62021CJ0034_RES
Kawża C‑34/21
Hauptpersonalrat der Lehrerinnen und Lehrer beim Hessischen Kultusministerium
vs
Minister des Hessischen Kultusministeriums
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-Verwaltungsgericht Wiesbaden)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) tat‑30 ta’ Marzu 2023
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Protezzjoni tad-data personali – Regolament (UE) 2016/679 – L-Artikolu 88(1) u (2) – Ipproċessar ta’ data fil-kuntest tar-relazzjonijiet tal-impjieg – Sistema skolari reġjonali – Tagħlim permezz ta’ videokonferenza minħabb l-pandemija tal-COVID‑19 – Implimentazzjoni mingħajr il-kunsens espress tal-għalliema”
Protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali – Ir-Regolament 2016/679 – Kamp ta’ applikazzjoni – Derogi – Ipproċessar ta’ data fil-kuntest ta’ attività li ma taqax taħt id-dritt tal-Unjoni – Attività intiża li tippreżerva s-sigurtà nazzjonali jew li taqa’ taħt din il-kategorija – Kunċett – Attività dwar l-organizzazzjoni tat-tagħlim pubbliku – Esklużjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2016/679, premessa 16 u Artikolu 2(1) u (2)(a) u (b))
(ara l-punti 32 sa 37)
Protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali – Ir-Regolament 2016/679 – Ipproċessar ta’ data tal-impjegati fil-kuntest tar-relazzjoni ta’ impjieg – Kunċett – Xandir dirett permezz ta’ videokonferenza tal-lezzjonijiet ta’ tagħlim mogħtija mill-għalliema li jaqa’ taħt is-servizz pubbliku – Inklużjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2016/679, premessa 10 u Artikoli 1(2) u 88)
(ara l-punti 39 sa 56)
Protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali – Ir-Regolament 2016/679 – Ipproċessar ta’ data tal-impjegati fil-kuntest tar-relazzjoni ta’ impjieg – Kunċett ta’ regoli iktar speċifiċi – Fakultà mogħtija lill-Istati Membri – Għan tal-protezzjoni tad-drittijiet u libertajiet tal-impjegati fil-kuntest tal-ipproċessar tad-data tagħhom – Kundizzjonijiet u limiti previsti mir-regolament – Leġiżlazzjoni nazzjonali li ma tissodisfax dawn il-kundizzjonijiet u limiti – Esklużjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2016/679, premessa 10 u Artikolu 88(1) u (2))
(ara l-punti 58 sa 75, u d-dispożittiv 1)
Protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali – Ir-Regolament 2016/679 – Ipproċessar ta’ data tal-impjegati fil-kuntest tar-relazzjonijiet ta’ impjieg – Kundizzjonijiet u limiti previsti mir-regolament – Dispożizzjonijiet nazzjonali li jipprevedu x-xandir direttament mill-videokonferenza tal-lezzjonijiet ta’ tagħlim pubbliku mogħtija mill-għalliema mingħajr il-kunsens espress tagħhom – Inammissibbiltà – Konsegwenzi – Nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet – Limiti
(It-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 TFUE; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2016/679, premessa 45 u Artikolu 5, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 6(1) u 6(3), u Artikolu 88(1) u (2))
(ara l-punti 77 sa 89, u d-dispożittiv 2)
Sunt
Ix-Xandir direttament permezz ta’ videokonferenza tal-lezzjonijiet ta’ tagħlim skolari pubbliku jaqa’ taħt ir-RĠPD
Permezz ta’ żewġ atti adottati matul is-sena 2020, il-Ministru tal-Edukazzjoni u tal-Kultura tal-Land ta’ Hessen (il Ġermanja) stabbilixxa l-kuntest ġuridiku u organizzattiv tat-tagħlim skolari matul il-perijodu tal-pandemija ta’ Covid-19, li wassal b’mod partikolari għall-possibbiltà għall-istudenti li ma setgħux ikunu preżenti fil-klassi jassistu direttament għal-lezzjonijiet bil-videokonferenza. Sabiex jippreżervaw id-drittijiet tal-istudenti fil-qasam tal-protezzjoni tad-data personali, kien ġie stabbilit li l-konnessjoni mas-servizz ta’ videokonferenza jidher li jkun awtorizzat biss bil-kunsens tal-istudenti stess jew, fil-każ ta’ minoranza tagħhom, ma’ dak tal-ġenituri tagħhom. Min-naħa l-oħra, il-kunsens tal-għalliema kkonċernati għall-parteċipazzjoni tagħhom f’dan is-servizz ma ġiex previst.
Peress li jilmentaw mill-fatt li x-xandir dirett tal-korsijiet b’videokonferenza, kif irregolat mil-leġiżlazzjoni nazzjonali, ma kienx suġġett għall-kundizzjoni tal-kunsens tal-għalliema kkonċernati, il-kumitat prinċipali tal-persunal tal-għalliema fi ħdan il-Ministeru tal-Edukazzjoni u tal-Kultura tal-Land ta’ Hessen ippreżenta rikors kontra l-Ministru b’responsabbiltà għal dawn il-kwistjonijiet. Dan tal-aħħar sostna li l-ipproċessar tad-data personali li jikkostitwixxi x-xandir dirett tal-lezzjonijiet permezz ta’ videokonferenza kien kopert bil-leġiżlazzjoni nazzjonali, b’tali mod li seta’ jseħħ mingħajr ma jintalab il-kunsens tal-għalliema kkonċernati.
Il-qorti amministrattiva adita indikat li, skont ir-rieda tal-leġiżlatur tal-Land ta’ Hessen, il-leġiżlazzjoni nazzjonali, li abbażi tagħha twettaq l-ipproċessar tad-data personali tal-għalliema, taqa’ taħt il-kategorija tar-“regoli aktar speċifiċi” li l-Istati Membri setgħu jipprevedu, skont l-Artikolu 88(1) tar-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (
1
), biex jiżguraw il-protezzjoni tad-drittijiet u tal-libertajiet tal-impjegati fir-rigward tal-ipproċessar tad-data personali tagħhom fil-kuntest tar-relazzjonijiet tal-impjieg (
2
). Madankollu, din il-qorti kellha d-dubji fuq il-kompatibbiltà ta’ din il-leġiżlazzjoni mal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 88(2) tar-RĠPD (
3
). Għalhekk hija adixxiet lill-Qorti tal-Ġustizzja b’domanda preliminari.
Permezz tas-sentenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li leġiżlazzjoni nazzjonali ma tistax tikkostitwixxi “regola aktar speċifika”, fis-sens tal-Artikolu 88(1) tar-RĠPD, fil-każ fejn ma tissodisfax il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja tippreċiża li l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati sabiex jiżguraw il-protezzjoni tad-drittijiet u tal-libertajiet tal-impjegati fir-rigward tal-ipproċessar tad-data personali tagħhom fil-kuntest tar-relazzjonijiet tal-impjieg għandha tiġi eskluża meta dawn id-dispożizzjonijiet ma josservawx il-kundizzjonijiet u l-limiti previsti mill-Artikolu 88(1) u (2) tar-RĠPD, sakemm id-dispożizzjonijiet inkwistjoni jikkostitwixxu bażi legali għall-ipproċessar, imsemmija f’artikolu ieħor tar-RĠPD (
4
) li josserva r-rekwiżiti previsti minnu.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Preliminarjament, il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li l-ipproċessar ta’ data personali ta’ għalliema, fl-okkażjoni tax-xandir direttament permezz ta’ videokonferenza tal-lezzjonijiet ta’ tagħlim pubbliku li jagħtu, jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni materjali tar-RĠPD. Hija tippreċiża, wara, li dan l-ipproċessar ta’ data personali ta’ għalliema li, bħala impjegati jew uffiċjali, jaqa’ taħt is-servizz pubbliku tal-Land ta’ Hessen, jidħol il-kamp ta’ applikazzjoni personali tal-Artikolu 88 tar-RĠPD li jsemmi l-ipproċessar tad-data personali tal-impjegati fil-kuntest tar-relazzjonijiet tal-impjieg.
Fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja tistrieħ fuq il-kwistjoni dwar jekk “regola aktar speċifika” fis-sens tal-Artikolu 88(1) tar-RĠPD għandhiex tissodisfa l-kundizzjonijiet magħmula mill-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, mill-użu tal-kliem “aktar speċifiku” fil-kliem tal-Artikolu 88(1) tar-RĠPD, jirriżulta li r-regoli intiżi minn din id-dispożizzjoni għandhom ikollhom kontenut normattiv proprju għall-qasam irregolamentat u sseparat mir-regoli ġenerali ta’ dan ir-regolament. Mill-kliem tal-Artikolu 88 tar-RĠPD, jirriżulta wkoll li l-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu jinkwadra l-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Istati Membri li jixtiequ jadottaw “regoli aktar speċifiċi” bis-saħħa tal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu. B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja tqis, minn naħa, li dawn ir-regoli ma jistgħux sempliċement jirrepetu d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament li jipprevedu l-kundizzjonijiet ta’ legalità tal-ipproċessar tad-data personali kif ukoll il-prinċipji ta’ dan l-ipproċessar (
5
) jew jirreferu għal dawn il-kundizzjonijiet u prinċipji. Dawn ir-regoli għandhom isemmu l-protezzjoni tad-drittijiet u tal-libertajiet tal-impjegati fir-rigward tal-ipproċessar tad-data tagħhom u jinkludu l-miżuri xierqa u speċifiċi sabiex jipproteġu d-dinjità tal-bniedem, l-interessi leġittimi u d-drittijiet fundamentali tal-persuni kkonċernati. Min-naħa l-oħra, għandha tingħata attenzjoni partikolari għat-trasparenza tal-ipproċessar, għat-trasferiment tad-data personali fi ħdan grupp ta’ impriżi jew grupp ta’ impriżi impenjati f’attività ekonomika flimkien, kif ukoll għas-sistemi ta’ monitoraġġ fuq il-post tax-xogħol. Konsegwentement, sabiex tkun tista’ tiġi kklassifikata bħala “regola aktar speċifika”, fis-sens tal-Artikolu 88(1) tar-RĠPD, regola tad-dritt għandha tissodisfa l-kundizzjonijiet magħmula mill-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu.
Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja tippreċiża l-konsegwenzi li għandhom jinsiltu mill-konstatazzjoni ta’ inkompatibbiltà tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni mal-kundizzjonijiet u l-limiti previsti fl-Artikolu 88(1) u (2) tar-RĠPD.
B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja tfakkar li hija l-qorti tar-rinviju, l-unika waħda li għandha ġurisdizzjoni biex tinterpreta d-dritt nazzjonali, li għandha tevalwa jekk id-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni josservawx il-kundizzjonijiet u l-limiti previsti mill-Artikolu 88 tar-RĠPD. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja tirrileva li dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali, li jissuġġettaw l-ipproċessar tad-data personali tal-impjegati għall-kundizzjoni li dan l-ipproċessar ikun neċessarju għal ċerti finijiet marbutin mal-eżekuzzjoni ta’ relazzjoni tal-impjieg, jidhru li jirrepetu l-kundizzjoni tal-legalità ġenerali diġà stabbilita mir-RĠPD (
6
), mingħajr ma jżidu regola aktar speċifika fis-sens tal-Artikolu 88(1) ta’ dan ir-regolament. Fil-każ fejn il-qorti tar-rinviju tidher li tasal għall-konstatazzjoni li dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali ma josservawx il-kundizzjonijiet u l-limiti previsti mill-Artikolu 88 tar-RĠPD, ikun l-obbligu tagħha, bħala prinċipju, li tħallihom mhux applikati. Fil-fatt, bis-saħħa tal-prinċipju ta’ supremazija tad-dritt tal-Unjoni, fl-assenza ta’ regoli aktar speċifiċi li josservaw il-kundizzjonijiet u l-limiti previsti mill-Artikolu 88 tar-RĠPD, l-ipproċessar tad-data personali fil-kuntest tar-relazzjonijiet tal-impjieg, kemm fis-settur privat kif ukoll dak pubbliku, jiġi direttament irregolat mid-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja tirrileva li jistgħu japplikaw għall-ipproċessar tad-data personali bħal dak f’dan il-każ, dispożizzjonijiet oħra tar-RĠPD (
7
), li bis-saħħa tagħhom l-ipproċessar tad-data personali jkun legali meta dan ikun neċessarju, rispettivament, fl-eżekuzzjoni ta’ missjoni ta’ interess pubbliku jew li jaqa’ taħt l-eżerċizzju ta’ awtorità pubblika li jaqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-kontrollur, jew fir-rigward ta’ obbligu legali li għalih il-kontrollur ikun suġġett. Fir-rigward ta’ dawn iż-żewġ każijiet ta’ legalità, ir-RĠPD (
8
), minn naħa, jipprevedi li l-ipproċessar għandu jkun ibbażat fuq id-dritt tal-Unjoni jew fuq id-dritt tal-Istat Membru li għalih il-kontrollur ikun suġġett u, min-naħa l-oħra, iżid jgħid li l-għanijiet tal-ipproċessar jew jiġu ddefiniti f’din il-bażi legali jew ikunu neċessarji għall-eżekuzzjoni ta’ missjoni ta’ interess pubbliku jew li jaqa’ taħt l-eżerċizzju ta’ awtorità pubblika ta’ responsabbiltà tal-kontrollur.
Konsegwentement, meta l-qorti tar-rinviju tasal għall-konstatazzjoni li d-dispożizzjonijiet nazzjonali dwar l-ipproċessar tad-data personali fil-kuntest tar-relazzjonijiet tal-impjieg ma josservawx il-kundizzjonijiet u l-limiti previsti mill-Artikolu 88(1) u (2) tar-RĠPD, hija għandha wkoll tivverifika jekk dawn id-dispożizzjonijiet jikkostitwixxux bażi legali għall-ipproċessar, imsemmija minn artikolu ieħor tar-RĠPD (
9
), li josserva r-rekwiżiti previsti minn dan ir-regolament. Jekk dan ikun il-każ, l-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali ma għandhiex tiġi eskluża.
(
1
)	Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU 2016, L 119, p. 1, u rettifika fil-ĠU 2018, L 127, p. 2, iktar ’il quddiem ir-“RĠPD”).
(
2
)	Skont l-Artikolu 88(1) tar-RĠPD, li jikkostitwixxi klawżola ta’ ftuħ, l-Istati Membri jistgħu, bil-liġi jew bi ftehimiet kollettivi, jipprevedu regoli aktar speċifiċi biex tiġi żgurata l-protezzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali ta' impjegati fil-kuntest tal-impjiegi, b'mod partikolari għall-finijiet tat-twettiq tal-kuntratt tax-xogħol, il-ġestjoni, l-ippjanar u l-organizzazzjoni tax-xogħol.
(
3
)	L-Artikolu 88(2) tar-RĠPD jipprovdi li dawk ir-regoli għandhom jinkludu miżuri xierqa u speċifiċi biex jissalvagwardjaw id-dinjità tal-bniedem tas-suġġett tad-data, l-interessi leġittimi u d-drittijiet fundamentali, b’mod partikolari fir-rigward tat-trasparenza tal-ipproċessar, it-trasferiment ta’ data personali u s-sistemi ta’ monitoraġġ fil-post tax-xogħol.
(
4
)	Artikolu 6(3) tar-RĠPD.
(
5
)	Stabbiliti, rispettivament, fl-Artikolu 6 u fl-Artikolu 5 tar-RĠPD.
(
6
)	L-ewwel subparagrafu punt (b) tal-Artikolu 6(1) tar-RĠPD.
(
7
)	L-ewwel subparagrafu punti (c) u (e) tal-Artikolu 6(1) tar-RĠPD.
(
8
)	Artikolu 6(3) tar-RĠPD.
(
9
)	Previst fl-Artikolu 6(3) tar-RĠPD, moqri flimkien mal-premessa 45 tiegħu.