62024CJ0573
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (όγδοο τμήμα)
της 2ας Οκτωβρίου 2025 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων – Οδηγία 2005/36/ΕΚ – Άρθρο 2 – Προσωπικό πεδίο εφαρμογής – Οδηγία 2004/38/ΕΚ – Άρθρο 3 – Έννοια των “δικαιούχων” – Υπήκοος τρίτης χώρας σύζυγος πολίτη της Ένωσης ο οποίος δεν άσκησε το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας – Δεν έχει εφαρμογή – Απαράδεκτο»
Στην υπόθεση C‑573/24,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Verwaltungsgericht Oldenburg (διοικητικό πρωτοδικείο Oldenbourg, Γερμανία) με απόφαση της 8ης Αυγούστου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 27 Αυγούστου 2024, στο πλαίσιο της δίκης
B
κατά
Niedersächsischer Zweckverband zur Approbationserteilung (NiZzA),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (όγδοο τμήμα),
συγκείμενο από τους S. Rodin, πρόεδρο τμήματος, N. Piçarra και N. Fenger (εισηγητή), δικαστές,
γενική εισαγγελέας: T. Ćapeta
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
η Ισπανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον A. Torró Molés,
–
η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις B. Dourthe και M. Guiresse,
–
η Ιταλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον S. Fiorentino, επικουρούμενο από την E. Cicatelli, procuratore dello Stato, και τον E. Feola, avvocato dello Stato,
–
η Ολλανδική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις M. K. Bulterman και H. S. Gijzen,
–
η Αυστριακή Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον A. Posch, την J. Schmoll και την P. Selim,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την L. Armati, τον M. Noll‑Ehlers και τον J. Szczodrowski,
–
η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, εκπροσωπούμενη από την J. Førde, τον K. Isaksen και την M.‑M. Joséphidès,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 3, παράγραφος 3, του άρθρου 21, παράγραφος 1, και του παραρτήματος V, σημείο 5.1.1, της οδηγίας 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων (ΕΕ 2005, L 255, σ. 22).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της B και της Niedersächsischer Zweckverband zur Approbationserteilung (NiΖzΑ) (ένωσης της Κάτω Σαξονίας για τη χορήγηση αδειών άσκησης επαγγέλματος, Γερμανία), σχετικά με την απόρριψη του αιτήματος της Β να της χορηγηθεί άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος στη Γερμανία ή, επικουρικώς, να της επιτραπεί να μετάσχει σε δοκιμασία επάρκειας.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Η οδηγία 2004/38/ΕΚ
3
Το άρθρο 2 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 και την κατάργηση των οδηγιών 64/221/ΕΟΚ, 68/360/ΕΟΚ, 72/194/ΕΟΚ, 73/148/ΕΟΚ, 75/34/ΕΟΚ, 75/35/ΕΟΚ, 90/364/ΕΟΚ, 90/365/ΕΟΚ και 93/96/ΕΟΚ (EE 2004, L 158, σ. 77, και διορθωτικό EE 2004, L 229, σ. 35), το οποίο επιγράφεται «Ορισμοί», ορίζει τα εξής:
«Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:
[...]
2)
“μέλος της οικογένειας”:
α)
ο (η) σύζυγος·
[...]».
4
Το άρθρο 3 της οδηγίας 2004/38, το οποίο επιγράφεται «Δικαιούχοι», ορίζει στην παράγραφό του 1 τα εξής:
«Η παρούσα οδηγία ισχύει για όλους τους πολίτες της Ένωσης οι οποίοι μεταβαίνουν ή διαμένουν σε κράτος μέλος άλλο από εκείνο του οποίου είναι υπήκοοι καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 2, σημείο 2, που τους συνοδεύουν ή πηγαίνουν να τους συναντήσουν.»
5
Το άρθρο 24 της οδηγίας, το οποίο επιγράφεται «Δικαιούχοι», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων που προβλέπονται ρητώς στη συνθήκη και στο παράγωγο δίκαιο, όλοι οι πολίτες της Ένωσης που διαμένουν στην επικράτεια του κράτους μέλους υποδοχής βάσει της παρούσας οδηγίας, απολαύουν ίσης μεταχείρισης σε σύγκριση με τους ημεδαπούς του εν λόγω κράτους μέλους εντός του πεδίου εφαρμογής της συνθήκης. Το ευεργέτημα του δικαιώματος αυτού εκτείνεται στα μέλη της οικογένειας που δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους, εφόσον έχουν δικαίωμα διαμονής ή μόνιμης διαμονής.»
Η οδηγία 2005/36
6
Το άρθρο 2 της οδηγίας 2005/36, το οποίο επιγράφεται «Πεδίο εφαρμογής», ορίζει στις παραγράφους του 1 και 2:
«1.   Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε κάθε υπήκοο κράτους μέλους ο οποίος επιθυμεί να ασκήσει νομοθετικά κατοχυρωμένο επάγγελμα σε κράτος μέλος άλλο από εκείνο όπου απέκτησε τα επαγγελματικά προσόντα του είτε ως αυτοαπασχολούμενος είτε ως μισθωτός, συμπεριλαμβανομένων των ασκούντων ελευθέρια επαγγέλματα.
2.   Κάθε κράτος μέλος μπορεί να επιτρέψει, σύμφωνα με τις κανονιστικές ρυθμίσεις του, την άσκηση νομοθετικά κατοχυρωμένου επαγγέλματος στην επικράτειά του, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχείο α), στους υπηκόους κρατών μελών που είναι κάτοχοι επαγγελματικών προσόντων τα οποία δεν έχουν αποκτηθεί σε κράτος μέλος. Όσον αφορά τα επαγγέλματα που εμπίπτουν στον τίτλο III κεφάλαιο III, αυτή η πρώτη αναγνώριση πρέπει να συντελείται στο πλαίσιο των ελάχιστων όρων εκπαίδευσης που ορίζονται στο εν λόγω κεφάλαιο.»
7
Το άρθρο 3 της οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμοί», προβλέπει τα εξής:
«1.   Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:
[...]
γ)
“τίτλος εκπαίδευσης”, τα διπλώματα, πιστοποιητικά και άλλοι τίτλοι που χορηγούνται από αρχή κράτους μέλους, η οποία έχει οριστεί σύμφωνα με τις νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις του εν λόγω κράτους, και βεβαιώνουν επιτυχώς περατωθείσα επαγγελματική εκπαίδευση που έχει αποκτηθεί, κατά κύριο λόγο, στην Κοινότητα. Όταν η ανωτέρω φράση δεν έχει εφαρμογή, τίτλος εκπαίδευσης αναφερόμενος στην παράγραφο 3 εξομοιώνεται προς τίτλο εκπαίδευσης·
[...]
3.   Εξομοιώνεται προς τίτλο εκπαίδευσης κάθε τίτλος εκπαίδευσης που χορηγείται από τρίτη χώρα, εφόσον ο κάτοχός του διαθέτει στο συγκεκριμένο επάγγελμα τριετή επαγγελματική πείρα στο έδαφος του κράτους μέλους το οποίο αναγνώρισε τον εν λόγω τίτλο σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 2, και εφόσον η επαγγελματική αυτή πείρα πιστοποιείται από το εν λόγω κράτος μέλος.»
8
Το άρθρο 21 της οδηγίας, το οποίο τιτλοφορείται «Αρχή της αυτόματης αναγνώρισης», ορίζει στην παράγραφο 1 τα ακόλουθα:
«Κάθε κράτος μέλος αναγνωρίζει τους τίτλους εκπαίδευσης ως ιατρού, που επιτρέπουν την ανάληψη επαγγελματικών δραστηριοτήτων ιατρού βασικής εκπαίδευσης και ειδικευμένου ιατρού, ως νοσοκόμου υπεύθυνου για γενική περίθαλψη, ως οδοντιάτρου, ως ειδικευμένου οδοντιάτρου, ως κτηνιάτρου, ως φαρμακοποιού και ως αρχιτέκτονα, οι οποίοι εμφαίνονται στο παράρτημα V υπό τα σημεία, αντιστοίχως, 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.6.2 και 5.7.1, εφόσον πληρούν τους ελάχιστους όρους εκπαίδευσης για τους οποίους γίνεται αντιστοίχως λόγος στα άρθρα 24, 25, 31, 34, 35, 38, 44 και 46, παρέχοντάς τους την ίδια ισχύ, όσον αφορά την ανάληψη και την άσκηση των επαγγελματικών δραστηριοτήτων στην επικράτειά του, με τους τίτλους εκπαίδευσης που χορηγεί το ίδιο.
Οι εν λόγω τίτλοι εκπαίδευσης πρέπει να χορηγούνται από τους αρμόδιους φορείς των κρατών μελών και να συνοδεύονται, ενδεχομένως, από τα πιστοποιητικά που αναφέρονται στο παράρτημα V, σημεία 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.6.2 και 5.7.1 αντίστοιχα.
[...]»
9
Στο σημείο 5.1.1 του παραρτήματος V της οδηγίας 2005/36, το οποίο επιγράφεται «Τίτλοι βασικής ιατρικής εκπαίδευσης», απαριθμούνται, για κάθε κράτος μέλος, οι τίτλοι εκπαίδευσης που καθιστούν δυνατή την πρόσβαση στο επάγγελμα του ιατρού, οι οργανισμοί που είναι εξουσιοδοτημένοι να χορηγούν τους τίτλους αυτούς καθώς και, κατά περίπτωση, τα πιστοποιητικά που συνοδεύουν τους εν λόγω τίτλους εκπαίδευσης.
Το γερμανικό δίκαιο
10
Το άρθρο 3, παράγραφοι 1 έως 3, του Bundesärzteordnung (ομοσπονδιακού κανονισμού περί ιατρικού επαγγέλματος), ως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: BÄO), έχει ως εξής:
«(1)   Η άδεια άσκησης ιατρικού επαγγέλματος χορηγείται κατόπιν αιτήσεως, εφόσον ο αιτών
[...]
4.
έχει ολοκληρώσει σπουδές ιατρικής [...] και έχει πετύχει στις κρατικές εξετάσεις ιατρών, εντός του πεδίου εφαρμογής του παρόντος νόμου,
[...]
Η ιατρική εκπαίδευση που έχει ολοκληρωθεί σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης [...] θεωρείται εκπαίδευση κατά την έννοια του σημείου 4 [...]
[...]
Δεν χορηγείται άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος σε περίπτωση οριστικής αποτυχίας σε κρατικές εξετάσεις ιατρών ή σε μέρος των εξετάσεων αυτών, σύμφωνα με τον κανονισμό που προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 1.
Η έβδομη περίοδος δεν εφαρμόζεται όταν ο αιτών διαθέτει τίτλο εκπαίδευσης του οποίου η αναγνώριση είναι υποχρεωτική βάσει της [οδηγίας 2005/36].
(2)   Σε περίπτωση που δεν πληρούται η προϋπόθεση της παραγράφου 1, πρώτη περίοδος, σημείο 4, η άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος χορηγείται στους αιτούντες που έχουν ολοκληρώσει την ιατρική εκπαίδευση σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον διαπιστωθεί ότι το επίπεδο εκπαίδευσης είναι ισοδύναμο.
[...]
Εάν υπάρχουν ουσιώδεις διαφορές [...], οι αιτούντες πρέπει να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που απαιτούνται για την άσκηση του επαγγέλματος του ιατρού.
Η απόδειξη αυτή παρέχεται μέσω δοκιμασίας επάρκειας η οποία αφορά τις διαπιστωθείσες ουσιώδεις διαφορές.
[...]
Η δεύτερη έως και ένατη περίοδος εφαρμόζονται επίσης στους αιτούντες που κατέχουν τίτλο ιατρικής εκπαίδευσης που έχει χορηγηθεί σε χώρα μη περιλαμβανόμενη στις μνημονευόμενες στην πρώτη περίοδο χώρες (τρίτη χώρα) και έχει αναγνωριστεί από άλλη χώρα που περιλαμβάνεται στις μνημονευόμενες στην πρώτη περίοδο χώρες.
(3)   Σε περίπτωση που δεν πληρούται η προϋπόθεση της παραγράφου 1, πρώτη περίοδος, σημείο 4, η άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος χορηγείται στους αιτούντες που έχουν ολοκληρώσει την ιατρική εκπαίδευση σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον διαπιστωθεί ότι το επίπεδο εκπαίδευσης είναι ισοδύναμο.
Η δεύτερη έως έκτη περίοδος, καθώς και η όγδοη και η ένατη περίοδος της παραγράφου 2 εφαρμόζονται mutatis mutandis όσον αφορά την εξέταση της ισοδυναμίας.
Για την απόδειξη των απαιτούμενων γνώσεων και δεξιοτήτων απαιτείται εξέταση με περιεχόμενο αντίστοιχο των τελικών κρατικών εξετάσεων.
[...]»
11
Το άρθρο 36, παράγραφος 1, του Approbationsordnung für Ärzte (ομοσπονδιακού κανονισμού σχετικά με την άδεια άσκησης του επαγγέλματος του ιατρού), ως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης, ορίζει τα εξής:
«Η δοκιμασία επάρκειας του άρθρου 3, παράγραφος 2, έβδομη περίοδος, του [BÄO] καλύπτει τους τομείς [...] για τους οποίους η αρμόδια αρχή έχει διαπιστώσει ουσιώδεις διαφορές κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 2, όγδοη περίοδος, του [BÄO].
[...]»
12
Το άρθρο 37, παράγραφοι 1 και 7, του εν λόγω ομοσπονδιακού κανονισμού προβλέπει τα εξής:
«(1)   Οι εξετάσεις διεξάγονται στους τομείς της Εσωτερικής Παθολογίας και της Χειρουργικής. [...]
[...]
(7)
Οι εξετάσεις διεξάγονται τουλάχιστον δύο φορές κατ’ έτος.
Η εξέταση μπορεί να επαναληφθεί μέχρι δύο φορές. [...]»
Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα
13
Η B έχει σερβική ιθαγένεια και είναι παντρεμένη με Γερμανό υπήκοο. Έχει ολοκληρώσει εννέα έτη σπουδών ιατρικής στη Σερβία, όπου απέκτησε κρατικό πτυχίο ιατρικής το 2008, καθώς και διδακτορικό δίπλωμα ιατρικής το 2010, τα οποία χορηγήθηκαν από σερβικά πανεπιστήμια. Κατά τα έτη 2011 και 2012, εργάστηκε ως ειδικευόμενη σε νοσοκομείο στη Σερβία.
14
Στις 11 Απριλίου 2013 η B ζήτησε από την Bezirksregierung Düsseldorf (περιφερειακή διοικητική αρχή Ντίσελντορφ, Γερμανία) να της χορηγηθεί άδεια άσκησης ιατρικού επαγγέλματος στη Γερμανία.
15
Με απόφαση της 6ης Δεκεμβρίου 2013, η περιφερειακή αρχή διαπίστωσε ότι το επίπεδο ιατρικής εκπαίδευσης της B στη Σερβία δεν είναι ισοδύναμο με εκείνο που απαιτείται από τη γερμανική νομοθεσία για τη χορήγηση τέτοιας άδειας. Κατά συνέπεια, αποφάσισε ότι η B έπρεπε να επιτύχει στις σχετικές εξετάσεις προκειμένου να λάβει την άδεια.
16
Η Β απέτυχε συνολικά τρεις φορές στις εξετάσεις αυτές. Κατά συνέπεια, με απόφαση της 11ης Νοεμβρίου 2016, η Landesverwaltungsamt Sachsen-Anhalt (διοικητική υπηρεσία του ομόσπονδου κράτους της Σαξονίας-Άνχαλτ, Γερμανία) απέρριψε την αίτηση της B για χορήγηση της άδειας άσκησης επαγγέλματος, με την αιτιολογία ότι η αποτυχία της στις εξετάσεις έπρεπε να θεωρηθεί οριστική σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία.
17
Τον Ιούνιο του 2017 η B κίνησε, στην Αυστρία, διαδικασία αναγνώρισης του επιπέδου της ιατρικής εκπαίδευσής της στη Σερβία.
18
Με απόφαση της 22ας Οκτωβρίου 2018, το Universität Wien (Πανεπιστήμιο Βιέννης, Αυστρία) διαπίστωσε την ισοδυναμία μεταξύ του τίτλου ιατρικής εκπαίδευσης που είχε αποκτήσει η B στη Σερβία και του αυστριακού πτυχίου ιατρικής. Κατά συνέπεια, αποφάσισε ότι η B μπορούσε να κάνει χρήση της ιδιότητας του ιατρού.
19
Με έγγραφα της 5ης και της 10ης Δεκεμβρίου 2018, η B υπέβαλε στη NiZzA αίτηση με την οποία ζητούσε να λάβει άδεια άσκησης του επαγγέλματος του ιατρού και, επικουρικώς, να γίνει δεκτή σε δοκιμασία επάρκειας.
20
Με απόφαση της 12ης Ιουλίου 2019, η NiΖzA απέρριψε την αίτηση αυτή της B, με την αιτιολογία ότι η αίτησή της για τη χορήγηση άδειας άσκησης ιατρικού επαγγέλματος είχε απορριφθεί οριστικά, στις 11 Νοεμβρίου 2016, από τη διοικητική υπηρεσία του ομόσπονδου κράτους της Σαξονίας-Άνχαλτ.
21
Στις 24 Ιουλίου 2019 η B άσκησε προσφυγή κατά της απορριπτικής αποφάσεως ενώπιον του Verwaltungsgericht Oldenburg (διοικητικού πρωτοδικείου Oldenburg, Γερμανία), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου.
22
Την 1η Δεκεμβρίου 2019 η B άρχισε να εργάζεται σε νοσοκομείο στην Αυστρία ως ειδικευόμενη ιατρός. Εργάστηκε στο νοσοκομείο αυτό για χρονικό διάστημα άνω των τριών ετών.
23
Στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, η B υποστηρίζει ότι κατέχει τίτλο εκπαίδευσης κατά την έννοια της οδηγίας 2005/36, για τον λόγο, μεταξύ άλλων, ότι απέκτησε τριετή επαγγελματική πείρα στην Αυστρία, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 3, της οδηγίας.
24
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία, οι κάτοχοι τίτλου ιατρικής εκπαίδευσης χορηγηθέντος από τρίτη χώρα μπορούν να λάβουν άδεια άσκησης ιατρικού επαγγέλματος στη Γερμανία μόνον εάν το επίπεδο εκπαίδευσης που έχει αποκτηθεί στην τρίτη χώρα θεωρείται ισοδύναμο με εκείνο που απαιτείται κατά τη γερμανική νομοθεσία για τη χορήγηση της άδειας αυτής ή εάν, ελλείψει ισοδυναμίας, επιτύχουν στις σχετικές εξετάσεις.
25
Αν όμως ένας τίτλος ιατρικής εκπαίδευσης που έχει χορηγηθεί από τρίτη χώρα έχει αναγνωριστεί από άλλο κράτος μέλος, πλην της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, και η αρμόδια γερμανική αρχή έχει διαπιστώσει τη μη ισοδυναμία του τίτλου αυτού, ο κάτοχος του τίτλου μπορεί να λάβει άδεια άσκησης επαγγέλματος στη Γερμανία εφόσον επιτύχει σε δοκιμασία επάρκειας.
26
Το αιτούν δικαστήριο διευκρινίζει επίσης ότι, κατά τη γερμανική νομοθεσία, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να μετάσχει είτε στις εξετάσεις είτε στη δοκιμασία επάρκειας το πολύ τρεις φορές. Επιπλέον, σύμφωνα με την ίδια νομοθεσία, η άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος δεν χορηγείται σε περίπτωση οριστικής αποτυχίας σε κρατική εξέταση ιατρών ή σε κάποιο από τα ενδιάμεσα επίπεδα της εξέτασης αυτής, όπως συμβαίνει εν προκειμένω.
27
Ωστόσο, κατά τη γερμανική νομοθεσία, ο συγκεκριμένος λόγος μη χορήγησης άδειας άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος δεν έχει εφαρμογή αν ο αιτών διαθέτει τίτλο εκπαίδευσης ο οποίος πρέπει να αναγνωριστεί σύμφωνα με την οδηγία 2005/36.
28
Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι η B εμπίπτει στο προσωπικό πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, παρά τον περιορισμό που προβλέπεται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, κατά το οποίο η οδηγία εφαρμόζεται μόνο στους υπηκόους των κρατών μελών. Κατά το αιτούν δικαστήριο, η B, ως σύζυγος Γερμανού υπηκόου, μπορεί να επικαλεστεί την οδηγία αυτή, βάσει της αρχής της ίσης μεταχείρισης που κατοχυρώνεται με την οδηγία 2004/38.
29
Επιπλέον, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι η B πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 3, παράγραφος 3, της οδηγίας 2005/36, δεδομένου ότι ο τίτλος εκπαίδευσής της έχει αναγνωριστεί από άλλο κράτος μέλος, εκτός της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, ήτοι από τη Δημοκρατία της Αυστρίας, και η ίδια έχει αποκτήσει τριετή επαγγελματική πείρα στο άλλο κράτος μέλος.
30
Στο πλαίσιο αυτό, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν πρέπει να χορηγηθεί στη B άδεια άσκησης του επαγγέλματος του ιατρού στη Γερμανία βάσει του άρθρου 21 της οδηγίας 2005/36.
31
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Verwaltungsgericht Oldenburg (διοικητικό πρωτοδικείο Oldenburg) αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το εξής προδικαστικό ερώτημα:
«Έχει το άρθρο 3, παράγραφος 3, της οδηγίας [2005/36] την έννοια ότι η εκ μέρους κράτους μέλους αναγνώριση τίτλου ιατρικής εκπαίδευσης που έχει χορηγηθεί από τρίτη χώρα καθώς και η εκ μέρους του εν λόγω κράτους μέλους πιστοποίηση τριετούς τουλάχιστον επαγγελματικής πείρας στο έδαφός του πρέπει να θεωρούνται από άλλο κράτος μέλος ισοδύναμες με τους τίτλους εκπαίδευσης που μνημονεύονται στο παράρτημα V, σημείο 5.1.1, [της οδηγίας] και ότι, ως εκ τούτου, το άλλο κράτος μέλος πρέπει, βάσει της αρχής της αυτόματης αναγνώρισης, που προβλέπεται στο άρθρο 21, παράγραφος 1, [της οδηγίας] να προσδίδει στους τίτλους κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 3, […], όσον αφορά την ανάληψη και την άσκηση των επαγγελματικών δραστηριοτήτων στο έδαφός του, την ίδια ισχύ με τους τίτλους εκπαίδευσης που χορηγεί το ίδιο;»
Επί του παραδεκτού της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως
32
Κατά πάγια νομολογία, στο πλαίσιο της διαδικασίας που θεσπίζεται με το άρθρο 267 ΣΛΕΕ, απόκειται αποκλειστικώς στο εθνικό δικαστήριο, το οποίο έχει επιληφθεί της διαφοράς και φέρει την ευθύνη της δικαστικής αποφάσεως που θα εκδοθεί, να εκτιμήσει, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της υπόθεσης, τόσο την αναγκαιότητα της προδικαστικής αποφάσεως για την έκδοση της δικής του αποφάσεως όσο και τη λυσιτέλεια των ερωτημάτων που υποβάλλει στο Δικαστήριο. Συνεπώς, εφόσον τα υποβληθέντα ερωτήματα αφορούν την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης, το Δικαστήριο υποχρεούται κατ’ αρχήν να αποφανθεί (βλ. αποφάσεις της 8ης Νοεμβρίου 1990, Gmurzynska-Bscher, C‑231/89, EU:C:1990:386, σκέψεις 19 και 20, και της 22ας Οκτωβρίου 2024, Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C‑652/22, EU:C:2024:910, σκέψη 36).
33
Εντούτοις, εναπόκειται στο Δικαστήριο να εξετάσει τις συνθήκες υπό τις οποίες του έχουν υποβληθεί τα ερωτήματα από το εθνικό δικαστήριο, προκειμένου να εξακριβώσει αν έχει αρμοδιότητα ή αν είναι παραδεκτή η αίτηση που του έχει υποβληθεί (απόφαση της 22ας Οκτωβρίου 2024, Kolin Inșaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C‑652/22, EU:C:2024:910, σκέψη 37 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
34
Το Δικαστήριο μπορεί, μεταξύ άλλων, να χρειαστεί να εξετάσει εάν οι διατάξεις του δικαίου της Ένωσης τις οποίες αφορούν τα προδικαστικά ερωτήματα έχουν εφαρμογή στη διαφορά της κύριας δίκης. Σε αντίθετη περίπτωση, οι διατάξεις αυτές δεν ασκούν επιρροή για την επίλυση της διαφοράς και η ζητούμενη προδικαστική απόφαση δεν είναι αναγκαία για να καταστεί δυνατή η εκ μέρους του αιτούντος δικαστηρίου έκδοση της απόφασής του, οπότε τα υποβληθέντα ερωτήματα πρέπει να κριθούν απαράδεκτα (πρβλ. αποφάσεις της 22ας Οκτωβρίου 2024, Kolin Inșaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C‑652/22, EU:C:2024:910, σκέψη 38, και της 3ης Απριλίου 2025, Swiftair, C‑701/23, EU:C:2025:237, σκέψη 28).
35
Στην υπό κρίση υπόθεση, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να ερμηνεύσει το άρθρο 3, παράγραφος 3, της οδηγίας 2005/36, στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ υπηκόου τρίτης χώρας και των αρχών κράτους μέλους, η οποία ανέκυψε κατόπιν της άρνησης των αρχών του κράτους μέλους να χορηγήσουν στο πρόσωπο αυτό άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος εντός του εν λόγω κράτους μέλους.
36
Η οδηγία 2005/36 εφαρμόζεται, όπως ορίζει το άρθρο 2, παράγραφος 1, σε κάθε υπήκοο κράτους μέλους ο οποίος επιθυμεί να ασκήσει νομοθετικά κατοχυρωμένο επάγγελμα σε κράτος μέλος άλλο από εκείνο όπου απέκτησε τα επαγγελματικά προσόντα του είτε ως αυτοαπασχολούμενος είτε ως μισθωτός, συμπεριλαμβανομένων των ασκούντων ελευθέρια επαγγέλματα.
37
Η διάταξη αυτή περιορίζει ρητώς το προσωπικό πεδίο εφαρμογής της οδηγίας στους υπηκόους των κρατών μελών, οι δε υπήκοοι τρίτων χωρών δεν εμπίπτουν, ως εκ τούτου, στο πεδίο εφαρμογής της.
38
Στο πλαίσιο αυτό, το αιτούν δικαστήριο εξετάζει αν ένας υπήκοος τρίτης χώρας δύναται να επικαλεστεί τους κανόνες της οδηγίας 2005/36 σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων, βάσει της επιταγής περί ίσης μεταχείρισης του άρθρου 24, παράγραφος 1, της οδηγίας 2004/38.
39
Συναφώς, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η περίσταση και μόνον ότι υπήκοος τρίτης χώρας είναι μέλος της οικογένειας πολίτη της Ένωσης συνεπάγεται ότι ο υπήκοος τρίτης χώρας μπορεί να επικαλεστεί τα δικαιώματα που παρέχει η οδηγία 2004/38, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος που προβλέπεται στο άρθρο 24, παράγραφος 1.
40
Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 2004/38, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της και είναι δικαιούχοι των παρεχόμενων από αυτή δικαιωμάτων οι πολίτες της Ένωσης που μεταβαίνουν ή διαμένουν σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο του οποίου έχουν την ιθαγένεια, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους, όπως ορίζονται στο άρθρο 2, σημείο 2, της οδηγίας, που τους συνοδεύουν ή μεταβαίνουν στο κράτος αυτό για να εγκατασταθούν μαζί τους (απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2019, Chenchooliah, C‑94/18, EU:C:2019:693, σκέψη 54 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
41
Συναφώς, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι από τη γραμματική, συστηματική και τελολογική ερμηνεία των διατάξεων της οδηγίας 2004/38, προκύπτει ότι η οδηγία διέπει αποκλειστικώς τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής πολίτη της Ένωσης σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο της ιθαγένειάς του και δεν μπορεί να θεμελιώσει παράγωγο δικαίωμα διαμονής υπηκόων τρίτων κρατών που είναι μέλη της οικογένειας πολίτη της Ένωσης εντός του κράτους μέλους του οποίου την ιθαγένεια έχει ο πολίτης αυτός (πρβλ. αποφάσεις της 14ης Νοεμβρίου 2017, Lounes, C‑165/16, EU:C:2017:862, σκέψη 33, και της 5ης Ιουνίου 2018, Coman κ.λπ.C‑673/16, EU:C:2018:385, σκέψη 20).
42
Το Δικαστήριο έχει επίσης διευκρινίσει ότι η οδηγία 2004/38 δεν έχει εφαρμογή σε περίπτωση κατά την οποία ο πολίτης της Ένωσης ουδέποτε έκανε χρήση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διέμενε ανέκαθεν στο κράτος μέλος του οποίου έχει την ιθαγένεια. Αν πολίτης της Ένωσης δεν εμπίπτει στην έννοια του «δικαιούχου», κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, της οδηγίας 2004/38, ούτε το μέλος της οικογένειάς του εμπίπτει στην έννοια αυτή, δεδομένου ότι τα δικαιώματα που παρέχει η οδηγία στα μέλη της οικογένειας του δικαιούχου δεν αποτελούν αυτοτελή δικαιώματα των εν λόγω μελών, αλλά παρεπόμενα δικαιώματα, τα οποία έχουν αποκτηθεί λόγω της ιδιότητας του μέλους της οικογένειας του δικαιούχου (πρβλ. απόφαση της 13ης Σεπτεμβρίου 2016, CS, C‑304/14, EU:C:2016:674, σκέψη 22 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
43
Επομένως, δεν μπορεί ο υπήκοος τρίτης χώρας να επικαλεστεί την ιδιότητα του μέλους της οικογένειας πολίτη της Ένωσης προκειμένου να ζητήσει, στο κράτος μέλος του οποίου την ιθαγένεια έχει ο πολίτης της Ένωσης, το ευεργέτημα της ίσης μεταχείρισης με τους υπηκόους του εν λόγω κράτους μέλους, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 24, παράγραφος 1, της οδηγίας 2004/38.
44
Εν προκειμένω, κατ’ αρχάς, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι η διαφορά της κύριας δίκης αφορά αίτηση υπηκόου τρίτης χώρας για τη χορήγηση άδειας άσκησης ιατρικού επαγγέλματος στο κράτος μέλος του οποίου την ιθαγένεια έχει ο πολίτης της Ένωσης με τον οποίο είναι παντρεμένη.
45
Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η υπήκοος τρίτης χώρας δεν μπορεί να επικαλεστεί λυσιτελώς το άρθρο 24, παράγραφος 1, της οδηγίας 2004/38 και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να εφαρμοστεί, κατ’ επίκληση της οδηγίας αυτής, η οδηγία 2005/36 στην εν λόγω διαφορά.
46
Περαιτέρω, το αιτούν δικαστήριο δεν επικαλείται καμία άλλη διάταξη του δικαίου της Ένωσης ούτε κάποιο στοιχείο αλλοδαπότητας ικανό να δικαιολογήσει την εφαρμογή, στη διαφορά της κύριας δίκης, της οδηγίας 2005/36, της οποίας ζητεί την ερμηνεία.
47
Τέλος, η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως ουδέν αναφέρει σχετικά με παραπομπή του εθνικού δικαίου στο περιεχόμενο της οδηγίας 2005/36.
48
Εν πάση περιπτώσει, το Δικαστήριο θα μπορούσε, βάσει μιας τέτοιας παραπομπής, να διαπιστώσει ότι οφείλει να αποφανθεί επί αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως μόνον εφόσον η παραπομπή προέκυπτε από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως (πρβλ. απόφαση της 15ης Νοεμβρίου 2016, CS, C‑268/15, EU:C:2016:874, σκέψη 54 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
49
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων και ιδίως του ότι η προσφεύγουσα της κύριας δίκης, υπήκοος τρίτης χώρας, δεν εμπίπτει στο προσωπικό πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2005/36, διαπιστώνεται ότι η ερμηνεία του άρθρου 3, παράγραφος 3, του άρθρου 21, παράγραφος 1, και του παραρτήματος V, σημείο 5.1.1, της οδηγίας αυτής δεν είναι αναγκαία για να μπορέσει το αιτούν δικαστήριο να εκδώσει την απόφασή του.
50
Συνεπώς, η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως είναι απαράδεκτη.
Επί των δικαστικών εξόδων
51
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (όγδοο τμήμα) αποφαίνεται:
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως που υπέβαλε το Verwaltungsgericht Oldenburg (διοικητικό πρωτοδικείο Oldenbourg, Γερμανία), με απόφαση της 8ης Αυγούστου 2024, είναι απαράδεκτη.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γερμανική.