφασης έχει ως αυτοδίκαιη συνέπεια την αναστολή των αποτελεσμάτων μόνον του κεφαλαίου που αφορά το επιβληθέν πρόστιμο, χωρίς να επηρεάζεται η υπόλοιπη απόφαση. Επομένως, ορθώς η ΕΚΤ έλαβε υπόψη τις διαπιστώσεις της απόφασης αριθ. 191.
81
Όσον αφορά το επιχείρημα περί παραβίασης της αρχής της ασφάλειας δικαίου, εφόσον θεωρηθεί αποδεδειγμένο ότι η απόφαση αριθ. 191 επηρεαζόταν από τη μη θέσπιση των κανονιστικών πράξεων εντός των ταχθεισών προθεσμιών, επισημαίνεται ότι το επιχείρημα αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να προβληθεί στο πλαίσιο της προσφυγής που ασκήθηκε κατά της εν λόγω απόφασης σε εθνικό επίπεδο. Εντούτοις, όσον αφορά τη διαδικασία ανάκλησης της άδειας λειτουργίας, η ΕΚΤ ευρισκόταν ενώπιον μιας απόφασης τα αποτελέσματα της οποίας δεν είχαν ανασταλεί, πλην εκείνων που αφορούσαν το πρόστιμο, όπως επισημάνθηκε στη σκέψη 80 ανωτέρω.
82
Κατά τρίτον, όσον αφορά το επιχείρημα ότι η ΕΚΤ έπρεπε να είχε διαπιστώσει ότι, από τη στιγμή που δεν είχαν εκδοθεί οι εθνικές κανονιστικές πράξεις που καθορίζουν τα κριτήρια σοβαρότητας των παραβάσεων οι οποίες αφορούν την ΚΞΧ/ΧΤ, δεν μπορούσαν να ληφθούν υπόψη οι διαπιστωθείσες από την ΕΧΑΚ παραβάσεις στις οποίες ενεχόταν η προσφεύγουσα, υπενθυμίζεται ότι το Δικαστήριο έκρινε ότι ναι μεν τα κράτη μέλη εξακολουθούν να είναι αρμόδια για την εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων, όπως ρητώς αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 28 του βασικού κανονισμού ΕΕΜ, πλην όμως η ΕΚΤ έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να ανακαλεί την άδεια λειτουργίας ως προς όλα τα πιστωτικά ιδρύματα, ανεξαρτήτως του πόσο σημαντικά είναι, μεταξύ άλλων όταν η ανάκληση θεμελιώνεται στον λόγο ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο ιεʹ, της οδηγίας 2013/36, στον οποίο παραπέμπει το άρθρο 18 της ίδιας οδηγίας, δεδομένου ότι το άρθρο 14, παράγραφος 5, του βασικού κανονισμού ΕΕΜ θέτει ως προϋπόθεση για την ανάκληση μιας άδειας λειτουργίας τη συνδρομή ενός ή περισσότερων λόγων που δικαιολογούν την ανάκληση κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 18 της εν λόγω οδηγίας (πρβλ. απόφαση της 7ης Σεπτεμβρίου 2023, Versobank κατά ΕΚΤ, C‑803/21 P, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2023:630, σκέψη 141).
83
Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο έχει κρίνει ότι ο ΕΕΜ συγκεντρώνει τα καθήκοντα προληπτικής εποπτείας στο επίπεδο της ΕΚΤ, προβλέποντας συγχρόνως αποκεντρωμένη εκτέλεση από τις ΕΑΑ των συμμετεχόντων κρατών μελών, υπό την εποπτεία της ΕΚΤ, με την οποία οι ΕΑΑ συνεργάζονται και την οποία επικουρούν. Επομένως, εντός του ΕΕΜ, αφενός, η ΕΚΤ ασκεί ορισμένες αποκλειστικές αρμοδιότητες, δηλαδή την «άμεση» προληπτική εποπτεία των σημαντικών πιστωτικών ιδρυμάτων και τις αρμοδιότητες που της αναθέτει το άρθρο 4 του βασικού κανονισμού ΕΕΜ ως προς όλα τα ιδρύματα, ανεξαρτήτως του πόσο σημαντικά είναι. Αφετέρου, η προληπτική εποπτεία των λιγότερο σημαντικών ιδρυμάτων αποτελεί αντικείμενο της αποκεντρωμένης άσκησης αρμοδιοτήτων εκ μέρους των εν λόγω ΕΑΑ και οριοθετείται και εποπτεύεται σε τελευταίο βαθμό από την ΕΚΤ, η οποία έχει ως αποστολή να μεριμνά για την εύρυθμη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του συστήματος προληπτικής εποπτείας καθώς και για τη συνεπή και ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων προληπτικής εποπτείας σε όλα τα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Η ΕΚΤ ασκεί στα λιγότερο σημαντικά ιδρύματα «έμμεση» εποπτεία, στο πλαίσιο της οποίας οι ΕΑΑ παρέχουν τη συνεργασία και συνδρομή τους στην ΕΚΤ. Επιπροσθέτως, οι ΕΑΑ εξακολουθούν να είναι αρμόδιες για τους τομείς που δεν διέπονται από τον βασικό κανονισμό ΕΕΜ, δηλαδή για την προστασία των καταναλωτών, τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων, την ΚΞΧ/ΧΤ και την καταπολέμηση της διαφθοράς (απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2021, Ukrselhosprom PCF και Versobank κατά ΕΚΤ, T‑351/18 και T‑584/18, EU:T:2021:669, σκέψη 131).
84
Υπό τις συνθήκες αυτές, στις ΕΑΑ, εν προκειμένω στην ΕΧΑΚ, εναπόκειται να καθορίσουν τα συστατικά στοιχεία των παραβάσεων της νομοθεσίας περί ΚΞΧ/ΧΤ, ενώ η ΕΚΤ προβαίνει στη νομική εκτίμηση σχετικά με το αν τα συστατικά αυτά στοιχεία και οι διαπιστωθείσες παραβάσεις συνεπεία των οποίων υποβλήθηκε η πρόταση απόφασης δικαιολογούν την ανάκληση της άδειας λειτουργίας καθώς και στον έλεγχο της αναλογικότητας (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2021, Ukrselhosprom PCF και Versobank κατά ΕΚΤ, T‑351/18 και T‑584/18, EU:T:2021:669, σκέψη 197).
85
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι η προσφεύγουσα δεν εξήγησε για ποιον λόγο η απουσία κριτηρίων για τον καθορισμό της σοβαρότητας των παραβάσεων οι οποίες αφορούν τον τομέα της ΚΞΧ/ΧΤ θα έπρεπε να είχε οδηγήσει σε διαφορετικό συμπέρασμα από εκείνο στο οποίο κατέληξε η ΕΧΑΚ όσον αφορά τις πρακτικές της προσφεύγουσας στον εν λόγω τομέα. Δεν εξήγησε ούτε για ποιον λόγο τα καθοριστέα κριτήρια θα διέφεραν από εκείνα που περιλαμβάνονται στην έκθεση της 31ης Μαΐου 2022 η οποία καταρτίστηκε στο πλαίσιο του ΕΕΜ από την ΕΑΤ, την ΕΑΚΑΑ και την ΕΑΑΕΣ (βλ. σκέψη 39 ανωτέρω). Η προσφεύγουσα περιορίστηκε να υποστηρίξει ότι κακώς χαρακτηρίστηκαν ως παραβάσεις οι αδυναμίες που μνημονεύονται στις εκθέσεις επιτόπιας επιθεώρησης της ΕΧΑΚ.
86
Κατά τέταρτον, όσον αφορά το σχετικό με την απόφαση αριθ. 191 επιχείρημα κατά το οποίο καμία από τις εκθέσεις επιθεώρησης, περιλαμβανομένης της έκθεσης του 2018, δεν περιέχει τις διαπιστώσεις στις οποίες υποτίθεται ότι στηρίζεται η προσβαλλόμενη απόφαση, υπενθυμίζεται ότι, όπως επισημάνθηκε κατ’ ουσίαν στη σκέψη 72 ανωτέρω, η ΕΚΤ δεν είχε την υποχρέωση να επαληθεύσει όλες τις διαπιστώσεις της ΕΧΑΚ και μπορούσε κάλλιστα να εκτιμήσει κατά πόσον έπρεπε να προβεί στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας με βάση, μεταξύ άλλων, τις παραβάσεις που διαπιστώνονταν με την απόφαση αριθ. 191.
87
Τέλος, όσον αφορά τις εκτιμήσεις που κατά την προσφεύγουσα παραβιάζουν το τεκμήριο αθωότητάς της και ειδικότερα το σημείο 4.4.4 της προσβαλλόμενης απόφασης και το σημείο 11 του παραρτήματος της προσβαλλόμενης απόφασης, διαπιστώνεται αφενός ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε κατόπιν διοικητικής διαδικασίας χωριστής από την κινηθείσα κατά της προσφεύγουσας ποινική διαδικασία. Αφετέρου, μολονότι στο σημείο 11 του παραρτήματος της προσβαλλόμενης απόφασης καθώς και στο σημείο 4.4.4 της προσβαλλόμενης απόφασης γίνεται όντως αναφορά στην κίνηση της ποινικής διαδικασίας, τούτο συμβαίνει πρωτίστως, όπως προκύπτει ρητώς από το σημείο 11 του ως άνω παραρτήματος, προκειμένου να υπογραμμιστούν οι συνέπειες της διαδικασίας αυτής για τα δικαιώματα ιδιοκτησίας ορισμένων μετόχων. Περαιτέρω, όπως προκύπτει κατ’ ουσίαν από το σημείο 4.4.4 της προσβαλλόμενης απόφασης, η κίνηση της ποινικής διαδικασίας μνημονεύεται προκειμένου να καταδειχθούν οι πιθανές συνέπειες της εν λόγω παράβασης, πράγμα άσχετο με το ζήτημα της τήρησης ή μη από την προσφεύγουσα των υποχρεώσεών της που απορρέουν από τις σχετικές ποινικές διατάξεις.
88
Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι η ΕΚΤ δεν υπέπεσε σε κάποιο είδος πλάνης από αυτά που υπομνήσθηκαν στη σκέψη 63 ανωτέρω, στο μέτρο που υιοθέτησε τον λόγο ανάκλησης κατά τον οποίον η προσφεύγουσα κηρύχθηκε υπεύθυνη για σοβαρή παράβαση των εθνικών διατάξεων περί ΚΞΧ/ΧΤ, κατά την έννοια του άρθρου 67, παράγραφος 1, στοιχείο ιεʹ, της οδηγίας 2013/36. Συνεπώς, ο πρώτος και ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.
89
Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται ότι, όπως επισημάνθηκε κατ’ ουσίαν στη σκέψη 57 ανωτέρω, προκειμένου να δικαιολογείται η ανάκληση της άδειας λειτουργίας αρκεί να έχει διαπραχθεί κάποια από τις παραβάσεις του άρθρου 67, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/36. Συναφώς, η ΕΚΤ διευκρίνισε, στο πλαίσιο της διαδικασίας, ότι ο καθένας από τους τρεις λόγους που παρατίθενται στο σημείο 2.6 της προσβαλλόμενης απόφασης δικαιολογούσε από μόνος του την ανάκληση της άδειας λειτουργίας. Απαντώντας σε ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η προσφεύγουσα δέχθηκε ότι δεν είχε αμφισβητήσει τη συνιστώσα αυτή στο πλαίσιο της έγγραφης διαδικασίας.
90
Εν προκειμένω δε, στο μέτρο που η προσφεύγουσα δεν είναι σε θέση να αντικρούσει το ότι η ανάκληση της άδειας λειτουργίας μπορεί να στηρίζεται σε παράβαση του άρθρου 67, παράγραφος 1, στοιχείο ιεʹ, της οδηγίας 2013/36, παρέλκει η εξέταση του αν η ΕΚΤ υπέπεσε σε πλάνη με το να διαπιστώσει την ύπαρξη άλλων παραβάσεων, εμπιπτουσών ιδίως στο άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της ίδιας οδηγίας, που θεμελιώνουν, σύμφωνα με την προσβαλλόμενη απόφαση, τον δεύτερο και τον τρίτο λόγο ανάκλησης. Πάντως, ως εκ περισσού, το Γενικό Δικαστήριο θα εξετάσει τον τρίτο λόγο ακυρώσεως, με τον οποίο αμφισβητούνται ο δεύτερος και ο τρίτος λόγος ανάκλησης.
Επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως
91
Στο πλαίσιο του τρίτου λόγου ακυρώσεως, κατά πρώτον, η προσφεύγουσα θεωρεί ότι η ΕΚΤ δεν αιτιολόγησε δεόντως την προσβαλλόμενη απόφαση όσον αφορά την ικανότητά της προσφεύγουσας να χαράξει και να εφαρμόσει συνετή στρατηγική καθώς και πολιτικές και διαδικασίες για τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και τη διαχείριση των κινδύνων της. Κατά την προσφεύγουσα, το σχετικό συμπέρασμα που περιλαμβάνεται στην προσβαλλόμενη απόφαση δεν θεμελιώνεται σε καμία νομική διάταξη και η ΕΚΤ δεν της γνωστοποίησε τις μεθόδους υπολογισμού που χρησιμοποίησε ούτε τα αποτελέσματα των συγκεκριμένων υπολογισμών που στηρίζουν το συμπέρασμά της. Η αιτιολογία στηρίζεται σε γενικόλογες διαπιστώσεις, οι οποίες παρατίθενται στο σημείο 6 της προσβαλλόμενης απόφασης.
92
Σύμφωνα με την προσφεύγουσα, ενώ η ίδια ανέπτυξε χωριστή στρατηγική για τη διατήρηση της επάρκειας των ιδίων κεφαλαίων όσον αφορά την περίοδο μεταξύ 2022 και 2024 και συμμορφώθηκε προς τις απαιτήσεις του Finanšu un kapitāla tirgus komisijas normatīvie noteikumi Nr. 227 (κανονισμού αριθ. 227 της ΕΧΑΚ, στο εξής: κανονισμός αριθ. 227) της 1ης Δεκεμβρίου 2020, ο οποίος φέρει τον τίτλο «Iekšējās kontroles sistēmas izveides normatīvie noteikumi» (Διατάξεις για την εισαγωγή συστήματος εσωτερικού ελέγχου), από την προσβαλλόμενη απόφαση δεν προκύπτει ότι εξετάστηκε η συμμόρφωση αυτή. Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι οι πληροφορίες τις οποίες ζήτησε η ΕΧΑΚ ήταν πολύ λεπτομερέστερες από εκείνες που προβλέπονταν στον κανονισμό αριθ. 227 και ότι οι ελλείψεις για τις οποίες έκανε λόγο η αρχή αυτή δεν βασίζονταν σε καμία κανονιστική διάταξη. Η ΕΚΤ δεν εξέτασε σε τι συνίσταντο οι διαπραχθείσες από την προσφεύγουσα παραβάσεις των νομικών διατάξεων, των οποίων γίνεται μνεία στο σημείο 6 της προσβαλλόμενης απόφασης.
93
Η προσφεύγουσα επισημαίνει ότι η ΕΧΑΚ δεν έλαβε καμία απόφαση σχετικά με το κατά πόσον η στρατηγική, οι πολιτικές και οι διαδικασίες της προσφεύγουσας για τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και τη διαχείριση των κινδύνων της συμμορφώνονταν προς το άρθρο 342, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων. Το γεγονός αυτό την εμπόδισε να προσβάλει τις αποφάσεις που είχαν ληφθεί στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας που κατέληξε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης.
94
Η προσφεύγουσα αμφισβητεί εξάλλου το σημείο 6 της προσβαλλόμενης απόφασης καθόσον σε αυτό αναφέρεται ότι το άρθρο 342, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων μεταφέρει στην εσωτερική έννομη τάξη το άρθρο 74, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/36, πράγμα το οποίο είναι ανακριβές. Ούτε το άρθρο 74 της οδηγίας 2013/36 ούτε καμία άλλη διάταξη της ίδιας οδηγίας επιβάλλουν απαίτηση για χάραξη και εφαρμογή συνετής στρατηγικής καθώς και πολιτικών και διαδικασιών για τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και τη διαχείριση των κινδύνων της προσφεύγουσας. Κατά την προσφεύγουσα, το άρθρο 74, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/36 μεταφέρθηκε στην εσωτερική έννομη τάξη με το άρθρο 341 του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, το δε άρθρο 74, παράγραφος 2, της ίδιας οδηγίας μεταφέρθηκε στην εσωτερική έννομη τάξη με το σημείο 5 του Finanšu un kapitāla tirgus komisijas normatīvie noteikumi Nr. 233 (κανονισμού αριθ. 233 της ΕΧΑΚ), της 1ης Νοεμβρίου 2012, με τίτλο «Iekšējās kontroles sistēmas izveides normatīvie noteikumi» (διατάξεις για την εισαγωγή συστήματος εσωτερικού ελέγχου). Ανεξάρτητα από το φερόμενο αυτό σφάλμα, το σημείο 6 της προσβαλλόμενης απόφασης δεν περιέχει κατά την προσφεύγουσα καμία ανάλυση όσον αφορά τη συμβατότητα των πολιτικών και των διαδικασιών της προσφεύγουσας με το άρθρο 342, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, πράγμα που την εμποδίζει να αντιληφθεί το περιεχόμενο του ληφθέντος εις βάρος της μέτρου.
95
Σύμφωνα με την προσφεύγουσα, η ΕΚΤ δεν στήριξε τον τρίτο λόγο της προσβαλλόμενης απόφασης σε συγκεκριμένες νομικές διατάξεις και δεν υφίστανται ενιαίες κατευθυντήριες γραμμές στις οποίες θα μπορούσε να βασιστεί η ΕΚΤ για να διαπιστώσει την ενδεχόμενη ασυμβατότητα της στρατηγικής της προσφεύγουσας προς τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας. Άλλωστε, τα κριτήρια που εξέθεσε η ΕΚΤ στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας είναι αόριστα και ασαφή ενώ δεν προσδιορίζονται ούτε στο πλαίσιο κατευθυντήριων γραμμών ούτε ως κριτήρια αξιολόγησης του συνετού χαρακτήρα μιας στρατηγικής. Εξάλλου, η παραπομπή, στο σημείο 6.1.3 της προσβαλλόμενης απόφασης, στο από 10 Φεβρουαρίου 2022 έγγραφο της ΕΧΑΚ με το οποίο υποβλήθηκαν τα ερωτήματα δεν έχει καμία σχέση με την απαίτηση του σημείου 1 του διατακτικού της Finanšu un kapitāla tirgus komisijas lēmums Nr. 105 (απόφασης αριθ. 105 της ΕΧΑΚ) (στο εξής: απόφαση αριθ. 105) της 20ής Αυγούστου 2021, με την οποία επιβάλλεται υποχρέωση κατάρτισης προγράμματος δράσης για την επίλυση των διαπιστωθέντων προβλημάτων.
96
Η ΕΚΤ επικεντρώθηκε στη στρατηγική των ετών 2022 έως 2024, αλλά δεν εξέτασε τις στρατηγικές των προηγουμένων ετών. Στο σημείο 6.2.2 της προσβαλλόμενης απόφασης, η ΕΚΤ αναφέρεται στο γεγονός ότι η στρατηγική που προοριζόταν να τεθεί σε εφαρμογή το 2018 δεν παρείχε στην προσφεύγουσα τη δυνατότητα να δημιουργήσει κεφάλαια προκειμένου να αναπτυχθεί με βιώσιμο τρόπο και να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας. Η αναφορά σε μη αντιστοιχία της στρατηγικής προς το υψηλό επίπεδο επικινδυνότητας των συναλλαγών της προσφεύγουσας είναι γενικόλογη. Η ΕΚΤ υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως καθόσον η προσφεύγουσα εξακολουθούσε να είναι φερέγγυα κατά τον χρόνο άσκησης της προσφυγής της και δεν όφειλε φορολογικές οφειλές.
97
Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι η ΕΚΤ υπέπεσε ακόμη σε πολλαπλή πλάνη εκτιμήσεως όσον αφορά την εφαρμογή της στρατηγικής της ιδίας. Η εκτίμηση η οποία περιλαμβάνεται στο σημείο 6.2.3 της προσβαλλόμενης απόφασης και η οποία αφορά την αδυναμία διόρθωσης της εσφαλμένης στρατηγικής και την προσέλκυση νέων μετόχων είναι κατά την προσφεύγουσα «αλυσιτελής», από τη στιγμή που η ίδια δεν ήταν σε θέση να εφαρμόσει οποιαδήποτε στρατηγική, δεδομένης της εφαρμογής των μέτρων εποπτείας και έγκαιρης παρέμβασης που της είχε επιβάλει η ΕΧΑΚ. Εξάλλου, η εκτίμηση που παρατίθεται στο σημείο 6.1.5 της προσβαλλόμενης απόφασης δεν στηρίζεται σε νομικές διατάξεις.
98
Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν αναφέρει ποιες είναι οι διαδικασίες και οι πολιτικές των οποίων η μη χάραξη και εφαρμογή τής προσάπτεται. Η εν λόγω απόφαση δεν αναφέρει ούτε πού διαπιστώθηκαν τα εν λόγω πραγματικά περιστατικά ούτε ποιες παραβάσεις διέπραξε η προσφεύγουσα. Κατ’ αυτήν, η ΕΚΤ δεν μπορεί να επικαλείται την απόφαση αριθ. 105 ως αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης.
99
Κατά δεύτερον, η προσφεύγουσα αμφισβητεί τον δεύτερο λόγο ανάκλησης της άδειας λειτουργίας, ήτοι τη συνεχιζόμενη μη συμμόρφωση προς την υποχρέωση που προβλέπεται στο άρθρο 341, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων και αφορά τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού συστήματος εσωτερικού ελέγχου στο πλαίσιο της δραστηριότητας του πιστωτικού ιδρύματος. Ειδικότερα, στην προσβαλλόμενη απόφαση, η ανάκληση της άδειας λειτουργίας δεν αιτιολογήθηκε με βάση την απουσία συστήματος εσωτερικού ελέγχου ή στοιχείων που προβλέπονται από το άρθρο 341, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, ούτε με βάση συστημικές και γενικευμένες ελλείψεις, αλλά με βάση το γεγονός ότι, κατά την ΕΚΤ, είχαν διαπιστωθεί ελλείψεις στη λειτουργία του συστήματος εσωτερικού ελέγχου που είχε εισαχθεί κατά την περίοδο μεταξύ 2019 και 2021. Κατά την προσφεύγουσα, η ΕΚΤ δεν έλαβε υπόψη τις πληροφορίες που είχαν διαβιβαστεί από την προσφεύγουσα, ούτε προέβη σε δική της εξέταση υπό το πρίσμα των εφαρμοστέων νομικών διατάξεων.
100
Κατά την προσφεύγουσα, η ΕΚΤ δεν προσδιόρισε συγκεκριμένα τον τρόπο με τον οποίο είχε παραβιαστεί καθεμιά από τις εφαρμοστέες διατάξεις και δεν αξιολόγησε τον κίνδυνο που συνδεόταν με την πολιτική του ιδρύματος. Όσον αφορά το συγκεκριμένο περιεχόμενο της δραστηριότητας της προσφεύγουσας, δεν υπέδειξε καμία συγκεκριμένη ασυμφωνία προς τις εφαρμοστέες διατάξεις, στο δε σημείο 5.2 της προσβαλλόμενης απόφασης περιορίστηκε να επισημάνει σοβαρές ελλείψεις ως προς τον εσωτερικό έλεγχο της προσφεύγουσας καθώς και υπερβολική ανάληψη κινδύνου. Είναι αδύνατον να προσδιοριστούν οι διατάξεις του κανονισμού αριθ. 227 που δεν τηρήθηκαν.
101
Σύμφωνα με την προσφεύγουσα, η ΕΚΤ επικαλείται μόνον το άρθρο 341, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων και δεν δηλώνει ότι έλαβε υπόψη τις διατάξεις του κανονισμού αριθ. 227 στο πλαίσιο της αξιολόγησής της. Επιπλέον, ενώ έκανε λόγο για τον έλεγχο που διενήργησε η ΕΧΑΚ το 2019, η ΕΚΤ παραπέμπει στον κανονισμό αριθ. 227, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ μόλις στις 10 Δεκεμβρίου 2020. Εξάλλου, η απλή περιγραφή των πραγματικών περιστατικών δεν αρκεί για να αποδειχθεί η ύπαρξη παράβασης. Η προσφεύγουσα δεν έχει τη δυνατότητα να επαληθεύσει το περιεχόμενο του συμπεράσματος της ΕΚΤ που περιλαμβάνεται στο σημείο 5.2.3 της προσβαλλόμενης απόφασης και κατά το οποίο η προσφεύγουσα δεν μπόρεσε να εισαγάγει και να χρησιμοποιήσει ένα πλήρες και αποτελεσματικό σύστημα εσωτερικού ελέγχου. Η διατύπωση του σημείου αυτού είναι διφορούμενη και δεν υπάρχει καμία σαφής και ευθεία παραπομπή στο άρθρο 341, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων.
102
Η ΕΚΤ αντικρούει την επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας.
103
Επισημαίνεται ότι, όπως επιβεβαίωσε η προσφεύγουσα κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, παρά τον τίτλο του, που αναφέρεται σε παράβαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης, ο τρίτος λόγος ακυρώσεως μπορεί να διαρθρωθεί, κατ’ ουσίαν, σε δύο σκέλη, με το πρώτο εκ των οποίων προβάλλεται ανεπαρκής αιτιολογία όσον αφορά τον δεύτερο και τον τρίτο λόγο ανάκλησης της άδειας λειτουργίας, ενώ με το δεύτερο προβάλλεται ότι η ΕΚΤ υπέπεσε σε πολλαπλή πλάνη κατά την εκτίμηση των ως άνω λόγων ανάκλησης.
104
Όσον αφορά το πρώτο σκέλος του υπό κρίση λόγου ακυρώσεως, με το οποίο προβάλλεται ανεπαρκής αιτιολογία, υπενθυμίζεται ότι, κατά τη νομολογία, η αιτιολογία την οποία επιβάλλουν μεταξύ άλλων το άρθρο 296 ΣΛΕΕ, το άρθρο 22, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του βασικού κανονισμού ΕΕΜ και το άρθρο 33, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού για το πλαίσιο ΕΕΜ πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της επίμαχης πράξης και πρέπει να προκύπτει από αυτήν κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο η συλλογιστική του θεσμικού οργάνου που εκδίδει την πράξη, ούτως ώστε οι ενδιαφερόμενοι να γνωρίζουν τους λόγους που δικαιολογούν τη λήψη του μέτρου και το αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο να μπορεί να ασκήσει τον έλεγχό του (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2019, Landeskreditbank Baden-Württemberg κατά ΕΚΤ, C‑450/17 P, EU:C:2019:372, σκέψη 85).
105
Η τήρηση της υποχρέωσης αιτιολόγησης πρέπει να εκτιμάται με γνώμονα τις περιστάσεις της υπό κρίση υπόθεσης, ιδίως δε το περιεχόμενο της πράξης, τη φύση των παρατιθέμενων στοιχείων της αιτιολογίας και το συμφέρον που έχουν ενδεχομένως για παροχή διευκρινίσεων οι αποδέκτες ή άλλα πρόσωπα τα οποία αφορά η πράξη κατά την έννοια του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Η αιτιολογία δεν απαιτείται να παραθέτει εξαντλητικά όλα τα κρίσιμα πραγματικά και νομικά στοιχεία, καθόσον το ζήτημα αν η αιτιολογία μιας πράξης πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 296 ΣΛΕΕ πρέπει να εκτιμάται με γνώμονα όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο αυτή εντάσσεται καθώς και το σύνολο των κανόνων δικαίου που διέπουν τον σχετικό τομέα (πρβλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2019, Landeskreditbank Baden-Württemberg κατά ΕΚΤ, C‑450/17 P, EU:C:2019:372, σκέψη 87).
106
Όσον αφορά τον δεύτερο και τον τρίτο λόγο ανάκλησης, τους οποίους η προσφεύγουσα θεωρεί ως ανεπαρκώς αιτιολογημένους, πρέπει να εξεταστούν με τη σειρά με την οποία παρατίθενται στην προσβαλλόμενη απόφαση, διευκρινιζομένου ότι οι λόγοι αυτοί συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους.
107
Πράγματι, ειδικότερα, εξετάζοντας, στο σημείο 5 της προσβαλλόμενης απόφασης, τον δεύτερο λόγο ανάκλησης, ο οποίος αφορά την υποχρέωση προς εισαγωγή αποτελεσματικών συστημάτων εσωτερικού ελέγχου (άρθρο 341, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων), η ΕΚΤ διεξήγαγε την ανάλυσή της σε πλαίσιο ευρύτερο από εκείνο του τρίτου λόγου ανάκλησης, στον οποίο αφιερώνει το σημείο 6 της ίδιας απόφασης και ο οποίος αφορά την εκ μέρους της προσφεύγουσας διαχείριση των κινδύνων της μέσω της εφαρμογής στρατηγικής, πολιτικών και διαδικασιών με συνετό χαρακτήρα. Συγκεκριμένα, στο σημείο 5.1.1 της προσβαλλόμενης απόφασης, γίνεται ήδη λόγος για τη διαχείριση της προβλεπόμενης στο άρθρο 74, παράγραφος 1, της οδηγίας 2013/36 υποχρέωσης των εποπτευόμενων οντοτήτων να έχουν άρτιο πλαίσιο διακυβέρνησης, το οποίο να περιλαμβάνει σαφή οργανωτική διάρθρωση με ευκρινείς, διαφανείς και συνεπείς γραμμές ευθύνης, αποτελεσματικές διαδικασίες εντοπισμού, διαχείρισης, παρακολούθησης και αναφοράς των κινδύνων τους οποίους αναλαμβάνουν ή ενδέχεται να αναλάβουν τα ιδρύματα και επαρκείς μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου περιλαμβανομένων κατάλληλων διοικητικών και λογιστικών διαδικασιών. Εξάλλου, στο σημείο 5.1.2 της προσβαλλόμενης απόφασης, γίνεται αναφορά στην κατάσταση της προσφεύγουσας σε σχέση με τη διαχείριση των κινδύνων της.
108
Κατά πρώτον, διαπιστώνεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αρκούντως αιτιολογημένη όσον αφορά τον δεύτερο λόγο ανάκλησης, ο οποίος εξετάζεται στο σημείο 5 της προσβαλλόμενης απόφασης.
109
Ειδικότερα, στο σημείο 5.1 της προσβαλλόμενης απόφασης, η ΕΚΤ εκθέτει τα στοιχεία βάσει των οποίων, κατ’ αυτήν, μπορεί να διαπιστωθεί παράβαση της υποχρέωσης προς εισαγωγή αποτελεσματικών συστημάτων εσωτερικού ελέγχου. Τα στοιχεία αυτά εκτίθενται λεπτομερώς στα σημεία 5.1.1 έως 5.1.12 της προσβαλλόμενης απόφασης.
110
Εξάλλου, στο σημείο 5.2 της προσβαλλόμενης απόφασης, η ΕΚΤ παραθέτει τις διάφορες διατάξεις οι οποίες παραβιάστηκαν κατ’ αυτήν. Αναφέρει συναφώς το άρθρο 341, παράγραφος 1, και το άρθρο 27, παράγραφος 1, σημείο 8, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία μεταφέρουν, κατά την ίδια, στην εσωτερική έννομη τάξη το άρθρο 18, στοιχείο στʹ, της οδηγίας 2013/36, σε συνδυασμό με το άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, και το άρθρο 74 της ίδιας οδηγίας. Οι διατάξεις αυτές, οι υποχρεώσεις που προβλέπουν καθώς και οι παραβάσεις που προσάπτονται στην προσφεύγουσα εκτίθενται λεπτομερώς στα σημεία 5.2.1 έως 5.2.5 της προσβαλλόμενης απόφασης.
111
Επιπλέον, στο σημείο 5.3 της προσβαλλόμενης απόφασης, η ΕΚΤ επεξηγεί το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε προκειμένου να δικαιολογήσει την ανάκληση της άδειας λειτουργίας, η οποία οφειλόταν σε παράβαση της υποχρέωσης προς εισαγωγή των επίμαχων συστημάτων εσωτερικού ελέγχου. Υπογραμμίζει το γεγονός ότι η υποχρέωση αυτή παραβιάστηκε ιδίως επί μακρό χρονικό διάστημα (σημεία 5.3.2 και 5.3.5 της προσβαλλόμενης απόφασης) και κατ’ επανάληψη (σημεία 5.3.2 έως 5.3.6 της προσβαλλόμενης απόφασης).
112
Ακόμη και αν υποτεθεί ότι η ΕΚΤ δεν παρέθεσε το σύνολο των πληροφοριών που αφορούσαν τον δεύτερο λόγο ανάκλησης, προκύπτει πάντως ότι, δεδομένων των απαιτήσεων που υπομνήσθηκαν στη σκέψη 105 ανωτέρω, τα στοιχεία που εκτίθενται με την προσβαλλόμενη απόφαση είναι επαρκή ώστε να γίνει κατανοητός ο επίμαχος λόγος ανάκλησης και το σκεπτικό που οδήγησε, επί της βάσεως αυτής, στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας.
113
Όσον αφορά το επιχείρημα της προσφεύγουσας κατά το οποίο η ΕΚΤ δεν υπέδειξε συγκεκριμένα τον τρόπο με τον οποίον οι υποτιθέμενες ελλείψεις της προσφεύγουσας ήταν ασυμβίβαστες προς τις εφαρμοστέες διατάξεις, επισημαίνεται ότι, στο σημείο 5.2 της προσβαλλόμενης απόφασης, η ΕΚΤ όντως ανέφερε, σε σχέση με την ουσία της υποχρέωσης την οποία αφορά ο δεύτερος λόγος ανάκλησης, όλες τις διατάξεις ως προς τις οποίες θεωρούσε ότι είχαν εφαρμογή, δηλαδή τις διατάξεις του άρθρου 341, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, που μεταφέρει, κατ’ αυτήν, στην εσωτερική έννομη τάξη το άρθρο 74 της οδηγίας 2013/36, καθώς και τις διατάξεις των σημείων 6 και 53 του κανονισμού αριθ. 227, και επομένως, παρά τα όσα υποστηρίζει η προσφεύγουσα, παρέσχε δυνατότητα προσδιορισμού των διατάξεων που δεν είχαν τηρηθεί.
114
Εξάλλου, μολονότι η προσφεύγουσα επικρίνει το σημείο 5.2.3 της προσβαλλόμενης απόφασης για τον λόγο ότι η ίδια δεν είναι σε θέση να επαληθεύσει το περιεχόμενό του, εντούτοις διαπιστώνεται ότι μια τέτοια επαλήθευση μπορεί πάντως να διενεργηθεί με βάση τις διαπιστώσεις οι οποίες πραγματοποιήθηκαν κατά τις επιτόπιες επιθεωρήσεις του 2019 και του 2021 και στις οποίες παραπέμπει το εν λόγω σημείο. H προσφεύγουσα δεν υποστηρίζει ότι δεν ήταν σε θέση να αμφισβητήσει το περιεχόμενο του εν λόγω σημείου 5.2.3 ανατρέχοντας στα συμπεράσματα των επιθεωρήσεων των οποίων γίνεται μνεία στο σημείο αυτό.
115
Κατά δεύτερον, όσον αφορά την αιτιολογία του τρίτου λόγου ανάκλησης, ο οποίος εξετάζεται στο σημείο 6 της προσβαλλόμενης απόφασης, η ανάγνωση της αιτιολογίας αυτής αρκεί επίσης προκειμένου να διαπιστωθεί ότι δεν τίθεται ζήτημα ανεπαρκούς αιτιολογίας.
116
Ειδικότερα, στο σημείο 6.1 της προσβαλλόμενης απόφασης, η ΕΚΤ αναφέρει τα στοιχεία που, κατ’ αυτήν, παρέχουν τη δυνατότητα να διαπιστωθεί παράβαση της υποχρέωσης καθορισμού και εφαρμογής συνετών πολιτικών και διαδικασιών που να παρέχουν τη δυνατότητα στην προσφεύγουσα να διαχειριστεί τους κινδύνους της, συμπεριλαμβανομένων του έγκαιρου εντοπισμού, της αξιολόγησης, της ανάλυσης και της παρακολούθησης των κινδύνων της. Τα στοιχεία αυτά εκτίθενται λεπτομερώς στα σημεία 6.1.1 έως 6.1.7 της προσβαλλόμενης απόφασης.
117
Στο σημείο 6.2 της προσβαλλόμενης απόφασης η ΕΚΤ παραθέτει τις διάφορες διατάξεις οι οποίες κατ’ αυτήν παραβιάστηκαν. Αναφέρει συναφώς το άρθρο 27, παράγραφος 1, σημείο 8, και το άρθρο 342, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία μεταφέρουν, πάντα κατά την ίδια, στην εσωτερική έννομη τάξη το άρθρο 18, στοιχείο στʹ, της οδηγίας 2013/36, σε συνδυασμό με το άρθρο 67, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, και το άρθρο 74, παράγραφος 2, της ίδιας οδηγίας. Οι εν λόγω διατάξεις και οι υποχρεώσεις τις οποίες προβλέπουν εκτίθενται λεπτομερώς στα σημεία 6.2.1 έως 6.2.4 της προσβαλλόμενης απόφασης.
118
Στο σημείο 6.3 της προσβαλλόμενης απόφασης, η ΕΚΤ εκθέτει το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε προκειμένου να δικαιολογήσει την ανάκληση της άδειας λειτουργίας, δεδομένης της παράβασης που διαπιστώθηκε τουλάχιστον από τον χρόνο έκδοσης της απόφασης αριθ. 105 για την επιβολή μέτρων έγκαιρης παρέμβασης στην προσφεύγουσα.
119
Διαπιστώνεται ότι η προσφεύγουσα μετέσχε στη διαδικασία που κατέληξε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, όπερ συνεπάγεται ότι γνώριζε το πλαίσιο εντός του οποίου αυτή ελήφθη.
120
Στο πλαίσιο αυτό, προκύπτει ότι τα εκτιθέμενα στοιχεία, τα οποία περιλαμβάνονται στην προσβαλλόμενη απόφαση όσον αφορά τον δεύτερο και τον τρίτο λόγο ανάκλησης, κατέστησαν δυνατό για την προσφεύγουσα και καθιστούν δυνατό για το Γενικό Δικαστήριο να κατανοήσει τους λόγους για τους οποίους ανακλήθηκε η άδεια.
121
Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι η προσφεύγουσα αμφισβητεί, στο πλαίσιο του υπό κρίση λόγου ακυρώσεως, το βάσιμο της προσβαλλόμενης απόφασης, υποστηρίζοντας ότι η ΕΚΤ υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως ή σε πλάνη περί το δίκαιο ή ότι στηρίχθηκε σε ανακριβή πραγματικά στοιχεία, όσον αφορά ιδίως τα σημεία 5.2, 6.1.5, 6.2.2 έως 6.2.4 και 6.3.1 της προσβαλλόμενης απόφασης.
122
Υπό τις συνθήκες αυτές, το πρώτο σκέλος του τρίτου λόγου ακυρώσεως, με το οποίο προβάλλεται παράβαση της υποχρέωσης αιτιολόγησης, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο.
123
Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος του τρίτου λόγου ακυρώσεως, σχετικά με το βάσιμο του δευτέρου και του τρίτου λόγου ανάκλησης, πρέπει, σύμφωνα με τη νομολογία που μνημονεύεται στη σκέψη 63 ανωτέρω, να εξακριβωθεί αν η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει από την προβαλλόμενη πολλαπλή πλάνη.
124
Όσον αφορά, κατά πρώτον, τον δεύτερο λόγο ανάκλησης, η ΕΚΤ αποφάσισε να ανακαλέσει την άδεια λειτουργίας λόγω της συνεχιζόμενης μη τήρησης από την προσφεύγουσα της υποχρέωσης η οποία προβλέπεται στο άρθρο 341, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων και κατά την οποία αυτά οφείλουν να δημιουργήσουν αποτελεσματικό σύστημα εσωτερικού ελέγχου στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους, υποχρέωση η οποία εξειδικεύεται στα σημεία 6 και 53 του κανονισμού αριθ. 227.
125
Δεν αμφισβητείται ότι το εν λόγω άρθρο 341, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων έχει ως εξής:
«Το πιστωτικό ίδρυμα μεριμνά για την εισαγωγή και τη λειτουργία ενός πλήρους και αποτελεσματικού συστήματος εσωτερικού ελέγχου, προσαρμοσμένου στη φύση, τον όγκο και την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων του. Το σύστημα εσωτερικού ελέγχου περιλαμβάνει τα ακόλουθα βασικά στοιχεία:
1)
οργανωτική δομή προσαρμοσμένη στο μέγεθος και τους λειτουργικούς κινδύνους του πιστωτικού ιδρύματος, η οποία περιλαμβάνει σαφώς καθορισμένη, μη επιδεχόμενη παρερμηνείες και συστηματική κατανομή των υποχρεώσεων, των αδειών και των ευθυνών για τη διενέργεια και τον έλεγχο των πράξεων μεταξύ των διαρθρωτικών μονάδων και των αρμόδιων υπαλλήλων του πιστωτικού ιδρύματος·
2)
σύστημα εντοπισμού, διαχείρισης, παρακολούθησης και αναφοράς των τυπικών και δυνητικών κινδύνων που ενέχουν οι δραστηριότητες του πιστωτικού ιδρύματος·
3)
διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου·
4)
καθεστώς αποδοχών, περιλαμβανομένης μιας ουδέτερης από πλευράς φύλου πολιτικής αποδοχών.»
126
Το άρθρο 74, παράγραφοι 1 και 2, της οδηγίας 2013/36 προβλέπει τα εξής:
«1.   Τα ιδρύματα θεσπίζουν άρτιο πλαίσιο διακυβέρνησης το οποίο να περιλαμβάνει σαφή οργανωτική διάρθρωση με ευκρινείς, διαφανείς και συνεπείς γραμμές ευθύνης, αποτελεσματικές διαδικασίες εντοπισμού, διαχείρισης, παρακολούθησης και αναφοράς των κινδύνων τους οποίους αναλαμβάνουν ή ενδέχεται να αναλάβουν, επαρκείς μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου περιλαμβανομένων κατάλληλων διοικητικών και λογιστικών διαδικασιών καθώς και πολιτικές και πρακτικές αποδοχών που να συνάδουν προς τις αρχές της ορθής και αποτελεσματικής διαχείρισης κινδύνων.
2.   Το πλαίσιο, οι διαδικασίες και οι μηχανισμοί της παραγράφου 1 πρέπει να είναι εκτενή και αναλογικά προς τη φύση, το μέγεθος και την πολυπλοκότητα των κινδύνων που εγγενώς ενέχουν το επιχειρηματικό μοντέλο και οι δραστηριότητες του ιδρύματος. Λαμβάνονται υπόψη τα τεχνικά κριτήρια που ορίζονται στα άρθρα 76 έως 95.»
127
Πρέπει να προστεθεί ότι η ΕΧΑΚ εξέδωσε τον κανονισμό αριθ. 227 σύμφωνα με το άρθρο 341, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων.
128
Το σημείο 6 του κανονισμού αριθ. 227 προβλέπει ότι το σύστημα εσωτερικού ελέγχου ενός ιδρύματος οργανώνεται κατά τρόπον ώστε η διοίκηση του ιδρύματος να έχει την εύλογη βεβαιότητα, πρώτον, ότι τα περιουσιακά στοιχεία του ιδρύματος προστατεύονται από τις ζημίες καθώς και τη μη εξουσιοδοτημένη διαχείριση και χρήση και από τους κινδύνους τους οποίους ενέχουν οι δραστηριότητες του ιδρύματος, δεύτερον, ότι τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία είναι, λαμβανομένων υπόψη του κεφαλαίου του ιδρύματος, των συστατικών στοιχείων του και της αναλογίας τους, επαρκή για την κάλυψη των κινδύνων που εγγενώς ενέχουν οι δραστηριότητες του ιδρύματος και, τρίτον, ότι το ίδρυμα ενεργεί με εύλογο, συνετό και αποτελεσματικό τρόπο, τηρώντας πλήρως τις απαιτήσεις που απορρέουν από τον νόμο και από άλλες νομικές πράξεις.
129
Επιπλέον, το σημείο 53 του κανονισμού 227 ορίζει τις απαιτήσεις σχετικά με την πολιτική του ιδρύματος για τους κινδύνους, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται:
–
η εκπόνηση σχεδίου δράσης στο οποίο καθορίζονται οι κατευθυντήριες γραμμές του εποπτικού συμβουλίου και του διοικητικού συμβουλίου (tone from the top) όσον αφορά τις ενέργειες που αναμένονται από όλους τους υπαλλήλους και τα διευθυντικά στελέχη του ιδρύματος για τη διαχείριση των κινδύνων, λαμβανομένων υπόψη των θεμελιωδών αξιών (core values) του ιδρύματος·
–
η ενημέρωση των υπαλλήλων και των διευθυντικών στελεχών του ιδρύματος στα καθήκοντα των οποίων περιλαμβάνεται η ανάληψη κινδύνων για λογαριασμό του ιδρύματος σχετικά με τους ρόλους και τις ευθύνες τους κατά την άσκηση των αντίστοιχων καθηκόντων τους·
–
η πρόβλεψη αποτελεσματικής επικοινωνίας εντός του ιδρύματος, η οποία διευκολύνει την κριτική αξιολόγηση των απόψεων που εκφράζονται στον τομέα της διαχείρισης των κινδύνων·
–
οι δραστηριότητες σχετικά με την ανάληψη κινδύνων, σύμφωνα με το προφίλ κινδύνου του ιδρύματος, με τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά του και τους στόχους που έχει θέσει.
130
Από τις προαναφερθείσες διατάξεις προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι το εν λόγω πλαίσιο και μέτρα πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στους υφιστάμενους κινδύνους.
131
Εν προκειμένω όμως η ΕΚΤ υπογράμμισε, στην προσβαλλόμενη απόφαση, ότι από το 2018 η προσφεύγουσα είχε οικονομικό μοντέλο υψηλού κινδύνου, πράγμα το οποίο η ίδια δεν αμφισβήτησε.
132
Στο πλαίσιο αυτό, η προσφεύγουσα υποβλήθηκε σε δύο επιτόπιες επιθεωρήσεις, από τις 7 Μαρτίου έως τις 30 Απριλίου 2019 και από τις 10 Μαΐου έως τις 16 Ιουλίου 2021. Κατόπιν της πρώτης επιθεώρησης, διαπιστώθηκαν αδυναμίες όσον αφορά το σύστημα εσωτερικού ελέγχου για τη διαχείριση του κινδύνου, το οποίο δεν ανταποκρινόταν στο επίπεδο κινδύνου που αντιμετώπιζε η προσφεύγουσα. Κατόπιν της δεύτερης επιθεώρησης επισημάνθηκε μεταξύ άλλων ότι οι ελλείψεις που είχαν εντοπιστεί κατά την πρώτη επιθεώρηση δεν είχαν αρθεί και ότι η προσφεύγουσα δεν είχε καθορίσει κριτήρια ούτε όρια για τη διαχείριση των κινδύνων της. Από τις πραγματοποιηθείσες διαπιστώσεις προκύπτει ότι η προσφεύγουσα εξακολουθούσε να εμμένει σε ακατάλληλες πρακτικές.
133
Εξάλλου, στο σημείο 5.1 της προσβαλλόμενης απόφασης αναφέρεται σειρά ενδεικτικών περιστατικών και άλλων παραδειγμάτων που προέκυψαν από τις επιθεωρήσεις, τα οποία καταδεικνύουν την ακαταλληλότητα της δομής εσωτερικού ελέγχου σε συσχετισμό με το οικονομικό μοντέλο υψηλού κινδύνου το οποίο είχε υιοθετήσει η προσφεύγουσα. Δεδομένων των ελλείψεων που επισημάνθηκαν στους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου της προσφεύγουσας, καθώς και της αδυναμίας της να λάβει και να εφαρμόσει διορθωτικά μέτρα, η ΕΚΤ έκρινε, χωρίς να υποπέσει σε πλάνη, ότι οι συναφείς διατάξεις είχαν παραβιαστεί.
134
Διευκρινίζεται ότι, όπως επισημάνθηκε στο πλαίσιο του πρώτου σκέλους του τρίτου λόγου ακυρώσεως, η ΕΚΤ όντως μνημόνευσε στο πλαίσιο του δευτέρου λόγου ανάκλησης τις διατάξεις του δικαίου της Ένωσης και του εθνικού δικαίου οι οποίες θεώρησε ότι είχαν παραβιαστεί. Αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στο άρθρο 341, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων αλλά και στα σημεία 6 και 53 του κανονισμού αριθ. 227.
135
Σε σχέση με τα λοιπά επιχειρήματα που προέβαλε η προσφεύγουσα, όσον αφορά κατ’ αρχάς το επιχείρημα ότι, αφενός, έγινε αναφορά μόνον σε ελλείψεις στο πλαίσιο της δραστηριότητας της προσφεύγουσας οι οποίες αφορούσαν τη λειτουργία του συστήματος εσωτερικού ελέγχου που είχε εισαγάγει και, αφετέρου, οι ελλείψεις αυτές δεν ήταν ούτε συστημικές ούτε γενικευμένες, από τις διατάξεις που υπομνήσθηκαν στις σκέψεις 125 έως 129 ανωτέρω δεν προκύπτει ότι τέτοιου είδους ελλείψεις δεν μπορούν να θεωρηθούν ότι επαρκούν. Όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 130 ανωτέρω, το πλαίσιο και τα μέτρα πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στους υφιστάμενους κινδύνους, ενώ, σε περίπτωση που οι κίνδυνοι είναι υψηλοί, οι ελλείψεις και η χρονική διάρκειά τους πρέπει να είναι τέτοιες ώστε να στοιχειοθετούνται παραβάσεις των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις επίμαχες διατάξεις.
136
Εν συνεχεία, όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 341, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων και των σημείων 6 και 53 του κανονισμού αριθ. 227 στις ελλείψεις και στα παραδείγματα που εκτίθενται λεπτομερώς στο σημείο 5 της προσβαλλόμενης απόφασης, επισημαίνεται ότι από τίποτε δεν μπορεί να συναχθεί ότι οι ως άνω ελλείψεις και τα ως άνω παραδείγματα δεν μπορούσαν να καλύπτονται από τις εν λόγω διατάξεις.
137
Η προσφεύγουσα υποστήριξε ότι η ΕΚΤ δεν μπορούσε να επικαλεστεί τις διατάξεις του κανονισμού αριθ. 227, στο μέτρο που ο έλεγχος στον οποίο η ίδια είχε υποβληθεί είχε διενεργηθεί από την ΕΧΑΚ το 2019, ενώ ο επίμαχος κανονισμός τέθηκε σε ισχύ μόλις στις 10 Δεκεμβρίου 2020. Επισημαίνεται όμως ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται επίσης σε επιτόπια επιθεώρηση που διενεργήθηκε το 2021 και διαπιστώνει ότι οι ελλείψεις συνεχίστηκαν μετά το 2020, με αποτέλεσμα να καλύπτονται πραγματικά περιστατικά μεταγενέστερα της ενάρξεως ισχύος του κανονισμού αριθ. 227, οπότε καθίσταται δυνατή η παραπομπή στον κανονισμό αυτόν.
138
Τέλος, η προσφεύγουσα βάλλει κατά του σημείου 5.1.2 της προσβαλλόμενης απόφασης για τον λόγο ότι η ΕΚΤ δεν έλαβε υπόψη τις πληροφορίες που της είχε διαβιβάσει. Τούτο όμως δεν αρκεί για να τεθούν εν αμφιβόλω οι διαπιστώσεις στις οποίες προβαίνει η ΕΚΤ στο εν λόγω σημείο, η οποία, ενώ υπογραμμίζει ότι ελλείψεις που αφορούσαν την προσφεύγουσα ενδεχομένως διορθώθηκαν, επισημαίνει ότι τούτο δεν εμπόδισε την εμφάνιση περαιτέρω ελλείψεων και τη διαιώνισή τους.
139
Όσον αφορά, κατά δεύτερον, τον τρίτο λόγο ανάκλησης, η ΕΚΤ αποφάσισε να ανακαλέσει την άδεια λειτουργίας της προσφεύγουσας για τον λόγο ότι η τελευταία δεν τήρησε την υποχρέωση να χαράξει και να εφαρμόσει συνετή στρατηγική, πολιτικές και διαδικασίες που να της παρέχουν τη δυνατότητα να διαχειριστεί τους κινδύνους της, συμπεριλαμβανομένων του έγκαιρου εντοπισμού, της αξιολόγησης, της ανάλυσης και της παρακολούθησης των κινδύνων της που προβλέπονται στο άρθρο 342, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων το οποίο μεταφέρει στην εσωτερική έννομη τάξη το άρθρο 74, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/36.
140
Κατά το άρθρο 342, παράγραφος 1, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, το πιστωτικό ίδρυμα χαράσσει και εφαρμόζει συνετή στρατηγική, πολιτικές και διαδικασίες που να του παρέχουν τη δυνατότητα να διαχειριστεί –συμπεριλαμβανομένου του έγκαιρου εντοπισμού, αξιολόγησης, ανάλυσης και παρακολούθησης– τον πιστωτικό κίνδυνο καθώς και τον πιστωτικό κίνδυνο του αντισυμβαλλομένου, τον κίνδυνο συγκέντρωσης, τον κίνδυνο τιτλοποίησης, τον κίνδυνο αγοράς, τον λειτουργικό κίνδυνο –περιλαμβανομένου του κινδύνου που εγγενώς ενέχει το οικονομικό μοντέλο–, τους κινδύνους που πηγάζουν από την εξωτερική ανάθεση και τα γεγονότα που έχουν μικρή πιθανότητα να ανακύψουν –αλλά σημαντικές επιπτώσεις–, τον κίνδυνο επιτοκίου από δραστηριότητες εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών, τον κίνδυνο πιστωτικού περιθωρίου από δραστηριότητες εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών, τον υπολειπόμενο κίνδυνο, τον κίνδυνο ρευστότητας, τον κίνδυνο υπερβολικής μόχλευσης και άλλους κινδύνους που είναι σημαντικοί για το πιστωτικό ίδρυμα.
141
Το άρθρο 342, παράγραφος 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων προβλέπει ότι η στρατηγική, οι πολιτικές, οι διαδικασίες και τα συστήματα του πιστωτικού ιδρύματος προσαρμόζονται στην πολυπλοκότητα και στον όγκο των δραστηριοτήτων του, καθώς και σε ένα αποδεκτό επίπεδο κινδύνου που καθορίζεται από το διοικητικό συμβούλιο του πιστωτικού ιδρύματος, και διαμορφώνονται με βάση τη συστημική σπουδαιότητα του πιστωτικού ιδρύματος σε κάθε κράτος μέλος στο οποίο δραστηριοποιείται.
142
Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι το άρθρο 342, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων εισάγει υποχρέωση για την εφαρμογή συνετής στρατηγικής, ενώ οι διατάξεις της οδηγίας 2013/36 δεν επιβάλλουν τέτοια απαίτηση.
143
Συναφώς, επισημαίνεται ότι το άρθρο 74, παράγραφος 2, της οδηγίας 2013/36 έχει ως σκοπό να διασφαλίσει ότι το πλαίσιο, οι διαδικασίες και οι μηχανισμοί της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού είναι προσαρμοσμένοι στη φύση, το μέγεθος και την πολυπλοκότητα των κινδύνων που αντιμετωπίζει το ίδρυμα. Το άρθρο 74, παράγραφος 1, της ίδιας οδηγίας δίνει έμφαση στον άρτιο, αποτελεσματικό και επαρκή χαρακτήρα, αντιστοίχως, του πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης, των διαδικασιών εντοπισμού, διαχείρισης, παρακολούθησης και αναφοράς των κινδύνων και των μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου καθώς και στις πολιτικές και στις πρακτικές αποδοχών προκειμένου να καταστεί δυνατή και να προωθηθεί η ορθή και αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων.
144
Στο δε πλαίσιο που θέτει κατά τα ανωτέρω το άρθρο 74 της οδηγίας 2013/36, από τίποτε δεν μπορεί να συναχθεί ότι η ΕΚΤ υπέπεσε καθ’ οιονδήποτε τρόπο σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως με το να ελέγξει, δεδομένων των κινδύνων που αντιμετώπιζε η προσφεύγουσα, αν αυτή είχε θέσει σε εφαρμογή μια συνετή στρατηγική υπό το πρίσμα του άρθρου 342, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων. Η εφαρμογή μιας τέτοιας συνετής στρατηγικής μπορεί να είναι ακριβώς μια από τις ενέργειες που καθιστούν δυνατή την επίτευξη και τη διασφάλιση των σκοπών που καθορίζονται από το άρθρο 74 της οδηγίας 2013/36.
145
Επομένως, το επιχείρημα της προσφεύγουσας που ανάγεται στο ερώτημα ποια διάταξη του εθνικού δικαίου μεταφέρει στην εσωτερική έννομη τάξη το άρθρο 74 της οδηγίας 2013/36 είναι αλυσιτελές στο πλαίσιο της εξέτασης του βασίμου του τρίτου λόγου ανάκλησης.
146
Όσον αφορά, εξάλλου, το ζήτημα αν η ΕΚΤ υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως παραλείποντας να εξετάσει τη συμβατότητα των πολιτικών και των διαδικασιών της προσφεύγουσας με το άρθρο 342, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, υπογραμμίζεται ότι, όπως ορθώς επισήμανε η ΕΚΤ, ο τρίτος λόγος ανάκλησης συμβαδίζει προδήλως με το πνεύμα των διαπιστώσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του δευτέρου λόγου ανάκλησης, οι οποίες συνίσταντο σε ανάλυση των εσωτερικών πολιτικών και διαδικασιών της προσφεύγουσας, και κατά συνέπεια δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι εν λόγω πολιτικές και διαδικασίες δεν εξετάστηκαν.
147
Εν πάση περιπτώσει, δεδομένου ότι το άρθρο 342, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων αφορά υποχρέωση η οποία καλύπτει διάφορες παραμέτρους, τίποτε δεν εμπόδιζε την ΕΚΤ να επικεντρωθεί σε ορισμένες από τις παραμέτρους αυτές, εν προκειμένω στη στρατηγική της προσφεύγουσας, προκειμένου να διερευνήσει αν η προσφεύγουσα τηρούσε την υποχρέωση που υπείχε από την εν λόγω διάταξη. Το άρθρο 342, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων δεν προβλέπει ότι παράβαση στοιχειοθετείται μόνον εφόσον διαπιστώνεται ότι η στρατηγική, οι πολιτικές και οι διαδικασίες άπασες δεν ανταποκρίνονται στα προβλεπόμενα κριτήρια.
148
Όσον αφορά, τέλος, τα διάφορα στοιχεία που έλαβε υπόψη η ΕΚΤ προκειμένου να διαπιστώσει την παράβαση της υποχρέωσης η οποία στοιχειοθετούσε τον τρίτο λόγο ανάκλησης, από τα σημεία 6.1.1 έως 6.1.7 της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι η ΕΚΤ στηρίχθηκε σε περισσότερες ανταλλαγές εγγράφων μεταξύ της προσφεύγουσας και της ΕΧΑΚ. Από την ως άνω επικοινωνία προκύπτει ότι οι διάφορες προσπάθειες της προσφεύγουσας να τροποποιήσει τη στρατηγική της θεωρήθηκαν ανεπαρκείς για την πλήρωση των κριτηρίων που καθορίζονταν από τις εφαρμοστέες διατάξεις.
149
Η προσφεύγουσα αμφισβήτησε πολλά από τα στοιχεία που έλαβε υπόψη η ΕΚΤ. Συναφώς, επισημαίνεται ότι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η ΕΚΤ υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως όσον αφορά κάποιο από τα στοιχεία αυτά, ή ακόμη και όσον αφορά το σύνολο των στοιχείων αυτών, από τίποτε δεν μπορεί να συναχθεί ότι το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε θα ήταν διαφορετικό αν δεν υπήρχαν οι προβαλλόμενες αυτές περιπτώσεις πλάνης. Ειδικότερα, τούτο θα συνέβαινε μόνον αν οι εν λόγω περιπτώσεις πλάνης, εξεταζόμενες μεμονωμένα ή από κοινού, ήταν καθοριστικές για την απόδειξη του τρίτου λόγου ανάκλησης. Λαμβανομένου όμως υπόψη του αριθμού των λοιπών διαπιστώσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της επικοινωνίας μεταξύ της ΕΧΑΚ και της προσφεύγουσας όσον αφορά τη στρατηγική που υιοθέτησε η δεύτερη για να διασφαλίσει την οικονομική της κατάσταση, όπως οι διαπιστώσεις αυτές εμφαίνονται στο σημείο 6.1 της προσβαλλόμενης απόφασης, και ιδίως του γεγονότος ότι δεν αμφισβητείται ότι η προσφεύγουσα εμφάνιζε ζημίες από το 2017, δεν κατόρθωνε να αποκαταστήσει την κερδοφορία της και αναλάμβανε υπερβολικούς κινδύνους, ορθώς η ΕΚΤ υιοθέτησε τον τρίτο λόγο ανάκλησης για να δικαιολογήσει την ανάκληση της άδειας λειτουργίας.
150
Επιπλέον, όσον αφορά ειδικότερα το σημείο 6.1.5 της προσβαλλόμενης απόφασης, η προσφεύγουσα δήλωσε ότι είχε υποβάλει νέα εκδοχή της στρατηγικής της για την περίοδο μεταξύ 2022 και 2024 και ότι η ΕΧΑΚ τής είχε ζητήσει πληροφορίες πολύ λεπτομερέστερες από εκείνες που προέβλεπαν οι διατάξεις του κανονισμού αριθ. 227. Όπως όμως επισήμανε η ΕΚΤ, βάσει των διατάξεων του νόμου περί πιστωτικών ιδρυμάτων, δικαιολογημένα η ΕΧΑΚ ζήτησε από την προσφεύγουσα να εφαρμόσει τα μέτρα ενίσχυσης των ιδίων κεφαλαίων που αυτή είχε προαναγγείλει.
151
Όσον αφορά το σημείο 6.2.2 της προσβαλλόμενης απόφασης, η προσφεύγουσα επικαλέστηκε την οικονομική της κατάσταση για να αμφισβητήσει το προβαλλόμενο από την ΕΚΤ γεγονός ότι η στρατηγική που προοριζόταν να τεθεί σε εφαρμογή δεν της παρείχε τη δυνατότητα να δημιουργήσει κεφάλαια ούτως ώστε να αναπτυχθεί κατά τρόπο βιώσιμο και να ικανοποιεί διαρκώς τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας. Ανέφερε ότι δεν είχε κινηθεί εις βάρος της καμία διαδικασία αφερεγγυότητας. Όπως όμως υπογράμμισε η ΕΚΤ, η ΕΧΑΚ είχε διαπιστώσει ότι η προσφεύγουσα εμφάνιζε ζημίες από το 2017 και δεν είχε καταφέρει να αποκαταστήσει την κερδοφορία της. Είχε επίσης επισημάνει διάφορα στοιχεία που μαρτυρούσαν τον επισφαλή χαρακτήρα της οικονομικής κατάστασης της προσφεύγουσας, καθώς και, μεταξύ άλλων, τη συνεχή αύξηση των ζημιών ανά έτος, οι οποίες είχαν επίσης προκληθεί από ορισμένες επενδύσεις, καθώς και ότι το σχέδιο έκδοσης πρόσθετων ομολόγων ιδίων κεφαλαίων στερούνταν ρεαλισμού. Στο πλαίσιο αυτό, από τίποτε δεν μπορεί να συναχθεί ότι οι εκτιμήσεις που διατυπώνονται στο σημείο 6.2.2 της προσβαλλόμενης απόφασης όσον αφορά την οικονομική κατάσταση της προσφεύγουσας ήταν ανακριβείς.
152
Όσον αφορά το σημείο 6.2.3 της προσβαλλόμενης απόφασης, η προσφεύγουσα φρονεί ότι η εκτίμηση περί αδυναμίας διόρθωσης της εσφαλμένης στρατηγικής της και προσέλκυσης νέων μετόχων ήταν «αλυσιτελής», από τη στιγμή που, κατά την περίοδο μετά τον Αύγουστο του 2021, η ίδια δεν είχε τη δυνατότητα να εφαρμόσει οποιαδήποτε στρατηγική, δεδομένης της εφαρμογής των μέτρων εποπτείας και έγκαιρης παρέμβασης που της είχε επιβάλει η ΕΧΑΚ. Πλην όμως ένα τέτοιο επιχείρημα δεν μπορεί να αποδείξει τον εσφαλμένο χαρακτήρα του συμπεράσματος της ΕΚΤ κατά το οποίο η έλλειψη συνετής στρατηγικής και βιώσιμου οικονομικού μοντέλου είχε ως συνέπεια να εξαρτάται η προσφεύγουσα από πρόσθετες επενδύσεις, δεδομένων των από μακρού συσσωρευθεισών ζημιών.
153
Όσον αφορά το σημείο 6.2.4 της προσβαλλόμενης απόφασης, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ κακώς έκρινε ότι η ίδια είχε λειτουργήσει σύμφωνα με τη στρατηγική που είχε υιοθετήσει το 2018 και ότι, συναφώς, η ΕΚΤ είχε παραλείψει να λάβει υπόψη διάφορα στοιχεία. Πλην όμως, δεδομένου ότι τα στοιχεία αυτά αποτελούσαν απλώς επανάληψη των επιχειρημάτων που είχαν εξεταστεί προηγουμένως, τα οποία είχαν προβληθεί προκειμένου να αμφισβητηθεί η εκτίμηση της ΕΚΤ και τα οποία θεωρήθηκαν αβάσιμα, ουδόλως μπορούν να αποδείξουν πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως της ΕΚΤ.
154
Όσον αφορά το σημείο 6.3.1 της προσβαλλόμενης απόφασης, η προσφεύγουσα φρονεί ότι η ΕΚΤ δεν μπορεί να κάνει λόγο για τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της παράβασης ενώ το σημείο 6 της εν λόγω απόφασης δεν περιλαμβάνει καμία εξέταση της εν λόγω σοβαρότητας και διάρκειας. Επισημαίνεται όμως ότι το σημείο 6.3.1 της προσβαλλόμενης απόφασης εμφανίζεται ως το συμπέρασμα όλων των στοιχείων που παρατέθηκαν στα σημεία 6.1.1 έως 6.2.4 ως πραγματικά περιστατικά που στοιχειοθετούν παραβάσεις κατόπιν εκτιμήσεως των εν λόγω πραγματικών περιστατικών υπό το πρίσμα των εφαρμοστέων διατάξεων. Στο πλαίσιο μιας τέτοιας εκτίμησης, είναι πρόδηλον ότι η ΕΚΤ μπορούσε ευλόγως να συμπεράνει ότι ευρισκόταν ενώπιον μιας σοβαρής παράβασης η οποία είχε κάποια διάρκεια.
155
Συνεπώς, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι η ΕΚΤ υπέπεσε σε πλάνες όπως αυτές που υπομνήσθηκαν στη σκέψη 63 ανωτέρω με το να υιοθετήσει τον δεύτερο και τον τρίτο λόγο ανάκλησης προκειμένου να θεμελιώσει την ανάκληση της άδειας λειτουργίας.
156
Επομένως, ο τρίτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
Επί του τετάρτου λόγου ακυρώσεως
157
Η προσφεύγουσα υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι η ΕΚΤ παραβίασε την αρχή της χρηστής διοίκησης, η οποία αντιστοιχεί στο δικαίωμα κάθε προσώπου σε προηγούμενη ακρόαση, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του Χάρτη, και στο δικαίωμα κάθε προσώπου να έχει πρόσβαση στον φάκελό του, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, του Χάρτη, και η οποία καλύπτει το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη.
158
Κατά πρώτον, η προσφεύγουσα υπενθυμίζει τη νομολογία κατά την οποία μόνον τα δικαιοδοτικά όργανα της Ένωσης δύνανται να παράσχουν αποτελεσματική δικαστική προστασία έναντι των πράξεων στις οποίες συμμετέχουν οι εθνικές αρχές και η ΕΚΤ και οι οποίες αποσκοπούν στην υλοποίηση του ΕΕΜ. Η εν λόγω αποκλειστική αρμοδιότητα του δικαστή της Ένωσης περιλαμβάνει τον έλεγχο της νομιμότητας των πράξεων που είναι προπαρασκευαστικές ορισμένων αποφάσεων ή των προτάσεων αποφάσεων των οικείων εθνικών αρχών, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν το περιεχόμενο της τελικής απόφασης της ΕΚΤ.
159
Συναφώς, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η πρόταση απόφασης στηρίζεται, κατ’ ουσίαν, στα επιχειρήματα και τις περιστάσεις που εκτίθενται στις αποφάσεις αριθ. 215 και 216.
160
Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι οι αποφάσεις αριθ. 215 και 216 πάσχουν από σημαντικά κενά τα οποία όχι μόνο περιόρισαν αδικαιολόγητα τα δικαιώματά της και έθιξαν τα συμφέροντά της, αλλά και οδήγησαν στην έκδοση από την ΕΚΤ μιας εσφαλμένης και αδικαιολόγητης απόφασης. Η ΕΚΤ έπρεπε να είχε εξετάσει το σύνολο των αποφάσεων της ΕΧΑΚ, διασφαλίζοντας το δικαίωμά της σε δίκαιη δίκη και σε εύλογη και έχουσα αναλογικό χαρακτήρα διαδικασία. Ειδικότερα, λόγω της γενικής εποπτικής εξουσίας της, είναι έργο της ΕΚΤ να μεριμνά ώστε οι εθνικές αρχές να συμμορφώνονται προς τις σχετικές με τον ΕΕΜ διατάξεις που περιέχονται στον κανονισμό για το πλαίσιο ΕΕΜ και στη σχετική εθνική νομοθεσία. Η ΕΚΤ πρέπει κατά την προσφεύγουσα να προβαίνει σε πλήρη έλεγχο της νομιμότητας των προτάσεων για την ανάκληση της άδειας λειτουργίας που υποβάλλονται από τις εθνικές αρχές καθώς και των προπαρασκευαστικών μέτρων, ιδίως υπό το πρίσμα της αρχής της αναλογικότητας και των θεμελιωδών διαδικαστικών εγγυήσεων του δικαίου της Ένωσης.
161
Κατά δεύτερον, η προσφεύγουσα επισημαίνει ότι η αξιολόγηση της συμμόρφωσης και η απόφαση αριθ. 215 πρέπει να θεωρούνται ως πράξεις προπαρασκευαστικές της προσβαλλόμενης απόφασης, εμπίπτουσες στις γενικές εποπτικές εξουσίες της ΕΚΤ, και ότι οι υποβαλλόμενες στην ΕΧΑΚ πράξεις πρέπει να αποτελούν αντικείμενο επανεξέτασης. Η ΕΚΤ δεν προέβη στην εν λόγω επανεξέταση ή δεν την διενήργησε σε επαρκή βαθμό. Η ΕΚΤ δεν εξέτασε τις προπαρασκευαστικές πράξεις, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η απόφαση αριθ. 215. Η τελευταία αυτή απόφαση συνιστά διοικητική πράξη η οποία έχει εκδοθεί από αρχή εις βάρος ενός ή περισσοτέρων προσώπων που προσδιορίζονται ονομαστικά και με την οποία συνάπτεται, τροποποιείται, διαπιστώνεται ή τερματίζεται έννομη σχέση ή διαπιστώνεται μια εν τοις πράγμασι σχέση. Περιλαμβάνει δε κατά την προσφεύγουσα δύο αποφάσεις, η πρώτη εκ των οποίων αφορά τη μη εφαρμογή μέτρου εξυγίανσης και η δεύτερη την υποβολή στην ΕΚΤ μιας πρότασης για την ανάκληση της άδειας λειτουργίας. Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι η ΕΚΤ διαθέτει εξουσία εκτιμήσεως προκειμένου να αποφασίσει σχετικά με την ανάκληση της άδειας λειτουργίας και ότι το σχέδιο απόφασης που κατήρτισε η ΕΧΑΚ δεν είναι δεσμευτικό. Η εμπλοκή των εθνικών αρχών στη διαδικασία που καταλήγει στην έκδοση πράξεων της Ένωσης δεν μπορεί να θέσει υπό αμφισβήτηση τον χαρακτηρισμό τους ως πράξεων της Ένωσης όταν οι πράξεις που εκδίδονται από τις εθνικές αρχές αποτελούν στάδιο μιας διαδικασίας κατά την οποία θεσμικό όργανο της Ένωσης ασκεί μόνο του την εξουσία λήψης αποφάσεων, χωρίς να δεσμεύεται από τις προπαρασκευαστικές πράξεις ή τις προτάσεις των εθνικών αρχών.
162
Εξάλλου, η προσφεύγουσα επισημαίνει ότι το άρθρο 62 του κώδικα διοικητικής διαδικασίας και διοικητικής δικονομίας επιβάλλει στη Διοίκηση την υποχρέωση να αποφανθεί σχετικά με την έκδοση διοικητικής πράξης που ενδέχεται να θίξει τον αποδέκτη της εξετάζοντας τη θέση και τα επιχειρήματα του τελευταίου στην οικεία υπόθεση. Προσθέτει ότι, ακόμη και στην περίπτωση υποχρεωτικής διοικητικής πράξης, για να μπορέσει να εφαρμοστεί η νομική διάταξη, ο μετέχων στη διαδικασία έχει τη δυνατότητα να παράσχει πληροφορίες σχετικά με τις σημαντικές περιστάσεις. Η ΕΧΑΚ εξέθεσε στην απόφαση αριθ. 215 τους λόγους για τους οποίους δεν είχε ακούσει την προσφεύγουσα. Πλην όμως, κατά την προσφεύγουσα, το γεγονός ότι η ΕΧΑΚ συνομολόγησε με την ίδια το σχέδιο εξυγίανσης συνιστούσε πράξη η οποία δεν αποτελούσε μέρος της διοικητικής διαδικασίας που κατέληξε στην έκδοση της απόφασης αριθ. 215. Επομένως, η δικαιολογία που προέβαλε η ΕΧΑΚ δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επαρκής λόγος για να μην ακουστεί η προσφεύγουσα.
163
Κατά τρίτον, η προσφεύγουσα προβάλλει ότι, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης, η ΕΚΤ προσέβαλε το δικαίωμά της να έχει πρόσβαση στον φάκελο. Συναφώς, υποστηρίζει ότι το άρθρο 22, παράγραφος 2, του βασικού κανονισμού ΕΕΜ προβλέπει ότι κατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας διασφαλίζονται πλήρως τα δικαιώματα της υπεράσπισης των ενδιαφερόμενων προσώπων. Τα πρόσωπα αυτά έχουν δικαίωμα πρόσβασης στον φάκελο της ΕΚΤ, με την επιφύλαξη του θεμιτού συμφέροντος άλλων προσώπων για την προστασία του επιχειρηματικού απορρήτου τους. Στο πλαίσιο αυτό, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι δεν είχε πρόσβαση στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης στο πλαίσιο της έκδοσης της απόφασης αριθ. 215. Η εν λόγω αξιολόγηση δεν της κοινοποιήθηκε ούτε όταν άσκησε το δικαίωμά της πρόσβασης στο φάκελο στο πλαίσιο της διαδικασίας έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης. Επομένως, η ΕΧΑΚ και η ΕΚΤ, μη παρέχοντας στην προσφεύγουσα τη δυνατότητα να λάβει γνώση της αξιολόγησης της συμμόρφωσης, παρέβησαν το άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, του Χάρτη.
164
Κατά τέταρτον, η ΕΚΤ παρέσχε στην προσφεύγουσα υπερβολικά σύντομη προθεσμία για να υποβάλει τις παρατηρήσεις της επί της πρότασης απόφασης. Στις 30 Ιανουαρίου 2023 η ΕΚΤ απέστειλε σε αυτήν έγγραφο με το οποίο της ζητούσε να υποβάλει παρατηρήσεις επί της πρότασης απόφασης και έτασσε προς τούτο προθεσμία πέντε ημερών. Η προσφεύγουσα υπέβαλε στην ΕΚΤ αίτημα παράτασης της προθεσμίας αυτής, αλλά η τελευταία τής παραχώρησε μόνον τέσσερις επιπλέον εργάσιμες ημέρες και αρνήθηκε να παράσχει προθεσμία 20 ημερών και στη συνέχεια 15 ημερών. Η ΕΚΤ δεν αιτιολόγησε την απόφασή της να της παράσχει συντετμημένη προθεσμία για την υποβολή των παρατηρήσεών της.
165
Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι αν είχε ακουστεί στο πλαίσιο της διαδικασίας που αφορούσε την απόφαση αριθ. 215 και αν είχε στη διάθεσή της τουλάχιστον δύο εβδομάδες για να υποβάλει τις γραπτές παρατηρήσεις της επί της πρότασης απόφασης, θα μπορούσε να είχε διατυπώσει τις παρατηρήσεις της επί των πραγματικών και νομικών στοιχείων στα οποία παραπέμπει στο πλαίσιο του πρώτου, του δευτέρου και του τρίτου λόγου ακυρώσεως. Για τον λόγο αυτόν θεωρεί ότι αν είχε τύχει ακρόασης το αποτέλεσμα της διαδικασίας θα ήταν διαφορετικό.
166
Η ΕΚΤ υποστηρίζει ότι ο υπό κρίση λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
167
Κατά πρώτον, όσον αφορά το αν η ΕΚΤ έπρεπε να είχε ελέγξει τις αποφάσεις αριθ. 215 και 216, αφενός, επισημαίνεται, όσον αφορά την πρώτη από τις δύο αυτές αποφάσεις, ότι αυτή εκδόθηκε στο πλαίσιο διαδικασίας εξυγίανσης διαφορετικής από τη διαδικασία ανάκλησης της άδειας λειτουργίας, η οποία κατέληξε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης. Η εν λόγω διαδικασία εξυγίανσης εμπίπτει κατά κύριο λόγο στην αρμοδιότητα των ΕΑΑ, ενώ η διαδικασία ανάκλησης της άδειας λειτουργίας, μολονότι αρχίζει με έρευνες της ΕΑΑ, ολοκληρώνεται με απόφαση της ΕΚΤ.
168
Αφετέρου, η προσβαλλόμενη απόφαση μνημονεύει μεν, στο σημείο 3.4, την απόφαση αριθ. 216, πλην όμως προκύπτει ότι τούτο γίνεται στο πλαίσιο της έκθεσης του πραγματικού και εννοιολογικού πλαισίου. Από το ως άνω γεγονός δεν μπορεί να συναχθεί ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται τόσο στην απόφαση αριθ. 216 όσο και στην απόφαση αριθ. 215 για να δικαιολογήσει την ανάκληση της άδειας λειτουργίας. Όπως επισήμανε η ΕΚΤ, η διαπίστωση από την ΕΧΑΚ ότι μια οντότητα ευρίσκεται σε σημείο πτώχευσης ή πιθανής πτώχευσης εντάσσεται στο πλαίσιο διαδικασίας διαφορετικής από εκείνη που καταλήγει στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας.
169
Εν πάση περιπτώσει, όπως διαπιστώθηκε στο πλαίσιο της εξέτασης του πρώτου και του δευτέρου λόγου ακυρώσεως, μολονότι κατά τη λήψη της απόφασής της η ΕΚΤ οφείλει, δυνάμει του άρθρου 83, παράγραφος 2, του κανονισμού για το πλαίσιο ΕΕΜ, να λαμβάνει υπόψη μεταξύ άλλων τη δική της αξιολόγηση των περιστάσεων που δικαιολογούν την ανάκληση, τούτο δεν σημαίνει ότι οφείλει να εκφέρει κρίση για κάθε άλλη απόφαση που έχουν λάβει οι ΕΑΑ στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους. Όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 72 ανωτέρω, η ΕΚΤ είναι αρμόδια να ανακαλέσει άδεια λειτουργίας επί τη βάσει των διαπιστώσεων στις οποίες έχουν προβεί οι ΕΑΑ.
170
Κατά δεύτερον, όσον αφορά την υποτιθέμενη προσβολή του δικαιώματος πρόσβασης στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης στο πλαίσιο της έκδοσης της απόφασης αριθ. 215, επισημαίνεται ότι το επιχείρημα της προσφεύγουσας αφορά διαδικασία διαφορετική από εκείνη που καταλήγει στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας και, επομένως, πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελές.
171
Κατά τρίτον, όσον αφορά τη δήθεν ανεπαρκή προθεσμία για την άσκηση του δικαιώματος ακρόασης, υπενθυμίζεται ότι στην προσφεύγουσα χορηγήθηκαν συνολικά εννέα εργάσιμες ημέρες για να υποβάλει τις παρατηρήσεις της επί του σχεδίου της προσβαλλόμενης απόφασης, στις οποίες περιλαμβάνονταν τέσσερις επιπλέον ημέρες εκτός των αρχικών πέντε ημερών. Δεν αμφισβητείται ότι το επίμαχο σχέδιο απόφασης περιείχε μόνον δύο έγγραφα των οποίων η προσφεύγουσα δεν είχε λάβει προηγουμένως γνώση.
172
Συναφώς, από το άρθρο 31, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού για το πλαίσιο ΕΕΜ προκύπτει ότι ο μετέχων σε εποπτική διαδικασία της ΕΚΤ έχει κατ’ αρχήν τη δυνατότητα να υποβάλει εγγράφως τα σχόλιά του εντός προθεσμίας δύο εβδομάδων από την περιέλευση σε αυτόν έκθεσης σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά, τις ενστάσεις και τη νομική βάση επί των οποίων η ΕΚΤ σκοπεύει να στηρίξει την εποπτική της απόφαση. Το άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, του κανονισμού για το πλαίσιο ΕΕΜ προβλέπει ότι, υπό ειδικές περιστάσεις, η ΕΚΤ μπορεί να συντμήσει την προθεσμία σε τρεις εργάσιμες ημέρες και ότι η προθεσμία συντέμνεται επίσης σε τρεις εργάσιμες ημέρες στις περιπτώσεις που αναφέρονται στα άρθρα 14 και 15 του βασικού κανονισμού ΕΕΜ και επομένως μεταξύ άλλων στην περίπτωση απόφασης περί ανάκλησης της άδειας λειτουργίας, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 14, παράγραφος 5, του εν λόγω κανονισμού.
173
Λαμβανομένων υπόψη της ισχύουσας νομοθεσίας, της δυνατότητας σύντμησης της προθεσμίας και του γεγονότος ότι η προσφεύγουσα δεν είχε λάβει προηγουμένως γνώση δύο μόνον εγγράφων από τα επισυναπτόμενα στο σχέδιο απόφασης, δεν προκύπτει ότι η ΕΚΤ προσέβαλε το δικαίωμά της σε προηγούμενη ακρόαση προβλέποντας προθεσμία πέντε ημερών, η οποία στη συνέχεια παρατάθηκε κατά τέσσερις επιπλέον ημέρες, για την υποβολή των παρατηρήσεων επί του σχεδίου απόφασης.
174
Εξάλλου, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η προσφεύγουσα δεν αμφισβήτησε τη νομιμότητα της συντετμημένης προθεσμίας που προβλέπεται στο άρθρο 31, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, του κανονισμού για το πλαίσιο ΕΕΜ. Τούτου λεχθέντος, έχει κριθεί ότι ο νομοθέτης της Ένωσης προέβη σε αξιολόγηση σχετικά με τον εύλογο χαρακτήρα της προθεσμίας που προβλέπεται από την εν λόγω διάταξη σταθμίζοντας τα αντιτιθέμενα συμφέροντα, ήτοι, αφενός, τα ιδιωτικά συμφέροντα των πιστωτικών ιδρυμάτων να έχουν όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο για να διατυπώσουν τις παρατηρήσεις τους και, αφετέρου, το δημόσιο συμφέρον για την όσο το δυνατόν ταχύτερη αποκατάσταση της νομιμότητας (βλ. απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2021, Ukrselhosprom PCF και Versobank κατά ΕΚΤ, T‑351/18 και T‑584/18, EU:T:2021:669, σκέψη 374).
175
Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι ο τέταρτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος και, ως εκ τούτου, η προσφυγή στο σύνολό της.
Επί των δικαστικών εξόδων
176
Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της EKT.
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο τμήμα),
αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει την Baltic International Bank SE στα δικαστικά έξοδα.
Porchia
Jaeger
Nihoul
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 4 Ιουνίου 2025.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η λεττονική.