Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla komposta minn ħames Imħallfin)
29 ta’ April 2026 (*)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Tassazzjoni – Dazji tas-sisa – Dazji tas-sisa applikabbli għat-tabakk immanifatturat – Tabakk għat-tipjip – Kunċett ta’ ‘tabakk li jista’ jintuża għat-tipjip mingħajr ipproċessar industrijali ulterjuri’ – Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64/UE – Frammenti (bċejjeċ) ta’ tabakk mhux maħdum, mhux maqtugħ u midrus, li jista’ jiġi pproċessat f’tabakk tal-pipa tal-ilma permezz ta’ proċess kumpless li jsir fid-dar mill-konsumatur”
Fil-Kawża T‑194/25,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tas‑17 ta’ Settembru 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑5 ta’ Marzu 2025, fil-proċedura
Hauptzollamt A
vs
Scrap-Transporteur,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla, ikkostitwita minn ħames Imħallfin sedenti),
komposta minn N. Półtorak, Presidenta, G. Hesse (Relatur), G. Steinfatt, D. Petrlík u I. Dimitrakopoulos, Imħallfin,
Avukata Ġenerali: M. Brkan,
Reġistratur: P. Cullen, Amministratur,
wara li rat it-trażmissjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja tat-talba għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti Ġenerali fl‑20 ta’ Marzu 2025, skont it-tielet paragrafu tal-Artikolu 50b tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea,
wara li rat is-suġġett imsemmi fil-punt (b) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 50b tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u l-assenza ta’ domanda indipendenti ta’ interpretazzjoni fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 50b tal-imsemmi Statut,
wara li rat il-fażi bil-miktub tal-proċedura,
wara s-seduta tal‑15 ta’ Jannar 2026,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għal Scrap-Transporteur, minn L. Beernink, T. Krause u M. Nagel, Rechtsanwälte,
–        għall-Gvern Ġermaniż, minn J. Möller u N. Scheffel, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn M. Björkland u B. Eggers, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstemgħet l-Avukata Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 2011/64/UE tal‑21 ta’ Ġunju 2011 dwar l-istruttura u r-rati tad-dazju tas-sisa fuq it-tabakk manifatturat (ĠU 2011, L 176, p. 24).
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn il-Hauptzollamt A (l-Uffiċċju Doganali Prinċipali A, il-Ġermanja) (iktar ’il quddiem l-“Uffiċċju Doganali”) u Scrap-Transporteur, dwar il-qbid ta’ merkanzija ttrasportata fil-Ġermanja f’vettura li tappartjeni lil dan tal-aħħar.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3        Il-premessi 2, 3, 8, 9 u 15 tad-Direttiva 2011/64 jipprovdu kif ġej:
“(2) Jeħtieġ li l-leġiżlazzjoni fiskali tal-Unjoni dwar il-prodotti tat-tabakk tiżgura t-tħaddim tajjeb tas-suq intern u, flistess ħin, livell għoli ta’ ħarsien tas-saħħa [...]
(3) Wieħed mill-għanijiet tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea huwa li jimmantjeni unjoni ekonomika, li l-karatteristiċi tagħha huma simili għal dawk ta’ suq domestiku, fejn hemm kompetizzjoni attiva.
Fejn jidħol tabakk manifatturat, l-intenzjoni wara dan il-għan hija biex l-applikazzjoni fl-Istati Membri tat-taxxi li jaffettwaw il-konsum ta’ prodotti f’dan is-settur ma toħloqx distorsjoni fil-kondizzjonijiet tal-kompetizzjoni u ma tfixkilx il-moviment liberu fi ħdan l-Unjoni.
[...]
(8)       Fl-interess ta’ tassazzjoni uniformi u ġusta, definizzjoni ta’ sigaretti, sigarri u sigarri żgħar u ta’ tabakk ieħor għat-tipjip għandha tkun stabbilita sabiex, [...] tabakk għat-tipjip li huwa simili f’ħafna modi għat-tabakk imqatta’ fin intiż għall-brim tas-sigaretti jiġi ttrattat bħala tabakk imqatta’ fin [...]
(9)       Sa fejn dazji tas-sisa huma kkonċernati, l-armonizzazzjoni tal-istrutturi għandha, b’mod partikolari, tirriżulta f’kompetizzjoni fid-diversikategoriji ta’ tabakk manifatturat li jiffurmaw parti mill-istess grupp li ma ġġarrabx distorsjoni bl-effetti tal-imposizzjoni tat-taxxa u, konsegwentement, fil-ftuħ tas-swieq nazzjonali tal-Istati Membri.
[...]
(15)       F’dak li jirrigwarda l-livelli tal-prezzijiet u s-sisa, b’mod partikolari għas-sigaretti, li huma bl-aktar mod ċar l-aktar kategorija importanti ta’ prodotti tat-tabakk, kif ukoll għat-tabakk imqatta’ fin intiż għall-brim tas-sigaretti, għad hemm differenzi konsiderevoli bejn l-Istati Membri li jistgħu jfixklu t-tħaddim tas-suq intern. Ċertu grad ta’ konverġenza bejn il-livelli ta’ taxxa applikati fl-Istati Membri jgħin biex jitnaqqsu l-frodi u l-kuntrabandu fl-Unjoni.”
4        L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2011/64 jipprovdi dan li ġej:
“Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva tabakk manifatturat għandu jfisser:
[...]
c) tabakk għat-tipjip:
i) tabakk imqatta’ fin intiż għall-brim tas-sigaretti,
ii) tabakk ieħor għat-tipjip.”
5        L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2011/64 jistabbilixxi dan li ġej:
“Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva dawn li ġejjin għandhom jitqiesu li huma sigarri jew sigarri żgħar jekk jistgħu jkunu u, minħabba l-karatteristiċi tagħhom u l-aspettattivi normali tal-konsumatur, huma intiżi esklużivament għat-tipjip [...]”
6        Skont l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2011/64, huwa previst dan li ġej:
“Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva tabakk għat-tipjip ifisser:
a) tabakk li gie mqatta’ jew maqsum, mdawwar jew ippressat f’forma ta’ kaxxi u jista’ jintuża għat-tipjip mingħajr ipproċessar industrijali ulterjuri;
b) skart tat-tabakk [...]”
Id-dritt Ġermaniż
7        L-Artikolu 1 tat-Tabaksteuergesetz (il-Liġi dwar it-Taxxa fuq it-Tabakk), tal‑15 ta’ Lulju 2009 (BGBl. 2009 I, p. 1870), kif emendat bil-Fünftes Gesetz zur Änderung von Verbrauchsteuergesetzen (il-Ħames Liġi li temenda d-dispożizzjonijiet tal-liġijiet dwar id-dazju tas-sisa), tal‑21 ta’ Diċembru 2010 (BGBl. 2010 I, p. 2221), jipprovdi kif ġej:
“(1) It-tabakk immanifatturat huwa suġġett għat-taxxa fuq it-tabakk fit-territorju ta’ applikazzjoni tat-taxxa [...] It-taxxa fuq it-tabakk hija dazju tas-sisa fis-sens tal-Kodiċi tat-Taxxi.
(2) Huwa tabakk immanifatturat:
[...]
3. it-tabakk għat-tipjip (tabakk imqatta’ fin u tabakk tal-pipa): tabakk li gie mqatta’ jew maqsum, mdawwar jew ippressat f’forma ta’ kaxxi u jista’ jintuża għat-tipjip mingħajr ipproċessar industrijali ulterjuri;
[...]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
8        B, kumpannija stabbilita fi Stat Membru, tħallat weraq tat-tabakk mhux ipproċessati tal-varjetà Flue Cured Virginia, qabel ma tqaxxru u tagħmlu f’pakketti tal-imballaġġ ta’ daqsijiet differenti. Hija kkunsinnat lil C, kumpannija stabbilita fil-Ġermanja, seba’ kartuniet ta’ piż totali ta’ 1 225 kilogramma ta’ dan il-weraq tat-tabakk, li ġie maqbud miż-Zollfahndungsamt (id-Dipartiment ta’ Spezzjoni tad-Dwana, il-Ġermanja) fis‑7 ta’ Frar 2017. Din il-merkanzija, intiża għal D, kumpannija oħra stabbilita fil-Ġermanja, sabiex din tintuża għall-manifattura ta’ tabakk tal-pipa tal-ilma, kienet tinsab abbord vann misjuq mir-rappreżentant awtorizzat ta’ C, Scrap-Transporteur.
9        Id-dipartiment ta’ spezzjoni doganali fetaħ proċedura ta’ investigazzjoni fir-rigward ta’ Scrap-Transporteur, fejn issuspetta t-twettiq ta’ evażjoni tat-taxxa. Waqt l-interrogazzjoni tiegħu, dan tal-aħħar ippreċiża li l-merkanzija maqbuda ma kinitx tikkonsisti fit-tabakk għat-tipjip, iżda fit-tabakk mhux maħdum iddestinat li jiġi pproċessat fil-Ġermanja f’tabakk tal-pipa tal-ilma.
10      Il-Bildungs- und Wissenschaftszentrum der Bundesfinanzverwaltung (iċ-Ċentru ta’ Taħriġ u ta’ Studji Xjentifiċi tal-Amministrazzjoni Federali tal-Finanzi, il-Ġermanja) wettaq l-analiżi ta’ kampjun tal-merkanzija maqbuda u minnu kkonkluda li din kienet tikkonsisti fi frammenti (bċejjeċ) tat-tabakk, jiġifieri f’biċċiet ta’ weraq tat-tabakk mhux maħdum mhux aromatizzat u lanqas ipproċessat, miksub waqt id-dris tal-weraq tat-tabakk u adattat għall-konsum, fejn l-użu f’pipa jew bħala finitura ta’ sigaretti tal-brim ma kienx eskluż. Dan it-tabakk, li parti żgħira minnu biss kellha tiġi maqsuma bl-għajnuna ta’ apparat tal-ġnien li jintuża għat-tqattigħ, seta’ jiġi mpejjep f’pipa tal-ilma wara trattament termiku abbażi tal-ilma, ta’ gliċerina u ta’ zokkor, qabel ma jitħallat ma’ aroma għal pipa. Skont dawn l-istess konklużjonijiet, l-istadji ta’ pproċessar setgħu jitwettqu mill-konsumatur finali, permezz ta’ istruzzjonijiet disponibbli online. Fl-aħħar nett, mill-perspettiva tat-tariffa doganali, dawn il-frammenti kellhom jitqiesu bħala skart tat-tabakk li jaqa’ taħt l-intestatura 2401 tan-Nomenklatura Magħquda li tinsab fl-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87 tat‑23 ta’ Lulju 1987 dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni ta’ Dwana (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 2, p. 382).
11      Konsegwentement, l-Uffiċċju Doganali stabbilixxa l-ammont tat-taxxa fuq it-tabakk dovut minn C u Scrap-Transporteur, li kienu responsabbli in solidum. Scrap-Transporteur ressaq ilment kontra din it-taxxa, billi pprovda rapport ta’ perizja li jiddikjara li l-merkanzija maqbuda kienet tikkonsisti f’tabakk mhux maħdum ta’ kwalità għolja, li seta’ jiġi pproċessat f’tabakk tal-pipa tal-ilma jew f’forom oħra ta’ tabakk.
12      Peress li l-ilment tiegħu ġie miċħud, Scrap-Transporteur ippreżenta rikors quddiem il-Finanzgericht (il-Qorti tal-Finanzi, il-Ġermanja), li laqgħetu. Fil-fatt, espert maħtur minn din il-qorti kkonferma li l-livell ta’ umdità ta’ 6.9 % kien karatteristika tat-tabakk mhux maħdum u li dan ma setax jiġi mpejjep mingħajr trattament industrijali minn qabel. Konsegwentement, il-Finanzgericht (il-Qorti tal-Finanzi) iddeċidiet li l-merkanzija maqbuda kienet tikkonsisti minn tabakk mhux maħdum u mhux ipproċessat, u għalhekk mhux suġġett għat-taxxa fuq it-tabakk.
13      L-Uffiċċju Doganali ppreżenta rikors għal reviżjoni kontra s-sentenza tal-Finanzgericht (il-Qorti tal-Finanzi) quddiem il-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi, il-Ġermanja), li hija l-qorti tar-rinviju.
14      Fid-dawl tal-inċertezzi dwar il-klassifikazzjoni tal-prodott bħala tabakk li “jista’ jintuża għat-tipjip mingħajr ipproċessar industrijali ulterjuri”, fis-sens tal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64, il-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1.      L-espressjoni ‘tabakk li [...] jista’ jintuża għat-tipjip’ li tinsab fl-Artikolu 5(1)(a) tad-[Direttiva 2011/64] għandha tiġi interpretata fis-sens li tali idoneità tapplika biss għal prodotti li, skont il-ftehim komuni, jitpejpu?
2.      L-espressjoni ‘mingħajr ipproċessar industrijali ulterjuri’ li tinsab fl-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64 għandha tiġi interpretata fis-sens li tkopri wkoll metodi iktar kumplessi li jistgħu jitwettqu mill-konsumaturi fid-dar tagħhom?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
15      Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64 għandux jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi evalwat jekk prodott “jist[x] jintuża għat-tipjip”, hemm lok li wieħed jibbaża ruħu fuq il-perċezzjoni tal-pubbliku.
16      Konformement mal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64, “tabakk li gie mqatta’ jew maqsum, mdawwar jew ippressat f’forma ta’ kaxxi u jista’ jintuża għat-tipjip mingħajr ipproċessar industrijali ulterjuri;” jagħmel parti mit-“tabakk għat-tipjip”.
17      Fir-rigward tal-frażi “jista’ jintuża għat-tipjip” għandu l-ewwel jitfakkar li l-kliem ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni Ewropea li ma tagħmel ebda riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġu stabbiliti s-sens u l-portata tagħha għandhom normalment jingħataw, fl-Unjoni kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi li għandha tiġi mfittxija billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, il-kuntest li tagħmel parti minnu u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li tifforma parti minnha (ara s-sentenza tal‑24 ta’ Ottubru 2024, Kwantum Nederland u Kwantum België, C‑227/23, EU:C:2024:914, punt 56 u l-ġurisprudenza ċċitata).
18      Fl-ewwel lok, għandu jiġi kkonstatat li l-formulazzjoni tal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64 ma tinkludi ebda riferiment għall-perċezzjoni tal-konsumaturi sabiex prodott jiġi kklassifikat fost it-“tabakk għat-tipjip”. Għalhekk, mill-kliem “jista’ jintuża għat-tipjip” jirriżulta li jfissru li l-prodott jista’ jiġi mpejjep fis-sens li t-tisħin u l-kombustjoni ta’ dan il-prodott jiġġeneraw duħħan intiż għal inalazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Settembru 2020, Skonis ir kvapas, C‑674/19, EU:C:2020:710, punt 34). Minn dan isegwi li l-kliem “jista’ jintuża għat-tipjip” ma jinkludux kriterju relatat mal-perċezzjoni tal-konsumaturi.
19      Fit-tieni lok, din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mill-kuntest li fih jinsab l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64. Għalhekk, l-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi li prodotti tat-tabakk għandhom jitqiesu bħala “sigarri jew sigarri żgħar” jekk “jistgħu jkunu u, minħabba l-karatteristiċi tagħhom u l-aspettattivi normali tal-konsumatur, huma intiżi esklużivament għat-tipjip [...]”. Min-naħa l-oħra, hekk kif jirriżulta mill-punt 18 iktar ’il fuq, tali kundizzjoni li tirrigwarda l-aspettattivi normali tal-konsumaturi ma tissemmiex fl-Artikolu 5(1)(a) tal-imsemmija direttiva. Peress li ż-żewġ dispożizzjonijiet jagħmlu parti mill-istess kapitolu tal-istess direttiva, il-leġiżlatur seta’ żied il-kriterju relatat mal-aspettattivi normali tal-konsumaturi jew mal-perċezzjoni tal-pubbliku fl-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64 li kieku xtaq jagħti tali sens lil din id-dispożizzjoni.
20      Barra minn hekk, mill-premessa 3 tad-Direttiva 2011/64, jirriżulta li din hija intiża li tiggarantixxi li l-applikazzjoni, fi ħdan l-Istati Membri, tat-taxxi li jaffettwaw il-konsum tal-prodotti tas-settur tat-tabakk immanifatturat ma toħloqx distorsjoni fil-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni u ma tostakolax il-moviment liberu ta’ dawn il-prodotti fi ħdan l-Unjoni. B’mod partikolari, huwa essenzjalment indikat fil-premessa 8 ta’ din id-direttiva li l-prodotti li minn diversi aspetti jixbhu l-prodotti li jaqgħu taħt l-imsemmija direttiva għandhom jiġu ttrattati bħalhom sabiex tiġi ggarantita tassazzjoni uniformi u ekwa, filwaqt li l-premessa 9 ta’ din l-istess direttiva tiddikjara li l-armonizzazzjoni tal-istrutturi tad-dazji tas-sisa għandu jkollha bħala effett li l-kompetizzjoni tal-kategoriji differenti ta’ tabakk immanifatturat li jappartjenu lill-istess grupp ma tiġix distorta mill-effetti tat-tassazzjoni u li, bl-istess mod, iseħħ il-ftuħ tas-swieq nazzjonali tal-Istati Membri (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ April 2017, Eko-Tabak, C‑638/15, EU:C:2017:277, punt 18).
21      Minbarra dan, mill-premessa 15 tad-Direttiva 2011/64 jirriżulta li “[ċ]ertu grad ta’ konverġenza bejn il-livelli ta’ taxxa applikati fl-Istati Membri jgħin biex jitnaqqsu l-frodi u l-kuntrabandu fl-Unjoni”. Fl-aħħar nett, skont il-premessa 2 tad-Direttiva 2011/64, din għandha l-għan, b’mod partikolari, li tiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa.
22      It-twettiq tal-għanijiet imsemmija iktar ’il fuq jeħtieġ interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64 li ma tkunx restrittiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ April 2017, Eko-Tabak, C‑638/15, EU:C:2017:277, punt 24). Fil-fatt, interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni li tieħu inkunsiderazzjoni l-perċezzjoni tal-konsumaturi tista’ tirrestrinġi l-parti tal-prodotti li jkunu kklassifikati fil-kategorija tat-“tabakk għat-tipjip” fis-sens tad-Direttiva 2011/64 u tista’ taffettwa l-livell ta’ protezzjoni tas-saħħa previst minn din id-direttiva sa fejn dawn il-prodotti ma jkunux, jekk ikun il-każ, taxxabbli bl-istess mod. Fir-rigward, fl-aħħar nett, tal-armonizzazzjoni tal-kategoriji tat-tabakk bl-għan tal-protezzjoni tal-kompetizzjoni, tal-moviment liberu tal-merkanzija u tal-prevenzjoni tal-frodi, il-perċezzjoni tal-konsumaturi hija kriterju li jista’ jvarja skont l-Istat Membru kkonċernat u li tirriskja li tippreġudika l-imsemmija armonizzazzjoni.
23      Għaldaqstant, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64 għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi evalwat jekk prodott “jista[x] jintuża għat-tipjip”, ma hemmx lok li wieħed jibbaża ruħu fuq il-perċezzjoni tal-pubbliku.
Fuq it-tieni domanda
24      Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-kliem “mingħajr ipproċessar industrijali ulterjuri” jinkludu wkoll metodi komposti minn diversi stadji li l-konsumaturi jistgħu madankollu jwettqu fid-dar tagħhom.
25      Fir-rigward tal-kunċett ta’ “ipproċessar industrijali”, użat fl-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64, dan jirreferi komunement għall-ipproċessar, abitwalment fuq skala kbira, skont proċess standardizzat, ta’ materja prima f’oġġetti materjali (sentenza tas‑6 ta’ April 2017, Eko-Tabak, C‑638/15, EU:C:2017:277, punt 30).
26      Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li ma jaqgħux taħt il-kunċett ta’ “ipproċessar industrijali”, fis-sens tal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64, manipulazzjonijiet ħfief intiżi li jrendu prodott tat-tabakk mhux ipproċessat li jkun jista’ jintuża għat-tipjip (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ April 2017, Eko-Tabak, C‑638/15, EU:C:2017:277, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).
27      F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jista’ jitqies bħala li jista’ jintuża għat-tipjip mingħajr “ipproċessar industrijali ulterjuri”, fis-sens tal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64, it-tabakk immanifatturat li jkun lest jew li faċilment isir lest, permezz ta’ mezzi mhux industrijali, għat-tipjip (sentenza tas‑6 ta’ April 2017, Eko-Tabak, C‑638/15, EU:C:2017:277, punt 32). Madankollu, il-kumplessità relattiva ta’ proċess ta’ preparazzjoni ma tistax waħedha tkun biżżejjed sabiex tagħtih natura industrijali fis-sens tal-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64.
28      Fil-kawża prinċipali inkwistjoni, il-ġesti sabiex it-tabakk isir lest għat-tipjip ma humiex limitati għall-inseriment ta’ romblu ta’ tabakk ġewwa tubu ta’ sigarett (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ April 2017, Eko-Tabak, C‑638/15, EU:C:2017:277, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata) (C‑638/15, EU:C:2017:277). F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tippreċiża li l-prodott inkwistjoni jista’ jitpejjep wara trattament li konsumatur jista’ jwettaq fid-dar. It-tabakk inkwistjoni għadda mill-ewwel proċess ta’ tnixxif u sussegwentement jinżamm fi stat ta’ umidifikazzjoni kkontrollata. Barra minn hekk, il-prodott għandu jiġi mgħolli bl-ilma, bil-gliċerina u biz-zokkor u għandu jitħallat mat-taħlita aromatizzata normali għat-tabakk tal-pipa tal-ilma. Skont il-qorti tar-rinviju, videos tal-istruzzjonijiet huma disponibbli online.
29      F’dan il-każ, minn naħa, id-diversi stadji ta’ pproċessar tal-prodott deskritti mill-qorti tar-rinviju, jiġifieri li jiġi mgħolli bl-ilma, bil-gliċerina u biz-zokkor kif ukoll li jitħallat ma’ aromi, ma jeħtieġu ebda proċess standardizzat. Min-naħa l-oħra, l-aċċessibbiltà libera online ta’ struzzjonijiet iddettaljati għall-attenzjoni tal-konsumaturi għat-twettiq ta’ dawn l-istadji tikkonferma li dan il-proċess huwa differenti minn ipproċessar industrijali fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 25 iktar ’il fuq.
30      Bla ħsara għall-verifika mill-qorti tar-rinviju, dawn huma metodi li l-konsumaturi jistgħu jwettqu fid-dar tagħhom u li ma jeħtiġux kapaċità li jipproċessaw kwantitajiet kbar ta’ tabakk permezz ta’ proċessi standardizzati.
31      Għaldaqstant, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kliem “mingħajr ipproċessar industrijali ulterjuri” jinkludu metodi komposti minn diversi stadji li l-konsumaturi jistgħu madankollu jwettqu fid-dar tagħhom.
Fuq l-ispejjeż
32      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (It‑Tieni Awla, ikkostitwita minn ħames Imħallfin sedenti)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)      L-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 2011/64/UE tal‑21 ta’ Ġunju 2011 dwar l-istruttura u r-rati tad-dazju tas-sisa fuq it-tabakk manifatturat, għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi evalwat jekk prodott “jista[x] jintuża għat-tipjip”, ma hemmx lok li wieħed jibbaża ruħu fuq il-perċezzjoni tal-pubbliku.
2)      L-Artikolu 5(1)(a) tad-Direttiva 2011/64 għandu jiġi interpretat bħala li jfisser li l-kliem “mingħajr ipproċessar industrijali ulterjuri” jinkludu metodi komposti minn diversi stadji li l-konsumaturi jistgħu madankollu jwettqu fid-dar tagħhom.
Półtorak
Hesse
Steinfatt
Petrlík
Dimitrakopoulos
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fid‑29 ta’ April 2026.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: il‑Ġermaniż.