61983CJ0173_EL
Διάδικοι
Αντικείμενο της υπόθεσης
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση 173/83
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από το νομικό της σύμβουλο Michel van Ackere, επικουρούμενο από τον Daniel Jacob, δικηγόρο Βρυξελλών, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Oreste Montalto, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,
προσφεύγουσα,
κατά
Γαλλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τον Gilbert Guillaume, επικουρούμενο από τον Gerard Boivineau, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την Πρεσβεία της Γαλλίας, 2, rue Bertholet,
καθής,
Αντικείμενο της υπόθεσης
που έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι η Γαλλική Δημοκρατία, θεσπίζοντας με το διάταγμα 79/981 της 21ης Νοεμβρίου 1979 και τις δύο εκτελεστικές αποφάσεις της ίδιας ημερομηνίας σύστημα συλλογής και διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, το οποίο αποκλείει την εξαγωγή των εν λόγω ορυκτελαίων στα άλλα κράτη μέλη, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 34 της Συνθήκης EOK,
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 10 Αυγούστου 1983, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης EOK, προσφυγή, με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Γαλλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 34 της εν λόγω Συνθήκης, θεσπίζοντας, με το διάταγμα 79/981 της 21ης Νοεμβρίου 1979 και τις δύο εκτελεστικές του αποφάσεις της ίδιας ημερομηνίας, σύστημα συλλογής και διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων που αποκλείει την εξαγωγή των εν λόγω ορυκτελαίων έστω κι αν πρόκειται να παραδοθούν σε κατόχους αδείας συλλογής, διαθέσεως ή αναγεννήσεως που έχει χορηγηθεί από άλλα κράτη μέλη .
2 Το διάταγμα και οι εκτελεστικές αποφάσεις θεσπίστηκαν από τη Γαλλική Κυβέρνηση προς εφαρμογή της οδηγίας 75/439 του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 1975, περί διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων ( EE ειδ . έκδ . 15/001, σ . 77 ), που εκδόθηκε ιδίως βάσει των άρθρων 100 και 235 της Συνθήκης και αποσκοπεί στην προστασία του περιβάλλοντος από τα επιβλαβή αποτελέσματα, τα οποία προκαλούνται από την απόρριψη, την εναπόθεση ή την επεξεργασία αυτών των ορυκτελαίων .
3 Τα άρθρα 2 έως 4 της οδηγίας αυτής προβλέπουν ότι τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλιστεί η αβλαβής συλλογή και διάθεση, κατά προτίμηση με επαναχρησιμοποίηση, των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων . Το άρθρο 5 της οδηγίας προβλέπει ότι « σε περίπτωση που οι στόχοι που καθορίζονται στα άρθρα 2, 3 και 4 δεν δύνανται να επιτευχθούν αλλιώς, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε μία ή περισσότερες επιχειρήσεις να πραγματοποιήσουν τη συλλογή των προϊόντων που δίδονται σ’ αυτές από τους κατόχους τους ή/και τη διάθεση αυτών, κατά περίπτωση, στη ζώνη που τους έχει παραχωρηθεί από τις αρμόδιες αρχές » . Εξάλλου, το άρθρο 6, παράγραφος 1, της οδηγίας προβλέπει ότι « κάθε επιχείρηση που διαθέτει τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια πρέπει να λάβει σχετική άδεια » .
4 Κατ’ εφαρμογή αυτής της οδηγίας, η Γαλλική Κυβέρνηση εξέδωσε στις 21 Νοεμβρίου 1979 το διάταγμα 79/981 περί ρυθμίσεως της ανακτήσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων και δύο εκτελεστικές αποφάσεις της ίδιας ημερομηνίας ( JORF — Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλικής Δημοκρατίας — της 23ης Νοεμβρίου 1979, σ . 2900 ). Με τις διατάξεις αυτές, η γαλλική επικράτεια διαιρείται σε ζώνες που θεσπίζεται σύστημα αδειών τόσο για τους συλλέκτες χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων όσο και για τις επιχειρήσεις που επιφορτίζονται με τη διάθεση των ορυκτελαίων αυτών . Σύμφωνα με το άρθρο 3 του διατάγματος 79/981, οι κάτοχοι χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων οφείλουν είτε να τα παραδίδουν στους κατόχους αδείας συλλογής σύμφωνα με το άρθρο 4 του ίδιου διατάγματος, είτε να τα θέτουν απευθείας στη διάθεση κατόχου της αδείας διαθέσεως που προβλέπεται στο άρθρο 8 αυτού του διατάγματος, είτε να αναλαμβάνουν οι ίδιοι τη διάθεση, εφόσον είναι κάτοχοι αυτής της άδειας . Το άρθρο 6 του διατάγματος επιβάλλει στους συλλέκτες την υποχρέωση να παραχωρούν τα ορυκτέλαια που έχουν συλλέξει στους κατόχους αδείας διαθέσεως . Τέλος, τα άρθρα 2 και 9 της εκτελεστικής απόφασης περί της διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων επιβάλλουν την υποχρέωση στους κατόχους αδείας διαθέσεως — επί ποινή ανακλήσεως της αδείας — να επεξεργάζονται τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια στις δικές τους εγκαταστάσεις .
5 H Επιτροπή θεωρεί ότι η προαναφερθείσα ρύθμιση, λόγω του ότι δεν προβλέπει καμία παρέκκλιση, όσον αφορά την παράδοση και τη μεταπώληση σε επιχειρήσεις άλλων κρατών μελών που έχουν λάβει την εξουσιοδότηση ή τις άδειες που προβλέπονται στα άρθρα 5 και 6 της οδηγίας 75/439 και ασκούν δραστηριότητες συλλογής ή διαθέσεως χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, συνεπάγεται, σιωπηρώς μεν αλλ’ ασφαλώς, απαγόρευση εξαγωγής των εν λόγω ορυκτελαίων προς τα άλλα κράτη μέλη, η οποία είναι αντίθετη προς το άρθρο 34 της Συνθήκης EOK . H Επιτροπή θεωρεί ότι επιβεβαιώνεται η άποψή της από τις ληφθείσες πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες οι γαλλικές τελωνειακές αρχές ασκούν αυστηρό έλεγχο στα σύνορα, όσον αφορά τη μεταφορά των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων προς τα άλλα κράτη μέλη .
6 H Γαλλική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ρητή παρέκκλιση υπέρ των εξαγωγών δεν είναι απαραίτητη, λόγω του ότι καμία διάταξη της γαλλικής κανονιστικής ρυθμίσεως δεν περιλαμβάνει ρητή απαγόρευση εξαγωγής και, σύμφωνα με τη γενική αρχή του γαλλικού δικαίου, o,τι δεν απαγορεύεται, επιτρέπεται .
7 O ισχυρισμός αυτός δεν ευσταθεί . Ενόψει των πιο πάνω διατάξεων, πρέπει να γίνει δεκτό ότι από τη γαλλική νομοθεσία εξυπονοείται η απαγόρευση της εξαγωγής των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων προς το εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων των άλλων κρατών μελών της Κοινότητας, εφόσον δεν προβλέπει καμία παρέκκλιση που να επιτρέπει τη μεταπώληση σ’ αυτούς που έχουν λάβει στα κράτη αυτά την προβλεπόμενη στο άρθρο 6 της οδηγίας 75/439 για τη συλλογή και τη διάθεση των εν λόγω ορυκτελαίων εξουσιοδότηση . H αρχή την οποία επικαλείται η Γαλλική Κυβέρνηση δεν μπορεί να εφαρμοστεί, εν προκειμένω, κατά διατάξεων που περιέχουν σιωπηρή μεν, αλλά πάντως βεβαία απαγόρευση . Επιπλέον, ακόμη και αν μια τέτοια αρχή μπορούσε να ισχύσει εν προκειμένω, θα ανέκυπταν ορισμένες αβεβαιότητες ως προς το εφαρμοστέο δίκαιο . H γαλλική κανονιστική ρύθμιση πρέπει επομένως να θεωρηθεί ότι, εν πάση περιπτώσει, επηρεάζει αρνητικά τα ρεύματα των εξαγωγών .
8 Όμως, σύμφωνα με πάγια νομολογία, παρόμοια κατάσταση μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στις εμπορικές ανταλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, απαγορευόμενο από το άρθρο 34 της Συνθήκης EOK .
9 H Γαλλική Κυβέρνηση υποστηρίζει, εξάλλου, ότι η εθνική κανονιστική ρύθμιση πρέπει να εξεταστεί στο σύνολό της . Εκτός από το διάταγμα και τις δύο εκτελεστικές αποφάσεις της 21ης Νοεμβρίου 1979 που αναφέρονται πιο πάνω, περιλαμβάνει μία εγκύκλιο της 26ης Οκτωβρίου 1982, η οποία προβλέπει ρητά τη δυνατότητα εξαγωγών προς τους κατόχους αδείας διαθέσεως των άλλων κρατών μελών υπό το μόνο όρο της προσκόμισης βεβαιώσεως ότι έχουν άδεια σύμφωνα με το εθνικό τους δίκαιο .
10 Ως προς αυτό, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η εν λόγω εγκύκλιος, η οποία εξάλλου προβλέπει τη δυνατότητα εξαγωγής των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων μόνο προς τους κατόχους αδείας διαθέσεως που έχει χορηγηθεί από άλλα κράτη μέλη και όχι προς τους συλλέκτες, συνιστά — κατά το γράμμα της — απλώς εσωτερικής χρήσεως « σημείωμα » που απευθύνεται στις αρμόδιες υπηρεσίες· δεν μπορεί, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας, να γίνει γνωστή στους επιχειρηματίες ούτε να τους παράσχει δικαιώματα . Δεν μπορεί, επομένως, να υποκαταστήσει κανονιστικά κείμενα σαν το εν λόγω διάταγμα και τις εκτελεστικές του αποφάσεις .
11 Υπό αυτές τις συνθήκες, το επιχείρημα αυτό πρέπει να απορριφθεί .
12 H Γαλλική Κυβέρνηση υποστηρίζει, εξάλλου, ότι η Γαλλία είναι ο σημαντικότερος εξαγωγέας χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων προς άλλα κράτη μέλη .
13 Παρόλο που το βάσιμο αυτού του ισχυρισμού δεν αμφισβητείται, πρέπει πάντως να υπομνηστεί ότι το Δικαστήριο δέχτηκε με την απόφασή του της 9ης Φεβρουαρίου 1984 ( Rhone-Alpes Huiles, 295/82, Συλλογή 1984, σ . 575 ) ότι το γεγονός πως η μεγάλη πλειοψηφία των ενδοκοινοτικών εξαγωγών προέρχεται από ένα κράτος μέλος δεν αρκεί καθαυτό για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η ρύθμιση του εν λόγω κράτους μέλους επιτρέπει τις εξαγωγές προς τα άλλα κράτη μέλη μέσω συλλεκτών και κατόχων .
14 Τέλος, η Γαλλική Κυβέρνηση προσθέτει ότι αν παρεμποδίζονται οι εξαγωγές, αυτό συμβαίνει μόνο προκειμένου να διαφυλαχθούν οι στόχοι, τους οποίους καθορίζει η οδηγία 75/439 .
15 Το επιχείρημα αυτό πρέπει να απορριφθεί, δεδομένου ότι η οδηγία 75/439 αποβλέπει, όπως προκύπτει εξάλλου από την έβδομη αιτιολογική σκέψη της, στην εφαρμογή συστήματος επεξεργασίας των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων « που να μην εμποδίζει τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές ούτε να επηρεάζει τους όρους του ανταγωνισμού » .
16 Από τα ήδη εκτεθέντα προκύπτει ότι η Γαλλική Δημοκρατία, αποκλείοντας την εξαγωγή των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων προς τα άλλα κράτη μέλη στο πλαίσιο του συστήματος συλλογής και διαθέσεως αυτών των ορυκτελαίων που θεσπίστηκε με το διάταγμα 79/981 της 21ης Νοεμβρίου 1979 και τις δύο εκτελεστικές του αποφάσεις της ίδιας ημερομηνίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 34 της Συνθήκης EOK .
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
17 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα . Εφόσον η καθής ηττήθη, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα .
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς
TO ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
αποφασίζει :
1 ) H Γαλλική Δημοκρατία, αποκλείοντας την εξαγωγή των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων προς τα άλλα κράτη μέλη, στο πλαίσιο του συστήματος συλλογής και διαθέσεως αυτών των ορυκτελαίων, που θεσπίστηκε με το διάταγμα 79/981 της 21ης Νοεμβρίου 1979 και τις δύο εκτελεστικές του αποφάσεις της ίδιας ημερομηνίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 34 της Συνθήκης ΕΟΚ .
2 ) Καταδικάζει τη Γαλλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα .