Προσωρινό κείμενο
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
ΝΙΚΟΛΑ ΑΙΜΙΛΙΟΥ
της 23ης Οκτωβρίου 2025 (1)
Υπόθεση C‑224/24
Società Eredi Raimondo Bufarini Srl – Servizi Ambientali
κατά
Ministero dell’Interno,
Ministero della Transizione Ecologica,
Comitato tecnico regionale delle Marche,
Coordinamento per l’uniforme applicazione sul territorio nazionale di cui all’art. 11 del D.Lgs. 105/2015,
παρισταμένων των:
Regione Marche,
FP
[αίτηση του Consiglio di Stato (Συμβουλίου της Επικρατείας, Ιταλία)για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
« Προδικαστική παραπομπή – Οδηγία 2012/18/ΕΕ – Εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων – Επικίνδυνες ουσίες – Έννοια της “ύπαρξης επικίνδυνων ουσιών” – Προβλεπόμενη παρουσία – Υποχρέωση κοινοποίησης »
I.      Εισαγωγή
1.        Η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, η οποία υποβλήθηκε από το Consiglio di Stato (Συμβούλιο της Επικρατείας, Ιταλία), αφορά την ερμηνεία των κριτηρίων προσδιορισμού της ύπαρξης επικίνδυνων ουσιών κατά την έννοια της οδηγίας 2012/18/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες και για την τροποποίηση και στη συνέχεια την κατάργηση της οδηγίας 96/82/ΕΚ του Συμβουλίου (κοινώς γνωστή ως «οδηγία Seveso-III») (2).
2.        Η οδηγία 2012/18 είναι η τρίτη κατά σειρά «οδηγία Seveso» (3), ονομασία η οποία παραπέμπει στο βιομηχανικό ατύχημα που συνέβη κοντά στην ομώνυμη πόλη της Ιταλίας το 1976. Δεδομένου ότι επρόκειτο για μια από τις σοβαρότερες περιβαλλοντικές καταστροφές στην ιστορία, αποτέλεσε το έναυσμα για να θεσπίσει ο τότε κοινοτικός νομοθέτης κανόνες με σκοπό την πρόληψη τέτοιων καταστροφών και την άμβλυνση των συνεπειών τους.
3.        Εν συντομία, η οδηγία 2012/18 επιβάλλει διάφορες υποχρεώσεις στις μονάδες στις οποίες υπάρχουν επικίνδυνες ουσίες σε ποσότητες ίσες ή μεγαλύτερες από τις καθοριζόμενες στο παράρτημα Ι της οδηγίας. Ανάλογα με τις ποσότητες οι οποίες υπάρχουν, οι εγκαταστάσεις κατατάσσονται σε «κατώτερης βαθμίδας» ή «ανώτερης βαθμίδας» (χαρακτηρισμός που συνεπάγεται πρόσθετες υποχρεώσεις).
4.        Επομένως, το ζήτημα το οποίο τίθεται στην υπό κρίση υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία για την όλη οικονομία της οδηγίας 2012/18, δεδομένου ότι επηρεάζει άμεσα την κατάταξη των μονάδων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της και, συνακόλουθα, το είδος των υποχρεώσεων προς τις οποίες οφείλουν να συμμορφώνονται οι μονάδες αυτές.
II.    Το νομικό πλαίσιο
5.        Οι παρούσες προτάσεις αφορούν κυρίως την ερμηνεία της διατάξεως του άρθρου 3, σημείο 12, της οδηγίας 2012/18, η οποία περιέχει τον ορισμό της έννοιας «ύπαρξη επικίνδυνων ουσιών» και παρατίθεται στο σημείο 18 κατωτέρω.
6.        Με τις παρούσες προτάσεις θα αναφερθώ επίσης στις αιτιολογικές σκέψεις 1 έως 6, 26 και 29, καθώς και στα άρθρα 1, 7, 8 και 10 έως 12 της ίδιας οδηγίας. Αντιθέτως, ουδείς λόγος θα γίνει για τις διατάξεις της οδηγίας 2008/98/ΕΚ (4) και της οδηγίας 2010/75/ΕΕ (5). Και τούτο διότι μνημονεύονται μεν στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα, πλην όμως δεν ασκούν επιρροή στην υπό κρίση υπόθεση.
7.        Η οδηγία 2012/128 έχει μεταφερθεί στο ιταλικό δίκαιο με το decreto legislativo 26 giugno 2015, n. 105 – Attuazione della direttiva 2012/18/UE relativa al controllo del pericolo di incidenti rilevanti connessi con sostanze pericolose (νομοθετικό διάταγμα 105, της 26ης Ιουνίου 2015 – Μεταφορά στην εθνική έννομη τάξη της οδηγίας 2012/18/ΕΕ για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες, στο εξής: νομοθετικό διάταγμα 105) (6).
III. Τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
8.        Η εκκαλούσα της κύριας δίκης (Società Eredi Raimondo Bufarini Srl – Servizi Ambientali·, στο εξής: Bufarini) είναι εταιρία η οποία έχει την εκμετάλλευση μονάδας επεξεργασίας (επικίνδυνων και μη επικίνδυνων) υγρών αποβλήτων στη Falconara Marittima (Ιταλία), βάσει ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής άδειας που έχει χορηγηθεί από την επαρχία της Ανκόνας (Ιταλία). Δυνάμει της άδειας αυτής, επιτρέπεται στην Bufarini να αποθηκεύει μέχρι 800 τόνους επικίνδυνων αποβλήτων και να επεξεργάζεται μέχρι 200 τόνους τέτοιων αποβλήτων ημερησίως.
9.        Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε το 2020, η Comitato tecnico regionale delle Marche (περιφερειακή τεχνική επιτροπή της Περιφέρειας Μάρκε, Ιταλία, στο εξής: RTC) κατέληξε στο πόρισμα ότι η μονάδα την οποία εκμεταλλευόταν η Bufarini ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του νομοθετικού διατάγματος 105, λαμβανομένης υπόψη της δυναμικότητάς της όσον αφορά την αποθήκευση και την επεξεργασία επικίνδυνων ουσιών. Βασιζόμενη στο ως άνω πόρισμα, η RTC όχλησε την Bufarini να υποβάλει, εντός προθεσμίας 60 ημερών, την κοινοποίηση και την έκθεση που προβλέπονται από την προαναφερθείσα νομοθετική ρύθμιση.
10.      Δεδομένου ότι η εταιρία δεν έλαβε κατάλληλα μέτρα συμμόρφωσης, η RTC
απηύθυνε, με απόφαση της 24ης Νοεμβρίου 2020, νέα όχληση προς την Bufarini, καλώντας την να υποβάλει τα έγγραφα που της είχαν ζητηθεί ή, εναλλακτικώς, να παροπλίσει ορισμένες από τις δεξαμενές στις εγκαταστάσεις της. Η RTC έκρινε ότι, προκειμένου να προσδιοριστεί ποιο ρυθμιστικό καθεστώς διέπει, κατ’ εφαρμογήν της οδηγίας 2012/18, τη λειτουργίας μιας μονάδας όπως αυτή την οποία εκμεταλλεύεται η Bufarini, πρέπει να ληφθεί υπόψη η μέγιστη ποσότητα επικίνδυνων ουσιών που μπορούν να αποθηκευτούν ή να υποβληθούν σε επεξεργασία υπό προβλέψιμες συνθήκες. Κατά τη γνώμη της, η προσωρινή μόνον παρουσία τέτοιων ουσιών εντός των εγκαταστάσεων δεν αρκεί ως βάση για την αξιολόγηση του ζητήματος.
11.      Η Bufarini διαφώνησε με την εκτίμηση αυτή. Κατά τη δική της άποψη, το εργοστάσιό της δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του νομοθετικού διατάγματος 105. Επισημαίνει ότι έχει θέσει σε εφαρμογή ένα σύστημα διαχείρισης των αποθεμάτων και ελέγχου τους, ώστε να μη γίνεται υπέρβαση των ορίων που καθορίζει η εθνική νομοθετική ρύθμιση.
12.      Κατά συνέπεια, η Bufarini προσέβαλε την απόφαση της RTC ενώπιον του Tribunale amministrativo regionale per le Marche (διοικητικού πρωτοδικείου της Περιφέρειας Μάρκε, Ιταλία). Με απόφαση της 23ης Ιουνίου 2021, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή.
13.      Η Bufarini άσκησε έφεση ενώπιον του Consiglio di Stato (Συμβουλίου της Επικρατείας). Το 2022 το δικαστήριο αυτό ανέστειλε την ενώπιόν του διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο τρία προδικαστικά ερωτήματα. Το τρίτο ερώτημα αφορούσε την ερμηνεία του άρθρου 3, σημείο 12, της οδηγίας 2012/18.
14.      Το Δικαστήριο αποφάνθηκε επί της προδικαστικής παραπομπής με τη διάταξη της 15ης Δεκεμβρίου 2022, C‑144/22, Società Eredi Raimondo Bufarini (7). Το Δικαστήριο έκρινε όμως, με τη διάταξή του, ότι δεν χρειαζόταν να απαντήσει στο τρίτο ερώτημα, δεδομένου ότι του είχε τεθεί μόνο για την περίπτωση που θα έδινε καταφατική απάντηση στο πρώτο ερώτημα (το οποίο αφορούσε την έκταση της υποχρέωσης προδικαστικής παραπομπής δυνάμει του άρθρου 267, τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ), όπερ δεν συνέβη.
15.      Στο πλαίσιο της ίδιας δίκης, το Consiglio di Stato (Συμβούλιο της Επικρατείας) αποφάσισε, στις 21 Μαρτίου 2024, να αναστείλει εκ νέου την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο δεύτερη αίτηση προδικαστικής αποφάσεως. Τα προδικαστικά ερωτήματα στην υπό κρίση υπόθεση είναι τα ακόλουθα:
«1)      Αντιβαίνει στον ορισμό της “ύπαρξης επικίνδυνων ουσιών” στο άρθρο 3[, σημείο 12,] της οδηγίας [2012/18] η πρακτική κατά την οποία οι ποσότητες επικίνδυνων ουσιών που υπάρχουν σε εγκατάσταση επεξεργασίας αποβλήτων καθορίζονται βάσει επιχειρησιακής διαδικασίας που εφαρμόζει ο φορέας εκμετάλλευσης (και, ενδεχομένως, κατοχυρώνεται στην άδεια που προβλέπεται στο άρθρο 23 της οδηγίας [2008/98] ή στο άρθρο 4 της οδηγίας [2010/75]), η οποία, χαρακτηρίζοντας τα απόβλητα ως μείγματα κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 3, της οδηγίας [2012/18], προβλέπει συνεχή παρακολούθηση της ποσότητας των επικίνδυνων ουσιών που υπάρχουν στην εγκατάσταση και διασφαλίζει ότι δεν σημειώνεται υπέρβαση της κατώτερης και της ανώτερης βαθμίδας που προβλέπονται στο παράρτημα Ι, στήλη 2 και στήλη 3, αντιστοίχως, της οδηγίας [2012/18];
2)      Αντιτίθεται το άρθρο 7 της οδηγίας [2012/18], το οποίο προβλέπει ότι ο φορέας εκμετάλλευσης υποχρεούται να διαβιβάζει “στην αρμόδια αρχή κοινοποίηση” που να περιέχει τα στοιχεία τα οποία απαριθμούνται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας, ερμηνευόμενο σύμφωνα με τις αρχές του ανταγωνισμού και της ελευθερίας εγκατάστασης, σε κανονιστική ρύθμιση όπως αυτή του άρθρου 13, παράγραφοι 1, 2 και 5, του νομοθετικού διατάγματος 105/2015, που προβλέπει ότι η γνωστοποίηση των στοιχείων πρέπει να γίνεται αποκλειστικώς με “κοινοποίηση, η οποία συντάσσεται σύμφωνα με το υπόδειγμα του παραρτήματος 5” (παράγραφος 1), “υπογράφεται με τη μορφή υπεύθυνης δήλωσης σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία” (παράγραφος 2) και “διαβιβάζεται από τον φορέα εκμετάλλευσης στους αποδέκτες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 σε ηλεκτρονική μορφή, με χρήση των υπηρεσιών και των μέσων ηλεκτρονικής αποστολής που διατίθενται μέσω του καταλόγου των μονάδων που ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρά ατυχήματα κατά το άρθρο 5, παράγραφος 3” ή “αποκλειστικώς με ψηφιακώς υπογεγραμμένο πιστοποιημένο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο” (παράγραφος 5), με συνέπεια να αποκλείεται ως τρόπος γνωστοποίησης μια “επιχειρησιακή διαδικασία που εφαρμόζεται από τον φορέα εκμετάλλευσης”, η οποία περιλαμβάνει τη συνεχή παρακολούθηση της ποσότητας επικίνδυνων ουσιών που υπάρχουν στην εγκατάσταση και εξασφαλίζει ότι δεν σημειώνεται υπέρβαση της κατώτερης και της ανώτερης βαθμίδας που προβλέπονται στο παράρτημα Ι, στήλη 2 και στήλη 3, αντιστοίχως, της οδηγίας [2012/18];»
16.      Γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν η Bufarini και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
IV.    Ανάλυση
Α.      Πρώτο προδικαστικό ερώτημα
17.      Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να αποσαφηνιστεί η έννοια της «ύπαρξης επικίνδυνων ουσιών» η οποία ορίζεται στο άρθρο 3, σημείο 12, της οδηγίας 2012/18, και, ειδικότερα, να διευκρινιστεί η σημασία του εκεί χρησιμοποιούμενου όρου «προβλεπόμενη παρουσία».
18.      Ο ορισμός στην ως άνω διάταξη είναι ο εξής:
«[Ως] “ύπαρξη επικίνδυνων ουσιών” [νοείται] η πραγματική ή προβλεπόμενη παρουσία επικίνδυνων ουσιών στη μονάδα ή επικίνδυνων ουσιών που τεκμαίρεται λογικά ότι προβλέπεται να προκύψουν κατά την απώλεια ελέγχου της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων αποθήκευσης, σε οποιαδήποτε εγκατάσταση της μονάδας, σε ποσότητες ίσες με ή μεγαλύτερες από τις οριακές ποσότητες που αναφέρονται στο μέρος 1 ή το μέρος 2 του παραρτήματος Ι» (8).
19.      Επομένως, κατά τα προβλεπόμενα στην οδηγία, θεωρείται ότι επικίνδυνες ουσίες υπάρχουν σε μια μονάδα –εφόσον οι ποσότητες τους είναι ίσες ή μεγαλύτερες από τις καθοριζόμενες στο παράρτημα Ι– σε τρεις περιπτώσεις: i) όταν η παρουσία τους είναι όντως υπαρκτή· ii) όταν πιθανολογείται ότι υπάρχουν· ή iii) όταν τεκμαίρεται λογικά ότι ενδέχεται να προκύψουν υπό περιστάσεις απώλειας του ελέγχου των διαδικασιών εντός της μονάδας.
20.      Η υπαγωγή της εκάστοτε μονάδας σε ένα από τα τρία αυτά σενάρια και η συνακόλουθη κατάταξή της πρέπει, κατ’ αρχήν, να γίνεται πριν από την έναρξη οποιασδήποτε δραστηριότητας που αφορά την επεξεργασία επικίνδυνων ουσιών. Όπως προεκτέθηκε, κρίσιμη εν προκειμένω είναι η δεύτερη από τις προαναφερθείσες περιπτώσεις.
21.      Κατ’ ουσίαν, τίθεται το ζήτημα αν ορθώς οι εθνικές αρχές (δηλαδή η RTC) έκριναν ότι, σε περίπτωση όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, οι «προβλεπόμενες» ποσότητες έπρεπε να υπολογιστούν βάσει της μέγιστης δυναμικότητας της μονάδας, σύμφωνα με τους όρους της χορηγηθείσας περιβαλλοντικής άδειας. Τη θέση αυτή υποστήριξε και η Επιτροπή στην παρούσα διαδικασία.
22.      Αντιθέτως, η Bufarini είναι της άποψης ότι, προκειμένου να προσδιοριστεί η «προβλεπόμενη παρουσία» επικινδύνων ουσιών, ο φορέας εκμετάλλευσης μπορεί να στηριχθεί σε έναν μηχανισμό ο οποίος βασίζεται στη διαρκή παρακολούθηση της ποσότητας των επικίνδυνων ουσιών που υπάρχουν στην εγκατάσταση και διασφαλίζει ότι δεν θα προκύψει υπέρβαση των καθοριζόμενων στην οδηγία 2012/18 ορίων. Υπογραμμίζει δε το γεγονός ότι στη μονάδα της αποθηκεύονται και υποβάλλονται σε επεξεργασία επικίνδυνες αλλά και μη επικίνδυνες ουσίες.
23.      Σημειωτέον ότι η οδηγία 2012/18 δεν ορίζει τι σημαίνει «προβλεπόμενη παρουσία» ούτε δίνει περαιτέρω διευκρινίσεις ως προς το νόημα του όρου. Αυτή η απουσία ακριβούς ορισμού εγείρει ερωτήματα σχετικά με το πώς οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν την «προβλεπόμενη» παρουσία επικίνδυνων ουσιών, για τους σκοπούς της κατάταξης των μονάδων σε κατώτερης ή ανώτερης βαθμίδας βάσει της οδηγίας.
24.      Συνεπώς, ελλείψει ρητού ορισμού, η ερμηνεία της λέξης «προβλεπόμενη» πρέπει να έχει ως γνώμονα το γράμμα της διατάξεως, καθώς και τους σκοπούς και τη γενική οικονομία της οδηγίας.
25.      Όσον αφορά το γράμμα της διατάξεως, επισημαίνω ότι, στην καθομιλουμένη, η λέξη «προβλεπόμενη» γίνεται εν γένει αντιληπτή ως συνώνυμη λέξεων όπως «αναμενόμενη», «νοητή», «προγραμματισμένη» καθώς και ευλόγως «προβλέψιμη» ή «ενδεχόμενη». Η σύγκριση των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων της διατάξεως της οδηγίας επιβεβαιώνει την ως άνω διαπίστωση (9).
26.      Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η γραμματική ερμηνεία του άρθρου 3, σημείο 12, της οδηγίας 2012/18 μάλλον δεν παρέχει έρεισμα για την άποψη της RTC, την οποία συμμερίζεται και η Επιτροπή, ήτοι ότι η «προβλεπόμενη παρουσία» πρέπει να εξομοιωθεί με τη μέγιστη δυναμικότητα. Εκείνο που φαίνεται να απαιτείται, λαμβανομένης υπόψη της διατύπωσης της διατάξεως είναι, τουλάχιστον, μια πιθανολόγηση ότι, σε δεδομένη στιγμή, οι επίμαχες επικίνδυνες ουσίες υπάρχουν σε ποσότητες μεγαλύτερες από τις καθοριζόμενες στο παράρτημα Ι της οδηγίας.
27.      Το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται και από το γράμμα του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/18, το οποίο επιβάλλει στους φορείς εκμετάλλευσης την υποχρέωση να απευθύνουν στην αρμόδια αρχή κοινοποίηση που να περιέχει, μεταξύ άλλων, «επαρκείς πληροφορίες για την ταυτοποίηση των σχετικών ή ενδεχόμενων επικίνδυνων ουσιών και της κατηγορίας τους», καθώς και «την ποσότητα και τη φυσική μορφή της σχετικής επικίνδυνης ουσίας ή των σχετικών επικίνδυνων ουσιών» (10). Ομοίως, η σημείωση 3 στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2012/18 αναφέρει ότι «[ο]ι ποσότητες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την εφαρμογή των σχετικών άρθρων [της οδηγίας] είναι οι μέγιστες ποσότητες οι οποίες ευρίσκονται ή μπορεί να ευρεθούν οποιαδήποτε στιγμή» (11).
28.      Η δική μου ερμηνεία της λέξης «προβλεπόμενη» συνάδει επίσης περισσότερο με το γράμμα της διατάξεως του άρθρου 3, σημείο 12, της οδηγίας 2012/18 ως προς την τρίτη περίπτωση στην οποία θεωρείται ότι υπάρχει παρουσία επικίνδυνων ουσιών σε μια μονάδα: δηλαδή, όταν «τεκμαίρεται λογικά ότι [αυτές] προβλέπεται να προκύψουν κατά την απώλεια ελέγχου της διαδικασίας [...] σε οποιαδήποτε εγκατάσταση της μονάδας». Επιπλέον, το συγκεκριμένο σκέλος της διατάξεως υποδηλώνει ότι απλώς η θεωρητική πιθανότητα παρουσίας επικινδύνων ουσιών σε ποσότητες ίσες ή μεγαλύτερες από τις καθοριζόμενες στο παράρτημα Ι δεν αρκεί για να ενεργοποιήσει την εφαρμογή της οδηγίας 2012/18.
29.      Εν πάση περιπτώσει, αν η πρόθεση ήταν να τυγχάνει εφαρμογής η οδηγία λόγω και μόνον της ικανότητας μιας μονάδας να αποθηκεύει, να επεξεργάζεται και να παράγει επικίνδυνες ουσίες, τότε μπορεί ευλόγως να υποτεθεί ότι ο ενωσιακός νομοθέτης θα διατύπωνε τις σχετικές διατάξεις αναλόγως. Η χρήση της έκφρασης «προβλεπόμενη παρουσία» για να δηλωθεί η μέγιστη συνολική δυναμικότητα είναι αόριστη από γλωσσικής και εννοιολογικής απόψεως, ιδίως στο πλαίσιο μιας νομοθετικής πράξεως της οποίας οι διατάξεις προορίζονταν, κατά τον ίδιο τον ενωσιακό νομοθέτη, να είναι «σαφείς, συνεκτικές και εύκολα κατανοητές προκειμένου να συμβάλουν στη βελτίωση της εφαρμογής και της επιβολής» (12).
30.      Η ερμηνεία την οποία προτείνουν η RTC και η Επιτροπή όσον αφορά τη λέξη «προβλεπόμενη» δεν επιρρωννύεται ούτε από τη συστηματική ούτε από την τελεολογική ερμηνεία των διατάξεων της οδηγίας 2012/18.
31.      Από πλευράς οικονομίας της ρυθμίσεως, δεν έχω πειστεί από το επιχείρημα της Επιτροπής ότι είναι αναγκαίο η δυναμικότητα να αποτελέσει το κριτήριο για την ερμηνεία της λέξης «προβλεπόμενη» στον βαθμό που διάφορες υποχρεώσεις τις οποίες επιβάλλει η οδηγία 2012/18 πρέπει να εκπληρωθούν εκ των προτέρων, δηλαδή προτού υπάρξουν για πρώτη φορά επικίνδυνες ουσίες στη μονάδα. Η Επιτροπή αναφέρεται, ειδικότερα, στις υποχρεώσεις εκπόνησης και εφαρμογής πολιτικής για την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων (άρθρο 8), κατάρτισης έκθεσης ασφαλείας (άρθρο 10) καθώς και κατάρτισης σχεδίου έκτακτης ανάγκης και παροχής των σχετικών πληροφοριών στις αρμόδιες εθνικές αρχές (άρθρο 12) (13).
32.      Το επιχείρημα αυτό στηρίζεται μάλλον σε διάλληλο συλλογισμό, καθώς εκκινεί από την προκείμενη ότι οι εν λόγω διατάξεις πρέπει να εφαρμόζονται σε κάθε μονάδα εφόσον ο φορέας εκμετάλλευσής της δεν είναι σε θέση να υπολογίσει επακριβώς, ex ante, τις ποσότητες επικίνδυνων ουσιών που υπάρχουν σε κάθε δεδομένη στιγμή. Κατά τη γνώμη μου, η ανωτέρω προκείμενη είναι εσφαλμένη. Εφόσον δεν συντρέχει υπέρβαση των ορίων που καθορίζονται στο παράρτημα Ι, η αδυναμία να υπολογιστούν εκ των προτέρων οι ακριβείς ποσότητες ουσιών οι οποίες υποβάλλονται σε επεξεργασία ανά πάσα στιγμή είναι άνευ σημασίας. Συνακόλουθα, οι ανησυχίες της Επιτροπής αναφορικά με την εφαρμογή των άρθρων 8, 10 και 12 της οδηγίας 2012/18 είναι, κατ’ αρχήν, ανυπόστατες.
33.      Ούτε το επιχείρημα το οποίο η Επιτροπή επιχειρεί να αντλήσει από το γράμμα του άρθρου 7,
παράγραφος 4, και του άρθρου 11 της οδηγίας 2012/18 είναι πειστικό. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές, οι φορείς εκμετάλλευσης οφείλουν να κοινοποιούν στην αρμόδια αρχή οποιεσδήποτε σημαντικές αυξήσεις ή μειώσεις της ποσότητας τυχόν υπάρχουσας επικίνδυνης ουσίας προτού συμβούν, όπως επίσης και να λαμβάνουν, ενδεχομένως, τα κατάλληλα μέτρα. Τούτο δεν είναι εφικτό –όπως υπογραμμίζει η Επιτροπή– όταν πρόκειται για αναπάντεχες και αιφνίδιες αυξήσεις λόγω δυσλειτουργίας μιας διαδικασίας ελέγχου.
34.      Εκτιμώ ότι οι προαναφερθείσες διατάξεις δεν είναι διόλου διαφωτιστικές ως προς το πώς πρέπει να ερμηνευθεί το άρθρο 3, σημείο 12, της οδηγίας 2012/18. Όπως προκύπτει από το γράμμα και την όλη οικονομία του άρθρου 7, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 11 της οδηγίας 2012/18, οι συγκεκριμένες διατάξεις αφορούν μακροπρόθεσμες αυξήσεις ή μειώσεις της ποσότητας των επικίνδυνων ουσιών που υπάρχουν στη μονάδα.
35.      Ακούσιες και προσωρινές καταστάσεις λόγω των οποίων οι ποσότητες επικίνδυνων ουσιών που αποθηκεύονται, υποβάλλονται σε επεξεργασία ή παράγονται μπορεί να αυξηθούν και να υπερβούν τα επίπεδα τα οποία κοινοποιούνται στις αρχές (και, κατά περίπτωση, τα επιτρεπόμενα επίπεδα βάσει της χορηγηθείσας άδειας) ενδέχεται να ανακύψουν σε πολλές μονάδες, αν όχι σε όλες. Το ίδιο ισχύει και για εκείνες που συμμορφώνονται με όλες τις υποχρεώσεις τις οποίες επιβάλλει η οδηγία. Είναι δε απολύτως σαφές ότι, σε τέτοιες περιπτώσεις, οι φορείς εκμετάλλευσης δεν οφείλουν να επανεξετάζουν ή να επικαιροποιούν την κοινοποίηση, την πολιτική πρόληψης μεγάλων ατυχημάτων κ.ο.κ.
36.      Το αυτό θα έπρεπε λογικά να ισχύει, όπως υποστηρίζει η Bufarini, και στις περιπτώσεις όπου υφίσταται ένας μηχανισμός ελέγχου μέσω του οποίου παρακολουθείται διαρκώς η ποσότητα των επικίνδυνων ουσιών που υπάρχουν στη μονάδα, ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν σημειώνεται υπέρβαση των ορίων που καθορίζονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2012/18. Εάν, λόγω σφάλματος, επέλθει σε οποιαδήποτε στιγμή υπέρβαση των ορίων, ο φορέας εκμετάλλευσης θα πρέπει να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου η ποσότητα να μειωθεί κάτω από τα όρια τα οποία καθορίζονται στο παράρτημα Ι. Συνεπώς, ούτε σε αυτές τις περιπτώσεις σημειώνεται μακροπρόθεσμη αλλαγή στην ποσότητα των επικίνδυνων ουσιών που προκαλούν την επέμβαση, έστω και αν ο φορέας εκμετάλλευσης δεν κατορθώσει να αντιδράσει πάραυτα. Επομένως, τέτοιες καταστάσεις δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων τις οποίες επικαλείται η Επιτροπή (14).
37.      Εν συνεχεία, ως προς την τελεολογική ερμηνεία των διατάξεων της οδηγίας 2012/18, παρατηρώ τα ακόλουθα.
38.      Κατ’ αρχάς, είναι αληθές ότι απώτερος σκοπός της οδηγίας είναι η εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος (15). Ωστόσο, το πεδίο εφαρμογής της περιορίζεται –όπως καθίσταται σαφές, μεταξύ άλλων, από τις αιτιολογικές σκέψεις 1 έως 6 και από το άρθρο 1 της οδηγίας– στην «πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων [...] και [σ]τον περιορισμό των συνεπειών τους» (16). Δεν πρόκειται για ρύθμιση που αφορά όλα τα βιομηχανικά ατυχήματα τα οποία ενέχουν επικίνδυνες ουσίες, αλλά μόνον εκείνα που δημιουργούν σημαντικούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Εξάλλου, η οδηγία δεν στοχεύει στην εκμηδένιση των κινδύνων (εγχείρημα, ούτως ή άλλως, αδύνατο), ούτε καν στην ελαχιστοποίησή τους (17).
39.      Δεν πρέπει να παραβλεφθεί ότι, ακόμη και αν μηχανισμοί παρακολούθησης, όπως αυτοί που περιγράφει η Bufarini, εμφανίσουν δυσλειτουργία, με αποτέλεσμα κάποιες ποσότητες επικινδύνων ουσιών να υπερβούν προσωρινά τα όρια τα οποία καθορίζονται στο παράρτημα Ι, ένα τέτοιο γεγονός, από μόνο του, δεν θα προκαλούσε απευθείας ατύχημα, πολλώ δε μάλλον σοβαρό ατύχημα. Όταν μάλιστα ο φορέας εκμετάλλευσης διατηρεί την ικανότητα να επέμβει γρήγορα και αποτελεσματικά ώστε να μειωθούν οι σχετικές ποσότητες και να αποκατασταθούν οι συνθήκες ασφαλείας, ο κίνδυνος είναι ακόμη χαμηλότερος. Κατά συνέπεια, υπό την επιφύλαξη της άμεσης εφαρμογής κατάλληλων μέτρων για την άμβλυνση των συνεπειών, το προφίλ κινδύνου του ιδρύματος δεν αυξάνεται αισθητά. Αναδεικνύεται, επομένως, το πόσο σημαντικό είναι να λαμβάνονται υπόψη, κατά την αξιολόγηση των δυνητικών κινδύνων βάσει της οδηγίας 2012/18, τόσο οι τεχνικές εγγυήσεις που έχουν τεθεί σε εφαρμογή όσο και η επιχειρησιακή απόκριση του φορέα εκμετάλλευσης.
40.      Επιπλέον, ο απώτερος αυτός σκοπός πρέπει να συμβιβάζεται και με άλλα δημόσια συμφέροντα. Πιο συγκεκριμένα, όπως διευκρινίζεται στην αιτιολογική σκέψη 4 της οδηγίας, ο ενωσιακός νομοθέτης θέλησε επίσης να «μειώ[σει] τον περιττό διοικητικό φόρτο, με εξορθολογισμό ή απλούστευση, υπό τον όρο ότι δεν διακυβεύεται η ασφάλεια και η προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας». Παρόμοιο σκεπτικό εκφράζεται και στην αιτιολογική σκέψη 18 της οδηγίας, η οποία απηχεί την ανάγκη «να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος, ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, [...] όπου είναι δυνατόν».
41.      Αν γινόταν δεκτή η ερμηνεία της Επιτροπής για το άρθρο 3, σημείο 12, της οδηγίας 2012/18, θα απαιτούνταν και από φορείς εκμετάλλευσης με πολύ χαμηλό προφίλ κινδύνου (18) να συμμορφώνονται με αρκετές υποχρεώσεις οι οποίες ενδέχεται να είναι δαπανηρές ως προς το κόστος εφαρμογή τους. Τέτοια διοικητική και οικονομική επιβάρυνση παρίσταται δυσανάλογη και πόρρω απέχει από μια ρεαλιστική προσέγγιση της διαχείρισης των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων (19).
42.      Υπό το πρίσμα της αρχής της αναλογικότητας, μπορεί ευλόγως να υποτεθεί ότι ο ενωσιακός νομοθέτης, αναγορεύοντας την έννοια της «ύπαρξης επικίνδυνων ουσιών» σε κρίσιμη παράμετρο για τον καθορισμό του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας 2012/18 και για τη διάκριση μεταξύ μονάδων κατώτερης και ανώτερης βαθμίδας, υιοθέτησε μια ρεαλιστική, και όχι μια τυπολατρική προσέγγιση.
43.      Ως εκ τούτου, είμαι της γνώμης ότι η έννοια της «προβλεπόμενης παρουσίας» πρέπει να ερμηνεύεται έτσι ώστε να αντικατοπτρίζει μια κινδυνοκεντρική προσέγγιση που να είναι σύμφωνη με τον προληπτικό σκοπό της οδηγίας και να εστιάζει σε προβλέψιμες συνθήκες λειτουργίας και όχι σε κάποια θεωρητική μέγιστη δυναμικότητα. Η ερμηνεία αυτή συνάδει με τον σκοπό της πρόληψης μεγάλων ατυχημάτων τον οποίο επιδιώκει η οδηγία απαιτώντας από τα κράτη μέλη και τους φορείς εκμετάλλευσης να αξιολογούν την πιθανότητα πραγματικής παρουσίας και χειρισμού επικίνδυνων ουσιών, προκειμένου να διευκολύνεται η λήψη αναλογικών και εφαρμόσιμων ρυθμιστικών μέτρων.
44.      Ασφαλώς συμμερίζομαι τις ανησυχίες της Επιτροπής ως προς την ανάγκη αποφυγής καταστάσεων στις οποίες φορείς εκμετάλλευσης –είτε κακόπιστα είτε εξ αμελείας– θα μπορούσαν με ευκολία να παρακάμψουν τις υποχρεώσεις που υπέχουν από την οδηγία 2012/18. Τυχόν ερμηνεία της έννοιας της «προβλεπόμενης παρουσίας» που θα ισοδυναμούσε, de facto, με λευκή επιταγή προς τους φορείς εκμετάλλευσης να στηριχθούν στις υποκειμενικές προσδοκίες και εκτιμήσεις τους θα έθιγε την αποτελεσματικότητα του συστήματος προστασίας το οποίο θεσπίζει η οδηγία 2012/18.
45.      Εκτιμώ ότι η εξέταση του ζητήματος εάν η οδηγία 2012/18 διέπει τη λειτουργία συγκεκριμένης μονάδας, όπως και ο χαρακτηρισμός της εκάστοτε μονάδας ως «κατώτερης βαθμίδας» ή «ανώτερης βαθμίδας», πρέπει να βασίζονται σε αντικειμενικά στοιχεία, αμέσως και ευχερώς επαληθεύσιμα από τις αρμόδιες αρχές. Ειδάλλως, το σύστημα επιθεωρήσεων και κυρώσεων το οποίο προέβλεψε ο ενωσιακός νομοθέτης δεν θα λειτουργούσε ορθώς (20).
46.      Το άρθρο 20, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/18 ορίζει ότι «[τ]α κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αρμόδιες αρχές να οργανώνουν σύστημα επιθεωρήσεων». Στόχος των επιθεωρήσεων είναι, πρωτίστως, να μπορούν οι αρμόδιες αρχές να «λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης» με τις διατάξεις της οδηγίας (βλ. αιτιολογική σκέψη 26). Πέραν τούτου, το άρθρο 28 της οδηγίας 2012/18, το οποίο απηχεί την αιτιολογική της σκέψη 29, επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να προβλέπουν, και να εφαρμόζουν στην πράξη, αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις για τυχόν παραβάσεις των εθνικών διατάξεων που μεταφέρουν την οδηγία στις εσωτερικές έννομες τάξεις.
47.      Με αυτά τα δεδομένα, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι ένα σύστημα όπως αυτό που περιγράφει η Bufarini θα μπορούσε, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να είναι κατάλληλο να διασφαλίσει ότι η «προβλεπόμενη παρουσία» επικίνδυνων ουσιών στη μονάδα παραμένει κάτω από τα όρια τα οποία καθορίζονται στο παράρτημα Ι.
Το εν λόγω σύστημα συνίσταται στη δημιουργία ενός μηχανισμού αδιάλειπτης παρακολούθησης της ποσότητας των επικίνδυνων ουσιών που υπάρχουν στη μονάδα, ώστε ο φορέας εκμετάλλευσης να έχει την ευχέρεια να επέμβει άμεσα εφόσον συντρέχει κίνδυνος να υπερβούν οι ποσότητες των ουσιών αυτών τα όρια τα οποία καθορίζονται στο παράρτημα Ι.
48.      Πρέπει δε να τονιστεί με έμφαση ότι, για να γίνει δεκτό ότι ένα σύστημα πληροί τις απαιτήσεις της οδηγίας 2012/18, επιβάλλεται να παρέχει στον φορέα εκμετάλλευσης τη δυνατότητα να επέμβει προληπτικά, ήτοι προτού οι ποσότητες των επικίνδυνων ουσιών υπερβούν τα όρια που καθορίζονται στο παράρτημα Ι.
Οποιοσδήποτε μηχανισμός λειτουργεί αποκλειστικώς μέσω ex post διορθωτικών μέτρων, με συνέπεια να υπάρχουν αρκετά τακτικά στη μονάδα επικίνδυνες ουσίες σε ποσότητες άνω των σχετικών ορίων, δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί ισοδύναμος με προληπτικό σύστημα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η υπέρβαση δεν είναι συμπτωματική αλλά προβλέψιμη και, ως εκ τούτου, ενεργοποιείται σαφώς η εφαρμογή της οδηγίας.
49.      Επιπλέον, ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει επίσης να καταγράφει ανελλιπώς τις ποσότητες που υπάρχουν, έτσι ώστε οι αρμόδιες αρχές να μπορούν, ανά πάσα στιγμή, να επαληθεύσουν αν έχει σημειωθεί υπέρβαση των ορίων και, εάν ναι, να λάβουν τις απαραίτητες πληροφορίες (μεταξύ άλλων, ημερομηνίες, διάρκεια και συχνότητα του/των περιστατικού/ων, βαθμός υπέρβασης κ.ο.κ.).
50.      Φυσικά, εναπόκειται στις εθνικές αρχές –σε πρώτο στάδιο τις διοικητικές και, εφόσον ανακύψει ένδικη διαφορά, τις δικαστικές– να κρίνουν κατά πόσον ο ειδικός μηχανισμός που έχει τεθεί σε εφαρμογή από συγκεκριμένο φορέα εκμετάλλευσης είναι ακριβής, αξιόπιστος και αποτελεσματικός.
51.      Κατόπιν όλων των προεκτεθέντων, εκτιμώ ότι το άρθρο 3, σημείο 12, της οδηγίας 2012/18/ΕΕ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν αποκλείει εθνική πρακτική βάσει της οποίας η «προβλεπόμενη παρουσία» επικίνδυνων ουσιών σε μια μονάδα αξιολογείται με σημείο αναφοράς τους μηχανισμούς που έχει θέσει σε εφαρμογή ο φορέας εκμετάλλευσης προς διασφάλιση της συνεχούς παρακολούθησης των ποσοτήτων που πράγματι υπάρχουν στη μονάδα. Τέτοιοι μηχανισμοί πρέπει να καθιστούν δυνατή την άμεση επέμβαση του φορέα εκμετάλλευσης για τη μείωση των ποσοτήτων αυτών στις περιπτώσεις όπου συντρέχει εύλογος κίνδυνος υπέρβασης των ορίων που καθορίζονται στο παράρτημα Ι. Εντούτοις, η ως άνω προσέγγιση είναι αποδεκτή μόνον εφόσον, στο πλαίσιο των μηχανισμών, τηρούνται επαρκή αρχεία, προκειμένου οι αρμόδιες εθνικές αρχές να είναι σε θέση να πραγματοποιούν τους αναγκαίους ελέγχους.
Β.      Δεύτερο προδικαστικό ερώτημα
52.      Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν εθνική νομοθεσία μπορεί να επιβάλλει ως απαίτηση να γίνεται η κοινοποίηση του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2012/18 με συγκεκριμένο τρόπο, αποκλείοντας συνακόλουθα μορφές κοινοποίησης οι οποίες βασίζονται σε πιο πρόσφατες τεχνολογίες. Το αιτούν δικαστήριο αναφέρεται, συναφώς, στις τεχνολογίες που χρησιμοποιούν η Bufarini και άλλοι φορείς εκμετάλλευσης οι οποίοι έχουν θέση σε εφαρμογή μηχανισμούς παρακολούθησης ανάλογους με αυτούς που περιγράφηκαν ανωτέρω.
53.      Ομολογώ ότι οι λόγοι για τους οποίους το αιτούν δικαστήριο υπέβαλε το συγκεκριμένο ερώτημα δεν μου είναι απολύτως σαφείς. Πέραν τούτου, δεν βλέπω πώς η απάντηση στο ερώτημα αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει την έκβαση της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου.
54.      Στο επίκεντρο της διαφοράς της κύριας δίκης βρίσκεται, εξ όσων αντιλαμβάνομαι, το ζήτημα ποια μέθοδος πρέπει να χρησιμοποιείται προκειμένου να κρίνεται αν μια μονάδα εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2012/18 επειδή πράγματι υπάρχουν, ή πιθανολογείται ότι υπάρχουν, στη μονάδα επικίνδυνες ουσίες σε ποσότητες ίσες ή μεγαλύτερες από τις καθοριζόμενες στο παράρτημα I της οδηγίας 2012/18. Η Bufarini υποστηρίζει ότι η μέθοδος την οποία χρησιμοποιεί συναφώς είναι σύμφωνη προς τις διατάξεις της οδηγίας. Αν πράγματι ισχύει κάτι τέτοιο, τότε η μονάδα της δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.
55.      Ο καθορισμός του τρόπου με τον οποίο φορέας εκμετάλλευσης οφείλει να προβαίνει στην κοινοποίηση που προβλέπεται από το άρθρο 7 της οδηγίας 2012/18 –αν υποτεθεί ότι η διάταξη αυτή έχει εφαρμογή στην περίπτωση της Bufarini– δεν φαίνεται να ασκεί επιρροή ως προς τα ζητήματα τα οποία εγείρονται στην υπόθεση της κύριας δίκης. Το ως άνω συμπέρασμα επιβάλλεται κατά μείζονα λόγο σε περίπτωση που στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα δοθεί η απάντηση την οποία πρότεινα ανωτέρω.
56.      Κατά συνέπεια, εκτιμώ ότι το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα είναι απαράδεκτο.
V.      Πρόταση
57.      Εν κατακλείδι, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα τα οποία υποβλήθηκαν από το Consiglio di Stato (Συμβούλιο της Επικρατείας, Ιταλία) ως εξής:
1)      Το άρθρο 3, σημείο 12, της οδηγίας 2012/18/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες και για την τροποποίηση και στη συνέχεια την κατάργηση της οδηγίας 96/82/ΕΚ του Συμβουλίου,
πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν αποκλείει εθνική πρακτική βάσει της οποίας η «προβλεπόμενη παρουσία» επικίνδυνων ουσιών σε μια μονάδα αξιολογείται με σημείο αναφοράς τους μηχανισμούς που έχει θέσει σε εφαρμογή ο φορέας εκμετάλλευσης προς διασφάλιση της συνεχούς παρακολούθησης των ποσοτήτων που πράγματι υπάρχουν στη μονάδα. Τέτοιοι μηχανισμοί πρέπει να καθιστούν δυνατή την άμεση επέμβαση του φορέα εκμετάλλευσης για τη μείωση των ποσοτήτων αυτών στις περιπτώσεις όπου συντρέχει εύλογος κίνδυνος υπέρβασης των ορίων που καθορίζονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2012/18. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να τηρούνται, στο πλαίσιο των μηχανισμών, επαρκή αρχεία, ώστε οι αρμόδιες εθνικές αρχές να είναι σε θέση να πραγματοποιούν τους αναγκαίους ελέγχους.
2)      Το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα είναι απαράδεκτο.
1      Γλώσσα του πρωτοτύπου: η αγγλική.
2      ΕΕ 2012, L 197, σ. 1.
3      Η πρώτη κατά σειρά οδηγία χρονολογείται από το 1982: ήταν η οδηγία 82/501/EOK του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 1982, περί του κινδύνου ατυχημάτων μεγάλης έκτασης τον οποίον περικλείουν ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες (ΕΕ 1982, L 230, σ. 1)
4      Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, για τα απόβλητα και την κατάργηση ορισμένων οδηγιών (ΕΕ 2008, L 312, σ. 3).
5      Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, περί βιομηχανικών εκπομπών (ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης) (ΕΕ 2010, L 334, σ. 17).
6      GURI αριθ. 161 της 14ης Ιουλίου 2015.
7      EU:C:2022:1013.
8      Η υπογράμμιση δική μου.
9      Βλ., παραδείγματος χάριν, το γερμανικό («vorgesehene»), το [αγγλικό («anticipated»)], το ισπανικό («anticipada»), το γαλλικό («anticipée»), το ολλανδικό («verwachte»), το ιταλικό («prevista»), το πολωνικό («przewidywaną»), το πορτογαλικό («prevista»), το ρουμανικό («anticipată») και το φινλανδικό («niitä ennakoidaan olevan») κείμενο της οδηγίας 2012/18.
10      Η υπογράμμιση δική μου.
11      Η υπογράμμιση δική μου.
12      Βλ. αιτιολογική σκέψη 4 της οδηγίας 2012/18.
13      Αξίζει να σημειωθεί ότι τα άρθρα 10 και 12 της οδηγίας 2012/18 εφαρμόζονται μόνον στις μονάδες ανώτερης βαθμίδας.
14      Η κατάσταση μπορεί όμως να είναι διαφορετική σε περίπτωση που οι ποσότητες δεν είναι δυνατόν να μειωθούν γρήγορα. Τότε τυχόν δυσλειτουργία του συστήματος παρακολούθησης μπορεί όχι μόνον να επισύρει κυρώσεις (βλ. κατωτέρω, σημείο 48 των προτάσεών μου), αλλά ακόμη και να ενεργοποιήσει την εφαρμογή της οδηγίας 2012/18.
15      Βλ., ιδίως, αιτιολογικές σκέψεις 2 έως 4 και 6 καθώς και άρθρο 1 της οδηγίας 2012/18.
16      Η υπογράμμιση δική μου. Στο ίδιο πλαίσιο, βλ. και απόφαση της 17ης Ιουνίου 1999, Επιτροπή κατά Ιταλίας (C‑336/97, EU:C:1999:314, σκέψη 20 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
17      Βλ., παραδείγματος χάριν, Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), «OECD guiding principles for chemical accident prevention, preparedness and response – Third edition» (Κατευθυντήριες αρχές του ΟΟΣΑ: πρόληψη, ετοιμότητα και αντιμετώπιση όσον αφορά τα χημικά ατυχήματα – Τρίτη έκδοση) 2023, σ. 15: «Τα μέτρα τα οποία λαμβάνει η βιομηχανία για την αντιμετώπιση των κινδύνων από χημικά ατυχήματα θα πρέπει να είναι κατάλληλα για τη μείωσή τους στο μέτρο του ευλόγως δυνατού». Η υπογράμμιση δική μου.
18      Από την άποψη αυτή, είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι, σε πρόσφατη έκθεσή της, η Επιτροπή επισήμανε ότι, σύμφωνα με την ειδική βάση δεδομένων της, τα περισσότερα ατυχήματα (συμπεριλαμβανομένων των «μεγάλων» ατυχημάτων) που καταγράφηκαν κατά την περίοδο 2019-2022 συνέβησαν σε μονάδες ανώτερης βαθμίδας. Βλ. έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την αποτελεσματική εφαρμογή και λειτουργία της οδηγίας 2012/18/ΕΕ για την καταπολέμηση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων κατά την περίοδο 2019-2022, COM(2025) 508 final, της 19ης Σεπτεμβρίου 2025, σ. 13.
19      Πρβλ. γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες», COM(2010) 781 final – 2010/0377 (COD), σημείο 4.9.
20      Σε σχέση με τη σημασία της προσήκουσας εφαρμογής ενός τέτοιου συστήματος, βλ. απόφαση της 17ης Ιουνίου 1999, Επιτροπή κατά Ιταλίας (C‑336/97, EU:C:1999:314, σκέψη 25).