BESCHIKKING VAN DE PRESIDENT VAN DE DERDE KAMER (UITGEBREID) VAN HET GERECHT
15 maart 2016 (*)
„Interventie – Verzoek om aan de schriftelijke behandeling te mogen deelnemen – Artikel 227 van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht – Artikel 115, lid 1, en artikel 116, lid 6, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht van 2 mei 1991”
In zaak T‑479/14,
Kendrion NV, gevestigd te Zeist (Nederland), vertegenwoordigd door P. Glazener en T. Ottervanger, advocaten,
verzoekster,
tegen
Europese Unie, vertegenwoordigd door het Hof van Justitie van de Europese Unie, aanvankelijk vertegenwoordigd door A. Placco, vervolgens door J. Inghelram en E. Beysen als gemachtigden,
verweerster,
betreffende een verzoek tot vergoeding van de schade die verzoekster beweert te hebben geleden als gevolg van de buitensporig lange duur van de procedure voor het Gerecht in zaak T‑54/06, Kendrion/Commissie,
geeft
DE PRESIDENT VAN DE DERDE KAMER (UITGEBREID)
VAN HET GERECHT
de navolgende
Beschikking
Voorgeschiedenis van het geding
1        Bij een op 26 juni 2014 ter griffie van het Gerecht neergelegd verzoekschrift heeft verzoekster het onderhavige beroep tegen de Europese Unie, vertegenwoordigd door het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: „Hof van Justitie”), ingesteld.
2        Bij afzonderlijke akte, neergelegd ter griffie van het Gerecht op 8 september 2014, heeft het Hof van Justitie krachtens artikel 114, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht van 2 mei 1991 een exceptie van niet-ontvankelijkheid opgeworpen.
3        Bij beschikking van 6 januari 2015, Kendrion/Europese Unie (T‑479/14, EU:T:2015:2), heeft het Gerecht de door het Hof van Justitie opgeworpen exceptie van niet-ontvankelijkheid afgewezen.
4        Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Hof op 17 februari 2015 heeft het Hof van Justitie tegen de beschikking Kendrion/Europese Unie, punt 3 supra (EU:T:2015:2), een hogere voorziening ingesteld die is ingeschreven onder het zaaknummer C‑71/15 P.
5        Bij beschikking van 2 maart 2015 heeft de president van de Derde kamer van het Gerecht de behandeling van de onderhavige zaak op verzoek van het Hof van Justitie geschorst tot aan de beslissing van het Hof waardoor een einde komt aan het geding in de zaak die sindsdien heeft geleid tot de beschikking van 18 december 2015, Hof van Justitie/Kendrion (C‑71/15 P, EU:C:2015:857).
6        Bij de beschikking Hof van Justitie/Kendrion, punt 5 supra (EU:C:2015:857), is de zaak doorgehaald in het register van het Hof.
7        Bij akte, neergelegd ter griffie van het Gerecht op 15 januari 2016, heeft de Europese Commissie in de onderhavige zaak verzocht om toelating tot interventie aan de zijde van het Hof van Justitie.
8        Het interventieverzoek is overeenkomstig artikel 144, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht aan de hoofdpartijen betekend. Het Hof van Justitie en de verzoekende partij hebben op respectievelijk 1 en 11 februari 2016 hun opmerkingen ingediend.
Verzoek tot interventie
9        De Commissie geeft te kennen dat de termijn van zes weken waarbinnen een verzoek tot interventie moet worden ingediend, als bedoeld in artikel 143, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering, niet op haar interventieverzoek kan worden toegepast.
10      De verzoekende partij heeft hierover bezwaren geuit. Het Hof van Justitie ondersteunt het interventieverzoek.
11      Om te beginnen moet erop worden gewezen dat het bepaalde in artikel 115, lid 1, en artikel 116, lid 6, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 volgens artikel 227, lid 6, van het Reglement voor de procesvoering van toepassing blijft op de beroepen die vóór 1 juli 2015 bij het Gerecht aanhangig waren.
12      Bijgevolg is het bepaalde in artikel 115, lid 1, en artikel 116, lid 6, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 op het onderhavige beroep van toepassing.
13      Volgens artikel 115, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 moet het interventieverzoek uiterlijk vóór het verstrijken van een termijn van zes weken na de publicatie van de mededeling bedoeld in artikel 24, lid 6, van dat Reglement dan wel, onverminderd het bepaalde in artikel 116, lid 6, van genoemd Reglement, vóór het besluit tot opening van de mondelinge behandeling bedoeld in artikel 53 van datzelfde Reglement, worden ingediend.
14      Artikel 116, lid 6, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 bepaalt dat wanneer het interventieverzoek na het verstrijken van de termijn van zes weken in artikel 115, lid 1, van dat Reglement wordt ingediend, de interveniënt zijn opmerkingen dan tijdens de mondelinge behandeling kan maken op basis van het aan hem meegedeelde rapport ter terechtzitting.
15      Uit deze bepalingen volgt dat de procedurele rechten van de interveniënt verschillen naargelang deze zijn verzoek om toelating tot interventie heeft ingediend vóór het verstrijken van de in artikel 115, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 bedoelde termijn van zes weken, dan wel na het verstrijken van deze termijn maar vóór het besluit tot opening van de mondelinge behandeling. Wanneer de interveniënt zijn verzoek heeft ingediend vóór het verstrijken van deze termijn, heeft hij immers het recht om deel te nemen aan zowel de schriftelijke als de mondelinge behandeling, om afschriften van de processtukken te ontvangen en om een memorie in interventie in te dienen. Wanneer de interveniënt zijn verzoek na het verstrijken van genoemde termijn heeft ingediend, heeft hij daarentegen alleen het recht om aan de mondelinge behandeling deel te nemen, om een afschrift van het rapport ter terechtzitting te ontvangen en om op basis daarvan ter terechtzitting zijn opmerkingen te maken (arrest van 26 maart 2009, SELEX Sistemi Integrati/Commissie, C‑113/07 P, Jurispr., EU:C:2009:191, punt 36).
16      Aangezien deze bepalingen dwingend zijn, staan zij niet ter beschikking van de partijen en zelfs niet van de rechter (beschikkingen van 28 april 2005, Microsoft/Commissie, T‑201/04, Jurispr., EU:T:2005:149, punt 42, en 23 mei 2014, SNCF/Commissie, T‑242/12, EU:T:2014:313, punt 44).
17      In de onderhavige zaak is de mededeling in het Publicatieblad van de Europese Unie bedoeld in artikel 24, lid 6, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 gepubliceerd op 4 augustus 2014. Het is dus duidelijk dat het door de Commissie ingediende interventieverzoek is neergelegd na het verstrijken van de termijn van zes weken als bedoeld in artikel 115, lid 1, van datzelfde Reglement, verlengd met de termijn wegens afstand in artikel 102, lid 2, van dat Reglement.
18      In die omstandigheden, en aangezien het Gerecht in de onderhavige zaak nog niet tot opening van de mondelinge behandeling heeft beslist, kan de Commissie alleen aanspraak maken op de procedurele rechten in artikel 116, lid 6, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991.
19      De Commissie geeft in de eerste plaats te kennen dat zij niet binnen de termijn van zes weken na de publicatie van de samenvatting van het gedinginleidend verzoekschrift in het Publicatieblad om toelating tot interventie had verzocht, omdat zij op 10 september 2014 in kennis was gesteld van de door het Hof van Justitie opgeworpen exceptie van niet-ontvankelijkheid, waarin dit betoogde dat de Unie door de Commissie zou moeten worden vertegenwoordigd. In de tweede plaats benadrukt de Commissie dat zij in de zaak die heeft geleid tot de beschikking Hof van Justitie/Kendrion, punt 5 supra (EU:C:2015:857), is toegelaten tot interventie en dat zij pas vanaf 6 januari 2016, de datum waarop haar genoemde beschikking is betekend, in staat was om argumenten ter ondersteuning van de conclusies van het Hof van Justitie in te dienen.
20      In dat verband moet erop worden gewezen dat artikel 45, tweede alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie bepaalt dat verval van instantie wegens het verstrijken van een procestermijn niet kan worden tegengeworpen wanneer de betrokkene toeval of overmacht aantoont.
21      Volgens vaste rechtspraak beantwoordt de strikte toepassing van de Unievoorschriften inzake procestermijnen aan het vereiste van rechtszekerheid en aan de noodzaak om elke discriminatie of willekeurige behandeling bij de rechtsbedeling te vermijden (arresten van 12 juli 1984, Ferriera Valsabbia/Commissie, 209/83, Jurispr., EU:C:1984:274, punt 14, en 18 juni 2015, Ipatau/Raad, C‑535/14 P, Jurispr., EU:C:2015:407, punt 14).
22      Artikel 45, tweede alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie, dat van dit beginsel afwijkt en dus strikt moet worden uitgelegd, is van toepassing op de dwingende procestermijnen waarvan het verstrijken het verval meebrengt van het tot dan toe bestaande beroepsrecht van een natuurlijke of rechtspersoon of van het recht om een interventieverzoek in te dienen (beschikkingen Microsoft/Commissie, punt 16 supra, EU:T:2005:149, punt 48, en SNCF/Commissie, punt 16 supra, EU:T:2014:313, punt 51).
23      Daar waar artikel 45, tweede alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie ook van toepassing is op de termijn van zes weken in artikel 115, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991, waarvan het verstrijken niet het verval van het recht om een interventieverzoek in te dienen meebrengt, maar zoals in casu een beperking van de procedurele rechten van de interveniënt, is het vaste rechtspraak dat slechts in hoogst uitzonderlijke omstandigheden, bij toeval of overmacht, op grond van dit artikel kan worden afgeweken van de bepalingen inzake de procestermijnen (zie beschikking Microsoft/Commissie, punt 16 supra, EU:T:2005:149, punt 49 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
24      In de onderhavige zaak beperkt de Commissie zich tot de vermelding van de bijzondere omstandigheden van deze zaak en voert zij niet uitdrukkelijk aan dat sprake is van toeval of overmacht.
25      De argumenten van de Commissie, die enkel zijn ontleend aan de bijzondere omstandigheden van deze zaak, kunnen dus geen reden zijn om van de termijn van zes weken in artikel 115, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 af te wijken.
26      Hoe dan ook, en zelfs gesteld dat de Commissie zich op toeval of overmacht had willen beroepen, moet eraan worden herinnerd dat de begrippen toeval en overmacht een objectief element omvatten, dat betrekking heeft op een abnormale gebeurtenis buiten de wil van de betrokkene, en een subjectief element dat betrekking heeft op de verplichting voor de betrokkene om zich tegen de gevolgen van deze gebeurtenis te beschermen door passende maatregelen te treffen en in het bijzonder het verloop van de procedure nauwkeurig in de gaten te houden en de nodige zorgvuldigheid aan de dag te leggen (zie beschikking Microsoft/Commissie, punt 16 supra, EU:T:2005:149, punt 50 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
27      In de onderhavige zaak moet er in de eerste plaats op worden gewezen dat de door het Hof van Justitie in deze zaak opgeworpen exceptie van niet-ontvankelijkheid uiteraard een gebeurtenis buiten de wil van de Commissie is.
28      Deze exceptie van niet-ontvankelijkheid is echter geen abnormale gebeurtenis.
29      De door het Hof van Justitie opgeworpen exceptie van niet-ontvankelijkheid is namelijk een procesincident waarin uitdrukkelijk is voorzien in artikel 114, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991.
30      Daarnaast volgt uit artikel 24, lid 7, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 dat in de toezending van een afschrift van het verzoekschrift en het verweerschrift, of in casu een afschrift van de exceptie van niet-ontvankelijkheid, uitsluitend is voorzien om de Commissie in staat te stellen om na te gaan of de niet-toepasselijkheid van een van haar handelingen in de zin van artikel 277 VWEU wordt aangevoerd.
31      Voorts toont de Commissie niet aan dat zij heeft voldaan aan haar verplichting om zich tegen de gevolgen van de door het Hof van Justitie opgeworpen exceptie van niet-ontvankelijkheid te beschermen.
32      In dat verband toont de Commissie bijvoorbeeld niet aan dat zij binnen de termijn van zes weken in artikel 115, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 heeft getracht een interventieverzoek in te dienen, waarvan de bewoordingen aan de omstandigheden van de zaak waren aangepast. Het stond de Commissie namelijk vrij om binnen bovengenoemde termijn van zes weken aan de zijde van het Hof van Justitie te interveniëren voor het geval dat de door hem opgeworpen exceptie van niet-ontvankelijkheid zou worden afgewezen (beschikking van 8 mei 1985, Koyo Seiko/Raad en Commissie, 256/84, Jurispr., EU:C:1985:178; beschikking van 8 mei 1985, Koyo Seiko/Raad en Commissie, 256/84, niet gepubliceerd; beschikking van 12 mei 2009, CHEMK en KF/Raad en Commissie, T‑190/08, EU:T:2009:154, punt 9, en arrest van 15 september 2011, CMB en Christof/Commissie, T‑407/07, EU:T:2011:477, punt 36).
33      In de tweede plaats is de omstandigheid dat de Commissie in de zaak die heeft geleid tot de beschikking Hof van Justitie/Kendrion, punt 5 supra (EU:C:2015:857), tot interventie is toegelaten, zonder gevolgen voor de procedurele rechten waarover de Commissie in het kader van de onderhavige procedure beschikt.
34      De procedure in de zaak die heeft geleid tot de beschikking Hof van Justitie/Kendrion, punt 5 supra (EU:C:2015:857), is immers geëindigd na de doorhaling van die zaak in het register van het Hof nadat het Hof van Justitie afstand van instantie had gedaan. In de onderhavige zaak is de behandeling dan ook hervat in het stadium waarin zij zich vóór de schorsing van de behandeling bevond (zie punt 5 hierboven).
35      Daarnaast kunnen de afstand van instantie door het Hof van Justitie en de daaropvolgende doorhaling in het register van het Hof van de zaak die heeft geleid tot de beschikking Hof van Justitie/Kendrion, punt 5 supra (EU:C:2015:857), niet worden aangemerkt als abnormale gebeurtenissen, aangezien daarin is voorzien in artikel 148 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof.
36      Voorts volgt uit de punten 31 en 32 hierboven dat de Commissie niet de nodige zorgvuldigheid aan de dag heeft gelegd om binnen de termijn van zes weken in artikel 115, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 om toelating tot interventie te verzoeken.
37      Bijgevolg heeft de Commissie niet aangetoond dat sprake is van toeval dat of overmacht die het zou rechtvaardigen dat van de termijn van zes weken in artikel 115, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991 wordt afgeweken.
38      Gelet op een en ander heeft de Commissie de rechten waarin is voorzien in artikel 116, lid 6, van het Reglement voor de procesvoering van 2 mei 1991.
DE PRESIDENT VAN DE DERDE KAMER (UITGEBREID)
VAN HET GERECHT
beschikt:
1)      De Europese Commissie wordt toegelaten tot interventie in zaak T‑479/14, ter ondersteuning van de conclusies van het Hof van Justitie van de Europese Unie.
2)      De Commissie zal haar opmerkingen tijdens de mondelinge behandeling kunnen maken, op basis van het rapport ter terechtzitting dat de griffier haar zal doen toekomen.
3)      De beslissing omtrent de kosten wordt aangehouden.
Luxemburg, 15 maart 2016.
De griffier
De president
E. Coulon
S. Papasavvas
* Procestaal: Nederlands.