62005CJ0142
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
4 ta’ Ġunju 2009 (
*1
)
“Direttiva 94/25/KE — Approssimazzjoni tal-liġijiet — Dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni — Projbizzjoni tal-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur barra mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi — Artikoli 28 KE u 30 KE — Miżuri li għandhom effett ekwivalenti — Aċċess għas-suq — Ostakolu — Protezzjoni tal-ambjent — Proporzjonalità”
Fil-Kawża C-142/05,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE, imressqa mil-Luleå Tingsrätt (l-Isvezja), permezz ta’ deċiżjoni tat-22 ta’ Frar 2005, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-, fil-proċedura
Åklagaren
vs
Percy Mickelsson,
Joakim Roos,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn C. W. A. Timmermans, President tal-Awla, J. Makarczyk, P. Kūris, G. Arestis (Relatur) u J. Klučka, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: J. Swedenborg, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-13 ta’ Lulju 2006,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal P. Mickelsson u J. Roos, minn P. Olofsson u H. Tiberg, advokater,
—
għall-Gvern Svediż, minn A. Kruse, bħala aġent,
—
għall-Gvern Ġermaniż, minn M. Lumma u U. Forsthoff, bħala aġenti,
—
għall-Gvern Awstrijak, minn E. Riedl u G. Eberhard, bħala aġenti,
—
għall-Gvern Norveġiż, minn A. Eide, F. Platou Amble u G. Hanssen, bħala aġenti,
—
għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn L. Ström van Lier u M. van Beek, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-14 ta’ Diċembru 2006,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 28 KE sa 30 KE, kif ukoll tad-Direttiva 94/25/KE tal-Parlament u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Ġunju 1994, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu mad-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 13, p. 196), kif emendata bid-Direttiva 2003/44/KE tal-Parlament u tal-Kunsill, tas- (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 31, p. 409).
2
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali mibdija mill-Åklagaren (prosekutur pubbliku) kontra P. Mickelsson u J. Roos minħabba n-nuqqas ta’ osservanza minn dawn tal-aħħar tal-projbizzjoni tal-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur (iktar ’il quddiem il-“VNM”), kif previst mil-leġiżlazzjoni Svediża (Vattenskoterförordningen) dwar l-użu tagħhom (iktar ’il quddiem il-“leġiżlazzjoni nazzjonali”).
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3
Skont it-tieni premessa tad-Direttiva 94/25:
“[I]l-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi fis-seħħ fid-diversi Stati Membri dwar il-karatteristiċi tas-sigurtà tad-dgħajjes tar-rikreazzjoni jvarjaw fil-kamp ta’ l-applikazzjoni u fil-kontenut; billi dan in-nuqqas ta’ qbil bejniethom jista’ joħloq ostakoli għall-kummerċ u kondizzjonijiet mhux ugwali tal-kompetizzjoni fis-suq intern”.
4
It-tielet premessa tad-Direttiva 94/25 tgħid:
“[L-]armonizzazzjoni tal-leġislazzjoni nazzjonali hi l-uniku mod sabiex jitneħħew dawn l-ostakoli għall-kummerc liberu; billi dan il-għan ma jistax jintlaħaq b’mod sodisfaċenti mill-Istati Membri individwali; billi din id-Direttiva tistabilixxi biss il-ħtiġiet vitali għall-moviment ħieles tad-dgħajjes tar-rikreazzjoni”.
5
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 94/25 jiddefinixxi l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva. Din id-dispożizzjoni ġiet issostitwita mit-test li jidher fl-Artikolu 1 tad-Direttiva 2003/44 li b’mod partikolari wessa’ l-kamp ta’ applikazzjoni sabiex jinkludi fih il-VNM.
6
L-Artikolu 2 tad-Direttiva 94/25, intitolat “Tqegħid fis-suq u dħul fis-servizz”, jgħid:
“1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw illi l-prodotti msemmija fl-Artikolu 1(1) ikunu jistgħu jitqiegħdu fis-suq u mdaħħla fis-servizz b’mod konformi ma’ l-iskop li għalih kienu maħsuba biss jekk ma jqegħdux fil-periklu s-sigurtà u s-saħħa tal-persuni, tal-proprjetà jew ta’ l-ambjent meta mibnija u mantenuti b’mod korrett.
2.   Id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva m’għandhomx iwaqqfu lill-Istati Membri milli jadottaw, b’mod konformi mat-Trattat, dispożizzjonijiet li jikkonċernaw in-navigazzjoni f’ċerti ilmijiet għall-iskop tal-protezzjoni ta’ l-ambjent, ta’ l-istruttura tal-passaġġi ta’ l-ilma, u sabiex jiżguraw is-sigurtà tal-passaġġi ta’ l-ilma, basta li dan ma jeħtieġx il-modifika tad-dgħajjes illi jikkonformaw ma’ din id-Direttiva.”
7
L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 94/25, kif emendat bid-Direttiva 2003/44, jgħid:
“Stati Membri m’għandhomx jipprojbixxu, jirrestrinġu jew jimpedixxu t-tqegħid fis-suq u/jew id-dħul fis-servizz fit-territorju tagħhom ta’ prodotti msemmija fl-Artikolu 1(1) bil-marka CE msemmija fl-Anness IV, li tindika l-konformità tagħhom mad-dispożizzjonijiet kollha ta’ din id-Direttiva, inklużi l-proċeduri ta’ konformità stabbiliti fil-Kapitolu II.”
8
L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2003/44 jiddisponi li:
“L-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji sabiex jikkonformaw mal-ħtiġiet ta’ din id-Direttiva sat-30 ta’ Ġunju 2004. Għandhom immedjatament jinfurmaw lill-Kummissjoni bihom. L-Istati Membri għandhom japplikaw dawn il-miżuri mill-.”
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
9
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali daħlet fis-seħħ fil-15 ta’ Lulju 2004.
10
L-Artikolu 1 ta’ din il-leġiżlazzjoni nazzjonali jiddisponi:
“‘Dgħajsa personali bil-mutur’ tfisser dgħajsa ta’ mhux iktar minn erba’ metri fit-tul li għandha magna li 1) jkollha magna bil-kombustjoni interna b’pompa b’ġett tal-ilma bħala s-sors ewlieni ta’ propulsjoni tagħha, u 2) li tkun iddisinjata sabiex tiġi mmanuvrata minn persuna waħda jew diversi persuni bil-qiegħda, bil-wieqfa jew għarkuptejhom fuq il-buq, u mhux ġo fih.”
11
L-Artikolu 2 tal-leġiżlazzjoni nazzjonali jipprevedi:
“Id-dgħajjes personali bil-mutur jistgħu jintużaw biss f’passaġġi tal-ilma pubbliċi u fl-ilmijiet iddefiniti fl-Artikolu 3(1)”
12
Skont l-Artikolu 3 tal-leġiżlazzjoni nazzjonali:
“Il-länsstyrelsen [l-awtorità amministrattiva tal-kontea] tista’ tistabbilixxi regoli li jistipulaw f’liema ilmijiet, minbarra l-passaġġi tal-ilma pubbliċi, jistgħu jintużaw dgħajjes personali bil-mutur. Iżda hija għandha l-obbligu li fi kwalunkwe każ tadotta dispożizzjonijiet għall-użu ta’ tali dgħajjes personali bil-mutur fi:
1)
ilmijiet li huma suġġetti għal ammont tant kbir ta’ attività oħra tal-bniedem illi l-istorbju prevedibbli u fastidji oħra minħabba l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur ma jistgħux ikunu kkunsidrati li jagħtu fastidju sinjifikattiv lill-pubbliku jew l-ambjent,
2)
ilmijiet li jinsabu ’l bogħod minn żoni residenzjali jew ta’ villeġġjaturi li ma tantx huma ta’ valur mill-perspettiva tal-ħarsien tal-ambjent naturali u kulturali, tal-biodiversità, tal-ħajja fil-beraħ, tas-sajd għad-divertiment jew professjonali, u
3)
ilmijiet oħra fejn l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur ma jikkawżax fastidju lill-pubbliku minħabba storbju jew fastidji oħra u lanqas ma jikkawża riskju sinjifikattiv ta’ ħsara jew taqlib fir-rigward tal-flora jew fawna jew ta’ tkattir ta’ mard li jittieħed.
Il-länsstyrelsen tista’ wkoll jekk dan ikun neċessarju sabiex jiġu evitati l-fastidji u r-riskji ta’ ħsara msemmija fil-punt 3 tal-ewwel subparagrafu, tillimita l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur għal ċerti partijiet mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi, u tirregola l-aċċess għal u l-ħruġ mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi”.
13
Skont l-Artikolu 5 tal-leġiżlazzjoni nazzjonali, kull min isuq VNM bi ksur tal-Artikoli 2 u 3 jew ta’ dispożizzjonijiet adottati abbażi tal-Artikolu 3, jeħel multa.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
14
Il-prosekutur pubbliku beda proċeduri kriminali kontra P. Mickelsson u J. Roos quddiem il-Luleå Tingsrätt, talli, fit-8 ta’ Awwissu 2004, bi ksur tal-leġiżlazzjoni nazzjonali, saqu VNM f’ilmijiet li jinsabu barra mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi. L-imputati ma jikkontestawx il-fatti, imma jsostnu li l-applikazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni tmur kontra l-Artikolu 28 KE kif ukoll id-Direttiva 94/25.
15
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Luleå Tingsrätt ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja ż-żewġ domandi preliminari li ġejjin:
“1.
a)
L-Artikoli 28 KE sa 30 KE jipprekludu dispożizzjonijiet nazzjonali, bħar-regolament Svediż dwar il-jet-skis, li jipprojbixxu l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur barra minn passaġġi tal-ilma pubbliċi jew ilmijiet li fir-rigward tagħhom l-awtorità lokali tkun adottat regoli sabiex tippermetti l-użu tagħhom, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali?
1. b)
Sussidjarjament, l-Artikoli 28 KE sa 30 KE jipprekludu lil Stat Membru milli japplika dispożizzjonijiet ta’ dan it-tip b’tali mod li jkun qed jipprojbixxi l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur ukoll f’ilmijiet li fir-rigward tagħhom l-awtorità lokali ma tkunx għadha ddeċidiet jekk għandhiex tawtorizza dan l-użu jew le?
2.
Id-Direttiva [94/25] tipprekludi dispożizzjonijiet ta’ liġi nazzjonali milli jipprojbixxu l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur kif stabbilit hawn fuq?”
Fuq id-domandi preliminari
16
Bid-domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tal-rinviju tistaqsi, sostanzjalment, jekk id-Direttiva 94/25 jew, jekk ikun il-każ, l-Artikoli 28 KE u 30 KE, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik fil-kawża prinċipali, li tipprojbixxi l-użu ta’ VNM barra mill-passaġġi deżinjati.
Fuq l-interpretazzjoni tad-Direttiva 94/25
17
Bl-emenda tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 94/25, id-Direttiva 2003/44 wessgħet il-kamp ta’ applikazzjoni tal-ewwel direttiva b’mod partikolari sabiex tinkludi fiha l-VNM.
18
Skont l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2003/44, l-Istati Membri kellhom jadottaw il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji sabiex jikkonformaw mal-ħtiġiet ta’ din id-direttiva sat-30 ta’ Ġunju 2004. L-Istati Membri kienu marbuta japplikaw dawn id-dispożizzjonijiet mill-.
19
Jirriżulta mid-Direttiva 2003/44 li hija ma kinitx applikabbli fiż-żmien li seħħu l-fatti li jinvolvu l-VNM fil-kawża prinċipali.
20
Barra minn hekk, l-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 94/25, kif emendat bid-Direttiva 2003/44, jippreċiża li d-dispożizzjonijiet tiegħu ma jżommux lill-Istati Membri milli jadottaw, b’osservanza tat-Trattat, dispożizzjonijiet li jikkonċernaw in-navigazzjoni f’ċerti ilmijiet għall-iskop tal-protezzjoni tal-ambjent, tal-istruttura tal-passaġġi tal-ilma, u sabiex jiżguraw is-sigurtà tal-passaġġi tal-ilma, bil-kundizzjoni li dan ma jeżiġix il-modifika tad-dgħajjes li jkunu konformi mal-imsemmija direttiva.
21
Għaldaqstant, skont l-Artikolu 2(2) tagħha, din id-direttiva ma tipprekludix dispożizzjonijiet nazzjonali li, għal raġunijiet ta’ protezzjoni tal-ambjent, jipprojbixxu l-użu ta’ VNM f’xi ilmijiet, bil-kundizzjoni li dawn id-dispożizzjonijiet ma jmorrux kontra r-regoli tat-Trattat.
22
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali taqa’ taħt il-kategorija ta’ miżuri nazzjonali indikati minn din l-aħħar dispożizzjoni tad-Direttiva 94/25. Fil-fatt, din il-leġiżlazzjoni tipprevedi projbizzjoni ġenerali tal-użu tal-VNM barra mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi. Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 3 ta’ din il-leġiżlazzjoni, il-länsstyrelsen jista’ jindika, għall-kontea, żoni li jinsabu barra mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi li fihom jistgħu jintużaw il-VNM. Madankollu, il-länsstyrelsen huwa marbut li jadotta dispożizzjonijiet f’dan is-sens fir-rigward tal-ilmijiet imsemmija fil-punti 1 sa 3 tal-Artikolu 3 ta’ din il-leġiżlazzjoni.
23
Għandu għaldaqstant jiġi eżaminat jekk l-Artikoli 28 KE u 30 KE jipprekludux regoli nazzjonali bħal dawk fil-kawża prinċipali.
Fuq l-interpretazzjoni tal-Artikoli 28 KE u 30 KE
24
Għandu jitfakkar li għandhom jiġu kkunsidrati bħala miżuri li għandhom effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni fis-sens tal-Artikolu 28 KE l-miżuri meħuda minn Stat Membru li l-għan jew l-effett tagħhom huwa li jittrattaw b’mod inqas favorevoli l-prodotti li joriġinaw minn Stati Membri oħra, kif ukoll l-ostakoli għall-moviment liberu tal-merkanzija li jirriżultaw, fin-nuqqas ta’ armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali, mill-applikazzjoni, lill-merkanzija provenjenti minn Stati Membri oħra, fejn ikunu ġew maħduma jew imqiegħda għall-kummerċ, ta’ regoli fuq ir-rekwiżiti li jkollha tissodisfa l-merkanzija, anki jekk dawn ir-rekwiżiti jkunu applikabbli bla distinzjoni għall-prodotti kollha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-20 ta’ Frar 1979, Rewe-Zentral, magħrufa bħala “Cassis de Dijon”, 120/78, Ġabra p. 649, punti 6, 14 u 15; tas-, Familiapress, C-368/95, Ġabra p. I-3689, punt 8, kif ukoll tal-, Deutscher Apothekerverband, C-322/01, Ġabra p. I-14887, punt 67). Taqa’ wkoll taħt dan il-kunċett kull miżura oħra li tostakola l-aċċess għas-suq ta’ Stat Membru lil prodotti li joriġinaw minn Stati Membri oħra (ara s-sentenza tal-, Il-Kummissjoni vs L-Italja, C-110/05, Ġabra p. I-519, punt 37).
25
Jirriżulta mill-proċess trażmess lill-Qorti tal-Ġustizzja li, fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali, l-ebda żona miftuħa għan-navigazzjoni għall-VNM ma kienet giet iddeżinjata, b’mod li l-użu tal-VNM ma kienx awtorizzat ħlief fil-passaġġi tal-ilma pubbliċi. Madankollu, l-imputati fil-kawża prinċipali kif ukoll il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej isostnu li dawn il-passaġġi huma intiżi għat-traffiku ta’ dgħajjes kbar ta’ natura kummerċjali, ħaġa li tirrendi l-użu tal-VNM perikoluż u li, f’kull każ, il-parti l-kbira tal-ilmijiet Svediżi jinsabu barra minn dawn il-passaġġi. Il-possibbiltà reali ta’ użu tal-VNM hija, konsegwentement, biss marġinali.
26
Anki jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni ma għandhiex bħala skop li tittratta b’mod inqas favorevoli l-prodotti li joriġinaw minn Stati Membri oħra, ħaġa li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, ir-restrizzjoni tal-użu ta’ prodott li hija timponi fit-territorju ta’ Stat Membru tista’, minħabba l-portata tagħha, ikollha influwenza kunsiderevoli fuq l-aġir tal-konsumaturi, li tista’, min-naħa l-oħra, taffettwa l-aċċess ta’ dan il-prodott fis-suq ta’ dan l-Istat Membru (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 56).
27
Fil-fatt, il-konsumaturi, meta jkunu jafu li l-użu awtorizzat minn din il-leġiżlazzjoni huwa limitat ħafna, ikollhom interess imnaqqas fix-xiri tiegħu (ara, f’dan is-sens, Il-Kummissjoni vs L-Italja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 57).
28
F’dan ir-rigward, meta r-regoli nazzjonali għad-deżinjazzjoni tal-ilmijiet u tal-passaġġi tal-ilma jkollhom l-effett li jżommu lill-utenti tal-VNM milli jużawhom sew u kif suppost jew li jillimitaw ħafna l-użu tagħhom, ħaġa li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, dawn ir-regoli jkollhom l-effett li jostakolaw l-aċċess ta’ dawn il-prodotti fis-suq nazzjonali inkwistjoni u jikkostitwixxu, għaldaqstant, bla ħsara għal ġustifikazzjoni taħt l-Artikolu 30 KE jew ta’ eżiġenzi imperattivi ta’ interess ġenerali, miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi għall-importazzjoni, li hija pprojbita mill-Artikolu 28 KE.
29
Barra minn hekk, f’kull każ, id-dispożizzjoni nazzjonali għandha tiggarantixxi t-twettiq tal-għan imfittex u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq (ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 59 u l-ġurisprudenza ċċitata).
30
Il-gvern Svediż isostni li l-leġiżlazzjoni nazzjonali hija ġġustifikata mill-għan tal-protezzjoni tal-ambjent kif ukoll mill-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 30 KE. Il-limitazzjoni tal-użu tal-VNM għal żoni determinati jippermetti, b’mod partikolari, li jiġi evitat taqlib inaċċettabbli għall-ambjent. Fil-fatt, l-użu tal-VNM ikollu konsegwenzi negattivi għall-fawna, b’mod partikolari meta dgħajsa tintuża għal żmien twil f’superfiċji żgħira jew tinstaq b’veloċità kbira. Il-ħsejjes kollha li jinħolqu huma ta’ ħsara għall-persuni u għall-annimali, b’mod partikolari għal ċerti speċi ta’ għasafar protetti. Barra minn hekk, it-trasport ħafif tal-VNM jiffaċilita t-tixrid ta’ mard tal-annimali.
31
Hemm lok li jiġi indikat, f’dan ir-rigward, li, skont l-Artikolu 30 KE, l-Artikolu 28 KE ma jipprekludix projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet għall-importazzjoni li jkunu ġġustifikati b’mod partikolari minn raġunijiet ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-bnedmin u tal-annimali jew mill-preżervazzjoni tal-veġetazzjoni.
32
Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, l-għan tal-protezzjoni tal-ambjent jista’ jiġġustifika miżuri nazzjonali li jistgħu jostakolaw il-kummerċ intra-Komunitarju, bil-kundizzjoni li dawn il-miżuri jkunu proporzjonati għall-għan imfittex (ara s-sentenza tal-11 ta’ Diċembru 2008, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija, C-524/07, punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata).
33
Peress li l-protezzjoni tal-ambjent, minn naħa, u l-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-bniedem u tal-annimali, kif ukoll il-preżervazzjoni tal-pjanti, min-naħa l-oħra, huma, f’dan il-każ, għanijiet marbuta intimament, hemm lok li dawn l-għanijiet jiġu eżaminati flimkien, sabiex tiġi evalwata n-natura ġustifikattiva ta’ leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
34
Huwa paċifiku li limitazzjoni jew projbizzjoni tal-użu tal-VNM ikunu mezz adatt sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-ambjent. Madankollu, sabiex il-leġiżlazzjoni nazzjonali tkun tista’ titqies li hija ġustifikata, huma dejjem l-awtoritajiet nazzjonali li għandhom juru li l-effetti restrittivi tagħha fuq il-moviment liberu tal-merkanzija ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan il-għan jintlaħaq.
35
Il-gvern Svediż isostni li l-projbizzjoni tal-użu tal-VNM iħalli lill-utenti tiegħu mhux inqas minn 300 passaġġ tal-ilma pubbliku fil-kosta Svediża u fl-ibħra interni, li hija żona mifruxa ħafna. Barra minn hekk, is-sitwazzjoni ġeografika ta’ dawn iż-żoni akwatiċi fl-Isvezja teskludi miżuri ta’ portata differenti mid-dispożizzjonijiet li jinsabu fil-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
36
F’dan ir-rigward, għalkemm mhuwiex eskluż, fil-każ inkwistjoni, li miżuri oħra barra l-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 2 tal-leġiżlazzjoni nazzjonali jkunu jistgħu jiżguraw ċertu livell ta’ protezzjoni tal-ambjent, xorta’ jibqa’ l-fatt li l-Istati Membri ma jistgħux jiġu mċaħħda mill-possibbiltà li jilħqu għan bħalma huwa l-protezzjoni tal-ambjent permezz tal-adozzjoni ta’ regoli ġenerali li jkunu, minn naħa, neċessarji minħabba l-karatteristiċi ġeografiċi partikolari tal-Istat Membru kkonċernat u, min-naħa l-oħra, ikunu amministrati u kkontrollati faċilment mill-awtoritajiet nazzjonali (ara, b’analoġija, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja, iċċitata iktar ’il fuq, punt 67).
37
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali tipprevedi projbizzjoni ġenerali tal-użu tal-VNM barra mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi salv għal deżinjazzjoni mil-länsstyrelsen taż-żoni barra minn dawn il-passaġġi li fihom dawn il-VNM ikunu jistgħu jintużaw. F’dan ir-rigward, il-gvern tal-kontea, skont l-istess kliem tal-Artikolu 3 tal-leġiżlazzjoni nazzjonali, huwa marbut li jadotta dispożizzjonijiet għal dan l-iskop taħt il-kundizzjonijiet imsemmija minn dan l-artikolu.
38
Fir-rigward tan-natura allegatament neċessarja tal-miżura inkwistjoni, għandu għaldaqstant jiġi kkonstatat li l-formulazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tħalli hija stess li wieħed jippreżumi li, fiż-żoni li għandhom jiġu ddeżinjati permezz ta’ miżuri ta’ implementazzjoni, il-VNM jistgħu jintużaw mingħajr ma joħolqu riskji jew fastidji li huma meqjusa inaċċettabbli għall-ambjent. Isegwi li projbizzjoni ġenerali tal-użu ta’ dawn il-prodotti barra mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi tikkostitwixxi miżura li tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan tal-protezzjoni tal-ambjent.
39
Leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ bħala prinċipju titqies li hija proporzjonata bil-kundizzjoni li, l-ewwel nett, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jkunu obbligati jieħdu dawk il-miżuri ta’ implementazzjoni, u wara, li dawn l-awtoritajiet ikunu effettivament eżerċitaw il-kompetenza mogħtija lilhom f’dan ir-rigward u jkunu ddeżinjaw iż-żoni skont ir-rekwiżiti previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali u, fl-aħħar nett, li dawn il-miżuri jkunu ġew adottati f’terminu raġonevoli wara li din il-leġiżlazzjoni tkun daħlet fis-seħħ.
40
Isegwi li leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ tiġi ġġustifikata mill-għan tal-protezzjoni tal-ambjent bil-kundizzjoni li jiġu osservati r-rekwiżiti indikati iktar ’il quddiem. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, fil-każ inkwistjoni fil-kawża prinċipali, dawn il-kundizzjonijiet ġewx osservati.
41
F’dan ir-rigward, hemm lok li jitfakkar li, fil-kuntest tal-proċedura msemmija fl-Artikolu 234 KE, ibbażata fuq separazzjoni ċara tal-funzjonijiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, kull evalwazzjoni tal-fatti tal-kawża taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni tal-qorti nazzjonali (sentenza tal-14 ta’ Frar 2008, Varec, C-450/06, Ġabra p. I-581, punt 23). Madankollu, sabiex tingħata risposta effettiva, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, fi spirtu ta’ kooperazzjoni mal-qrati nazzjonali, tagħtiha dawk l-indikazzjonijiet li hija tqis li huma neċessarji (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-, MOTOE, C-49/07, Ġabra p. I-4863, punt 30).
42
Fil-kawża prinċipali, fil-mument li fih seħħew il-fatti, il-leġiżlazzjoni nazzjonali kienet ilha biss madwar tliet ġimgħat li daħlet fis-seħħ. Issa, in-nuqqas ta’ adozzjoni tal-imsemmija miżuri ta’ implementazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni meta din tal-aħħar kienet għadha kemm daħlet fis-seħħ, ma għandux neċessarjament jaffettwa l-proporzjonalità tagħha inkwantu l-awtorità kompetenti seta’ ma kellhiex il-ħin neċessarju sabiex tfassal il-miżuri inkwistjoni, ħaġa li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika.
43
Barra minn hekk, jekk il-qorti tar-rinviju kellha tikkonstata li l-miżuri ta’ implementazzjoni jkunu ġew adottati f’terminu raġonevoli, imma wara li seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, u li jkunu ddeżinjaw bħala żoni navigabbli l-ilmijiet li fihom l-imputati fil-kawża prinċipali jkunu nqabdu, sabiex il-miżura nazzjonali tkun tista’ żżomm il-proporzjonalità tagħha u, konsegwentement, il-ġustifikazzjoni tagħha fir-rigward tal-għan tal-protezzjoni tal-ambjent, għandu jiġi permess li din id-deżinjazzjoni tkun tista’ tiġi invokata mill-imsemmija imputati, kif barra minn hekk huwa meħtieġ ukoll mill-prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju tal-applikazzjoni retroattiva, skont il-każ, tal-liġi kriminali l-iktar favorevoli u tal-piena l-iktar ħafifa (sentenza tat-3 ta’ Mejju 2005, Berlusconi et, C-387/02, C-391/02 u C-403/02, Ġabra p. I-3565, punt 68).
44
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta’ qabel, hemm lok li tingħata r-risposta lid-domandi magħmula li d-Direttiva 94/25, kif emendata bid-Direttiva 2003/44, ma tipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li, għal raġunijiet marbuta mal-protezzjoni tal-ambjent, tipprojbixxi l-użu ta’ VNM barra mill-passaġġi ddeżinjati. L-Artikoli 28 KE u 30 KE ma jipprekludux din il-leġiżlazzjoni nazzjonali, bil-kundizzjoni li:
—
l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jkunu marbuta li jieħdu l-miżuri ta’ implementazzjoni previsti sabiex jiddeżinjaw żoni barra mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi li fihom il-VNM ikunu jistgħu jintużaw,
—
dawn l-awtoritajiet ikunu effettivament eżerċitaw il-kompetenza mogħtija lilhom f’dan ir-rigward u jkunu ddeżinjaw iż-żoni b’osservanza tar-rekwiżiti previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali,
—
u li dawn il-miżuri jkunu ġew adottati f’terminu raġonevoli wara d-dħul fis-seħħ ta’ din il-leġiżlazzjoni.
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, fil-każ inkwistjoni fil-kawża prinċipali, dawn ir-rekwiżiti jkunux ġew osservati.
Fuq l-ispejjeż
45
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
Id-Direttiva 94/25/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Ġunju 1994, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu mad-dgħajjes illi jintużaw għar-rikreazzjoni, kif emendata bid-Direttiva 2003/44/KE, ma tipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li, għal raġunijiet marbuta mal-protezzjoni tal-ambjent, tipprojbixxi l-użu ta’ dgħajjes personali bil-mutur barra mill-passaġġi ddeżinjati.
2)
L-Artikoli 28 KE u 30 KE ma jipprekludux din il-leġiżlazzjoni nazzjonali, bil-kundizzjoni li:
—
l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jkunu marbuta li jieħdu l-miżuri ta’ implementazzjoni previsti sabiex jiddeżinjaw żoni barra mill-passaġġi tal-ilma pubbliċi li fihom id-dgħajjes personali bil-mutur ikunu jistgħu jintużaw,
—
dawn l-awtoritajiet ikunu effettivament eżerċitaw il-kompetenza mogħtija lilhom f’dan ir-rigward u jkunu ddeżinjaw iż-żoni b’osservanza tar-rekwiżiti previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali,
—
u li dawn il-miżuri jkunu ġew adottati f’terminu raġonevoli wara d-dħul fis-seħħ ta’ din il-leġiżlazzjoni.
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, fil-każ inkwistjoni fil-kawża prinċipali, dawn ir-rekwiżiti jkunux ġew osservati.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Isvediż.