62014CC0398
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
PEDRA CRUZA VILLALÓNA
przedstawiona w dniu 22 września 2015 r. (
1
)
Sprawa C‑398/14
Komisja Europejska
przeciwko
Republice Portugalskiej
(skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom wniesiona przez Komisję przeciwko Republice Portugalskiej)
„Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego — Dyrektywa 91/271/EWG — Ścieki komunalne — Oczyszczanie — Chwila mająca znaczenie dla wykonania obowiązku nałożonego przez art. 4 ust. 1 dyrektywy 91/271/EWG — Sekcja D załącznika I do dyrektywy 91/271/EWG — Procedura monitorowania jakości oczyszczonych ścieków”
1.
W niniejszej skardze Komisja zarzuca Republice Portugalskiej brak wykonania art. 4 dyrektywy 91/271/EWG (
2
), twierdząc w szczególności, że aby dostosować się do wspomnianego przepisu, nie wystarcza samo tylko zainstalowanie oczyszczalni ścieków, lecz ponadto konieczne jest uzyskanie satysfakcjonującego wyniku monitoringu przewidzianego w sekcji D załącznika I do tej dyrektywy. Skarga ta daje Trybunałowi Sprawiedliwości możliwość dokonania wyczerpującej i wychodzącej poza jakiekolwiek wydane przez niego orzeczenie analizy problematyki związku pomiędzy art. 4 dyrektywy i wspomnianą sekcją D załącznika I do niej.
2.
W trakcie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, a także w uwagach przedstawionych Trybunałowi Komisja oraz Republika Portugalska skoncentrowały rozważania na wskazaniu konkretnych aglomeracji, które nie dostosowały się do określonego przez Komisję kryterium wykonania art. 4 dyrektywy 91/271.
3.
Niemniej jednak Trybunał zażądał od stron na podstawie art. 61 § 1 regulaminu postępowania, aby w trakcie rozprawy publicznej wyraziły one swoje stanowisko odnośnie do warunków spełnienia tego przepisu, w szczególności odnośnie do tego, czy należało uwzględnić chwilę rozpoczęcia działalności przez oczyszczalnię, czy też, na podstawie sekcji D załącznika I do dyrektywy 91/271– w którym wymaga się, aby państwa członkowskie zapewniły stosowanie metody monitorowania jakości odprowadzanych ścieków – konieczny był upływ jednego roku od dnia uruchomienia oczyszczalni, ponieważ pojawiła się kwestia możliwego związku pomiędzy wspomnianą sekcją D i art. 4 ust. 1 i 3 dyrektywy 91/271.
I – Ramy prawne
A – Prawo Unii
4.
Motywy pierwszy, trzeci, czwarty i ósmy dyrektywy 91/271 mają następujące brzmienie:
„[…] mając na uwadze, co następuje:
w rezolucji Rady z dnia 28 czerwca 1988 r. w sprawie ochrony Morza Północnego i innych wód we Wspólnocie[ (
3
) ] zwrócono się do Komisji o przedstawienie propozycji środków wymaganych na poziomie wspólnotowym w celu oczyszczania ścieków komunalnych;
[…]
w celu zapobiegania niekorzystnym skutkom dla środowiska, spowodowanym odprowadzaniem niedostatecznie oczyszczonych ścieków komunalnych, istnieje potrzeba ponownego oczyszczania takich ścieków;
w przypadku obszarów wrażliwych konieczne jest wymaganie dokładniejszego oczyszczania ścieków; dla niektórych mniej wrażliwych obszarów oczyszczanie pierwotne można uznać za wystarczające;
[…]
niezbędne jest monitorowanie oczyszczalni ścieków i wód, do których odprowadzane są ścieki, oraz usuwania osadu w celu zapewnienia ochrony środowiska przed niekorzystnymi skutkami odprowadzania ścieków;
[…]”.
5.
Artykuł 1 dyrektywy 91/271 stanowi, co następuje:
„Niniejsza dyrektywa dotyczy zbierania, oczyszczania i odprowadzania ścieków komunalnych oraz oczyszczania i odprowadzania ścieków z niektórych sektorów przemysłu.
Celem niniejszej dyrektywy jest ochrona środowiska przed niekorzystnymi skutkami odprowadzania wspomnianych wyżej ścieków”.
6.
Zgodnie z art. 2 tej dyrektywy:
„Do celów niniejszej dyrektywy:
1)
»ścieki komunalne« oznaczają ścieki bytowe lub mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi i/lub wodami opadowymi;
[…]
5)
»system zbierania« oznacza system przewodów i kanałów, przez który gromadzone i odprowadzane są ścieki komunalne;
6)
»1 RLM (równoważna liczba mieszkańców)« oznacza ładunek organiczny ulegający biodegradacji, wyrażony pięciodobowym biochemicznym zapotrzebowaniem tlenu (BZT5), w ilości 60 g tlenu na dzień;
[…]
8)
»oczyszczanie wtórne« oznacza oczyszczanie ścieków komunalnych głównie w procesie biologicznego oczyszczania z wtórnym osadzaniem lub w innym procesie, spełniającym wymagania podane w tabeli 1 załącznika I;
[…]”.
7.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 dyrektywy 91/271:
„Państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie aglomeracje wyposażone były w system zbierania ścieków komunalnych:
—
najpóźniej do dnia 31 grudnia 2000 r. w odniesieniu do aglomeracji o równoważnej liczbie mieszkańców (RLM) ponad 15000,
—
najpóźniej do dnia 31 grudnia 2005 r. w odniesieniu do aglomeracji o RLM między 2000 a 15000.
[…]”.
8.
Artykuł 4 tej dyrektywy stanowi, co następuje:
„1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby ścieki komunalne przed odprowadzeniem były poddane wtórnemu oczyszczaniu lub innemu równie skutecznemu oczyszczaniu w następujących okresach:
—
najpóźniej do dnia 31 grudnia 2000 r. w odniesieniu do zrzutów z aglomeracji o RLM ponad 15000,
—
najpóźniej do dnia 31 grudnia 2005 r. w odniesieniu do zrzutów z aglomeracji o RLM 10 000–15 000,
—
najpóźniej do dnia 31 grudnia 2005 r. w odniesieniu do zrzutów do wód słodkich i estuariów, z aglomeracji o RLM 2000–10 000.
[…]
3.   Zrzuty z oczyszczalni ścieków komunalnych opisane w ust. 1 i 2 spełniają odpowiednie wymagania załącznika I pkt [sekcji] B […].
4.   Ładunek wyrażony równoważną liczbą mieszkańców jest określany na podstawie największego średniotygodniowego ładunku doprowadzanego do oczyszczalni w ciągu roku, z pominięciem sytuacji nadzwyczajnych, na przykład spowodowanych dużymi opadami”.
9.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 wspomnianej dyrektywy:
„Właściwe władze lub właściwe organy monitorują:
—
zrzuty z oczyszczalni ścieków komunalnych w celu zweryfikowania zgodności z wymaganiami załącznika I [sekcja] B, zgodnie z procedurami kontrolnymi ustanowionymi w załączniku I [sekcja] D,
[…]”.
10.
Załącznik I do dyrektywy 91/271, zatytułowany „Wymagania dotyczące ścieków komunalnych”, zawiera następujące cztery sekcje: A. Systemy zbierania; B. Zrzuty z oczyszczalni ścieków komunalnych do wód, do których odprowadzane są ścieki; C. Ścieki przemysłowe; D. Metody referencyjne monitorowania i oceny wyników.
11.
Zgodnie z sekcją B załącznika I:
„1.
Oczyszczalnie ścieków komunalnych są tak zaprojektowane lub zmodernizowane, aby reprezentatywne próbki dopływających ścieków i ścieków oczyszczonych można było uzyskiwać przed zrzutem do wód, do których odprowadzane są ścieki.
2.
Zrzuty z oczyszczalni ścieków komunalnych poddane oczyszczaniu zgodnie z art. 4 i 5 spełniają wymagania podane w tabeli 1.
[…]”.
12.
Sekcja D załącznika I do dyrektywy stanowi:
„1.
Państwa członkowskie zapewniają, aby stosowana była metoda monitorowania, odpowiadająca co najmniej poziomowi wymagań opisanemu poniżej.
Metody alternatywne wobec podanych w ust. 2–4 mogą być stosowane wówczas, gdy można wykazać, że dają równoważne wyniki.
Państwa członkowskie dostarczają Komisji wszelkie istotne informacje dotyczące stosowanej metody. Jeśli Komisja uznaje, że warunki ustalone w ust. 2–4 nie zostały spełnione, przedstawia właściwą propozycję Radzie.
2.
Próbki proporcjonalne do przepływu lub próbki pobierane w określonych 24‑godzinnych odstępach czasu pobierane są w tym samym, dokładnie określonym punkcie wylotu, a w miarę potrzeby u wlotu do oczyszczalni, w celu monitorowania zgodności z wymaganiami dla odprowadzanych ścieków ustanowionymi w niniejszej dyrektywie.
Stosuje się międzynarodowe zasady dobrych praktyk laboratoryjnych mające na celu ograniczenie do minimum rozkładu zanieczyszczeń w próbkach w czasie między ich pobraniem i analizą.
3.
Minimalna liczba próbek w ciągu roku ustalona jest odpowiednio do wielkości oczyszczalni, a próbki pobierane są w regularnych odstępach czasu, dla równoważnej liczby mieszkańców:
– RLM od 2000 do 9999: 12 próbek podczas pierwszego roku i po 4 próbki w następnych latach, jeśli można wykazać, że wody w ciągu pierwszego roku spełniały przepisy dyrektywy; jeśli jedna próbka na cztery nie spełnia tego warunku, w następnym roku musi być pobrane 12 próbek,
– RLM 10000–49999: 12 próbek,
– RLM 50000 i więcej: 24 próbki.
[…]”.
13.
Tabela 1 załącznika I do dyrektywy 91/271 zawiera „wymagania dotyczące ścieków komunalnych odprowadzanych z oczyszczalni, z zastrzeżeniem przepisów art. 3 i 4 niniejszej dyrektywy […]” [„Wymagania dotyczące zrzutów z oczyszczalni ścieków komunalnych podlegających przepisom art. 4 i 5 niniejszej dyrektywy”].
B – Prawo krajowe
14.
Dyrektywa 91/271 została transponowana do prawa portugalskiego dekretem z mocą ustawy nr 152/97 z dnia 19 czerwca 1997 r. (
4
).
15.
Artykuł 5 ust. 2 wspomnianego dekretu z mocą ustawy nr 152/97 ustanawia określone terminy dla przyjęcia przez podmioty wymienione w art. 4 tego dekretu metod koniecznych do poddania aktualnych lub przewidzianych w dniu jego wejścia w życie ścieków wtórnemu oczyszczaniu. W szczególności ustala się dzień 31 grudnia 2005 r. dla aglomeracji o RLM większej niż 10000 i mniejszej niż 15000 lub równej oraz dla aglomeracji o RLM większej niż 2000 i mniejszej niż 10000 lub równej w przypadku zrzutów do wód słodkich lub estuariów.
16.
Zgodnie z art. 14 dekretu z mocą ustawy nr 152/97 niewykonanie przepisów z art. 5 ust. 2 stanowi wykroczenie podlegające grzywnie.
II – Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi do Trybunału
17.
Postępowanie poprzedzające niniejszą skargę zostało wszczęte w 2009 r., a jego przedmiotem było prawdopodobne niewykonanie przez Republikę Portugalską art. 3, 4 i 10 dyrektywy 91/271 w związku ze 186 aglomeracjami.
18.
W trakcie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi Republika Portugalska częściowo spełniła żądania Komisji, tak że ostatecznie skarga Komisji koncentruje się na niewykonaniu przez Republikę Portugalską art. 4 dyrektywy 91/271 w stosunku do 52 aglomeracji.
III – Skarga Komisji i postępowanie przed Trybunałem
19.
W skardze Komisja przyjęła, że w celu wykonania wspomnianego przepisu nie wystarcza zainstalowanie oczyszczalni ścieków (obowiązek nałożony przez art. 3 dyrektywy 91/271), lecz konieczne jest, aby oczyszczalnie działały w taki sposób, by oczyszczone ścieki spełniały wymogi przewidziane w załączniku I do tej dyrektywy.
20.
Jej zdaniem aby ustalić, czy oczyszczone ścieki spełniają wymogi z załącznika I, konieczne jest objęcie tych ścieków procedurą z sekcji D wspomnianego załącznika I w trakcie pierwszego roku.
21.
W swej odpowiedzi na skargę rząd portugalski nie kwestionuje powyższego i koncentruje obronę na tym, że liczba aglomeracji objętych skargą wynosi w rzeczywistości 26 oraz że prace konieczne dla spełnienia wymogów są bardzo zaawansowane.
22.
Trybunał, o czym była już mowa wcześniej, zwrócił się do stron, aby wyraziły swoją opinię w przedmiocie warunków wykonania art. 4 dyrektywy 91/271, i wezwał je do zajęcia stanowiska odnośnie do konkretnej kwestii, czy wystarczające jest rozpoczęcie działalności przez oczyszczalnię, czy też ponadto konieczne było, na podstawie sekcji D załącznika I do dyrektywy, w którym wymaga się od państw członkowskich zagwarantowania stosowania metody kontroli jakości oczyszczonych ścieków, aby w skuteczny sposób przeprowadzono te kontrole w pierwszym roku funkcjonowania.
23.
W trakcie rozprawy Komisja stwierdziła, że samo skonstruowanie oczyszczalni nie wystarczyło, lecz konieczne było, aby funkcjonowała ona prawidłowo, tym bardziej że celem dyrektywy 91/271 było zagwarantowanie jakości oczyszczonych ścieków, a nie sama budowa oczyszczalni ścieków. Według Komisji prawidłowe funkcjonowanie oczyszczalni może zostać wykazane poprzez przeprowadzenie kontroli przewidzianych w sekcji D załącznika I do dyrektywy 91/271, do czego konieczna jest minimalna liczba próbek według wielkości oczyszczalni, w szczególności w trakcie pierwszego roku działania.
24.
Republika Portugalska z kolei uważa, że momentem mającym znaczenie dla wykonania art. 4 dyrektywy jest rozpoczęcie działania przez oczyszczalnię; konkretnie – chwila, w której po rozpoczęciu działania oczyszczalni dokonana zostaje pierwsza kontrola jakości oczyszczonych ścieków.
IV – Ocena
A – Uwagi wstępne
25.
Jak wiadomo, okoliczność, że dane państwo członkowskie nie kwestionuje uchybienia zarzucanego przez Komisję, nie sprzeciwia się temu, aby Trybunał zbadał, czy wykładnia prawa Unii, która doprowadziła Komisję do wniesienia skargi, była prawidłowa. Zgodnie z wyrokiem Komisja/Szwecja „w ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego zadaniem Trybunału jest stwierdzenie, czy zarzucane danemu państwu uchybienie ma miejsce, nawet jeśli państwo członkowskie, którego zarzut dotyczy, tego uchybienia nie podważa” (
5
).
26.
W niniejszej sprawie Republika Portugalska podważała początkowo w uwagach na piśmie ocenę Komisji dotyczącą niewykonania art. 4 dyrektywy 91/271 w stosunku do kilku aglomeracji, jednakże bez kwestionowania wykładni wspomnianego przepisu, na której oparła się Komisja w celu uznania, że Republika Portugalska naruszyła jeden z obowiązków ciążących na niej na mocy traktatów (art. 258 TFUE).
27.
Ponieważ niezależnie od obrony podjętej przez Republikę Portugalską „do Trybunału należy orzeczenie, czy zarzucane uchybienie istnieje, czy też nie”, strony zostały wezwane, o czym była już mowa powyżej, do wyrażenia stanowiska odnośnie do wykładni art. 4 dyrektywy 91/271 w związku z sekcji D załącznika I do tej dyrektywy. W tym celu już podczas rozprawy Republika Portugalska zakwestionowała wykładnię tego przepisu dokonaną przez Komisję, podnosząc, że brak wykonania można stwierdzić tylko wtedy, gdy oczyszczalnia nie rozpoczęła działalności w dniu określonym w tym przepisie, bez konieczności upływu czasu koniecznego dla przeprowadzenia kontroli, o których mowa we wspomnianej sekcji D załącznika I.
28.
W związku z tym należy ustalić, czy wykładnia art. 4 dyrektywy 91/271 przyjęta przez Komisję jest zgodna z prawem, ponieważ od okoliczności tej zależy ostatecznie zarzucane w skardze, która wszczęła niniejsze postępowanie, istnienie braku wykonania.
B – W kwestii orzeczeń Trybunału odnośnie do związku pomiędzy art. 4 i sekcją D załącznika I do dyrektywy 91/271
29.
Artykuł 4 dyrektywy 91/271 stanowi w ust. 1, że „[p]aństwa członkowskie zapewniają, aby ścieki komunalne przed odprowadzeniem były poddane wtórnemu oczyszczaniu lub innemu równie skutecznemu oczyszczaniu”. Obowiązek taki powinien zostać spełniony, w zależności od rodzaju aglomeracji, przed dniem 31 grudnia 2000 r. lub 31 grudnia 2005 r.
30.
Z kolei zgodnie z ust. 3 tego artykułu „[z]rzuty z oczyszczalni ścieków komunalnych opisane w ust. 1 i 2 spełniają odpowiednie wymagania załącznika I [sekcja] B […]”.
31.
Z kolei sekcja B załącznika I stanowi w pkt 1, że „[o]czyszczalnie ścieków komunalnych są tak zaprojektowane lub zmodernizowane, aby reprezentatywne próbki dopływających ścieków i ścieków oczyszczonych można było uzyskiwać przed zrzutem do wód, do których odprowadzane są ścieki”. Z kolei pkt 2 stanowi, że „[z]rzuty z oczyszczalni ścieków komunalnych poddane oczyszczaniu zgodnie z art. 4 i 5 spełniają wymagania podane w tabeli 1”.
32.
Artykuł 4 dyrektywy 91/271 nie wspomina jednak o sekcji D wspomnianego załącznika I, który w pkt 1 stanowi, że „[p]aństwa członkowskie zapewniają, aby stosowana była metoda monitorowania, odpowiadająca co najmniej poziomowi wymagań opisanemu poniżej”. Do tego dodaje się, zgodnie z pkt 2 tej samej sekcji D, obowiązek pobierania próbek „proporcjonalne do przepływu lub [pobieranie próbek] w określonych 24‑godzinnych odstępach czasu […] w tym samym, dokładnie określonym punkcie wylotu, a w miarę potrzeby u wlotu do oczyszczalni, w celu monitorowania zgodności z wymaganiami dla odprowadzanych ścieków ustanowionymi w niniejszej dyrektywie”. Ponadto zgodnie z pkt 3 ustanawia się „[m]inimaln[ą] liczb[ę] próbek […] odpowiednio do wielkości oczyszczalni” oraz obowiązek ich pobierania „w regularnych odstępach czasu”.
33.
Trybunał wielokrotnie wypowiadał się w przedmiocie ewentualnego związku pomiędzy art. 4 i sekcją D załącznika I do dyrektywy 91/271. W ten sposób w wyroku Komisja/Włochy (
6
) uznał on istnienie podnoszonego przez Komisję związku pomiędzy art. 4 i sekcją D załącznika I do dyrektywy 91/271, stwierdzając, że prawidłowe wykonanie art. 4 zależało od przestrzegania procedury pobierania próbek ustanowionej w sekcji D załącznika I do dyrektywy 91/271.
34.
W wyroku Komisja/Belgia (
7
) rząd belgijski twierdził, że nie było konieczności przestrzegania procedury z sekcji D załącznika I do dyrektywy 91/271, jeżeli pierwsze wyniki po uruchomieniu oczyszczalni spełniały wymogi jakościowe ustanowione w tabeli 1 do omawianego załącznika I. Komisja uważa, że stanowisko to zostało odrzucone przez Trybunał przy rozstrzyganiu sprawy. Niemniej jednak w sprawie tej Trybunał nie miał w rzeczywistości okazji wypowiedzenia się odnośnie do tej konkretnej kwestii, ponieważ decydujące znaczenia miało to, że rząd belgijski przyznał, iż odnośne aglomeracje nie posiadały nawet oczyszczalni ścieków (
8
), z którego to powodu nie można uznać, że w drugim z wymienionych wyroków potwierdzono kryterium przyjęte w wyroku Komisja/Włochy (
9
).
35.
W ten sposób można stwierdzić, że w rzeczywistości Trybunał tylko raz miał okazję wypowiedzieć się co do związku istniejącego pomiędzy art. 4 i sekcją D załącznika I do dyrektywy 91/271, i to w sposób bardzo ogólnikowy. Okoliczność ta wyjaśnia, dlaczego Trybunał wystąpił aktualnie do stron o zajęcie stanowiska w tej kwestii.
C – W przedmiocie wykładni art. 4 w systemie dyrektywy 91/271
36.
Z pierwszej całościowej oceny dyrektywy 91/271 wynika, że związek art. 4 i sekcji D załącznika I do niej prowadzi do sprzeczności z art. 3 tej dyrektywy.
37.
W rzeczywistości bowiem, jeżeli w celu wykonania art. 4 konieczne jest posłużenie się procedurą przewidzianą w sekcji D załącznika I, to oczyszczalnie powinny były zostać zainstalowane rok przed datą ustaloną w art. 3, aby ścieki komunalne były oczyszczane, ponieważ procedura przewidziana z sekcji D w sposób podnoszony przez Komisję powinna zostać przeprowadzona w trakcie jednego roku.
38.
Niemniej jednak daty ustanowione w art. 3 dyrektywy, w których wszystkie aglomeracje powinny dysponować systemami zbierania, są tymi samymi datami co ustalone w art. 4 ust. 1 dla dokonywania oczyszczania na warunkach wymaganych przez ust. 3 tego art. 4. Dokonywanie wykładni w sposób proponowany przez Komisję – i przyjęty przez Trybunał w wyroku Komisja/Włochy (
10
) – w nieuchronny sposób doprowadziłoby do bezskuteczności art. 3.
39.
Dosłowna wykładnia art. 3 i 4 dyrektywy 91/271 pozwala moim zdaniem na uniknięcie wskazanej sprzeczności i na znalezienie rozwiązania pozostającego w harmonii z dyrektywą.
40.
W tym zakresie należy zauważyć w pierwszej kolejności, że art. 4 nie odnosi się w żadnym momencie do sekcji D załącznika I. Omawiany załącznik został wyraźnie wymieniony jedynie w ust. 3 tego przepisu, który stanowi, że „[z]rzuty […] opisane w ust. 1 i 2 spełniają odpowiednie wymagania załącznika I [sekcja] B”. Wymagania te dotyczą jakości zrzutów.
41.
Z kolei sekcja D załącznika I odnosi się do „metod[…] referencyjn[ych] monitorowania i oceny wyników”, innymi słowy – do procedur, których należy przestrzegać w celu wykazania, że zrzuty spełniają następnie wymagania jakościowe dyrektywy.
42.
Takie „metody referencyjne, monitorowania i oceny” powinny być stosowane, gdy tylko oczyszczalnie zostaną uruchomione, to znaczy w sposób niedookreślony. W rzeczywistości bowiem w art. 15 ust. 1 dyrektywy 91/271 postanawia się, że organy powinny kontrolować zrzuty „w celu zweryfikowania zgodności z wymaganiami załącznika I [sekcja] B, zgodnie z procedurami kontrolnymi ustanowionymi w załączniku I [sekcja] D” (
11
) .
43.
W związku z tym wydaje się oczywiste, że sekcja D załącznika I odnosi się do zobowiązania ciągłego, mającego na celu zapewnienie, iż zrzuty będą spełniały przez cały czas wymagania jakościowe, które powinny one spełniać od czasu uruchomienia oczyszczalni. Twierdzenie, że oczyszczalnia może rozpocząć działanie w rozumieniu art. 4 dyrektywy 91/271 tylko wtedy, gdy jej zrzuty wykazują określoną jakość w okresie jednego roku – co jest stanowiskiem bronionym przez Komisję, skoro twierdzi ona, iż art. 4 został wykonany tylko wtedy, gdy przestrzegano procedury z sekcji D załącznika I – nie wydaje mi się przekonujące.
44.
Jak w trakcie rozprawy podniosła Komisja, okoliczność, że doświadczenie może wykazać, iż przypadki oczyszczalni, które rozpoczynają działalność na warunkach niepozwalających zapewnić poziomów jakości wymaganych przez dyrektywę 91/271, nie są rzadkie, nie może uzasadniać praktyki polegającej na uznawaniu, że oczyszczalnie skonstruowane w terminach z art. 3 dyrektywy zostały uruchomione tylko wtedy, gdy stwierdzono, iż próbki badane w trakcie jednego roku zgodnie z procedurą ustanowioną w sekcji D załącznika I spełniają poziomy wyznaczone w sekcji B tego załącznika. Wobec takiej ewentualności, rozwiązanie, jakie należy przyjąć, polega raczej na stwierdzeniu, czy od początku oczyszczalna spełnia wymogi konieczne dla jej uruchomienia, to znaczy, czy w chwili uruchomienia spełnia ona przesłanki z sekcji B załącznika I. Dla wykazania tej okoliczności nie jest konieczne ukończenie procedury pobierania próbek z sekcji D załącznika I, której racją bytu jest, o czym już wcześniej wspomniałem, zapewnienie, że jakość oczyszczonych wód będzie zawsze taka sama, jaką należało zagwarantować od momentu, w którym po raz pierwszy uruchomiono oczyszczalnię.
D – W przedmiocie stosowania proponowanej wykładni art. 4 dyrektywy 91/271 do okoliczności niniejszej sprawy
45.
Zgodnie z powyższym skarga Komisji może zostać uznana jedynie w stosunku do tych aglomeracji, które nie posiadały działającego systemu zbierania w dniu ustanowionym w art. 4 dyrektywy 91/271 i zgodnie z warunkami wymaganymi przez sekcję B załącznika I do tej dyrektywy. Skargę należy natomiast oddalić w zakresie dotyczącym aglomeracji, które w tym dniu posiadały działający system zbierania zgodnie z wymogami ustanowionymi w sekcji B załącznika I, bez konieczności uzyskania satysfakcjonujących wyników z kontroli dla pierwszego roku funkcjonowania przewidzianych w sekcji D wskazanego załącznika I.
V – Koszty
46.
Zgodnie z art. 138 § 2 regulaminu postępowania proponuję Trybunałowi, by orzekł, że każda ze stron ponosi własne koszty.
VI – Wnioski
47.
W świetle powyższych rozważań proponuję, by Trybunał:
1)
Stwierdził, że Republika Portugalska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 4 dyrektywy 91/271/EWG w odniesieniu do tych aglomeracji, które nie posiadały systemu zbierania działającego w dniu ustanowionym przez wspomniany przepis i zgodnie z wymogami ustanowionymi w sekcji B załącznika I do tej dyrektywy.
2)
Oddalił skargę w stosunku do tych aglomeracji, które w tym dniu posiadały system zbierania działający zgodnie z warunkami ustanowionymi w sekcji B załącznika I, bez konieczności uzyskania satysfakcjonujących wyników z kontroli dla pierwszego roku funkcjonowania przewidzianych w sekcji D wskazanego załącznika I.
3)
Nakazał stronom poniesienie własnych kosztów.
(
1
)   Język oryginału: hiszpański.
(
2
)   Dyrektywa Rady z dnia 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych (Dz.U. L 135, s. 40, zwana dalej „dyrektywą 91/271”).
(
3
)   Dz.U. L 209, s. 3.
(
4
)   Diário da República I, seria I, nr 139 z dnia 19 czerwca 1997 r., s. 2959.
(
5
)   Wyrok C‑438/07, EU:C:2009:613, pkt 53.
(
6
)   Wyrok C‑565/10, EU:C:2012:476, pkt 37–39.
(
7
)   Wyrok C‑395/13, EU:C:2014:2347.
(
8
)   Ibidem, pkt 48.
(
9
)   Wyrok C‑565/10, EU:C:2012:476.
(
10
)   Ibidem, pkt 37–39.
(
11
)   Wyróżnienie moje.