Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKATA ĠENERALI
MEDINA
ippreżentati fil‑15 ta’ Jannar 2026 (1)
Kawża C‑801/24 P
NKO AO National Settlement Depository (NSD)
vs
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
“Appell – Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Miżuri restrittivi meħuda fir-rigward tal-azzjonijiet li jipperikolaw jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina – Iffriżar ta’ fondi – Inklużjoni u żamma ta’ isem l-appellant fil-listi tal-persuni, tal-entitajiet u tal-korpi kkonċernati – Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145/PESK – Definizzjoni ta’ ‘appoġġ materjali jew finanzjarju lill-Gvern tal-Federazzjoni Russa’ – Libertà ta’ intrapriża – Dritt għall-proprjetà – Proporzjonalità”
I.      Introduzzjoni
1.        Dawn il-konklużjonijiet jikkonċernaw appell ippreżentat minn NKO AO National Settlement Depository (NSD) (2) intiż għall-annullament
tas-sentenza tal‑11 ta’ Settembru 2024, NSD vs Il-Kunsill (T‑494/22, EU:T:2024:607) (3). Permezz ta’ dik is-sentenza, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors ippreżentat mill-appellanti, abbażi tal-Artikolu 263 TFUE, kontra:
–        id-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2022/883 tat‑3 ta’ Ġunju 2022 li temenda d-Deċiżjoni 2014/145/PESK dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jipperikolaw jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukrajna (ĠU 2022, L 153, p. 92), u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2022/878 tat‑3 ta’ Ġunju 2022 li jimplimenta r-Regolament
(UE) Nru 269/2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukrajna (ĠU 2022, L 153, p. 15) (4);
–        id-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2023/572 tat‑13 ta’ Marzu 2023 li temenda d-Deċiżjoni 2014/145/PESK dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukrajna (ĠU 2023, L 75I, p. 134), u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2023/571 tat‑13 ta’ Marzu 2023 li jimplimenta r-Regolament (UE) Nru 269/2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukrajna (ĠU 2023, L 75I, p. 1) (5) u
–        id-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2023/1767 tat‑13 ta’ Settembru 2023 li temenda d-Deċiżjoni 2014/145/PESK dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jipperikolaw jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukrajna (ĠU 2023, L 226, p. 104), u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2023/1765 tat‑13 ta’ Settembru 2023 li jimplimenta r-Regolament (UE) Nru 269/2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukrajna (ĠU 2023, L 226, p. 3) (6),
sa fejn dawn l-atti inkludew isem l-appellanti fil-lista annessa magħhom. Permezz ta’ dawn l-atti, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea ffriża l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha tal-appellanti fit-territorji tal-Istati Membri.
2.        Din il-kawża taqa’ fil-kuntest tal-appelli ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-miżuri restrittivi adottati mill-Kunsill fl‑2022 wara l-invażjoni tal-Ukraina mill-forzi armati tal-Federazzjoni Russa (7). Din toffri lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tistabbilixxi l-interpretazzjoni tal-kriterju ta’ inklużjoni previst fl-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145/PESK (8) kif emendata bid-Deċiżjoni (PESK) 2022/329 (9) u fl-Artikolu 3(1)(f) tar-Regolament (UE) Nru 269/2014 (10) kif emendat bir-Regolament (UE) 2022/330 (11). Dan il-kriterju, komunement imsejjaħ “kriterju (f)”, jipprevedi l-inklużjoni fil-lista, b’mod partikolari, tal-persuni ġuridiċi u tal-entitajiet li jipprovdu appoġġ materjali jew finanzjarju lill-Gvern tal-Federazzjoni Russa. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ser ikollha l-okkażjoni li tiċċara jekk kumpannija li tipprovdi servizzi finanzjarji tistax tinvoka l-ksur tal-prinċipju ġenerali ta’ proporzjonalità minħabba l-effetti li miżura restrittiva tal-Unjoni ġġenerat fuq il-klijenti tagħha.
II.    Il-fatti u l-proċedura
A.      Il-fatti li wasslu għall-kawża
3.        Il-fatti li wasslu għall-kawża huma esposti fil-punti 2 sa 20 tas-sentenza appellata. Għall-finijiet ta’ dawn il-konklużjonijiet, dan il-kuntest jista’ jinġabar fil-qosor b’riferiment għall-fatti li ġejjin li ma humiex ikkontestati.
4.        L-appellanti hija kumpannija, irregolata mid-dritt Russu li hija depożitarja awtorizzata li tipprovdi servizzi ta’ arkivjar u ta’ żamma ta’ titoli bħala depożitarju ċentrali u li tipprovdi wkoll servizzi finanzjarji, b’mod partikolari bħala korp ta’ kreditu mhux bankarju li għandu liċenzja li tagħtih id-dritt li jipprovdi servizzi ta’ ħlas bankarju.
5.        Fis‑17 ta’ Marzu 2014, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni 2014/145 abbażi tal-Artikolu 29 TUE. Fl-istess jum, il-Kunsill adotta, abbażi tal-Artikolu 215(2) TFUE, ir-Regolament Nru 269/2014. Dawn iż-żewġ atti kienu jikkonċernaw miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina.
6.        Fil‑25 ta’ Frar 2022, fid-dawl tal-gravità tas-sitwazzjoni fl-Ukraina, il-Kunsill adotta, l-ewwel, id-Deċiżjoni 2022/329 li temenda d-Deċiżjoni 2014/145 u, it-tieni, ir-Regolament 2022/330, li jemenda r-Regolament Nru 269/2014, sabiex, inter alia, jemenda l-kriterji li skonthom persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi jistgħu jkunu s-suġġett tal-miżuri restrittivi inkwistjoni.
7.        L-Artikolu 2(1) u (2) tad-Deċiżjoni 2014/145, fil-verżjoni kif emendata bid-Deċiżjoni 2022/329 (12), jipprovdi:
“1.      Il-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li jappartjenu lil, jew huma proprjetà ta’, jew huma miżmuma jew ikkontrollati minn:
[…]
(f)      persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi li jappoġġaw, b’mod materjali jew finanzjarju, jew li jibbenefikaw mill-Gvern tal-Federazzjoni Russa, li huwa responsabbli għall-annessjoni tal-Krimea u għad-destabbilizzazzjoni tal-Ukrajna;
[…] għandhom jiġu ffriżati.
2.      L-ebda fond jew riżorsa ekonomika ma għandha ssir disponibbli, direttament jew indirettament, lil jew għal benefiċċju ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi elenkati fl-Anness.”
8.        Il-modalitajiet għal dan l-iffriżar ta’ fondi huma ddefiniti fil-paragrafi sussegwenti tal-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata.
9.        Ir-Regolament Nru 269/2014, fil-verżjoni tiegħu kif emendata bir-Regolament 2022/330 (13) jimponi l-adozzjoni ta’ miżuri ta’ ffriżar ta’ fondi u jiddefinixxi l-modalitajiet li jirregolaw dan l-iffriżar ta’ fondi f’termini identiċi, essenzjalment, għal dawk użati fid-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata. L-Artikolu 3(1)(f) ta’ dan ir-regolament jirriproduċi, essenzjalment, l-Artikolu 2(1)(f) ta’ din id-deċiżjoni.
10.      Fit‑3 ta’ Ġunju 2022, fid-dawl tal-gwerra ta’ aggressjoni kontinwa mill-Federazzjoni Russa kontra l-Ukraina, il-Kunsill adotta l-atti inizjali. Isem tal-appellanti ġie miżjud mal-lista annessa mad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, u mal-lista li tinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 269/2014, kif emendat (14), għar-raġunijiet li ġejjin:
“[L-appellanti] hija istituzzjoni finanzjarja mhux bankarja Russa u depożitorju ċentrali ta’ titoli tar-Russja. Hija l-akbar depożitorju ta’ titoli fir-Russja skont il-valur tas-suq tat-titoli ta’ ekwità u ta’ dejn miżmuma f’kustodja u l-unika waħda li għandha aċċess għas-sistema finanzjarja internazzjonali.
[L-appellanti] [h]ija rikonoxxuta bħala istituzzjoni finanzjarja Russa sistemikament importanti mill-Gvern u l-Bank Ċentrali tar-Russja. Hija għandha rwol essenzjali fil-funzjonament tas-sistema finanzjarja tar-Russja u l-konnessjoni tagħha mas-sistema finanzjarja internazzjonali, u b’hekk tiffaċilita direttament u indirettament lill-Gvern Russu fl-attivitajiet, il-politiki u r-riżorsi tiegħu.
[L-appellanti] [h]ija kważi kompletament proprjetà tal-Borża ta’ Moska, li l-missjoni tagħha hija li tipprovdi aċċess eżawrjenti għas-swieq finanzjarji Russi. Min-naħa l-oħra, Moscow Exchange, permezz tar-rwol u l-azzjonisti tagħha, hija taħt livell għoli ta’ kontroll mill-Gvern Russu. Għalhekk [l-appellanti] hija entità jew korp li jappoġġa, materjalment jew finanzjarjament, lill-Gvern tal-Federazzjoni Russa, li huwa responsabbli għall-annessjoni tal-Krimea u għad-destabbilizzazzjoni tal-Ukrajna”.
11.      Il-miżuri meħuda kontra l-appellanti fl-atti inizjali, applikabbli sal‑15 ta’ Marzu 2023, ġew estiżi, l-ewwel, sal‑15 ta’ Settembru 2023 permezz tal-atti ta’ żamma ta’ Marzu 2023 u, it-tieni, sal‑15 ta’ Marzu 2024 permezz tal-atti ta’ żamma ta’ Settembru 2023, mingħajr ma ġew emendati r-raġunijiet għall-inklużjoni ta’ isimha fil-listi inkwistjoni.
B.      Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
12.      Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit‑12 ta’ Awwissu 2022, l-appellanti ppreżentat rikors intiż għall-annullament tal-atti kkontestati.
13.      Insostenn tar-rikors għal annullament tagħha, l-appellanti qajmet erba’ motivi, fejn allegat, fl-ewwel wieħed, ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, fit-tieni wieħed, żball manifest ta’ evalwazzjoni, fit-tielet wieħed, ksur sproporzjonat tad-drittijiet fundamentali tal-appellanti u, fir-raba’ wieħed, l-insuffiċjenza tal-provi.
14.      Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors tal-appellanti fl-intier tiegħu u kkundannatha tbati kemm l-ispejjeż tagħha kif ukoll dawk sostnuti mill-Kunsill.
15.      Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-motiv ibbażat fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, il-Qorti Ġenerali qieset li l-atti inizjali u l-atti ta’ żamma ta’ Marzu 2023 u ta’ Settembru 2023 kollha speċifikaw il-kuntest, kif ukoll il-bażijiet legali, tal-adozzjoni ta’ dawn l-atti. Barra minn hekk, il-formulazzjoni taċ-ċirkustanzi fattwali pprovduti mill-Kunsill lill-appellanti kienet tikkostitwixxi motivazzjoni suffiċjentement ċara u preċiża sabiex tippermettilha tifhem ir-raġunijiet li għalihom isimha ġie inkluż, u sussegwentement inżamm, fil-listi inkwistjoni u sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ teżerċita l-istħarriġ tagħha. Fir-rigward tal-argument tal-appellanti bbażat fuq l-allegazzjoni li l-Kunsill ma indikax ir-raġunijiet li għalihom il-miżuri restrittivi inkwistjoni kienu jimplikaw l-iffriżar tal-assi tal-klijenti tagħha, il-Qorti Ġenerali ddikjarat li l-obbligu ta’ motivazzjoni ma jinkludix l-obbligu li jiġu esposti l-konsegwenzi kollha tal-adozzjoni tal-atti kkontestati fuq persuni oħra, u lanqas ma jeżiġi li l-Kunsill jidentifika l-persuni kollha li jistgħu jkunu indirettament affettwati mill-miżuri restrittivi li jikkonċernaw
lill-appellanti.
16.      Fit-tieni lok, fir-rigward tal-motivi li fihom ġie allegat żball manifest ta’ evalwazzjoni u insuffiċjenza tal-provi, li l-Qorti Ġenerali eżaminat flimkien, hija kkonkludiet li l-appellanti ma kinitx uriet li l-Kunsill kien wettaq żball meta kkunsidra li din kienet istituzzjoni finanzjarja ta’ importanza sistemika li kellha rwol essenzjali fil-funzjonament tas-sistema finanzjarja Russa. Barra minn hekk, il-Kunsill ma wettaqx żball ta’ evalwazzjoni meta qies li l-appellanti ppermettiet lill-Gvern Russu jwettaq l-attivitajiet tiegħu, il-politiki tiegħu u juża r-riżorsi tiegħu. Fid-dawl tal-importanza tas-servizzi finanzjarji pprovduti mill-appellanti, kemm għal dan il-gvern kif ukoll għall-Bank Ċentrali tal-Federazzjoni Russa, u tal-kontribuzzjoni iktar wiesgħa tagħha għall-funzjonament tajjeb tas-sistema finanzjarja Russa, il-Kunsill seta’ validament iqis li, kemm minn perspettiva kwantitattiva kif ukoll minn perspettiva kwalitattiva, l-appellanti kienet tagħti appoġġ materjali jew finanzjarju importanti lill-Gvern tal-Federazzjoni Russa, billi ppermettietlu li jkollu riżorsi finanzjarji bl-għan li jkompli l-azzjonijiet tiegħu ta’ destabbilizzazzjoni tal-Ukraina. Bi tweġiba għall-argumenti speċifiċi mressqa mill-appellanti, il-Qorti Ġenerali rrilevat ukoll li l-kriterju previst fl‑Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, ma jeżiġix li jiġi stabbilit li l-Gvern tal-Federazzjoni Russa jikkontrolla l-persuna, l-entità jew il-korp li jappoġġjah. Din id-dispożizzjoni lanqas ma teżiġi l-prova tal-eżistenza ta’ rabta li tmur lil hinn mill-appoġġ materjali jew finanzjarju previst mill-kriterju ta’ inklużjoni, jiġifieri rabta bejn l-appellanti u l-Gvern Russu.
17.      Fit-tielet lok, fir-rigward tal-motiv li fih ġie allegat ksur sproporzjonat tad-drittijiet fundamentali, il-Qorti Ġenerali eżaminat, l-ewwel nett, l-argument li permezz tiegħu l-appellanti sostniet li l-miżuri restrittivi meħuda fil-konfront tagħha kienu jinvolvu l-iffriżar ta’ fondi jew ta’ riżorsi ekonomiċi li jappartjenu lill-klijenti tagħha, b’tali mod li dawn il-miżuri kienu kisru d-dritt għall-proprjetà tagħhom. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali rrilevat li l-appellanti ma setgħetx tinvoka, insostenn tar-rikors għal annullament tagħha, dritt għall-proprjetà li hija ma kellhiex, peress li, skont il-ġurisprudenza tagħha, il-ksur ta’ dritt suġġettiv jista’, bħala prinċipju, jiġi invokat biss mill-persuna li d-dritt tagħha jkun ġie allegatament miksur, u mhux minn terzi. Il-klijenti tal-appellanti kellhom għad-dispożizzjoni tagħhom rimedji ġudizzjarji quddiem il-qrati nazzjonali, li quddiemhom huma setgħu b’mod partikolari jinvokaw ksur tad-dritt għall-proprjetà tagħhom stabbilit fl-Artikolu 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (15). Barra minn hekk, fir-rigward tal-argument tal-appellanti li d-deroga prevista mid-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, u mir-Regolament Nru 269/2014, kif emendat, ma kinitx tippermetti lill-klijenti tagħha jiksbu r-rilaxx tal-fondi tagħhom jew tar-riżorsi ekonomiċi tagħhom minħabba n-nuqqas ta’ azzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali jew minħabba kundizzjonijiet restrittivi wisq imposti minn dawn l-awtoritajiet, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, permezz ta’ dan l-argument, l-appellanti fir-realtà kienet qiegħda tikkontesta l-legalità tal-miżuri meħuda mill-awtoritajiet nazzjonali fl-implimentazzjoni ta’ din id-deroga, li fir-rigward tagħha huma biss il-qrati nazzjonali li għandhom ġurisdizzjoni. Għall-klijenti tal-appellanti li ma kienu s-suġġett ta’ ebda miżura restrittiva u li l-fondi jew ir-riżorsi ekonomiċi tagħhom ġew iffriżati minħabba l-miżuri restrittivi meħuda fil-konfront tagħha, kienu l-awtoritajiet nazzjonali li kellhom jiżguraw li l-indħil fid-dritt għall-proprjetà tagħhom kien konformi mal-Karta.
18.      It-tieni nett, fir-rigward tal-argument li permezz tiegħu l-appellanti sostniet li l-miżuri restrittivi meħuda fil-konfront tagħha kienu jammontaw għal indħil fid-drittijiet fundamentali tagħha, jiġifieri l-libertà ta’ intrapriża tagħha u d-dritt għall-proprjetà tagħha, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-allegazzjonijiet tal-appellanti wara li wettqet evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 52 tal-Karta. B’mod partikolari, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-indħil tal-atti kkontestati fid-drittijiet tal-appellanti ma setax jitqies bħala sproporzjonat. Barra minn hekk, bi tweġiba għal argumenti speċifiċi oħra tal-appellanti, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, waqt l-adozzjoni tal-atti kkontestati, id-derogi previsti mid-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, u mir-Regolament Nru 269/2014, kif emendat, kienu jippermettu lill-awtoritajiet nazzjonali jawtorizzaw ir-rilaxx tal-fondi jew tar-riżorsi ekonomiċi tal-appellanti sabiex tkun tista’ twettaq ħlas fil-forma tal-ħlas lura tat-titoli/bonds tal-klijenti tagħha li hija kellha fil-kontijiet iffriżati tagħha mad-depożitarji ta’ titoli stabbiliti fl-Unjoni.
III. It-talbiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
19.      Permezz tal-appell tagħha, ippreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fl‑20 ta’ Novembru 2024, l-appellanti titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–        tannulla s-sentenza appellata;
–        tannulla l-atti kkontestati;
–        tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż.
20.      Fit-tweġiba tiegħu ppreżentata fit‑3 ta’ Frar 2025, il-Kunsill, sostnut mill-Kummissjoni Ewropea, jitlob li
l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tiċħad l-appell u tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż.
IV.    Evalwazzjoni
21.      Insostenn tal-appell tagħha, l-appellanti tinvoka tliet aggravji, fejn tallega tliet żbalji ta’ liġi f’dak li jirrigwarda, l-ewwel, l-obbligu ta’ motivazzjoni tal-Kunsill, it-tieni, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145 kif emendata u, it-tielet, l-evalwazzjoni tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
22.      Il-Qorti tal-Ġustizzja talbet li jiġu eżaminati l-argumenti speċifiċi dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, li jikkonċernaw, essenzjalment, it-tieni aggravju. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja talbet l-evalwazzjoni tal-argumenti tal-appellanti dwar il-prinċipju ta’ proporzjonalità kif tressqu fil-kuntest tat-tielet aggravju. Għalhekk, l-evalwazzjoni tiegħi ser tiffoka fuq dawn il-kwistjonijiet prinċipali.
A.      It-tieni aggravju tal-appell
23.      Permezz tat-tieni aggravju tagħha, l-appellanti ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata.
24.      Dan l-aggravju huwa maqsum f’żewġ partijiet fejn fihom jiġi allegat, l-ewwel, li l-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat l-espressjoni “li jappoġġaw, b’mod materjali jew finanzjarju, […] [lill-]Gvern tal-Federazzjoni Russa”, li tinsab fl-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, u, it-tieni, li l-Qorti Ġenerali applikat livell ta’ prova mhux xieraq.
1.      Fuq l-ewwel parti tat-tieni aggravju
25.      Permezz tal-ewwel parti tat-tieni aggravju, l-appellanti ssostni li l-Qorti Ġenerali interpretat l-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, b’mod wiesa’, vag u żbaljat. F’dan ir-rigward, hija tressaq żewġ argumenti prinċipali.
26.      Fl-ewwel lok, l-appellanti ssostni li l-kriterju li jinsab fl-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, jistħoqqlu interpretazzjoni stretta, li tkopri biss il-forom ta’ appoġġ li jikkonsistu fil-kunsinna diretta ta’ oġġetti jew fit-trasferiment ta’ fondi lill-Gvern Russu permezz tar-riżorsi finanzjarji tal-persuna jew tal-entità kkonċernata. F’dan ir-rigward, l-appellanti ssostni li l-kunċett ta’ appoġġ materjali jew finanzjarju li jinsab fl-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, għandu jiġi interpretat b’mod koerenti mal-kunċett ta’ “assistenza finanzjarja” li jinsab fl-Artikolu 4(3)(b) tar-Regolament (UE) Nru 833/2014 (16), li, skont dan ir-regolament, huwa ddefinit bħala kull azzjoni li permezz tagħha persuna jew entità kkonċernata jiżborżaw jew jimpenjaw ruħhom li jiżborżaw fondi jew riżorsi ekonomiċi tagħhom stess.
27.      Fit-tieni lok, l-appellanti ssostni li, bħala depożitarju ċentrali ta’ titoli, hija tipprovdi sempliċement il-mezzi tekniċi neċessarji għall-organizzazzjoni tal-ħruġ ta’ bonds tal-Istat. Il-missjoni tagħha ma tistax titqies li taqa’, fi kwalunkwe każ, taħt il-kunċett ta’ appoġġ finanzjarja fis-sens tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata. L-appellanti tenfasizza li s-sentenza appellata bl-ebda mod ma tissuġġerixxi li hija tipprovdi appoġġ finanzjarju dirett lill-Gvern Russu, jiġifieri fil-forma ta’ dħul ittrasferit lill-Istat.
28.      Il-Kunsill u l-Kummissjoni jikkontestaw dawn l-argumenti.
29.      Kif inhu ċar mill-punt 7 ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata jipprevedi l-iffriżar tal-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li jappartjenu lil, li huma proprjetà ta’ jew li huma miżmuma jew ikkontrollati minn “persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi li jappoġġaw, b’mod materjali jew finanzjarju, jew li jibbenefikaw mill-Gvern tal-Federazzjoni Russa, li huwa responsabbli għall-annessjoni tal-Krimea u għad-destabbilizzazzjoni tal-Ukrajna”.
30.      Barra minn hekk, fil-punt 57 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rrilevat li l-kriterju ta’ appoġġ materjali jew finanzjarju lill-Gvern Russu, li jinsab fl-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, ma jeżiġix li l-persuni jew l-entitajiet ikkonċernati jipprovdu appoġġ direttament jew indirettament marbut mal-annessjoni tal-Krimea jew mad-destabbilizzazzjoni tal-Ukraina. B’riferiment għas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑7 ta’ April 2016, Central Bank of Iran vs Il-Kunsill (C‑266/15 P, EU:C:2016:208) (17), il-Qorti Ġenerali ddeċidiet ukoll li appoġġ materjali jew finanzjarju fis-sens ta’ dan il-kriterju għandu jinftiehem bħala kull appoġġ li jista’, minħabba l-importanza kwantitattiva jew kwalitattiva tiegħu, jipprovdi lill-imsemmi gvern riżorsi jew faċilitajiet ta’ natura materjali jew finanzjarja li jippermettulu jkompli l-azzjonijiet tiegħu ta’ destabbilizzazzjoni tal-Ukraina
a.
31.      Skont ġurisprudenza stabbilita, għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il-kuntest legali tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti. Dan huwa b’mod partikolari l-każ meta t-termini tad-dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni kkonċernata ma jinkludu ebda riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri għad-determinazzjoni
tas-sens u tal-portata tagħhom, li huwa l-każ hawnhekk f’dak li jirrigwarda l-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata (18).
32.      Dwar l-interpretazzjoni letterali, nosserva li l-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, ma jinkludi ebda definizzjoni tat-terminu “jappoġġaw”. Għalhekk, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-determinazzjoni tas-sens u tal-portata ta’ din il-kelma għandha tiġi stabbilita b’riferiment għall-kuntest ġenerali li fih tintuża u għas-sens abitwali tagħha fil-lingwaġġ ta’ kuljum (19).
33.      F’dan ir-rigward, it-terminu “supporting” [“jappoġġjaw”], kif ifformulat [fil-verżjoni bl-Ingliż tal]-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, jikkorrispondi mal-partiċipju preżenti tal-verb “support” [“appoġġa”]. Dan il-verb huwa ddefinit b’diversi modi. L-ewwel, jista’ jiġi ddefinit bħala “to reinforce the position of [something] by one’s assistance” [“li tissaħħaħ il-pożizzjoni ta’ (xi ħaġa) permezz tal-għajnuna ta’ dak li jkun”]. It-tieni, jista’ jiġi ddefinit bħala “to provide resources for the maintenance of [something]” [“li jiġu pprovduti riżorsi għaż-żamma (ta’ xi ħaġa)]” (20). Tifsiriet simili jistgħu jinstabu għall-verb “support” [“appoġġa”] fil-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata (21). Barra minn hekk, peress li l-verb “support” [“appoġġa”] huwa kkwalifikat bil-frażi
“materially or financially” [“materjalment jew finanzjarjament”], jista’ jiġi interpretat bħala li jirreferi kemm għat-tisħiħ ta’ pożizzjoni permezz ta’ għajnuna materjali jew finanzjarja, kif ukoll, alternattivament, għall-provvista ta’ riżorsi materjali jew finanzjarji.
34.      Huwa importanti li jiġi rrilevat li l-ewwel tifsira mogħtija lill-verb “appoġġa” tidher li taqbel mal-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, proposta mill-Kunsill u mill-Kummissjoni, li hija konformi mal-interpretazzjoni adottata mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata. Essenzjalment, iż-żewġ istituzzjonijiet isostnu li l-frażi “jappoġġaw, b’mod materjali jew finanzjarju, […] [lill-]Gvern tal-Federazzjoni Russa” tkopri l-persuni jew l-entitajiet li jiffaċilitaw, minn perspettiva kwalitattiva jew kwantitattiva, l-azzjonijiet militari tal-Gvern Russu kontra l-Ukraina, mingħajr ma teżiġi prova ta’ trasferiment dirett ta’ riżorsi lejn dan il-gvern. B’kuntrast, it-tieni tifsira mogħtija lill-verb “appoġġa” tidher li hija iktar allinjata mal-interpretazzjoni sostnuta mill-appellanti, li tgħid li l-kriterju ta’ inklużjoni li jinsab fl-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, għandu jkun limitat għal persuni jew għal entitajiet li jipprovdu appoġġ finanzjarju dirett jew riżorsi materjali lill-Gvern Russu għall-azzjonijiet tiegħu kontra l-Ukraina.
35.      Minn dan isegwi li, mill-perspettiva tal-interpretazzjoni letterali, il-kliem tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendat, ma huwiex konklużiv fih innifsu sabiex jiġi ddeterminat liema interpretazzjoni, dik proposta mill-Kunsill u mill-Kummissjoni jew, alternattivament, dik proposta mill-appellanti,
għandha tipprevali. Ir-risposta għal din id-domanda għandha għalhekk titfittex fil-kuntest ġuridiku li jagħmel parti minnu l-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, u fid-dawl tal-għanijiet prinċipali tagħha.
36.      F’dak li jirrigwarda l-interpretazzjoni kuntestwali, nirrileva, b’mod simili għall-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Mazepin vs Il-Kunsill (C‑35/24 P, EU:C:2025:412) (22) li l-kriterju ta’ inklużjoni previst fl-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, ġie introdott għall-ewwel darba bid-Deċiżjoni 2022/329 (23). Din l-aħħar deċiżjoni ġiet adottata fil‑25 ta’ Frar 2022, jiġifieri l-għada tat-tħabbir mill-President tal-Federazzjoni Russa ta’ operazzjoni militari fl-Ukraina u l-għada li l-forzi armati Russi bdew attakk kontra dan il-pajjiż (24). Kif jirrileva ġustament il-Kunsill, din id-deċiżjoni wessgħet il-kamp ta’ applikazzjoni tal-miżuri restrittivi individwali adottati kontra l-Federazzjoni Russa billi wessgħet il-grupp ta’ persuni u ta’ entitajiet ikkonċernati, b’mod partikolari bl-introduzzjoni ta’ kriterji ġodda ta’ inklużjoni (25).
37.      Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li, qabel ma ġie emendat bid-Deċiżjoni 2022/329, l-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni 2014/145 kien diġà jinkludi kriterju ta’ inklużjoni li kienu jippermetti li jitqiegħdu fil-mira persuni ġuridiċi li jistgħu jipprovdu appoġġ materjali jew finanzjarju dirett għall-azzjonijiet tal-Gvern Russu li jikkonċernaw l-annessjoni tal-Krimea jew id-destabbilizzazzjoni tal-Ukraina. Dan kien, b’mod iktar preċiż, il-każ tal-Artikolu 2(1)(b) tad-Deċiżjoni 2014/145, li kien jirrigwarda “persuni ġuridiċi; entitajiet jew korpi li jappoġġaw b’mod materjali jew finanzjarju, azzjonijiet li jipperikolaw jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina”. Dan il-kriterju nżamm fid-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, li jagħtini x’nifhem li interpretazzjoni li tgħid li l-Artikolu 2(1)(f) tagħha jeħtieġ il-prova ta’ appoġġ fil-forma ta’ finanzjament dirett jew ta’ kunsinna ta’ provvisti lill-Gvern tal-Federazzjoni Russa, kif essenzjalment tallega l-appellanti, tkun sempliċement superfluwa u mhux koerenti minn perspettiva kuntestwali, għaliex din tirrendi mingħajr konsegwenza l-emendi li d-Deċiżjoni 2022/329 introduċiet fid-Deċiżjoni 2014/145.
38.      Madankollu, l-appellanti ssostni li, għall-finijiet ta’ koerenza kuntestwali, il-kunċett ta’ “appoġġ materjali jew finanzjarju” li jinsab fl-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, għandu jiġi ddefinit bl-istess mod bħal dak ta’ “assistenza finanzjarja” li jinsab fl-Artikolu 4(3)(b) tar-Regolament Nru 833/2014. Skont id-definizzjoni mogħtija lil dan it-terminu fl-Artikolu 1(o) tal-istess regolament, l-assistenza finanzjarja teħtieġ l-iżborż jew l-impenn ta’ żborż ta’ fondi jew ta’ riżorsi ekonomiċi min-naħa tal-persuna jew tal-entità kkonċernata.
39.      Madankollu, kif tenfasizza essenzjalment il-Kummissjoni, l-Artikolu 4(3)(b) tar-Regolament Nru 833/2014, minn naħa, u l-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, min-naħa l-oħra, għandhom kampijiet ta’ applikazzjoni ratione materiae kompletament differenti. B’mod partikolari, l-ewwel waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet tirrigwarda speċifikament it-teknoloġiji enumerati fl-Anness II tar-Regolament Nru 833/2014, li fir-rigward tagħhom, għalkemm il-finanzjament jew l-assistenza finanzjarja lil persuni, entitajiet jew korpi fir-Russja ma humiex espliċitament ipprojbiti (26), madankollu jeħtieġu awtorizzazzjoni minn qabel mill-awtorità kompetenti maħtura. B’kuntrast ma’ dan, kif diġà spjegat, it-tieni waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet tistabbilixxi wieħed mill-kriterji ta’ inklużjoni li jwassal għall-iffriżar tal-fondi jew tar-riżorsi ekonomiċi tal-persuna jew tal-entità kkonċernata. Sa fejn huwa ċar li ma hemm l-ebda rabta materjali bejn l-Artikolu 4(3)(b) tar-Regolament Nru 833/2014 u l-kriterju ta’ inklużjoni li jirriżulta mill-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, ma nqisx li element komuni għaż-żewġ dispożizzjonijiet jista’ jiġi identifikat bħala rilevanti għall-finijiet tal-interpretazzjoni. Għal din l-istess raġuni, kuntrarjament għal dak li ssostni l-appellanti, l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja lill-espressjoni “għajnuna finanzjarja” fis-sentenza tagħha tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236), hija irrilevanti.
40.      Minn dan isegwi li l-evalwazzjoni kuntestwali tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, tidher li tikkonferma l-interpretazzjoni sostnuta mill-Kunsill u mill-Kummissjoni, kif deskritta fil-punt 34 ta’ dawn il-konklużjonijiet, li bażikament tikkoinċidi ma’ dik adottata mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata.
41.      Fir-rigward tal-interpretazzjoni teleoloġika, fil-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Mazepin vs Il-Kunsill, enfasizzajt ukoll li l-kriterji li jinsabu fl-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, jiffurmaw parti minn kuntest ġuridiku li fih ġew adottati sensiela mingħajr preċedenti ta’ miżuri restrittivi intiżi, kif fakkret ġustament il-Qorti Ġenerali fil-punt 56 tas-sentenza appellata, sabiex tiġi eżerċitata pressjoni massima fuq l-awtoritajiet Russi u l-ekonomija tal-Federazzjoni Russa. L-għan aħħari ta’ dan il-kuntest ġuridiku huwa li jdgħajjef il-kapaċità finanzjarja tal-Gvern Russu u b’hekk li tintemm l-aggressjoni militari tiegħu fl-Ukraina (27). Il-mistoqsija li għandha tiġi mwieġba hija jekk jistax jitqies li dan l-għan ta’ importanza primarja jintlaħaq b’mod iktar effettiv billi tiġi segwita l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, proposta mill-Kunsill u mill-Kummissjoni, minn naħa, jew jekk tiġi segwita dik proposta mill-appellanti, min-naħa l-oħra. Għal dan il-għan, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għandha tingħata preferenza lill-interpretazzjoni li tiżgura l-effettività tad-dispożizzjoni kkonċernata (28).
42.      Fil-fehma tiegħi, huwa evidenti li, jekk l-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, kellu jiġi interpretat fis-sens li jinkludi biss appoġġ fil-forma ta’ finanzjament dirett jew ta’ provvista diretta ta’ riżorsi materjali lill-Gvern Russu, kif issostni l-appellanti, minbarra li dan ma jkunx koerenti minn perspettiva kuntestwali, kif diġà spjegajt (29), dan ikun jillimita b’mod wiesa’ l-effettività tal-kriterju li jinsab f’din id-dispożizzjoni, peress li ma jkunx jippermettix li tiġi mmassimizzata l-pressjoni li tista’ tiġi eżerċitata fuq l-awtoritajiet Russi sabiex itemmu l-azzjonijiet u l-politiki tagħhom fl-Ukraina. Wara kollox, din l-interpretazzjoni, iktar milli tippreġudika l-kapaċità finanzjarja tal-Gvern tal-Federazzjoni Russa, fl-aqwa każ, iżżomm l-istess il-kapaċità finanzjarja li dan il-gvern kellu qabel l-adozzjoni tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata.
43.      Għall-kuntrarju, jekk l-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, kellu jiġi interpretat bħala li jkopri kull appoġġ li jista’, minħabba l-importanza kwantitattiva jew kwalitattiva tiegħu, jipprovdi lill-Gvern Russu riżorsi jew faċilitajiet li jippermettulu jkompli l-azzjonijiet tiegħu ta’ destabbilizzazzjoni tal-Ukraina, indipendentement mir-rabta diretta jew indiretta ta’ dan l-appoġġ mal-azzjonijiet li jkunu fil-mira, din l-interpretazzjoni tkun direttament konformi mal-għanijiet tal-kuntest ġuridiku li minnu tifforma parti d-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, u, għaldaqstant, dawn l-għanijiet ikunu jistgħu raġonevolment jintlaħqu b’mod iktar effikaċi.
44.      L-appellanti tikkontesta l-konklużjoni preċedenti billi ssostni li din l-interpretazzjoni, li essenzjalment tirriżulta mis-sentenza mogħtija fil-kawża Central Bank of Iran, ġiet adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward ta’ skema differenti ta’ miżuri restrittivi individwali u, b’mod iktar preċiż, fir-rigward ta’ kriterju ta’ inklużjoni redatt b’mod differenti minn dak tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata. Madankollu, minkejja d-differenzi bejn il-formulazzjoni tal-kriterju eżaminat fis-sentenza mogħtija fil-kawża Central Bank of Iran (30) u tal-kriterju inkwistjoni f’din il-kawża, iż-żewġ kriterji għandhom jiġu eżaminati mill-istess perspettiva ta’ interpretazzjoni. Wara kollox, kif osservajt fil-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Timchenko vs Il-Kunsill (C‑702/23 P, EU:C:2025:273) (31), ir-ratio decidendi sottostanti għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (32) huwa t-titjib tal-possibbiltajiet li jintemmu l-attivitajiet koperti mill-miżuri restrittivi inkwistjoni, b’mod partikolari billi jitnaqqsu l-mezzi materjali u finanzjarji disponibbli għal dan l-għan, indipendentement mir-rabta diretta jew indiretta tal-entità ġuridika kkonċernata minn dawn l-attivitajiet.
45.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nikkonkludi li la l-interpretazzjoni kuntestwali tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, u lanqas l-interpretazzjoni teleoloġika ta’ din id-dispożizzjoni ma jeħtieġu, kif issostni l-appellanti, il-konstatazzjoni ta’ appoġġ materjali u finanzjarju li jikkonsisti fil-provvista diretta ta’ beni jew fit-trasferiment ta’ fondi mill-persuna jew mill-entità kkonċernata lill-Gvern tal-Federazzjoni Russa. Għall-kuntrarju, din id-dispożizzjoni teżiġi biss li din il-persuna jew entità tkun f’pożizzjoni li tiffaċilita l-azzjonijiet imwettqa mill-Gvern Russu fl-Ukraina minn perspettiva kwantitattiva jew kwalitattiva.
46.      Minn dan isegwi li, sa fejn, fil-punt 57 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali bbażat l-evalwazzjoni tagħha tal-legalità tal-atti kkontestati fuq din l-interpretazzjoni, ma jistax jingħad li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi.
47.      Fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, għall-appellanti, għandu jiġi enfasizzat li d-depożitorji ċentrali tat-titoli għandhom rwol ċentrali fis-sistema finanzjarja u fis-suq kapitali ta’ kull pajjiż, peress li joperaw l-infrastruttura li tippermetti s-saldu ta’ titoli – bħal azzjonijiet jew bonds – fis-swieq finanzjarji (33). Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet, fil-punt 88 tas-sentenza appellata, li d-depożitarji ċentrali tat-titoli, bħall-appellanti, huma entitajiet ta’ importanza sistemika li huma essenzjali b’mod partikolari għall-implimentazzjoni effikaċi tal-politika monetarja, għall-kredibbiltà tal-programm ta’ ġestjoni tad-dejn pubbliku, għall-ġestjoni tal-garanziji kif ukoll għas-sigurtà u għall-effiċjenza tas-swieq tat-titoli. Barra minn hekk, billi jinterferixxi fl-attività ta’ dawn id-depożitorji ċentrali tat-titoli, l-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, x’aktarx jillimita l-mezzi finanzjarji li l-Gvern tal-Federazzjoni Russa jikseb mill-ħruġ ta’ bonds tal-Istat, u b’hekk iżid l-ispiża tal-azzjonijiet militari tiegħu u jillimita l-kapaċità tiegħu li jdgħajjef l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina (34).
48.      Għalhekk, fil-fehma tiegħi, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta kkonstatat, fil-punt 106 tas-sentenza appellata, li, fid-dawl tal-importanza tas-servizzi finanzjarji pprovduti mill-appellanti, kemm lill-Gvern Russu kif ukoll lill-Bank Ċentrali tal-Federazzjoni Russa, u tal-kontribuzzjoni iktar ġenerali tagħha għall-funzjonament tajjeb tas-sistema finanzjarja Russu, kemm fuq livell kwantitattiv kif ukoll kwalitattiv, l-appellanti kienet tipprovdi appoġġ
materjali jew finanzjarju
sinjifikattiv lill-Gvern tal-Federazzjoni Russa fis-sens tal-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata. Kuntrarjament għall-argumenti tal-appellanti, huwa possibbli li wieħed jasal għal din il-konklużjoni mingħajr ma jiġi eżaminat jekk il-Gvern Russu kienx direttament jew indirettament azzjonist tal-appellanti peress li, skont l-interpretazzjoni proposta għall-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, dan sempliċement ma huwiex element li għandu jiġi ssodisfatt sabiex jiġi applikat il-kriterju li jinsab f’din id-dispożizzjoni.
49.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, u peress li, kif indikajt fil-punti 46 u 48 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Qorti Ġenerali ma wettqet ebda żball ta’ liġi meta interpretat l-Artikolu 2(1)(f) tad-Deċiżjoni 2014/145 u meta qieset li l-appellanti setgħet taqa’ taħt il-kunċett ta’ “appoġġ materjali jew finanzjarju” li jirriżulta minn din id-dispożizzjoni, l-ewwel parti tat-tieni aggravju għandha tiġi miċħuda.
2.      Fuq it-tieni parti tat-tieni aggravju
50.      Permezz tat-tieni parti tat-tieni aggravju, l-appellanti tikkontesta l-livell ta’ prova applikat mill-Qorti Ġenerali sabiex tevalwa jekk il-motivi li jinsabu fl-atti kkontestati kinux sostnuti. L-appellanti ssostni li, fl-assenza ta’ dispożizzjoni legali espliċita – ċirkustanza li ma hijiex preżenti f’dan il-każ – il-Kunsill ma jistax sempliċement jiġi obbligat jipprovdi “sensiela ta’ indizji suffiċjentement konkreti, preċiżi u konkordanti”.
51.      Il-Kummissjoni tqis li din il-parti tat-tieni aggravju hija inammissibbli, fid-dawl tan-nuqqas ta’ ċarezza fir-rigward tal-iżball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali, kif allegat mill-appellanti. Fuq il-mertu, kemm il-Kunsill kif ukoll il-Kummissjoni jsostnu li l-Qorti Ġenerali applikat b’mod korrett il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-livell ta’ prova applikabbli fil-qasam tal-miżuri restrittivi.
52.      Qabel kollox, fir-rigward tal-ammissibbiltà, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, aggravju jew parti minnu, sabiex ikun ammissibbli fil-mertu, għandu jissodisfa żewġ kundizzjonijiet (35). L-ewwel, huwa meħtieġ li l-elementi kkontestati tas-sentenza li tagħhom l-appellanti qegħdin jitolbu l-annullament ikunu indikati bi preċiżjoni. It-tieni, huwa imperattiv li l-argumenti legali invokati speċifikament insostenn ta’ aggravju jew ta’ parti minnu jkunu indikati b’mod suffiċjentement ċar u preċiż. Jekk waħda jew l-oħra minn dawn iż-żewġ kundizzjonijiet ma tiġix issodisfatta, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tkunx f’pożizzjoni li teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha u, konsegwentement, l-aggravju inkwistjoni, jew il-parti kkonċernata tiegħu, ikollu jiġi miċħud bħala inammissibbli (36).
53.      F’din il-kawża, madankollu, mis-sottomissjonijiet bil-miktub tal-appellanti jirriżulta li, permezz tat-tieni parti tat-tieni aggravju, hija tikkontesta l-punt 50 tas-sentenza appellata. L-appell huwa għalhekk konformi mal-kundizzjoni ta’ ammissibbiltà li teżiġi l-indikazzjoni preċiża tal-element ikkontestat tas-sentenza li tiegħu qiegħed jintalab l-annullament. Fir-rigward tal-indikazzjoni tal-argumenti legali mressqa insostenn tal-aggravju tagħha, is-sottomissjonijiet bil-miktub tal-appellanti jippreċiżaw ukoll li hija ma taqbilx mal-livell ta’ prova applikat mill-Qorti Ġenerali f’din il-kawża. L-argument tal-appellanti huwa li dan il-livell għandu
jiġi aċċettat biss jekk ikun espliċitament previst mil-liġi. Minkejja l-formulazzjoni konċiża tagħhom, l-argumenti tal-appellanti huma ċari u preċiżi biżżejjed sabiex jippermettu li wieħed jifhem il-portata u l-kontenut tagħhom.
54.      Minn dan isegwi li t-tieni parti tat-tieni aggravju tissodisfa ż-żewġ kundizzjonijiet stabbiliti mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, u b’hekk tippermetti lil din il-qorti teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha. Konsegwentement, l-argument tal-Kummissjoni li din il-parti għandha tiġi ddikjarata inammissibbli għandu jiġi miċħud.
55.      Fuq il-mertu, fil-punt 50 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali stabbilixxiet il-livell ta’ prova li l-Kunsill kien meħtieġ jissodisfa sabiex jiġi ddeterminat li l-miżuri restrittivi adottati, u sussegwentement miżmuma, fir-rigward tal-appellanti kienu bbażati fuq bażi fattwali suffiċjentement solida (37). Skont il-Qorti Ġenerali, il-Kunsill jissodisfa l-oneru tal-prova impost fuqu jekk jistabbilixxi quddiem il-qorti tal-Unjoni sensiela ta’ indizji suffiċjentement konkreti, preċiżi u konkordanti li jippermettu li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ rabta suffiċjenti bejn l-entità suġġetta għal miżura ta’ ffriżar tal-fondi tagħha u l-kriterju ta’ inklużjoni applikat għal din l-entità.
56.      Il-kunċett ta’ livell ta’ prova jirreferi għall-ammont u għat-tip ta’ provi meħtieġa biex jintwera fatt. Fil-qasam tal-miżuri restrittivi, inklużjoni individwali tista’ tiġi pprovata permezz ta’ provi diretti – jiġifieri provi li jistgħu jipprovaw waħedhom allegazzjoni fattwali magħmula fil-motivazzjoni tal-Kunsill (38) –
jew, pjuttost ta’ spiss ukoll, permezz ta’ provi indiretti, bħal preżunzjonijiet jew sensiela ta’ indizji (39). F’dan l-aħħar każ, l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali ma hijiex ibbażata fuq evalwazzjoni separata tal-provi individwali prodotti mill-Kunsill. Minflok, din l-evalwazzjoni hija bbażata fuq eżami tal-provi kollha, filwaqt li jiġi rrikonoxxut li, għalkemm provi individwali jista’ ma jkollhomx importanza suffiċjenti sabiex tiġi stabbilita bażi fattwali solida biżżejjed biex tiġi pprovata l-motivazzjoni, l-effett kumulattiv tas-sensiela kollha ta’ indizji jista’ madankollu jissodisfa l-livell ta’ prova meħtieġ.
57.      F’din il-kawża, il-livell ta’ prova stabbilit mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata huwa bbażat, kif jirriżulta wkoll mir-riferimenti li jinsabu fil-punt 50 tagħha, fuq ġurisprudenza stabbilita tagħha. Il-Qorti Ġenerali applikat dan il-livell ta’ prova b’mod kostanti (40) sa mill-ewwel darba li l-Qorti tal-Ġustizzja fformulatu fis-sentenza tagħha tal‑21 ta’ April 2015, Anbouba vs Il-Kunsill (C‑605/13 P, EU:C:2015:248) (41). F’dik il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja, bl-Awla Manja bħala l-kulleġġ ġudikanti, iddeċidiet li l-inklużjoni ta’ persuna fil-listi tal-persuni suġġetti għal miżuri restrittivi tista’ titqies li hija fondata meta tkun ibbażata fuq sensiela ta’ indizji, relatati, pereżempju, mas-sitwazzjoni, mal-funzjonijiet u mar-relazzjonijiet ta’ din il-persuna fil-kuntest tar-reġim li għalih tappartjeni din il-persuna (42). Il-Qorti tal-Ġustizzja mbagħad applikat l-istess livell ta’ prova fil-ġurisprudenza tagħha (43). inkluż pjuttost reċentement, fir-rigward tal-miżuri restrittivi meħuda fid-dawl tas-sitwazzjoni fl-Ukraina (44).
58.      Konsegwentement, ma jistax jitqies li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi, peress li kienet awtorizzata tistrieħ fuq livell ta’ prova bbażat fuq sensiela ta’ indizji sabiex tevalwa jekk il-motivazzjoni pprovduta mill-Kunsill fir-rigward tal-appellant kinitx ibbażata fuq bażi fattwali suffiċjentement solida. Minkejja l-assenza ta’ dispożizzjoni espliċita fil-liġi tal-Unjoni, huwa biżżejjed li jiġi indikat li dan il-livell huwa bbażat fuq il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja. Min-naħa tagħha, l-appellanti ma tispjegax b’mod eżawrjenti, fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħha,
ir-regola speċifika jew il-prinċipju ġenerali tad-dritt allegatament miksur minn dan il-fatt.
59.      It-tieni parti tat-tieni aggravju għandha tiġi miċħuda u, għaldaqstant, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
B.      It-tielet aggravju
60.      Permezz tat-tielet aggravju tagħha, l-appellanti ssostni, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fl-evalwazzjoni tagħha tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
61.      Dan l-aggravju huwa maqsum f’żewġ partijiet. L-ewwel parti hija bbażata fuq l-assenza ta’ evalwazzjoni tal-motiv ibbażat fuq il-ksur tad-drittijiet fundamentali tal-appellanti mill-perspettiva tad-dritt għall-proprjetà tal-klijenti tal-appellanti; it-tieni waħda tikkontesta l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali li l-atti kkontestati kienu konformi mal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
1.      Fuq l-ewwel parti tat-tielet aggravju
62.      Permezz tal-ewwel parti tat-tielet aggravju, l-appellanti ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkunsidrat li l-evalwazzjoni tal-ksur tad-drittijiet fundamentali allegat mill-appellanti ma kinitx teżiġi t-teħid inkunsiderazzjoni tal-konsegwenzi tal-atti kkontestati fuq id-dritt fundamentali għall-proprjetà tal-klijenti tal-appellant. Fil-fehma tagħha, il-Qorti Ġenerali ma kellhiex tanalizza l-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità bħala l-eżerċizzju ta’ dritt suġġettiv ordinarju, iżda bħala l-verifika tal-osservanza ta’ prinċipju fundamentali li jimplika li jiġu eżaminati l-konsegwenzi ta’ miżura fl-intier tagħha. L-appellanti tenfasizza li l-missjoni prinċipali tagħha fis-swieq tal-Unjoni Ewropea tikkonsisti fl-eżerċizzju tar-rwol ta’ depożitarju ċentrali ta’ titoli u, bħala tali, dak ta’ detentur nominat ta’ titoli li jappartjenu lil entitajiet u lil individwi Russi. Is-sanzjonar
tal-appellanti għalhekk prattikament jammonta għas-sanzjonar
tal-utenti tagħha, jiġifieri l-intermedjarju u l-klijenti finali tal-istituzzjonijiet finanzjarji Russi.
63.      Il-Kunsill jikkontesta l-ammissibbiltà ta’ din il-parti tat-tielet aggravju. Huwa jissottometti li, b’din il-parti, l-appellanti ma tikkontestax l-evalwazzjoni tal-prinċipju ġenerali ta’ proporzjonalità mwettqa mill-Qorti Ġenerali fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-ksur tad-drittijiet fundamentali tagħha iżda titfa’ dubju fuq jekk l-atti kkontestati josservawx
dan il-prinċipju. Dan jikkostitwixxi motiv ġdid, li ma ġiex ifformulat fl-ewwel istanza. Fuq il-mertu, kemm il-Kunsill kif ukoll il-Kummissjoni jesprimu n-nuqqas ta’ qbil tagħhom mal-argumenti mressqa mill-appellanti.
64.      Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-ammissibbiltà tal-ewwel parti tat-tielet aggravju, infakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, jekk parti titħalla tqajjem għall-ewwel darba quddiemha motiv u argumenti li hija ma tkunx qajmet quddiem il-Qorti Ġenerali, dan ikun ifisser li hija tiġi awtorizzata tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li l-kompetenza tagħha fil-qasam tal-appell hija limitata, kawża iktar estiża minn dik imressqa quddiem il-Qorti Ġenerali. Fil-kuntest ta’ appell, il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja hija limitata għall-istħarriġ tas-soluzzjoni legali li ngħatat għall-motivi u għall-argumenti diskussi quddiem il-Qorti Ġenerali (45). Madankollu, dan ma jeskludix il-possibbiltà għal appellant li jippreżenta aggravji li jirriżultaw mis-sentenza appellata stess u li huma intiżi sabiex jikkritikaw, fid-dritt, il-fondatezza tagħha (46).
65.      F’dan il-każ, mis-sentenza appellata jirriżulta (47) li, quddiem il-Qorti Ġenerali, l-appellanti qajmet motiv ibbażat fuq ksur sproporzjonat tad-drittijiet fundamentali. F’dan il-motiv, l-appellanti ressqet argument li permezz tiegħu sostniet li l-miżuri restrittivi meħuda fil-konfront tagħha kienu jwasslu għall-iffriżar ta’ fondi jew ta’ riżorsi ekonomiċi li jappartjenu lill-klijenti tagħha, b’tali mod li dawn il-miżuri kienu jiksru wkoll id-dritt għall-proprjetà tagħhom. Min-naħa tagħha, il-Qorti Ġenerali eżaminat dan l-argument u kkonkludiet, fil-punt 129 tas-sentenza appellata, li l-appellanti ma setgħetx tinvoka, insostenn tar-rikors għal annullament tagħha, dritt għall-proprjetà li hija ma kellhiex. Skont il-ġurisprudenza, il-ksur ta’ dritt suġġettiv jista’, bħala prinċipju, jiġi invokat biss mill-persuna li d-dritt tagħha jkun ġie allegatament miksur, u mhux minn terzi. Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali spjegat li l-klijenti tal-appellanti kellhom rimedji ġudizzjarji quddiem il-qrati nazzjonali, li quddiemhom huma setgħu b’mod partikolari jinvokaw ksur tad-dritt għall-proprjetà tagħhom stabbilit fl-Artikolu 17 tal-Karta.
66.      Minn dan isegwi li l-argument imressaq mill-appellanti, fil-kuntest tal-ewwel parti tat-tielet aggravju, huwa marbut mal-evalwazzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata, b’mod partikolari fil-kuntest tal-motiv imqajjem fl-ewwel istanza bbażat fuq il-ksur tad-drittijiet fundamentali. Konsegwentement, bla ħsara għar-risposta li għandha tingħata mill-Qorti tal-Ġustizzja f’dan il-każ, l-ewwel parti inkwistjoni ma tikkostitwixxix ġabra ġdida ta’ argumenti li jbiddlu s-suġġett tat-tilwima li għandha quddiemha. Għalhekk nipproponi li dan jiġi ddikjarat ammissibbli, minkejja l-oġġezzjoni mqajma mill-Kunsill.
67.      Fit-tieni lok, fuq il-mertu, l-appellanti tikkontesta r-rilevanza tal-ġurisprudenza ċċitata fis-sentenza appellata, li tgħid li, kif issemma preċedentement, appellant ma jistax jinvoka, insostenn tar-rikors għal annullament tiegħu, il-ksur ta’ dritt suġġettiv ta’ terz. Fil-fehma tagħha, din il-ġurisprudenza ma ġietx stabbilita fil-kuntest ta’ miżuri restrittivi jew f’dak tal-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
68.      Nosserva li, fil-punt 129 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tiċċita, sabiex issostni r-raġunament tagħha, żewġ sentenzi mogħtija minn din l-istess qorti fl-oqsma, minn naħa, tal-politika ekonomika u monetarja u, min-naħa l-oħra, tal-antidumping (48). Għalkemm l-ebda waħda minn dawn is-sentenzi ma taqa’ fil-qasam tal-miżuri restrittivi, dawn huma konformi mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li essenzjalment tipprovdi li huma l-partijiet li għandhom dritt suġġettiv li għandhom jeżerċitawh effettivament (49), tkun xi tkun in-natura tal-proċedura li huma suġġetti għaliha (50). Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball meta ddeċidiet li l-ksur ta’ dritt suġġettiv jista’ jiġi invokat biss mill-persuna li d-dritt tagħha allegatament inkiser, u mhux minn terzi (51).
69.      Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li, kif spjegat il-Qorti Ġenerali fil-punt 152 tas-sentenza appellata, waqt l-adozzjoni tal-atti inizjali, id-Deċiżjoni 2014/145 u r-Regolament Nru 269/2014 kienu jipprevedu proċedura ta’ deroga li kienet tippermetti li
l-klijenti tal-appellanti jitolbu r-rilaxx, quddiem l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, tal-fondi ffriżati bis-saħħa tal-inklużjoni tal-appellanti fil-lista (52). Kif jirriżulta wkoll mill-punti 156 u 159 tas-sentenza appellata, emendi ġodda għal din il-proċedura ta’ deroga ġew introdotti, sussegwentement, fid-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, u fir-Regolament Nru 269/2014, kif emendat, intiżi sabiex jiffaċilitaw
ir-restituzzjoni lill-klijenti tal-appellanti tat-titoli li hija kellha fil-kontijiet iffriżati tagħha ma’ depożitarji stabbiliti fl-Unjoni (53).
70.      Minn dan isegwi li d-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, u r-Regolament Nru 269/2014, kif emendat, stabbilixxew qafas li kien jagħmel distinzjoni bejn is-sitwazzjonijiet legali tal-appellanti bħala depożitarju ċentrali tat-titoli, minn naħa, u l-klijenti tagħha, min-naħa l-oħra. Għal dawk il-klijenti li ma kienu suġġetti għal ebda miżura restrittiva u li l-fondi jew ir-riżorsi ekonomiċi tagħhom ġew iffriżati minħabba l-miżuri restrittivi meħuda kontra l-appellanti, kienu l-awtoritajiet nazzjonali li kellhom jadottaw deċiżjoni li tillibera dawn il-fondi jew dawn ir-riżorsi. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet li, peress li din il-proċedura kienet timplika l-implimentazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, dawn l-awtoritajiet kienu obbligati josservaw il-Karta skont l-Artikolu 51(1) tagħha. Dik il-qorti kienet ukoll iġġustifikata meta enfasizzat li, fil-kuntest ta’ eventwali tilwima li tirriżulta mill-implimentazzjoni ta’ dawn id-derogi, il-klijenti tal-appellanti kellhom rimedji ġudizzjarji quddiem il-qrati nazzjonali, li quddiemhom huma setgħu, inter alia, jinvokaw il-ksur tad-dritt għall-proprjetà tagħhom stabbilit fl-Artikolu 17 tal-Karta (54). Ma jistax jiġi eskluż li, fil-kuntest ta’ dawn il-proċeduri, talba għal deċiżjoni preliminari tista’ titressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-kompatibbiltà tad-derogi previsti mir-Regolament Nru 269/2014 mad-dritt tal-Unjoni (55).
71.      Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi kkritikata talli kkunsidrat li l-evalwazzjoni tal-ksur tad-drittijiet fundamentali allegat mill-appellanti ma kinitx teżiġi li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-konsegwenzi tal-atti kkontestati fuq id-dritt fundamentali għall-proprjetà tal-klijenti tal-appellanti.
72.      Fil-fehma tiegħi, l-ewwel parti tat-tielet aggravju għandha tiġi miċħuda.
2.      Fuq it-tieni parti tat-tielet aggravju
73.      Bit-tieni parti tat-tielet aggravju tagħha, l-appellanti tikkontesta, essenzjalment, l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali dwar il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 52(1) tal-Karta f’dak li jirrigwarda l-libertà ta’ intrapriża tagħha u d-dritt għall-proprjetà tagħha.
74.      Il-Kunsill u l-Kummissjoni jikkontestaw dawn l-argumenti.
75.      Kif ġie rrilevat fil-punt 18 ta’ dawn il-konklużjonijiet, fil-punti 134 sa 146 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-allegazzjoni tal-appellanti li l-miżuri restrittivi meħuda fil-konfront tagħha kienu jammontaw għal indħil sproporzjonat fid-drittijiet fundamentali tagħha, jiġifieri l-libertà ta’ intrapriża tagħha u d-dritt għall-proprjetà tagħha. B’mod partikolari, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li l-indħil ikkawżat mill-miżuri restrittivi meħuda kontra l-appellanti ma setax jitqies bħala sproporzjonat, peress li:
–        dawn kienu xierqa fid-dawl tal-għanijiet
ta’ interess ġenerali li huma daqstant fundamentali għall-komunità internazzjonali bħaż-żamma tal-paċi u tas-sigurtà internazzjonali;
–        l-appellanti ma kinitx invokat miżuri alternattivi u inqas vinkolanti u lanqas ma wriet li l-Kunsill seta’ jikkunsidra li jadotta miżuri inqas restrittivi daqstant xierqa bħal dawk previsti mill-atti kkontestati;
–        l-ibbilanċjar tal-interessi inkwistjoni wera li l-inkonvenjenzi tal-miżuri restrittivi għall-appellanti ma kinux sproporzjonati fid-dawl tal-importanza fundamentali taż-żamma tal-paċi u tas-sigurtà internazzjonali;
–        l-effetti tal-miżuri restrittivi kienu limitati għat-territorju tal-Unjoni, b’tali mod li kienu jikkonċernaw biss, l-iktar l-iktar, parti mill-fondi proprji jew mir-riżorsi ekonomiċi li jappartjenu lill-appellanti;
–        il-miżuri restrittivi inkwistjoni ma ċaħħdux lill-appellanti mid-dritt li tirċievi, skont l-Artikolu 2(6)(a) tad-Deċiżjoni 2014/145 u l-Artikolu 7(2)(a) tar-Regolament Nru 269/2014, interessi jew remunerazzjonijiet oħra fil-kontijiet iffriżati tagħha li fihom ġew iddepożitati dawn il-fondi u riżorsi, bil-kundizzjoni li dawn l-interessi u dħul ieħor jiġu ffriżati wkoll; u
–        dawn il-miżuri kienu jipprevedu l-possibbiltà li jiġi awtorizzat l-użu ta’ fondi jew ta’ riżorsi ekonomiċi ffriżati sabiex jiġu ssodisfatti l-bżonnijiet essenzjali tal-persuni ġuridiċi, tal-entitajiet jew tal-korpi inklużi fil-listi inkwistjoni.
76.      F’dak li jirrigwarda, l-ewwel, l-argument tal-appellanti li l-miżuri restrittivi inkwistjoni ma humiex provviżorji, iżda permanenti, peress li baqgħu fis-seħħ għal iktar minn sentejn, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, l-atti kkontestati kienu applikabbli għall-appellanti għal perijodu limitat. Dawn il-miżuri kienu wkoll jiġu kontinwament eżaminati mill-ġdid. Barra minn hekk, għalkemm l-appellanti tikkritika lill-Qorti Ġenerali li wettqet l-evalwazzjoni tagħha fuq “kunsiderazzjonijiet teoretiċi, iżda mhux fuq il-bażi ta’ effettività konkreta”, tali argument ma huwiex sostnut, kif jenfasizza l-Kunsill, b’raġunijiet speċifiċi.
77.      It-tieni, sa fejn l-appellanti tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ma ħaditx inkunsiderazzjoni, fl-evalwazzjoni tagħha tal-proporzjonalità tal-atti kkontestati, l-effetti fuq il-klijenti tagħha, diġà rrilevajt li l-Qorti Ġenerali effettivament irreferiet għad-derogi previsti mid-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, li kienu jippermettu lill-awtoritajiet nazzjonali, sa mill-adozzjoni tal-atti inizjali li jimponu miżuri restrittivi fuq l-appellanti, jawtorizzaw ir-rilaxx tal-fondi jew tar-riżorsi ekonomiċi tal-appellanti sabiex tkun tista’ twettaq ħlas fil-forma ta’ restituzzjoni tat-titoli/obbligi tal-klijenti tagħha li hija kellha fil-kontijiet iffriżati tagħha ma depożitarji ta’ titoli stabbiliti fl-Unjoni. Barra minn hekk, anki jekk l-appellanti ssostni li l-klijenti tagħha “ma [kellhom] xejn x’jaqsmu mal-kunflitt fl-Ukraina”, huwa biżżejjed li jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-miżuri restrittivi jistgħu, mid-definizzjoni tagħhom, jikkawżaw danni lil persuni li ma għandhom ebda responsabbiltà fir-rigward tas-sitwazzjoni li wasslet għall-adozzjoni ta’ dawn il-miżuri (56).
78.      It-tielet, fir-rigward tal-argument tal-appellanti li, permezz tal-inklużjoni tagħha fl-atti kkontestati, il-Kunsill effettivament ried jiffriża l-assi tal-investituri Russi kollha, mingħajr ma jinkludihom individwalment fil-listi u bil-livell ta’ identifikazzjoni meħtieġ, nosserva li dan huwa argument speċifiku mqajjem għall-ewwel darba fl-istadju tal-appell. Skont ġurisprudenza stabbilita, diġà ċċitata fil-punt 64 ta’ dawn il-konklużjonijiet, dan l-argument għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
79.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li l-Qorti Ġenerali ma wettqet l-ebda żball ta’ liġi meta evalwat jekk l-atti kkontestati kinux konformi mal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
80.      It-tieni parti tat-tielet aggravju għandha tiġi miċħuda u, konsegwentement, it-tielet aggravju għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
V.      Konklużjoni
81.      Wara l-analiżi esposta f’dawn il-konklużjonijiet, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell fir-rigward tat-tieni u tat-tielet aggravju.
82.      Ma iniex qiegħed nesprimi opinjoni fuq il-kumplament tal-aggravji invokati mill-appellanti, u lanqas fuq il-parti li għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
1      Lingwa oriġinali: l‑Ingliż.
2      Iktar ’il quddiem l-“appellanti”.
3      Iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”.
4      Iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, l-“atti inizjali”.
5      Iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, l-“atti ta’ żamma ta’ Marzu 2023”.
6      Iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, l-“atti ta’ żamma ta’ Settembru 2023” u, ikkunsidrati flimkien mal-atti inizjali u mal-atti ta’ żamma ta’ Marzu 2023, l-“atti kkontestati”.
7      Ara wkoll is-sentenzi tat‑13 ta’ Marzu 2025, Shuvalov vs Il-Kunsill (C‑271/24 P, EU:C:2025:180); tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Timchenko vs Il-Kunsill (C‑702/23 P, EU:C:2025:605) u Timchenko vs Il-Kunsill (C‑703/23 P, EU:C:2025:608); u tas‑16 ta’ Ottubru 2025, Timchenko vs Il-Kunsill (C‑805/24 P, EU:C:2025:792).
8      Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/145/PESK tas‑17 ta’ Marzu 2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jipperikolaw jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina (ĠU 2014, L 78, p. 16).
9      Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2022/329 tal‑25 ta’ Frar 2022 li temenda d-Deċiżjoni 2014/145 (ĠU 2022, L 50, p. 1).
10      Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 269/2014 tas‑17 ta’ Marzu 2014 dwar miżuri restrittivi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jdgħajfu jew jheddu l-integrità territorjali, is-sovranità u l-indipendenza tal-Ukraina (ĠU 2014, L 78, p. 6, u rettifika fil-ĠU 2014, L 294, p. 64).
11      Regolament (UE) 2022/330 tal‑25 ta’ Frar 2022 li jemenda r-Regolament Nru 269/2014 (ĠU 2022, L 51, p. 1).
12      Iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni 2014/145, kif emendata”.
13      Iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 269/2014, kif emendat”.
14      Iktar ’il quddiem il-“listi kkontestati”.
15      Iktar ’il quddiem il-“Karta”.
16      Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 833/2014 tal-31 ta’ Lulju 2014 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tal-azzjonijiet tar-Russja li jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fl-Ukraina (ĠU 2014, L 229, p. 1, u rettifiki fil-ĠU 2014, L 246, p. 59 u fil-ĠU 2022, L 144, p. 214)
17      Iktar ’il quddiem is-“sentenza Central Bank of Iran”. Ara, b’mod partikolari, il-punti 44 u 45 ta’ dik is-sentenza.
18      Sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Tradeinn Retail Services (C‑76/24, EU:C:2025:593, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata).
19      Ara, inter alia, is-sentenza tat‑8 ta’ Mejju 2025, Zimir (C‑662/23, EU:C:2025:326, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
20      Ara, inter alia, id-definizzjoni pprovduta minn Oxford English Dictionary, disponibbli fl-indirizz li ġej: https://www.oed.com/dictionary/support_v?tl=true.
21      Ara, pereżempju, id-definizzjonijiet tal-verb Franċiż “soutenir’” pprovduti mid-dizzjunarju
Le Robert, disponibbli fl-indirizz li ġej: https://dictionnaire.lerobert.com/definition/soutenir; tal-verb Ġermaniż “unterstützen” ipprovdut mid-dizzjunarju
Duden, disponibbli fl-indirizz li ġej: https://www.duden.de/rechtschreibung/unterstuetzen_unterstuetzt; il-verb Taljan “supportare” ipprovdut mid-dizzjunarju
Treccani, disponibbli fl-indirizz li ġej: https://www.treccani.it/vocabolario/supportare/; u l-verb Spanjol “apoyar” ipprovdut mid-dizzjunarju Real Academia Española, disponibbli fl-indirizz:
https://dle.rae.es/apoyar.
22      “Il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Mazepin vs Il-Kunsill”, b’mod partikolari l-punti 42 sa 44. Il-kawża għadha pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
23      Ara wkoll il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Pumpyanskiy vs Il-Kunsill (C‑696/23 P, EU:C:2025:409, punti 39 sa 41); fil-kawża Khudaverdyan vs Il-Kunsill (C‑704/23 P, EU:C:2025:410, punti 43 sa 45); fil-kawża Rashnikov vs Il-Kunsill (C‑711/23 P, EU:C:2025:411, punti 45 sa 47); u fil-kawża Khan vs Il-Kunsill (C‑111/24 P, EU:C:2025:413, punti 41 sa 43). Dawn il-kawżi għadhom pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
24      Ara l-premessa 9 tad-Deċiżjoni 2022/329.
25      Ara l-premessa 11 tad-Deċiżjoni 2022/329.
26      Ara l-Artikolu 4(1) u (2) tar-Regolament Nru 833/2014, li jipprojbixxi b’mod partikolari l-provvista ta’ ċerti oġġetti, teknoloġija u servizzi lil kull persuna fiżika jew ġuridika, entità jew korp fir-Russja jew għall-użu fir-Russja.
27      Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, punt 123), u tal‑25 ta’ Ġunju 2020, VTB Bank vs Il-Kunsill (C‑729/18 P, EU:C:2020:499, punt 59).
28      Sentenza tad‑19 ta’ Novembru 2009, Sturgeon et vs Il-Kummissjoni (C‑402/07 u C‑432/07, EU:C:2009:716, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).
29      Ara l-paragrafu 37 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
30      Ara d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/413/PESK tas‑26 ta’ Lulju 2010 dwar miżuri restrittivi kontra l-Iran u li tħassar il-Pożizzjoni Komuni 2007/140/PESK (ĠU 2010, L 195, p. 39 u rettifiki fil-ĠU 2010, L 197, p. 19 u fil-ĠU 2022, L 187, p. 58), kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2012/635/PESK tal‑15 ta’ Ottubru 2012 (ĠU 2012, L 282, p. 58), li kienet tipprevedi kriterju ta’ inklużjoni applikabbli għal “persuni, entitajiet jew korpi oħrajn li jipprovdu appoġġ, bħal appoġġ materjali, loġistiku jew finanzjarju, lill-Gvern tal-Iran, u lill-persuni, u entitajiet assoċjati magħhom”. Ara wkoll l-Artikolu 23(2)(d) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 267/2012 tat-23 ta’ Marzu 2012 dwar miżuri restrittivi kontra l-Iran u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 961/2010 (ĠU 2012, L 88, p. 1 u rettifiki
fil-ĠU 2012, L 332, p. 31, fil-ĠU 2014, L 93, p. 85 u fil-ĠU 2019, L 297, p. 8).
31      Ara, b’mod partikolari, il-punt 52 ta’ dawk il-konklużjonijiet.
32      Ara wkoll is-sentenza tal‑1 ta’ Marzu 2016, National Iranian Oil Company vs Il-Kunsill (C‑440/14 P, EU:C:2016:128, punti 79 sa 83).
33      Ara, fir-rigward tal-importanza sistemika tad-depożitorji ċentrali tat-titoli mill-perspettiva tad-dritt tal-Unjoni, il-premessi 2, 4, 6, 35, 48 u 69, kif ukoll l-Artikoli 19 u 22 tar-Regolament (UE) Nru 909/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ Lulju 2014 dwar titjib fis-saldu tat-titoli fl-Unjoni Ewropea u dwar depożitorji ċentrali tat-titoli u li jemenda d-Direttivi 98/26/KE u 2014/65/UE u r-Regolament (UE) Nru 236/2012 (ĠU 2014, L 257, p. 1; rettifika fil-ĠU 2016, L 349, p. 8). Ara wkoll il-Kummissjoni Ewropea, “Central securities depositories (CSDs) [Depożitorji Ċentrali tat-Titoli (CSDs)]”, disponibbli fuq: https://finance.ec.europa.eu/capital-markets-union-and-financial-markets/financial-markets/post-trade-services/central-securities-depositories-csds_en .
34      Ara, b’analoġija, il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Mazepin vs Il-Kunsill, punt 47.
35      Ara t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 256(1) TFUE, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 168(1)(d) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
36      Ara, inter alia, is-sentenzi tat‑13 ta’ Marzu 2025, Shuvalov vs Il-Kunsill (C‑271/24 P, EU:C:2025:180, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata), kif ukoll tas‑26 ta’ Ġunju 2025, EVH et vs
Il-Kummissjoni (C‑464/23 P, C‑465/23 P, C‑467/23 P, C‑468/23 P u C‑470/23 P, EU:C:2025:478, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
37      Ara s-sentenza appellata, punt 49. Ara wkoll, f’dan ir-rigward, is-sentenza tat‑18 ta’ Lulju 2013, Il-Kummissjoni et vs Kadi (C‑584/10 P, C‑593/10 0P u C‑595/10 P, EU:C:2013:518, punt 119).
38      Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tat‑18 ta’ Lulju 2013, Il-Kummissjoni et vs Kadi (C‑584/10 P, C-593/10 P u C‑595/10 P, EU:C:2013:518, punt 124).
39      Ara Filpo, F., “Evidence standards in the judicial review of restrictive measures”, ERA Forum, Nru 20, 2020, p. 620 u 621.
40      Ara, pereżempju, fir-rigward tal-ġurisprudenza l-iktar reċenti tagħha, is-sentenzi tal‑15 ta’ Mejju 2024, Anbouba vs Il-Kunsill (T‑471/22, EU:T:2024:315, punt 54); tat‑12 ta’ Ġunju 2024, Shammout vs Il-Kunsill (T‑649/22, EU:T:2024:376, punt 64); tat‑18 ta’ Diċembru 2024, Mironovich Shor vs Il-Kunsill (T‑489/23, EU:T:2024:912, punt 139); u tat‑18 ta’ Diċembru 2024, Tauber vs Il-Kunsill (T‑493/23, EU:T:2024:913, punt 133).
41      Iktar ’il quddiem is-“sentenza Anbouba”.
42      Ara, b’mod partikolari, is-sentenza Anbouba,  punti 52 u 54. Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot għas-sentenza Anbouba vs Il-Kunsill (C‑605/13 P u C‑630/13 P, EU:C:2015:2, punt 208).
43      Ara s-sentenzi tat-28 ta’ Lulju 2016, Tomana et vs Il-Kunsill u l-Kummissjoni (C‑330/15 P, EU:C:2016:601, punt 82), u tal‑21 ta’ Settembru 2016, Il‑Kummissjoni vs Spanja (C‑139/15 P, EU:C:2016:707, punti 60 u 61).
44      Sentenza tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Timchenko vs Il-Kunsill (C‑702/23 P, EU:C:2025:605, punt 39).
45      Ara, inter alia, is-sentenza tas‑17 ta’ Ottubru 2024, PT Pelita Agung Agrindustri u PT Permata Hijau Palm Oleo vs Il-Kummissjoni (C-112/23 P, EU:C:2024:899, punt 67 u l-ġurisprudenza ċċitata).
46      Ara, inter alia, is-sentenza tal‑10 ta’ April 2014, Il-Kummissjoni vs Siemens Österreich et vs Il-Kummissjoni u Siemens Transmission & Distribution et vs Il‑Kummissjoni (C‑231/11 P sa C‑233/11 P, EU:C:2014:256, punt 102 u l-ġurisprudenza ċċitata).
47      Ara l-punti 13 u 17 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
48      Ara, rispettivament, is-sentenzi tad‑19 ta’ Settembru 2019, Zhejiang Jndia Pipeline Industry vs Il-Kummissjoni (T‑228/17, EU:T:2019:619), u tat‑22 ta’ Ġunju 2022, Anglo Austrian AAB u Belegging-Maatschappij “Far-East” vs Il-BĊE (T‑797/19, EU:T:2022:389, punt 285).
49      Ara, inter alia, is-sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2015, Fliesen-Zentrum Deutschland (C‑687/13, EU:C:2015:573, punt 73), u tal‑21 ta’ Settembru 2023, China Chamber of Commerce for Import and Export of Machinery and Electronic Products et vs Il-Kummissjoni (C‑478/21 P, EU:C:2023:685, punt 223 u l-ġurisprudenza ċċitata).
50      Sentenza tad‑9 ta’ Settembru 2021, Adler Real Estate et (C‑546/18, EU:C:2021:711, punt 59). Ċertament, il-ġurisprudenza msemmija l-aħħar ġiet żviluppata f’dak li jirrigwarda d-drittijiet tad-difiża, u mhux f’dak li jirrigwarda drittijiet fundamentali oħra, bħal-libertà ta’ intrapriża jew id-dritt għall-proprjetà, ikkonċernati minn din il-kawża. Madankollu, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tirreferi espressament, b’mod wiesa’, għad-drittijiet “ta’ natura sostantiva”, li jimplika, fil-fehma tiegħi, li din il-ġurisprudenza hija kompletament applikabbli għal kawża li tirrigwarda l-allegat ksur ta’ dritt fundamentali, bħal f’dan il-każ.
51      Kif jirrileva ġustament il-Kunsill, l-approċċ adottat mill-Qorti tal-Ġustizzja u mill-Qorti Ġenerali fil-ġurisprudenza tagħhom huwa kkorroborat ukoll, b’analoġija, minn dik tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem dwar l-Artikolu 34 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, b’mod partikolari fir-rigward tal-eżerċizzju tad-drittijiet tal-azzjonisti minn kumpannija. Skont dik il-qorti, bħala prinċipju, l-azzjonisti ta’ kumpanniji ma jistgħux jitqiesu bħala “vittmi”, fis-sens tal-Artikolu 34 tal-Konvenzjoni, ta’ atti u ta’ miżuri li jaffettwaw il-kumpanniji tagħhom.
52      Ara, b’mod partikolari, l-Artikolu 2(5) tad-Deċiżjoni 2014/145 u l-Artikolu 6(1) tar-Regolament Nru 269/2014.
53      Ara, b’mod partikolari, l-Artikolu 2(19) u (25) tad-Deċiżjoni 2014/145, kif emendata, u l-Artikolu 6b(5) u (5a) tar-Regolament Nru 269/2014, kif emendat.
54      Ara, b’mod partikolari, il-punti 131 sa 133, 155 u 158 tas-sentenza appellata.
55      Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tat-23 ta’ April 1986, Les Verts vs Il-Parlament (294/83, EU:C:1986:166, punt 23).
56      Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, punt 149), u tal‑25 ta’ Ġunju 2020, VTB Bank vs Il-Kunsill (C‑729/18 P, EU:C:2020:499, punt 81).