Zaak T‑885/19
Aquind Ltd e.a.
tegen
Europese Commissie
Beschikking van het Gerecht (Tweede kamer) van 5 maart 2021
„Beroep tot nietigverklaring – Energie – Trans-Europese energie-infrastructuur – Verordening (EU) nr. 347/2013 – Delegatie van bevoegdheden aan de Commissie – Artikel 290 VWEU – Gedelegeerde handeling waarbij de Unielijst van projecten van gemeenschappelijk belang wordt gewijzigd – Aard van de handeling gedurende de termijn waarbinnen het Parlement en de Raad bezwaar kunnen maken – Handeling waartegen geen beroep kan worden ingesteld – Kennelijke niet-ontvankelijkheid”
Beroep tot nietigverklaring – Handelingen waartegen beroep kan worden ingesteld – Begrip – Handelingen die bindende rechtsgevolgen sorteren – Trans-Europese energie-infrastructuur – Verordening nr. 347/2013 – Delegatie van bevoegdheden aan de Commissie – Gedelegeerde handeling waarbij de Unielijst van projecten van gemeenschappelijk belang wordt gewijzigd – Procedure die voorziet in een fase van maximaal vier maanden waarbinnen het Europees Parlement en de Raad bezwaar kunnen maken – Aard van de handeling gedurende die fase – Handeling die niet definitief was op de datum waarop het beroep tot nietigverklaring is ingesteld – Handeling die geen rechtsgevolgen beoogt – Kennelijke niet-ontvankelijkheid
(Art. 263 en 290 VWEU; verordening nr. 347/2013 van het Europees Parlement en de Raad, art. 3, leden 3 en 4, en 16, leden 4 en 5; verordening 2020/389 van de Commissie, bijlage)
(zie punten 18, 19, 23‑37)
Samenvatting
Verzoeksters, Aquind Ltd, Aquind Energy Sàrl en Aquind SAS, zijn de promotoren van een project om de elektriciteitstransmissienetten van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk met elkaar te verbinden (hierna: „Aquind-interconnector”). Dit project is opgenomen op de Unielijst van projecten van gemeenschappelijk belang bij gedelegeerde verordening 2018/540(1), en werd beschouwd als een sleutelproject binnen de infrastructuur die nodig is om de interne energiemarkt te voltooien.
Die Unielijst van projecten van gemeenschappelijk belang wordt om de twee jaar opgesteld. Daarom is de lijst die was vastgesteld bij gedelegeerde verordening 2018/540 vervangen door de lijst die is vastgesteld bij gedelegeerde verordening 2020/389(2). In de nieuwe lijst in de bijlage bij de bestreden verordening is de Aquind-interconnector opgenomen onder de projecten die niet langer als projecten van gemeenschappelijk belang van de Unie worden beschouwd. Verzoeksters hebben om die reden beroep tot nietigverklaring van de bestreden verordening ingesteld.
In zijn beschikking doet het Gerecht uitspraak over de vraag of de bestreden gedelegeerde verordening tijdens de bezwaarfase waarin artikel 290 VWEU(3) voorziet een voor beroep vatbare handeling is en komt het tot de slotsom dat het beroep kennelijk niet-ontvankelijk is.
Beoordeling door het Gerecht
Om te beginnen herinnert het Gerecht eraan dat de Commissie de bestreden verordening heeft vastgesteld met gebruikmaking van een delegatie van bevoegdheid die haar door de wetgever is verleend krachtens artikel 290 VWEU. Op grond van deze delegatie kan zij op basis van de bestaande regionale lijsten(4) de lijst van projecten van gemeenschappelijk belang van de Unie op het gebied van de strategische trans-Europese energie-infrastructuur vaststellen en herzien. Bovendien benadrukt het Gerecht dat de Commissie, eenmaal zij de gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, deze gelijktijdig aan het Parlement en de Raad moet meedelen(5), zodat de handeling in werking kan treden nadat de bezwaarfase van maximaal vier maanden in acht is genomen(6). In casu stelt het Gerecht vast dat op het tijdstip waarop het beroep tot nietigverklaring is ingesteld, de bezwaarfase waarin het Parlement of de Raad zich tegen de inwerkingtreding van de bestreden verordening konden verzetten, nog niet was afgelopen.
Het Gerecht wijst erop dat de wetgever in verordening nr. 347/2013 gebruik heeft gemaakt van de in artikel 290, lid 2, VWEU geboden mogelijkheid om de delegatie van bevoegdheid aan de Commissie afhankelijk te stellen van de voorwaarde dat een bezwaarfase van maximaal vier maanden wordt doorlopen. De bevoegdheid van de Commissie om op grond van deze verordening een gedelegeerde handeling vast te stellen die deel uitmaakt van de rechtsorde en bindende rechtsgevolgen heeft, vergt dus dat de hele procedure wordt afgerond om te zorgen voor een goede uitvoering van de bevoegdheidsdelegatie en zo te voldoen aan de voorwaarde van die verordening.
Deze voorwaarde was niet vervuld toen het beroep tot nietigverklaring is ingesteld. Bijgevolg kon de bestreden verordening volgens het Gerecht niet als definitief worden beschouwd op het tijdstip van de instelling van dit beroep en niet worden aangemerkt als een handeling die bindende rechtsgevolgen in het leven riep die de belangen van verzoeksters konden aantasten. De bestreden verordening was op dat tijdstip dus geen voor beroep vatbare handeling.
Wat dat betreft benadrukt het Gerecht dat de mogelijkheid om beroep tot nietigverklaring van de bestreden verordening in te stellen onverenigbaar zou zijn met het stelsel van bevoegdheidsverdeling tussen de Unie-instellingen zoals het Parlement en de Raad enerzijds en de Unierechter anderzijds, alsook met de vereisten van een goede rechtsbedeling en een regelmatig verloop van de administratieve procedure. Het feit dat de oorspronkelijke handeling niet is gewijzigd tijdens de bezwaarfase, verandert niets aan de aard van die handeling en daaruit volgt dus niet dat die oorspronkelijke handeling overeenkomt met de definitieve handeling zoals die is vastgesteld en in werking is getreden aan het einde van het wetgevingsproces dat bij verordening nr. 347/2013 is ingevoerd krachtens artikel 290 VWEU.
1      Gedelegeerde verordening (EU) 2018/540 van de Commissie van 23 november 2017 tot wijziging van verordening (EU) nr. 347/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de Unielijst van projecten van gemeenschappelijk belang (PB 2018, L 90, blz. 38).
2      Gedelegeerde verordening (EU) 2020/389 van de Commissie van 31 oktober 2019 tot wijziging van verordening (EU) nr. 347/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de Unielijst van projecten van gemeenschappelijk belang (PB 2020, L 74, blz. 1; hierna: „bestreden verordening”).
3      Artikel 290, lid 1, VWEU bepaalt namelijk dat in een wetgevingshandeling aan de Commissie de bevoegdheid kan worden overgedragen niet-wetgevingshandelingen van algemene strekking vast te stellen ter aanvulling of wijziging van bepaalde niet-essentiële onderdelen van de wetgevingshandeling. Krachtens de tweede volzin van deze bepaling worden in de wetgevingshandelingen uitdrukkelijk de doelstellingen, de inhoud, de strekking en de duur van de bevoegdheidsdelegatie afgebakend. Volgens artikel 290, lid 2, VWEU worden in de wetgevingshandelingen de voorwaarden waaraan de delegatie is onderworpen, uitdrukkelijk vastgesteld als volgt: 1) het Parlement of de Raad kan besluiten de delegatie in te trekken, en 2) de gedelegeerde handeling kan pas in werking treden indien het Parlement of de Raad binnen de in de wetgevingshandeling gestelde termijn geen bezwaar heeft aangetekend.
4      Artikel 3, lid 3, en lid 4, tweede alinea, van verordening nr. 347/2013.
5      Artikel 16, lid 4, van verordening nr. 347/2013.
6      Artikel 16, lid 5, van verordening nr. 347/2013.