62023CC0572
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
MACIEJA SZPUNARA
przedstawiona w dniu 4 września 2025 r. (
1
)
Sprawa C‑572/23 P
Carles Puigdemont i Casamajó,
Antoni Comín i Oliveres,
Clara Ponsatí i Obiols
przeciwko
Parlamentowi Europejskiemu
Odwołanie – Prawo instytucjonalne – Członkowie Parlamentu Europejskiego – Przywileje i immunitety – Wniosek o uchylenie immunitetu złożony w ramach postępowania karnego – Rozpatrywanie wniosku przez Parlament – Bezstronność – Kryteria uchylenia immunitetu – Uprawnienia dyskrecjonalne Parlamentu – Decyzja w sprawie uchylenia immunitetu posła – Skarga o stwierdzenie nieważności – Dalsze trwanie interesu prawnego wnoszącego odwołanie po wygaśnięciu jego mandatu poselskiego
I. Wprowadzenie
1.
Carles Puigdemont i Casamajó, Antoni Comín i Oliveres oraz Clara Ponsatí i Obiols wnoszą o uchylenie wyroku z dnia 5 lipca 2023 r., Puigdemont i Casamajó i in./Parlament (T‑272/21, zwanego dalej zaskarżonym wyrokiem, EU:T:2023:373), w którym Sąd Unii Europejskiej oddalił ich żądania zawieszenia wykonania decyzji Parlamentu Europejskiego P9_TA(2021)0059, P9_TA(2021)0060 i P9_TA(2021)0061 z dnia 9 marca 2021 r. dotyczących wniosku o uchylenie immunitetu wnoszących odwołanie (zwanych dalej „spornymi decyzjami”) (
2
).
2.
Na poparcie żądań wnoszący odwołanie podnoszą dziesięć zarzutów. Zgodnie z życzeniem Trybunału w niniejszej opinii skoncentruję się na zarzutach trzecim, piątym i szóstym odwołania. Ponadto zaproponuję, aby Trybunał zbadał z urzędu kwestię dalszego istnienia interesu prawnego wnoszących odwołanie po dniu 15 lipca 2024 r., czyli po wygaśnięciu ich mandatów posła dziewiątej kadencji.
II. Prawo Unii
3.
Protokół (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej (
3
), załączony do traktatów UE i FUE (zwany dalej „protokołem nr 7”), stanowi w art. 9:
„Podczas sesji Parlamentu Europejskiego jego członkowie korzystają:
a)
na terytorium swojego państwa – z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu ich państwa,
b)
na terytorium innego państwa członkowskiego – z immunitetu chroniącego przed zatrzymaniem oraz immunitetu jurysdykcyjnego.
Immunitet chroni także członków podczas ich podróży do i z miejsca, gdzie odbywa się posiedzenie Parlamentu Europejskiego.
Nie można powoływać się na immunitet w przypadku, gdy członek został schwytany na gorącym uczynku, i nie może on stanowić przeszkody w wykonywaniu przez Parlament Europejski prawa uchylenia immunitetu w odniesieniu do któregokolwiek ze swoich członków”.
4.
Protokół nr 7 przewiduje w art. 18 rozdziału VII, zatytułowanego „Postanowienia ogólne” :
„W celu stosowania niniejszego protokołu instytucje Unii współpracują z właściwymi władzami danych państw członkowskich”.
5.
Wewnętrzna organizacja Parlamentu jest uregulowana w jego regulaminie. Artykuł 5 regulaminu mającego zastosowanie do dziewiątej kadencji (2019–2024) (
4
) (zwanego dalej „regulaminem”), zatytułowany „Przywileje i immunitety”, stanowi:
„1.   Posłom do Parlamentu Europejskiego przysługują przywileje oraz immunitety przewidziane w protokole nr 7 […].
2.   Wykonując swoje uprawnienia związane z przywilejami i immunitetami, Parlament działa w celu utrzymania swojej integralności jako demokratycznego zgromadzenia ustawodawczego oraz w celu zapewnienia niezależności posłów w sprawowaniu ich funkcji. Immunitet parlamentarny nie jest osobistym przywilejem posła, lecz gwarancją niezależności Parlamentu jako całości oraz jego członków.
[…]”.
6.
Artykuł 6 regulaminu, zatytułowany „Uchylenie immunitetu”, stanowi:
„1.   Każdy wniosek o uchylenie immunitetu jest oceniany zgodnie z art. 7, 8 i 9 protokołu nr 7 oraz zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 regulaminu.
[…]”.
7.
Artykuł 9 regulaminu, zatytułowany „Procedury dotyczące immunitetu”, stanowi:
„1.   Każdy wniosek o uchylenie immunitetu posła skierowany do przewodniczącego [Parlamentu] przez właściwy organ państwa członkowskiego lub wniosek o wyrażenie zgody na skorzystanie z immunitetu i przywilejów skierowany przez posła lub byłego posła jest ogłaszany na posiedzeniu plenarnym oraz przekazywany właściwej komisji.
[…]
3.   Wnioski o uchylenie immunitetu lub o wyrażenie zgody na skorzystanie z przywilejów i immunitetu są rozpatrywane przez komisję niezwłocznie, lecz z uwzględnieniem ich względnej złożoności.
4.   Komisja przedstawia wniosek dotyczący uzasadnionej decyzji zawierający zalecenie przyjęcia lub odrzucenia wniosku o uchylenie immunitetu lub skorzystanie z immunitetu i przywilejów. Nie dopuszcza się składania poprawek. W przypadku odrzucenia wniosku uważa się za przyjętą decyzję przeciwną.
5.   Komisja może zwrócić się do właściwego organu o udostępnienie wszelkich informacji, które uzna za niezbędne do ustalenia zasadności uchylenia immunitetu lub skorzystania z niego.
6.   Zainteresowany poseł ma możliwość udzielenia wyjaśnień i może przedłożyć wszelkie dokumenty lub inne dowody pisemne, które uzna za istotne.
Zainteresowany poseł nie uczestniczy w debacie nad wnioskiem o uchylenie jego immunitetu lub dotyczącym go wnioskiem o wyrażenie zgody na skorzystanie z immunitetu, z wyjątkiem samego wysłuchania.
[…]
7.   Jeżeli wniosek o uchylenie immunitetu lub o skorzystanie z immunitetu opiera się na więcej niż jednej podstawie, każda z nich może być przedmiotem odrębnej decyzji. Sprawozdanie komisji może, w drodze wyjątku, zawierać propozycję, aby uchylenie immunitetu lub skorzystanie z immunitetu dotyczyło wyłącznie prowadzenia postępowania karnego, tak aby przed wydaniem prawomocnego orzeczenia poseł nie mógł zostać zatrzymany ani aresztowany oraz by nie można było podjąć żadnych innych kroków uniemożliwiających mu wykonywanie obowiązków wynikających z mandatu.
8.   Komisja może wydać uzasadnioną opinię co do właściwości wyżej wymienionego organu oraz co do dopuszczalności wniosku, natomiast nie może w żadnym przypadku wypowiadać się o winie bądź braku winy posła oraz o zasadności wszczęcia wobec niego postępowania karnego na podstawie zarzutów, które są mu stawiane, nawet wtedy, gdy badanie wniosku pozwala komisji na dokładne zapoznanie się ze szczegółami sprawy.
[…]
11.   Komisja rozpatruje powyższe kwestie oraz bada wszelkie otrzymane dokumenty, zachowując najwyższą poufność. Wnioski dotyczące procedur związanych z immunitetem komisja rozpatruje zawsze z wyłączeniem jawności.
[…]
13.   Komisja opracowuje zasady stosowania niniejszego artykułu.
14.   Każde zapytanie odnoszące się do zakresu stosowania przywilejów oraz immunitetów, zgłoszone przez właściwy organ, jest rozpatrywane zgodnie z powyższymi postanowieniami”.
III. Okoliczności powstania sporu, zaskarżony wyrok, postępowanie przed Trybunałem i żądania stron
A.
Okoliczności powstania sporu
8.
Okoliczności powstania sporu zostały opisane w pkt 2–19 zaskarżonego wyroku. Można je streścić w następujący sposób:
9.
Carles Puigdemont i Casamajó (zwany dalej „pierwszym wnoszącym odwołanie”) był przewodniczącym Generalitat de Cataluña (organu władzy Katalonii, Hiszpania), a Antoni Comín i Oliveres (zwany dalej „drugim wnoszącym odwołanie”) oraz Clara Ponsatí i Obiols (zwana dalej „trzecią wnoszącą odwołanie”) byli członkami Gobierno autonómico de Cataluña (autonomicznego rządu Katalonii, Hiszpania) w czasie, gdy przyjęto Ley 19/2017 del Parlamento de Cataluña, reguladora del referéndum de autodeterminación (ustawę 19/2017 parlamentu Katalonii o referendum w sprawie samostanowienia) z dnia 6 września 2017 r. (
5
) oraz Ley 20/2017 del Parlamento de Cataluña, de transitoriedad jurídica y fundacional de la República (ustawę 20/2017 parlamentu Katalonii o przejściowym porządku prawnym i utworzeniu republiki) z dnia 8 września 2017 r. (
6
), a także w czasie przeprowadzenia w dniu 1 października 2017 r. referendum w sprawie samostanowienia przewidzianego w pierwszej z tych ustaw, której przepisy zostały w międzyczasie zawieszone na mocy orzeczenia Tribunal Constitucional (trybunału konstytucyjnego, Hiszpania).
10.
W następstwie przyjęcia tych ustaw i przeprowadzenia tego referendum Ministerio fiscal (prokuratura, Hiszpania), Abogado del Estado (rzecznik interesów państwa, Hiszpania) oraz partia polityczna VOX zainicjowali postępowanie karne między innymi przeciwko wnoszącym odwołanie, którym zarzucili popełnienie między innymi przestępstw takich jak „bunt” i „sprzeniewierzenie mienia publicznego”. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2018 r. Tribunal Supremo (sąd najwyższy, Hiszpania) stwierdził niestawiennictwo wnoszących odwołanie w związku z ich wyjazdem z Hiszpanii i zawiesił postępowanie karne do czasu ich odnalezienia.
11.
Następnie wnoszący odwołanie zgłosili swoje kandydatury w wyborach do Parlamentu Europejskiego, które odbyły się w Hiszpanii w dniu 26 maja 2019 r., w wyniku których pierwszy i drugi wnoszący odwołanie zostali wybrani ze skutkiem od dnia 2 lipca 2019 r.
12.
W dniu 14 października 2019 r. sędzia śledczy izby karnej Tribunal Supremo (sądu najwyższego) wydał krajowy nakaz aresztowania, europejski nakaz aresztowania i międzynarodowy nakaz aresztowania przeciwko pierwszemu wnoszącemu odwołanie, aby mógł on zostać osądzony w przedmiotowym postępowaniu karnym. W dniu 4 listopada 2019 r. ten sam sędzia wydał analogiczne nakazy aresztowania przeciwko drugiemu wnoszącemu i trzeciej wnoszącej odwołanie.
13.
W dniu 13 stycznia 2020 r. przewodniczący Tribunal Supremo (sądu najwyższego) przekazał Parlamentowi noszący datę 10 stycznia 2020 r. wniosek – w postaci pisma przewodniczącego izby karnej tego sądu – wynikający z postanowienia sędziego śledczego tej izby z tego samego dnia o uchylenie immunitetu pierwszego i drugiego wnoszących odwołanie.
14.
W dniu 10 lutego 2020 r. Parlament odnotował, w następstwie wystąpienia Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej, które miało miejsce w dniu 31 stycznia 2020 r., wybór trzeciej wnoszącej odwołanie na posłankę ze skutkiem od dnia 1 lutego 2020 r.
15.
W tym samym dniu przewodniczący Tribunal Supremo (sądu najwyższego) przekazał Parlamentowi opatrzony datą 4 lutego 2020 r. wniosek – w postaci pisma przewodniczącego izby karnej tego sądu – wynikający z postanowienia sędziego śledczego tej izby z tego samego dnia o uchylenie immunitetu trzeciej wnoszącej odwołanie.
16.
Wiceprzewodniczący Parlamentu przedstawił na posiedzeniu plenarnym wnioski o uchylenie immunitetu i przekazał je Komisji Prawnej Parlamentu (ang. JURI Committee, zwanej dalej „Komisją Prawną”).
17.
Wnoszący odwołanie przedstawili Parlamentowi swoje uwagi. W dniu 14 stycznia 2021 r. Komisja Prawna wysłuchała także ich stanowisk.
18.
W dniu 23 lutego 2021 r. Komisja Prawna przyjęła sprawozdania A 9‑0020/2021, A 9‑0021/2021 i A 9‑0022/2021, dotyczące wniosków o uchylenie immunitetu wnoszących odwołanie.
19.
Zaskarżonymi decyzjami Parlament uwzględnił wnioski, o których mowa w pkt 13 i 15 niniejszej opinii.
B.
Zaskarżony wyrok
20.
W dniu 19 maja 2021 r. wnoszący odwołanie wnieśli do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności spornych decyzji.
21.
Na poparcie skargi wnoszący odwołanie podnieśli osiem zarzutów. Cztery zarzuty (
7
) mające znaczenie w ramach niniejszej opinii dotyczyły zasadniczo: zarzucanego naruszenia przez Parlament zasad bezstronności i rzetelności postępowania (zarzut trzeci), naruszenia zasad pewności prawa i lojalnej współpracy, prawa do skutecznej ochrony sądowej i prawa do obrony ze względu na brak jasności spornych decyzji (zarzut piąty), naruszenia art. 343 TFUE, art. 9 protokołu nr 7 i art. 5 ust. 2 regulaminu w zakresie, w jakim Parlament naruszył granice swoich uprawnień do uchylenia immunitetu swoich członków (zarzut szósty), jak również naruszenia zasad dobrej administracji i równego traktowania ze względu na to, że Parlament odszedł bez uzasadnienia od swojej wcześniejszej praktyki lub popełnił oczywisty błąd w ocenie (zarzut siódmy).
22.
Postanowieniem wiceprezesa Trybunału z dnia 24 maja 2022 r., Puigdemont i Casamajó i in./Parlament i Hiszpania [C‑629/21 P(R), EU:C:2022:413] wykonanie spornych decyzji zostało zawieszone.
23.
W zaskarżonym wyroku Sąd oddalił osiem zarzutów podniesionych przez wnoszących odwołanie.
24.
Jeżeli chodzi o trzeci zarzut nieważności, to Sąd oddalił w pierwszej kolejności trzy pierwsze części dotyczące wyznaczenia jednego sprawozdawcy w trzech sprawach dotyczących immunitetu (pkt 238 zaskarżonego wyroku), braku bezstronności wyznaczonego sprawozdawcy (pkt 257 tego wyroku) oraz braku bezstronności przewodniczącego Komisji Prawnej (pkt 262 tego wyroku). W drugiej kolejności Sąd uznał, że ze względu na oddalenie tych trzech części nie było konieczne dokonanie oceny czwartej części tego zarzutu, dotyczącej poufnego charakteru prac Komisji Prawnej (pkt 262 tego wyroku).
25.
W odniesieniu do piątego zarzutu nieważności Sąd stwierdził, że sporne decyzje nie są niejasne w odniesieniu do postępowań, w ramach których immunitet został uchylony (pkt 97 zaskarżonego wyroku) oraz że art. 9 akapit drugi protokołu nr 7 nie przyznaje wnoszącym odwołanie ochrony niezależnej od tej, z której korzystają oni na podstawie art. 9 akapit pierwszy tego protokołu (pkt 107 tego wyroku).
26.
Jeżeli chodzi o zarzuty szósty i siódmy mające na celu stwierdzenie nieważności, to Sąd oddalił w pierwszej kolejności w pkt 143 zaskarżonego wyroku zarzut szósty w zakresie, w jakim dotyczył naruszenia art. 343 TFUE, art. 9 protokołu nr 7 i art. 5 ust. 2 regulaminu, a także niektórych praw podstawowych wnoszących odwołanie. W drugiej kolejności Sąd oddalił w pkt 187 tego wyroku zarzut szósty w zakresie, w jakim dotyczył on błędów w ustaleniach faktycznych i naruszeń prawa popełnionych przy badaniu fumus persecutionis przez Parlament, oraz zarzut siódmy.
C.
Postępowanie przed Trybunałem i żądania stron
27.
W dniu 15 września 2023 r. wnoszący odwołanie wnieśli odwołanie od zaskarżonego wyroku. Parlament i Królestwo Hiszpanii, dopuszczone do sprawy w charakterze interwenientów popierających żądania Parlamentu w sprawie przed Sądem, złożyły odpowiedzi na odwołanie. Postanowieniem prezesa Trybunału strony zostały dopuszczone do złożenia repliki i dupliki.
28.
W odwołaniu wnoszący odwołanie zwracają się do Trybunału o:
–
uchylenie zaskarżonego wyroku;
–
stwierdzenie nieważności spornych decyzji lub, tytułem żądania ewentualnego, przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania oraz
–
obciążenie Parlamentu i Królestwa Hiszpanii kosztami postępowania lub, tytułem żądania ewentualnego, orzeczenie, że rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
29.
Parlament i Królestwo Hiszpanii zwracają się do Trybunału o:
–
oddalenie odwołania oraz
–
obciążenie wnoszących odwołanie kosztami postępowania odwoławczego.
30.
Trybunał postanowił rozstrzygnąć sprawę bez przeprowadzania rozprawy.
IV. Analiza
A.
W przedmiocie odwołania
31.
W uzasadnieniu odwołania wnoszący je podnoszą dziesięć zarzutów. Jak już wskazałem, a także zgodnie z życzeniem Trybunału, skoncentruję się w mojej opinii na zarzutach trzecim, piątym i szóstym odwołania, które dotyczą, odpowiednio: braku bezstronności i rzetelności postępowania przed Parlamentem w sprawie uchylenia immunitetu (zarzut trzeci), braku jasności spornych decyzji (zarzut piąty) oraz błędów w wykładni i stosowaniu przepisów dotyczących decyzji o uchyleniu immunitetu parlamentarnego, w szczególności w odniesieniu do oceny fumus persecutionis przez Parlament (zarzut szósty). Najpierw zbadam zarzut trzeci odwołania, następnie zarzut szósty, a na końcu zarzut piąty.
32.
Przed rozpoczęciem analizy trzech rozpatrywanych zarzutów wydaje mi się konieczne przedstawienie kilku uwag, po pierwsze, na temat dalszego istnienia interesu prawnego wnoszących odwołanie po zakończeniu dziewiątej kadencji, a po drugie, na temat proceduralnego immunitetu parlamentarnego, o którym mowa w art. 9 protokołu nr 7, i kontroli sądowej decyzji o uchyleniu tego immunitetu.
B.
Utrata interesu prawnego przez wnoszących odwołanie
33.
Bezsporne jest, że w ramach odwołania Trybunał powinien zbadać z urzędu dopuszczalność skargi, w tym zachowanie interesu prawnego przez wnoszących odwołanie (
8
). W niniejszej sprawie jestem zdania, że z uwagi na zmianę sytuacji wnoszących odwołanie w następstwie wygaśnięcia ich mandatów poselskich z końcem dziewiątej kadencji w dniu 15 lipca 2024 r. Trybunał powinien przeprowadzić takie badanie z urzędu. Zauważam, że kwestia ta nie mogła zostać poruszona przez strony w ramach pisemnego etapu postępowania, ponieważ został on zamknięty w dniu 2 lipca 2024 r., przed zakończeniem dziewiątej kadencji.
34.
W tym względzie przypominam, że interes prawny jest pierwszą i podstawową przesłanką każdej skargi wniesionej do sądu przez osobę fizyczną lub prawną (
9
). Taki interes musi istnieć w chwili jej wniesienia, pod rygorem niedopuszczalności, i trwać do chwili wydania orzeczenia sądowego, pod rygorem umorzenia postępowania (
10
). Interes ten zakłada, że stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu może samo w sobie wywołać skutki prawne i że w wyniku skargi strona skarżąca będzie mogła uzyskać jakąś korzyść (
11
).
35.
W tym kontekście pragnę zauważyć, po pierwsze, że ze względu na upływ kadencji poselskiej pierwszy wnoszący i trzecia wnosząca odwołanie nie korzystają już od dnia 16 lipca 2024 r. z immunitetów przewidzianych w art. 9 protokołu nr 7. W konsekwencji ewentualne stwierdzenie nieważności dotyczących ich spornych decyzji nie przyniosłoby im żadnej korzyści. Po drugie, należy wskazać, że w postępowaniu przed Sądem wiceprezes Trybunału zawiesił postanowieniem z dnia 24 maja 2022 r. (
12
) wykonanie spornych decyzji, że wspomniane postanowienie nie zostało uchylone przed ogłoszeniem zaskarżonego wyroku, i że po ogłoszeniu zaskarżonego wyroku, mimo braku zastosowania środków tymczasowych w postępowaniu przed Trybunałem, w każdym razie sporne decyzje nie zostały wykonane przed wygaśnięciem mandatów posłów.
36.
W tych okolicznościach jestem zdania, że pierwszy wnoszący i trzecia wnosząca odwołanie nie mają już interesu w stwierdzeniu nieważności dotyczących ich spornych decyzji [decyzji P9_TA(2021)0059 i P9_TA(2021)0061] ze względu na wygaśnięcie ich mandatu posła i że w konsekwencji ich odwołanie stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym, ponieważ niniejsze odwołanie nie może w efekcie przynieść korzyści wnoszącym odwołanie, należy uznać, że nie ma potrzeby orzekania w przedmiocie tego odwołania w odniesieniu do tych wnoszących odwołanie. W tych okolicznościach proponuję, aby Trybunał umorzył postępowanie w odniesieniu do odwołania wniesionego przez pierwszego wnoszącego i trzecią wnoszącą odwołanie na podstawie art. 149 regulaminu postępowania przed Trybunałem.
37.
Sytuacja jest odmienna w odniesieniu do drugiego wnoszącego odwołanie. Z akt sprawy Comín i Oliveres/Parlament (T‑477/24) Sądu wynika bowiem, że w dniu 9 czerwca 2024 r. został on ponownie wybrany na członka Parlamentu na dziesiątą kadencję. Jego nazwisko nie znajduje się jednak na liście kandydatów wybranych w Hiszpanii, która została przekazana Parlamentowi przez hiszpańską centralną komisję wyborczą. Komisja ta poinformowała Parlament, że drugi wnoszący odwołanie nie złożył ślubowania lub obietnicy przestrzegania konstytucji hiszpańskiej, w związku z czym oświadczyła, że przydzielony mu w Parlamencie mandat jest wakujący, a także że wszystkie prerogatywy związane z jego obowiązkami są zawieszone do czasu złożenia tego ślubowania lub tej obietnicy (
13
). W świetle wyroku Junqueras Vies (
14
) oznacza to, że należy uznać, iż drugi wnoszący odwołanie nadal korzysta z immunitetu na podstawie art. 9 protokołu nr 7 i że zachowuje on swój interes prawny w stwierdzeniu nieważności dotyczącej go spornej decyzji [decyzji P9_TA(2021)0060].
38.
Z uwagi na dalsze istnienie interesu prawnego drugiego wnoszącego odwołanie oraz na wypadek, gdyby Trybunał nie podzielił mojego stanowiska co do braku interesu prawnego pierwszego wnoszącego i trzeciej wnoszącej odwołanie, zbadam zarzuty trzeci, piąty i szósty odwołania.
C.
W przedmiocie nietykalności i kontroli sądowej decyzji o jej uchyleniu
39.
Zgodnie z kontynentalną tradycją zakorzenioną w rewolucji francuskiej (
15
) protokół nr 7 przewiduje dwie formy immunitetu parlamentarnego, a mianowicie brak odpowiedzialności (za opinie lub stanowiska zajęte w głosowaniu w ramach obowiązków parlamentarnych) (art. 8 tego protokołu) oraz nietykalność (ochrona przed zatrzymaniem i ściganiem sądowym za wszelkie inne czyny) (art. 9 tego protokołu). To właśnie ta druga forma jest przedmiotem niniejszej sprawy.
40.
O ile protokół nr 7 wyraźnie przewiduje, że w przeciwieństwie do braku odpowiedzialności nietykalność może zostać uchylona, o tyle nie precyzuje on, jakie materialne kryteria muszą zostać spełnione, aby można było wydać taką decyzję, które to kryteria nie zostały zresztą wyraźnie przewidziane ani w prawie pierwotnym, ani w prawnie wiążących aktach prawa wtórnego. Jedyną pewną kwestią jest to, że uchylenie immunitetu parlamentarnego należy do kompetencji Parlamentu.
41.
W tych okolicznościach pojawia się pytanie o zakres uprawnień Parlamentu, do którego wpłynął wniosek o uchylenie immunitetu jednego z jego członków, oraz o zakres kontroli sądowej jego decyzji. W braku wskazówek w tym względzie w aktach normatywnych należy szukać odpowiedzi w celu immunitetu parlamentarnego zgodnie z jego wykładnią dokonaną w orzecznictwie.
42.
W tej kwestii Trybunał orzekł już, opierając się na orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zwanego dalej „ETPC”) (
16
), że immunitety przewidziane na rzecz członków Parlamentu Europejskiego mają na celu zapewnienie niezależności tej instytucji w wykonywaniu jej zadań (
17
). Jak już wskazałem w mojej opinii w sprawie Junqueras Vies, o ile immunitet parlamentarny ma postać ochrony przyznanej każdemu członkowi Parlamentu osobiście, o tyle nie jest on przywilejem posła umożliwiającym mu uchylenie się od podlegania prawu powszechnemu, lecz mechanizmem ochrony Parlamentu jako całości (
18
). W tym kontekście z orzecznictwa ETPC wynika również, że immunitet jurysdykcyjny stanowi wyjątek od prawa powszechnego regulującego ściganie i osądzanie zarzucanych przestępstw, w związku z czym państwa powinny czuwać nad tym, aby miał on ściśle określony ograniczony zakres, tak aby przedstawiciele polityczni nie mogli go wykorzystywać jako instrumentu służącego uniknięciu wymiaru sprawiedliwości (
19
).
43.
Biorąc pod uwagę cel nietykalności jako mechanizmu służącego ochronie samego Parlamentu, brak wskazówek w prawie pierwotnym co do materialnych kryteriów, jakie muszą zostać spełnione w celu uchylenia immunitetu parlamentarnego, a także fakt, że decyzja o uchyleniu immunitetu należy do kompetencji Parlamentu, trzeba moim zdaniem uznać, że instytucja ta dysponuje szerokim zakresem uznania przy rozpatrywaniu wniosków o uchylenie immunitetu. Oznacza to zarówno uprawnienie do określenia mających zastosowanie przepisów proceduralnych i materialnych kryteriów uchylenia immunitetu, jak i uprawnienie do swobodnego orzekania w przedmiocie złożonego wniosku.
44.
Prawdą jest, że szeroki zakres uznania, jakim dysponuje Parlament, nie może wykluczać kontroli sądowej jego decyzji o uchyleniu immunitetu. Taka decyzja ma bowiem wpływ, po pierwsze, na sytuację prawną zainteresowanego posła, który powinien być w stanie dochodzić swoich praw. Po drugie, ma ona wpływ na prawo do skutecznej ochrony sądowej jednostek poszkodowanych w wyniku czynów popełnionych przez tego posła.
45.
Jednakże, z uwagi na szeroki zakres uznania Parlamentu, zgadzam się z orzecznictwem Sądu (
20
), zgodnie z którym w ramach kontroli sądowej decyzji o uchyleniu immunitetu sąd Unii powinien co do zasady ograniczyć się do sprawdzenia: przestrzegania przepisów proceduralnych, prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych przez instytucję, braku oczywistego błędu w ocenie tych okoliczności faktycznych oraz braku nadużycia władzy (
21
). Jedynie Parlament jest bowiem właściwy do dokonania oceny, czy w świetle wszystkich istotnych okoliczności faktycznych uchylenie immunitetu narusza jego niezależność przy wykonywaniu jego zadań.
46.
To właśnie w świetle tych zasad należy moim zdaniem zbadać trzy zarzuty odwołania.
D.
W przedmiocie trzeciego zarzutu odwołania
47.
W zarzucie trzecim wnoszący odwołanie podnoszą, iż Sąd naruszył prawo poprzez stwierdzenie, że przysługujące im prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia ich spraw przez Parlament nie zostało naruszone. Zarzut ten dzieli się na cztery części, z których: pierwsza dotyczy decyzji o wyznaczeniu jednego sprawozdawcy w trzech sprawach dotyczących immunitetu, druga – bezstronności tego sprawozdawcy, trzecia – bezstronności przewodniczącego Komisji Prawnej, a czwarta – poufności postępowania przed Komisją Prawną.
48.
Na wstępie chciałbym zauważyć, że procedura rozpatrywania przez Parlament wniosków o uchylenie immunitetu została uregulowana w regulaminie wewnętrznym, w szczególności w jego art. 9, zatytułowanym „Procedury dotyczące immunitetu”. Zgodnie z art. 9 ust. 13 tego regulaminu Komisja Prawna określa zasady stosowania tego artykułu. W trakcie dziewiątej kadencji parlamentarnej zasady te były zawarte w komunikacie do posłów (11/2019) z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawie zasad mających zastosowanie do wniosków o uchylenie immunitetu (zwanym dalej „komunikatem nr 11/2019”).
49.
Chciałbym zauważyć w tym względzie, że Trybunał orzekł już, iż jeden z komunikatów zastąpionych komunikatem nr 11/2019, a mianowicie komunikat nr 11/2003 z dnia 6 czerwca 2003 r. przyjęty przez Komisję Prawną i Rynku Wewnętrznego Parlamentu, nie miał prawnie wiążącego charakteru (
22
). Jestem zdania, że to samo dotyczy komunikatu nr 11/2019. Jest to bowiem akt wewnętrzny dotyczący organizacji prac Komisji Prawnej, który nie jest wiążący dla Parlamentu. Nie wyklucza to jednak tego, aby akt ten został uwzględniony przy ocenie prawidłowości postępowania prowadzącego do wydania decyzji o uchyleniu immunitetu. Komunikat nr 11/2003 odnosi się bowiem do praktyki stosowanej przez Komisję Prawną, która rozpatruje wniosek o uchylenie immunitetu i przygotowuje projekt decyzji Parlamentu. Ponadto komunikat ten jest skierowany do posłów i stanowi w związku z tym nie tylko źródło informacji na temat sposobu, w jaki Komisja Prawna traktuje sprawy dotyczące immunitetu, lecz również dokument, który może wzbudzić u nich uzasadnione oczekiwania co do ich praw proceduralnych.
50.
Zasady przewidziane w regulaminie i w komunikacie nr 11/2019 oraz sposób ich stosowania przez Parlament muszą być zgodne z prawem pierwotnym. W tym względzie przypominam, że ustanowione w art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) prawo do dobrej administracji przewiduje, że każdy ma prawo w szczególności do bezstronnego i rzetelnego rozpatrzenia swojej sprawy przez instytucje Unii. Moim zdaniem nie można wykluczyć stosowania tego przepisu do postępowań w sprawie uchylenia immunitetu (
23
).
51.
Jeżeli chodzi o wymóg bezstronności, to obejmuje on z jednej strony subiektywną bezstronność rozumianą w ten sposób, że żaden pracownik danej instytucji zajmujący się tą sprawą nie może w jakikolwiek sposób okazywać stronniczości lub osobistych uprzedzeń, a z drugiej strony obiektywną bezstronność rozumianą w ten sposób, że po stronie instytucji muszą istnieć dostateczne gwarancje, by wykluczyć w tym względzie wszelkie uzasadnione wątpliwości (
24
).
52.
Uważam jednak, że jeśli chodzi o sprawy dotyczące immunitetu, przy określaniu dokładnej treści prawa do bezstronnego rozpatrzenia spraw należy wziąć pod uwagę cel postępowania i związek istniejący z definicji między osobami odpowiedzialnymi za prowadzenie spraw a osobą, której one dotyczą. W tym względzie należy przede wszystkim zauważyć, że w każdym postępowaniu w sprawie uchylenia immunitetu istnieje z definicji szczególny związek między daną osobą a osobami działającymi w imieniu instytucji właściwej do wydania decyzji. W tych sprawach Parlament, który ma orzekać w przedmiocie prawa jednego ze swoich posłów, jest bowiem instytucją, która nie ma charakteru sądowego, lecz polityczny. Nieodłączną cechą Parlamentu jest to, że jego członkowie należący do różnych grup politycznych spierają się ideologicznie i w związku z tym pozostają w stałym konflikcie w dziedzinie polityki. Ponadto decyzje o uchyleniu immunitetu parlamentarnego należą wyłącznie do Parlamentu. Muszą one zatem zostać przyjęte zgodnie z przepisami regulującymi przyjmowanie decyzji przez tę instytucję, to znaczy w drodze głosowania z udziałem wszystkich członków Parlamentu. Wynika z tego, że nawet posłowie, którzy pozostają w konflikcie na płaszczyźnie innej niż polityczna, mają możliwość uczestniczenia w przyjęciu ostatecznej decyzji w sprawie uchylenia immunitetu członka Parlamentu.
53.
W konsekwencji nie jest możliwe zastosowanie do posłów uczestniczących w rozpoznawaniu spraw dotyczących immunitetu takiego samego kryterium bezstronności jak stosowane w odniesieniu do sądów lub organów administracyjnych zajmujących się sprawami jednostek. Nałożenie na posłów odpowiedzialnych za przygotowanie decyzji o uchyleniu immunitetu wymogów porównywalnych z wymogami nałożonymi na sędziów lub osoby działające w imieniu organów administracyjnych w zakresie obiektywnej bezstronności nie uwzględniałoby bowiem specyfiki Parlamentu i charakteru postępowania w sprawie uchylenia immunitetu.
54.
W tej sytuacji uważam, że konflikty o charakterze wyłącznie politycznym między osobami odpowiedzialnymi za postępowanie w sprawie uchylenia immunitetu a osobami objętymi tymi postępowaniami należy uznać za nieistotne przy dokonywaniu oceny obiektywnej bezstronności tych pierwszych osób. Dotyczy to również osób odpowiedzialnych za rozpatrzenie wniosku o uchylenie immunitetu lub organizację pracy Komisji Prawnej. Osoby te nie są bowiem zobowiązane do orzekania w przedmiocie takiego wniosku, lecz są odpowiedzialne za przygotowanie wraz z innymi członkami Komisji Prawnej propozycji decyzji, poddanej następnie debacie i pod głosowanie Parlamentu. O ile nie przewiduje się wyłączenia posłów pozostających w konflikcie politycznym z głosowania Parlamentu nad wnioskiem o uchylenie immunitetu posła, o tyle konflikt tego rodzaju nie może tym bardziej uzasadniać wyłączenia posłów odpowiedzialnych za rozpatrywanie takiego wniosku i organizację prac Komisji Prawnej.
1. W przedmiocie części pierwszej zarzutu trzeciego
a) Argumentacja stron
55.
Wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, że naruszył prawo, uznając w pkt 229–238 zaskarżonego wyroku, iż bezstronność i rzetelność postępowania nie zostały naruszone, mimo że w trzech sprawach dotyczących immunitetu wyznaczono jednego sprawozdawcę. Ich zdaniem Parlament naruszył w ten sposób pkt 6 i 8 komunikatu nr 11/2019 oraz art. 41 ust. 1 i art. 39 ust. 2 Karty, w szczególności ze względu na brak bezstronności osoby wyznaczonej jako sprawozdawca. Podnoszą oni, że jedynym dokumentem załączonym do komunikatu nr 1/2020 był wyrok Tribunal Supremo (sądu najwyższego) z dnia 14 października 2019 r. oraz że Sąd przeinaczył dowody, kwalifikując ten wyrok jako „pismo przewodnie”. Ponadto wnoszący odwołanie kwestionują ustalenia Sądu zawarte w pkt 237 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którymi pkt 6 i 8 komunikatu nr 11/2019 nie przyznają prawa posłom do Parlamentu. W tym względzie twierdzą oni, że gdyby dla każdej sprawy dotyczącej immunitetu wyznaczono innego sprawozdawcę, przynajmniej jeden z nich mógłby być bezstronny. Ich zdaniem zgodnie z art. 52 ust. 1 Karty jedynie wyraźny przepis przyjęty na podstawie art. 9 ust. 13 regulaminu pozwalał Parlamentowi na wyznaczenie jednego sprawozdawcy.
56.
Parlament, popierany w tej kwestii przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o oddalenie tej części zarzutu trzeciego i uważa, że jest ona niedopuszczalna ze względu na niewystarczające uzasadnienie, ponieważ wnoszący odwołanie nie wskazali błędu w rozumowaniu Sądu i ograniczają się do przedstawienia własnej wykładni. Zdaniem Parlamentu ta część zarzutu, gdyby była dopuszczalna, nie byłaby zasadna ze względu na brak naruszenia prawa przez Sąd. Ponadto Parlament uważa, że ustalenia Sądu zawarte w pkt 237 zaskarżonego wyroku mają charakter pomocniczy i że z tego względu argument dotyczący tego punktu jest bezskuteczny.
b) Ocena
57.
W pkt 232 zaskarżonego wyroku Sąd przedstawił treść pkt 6–8 komunikatu nr 11/2019. Wynika z tego, że pkt 6 tego komunikatu przewiduje, iż właściwa komisja wyznacza sprawozdawcę dla „każdego wniosku o uchylenie immunitetu”. Zgodnie z pkt 7 tego komunikatu do każdej grupy politycznej należy wyznaczenie posła, który pełni funkcję stałego sprawozdawcy w sprawach dotyczących immunitetu i pełni funkcję koordynatora, „aby zapewnić, że sprawy dotyczące immunitetu będą rozpatrywane przez doświadczonych posłów”. Punkt 8 wspomnianego komunikatu stanowi w zdaniu pierwszym, że w każdej sprawie dotyczącej immunitetu funkcja sprawozdawcy jest pełniona na zasadzie równej rotacji pomiędzy grupami politycznymi (
25
).
58.
Następnie Sąd stwierdził, po pierwsze, w pkt 236 zaskarżonego wyroku, że zasady równej rotacji funkcji sprawozdawcy zawartej w pkt 8 komunikatu nr 11/2019, nie można interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie wyznaczeniu jednego sprawozdawcy w celu zbadania kilku powiązanych ze sobą spraw dotyczących immunitetu, w sytuacji gdy – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – wnioski o uchylenie immunitetu dotyczą posłów objętych tym samym postępowaniem karnym. Po drugie, Sąd zauważył w szczególności tytułem uzupełnienia w pkt 237 tego wyroku, że pkt 8 komunikatu nr 11/2019 nie ustanawia prawa na rzecz posłów.
59.
Wbrew temu, co twierdzi Parlament, jestem zdania, że część pierwsza zarzutu trzeciego jest dopuszczalna w zakresie, w jakim dotyczy naruszenia prawa przez Sąd przy wykładni pkt 6 i 8 komunikatu nr 11/2019. Kwestie prawne rozstrzygane w pierwszej instancji mogą bowiem ponownie być przedmiotem debaty na etapie rozpatrywania odwołania, jeśli tylko wnoszący odwołanie podważy wykładnię lub stosowanie prawa Unii przez Sąd (
26
). Natomiast ta część zarzutu jest bezzasadna, jako że dokonana przez Sąd wykładnia tych punktów jest prawidłowa.
60.
Pragnę zauważyć, że w ramach części pierwszej wnoszący odwołanie podnoszą w szczególności, iż przydzielenie ich spraw jednemu sprawozdawcy doprowadziło do naruszenia bezstronności postępowania. Niemniej jednak w odwołaniu nie wykazują oni związku między wyznaczeniem jednego sprawozdawcy a bezstronnością postępowania, lecz ograniczają się do podniesienia argumentów dotyczących braku bezstronności wskazanej osoby, co nie jest przedmiotem pierwszej części zarzutu trzeciego. Argumenty te są bezskuteczne w ramach tej części. Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie dokonaniu oceny decyzji o przydzieleniu tych trzech spraw jednemu sprawozdawcy z punktu widzenia rzetelności postępowania.
61.
W tym względzie uważam, że Sąd nie naruszył prawa w pkt 236 zaskarżonego wyroku. Zgadzam się z jego oceną, zgodnie z którą pkt 6 i 8 komunikatu nr 11/2019 nie stoją na przeszkodzie wyznaczeniu jednego sprawozdawcy dla kilku spraw dotyczących wniosku o uchylenie immunitetu. W zakresie, w jakim punkty te przewidują, że dla każdej sprawy dotyczącej immunitetu wyznacza się sprawozdawcę, a przydzielenie spraw sprawozdawcom odbywa się zgodnie z zasadą równej rotacji, ustanawiają one nie ścisły system przydzielania spraw, lecz ogólną zasadę organizacji pracy w Komisji Prawnej. Nie wynika z nich w szczególności zakaz powierzania temu samemu sprawozdawcy ściśle związanych ze sobą spraw dotyczących immunitetu ze względu na ich powiązanie i pragnę zauważyć, że powierzenie rozpatrywania takich spraw temu samemu sprawozdawcy pozwala zapewnić w ramach postępowania równe traktowanie osób znajdujących się w porównywalnej, czy wręcz identycznej sytuacji.
62.
Wreszcie, jeśli chodzi o zarzucane przeinaczenie dowodów podniesione w ramach niniejszej części zarzutu, uważam, że argument ten jest bezskuteczny, ponieważ nie dotyczy wyznaczenia jednego sprawozdawcy, lecz bezstronności sprawozdawcy. Jak już wskazałem (
27
), argument dotyczący braku bezstronności osoby wyznaczonej jako sprawozdawca jest bezskuteczny dla niniejszej części zarzutu.
63.
Jeśli chodzi o argument dotyczący pkt 237 zaskarżonego wyroku, to należy go oddalić w zakresie, w jakim zawiera on rozważania sformułowane tytułem uzupełnienia. Trybunał z miejsca oddala bowiem zarzuty skierowane przeciwko uzupełniającej tezie wyroku Sądu, ponieważ nie mogą one prowadzić do jego uchylenia (
28
).
64.
Mając na uwadze powyższe, część pierwszą zarzutu trzeciego należy oddalić.
2. W przedmiocie części drugiej zarzutu trzeciego
a) Argumentacja stron
65.
Wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, że naruszył prawo, oddalając w pkt 244–257 zaskarżonego wyroku jako bezzasadny argument dotyczący braku bezstronności sprawozdawcy i w konsekwencji naruszył art. 41 ust. 1 i art. 39 ust. 2 Karty oraz zasady wynikające z pkt 8 komunikatu nr 11/2019. Podnoszą oni pięć zarzutów szczegółowych w ramach tej części zarzutu.
66.
W pierwszym zarzucie szczegółowym wnoszący odwołanie twierdzą, że Sąd naruszył prawo, stwierdzając w pkt 245 i 246 zaskarżonego wyroku, iż okoliczność, że sprawozdawca należy do tej samej grupy politycznej co partia VOX, która wszczęła przeciwko nim postępowanie karne, nie jest wystarczająca, aby obiektywnie wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do ewentualnej stronniczości tego sprawozdawcy.
67.
W drugim zarzucie szczegółowym wnoszący odwołanie twierdzą, że Sąd niesłusznie odmówił w pkt 247–251 zaskarżonego wyroku uznania, iż fakt, że sprawozdawca przewodniczył wydarzeniu publicznemu w Parlamencie, w trakcie którego poparł hasło „Puigdemont do więzienia!”, świadczy o jego stronniczości lub przynajmniej budzi uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Odmowa ta była wynikiem przeinaczenia dowodów.
68.
W trzecim zarzucie szczegółowym wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, że w pkt 253 i 254 zaskarżonego wyroku niesłusznie odrzucił jako niedopuszczalny dowód, a mianowicie wywiad ze sprawozdawcą w bułgarskiej gazecie, ze względu na to, że nie uzasadnili oni spóźnionego przedstawienia tego dowodu. W tym względzie Sąd miałby naruszyć również ciążący na nim obowiązek uzasadnienia, nie wskazując powodu, dla którego orzekł, że wyjaśnienie wnoszących odwołanie, zgodnie z którym dowiedzieli się o tym wywiadzie dopiero po wniesieniu przez nich skargi o stwierdzenie nieważności, było niewystarczające.
69.
W czwartym zarzucie szczegółowym wnoszący odwołanie podnoszą, że Sąd naruszył prawo, stwierdzając w pkt 255 zaskarżonego wyroku, iż wymienione w nim okoliczności, jak również inne wcześniej przywołane dowody, nie pozwalają na wykazanie braku bezstronności sprawozdawcy, co stanowi również przeinaczenie dowodów.
70.
W piątym zarzucie szczegółowym wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, że naruszył prawo, stwierdzając w pkt 256 zaskarżonego wyroku, iż nie powołali się oni na „osobisty” interes sprawozdawcy.
71.
Parlament, popierany przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o oddalenie tej części zarzutu trzeciego. W szczególności uważa on przede wszystkim, że przynależność sprawozdawcy do grupy prezentującej przeciwne stanowisko polityczne niż poseł, którego dotyczy wniosek o uchylenie immunitetu, nie pozwala na podważenie bezstronności tego sprawozdawcy. Następnie instytucja ta twierdzi, że drugi zarzut szczegółowy jest niedopuszczalny, ponieważ w rzeczywistości dotyczy on nowej oceny okoliczności faktycznych, a w każdym razie jest on bezzasadny. Ponadto Parlament wnosi o oddalenie trzeciego zarzutu szczegółowego, dotyczącego oddalenia dowodu dotyczącego odnośnego wywiadu i naruszenia obowiązku uzasadnienia. Wreszcie instytucja ta uważa również, że zarzuty szczegółowe czwarty i piąty są niedopuszczalne, a w każdym razie bezzasadne.
b) Ocena
72.
W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o pierwszy zarzut szczegółowy, Sąd stwierdził w pkt 245 i 246 zaskarżonego wyroku, że przynależność sprawozdawcy do europejskiej grupy politycznej Europejskich Konserwatystów i Reformatorów nie ma co do zasady wpływu na ocenę jego bezstronności, mimo że posłowie partii politycznej VOX, która zapoczątkowała postępowanie karne leżące u podstaw wniosków o uchylenie immunitetu, należą do tej grupy politycznej.
73.
Jestem zdania, że Sąd nie naruszył prawa przy ocenie tego zarzutu szczegółowego. Po pierwsze, Parlament nie naruszył bowiem żadnego przepisu wewnętrznego dotyczącego rozpatrywania wniosków o uchylenie immunitetu, wyznaczając na sprawozdawcę osobę należącą do grupy politycznej innej niż ta, do której należą posłowie, których dotyczy taki wniosek. Co więcej, poprzez to wyznaczenie Sąd nie naruszył pkt 8 zdanie drugie komunikatu nr 11/2019, zgodnie z którym, jak wynika z zaskarżonego wyroku, sprawozdawca w sprawie immunitetu nie może należeć do tej samej grupy politycznej ani być wybrany w tym samym państwie członkowskim, co poseł, którego dotyczy wniosek. Zasada ta nie oznacza, że nie można wyznaczyć jako sprawozdawcy osoby należącej do przeciwnej grupy politycznej niż grupa, do której należy dany poseł. Gdyby tak było i z uwagi na polityczny charakter konfliktu istniejącego z definicji między posłami należącymi do różnych grup, istniałoby ryzyko, że w niektórych przypadkach żaden ze stałych sprawozdawców nie zostałby uznany za zdolnego do pełnienia tej funkcji.
74.
Po drugie, prawdą jest, że argumenty wnoszących odwołanie opierają się nie na samej przynależności sprawozdawcy do przeciwnej grupy politycznej, lecz na jego przynależności do tej samej grupy co partia VOX, która była jednym z inicjatorów postępowania karnego przeciwko wnoszącym odwołanie, które doprowadziło do złożenia wniosków o uchylenie immunitetu. Uważam jednak, że Sąd nie popełnił błędu, uznając, iż okoliczność ta nie była sama w sobie wystarczająca, aby stwierdzić naruszenie wymogu bezstronności sprawozdawcy. Nie można bowiem uznać, że pomiędzy różnymi partiami krajowymi tej samej grupy politycznej w Parlamencie istnieją tak silne powiązania, że nastawienie sprawozdawcy należącego do tej samej grupy politycznej co partia VOX względem wnoszących odwołanie powinno być postrzegane jako zdeterminowane przez relację między tymi ostatnimi a partią VOX. Jestem zatem zdania, że interesu politycznego partii VOX w tym, by wnoszący odwołanie zostali pociągnięci do odpowiedzialności przed sądem, nie można uznać za okoliczność budzącą szczególne wątpliwości co do bezstronności sprawozdawcy.
75.
W drugiej kolejności, jeżeli chodzi o zarzuty szczegółowe drugi i czwarty, Sąd stwierdził, po pierwsze, w pkt 249 zaskarżonego wyroku, że w dniu 6 marca 2019 r. na terenie Parlamentu sprawozdawca zorganizował wystąpienie sekretarza generalnego partii politycznej VOX na temat„Cataluña es España” (Katalonia to Hiszpania) i uczestniczył w nim. Sekretarz ten zakończył swoje przemówienie słowami „Viva España, viva Europa y Puigdemont a prisión” (niech żyje Hiszpania, niech żyje Europa, a Puigdemont do więzienia). Sąd stwierdził również w pkt 250 i 251 tego wyroku, że w trakcie tego wydarzenia (przyszły) sprawozdawca, pomimo iż był obecny przy stole mówców, to jednak nie zabrał głosu, i że takie wyrażenie stanowiska w przedmiocie sytuacji politycznej w Katalonii nie może wystarczyć do stwierdzenia naruszenia zasady bezstronności. Po drugie, Sąd uznał w pkt 255 wspomnianego wyroku, że różne reakcje partii politycznej VOX, wyrażone po wydaniu spornych decyzji, lub fakt, że na sprawozdawcę nałożono sankcję administracyjną, nie mogą świadczyć o braku bezstronności tego sprawozdawcy.
76.
W ramach zarzutów szczegółowych drugiego i czwartego wnoszący odwołanie przedstawiają w istocie własną interpretację niektórych okoliczności faktycznych. Ocena stanu faktycznego nie stanowi – z wyjątkiem przypadków, w których doszło do przeinaczenia dowodów przedstawionych Sądowi – kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału (
29
). Przeinaczenie dowodów występuje zaś, gdy bez potrzeby przeprowadzania nowych dowodów ocena dowodów istniejących okazuje się oczywiście błędna lub oczywiście sprzeczna z ich brzmieniem. Takie przeinaczenie musi wynikać w sposób oczywisty z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, bez konieczności dokonywania nowej oceny okoliczności faktycznych i dowodów (
30
).
77.
W niniejszym przypadku, o ile wnoszący odwołanie formalnie zarzucają Sądowi przeinaczenie niektórych dowodów, o tyle należy stwierdzić, że pod pretekstem tego zarzutu zmierzają w rzeczywistości do ponownego zbadania argumentów podniesionych w tym względzie w pierwszej instancji, nie wyjaśniając, w jaki sposób Sąd dopuścił się oczywiście błędnej oceny okoliczności faktycznych i dowodów. Takie zarzuty szczegółowe są zatem niedopuszczalne.
78.
Prawdą jest, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w sytuacji, gdy Sąd dokonał ustalenia lub oceny okoliczności faktycznych, Trybunał jest uprawniony na podstawie art. 256 TFUE do kontroli kwalifikacji prawnej tych okoliczności i skutków prawnych, które wywiódł z nich Sąd (
31
). W tym względzie uważam, że kwalifikacja okoliczności faktycznych przez Sąd nie jest obarczona błędem. Po pierwsze, sama przynależność do tej samej grupy politycznej, do której przynależy również partia VOX, nie wystarcza do podważenia bezstronności sprawozdawcy. Po drugie, chciałbym zauważyć podobnie, jak podnosi Parlament, że przedmiotowe wydarzenie miało miejsce jeszcze w trakcie ósmej kadencji parlamentarnej, ponad dwa miesiące przed wyborami, w których wnoszący odwołanie zostali wybrani, i ponad sześć miesięcy przed wydaniem nakazu aresztowania, o którym mowa we wnioskach o uchylenie immunitetu. Poza okolicznością, że sprawozdawca uczestniczył w wydarzeniu dotyczącym sytuacji politycznej w Katalonii ze względu na okoliczności faktyczne, których dotyczyło postępowanie karne leżące u podstaw wniosków o uchylenie immunitetu, kontekst tego wydarzenia nie był związany ze statusem wnoszących odwołanie jako członków Parlamentu. Po trzecie wreszcie, podobnie jak Sąd, uważam, że reakcje członków partii politycznej VOX po wydaniu spornych decyzji lub fakt, że na sprawozdawcę nałożono sankcję administracyjną, nie mogą przesądzać o braku bezstronności tego sprawozdawcy.
79.
W trzeciej kolejności, jeżeli chodzi o piąty zarzut szczegółowy, to Sąd stwierdził w pkt 256 zaskarżonego wyroku, że wnoszący odwołanie nie twierdzili, iż sprawozdawca znajdował się w sytuacji konfliktu interesów, ani nie powołali się na osobisty interes sprawozdawcy, który mógłby wpłynąć na jego bezstronność przy wykonywaniu jego obowiązków. Podobnie wnoszący odwołanie nie powołali się na żadne oświadczenie sprawozdawcy, które mogłoby wskazywać na to, że podjął się powierzonego zadania, mając uprzedzenia o charakterze osobistym, niezwiązane z jego przekonaniami politycznymi.
80.
Wnoszący odwołanie nie przedstawiają żadnego argumentu na poparcie swoich zarzutów, twierdzą, że brak obiektywnej bezstronności jest wystarczający do celów art. 41 ust. 1 i art. 39 ust. 2 Karty, i ograniczają się do powołania się na okoliczności podniesione w ramach innych zarzutów szczegółowych. Ów zarzut szczegółowy jest zatem niedopuszczalny, ponieważ nie został wystarczająco uzasadniony.
81.
W czwartej i ostatniej kolejności Sąd odrzucił w pkt 253 i 254 zaskarżonego wyroku jako niedopuszczalny jeden dowód, a mianowicie wywiad ze sprawozdawcą w bułgarskiej gazecie, wskazując, że dowód ten został przedstawiony w replice, przy czym wnoszący odwołanie nie uzasadnili jego zbyt późnego przedstawienia, podczas gdy wywiad ten ukazał się dzień po wydaniu spornych decyzji, a zatem przed wniesieniem skargi.
82.
W tym względzie pragnę zauważyć, że wbrew twierdzeniom wnoszących odwołanie z art. 85 §§ 1 i 2 regulaminu postępowania przed Sądem wynika, iż w przypadku spóźnionego przedstawienia dowodu przez stronę powinna ona uzasadnić opóźnienie (
32
). Sąd Unii jest bowiem uprawniony do skontrolowania zasadności przyczyny opóźnienia w przedstawieniu dowodu, a gdy owo opóźnienie nie jest uzasadnione w sposób wystarczający pod względem prawnym lub nie jest zasadne – do nieuwzględnienia dowodu (
33
). Podane przez zainteresowaną stronę uzasadnienie pozwala mu na przeprowadzenie tej kontroli. W niniejszej sprawie wnoszący odwołanie ograniczyli się w replice do oświadczenia, w ramach prezentacji treści przedstawionego dowodu, że dowiedzieli się o omawianym wywiadzie po wniesieniu skargi o stwierdzenie nieważności. Gdyby to oświadczenie uznać za uzasadnienie opóźnienia w przedstawieniu rozpatrywanego dowodu, stwierdzić należałoby, że nie zawiera ono elementów pozwalających na przeprowadzenie kontroli zasadności przyczyny opóźnienia. Chodzi tu tymczasem o dowód istniejący od dnia następującego po dniu wydania spornych decyzji i powszechnie dostępny.
83.
Z tego względu jestem zdania, że Sąd nie popełnił błędu, orzekając o niedopuszczalności przedstawionego dowodu. Jak wynika z pkt 254 zaskarżonego wyroku, Sąd nie uchybił również ciążącemu na nim obowiązkowi uzasadnienia, ponieważ wskazał, że opóźnienie w przedstawieniu dowodu nie zostało uzasadnione i że data wywiadu poprzedzała datę wniesienia skargi.
84.
Z uwagi na powyższe należy oddalić część drugą zarzutu trzeciego.
3. W przedmiocie części trzeciej zarzutu trzeciego
a) Argumentacja stron
85.
Wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, iż naruszył prawo, oddalając w pkt 259–261 zaskarżonego wyroku ich argument dotyczący braku bezstronności przewodniczącego Komisji Prawnej. Utrzymują oni, że wystarczająco wskazali wszystkie istotne dowody w pkt 144 i 145 skargi o stwierdzenie nieważności. Ich zdaniem, pomijając dowody opisane w załącznikach do skargi o stwierdzenie nieważności i nie wyjaśniając dokładnie, które z ich argumentów były niedopuszczalne, Sąd przeinaczył dowody, naruszył prawo do skutecznej ochrony sądowej i prawo do obrony oraz uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi uzasadnienia.
86.
Parlament, popierany w tej kwestii przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o oddalenie tej części zarzutu trzeciego i uważa, że argumenty te są albo niedopuszczalne, albo bezzasadne. Tytułem żądania ewentualnego wnosi on do Trybunału o oddalenie argumentów wnoszących odwołanie dotyczących rozważań Sądu zawartych w pkt 261 zaskarżonego wyroku poprzez zmianę uzasadnienia i podnosi, że wbrew temu, co stwierdził Sąd w pkt 260 tego wyroku, argumenty oparte na strategii rzekomo prowadzonej przez przewodniczącego Komisji Prawnej w celu uniemożliwienia wnoszącym odwołanie zasiadania w Parlamencie nie zostały wystarczająco rozwinięte w skardze.
b) Ocena
87.
W pierwszej kolejności Sąd odrzucił w pkt 259 zaskarżonego wyroku jako niedopuszczalne argumenty wnoszących odwołanie dotyczące braku bezstronności przewodniczącego Komisji Prawnej. Pomimo że argumenty te zostały przedstawione w załącznikach do skargi, to jednak nie znajdują się one wyraźnie w samej skardze. Dotyczy to w szczególności argumentu dotyczącego obywatelstwa hiszpańskiego tego przewodniczącego oraz niektórych argumentów dotyczących jego zachowania.
88.
Jestem zdania, że postępując w ten sposób, Sąd nie naruszył prawa.
89.
Zauważam bowiem, że wnoszący odwołanie ograniczyli się w pkt 144 skargi o stwierdzenie nieważności do podniesienia, że przewodniczący Komisji Prawnej nie zapewniał żadnej gwarancji bezstronności z powodów szczegółowo przedstawionych w uwagach na piśmie zawartych w załącznikach A.31, A.32 i A.33 oraz w pkt 267–281 załącznika A.44 do skargi.
90.
Z uwagi na treść tego punktu skargi o stwierdzenie nieważności chciałbym przypomnieć, że z orzecznictwa Trybunału wynika, iż w rozumieniu art. 21 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mającego zastosowanie do Sądu na mocy art. 53 akapit pierwszy tego statutu i art. 76 lit. d) regulaminu postępowania przed Sądem, pojęcie „zwięzłego przedstawienia zarzutów”, które należy wskazać w każdej skardze, oznacza, że skarga powinna wyjaśniać, na czym polega zarzut, na którym jest ona oparta. Aby skarga wniesiona do Sądu była dopuszczalna, konieczne jest między innymi, by istotne okoliczności faktyczne i prawne, na których została oparta, wynikały, przynajmniej w skróconej formie, lecz w sposób spójny i zrozumiały, z treści samej skargi. Czysto dowodowa i pomocnicza funkcja załączników powoduje, że jeśli zawierają one okoliczności prawne, na których są oparte niektóre żądania sformułowane w skardze, okoliczności takie muszą być zawarte w samej treści skargi lub przynajmniej zostać w niej określone w sposób wystarczający (
34
).
91.
W tym kontekście, ponieważ wnoszący odwołanie nie wskazali w skardze powodów, dla których ich zdaniem przewodniczący Komisji Prawnej nie zapewniał żadnej gwarancji bezstronności, Sąd słusznie odrzucił te argumenty jako niedopuszczalne. Należy również oddalić ich argumenty dotyczące przeinaczenia dowodów, naruszenia ich prawa do skutecznej ochrony sądowej i prawa do obrony, a także uchybienia przez Sąd ciążącemu na nim obowiązkowi uzasadnienia, które to argumenty opierają się na braku zbadania dowodów zawartych w odnośnych załącznikach.
92.
W drugiej kolejności Sąd oddalił w pkt 261 zaskarżonego wyroku jako bezzasadny argument dotyczący zarzucanej wrogości przewodniczącego Komisji Prawnej i odnoszący się do strategii, która miała być stosowana w celu uniemożliwienia wnoszącym odwołanie objęcia mandatów w Parlamencie. Zdaniem Sądu owe zarzucane inicjatywy nie pochodziły od przewodniczącego, lecz od jego partii.
93.
Ów punkt zaskarżonego wyroku dotyczy pkt 145 skargi o stwierdzenie nieważności, w którym wnoszący odwołanie ograniczają się do stwierdzenia, że przewodniczący Komisji Prawnej i jego partia wykazali się wrogością wobec nich, i wskazują jednocześnie, że przewodniczący realizował strategię mającą na celu uniemożliwienie im objęcia mandatu posła do Parlamentu Europejskiego.
94.
Zgadzam się z Parlamentem, że twierdzenia wnoszących odwołanie zawarte w pkt 145 skargi o stwierdzenie nieważności są bardzo lakoniczne i nie są wystarczająco rozwinięte, aby były dopuszczalne. Powstaje zatem pytanie, czy należy uwzględnić wniosek Parlamentu o zmianę uzasadnienia.
95.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału żądanie zmiany uzasadnienia jest dopuszczalne przy założeniu istnienia interesu prawnego, w tym sensie, iż w razie jego uwzględnienia przyniesie ono korzyść stronie, która je wniosła. Tak może być, w przypadku gdy żądanie zmiany uzasadnienia stanowi odpowiedź na zarzut podniesiony przez stronę wnoszącą odwołanie (
35
).
96.
Ponieważ taki interes istnieje po stronie Parlamentu, proponuję, aby Trybunał zastąpił uzasadnienie zaskarżonego wyroku i uznał, że argumenty wnoszących odwołanie zawarte w pkt 145 skargi o stwierdzenie nieważności są również niedopuszczalne, ponieważ nie zostały wystarczająco rozwinięte w skardze. W konsekwencji zarzut szczegółowy oparty na naruszeniu obowiązku uzasadnienia ze względu na brak dokładnego wskazania niedopuszczalnych dowodów powinien zostać odrzucony jako nieistotny dla sprawy, ponieważ wszystkie dowody należy odrzucić jako niedopuszczalne.
97.
Chciałbym dodać, na wypadek gdyby Trybunał nie zgodził się z moją propozycją w tej kwestii, że ewentualne działania przewodniczącego Komisji Prawnej i jego partii w celu uniemożliwienia wnoszącym odwołanie objęcia mandatu w Parlamencie wynikają moim zdaniem z konfliktu o charakterze czysto politycznym, którego istnienie nie wystarcza do stwierdzenia naruszenia zasady bezstronności (
36
).
98.
Z uwagi na powyższe należy oddalić część trzecią zarzutu trzeciego.
4. W przedmiocie części czwartej zarzutu trzeciego
a) Argumentacja stron
99.
Wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, że naruszył on prawo, co pociąga za sobą również błąd w rozumowaniu, a także naruszenie prawa do skutecznej ochrony sądowej i prawa do obrony, dokonując błędnej wykładni części czwartej zarzutu trzeciego skargi i stwierdzając oddalenie tej części zarzutu trzeciego. Ich zdaniem ta część zarzutu jest niezależna od dwóch poprzednich części. Twierdzą oni bowiem, że w skardze o stwierdzenie nieważności wskazali, po pierwsze, że art. 9 ust. 11 regulaminu jest niezgodny z prawem, nieproporcjonalny i narusza zasady jawności i przejrzystości przewidziane w art. 15 TFUE, a po drugie, że decyzja o odbywaniu posiedzeń Komisji Prawnej przy drzwiach zamkniętych nie pozwoliła im na zebranie dowodów nadużycia władzy.
100.
Parlament, popierany przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o oddalenie tej części zarzutu. Powtarza on w szczególności argument podniesiony w odpowiedzi na skargę przed Sądem i utrzymuje, że przepisy dotyczące poufnego charakteru tych postępowań nie mogą zostać uchylone przez posła, którego immunitet jest rozpatrywany, ponieważ omawiany artykuł ma na celu ochronę nie tylko interesów tego posła, ale również interesów osób trzecich, a także interesów prokuratury i organów sądowych.
b) Ocena
101.
Sąd uznał w pkt 262 zaskarżonego wyroku, że ponieważ zarzuty stronniczości podniesione wobec sprawozdawcy i przewodniczącego Komisji Prawnej zostały oddalone, nie ma potrzeby dokonywania oceny czwartej części zarzutu dotyczącej przeszkody, jaką stanowi poufny charakter prac tej komisji dla udowodnienia wpływu zarzucanej im stronniczości na sporne decyzje.
102.
Stwierdzam, że część czwarta zarzutu trzeciego została przedstawiona w pkt 147–162 skargi o stwierdzenie nieważności w sekcji IV.3.4, zatytułowanej „Skutki poufnego charakteru postępowania. Naruszenie art. 15 TFUE w związku z art. 47 i 48 Karty. Niezgodność z prawem art. 9 ust. 11 regulaminu”. Prawdą jest, że w pkt 147–151 skargi wnoszący odwołanie powołują się na poufność postępowania nie in abstracto i w ogólności, lecz w kontekście napotkanych trudności w określeniu wpływu przewodniczącego Komisji Prawnej i sprawozdawcy na wynik tego postępowania.
103.
Jednakże wnoszący odwołanie przedstawili w kolejnych punktach skargi ogólne uwagi w przedmiocie ważności art. 9 ust. 11 regulaminu i wskazali w pkt 162 zdanie drugie, że poufny charakter postępowania stanowi naruszenie art. 15 TFUE i art. 47 Karty w związku z prawem do obrony.
104.
Sąd nie odniósł się wyraźnie do argumentu dotyczącego nieważności art. 9 ust. 11 regulaminu. Niemniej – jako że chodzi o zarzut czysto prawny – Trybunał może zaradzić temu pominięciu argumentu przez Sąd (
37
).
105.
W tym względzie przypominam w pierwszej kolejności, że art. 9 ust. 11 regulaminu przewiduje, iż rozpatrywanie przez Komisję Prawną wniosków w ramach procedur dotyczących immunitetu zawsze odbywa się przy drzwiach zamkniętych. Prawdą jest, że z art. 15 ust. 1 TFUE, który ustanawia zasadę przejrzystości, wynika, że instytucje Unii działają z jak największym poszanowaniem zasady otwartości. Przepis ten nie przewiduje jednak całkowitej przejrzystości wszystkich prac instytucji. Już z art. 15 ust. 2 TFUE wynika, że Parlament obraduje jawnie, co nie oznacza jawności prac wszystkich jego komisji. Artykuł 232 TFUE uznaje autonomię Parlamentu w zakresie jego organizacji wewnętrznej, co oznacza, że instytucja ta ma prawo do określenia ograniczeń w zakresie jawności prac komisji.
106.
Jak wynika z odpowiedzi Parlamentu na skargę, art. 9 ust. 11 regulaminu jest wynikiem wyważenia przez Parlament zasady przejrzystości z innymi uzasadnionymi interesami, które powinny być chronione, w szczególności z ochroną poufności postępowań karnych na etapie dochodzenia. W szczególności Parlament podnosi, że przepis ten ma na celu ochronę nie tylko interesów danego posła, ale również interesów osób trzecich, a także prokuratury i organów sądowych. W tym kontekście pragnę zauważyć, że rozwiązanie przyjęte przez Parlament jest zgodne z zaleceniami Komisji Weneckiej, która zaleca, aby wnioski o uchylenie immunitetu były rozpatrywane przez właściwą komisję przy drzwiach zamkniętych pod nieobecność zainteresowanego posła (
38
). W tych okolicznościach nie widzę żadnego elementu, który mógłby wpłynąć na ważność art. 9 ust. 11 regulaminu w świetle art. 15 TFUE.
107.
W drugiej kolejności wnoszący odwołanie podnoszą w skardze o stwierdzenie nieważności, że art. 9 ust. 11 regulaminu stanowi bezprawną ingerencję w ich prawa ustanowione w art. 47 i 48 Karty. Nie przedstawiają oni jednak w tym względzie żadnego uzasadnienia. Z tego względu argumenty te powinny zostać oddalone.
108.
Tytułem uzupełnienia chciałbym zauważyć, że gdyby uznać, że wnoszący odwołanie uważają, że ich prawo do obrony zostało naruszone poprzez art. 9 ust. 11 regulaminu, argument ten należałoby oddalić jako bezskuteczny. Postanowienie to i art. 15 TFUE ograniczają bowiem nie prawa stron postępowania w sprawie uchylenia immunitetu, lecz prawo ogółu społeczeństwa do dostępu do informacji. Prawo do obrony strony postępowania nie może więc być ograniczone przez przepisy przewidujące rozpoznanie sprawy przy drzwiach zamkniętych, może natomiast być ewentualnie ograniczone przepisami regulującymi przebieg postępowania i udział stron, tak jak w niniejszym przypadku art. 9 ust. 6 akapit drugi regulaminu, który przewiduje, że dany poseł nie uczestniczy w obradach Komisji Prawnej, chyba że podczas samego wysłuchania. Wnoszący odwołanie przywołują ten przepis po raz pierwszy w odwołaniu bez żadnego wyjaśnienia. Nie ma zatem podstaw, aby go badać.
109.
Z uwagi na powyższe część czwartą zarzutu trzeciego należy oddalić.
5. Wniosek w przedmiocie trzeciego zarzutu odwołania
110.
W świetle powyższych rozważań uważam, że trzeci zarzut odwołania powinien zostać oddalony.
E.
W przedmiocie szóstego zarzutu odwołania
111.
W zarzucie szóstym wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, że naruszył prawo, oddalając szósty (
39
) i siódmy zarzut nieważności (
40
) bądź poprzez odstąpienie od własnej praktyki, bądź poprzez popełnienie błędu w ocenie.
112.
Ów zarzut jest podzielony na dwie części. Wnoszący odwołanie zarzucają zasadniczo Sądowi, w pierwszej z nich, że naruszył prawo przy ustalaniu i stosowaniu kryteriów uchylenia immunitetu, a w drugiej, że naruszył prawo, stwierdzając brak błędu w ocenie fumus persecutionis dokonanej przez Parlament. W części pierwszej wnoszący odwołanie podnoszą dziewięć zarzutów szczegółowych (
41
).
1. W przedmiocie zarzutów szczegółowych pierwszego i drugiego części pierwszej
a) Argumentacja stron
113.
Pierwszy zarzut szczegółowy części pierwszej zarzutu szóstego dotyczy naruszenia art. 343 TFUE w zakresie, w jakim Sąd stwierdził w pkt 122 zaskarżonego wyroku, że postanowienie to nie nakłada na Parlament żadnych ograniczeń, niezależnie od ich charakteru, w odniesieniu do jego prawa do uchylenia immunitetu jego członków. Wnoszący odwołanie podnoszą, że o ile dalsze prowadzenie postępowania, w tym postępowania karnego, przeciwko członkowi Parlamentu zasadniczo nie utrudnia wykonywania jego mandatu, o tyle inaczej jest w sprawach dotyczących tymczasowego aresztowania zainteresowanych posłów, takiego jak w niniejszej sprawie. Wnoszący odwołanie podnoszą, że to właśnie w tym kontekście wielokrotnie przywołali w skardze zasadę proporcjonalności, której Sąd nie wziął pod uwagę.
114.
Drugi zarzut szczegółowy tej części zarzutu dotyczy naruszenia art. 5 ust. 2 regulaminu w zakresie, w jakim Sąd stwierdził, w szczególności w pkt 117–122 i 126 zaskarżonego wyroku, że istnienie lub brak fumus persecutionis jest jedynym kryterium, które Parlament powinien wziąć pod uwagę. W tym względzie wnoszący odwołanie uważają, że z przepisu tego wynika, iż Parlament powinien zachować swoją integralność jako demokratyczne zgromadzenie ustawodawcze i powinien zapewnić niezależność posłów w wykonywaniu ich funkcji.
115.
Parlament, popierany przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o oddalenie tych zarzutów szczegółowych, które albo uważa za oparte na błędnym rozumieniu zaskarżonego wyroku, albo za niedopuszczalne, a częściowo za bezzasadne.
b) Ocena
116.
Opierając się na pkt 76 wyroku Junqueras Vies, Sąd orzekł w pkt 122 zaskarżonego wyroku, że art. 343 TFUE nie można interpretować w ten sposób, że immunitet członka Parlamentu nigdy nie może zostać uchylony, jeżeli dalsze prowadzenie postępowania, w ramach którego wniesiono o uchylenie immunitetu, może utrudnić wykonywanie jego mandatu, a nawet doprowadzić do jego utraty po zakończeniu tego postępowania. Taka wykładnia prowadziłaby do pozbawienia wszelkiej skuteczności (effet utile) art. 9 akapit trzeci protokołu nr 7.
117.
W odniesieniu do art. 5 ust. 2 regulaminu Sąd stwierdził w pkt 119 i 120 zaskarżonego wyroku, że w zakresie, w jakim Parlament przyjął kryterium fumus persecutionis, uwzględniając zarówno cel polegający na ochronie jego niezależności i prawidłowego funkcjonowania, jak i konieczność przestrzegania zasady lojalnej współpracy, siłą rzeczy uznał, wykluczając istnienie fumus persecutionis, że uchylenie immunitetu wnoszących odwołanie nie naruszało interesów Parlamentu, a w szczególności jego prawidłowego funkcjonowania i niezależności.
118.
Uważam, że Sąd nie popełnił żadnego błędu w przytoczonych punktach zaskarżonego wyroku.
119.
Po pierwsze, jeśli chodzi o zastrzeżenie dotyczące pkt 122 zaskarżonego wyroku, chciałbym zauważyć, co również wynika z mojego streszczenia tego punktu (
42
), że wbrew temu, co twierdzą wnoszący odwołanie, Sąd nie wskazał, iż art. 343 TFUE nie nakłada żadnego ograniczenia na prawo Parlamentu do uchylenia immunitetu jego członków ani iż zasada proporcjonalności nie ma zastosowania do decyzji o uchyleniu immunitetu. Wskazał on natomiast, że ryzyko przeszkody w wykonywaniu mandatu, w szczególności utraty tego mandatu po zakończeniu postępowania, w ramach którego wniesiono o uchylenie immunitetu, nie stoi na przeszkodzie temu uchyleniu immunitetu. Ów zarzut szczegółowy wynika zatem z błędnego zrozumienia pkt 122 tego wyroku i w konsekwencji należy oddalić go jako bezzasadny. Ponadto stwierdzenie Sądu w tej kwestii jest prawidłowe.
120.
Po drugie, jeżeli chodzi o drugi zarzut szczegółowy, zauważam, że art. 5 ust. 2 regulaminu jest przepisem ogólnym, który określa cele realizowane przez Parlament przy wykonywaniu jego uprawnień związanych z przywilejami i immunitetami. Przepis ten nie wymienia żadnego kryterium, które należałoby wziąć pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie wniosku o uchylenie immunitetu. Takie kryterium znajduje się jednak w pkt 43 komunikatu nr 11/2019, który przewiduje, że immunitet zostaje uchylony, chyba że celem postępowania jest zaszkodzenie działalności politycznej posła, a tym samym niezależności Parlamentu (fumus persecutionis). Zastosowanie tego kryterium przez Parlament wpisuje się w szeroki zakres uznania, jakim dysponuje on w odniesieniu do uchylenia immunitetu (
43
), i jest ponadto zalecane przez Komisję Wenecką (
44
). Moim zdaniem należy rozumieć, że przyjęcie tej zasady przez Komisję Prawną wynika ze stwierdzenia, że zastosowanie kryterium fumus persecutionis pozwala na zapewnienie realizacji celów, o których mowa w art. 5 ust. 2 regulaminu. W związku z powyższym drugi zarzut szczegółowy również należy oddalić.
2. W przedmiocie trzeciego zarzutu szczegółowego części pierwszej
a) Argumentacja stron
121.
Wnoszący odwołanie twierdzą, że utrzymując w pkt 128–131 zaskarżonego wyroku, iż nie wykazali oni skorzystania z immunitetu przyznanego w art. 9 akapit pierwszy lit. a) protokołu nr 7, Sąd przeinaczył dowody, popełnił błąd co do prawa i naruszył prawo do skutecznej ochrony sądowej. Ponadto Sąd miałby również błędnie stwierdzić w pkt 132 i 133 tego wyroku, że wnoszący odwołanie nie mieli podstaw, by twierdzić, iż sporne decyzje zostały przyjęte z naruszeniem art. 9 akapit drugi tego protokołu.
122.
Parlament, popierany przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o oddalenie tej części zarzutu szczegółowego. Jego zdaniem wnoszący odwołanie nie mają interesu prawnego w kwestionowaniu rozważań sformułowanych przez Sąd w pkt 128 i 131 zaskarżonego wyroku. Ewentualny błąd w tych rozważaniach nie może bowiem prowadzić do stwierdzenia nieważności spornych decyzji, które dotyczą wyłącznie uchylenia immunitetu wnoszących odwołanie na podstawie art. 9 akapit pierwszy lit. b) protokołu nr 7. Tytułem żądania ewentualnego Parlament uważa, że argumenty wnoszących odwołanie należy oddalić jako bezzasadne.
b) Ocena
123.
W odniesieniu do treści i zakresu immunitetu, z którego korzystają posłowie na terytorium krajowym, Sąd orzekł w pkt 130 zaskarżonego wyroku, że wnoszący odwołanie nie mieli podstaw, by twierdzić, iż Parlament naruszył prawo, powołując się na prawo krajowe w świetle wykładni dokonanej przez sądy krajowe. Zgodnie z tą wykładnią zgoda parlamentarna nie jest konieczna do prowadzenia postępowania karnego przeciwko osobie oskarżonej, zanim uzyskała ona status hiszpańskiego posła. Ponadto w odniesieniu do argumentu wnoszących odwołanie, zgodnie z którym immunitetu przewidzianego w art. 9 akapit pierwszy lit. b) protokołu nie można uchylić bez uchylenia również immunitetu przewidzianego w art. 9 akapit drugi tego protokołu, Sąd uznał w pkt 133 tego wyroku, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie mieli oni podstaw, by twierdzić, iż sporne decyzje zostały przyjęte z naruszeniem art. 9 akapit drugi tego protokołu, w szczególności w zakresie, w jakim Królestwo Hiszpanii przyznało im status posła.
124.
W pierwszej kolejności uważam, podobnie jak Parlament, że zarzut dotyczący dokonanej przez niego wykładni art. 9 akapit pierwszy lit. a) protokołu nr 7 jest bezskuteczny w zakresie, w jakim dotyczy uzasadnienia zaskarżonego wyroku bez wpływu na jego sentencję (
45
). Sporne decyzje nie dotyczą bowiem uchylenia immunitetu, o którym mowa w art. 9 akapit pierwszy lit. a) tego protokołu.
125.
Tytułem uzupełnienia przypominam, że art. 18 w rozdziale VII protokołu nr 7 przewiduje, iż w celu stosowania tego protokołu instytucje Unii współpracują z właściwymi władzami danych państw członkowskich. Parlament słusznie zatem oparł się na wykładni dokonanej przez sądy hiszpańskie w celu wykazania, że wnoszący odwołanie nie korzystają z immunitetu przewidzianego w art. 9 akapit pierwszy lit. a) wspomnianego protokołu, ponieważ zostali oskarżeni, zanim zostali wybrani do Parlamentu.
126.
W drugiej kolejności, jeżeli chodzi o argument dotyczący art. 9 akapit drugi protokołu nr 7, to z wyroku Junqueras Vies wynika, że o ile art. 9 akapit pierwszy tego protokołu przewiduje immunitety przysługujące członkom Parlamentu Europejskiego w równym stopniu przez cały czas trwania sesji danej kadencji Parlamentu (
46
), o tyle jego art. 9 akapit drugi przewiduje, że korzystają oni z tego immunitetu również przed rozpoczęciem wykonywania mandatu (
47
). Artykuł 9 akapity pierwszy i drugi wspomnianego protokołu mają zatem różny zakres czasowy (
48
), ponieważ zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału należy uznać, iż sesja Parlamentu trwa, nawet jeżeli w rzeczywistości Parlament nie odbywa posiedzenia (
49
). W konsekwencji poseł, który po otwarciu pierwszej sesji kadencji parlamentarnej objął już mandat, korzysta jedynie z ochrony przewidzianej w art. 9 akapit pierwszy protokołu nr 7. Wynika z tego, że Sąd nie naruszył prawa, orzekając, iż wnoszący odwołanie nie mieli podstaw, by twierdzić, że sporne decyzje zostały przyjęte z naruszeniem art. 9 akapit drugi tego protokołu.
127.
Z uwagi na powyższe trzeci zarzut szczegółowy należy oddalić.
3. W przedmiocie czwartego zarzutu szczegółowego części pierwszej
a) Argumentacja stron
128.
W ramach wstępnego zarzutu szczegółowego (
50
) wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, że naruszył prawo, stwierdzając w pkt 112 zaskarżonego wyroku, że Parlament dysponuje szerokim zakresem uznania w odniesieniu do stosowności nadania biegu wnioskowi o uchylenie immunitetu. Tymczasem przyjęcie spornych decyzji może naruszać szereg praw podstawowych.
129.
W ramach czwartego zarzutu szczegółowego części pierwszej zarzutu szóstego wnoszący odwołanie utrzymują, po pierwsze, że wbrew temu, co wskazano w pkt 135–143 zaskarżonego wyroku, sporne decyzje stanowią ingerencję w ich prawa podstawowe ustanowione w art. 6, art. 39 ust. 2 i art. 45 Karty. Po drugie, zarzucają oni Sądowi, że w pkt 126 i 127 tego wyroku uznał, iż zgodność z prawem wydanych przeciwko nim europejskich nakazów aresztowania nie miała żadnego wpływu na rozpatrzenie wniosku o uchylenie immunitetu mającego na celu umożliwienie wykonania tych nakazów. W tym względzie wnoszący odwołanie twierdzą, że Parlament był zobowiązany do dokonania oceny zagrożenia naruszenia ich praw podstawowych, podobnie jak wykonujący nakaz organ sądowy w kontekście procedur przekazywania osób na mocy decyzji ramowej 2002/584/WSiSW (
51
).
130.
Parlament, popierany przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o oddalenie tego zarzutu szczegółowego. Twierdzi on, że niektóre argumenty są niedopuszczalne, inne – nieistotne dla sprawy, a w każdym razie żaden z nich nie jest zasadny. Jeśli chodzi o argument dotyczący pkt 126 i 127 zaskarżonego wyroku, Parlament wnosi o jego oddalenie w zakresie, w jakim opiera się on na ich błędnym rozumieniu.
b) Ocena
131.
Sąd zauważył w pkt 112 zaskarżonego wyroku, że w zakresie, w jakim art. 9 akapit trzeci protokołu nr 7 nie precyzuje warunków, w jakich Parlament powinien ocenić, czy należy uchylić immunitet, instytucja ta dysponuje bardzo szerokim zakresem uznania co do kierunku, jaki zamierza nadać decyzji wydanej w następstwie wniosku o uchylenie immunitetu, ze względu na polityczny charakter takiej decyzji. Sąd wskazał następnie w pkt 113–114 tego wyroku, że materialne kryteria rozpatrywania wniosków o uchylenie immunitetu nie wynikają z regulaminu, w szczególności z jego art. 5 ust. 2, lecz wynikają z pkt 41–44 komunikatu nr 11/2019, zgodnie z którymi immunitet przewidziany w art. 9 protokołu nr 7 zostaje uchylony, chyba że Parlament stwierdzi istnienie fumus persecutionis. Ponadto Sąd przypomniał w pkt 115 wspomnianego wyroku, że immunitety są przyznawane wyłącznie w interesie Unii.
132.
Jak wynika jasno ze streszczenia pkt 112–115 zaskarżonego wyroku, wprowadzający zarzut szczegółowy opiera się na błędnym rozumieniu owego pkt 112. Wbrew temu, co twierdzą wnoszący odwołanie, ani z pkt 112, ani z kolejnych punktów tego wyroku w żaden sposób nie wynika, że zdaniem Sądu bardzo szeroki zakres uznania, jakim dysponuje Parlament, oznacza, iż jego decyzja nie może naruszać ich praw podstawowych. Argument oparty na tym, że szeroki zakres uznania instytucji oznacza, iż nie jest ona zobowiązana do przestrzegania praw podstawowych, jest zatem oczywiście błędny. Ów zarzut szczegółowy należy zatem moim zdaniem oddalić w zakresie, w jakim opiera się on na błędnym rozumieniu pkt 112 wspomnianego wyroku.
133.
Sąd orzekł w pkt 138 zaskarżonego wyroku, że immunitet nie może stanowić prawa podstawowego przyznanego posłom do Parlamentu Europejskiego, ponieważ jest on przyznawany wyłącznie w interesie Parlamentu. Okoliczność, że decyzja o uchyleniu immunitetu zmienia sytuację prawną danego posła, nie ma w tym względzie znaczenia. Sąd uznał następnie w pkt 140 i 141 tego wyroku, że uchylenie immunitetu parlamentarnego samo w sobie nie ma żadnego wpływu na wykonywanie mandatu ani na swobodę, w szczególności przemieszczania się wnoszących odwołanie, i nie narusza ich prawa do przestrzegania domniemania niewinności. Wreszcie Sąd stwierdził w pkt 142 wspomnianego wyroku, że w konsekwencji argument mający na celu wykazanie, iż takie ingerencje nie spełniają wymogów określonych w art. 52 ust. 1 Karty, jest bezskuteczny i z tego względu należy go oddalić.
134.
Należy stwierdzić, że Sąd nie naruszył prawa w tych punktach zaskarżonego wyroku. Wnoszący odwołanie nie podnoszą żadnego argumentu prawnego, który podważałby ustalenia Sądu, i ograniczają się do ich zakwestionowania. W pełni podzielam stanowisko Sądu, zgodnie z którym uchylenie immunitetu parlamentarnego jako takie nie skutkuje utratą mandatu posła i nie narusza swobody przemieszczania się posła, ponieważ immunitet sam w sobie nie jest prawem podstawowym posła.
135.
Sąd stwierdził w pkt 126 i 127 zaskarżonego wyroku, że do Parlamentu nie należy ocena zgodności z prawem, po pierwsze, aktów przyjętych przez organy sądowe w toku postępowania leżącego u podstaw wniosku o uchylenie immunitetu, ponieważ kwestia ta należy do wyłącznej kompetencji organów krajowych, a po drugie, krajowych nakazów aresztowania i europejskich nakazów aresztowania wydanych w ramach danego postępowania karnego.
136.
Jak przypomniałem (
52
), art. 18 w rozdziale VII protokołu nr 7 przewiduje, że w celu stosowania tego protokołu instytucje Unii współpracują z właściwymi władzami zainteresowanych państw członkowskich. Wynika z tego, że gdy do Parlamentu wpłynął wniosek o uchylenie immunitetu, jest on co do zasady zobowiązany w celu ustalenia istotnych okoliczności faktycznych do oparcia się na dostarczonych przez właściwy organ krajowy informacjach dotyczących przedmiotu i stanu zaawansowania postępowania sądowego, w związku z którym immunitet powinien zostać uchylony. Ponadto, jeżeli brakuje pewnych informacji lub są one niejasne, Komisja Prawna może zwrócić się do zainteresowanego organu o przekazanie jej informacji i wyjaśnień zgodnie z art. 9 ust. 5 regulaminu. Parlament nie jest natomiast właściwy do badania zgodności z prawem decyzji wydanych w ramach postępowania krajowego.
137.
Podobnie Parlament nie jest właściwy do wypowiadania się w przedmiocie zagrożenia naruszenia praw podstawowych wynikającego z wykonania europejskich nakazów aresztowania, jak uczyniłyby to organy sądowe orzekające w przedmiocie ich wykonania. Nie tylko taka kompetencja nie została mu powierzona, ale też jego decyzja nie skutkuje pozbawieniem innych organów uprawnienia do sprawowania niezbędnej kontroli nad tymi nakazami. Decyzja o uchyleniu immunitetu parlamentarnego nie zastępuje bowiem decyzji organów sądowych wykonujących europejski nakaz aresztowania, w ramach której są one zobowiązane do zbadania tego nakazu, a w szczególności do oceny istnienia ewentualnych przesłanek przewidzianych w decyzji ramowej 2002/584 w celu wykonania tego nakazu lub odmowy jego wykonania. Ponadto decyzja Parlamentu nie zobowiązuje organów wykonujących europejski nakaz aresztowania do wykonania europejskiego nakazu aresztowania. Wynika z tego, że do Parlamentu nie należy kwestionowanie takiego nakazu wydanego przez organy krajowe ani badanie ewentualnego wpływu jego wykonania na prawa podstawowe wnoszących odwołanie.
138.
W tym kontekście chciałbym zauważyć, że Komisja Wenecka podkreśla w swoim sprawozdaniu, iż organ parlamentarny rozpatrujący wniosek o uchylenie immunitetu nie powinien przeprowadzać badania o charakterze typowo sądowym, a w szczególności nie powinien w żadnym wypadku wypowiadać się na temat celowości wszczęcia postępowania karnego (
53
).
139.
Z uwagi na powyższe czwarty zarzut szczegółowy należy oddalić.
4. W przedmiocie piątego zarzutu szczegółowego części pierwszej
a) Argumentacja stron
140.
W ramach piątego zarzutu szczegółowego wnoszący odwołanie podnoszą, że Sąd naruszył prawo poprzez oddalenie ich argumentów dotyczących zasady proporcjonalności i naruszył w ten sposób nie tylko tę zasadę, lecz również ciążący na nim obowiązek uzasadnienia.
141.
Parlament twierdzi, że zarzut ten jest niedopuszczalny, ponieważ nie jest wystarczająco precyzyjny. Królestwo Hiszpanii ze swej strony podnosi, że ów zarzut szczegółowy nie jest związany z żadnym punktem zaskarżonego wyroku, a zatem nie ma znaczenia dla sprawy.
b) Ocena
142.
Piąty zarzut szczegółowy jest moim zdaniem niedopuszczalny w zakresie, w jakim dotyczy zarzucanego naruszenia przez Sąd zasady proporcjonalności. Czytany w ten sposób ów zarzut szczegółowy, nie jest bowiem uzasadniony i ogranicza się do odesłania do skargi o stwierdzenie nieważności.
143.
Jeżeli chodzi o twierdzenie wnoszących odwołanie, zgodnie z którym Sąd nie ustosunkował się do ich argumentów dotyczących przestrzegania zasady proporcjonalności, przypominam, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarzut braku odpowiedzi Sądu na argumenty podniesione w pierwszej instancji sprowadza się w istocie do podniesienia naruszenia obowiązku uzasadnienia wynikającego z art. 36 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mającego zastosowanie do Sądu na mocy art. 53 akapit pierwszy tego statutu i art. 117 regulaminu postępowania przed Sądem (
54
).
144.
Niemniej jednak z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że obowiązek uzasadnienia nie wymaga od Sądu ustosunkowania się w sposób wyczerpujący do każdego punktu rozumowania przedstawionego przez strony sporu, w związku z czym uzasadnienie Sądu może mieć charakter dorozumiany, pod warunkiem że pozwala zainteresowanym na poznanie powodów, dla których Sąd nie przychylił się do ich argumentów, a Trybunałowi dostarcza elementów wystarczających do dokonania kontroli w trybie odwołania (
55
).
145.
W tym kontekście nie ulega moim zdaniem wątpliwości, że Sąd, nawet jeśli tylko w sposób dorozumiany, to jednak oddalił zarzut dotyczący naruszenia zasady proporcjonalności, skoro wnoszący odwołanie podnieśli w ramach szóstego zarzutu stwierdzenia nieważności, że zgoda na ich zatrzymanie była nieproporcjonalna, biorąc pod uwagę, po pierwsze, wynikające z tego naruszenie ich praw podstawowych, a po drugie, etap postępowania karnego (
56
). Jeżeli chodzi o ów pierwszy argument, to jak wynika z mojej analizy czwartego zarzutu szczegółowego, Sąd słusznie go oddalił. Jeżeli chodzi o argument drugi, to Sąd orzekł w pkt 126 zaskarżonego wyroku, że do Parlamentu nie należy ocena zgodności z prawem aktów przyjętych przez organy sądowe w toku postępowania, ponieważ kwestia ta należy do wyłącznej kompetencji organów krajowych. Należy zatem stwierdzić, że w ramach zarzutu szóstego odwołania wyrok ten nie jest dotknięty brakiem rozstrzygnięcia ani, bardziej ogólnie, brakiem uzasadnienia w tym względzie. Uzasadnienie wspomnianego wyroku pozwala bowiem zainteresowanym poznać powody, dla których ich argumenty nie zostały uwzględnione.
146.
Z uwagi na powyższe piąty zarzut szczegółowy należy oddalić.
5. W przedmiocie szóstego zarzutu szczegółowego części pierwszej
a) Argumentacja stron
147.
W ramach szóstego zarzutu szczegółowego wnoszący odwołanie podnoszą, że Sąd naruszył prawo, stwierdzając w pkt 141–143 zaskarżonego wyroku co do zasady, że decyzja o uchyleniu immunitetu posła do Parlamentu Europejskiego i procedura, która doprowadziła do jej wydania, nie naruszają – i nie mogą naruszać – prawa do przestrzegania domniemania niewinności. W tym względzie pkt B spornych decyzji wymienia postanowienie Tribunal Supremo (sądu najwyższego) z dnia 25 października 2018 r., podczas gdy dotyczy ono nie wnoszących odwołanie, lecz ich współoskarżonych. Ponadto, ponieważ jedynym dokumentem przedstawionym członkom Komisji Prawnej był wyrok Tribunal Supremo (sądu najwyższego) z dnia 14 października 2019 r., którym skazano inne osoby, przyjęcie spornych decyzji miałoby się opierać na założeniu, że wnoszący odwołanie są winni, z naruszeniem prawa do domniemania niewinności. Taki sam wniosek nasuwa się ze względu na fakt, że ich zdaniem Sąd nie zbadał ich argumentów dotyczących nadużycia władzy i istnienia ukrytego celu, podniesionych w ramach szóstego zarzutu stwierdzenia nieważności, i tym samym uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi uzasadnienia.
148.
Parlament, popierany przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o oddalenie tego zarzutu szczegółowego. Podnosi on w szczególności, że zarzut ten opiera się na błędnym rozumieniu pkt 141 zaskarżonego wyroku, w którym Sąd po prostu stwierdził, że uchylenie immunitetu posła jako takie nie narusza jego prawa do przestrzegania zasady domniemania niewinności. Ponadto, jeśli chodzi o argument dotyczący naruszenia obowiązku uzasadnienia, Parlament uważa, że należy go odrzucić jako niedopuszczalny, a w każdym razie oddalić jako bezzasadny.
b) Ocena
149.
Sąd orzekł w pkt 141 zaskarżonego wyroku, że decyzja o uchyleniu immunitetu nie narusza prawa do przestrzegania zasady domniemania niewinności. Jego zdaniem kwestia, czy w chwili złożenia wniosku przesłanki wymagane do uchylenia immunitetu zgodnie z art. 9 protokołu nr 7 były spełnione, jest odrębna od ustalenia, czy czyny zarzucane danemu posłowi zostały udowodnione, co należy do kompetencji organów państwa członkowskiego.
150.
Jak podnosi Parlament, szósty zarzut szczegółowy opiera się na błędnym rozumieniu zaskarżonego wyroku i z tego względu należy go oddalić jako bezzasadny.
151.
Wydaje mi się, że za pomocą tego zarzutu szczegółowego wnoszący odwołanie twierdzą w rzeczywistości, że Sąd nie ustosunkował się do ich argumentów podniesionych w skardze o stwierdzenie nieważności, dotyczących uwzględnienia przez Parlament orzeczeń sądowych, które można rozumieć jako świadczące o ich winie, podczas gdy ich nie dotyczyły. Okoliczność, że ich zdaniem Parlament oparł się na tych orzeczeniach, jest istotna w świetle ich argumentów dotyczących nadużycia władzy i istnienia ukrytego celu.
152.
Jak już przypomniałem (
57
), po pierwsze, zarzut oparty na braku ustosunkowania się przez Sąd do argumentów podniesionych w pierwszej instancji sprowadza się zasadniczo do podniesienia naruszenia obowiązku uzasadnienia, a po drugie, obowiązek uzasadnienia nie nakazuje Sądowi przedstawienia wyjaśnienia, które podejmowałoby w sposób wyczerpujący punkt po punkcie argumentację przedstawioną przez strony sporu.
153.
W tym kontekście należy stwierdzić, że Sąd zbadał z jednej strony pkt B spornych decyzji (
58
), a z drugiej strony ewentualny wpływ zawartych w nim niedokładnych sformułowań na decyzję o uchyleniu immunitetu Parlamentu. W związku z tym argument ten jest nieuzasadniony.
154.
Jeśli chodzi o argumenty dotyczące nadużycia władzy i istnienia ukrytego celu, należy je odrzucić jako niedopuszczalne, ponieważ wnoszący odwołanie nie przedstawiają w odwołaniu żadnego uzasadnienia na ich poparcie i odsyłają w sposób ogólny do skargi o stwierdzenie nieważności.
6. W przedmiocie zarzutów szczegółowych siódmego i ósmego części pierwszej
a) Argumentacja stron
155.
W ramach zarzutów szczegółowych siódmego i ósmego części pierwszej zarzutu szóstego wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi, że naruszył prawo, oceniając w pkt 147–161 zaskarżonego wyroku nieprawdziwe twierdzenia Parlamentu zawarte w pkt S i B spornych decyzji, dotyczące, odpowiednio, celu immunitetu parlamentarnego przewidzianego w art. 9 protokołu nr 7 oraz stanu zaawansowania dotyczącego ich postępowania karnego. Te nieprawdziwe twierdzenia miałyby mieć wpływ na decyzję o uchyleniu immunitetu Parlamentu, ponieważ wprowadzały w błąd jego członków.
156.
Zdaniem wnoszących odwołanie, po pierwsze, stosunkowo rozsądne byłoby bowiem założenie, że głosy członków Parlamentu Europejskiego, którzy opowiedzieli się za spornymi decyzjami, byłyby inne, gdyby byli oni świadomi, że jeśli chodzi o immunitety przewidziane w art. 9 protokołu nr 7, pkt S tych decyzji był oczywiście błędny. Po drugie, gdyby Parlament wiedział, że wbrew temu, co wskazano w pkt B wspomnianych decyzji, etap dochodzenia wobec wnoszących odwołanie nie został zamknięty, mógłby uznać, że wydanie wobec nich europejskiego nakazu aresztowania przed zamknięciem etapu postępowania przygotowawczego było nieproporcjonalne. Ponadto pkt 159 zaskarżonego wyroku miałby być obarczony naruszeniem prawa polegającym na przeinaczeniu przepisów hiszpańskiego kodeksu postępowania karnego.
157.
Parlament, popierany przez Królestwo Hiszpanii, wnosi do Sądu o oddalenie tych dwóch zarzutów szczegółowych. Zdaniem Parlamentu argumentowi, dotyczącemu tego, że jego decyzja o uchyleniu immunitetu wnoszących odwołanie opierała się wyłącznie na uzasadnieniu wskazanym w pkt S spornych decyzji, przeczą jego uwagi zawarte w pkt T–W tych decyzji, a zatem argument ten należy oddalić jako bezzasadny. Ponadto argument dotyczący przeinaczenia przepisów hiszpańskiego kodeksu postępowania karnego powinien zostać odrzucony jako niedopuszczalny, ponieważ został podniesiony przez wnoszących odwołanie po raz pierwszy w ramach odwołania. W każdym razie argument ten należy oddalić jako bezzasadny. Królestwo Hiszpanii utrzymuje, że ósmy zarzut szczegółowy jest bezskuteczny, ponieważ dla uwzględnienia wniosku o uchylenie immunitetu nie ma znaczenia, czy etap dochodzenia został zamknięty, czy też nie.
b) Ocena
158.
Sąd przypomniał w pkt 148 zaskarżonego wyroku, że w pkt S spornych decyzji powtórzono zasadę zawartą w pkt 3 komunikatu nr 11/2019, zgodnie z którą „[c]elem immunitetu parlamentarnego jest ochrona Parlamentu i jego posłów przed postępowaniami sądowymi dotyczącymi działań podejmowanych w ramach wykonywania obowiązków parlamentarnych i nierozerwalnie związanych z tymi obowiązkami”. W tym względzie Sąd orzekł w pkt 149 tego wyroku, że bezsporne było, iż wnoszący odwołanie byli objęci immunitetem przewidzianym w art. 9 akapit pierwszy lit. b) protokołu nr 7, nawet jeśli przedmiotowe postępowanie karne dotyczyło działalności niezwiązanej z wykonywaniem obowiązków parlamentarnych. Niemniej jednak w pkt 152 wspomnianego wyroku stwierdził on, że ogólne twierdzenie zawarte w pkt S spornych decyzji nie zostało zrealizowane w tym znaczeniu, że wniosek o uchylenie immunitetu członka Parlamentu powinien zostać uwzględniony, jeżeli jego celem jest dalsze prowadzenie postępowania sądowego dotyczącego okoliczności niemających związku z wykonywaniem obowiązków parlamentarnych.
159.
Sąd przypomniał następnie w pkt 155 zaskarżonego wyroku treść pkt B spornych decyzji i stwierdził w pkt 157 tego wyroku, że wnoszący odwołanie mieli podstawy, by twierdzić, iż punkt ten jest dotknięty błędem w ustaleniach faktycznych, a przynajmniej brakiem jasności co do kwestii, czy faza dochodzenia w rozpatrywanym postępowaniu karnym została w stosunku do nich zamknięta. W pkt 160 wspomnianego wyroku Sąd doszedł jednak do wniosku, że nie wydaje się, by błąd ten, a przynajmniej ten brak jasności, miał wpływ na rozpatrzenie wniosku o uchylenie immunitetu.
160.
W związku z tym Sąd stwierdził, że pewne sformułowania zawarte w pkt B i S spornych decyzji były nieprawidłowe. Doszedł jednak następnie do wniosku, że wbrew temu, co twierdzą wnoszący odwołanie, te nieścisłości nie mogły mieć wpływu na decyzję o uchyleniu immunitetu parlamentarnego.
161.
Jestem zdania, że wniosek Sądu nie jest obarczony błędem. Uzasadnienie spornych decyzji nie ogranicza się bowiem do ich pkt B i S. Aby ocenić wpływ tych nieprawidłowych sformułowań, należy wziąć pod uwagę kontekst oraz uzasadnienie tych decyzji w całości. W ramach szóstego zarzutu odwołania wnoszący odwołanie nie przedstawili żadnego argumentu pozwalającego wykazać, że nieścisłości w sformułowaniach pkt B i S były tego rodzaju, że decyzja o uchyleniu immunitetu Parlamentu byłaby inna, gdyby sformułowania te były prawidłowe. Podzielam w szczególności opinię Królestwa Hiszpanii, zgodnie z którą w odniesieniu do decyzji o uchyleniu immunitetu nie ma znaczenia, czy etap postępowania przygotowawczego w sprawie karnej został zakończony, czy też nie.
162.
Tytułem ewentualnym, w odniesieniu do argumentu wnoszących odwołanie, zgodnie z którym Parlament mógł uznać, że wydanie przeciwko nim europejskich nakazów aresztowania przed zakończeniem etapu postępowania przygotowawczego było nieproporcjonalne, przypominam (
59
), że ocena proporcjonalności zatrzymania wnoszących odwołanie z uwagi na etap dotyczącego ich postępowania karnego nie jest objęta zakresem kompetencji Parlamentu.
163.
W tym kontekście uważam, że argumenty oparte na przepisach hiszpańskiego kodeksu postępowania karnego są bezskuteczne.
164.
W świetle powyższego zarzuty szczegółowe siódmy i ósmy należy oddalić.
7. W przedmiocie dziewiątego zarzutu szczegółowego części pierwszej
a) Argumentacja stron
165.
W ramach dziewiątego zarzutu szczegółowego części pierwszej zarzutu szóstego wnoszący odwołanie podnoszą, iż w pierwszej kolejności Sąd naruszył prawo, stwierdzając w pkt 162–172 zaskarżonego wyroku, że Parlament nie naruszył zasad równego traktowania i dobrej administracji. Otóż Parlament miał nie zastosować się do swojej utrwalonej praktyki polegającej na odmowie uchylenia immunitetu posła w przypadkach wymienionych w pkt 162 i 163 tego wyroku. W drugiej kolejności Sąd miałby naruszyć również prawo, stwierdzając w pkt 166 wspomnianego wyroku, że elementy wymienione w ramach zarzutów szóstego i siódmego, dotyczące praktyk i zasad funkcjonowania Parlamentu w dziedzinie immunitetów, były już bez znaczenia, zgodnie z pkt 53 komunikatu nr 11/2019, który przewiduje, że zastępuje on wcześniejsze komunikaty. W trzeciej kolejności Sąd miałby przeinaczyć dowody, uznając, że wnoszący odwołanie nie wykazali, „w jaki sposób” przywołane decyzje miałyby wykazać istnienie pewnej praktyki. W czwartej kolejności w pkt 166–172 tego wyroku Sąd miałby przeinaczyć również dowody i naruszyć prawo, nie uwzględniając wszystkich precedensów powołanych przez wnoszących odwołanie, a także odnoszących się do nich argumentów w celu wykazania fumus persecutionis.
166.
Parlament, popierany przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o oddalenie tego zarzutu szczegółowego jako bezzasadnego. Parlament utrzymuje, że ani zasada dobrej administracji, ani zasada równego traktowania nie zakazują mu dostosowania i zmiany swojej wcześniejszej praktyki. Ponadto argumenty dotyczące przeinaczenia dowodów przez Sąd są niedopuszczalne, ponieważ wnoszący odwołanie nie wskazują dokładnie popełnionych błędów lub przeinaczonych dowodów. W każdym razie argumentacja ta jest bezpodstawna.
b) Ocena
167.
W pkt 162 i 163 zaskarżonego wyroku Sąd streścił twierdzenia wnoszących odwołanie dotyczące elementów istniejącej ich zdaniem praktyki Parlamentu, które Parlament miał naruszyć.
168.
Sąd wskazał w pkt 166 zaskarżonego wyroku, że w celu wykazania istnienia praktyki Parlamentu polegającej na odmowie uchylenia immunitetu posła, w sytuacji gdy jest on ścigany z powodu jego działalności politycznej, jeżeli ściganie to ma miejsce z inicjatywy przeciwnika politycznego lub gdy odnośne władze krajowe zażądały przykładnego ukarania tego posła, wnoszący odwołanie powołują się na komunikat nr 11/2003 z dnia 6 czerwca 2003 r. Komunikat ten został sporządzony przez Komisję Prawną i Rynku Wewnętrznego Parlamentu, zajmującą się wówczas kwestiami immunitetu, i stanowi syntezę wcześniejszej praktyki decyzyjnej Parlamentu. Sąd przedstawił streszczenie odpowiednich fragmentów tego komunikatu, a następnie zauważył, że w dniu 19 listopada 2019 r. został on zastąpiony komunikatem nr 11/2019.
169.
Sąd wskazał w pkt 167 zaskarżonego wyroku argument Parlamentu, zgodnie z którym zrezygnował on ze swojej praktyki streszczonej w komunikacie nr 11/2003, ograniczając liczbę przypadków uzasadniających odmowę uchylenia immunitetu.
170.
Sąd zauważył w pkt 168 zaskarżonego wyroku, że praktyka Parlamentu polegająca na odmowie uchylenia immunitetu, jeżeli celem danego postępowania sądowego jest utrudnienie wykonywania obowiązków parlamentarnych posła, nie jest kwestionowana. Następnie stwierdził, że wnoszący odwołanie w odniesieniu do przypadków, w których Parlament odmawia uchylenia immunitetu jednego ze swoich członków, ograniczają się do przywołania kilku decyzji Parlamentu, nie wykazując, w jaki sposób mogłyby one wykazać istnienie takiej praktyki. Ponadto Sąd zauważył, że większość decyzji przywołanych przez wnoszących odwołanie została wydana w latach 1982–2003.
171.
Jestem zdania, że Sąd nie popełnił żadnego błędu w rozpatrywanych punktach zaskarżonego wyroku.
172.
Jak wynika z pkt 53 komunikatu nr 11/2019, zastąpił on wszystkie wcześniejsze komunikaty i wszystkie inne dokumenty Komisji Prawnej dotyczące praktyk i zasad funkcjonowania Parlamentu w dziedzinie immunitetów. Świadczy to o wyraźnym zamiarze zmiany przez Parlament swojej wcześniejszej praktyki. Z uwagi na zakres uznania, jakim dysponuje Parlament w odniesieniu do uchylenia immunitetu parlamentarnego, jestem zdania, że miał on prawo postąpić w ten sposób, tym bardziej że zmiana jego praktyki była uzasadniona analizą orzecznictwa.
173.
Wniosek ten został potwierdzony przez Trybunał, który miał już okazję uznać, że komunikat nr 11/2003 nie ma już zastosowania w następstwie opublikowania komunikatu nr 11/2019 i że w związku z tym Sąd nie był zobowiązany do jego uwzględnienia (
60
). Zważywszy na to, że wnoszący odwołanie opierają swoją argumentację na wcześniejszej praktyce Parlamentu, streszczonej w komunikacie nr 11/2003, stwierdzenie Trybunału odnosi się a fortiori do każdej praktyki Parlamentu poprzedzającej komunikat nr 11/2019.
174.
Z uwagi na te okoliczności należy stwierdzić, że argumenty wnoszących odwołanie dotyczące wcześniejszej praktyki Parlamentu są bezzasadne.
175.
Tytułem ewentualnym, jeśli chodzi o argumenty oparte na zarzucanym przeinaczeniu dowodów przez Sąd, jestem zdania, że są one niedopuszczalne, ponieważ wnoszący odwołanie nie wskazują dokładnie, które dowody zostały przeinaczone, i nie wykazują błędów w analizie Sądu, które w jego ocenie doprowadziły do tego przeinaczenia (
61
). Ograniczają się oni bowiem do odesłania w sposób abstrakcyjny i ogólny do dowodów przedstawionych na poparcie ich skargi o stwierdzenie nieważności. W ten sposób wnoszą oni w rzeczywistości do Trybunału o dokonanie oceny dowodów załączonych do skargi o stwierdzenie nieważności.
176.
W tych okolicznościach dziewiąty zarzut szczegółowy należy oddalić.
8. W przedmiocie części drugiej zarzutu szóstego
a) Argumentacja stron
177.
Część druga zarzutu szóstego dotyczy naruszenia prawa, jakiego miał dopuścić się Sąd, stwierdzając, że Parlament nie popełnił błędu w ocenie fumus persecutionis.
178.
W pierwszej kolejności wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi naruszenie ciążącego na nim obowiązku uzasadnienia. Ponownie kwestionują oni (
62
) zasadę wyrażoną w pkt 112 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którą Parlament dysponuje szerokim zakresem uznania co do kierunku, jaki zamierza nadać decyzji wydanej w następstwie wniosku o uchylenie immunitetu.
179.
W drugiej kolejności Sąd miałby uchybić ciążącemu na nim obowiązkowi uzasadnienia i naruszyć prawo do skutecznej ochrony sądowej, „nie zajmując stanowiska w przedmiocie zastosowanego kryterium kontroli” i nie stosując kryteriów kontroli zawartych w skardze o stwierdzenie nieważności.
180.
W trzeciej kolejności Sąd miałby przeinaczyć dowody, naruszyć prawo, uchybić ciążącemu na nim obowiązkowi uzasadnienia i naruszyć prawo do skutecznej ochrony sądowej, „nie badając większości przedstawionych przez nich argumentów ze względu na ich znaczenie dla ustalenia fumus persecutionis w ramach zarzutów szóstego, siódmego i ósmego”. Wnoszący odwołanie odsyłają w tym względzie do swoich argumentów przedstawionych w skardze o stwierdzenie nieważności. Podnoszą oni również, że nieprawidłowe sformułowanie pkt S spornych decyzji miało wpływ na ocenę fumus persecutionis.
181.
W czwartej kolejności Sąd miałby, w pkt 174–186 zaskarżonego wyroku, przeinaczyć dowody i naruszyć prawo przy ocenie błędów, jakie zdaniem wnoszących odwołanie popełnił Parlament w ramach ustalenia fumus persecutionis.
182.
W szczególności wnoszący odwołanie kwestionują: po pierwsze – ocenę Sądu dotyczącą braku wpływu na ustalenie fumus persecutionis, z jednej strony, daty wydania europejskich nakazów aresztowania (pkt 174 tego wyroku), z drugiej zaś braku europejskich nakazów aresztowania obowiązujących w okresie od lipca 2018 r. do października lub listopada 2019 r. (pkt 175–178 wspomnianego wyroku); po drugie – stwierdzenie Sądu zawarte w pkt 179–182 tego wyroku, zgodnie z którym argumenty dotyczące prawdziwości zarzucanych im czynów, ich kwalifikacji w świetle hiszpańskiej ustawy karnej, a także kwestii, czy czyny te uzasadniały wszczęcie postępowania karnego, były bezskuteczne; po trzecie – ocenę Sądu zawartą w pkt 183–184 zaskarżonego wyroku, dotyczącą znaczenia elementów uwzględnionych przez Parlament przy ocenie fumus persecutionis; po czwarte – uznanie, które stanowi naruszenie prawa przez Sąd, w pkt 185 tego wyroku, że do Parlamentu nie należy ocena zgodności z prawem aktów przyjętych przez organy sądowe w toku rozpatrywanego postępowania karnego. Po każdym z zastrzeżeń wnoszących odwołanie następuje albo ich własna ocena znaczenia wymienionych elementów dla oceny fumus persecutionis, albo odesłanie do innych zarzutów odwołania, albo zwykłe stwierdzenie, że Sąd naruszył prawo.
183.
Parlament, popierany przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o odrzucenie argumentów wnoszących odwołanie jako niedopuszczalnych albo o oddalenie ich jako bezzasadnych.
b) Ocena
184.
Sąd stwierdził najpierw w pkt 183 zaskarżonego wyroku, że w celu stwierdzenia braku fumus persecutionis Parlament oparł się na kilku elementach rozpatrywanych łącznie, a mianowicie na okoliczności, że zarzucane czyny zostały popełnione w 2017 r., podczas gdy wnoszący odwołanie uzyskali status członka Parlamentu w dniu 13 czerwca 2019 r., oraz na okolicznościach, po pierwsze, że zarzuty zostały im postawione w dniu 21 marca 2018 r., to znaczy w chwili, gdy nabycie statusu posła do Parlamentu Europejskiego było hipotetyczne, a po drugie, że zarzuty te dotyczyły również innych osób, które nie były członkami Parlamentu.
185.
Sąd uznał następnie w pkt 186 zaskarżonego wyroku, że wnoszący odwołanie nie wykazali oczywistego błędu w ocenie, jaki miał popełnić Parlament, opierając się na rozpatrywanych okolicznościach (przywołanych w poprzednim punkcie), aby wykluczyć istnienie fumus persecutionis. W świetle tych okoliczności zdaniem Sądu fakty, że po pierwsze, wnoszący odwołanie są ścigani z powodu swojej krajowej działalności politycznej, po drugie, że w trakcie lub w wyniku przedmiotowego postępowania karnego mogliby zostać czasowo pozbawieni możliwości wykonywania swojego mandatu lub nawet go utracić, po trzecie, że hiszpańska partia VOX wykonywała actio popularis w przedmiotowym postępowaniu karnym, oraz po czwarte, że byli oni przedmiotem pewnych negatywnych oświadczeń publicznych, wzywających w szczególności do ich przykładnego ukarania, nie mogą podważyć tego wniosku. To samo dotyczy twierdzeń wnoszących odwołanie mających na celu podważenie bezstronności organów sądowych biorących udział w przedmiotowym postępowaniu karnym. Ponadto w celu wykazania istnienia tego oczywistego błędu w ocenie popełnionego przez Parlament wnoszący odwołanie nie mogą skutecznie powoływać się na zdarzenia, które nastąpiły po wydaniu spornych decyzji, takie jak komunikat centralnej komisji wyborczej z dnia 3 listopada 2022 r. oraz fakt, że oni i ich doradcy byli szpiegowani przez władze hiszpańskie.
186.
Uważam, że Sąd nie popełnił błędu w analizie dokonanej przez Parlament oceny fumus persecutionis. Podzielam w szczególności jego opinię, zgodnie z którą Parlament dysponuje szerokim zakresem uznania w świetle wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia istnienia fumus persecutions, oraz że jego decyzja może zostać uchylona jedynie w przypadku oczywistego błędu w tej ocenie (
63
). Moim zdaniem ocena Sądu, zgodnie z którą taki oczywisty błąd nie został popełniony przez Parlament, nie jest błędna.
187.
Tytułem uzupełnienia, jeśli chodzi w pierwszej kolejności o argumenty wnoszących odwołanie streszczone w pkt 178 niniejszej opinii, to są one moim zdaniem bezzasadne. O ile wnoszący odwołanie formalnie podnoszą naruszenie obowiązku uzasadnienia, o tyle jestem jednak zdania, że za pomocą tych argumentów kwestionują oni w rzeczywistości zasadę wyrażoną w pkt 112 zaskarżonego wyroku, na której Sąd oparł swoją ocenę. Przeanalizowałem już te argumenty w ramach pierwszej części zarzutu szóstego w kontekście zarzucanego naruszenia praw podstawowych wnoszących odwołanie (
64
). Rozpatrywane w sposób bardziej ogólny stwierdzenie zawarte w pkt 112 tego wyroku jest, jak już wskazałem, prawidłowe (
65
).
188.
W drugiej kolejności, jeśli chodzi o argumenty streszczone w pkt 179 i 180 niniejszej opinii, to są one moim zdaniem niedopuszczalne, jako że są nieprecyzyjne i dotyczą ponownego zbadania argumentów zawartych w skardze o stwierdzenie nieważności. Przypominam, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem odwołanie, które ogranicza się do powtórzenia lub dosłownego odtworzenia zarzutów i argumentów podniesionych przed Sądem, nie spełnia wymogów uzasadnienia wynikających z art. 256 TFUE, art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz z art. 168 § 1 lit. d) i art. 169 regulaminu postępowania przed Trybunałem (
66
). Tymczasem jest tak w przypadku argumentów przedstawionych w pkt 179 i 180 niniejszej opinii, ponieważ wnoszący odwołanie ograniczają się do ogólnego odesłania do argumentów zawartych w skardze o stwierdzenie nieważności.
189.
Jeżeli chodzi wreszcie o argumenty streszczone w pkt 181 i 182 niniejszej opinii, wnoszący odwołanie ograniczają się albo do przedstawienia swojej opinii na temat wpływu niektórych elementów uznanych przez Parlament za istotne lub nie (pkt 174–182 zaskarżonego wyroku), albo do odesłania do zarzutów zmierzających do stwierdzenia nieważności (pkt 183–184 tego wyroku), albo do stwierdzenia, że Sąd naruszył prawo (pkt 185 i 186 wspomnianego wyroku). W konsekwencji argumenty te są również niedopuszczalne, ponieważ wnoszący odwołanie nie wskazują na błąd w rozumowaniu Sądu.
190.
W każdym razie, przy założeniu, że argumenty te są dopuszczalne, należy je oddalić jako bezzasadne, ponieważ nie mogą one podważyć mojego stwierdzenia zawartego w pkt 186 niniejszej opinii.
191.
Z uwagi na powyższe część drugą zarzutu szóstego należy oddalić.
9. Wniosek w przedmiocie szóstego zarzutu odwołania
192.
W świetle powyższych rozważań uważam, że szósty zarzut odwołania powinien zostać oddalony.
F.
W przedmiocie piątego zarzutu odwołania
193.
W zarzucie piątym wnoszący odwołanie zarzucają Sądowi naruszenie prawa poprzez oddalenie piątego zarzutu nieważności, opartego na naruszeniu zasady pewności prawa ze względu na brak jasności spornych decyzji. W tym względzie Sąd miałby nie wziąć pod uwagę okoliczności, że Parlament, po pierwsze, nigdy nie rozpatrzył wniosku o uchylenie immunitetu dotyczącego dalszego prowadzenia postępowania w sprawie przekazania na podstawie rozdziału 2 decyzji ramowej 2002/584, a po drugie, po raz pierwszy zajmował się wyłącznie jednym z immunitetów przewidzianych w art. 9 protokołu nr 7. Ów zarzut jest podzielony na dwie części.
1. W przedmiocie części pierwszej zarzutu piątego
a) Argumentacja stron
194.
W części pierwszej zarzutu piątego wnoszący odwołanie podnoszą, iż Sąd naruszył prawo, uznając w odniesieniu do postępowań, w ramach których immunitet został uchylony, że sporne decyzje nie były niejasne. W tym względzie kwestionują oni wykładnię spornych decyzji przedstawioną przez Sąd w pkt 94–97 zaskarżonego wyroku, która ich zdaniem nie jest jedyną możliwą wykładnią. Podnoszą oni w szczególności, że dotyczące ich wnioski o uchylenie immunitetu miały na celu wyłącznie kontynuowanie toczących się postępowań w sprawie wydania, a mianowicie postępowań w sprawie wykonania europejskich nakazów aresztowania w Belgii i w Zjednoczonym Królestwie.
195.
Parlament, popierany przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o oddalenie tej części zarzutu, podnosząc, że argumenty te są niedopuszczalne lub bezskuteczne, a w każdym razie bezzasadne.
b) Ocena
196.
Sąd przeanalizował sporne decyzje w pkt 95 i 96 zaskarżonego wyroku. Wskazał on, po pierwsze, że z pkt 1 ich części normatywnej wynika, iż uchylają immunitet wnoszących odwołanie przewidziany w art. 9 akapit pierwszy lit. b) protokołu nr 7, a mianowicie immunitet przyznany na terytorium jakiegokolwiek państwa członkowskiego innego niż Królestwo Hiszpanii, bez dokonywania jakiegokolwiek wyboru tych państw. Po drugie, Sąd wymienił fragmenty tych decyzji wskazujące, że zwrócono się o uchylenie immunitetu w celu usunięcia przeszkód w wykonaniu europejskich nakazów aresztowania wydanych wobec wnoszących odwołanie. Sąd doszedł w ten sposób do wniosku, że sporne decyzje, rozpatrywane niezależnie lub w związku z wnioskami o uchylenie immunitetu, nie były niejasne.
197.
Podzielam wniosek Sądu. Proponowana przez wnoszących odwołanie lektura wniosków o uchylenie immunitetu, zgodnie z którą dotyczą one wyłącznie wykonania europejskich nakazów aresztowania w Belgii i w Zjednoczonym Królestwie, nie jest możliwa do obrony, jeżeli uwzględni się nie tylko niektóre wyjęte z kontekstu elementy, jak czynią to wnoszący odwołanie, lecz sporne decyzje jako całość.
198.
Prawdą jest, że art. 9 ust. 1 decyzji ramowej 2002/584 przewiduje możliwość, aby wydający europejski nakaz aresztowania organ sądowy przekazał ten nakaz bezpośrednio wykonującemu nakaz organowi sądowemu, gdy znane jest miejsce pobytu osoby, której dotyczy wniosek. Niemniej jednak powiadomienie to nie skutkuje ograniczeniem zakresu europejskiego nakazu aresztowania do terytorium państwa członkowskiego tego ostatniego organu. Ów europejski nakaz aresztowania zawsze może być wykonany we wszystkich państwach członkowskich. Tym samym w braku wyraźnych sformułowań w rozpatrywanych wnioskach o uchylenie immunitetu, z których wynikałoby, że immunitet powinien zostać uchylony przez Parlament wyłącznie w odniesieniu do wykonania europejskich nakazów aresztowania w Belgii i w Zjednoczonym Królestwie, wykładnię tych wniosków i spornych decyzji dokonaną przez wnoszących odwołanie należy odrzucić jako błędną. W konsekwencji Sąd nie popełnił błędu, stwierdzając, że ze spornych decyzji wynika, iż Parlament postanowił uchylić immunitet wnoszących odwołanie na terytorium wszystkich państw członkowskich, z wyjątkiem terytorium Hiszpanii.
199.
Z uwagi na powyższe uważam, że część pierwszą zarzutu piątego należy oddalić.
2. W przedmiocie części drugiej zarzutu piątego
a) Argumentacja stron
200.
Część druga tego zarzutu dotyczy naruszenia prawa przez Sąd poprzez uznanie w pkt 98–109 zaskarżonego wyroku, że sporne decyzje nie były niejasne co do środków, jakie mogą zostać podjęte w ramach wykonywania europejskich nakazów aresztowania. Wnoszący odwołanie podnoszą zatem, że Sąd naruszył prawo, dokonując błędnej wykładni zakresu immunitetów przewidzianych w art. 9 akapit pierwszy lit. a) i w art. 9 akapit drugi protokołu nr 7, a także stwierdzając, że jedynie immunitet przewidziany w art. 9 akapit pierwszy lit. b) tego protokołu stanowi przeszkodę dla zatrzymania wnoszących odwołanie i ich przekazania hiszpańskim organom. W ten sposób Sąd miałby przeinaczyć dowody. Ponadto wnoszący odwołanie ponownie podnoszą argumenty będące przedmiotem czwartej części zarzutu trzeciego.
201.
Parlament, popierany przez Królestwo Hiszpanii, wnosi o oddalenie tej części zarzutu i podnosi, że zarzuty szczegółowe podniesione przez wnoszących odwołanie są bezskuteczne, ponieważ wnioski o uchylenie immunitetu dotyczyły wyłącznie immunitetu, o którym mowa w art. 9 akapit pierwszy lit. b) protokołu nr 7. Zdaniem tej instytucji zarzuty szczegółowe dotyczące pkt 103 i 106–109 zaskarżonego wyroku opierają się na błędnym zrozumieniu tych punktów.
b) Ocena
202.
Sąd przedstawił w pkt 101–105 zaskarżonego wyroku treść spornych decyzji, a także wniosek Parlamentu, zgodnie z którym jedynie immunitet przewidziany w art. 9 akapit pierwszy lit. b) protokołu nr 7 stanowił przeszkodę dla zatrzymania wnoszących odwołanie. Ponadto w pkt 106–108 tego wyroku Sąd orzekł, że art. 9 akapit drugi tego protokołu nie przyznaje wnoszącym odwołanie ochrony autonomicznej w stosunku do tej, z której korzystają oni na podstawie art. 9 akapit pierwszy tego protokołu.
203.
Na wstępie należy zauważyć, że w zakresie, w jakim wnioski o uchylenie immunitetu dotyczyły wyłącznie immunitetu, o którym mowa w art. 9 akapit pierwszy lit. b) protokołu nr 7, zarzuty wnoszących odwołanie dotyczące ewentualnych uwag Sądu dotyczących zakresu ich immunitetu na terytorium hiszpańskim są bezskuteczne. Po pierwsze, zarzuty te są bowiem skierowane przeciwko uzasadnieniu, które nie ma wpływu na sentencję zaskarżonego wyroku (
67
). Po drugie, jak słusznie zauważył Parlament, Sąd powtórzył w pkt 100–105 tego wyroku treść szeregu punktów spornych decyzji, a także wnioski sformułowane przez Parlament, a te punkty zaskarżonego wyroku w żadnym wypadku nie wskazują jego własnej wykładni zakresu immunitetu przewidzianego w art. 9 akapit pierwszy lit. a) tego protokołu.
204.
Jeżeli chodzi w pierwszej kolejności o argumenty wnoszących odwołanie dotyczące immunitetu przewidzianego w art. 9 akapit drugi protokołu nr 7, który ma charakter autonomiczny w stosunku do immunitetu przewidzianego w akapicie pierwszym tego artykułu, moim zdaniem należy je oddalić jako bezzasadne. Jak wskazałem w ramach analizy zarzutu szóstego odwołania (
68
), po otwarciu pierwszej sesji kadencji parlamentarnej i faktycznym objęciu mandatu poselskiego poseł korzysta wyłącznie z ochrony przewidzianej w art. 9 akapit pierwszy tego protokołu. W niniejszej sprawie immunitet przewidziany w art. 9 akapit pierwszy lit. b) wspomnianego protokołu został uchylony po faktycznym objęciu przez wnoszących odwołanie funkcji posła. Na tym etapie nie korzystali oni już równolegle z ochrony przewidzianej w art. 9 akapit drugi tego protokołu. W celu zapewnienia ochrony przewidzianej w art. 9 akapit drugi protokołu nr 7 nie było zatem konieczne sprecyzowanie w spornych decyzjach środków, jakie mogą zostać podjęte w ramach wykonywania europejskich nakazów aresztowania.
205.
W drugiej kolejności, jeśli chodzi o argumenty dotyczące przeinaczenia dowodów, jestem zdania, że należy je oddalić. Z jednej strony, argumenty dotyczące zakresu immunitetu wnoszących odwołanie przewidzianego w art. 9 akapit pierwszy lit. a) protokołu nr 7, są bezskuteczne, ponieważ argumentacja oparta na rzekomym błędzie Sądu jest, jak właśnie wskazałem (
69
), nieistotna dla sprawy. Z drugiej, argumenty dotyczące immunitetu przewidzianego w art. 9 akapit pierwszy lit. b) tego protokołu są bezzasadne, ponieważ Sąd nie popełnił błędu w wykładni wyroku Junqueras Vies.
206.
W trzeciej kolejności, jeżeli chodzi o argument dotyczący poufności postępowania prowadzonego przed Komisją Prawną, został on już przeze mnie zbadany (
70
).
207.
Z uwagi na powyższe część drugą zarzutu piątego należy oddalić.
3. Wniosek w przedmiocie piątego zarzutu odwołania
208.
W świetle powyższych rozważań uważam, że zarzut piąty odwołania należy oddalić.
G.
W przedmiocie kosztów
209.
Jeżeli chodzi o odwołanie wniesione przez pierwszego wnoszącego i trzecią wnoszącą odwołanie, to zgodnie z art. 142 regulaminu postępowania, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 tego regulaminu, Trybunał rozstrzyga w tym przypadku swobodnie o kosztach. Ponieważ w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania odwoławczego są niezależne od stron, należy orzec, że każda ze stron pokryje własne koszty.
210.
Jeżeli chodzi o odwołanie wniesione przez drugiego wnoszącego odwołanie, to ponieważ niniejsza opinia ogranicza się do analizy zarzutów odwołania trzeciego, piątego i szóstego, nie przedstawię propozycji dotyczącej kosztów, gdyż zgodnie z art. 138 regulaminu postępowania rozstrzygnięcie w tym względzie zależy od rozpatrzenia pozostałych zarzutów.
V. Wnioski
211.
Z uwagi na ogół powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał:
–
umorzył postępowania w przedmiocie odwołania wniesionego przez Carlesa Puigdemonta i Casamajó oraz Clarę Ponsatí i Obiols;
–
w odniesieniu do odwołania wniesionego przez Carlesa Puigdemonta i Casamajó oraz Clarę Ponsatí i Obiols – obciążył każdą ze stron własnymi kosztami;
–
oddalił zarzuty trzeci, piąty i szósty odwołania wniesionego przez Antoniego Comína i Oliveresa.
(
1
)	Język oryginału: francuski.
(
2
)	Chciałbym zauważyć, że – jak wynika z pkt 54 zaskarżonego wyroku – te trzy decyzje są niemal identyczne, poza nazwiskami zainteresowanych posłów, datą wydania niektórych orzeczeń sądowych, a w odniesieniu do C. Ponsatí i Obiols – okoliczności jej wyboru do Parlamentu, oraz poza faktem, że w ramach rozpatrywanego postępowania karnego jest ona ścigana za jedyne zarzucane przestępstwo buntu.
(
3
)	Dz.U. 2012, C 326, s. 266.
(
4
)	Dz.U. 2019, L 302, s. 1, w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej decyzją Parlamentu z dnia 17 stycznia 2023 r.
(
5
)	DOGC nr 7449A z dnia 6 września 2017 r., s. 1.
(
6
)	DOGC nr 7451A z dnia 8 września 2017 r., s. 1.
(
7
)	Mianowicie zarzuty trzeci, piąty, szósty i siódmy.
(
8
)	Wyrok z dnia 6 września 2018 r., Bank Mellat/Rada (C‑430/16 P, EU:C:2018:668, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
9
)	Wyrok z dnia 17 września 2015 r., Mory i in./Komisja (C‑33/14 P, EU:C:2015:609, pkt 58 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
10
)	Wyrok z dnia 13 lipca 2023 r., D & A Pharma/EMA (C‑136/22 P, EU:C:2023:572, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
11
)	Wyrok z dnia 18 października 2018 r., Gul Ahmed Textile Mills/Rada (C‑100/17 P, EU:C:2018:842, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
12
)	Zobacz pkt 22 niniejszej opinii.
(
13
)	W tym względzie zwracam uwagę, że w dniu 12 września 2024 r. drugi wnoszący odwołanie wniósł do Sądu skargę na podstawie art. 263 TFUE, zarejestrowaną pod sygnaturą T‑477/24, o stwierdzenie nieważności decyzji Parlamentu Europejskiego o nieuznaniu jego statusu członka Parlamentu wybranego na kadencję parlamentarną 2024–2029. W następstwie cofnięcia skargi przez tego wnoszącego odwołanie sprawa ta została wykreślona postanowieniem prezesa ósmej izby Sądu z dnia 14 listopada 2024 r., Comín i Oliveres/Parlament (T‑477/24, EU:T:2024:836).
(
14
)	Wyrok z dnia 19 grudnia 2019 r. (C‑502/19, zwany dalej wyrokiem Junqueras Vies, EU:C:2019:1115, sentencja).
(
15
)	Zobacz moja opinia w sprawie Junqueras Vies (C‑502/19, EU:C:2019:958, pkt 3–4).
(
16
)	Zobacz w tym względzie wyroki ETPC: z dnia 17 maja 2016 r. w sprawie Karácsony i in. przeciwko Węgrom (CE:ECHR:2016:0517JUD004246113, § 138); z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie Uspaskich przeciwko Litwie (CE:ECHR:2016:1220JUD001473708, § 98), przytoczone przez Trybunał w wyroku Junqueras Vies.
(
17
)	Wyrok Junqueras Vies (pkt 84 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
18
)	Zobacz moja opinia w sprawie Junqueras Vies (C‑502/19, EU:C:2019:958, pkt 5).
(
19
)	Wyrok ETPC z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie Uspaskich przeciwko Litwie (CE:ECHR:2016:1220JUD001473708, § 91).
(
20
)	Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 17 stycznia 2013 r., Gollnisch/Parlament (T‑346/11 i T‑347/11, EU:T:2013:23, pkt 60); z dnia 8 listopada 2018 r., Troszczynski/Parlament (T‑550/17, EU:T:2018:754, pkt 44); z dnia 1 grudnia 2021 r., Jalkh/Parlament (T‑230/21, EU:T:2021:848, pkt 24); a także z dnia 26 czerwca 2024 r., Fest/Parlament (T‑305/23, EU:T:2024:422, pkt 24).
(
21
)	Sąd kwalifikuje decyzje o uchyleniu immunitetu jako „decyzje o charakterze politycznym”. W tym względzie ze sprawozdania w sprawie zakresu i uchylania immunitetów parlamentarnych przyjętego przez Komisję Wenecką na jej 98. sesji plenarnej (Wenecja, 21–22 marca 2014 r.) (zwanego dalej „sprawozdaniem Komisji Weneckiej”) wynika, że kwalifikacja ta odpowiada kwalifikacji dokonanej w niektórych krajowych porządkach prawnych (pkt 135 sprawozdania Komisji Weneckiej). Niezależnie od tego, jaki termin został użyty do opisania charakteru tej decyzji, najważniejszy jest szeroki zakres uznania przysługujący Parlamentowi przy jej przyjmowaniu.
(
22
)	Wyrok z dnia 17 września 2020 r., Troszczynski/Parlament (C‑12/19 P, EU:C:2020:725, pkt 25).
(
23
)	Zobacz podobnie postanowienie wiceprezesa Trybunału z dnia 24 maja 2022 r., Puigdemont i Casamajó i in./Parlament i Hiszpania [C‑629/21 P(R), EU:C:2022:413, pkt 193, 194].
(
24
)	Wyrok z dnia 1 lutego 2024 r., Scania i in./Komisja (C‑251/22 P, EU:C:2024:103, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
25
)	Drugie zdanie punktu 8 komunikatu nr 11/2019 nie ma znaczenia z punktu widzenia problematyki będącej przedmiotem części pierwszej zarzutu trzeciego. Nie będzie ono natomiast bez znaczenia dla analizy drugiej części tego zarzutu i zostanie przedstawione w następnej części.
(
26
)	Wyrok z dnia 22 grudnia 2022 r., Parlament/Moi (C‑246/21 P, EU:C:2022:1026, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
27
)	Zobacz pkt 60 niniejszej opinii.
(
28
)	Wyrok z dnia 7 marca 2024 r., Nevinnomysskiy Azot i NAKAzot/Komisja (C‑725/22 P, EU:C:2024:217, pkt 94 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
29
)	Wyrok z dnia 12 grudnia 2024 r., DD/FRA (C‑680/22 P, EU:C:2024:1019, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
30
)	Wyrok z dnia 12 grudnia 2024 r., DD/FRA (C‑680/22 P, EU:C:2024:1019, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
31
)	Wyrok z dnia 11 grudnia 2019 r., Mytilinaios Anonymos Etairia – Omilos Epicheiriseon (C‑332/18 P, EU:C:2019:1065 pkt 149 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
32
)	Zobacz wyrok z dnia 16 września 2020 r., BP/FRA (C‑669/19 P, EU:C:2020:713, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
33
)	Zobacz wyrok z dnia 16 września 2020 r., BP/FRA (C‑669/19 P, EU:C:2020:713, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
34
)	Zobacz podobnie wyrok z dnia 3 marca 2022 r., WV/ESDZ (C‑162/20 P, EU:C:2022:153, pkt 67–69 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
35
)	Wyrok z dnia 9 listopada 2017 r., TV2/Danmark/Komisja (C‑649/15 P, EU:C:2017:835, pkt 61 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
36
)	Zobacz pkt 54 niniejszej opinii.
(
37
)	Wyrok z dnia 9 września 2003 r., Kik/OHIM (C‑361/01 P, EU:C:2003:434, pkt 101).
(
38
)	Zobacz pkt 194 sprawozdania Komisji Weneckiej.
(
39
)	Dotyczący naruszenia immunitetów przewidzianych w art. 343 TFUE i w art. 9 protokołu nr 7 w związku z art. 6, art. 39 ust. 2 i art. 45 Karty oraz art. 5 ust. 2 regulaminu.
(
40
)	Dotyczący naruszenia zasad dobrej administracji i równego traktowania.
(
41
)	Dziewięć zastrzeżeń pierwszej części zarzutu jest poprzedzonych zarzutem szczegółowym wprowadzającym dotyczącym naruszenia praw podstawowych wnoszących odwołanie. W zakresie, w jakim kwestia ta jest przedmiotem czwartego zarzutu szczegółowego, nie ma konieczności uznania jej za odrębny zarzut szczegółowy, a zatem zbadam ją w ramach czwartego zarzutu szczegółowego.
(
42
)	Zobacz pkt 116 niniejszej opinii.
(
43
)	Zobacz pkt 43 niniejszej opinii.
(
44
)	Zobacz pkt 162, 188 i 190 sprawozdania Komisji Weneckiej.
(
45
)	Wyrok z dnia 27 kwietnia 2023 r., Fondazione Cassa di Risparmio di Pesaro i in./Komisja (C‑549/21 P, EU:C:2023:340, pkt 80 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
46
)	Wyrok Junqueras Vies, pkt 78.
(
47
)	Wyrok Junqueras Vies, pkt 80.
(
48
)	Wyrok Junqueras Vies, pkt 79.
(
49
)	Wyrok z dnia 10 lipca 1986 r., Wybot (149/85, EU:C:1986:310, pkt 27).
(
50
)	Zobacz przypis 41 niniejszej opinii.
(
51
)	Decyzja ramowa Rady z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi (Dz.U. 2002, L 190, s. 1).
(
52
)	Zobacz pkt 125 niniejszej opinii.
(
53
)	Zobacz pkt 168 sprawozdania Komisji Weneckiej.
(
54
)	Wyrok z dnia 28 września 2023 r., Changmao Biochemical Engineering/Komisja (C‑123/21 P, EU:C:2023:708, pkt 185 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
55
)	Wyrok z dnia 4 października 2024 r., Mylan IRE Healthcare/Komisja (C‑237/22 P, EU:C:2024:850, pkt 84 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
56
)	Punkty 339–365 skargi o stwierdzenie nieważności.
(
57
)	Zobacz pkt 143 i 144 niniejszej opinii.
(
58
)	Zobacz kolejny śródtytuł niniejszej opinii.
(
59
)	Zobacz pkt 138 i 145 niniejszej opinii.
(
60
)	Postanowienie z dnia 22 grudnia 2022 r., Jalkh/Parlament (C‑82/22 P, EU:C:2022:1039, pkt 38).
(
61
)	Zobacz podobnie wyrok z dnia 12 grudnia 2024 r., DD/FRA (C‑680/22 P, EU:C:2024:1019, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
62
)	Zobacz pkt 128 niniejszej opinii.
(
63
)	Zobacz w tym względzie śródtytuł IV.C niniejszej opinii, w szczególności pkt 43–45.
(
64
)	Zobacz śródtytuł IV.E.1 niniejszej opinii.
(
65
)	Zobacz w tym względzie śródtytuł IV.C niniejszej opinii, w szczególności pkt 43–45.
(
66
)	Wyrok z dnia 22 grudnia 2022 r., Parlament/Moi (C‑246/21 P, EU:C:2022:1026, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
67
)	Zobacz podobnie wyrok z dnia 27 kwietnia 2023 r., Fondazione Cassa di Risparmio di Pesaro i in./Komisja (C‑549/21 P, EU:C:2023:340, pkt 80 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
68
)	Zobacz pkt 126 niniejszej opinii.
(
69
)	Zobacz pkt 203 niniejszej opinii.
(
70
)	Zobacz śródtytuł IV.D.4 niniejszej opinii.