62023CJ0391
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla)
16 ta’ Ottubru 2025 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Artikolu 191(2) TFUE – Politika tal-Unjoni fil-qasam tal-ambjent – Regolament (UE) 2021/1119 – Għan ta’ newtralità klimatika tal-Unjoni – Direttiva (UE) 2019/944 – Regoli komuni għas-suq intern tal-elettriku – Leġiżlazzjoni nazzjonali li timponi fuq il-produtturi tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli l-ħlas ta’ taxxa fuq id-dħul – Eżenzjoni għall-produtturi tal-elettriku mill-kombustibbli fossili u tal-bijomassa”
Fil-Kawża C‑391/23,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, Ir-Rumanija), permezz ta’ deċiżjoni tas‑7 ta’ Frar 2023, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis‑27 ta’ Ġunju 2023, fil-proċedura
Brăila Winds SRL
vs
Direcția Generală Regională a Finanțelor Publice București – Administrația Fiscală pentru Contribuabili Mijlocii București,
Ministerul Finanţelor,
Preşedintele Agenţiei Naţionale de Administrare Fiscală,
Agenţia Naţională de Administrare Fiscală,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla),
komposta minn M. Condinanzi, President tal-Awla, I. Jarukaitis (Relatur), President tar-Raba’ Awla, u N. Jääskinen, imħallef,
Avukat Ġenerali: A. Rantos,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Brăila Winds SRL, minn C.-A. Bîrsan, E.-D. Gramaticescu u A.-C. Lăcureanu, avocați,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn I. Georgiopoulos, L. Nicolae u K. Talabér-Ritz, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 49, 56, 107 u 108, kif ukoll tal-Artikolu 191(2) TFUE, tal-Artikolu 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), tad-Direttiva (UE) 2019/944 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑5 ta’ Ġunju 2019 dwar regoli komuni għas-suq intern għall-elettriku u li temenda d-Direttiva 2012/27/UE (ĠU 2019, L 158, p. 125), kif ukoll tar-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999 (“il-Liġi Ewropea dwar il-Klima”) (ĠU 2021, L 243, p. 1).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn, minn naħa, Brăila Winds SRL, kumpannija produttriċi tal-elettriku minn sorsi eoliċi, u, min-naħa l-oħra, id-Direcția Generală Regională a Finanțelor Publice București – Administrația Fiscală pentru Contribuabili Mijlocii București (id-Direttorat Ġenerali Reġjonali tal-Finanzi Pubbliċi ta’ Bukarest – l-Awtorità tat-Taxxa għall-Kontribwenti Medji ta’ Bukarest, ir-Rumanija), il-Ministerul Finanțelor (il-Ministeru għall-Finanzi, ir-Rumanija), Preşedintele Agenţiei Naţionale de Administrare Fiscală (il-President tal-Aġenzija Nazzjonali tal-Awtorità tat-Taxxa, ir-Rumanija) u l-Agenția Națională de Administrare Fiscală (l-Aġenzija Nazzjonali tal-Awtorità tat-Taxxa, ir-Rumanija, iktar ’il quddiem l-“ANAF”) dwar taxxa mitluba mingħand Brăile Winds korrispondenti għal 80 % tad-dħul tagħha li jirriżulta mid-differenza bejn il-prezz tal-bejgħ medju mensili tal-elettriku tagħha u l-prezz iffissat mil-leġiżlatur nazzjonali.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
It-Trattat FUE
3
L-Artikolu 191(2) TFUE huwa fformulat kif ġej:
“Il-politika ta’ l-Unjoni dwar l-ambjent għandha jkollha l-mira ta’ protezzjoni ta’ livell għoli li tieħu kont tad-diversità tas-sitwazzjonijiet fid-diversi reġjuni ta’ l-Unjoni [Ewropea]. Għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipju ta’ prekawzjoni u fuq il-prinċipji li azzjoni preventiva għandha tittieħed, li l-ħsara lill-ambjent għandha, bħala prijorità tissewwa f’ras il-għajn u li min iniġġeż għandu jħallas.
F’dan il-kuntest, il-miżuri ta’armonizzazzjoni li jirrispondu għall-ħtiġijiet ta’ protezzjoni ambjentali għandhom jinkludu, fejn xieraq, klawsola ta’ salvagwardja li tħalli l-Istati Membri li jieħdu miżuri provviżorji għal raġunijiet ambjentali non-ekonomiċi, suġġett għall-proċedura ta’ monitoraġġ mill-Unjoni.”
Id-Direttiva 2019/944
4
Skont l-ewwel u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 2019/944, intitolat “Suġġett”:
“Din id-Direttiva tistabbilixxi regoli komuni għall-ġenerazzjoni, it-trażmissjoni, id-distribuzzjoni, il-ħżin tal-enerġija u l-provvista tal-elettriku, flimkien mad-dispożizzjonijiet għall-ħarsien tal-konsumatur, bil-għan li jinħolqu swieq tal-enerġija li jkunu tabilħaqq integrati, kompetittivi, iffokati fuq il-konsumaturi, flessibbli, ġusti u trasparenti fl-Unjoni.
Permezz tal-vantaġġi ta’ suq integrat, din id-Direttiva timmira li tiżgura prezzijiet tal-enerġija u spejjeż għall-konsumaturi li huma raġonevoli u trasparenti, livell għoli ta’ sigurtà tal-provvista u tranżizzjoni mingħajr xkiel lejn sistema tal-enerġija b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju. […]”
5
L-Artikolu 9 ta’ din id-direttiva, intitolat “Obbligi tas-servizz pubbliku”, jipprovdi fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“1.   Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2, l-Istati Membri għandhom jiżguraw, abbażi tal-organizzazzjoni istituzzjonali tagħhom u b’kont dovut għall-prinċipju ta’ sussidjarjetà, li l-impriżi tal-elettriku jaħdmu konformement mal-prinċipji ta’ din id-Direttiva bil-ħsieb li jintlaħaq suq kompetittiv, sigur, u ambjentalment sostenibbli għall-elettriku, u dawn ma għandhomx jiddiskriminaw bejn dawk l-impriżi fejn jikkonċerna d-drittijiet jew l-obbligi tagħhom.
2.   B’konsiderazzjoni sħiħa għad-dispożizzjonijiet relevanti tat-Trattat [FUE], b’mod partikolari l-Artikolu 106 tiegħu, l-Istati Membri jistgħu jimponu fuq impriżi li jkunu qed jaħdmu fis-settur tal-elettriku, u fl-interess ekonomiku ġenerali, l-obbligi tas-servizz pubbliku li jistgħu jkunu marbuta mas-sigurtà, inkluża s-sigurtà tal-provvista, ir-regolarità, il-kwalità u l-prezz tal-provvisti u l-protezzjoni ambjentali, inklużi l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, ill-enerġija minn sorsi li jiġġeddu u l-protezzjoni tal-klima. Tali obbligi għandhom ikunu definiti b’mod ċar, trasparenti, mhux diskriminatorji u verifikabbli, u għandhom jiggarantixxu l-ugwaljanza tal-aċċess lill-impriżi tal-elettriku tal-Unjoni għall-konsumaturi nazzjonali. Obbligi tas-servizz pubbliku li jikkonċernaw l-iffissar tal-prezzijiet għall-provvista tal-elettriku għandhom ikunu konformi mar-rekwiżiti stipulati fl-Artikolu 5 ta’ din id-Direttiva.”
6
L-Artikolu 58 tal-imsemmija direttiva, bit-titolu “Objettivi ġenerali tal-awtorità regolatorja”, jipprovdi:
“Fit-twettiq tal-kompiti regolatorji speċifikati f’din id-Direttiva, l-awtorità regolatorja għandha tieħu l-miżuri raġonevoli kollha biex jinkisbu l-objettivi li ġejjin fil-qafas tal-kompiti u s-setgħat tagħha kif stabbiliti fl-Artikolu 59, f’konsultazzjoni mill-qrib ma’ awtoritajiet nazzjonali konċernati oħra inklużi awtoritajiet tal-kompetizzjoni, kif ukoll awtoritajiet, inklużi awtoritajiet regolatorji, minn Stati Membri ġirien u, kif xieraq, pajjiżi terzi ġirien, kif adatt, u mingħajr preġudizzju għall-kompetenza tagħhom:
a)
il-promozzjoni, f’kooperazzjoni mill-qrib mal-[Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija] ACER, l-awtoritajiet regolatorji ta’ Stati Membri oħrajn, il-Kummissjoni [Ewropea] u l-ACER, ta’ suq intern għall-elettriku li jkun kompetittiv, flessibbli, sikur u ambjentalment sostenibbli fi ħdan l-Unjoni, u ftuħ effikaċi fis-suq għall-konsumaturi u l-fornituri kollha tal-Unjoni kif ukoll li jkunu żgurati kondizzjonijiet adegwati għat-tħaddim effikaċi u affidabbli tan-netwerks tal-enerġija, meta jitqiesu l-objettivi fuq medda twila ta’ żmien;
[…]
c)
l-eliminazzjoni ta’ restrizzjonijiet fuq il-kummerċ fl-elettriku bejn l-Istati Membri, inkluż l-iżvilupp ta’ kapaċitajiet adatti ta’ trażmissjoni transkonfinali biex tiġi sodisfatta d-domanda u tittejjeb l-integrazzjoni tas-swieq nazzjonali li jistgħu jiffaċilitaw il-flussi tal-elettriku fl-Unjoni;
[…]”.
Ir‑Regolament 2021/1119
7
L-Artikolu 1 tar-Regolament 2021/1119, intitolat “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi:
“Dan ir-Regolament jistabbilixxi qafas biex jitnaqqsu bil-mod il-mod u b’mod irriversibbli l-emissjonijiet antropoġeniċi ta’ gassijiet b’effett ta’ serra minn fonti u biex jitjieb l-assorbiment permezz ta’ bjar irregolati mil-liġi tal-Unjoni.
Dan ir-Regolament jistabbilixxi objettiv vinkolanti ta’ newtralità klimatika sal‑2050 fl-Unjoni sabiex jinkiseb l-għan fit-tul dwar it-temperatura stabbilit fil-punt (a) tal-Artikolu 2(1) tal-[Ftehim ta’ Pariġi dwar it-Tibdil fil-Klima, irratifikat mill-Unjoni bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2016/1841 ta‑5 ta’ Ottubru 2016 dwar il-konklużjoni, f’isem l-Unjoni Ewropea, tal-Ftehim ta’ Pariġi adottat skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (ĠU 2016, L 282, p. 1)], u jipprevedi qafas biex isir progress fl-ilħuq tal-għan ta’ adattament globali stabbilit fl-Artikolu 7 ta’ dak il-Ftehim. Dan ir-Regolament jistabbilixxi wkoll mira vinkolanti tal-Unjoni għat-tnaqqis domestiku nett fl-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra għall‑2030.
[…]”
8
Skont l-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Objettiv tan-newtralità klimatika”:
“1.   L-emissjonijiet u l-assorbimenti ta’ gassijiet b’effett ta’ serra madwar l-Unjoni rregolati mil-liġi tal-Unjoni għandhom jiġu bbilanċjati fi ħdan l-Unjoni sa mhux iktar tard mill‑2050, biex b’hekk l-emissjonijiet netti jitnaqqsu għal żero sa dik id-data, u l-Unjoni għandu jkollha l-għan li sussegwentement tikseb emissjonijiet negattivi.
2.   L-istituzzjonijiet rilevanti tal-Unjoni u l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa fil-livell tal-Unjoni u fil-livell nazzjonali, rispettivament, biex ikun jista’ jinkiseb b’mod kollettiv l-objettiv tan-newtralità klimatika stabbilit fil-paragrafu 1, filwaqt li jqisu l-importanza tal-fatt li jippromwovu kemm l-ekwità u s-solidarjetà fost l-Istati Membri kif ukoll il-kosteffettività fl-ilħuq ta’ dan l-objettiv.”
9
L-Artikolu 5 tal-imsemmi regolament, intitolat “Adattament għat-tibdil fil-klima”, jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“L-istituzzjonijiet rilevanti tal-Unjoni u l-Istati Membri għandhom jiżguraw progress kontinwu fit-titjib tal-kapaċità ta’ adattament, fit-tisħiħ tar-reżiljenza u fit-tnaqqis tal-vulnerabbiltà għat-tibdil fil-klima skont l-Artikolu 7 tal-Ftehim ta’ Pariġi.”
10
L-Artikolu 7 tal-istess regolament, intitolat “Valutazzjoni tal-miżuri nazzjonali”, huwa fformulat kif ġej:
“1.   Sat‑30 ta’ Settembru 2023, u kull ħames snin wara dik id-data, il-Kummissjoni għandha tivvaluta:
a)
l-konsistenza tal-miżuri nazzjonali identifikati, abbażi tal-pjanijiet nazzjonali integrati dwar l-enerġija u l-klima, l-istrateġiji nazzjonali fit-tul u r-rapporti biennali ta’ progress li jkunu ntbagħtulha skont ir-Regolament (UE) 2018/1999 [tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Diċembru 2018 dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u tal-Azzjoni Klimatika, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 663/2009 u (KE) Nru 715/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi 94/22/KE, 98/70/KE, 2009/31/KE, 2009/73/KE, 2010/31/UE, 2012/27/UE u 2013/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kunsill 2009/119/KE u (UE) 2015/652 u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU 2018, L 328, p. 1] kif rilevanti biex jintlaħaq l-objettiv tan-newtralità klimatika stabbilit fl-Artikolu 2(1) ta’ dan ir-Regolament ma’ dak l-objettiv;
b)
il-konsistenza tal-miżuri nazzjonali rilevanti mal-iżgurar ta’ progress b’rabta mal-adattament kif imsemmi fl-Artikolu 5, filwaqt li jitqiesu l-istrateġiji nazzjonali ta’ adattament imsemmija fl-Artikolu 5(4).
[…]
2.   Meta, wara li tqis kif xieraq il-progress kollettiv li tkun ivvalutat skont l-Artikolu 6(1), il-Kummissjoni ssib li l-miżuri ta’ Stat Membru ma jkunux konsistenti mal-objettiv tan-newtralità klimatika stabbilit fl-Artikolu 2(1) jew ma jkunux konsistenti mal-iżgurar ta’ progress b’rabta mal-adattament kif imsemmi fl-Artikolu 5, hija tista’ tagħmel rakkomandazzjonijiet lil dak l-Istat Membru. Il-Kummissjoni għandha tagħmel tali rakkomandazzjonijiet disponibbli pubblikament.
3.   Meta jinħarġu rakkomandazzjonijiet skont il-paragrafu 2, għandhom japplikaw il-prinċipji li ġejjin:
a)
l-Istat Membru kkonċernat, fi żmien sitt xhur mindu jirċievi r-rakkomandazzjonijiet, għandu jinnotifika lill-Kummissjoni dwar kif biħsiebu jqis kif xieraq ir-rakkomandazzjonijiet fi spirtu ta’ solidarjetà bejn l-Istati Membri u l-Unjoni u bejn l-Istati Membri;
b)
wara l-preżentazzjoni tan-notifika msemmija fil-punt (a) ta’ dan il-paragrafu, l-Istat Membru kkonċernat, fir-rapport nazzjonali integrat sussegwenti tiegħu tal-progress dwar l-enerġija u l-klima ppreżentat skont l-Artikolu 17 tar-Regolament [2018/1999], fis-sena wara s-sena li fiha nħarġu r-rakkomandazzjonijiet, għandu jiddeskrivi kif ikun qies kif xieraq ir-rakkomandazzjonijiet; jekk l-Istat Membru kkonċernat jiddeċiedi li ma jiħux azzjoni dwar ir-rakkomandazzjonijiet jew dwar parti sostanzjali minnhom, għandu jipprovdi r-raġunament tiegħu għal dan lill-Kummissjoni;
[…]”
Id-Direttiva 2008/118/KE
11
L-Artikolu 1 tad-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE tas‑16 ta’ Diċembru 2008 dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li jħassar id-Direttiva 92/12/KEE (ĠU 2008, L 9, p. 12), kien jipprovdi:
“1.   Din id-Direttiva tistabbilixxi arranġamenti ġenerali fir-rigward tad-dazju tas-sisa li jaffettwa direttament jew indirettament il-konsum tal-prodotti li ġejjin (minn hawn ‘il quddiem ‘prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa’):
a)
prodotti tal-enerġija u l-elettriku koperti mid-Direttiva [tal-Kunsill 2003/96/KE tas‑27 ta’ Ottubru 2003 li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 405, rettifika fil-ĠU L, 2024/90328, 3.6.2024,)];
[…]
2.   L-Istati Membri jistgħu jimponu taxxi indiretti oħrajn fuq prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa għal finijiet speċifiċi, bil-kondizzjoni li dawk it-taxxi jikkonformaw mar-regoli tat-taxxa Komunitarja applikabbli għad-dazju tas-sisa jew għat-taxxa fuq il-valur miżjud [(VAT)] f’dak li jikkonċerna d-determinazzjoni tal-bażi tat-taxxa, il-kalkolu tat-taxxa, l-impożizzjoni tal-ħlas u l-monitoraġġ tat-taxxa, iżda ma jinkludux id-dispożizzjonijiet dwar l-eżenzjonijiet.
[…]”
Id-Direttiva 2003/96
12
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2003/96 jipprovdi dan li ġej:
“Stati Membri għandhom jimponu tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku skond din id-Direttiva.”
13
L-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“1.   Il-livelli ta’ tassazzjoni li Stati Membri għandhom japplikaw fuq il-prodotti ta’ enerġija u elettriku kif imniżżla fl-Artikolu 2 ma għandhomx ikunu inqas mill-livelli miimi ta’ tassazzjoni kif preskritti minn din id-Direttiva.
2.   Għall-iskop ta’ din id-Direttiva ‘livell ta’ tassazzjoni’ huwa il-piż totali intaxxat fir-rigward tat-taxxi indiretti kollha (ħlief il-VAT) ikkalkulat direttament jew indirettament fuq il-kwantità ta’ prodotti ta’ enerġija u elettriku meta dawn ikunu rilaxxati għall-konsum.”
Id-dritt Rumen
14
L-Artikolu II tal-Legea nr. 259/2021 pentru aprobarea Ordonanței de urgență a Guvernului nr. 118/2021 privind stabilirea unei scheme de compensare pentru consumul de energie electrică și gaze naturale pentru sezonul rece 2021/2022, precum și pentru completarea Ordonanței Guvernului nr. 27/1996 privind acordarea de facilități persoanelor care domiciliază sau lucrează în unele localități din Munții Apuseni și în Rezervația Biosferei “Delta Dunării” (il-Liġi Nru 259/2021 għall-approvazzjoni tad-Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 118/2021 dwar it-twaqqif ta’ skema ta’ sussidju għall-konsum ta’ elettriku u gass naturali għall-istaġun tal-kesħa 2021-2022, kif ukoll li tikkompleta d-Digriet tal-Gvern Nru 27/1996 dwar l-għoti ta’ faċilitajiet lill-persuni li jgħixu jew jaħdmu f’lokalitajiet speċifiċi tal-muntanji Apuseni u fir-riżerva ta’ bijosfera tad-delta tad-Danubju), tad‑29 ta’ Ottubru 2021 (Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 1036 tad‑29 ta’ Ottubru 2021), kif emendata bl-ordonanța de urgență a Guvernului nr. 11/2022 privind modificarea și completarea Legii nr. 259/2021 (id-Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 11/2022, li jemenda u jikkompleta l-Liġi Nru 259/2021), tas‑16 ta’ Frar 2022 (Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 163 tas‑17 ta’ Frar 2022) (iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru 259/2021”, jipprovdi:
“1. Matul il-perijodu ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-[Digriet ta’ Urġenza Nru 118/2021], kif emendat u kkompletat b’din il-liġi, id-dħul addizzjonali magħmul mill-produtturi tal-elettriku li jirriżulta mid-differenza bejn il-prezz medju mensili tal-bejgħ tal-elettriku u l-prezz ta’ [450 lei Rumeni (RON) (madwar EUR 89) għal kull megawatt fis-siegħa (MWh)] għandu jiġi ntaxxat bi 80 %.
2. Il-produtturi tal-elettriku minn kombustibbli fossili, inkluż permezz ta’ koġenerazzjoni, huma eżentati mid-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1.
2 bis. It-taxxa prevista fil-paragrafu 1 hija ddikjarata u mħallsa fuq bażi mensili mill-produtturi tal-elettriku, bl-eċċezzjoni ta’ dawk imsemmija fil-paragrafu 2, sal‑25 jum inkluż tax-xahar ta’ wara dak li għalih hija dovuta din it-taxxa. Din it-taxxa titħallas lill-baġit tal-Istat, f’kont ta’ dħul baġitarju separat.
2 ter. B’deroga mill-paragrafu 2 bis, it-taxxa msemmija fil-paragrafu 1 dovuta għall-perijodu mill‑1 ta’ Novembru sal‑31 ta’ Diċembru 2021 għandha tiġi ddikjarata u mħallsa sa mhux iktar tard mill‑25 ta’ Jannar 2022.”
15
L-Artikolu III(3) tad-Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 11/2022 li jemenda u jissupplimenta l-Liġi Nru 259/2021 jipprevedi:
“Il-produtturi tal-elettriku mill-bijomassa huma eżentati mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu II(1) tal-Liġi Nru 259/2021 […], mid-dħul addizzjonali miksub wara l‑1 ta’ Jannar 2022.”
16
L-Artikolu I tal-ordinul președintelui ANAF nr. 64/2022 privind aplicarea prevederilor articolului II din [Legea nr. 259/2021], precum și privind modificarea și completarea Ordinului președintelui [ANAF] nr. 587/2016 pentru aprobarea modelului și conținutului formularelor utilizate pentru declararea impozitelor și taxelor cu regim de stabilire prin autoimpunere sau reținere la sursă (id-Digriet tal-President tal-ANAF Nru 64/2022 dwar l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu II tal-Liġi Nru 259/2021, li jemenda u jikkompleta d-Digriet tal-President tal-[ANAF] Nru 587/2016 li japprova l-mudell u l-kontenut tal-formoli użati għad-dikjarazzjoni tat-taxxi u tat-taxxi taħt is-sistema ta’ awtolikwidazzjoni jew ta’ taxxa f’ras l-għajn), tat‑18 ta’ Jannar 2022 (Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 55 tad‑19 ta’ Jannar 2022, iktar ’il quddiem id-“Digriet Nru 64/2022”), huwa fformulat kif ġej:
“It-taxxa fuq id-dħul addizzjonali miksub mill-produtturi tal-elettriku hija kkalkolata għall-perijodu mill‑1 ta’ Novembru 2021 sal‑31 ta’ Marzu 2022.”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
17
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, jiġifieri Brăila Winds, hija sussidjarja tal-grupp Engie fir-Rumanija. Hija tipproduċi l-elettriku permezz ta’ impjant tal-enerġija eoliku li jinsab fid-dipartiment ta’ Brăila (ir-Rumanija).
18
L-Artikolu II tal-Liġi Nru 259/2021 introduċa, mill‑1 ta’ Novembru 2021, taxxa ta’ 80 % fuq id-dħul miksub mill-produtturi tal-elettriku li jirriżulta fid-differenza bejn il-prezz tal-bejgħ medju mensili tal-elettriku u l-prezz ta’ RON 450 għal kull Mwh, indikat fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu II. Madankollu, il-produtturi tal-elettriku minn kombustibbli fossili, inkluż permezz ta’ koġenerazzjoni, u, mill‑1 ta’ Jannar 2022, il-produtturi tal-elettriku minn bijomassa huma eżentati minn din it-taxxa.
19
Il-Liġi Nru 259/2021, fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali, tirriżulta minn diversi emendi, li saru matul is-snin 2021 u 2022, introdotti permezz ta’ digrieti ta’ urġenza tal-Gvern li kienu jikkonċernaw il-modalitajiet ta’ ħlas ta’ din it-taxxa. Barra minn hekk, fid‑19 ta’ Jannar 2022, daħal fis-seħħ id-Digriet Nru 64/2022, li jipprovdi preċiżazzjonijiet dwar id-dikjarazzjoni u l-ħlas tal-imsemmija taxxa, kif ukoll dwar il-formola li għandha tintuża għal dan l-għan.
20
B’applikazzjoni ta’ din il-liġi u ta’ dan id-digriet, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, bħala produttriċi tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli, ippreżentat dikjarazzjonijiet tat-taxxa kif ukoll dikjarazzjonijiet rettifikattivi u ħallset, konformement ma’ dawn tal-aħħar, ammont ta’ taxxa totali ta’ RON 11643217 (madwar EU 2356 926.52) għall-perijodu mix-xahar ta’ Novembru 2021 sax-xahar ta’ Marzu 2022.
21
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali sussegwentement ressqet, quddiem l-ANAF, minn naħa, ilment li permezz tiegħu hija talbet l-annullament tad-Digriet Nru 64/2022 u, min-naħa l-oħra, ilment kontra d-dikjarazzjonijiet tat-taxxa li abbażi tagħhom hija kienet ħallset it-taxxa kkonċernata. Dawn iż-żewġ ilmenti ġew miċħuda permezz ta’ żewġ deċiżjonijiet ta’ din l-aġenzija, rispettivament, tas‑16 ta’ Marzu 2022 u tat‑23 ta’ Marzu 2022. Fir-rigward tal-annullament tad-Digriet Nru 64/2022, l-ANAF qieset, essenzjalment, li dan kien jimplimenta t-taxxa stabbilita mil-Liġi Nru 259/2021 u li, għaldaqstant, dawn id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi ma setgħux jiġu kkontestati permezz ta’ lment amministrattiv.
22
Fis‑27 ta’ April 2022, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentat rikors quddiem il-Curtea de Apel București (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija), li hija l-qorti tar-rinviju, li permezz tiegħu hija tikkontesta l-legalità tad-Digriet Nru 64/2022, kif ukoll tad-dikjarazzjonijiet tat-taxxa magħmula abbażi tiegħu, billi sostniet li t-taxxa stabbilita mill-Artikolu II tal-Liġi Nru 259/2021 hija fiha nnifisha illegali. F’dan ir-rigward, hija ssostni, quddiem din il-qorti, li din it-taxxa tistabbilixxi diskriminazzjoni fir-rigward tal-produtturi tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli u tikser il-prinċipju ta’ tqassim ġust tal-oneru fiskali, il-prinċipju ta’ ħelsien mit-taxxa doppja kif ukoll il-prinċipju ta’ nuqqas ta’ retroattività u ta’ prevedibbiltà tat-taxxa, li għandhom bħala korollarji l-prinċipji ta’ newtralità fiskali, ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi. Hija ssostni wkoll li din it-taxxa tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat illegali mogħtija lill-produtturi tal-elettriku minn kombustibbli fossili, inkluż permezz tal-koġenerazzjoni, u lill-produtturi tal-elettriku mill-bijomassa, bi ksur tal-Artikolu 107(1) TFUE, toħloq ostakoli għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi bi ksur tal-Artikoli 49 u 56 TFUE u tmur kontra l-għanijiet tal-Unjoni intiżi għan-newtralità klimatika sal‑2050, kif ukoll tal-politika Ewropea ta’ tassazzjoni tal-enerġija u tad-Direttiva 2019/944. L-ANAF titlob li dan ir-rikors jiġi miċħud billi ssostni li l-atti nazzjonali kkontestati huma konformi mad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi li abbażi tagħhom ġew adottati u li kienu fis-seħħ f’dak il-mument.
23
Il-qorti tar-rinviju tqis li r-risposta għal diversi domandi hija neċessarja għaliha sabiex tiddeċiedi l-kawża li għandha quddiemha. Għalhekk, permezz tal-ewwel domanda tagħha, din il-qorti tistaqsi jekk il-Liġi Nru 259/2021, li għandha bħala effett it-tassazzjoni żejda tad-dħul ta’ ċerti produtturi tal-elettriku, tistax tiġi kklassifikata bħala “għajnuna mill-Istat” favur produtturi tal-elettriku mhux intaxxati, li, skont l-Artikolu 108(3) TFUE, kellha għalhekk tiġi kkomunikata lill-Kummissjoni, kif issostni r-rikorrenti quddiemha. Din il-qorti tistaqsi, b’mod partikolari, dwar l-applikabbiltà tal-kriterju tal-vantaġġ selettiv, fid-dawl tal-fatt li din il-liġi ma kinitx applikabbli għall-kategoriji kollha ta’ produtturi tal-elettriku.
24
It-tieni domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju tikkonċerna l-effetti possibbli tal-Liġi Nru 259/2021 dwar il-libertà ta’ stabbiliment u l-libertà li jiġu pprovduti servizzi, sa fejn din tista’ tiddiswadi lill-grupp Engie milli jkompli jwettaq attivitajiet ta’ produzzjoni tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli fit-territorju tar-Rumanija minħabba l-ammont għoli tat-taxxa ffissata minn din il-liġi. L-element transkonfinali jikkonsisti, f’dan il-każ, fil-fatt li Brăila Winds tagħmel parti minn dan il-grupp, li s-sede tiegħu tinsab f’Pariġi (Franza). Għalkemm din id-domanda tirrigwarda l-interpretazzjoni kemm tal-Artikolu 49 TFUE kif ukoll tal-Artikolu 56 TFUE, il-qorti tar-rinviju tirrikonoxxi li l-libertà li jiġu pprovduti servizzi hija ta’ natura sussidjarja fil-konfront tal-libertà ta’ stabbiliment, iżda li dawn il-libertajiet huma t-tnejn invokati mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali. Barra minn hekk, minkejja li t-taxxa inkwistjoni fil-kawża prinċipali tapplika b’mod nondiskriminatorju fir-rigward tal-produtturi residenti u dawk mhux residenti, madankollu mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li tali ċirkustanza ma tippermettix, fiha nnifisha, li jitqies li l-Liġi Nru 259/2021 ma tmurx kontra dawn id-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE. B’mod partikolari, f’dan il-każ, tqum il-kwistjoni dwar jekk tali leġiżlazzjoni tistax tiġi ġġustifikata minn raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali u jekk hijiex proporzjonata.
25
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk it-taxxa stabbilita mil-Liġi Nru 259/2021 tistax tiġi kklassifikata bħala miżura ekwivalenti għal iffissar tal-prezz tal-bejgħ jew bħala restrizzjoni għal-libertà ta’ ffissar tal-prezz tal-bejgħ tal-elettriku, kuntrarja għad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2019/944 u, b’mod partikolari, għall-Artikolu 58(c) tagħha, dwar l-obbligu tal-awtorità regolatorja nazzjonali li tneħħi l-ostakoli għall-kummerċ tal-elettriku bejn l-Istati Membri, moqri flimkien mal-Artikolu 9 ta’ din id-direttiva, sa fejn dan għandu effett dirett. F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tippreċiża li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali ssostni li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni libera fis-suq tal-elettriku, billi tinvolvi spejjeż addizzjonali għal ċerti produtturi, billi tnaqqas is-sigurtà tal-provvista u billi tipprekludi l-formazzjoni tal-prezzijiet skont l-interazzjoni bejn l-offerta u d-domanda. Għaldaqstant, għandu jiġi ddeterminat jekk din il-leġiżlazzjoni hijiex kompatibbli ma’ dan l-Artikolu 9, sa fejn huwa sostnut, quddiem il-qorti tar-rinviju, li la hija xierqa fir-rigward tal-għan imfittex u lanqas ma hija proporzjonata.
26
Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-prinċipji ta’ prekawzjoni, ta’ azzjoni preventiva u ta’ korrezzjoni, bħala prijorità fis-sors, tal-ħsara għall-ambjent kif ukoll il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas, stabbiliti mill-Artikolu 191(2) TFUE, li ġew invokati mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali quddiemha, għandhomx effett dirett u jekk humiex miksura bl-istabbiliment ta’ taxxa li tapplika għall-produtturi tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli, bl-esklużjoni tal-produtturi tal-elettriku minn kombustibbli fossili. Barra minn hekk, hija tindika li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali ssostni wkoll li din it-taxxa tmur kontra d-Direttiva 2003/96 u l-għanijiet tal-Unjoni fil-qasam tan-newtralità klimatika.
27
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Curtea de Apel București (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 107 u 108 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik stabbilita bil-[Liġi Nru 259/2021], li timponi taxxa biss fuq ċerti produtturi tal-elettriku, tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat mogħtija lill-produtturi eżenti minn din it-taxxa, li hija suġġetta għall-obbligi ta’ komunikazzjoni? Leġiżlazzjoni bħal din hija diskriminatorja jekk tapplika biss għal ċerti produtturi tal-elettriku, inklużi dawk minn sorsi rinnovabbli?
2)
Id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 49 u 56 TFUE u rispettivament tal-Artikolu 17 tal-[Karta] għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik stabbilita bil-Liġi Nru 259/2021, li permezz tagħha tiġi imposta taxxa għolja biss fuq ċerti produtturi tal-elettriku (inklużi dawk minn sorsi rinnovabbli), bl-esklużjoni ta’ kategoriji oħra ta’ produtturi?
3)
Qabel ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 tas‑6 ta’ Ottubru 2022 dwar intervent ta’ emerġenza biex jiġu indirizzati l-prezzijiet għoljin tal-enerġija, id-Direttiva [2019/944], kienet tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tista’ twassal fl-iffissar tal-prezz tal-bejgħ/limitazzjoni tal-libertà li jiġi ffissat il-prezz tal-bejgħ, bħal dik stabbilita bil-Liġi Nru 259/2021?
4)
Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 191(2) TFUE dwar il-prinċipji ta’ prekawzjoni, ta’ prevenzjoni u ta’ korrezzjoni ta’ tniġġis fis-sors u l-prinċipju ta’ ‘min iniġġes iħallas’ jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik stabbilita bil-Liġi Nru 259/2021? Dan jaffettwa l-objettivi Ewropej li tinkiseb in-newtralità klimatika sal-2050 u l-politika tal-Unjoni Ewropea dwar it-tassazzjoni tal-enerġija?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja fuq l-ammissibbiltà
28
Għandu jitfakkar, qabel kollox, li skont ġurisprudenza stabbilita, il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE hija strument ta’ kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, li permezz tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti lill-qrati l-elementi ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni neċessarji għalihom sabiex jiddeċiedu l-kawżi quddiemhom (ara d-digriet tas‑26 ta’ Jannar 1990, Falciola, C‑286/88, EU:C:1990:33, punt 7). Il-ġustifikazzjoni tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari ma hijiex il-formulazzjoni ta’ opinjonijiet konsultattivi fuq kwistjonijiet ġenerali jew ipotetiċi, iżda l-bżonn inerenti għas-soluzzjoni effettiva ta’ kontenzjuż (ara s-sentenzi tas‑16 ta’ Diċembru 1981, Foglia, 244/80, EU:C:1981:302, punt 18, u tas‑26 ta’ Marzu 2020, Miasto Łowicz u Prokurator Generalny, C‑558/18 u C‑563/18, EU:C:2020:234, punt 44 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
29
Fil-kuntest ta’ tali proċedura preliminari, għandu għalhekk ikun hemm, bejn l-imsemmija tilwima u d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li l-interpretazzjoni tagħhom hija mitluba, rabta b’tali mod li din l-interpretazzjoni tissodisfa bżonn oġġettiv għad-deċiżjoni li l-qorti tar-rinviju għandha tieħu (sentenza tas‑26 ta’ Marzu 2020, Miasto Łowicz u Prokurator Generalny, C‑558/18 u C‑563/18, EU:C:2020:234, punt 48 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
30
In-neċessità li wieħed jasal għal interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li tkun utli għall-qorti nazzjonali teżiġi li din tal-aħħar tiddefinixxi l-kuntest fattwali u leġiżlattiv tad-domandi li hija tagħmel jew li, mill-inqas, tispjega ċ-ċirkustanzi fattwali li fuqhom huma bbażati dawn id-domandi (ara s-sentenza tas‑26 ta’ Jannar 1993, Telemarsicabruzzo et, C‑320/90 sa C‑322/90, EU:C:1993:26, punt 6). Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li huwa indispensabbli li l-qorti nazzjonali tagħti minimu ta’ spjegazzjonijiet fuq ir-raġunijiet li wassluha tagħżel ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li tagħhom hija tkun qiegħda titlob l-interpretazzjoni u fuq ir-rabta li hija tistabbilixxi bejn dawn id-dispożizzjonijiet u l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għat-tilwima (ara d-digriet tat‑28 ta’ Ġunju 2000, Laguillaumie, C‑116/00, EU:C:2000:350, punt 16, u s-sentenza tat‑12 ta’ Settembru 2024, Syndyk Masy Upadłości A, C‑709/22, EU:C:2024:741, punt 70).
31
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li l-informazzjoni li tkun tinsab fid-deċiżjonijiet tar-rinviju għandha tippermetti, minn naħa, lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti risposti utli għad-domandi magħmula mill-qorti nazzjonali u, min-naħa l-oħra, lill-gvernijiet tal-Istati Membri, kif ukoll lill-partijiet interessati l-oħra, jeżerċitaw id-dritt mogħti lilhom mill-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom. Hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiżgura li dan id-dritt ikun protetta, fid-dawl tal-fatt li, skont din id-dispożizzjoni, id-deċiżjonijiet tar-rinviju biss huma kkomunikati lill-partijiet ikkonċernati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑2 ta’ Settembru 2021, Irish Ferries, C‑570/19, EU:C:2021:664, punt 134 u l-ġurisprudenza ċċitata)
32
Dawn ir-rekwiżiti kumulattivi li jikkonċernaw il-kontenut ta’ deċiżjoni tar-rinviju jissemmew b’mod espliċitu fl-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, li tagħhom il-qorti tar-rinviju hija meqjusa, fil-kuntest tal-kooperazzjoni stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, li għandha konjizzjoni u li għandha tosserva bir-reqqa. Barra minn hekk, dawn huma mfakkra fil-punti 13, 15 u 16 tar-Rakkomandazzjonijiet lill-qrati nazzjonali, dwar l-introduzzjoni ta’ talbiet għal deċiżjoni preliminari (ĠU C, C/2024/6008) (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Settembru 2024, Presidenza del Consiglio dei ministri et (Remunerazzjoni tal-maġistrati onorarji), C‑548/22, EU:C:2024:730, punt 29).
33
F’dan ir-rigward, f’dak li jikkonċerna, fl-ewwel lok, l-ewwel domanda, li permezz tagħha l-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 107 u 108 TFUE għandhomx jiġu interpretati fis-sens li leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li huma biss ċerti produtturi tal-elettriku li huma suġġetti għal taxxa fuq id-dħul li teċċedi ċerta somma tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat mogħtija lill-produtturi li huma eżentati minnha, suġġetta għall-obbligu ta’ komunikazzjoni, għandu jiġi rrilevat li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-klassifikazzjoni ta’ miżura nazzjonali bħala “għajnuna mill-Istat”, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, teħtieġ li l-kundizzjonijiet kollha segwenti jkunu ssodisfatti. L-ewwel, għandu jkun hemm intervent tal-Istat jew permezz tar-riżorsi tal-Istat. It-tieni, dan l-intervent għandu jkun jista’ jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri. It-tielet, hija għandha tagħti vantaġġ selettiv lill-benefiċjarju tagħha. Ir-raba’, dan għandu jwassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni (sentenza tas‑26 ta’ April 2018, ANGED, C‑233/16, EU:C:2018:280, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata).
34
Sabiex jiġi evalwat, b’mod partikolari, jekk il-miżura nazzjonali inkwistjoni tkunx tagħti vantaġġ selettiv, għandu jiġi ddeterminat jekk, fil-kuntest tal-iskema legali partikolari, din il-miżura tkunx ta’ natura li tiffavorixxi lil “ċerti impriżi jew ċerti produtturi” fil-konfront ta’ oħrajn li jinsabu, fid-dawl tal-għan imfittex mill-imsemmija skema, f’sitwazzjoni fattwali u legali paragunabbli u li għalhekk ikunu suġġetti għal trattament iddifferenzjat li essenzjalment ikun jista’ jiġi kklassifikat bħala diskriminatorju (sentenzi tas‑16 ta’ Marzu 2017, Identi, C‑493/15, EU:C:2017:219, punt 26, u tal‑5 ta’ Diċembru 2023, Luxembourg et vs Il‑Kummissjoni, C‑451/21 P u C‑454/21 P, EU:C:2023:948, punt 106, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). Barra minn hekk, id-determinazzjoni tal-kuntest ta’ riferiment għandha importanza ikbar fil-każ ta’ miżuri fiskali nazzjonali, peress li l-eżistenza ta’ vantaġġ ekonomiku, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, tista’ tiġi stabbilita biss billi tiġi pparagunata ma’ livell ta’ tassazzjoni “normali” (sentenza tas‑7 ta’ Novembru 2019, UNESA et, C‑105/18 sa C‑113/18, EU:C:2019:935, punt 62).
35
Issa, f’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju ma pprovdiet ebda spjegazzjoni dwar ir-raġunijiet li għalihom hija tqis li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ tkun inkompatibbli mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 107(1) TFUE. Barra minn hekk, it-talba għal deċiżjoni preliminari ma tinkludix l-elementi neċessarji sabiex jiġi ddeterminat jekk is-sistema fiskali stabbilita minn din il-leġiżlazzjoni tistax tikkostitwixxi “għajnuna mill-Istat”, fis-sens ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. B’mod partikolari, ma huwiex possibbli li tiġi identifikata s-sistema ta’ riferiment inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri liema huma t-tassazzjoni “normali” tal-produtturi tal-elettriku, l-għan, in-natura u l-istruttura ta’ din is-sistema, il-paragunabbiltà bejn il-produtturi tal-elettriku suġġetti għat-taxxa kkonċernata u l-produtturi tal-elettriku eżentati minnha u lanqas, jekk ikun il-każ, il-ġustifikazzjoni possibbli tat-trattament iddifferenzjat tagħhom.
36
Għaldaqstant, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex l-informazzjoni meħtieġa sabiex tirrispondi b’mod utli għat-tielet domanda, għandu jiġi kkonstatat li din hija inammissibbli.
37
F’dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, it-tieni domanda, li tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 49 u 56 TFUE kif ukoll tal-Artikolu 17 tal-Karta, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, fil-kuntest ta’ din id-domanda, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali tistabbilixxix diskriminazzjoni indiretta, kuntrarja għall-Artikoli 49 u 56 TFUE, sa fejn din tikkonċerna persuni, bħalma hija r-rikorrenti fil-kawża prinċipali, li jagħmlu parti minn grupp li l-kumpannija omm tiegħu għandha s-sede tagħha fi Stat Membru ieħor. B’mod partikolari, il-qorti tar-rinviju tindika li din il-leġiżlazzjoni jista’ jkollha l-effett li tiddiswadi lil dan il-grupp milli jkompli jwettaq attivitajiet ta’ produzzjoni tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli fit-territorju tar-Rumanija.
38
Issa, għandu jiġi rrilevat, l-ewwel nett, li, f’dan il-każ, il-kumpannija omm tal-imsemmi grupp, stabbilita fi Stat Membru ieħor, ma hijiex parti fil-kawża prinċipali u li l-qorti tar-rinviju ma tispjegax kif, fil-kuntest tal-kawża li tressqet quddiemha u li tirrigwarda l-legalità tat-taxxa li kienet suġġetta għaliha r-rikorrenti fil-kawża prinċipali biss, sussidjarja ta’ din il-kumpannija omm, hija jista’ jkollha tevalwa l-impatt ta’ din it-taxxa fuq l-imsemmija kumpannija omm u, jekk ikun il-każ, tislet konsegwenzi minn dan.
39
Konsegwentement, sa fejn it-tieni domanda tista’ tinftiehem bħala li tirrigwarda ipoteżi li ma tikkorrispondix għas-sitwazzjoni fattwali tal-kawża prinċipali, jiġifieri l-eżistenza ta’ eventwali restrizzjonijiet għal-libertajiet imsemmija fl-Artikoli 49 u 56 TFUE li l-kumpannija omm tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali tista’ tkun is-suġġett tagħhom, għandu jiġi kkonstatat li din id-domanda hija ipotetika u għalhekk inammissibbli f’dan ir-rigward (ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑5 ta’ Ġunju 2025, Elektrorazpredelitelni mrezhi Zapad, C‑310/24, EU:C:2025:406, punt 44).
40
Fir-rigward, it-tieni nett, tal-eżistenza ta’ restrizzjoni eventwali għal-libertajiet imsemmija iktar ’il fuq li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali tista’ hija stess tkun is-suġġett tagħha, għandu jitfakkar li l-missjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest ta’ proċedura għal deċiżjoni preliminari, hija li tassisti lill-qorti tar-rinviju fis-soluzzjoni tat-tilwima konkreta pendenti quddiemha, li jippreżupponi li jiġi stabbilit li l-libertajiet invokati minn din il-qorti huma applikabbli għal din it-tilwima. Id-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE fil-qasam tal-libertà ta’ stabbiliment u tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi ma humiex applikabbli għal sitwazzjoni fejn l-elementi kollha huma limitati għal ġewwa Stat Membru wieħed (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑15 ta’ Novembru 2016, Ullens de Schooten, C‑268/15, EU:C:2016:874, punti 47 u 49, kif ukoll tat‑2 ta’ Marzu 2023, Bursa Română de Mărfuri, C‑394/21, EU:C:2023:146, punt 48).
41
Barra minn hekk, meta l-Qorti tal-Ġustizzja tkun adita minn qorti nazzjonali fil-kuntest ta’ tilwima li tirrigwarda tali sitwazzjoni, hija ma tistax, mingħajr indikazzjoni ta’ din il-qorti minbarra l-fatt li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni hija applikabbli bla ebda distinzjoni għaċ-ċittadini tal-Istat Membru kkonċernat u għaċ-ċittadini ta’ Stati Membri oħrajn, tikkunsidra li t-talba għall-interpretazzjoni preliminari li tirrigwarda d-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-libertajiet fundamentali hija neċessarja għaliha għas-soluzzjoni tat-tilwima pendenti quddiemha. Fil-fatt, l-elementi konkreti li jippermettu li tiġi stabbilita rabta bejn is-suġġett jew iċ-ċirkustanzi ta’ tilwima, li l-elementi kollha tagħha jkunu limitati ġewwa l-Istat Membru kkonċernat, u l-Artikoli 49 u 56 TFUE għandhom jirriżultaw mid-deċiżjoni tar-rinviju, sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ tidentifika element ta’ rabta ta’ din it-tilwima mad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Novembru 2016, Ullens de Schooten, C‑268/15, EU:C:2016:874, punti 54 u 55).
42
F’dan il-każ, tali elementi konkreti ma jirriżultawx mid-deċiżjoni tar-rinviju, peress li l-qorti tar-rinviju sempliċement tindika li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija applikabbli mingħajr distinzjoni kemm għaċ-ċittadini nazzjonali kif ukoll għal dawk tal-Istati Membri l-oħra. Is-sempliċi fatt li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali hija s-sussidjarja ta’ kumpannija omm stabbilita fi Stat Membru li ma huwiex ir-Rumanija huwa indikazzjoni insuffiċjenti dwar l-eżistenza possibbli tar-rabta msemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza.
43
Fl-aħħar u t-tielet nett, fir-rigward tal-applikabbiltà tal-Artikolu 17 tal-Karta, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 51(1) tagħha, id-dispożizzjonijiet tagħha huma indirizzati lill-Istati Membri biss meta jimplimentaw id-dritt tal-Unjoni. Sabiex jiġi ddeterminat jekk miżura nazzjonali tkunx taqa’ taħt l-“implimentazzjoni tad-dritt tal-Unjoni”, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 51(1), għandu jiġi vverifikat, fost elementi oħra, jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandhiex bħala għan li timplimenta dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, in-natura ta’ din il-leġiżlazzjoni u jekk din għandhiex għanijiet oħra minbarra dawk koperti mid-dritt tal-Unjoni, anki jekk tista’ taffettwa indirettament lil dan tal-aħħar, kif ukoll jekk tkunx teżisti leġiżlazzjoni tad-dritt tal-Unjoni speċifika fil-qasam jew li tista’ taffettwaha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑5 ta’ Mejju 2022, BPC Lux 2 et, C‑83/20, EU:C:2022:346, punti 25 u 27, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
44
Madankollu, f’dan il-każ, id-deċiżjoni tar-rinviju ma tinkludi ebda element li jippermetti li jitqies li l-kawża prinċipali tirrigwarda leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta d-dritt tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 51(1) tal-Karta. Minn dan isegwi li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 17 tal-Karta.
45
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, it-tieni domanda hija inammissibbli fl-intier tagħha.
Fuq il-mertu
Fuq it-tielet domanda
46
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-Direttiva 2019/944 għandhiex tiġi interpretata fis-sens li tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tissuġġetta lil produtturi tal-elettriku għal taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli tagħhom lil hinn minn ċertu prezz iffissat minn din il-leġiżlazzjoni.
47
F’dan ir-rigward, id-Direttiva 2019/944 tistabbilixxi, skont l-Artikolu 1 tagħha, regoli komuni għall-produzzjoni, għat-trażmissjoni, għad-distribuzzjoni, għall-ħżin tal-enerġija u għall-provvista tal-elettriku, flimkien mad-dispożizzjonijiet għall-ħarsien tal-konsumaturi, bil-għan li jinħolqu swieq tal-enerġija li jkunu verament integrati, kompetittivi, iffokati fuq il-konsumaturi, flessibbli, ġusti u trasparenti fl-Unjoni. Barra minn hekk, hija intiża, b’mod partikolari, sabiex tiżgura prezzijiet u spejjeż tal-enerġija affordabbli u trasparenti għall-konsumaturi.
48
L-Artikolu 9(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-impriżi tal-elettriku jaħdmu konformement mal-prinċipji tagħha, bil-ħsieb li jintlaħaq suq kompetittiv, sigur, u ambjentalment sostenibbli għall-elettriku, u dawn ma għandhomx jiddiskriminaw bejn dawn l-impriżi fejn ikunu kkonċernati d-drittijiet jew l-obbligi tagħhom. L-Artikolu 58 tal-imsemmija direttiva, li jelenka l-għanijiet ġenerali imposti fuq l-awtorità regolatorja, jipprevedi, fil-punt (c) tiegħu, li hija din l-awtorità li għandha tieħu l-miżuri raġonevoli kollha sabiex tneħħi l-ostakoli għall-kummerċ tal-elettriku bejn l-Istati Membri, b’mod partikolari billi tistabbilixxi kapaċitajiet ta’ trażmissjoni transkonfinali suffiċjenti sabiex tissodisfa d-domanda u ssaħħaħ l-integrazzjoni tas-swieq nazzjonali.
49
F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tissuġġetta lil ċerti produtturi tal-elettriku għal taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ tal-elettriku tagħhom lil hinn minn ċertu prezz iffissat minn din il-leġiżlazzjoni, tmurx kontra d-Direttiva 2019/944, bħala miżura ekwivalenti għal iffissar tal-prezz tal-bejgħ tal-elettriku jew għal restrizzjoni tal-libertà li jiġi ffissat dan il-prezz, sa fejn jista’ jkollha eventwali effett fuq id-determinazzjoni tal-imsemmi prezz.
50
Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ssostni, min-naħa tagħha, quddiem il-qorti tar-rinviju, li s-sistema fiskali inkwistjoni fil-kawża prinċipali toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni libera fis-suq tal-elettriku, billi tinvolvi spejjeż addizzjonali għal ċerti produtturi, billi tnaqqas is-sigurtà tal-provvista u billi tipprekludi l-formazzjoni tal-prezzijiet skont l-interazzjoni bejn l-offerta u d-domanda.
51
Issa, għandu jiġi rrilevat li mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-Direttiva 2009/72/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑13 ta’ Lulju 2009 dwar ir-regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku u li temenda d-Direttiva 2003/54/KE (ĠU 2009, L 211, p. 55), li ġiet issostitwita bid-Direttiva 2019/944, jirriżulta li din l-ewwel direttiva ma kinitx intiża għall-approssimazzjoni tas-sistemi fiskali tal-Istati Membri f’dan il-qasam u li l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni li hija kienet tipprevedi ma kienx japplika għal leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li tistabbilixxi taxxa imposta fuq il-produzzjoni u l-introduzzjoni tal-elettriku fis-sistema tal-elettriku fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑3 ta’ Marzu 2021, Promociones Oliva Park, C‑220/19, EU:C:2021:163, punt 78, u l-ġurisprudenza ċċitata).
52
F’dan il-każ, jidher, bla ħsara għall-verifiki li għandha twettaq il-qorti tar-rinviju, li d-dispożizzjonijiet ikkonċernati tal-Liġi Nru 259/2021 jistabbilixxu taxxa li ssegwi, tal-inqas parzjalment, għan baġitarju u ma huma intiżi li jirregolaw la l-provvista tal-elettriku u lanqas li jiżguraw il-protezzjoni tal-konsumaturi jew dik tal-kompetizzjoni libera.
53
Barra minn hekk u fi kwalunkwe każ, id-dispożizzjonijiet ikkonċernati tal-Liġi Nru 259/2021 ma jidhrux li jikkostitwixxu miżura ekwivalenti għal “miżura ta’ ffissar tal-prezz tal-bejgħ” tal-elettriku jew għal limitazzjoni għal-libertà tal-produtturi tal-elettriku li jiffissaw il-prezzijiet tal-bejgħ tagħhom, peress li l-effett potenzjali tat-taxxa inkwistjoni fil-kawża prinċipali fuq il-prezzijiet tal-bejgħ huwa tal-inqas imbiegħed u każwali, sa fejn din it-taxxa tillimita ruħha, essenzjalment, li tnaqqas il-profitti li dawn il-produtturi jistgħu jiksbu mill-bejgħ tagħhom.
54
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li d-Direttiva 2019/944 għandha tiġi interpretata fis-sens li ma tipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tissuġġetta lil produtturi tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli għal taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ tal-elettriku tagħhom lil hinn minn ċertu prezz iffissat minn din il-leġiżlazzjoni.
Fuq ir-raba’ domanda
55
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta wkoll mill-punt 28 ta’ din is-sentenza, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, din tal-aħħar għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tkun tippermettilha tiddeċiedi l-kawża li hija tkun adita biha. Minn din il-perspettiva, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, jekk ikun il-każ, tifformula mill-ġdid id-domanda magħmula lilha (sentenza tat‑30 ta’ April 2025, Inspektorat kam Visshia sadeben savet, C‑313/23, C‑316/23 u C‑332/23, EU:C:2025:303, punt 65 u l-ġurisprudenza ċċitata).
56
F’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju tirreferi, fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, fir-rigward tar-raba’ domanda, għall-kompatibbiltà ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali bħalma hija l-Liġi Nru 259/2021 fid-dawl b’mod partikolari tal-“għanijiet ta’ newtralità klimatika sal‑2050” u tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, tal‑11 ta’ Diċembru 2019, intitolat “Il-Patt Ekoloġiku Ewropew” (COM(2019) 640 final). Issa, dan il-patt jikkostitwixxi biss komunikazzjoni adottata mill-Kummissjoni, li ma għandhiex effett vinkolanti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑4 ta’ Ottubru 2024, Il‑Litwanja et vs Il‑Parlament u Il‑Kunsill (Pakkett dwar il-Mobbiltà), C‑541/20 sa C‑555/20, EU:C:2024:818, punt 432).
57
Madankollu, l-għan ta’ newtralità klimatika huwa assenjat, b’mod kollettiv, lill-Unjoni u lill-Istati Membri mir-Regolament 2021/1119, peress li l-Artikolu 2(1) ta’ dan tal-aħħar jipprevedi li n-newtralità klimatika għandha tintlaħaq sa mhux iktar tard mis-sena 2050 fil-livell tal-Unjoni.
58
Għaldaqstant, għandu jitqies li, permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 191(2) TFUE u r-Regolament 2021/1119 jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali li tissuġġetta lill-produtturi tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli għal taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ tal-elettriku tagħhom lil hinn minn ċertu prezz iffissat minn din il-leġiżlazzjoni, iżda li teżenta minn din it-taxxa lill-produtturi tal-elettriku minn kombustibbli fossili.
59
Għandu jitfakkar, f’dak li jirrigwarda, fl-ewwel lok, l-Artikolu 191(2) TFUE, li din id-dispożizzjoni tipprevedi li l-politika tal-Unjoni fil-qasam tal-ambjent għandha timmira għal protezzjoni ta’ livell għoli, billi tieħu inkunsiderazzjoni d-diversità tas-sitwazzjonijiet fid-diversi reġjuni tal-Unjoni. Din il-politika għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipji ta’ prekawzjoni, ta’ azzjoni preventiva u ta’ korrezzjoni, bħala prijorità fis-sors, tal-ħsara għall-ambjent kif ukoll il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas. F’dan il-kuntest, il-miżuri ta’ armonizzazzjoni li jirrispondu għall-ħtiġijiet ta’ protezzjoni ambjentali għandhom jinkludu, fejn xieraq, klawżola ta’ salvagwardja li tħalli lill-Istati Membri jieħdu miżuri provviżorji għal raġunijiet ambjentali non-ekonomiċi, suġġett għall-proċedura ta’ monitoraġġ mill-Unjoni.
60
Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, b’mod partikolari, jekk il-prinċipji stabbiliti mill-imsemmija dispożizzjoni għandhomx effett dirett u, fil-każ ta’ risposta affermattiva, jekk taxxa bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali tmurx kontra dawn il-prinċipji.
61
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 191(2) TFUE sempliċement jiddefinixxi l-għanijiet ġenerali tal-Unjoni fil-qasam tal-ambjent sa fejn l-Artikolu 192 TFUE jagħti lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja, il-kompitu li jiddeċiedu dwar l-azzjoni li għandha tittieħed sabiex jintlaħqu dawn l-għanijiet. Konsegwentement, peress li l-Artikolu 191(2) TFUE, li jistabbilixxi, b’mod partikolari, il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas, huwa indirizzat lil-leġiżlatur tal-Unjoni, dan ma jistax jiġi invokat bħala tali minn individwi, insostenn ta’ talba intiża sabiex tiġi eskluża l-applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, f’sitwazzjoni li ma hija rregolata minn ebda leġiżlazzjoni tal-Unjoni adottata abbażi tal-Artikolu 192 TFUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑4 ta’ Marzu 2015, Fipa Group et, C‑534/13, EU:C:2015:140, punti 39 u 40, kif ukoll tat‑13 ta’ Lulju 2017, úrkevei Tejtermelő Kft., C‑129/16, EU:C:2017:547, punti 36 u 37).
62
Peress li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma adotta, abbażi tal-Artikolu 192 TFUE, ebda att li jista’ jirregola l-adozzjoni, mill-Istati Membri, ta’ taxxa bħal dik stabbilita mil-Liġi Nru 259/2021, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 191(2) TFUE ma huwiex applikabbli għall-kawża prinċipali, b’tali mod li ma hemmx lok li r-raba’ domanda tiġi eżaminata fid-dawl ta’ din l-aħħar dispożizzjoni.
63
Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-għanijiet ta’ newtralità klimatika li stabbilixxiet l-Unjoni u, b’mod partikolari, tar-Regolament 2021/1119, li jiddefinixxi dawn l-għanijiet li għandhom jintlaħqu sas-sena 2050, għandu jiġi rrilevat li dan ir-regolament huwa intiż, konformement mal-Artikolu 1 tiegħu, b’mod partikolari, li jistabbilixxi qafas għat-tnaqqis irriversibbli u progressiv tal-emissjonijiet antropoġeniċi ta’ gassijiet serra u li jistabbilixxi għan vinkolanti ta’ newtralità klimatika fil-livell tal-Unjoni.
64
L-Artikolu 2(2) tal-imsemmi regolament jipprevedi, barra minn hekk, li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji fuq livell nazzjonali sabiex ikun jista’ jintlaħaq b’mod kollettiv l-għan ta’ newtralità klimatika. Skont l-Artikolu 5(1) tal-istess regolament, l-istituzzjonijiet kompetenti tal-Unjoni u l-Istati Membri għandhom jiżguraw progress kontinwu fit-tisħiħ tal-kapaċità adattiva, fit-tisħiħ tar-reżiljenza u fit-tnaqqis tal-vulnerabbiltà għat-tibdil fil-klima. Skont l-Artikolu 7 tar-Regolament 2021/1119, il-Kummissjoni għandha tevalwa regolarment il-koerenza tal-miżuri nazzjonali kkunsidrati, abbażi tal-pjanijiet nazzjonali integrati fil-qasam tal-enerġija u tal-klima, tal-istrateġiji nazzjonali fit-tul u tar-rapporti ta’ progress biennali. Jekk din l-istituzzjoni tikkonstata li l-miżuri adottati minn Stat Membru jkunu inkompatibbli mal-għan ta’ newtralità klimatika jew ma jkunux jiggarantixxu t-titjib tal-adattament imsemmi fl-Artikolu 5 tiegħu, hija tista’ toħroġ rakkomandazzjonijiet indirizzati lil dan l-Istat Membru, li sussegwentement għalihom dan tal-aħħar huwa obbligat jikkomunika lill-Kummissjoni il-mod kif għandu l-intenzjoni li jeħodhom debitament inkunsiderazzjoni u, matul is-sena ta’ wara, il-mod li bih huwa jkun ħadhom inkunsiderazzjoni, jew, jekk jiddeċiedi li ma jaġixxix fuq ir-rakkomandazzjonijiet jew parti sostanzjali minnhom, għandu jagħti ġustifikazzjoni għal dan lil din l-istituzzjoni.
65
Għaldaqstant, kemm mill-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament 2021/1119, b’mod partikolari mill-Artikoli 2, 5 u 7 tiegħu, kif ukoll mill-għan ta’ newtralità klimatika li huwa jfittex li jilħaq, jirriżulta li dan ir-regolament sempliċement jobbliga lill-Istati Membri jistabbilixxu strateġija globali sabiex jintlaħaq dan l-għan.
66
Fil-fatt, kif enfasizzat il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, miżura konkreta adottata minn Stat Membru għandha tiġi evalwata, għal dan l-għan, fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha tas-sitwazzjoni tagħha u tal-miżuri kollha meħuda mill-Istat Membru kkonċernat sabiex jikkontribwixxi għat-twettiq tal-għan ta’ newtralità klimatika fil-livell tal-Unjoni. Issa, leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma tidhirx li tista’, waħedha, ikollha influwenza determinanti fuq it-twettiq ta’ tali għan jew ikollha bħala effett li l-Istat Membru li adottaha jonqos milli jwettaq l-obbligu li jieħu l-miżuri neċessarji sabiex jippermetti t-twettiq ta’ dan l-għan komuni, fid-dawl, b’mod partikolari, tal-fatt li l-applikazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni hija limitata ratione temporis u ma tidhirx li tista’ taffettwa b’mod sinjifikattiv l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra.
67
Konsegwentement, ir-risposta għar-raba’ domanda għandha tkun li r-Regolament 2021/1119 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tissuġġetta lill-produtturi tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli għal taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ tal-elettriku tagħhom lil hinn minn ċertu prezz iffissat minn din il-leġiżlazzjoni, iżda li teżenta minn din it-taxxa lill-produtturi tal-elettriku minn kombustibbli fossili.
Fuq l-ispejjeż
68
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Id-Direttiva (UE) 2019/944 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑5 ta’ Ġunju 2019 dwar regoli komuni għas-suq intern għall-elettriku u li temenda d-Direttiva 2012/27/UE,
għandha tiġi interpretata fis-sens li:
ma tipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tissuġġetta lill-produtturi tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli għal taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ tal-elettriku tagħhom lil hinn minn ċertu prezz iffissat minn din il-leġiżlazzjoni.
2)
Ir-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999(“il-Liġi Ewropea dwar il-Klima”),
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tissuġġetta lill-produtturi tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli għal taxxa fuq id-dħul mill-bejgħ tal-elettriku tagħhom lil hinn minn ċertu prezz iffissat minn din il-leġiżlazzjoni, iżda li teżenta minn din it-taxxa lill-produtturi tal-elettriku minn kombustibbli fossili.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.