61963C0027
Conclusies van de Advocaat-Generaal
K. ROEMER
6 maart 1964
Vertaald uit het Duits
Mijnheer de President, mijne heren Rechters,
Verzoeker in de onderhavige zaak is sinds 1 juni 1959 in dienst van de Commissie van de Europese Economische Gemeenschap. Volgens zijn opgave heeft hij achtereenvolgens twee van de vijf afdelingen van het Directoraat Interne Zaken geleid en was hij bij het instellen van het beroep hoofd van de Afdeling vertaling, vermenigvuldiging en verspreiding van documenten, en als zodanig ingedeeld in rang A/3.
Op grond van een aankondiging van een vacature d.d. 30 augustus 1962 heeft hij met vier andere ambtenaren van de Commissie gesolliciteerd naar het vacant geworden ambt van directeur Interne Zaken bij het Directoraat-Generaal Administratie (rang A/2). Bij beschikking van 13 februari 1963 benoemde de Commissie evenwel een andere sollicitant door promotie op bedoelde post.
Verzoeker acht deze beschikking op verschillende gronden onwettig en vordert derhalve haar nietigverklaring door het Hof.
Ter motivering van zijn beroep voert hij aan dat de Commissie, alvorens de voorschriften van het Personeelsstatuut met betrekking tot de bevordering toe te passen, verzuimd heeft deze door middel van uitvoeringsvoorschriften aan te vullen. Bovendien zou het promotie-besluit onvoldoende zijn gemotiveerd en op een onjuiste waardering der feiten berusten.
I
Alvorens op deze middelen nader in te gaan, menen wij twee opmerkingen van procesrechtelijke aard te moeten maken.
1.
De eerste betreft het beroepsrecht; zij kan zeer kort zijn. Wij staan namelijk voor de vraag of een beroep ontvangen kan worden waarbij een promotiebesluit door een medekandidaat van de bevorderde wordt aangevallen.
De Commissie heeft op dit punt geen bezwaar gemaakt en ik ben van oordeel dat het Hof haar in deze opvatting moet volgen. Weliswaar wordt zodanig beroepsrecht niet in alle Lid-Staten aangenomen, gelijk de gemachtigde van de Commissie terecht heeft betoogd. De definitie van het beroep in artikel 91 van het Personeelsstatuut is echter zo algemeen gehouden dat wij zonder enig bezwaar ook in het gemeenschapsrecht de in het belang van de rechtsbescherming der ambtenaren in Frankrijk gevolgde ruime praktijk kunnen volgen. Ik moge hier verwijzen naar Grégoire, La fonction publique, 1954, blz. 91, waar ook de Franse rechtspraak wordt aangegeven en stel U dienovereenkomstig voor bevorderingsbeschikkingen ten aanzien van niet-bevorderde sollicitanten als „bezwarende besluiten” in de zin van artikel 91 van het Personeelsstatuut te beschouwen.
2.
Voorts dient een enkel woord te worden gewijd aan de wijze waarop de verweerder in dit geding werd aangeduid.
Verzoeker beoogt namelijk niet alleen de Gemeenschap via de instelling van de Commissie in het geding te betrekken, doch de gehele Gemeenschap als eenheid rechtens met alle daaruit voortvloeiende procesrechtelijke gevolgen.
Het komt mij voor dat er geen aanleiding bestaat af te wijken van de tot dusver door het Hof gevolgde praktijk om de instellingen der Gemeenschappen en niet deze laatste zelf als procespartijen te beschouwen.
Ook wanneer artikel 91 van het Personeelsstatuut spreekt van „elk geschil tussen een der Gemeenschappen en een persoon waarop dit Statuut van toepassing is” dan wordt hiermede naar mijn mening niet beoogd te bepalen dat beroepen van ambtenaren gericht dienen te worden tegen de Gemeenschap, welke dan — dit ware het logische gevolg — naar de algemene regel van artikel 211 van het E.E.G.-Verdrag als partij door de Commissie zou moeten worden vertegenwoordigd. Gelijk mijn ambtgenoot Lagrange in de zaak 25-60 (Jur., Deel III, blz. 71 e.v.) terecht heeft betoogd, ziet artikel 211 op een ander geval, namelijk de rechtsverhoudingen van de Gemeenschap met derden, hetgeen men zou kunnen noemen de Gemeenschap „in civilibus”. Toepassing van dit voorschrift op het ambtenarenrecht zou ten gevolge hebben dat de processuele verdediging van de op dit stuk bestaande bevoegdheden aan de Commissie is toevertrouwd, terwijl de uitoefening daarvan ten opzichte van de ambtenaren aan de afzonderlijke instellingen zou verblijven, hetgeen een evidente ongerijmdheid zou zijn. Dat zulks niet door de auteurs van het Personeelsstatuut werd bedoeld, schijnt mij uit artikel 91 zelf te volgen waar in lid 2 voor het geval van een beroep tegen een impliciete afwijzing — aanhangig gemaakt nadat de bevoegde instelling ter zake was geadieerd — uitdrukkelijk wordt gesproken van „het beroep hiertegen” (namelijk het besluit), waarmede slechts bedoeld kan zijn een actie tegen de instelling welke het besluit genomen heeft. Ter ondersteuning van deze opvatting en van de tot dusver in rechte gevolgde praktijk kan voorts nog worden verwezen naar artikel 21 van het Statuut van het Hof, waar gesproken wordt van „instellingen die geen partij bij het proces zijn”. Hiermede schijnt mij aangetoond dat volgens het in het Verdrag neergelegde stelsel van rechtsbescherming in beginsel de instellingen partijen zijn bij een proces en niet de Gemeenschap als zodanig.
Hieruit vloeien evenwel geen procesrechtelijke gevolgen voort, ook niet met betrekking tot de kosten. Met de dubbele adressering van het verzoekschrift beoogde verzoeker in de eerste plaats toegang te verkrijgen tot de stukken waaruit van de geschiedenis der totstandkoming van het Statuut blijkt, over welke stukken niet de Commissie, doch slechts de Raad beschikt. Waar het hier echter niet-gepubliceerd materiaal betreft, zou hiervan bij de interpretatie van het Personeelsstatuut toch geen gebruik gemaakt mogen worden. Bovendien kan de hier gestelde vraag eenvoudig worden afgedaan in dier voege dat het Hof, gelijk tot dusver, in het opschrift van het arrest slechts van de gedaagde instelling en niet van de Europese Economische Gemeenschap spreekt.
II
Wij gaan thans over tot de behandeling der verschillende door verzoeker voorgedragen middelen en wel in de eerste plaats die welke betrekking hebben op het feit dat werd nagelaten het Personeelsstatuut door uitvoeringsvoorschriften aan te vullen.
1.
Naar de mening van verzoeker had de Commissie alvorens het bevorderingsbesluit te nemen drie dingen moeten doen:
—
zij had algemene uitvoeringsvoorschriften moeten uitvaardigen met betrekking tot de regeling van de bevordering in artikel 45;
—
zij had de criteria van vergelijking moeten vaststellen waarnaar de keuze uit de kandidaten zou moeten geschieden;
—
zij had de in artikel 5 van het Personeelsstatuut bedoelde „job-description” voor de vacante post moeten geven.
a)
Wat de noodzaak betreft tot het geven van uitvoeringsbepalingen ten aanzien van artikel 45, is in de slotbepaling van het Personeelsstatuut (artikel 110) slechts in het algemeen geregeld door wie en op welke wijze zodanige bepalingen moeten worden vastgesteld. Daarentegen bevat dit artikel niets met betrekking tot de vraag welke normen van het Personeelsstatuut met behulp van uitvoeringsregelingen moeten worden aangevuld.
Ter beantwoording van de opgeworpen vraag dienen wij artikel 45 nader te beschouwen. Daarin wordt — voor zover hier van belang — het volgende bepaald: „Bevordering vindt plaats bij besluit van het tot aanstelling bevoegde gezag. Zij brengt voor de betrokken ambtenaar aanstelling mede in de eerstvolgende hogere rang van de categorie of groep waartoe hij behoort. Bevordering geschiedt uitsluitend bij keuze uit die ambtenaren welke reeds een minimum diensttijd in hun rang hebben, na een onderzoek waarbij de verdiensten der ambtenaren die voor bevordering in aanmerking komen, alsmede de beoordelingsrapporten die over hen zijn uitgebracht, onderling worden vergeleken”.
Bij lezing van artikel 45 blijkt in de eerste plaats dat hier niet uitdrukkelijk van uitvoeringsbepalingen gesproken wordt. Vergelijkt men deze bepaling met artikel 43 van hetzelfde hoofdstuk, waarin zulks wél het geval is, dan volgt hieruit dat de stelling van verzoeker niet houdbaar is, ook al wegen formele argumenten van deze aard in het algemeen niet bijzonder zwaar.
Deze conclusie wordt nog versterkt wanneer men let op statutaire bepalingen waaruit duidelijk blijkt van de noodzaak tot het geven van aanvullende uitvoeringsbepalingen, bij voorbeeld artikel 2 over de aanwijzing van de tot aanstelling bevoegde gezagsorganen, artikel 5 over de omschrijving van de aan ieder ambt verbonden werkzaamheden, de artikelen 16, 55, 59 enzovoort.
Wanneer echter artikel 45 niet op deze wijze is geredigeerd en derhalve de bedoeling van de auteurs van het Personeelsstatuut om artikel 45 legislatief aan te vullen alvorens het wordt toegepast, niet rechtstreeks en dwingend uit de tekst van het voorschrift af te lezen valt, dan zou de opvatting van verzoeker slechts juist kunnen zijn indien werd aangetoond dat het in het Statuut neergelegde systeem van bevordering reeds op logische gronden, uit de aard der zaak dus, normatieve aanvulling verlangt.
Dit bewijs is naar mijn mening niet geleverd.
Weliswaar blijkt bij beschouwing van de nationale rechtsstelsels dat er in enkele Lid-Staten regelingen voor de bevordering bestaan met gedetailleerde procedure-voorschriften, welke tot een zeker automatisme leiden, dat wil zeggen tot een sterke aanspraak van bepaalde personen op bevordering. Zo is het, althans ten dele in Frankrijk waar het ambtenarenrecht een „liste d'aptitude” kent (
1
), in België waar „le signalement” en „la notation” een soortgelijke rol spelen (
2
), alsmede in Italië (
3
).
Anderzijds zien wij echter rechtsstelsels waarin de bevorderingsvoorschriften niet wezenlijk gedetailleerder zijn dan die van het Personeelsstatuut van de Gemeenschappen. Zo vindt in het Duitse ambtenarenrecht bij voorbeeld de bevordering plaats op grond van geschiktheid, bekwaamheid en prestaties met inachtneming van bepaalde voorschriften betreffende anciënniteit en leeftijd (
4
). In de commentaren (
5
) wordt er op gewezen dat de beleidsvrijheid van het bestuur bij de uitoefening van het promotierecht een beslissende rol speelt en dat de regeling van de wijze waarop de keuze wordt bepaald aan het bestuur is overgelaten. — Zo is het, indien ik goed zie, eveneens in het Nederlandse recht (
6
).
De quintessens van deze beschouwing is bijgevolg dat een uit de aard der zaak zelf voortvloeiende noodzaak van een nadere bepaling en concretisering der promotievoorschriften niet is gegeven.
Het schijnt mij niet bewezen dat het stelsel van de Gemeenschap — gelijk verzoeker meent — een navolging inhoudt van het Italiaanse systeem in alle of althans in de wezenlijke, zowel technische als processuele, bijzonderheden. De geringe overeenstemming tussen enkele formuleringen van artikel 45 en zekere voorschriften van het Italiaanse ambtenarenrecht waarop bij pleidooi werd gewezen, biedt althans aan deze stelling niet voldoende steun.
Ik ben derhalve met de Commissie van oordeel dat artikel 45 van het Statuut rechtstreeks en zonder voorafgaande uitvoeringsbepalingen kan worden toegepast. Nu voldoende gronden voor de tegenovergestelde opvatting niet gegeven zijn, moet worden aangenomen dat de auteurs van het Personeelsstatuut het aan de bestuurspraktijk en de rechtspraak van het Hof hebben willen overlaten om een bruikbare bevorderingsprocedure te ontwikkelen, welke van alle voor de betrokkenen noodzakelijke rechtswaarborgen is voorzien.
b)
Hiermede is eigenlijk ook het tweede argument weerlegd, namelijk dat de Commissie verplicht geweest zou zijn vooraf de vergelijkingsmaatstaven voor de beoordeling der kandidaten vast te stellen en aan te duiden welke betekenis aan de afzonderlijke gezichtspunten toekomt.
Artikel 45 bepaalt slechts dat een keuze moet worden gemaakt op grond van een afweging der verdiensten en der beoordelingen; de maatstaf hiertoe wordt gevonden in de aankondiging van de vacature, waarin wordt vermeld aan welke eisen van vorming, praktische ervaring en bekwaamheden de kandidaten moeten voldoen. Een volledige opsomming van alle voor de beoordeling beslissende elementen en een systematische aanduiding van die gezichtspunten waaraan voorrang gegeven dient te worden, wordt echter niet verlangd, want ook zonder een zodanige gedetailleerde omschrijving van de criteria kan het uitbrengen van een objectieve keuze gewaarborgd zijn. De Commissie wijst er overigens terecht op, dat de stelling van verzoeker tot een belangrijke inperking van haar beleidsvrijheid zou voeren en aldus tot een miskenning van het in artikel 45 neergelegde stelsel van bevordering. Slechts wanneer het bestuur vrij is bij zijn keuze op alle gezichtspunten acht te slaan en die tegen elkander af te wegen en dus ook de gezichtspunten waarvan eerst bij de sollicitaties blijkt, kan het de kandidaat kiezen die gezien het belang van de dienst, het geschiktst moet worden geacht. — Geldt dit reeds als een algemene regel dan komt daaraan wel bijzondere kracht toe bij bevorderingen naar posten in de rang A/2 bij de bezetting waarvan — ook bij aanwerving van buitenaf — het tot aanstelling bevoegde gezag ruime vrijheid geniet.
c)
Ten slotte moet in dit verband nog het argument worden onderzocht dat de Commissie nog een „job-description” in de zin van artikel 5 van het Personeelsstatuut had moeten opstellen, alvorens zij in de bedoelde vacature door middel van promotie voorzag. Immers verzoeker is van oordeel dat de krachtens artikel 45 noodzakelijke afweging van de verdiensten der verschillende sollicitanten slechts doeltreffend kan geschieden wanneer men beschikt over een beoordelingsmaatstaf welke naar de regelen van het Statuut is vastgesteld, te weten de „job-description”.
Met de Commissie ben ik van oordeel dat het argument eigenlijk betrekking heeft op de aankondiging van een vacature d.d. 30 augustus 1962 waarin de bij de vacante post behorende functies alsmede de daartoe vereiste bekwaamheden werden vermeld. Blijkbaar zijn de toen gegeven criteria naar het oordeel van verzoeker niet in overeenstemming met de eisen van het Statuut.
Is dit echter juist, dan dient de vraag te worden gesteld of op dit argument in het onderhavige geding acht mag worden geslagen. Hiertegen rijzen echter ernstige bedenkingen. Immers, anders dan verzoeker meent, vormt de aankondiging van een vacature niet slechts een voorbereidende handeling, doch een verbindende beschikking. Dit blijkt niet alleen uit de tekst van artikel 4 van het Personeelsstatuut doch ook bij nadere beschouwing van het wezen van die aankondiging zelf. Hierdoor maakt het bevoegde gezag bekend dat een bepaalde post moet worden bezet en legt zij op verbindende wijze vast naar welke criteria over die bezetting zal worden beslist. Wie dan ook de aankondiging van een vacature niet bestrijdt, hoewel hij die onrechtmatig acht en in strijd met zijn belangen, kan daarop niet later bij een actie tegen de bevorderingsbeschikking terugkomen, ook niet door middel van de exceptie van onwettigheid welke, naar algemeen wordt aangenomen, slechts tegen algemene regelingen kan worden aangewend.
Doch ook afgezien van deze procesrechtelijke overweging kan het argument van verzoeker niet slagen. Het valt om verschillende redenen niet aan te nemen dat bevorderingen eerst plaats mogen vinden nadat de in artikel 5 bedoelde omschrijving van de verschillende posten is voltooid.
In de eerste plaats kon, gelijk in de praktijk bleek (en ook van de aanvang af — gezien de complexe aard van deze werkzaamheid en gelet op de overige bij het Verdrag aan de instellingen toevertrouwde taken — niet anders te verwachten viel) een volledige job-description niet in korte tijd worden opgesteld. Niet alleen zou het een belemmering van de organisatie van het bestuur hebben betekend indien men iedere bevordering had uitgesloten zolang bedoelde omschrijving niet had plaats gehad, ook wanneer zij een naar de aard der daarmede verbonden taken op zichzelf reeds duidelijke post betrof, doch een zodanig uitstel zou ook niet in overeenstemming zijn met artikel 8 van het Personeelsstatuut hetwelk uitdrukkelijk reeds voor het eerste jaar na inwerkingtreding van het Statuut bevorderingen voorzag en zulks zelfs onder minder strikte voorwaarden.
Bovendien valt niet in te zien in hoeverre een algemene omschrijving van de ambten overeenkomstig artikel 5 van het Statuut tot een versterking had kunnen leiden van de waarborgen voor de kandidaten die op promotie aanspraak maakten. Ook zonder die omschrijving bleef het altijd mogelijk in elk afzonderlijk geval voor een correcte en zakelijke redactie van de aankondiging zorg te dragen. Zou die aankondiging dan niet beantwoorden aan de eisen welke met betrekking tot de gelijke behandeling der ambtenaren gesteld mogen worden, dan kon daartegen beroep worden ingesteld en haar nietigverklaring in rechten worden gevorderd.
Ik meen dan ook dat verzoekers derde middel tot nietigverklaring der bestreden beschikking evenmin kan slagen.
2.
Derhalve blijven nog te behandelen de grieven met betrekking tot de gebreken welke de bevorderingsbeschikking zelf vertoont, namelijk onvoldoende motivering en een onjuiste waardering der feiten.
a)
Onvoldoende motivering
Artikel 25 van het Statuut schrijft voor dat elk besluit overeenkomstig het Statuut ten aanzien van een ambtenaar genomen, schriftelijk te zijner kennis moet worden gebracht en dat iedere voor hem nadelige beslissing met redenen moet zijn omkleed. Mede op grond van de op zichzelf juiste opvatting dat bevorderingsbeschikkingen voor de niet gepromoveerde kandidaten als een bezwarend besluit in de zin van artikel 91 van het Statuut (regeling van het beroepsrecht) te beschouwen zijn, leidt verzoeker uit genoemd artikel de verplichting af van het tot aanstelling bevoegde gezag om ook bevorderingsbeschikkingen te motiveren.
Het valt niet te ontkennen dat deze deductie op het eerste gezicht aantrekkelijk voorkomt. Doch anderzijds zal men zich niet zonder ontsteltenis afvragen of dus inderdaad de jarenlang door de gemeenschapsinstellingen gevolgde bestuurspraktijk — welke in grote mate met de praktijk van de nationale administratie overeenstemt — gezien de permanente miskenning van deze motiveringsplicht, onjuist is geweest.
Alvorens hierop een definitief antwoord te geven, willen wij dit vraagstuk nader bezien.
In de eerste plaats kan terecht worden betwijfeld of het begrip „beschwerende Massnahme” inderdaad in artikel 25 dezelfde betekenis heeft als in artikel 91 van het Personeelsstatuut.
In het laatste geval dient het begrip ter definiëring van het beroepsrecht, dat wil zeggen de mogelijkheid een bestuurshandeling in rechte te doen onderzoeken, een recht hetwelk — in navolging van de Franse praktijk — bijzonder ruim gedacht is en waartoe de enkele benadeling van belangen reeds voldoende is.
In het geval van artikel 25 echter verplicht het gebruik van deze term het bestuur tot een actieve gedraging, namelijk het met redenen omkleden van een bepaalde handeling, bij gebreke waarvan deze zonder zelfs op haar inhoud te worden getoetst, vernietigd behoort te worden.
Men zou derhalve terecht het standpunt kunnen verdedigen dat, nu in beide gevallen het bezigen van dit begrip telkens een verschillende uitwerking heeft op het bestuurlijke handelen, aan de term „beschwerende Massnahmen” ook telkens een andere betekenis moet worden toegekend. De in het ambtenarenrecht niet algemeen, doch in beperkte omvang geldende motiveringsplicht zou dan in deze gedachtengang slechts gelden voor de handelingen welke de rechten der ambtenaren treffen, tot welke categorie de bevorderingsbeschikkingen evenwel niet behoren daar een recht op bevordering niet wordt erkend.
Nog een andere redenering vraagt hier onze aandacht: met de motiveringsplicht wordt in elk geval mede beoogd de betrokkene in kennis te stellen van de grondslag, zowel feitelijk als rechtens, waarop de beschikking die hem raakt, berust. Zou men nu in het geval van een bevorderingsbeschikking de motiveringsplicht ten behoeve van de niet in aanmerking komende kandidaten erkennen, dan zou men tevens moeten aannemen, dat hun van die bevorderingsbeschikking mededeling behoort te worden gedaan daar zij hiervan anders waarschijnlijk geen kennis zouden dragen (afgezien uiteraard van de — niet in ernst te overwegen — mogelijkheid van een volledige openbaarmaking van de bevorderingsbeschikking met al haar negatieve elementen). Dit zou echter leiden tot een overspanning van de op het bestuur rustende verplichtingen. Er kan derhalve van worden uitgegaan, dat de in artikel 25, 1e lid, van het Statuut geregelde mededelingsplicht slechts geldt ten behoeve van betrokkenen wier rechten worden geraakt en niet ten gunste van al diegenen die op enigerlei wijze in de zin van het beroeps-recht bij de beschikking belang hebben, dat wil zeggen: er moet een verband worden gelegd tussen de mededelingsplicht en de motiveringsplicht in dier voege, dat motivering slechts geëist wordt ten behoeve van de betrokken adressaat van de beschikking.
Daar in casu ten aanzien van de — onvermijdelijke — adressaat der beschikking niet van een bezwarend, doch slechts van een begunstigend besluit gesproken kan worden, kon motivering achterwege blijven, zonder dat artikel 25 van het Personeelsstatuut geschonden werd.
b)
Met betrekking tot de bij artikel 45 van het Statuut voorgeschreven afweging van de verdiensten der verschillende kandidaten, draagt verzoeker ten slotte nog de grief voor, dat de Commissie haar bevorderingsbeschikking op onjuiste overwegingen deed steunen en heeft gehandeld zonder over de nodige gegevens te beschikken.
Deze grief, welke aanvankelijk ten enenmale onvoldoende gesub-stantieerd werd voorgedragen, ontving echter krachtige steun door de produktie van een brief d.d. 14 juni 1963 waarbij de Commissie antwoordde op verzoekers vraag naar de beslissende vergelijkingsmaatstaven, alsmede door het overleggen van de stukken waarvan de Commissie zich ter voorbereiding der bestreden beschikking had bediend. Deze produkties leveren voldoende grond op de gevolgde bevorderingsprocedure nader te bezien.
Uit bedoelde stukken blijkt allereerst, dat de Commissie, toen zij haar beschikking nam, niet beschikte over schriftelijke beoordelingen van de werkzaamheden door de verschillende kandidaten in dienst van de Europese Economische Gemeenschap verricht.
Moet hieruit — gelijk verzoeker doet — worden afgeleid, dat het bevorderingsbesluit in ieder geval onrechtmatig is, daar volgens het Personeelsstatuut een bevordering eerst kan geschieden nadat het beoordelingssysteem van artikel 43 in werking is getreden, of heeft de Commissie gelijk, wanneer zij met een beroep op artikel 108 aanvoert, dat zij ten tijde der bevordering van beoordelingsrapporten mocht afzien ?
Op grond van mijn reeds geformuleerde opvatting van artikel 5 meen ik verzoekers standpunt rechtens niet te moeten volgen. De praktijk van het bij de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal toegepaste ambtenarenrecht heeft tot de ervaring geleid, dat het uitwerken van een doelmatig beoordelingssysteem geruime tijd vordert. Het gedurende die periode eenvoudig uitsluiten van bevorderingen, acht ik met een ordelijke bestuursorganisatie onverenigbaar.
Anderzijds komt mij echter de rechtsopvatting der Commissie evenmin houdbaar voor, want — gelijk verzoeker terecht betoogt — laat artikel 108 weliswaar toe, dat gedurende een nauwkeurig bepaalde overgangstijd van de promotievoorwaarden van artikel 45 wordt afgeweken (namelijk, de minimum-anciënniteit der kandidaten) doch niet, dat van een behoorlijk onderzoek wordt afgezien. Daartoe behoort in ieder geval de beoordeling van de tot dusver verrichte prestaties der kandidaten. Kan zulks niet op grond van de in artikel 43 bedoelde rapporten geschieden, dan is de Commissie gehouden een bruikbare tussenoplossing te zoeken, bij voorbeeld het doen opstellen van rapporten ad hoe over de voor bevordering in aanmerking komende ambtenaren, welke dan zo zakelijk en nauwkeurig moeten zijn geredigeerd dat zij als een redelijk vervangingsmiddel voor de in artikel 43 bedoelde ambtsberichten mogen worden beschouwd.
Nu in het onderhavige geval zodanige beoordelingen ontbreken, hoewel het voor de Commissie — naar zij zelf verklaart — op een vergelijking aankwam van de merites der verschillende kandidaten, moet derhalve een ernstig gebrek in de bevorderingsprocedure worden geconstateerd, hetwelk op zich reeds voldoende grond oplevert voor de nietigverklaring der bevorderingsbeschikking.
Hierbij komt nog het volgende:
Ook al staat vast dat bij bevorderingen in hoofdzaak het bestuursbeleid de doorslag geeft — welks uitoefening in het algemeen aan het oordeel van de rechter onttrokken is — zo moet toch als eis worden gesteld, dat het tot aanstelling bevoegde gezag kennis neemt van de wezenlijke factoren waarop het bij een bevordering kan aankomen. Zulk een beschikking mag niet genomen worden, wanneer slechts een fractie der relevante gegevens werd onderzocht.
In dit opzicht rijzen tegen de in casu gevolgde procedure bedenkingen. Uit de stukken blijkt, dat vóór de beslissende zitting van 13 februari 1963 ter toelichting op de binnengekomen sollicitaties een mededeling van de president aan de leden der Commissie uitgedeeld werd. Maar deze mededeling bevat slechts de namen der kandidaten en ten aanzien van elk hunner een curriculum vitae.
Bij pleidooi heeft verzoeker onbetwist gesteld, dat de beschrijving van zijn levensloop niet overeenstemt met de gegevens welke hij daaromtrent bij zijn indiensttreding en bij de onderhavige sollicitatie heeft overgelegd. Hij betoogt, dat het curriculum vitae niet slechts enkele onjuistheden bevat, doch ook enige lacunes vertoont. Zo zou het begin van zijn nationale ambtelijke loopbaan niet juist aangegeven zijn (1947 in plaats van 1935), in zijn curriculum zou, in tegenstelling tot dat van de benoemde kandidaat, iedere aanduiding ontbreken omtrent onderscheidingen, verworven prijzen en publikaties, terwijl evenmin zou zijn vermeld dat verzoeker gedurende enkele maanden de vacante post „ad interim” heeft bekleed.
Het is zonder meer duidelijk, dat het hier factoren betreft, welke naar hun aard bij de beoordeling van de geschiktheid tot bevordering een rol spelen.
Dat zij de leden der Commissie niettemin bij het nemen der bevorderingsbeschikking bekend zouden zijn geweest, is niet bewezen. Immers het valt niet aan te nemen, dat bedoelde leden steeds in bijzonderheden geïnformeerd zijn zelfs over de hoogste ambtenaren, terwijl evenmin vaststaat dat zij zich, vóór het nemen der bestreden beschikking, alle nodige gegevens uit de persoonsdossiers hebben verschaft.
Derhalve kan het Hof niets anders doen dan vaststellen dat de leden der Commissie bij het nemen der bevorderingsbeschikking ter zake onvoldoende waren ingelicht.
Deze fout weegt des te zwaarder, daar de gegevens ten aanzien van de wél bevorderde kandidaat beduidend uitvoeriger waren waardoor, gezien het leeftijdsverschil, een verschuiving in de onderlinge verhouding ten nadele van verzoeker moest optreden.
Ten slotte is eveneens gegrond verzoekers bezwaar, dat uit de aan de Commissie voorgelegde stukken niets valt af te leiden aangaande een onderzoek naar de linguistieke eisen welke in de aankondiging voor het bewuste ambt werden gesteld.
Al deze feiten zijn weliswaar niet voldoende ter staving van de grief van détournement de pouvoir in de zin van een opzettelijk onzakelijke fundering der bestreden beschikking, maar zij wijzen wél op dusdanig ernstige gebreken bij het onderzoek, dat de bevorderingsbeschikking zelf gebrekkig geacht moet worden, nu het niet uitgesloten is dat een wél correct onderzoek tot een ander resultaat geleid zou hebben. Het Hof zal derhalve de bevorderingsbeschikking moeten vernietigen, zonder dat het nodig is te beslissen op verzoekers eis tot overlegging van een volledig proces-verbaal en van het persoonsdossier van de bevorderde medekandidaat.
III
Ik concludeer derhalve, dat het Hof het beroep gegrond zal verklaren, de bestreden beschikking vernietigen, de Commissie in de proceskosten veroordelen en de zaak naar haar terugwijzen ten einde opnieuw te worden behandeld.
(
1
)	Vgl. Wetten van 19 oktober 1946, 28 april 1952, Ordonnances van 4 februari 1959, 4 juni 1959; Plantey, Traité pratique de la Fonction publique, 1963, band II, blz. 422, 434 e.v.
(
2
)	Statuut van 2 oktober 1937, koninklijk besluit van 7 augustus 1939, in verband met het koninklijk besluit van 2 oktober 1937; — Vauthier, Précis du Droit administratif de la Belgique, 1950, band I, blz. 110 e.v.
(
3
)	Zanobini, Corso di diritto amministrativo, 1955, band 3, blz. 332 e.v.; Vitta, Diritto amministrativo, 1955, band II, blz. 324.
(
4
)	Bundesbeamtengesetz in der Fassung vom 1. Oktober 1961, BGB1. I, 1801, § § 8 en 23; Reichsgrundsätze über Einstellung, Anstellung und Beförderung, BGB1. 1951, I, blz. 88; Bundeslaufbahnverordnung in der Fassung vom 2. August 1961, BGB1. I, 1173, § § 9, 27, 33.
(
5
)	Kommentar zum Bundesbeamtengesetz van Plog-Wiedow, Anm. 4 tot § 25, Anm. 11 tot § 8.
(
6
)	Artikel 13 van het Algemeen Rijksambtenarenreglement van 12 juni 1931, gelijk dit laatstelijk is vastgesteld op 26 juli 1963, opgenomen in Jeukens — Van der Horst — Roelofs, Ambtenarenrecht, deel II.