62018CJ0002_RES
Kawża C‑2/18
Lietuvos Respublikos Seimo narių grupė
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mil-Lietuvos Respublikos Konstitucinis Teismas)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) tat-13 ta’ Novembru 2019
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika Agrikola Komuni – Organizzazzjoni komuni tas-swieq – Ħalib u prodotti mill-ħalib – Regolament (UE) Nru 1308/2013 – Artikolu 148(4) – Kuntratt ta’ kunsinna ta’ ħalib mhux ipproċessat – Negozjar liberu tal-prezz – Ġlieda kontra l-prattiki kummerċjali żleali – Projbizzjoni ta’ pagament ta’ prezzijiet differenti lill-produtturi ta’ ħalib mhux ipproċessat li jagħmlu parti minn grupp ikkostitwit skont il-kwantità mibjugħa kuljum u ta’ tnaqqis fil-prezz mingħajr ġustifikazzjoni”
Agrikoltura – Organizzazzjoni komuni tas-swieq – Ħalib u prodotti mill-ħalib – Relazzjonijiet kuntrattwali f’dan is-settur – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprojbixxi l-pagament ta’ prezzijiet differenti lill-produtturi ta’ ħalib mhux ipproċessat li jagħmlu parti minn grupp ikkostitwit skont il-kwantità mibjugħa kuljum – Ammissibbiltà – Kundizzjonijiet – Leġiżlazzjoni li hija xierqa sabiex jintlaħaq l-għan ta’ ġlieda kontra l-prattiki kummerċjali żleali – Osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1308/2013, Artikolu 148)
(ara l-punti 30, 35, 45, 49-53, 56-57, 62, 70, dispożittiv 1)
Agrikoltura – Organizzazzjoni komuni tas-swieq – Ħalib u prodotti mill-ħalib – Relazzjonijiet kuntrattwali f’dan is-settur – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprojbixxi lix-xerrejja ta’ ħalib mhux ipproċessat milli jbaxxu mingħajr ġustifikazzjoni l-prezz miftiehem mal-produtturi u li tissuġġetta kull tnaqqis fil-prezz b’iktar minn 3 % għal awtorizzazzjoni tal-awtorità nazzjonali kompetenti – Ammissibbiltà – Kundizzjonijiet – Leġiżlazzjoni li hija xierqa sabiex jintlaħaq l-għan ta’ ġlieda kontra l-prattiki kummerċjali żleali – Osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1308/2013, Artikolu 148)
(ara l-punti 72-74, 78, 82, dispożittiv 2)
Sunt
Id-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix miżuri nazzjonali fil-qasam tal-ġlieda kontra l-prattiki żleali li għandhom bħala effett li jirrestrinġu l-proċess ta’ negozjar liberu tal-prezzijiet fis-settur tal-ħalib mhux ipproċessat
Permezz tas-sentenza tagħha tat-13 ta’ Novembru 2019, Lietuvos Respublikos Seimo narių grupė (C‑2/18), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-Regolament Nru 1308/2013, li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli (
1
), ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li, bl-għan tal-ġlieda kontra l-prattiki kummerċjali żleali, tipprojbixxi lix-xerrejja ta’ ħalib mhux ipproċessat milli jħallsu prezz tax-xiri differenti lil produtturi li għandhom jitqiesu li jagħmlu parti mill-istess grupp fir-rigward tal-kwantità ta’ ħalib mhux ipproċessat mibjugħ kuljum, li jkun ta’ kompożizzjoni u ta’ kwalità identiċi kif ukoll ikkunsinnat skont l-istess metodi, sa fejn l-imsemmija leġiżlazzjoni tkun xierqa sabiex tiggarantixxi l-ksib tal-għan segwit u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jintlaħaq l-imsemmi għan. Għall-istess għan ta’ ġlieda kontra l-prattiki kummerċjali żleali, il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat ukoll li l-Istati Membri jistgħu jadottaw leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprojbixxi lix-xerrej ta’ ħalib mhux ipproċessat milli jnaqqas, mingħajr ġustifikazzjoni, il-prezz miftiehem mal-produttur u li tissuġġetta kull tnaqqis fil-prezz b’iktar minn 3 % għal awtorizzazzjoni tal-awtorità nazzjonali kompetenti.
It-tilwima fil-kawża prinċipali tinsab fil-kuntest ta’ proċedura ta’ stħarriġ tal-kostituzzjonalità, mibdija minn grupp ta’ membri tal-Parlament Litwani, tal-Liġi li Tipprojbixxi Prattiki Żleali min-naħa ta’ Operaturi Ekonomiċi meta Jixtru u Jbigħu Ħalib mhux Ipproċessat. Din il-liġi kienet tipprevedi, minbarra d-dispożizzjonijiet rigward iż-żewġ projbizzjonijiet iċċitati hawn fuq, li l-bejjiegħa ta’ ħalib mhux ipproċessati kienu mqassma f’għaxar gruppi, ikkostitwiti skont il-kwantità ta’ ħalib mhux ipproċessat mibjugħ kuljum. Il-Liġi kienet tobbliga wkoll lill-operaturi ekonomiċi kkonċernati jistabbilixxu kuntratt bil-miktub, kif jipprevedi l-Artikolu 148(1) tar-Regolament Nru 1308/2013, meta huma kienu jixtru ħalib mhux ipproċessat. Dawn il-miżuri kollha kienu intiżi, prinċipalment, għall-ġlieda kontra l-prattiki kummerċjali żleali tax-xerrejja tal-ħalib mhux ipproċessat fil-konfront tal-parti meqjusa bħala l-iktar dgħajfa, jiġifieri l-produtturi tal-ħalib, fid-dawl tal-karatteristiċi speċifiċi tas-settur. Il-qorti tar-rinviju saqsiet jekk iż-żewġ projbizzjonijiet iċċitati hawn fuq kinux kompatibbli mal-prinċipju ta’ negozjar liberu stabbilit fl-Artikolu 148(4) tar-Regolament Nru 1308/2013.
Il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret qabel kollox li l-politika agrikola komuni taqa’, skont l-Artikolu 4(2)(d) TFUE, taħt kompetenza kondiviża bejn l-Unjoni u l-Istati Membri, u dawn tal-aħħar għandhom għalhekk setgħa leġiżlattiva li tippermettilhom jeżerċitaw il-kompetenza tagħhom sal-punt fejn l-Unjoni ma tkunx eżerċitat il-kompetenza tagħha. Sussegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li l-istabbiliment ta’ organizzazzjoni komuni tas-swieq ma jipprekludix lill-Istati Membri milli japplikaw regoli nazzjonali li jsegwu għan ta’ interess ġenerali differenti minn dawk koperti minn din l-organizzazzjoni komuni tas-swieq, anki jekk dawn ir-regoli għandhom mnejn ikollhom effett fuq il-funzjonament tas-suq intern fis-settur ikkonċernat. Hija speċifikat, f’dan ir-rigward, li l-Unjoni ma eżerċitatx il-kompetenza tagħha b’mod eżawrjenti fil-qasam tar-relazzjonijiet kuntrattwali bejn il-partijiet f’kuntratt ta’ kunsinna ta’ ħalib mhux ipproċessat u li r-riferimenti għal ċerti prattiki żleali li dan ir-regolament jinkludi ma jippermettux li jiġi stabbilit li l-għan ta’ ġlieda kontra l-prattiki żleali huwa kopert mill-imsemmi regolament. Barra minn hekk, fil-fehma tal-Qorti tal-Ġustizzja, interpretazzjoni ta’ dan l-artikolu fis-sens li huwa jipprojbixxi lill-Istati Membri milli jadottaw kwalunkwe miżura intiża għall-ġlieda kontra l-prattiki żleali fis-settur tal-ħalib tkun tmur kontra l-għan segwit mir-Regolament Nru 1308/2013, li jiġi żgurat żvilupp vijabbli tal-produzzjoni u li jiġu ggarantiti b’dan il-mod kundizzjonijiet tal-għajxien ġusti għall-produtturi tal-ħalib, b’mod konformi mal-għanijiet tal-politika agrikola komuni, kif ukoll l-għan li tiġi żgurata ż-żamma ta’ kompetizzjoni effettiva fis-swieq tal-prodotti agrikoli. Għalhekk il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet il-kompetenza residwa tal-Istati Membri sabiex jadottaw miżuri, fil-qasam tal-ġlieda kontra l-prattiki kummerċjali żleali, li għandhom bħala effett li jirrestrinġu l-proċess ta’ negozjar liberu tal-prezzijiet, anki jekk dawn il-miżuri jkollhom effett fuq il-prinċipju ta’ negozjar liberu tal-prezz li għandu jitħallas għall-kunsinna ta’ ħalib mhux ipproċessat previst fl-Artikolu 148 tar-Regolament Nru 1308/2013. Madankollu hija ddikjarat li tali miżuri għandhom ikunu fi proporzjon mal-għan li huma jswegu. F’dan il-każ, hija ddeċidiet li l-leġiżlazzjoni Litwana inkwistjoni tidher li hija xierqa sabiex tipprevjeni r-riskju li l-parti meqjusa bħala l-iktar dgħajfa – jiġifieri l-produtturi tal-ħalib – tiġi mġiegħla taċċetta tnaqqis fil-prezz mhux iġġustifikat u, għalhekk, għall-ġlieda kontra eventwali prattiki kummerċjali żleali, u li, fid-dawl tal-għanijiet tal-politika agrikola komuni kif ukoll tal-funzjonament tajjeb tal-organizzazzjoni komuni tas-suq, din il-leġiżlazzjoni ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jintlaħqu l-għanijiet li hija ssegwi, u dan għandu, madankollu, jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
(
1
)	Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 922/72, (KEE) Nru 234/79, (KE) Nru 1037/2001 u (KE) Nru 1234/2007 (ĠU 2013, L 347, p. 671, rettifika fil-ĠU 2014, L 189, p. 261), kif emendat permezz tar-Regolament (UE) 2017/2393 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Diċembru 2017 (ĠU 2017, L 350, p. 15).