WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (trzecia izba)
z dnia 7 lutego 2007 r.
Sprawa T‑339/03
Gabrielle Clotuche
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich
Urzędnicy – Przeniesienie z urzędu ze stanowiska dyrektora na stanowisko głównego doradcy – Interes służby – Równoważność stanowisk – Reorganizacja Eurostatu – Skarga o stwierdzenie nieważności – Skarga o odszkodowanie
Przedmiot: Skarga mająca za przedmiot, po pierwsze, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji z dnia 9 lipca 2003 r. o przeniesieniu
skarżącej ze stanowiska dyrektora na stanowisko głównego doradcy oraz decyzji Komisji z dnia 1 października 2003 r. w sprawie
reorganizacji Eurostatu, w części w jakiej nie obejmowała ponownego objęcia przez skarżącą stanowiska dyrektora, a po drugie,
żądanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Orzeczenie: Komisja zapłaci skarżącej kwotę 1 EUR tytułem zadośćuczynienia za niezgodne z prawem działanie administracji. W pozostałym
zakresie skarga zostaje oddalona. Komisja pokryje swoje własne koszty, w tym koszty związane z postępowaniem przed Sądem w sprawie
środka tymczasowego, a także jedną piątą kosztów poniesionych przez skarżącą, w tym kosztów związanych z postępowaniem przed
Sądem w sprawie środka tymczasowego. Skarżąca pokryje cztery piąte swoich własnych kosztów, w tym kosztów związanych z postępowaniem
przed Sądem w sprawie środka tymczasowego.
Streszczenie
1.      Urzędnicy – Przeniesienie – Przeniesienie z urzędu – Kryterium odróżniające
(regulamin pracowniczy, art. 4, art. 7 ust. 1, art. 29)
2.      Urzędnicy – Skarga – Interes prawny
(regulamin pracowniczy, art. 38, 90, 91)
3.      Urzędnicy – Organizacja służb – Obsadzanie stanowisk
(regulamin pracowniczy, art. 7 ust. 1)
4.      Urzędnicy – Organizacja służb – Obsadzanie stanowisk
(regulamin pracowniczy, art. 5 ust. 4, art. 7 ust. 1)
5.      Urzędnicy – Organizacja służb – Obsadzanie stanowisk
(regulamin pracowniczy, art. 7 ust. 1)
6.      Urzędnicy – Organizacja służb – Obsadzanie stanowisk
(regulamin pracowniczy, art. 7 ust. 1)
7.      Urzędnicy – Organizacja służb – Obsadzanie stanowisk
(regulamin pracowniczy, art. 7 ust. 1)
8.      Urzędnicy – Skarga – Akt niekorzystny – Pojęcie – Reorganizacja służb dyrekcji generalnej po zakończeniu dochodzeń w sprawie
zaistniałych w niej nieprawidłowości
(regulamin pracowniczy, art. 7 ust. 1, art. 90, 91)
9.      Urzędnicy – Zasady – Ochrona uzasadnionych oczekiwań
10.    Urzędnicy – Pozaumowna odpowiedzialność instytucji – Niezgodne z prawem działanie administracji
1.      Z systemu regulaminu pracowniczego wynika, że przeniesienie – we właściwym tego słowa znaczeniu – ma miejsce tylko w przypadku
przeniesienia urzędnika na wolne stanowisko. Wynika z tego, że każde właściwe przeniesienie musi spełniać wymogi formalne
przewidziane w art. 4 i 29 regulaminu pracowniczego. Wymogi te nie mają natomiast zastosowania w przypadku przeniesienia urzędnika
z urzędu, ze względu na to, iż w wyniku takiego przeniesienia wolne stanowisko nie powstaje.
Jednak decyzje o przeniesieniu z urzędu, podobnie jak decyzje o przeniesieniu urzędników, podlegają – odnośnie do ochrony
praw i uzasadnionych interesów urzędników, których decyzje te dotyczą – normom art. 7 ust. 1 regulaminu pracowniczego, w szczególności
w takim rozumieniu, że przeniesienie z urzędu może nastąpić jedynie w interesie służby i przy poszanowaniu równoważności stanowisk.
(zob. pkt 31, 35, 47)
Odesłanie:
Trybunał: sprawy połączone 161/80 i 162/80 Carbognani i Coda Zabetta przeciwko Komisji, 24 lutego 1981 r., Rec. str. 543,
pkt 21; sprawa 19/87 Hecq przeciwko Komisji, 23 marca 1988 r., Rec. str. 1681, pkt 6; sprawy połączone C‑116/88 i C‑149/88
Hecq przeciwko Komisji, 7 marca 1990 r., Rec. str. I‑599, pkt 11; sprawa C‑398/93 P Rasmussen przeciwko Komisji, 9 sierpnia
1994 r., Rec. str. I‑4043, pkt 11
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑98/96 Costacurta przeciwko Komisji, 22 stycznia 1998 r., RecFP str. I‑A‑21, II‑49, pkt 36;
sprawa T‑23/96 De Persio przeciwko Komisji, 15 września 1998 r., RecFP str. I‑A‑483, II‑1413, pkt 79; sprawa T‑100/00 Campoli
przeciwko Komisji, 6 marca 2001 r., RecFP str. I‑A‑71, II‑347, pkt 29; sprawa T‑103/01 Cwik przeciwko Komisji, 26 listopada
2002 r., RecFP str. I‑A‑229, II‑1137, pkt 30
2.      Urzędnik może żądać stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przeniesienia z urzędu, nawet jeśli został następnie oddelegowany
w interesie służby. Skoro bowiem po zakończeniu tego oddelegowania urzędnik bezzwłocznie powraca na stanowisko, które zajmował
uprzednio, zachowuje interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, ponieważ w przypadku stwierdzenia
nieważności przyjmuje się, że nie opuścił on nigdy stanowiska, jakie zajmował przed przeniesieniem z urzędu.
(zob. pkt 40–43)
3.      W przypadku gdy okazuje się, że w ramach danej dyrekcji generalnej doszło do nieprawidłowości, administracja nie dopuszcza
się oczywistego błędu w ocenie, gdy uznaje, że interes służby uzasadnia odwołanie wszystkich dyrektorów z pełnionych przez
nich funkcji menedżerskich i przeniesienie ich z urzędu na stanowiska głównych doradców dla zapewnienia spokoju i prawidłowego
przebiegu dochodzeń dotyczących tych nieprawidłowości, a w szczególności dochodzeń służących określeniu ich ewentualnej roli
w tych nieprawidłowościach. W świetle takiego celu, który nie polega na ukaraniu dyrektorów bądź zapobieżeniu dalszym nieprawidłowościom,
bez znaczenia pozostają okoliczności, że przedmiotowy obieg środków finansowych znajdował się pod kontrolą szefów wydziału
oraz że dyrektor, ze względu na termin objęcia przez niego stanowiska, nie mógł mieć związku z tymi nieprawidłowościami. Ponadto
przeniesienie tego ostatniego z urzędu na inne stanowisko nie narusza zasady równego traktowania z tego względu, że dyrektor
ten znajdował się w identycznej sytuacji jak inni dyrektorzy, których również nie podejrzewano o związek z popełnionymi nieprawidłowościami.
Oceny tej nie może podważać domniemany charakter polityczny czy też medialny decyzji o przeniesieniu z urzędu, ponieważ w związku
z tym że już sam interes służby wystarczy do uzasadnienia tych decyzji, ewentualne dodatkowe względy mogące uzasadniać ich
przyjęcie w żadnym wypadku nie mogą mieć wpływu na ich zgodność z prawem.
(zob. pkt 70, 76, 77, 107)
4.      Decyzja w sprawie przeniesienia urzędnika z urzędu na stanowisko, które według ogólnych przepisów wykonawczych do art. 5 ust. 4
regulaminu pracowniczego przyjętych przez instytucję, w której urzędnik jest zatrudniony, odpowiada tej samej grupie zaszeregowania
i temu samemu rodzajowi stanowiska co stanowisko poprzednio przez niego zajmowane, nie narusza zasady równoważności stanowisk
ani zasady odpowiedniości pomiędzy grupą zaszeregowania i stanowiskiem. Z obiektywnego bowiem punktu widzenia – ponieważ punkt
widzenia osoby zainteresowanej nie jest istotny – stanowisko to jako takie nie wydaje się być stanowiskiem o mniejszym znaczeniu
niż uprzednio zajmowane.
Okoliczności, iż decyzja o przeniesieniu z urzędu, na mocy której urzędnik zaszeregowany do grupy A2 zostaje przeniesiony
ze stanowiska dyrektora na stanowisko głównego doradcy, nie zawiera jakiegokolwiek opisu stanowiska, na które zainteresowany
zostaje przeniesiony z urzędu, a także iż jest to nowo utworzone stanowisko, nie mogą wystarczyć – w świetle nowości tego
stanowiska i samego charakteru obowiązków głównego doradcy – dla wykazania braku poszanowania równoważności stanowisk.
(zob. pkt 93, 95, 97, 101, 102)
5.      Przeniesienie z urzędu w interesie służby wszystkich dyrektorów danej dyrekcji generalnej na stanowiska głównych doradców
dla zapewnienia prawidłowego i spokojnego przebiegu dochodzeń dotyczących nieprawidłowości, do jakich doszło w tej dyrekcji
generalnej, a w szczególności dochodzeń służących określeniu ich ewentualnej roli w tych nieprawidłowościach, stanowi środek
o charakterze ogólnym i bezosobowym, który wyklucza ze strony administracji wolę zastosowania sankcji wobec urzędników przeniesionych
z urzędu ze względu na ich zachowanie. W przypadku gdy urzędnicy ci otrzymują nowe stanowiska odpowiadające ich grupie zaszeregowania,
nie mają podstaw do utrzymywania, że zastosowano wobec nich sankcje, ani do zarzucenia administracji dopuszczenia się nadużycia
władzy lub naruszenia procedury ze względu na brak wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
(zob. pkt 127, 129)
6.      Na zgodność z prawem przyjętej zgodnie z interesem służby decyzji o przeniesieniu z urzędu nie może mieć wpływu sama w sobie
okoliczność, że przekazanie tej decyzji przez administrację do publicznej wiadomości mogło prowadzić do mylnego wniosku, że
urzędnik, którego przeniesiono z urzędu, może być winny lub przynajmniej podejrzewany o udział w nieprawidłowościach. Okoliczność
ta może jednak stanowić istotny element w ramach rozpatrywania wniosku o zasądzenie odszkodowania złożonego przez zainteresowanego.
(zob. pkt 145, 146)
7.      Jeżeli zwykły środek organizacji wewnętrznej podjęty w interesie służby, taki jak przeniesienie z urzędu, nie narusza statusu
regulaminowego urzędnika ani zasady równoważności pomiędzy grupą zaszeregowania a stanowiskiem, administracja nie ma obowiązku
ani uprzedniego wysłuchania danego urzędnika, ani uzasadnienia swej decyzji.
(zob. pkt 147, 153, 195)
Odesłanie:
Trybunał: ww. sprawa Hecq przeciwko Komisji, 7 marca 1990 r., pkt 14; ww. sprawa Cwik przeciwko Komisji, pkt 62
8.      W przypadku gdy po zamknięciu dochodzeń w sprawie nieprawidłowości, do jakich doszło w dyrekcji generalnej, administracja
wydaje decyzję o reorganizacji służb, na którą składają się dwa aspekty: pierwszy dotyczący ograniczenia liczby dyrekcji i zmiany
ich kompetencji, a także publikacji ogłoszeń o wolnym stanowisku pracy w celu obsadzenia nowych stanowisk dyrektorskich w drodze
przeniesienia, awansu lub powołania osób z zewnętrz, oraz drugi – dotyczący szeregu decyzji indywidualnych potwierdzających
postanowione wcześniej w celu zapewnienia prawidłowego przebiegu dochodzeń przeniesienia z urzędu byłych dyrektorów, to pierwszy
z tych aspektów nie może być niekorzystny dla byłych dyrektorów, drugi natomiast jest dla nich niekorzystny o tyle, o ile
podtrzymuje ich przeniesienie z urzędu z powodu konieczności reorganizacji służb, który to powód różni się od podanego wcześniej
dla uzasadnienia ich tymczasowego przeniesienia, co stoi na przeszkodzie uznaniu go za wyłącznie potwierdzający.
(zob. pkt 180)
9.      Okoliczności, że decyzja o przeniesieniu urzędnika z urzędu ma charakter tymczasowy oraz że powrót na uprzednie stanowisko
stanowi jedną z hipotez branych pod uwagę przez administrację, nie stanowią precyzyjnych, bezwarunkowych oraz spójnych zapewnień
dających podstawy do uzasadnionych oczekiwań w stosunku do tego powrotu, a w związku z tym decyzja o przeniesieniu urzędnika
z urzędu z innych powodów niż powody uzasadniające jego pierwotne przeniesienie nie stoi w sprzeczności z zasadą ochrony uzasadnionych
oczekiwań.
(zob. pkt 201, 202, 204)
10.    Administracja działa niezgodnie z prawem, co może powodować powstanie po jej stronie odpowiedzialności, jeśli za pośrednictwem
powszechnie dostępnego komunikatu prasowego stwarza wrażenie, że urzędnik podlegający przeniesieniu z urzędu w interesie służby
zamieszany był w pewne nieprawidłowości, nawet wówczas, gdy decyzja o przeniesieniu z urzędu sama w sobie nie może naruszać
prawa. Takie niezgodne z prawem działanie wyrządza urzędnikowi krzywdę, ponieważ stawia go w sytuacji, w której zmuszony jest
do nieustannego usprawiedliwiania się zarówno wobec kolegów, jak i wobec osób spoza służby.
(zob. pkt 219–221)