62002CJ0457_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawża C-457/02,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari taħt l-Artikolu 234 KE, imressqa mit-Tribunale di Terni (L-Italja), permezz ta' digriet ta' l-20 ta' Novembru 2002, li wasal il-Qorti tal-Ġustizzja fit-18 ta' Diċembru 2002, fil-proċedura kriminali kontra
Antonio Niselli,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn C. W. A. Timmermans, President ta' l-Awla, C. Gulmann u J.-P. Puissochet (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: M. Múgica Arzamendi, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas-6 ta' Mejju 2004,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– għal Antonio Niselli, minn L. Mattrella u E. Morigi, avvocati,
– għall-Gvern Taljan, minn I. M. Braguglia, bħala aġent, assistit minn M. Fiorilli, avvocato dello Stato,
– għall-Gvern Awstrijak, minn E. Riedl, bħala aġent,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn M. Kostantidinis u R. Amorosi, bħala aġenti, assistiti minn G. Bambara, avvocato,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta ta' l-10 ta' Ġunju 2004,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. It-talba għal deċiżjoni preliminari tikkonċerna l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 75/442/KEE, tal-15 ta' Lulju 1975, dwar l-iskart (ĠU L 194, p. 39), kif emendata mid-Direttiva tal-Kunsill 91/156/KEE, tat-18 ta' Marzu 1991 (ĠU L 78, p. 32), u mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 96/350/KE, ta' l-24 ta' Mejju 1996 (ĠU L 135, p. 32, aktar 'il quddiem id-"Direttiva 75/442").
2. Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' proċedura kriminali mibdija kontra Antonio Niselli, akkużat li eżerċita attività ta' ġestjoni ta' skart mingħajr awtorizzazzjoni minn qabel mingħand l-awtorità kompetenti.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3. Id-Direttiva 75/442 hija intiża sabiex tqarreb lejn xulxin il-liġijiet nazzjonali fir-rigward tal-ġestjoni ta' l-iskart.
4. L-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) ta' din id-direttiva jiddefinixxi l-iskart bħala "kull sustanza jew oġġett fil-kategoriji ddikjarati fl-Anness I li l-possessur jarmi jew ikun beħsiebu jew ikun imġiegħel li jarmi".
5. L-Anness I tad-Direttiva 75/442, intitolat "Il-Kategoriji ta' l-Iskart", isemmi b'mod partikolari, fil-punt Q1 tiegħu, il-"fdalijiet mill-produzzjoni jew mill-konsum mhux speċifikati xorta oħra hawn taħt", fil-punt Q14 tiegħu, il-"prodotti li għalihom il-pussessur ma jkollux iktar użu (p.e. l-iskart mill-biedja, mid-djar, mill-uffiċċji, mill-kummerċ u mill-ħwienet eċċ.)" u, fil-punt Q16 tiegħu, "[k]ull materjal, sustanza jew prodott li ma jkunux inklużi fil-kategoriji ta' hawn fuq".
6. It-tieni paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442 ta lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej il-kompitu li tistabbilixxi "lista ta' l-iskartijiet li jappartjienu għall-kategoriji mniżżla fil-lista fl-Anness I" (aktar 'il quddiem il-"lista ta' l-iskart"). Dan huwa l-għan tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2000/532/KE, tat-3 ta' Mejju 2000, li tissostitwixxi d-Deċiżjoni 94/3/KE li tistabbilixxi lista ta' skart skond l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 75/442 u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 94/904/KE li tistabbilixxi lista ta' skart perikoluż skond l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 91/689/KEE dwar skart perikoluż (ĠU L 226, p. 3). Din il-lista ġiet emendata diversi drabi u, b'mod partikolari, għall-aħħar darba permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2001/573/KE, tat-23 ta' Lulju 2001 (ĠU L 203, p. 18). Il-lista ta' l-iskart daħlet fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2002. Fil-Kapitolu 17 ta' din il-lista jinsab l-"[is]kart ta' bini u tat-twaqq[igħ] (inkluż ħamrija u ġebel li jkun fihom sustanzi perikolużi)". Diversi tipi ta' skart ta' metall huma elenkati taħt il-kodiċi 17 04 ta' dan il-kapitolu. L-introduzzjoni tal-lista ta' l-iskart tippreċiża li din il-lista hija lista armonizzata li għandha tiġi riveduta minn żmien għal żmien iżda li, madankollu, "l-inklużjoni ta' materjal fil-lista ma jfissirx li l-materjal huwa skart fiċ-ċirkostanzi kollha. Materjali huma [k]kunsidrati li huma skart biss meta d-definizzjoni ta' skart fl-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442/KEE tiġi sodisfatta".
7. L-Artikolu 1(b) ta' l-imsemmija direttiva jiddefinixxi l-"produttur" bħala "dawk kollha li l-attivitajiet tagħhom jipproduċu l-iskart ('produttur oriġinali') u/jew dawk kollha li jwettqu ħidmiet ta' qabel l-ipproċessar, it-taħlit, jew ħidmiet oħra li jirriżultaw f'bidla fin-natura jew fil-kompożizzjoni ta' dan l-iskart".
8. Fir-rigward tal-"pussessur", dan huwa definit fl-Artikolu 1(ċ) tad-Direttiva 75/442 bħala l-"produttur ta' l-iskart jew il-persuna naturali jew legali li tippossjedih".
9. L-Artikolu 1(d) ta' l-imsemmija direttiva jiddefinixxi l-"immaniġġjar" ta' l-iskart bħala "l-ġbir, il-ġarr, l-irkupru u r-rimi ta' l-iskart, inkluża s-sorveljanza ta' dawn l-operati u l-kura/attenzjoni li tiġi wara fuq il-postijiet tar-rimi ta' l-iskart".
10. L-Artikolu 1(e) u (f) jiddefinixxi r-"rimi" u l-"irkupru" ta' l-iskart bħala kull waħda mill-operazzjonijiet imsemmija fl-Anness II A u II B rispettivament. Dawn l-annessi ġew adattati għall-progress xjentifiku u tekniku permezz tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 96/350/KE, ta' l-24 ta' Mejju 1996 (ĠU L 135, p. 32). Fost l-operazzjonijiet ta' rkupru msemmija fl-Anness II B jinsabu, fil-punt R 4, ir-"riċiklaġġ/riklamazzjoni tal-metalli u komposti tal-metalli" u, fil-punt R 13, il-"ħażna ta' l-iskart sakemm isir kull xogħol [imsemmi fl-imsemmi anness], (minbarra ħażna temporanja, sakemm isir il-ġbir, fuq il-lok fejn ikun prodott)".
11. L-Artikolu 3(1)(b) tad-Direttiva 75/442 jipprovdi, b'mod partikolari, li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa sabiex jinkoraġġixxu l-irkupru ta' l-iskart permezz tar-riċiklaġġ, l-użu mill-ġdid, ir-riklamazzjoni jew kull proċess ieħor intiż għall-estrazzjoni ta' materji primi sekondarji.
12. L-Artikolu 4 ta' l-istess direttiva jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw illi l-iskart jiġi rkuprat jew mormi mingħajr ma jipperikola saħħet il-bniedem u mingħajr l-użu ta’ proċessi jew ta’ metodi li jistgħu jkunu ta’ ħsara għall-ambjent, u b’mod partikolari mingħajr ma jinħoloq riskju għall-ilma, l-arja, il-ħamrija u l-pjanti u l-annimali, u mingħajr ma jaffettwaw ħażin il-kampanja u l-postijiet ta’ interess speċjali. Dan l-artikolu jippreċiża li l-Istati Membri għandhom jieħdu wkoll il-miżuri meħtieġa sabiex jipprojbixxu l-abbandun, it-tfigħ u r-rimi mhux ikkontrollat ta’ l-iskart.
13. L-Artikoli 9 u 10 tad-Direttiva 75/442 jipprovdu li kull stabbiliment jew impriża li jwettqu operazzjonijiet ta' rimi ta' skart jew operazzjonijiet ta' rkupru ta' skart għandhom jiksbu awtorizzazzjoni mingħand l-awtorità kompetenti.
14. Madankollu, l-Artikolu 11 tad-Direttiva 75/442 jipprovdi għal eżenzjoni mill-ħtieġa ta' awtorizzazzjoni taħt ċerti kundizzjonijiet.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
15. Id-Direttiva 75/442 kienet trasposta fid-dritt Taljan permezz tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 22, dwar l-applikazzjoni tad-Direttiva 91/156/KEE dwar l-iskart, tad-Direttiva 91/689/KEE dwar l-iskart perikoluż u tad-Direttiva 94/62/KE dwar l-imballaġġ u l-iskart mill-imballaġġ, tal-5 ta' Frar 1997 (Supplement Addizzjonali tal-GURI Nru 38, tal-15 ta' Frar 1997), emendat mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 389, tat-8 ta' Novembru 1997 (GURI Nru 261, tat-8 ta' Novembru 1997, aktar 'il quddiem id-"Digriet Leġiżlattiv Nru 22/97").
16. L-Artikolu 6(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 22/97 jiddefinixxi l-"iskart" bħala "kull sustanza jew oġġett li jaqgħu fil-kategoriji li jinsabu fl-Anness A li l-possessur jarmi jew ikun beħsiebu jew ikun imġiegħel li jarmi". L-Anness A ta' l-istess digriet leġiżlattiv jirripproduċi l-lista tal-"kategoriji ta' skart" li tinsab fl-Anness I tad-Direttiva 75/442. Barra minn hekk, l-Annessi B, C u D tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 22/97 jelenkaw, rispettivament, l-operazzjonijiet ta' rimi u dawk ta' rkupru ta' skart, bl-istess mod bħall-Annessi II A u II B tad-Direttiva 75/442, kif ukoll l-iskart perikoluż, fis-sens ta' l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva 91/689.
17. Għall-ġestjoni ta' ċerti tipi ta' skart, id-Digriet Leġiżlattiv Nru 22/97 jeżiġi awtorizzazzjoni amministrattiva. F'dan il-każ, in-nuqqas ta' awtorizzazzjoni jammonta għal reat kriminali.
18. Wara li nbdiet il-proċedura kriminali li hija s-suġġett tal-kawża prinċipali, kien adottat id-Digriet Liġi Nru 138, tat-8 ta' Lulju 2002 (GURI Nru 158, tat-8 ta' Lulju 2002), li sar Liġi Nru 178, tat-8 ta' Awwissu 2002 (GURI Nru 187, ta' l-10 ta' Awwissu 2002, aktar 'il quddiem id-"Digriet Liġi Nru 138/02").
19. Fl-Artikolu 14 ta' dan id-digriet liġi, hemm "interpretazzjoni awtentika" tad-definizzjoni ta' "skart" fis-sens tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 22/97, li tippreċiża kif ġej:
"1. It-termini "jarmi", "ikun beħsiebu" jew "ikun imġiegħel li jarmi" li jinsabu fl-Artikolu 6(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 22/97], u fl-emendi sussegwenti tiegħu, […] għandhom jiġu interpretati kif ġej:
a) 'jarmi': kull imġiba li permezz tagħha sustanzi, oġġetti jew materjali jkunu, b'mod dirett jew indirett, destinati jew suġġetti għall-attività ta' rimi jew ta' rkupru, skond l-Annessi B u C tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 22/97];
b) 'ikun beħsiebu': l-intenzjoni li sustanzi, oġġetti jew materjali jkunu destinati għal operazzjonijiet ta' rimi jew ta' rkupru, skond l-Annessi B u C tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 22/97];
c) 'ikun imġiegħel li jarmi': l-obbligu li oġġetti, sustanzi jew materjali jkunu suġġetti għal operazzjonijiet ta' rkupru jew ta' rimi, previst f'dispożizzjoni ta' liġi jew minn att ta' l-awtoritajiet pubbliċi jew impost mill-istess natura ta' l-oġġett, tas-sustanza jew tal-materjal in kwistjoni jew minħabba l-fatt li dawn jinsabu fil-lista ta' l-iskart perikoluż stabbilita fl-Anness D tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 22/97].
2. Il-paragrafu 1(b) u (c) ma japplikax għall-materjali, sustanzi jew oġġetti li huma fdalijiet minn produzzjoni jew minn konsum meta waħda mill-kundizzjonijiet segwenti tkun sodisfatta:
a) dawn jistgħu jkunu jew ikunu effettivament u oġġettivament użati mill-ġdid fl-istess proċess ta' produzzjoni jew ta' konsum jew fi proċess analogu jew differenti, mingħajr ma jkunu suġġetti għal ipproċessar minn qabel u mingħajr ma jagħmlu ħsara lill-ambjent;
b) dawn jistgħu jkunu jew ikunu effettivament u oġġettivament użati mill-ġdid fl-istess proċess ta' produzzjoni jew ta' konsum, jew fi proċess analogu jew differenti, wara li jkunu suġġetti għal ipproċessar minn qabel mingħajr ma tkun meħtieġa xi waħda mill-operazzjonijiet ta' rkupru minn fost dawk elenkati fl-Anness C tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 22/97]."
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
20. Antonio Niselli, li huwa l-persuna responsabbli fil-liġi għall-kumpannija ILFER SpA, ġie akkużat bir-reat ta' attività ta' ġestjoni ta' skart mingħajr awtorizzazzjoni. Fil-fatt, trakk bi trejler ta' ILFER SpA ġie mwaqqaf mill-pulizija meta kien qiegħed iġorr materjali tal-ħadid mingħajr il-formola ta' identifikazzjoni ta' l-iskart meħtieġa mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 22/97. Barra minn hekk, irriżulta li dan it-trakk bi trejler ma kienx irreġistrat fir-reġistru nazzjonali ta' impriżi ta' ġestjoni ta' skart, kif jeżiġi l-istess digriet leġiżlattiv.
21. Skond rapport tekniku sottomess matul il-proċedura, il-materjali maqbuda kienu ġejjin mit-tkissir ta' magni u ta' vetturi jew mill-ġabra ta' oġġetti mwarrba għar-rimi. Il-karatteristiċi komuni ta' dawn il-materjali kienu li kellhom kompożizzjoni tal-ħadid, kemm ħadid pur u kemm ħadid imħallat ma' metalli oħra, u li kienu parzjalment kkontaminati minn sustanzi ta' natura organika bħal żebgħa, lubrikanti jew fibri. Dawn il-materjali kienu rriżultaw minn diversi proċessi teknoloġiċi u kienu ġew imwarrba minn dawn il-proċessi minħabba li ma kellhomx aktar użu f'dawn l-istess proċessi.
22. Fir-rigward ta' kif għandha titkompla l-proċedura kriminali wara d-dħul fis-seħħ tad-Digriet Liġi Nru 138/02, it-Tribunale penale di Terni qiegħed sostanzjalment jistaqsi dwar l-"interpretazzjoni awtentika" tal-kunċett ta' skart mogħtija fl-Artikolu 14 tad-Digriet Liġi Nru 138/02 li tista' tmur kontra d-Direttiva 75/442. Skond din l-interpretazzjoni, il-fatti li bihom huwa akkużat Antonio Niselli ma jibqgħux jammontaw għal reat peress li r-ruttam li nqabad kien intiż sabiex jiġi użat mill-ġdid u għaldaqstant ma jistax jiġi kkwalifikat bħala skart. Madankollu, fl-eventwalità li din l-interpretazzjoni tirriżulta inkompatibbli mad-Direttiva 75/442, il-proċedura kriminali jkollha titkompla abbażi tar-reat li bih kien akkużat Antonio Niselli.
23. Filwaqt li ppreċiża li l-Kummissjoni fetħet proċedura għal nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu kontra r-Repubblika Taljana fir-rigward ta' l-obbligi tagħha taħt id-Direttiva 75/442, it-Tribunale penali de Terni ddeċieda li jissospendi l-proċedimenti quddiemu u li jagħmel id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
"1) Huwa possibbli li l-kunċett ta' skart ikun jiddependi b'mod ristrettiv mill-kundizzjoni segwenti, jiġifieri li t-termini 'jarmi', 'ikun beħsiebu' jew 'ikun imġiegħel li jarmi', trasposti fl-Italja permezz ta' l-Artikolu 6(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 22/97], ikunu interpretati bil-mod segwenti:
a) 'jarmi': imġiba li permezz tagħha sustanzi, oġġetti jew materjali jkunu, b'mod dirett jew indirett, destinati jew suġġetti għall-attività ta' rimi jew ta' rkupru, skond l-Annessi B u C tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 22/97];
b) 'ikun beħsiebu': l-intenzjoni li sustanzi, oġġetti jew materjali jkunu destinati għal operazzjonijiet ta' rimi jew ta' rkupru, skond l-Annessi B u C tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 22/97];
c) 'ikun imġiegħel li jarmi': l-obbligu li oġġetti, sustanzi jew materjali jkunu suġġetti għal operazzjonijiet ta' rkupru jew ta' rimi, previst f'dispożizzjoni ta' liġi jew minn att ta' l-awtoritajiet pubbliċi jew impost mill-istess natura ta' l-oġġett, is-sustanza jew il-materjal in kwistjoni jew minħabba l-fatt li dawn jinsabu fil-lista ta' skart perikoluż stabbilita fl-Anness D tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 22/97]?
2) Huwa possibbli li, b'mod ristrettiv, il-kunċett ta' skart ma jkunx applikat għall-materjali, sustanzi jew oġġetti li huma fdalijiet minn produzzjoni jew minn konsum meta waħda mill-kundizzjonijiet segwenti tkun sodisfatta:
a) dawn jistgħu jkunu jew ikunu effettivament u oġġettivament użati mill-ġdid fl-istess proċess ta' produzzjoni jew ta' konsum jew fi proċess analogu jew differenti, mingħajr ma jkunu suġġetti għal ipproċessar minn qabel u mingħajr ma jagħmlu ħsara lill-ambjent;
b) dawn jistgħu jkunu jew ikunu effettivament u oġġettivament użati mill-ġdid fl-istess proċess ta' produzzjoni jew ta' konsum, jew fi proċess analogu jew differenti, wara li jkunu suġġetti għal ipproċessar minn qabel mingħajr ma tkun meħtieġa xi waħda mill-operazzjonijiet ta' rkupru minn fost dawk elenkati fl-Anness C tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 22/97] li huwa fis-seħħ fl-Italja (li ttraspona kelma b'kelma l-Anness II tad-Direttiva 91/156/KEE)?"
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ammissibbiltà
24. Minn naħa, il-Gvern Taljan isostni li l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju mitluba mingħand il-Qorti tal-Ġustizzja hija inutli safejn id-diffikultajiet ta' interpretazzjoni msemmija mill-qorti tar-rinviju ma jeżistux fil-ġurisprudenza Taljana.
25. Min-naħa l-oħra, il-Gvern Taljan isostni li d-domandi preliminari huma inammissibbli minħabba li l-qorti tar-rinviju qiegħda fir-realtà tipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tippronunzja ruħha fuq in-nuqqas li twettaq obbligu li bih hija akkużata r-Repubblika Taljana fil-kuntest tal-proċedura mibdija mill-Kummissjoni u msemmija fid-digriet tar-rinviju.
26. Dawn iż-żewġ argumenti għandhom jiġu miċħuda. Hija biss il-qorti nazzjonali, li jkollha quddiemha l-kwistjoni u li jkollha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha ssir, li għandha tevalwa, fid-dawl tal-partikolaritajiet tal-kawża, kemm il-bżonn ta' deċiżjoni preliminari sabiex tkun f'pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, sakemm id-domandi li jsiru jkunu jikkonċernaw l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, fil-prinċipju, marbuta li tippronunzja ruħha. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista' biss tirrifjuta li twieġeb għal domanda preliminari magħmula minn qrati nazzjonali meta jkun jidher b'mod ċar li l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju jew l-eżami tal-validità ta' regola Komunitarja, mitluba minn din il-qorti, ma jkollhom l-ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta' natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-elementi ta' fatt u ta' dritt meħtieġa sabiex tagħti risposta utli għad-domandi li jkunu sarulha (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tat-13 ta' Marzu 2001, PreussenElektra, C-379/98, Ġabra p. I-2099, punti 38 u 39).
27. Madankollu, dan mhuwiex il-każ f'din il-kawża. Minn naħa, mill-atti tal-proċess jirriżulta li d-domandi magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja għandhom rabta diretta mas-suġġett tal-kawża pendenti quddiem it-Tribunale penale di Terni. Min-naħa l-oħra, il-fatt li l-Kummissjoni bdiet proċedura għal nuqqas ta' Stat li jwettaq obbligu kontra r-Repubblika Taljana fir-rigward ta' l-obbligi tagħha taħt id-Direttiva 75/442 ma jxejjen bl-ebda mod l-għan tad-domandi preliminari.
28. Min-naħa tagħha, mingħajr ma kkontestat ir-rinviju lill-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni sostniet, fin-nota ta' osservazzjonijiet tagħha, li l-qorti nazzjonali ma tistax tagħmel riferiment għad-Direttiva 75/442 sabiex tiddetermina jew taggrava r-responsabbiltà kriminali ta' Antonio Niselli fl-eventwalità li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li l-Artikolu 14 tad-Digriet Liġi Nru 138/02, li jeskludi r-responsabbiltà kriminali ta' l-akkużat, mhuwiex konformi ma' l-imsemmija direttiva.
29. F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li direttiva ċertament ma tistax, fiha nfisha, toħloq obbligi fir-rigward ta' individwu u għaldaqstant ma tistax tiġi invokata bħala tali kontra individwu (ara, b'mod partikolari, is-sentenza ta' l-14 ta' Settembru 2000, Collino u Chiappero, C-343/98, Ġabra p. I-6659, punt 20). Bl-istess mod, direttiva ma jistax ikollha l-effett, fiha nfisha u indipendentament minn regola ta' dritt ta' Stat Membru adottata sabiex tapplikaha, li tiddetermina jew taggrava r-responsabbiltà kriminali ta' dawk li jaġixxu bi ksur tad-dispożizzjoni tagħha (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tat-8 ta' Ottubru 1987, Kolpinghuis Nijmegen, 80/86, Ġabra p. 3969, punt 13, u tas-26 ta' Settembru 1996, Arcaro, C-168/95, Ġabra p. I-4705, punt 37).
30. Madankollu, f'din il-kawża, hemm qbil li fiż-żmien meta seħħew il-fatti li taw lok għall-proċedura kriminali kontra Antonio Niselli, dawn setgħu, jekk ikun il-każ, jammontaw għal reati kriminali. F'dawn iċ-ċirkustanzi, mhuwiex meħtieġ li jiġu investigati l-konsegwenzi li jistgħu jirriżultaw, għall-applikazzjoni tad-Direttiva 75/442, mill-prinċipju li l-pieni għandu jkollhom bażi legali xierqa (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tal-25 ta' Ġunju 1997, Tombesi et, C-304/94, C-330/94, C-342/94 u C-224/95, Ġabra p. I-3561, punt 43).
31. Għaldaqstant, it-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.
Fuq il-mertu
Fuq l-ewwel domanda
32. Permezz ta' l-ewwel domanda, il-qorti tar-rinviju qiegħda sostanzjalment tistaqsi jekk it-termini "jarmi", "ikun beħsiebu li jarmi" jew "ikun imġiegħel li jarmi", użati fl-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442 ikoprux biss il-każijiet fejn, rispettivament, b'mod dirett jew indirett, il-possessur ta' sustanza jew ta' oġġett jiddestinahom jew jissuġġettahom għal operazzjoni ta' rimi jew ta' rkupru prevista fl-Annessi II A u II B ta' din id-direttiva, permezz ta' riferiment mil-leġiżlazzjoni Taljana, jew ikollu l-intenzjoni jew l-obbligu li jagħmel dan bis-saħħa ta' liġi jew ta' att ta' l-awtoritajiet pubbliċi, jew minħabba n-natura stess tas-sustanza jew ta' l-oġġett in kwistjoni jew minħabba li jkunu msemmija fil-lista ta' skart perikoluż.
33. Il-kamp ta' applikazzjoni tal-kunċett ta' skart jiddependi mit-tifsira tal-verb "jarmi". Dan għandu jiġi interpretat fid-dawl ta' l-għan tad-Direttiva 75/422 li, skond it-tielet premessa tagħha, huwa li tiġi protetta s-saħħa tal-bniedem u ta' l-ambjent kontra l-effetti ta' ħsara kkawżati mill-ġbir, it-trasport, it-trattament, il-ħażna u l-ħatt ta' skart, kif ukoll fid-dawl ta' l-Artikolu 174(2) KE li jipprovdi li l-politika tal-Komunità fil-qasam ta' l-ambjent għandu jkollha l-mira ta' protezzjoni ta' livell għoli li għandha tkun ibbażata, b'mod partikolari, fuq il-prinċipju ta' prekawzjoni u l-prinċipju li għandha tittieħed azzjoni preventiva (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tat-18 ta' April 2002, Palin Granit u Vehmassalon kansanterveystyön kuntayhtymän hallitus, C-9/00, Ġabra p. I-3533, aktar 'il quddiem is-"sentenza Palin Granit", punti 22 u 23).
34. Madankollu, id-Direttiva 75/442 ma tipprovdi l-ebda kriterju determinanti sabiex tiġi żvelata l-intenzjoni tal-possessur li jarmi sustanza jew oġġett partikolari. Fin-nuqqas ta' dispożizzjonijiet Komunitarji, l-Istati Membri huma liberi fir-rigward ta' l-għażla tal-metodi ta' kif jiġu pprovati l-elementi differenti definiti fid-direttivi li huma jittrasponu sakemm din l-għażla ma tippreġudikax l-effettività tad-dritt Komunitarju (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tal-15 ta' Ġunju 2000, ARCO Chemie Nederland et, C-418/97 u C-419/97, Ġabra p. I-4475, punt 41).
35. Skond l-interpretazzjoni tal-kunċett ta' skart mogħtija mill-qorti tar-rinviju, id-destinazzjoni ta' sustanza jew ta' oġġett għal operazzjonijiet ta' rimi jew ta' rkupru hija analizzata bħala l-manifestazzjoni ta' l-att, ta' l-intenzjoni jew ta' l-obbligu li "jarmi" s-sustanza jew l-oġġett in kwistjoni fis-sens ta' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442.
36. Minħabba li tiddefinixxi l-azzjoni ta' rimi ta' sustanza jew ta' oġġett billi titlaq mis-sempliċi twettiq ta' operazzjoni ta' rimi jew ta' rkupru msemmija fl-Annessi II A u II B tad-Direttiva 75/442, din l-interpretazzjoni tissuġġetta l-kwalifikazzjoni bħala skart għal operazzjoni li tista' biss - hija stess - tiġi kkwalifikata bħala rimi jew irkupru jekk tkun tapplika għal skart. Għaldaqstant, din l-interpretazzjoni ma tikkonferixxi l-ebda preċiżjoni lill-kunċett ta' skart.
37. F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-fatt li sustanza hija suġġetta għal operazzjoni msemmija fl-Annessi II A jew II B tad-Direttiva 75/442 ma jistax iwassal għall-konklużjoni li wieħed qiegħed jarmiha u li għaldaqstant din is-sustanza għandha titqies bħala skart (sentenza Palin Granit, iċċitata aktar 'il fuq, punt 27). Għalhekk, li kieku l-interpretazzjoni in kwistjoni kellha tkun applikata fis-sens li kull sustanza jew kull oġġett li jkunu s-suġġett ta' waħda mit-tipi ta' operazzjonijiet imsemmija fl-Anness II A u II B tad-Direttiva 75/442 għandhom jiġu kkwalifikati bħala skart, din l-interpretazzjoni twassal sabiex sustanzi jew oġġetti li mhumiex skart fis-sens ta' l-imsemmija direttiva jiġu kkwalifikati bħala tali. Per eżempju, skond din l-interpretazzjoni, karburant użat sabiex jikkawża kombustjoni jkun dejjem jammonta għal skart peress li fil-mument li jkun maħruq huwa jkun suġġett għall-operazzjoni msemmija fil-kategorija R 1 ta' l-Anness II B tad-Direttiva 75/442.
38. Iżda, fuq kollox, li kieku l-interpretazzjoni mogħtija mill-qorti tar-rinviju kellha tkun applikata fis-sens li sustanza jew oġġett li wieħed jarmi b'mod ieħor għajr il-metodi msemmija fl-Annessi II A u II B tad-Direttiva 75/442 ma jammontawx għal skart, din l-interpretazzjoni tkun qiegħda tillimita wkoll il-kunċett ta' skart kif jirriżulta mill-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) ta' l-imsemmija direttiva. B'hekk, sustanza jew oġġett li ma jkunux suġġetti għal obbligu ta' rimi jew ta' rkupru u li l-possessur tagħhom jarmihom permezz ta' sempliċi abbandun, mingħajr ma jissuġġettahom għal operazzjoni bħal din, ma jkunux ikkwalifikati bħala skart minkejja li fil-fatt ikunu skart fis-sens tad-Direttiva 75/442.
39. Il-fatt li l-abbandun ta' skart ma jistax jitqies bħala metodu ta' rimi ta' dan l-iskart jirriżulta b'mod partikolari mit-tieni paragrafu ta' l-Artikolu 4 tad-Direttiva 75/442 li jipprovdi li "[l-]Istati Membru għandhom […] jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jipprojbixxu l-abbandun, it-tfigħ u r-rimi mhux ikkontrollat ta' l-iskart". Din id-dispożizzjoni tagħmel distinzjoni ċara bejn l-abbandun u r-rimi. Minnha jirriżulta li l-abbandun u r-rimi ta' oġġett jew ta' sustanza jikkostitwixxu żewġ metodi, fost oħrajn, ta' kif wieħed jarmi skart fis-sens ta' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442.
40. Għaldaqstant, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li d-definizzjoni ta' skart mogħtija fl-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442 ma tistax tiġi interpretata fis-sens li tkopri biss is-sustanzi jew oġġetti destinati jew suġġetti għall-operazzjonijiet ta' rimi jew ta' rkupru msemmija fl-Annessi II A u II B ta' l-imsemmija direttiva jew f'listi ekwivalenti, jew li l-possessur tagħhom ikollu l-intenzjoni jew l-obbligu li jissuġġettahom għal dawn l-operazzjonijiet
Fuq it-tieni domanda
41. Permezz tat-tieni domanda, il-qorti tar-rinviju qiegħda sostanzjalment tistaqsi jekk il-fdalijiet minn produzzjoni jew minn konsum jistgħux jiġu esklużi mill-kunċett ta' skart fis-sens ta' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442 meta dawn jistgħu jkunu jew fil-fatt ikunu użati mill-ġdid fl-istess proċess ta' produzzjoni jew ta' konsum jew fi proċess analogu jew differenti, mingħajr ma jkunu suġġetti għal ipproċessar minn qabel u mingħajr ma jagħmlu ħsara lill-ambjent, jew wara li jkunu suġġetti għal ipproċessar minn qabel mingħajr madankollu ma tkun meħtieġa operazzjoni ta' rkupru li hija msemmija fl-Anness C tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 22/97, li ttraspona l-Anness II B tad-Direttiva 75/442 kelma b'kelma fid-dritt intern.
42. Kif enfasizza l-Gvern Taljan, l-interpretazzjoni li hija s-suġġett tat-tieni domanda hija intiża sabiex, f'ċerti ċirkustanzi, teskludi mill-kunċett ta' skart il-fdalijiet minn produzzjoni jew minn konsum li jistgħu jerġgħu jiġu użati mill-ġdid.
43. Kif ikkonkludiet il-Qorti tal-Ġustizzja, il-fatt li sustanza użata hija fdal minn produzzjoni jikkostitwixxi, fil-prinċipju, indikazzjoni ta' l-eżistenza ta' azzjoni, ta' intenzjoni jew ta' obbligu li tiġi mormija fis-sens ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442 (ara s-sentenza ARCO Chemie Nederland et, iċċitata aktar 'il fuq, punt 84). L-istess evalwazzjoni għandha ssir fir-rigward tal-fdalijiet minn konsum.
44. Madankollu, tista' tiġi aċċettata analiżi li skondha oġġett, materjal jew materja prima li jirriżultaw minn proċess ta' fabrikazzjoni jew ta' estrazzjoni li ma jkunux prinċipalment intiż sabiex jipproduċihom jista' ma jikkostitwixxix fdal iżda prodott sekondarju li l-impriża ma tkunx tixtieq "tarmi" fis-sens ta' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442 iżda li jkollha l-intenzjoni li tuża jew tikkummerċjalizza, taħt kundizzjonijiet li huma vantaġġjużi għaliha, fi proċess sussegwenti, mingħajr operazzjoni ta' trasformazzjoni minn qabel. Fil-fatt, analiżi bħal din ma tmurx kontra l-għanijiet tad-Direttiva 75/442 peress li m'hemm l-ebda ġustifikazzjoni sabiex oġġetti, materjali jew materji primi li ekonomikament għandhom il-valur ta' prodotti, indipendentament minn kwalunkwe trasformazzjoni, u li, bħala tali, huma suġġetti għal-leġiżlazzjoni applikabbli għal dawn il-prodotti, ikunu suġġetti għad-dispożizzjonijiet tagħha, li huma intiżi sabiex jirregolaw ir-rimi jew l-irkupru ta' l-iskart (ara s-sentenza Palin Granit, iċċitata aktar 'il fuq, punti 34 u 35).
45. Madankollu, fid-dawl ta' l-obbligu li tingħata interpretazzjoni wiesgħa lill-kunċett ta' skart, sabiex jiġu limitati l-inkonvenjenzi jew id-disturbi li huma inerenti għall-iskart, l-użu ta' dan l-argument fir-rigward tal-prodotti sekondarji għandu jiġi limitat għas-sitwazzjonijiet fejn l-użu mill-ġdid ta' oġġett, materjal jew materja prima, mingħajr trasformazzjoni minn qabel, u bħala parti integrali mill-proċess ta' produzzjoni, ma jkunx sempliċement possibbiltà, iżda ċertezza (sentenza Palin Granit, iċċitata aktar 'il fuq, punt 36).
46. Minbarra l-kriterju bbażat fuq jekk sustanza hijiex jew le fdal minn produzzjoni, il-livell ta' probabbiltà ta' użu mill-ġdid ta' din is-sustanza, mingħajr operazzjoni ta' trasformazzjoni minn qabel, jikkostitwixxi, għaldaqstant, kriterju ieħor rilevanti għall-finijiet ta' l-evalwazzjoni ta' jekk din is-sustanza hijiex jew le skart fis-sens tad-Direttiva 75/442. Jekk, apparti s-sempliċi possibbiltà li din is-sustanza tintuża mill-ġdid, hemm vantaġġ ekonomiku għall-possessur li jagħmel użu bħal dan, il-probabbiltà ta' użu mill-ġdid bħal dan hija qawwija. F'każ bħal dan, is-sustanza in kwistjoni ma tistax tibqa' tiġi analizzata bħala piż li l-possessur jixtieq "jarmi" iżda bħala prodott awtentiku (sentenza Palin Granit, iċċitata aktar 'il fuq, punt 37).
47. Minn dak li għadu kemm intqal jirriżulta li fid-dawl ta' l-għanijiet tad-Direttiva 75/442 huwa aċċettat li oġġett, materjal jew materja prima, li jirriżultaw minn proċess ta' fabbrikazzjoni jew ta' estrazzjoni li ma jkunx intiż prinċipalment sabiex jipproduċihom, ma jikkwalifikawx bħala skart iżda bħala prodott sekondarju li l-possessur tiegħu ma jixtieqx 'jarmi' fis-sens ta' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) ta' din id-direttiva, bil-kundizzjoni li l-użu mill-ġdid ta' dan il-prodott sekondarju jkun ċert, ma jkunx jeħtieġ trasformazzjoni minn qabel u jsir bħala parti integrali mill-proċess ta' produzzjoni (ara s-sentenza tal-11 ta' Settembru 2003, AvestaPolarit Chrome, C-114/01, Ġabra p. I-8725).
48. Madankollu, din l-analiżi ta' l-aħħar ma tapplikax fir-rigward tal-fdalijiet minn konsum li ma jistgħux jitqiesu bħala "prodotti sekondarji" ta' proċess ta' fabrikazzjoni jew ta' estrazzjoni li jistgħu jkunu użati mill-ġdid bħala parti integrali mill-proċess ta' produzzjoni.
49. Lanqas ma tista' tiġi aċċettata analiżi simili fir-rigward ta' fdalijiet bħal dawn li ma jistgħux jiġu kkwalifikati bħala oġġetti sekondaman użati mill-ġdid b'mod ċert u komparabbli, mingħajr trasformazzjoni minn qabel.
50. Skond l-interpretazzjoni li tirriżulta minn dispożizzjoni bħall-Artikolu 14 tad-Digriet Liġi Nru 138/02, sabiex fdal minn produzzjoni jew minn konsum ma jiġix ikkwalifikat bħala skart, huwa biżżejjed li jew ikun jew ikun jista' jiġi użat mill-ġdid f'xi proċess ta' produzzjoni jew ta' konsum, jew mingħajr ipproċessar minn qabel u mingħajr ħsara għall-ambjent, jew inkella wara li jkun ipproċessat minn qabel mingħajr madankollu ma jkun jeħtieġ operazzjoni ta' rkupru fis-sens ta' l-Anness II B tad-Direttiva 75/442.
51. Interpretazzjoni bħal din ovvjament twassal sabiex fdalijiet minn produzzjoni jew minn konsum ma jiġux ikkwalifikati bħala skart minkejja li jossodisfaw id-definizzjoni stabbilita fl-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442.
52. F'dan ir-rigward, materjali bħal dawk li huma in kwistjoni fil-kawża prinċipali mhumiex użati mill-ġdid b'mod ċert u mingħajr trasformazzjoni minn qabel bħala parti integrali ta' l-istess proċess ta' produzzjoni jew ta' użu, iżda huma sustanzi jew oġġetti li l-possessuri tagħhom ikunu rmew. Skond l-ispjegazzjonijiet ta' Antonio Niselli, il-materjali kontenzjużi kienu sussegwentament magħżula u eventwalment kienu suġġetti għal ċertu pproċessar u jikkostitwixxu materja prima sekondarja destinata għall-industrija ta' l-azzar. F'kuntest bħal dan, huma għandhom madankollu jibqgħu jiġu kkwalifikati bħala skart sakemm ikunu ġew effettivament riċiklati fi prodotti ta' l-azzar, jiġifieri sakemm jikkostitwixxu l-prodotti miksuba mill-proċess ta' trasformazzjoni li għalih huma destinati. Fil-fażijiet preċedenti huma, fil-fatt, ikunu għadhom ma jistgħux jitqiesu bħala riċiklati peress li l-imsemmi proċess ta' trasformazzjoni jkun għadu ma spiċċax. Mill-banda l-oħra, minbarra fil-każijiet fejn il-prodotti miksuba jkunu mbagħad huma stess imwarrba, il-mument li fih il-materjali in kwistjoni jitilfu l-kwalifikazzjoni tagħhom bħala skart ma jistax jiġi stabbilit bħala stadju industrijali jew kummerċjali li jiġi wara t-trasformazzjoni tagħhom fi prodotti ta' l-azzar peress li f'dan il-mument dawn il-prodotti bil-kemm ikunu jistgħu jiġu distinti minn prodotti oħra ta' l-azzar li jkunu prodotti li jirriżultaw minn materji primi primarji (ara, fil-każ partikolari ta' skart ta' ippakkjar riċiklat, is-sentenza tad-19 ta' Ġunju 2003, Mayer Parry Recycling, C-444/00, Ġabra p. I-6163, punti 61 sa 75).
53. Għaldaqstant, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-kunċett ta' skart fis-sens ta' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442 m'għandux jiġi interpretat fis-sens li jeskludi l-fdalijiet kollha minn produzzjoni jew minn konsum li jistgħu jkunu jew fil-fatt ikunu użati mill-ġdid fi proċess ta' produzzjoni jew ta' konsum, jew wara pproċessar minn qabel u mingħajr ħsara għall-ambjent, jew inkella wara li jkunu pproċessati minn qabel mingħajr madankollu ma tkun meħtieġa operazzjoni ta' rkupru fis-sens ta' l-Anness II B ta' din id-direttiva.
Fuq l-ispejjeż
54. Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja, (It-Tieni Awla), taqta' u tiddeċiedi li:
1) Id-definizzjoni ta' skart mogħtija fl-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 75/442/KEE, tal-15 ta' Lulju 1975, dwar l-iskart, emendata mid-Direttiva tal-Kunsill 91/156/KEE, tat-18 ta' Marzu 1991, u mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 96/350/KE, ta' l-24 ta' Mejju 1996, ma tistax tiġi interpretata fis-sens li tkopri biss is-sustanzi jew oġġetti destinati jew suġġetti għall-operazzjonijiet ta' rimi jew ta' rkupru msemmija fl-Annessi II A u II B ta' l-imsemmija direttiva, jew f'listi ekwivalenti, jew li l-possessur tagħhom ikollu l-intenzjoni jew l-obbligu li jissuġġettahom għal dawn l-operazzjonijiet.
2) Il-kunċett ta' skart fis-sens ta' l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva 75/442 m'għandux jiġi interpretat fis-sens li jeskludi l-fdalijiet kollha minn produzzjoni jew minn konsum li jistgħu jkunu jew fil-fatt ikunu użati mill-ġdid fi proċess ta' produzzjoni jew ta' konsum, jew wara pproċessar minn qabel u mingħajr ħsara għall-ambjent, jew inkella wara li jkunu pproċessati minn qabel mingħajr madankollu ma tkun meħtieġa operazzjoni ta' rkupru fis-sens ta' l-Anness II B ta' din id-direttiva.