61987CJ0151_NL
Partijen
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
Partijen
IN ZAAK 151/87,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VAN DE ARBEIDSRECHTBANK TE ANTWERPEN, IN HET ALDAAR AANHANGIG GEDING TUSSEN
C . G . BAKKER
EN
RIJKSDIENST VOOR WERKNEMERSPENSIOENEN,
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 12, LID 2, VAN VERORDENING NR . 1408/71 VAN DE RAAD VAN 14 JUNI 1971 BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN DE SOCIALE ZEKERHEIDSREGELINGEN OP WERKNEMERS EN ZELFSTANDIGEN, ALSMEDE OP HUN GEZINSLEDEN, DIE ZICH BINNEN DE GEMEENSCHAP VERPLAATSEN ( PB 1983, L 230, BLZ . 8 ),
WIJST
HET HOF VAN JUSTITIE ( EERSTE KAMER ),
SAMENGESTELD ALS VOLGT : G . BOSCO, KAMERPRESIDENT, R . JOLIET EN F . SCHOCKWEILER, RECHTERS,
ADVOCAAT-GENERAAL : M . DARMON
GRIFFIER : D . LOUTERMAN, ADMINISTRATEUR
GELET OP DE OPMERKINGEN VAN :
- C . G . BAKKER, VERZOEKER IN HET HOOFDGEDING,
- DE RIJKSDIENST VOOR WERKNEMERSPENSIOENEN, VERWEERDER IN HET HOOFDGEDING, VERTEGENWOORDIGD DOOR ZIJN ADMINISTRATEUR-GENERAAL R . MASYN,
- DE BELGISCHE REGERING, VERTEGENWOORDIGD DOOR P . MAINIL, STAATSSECRETARIS VOOR PENSIOENEN,
- DE NEDERLANDSE REGERING, VERTEGENWOORDIGD DOOR E . F . JACOBS, SECRETARIS-GENERAAL VAN HET MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN,
- DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, VERTEGENWOORDIGD DOOR J . GRIESMAR, LID VAN HAAR JURIDISCHE DIENST, BIJGESTAAN DOOR F . HERBERT, ADVOCAAT TE BRUSSEL,
GEZIEN HET RAPPORT TER TERECHTZITTING EN TEN VERVOLGE OP DE MONDELINGE BEHANDELING OP 19 JANUARI 1988,
GEHOORD DE CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL TER TERECHTZITTING VAN 8 MAART 1988,
HET NAVOLGENDE
ARREST
Overwegingen van het arrest
1 BIJ VONNIS VAN 8 MEI 1987, INGEKOMEN TEN HOVE OP 14 MEI DAARAANVOLGEND, HEEFT DE ARBEIDSRECHTBANK TE ANTWERPEN KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG TWEE PREJUDICIELE VRAGEN GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN ARTIKEL 12, LID 2, VAN VERORDENING NR . 1408/71 VAN DE RAAD VAN 14 JUNI 1971 BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN DE SOCIALE ZEKERHEIDSREGELINGEN OP WERKNEMERS EN ZELFSTANDIGEN, ALSMEDE OP HUN GEZINSLEDEN, DIE ZICH BINNEN DE GEMEENSCHAP VERPLAATSEN ( PB 1971, L 149, BLZ . 2 ).
2 DEZE VRAGEN ZIJN GEREZEN IN EEN GEDING TUSSEN C . G . BAKKER, VAN NEDERLANDSE NATIONALITEIT, EN DE RIJKSDIENST VOOR WERKNEMERSPENSIOENEN ( HIERNA : RWP ), EEN BELGISCH ORGAAN VAN SOCIALE ZEKERHEID .
3 BAKKER, DIE ZOWEL IN NEDERLAND ALS IN BELGIE ARBEID IN LOONDIENST HEEFT VERRICHT, VERKREEG IN BEIDE LID-STATEN EEN OUDERDOMSPENSIOEN, UITSLUITEND OP GROND VAN DE BEPALINGEN VAN NATIONAAL RECHT .
4 IN NEDERLAND KENDE DE SOCIALE VERZEKERINGSBANK BIJ BESLISSING VAN 15 OKTOBER 1985 BAKKER MET INGANG VAN 1 MEI 1984 EEN OUDERDOMSPENSIOEN TOE OVEREENKOMSTIG DE BEPALINGEN VAN DE ALGEMENE OUDERDOMSWET ( HIERNA : AOW ) ZOALS DEZE LUIDDE VOOR DE WIJZIGINGEN VAN 1 APRIL 1985 . IN DIT PENSIOEN, DAT WAS BEREKEND OP BASIS VAN 100 % VAN HET NETTO-MINIMUMLOON, WAS OOK HET PENSIOEN VAN BAKKERS ECHTGENOTE BEGREPEN, WANT OP GROND VAN DE DESTIJDS GELDENDE BEPALINGEN VAN DE AOW VERTEGENWOORDIGDE DIT PENSIOEN NIET ENKEL DE PENSIOENRECHTEN DIE BAKKER VOOR ZICHZELF HAD OPGEBOUWD, MAAR OOK DIE WELKE ZIJN NIET-WERKENDE ECHTGENOTE VOOR ZICHZELF HAD OPGEBOUWD . DESTIJDS BEPAALDE DE NEDERLANDSE WETGEVING IMMERS, DAT ENKEL AAN DE MAN EEN PENSIOEN WERD UITGEKEERD, WAARIN DE DOOR BEIDE ECHTGENOTEN OPGEBOUWDE PENSIOENRECHTEN WAREN BEGREPEN .
5 IN BELGIE KENDE DE RWP BIJ BESLISSING VAN 29 MAART 1985 BAKKER EEN RUSTPENSIOEN TOE MET TOEPASSING VAN ARTIKEL 10, PARAGRAAF 1, VAN HET BELGISCHE KONINKLIJK BESLUIT NR . 50 VAN 24 OKTOBER 1967 ( ZOALS GEWIJZIGD BIJ WET VAN 15 MEI 1984 ). LUIDENS DEZE BEPALING WORDT HET RECHT OP RUSTPENSIOEN VERKREGEN NAAR RATA VAN EEN BREUK VAN DE BRUTO LONEN, IN AANMERKING GENOMEN TEN BELOPE VAN :
- 75 % VOOR DE WERKNEMERS WIER ECHTGENOOT ELKE BEROEPSARBEID BEHALVE DEZE DOOR DE KONING TOEGESTAAN HEEFT GESTAAKT EN DIE GEEN RUST - OF OVERLEVINGSPENSIOEN OF GEEN ALS ZODANIG GELDEND VOORDEEL OF GEEN DER VERGOEDINGEN OF UITKERINGEN ALS BEDOELD IN ARTIKEL 25 GENIET (" GEZINSBEDRAG ");
- 60 % VOOR DE ANDERE WERKNEMERS (" BEDRAG VOOR ALLEENSTAANDEN ").
AANGEZIEN BAKKERS ECHTGENOTE OP 29 MAART 1985 GEEN AANSPRAAK HAD OP EEN EIGEN UITKERING, WERD BAKKERS BELGISCHE PENSIOEN BEREKEND OP BASIS VAN HET GEZINSBEDRAG ( 75 %).
6 PER 1 APRIL 1985 IS DE AOW AANGEPAST OVEREENKOMSTIG HET BEGINSEL VAN GELIJKE BEHANDELING VAN MANNEN EN VROUWEN, BEDOELD IN RICHTLIJN 79/7 VAN DE RAAD VAN 19 DECEMBER 1978 ( PB 1979, L 6, BLZ . 24 ). DE NIEUWE AOW-REGELING BEPAALT ONDER MEER, DAT IEDERE GEHUWDE MAN OF VROUW DIE NEDERLANDS INGEZETENE IS OF IS GEWEEST, BIJ HET BEREIKEN VAN DE 65-JARIGE LEEFTIJD RECHT HEEFT OP EEN EIGEN OUDERDOMSPENSIOEN, BEREKEND OP BASIS VAN 50 % VAN HET NETTO-MINIMUMLOON . OP GROND VAN DEZE NIEUWE REGELING GING DE SOCIALE VERZEKERINGSBANK MET INGANG VAN 1 SEPTEMBER 1985, TOEN BAKKERS ECHTGENOTE 65 JAAR WAS GEWORDEN, AAN ELK DER ECHTELIEDEN EEN EIGEN OUDERDOMSPENSIOEN BETALEN, BEREKEND OP BASIS VAN 50 % VAN HET NETTO-MINIMUMLOON .
7 NADAT AAN DE RWP WAS MEEGEDEELD DAT AAN BAKKERS ECHTGENOTE EEN AOW-PENSIOEN WAS TOEGEKEND, VERLAAGDE HIJ BIJ BESLISSING VAN 26 MAART 1986 BAKKERS RUSTPENSIOEN MET INGANG VAN 1 SEPTEMBER 1985, DOOR NIET LANGER HET GEZINSBEDRAG VAN 75 %, MAAR HET BEDRAG VOOR ALLEENSTAANDEN VAN 60 % TOE TE PASSEN .
8 VAN DEZE BESLISSING IS BAKKER IN BEROEP GEKOMEN BIJ DE ARBEIDSRECHTBANK TE ANTWERPEN, DIE DE BEHANDELING VAN DE ZAAK HEEFT GESCHORST EN HET HOF DE VOLGENDE PREJUDICIELE VRAGEN HEEFT VOORGELEGD :
"1 ) DIENT ARTIKEL 12, LID 2, EERSTE ZIN, VAN DE VERORDENING NR . 1408/71 VAN DE RAAD VAN 14 JUNI 1971 ALDUS BEGREPEN DAT DE OMSCHRIJVING 'EEN BEPALING INZAKE VERMINDERING, ..., INGEVAL VAN SAMENLOOP VAN EEN UITKERING MET ANDERE UITKERINGEN VAN SOCIALE ZEKERHEID ...', OOK OMVAT EEN REGEL ( ZOALS DEZE VAN ARTIKEL 10, PARAGRAAF 1 VAN HET KONINKLIJK BESLUIT NR . 50 VAN 24 OKTOBER 1967, GEWIJZIGD DOOR DE WET VAN 15 MEI 1984 ) DIE BEPAALT DAT HET TOE TE KENNEN RUSTPENSIOEN OP EEN LAGERE BASIS WORDT BEREKEND ( ALLEENSTAANDE T.O . GEZINSBEDRAG, OF 60 % T.O . 75 %) NAAR GELANG DE ECHTGENOOT VAN DE BETROKKENE AL DAN NIET EEN RUST - OF EEN OVERLEVINGSPENSIOEN OF EEN ALS ZODANIG GELDEND VOORDEEL GENIET?
2 . DIENT ARTIKEL 12, LID 2, TWEEDE ZIN, VAN VERORDENING NR . 1408/71 VAN DE RAAD ALDUS BEGREPEN :
A ) DAT EEN UITKERING KRACHTENS EEN REGELING DIE AAN GEHUWDEN EEN AFZONDERLIJK OUDERDOMSPENSIOEN TOEKENT, REKENING HOUDEND MET HUN GEHUWD ZIJN ( ZOALS DE NEDERLANDSE AOW VANAF 1 APRIL 1985 ) EN EEN UITKERING KRACHTENS EEN REGELING DIE AAN EEN GEHUWDE EEN VERHOOGD ( GEZINS -) PENSIOEN TOEKENT ( ZOALS ARTIKEL 10, PARAGRAAF 1 ONDER A ) VAN HET KONINKLIJK BESLUIT NR . 50 VAN DE BELGISCHE WETGEVING ), TE BESCHOUWEN ZIJN ALS 'GELIJKSOORTIGE UITKERINGEN ... BIJ OUDERDOM' ?
B ) DAT BIJ DE INTERPRETATIE VAN DE TERM 'GELIJKSOORTIGE UITKERINGEN ... BIJ OUDERDOM' DIENT REKENING GEHOUDEN MET HET FEIT DAT DE WETGEVING VAN VERSCHILLENDE LID-STATEN ( ZOALS IN CASU DE NEDERLANDSE EN DE BELGISCHE ) OP EEN VERSCHILLENDE WIJZE REKENING HOUDEN MET HET GEHUWD ZIJN VAN DE PENSIOENAANVRAGER, BIJ DE TOEKENNING EN DE BEREKENING VAN EEN 'GEHUWDENPENSIOEN' OF EEN 'PENSIOEN VOOR EEN GEZIN' ?"
9 VOOR EEN NADERE UITEENZETTING VAN DE FEITEN VAN DE ZAAK, HET PROCESVERLOOP EN DE BIJ HET HOF INGEDIENDE OPMERKINGEN WORDT VERWEZEN NAAR HET RAPPORT TER TERECHTZITTING . DEZE ELEMENTEN VAN HET DOSSIER WORDEN HIERNA SLECHTS WEERGEGEVEN VOOR ZOVER DAT NOODZAKELIJK IS VOOR DE REDENERING VAN HET HOF .
DE EERSTE VRAAG
10 MET ZIJN EERSTE VRAAG WENST DE NATIONALE RECHTER IN WEZEN TE VERNEMEN, OF EEN NATIONALE REGEL ZOALS NEERGELEGD IN ARTIKEL 10, PARAGRAAF 1, VAN HET BELGISCHE KONINKLIJK BESLUIT NR . 50 VAN 24 OKTOBER 1967, ZOALS GEWIJZIGD BIJ DE WET VAN 15 MAART 1984, EN BEPALENDE DAT HET RUSTPENSIOEN OP EEN LAGERE GRONDSLAG WORDT BEREKEND ( NAMELIJK EEN BEDRAG VOOR ALLEENSTAANDEN VAN 60 % IN PLAATS VAN EEN GEZINSBEDRAG VAN 75 %) WANNEER DE ECHTGENOOT VAN DE RECHTHEBBENDE EEN RUST - OF OVERLEVINGSPENSIOEN OF EEN ALS ZODANIG GELDEND VOORDEEL GENIET, EEN ANTI-CUMULATIEBEPALING IS IN DE ZIN VAN ARTIKEL 12, LID 2, VAN VERORDENING NR . 1408/71 VAN DE RAAD VAN 14 JUNI 1971 .
11 DIENAANGAANDE ZIJ OPGEMERKT, DAT ARTIKEL 12, LID 2, EERSTE VOLZIN, VAN VERORDENING NR . 1408/71 BEPAALT, DAT IN DE WETGEVING VAN EEN LID-STAAT VOORZIENE ANTI-CUMULATIEBEPALINGEN "OP DE RECHTHEBBENDE VAN TOEPASSING ZIJN, ZELFS INDIEN HET GAAT OM UITKERINGEN WELKE OP GROND VAN DE WETGEVING VAN EEN ANDERE LID-STAAT ZIJN VERKREGEN ". IN DE VOLGENDE ZIN WORDT ECHTER VASTGESTELD, DAT "DEZE REGEL NIET VAN TOEPASSING IS INDIEN DE BETROKKENE GELIJKSOORTIGE UITKERINGEN BIJ INVALIDITEIT, OUDERDOM, OVERLIJDEN OF BEROEPSZIEKTE GENIET, WELKE DOOR DE ORGANEN VAN TWEE OF MEER LID-STATEN OVEREENKOMSTIG DE ARTIKELEN 46, 50 EN 51 OF 60, LID 1, SUB B, WORDEN VASTGESTELD ".
12 UIT DE TEKST VAN ARTIKEL 12 BLIJKT DUIDELIJK, DAT HET IN DIT ARTIKEL ENKEL GAAT OM ANTI-CUMULATIEBEPALINGEN DIE GELDEN VOOR GEVALLEN WAARIN EEN PERSOON RECHT HEEFT OP MEERDERE UITKERINGEN .
13 DEZE UITLEGGING STROOKT TROUWENS MET HET DOEL VAN DIT ARTIKEL, DAT, GELIJK HET HOF REEDS EERDER HEEFT OPGEMERKT ( ZIE MET NAME DE ARRESTEN VAN 15 SEPTEMBER 1983, ZAAK 279/82, JERZAK, JURISPR . 1983, BLZ . 2603, EN 13 MAART 1986, ZAAK 296/84, SINATRA, JURISPR . 1986, BLZ . 1047 ), DE TEGENHANGER VORMT VAN DE VOORDELEN WELKE HET GEMEENSCHAPSRECHT DE WERKNEMERS BIEDT DOOR HEN IN STAAT TE STELLEN EEN GELIJKTIJDIGE TOEPASSING VAN DE WETTELIJKE REGELINGEN INZAKE SOCIALE ZEKERHEID VAN MEER DAN EEN LID-STAAT TE VERLANGEN . ARTIKEL 12 BEOOGT IMMERS TE VOORKOMEN, DAT EEN WERKNEMER AAN DEZE GELIJKTIJDIGE TOEPASSING VAN VERSCHILLENDE WETTELIJKE REGELINGEN VOORDELEN KAN ONTLENEN DIE ZOWEL DOOR DE NATIONALE WETTELIJKE REGELING ALS DOOR HET GEMEENSCHAPSRECHT ONGERECHTVAARDIGD WORDEN GEACHT .
14 ANDERZIJDS MOET WORDEN VASTGESTELD, DAT EEN NATIONALE BEPALING ALS ARTIKEL 10 VAN HET BELGISCHE KONINKLIJK BESLUIT NR . 50, DAT OM REDENEN VAN SOCIALE AARD VOORZIET IN EEN VERHOGING VAN HET RUSTPENSIOEN VAN EEN GEHUWDE, MITS DE ECHTGENOOT VAN DE RECHTHEBBENDE ZELF GEEN RECHT HEEFT OP EEN RUSTPENSIOEN OF EEN ALS ZODANIG GELDEND VOORDEEL, BETREKKING HEEFT OP EEN ANDERE SITUATIE DAN WAAROP ARTIKEL 12 VAN VERORDENING NR . 1408/71 HET OOG HEEFT . IMMERS, EEN BEPALING ALS ARTIKEL 10 HEEFT GEEN BETREKKING OP GEVALLEN VAN SAMENLOOP VAN VERSCHILLENDE UITKERINGEN VOOR EEN PERSOON, MAAR OP GEVALLEN WAARIN RUST - OF OVERLEVINGSPENSIOENEN AAN TWEE VERSCHILLENDE PERSONEN WORDEN UITGEKEERD .
15 OP DE EERSTE VRAAG VAN DE ARBEIDSRECHTBANK TE ANTWERPEN MOET MITSDIEN WORDEN GEANTWOORD, DAT EEN NATIONALE REGEL ZOALS NEERGELEGD IN ARTIKEL 10, PARAGRAAF 1, VAN HET BELGISCHE KONINKLIJK BESLUIT NR . 50 VAN 24 OKTOBER 1967, ZOALS GEWIJZIGD BIJ DE WET VAN 15 MAART 1984, EN BEPALENDE DAT HET RUSTPENSIOEN OP EEN LAGERE BASIS WORDT BEREKEND ( NAMELIJK EEN BEDRAG VOOR ALLEENSTAANDEN VAN 60 % IN PLAATS VAN EEN GEZINSBEDRAG VAN 75 %) WANNEER DE ECHTGENOOT VAN DE RECHTHEBBENDE ZELF EEN RUST - OF OVERLEVINGSPENSIOEN OF EEN ALS ZODANIG GELDEND VOORDEEL GENIET, GEEN ANTI-CUMULATIEBEPALING IS IN DE ZIN VAN ARTIKEL 12, LID 2, VAN VERORDENING NR . 1408/71 VAN DE RAAD VAN 14 JUNI 1971 .
DE TWEEDE VRAAG
16 GELET OP HET ANTWOORD OP DE EERSTE VRAAG, BEHOEFT DE TWEEDE VRAAG NIET TE WORDEN BEANTWOORD .
Beslissing inzake de kosten
KOSTEN
17 DE KOSTEN DOOR DE BELGISCHE EN DE NEDERLANDSE REGERING EN DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WEGENS INDIENING VAN HUN OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT, KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN, ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
Dictum
HET HOF VAN JUSTITIE ( EERSTE KAMER ),
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE ARBEIDSRECHTBANK TE ANTWERPEN BIJ VONNIS VAN 8 MEI 1987 GESTELDE VRAGEN, VERKLAART VOOR RECHT :
EEN NATIONALE REGEL ZOALS NEERGELEGD IN ARTIKEL 10, PARAGRAAF 1, VAN HET BELGISCHE KONINKLIJK BESLUIT NR . 50 VAN 24 OKTOBER 1967, ZOALS GEWIJZIGD BIJ DE WET VAN 15 MAART 1984, EN BEPALENDE DAT HET RUSTPENSIOEN OP EEN LAGERE BASIS WORDT BEREKEND ( NAMELIJK EEN BEDRAG VOOR ALLEENSTAANDEN VAN 60 % IN PLAATS VAN EEN GEZINSBEDRAG VAN 75 %) WANNEER DE ECHTGENOOT VAN DE RECHTHEBBENDE ZELF EEN RUST - OF OVERLEVINGSPENSIOEN OF EEN ALS ZODANIG GELDEND VOORDEEL GENIET, IS GEEN ANTI-CUMULATIEBEPALING IN DE ZIN VAN ARTIKEL 12, LID 2, VAN VERORDENING NR . 1408/71 VAN DE RAAD VAN 14 JUNI 1971 .