KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
KOKOTT
ippreżentati fl-4 ta’ Settembru 2014 (1)
Kawża C‑196/13 u C‑378/13
Il-Kummissjoni Ewropea
vs
Ir-Repubblika Taljana (C‑196/13)
u
Il-Kummissjoni Ewropea
vs
Ir-Repubblika Ellenika (C‑378/13)
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu — Artikolu 260 TFUE — Nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja — Sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑135/05, EU:C:2007:250) u Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑502/03, EU:C:2005:592) — Leġiżlazzjoni dwar l-iskart — Landfills illegali — Għeluq — Riabilitazzjoni — Awtorizzazzjoni mġedda skont id-Direttiva 99/31/KE — Sanzjonijiet pekunjarji — Impożizzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità u ta’ somma f’daqqa — Tnaqqis tal-pagamenti ta’ penalità fil-każ ta’ eżekuzzjoni parzjali”
Werrej
I –   Introduzzjoni
II – Il-kuntest ġuridiku
A –   Id-Direttiva dwar l-iskart preċedenti
B –   Id-Direttiva fuq skart perikoluż
C –   Id-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida
D –   Id-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill]
III – Il-fatti li taw lok għaż-żewġ kawżi
A –   Il-kawża Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑196/13)
B –   Il-kawża Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑378/13)
IV – It-talbiet tal-partijiet
V –   Analiżi ġuridika
A –   Kunsiderazzjonijiet preliminari
1.     L-eżistenza kontinwa tal-obbligu ta’ eżekuzzjoni
2.     Dwar id-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżekuzzjoni
B –   Dwar il-proċedura kontra l-Italja
1.     Dwar l-ammissibbiltà
2.     Dwar l-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250)
a)     Dwar l-użu ta’ landfills illegali
i)     Dwar l-għadd ta’ landfills li baqgħu jintużaw
ii)   Dwar l-introduzzjoni ta’ regoli u kontrolli addizzjonali
b)     Dwar ir-riabilitazzjoni ta’ landfills illegali
i)     Dwar l-obbligu tar-riabilitazzjoni inġenerali
ii)   Dwar l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż
iii) Dwar il-landfills ikkonċernati
c)     Dwar l-awtorizzazzjoni mġedda ta’ landfills li għadhom qed jiġu operati skont id-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill]
d)     Konklużjoni intermedja
C –   Dwar il-proċedura kontra l-Greċja
D –   Dwar is-sanzjonijiet pekunjarji
1.     Dwar il-pagamenti ta’ penalità
a)     Dwar il-Kawża C‑196/13, Il-Kummissjoni vs L-Italja
i)     Dwar l-eżistenza kontinwa tal-ksur
–       Dwar il-każijiet mhux ikkontestati
–       Dwar iż-żewġ każijiet inkwistjoni
ii)   Dwar l-użu kontinwu ta’ landfills illegali
iii) Dwar il-ħtieġa ta’ riabilitazzjoni taż-żewġ landfills
–       Konklużjoni intermedja
iv)   Dwar il-pagament ta’ penalità — pagamenti fissi jew li jonqsu gradwalment?
iii) Dwar l-ammont bażiku
b)     Dwar il-Kawża C‑378/13, Il-Kummissjoni vs Il-Ġreċja
i)     Dwar l-ammont bażiku ta’ pagamenti ta’ penalitŕ
ii)   Dwar ir-rikonoxximent tal-għeluq ta’ landfills
iii) Konklużjoni intermedja
2.     Dwar is-somma f’daqqa
a)     Dwar il-Kawża C‑196/13, Il-Kummissjoni vs L-Italja
b)     Dwar il-Kawża C‑378/13, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja
VI – Spejjeż
VII – Konklużjonijiet
I –    Introduzzjoni
1.        L-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar l-iskart tista’ xi drabi tagħti lok għal diffikultajiet. Tali diffikultajiet huma l-bażi ta’ din il-proċedura. Il-Kummissjoni ressqet proċeduri ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kontra l-Greċja u l-Italja minħabba għadd kbir ta’ landfills għar-rimi tal-iskart illegali, li taw lok għas-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑502/03, EU:C:2005:592), u Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑135/05, EU:C:2007:250). Hija qiegħda terġa’ tindirizza lill-Qorti tal-Ġustizzja, peress li fil-fehma tagħha, iż-żewġ sentenzi għadhom ma ġewx eżegwiti kompletament. Billi ż-żewġ kawżi jissollevaw parzjalment l-istess domandi, qiegħda nindirizzahom flimkien f’dawn il-konklużjonijiet.
2.        Il-kawżi jikkonċernaw l-użu ta’ landfills illegali kif ukoll in-nuqqas ta’ riabilitazzjoni ta’ landfills illegali magħluqa. Fil-proċedura Taljana, jirriżulta hemm inkwistjoni wkoll il-fatt li ċerti landfills fihom skart perikoluż li ma ġiex identifikat u rreġistrat, kif ukoll in-nuqqas ta’ tiġdid tal-awtorizzazzjoni ta’ landfills skont id-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill] (2).
3.        L-ewwel problema hija dik tad-dritt applikabbli: iż-żewġ sentenzi tas-snin 2005 u 2007 jistgħu u għandhom xorta jiġu eżegwiti, għalkemm sadanittant is-sitwazzjoni legali nbidlet?
4.        In-nuqqas ikkonstatat jikkonċerna d-Direttiva dwar l-iskart preċedenti (3), u fil-każ tal-Italja, anki d-Direttiva fuq skart perikoluż (4) u d-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill]. Sadanittant, id-Direttiva dwar l-iskart preċedenti, ġiet irrevokata u ssostitwita mingħajr tibdil sostanzjali permezz ta’ verżjoni kkonsolidata (5). Sussegwentement, l-Unjoni adottat id-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida (6), li ħassret u ssostitwixxiet id-Direttiva kkodifikata dwar l-iskart u d-Direttiva fuq skart perikoluż. Għalhekk, għandha tiġi indirizzata l-kwistjoni sa fejn il-ksur oriġinali għadu jeħtieġ li jiġu adottati miżuri llum.
5.        B’mod partikolari, il-proċedura fir-rigward tal-Italja tqajjem ukoll il-kwistjoni tas-suġġett tal-ewwel sentenza u, għaldaqstant, il-kwistjoni tal-portata tal-obbligu li tiġi eżegwita. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat nuqqas ġenerali u kontinwu (7), mingħajr ma identifikat eżattament liema każijiet huma s-suġġett tal-kundanna. Għandu għalhekk jiġi ċċarat jekk u kif tali sentenza għandha tiġi eżegwita skont l-Artikolu 260 TFUE.
6.        Kwistjonijiet oħra huma relatati mal-impożizzjoni eventwali ta’ pagamenti ta’ penalità u/jew ta’ somma f’daqqa. Billi ż-żewġ proċeduri jikkonċernaw għadd kbir ta’ każijiet individwali, għandu jiġi diskuss kif dawn il-każijiet individwali għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fid-determinazzjoni tal-ammont tal-pagament eventwali u liema konsegwenzi fuq l-ammont tal-pagament ta’ penalità jirriżultaw mill-eżekuzzjoni potenzjali tas-sentenza fir-rigward ta’ uħud minn dawn il-każijiet. Speċifikament, titqajjem il-kwistjoni dwar jekk għandhomx jiġu imposti pagamenti ta’ penalità li jonqsu u li l-ammont applikabbli tagħhom jitnaqqas perjodikament kif xieraq, sakemm isir progress fl-eżekuzzjoni tas-sentenzi.
II – Il-kuntest ġuridiku
A –    Id-Direttiva dwar l-iskart preċedenti
7.        L-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti jistabbilixxi obbligu ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-ambjent fl-ipproċessar tal-iskart u ta’ prevenzjoni ta’ rimi illegali ta’ skart:
“ L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw illi l-iskart jiġi rkuprat jew mormi mingħajr ma jipperikola saħħet il-bniedem u mingħajr l-użu ta’ proċessi jew ta’ metodi li jistgħu jkunu ta’ ħsara għall-ambjent, u b’ mod partikolari: [...]
[...]
L-Istati Membri għandhom ukoll jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jipprojbixxu l-abbandun, it-tfigħ u r-rimi mhux ikkontrollat ta’ l-iskart.”
8.        L-Artikolu 8 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti jobbliga lill-Istati Membri jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw li d-detenturi tal-iskart jipproċessawh permezz ta’ kollettur privat jew pubbliku, jew inkella permezz ta’ impriża li twettaq ix-xogħlijiet imniżżla fil-lista fl-Anness II A jew II B ta’ din id-direttiva, jew jirkuprawh jew jiddisponu minnu huma stess skont id-dispożizzjonijiet tal-imsemmija direttiva.
9.        L-Artikolu 9(1) tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti jipprovdi li, fost l-oħrajn, għall-finijiet tal-Artikolu 4 tad-Direttiva, l-istabbilimenti jew l-impriżi kollha li xogħlhom huwa li jipproċessaw l-iskart, għandhom jiksbu permess mingħand l-awtorità kompetenti għall-implementazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-imsemmija direttiva.
B –    Id-Direttiva fuq skart perikoluż
10.      L-Artikolu 2 tad-Direttiva fuq skart perikoluż jinkludi obbliġi bażiċi fir-rigward tar-rimi ta’ dan l-iskart:
“(1)      L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jirrikjedu li f’kull sit fejn isir rimi ta’ skart perikoluż l-iskart ikun irrekordjat u identifikat.
[...]”
C –    Id-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida
11.      Id-Direttiva dwar l-iskart u d-Direttiva fuq skart perikoluż ġew irrevokati bl-Artikolu 41 tad-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida b’effett mit-12 ta’ Diċembru 2010. Din id-dispożizzjoni tipprevedi:
“Ir-referenzi għad-Direttivi mħassra għandhom jinftiehmu bħala referenzi għal din id-Direttiva u għandhom jinqraw skond it-tabella ta’ korrelazzjoni fl-Anness V.”
12.      L-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti ġew issostitwiti mingħajr bidliet sinjifikattivi permezz tal-Artikoli 13 u 36(1), 15(1) kif ukoll 23(1) u (2) tad-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida.
13.      L-ekwivalenti funzjonali tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż huwa l-Artikolu 35(1) u (2) tad-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida:
“(1)      L-istabbilimenti jew l-intrapriżi msemmija fl-Artikolu 23(1), [stabbilimenti u intrapriżi li biħsiebhom iwettqu trattament ta’ skart], il-produtturi ta’ l-iskart perikoluż u l-istabbilimenti u l-intrapriżi li jiġbru jew jittrasportaw l-iskart perikoluż fuq bażi professjonali, jew jaġixxu bħala negozjanti jew sensara ta’ skart perikoluż, għandhom iżommu reġistru kronoloġiku tal-kwantità, in-natura u l-oriġini ta’ l-iskart, u, meta jkun rilevanti, id-destinazzjoni, il-frekwenza tal-ġbir, il-mod tat-trasport u l-metodu tat-trattament mistenni fir-rigward ta’ l-iskart, u jagħmlu dan it-tagħrif disponibbli, fuq talba, lill-awtoritajiet kompetenti.
(2)      Fil-każ ta’ skart perikoluż, ir-reġistri għandhom jinżammu għal mill-anqas tliet snin, tali reġistri għal mill-anqas 12-il xahar.
Għandha tiġi provduta, fuq talba ta’ l-awtoritajiet kompetenti jew ta’ detentur preċedenti, prova dokumentata li l-operazzjonijiet ta’ mmaniġġar ikunu twettqu.”
D –    Id-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill]
14.      L-Artikolu 14(a) sa (c) tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill] tirregola t-tranżizzjoni ta’ landfills li kienu jeżistu qabel fil-qafas regolatorju tad-direttiva:
“L-Istati Membri għandhom jieħdu miżuri sabiex terraferma [landfill] li ġew mogħtija permess, jew li huma diġa qed jitħaddmu fil-ħin ta’ trasposizzjoni ta’ din id-Direttiva, ma jistgħux ikomplu jaħdmu sakemm il-passi indikati hawn taħt jiġu mtemma […]:
a)      f’perijodu ta’ sena min wara d-data stipulata fl-Artikolu 18(1) [jiġifieri mhux iktar tard mis-16 ta’ Lulju 2002], l-operatur ta’ terraferma [landfill] irid jipprepara u jippreżenta lill-awtoritajiet kompetenti, għall-approvazzjoni tagħhom, pjan ta’ kondizzjonament għas-sit inklużi l-partikolari elenkati fl-Artikolu 8 u kull miżura korrettiva li l-operatur jikkonsidera li tkun meħtieġa sabiex ikun konformi mal-ħtiġijiet ta’ din id-Direttiva bl-eċċezzjoni tal-ħtiġijiet fl-Anness I, punt 1;
b)      skond il-preżentazzjoni tal-pjan ta’ kondizzjonament, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jieħdu deċiżjoni definit[tiv]a fuq jekk l-operazzjonijiet ikomplux fuq il-bażi tal-imsemmi pjan ta’ kundizzjonament u ta’ din id-Direttiva. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jagħlqu malajr kemm jista’ jkun possibbli, bi qbil ma’ l-Artikolu 7(g) u 13, siti li ma ġewx mogħtija, bi qbil ma’ l-Artikolu 8, permess biex ikomplu joperaw;
c)      fuq il-bażi tal-pjan ta’ kondizzjonament tas-sit approvat, l-awtoritá kompetenti għandha tawtorizza x-xogħol neċessarju u tistipula perijodu tranżitorju għat-temma tal-pjan. Terraferma [landfill] eżistenti trid taqbel mall-ħtiġijiet ta’ din id-Direttiva bl-eċċezzjoni tal-ħtiġijiet fl-Anness I, punt 1 fi żmien tmien snin wara d-data stipulata fl-Artikolu 18(1).”
15.      Skont l-Artikolu 18(1) tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill], l-Istati Membri għandhom jimplementaw il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji biex jikkonformaw ma’ din id-direttiva sa mhux iktar tard minn sentejn minn wara d-dħul fis-seħħ tagħha (jiġifieri mhux iktar tard mis-16 ta’ Lulju 2001), u għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni b’dan immedjatament.
III – Il-fatti li taw lok għaż-żewġ kawżi
16.      Dawn il-konklużjonijiet jikkonċernaw żewġ proċeduri skont l-Artikolu 260(2) TFUE kontra l-Italja u l-Greċja dwar l-eżekuzzjoni ta’ żewġ sentenzi preċedenti minħabba ksur tal-leġiżlazzjoni dwar l-iskart tal-Unjoni abbażi tal-Artikolu 258 TFUE.
A –    Il-kawża Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑196/13)
17.      Fis-26 ta’ April 2007, fis-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li r-Repubblika Taljana naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti, taħt l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż u taħt l-Artikolu 14(a) sa (c) tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill], billi ma adottatx il-miżuri kollha meħtieġa:
–        sabiex tiżgura li l-iskart jiġi rkuprat jew mormi mingħajr ma jipperikola saħħet il-bniedem u mingħajr l-użu ta’ proċessi jew ta’ metodi li jistgħu jkunu ta’ ħsara għall-ambjent, u sabiex tipprojbixxi l-abbandun, ir-rimi u l-eliminazzjoni mingħajr kontroll tal-iskart;
–        sabiex kull possessur tal-iskart jipproċessah permezz ta’ kollettur privat jew pubbliku jew inkella permezz ta’ impriża li twettaq ix-xogħlijiet ta’ rimi jew ta’ rkupru, jew inkella jiddisponi minnu huwa stess skont id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar l-iskart;
–        sabiex kull installazzjoni jew impriża li topera fis-settur tar-rimi, tkun obbligata tikseb l-approvazzjoni tal-awtorità kompetenti;
–        sabiex f’kull landfill jew sit fejn isir ir-rimi ta’ skart perikoluż, dan l-iskart ikun irreġistrat u identifikat; u
–        sabiex fil-landfills li diġà kienu rċevew l-awtorizzazzjoni jew diġà kienu sfruttati fis-16 ta’ Lulju 2001, l-operatur jipprepara u jippreżenta għall-approvazzjoni tal-awtorità kompetenti, qabel is-16 ta’ Lulju 2002, pjan ta’ kundizzjonament tas-sit li jinkludi l-informazzjoni dwar il-kundizzjonijiet tal-awtorizzazzjoni, kif ukoll kull miżura korrettiva li l-operatur iqis li tkun meħtieġa, u sabiex, wara l-preżentazzjoni tal-pjan ta’ kundizzjonament, l-awtorità kompetenti tieħu deċiżjoni definittiva rigward il-kontinwazzjoni tal-operazzjoni, billi, mill-iktar fis possibbli, tagħlaq is-siti li ma ngħatawx l-awtorizzazzjoni li jkomplu joperaw jew tawtorizza x-xogħlijiet neċessarji u tistabbilixxi perjodu tranżitorju għall-implementazzjoni tal-pjan.
18.      Wara l-kuntatti inizjali, il-Kummissjoni, fl-1 ta’ Frar 2008, talbet lill-Italja tissottometti osservazzjonijiet dwar l-eżekuzzjoni tas-sentenza. Wara skambju ta’ korrispondenza sussegwenti, fis-26 ta’ Ġunju 2009 il-Kummissjoni bagħtet opinjoni motivata lill-Italja. L-iskadenza ddikjarata għall-eżekuzzjoni tas-sentenza ġiet estiża mill-Kummissjoni għat-30 ta’ Settembru 2009. Dan ġie segwit minn komunikazzjoni oħra min-naħa tal-Italja li, madankollu, ma ssodisfatx lill-Kummissjoni. Għaldaqstant, fis-16 ta’ April 2013, ġie ppreżentat ir-rikors fil-Kawża C‑196/13.
B –    Il-kawża Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑378/13)
19.      Fis-6 ta’ Ottubru 2005, fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li r-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt id-Direttiva dwar l-iskart, billi ma adottatx il-miżuri kollha meħtieġa sabiex tiżgura l-osservanza tal-Artikoli 4, 8 u 9 ta’ din id-direttiva.
20.      Il-Kummissjoni u l-Greċja skambjaw il-fehmiet tagħhom b’mod intensiv dwar l-eżekuzzjoni ta’ din is-sentenza. Fid-29 ta’ Ottubru 2010, il-Kummissjoni bagħtet talba ġdida lill-Greċja sabiex tissottometti osservazzjonijiet, fejn imponiet skadenza ta’ xahrejn għall-eżekuzzjoni tas-sentenza. Peress li anki l-informazzjoni li ntbagħtet sussegwentement mill-Greċja ma ssodisfatx lill-Kummissjoni, fit-2 ta’ Lulju 2013 ġie ppreżentat ir-rikors fil-Kawża C‑378/13.
IV – It-talbiet tal-partijiet
21.      Fil-Kawża C‑196/13, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
1)      tiddikjara li, billi ma adottatx il-miżuri kollha neċessarji sabiex tikkonforma ruħha mas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), li fiha ġie deċiż li r-Repubblika Taljana naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva dwar l-iskart, tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż, u tal-Artikolu 14(a) sa (ċ), tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill], ir-Repubblika Taljana naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 260(1) TFUE;
2)      tordna lir-Repubblika Taljana tħallas lill-Kummissjoni pagamenti ta’ penalità li jammontaw għal EUR 256 819.2 għal kull jum ta’ dewmien fl-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), dekorribbli mill-jum tal-għoti tas-sentenza fil-kawża preżenti sal-jum tal-eżekuzzjoni tas-sentenza mogħtija fil-Kawża Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250);
3)      tordna lir-Repubblika Taljana tħallasha somma f’daqqa, li l-ammont tagħha jirriżulta mill-multiplikazzjoni ta’ ammont ta’ kuljum ta’ EUR 28 089.6 man-numru ta’ jiem ta’ dewmien tal-ksur b’effett mid-data tal-għoti tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), sad-data li fiha tingħata s-sentenza fil-kawża preżenti;
4)      tikkundanna lir-Repubblika Taljana għall-ispejjeż.
22.      Ir-Repubblika Taljana titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara r-rikors inammissibbli, irrilevanti, u fi kwalunkwe każ, infondat, u tiddeċiedi fuq l-ispejjeż.
23.      Fil-Kawża C‑378/13 il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
1)      tiddikjara li, billi r-Repubblika Ellenika naqset milli tadotta l-miżuri neċessarji li jirriżultaw mis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592), hija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 260(1) TFUE;
2)      tordna lir-Repubblika Ellenika tħallas il-pagamenti ta’ penalità proposti li jammontaw għal EUR 71 193.60 għal kull jum ta’ dewmien fl-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592), dekorribbli mill-jum tal-għoti tas-sentenza fil-kawża preżenti sal-jum tal-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592);
3)      tordna lir-Repubblika Ellenika tħallasha somma f’daqqa ta’ EUR 7 786.80 għal kull jum b’effett mill-jum tal-għoti tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592) sal-jum tal-għoti tas-sentenza fil-kawża preżenti jew sal-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592), jekk dan iseħħ qabel;
4)      tikkundanna lir-Repubblika Ellenika għall-ispejjeż.
24.      Ir-Repubblika Ellenika titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
1)      tiċħad ir-rikors tal-Kummissjoni fl-intier tiegħu;
2)      sussidjarjament, tiċħad it-talbiet għall-impożizzjoni ta’ pagament ta’ penalità ta’ kuljum u ta’ somma f’daqqa;
3)      sussidjarjament, li tillimita għall-minimu assolut l-ammont ta’ pagamenti ta’ penalità propost mill-Kummissjoni, b’kunsiderazzjoni tal-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592), u tillimita s-somma f’daqqa għall-minimu previst għall-Greċja, jiġifieri l-ammont ta’ EUR 2 181 000; kif ukoll
4)      tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
25.      Il-partijiet ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub u nstemgħu fis-seduta tat-3 ta’ Ġunju 2014.
V –    Analiżi ġuridika
26.      Qabel ma jiġi eżaminat jekk l-Italja (ara, f’dan ir-rigward, il-Parti B) u l-Greċja (ara, f’dan ir-rigward, il-Parti C) wettqux l-eżekuzzjoni taż-żewġ sentenzi, ser nibda billi nagħmel kunsiderazzjonijiet preliminari li huma rilevanti għaż-żewġ proċeduri (ara, f’dan ir-rigward, il-Parti A). Fl-aħħar nett, ser nikkunsidra s-sanzjonijiet pekunjarji (ara, f’dan ir-rigward, il-Parti D).
A –    Kunsiderazzjonijiet preliminari
27.      L-ewwel nett, għandu jiġi eżaminat sa liema punt is-sentenzi inkwistjoni għad iridu jiġu eżegwiti (ara, f’dan ir-rigward, il-punt 1) u sussegwentement għandu jiġi ċċarat kif għandu jiġi stabbilit iż-żmien rilevanti għat-twettiq tal-obbligu tal-eżekuzzjoni (ara, f’dan ir-rigward, il-punt 2).
1.      L-eżistenza kontinwa tal-obbligu ta’ eżekuzzjoni
28.      L-ewwel nett għandu jiġi ċċarat sa liema punt iż-żewġ sentenzi għadhom iridu jiġu eżegwiti. Huwa minnu li d-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill] għadhom validi. Madankollu, id-Direttiva dwar l-iskart preċedenti u d-Direttiva fuq skart perikoluż li kienu fis-seħħ meta ngħataw iż-żewġ sentenzi, ġew irrevokati u ssostitwiti bid-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida.
29.      L-obbligu ta’ eżekuzzjoni tas-sentenzi ma jistax ikollu portata ikbar mill-obbligi legali li l-ksur tagħhom ġie kkonstatat mill-Qorti tal-Ġustizzja. Kieku dan il-każ, l-obbligu ta’ eżekuzzjoni ta’ sentenza jkun jista’, f’ċerti ċirkustanzi, saħansitra jwassal għal ksur ieħor tad-dritt tal-Unjoni. Eżempju ta’ dan huma ż-żewġ sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Isvezja (8) dwar iż-żamma ta’ data. L-eżekuzzjoni kontinwa tagħhom, minħabba l-konstatazzjoni li d-Direttiva 2006/24 (9) hija invalida (10), possibbilment tikser l-Artikolu 15 tad-Direttiva 2002/58 (11), kif ukoll l-Artikoli 8 u 9 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
30.      Fi proċedura skont l-Artikolu 258 TFUE, il-Kummissjoni tista’, skont il-ġurisprudenza stabbilita, tippermetti li jiġi kkonstatat ksur tal-obbligi li jirriżultaw mill-verżjoni inizjali ta’ att tal-Unjoni li kien sussegwentement emendat jew abrogat u li nżammu taħt id-dispożizzjonijiet il-ġodda (12). Din is-soluzzjoni tagħmel sens peress li, bħala regola ġenerali, jista’ jiġi preżunt li l-leġiżlatur tal-Unjoni, minkejja r-riformulazzjoni ta’ ċerti direttivi ma riedx jipprekludi l-infurzar tal-obbligi eżistenti li ma nbidlux. Tali emendi purament formali tad-dritt tal-Unjoni ma jaffettwawx l-għanijiet speċifiċi tad-direttivi rispettivi, li jorbtu lill-Istati Membri taħt l-Artikolu 288(3) TFUE. Dan japplika iktar u iktar jekk il-leġiżlatur tal-Unjoni jdaħħal dispożizzjonijiet fl-atti l-ġodda li permezz tagħhom referenzi għad-direttivi abrogati għandhom jinftiehmu bħala referenzi għad-direttivi l-ġodda u anki jehmeż tabelli ta’ korrelazzjoni. Dan huwa eżattament dak li ġara fil-każ tad-direttiva l-ġdida fir-rigward tal-liġi dwar l-iskart (13).
31.      Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà stabbilixxiet li r-revoka tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti permezz tad-Direttiva dwar l-iskart ikkodifikata waqt il-proċedura preliminari ta’ rikors taħt l-Artikolu 258 TFUE ma taffettwax din il-proċedura ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu. Dan għaliex id-direttiva l-iżjed reċenti, li għal raġunijiet ta’ trasparenza u razzjonalità kkodifikat id-Direttiva dwar l-iskart, terġa’ tinkludi d-dispożizzjonijiet rilevanti tad-direttiva preċedenti (14).
32.      Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà bbażat impliċitament sentenza fuq dan il-kunċett skont l-Artikolu 260(2) TFUE. Dan minħabba li l-proċedura dwar it-tankijiet settiċi Irlandiżi (15) wkoll kienet tikkonċerna l-applikazzjoni tal-Artikoli 4 u 8 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti, li kienet diġà ġiet issostitwita mid-Direttiva kkodifikata dwar l-iskart meta ngħatat l-ewwel sentenza. Barra minn hekk, qabel is-sottomissjoni tar-rikors skont l-Artikolu 260, id-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida kienet diġà ssostitwixxiet id-Direttiva dwar l-iskart ikkonsolidata. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja, mingħajr diskussjoni ulterjuri dwar id-dritt applikabbli, imponiet il-pagamenti ta’ penalità u somma f’daqqa.
33.      Għalhekk, l-obbligi preċedenti tal-liġi dwar l-iskart jistgħu jiġu infurzati anki fil-proċedura preżenti, sa fejn dawn jinżammu fid-dispożizzjonijiet applikabbli. Dan għandu jiġi eżaminat fid-dettall f’kull każ.
2.      Dwar id-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżekuzzjoni
34.      Sabiex jiġi ddeterminat jekk sentenza tkunx ġiet eżegwita, id-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 260(1) TFUE għandha titqies li hija dik tal-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-ittra ta’ intimazzjoni mibgħuta skont din id-dispożizzjoni (16). Madankollu, meta l-proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tkun inbdiet abbażi tal-Artikolu 228(2) KE u opinjoni motivata tkun intbagħtet qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, jiġifieri fl-1 ta’ Diċembru 2009, id-data ta’ riferiment għall-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu hija dik tal-iskadenza tat-terminu stabbilit f’din l-opinjoni motivata (17).
B –    Dwar il-proċedura kontra l-Italja
1.      Dwar l-ammissibbiltà
35.      Huwa minnu li l-Italja tqis li r-rikors huwa inammissibbli minħabba li l-Kummissjoni ma bagħtet ebda opinjoni motivata supplimentari. Opinjoni addizzjonali, madankollu, kienet tkun meħtieġa biss kieku l-Kummissjoni estendiet il-proċedura fil-konfront tal-opinjoni motivata (18). Ma jidhirx li hemm tali estensjoni. Sakemm ir-rikors jikkoinċidi mal-opinjoni adottata, ma hija meħtieġa l-ebda opinjoni supplimentari. Għalhekk, dan l-argument tal-Italja għandu jiġi miċħud.
36.      Barra minn hekk, l-Italja ssostni li ittra tad-Direttur Ġenerali tad-Direttorat Ġenerali tal-Ambjent, tal-14 ta’ Ġunju 2011, qajmet aspettattivi leġittimi dwar delimitazzjoni differenti tas-suġġett tal-proċedura.
37.      Ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi jassumi li l-amministrazzjoni tkun tat assigurazzjonijiet speċifiċi (19). Informazzjoni preċiża, inkundizzjonata u konkordanti u li ġejja minn sorsi awtorizzati u affidabbli tikkostitwixxi tali assigurazzjonijiet li jistgħu jqajmu aspettattivi bħal dawn (20).
38.      Madankollu, l-Italja ma spjegatx liema assigurazzjonijiet preċiżi għandhom jinsiltu minn din l-ittra. Għalhekk, din l-oġġezzjoni għandha tiġi miċħuda wkoll.
2.      Dwar l-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250)
39.      Il-Kummissjoni bagħtet opinjoni motivata lill-Italja abbażi ta’ eżekuzzjoni insuffiċjenti tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250). Il-Kummissjoni estendiet l-iskadenza tat-terminu stabbilit f’dik is-sentenza sat-30 ta’ Settembru 2009. Għalhekk, jeħtieġ li l-ewwel jiġi stabbilit jekk f’dan iż-żmien l-Italja adottatx il-miżuri meħtieġa sabiex tikkonforma mas-sentenza.
40.      Fis-sentenza ċċitata, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li sar ksur tal-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti, tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż, u tal-Artikolu 14(a) sa (c) tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill].
41.      Meta skada t-terminu estiż bl-opinjoni motivata, fit-30 ta’ Settembru 2009, id-Direttiva dwar l-iskart preċedenti kienet ġiet issostitwita bid-Direttiva dwar l-iskart ikkonsolidata, iżda t-terminu għall-implementazzjoni tad-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida kien għadu ma skadiex. Billi d-Direttiva kkonsolidata ma kien fiha ebda emendi sostanzjali, fit-30 ta’ Settembru 2009 l-Italja kien għad għandha l-obbligu li teżegwixxi s-sentenza.
42.      Għall-finijiet ta’ identifikazzjoni tal-obbligi tal-eżekuzzjoni, id-dispożittiv tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) iservi biss ta’ użu limitat ħafna, peress li huwa limitat biss għar-riproduzzjoni tat-test tad-dispożizzjonijiet miksura. Madankollu, dan għandu jiġi interpretat fid-dawl tad-deċiżjoni (21). Għalhekk, hemm tliet tipi ta’ ksur li jistgħu jiġu identifikati, jiġifieri
–        l-użu ta’ landfills illegali, li wħud fihom skart perikoluż;
–        l-assenza ta’ riabilitazzjoni ta’ landfills illegali magħluqa, li wħud minnhom fihom skart perikoluż; u
–        l-assenza ta’ tiġdid ta’ awtorizzazzjoni għal landfills għar-rimi tal-iskart li baqgħu joperaw skont id-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill].
a)      Dwar l-użu ta’ landfills illegali
43.      Il-Kummissjoni tikkontesta l-użu ta’ landfills għar-rimi tal-iskart illegali u ssostni li l-Italja għandha tintroduċi regoli u kontrolli addizzjonali sabiex tipprekludi tali abbużi fil-futur.
44.      Fil-punti 39, 42 u 43 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat ksur tal-Artikoli 4 u 9 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti u tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż permezz tal-użu ta’ landfills għar-rimi tal-iskart li ma jissodisfawx ir-rekwiżiti ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Skont dawn il-konstatazzjonijiet, fit-territorju tal-Italja kollu kien hemm numru kunsiderevoli ta’ landfills, fejn l-operatur ma żgurax l-irkupru jew ir-rimi ta’ skart b’tali mod li ma jipperikolax is-saħħa tal-bniedem, u fejn intużaw proċessi jew metodi li jistgħu jagħmlu ħsara lill-ambjent, u kien hemm ukoll numru sostanzjali ta’ siti fejn l-iskart kien jintrema’ bla kontroll (22). Kien hemm ukoll bosta landfills li kienu qegħdin joperaw mingħajr l-awtorizzazzjoni tal-awtoritajiet kompetenti (23). U fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja sabet li fl-Italja kien hemm mill-inqas 700 landfill illegali bi skart perikoluż, li ma kienu suġġetti għal ebda kontroll (24).
i)      Dwar l-għadd ta’ landfills li baqgħu jintużaw
45.      L-ewwel nett, il-Kummissjoni sostniet li, fl-iskadenza tat-terminu stabbilit minnha, kien hemm mill-inqas 422 landfill illegali, iżda abbażi tal-informazzjoni inkluża fir-risposta, dawn kienu limitati għal 37 landfill li l-għeluq tagħhom ma kienx ġie stabbilit qabel l-iskadenza. Abbażi tal-informazzjoni fil-kontroreplika, hija finalment ikkontestat l-użu ta’ żewġ landfills illegali biss.
46.      Dawn huma landfill “mhux awtorizzata”, Matera/Altamura Sgarrone fil-konfini bejn Puglia u Basilicata, u landfill muniċipali preċedenti, Reggio Calabria/Malderiti fil-Calabria.
47.      L-Italja kien għad għandha dawn il-landfills elenkati fil-lista tagħha inkluża fir-replika tad-difiża (25), mingħajr speċifikazzjoni tad-data tal-għeluq, u kienu saħansitra annotati proposti għal miżuri ta’ riabilitazzjoni. Fil-kontroreplika (26) l-Italja madankollu ddikjarat li, wara spezzjonijiet reċenti fuq il-post, fiż-żona tal-allegata landfill Matera-Altamura-Sgarrone ma nstab ebda landfill preċedenti. U fil-każ tal-allegata landfill Reggio Calabria/Malderiti, l-Italja ddikjarat li huwa minnu li fil-passat ġie ddepożitat skart hemmhekk, iżda dan ġie eliminat żmien ilu.
48.      Dan l-argument ma huwiex rilevanti sabiex jiġi ddeterminat jekk mal-iskadenza tat-terminu stabbilit mill-Kummissjoni kinux tabilħaqq għadhom qed jintużaw landfills illegali. L-ewwel nett, dawn is-sejbiet ġodda ma jeskludux il-fatt li f’dak iż-żmien il-landfills kienu għadhom qed jintużaw. It-tieni nett, l-Italja rrifjutat espressament li tieħu pożizzjoni dwar il-punt sa fejn is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) kienet ġiet eżegwita f’dan iż-żmien (27). Konsegwentement, l-Italja ma rnexxilhiex tiċħad l-użu ta’ dawn il-landfills sa tmiem it-terminu.
49.      Fir-rigward tal-landfills Matera/Altamura Sgarrone u Reggio Calabria/Malderiti hija għalhekk iġġustifikata l-akkuża li l-Italja baqgħet tuża landfills illegali meta skada t-terminu impost mill-Kummissjoni.
ii)    Dwar l-introduzzjoni ta’ regoli u kontrolli addizzjonali
50.      F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tikkontesta madankollu l-fatt li l-Italja ma ħaditx passi suffiċjenti sabiex issaħħaħ ir-regoli tagħha sabiex tevita depożiti illegali tal-iskart u lanqas sabiex issaħħaħ is-sistema tagħha ta’ sorveljanza tal-iskart, għalkemm fil-frattemp l-awtoritajiet Taljani kienu ħabbru riformi xierqa għall-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250).
51.      Għal dan l-ilment jista’ jiġi invokat il-fatt li s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) stabbilixxiet ksur ġenerali u kontinwu tad-dispożizzjonijiet tal-liġi dwar l-iskart (28). Huwa loġiku li ksur bħal dan jiġi indirizzat permezz ta’ miżuri ġenerali, ta’ natura leġiżlattiva jew sistematika. Dawn jistgħu jikkontribwixxu sabiex fil-futur jipprekludu l-ħolqien ta’ landfills illegali.
52.      Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ma stabbilixxietx li l-ksur jirrikjedi l-adozzjoni ta’ miżuri bħal dawn. Min-naħa tagħha, il-Kummissjoni ma tippreżenta ebda evidenza f’dan ir-rigward.
53.      Il-fatt li l-awtoritajiet Taljani possibbilment argumentaw, temporanjament, li huma meħtieġa iktar regoli u miżuri ta’ kontroll sistematiċi, ma huwiex biżżejjed fih innifsu sabiex jistabbilixxi li tali miżuri huma meħtieġa għall-finijiet tal-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250). Dan japplika a fortiori sa fejn f’din il-proċedura, l-Italja ssostni li dawn il-pjanijiet ma kinux maħsuba sabiex jissodisfaw l-obbligu tal-eżekuzzjoni.
54.      Fil-fatt, ma jistax jiġi eskluż li, kif qed issostni wkoll l-Italja, l-applikazzjoni konsistenti tar-regoli eżistenti, diġà hija suffiċjenti sabiex fil-futur l-iskart ma jiġix iddepożitat f’numru kbir ta’ landfills illegali. Argument insostenn ta’ din l-analiżi huwa l-fatt li f’din il-proċedura ma ssemmiex il-ħolqien ta’ landfills illegali ġodda fil-frattemp.
55.      A contrario, każijiet individwali iżolati, pereżempju minħabba attività kriminali, bilkemm jistgħu jiġu evitati b’sigurtà permezz ta’ regoli stretti u sistemi ta’ sorveljanza elaborati. Dan għandu natura differenti mill-ksur ġenerali u kontinwu kkonstatat fis-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250).
56.      Għalhekk, din il-parti tar-rikors għandha tiġi miċħuda.
b)      Dwar ir-riabilitazzjoni ta’ landfills illegali
57.      It-tieni ksur li l-Kummissjoni qed tallega huwa n-nuqqas ta’ riabilitazzjoni ta’ landfills illegali magħluqa, li wħud minnhom fihom skart perikoluż. Il-Kummissjoni tinnota li, meta skada t-terminu impost minnha, kien għad hemm 422 landfill li kienu jeħtieġu riabilitazzjoni.
58.      Dan l-ilment iqajjem kwistjonijiet diffiċli. L-ewwel nett, għandu jiġi ċċarat jekk is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) tiġġustifikax obbligu għal riabilitazzjoni ta’ landfills illegali magħluqa (ara, f’dan ir-rigward, il-punt i) u l-importanza li għandha d-Direttiva fuq skart perikoluż f’dan il-kuntest (ara, f’dan ir-rigward, il-punt ii). Finalment, għandu jiġi diskuss, għal liema landfills japplika l-obbligu tal-eżekuzzjoni tas-sentenza (ara, f’dan ir-rigward, il-punt iii).
i)      Dwar l-obbligu tar-riabilitazzjoni inġenerali
59.      L-Italja tikkontesta l-fatt li s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) teżiġi saħansitra r-riabilitazzjoni ta’ landfills illegali magħluqa.
60.      F’dan ir-rigward irid jiġi ammess li s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) la tistabbilixxi espliċitament li n-nuqqas ta’ riabilitazzjoni ta’ landfills illegali huwa parti mill-ksur ikkonstatat fid-dispożittiv u lanqas fil-motivi tagħha. Is-sentenza tistabbilixxi, madankollu, li fl-argumenti tagħha, il-Kummissjoni kkontestat il-fatt li r-riabilitazzjoni ta’ landfills illegali kienet għadha ma saritx (29). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ma ċaħditx dan l-argument, anzi laqgħet ir-rikors tal-Kummissjoni fl-intier tiegħu.
61.      Barra minn hekk, skont il-punt 41 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 8 tad-Direttiva dwar l-iskart, ġie stabbilit li l-awtoritajiet Taljani ma żgurawx li d-detenturi tal-iskart, billi jirkupraw jew jiddisponu mill-iskart, jipproċessawh permezz ta’ kollettur jew inkella permezz ta’ impriża li twettaq ix-xogħlijiet, skont id-dispożizzjonijiet tad-direttiva. B’kunsiderazzjoni għad-dokumenti ċċitati (30), jirriżulta li l-Qorti tal-Ġustizzja tiġġustifika din il-konstatazzjoni billi turi li ċerti landfills fir-reġjuni ta’ Umbria u Puglia kienu għadhom ma ġewx riabilitati.
62.      Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li l-Artikolu 8 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti jinkludi tali obbligu għar-riabilitazzjoni ta’ landfills illegali. Fil-fatt, ladarba jirċievi l-iskart, l-operatur ta’ landfill illegali jsir id-detentur ta’ dan l-iskart. Għalhekk, id-dispożizzjonijiet imsemmija jobbligaw lill-Istat Membru, fil-konfront ta’ dan l-operatur, jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżgura li dan l-iskart jiġi ttrasferit lil impriża privata jew pubblika li tiġbor jew tarmi l-iskart, fil-każ li dan l-operatur ma jkunx jista’ huwa stess jiżgura l-irkupru jew ir-rimi tiegħu (31).
63.      Konsegwentement, il-ksur ikkonstatat tal-Artikolu 8 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti huwa li l-landfills illegali kienu għadhom ma ġewx riabilitati.
64.      Huwa minnu li l-Kummissjoni ssostni li l-ksur tal-Artikolu 8 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti jirrigwarda biss iż-żewġ landfills li l-għeluq tagħhom huwa kkontestat (32). Madankollu, meta l-argumenti tagħha jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest ġenerali, jidher ċar li, barra minn hekk, hija ma rrinunzjatx ir-rikors tagħha fir-rigward tal-ksur tal-Artikolu 8 minħabba n-nuqqas ta’ riabilitazzjoni ta’ landfills illegali. Fil-fatt, hija tinsisti espressament fuq din ir-riabilitazzjoni u dan b’mod li ma jagħti ebda lok għal dubju min naħa tal-Italja. Ir-rikonoxximent tal-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) fir-rigward tal-Artikoli 8 u 9 għalhekk jikkonċerna biss il-ksur ta’ dawn id-dispożizzjonijiet minħabba l-prevenzjoni inadatta ta’ landfills illegali jew l-użu tagħhom.
65.      Barra minn hekk, skont sentenzi li huma disponibbli biss bil-Franċiż u bil-lingwa tal-kawża, l-obbligu għar-riabilitazzjoni ta’ landfills illegali huwa bbażat ukoll fuq l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti, li l-Kummissjoni wkoll tinvoka l-ksur tagħha. L-ewwel nett, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet hekk fir-rigward ta’ każijiet fejn kien ċar li skart iddepożitat illegalment kien jipperikola l-ambjent (33), sitwazzjoni li għandha tiġi prekluża preċiżament skont l-Artikolu 4. Sussegwentement, ibbażat ruħha fuq il-kunsiderazzjoni li anki l-ħażna ta’ skart f’landfill (illegali) taffettwa l-ambjent (34). Għalhekk, huwa loġiku li ma huwiex biżżejjed li landfill illegali jingħalaq jew li skart iddepożitat illegalment jitgħatta bil-ħamrija u t-terrapien sabiex jiġu sodisfatti r-rekwiżiti tal-Artikolu 4(1) (35). Kif tosserva ġustament il-Kummissjoni, iktar u iktar għandu jiġi vverifikat għall-inqas jekk landfill illegali magħluq jipperikolax l-ambjent jew is-saħħa. Jekk dan ikun il-każ, tali landfill għandu jiġi riabilitat.
66.      Għaldaqstant, għandu jiġi nnotat li l-ksur tal-Artikoli 4(1) u (8) tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti kkonstatat fis-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) jiġġustifika l-obbligu li jiġi vverifikat jekk landfills illegali jeħtieġux riabilitazzjoni, u jekk dan ikun il-każ, dawn għandhom jiġu riabilitati.
67.      Din il-konklużjoni tikkorrispondi għall-fatt li diġà fil-Kawża C‑135/05, kif ukoll f’din il-kawża, l-Italja pprovdiet informazzjoni dwar ir-riabilitazzjoni ta’ landfills. Għalhekk, dan l-Istat Membru ma jistax jallega li ma kellux għarfien tal-fatt li din il-proċedura testendi wkoll għar-riabilitazzjoni tal-landfills.
ii)    Dwar l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż
68.      Il-konstatazzjoni tal-ksur tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż fis-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) tissupplimenta l-obbligu ta’ riabilitazzjoni b’obbligi speċifiċi fir-rigward ta’ skart perikoluż.
69.      F’dan ir-rigward, l-ewwel nett għandu jitfakkar li l-obbligi fundamentali tal-liġi dwar l-iskart tad-Direttiva dwar l-iskart — inkluż l-obbligu tar-riabilitazzjoni — ma ġewx irriveduti bid-Direttiva fuq skart perikoluż, iżda skont l-Artikolu 1(2) ta’ din id-direttiva japplikaw ukoll għal skart perikoluż. Konsegwentement, anki l-landfills illegali li fihom skart perikoluż għandhom jiġu riabilitati skont id-Direttiva dwar l-iskart.
70.      Madankollu, id-Direttiva fuq skart perikoluż tista’ tiġġustifika obbligi addizzjonali. B’hekk, l-Artikolu 2(1) jeżiġi li l-iskart perikoluż għandu jiġi identifikat u rreġistrat.
71.      Jekk ma jsirux l-identifikazzjoni u r-reġistrazzjoni ta’ skart perikoluż f’landfill illegali, dawn għandhom jitwettqu fil-kuntest tar-riabilitazzjoni. Tipikament, l-identifikazzjoni hija saħansitra rekwiżit tar-riabilitazzjoni stess sabiex jinkiseb ħjiel affidabbli dwar kif għandha ssir ir-riabilitazzjoni, u sabiex jiġi evitat li waqt ir-riabilitazzjoni jinqalgħu perikoli addizzjonali għall-ambjent u s-saħħa tal-bniedem.
iii) Dwar il-landfills ikkonċernati
72.      Barra minn hekk, il-partijiet ma jaqblux dwar liema landfills huma suġġetti għall-obbligu tar-riabilitazzjoni. Dan jirrigwarda bażikament il-kwistjoni dwar jekk is-sentenza rreferietx f’dettall suffiċjenti għall-portata tal-ksur sabiex tippermetti l-infurzar skont l-Artikolu 260 TFUE. Fil-fatt, is-sentenza ma telenkax f’lista l-landfills li għandhom jiġu riabilitati, la fid-dispożizzjonijiet u lanqas fil-motivi.
73.      Tali lista tista’ tiġi stabbilita l-iktar l-iktar indirettament mid-dokumenti tal-Kawża C‑135/05. F’dan ir-rigward, huma rilevanti l-landfills indikati direttament jew indirettament mill-Kummissjoni. Għall-parti l-kbira tar-reġjuni, f’dan ir-rigward kien determinanti r-rapport tal-Awtorità Forestali tal-Istat Taljan tat-22 ta’ Ottubru 2002, li fuqu l-Kummissjoni bbażat ir-rikors tagħha. Dan kopra l-landfills illegali fiż-żoni forestali u muntanjużi tar-reġjuni bi statut normali fl-Italja, jiġifieri r-reġjuni Taljani kollha minbarra l-Valle d’Aosta, Friuli Venezia Giulia, Sardegna, Sicilia u Trentino-Alto Adige.
74.      Madankollu, lista elenkata b’dan il-mod probabbilment ma tkunx tinkludi l-landfills kollha li l-Kummissjoni qed teżiġi r-riabilitazzjoni tagħhom f’din il-proċedura. Fil-fatti, fuq talba tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Italja ppreżentat lista ta’ 71 landfill elenkati mill-Kummissjoni li ma kinux is-suġġett tal-proċedura fil-Kawża C‑135/05.
75.      Il-Kummissjoni ma ssostnix li dawn il-landfills kienu ġew indikati fil-proċedura tal-Kawża C‑135/05. Speċifikament, hija tesprimi ruħha biss dwar iż-żewġ landfills li l-eżistenza tagħhom qed tiġi kkontestata (36). Madankollu, mis-sottomissjonijiet tagħha jidher b’mod ċar li hija tinsisti li d-69 landfill l-oħra kellhom jiġu riabilitati. Erbgħa u erbgħin minn dawn il-landfills jinsabu fir-reġjuni li kienu eżaminati mill-Korp Forestali, filwaqt li l-25 reġjun l-ieħor, li fir-rigward tagħhom il-Korp Forestali ma għandux ġurisdizzjoni, jinsabu l-iktar f’Sicilia u f’Sardegna. Għalhekk, huwa dibbattibbli l-fatt li l-landfills, speċjalment dawk imsemmija l-aħħar, ġew indikati mill-Kummissjoni fil-proċeduri tal-Kawża C‑135/05.
76.      Madankollu, l-osservazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), ma humiex speċifikament maħsuba li jiddeterminaw jekk u kif ċerti landfills kellhom jiġu identifikati f’din il-proċedura. B’mod partikolari, fil-Kawża C‑135/05, l-Italja kienet diġà kkritikat il-ġeneralità u l-ambigwità tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu allegat mill-Kummissjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja, madankollu, ġibdet l-attenzjoni għall-fatt li l-Kummissjoni tista’ tappella kontra prassi amministrattiva ġenerali li tikkawża ksur repetut u kontinwu tad-dritt tal-Unjoni (37). Konsegwentement, hija ddikjarat espressament fil-punt 45 ta’ din is-sentenza li l-Italja kienet, b’mod ġenerali u persistenti, naqset milli twettaq l-obbligi fundamentali tal-leġiżlazzjoni dwar l-iskart. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ma spjegatx il-ksur b’analiżi komprensiva tal-każijiet preżentati, iżda llimitat ruħha, pereżempju, għal riferimenti għas-sitwazzjoni f’ċerti reġjuni (38).
77.      Konsegwentement, il-konstatazzjoni tal-ksur tad-dritt tal-Unjoni fis-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), b’mod partikolari tal-Artikoli 4 u 8 tad-Direttiva dwar l-iskart kif ukoll tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż tmur lil hinn mill-każijiet individwali mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja (39). Il-konstatazzjoni għandha pjuttost tinftiehem fis-sens li, fuq perijodu ta’ żmien twil, l-Italja ma ħaditx il-passi neċessarji fit-territorju kollu tagħha sabiex tirriabilita landfills illegali, jiġifieri sabiex, skont l-imsemmija dispożizzjonijiet, telimina l-iskart iddepożitat illegalment. L-oriġini tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ dan l-obbligu huwa l-fatt li l-Italja ma għamlitx biżżejjed sforzi sabiex tipprekludi l-użu ta’ landfills illegali.
78.      Madankollu, huwa dibattibbli sa fejn tali konstatazzjoni ta’ ksur ġenerali u kontinwu, li ma huwiex limitat għall-każijiet individwali mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja (bħala eżempju), jobbliga lil Stat Membru taħt l-Artikolu 260(1) TFUE jadotta miżuri li jistgħu jiġu infurzati skont l-Artikolu 260(2).
79.      Kieku l-applikazzjoni tal-Artikolu 260 TFUE kienet teħtieġ l-istess grad ta’ ċertezza bħal titolu infurzabbli, probabbilment jista’ jiġi eskluż li s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) tiġi eżegwita fir-rigward tar-riabilitazzjoni ta’ landfills. Għal titolu ta’ ħlas, fis-sens tal-Artikoli 192 u 187 tat-Trattat KEE (issa l-Artikoli 280 u 299 TFUE), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li dawn ma jistgħux jiġu denominati f’unitajiet monetarji Ewropej li kienu jeżistu dak iż-żmien minkejja l-possibbiltà ta’ konverżjoni tagħhom, peress li dawn jistgħu jitħallsu biss fil-munita nazzjonali (40). Madankollu, jekk la s-sentenza u lanqas id-dokumenti tal-Kawża C‑135/05 ma jindikaw b’mod ċar liema landfills speċifiċi għandhom jiġu riabilitati, jidher li l-infurzar huwa eskluż.
80.      Madankollu, fir-rigward tal-Artikolu 260 TFUE, ma jistgħux jiġu imposti rekwiżiti paragunabbli (41). Dan jirriżulta diġà mill-fatt li s-sentenzi li għandhom jiġu eżegwiti skont l-Artikolu 258 TFUE għandhom biss natura dikjaratorja. Minbarra d-deċiżjoni dwar l-ispejjeż, dawn ma jirreferu għall-ebda miżura speċifika li għandha tittieħed minn Stat Membru sabiex itemm il-ksur ikkonstatat tad-dritt tal-Unjoni. A contrario, dawn is-sentenzi normalment jagħtu lill-Istati Membri marġni kunsiderevoli għall-eżekuzzjoni tagħhom.
81.      Il-kriterju għandu jkun pjuttost il-prinċipju tal-proċess ġust, li għandu jibbenefika lil kull parti fil-proċedura li fiha tkun involuta l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni, irrispettivament mill-kapaċità legali tagħha (42). Sabiex jiġu sodisfatti r-rekwiżiti marbuta ma’ dan il-prinċipju, huwa importanti li dawk involuti mhux biss ikunu jafu biċ-ċirkustanzi attwali u legali li huma deċiżivi għall-eżitu tal-proċedura, iżda jkunu wkoll jistgħu jargumentaw u jinstemgħu (43). Għalhekk, kull deċiżjoni ġudizzjarja għandha tkun motivata, sabiex il-konvenut ikun jista’ jifhem għaliex ikun ġie kkundannat (44). Il-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni tista’ tvarja skont in-natura tad-deċiżjoni ġudizzjarja inkwistjoni u għandha tiġi eżaminata, fir-rigward tal-proċedura kkunsidrata fit-totalità tagħha u fid-dawl taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha, billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-garanziji proċedurali involuti f’din id-deċiżjoni (45).
82.      Rekwiżiti relatati mal-motivazzjoni huma f’ċerti każijiet marbuta mal-possibbiltà li jiġi ppreżentat appell, li ma huwiex rilevanti fi proċeduri ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu (46). Madankollu, anki fi proċeduri ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, sentenza għandha mill-inqas tkun ċara biżżejjed sabiex l-Istat Membru kkonċernat ikun jista’ jiddetermina liema miżuri għandu jieħu sabiex jeżegwixxiha. Għandu wkoll ikun jista’ jiddefendi l-eżekuzzjoni tagħha fil-konfront tal-Kummissjoni.
83.      Madankollu, ir-rekwiżiti li jirregolaw il-konstatazzjonijiet ma jistgħux ifissru li ma huwiex neċessarju li jkun hemm konformità ma’ konstatazzjoni ta’ prassi ġenerali u kontinwa, inkella, tali konstatazzjonijiet, li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrikonoxxi l-possibbiltà tagħhom fil-ġurisprudenza stabbilita (47), jiċċaħdu minn kull effett prattiku. Dawn ikollhom biss ta’ natura purament dikjaratorja.
84.      Il-ħtieġa ta’ tali konstatazzjonijiet pjuttost astratti li ma jsemmux b’mod speċifiku l-każijiet individwali kollha, tirriżulta wkoll mill-imġiba tal-Istat Membru kkonċernat. Fil-fatt, dan tal-aħħar inizjalment jittollera ksur ġenerali u kontinwu tad-dritt tal-Unjoni u sussegwentement, fl-istadju preliminari tal-ewwel proċedura ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, filwaqt li jonqos mill-obbligu tiegħu ta’ kooperazzjoni leali, jinforma lill-Kummissjoni b’mod parzjali u mhux preċiż dwar il-portata tan-nuqqas. Li jintalab li l-Kummissjoni tiddeskrivi madankollu b’mod preċiż il-ksur tad-dritt tal-Unjoni, mingħajr ma għandha poteri speċifiċi ta’ investigazzjoni, sabiex iktar tard tinforza t-tmiem tan-nuqqas, ikun jawtorizza lill-Istat Membru jikseb vantaġġ ieħor mill-ksur tad-dritt tal-Unjoni.
85.      Finalment, mill-inqas f’każ wieħed simili, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà applikat l-Artikolu 228 KE (li wara emenda sar l-Artikolu 260 TFUE). Il-kundanna ta’ Franza minħabba kontroll insuffiċjenti ta’ attivitajiet tas-sajd kienet tikkonċerna nuqqas strutturali kontinwu fl-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni (48), li l-eliminazzjoni tiegħu wkoll ma kinitx iddefinita speċifikament.
86.      Konsegwentement, għandu jkun biżżejjed jekk l-Istat Membru, abbażi tas-sentenza, jekk ikun meħtieġ wara interpretazzjoni tagħha skont l-Artikolu 43 tal-Istatut, ikun jista’ jiddetermina l-miżuri ta’ implementazzjoni meħtieġa.
87.      Is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) tissodisfa dawn ir-rekwiżiti fir-rigward tal-obbligu ta’ riabilitazzjoni ta’ landfills. Kif intwera diġà (49), l-Italja, bħala Stat Membru parteċipanti fil-proċedura, setgħet tiddeduċi mis-sentenza u mill-atti tal-kawża li dawn jestendu għar-riabilitazzjoni ta’ landfills illegali li ma għadhomx jintużaw. Dawn il-landfills kienu dawk li fir-rigward tagħhom l-Italja preċedentement ma kinitx ipprekludiet l-użu ġenerali u kontinwu, bi ksur tal-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti u parzjalment tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż. Dan peress li l-ħtieġa tar-riabilitazzjoni ta’ dawn il-landfills hija l-konsegwenza ta’ dan l-użu (50).
88.      L-Italja kienet ukoll kontinwament konxja mill-portata ta’ dan l-obbligu. Fil-proċedura tal-Kawża C‑135/05 u iżjed tard fil-proċedura ta’ din il-kawża, dan l-Istat Membru għalhekk kien diġà identifika l-landfills li ma għadhomx jintużaw u li għad iridu jiġu riabilitati.
89.      B’mod speċifiku, mill-istqarrijiet tal-Italja lill-Kummissjoni jirriżulta li sal-iskadenza tat-terminu impost bl-opinjoni motivata tat-30 ta’ Settembru 2009 kien għad hemm bejn 368 (51) u 422 (52) landfill illegali li ma kinux ġew riabilitati. Mill-inqas 15 (53), forsi anki 23 (54) minn dawn il-landfills, skont tagħrif mogħti mill-Italja fil-proċedura prekontenzjuża, kien fihom skart perikoluż. Għalhekk, f’dak iż-żmien, is-sentenza fir-rigward tar-riabilitazzjoni ta’ landfills kienet għadha ma ġietx eżegwita. Dan huwa biżżejjed sabiex jiġġustifika kundanna ġdida taħt l-Artikolu 260(2) TFUE.
c)      Dwar l-awtorizzazzjoni mġedda ta’ landfills li għadhom qed jiġu operati skont id-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill]
90.      Barra minn hekk, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) ikkonstatat il-ksur tal-Artikolu 14(a) sa (c) tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill]. Din id-dispożizzjoni tirregola l-kundizzjonijiet li taħthom jistgħu jitħallew joperaw il-landfills li fid-data tal-iskadenza għat-traspożizzjoni ta’ din id-direttiva, jiġifieri fis-16 ta’ Lulju 2001, kellhom awtorizzazzjoni jew kienu qed joperaw.
91.      Skont l-Artikolu 14(a) tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill], l-operatur għandu, mhux iktar tard mis-16 ta’ Lulju 2002, jipprepara pjan ta’ kundizzjonament u jippreżentah lill-awtorità kompetenti għall-approvazzjoni. Il-punt (b) jipprovdi li, abbażi ta’ dan, l-awtorità għandha tiddeċiedi dwar l-operazzjoni ulterjuri jew l-għeluq tal-landfill. Skont il-punt (c), l-awtorità għandha, fil-każ tal-operazzjoni ulterjuri, tapprova x-xogħlijiet ta’ riabilitazzjoni meħtieġa u tistipula perijodu tranżitorju sa mhux iktar tard mis-16 ta’ Lulju 2009.
92.      Skont l-informazzjoni inkontestabbli tal-Kummissjoni, meta skada t-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata kienu kkonċernati mill-inqas 93 landfill. Dawn kienu 69 landfill f’reġjuni ġodda, li fir-risposta tagħha għall-opinjoni motivata, l-Italja nnotifikat lill-Kummissjoni dwarhom, u 24 landfill ieħor fir-reġjun ta’ Puglia, li dwarhom l-Italja bagħtet notifika iktar tard. Għalhekk, anki f’dan ir-rigward is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) kienet għadha ma ġietx eżegwita sal-iskadenza tat-terminu impost.
d)      Konklużjoni intermedja
93.      Konsegwentement, ir-Repubblika Taljana naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva dwar l-iskart, l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż u l-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill] kif ukoll taħt l-Artikolu 260(1) TFUE, billi sat-30 ta’ Settembru 2009, meta skada t-terminu impost mill-Kummissjoni Ewropea fl-opinjoni motivata, ma kinitx ħadet il-miżuri kollha meħtieġa għall-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250).
C –    Dwar il-proċedura kontra l-Greċja
94.      Is-suġġett tal-proċedura kontra l-Greċja huwa iktar limitat minn dak tal-proċedura kontra l-Italja. Fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat biss il-ksur tal-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti.
95.      Il-partijiet jaqblu li dan il-ksur jikkonċerna kemm l-użu ta’ landfills illegali kif ukoll ir-riabilitazzjoni tagħhom.
96.      Id-data rilevanti tirriżulta mill-ittra komplementari ta’ stedina għall-osservazzjonijiet tad-29 ta’ Ottubru 2010, fejn il-Kummissjoni stabbilixxiet skadenza sad-29 ta’ Diċembru 2010.
97.      Peress li t-terminu impost għat-traspożizzjoni tad-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida skada fit-12 ta’ Diċembru 2010, il-kontinwazzjoni tal-obbligu ta’ eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592) tiddependi minn jekk id-direttiva l-ġdida tibqax tinkorpora l-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva dwar l-iskart preċedenti.
98.      Fil-prinċipju, dan iseħħ permezz tal-Artikoli 13, 36(1), 15(1) u 23 tad-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida, li jinkludu sempliċement emendi mhux sostanzjali.
99.      L-obbligu tar-riabilitazzjoni lanqas ma huwa kkontestat, fil-prinċipju, mill-Artikolu 2(1)(b) tad-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida. Din id-dispożizzjoni ssupplimentat il-leġiżlazzjoni dwar l-iskart fis-sens li d-Direttiva dwar l-iskart ma tkunx applikabbli għal art (in situ), inkluża ħamrija kkontaminata mhux skavata. Madankollu, skart iddepożitat illegalment la huwa art u lanqas ma jinsab in situ, jiġifieri ma jinsabx fil-post oriġinali tiegħu (55). Kieku dan ma kienx il-każ, l-evażjoni tal-leġiżlazzjoni dwar l-iskart permezz tad-depożitu illegali ta’ skart tagħti lok għall-abbuż. It-tneħħija ta’ dan l-iskart tista’ għalhekk tibqa’ tiġi offruta legalment skont il-leġiżlazzjoni dwar l-iskart.
100. Konsegwentement, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592) kellha tibqa’ tiġi eżegwita sal-iskadenza tat-terminu stabbilit mill-Kummissjoni.
101. Mill-argumenti tal-partijiet, tad-29 ta’ Diċembru 2010, ma tirriżultax b’mod ċar il-portata tal-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592). Madankollu, sitt xhur wara, il-Greċja ħabbret li 82 landfill illegali kienu għadhom qed jintużaw u 596 landfill illegali oħra kellhom jiġu riabilitati.
102. Għaldaqstant, billi ma ħaditx il-miżuri kollha meħtieġa għall-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592) fid-29 ta’ Diċembru 2010, data li fiha skada t-terminu stabbilit mill-Kummissjoni fl-istedina addizzjonali għall-preżentazzjoni ta’ osservazzjonijiet, ir-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva dwar l-iskart u taħt l-Artikolu 260(1) TFUE.
D –    Dwar is-sanzjonijiet pekunjarji
103. Hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha, f’kull kawża u skont iċ-ċirkustanzi tal-kawża mressqa quddiemha, kif ukoll skont il-livell ta’ persważjoni u ta’ dissważjoni li jidhrilha li jkun meħtieġ, tiddeċiedi dwar sanzjonijiet pekunjarji li jkunu xierqa sabiex jiżguraw l-iktar eżekuzzjoni rapida possibbli tas-sentenza li preċedentement ikkonstatat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu u sabiex tipprevjeni li jerġa’ jirrepeti ruħu ksur simili tad-dritt tal-Unjoni (56).
104. Għalhekk, il-proposti tal-Kummissjoni ma jistgħux jorbtu lill-Qorti tal-Ġustizzja, iżda huma biss bażi ta’ riferiment utli. Bl-istess mod, il-linji gwida bħal dawk li jinsabu fil-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni ma jorbtux lill-Qorti tal-Ġustizzja, iżda jikkontribwixxu sabiex jiżguraw it-trasparenza, il-prevedibbiltà u ċ-ċertezza legali tal-azzjoni mibdija mill-Kummissjoni (57).
1.      Dwar il-pagamenti ta’ penalità
105. L-impożizzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità skont l-Artikolu 260 TFUE hija ġeneralment iġġustifikata sa fejn jippersisti n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li jirriżulta min-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ sentenza preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja (58).
106. Għalhekk, il-konstatazzjonijiet li saru sa issa ma jiġġustifikaw ebda penalità għall-eżekuzzjoni insuffiċjenti tas-sentenzi sal-iskadenza tat-terminu stabbilit mill-Kummissjoni. A contrario, għandu jiġi vverifikat jekk fiż-żmien tad-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja s-sentenzi kinux għad iridu jiġu eżegwiti.
107. F’dan ir-rigward ukoll, in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu persistenti jippresupponi li, minkejja l-emendi li saru fil-frattemp fil-qafas tal-leġiżlazzjoni dwar l-iskart, il-ksur tad-dispożizzjonijiet għandu jkompli fil-mument tad-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja.
108. Fir-rigward tal-proċedura kontra l-Greċja, is-sitwazzjoni tibqa’ l-istess peress li waqt il-verifika mwettqa hawn fuq dwar l-eżekuzzjoni tas-sentenza fl-iskadenza tat-terminu stipulat mill-Kummissjoni, id-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida kienet diġà applikabbli (59).
109. A contrario, fil-proċedura iżjed estiża kontra l-Italja, sa issa kellha tittieħed inkunsiderazzjoni biss id-Direttiva dwar l-iskart ikkonsolidata (60). Madankollu, jirriżulta mill-osservazzjonijiet dwar il-proċedura Griega li d-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida ma tqajjimx dubji dwar l-obbligu tar-riabilitazzjoni li jirriżulta mid-Direttiva dwar l-iskart preċedenti. Barra minn hekk, l-Artikolu 35 tad-Direttiva dwar l-iskart il-ġdida jżomm l-obbligu, taħt l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż, billi jeżiġi li stabbilimenti u impriżi fis-sens tal-Artikolu 23, jiġifieri, inter alia, l-operatur ta’ landfill, għandhom iżommu reġistru kronoloġiku tal-kwantità, tan-natura u tal-oriġini tal-iskart perikoluż. Għaldaqstant, dan l-obbligu jista’ jibqa’ jiġi infurzat.
a)      Dwar il-Kawża C‑196/13, Il-Kummissjoni vs L-Italja
110. Sabiex tiġi deċiża l-impożizzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità għall-Italja, għandu l-ewwel nett jiġi vverifikat sa fejn ippersista l-ksur meta skada t-terminu stabbilit mill-Kummissjoni. It-tieni nett, għandha tiġi ddeterminata l-għamla tal-penalità, b’mod partikolari l-kwistjoni dwar jekk għandhiex tiġi imposta bħala ammont fiss jew ammont li jonqos skont l-eżekuzzjoni, kif ukoll l-ammont bażiku tagħha u l-kundizzjonijiet għat-terminazzjoni tagħha.
i)      Dwar l-eżistenza kontinwa tal-ksur
111. Fil-parti l-kbira, l-eżistenza kontinwa tal-ksur fid-data tas-seduta ma kinitx fil-fatt ikkontestata, iżda jeħtieġ li jiġu diskussi f’iktar dettall żewġ każijiet, li fir-rigward tagħhom l-Italja tippreżenta provi reċenti fil-kontroreplika.
–       Dwar il-każijiet mhux ikkontestati
112. Huwa minnu li l-Italja għamlet iżjed progress meta mqabbel ma’ dak li sar fl-iskadenza tat-terminu impost bl-opinjoni motivata. Madankollu, skont informazzjoni konsistenti, għad hemm 196 landfill li għandhom jiġu riabilitati, jiġifieri l-218-il landfill imsemmija fir-rikors, minbarra 20 landfill li fil-frattemp il-Kummissjoni rrikonoxxiet ir-riabilitazzjoni tagħhom (61), u żewġ landfills li jeħtieġu attenzjoni immedjata. Skont informazzjoni mhux ikkontestata tal-Kummissjoni, 13 minn dawn il-196 landfill fihom skart perikoluż (62). Waqt is-seduta kien hemm ukoll qbil li issa żewġ landfills biss jeħtieġu awtorizzazzjoni mġedda skont id-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill].
–       Dwar iż-żewġ każijiet inkwistjoni
113. Il-każijiet tal-landfill “mhux awtorizzata”, Matera/Altamura Sgarrone fil-konfini bejn Puglia u Basilicata, u landfill muniċipali preċedenti, Reggio Calabria/Malderiti fil-Calabria madankollu jeħtieġu madankollu spjegazzjonijiet addizzjonali.
114. Kif diġà ntqal (63), fir-risposta tagħha (64), l-Italja kien għad għandha dawn il-landfills elenkati fil-listi tagħha mingħajr indikazzjoni tad-data tal-għeluq, u kienu saħansitra annotati proposti għal miżuri ta’ riabilitazzjoni. Fil-kontroreplika (65), l-Italja madankollu ddikjarat li fil-każ ta’ Matera/Altamura Sgarrone, wara spezzjonijiet reċenti fuq il-post, ma nstab ebda landfill preċedenti. U fil-każ tal-allegat landfill Reggio Calabria/Malderiti, l-Italja ddikjarat li huwa minnu li fil-passat ġie ddepożitat skart hemmhekk, iżda kien ġie eliminat żmien ilu.
ii)    Dwar l-użu kontinwu ta’ landfills illegali
115. Il-Kummissjoni tallega li f’dawn iż-żewġ postijiet, l-Italja għadha qed tuża landfills illegali, iżda fir-risposta tagħha, l-Italja ddikjarat li f’dak il-ħin ebda landfill illegali kkonċernat f’din il-proċedura ma kien għadu qiegħed jintuża.
116. Għalhekk, il-Kummissjoni għandha tipprovdi evidenza tal-użu ta’ dawn il-landfills. Hija tibbaża ruħha fuq il-fatt li l-Italja ma nnotifikat ebda data tal-għeluq.
117. Madankollu, in-nuqqas li tiġi speċifikata data tal-għeluq ma huwiex prova tal-fatt li fiż-żewġ postijiet għadhom qegħdin jintużaw landfills illegali.
118. Fid-dawl tal-fatt li l-Kummissjoni ma ppreżentat ebda evidenza oħra dwar l-użu tal-landfills illegali f’Matera/Altamura Sgarrone u Reggio Calabria/Malderiti, ir-rikors għandu jiġi miċħud f’dan ir-rigward.
iii) Dwar il-ħtieġa ta’ riabilitazzjoni taż-żewġ landfills
119. Madankollu, it-tilwima dwar iż-żewġ każijiet tirrigwarda l-obbligu tar-riabilitazzjoni ta’ landfills.
120. Fir-risposta u fil-proċedura prekontenzjuża, l-Italja ammettiet li l-landfills illegali preċedenti f’Matera/Altamura Sgarrone u Reggio Calabria/Malderiti kienu jeħtieġu riabilitazzjoni. Min-naħa l-oħra, l-argument ġdid tal-Italja jindika li bi żball dawn iż-żewġ każijiet ġew inklużi fil-lista ta’ landfills illegali preċedenti li kienu jeħtieġu riabilitazzjoni. Għalhekk, dan jikkostitwixxi bidla fid-difiża tagħha.
121. Skont l-Artikolu 127(1) tar-Regoli tal-Proċedura, ebda argument ġdid ma jista’ jiġi ppreżentat matul l-istanza, sakemm dan l-argument ma jkunx ibbażat fuq punti ta’ liġi u ta’ fatt li jitqajmu matul il-proċedura.
122. L-Italja tibbaża ruħha fuq tali punti ta’ fatt. Dan għaliex il-konstatazzjoni li ż-żewġ landfills kienu elenkati bi żball fil-lista ta’ landfills li kienu jeħtieġu riabilitazzjoni, hija bbażata fuq spezzjonijiet fil-post li saru wara li ngħatat ir-risposta (66).
123. Huwa minnu li fl-aħħar mill-aħħar dan il-fatt il-ġdid juri li l-Italja naqset milli tiċċara kompletament il-fatti tal-każ fi żmien xieraq, li huwa, fost oħrajn, rekwiżit tal-obbligu ta’ kooperazzjoni leali mal-Kummissjoni. Madankollu, l-Artikolu 127(1) tar-Regoli tal-Proċedura ma jeskludix il-modifika ta’ argumenti tad-difiża meta l-evidenza fattwali l-ġdida kellha tkun magħrufa minn qabel.
124. Din il-ġenerożità fil-konfront ta’ argument ġdid hija wkoll sinjifikanti, għall-inqas f’dan il-każ. Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkundanna lill-Italja fir-rigward ta’ dawn iż-żewġ każijiet minkejja l-argumenti l-ġodda preżentati, l-eżekuzzjoni tas-sentenza fir-rigward ta’ dan il-punt tkun diffiċli ħafna fil-prattika. Kif tista’ l-Italja tipprova li dawn l-allegati landfills ġew riabilitati meta dawn ma jeżistux jew ma għadhomx jeżistu?
125. Għaldaqstant, dan l-argument il-ġdid huwa ammissibbli.
126. Il-kontroreplika hija bbażata fuq evidenza ġdida, jew mill-inqas fuq offerta ta’ evidenza addizzjonali, jiġifieri r-riżultati tal-ispezzjonijiet reċenti fuq il-post. Skont l-Artikolu 128(1) tar-Regoli tal-Proċedura, anki f’dan il-waqt, evidenza ġdida jew offerti ta’ evidenza jistgħu jiġu sottomessi jekk id-dewmien ikun iġġustifikat. Dan ir-rekwiżit huwa wkoll sodisfatt, peress li r-raġuni għad-dewmien tirriżulta mill-fatt li din l-informazzjoni saret magħrufa biss permezz ta’ spezzjonijiet reċenti.
127. Il-Kummissjoni setgħet kienet sorpriża b’dan l-argument, iżda kienet tkun libera li titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja terminu raġonevoli għall-investigazzjonijiet tagħha stess.
128. Dan l-argument il-ġdid tal-Italja huwa għaldaqstant ammissibbli.
129. Huwa minnu li prima facie, is-sottomissjoni Taljana ma tantx tidher konvinċenti minħabba l-enfasi tal-Kummissjoni fuq il-kontradizzjoni mal-argument preċedenti, speċjalment fid-dawl tal-miżuri għar-riabilitazzjoni proposti. Dan peress li huwa preżunt li miżuri ta’ riabilitazzjoni jiġu ppjanati biss fil-każ li jeżistu landfills li għandhom jiġu riabilitati.
130. Min-naħa l-oħra, ma huwiex ċar għaliex l-Italja, f’dan il-punt tal-proċedura, debitament ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja u lill-Kummissjoni informazzjoni falza dwar tnejn minn kważi 200 każ individwali, liema informazzjoni setgħet probabbilment tiġi miċħuda b’mod relattivament faċli. Pereżempju, setgħu jiġu vvalutati faċilment xbihat satellitari taż-żona inkwistjoni u żjara fis-sit ma kinitx teħtieġ sforz eċċessiv. Madankollu, il-Kummissjoni ma għamlitx sforz bħal dan sabiex tikseb evidenza li tirribatti l-argument il-ġdid tal-Italja.
131. Barra minn hekk, jidher li ma jistax jiġi eskluż li Stat Membru, li jkollu jindirizza ksur tal-leġiżlazzjoni dwar l-iskart tal-Unjoni fir-rigward ta’ diversi mijiet ta’ landfills illegali, jirreġistra ċertu għadd ta’ każijiet bi żball u jinduna b’dawn l-iżbalji relattivament tard. Għaldaqstant, fil-proċedura prekontenzjuża, speċjalment fil-kuntest tar-risposta għall-opinjoni motivata, il-Kummissjoni aċċettat in-notifika tar-reġistrazzjonijiet żbaljati u t-tneħħija tagħhom mil-listi.
132. Għalhekk, ir-referenza tal-Kummissjoni għall-inkonsistenza ma’ notifiki preċedenti ma hijiex suffiċjenti sabiex tirribatti l-argumenti tal-Italja.
133. Peress li fil-kuntest ta’ proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu l-Kummissjoni għandha tipprova l-eżistenza tan-nuqqas allegat (67), u f’dan ir-rigward ma ssottomettiet ebda argument ieħor, ma jistax jiġi stabbilit li f’Matera/Altamura Sgarrone u Reggio Calabria/Malderiti kien hemm landfills illegali li kienu jeħtieġu riabilitazzjoni.
134. Għaldaqstant, ir-rikors tal-Kummissjoni fil-Kawża C‑196/13 għandu jiġi miċħud fir-rigward ta’ dan il-punt.
–       Konklużjoni intermedja
135. Fid-dawl tal-fatt li, minkejja dawn iż-żewġ każijiet individwali, fid-data tas-seduta, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) kienet għadha ma ġietx eżegwita kompletament fir-rigward tal-elementi essenzjali, il-kundanna tar-Repubblika Taljana għall-ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità fil-prinċipju hija miżura pekunjarja adatta sabiex iġġiegħelha tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex ittemm in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat u tiżgura l-eżekuzzjoni sħiħa tas-sentenza (68).
iv)    Dwar il-pagament ta’ penalità — pagamenti fissi jew li jonqsu gradwalment?
136. Fir-rigward ta’ kif għandhom jiġu imposti l-pagament ta’ penalità, tqum il-kwistjoni dwar jekk il-pagamenti ta’ penalità perijodiċi għandhomx jiġu stabbiliti bħala ammont fiss li r-Repubblika Taljana tħallas sakemm tkun eżegwixxiet kompletament is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250). L-alternattiva hija l-proposta mill-Kummissjoni, jiġifieri ammont li jonqos gradwalment skont l-eżekuzzjoni ulterjuri tas-sentenza.
137. L-argument favur ammont fiss huwa l-fatt li fis-sentenza li għandha tiġi eżegwita, il-Qorti tal-Ġustizzja ma kkonstatatx serje ta’ ksur individwali, iżda ksur ġenerali u kontinwu. Ksur uniku jikkorrispondi għal pagamenti ta’ penalità fissi u uniċi.
138. Tali argument jista’ madankollu jiġi kkontestat mill-fatt li dan il-ksur huwa wkoll ikkaratterizzat minn diversi sitwazzjonijiet individwali, li kull waħda minnhom teħtieġ miżuri individwali sabiex tiġi eżegwita s-sentenza. Analiżi ġenerali bejn dawn is-sitwazzjonijiet tista’ ssir fuq il-bażi tas-sempliċi fatt li, minn naħa, il-ksur tal-Artikoli 4 u 8 tad-Direttiva dwar l-iskart u tal-Artikolu 2(1) tad-Direttiva fuq skart perikoluż jeżiġi r-riabilitazzjoni ta’ landfills illegali magħluqa u, min-naħa oħra, il-ksur tal-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill] jeżiġi t-tiġdid tal-awtorizzazzjoni ta’ landfills li għadhom qegħdin jiġu operati skont din id-direttiva. Fir-rigward taż-żewġ aspetti, kull landfill ikkonċernat jeħtieġ l-adozzjoni ta’ miżuri individwali. Dan l-istrutturar tar-rekwiżit tal-eżekuzzjoni fih innifsu jissuġġerixxi li għandu jiġi stabbilit ammont li jonqos gradwalment skont l-eżekuzzjoni ulterjuri (69).
139. Madankollu, l-iktar importanti huwa li dan l-aħħar approċċ biss jista’ jiżgura li l-pagamenti ta’ penalità dovuti jikkorrispondu man-nuqqas tal-eżekuzzjoni sħiħa tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250). Fl-aħħar mill-aħħar, wara progress min-naħa tal-Italja fl-eżekuzzjoni tas-sentenza, ammont fiss li jikkorrispondi għal-livell tal-eżekuzzjoni fil-mument li fih jiġi stabbilit tali ammont, ma jkunx iktar xieraq għaċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ, u għaldaqstant ikun sproporzjonat mal-ksur ikkonstatat (70). Skont il-prinċipju tal-proporzjonalità, li jagħmel parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, l-atti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni, inkluża tal-Qorti tal-Ġustizzja, ma għandhomx jeċċedu l-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju għat-twettiq tal-objettivi leġittimi li tkun trid tilħaq il-liġi inkwistjoni, filwaqt li huwa mifhum, li meta jkun hemm għażla bejn diversi miżuri xierqa, għandha tintgħażel dik l-inqas restrittiva, u li l-inkonvenjenti kkawżati ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet previsti (71).
140. Għal din ir-raġuni, fi tliet sentenzi l-Qorti tal-Ġustizzja diġà imponiet pagamenti ta’ penalità li jonqsu gradwalment għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu simili. Dawn il-każijiet kienu jikkonċernaw il-kwalità ta’ għadd kbir ta’ ilmijiet għall-għawm (72), l-irkupru ta’ għadd kbir ta’ għajnuna (73) u l-konnessjoni ta’ residenti ma’ impjanti għat-trattament tal-ilma urban (74).
141. Madankollu, fl-iżjed proċedura reċenti ta’ dan it-tip, minkejja nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu simili, li kien jikkonċerna t-twaqqif ta’ diversi impjanti għat-trattament tal-ilma urban u minkejja talba f’dan is-sens min-naħa tal-Kummissjoni (75), il-Qorti tal-Ġustizzja imponiet pagamenti ta’ penalità fissi (76).
142. Madankollu, dan il-każ ma jindika ebda bidla fundamentali mill-prattika ta’ impożizzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità li jonqsu gradwalment f’każijiet xierqa, minħabba li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tagħti ebda ġustifikazzjoni għad-devjazzjoni mill-ġurisprudenza preċedenti. Dan kien ikun iġġustifikat mhux biss minħabba l-proposta tal-Kummissjoni, iżda wkoll minħabba li l-Qorti tal-Ġustizzja, xahar biss qabel, xorta kienet imponiet pagamenti ta’ penalità li jonqsu gradwalment (77). Għalhekk, l-iktar sentenza reċenti tista’, l-iktar l-iktar, tkun ibbażata fuq evalwazzjoni mhux espliċita ta’ ċirkustanzi partikolari tal-każ individwali.
143. F’dan il-każ, madankollu, ma ġiet identifikata ebda ċirkustanza li teħtieġ li jiġu imposti pagamenti ta’ penalità fissi li ma jitnaqqsux f’każ ta’ eżekuzzjoni ulterjuri tas-sentenza, b’mod konformi mal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
144. B’mod partikolari, in-nuqqasijiet potenzjali fil-kooperazzjoni tal-Italja mal-Kummissjoni ma jagħtux lok għall-impożizzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità bħala ammont fiss. Huwa minnu li l-informazzjoni pprovduta mill-Italja kienet parzjalment inkompleta jew inkonsistenti. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja normalment tikkunsidra tali ksur tal-obbligu ta’ kooperazzjoni leali meta tikkalkola s-somma f’daqqa, billi tieħu inkunsiderazzjoni l-aġir tal-Istat Membru kkonċernat (78).
145. Madankollu, kooperazzjoni insuffiċjenti matul il-fażi tal-applikazzjoni tal-pagamenti ta’ penalità awtomatikament ikollha impatt detrimentali għall-Istat Membru. Ir-riabilitazzjoni jew awtorizzazzjoni mġedda ta’ landfill tista’ tiġi rrikonoxxuta biss wara li l-Istat Membru jkun ippreżenta l-informazzjoni kollha meħtieġa għall-eżami ta’ dan l-argument (79). Fil-każ li huwa jipprovdi informazzjoni mhux kompluta u/jew jippreżentaha tard, jirriżulta li l-pagamenti ta’ penalità jibqgħu jakkumulaw għal żmien itwal minn dak li huwa neċessarju.
146. Għalhekk, il-pagamenti ta’ penalità għandhom jiġu imposti b’tali mod li jonqsu gradwalment.
147. Kif tipproponi l-Kummissjoni, it-tnaqqis għandu jieħu inkunsiderazzjoni l-kwalità differenti tad-diversi nuqqasijiet, jiġifieri b’mod partikolari r-riskji għall-ambjent. Ir-riskju assoċjat mal-183 landfill illegali magħluqa li ma fihomx skart perikoluż u li jeħtieġu riabilitazzjoni huwa għalhekk l-iktar baxx. Dawn għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni billi jiġi applikat il-fattur 1. Iż-żewġ landfills li għad iridu jiġu awtorizzati mill-ġdid huma assoċjati ma’ riskji ikbar, peress li huma impjanti kbar li qed joperaw, għalkemm il-konformità sħiħa mad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill] ma hijiex kompletament ċara. Dawn għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni billi jiġi applikat il-fattur 2. L-iżjed riskjużi huma t-13-il landfill illegali magħluqa li fihom skart perikoluż u li jeħtieġu riabilitazzjoni, peress li dawn huma sors ta’ perikoli ambjentali partikolarment gravi. Għalhekk, għal dawn il-landfills għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fattur 3. Jekk jiġu mmultiplikati n-numri rispettivi tal-landfills ikkonċernati mal-fatturi korrispondenti, u jingħaddu dawn ir-riżultati, jinkiseb total ta’ 226.
iii) Dwar l-ammont bażiku
148. Fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tistabbilixxi l-pagamenti ta’ penalità b’tali mod li dawn ikunu, min-naħa, adattati għaċ-ċirkustanzi u, min-naħa l-oħra, proporzjonati man-nuqqas ikkonstatat kif ukoll mal-kapaċità ta’ ħlas tal-Istat Membru involut. Fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-kriterji ta’ bażi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex tiġi żgurata n-natura repressiva tal-pagamenti ta’ penalità fid-dawl tal-applikazzjoni uniformi u effettiva tad-dritt tal-Unjoni huma, bħala prinċipju, it-tul tal-ksur, il-grad ta’ gravità tiegħu, u l-kapaċità ta’ ħlas tal-Istat Membru inkwistjoni. Għall-applikazzjoni ta’ dawn il-kriterji, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tieħu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, l-konsegwenzi ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-obbligi fuq l-interessi pubbliċi u privati kif ukoll l-urġenza sabiex l-Istat Membru involut jikkonforma ruħu mal-obbligi tiegħu (80).
149. Il-Kummissjoni ssostni li l-ammont ta’ pagamenti ta’ penalità għal kull jum għandu jiġi kkalkolat bl-istess mod għall-Istati Membri kollha, jiġifieri ammont bażiku ta’ pagamenti ta’ penalità ta’ EUR 640 kuljum, immultiplikat bil-koeffiċjent tal-gravità stabbilit għal 8 (fuq skala minn 1 sa 20), immultiplikat bil-koeffiċjent tad-dewmien, li f’dan il-każ huwa ta’ 3 (fuq skala minn 1 sa 3), u mmultiplikat bil-fattur “n”, li jirrifletti l-kapaċità ta’ ħlas tal-Italja, jiġifieri 16.72. Bl-applikazzjoni ta’ dan il-metodu jirriżulta ammont ta’ EUR 256 819.20 kuljum.
150. Għalkemm din il-proposta hija punt ta’ tluq tajjeb, xorta jeħtieġ li ssir diskussjoni f’iktar dettall.
151. L-ewwel nett, fil-kalkolu tal-pagamenti ta’ penalità, għandha tintuża d-data aġġornata li stabbilixxiet il-Kummissjoni fin-notifika tagħha tal-21 ta’ Novembru 2013 (81). Dan peress li l-kapaċità ta’ ħlas ta’ dan l-Istat Membru, jiġifieri l-iżvilupp reċenti tal-inflazzjoni u tal-PDG, għandha tiġi kkunsidrata b’tali mod kif ġie ppreżentat mill-Qorti tal-Ġustizzja skont l-iktar evalwazzjoni reċenti tad-data ekonomika sottostanti (82). Minn dan isegwi ammont bażiku ta’ EUR 650 u fattur tal-kapaċità ta’ ħlas “n” ta’ 16.57.
152. Skont ġurisprudenza stabbilita, id-determinazzjoni tat-tul tal-ksur hija kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li għandha tirreferi għad-data li fiha eżaminat il-fatti tal-każ, u mhux għad-data li fiha l-Kummissjoni ppreżentat il-kawża quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja (83).
153. Fid-dawl tal-fatt li, kif ġie stabbilit fil-punt 113 ta’ dawn il-konklużjonijiet, ir-Repubblika Taljana effettivament irrikonoxxiet li għadha ma temmitx il-ksur fil-konfront tal-obbligi tagħha sabiex teżegwixxi s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), dan in-nuqqas ilu għaddej matul perijodu ta’ iktar minn seba’ snin. Fir-rigward tal-irkupru tal-għajnuna, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li dan il-perijodu huwa “pjuttost kunsiderevoli” (84).
154. Barra minn hekk, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) ikkonstatat ksur komuni u ġenerali tal-obbligi li jirriżultaw mil-leġiżlazzjoni dwar l-iskart, li wħud minnhom kienu diġà applikabbli sa mill-iskadenza tat-terminu impost għat-traspożizzjoni tal-ewwel Direttiva dwar l-iskart, jiġifieri mill-1977, u fil-każ tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill], mill-inqas mis-sena 2002. Għalhekk, għandu wkoll jiġi kkunsidrat li din il-kawża tirrigwarda abbużi li ilhom għaddejjin għal żmien eċċezzjonalment twil (85).
155. Min-naħa l-oħra, għandu jiġi rrikonoxxut li, b’mod partikolari, ir-riabilitazzjoni ta’ landfills illegali magħluqa tista’ tkun kumplessa ħafna u, fil-prinċipju, huwa ġġustifikat li f’dan ir-rigward jiġu stabbiliti prijoritajiet, sabiex riskji ambjentali partikolarment gravi jiġu indirizzati b’urġenza.
156. Għaldaqstant, huwa xieraq li l-Kummissjoni tipproponi l-ogħla koeffiċjenti tad-dewmien disponibbli skont is-sistema tagħha, jiġifieri dak ta’ 3. Madankollu, ma huwiex meħtieġ li tmur lil hinn minn dawn il-livelli u li jintgħażlu koeffiċjenti anki iktar ogħla (86).
157. Finalment, hija l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur li tikkostitwixxi l-ikbar sfida.
158. F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza jirriżulta li n-nuqqas ta’ implementazzjoni ta’ sentenza huwa partikolarment gravi meta dan jista’ jikkaġuna ħsara lill-ambjent, li l-ħarsien tiegħu, kif jirriżulta mill-Artikolu 191 TFUE, huwa wieħed mill-għanijiet tal-politika tal-Unjoni (87). Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà stabbilixxiet li t-tul ta’ żmien tal-ksur tal-leġiżlazzjoni dwar l-iskart iżid piż addizzjonali fuq ir-reat (88), għalkemm din iċ-ċirkustanza diġà tqieset fil-kalkolu tal-koeffiċjent tad-dewmien u b’hekk tittieħed inkunsiderazzjoni darbtejn.
159. Barra minn hekk, ma humiex każijiet invidwali iżolati li hawn inkwistjoni hawnhekk, iżda pjuttost prassi ġenerali. Kieku l-Kummissjoni ressqet il-każijiet kollha b’mod individwali quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, kien ikun raġonevoli li, għal kull landfill li għandu jiġi riabilitat jew li jrid jiġġeddidlu l-awtorizzazzjoni, jiġi propost koeffiċjent tal-gravità ta’ 1, b’riżultat ta’ total ta’ mill-inqas 198. Mill-ewwel proċedura għall-impożizzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità, hija kienet saħansitra pproponiet koeffiċjent tal-gravità ta’ 6 għall-operazzjoni ta’ landfill illegali wieħed fejn kien ġie ddepożitat skart perikoluż (89).
160. Fl-infurzar ta’ sentenza dwar prassi ġenerali li tikkonċerna mijiet ta’ każijiet individwali, il-proposta ta’ koeffiċjent tal-gravità ta’ 8 minflok 198 jew ogħla, hija għalhekk ekwivalenti għal “skont relatat mal-kwantità” (90), li l-ġustifikazzjoni tiegħu hija dibattibbli. Madankollu, l-iskop tal-pagamenti ta’ penalità ma huwiex dak ta’ kumpens għal danni, jew ta’ sanzjoni xierqa (91). L-għan huwa pjuttost l-inkoraġġiment tal-eżekuzzjoni tal-ewwel sentenza u l-preklużjoni ta’ ksur ġdid. Konsegwentement, l-assenza ta’ żieda tal-koeffiċjent tal-gravità b’mod lineari skont l-għadd tal-każijiet ikkonċernati, tista’ tkun iġġustifikata.
161. Fi kwalunkwe każ, l-Italja għandha favur tagħha l-fatt li din il-proċedura, kuntrarjament għat-talba tal-Kummissjoni, ma tikkonċernax iktar l-operazzjoni ta’ landfills illegali, iżda r-riabilitazzjoni tagħhom u t-tiġdid tal-awtorizzazzjoni ta’ landfills li baqgħu joperaw skont id-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill]. Fiż-żewġ oqsma, fil-konfront tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), tal-iskadenza tal-opinjoni motivata u tal-bidu tar-rikors, sar progress sinjifikanti. Minn dan għandu jiġi konkluż li l-ħtieġa li tiżdied il-pressjoni fuq l-Italja permezz tal-pagamenti ta’ penalità ma hijiex kbira ħafna.
162. Għaldaqstant, inqis li huwa xieraq li jitnaqqas kunsiderevolment il-koeffiċjent tal-gravità propost mill-Kummissjoni, jiġifieri minn 8 għal 5.
163. Jekk l-ammont bażiku ta’ EUR 650 jiġi mmultiplikat b’fattur “n” ta’ 16.57 tal-kapaċità ta’ ħlas, b’koeffiċjent tal-gravità ta’ 5 u b’koeffiċjent tad-dewmien ta’ 3, dan jammonta għal pagamenti ta’ penalità għal kull jum ta’ EUR 161 557.50.
164. Sabiex jiġi ffaċilitat it-tnaqqis gradwali tal-pagamenti tal-penalità billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-piż assenjat għall-ksur parzjali individwali, nissuġġerixxi li dan l-ammont jitnaqqas għal EUR 158 200. Dan l-ammont huwa diviżibbli bis-somma ponderata tal-ksur individwali, jiġifieri 226 (92). Malli landfill illegali magħluq li jkun fih skart perikoluż jiġi riabilitat, dan l-ammont jista’ jitnaqqas b’EUR 2 100, wara li tintemm ir-riabilitazzjoni ta’ kull landfill ieħor b’EUR 700, u wara l-awtorizzazzjoni mġedda ta’ landfill li tkun baqgħat topera f’konformità mad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill], b’EUR 1 400. Wara li jiġi eliminat kompletament il-ksur parzjali tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250) diskuss f’din il-proċedura, ebda pagamenti ta’ penalità ma jkunu iktar dovuti.
165. Fil-każ li, sad-data tas-sentenza, l-Italja tirregola ksur parzjali ieħor, hija għandha immedjatament tagħti prova ta’ dan lill-Kummissjoni. Sussegwentement, il-pagamenti ta’ penalità jitnaqqsu immedjatament skont l-iskali msemmija.
166. Għalhekk, sal-eżekuzzjoni sħiħa tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), l-Italja għandha tiġi kkundannata tħallas pagamenti ta’ penalità għal kull jum ta’ EUR 158 200 lill-Kummissjoni Ewropea fil-kont “Riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea”. Dan l-ammont bażiku għandu jitnaqqas b’EUR 2 100 ladarba l-Italja tagħti prova lill-Kummissjoni tar-riabilitazzjoni ta’ landfill illegali magħluq li jkun fih skart perikoluż, b’EUR 700 ladarba tiġi pprovata r-riabilitazzjoni ta’ landfill ieħor, u b’EUR 1 400 ladarba jiġġedded landfill ieħor li jkun għadu jopera skont id-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill].
b)      Dwar il-Kawża C‑378/13, Il-Kummissjoni vs Il-Ġreċja
167. Huwa minnu li sas-seduta, il-Greċja għamlet progress ġdid lejn l-aħħar tal-iskadenza tat-talba addizzjonali għal osservazzjonijiet. Madankollu, 70 landfill illegali xorta għadhom jintużaw u 223 landfill illegali magħluqa oħra għadhom jeħtieġu riabilitazzjoni.
168. Konsegwentement, il-kundanna tar-Repubblika Ellenika għall-ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità hija mezz pekunjarju xieraq sabiex iġġiegħelha tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex ittemm in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat u sabiex tiżgura l-eżekuzzjoni sħiħa tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592) (93).
169. Bħal fil-każ tal-Italja, jeħtieġ li l-ewwel jiġi stabbilit ammont bażiku u li dan jitnaqqas skont l-eżekuzzjoni ulterjuri tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592) (ara, f’dan ir-rigward, il-punt i). Madankollu, ir-rikonoxximent tal-eżekuzzjoni sħiħa fir-rigward tal-għeluq ta’ landfills illegali joħloq problemi partikolari (ara, f’dan ir-rigward, il-punt ii).
i)      Dwar l-ammont bażiku ta’ pagamenti ta’ penalità
170. Il-Kummissjoni ssostni li l-ammont ta’ pagament ta’ penalità għal kull jum għandu jiġi kkalkolat, kif propost minnha, bl-istess mod għall-Istati Membri kollha, jiġifieri ammont bażiku ta’ EUR 640 kuljum, immultiplikat bil-koeffiċjent tal-gravità stabbilit ta’ 9 (fuq skala minn 1 sa 20), immultiplikat bil-koeffiċjent tad-dewmien, f’dan il-każ 3 (fuq skala minn 1 sa 3), u mmultiplikat b’fattur “n”, li jirrifletti l-kapaċità ta’ ħlas tal-Greċja, jiġifieri 4.12. Bl-applikazzjoni ta’ dan il-metodu jirriżulta ammont ta’ EUR 71 193.60 kuljum.
171. Madankollu, anki fir-rigward tal-Greċja, għandha tiġi applikata, fil-kalkolu tal-pagamenti ta’ penalità, id-data aġġornata, li l-Kummissjoni stabbilixxiet (94) fin-notifika tagħha tal-21 ta’ Novembru 2013 (95). Din id-data tistabbilixxi ammont bażiku ta’ EUR 650 u minħabba l-kriżi ekonomika kontinwa fil-Greċja, fattur kemmxejn iktar baxx ta’ kapaċità ta’ ħlas “n” ta’ 3.87.
172. Fir-rigward tal-koeffiċjent tad-dewmien, il-kundanna tal-Greċja fil-fatt hija sentejn itwal mill-kundanna tal-Italja. Madankollu, meta mqabbla mal-Italja, il-Greċja għandha favur tagħha l-fatt li l-obbligi tal-leġiżlazzjoni dwar l-iskart tad-dritt tal-Unjoni ta’ dan l-Istat Membru ma kinux vinkolanti fl-1977, iżda kienu vinkolanti biss fil-mument tal-adeżjoni, fl-1 ta’ Jannar 1981. Għalhekk, anki fil-każ tal-Greċja huwa xieraq li jintuża l-fattur tal-gravità propost ta’ 3.
173. Il-ksur ikkonstatat fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592) għandu portata legali iżjed limitata mill-ksur li abbażi tiegħu ġiet akkużata l-Italja. Il-Qorti tal-Ġustizzja la kkonstatat ksur tad-Direttiva fuq skart perikoluż u lanqas ksur tad-Direttiva dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill]. Madankollu, b’differenza mill-Italja, fil-Greċja għadhom jintużaw landfills illegali, u għalhekk huwa probabbli ħafna li dawn qed jikkawżaw ħsara ġdida addizzjonali għall-ambjent u perikoli għas-saħħa. Barra minn hekk, fil-Greċja għad hemm kważi 300 landfill li jeħtieġ riabilitazzjoni, jiġifieri madwar 50 % iktar milli fl-Italja, għalkemm il-Greċja hija Stat Membru sinjifikament iżgħar. Għalhekk, il-koeffiċjent tal-gravità propost mill-Kummissjoni għandu jitnaqqas, iżda għal 7.5 biss.
174. Jekk l-ammont bażiku ta’ EUR 650 jiġi mmultiplikat b’fattur “n” ta’ 3.87 tal-kapaċità ta’ ħlas, b’koeffiċjent tal-gravità ta’ 7.5 u b’koeffiċjent tad-dewmien ta’ 3, dan jammonta għal pagamenti ta’ penalità għal kull jum ta’ EUR 56 598.75.
175. Meta jitnaqqsu l-pagamenti ta’ penalità, għal kull riabilitazzjoni u għal kull għeluq, għandu jintuża fattur ta’ 1 rispettivament. Fid-dawl tal-223 landfill magħluqa li jeħtieġu riabilitazzjoni u 70 landfill li għandhom jingħalqu u li jeħtieġu riabilitazzjoni, it-total ta’ dawn il-fatturi jammonta għal 363. Għalhekk, għall-finijiet ta’ sempliċità, huwa rakkomandabbli li l-pagamenti ta’ penalità għal kull jum jitnaqqsu għal EUR 54 450 u b’EUR 150 ladarba tingħata prova ta’ għeluq jew ta’ riabilitazzjoni ta’ landfill illegali.
ii)    Dwar ir-rikonoxximent tal-għeluq ta’ landfills
176. Kif tosserva ġustament il-Kummissjoni, jeżisti madankollu r-riskju li meta jingħalqu landfills illegali dawn jiġu ssostitwiti b’depożiti ġodda mhux ikkontrollati. Dan ir-riskju għandu jitqies debitament fit-tnaqqis tal-pagamenti ta’ penalità.
177. Madankollu, jidher li huwa prattikament diffiċli li jiġi segwit l-approċċ tal-Kummissjoni msemmi fil-proposta fil-proċedura bil-miktub għall-kalkolu tal-ammont tal-pagamenti ta’ penalità abbażi tal-għadd ta’ landfills illegali. Hemm il-biża’ li jinħbew landfills illegali sostituttivi. Barra minn hekk, fil-gżejjer Griegi b’mod partikolari, jeżisti wkoll ir-riskju li l-iskart jintrema’ illegalment fil-baħar, mingħajr ma dan ikun skopert fil-ħin.
178. Il-proposta li għamlet il-Kummissjoni waqt is-seduta, dwar l-għeluq ta’ landfill illegali li jiġi aċċettat biss meta fl-istess ħin jiġi pprovat li teżisti kapaċità suffiċjenti għall-irkupru jew għar-rimi legali tal-iskart u li din tkun qed tintuża hija għalhekk iktar effettiva. Fil-fatt, mingħajr tali kapaċità, huwa inevitabbli li tali skart iġġenerat jiġi ddepożitat b’mod illegali.
iii) Konklużjoni intermedja
179. Għalhekk, sal-eżekuzzjoni sħiħa tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592), ir-Repubblika Ellenika għandha tiġi kkundannata tħallas pagamenti ta’ penalità għal kull jum ta’ EUR 54 450 lill-Kummissjoni Ewropea fil-kont “Riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea”. Dan l-ammont bażiku għandu jitnaqqas b’EUR 150 ladarba l-Greċja tagħti prova lill-Kummissjoni tal-għeluq ta’ landfill illegali kif ukoll tad-disponibbiltà u l-użu ta’ kapaċità suffiċjenti għall-irkupru jew għar-rimi legali ta’ skart, jew tar-riabilitazzjoni ta’ landfill illegali magħluq.
2.     Dwar is-somma f’daqqa
180. Skont ġurisprudenza stabbilita, flimkien mal-pagamenti ta’ penalità tista’ tiġi imposta wkoll somma f’daqqa (96). L-impożizzjoni tagħha, f’kull każ, tibqa’ ssir skont l-elementi rilevanti kollha li huma marbuta kemm mal-karatteristiċi tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat kif ukoll mal-aġir stess tal-Istat Membru kkonċernat mill-proċeduri mibdija abbażi tal-Artikolu 260 TFUE (97). F’dan ir-rigward, din id-dispożizzjoni tagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja setgħa diskrezzjonali wiesgħa sabiex tiddeċiedi jekk hemmx lok li timponi tali sanzjoni (98).
181. Il-Kummissjoni tipproponi l-applikazzjoni ta’ metodu għall-kalkolu tas-somma f’daqqa, li jinvolvi l-ammont bażiku fiss ta’ EUR 210 għal kull jum immultiplikat bil-koeffiċjenti tal-gravità u l-fattur “n”, li f’termini tal-ammont jikkorrispondu mal-valuri proposti għall-kalkolu tal-pagamenti ta’ penalità, kif ukoll mal-għadd ta’ ġranet mid-data tal-ewwel sentenza.
a)     Dwar il-Kawża C‑196/13, Il-Kummissjoni vs L-Italja
182. Jekk din id-data tiġi aġġornata skont il-proposta tiegħi għall-pagamenti ta’ penalità li għandhom jiġu imposti fir-rigward tal-Italja, billi jittieħed bħala bażi l-ammont bażiku miżjud ta’ EUR 220 skont in-notifika l-iżjed reċenti tal-Kummissjoni, il-fattur “n” għall-kapaċità ta’ ħlas ta’ 16.57, u l-koeffiċjent tal-gravità ta’ 5, jirriżulta ammont bażiku ta’ EUR 18 227. Abbażi ta’ dawn il-konklużjonijiet, 2 687 jum wara l-għoti tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250), ir-riżultat huwa somma f’daqqa ta’ EUR 48 975 949. Jekk is-sentenza tingħata madwar erba’ xhur wara l-konklużjonijiet, huwa possibbli li tiġi imposta somma f’daqqa ta’ EUR 51 163 189.
183. Hemm il-kwistjoni ta’ jekk dan l-ammont huwiex xieraq.
184. Minbarra l-kunsiderazzjonijiet li għamilt fir-rigward tal-pagamenti ta’ penalità, skont il-ġurisprudenza, għall-istabbiliment tas-somma f’daqqa, għandu jiġi kkunsidrat l-“aġir” tal-Istat Membru kkonċernat (99).
185. Fil-każ li dan it-terminu jinkludi wkoll l-ammissjoni tal-Istat Membru li huwa responsabbli għal ksur tad-dritt tal-Unjoni, jista’ jkun hemm oġġezzjoni għall-kritika tal-Italja fir-rigward tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250). Din il-kritika tirrigwarda b’mod partikolari l-provi invokati u l-allegat nuqqas ta’ preċiżjoni tal-konstatazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja.
186. Madankollu, dan l-argument huwa l-konsegwenza loġika tal-pożizzjoni legali tal-Italja. Madankollu, il-prinċipju tal-protezzjoni ġudizzjarja effettiva li wkoll jibbenefika lill-Istati Membri, jipprojbixxi li jitħarrxu s-sanzjonijiet sempliċiment għaliex Stat Membru jiddefendi l-pożizzjoni legali tiegħu, anki jekk il-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx magħha. Is-sitwazzjoni tista’ tkun differenti jekk Stat Membru jinvoka pożizzjonijiet manifestament assurdi bl-uniku skop li jxekkel il-proċedura. Il-pożizzjonijiet legali Taljani huma madankollu aċċettabbli, b’mod partikolari minħabba li s-sentenza li għandha tiġi eżegwita teħtieġ interpretazzjoni fir-rigward ta’ diversi punti.
187. Madankollu, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni n-nuqqas ta’ kooperazzjoni mal-Kummissjoni u mal-Qorti tal-Ġustizzja (100). F’dan ir-rigward, huwa partikolarment importanti l-fatt li l-Italja ppreżentat informazzjoni komprensiva biss fir-risposta tagħha għall-opinjoni motivata. Għaldaqstant, ma kienx sorprendenti li din l-informazzjoni kienet parzjalment żbaljata u għalhekk kienet teħtieġ korrezzjonijiet u addizzjonijiet frekwenti, anki fil-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja (101).
188. Barra minn hekk, f’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja tenfasizza l-fatt li, repetizzjoni ta’ aġir ta’ Stat Membru bi ksur tad-dritt tal-Unjoni f’settur speċifiku tista’ tkun indikazzjoni tal-fatt li l-prevenzjoni effettiva ta’ repetizzjoni futura ta’ ksur simili tad-dritt tal-Unjoni teħtieġ l-adozzjoni ta’ miżura dissważiva, bħall-pagament ta’ somma f’daqqa (102). Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkundannat lill-Italja f’iktar minn 20 proċedura għall-ksur tal-leġiżlazzjoni dwar l-iskart (103).
189. Għaldaqstant inqis li huwa xieraq li f’dan il-każ is-somma f’daqqa tiżdied b’madwar EUR 9 miljun għal EUR 60 miljun.
b)      Dwar il-Kawża C‑378/13, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja
190. Għall-Greċja, l-ammont bażiku ta’ EUR 220 għandu jiġi mmultiplikat bil-fattur “n” ta’ 3.87 tal-kapaċità ta’ ħlas u b’koeffiċjent tal-gravità ta’ 7.5. Dan iwassal għal ammont għal kull jum ta’ EUR 6 385.50. Immultiplikat bit-3258 jum minn meta ngħatat is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592) sad-data ta’ dawn il-konklużjonijiet tirriżulta somma f’daqqa ta’ EUR 20 803 959. Jekk is-sentenza tingħata erba’ xhur wara, dan l-ammont jiżdied għal EUR 21 570 219.
191. F’termini tal-kooperazzjoni mal-Kummissjoni, l-aġir tal-Greċja ma jistax jiġi kkritikat. Madankollu, għandu jitqies li anki l-Greċja ġiet ikkundannata diversi drabi minħabba problemi relatati mal-leġiżlazzjoni dwar l-iskart. Għandha tiġi enfasizzata b’mod partikolari l-ewwel impożizzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità fir-rigward tal-landfill illegali ta’ Kouroupitos fi Kreta (104).
192. Għaldaqstant, fil-konfront tal-Greċja nipproponi li tiġi imposta somma f’daqqa ta’ EUR 22 miljun.
VI – Spejjeż
193. Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu intalbu.
194. Fil-Kawża C‑196/13, il-Kummissjoni talbet li r-Repubblika Taljana tiġi kkundannata għall-ispejjeż u għandu jiġi rrilevat li din tal-aħħar tilfet fuq il-parti l-kbira tal-argumenti tagħha. Fejn rebħet, hija naqset milli tipprovdi l-informazzjoni kollha rilevanti fil-proċedura prekontenzjuża. Għalhekk, għandha tbati l-ispejjeż kollha ta’ din il-proċedura (105).
195. Il-Greċja għandha tħallas l-ispejjeż tal-proċedura fil-Kawża C‑378/13 peress li ma rebħet fuq ebda argument jew sottomissjoni tagħha.
VII – Konklużjonijiet
196. Għaldaqstant, nipproponi li fil-Kawża C‑196/13, Il-Kummissjoni vs L-Italja, il-Qorti tal-Ġustizzja:
1)      tiddikjara li, billi naqset milli tieħu l-miżuri kollha neċessarji għall-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑135/05, EU:C:2007:250), fit-30 ta’ Settembru 2009, meta skada t-terminu impost mill-Kummissjoni Ewropea fl-opinjoni motivata, ir-Repubblika Taljana naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva 75/442/KEE dwar l-iskart fil-verżjoni emendata bid-Direttiva 91/156/KEE, l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 91/689/KEE fuq skart perikoluż u l-Artikolu 14 tad-Direttiva 1999/31/KE dwar it-terraferma [landfill] kif ukoll l-Artikolu 260(1) TFUE;
2)      tikkundanna lir-Repubblika Taljana tħallas lill-Kummissjoni Ewropea, fil-kont “Riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea”, pagamenti ta’ penalità għal kull jum ta’ EUR 158 200 sal-eżekuzzjoni sħiħa tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250). Dan l-ammont bażiku għandu jitnaqqas b’EUR 2 100 ladarba l-Italja tagħti prova lill-Kummissjoni tar-riabilitazzjoni ta’ landfill illegali magħluqa li jkun fiha skart perikoluż, b’EUR 700 ladarba tingħata prova tar-riabilitazzjoni ta’ landfill oħra u b’EUR 1 400 ladarba tingħata prova tal-awtorizzazzjoni mġedda ta’ landfill ieħor li jkun għadu jopera skont id-Direttiva 1999/31/KE;
3)      tordna lir-Repubblika Taljana tħallas lill-Kummissjoni Ewropea, fil-kont “Riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea”, is-somma f’daqqa ta’ EUR 60 miljun;
4)      tiċħad il-kumplament tar-rikors;
5)      tikkundanna lir-Repubblika Taljana għall-ispejjeż.
197. Fil-Kawża C‑378/13, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha:
1)      tiddikjara li, billi naqset milli tieħu l-miżuri kollha neċessarji għall-eżekuzzjoni tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C-502/03, EU:C:2007:250), ir-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 4, 8 u 9 tad-Direttiva 75/442/KEE dwar l-iskart fil-verżjoni emendata bid-Direttiva 91/156/KEE, kif ukoll taħt l-Artikolu 260(1) TFUE;
2)      tordna lir-Repubblika Ellenika tħallas lill-Kummissjoni pagamenti ta’ penalità għal kull jum ta’ EUR 54 450 fil-kont “Riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea” sal-eżekuzzjoni sħiħa tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (EU:C:2005:592). Dan l-ammont bażiku għandu jitnaqqas b’EUR 150 ladarba dan l-Istat Membru jagħti prova lill-Kummissjoni tal-għeluq ta’ landfill illegali kif ukoll tad-disponibbiltà u l-użu ta’ kapaċità suffiċjenti għall-irkupru jew għar-rimi legali ta’ skart, jew tar-riabilitazzjoni ta’ landfill illegali magħluqa;
3)      tordna li r-Repubblika Ellenika tiġi kkundannata tħallas lill-Kummissjoni Ewropea, fil-kont “Riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea”, is-somma f’daqqa ta’ EUR 22 miljun;
4)      tikkundanna lir-Repubblika Ellenika għall-ispejjeż.
1 – Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.
2 – Direttiva tal-Kunsill 1999/31/KE, tas-26 ta’ April 1999, dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma [landfill] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 4, p. 228), kif emendata bir-Regolament (KE) Nru 1882/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ Settembru 2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 4, p. 447).
3 – Fl-ewwel proċedura d-Direttiva tal-Kunsill 75/442/KEE, tal-15 ta’ Lulju 1975, dwar l-iskart (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 1, p. 23) kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 91/156/KEE, tat-18 ta’ Marzu 1991 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 3).
4 – Direttiva tal-Kunsill 91/689/KEE, tat-12 ta’ Diċembru 1991, fuq skart perikoluż (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 78).
5 – Direttiva 2006/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-5 ta’ April 2006, dwar l-iskart (ĠU L 114, p. 9).
6 – Direttiva 2008/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-19 ta’ Novembru 2008, dwar l-iskart u li tħassar ċerti Direttivi (ĠU L 312, p. 3).
7 – Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑135/05, EU:C:2007:250, punt 45).
8 – C-185/09, EU:C:2010:59 u C-270/11, EU:C:2013:339.
9 – Direttiva 2006/24/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta’ Marzu 2006, dwar iż-żamma ta’ data ġenerata jew proċessata b’konnessjoni mal-provvista ta’ servizzi pubblikament disponibbli ta’ komunikazzjoni elettronika jew ta’ networks ta’ komunikazzjoni pubblika u li temenda d-Direttiva 2002/58/KE (ĠU L 105, p. 54).
10 – Sentenza Digital Rights Ireland (C‑293/12 u C‑594/12, EU:C:2014:238).
11 – Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-12 ta’ Lulju 2002, dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 514), kif emendata bid-Direttiva 2009/136/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-25 ta’ Novembru 2009 (ĠU L 337, p. 11).
12 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Italja (San Rocco, C‑365/97, ECLI:EU:C:1999:544, punt 36, dwar il-liġi dwar l-iskart), Il-Kummissjoni vs Franza (C‑492/08, ECLI:EU:C:2010:348, punt 31) u Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑281/11, ECLI:EU:C:2013:855, punt 37).
13 – Ara l-Artikolu 20 tad-Direttiva Qafas dwar l-Iskart ikkonsolidata u l-Artikolu 41 tad-Direttiva Qafas dwar l-iskart il-ġdida.
14 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑286/08, ECLI:EU:C:2009:543, punt 8).
15 – Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑374/11, EU:C:2012:827).
16 –      Sentenzi Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 67) u Il-Kummissjoni vs Ir-Repubblika Ċeka (C‑241/11, EU:C:2013:423, punt 23).
17 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑184/11, EU:C:2014:316, punt 36).
18 – Ara s-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑191/95, EU:C:1998:441, punt 55), Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑186/06, EU:C:2007:813, punt 15) u Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit (C‑530/11, EU:C:2014:67, punt 39).
19 – Sentenzi Il-Belġju u Forum 187 vs Il-Kummissjoni (C‑182/03 u C‑217/03, EU:C:2006:416, punt 147), Masdar (UK) vs Il-Kummissjoni (C‑47/07 P, EU:C:2008:726, punt 81) u Kahla/Thüringen Porzellan vs Il-Kummissjoni (C‑537/08 P, EU:C:2010:769, punt 63).
20 – Sentenzi Kahla/Thüringen Porzellan vs Il-Kummissjoni (C‑537/08 P, EU:C:2010:769, punt 63) u AJD Tuna (C‑221/09, EU:C:2011:153, punt 72).
21 – Sentenzi Bosch (135/77, EU:C:1978:75, punt 4), Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑526/08, EU:C:2010:379, punt 29) u Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑95/12, EU:C:2013:676, punt 40).
22 – Punt 39.
23 – Punt 42.
24 – Punt 43.
25 – Anness 2 tar-risposta tad-difiża, Nri 34 u 74.
26 – Punt 14.
27 – Punt 8 tar-risposta tad-difiża.
28 – Punt 45.
29 – B’mod partikolari l-punti 10 u 12.
30 – P. 412–422 tal-Anness tal-kontroreplika tal-Italja fil-Kawża C‑135/05.
31 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Italja (San Rocco, C‑365/97, EU:C:1999:544, punt 108), Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑383/02, EU:C:2004:501, punti 40, 42 u 44), Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-447/03, EU:C:2004:751, punti 27, 28 u 30), Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑494/01, EU:C:2005:250, punt 181) u Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑37/09, EU:C:2010:331, punti 54 u 55).
32 – Ara l-punti 47 sa 50 iktar ’il fuq.
33 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑383/02, EU:C:2004:501, punti 32 u 36) u Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑447/03, EU:C:2004:751, punti 19 sa 24).
34 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑361/05, EU:C:2007:298, punt 20) u Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑37/09, EU:C:2010:331, punt 37).
35 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑361/05, EU:C:2007:298, punti 24 u 26), speċifikata fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑37/09, EU:C:2010:331, punt 37).
36 – Ara l-punt 47 iktar ’il fuq.
37 – Punti 18 sa 22 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (EU:C:2007:250).
38 – Punt 32 kif ukoll il-punti 39 sa 44.
39 – Ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑160/08, EU:C:2010:230, punt 110).
40 – Sentenza Générale sucrière u Béghin-Say vs Il-Kummissjoni u oħrajn (41/73, 43/73 u 44/73, EU:C:1977:41, punti 14 u 15).
41 – Ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Franza (C‑304/02, EU:C:2005:444, b’mod partikolari l-punt 91).
42 – F’dan is-sens, ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda u oħrajn (C‑89/08 P, EU:C:2009:742, punt 53).
43 – Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda u oħrajn (C‑89/08 P, EU:C:2009:742, punt 56).
44 – Sentenza Trade Agency (C‑619/10, EU:C:2012:531, punt 53).
45 – Sentenza Trade Agency (C‑619/10, EU:C:2012:531, punt 60).
46 – Eżempju ta’ dan hija s-sentenza Trade Agency (C‑619/10, EU:C:2012:531, punti 53 u 60).
47 – Ara pereżempju s-sentenza Il-Kummissjoni vs Franza (21/84, EU:C:1985:184, punt 13), Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑387/99, EU:C:2004:235, punt 42), Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑494/01, EU:C:2005:250, punt 28) u Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑160/08, EU:C:2010:230, punt 106).
48 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Franza (C‑304/02, EU:C:2005:444, b’mod partikolari l-punti 52 u 60).
49 – Ara l-punti 77 u 78 iktar ’il fuq.
50 – Ma hemmx bżonn jiġi deċiż jekk il-Kummissjoni jkollhiex terġa’ ssemmi landfills oħra jew ikollhiex fil-futur terġa’ tibda proċeduri taħt l-Artikolu 260 TFUE minħabba landfills illegali li sa issa għadhom ma humiex magħrufa. Madankollu, tali landfills addizzjonali jistgħu jkunu koperti mis-sentenza Il-Kummissjoni vs l-Italja (EU:C:2007:250), l-iktar l-iktar jekk għadhom ir-riżultat ta’ prassi ġenerali u kontinwa kkonstatata f’din is-sentenza ta’ użu ta’ landfills illegali. A contrario, każijiet individwali ġodda u iżolati, li jinqalgħu minkejja infurzar li, fil-prinċipju, huwa adattat, tal-leġiżlazzjoni dwar l-iskart u infrastruttura adattata, jistgħu madankollu jseħħu kullimkien u ma jkunux jikkostitwixxu eżempji tal-ksur ġenerali u kontinwu tad-dritt tal-Unjoni, allegat fis-sentenza.
51 – Notifika tat-30 ta’ Ottubru 2009.
52 – Notifika tal-1 ta’ Ottubru 2009.
53 – Notifika tal-1 ta’ Ottubru 2009.
54 – Notifika tat-30 ta’ Ottubru 2009.
55 – Ara d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja Amministrattiva ta’ Aachen tas-16 ta’ Lulju 2009 (9 L 153/09, Juris, punti 17 sa 21).
56 – Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740, punt 36).
57 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs il-Portugall (C‑70/06, EU:C:2008:3, punt 34), Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑369/07, EU:C:2009:428, punt 112), Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740, punt 37) u Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑533/11, EU:C:2013:659, punt 64).
58 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs Franza (C‑121/07, EU:C:2008:695, punt 27), Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑369/07, EU:C:2009:428, punt 59), Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740, punt 42), Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 96) u Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑576/11, EU:C:2013:773, punt 43).
59 – Ara l-punt 98 et seq iktar ’il fuq.
60 – Ara l-punt 42 iktar ’il fuq.
61 – Punt 8 tar-risposta tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Mejju 2014 għat-talba tal-Qorti tal-Ġustizzja.
62 – Calabria: Firmo/Sciolle; Emilia Romagna: S. Giovanni in Persiceto/V. Samoggia 26 (sit Razzaboni); Lazio: Riano/Piana Perina; Liguria: Careare/Premara Paleta, La Spezia/Pitelli - landfill Ruffino Pitelli, La Spezia/Pitelli IPODEC kif ukoll Lerici/Pertusola; Lombardia: Mantova/Valdaro; Zanica/l-ex barriera Cuter; Marche: Ascoli Piceno/SGL Carbon; Piemonte: Serravalle Scrivia/La Luminosa; Umbria: Gualdo Tadino/Vigna Vecchia; Sicilia: Priolo Gargallo/Penisola Magnisi.
63 – Ara l-punti 47 sa 50 iktar ’il fuq.
64 – Anness 2 tar-risposta, Nri 34 u 74.
65 – Punt 14.
66 – F’dan ir-rigward, dan l-argument huwa differenti mill-motiv li ġie miċħud fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Malta (C‑351/09, EU:C:2010:815, punti 23 u 24), li kien diġà ġie ppreżentat qabel ir-risposta.
67 – Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑179/06, Altamura, EU:C:2007:578, punt 37).
68 – Ara s-sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-496/09, EU:C:2011:740, punt 45), Il-Kummissjoni vs Spanja (C-610/10, EU:C:2012:781, punt 114) u Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C-576/11, EU:C:2013:773, punt 45).
69 – Ara s-sentenzi Il-Kummissjoni vs Spanja (C-278/01, EU:C:2003:635, punt 50), Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-496/09, EU:C:2011:740, b’mod partikolari l-punt 51), u Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C-533/11, EU:C:2013:659, punt 73) kif ukoll il-Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer għall-Kawża Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (Kouroupitos, C-387/97, EU:C:1999:455, punt 104).
70 – Ara s-sentenzi Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑278/01, EU:C:2003:635, punti 48 u 49) u Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740, punt 49).
71 – Sentenzi Jippes u oħrajn (C‑189/01, EU:C:2001:420, punt 81), S.P.C.M. u oħrajn (C‑558/07, EU:C:2009:430, punt 41) kif ukoll Afton Chemical (C‑343/09, EU:C:2010:419, punt 45).
72 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑278/01, EU:C:2003:635).
73 – Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740).
74 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑533/11, EU:C:2013:659).
75 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑576/11, EU:C:2013:773, punti 48 sa 50).
76 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑576/11, EU:C:2013:773, punt 54).
77 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑533/11, EU:C:2013:659).
78 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs Franza (C‑121/07, EU:C:2008:695, punt 62), Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 141) u Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑576/11, EU:C:2013:773, punt 58).
79 – F’dan is-sens, ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740, punti 50 sa 55).
80 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑369/07, EU:C:2009:428, punti 114 u 115), Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740, punti 56 u 57), Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punti 118 u 119) u Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑576/11, EU:C:2013:773, punti 46 u 47).
81 – C(2013) 8101 final, http://ec.europa.eu/eu_law/docs/docs_infringements/c_2013_8101_mt.pdf.
82 – Ara s-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑407/09, EU:C:2011:196, punt 42), Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 131) u Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑279/11, EU:C:2012:834, punt 78).
83 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑369/07, EU:C:2009:428, punt 116), Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740, punt 58) u Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 120).
84 – Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740, punt 59).
85 – Ara s-sentenzi Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 122) u Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑374/11, EU:C:2012:827, punt 38).
86 – Dwar din il-possibbiltà ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Franza (C‑177/04, EU:C:2006:173, punt 71).
87 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (Kouroupitos, C‑387/97, EU:C:2000:356, punt 94), Il-Kummissjoni vs Franza (C‑121/07, EU:C:2008:695, punt 77), Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑279/11, EU:C:2012:834, punt 72) u Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑533/11, EU:C:2013:659, punt 56).
88 – Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑374/11, EU:C:2012:827, punt 38).
89 – Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer għall-Kawża Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (Kouroupitos, C‑387/97, EU:C:1999:455, punt 101).
90 – Minflok pagament ta’ penalità ta’ kuljum ta’ EUR 256 819.20, kif qed tipproponi l-Kummissjoni, b’koeffiċjent tal-gravità ta’ 198 jakkumula ammont ta’ kuljum ta’ EUR 6 356 275.20.
91 – Ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Franza (C‑304/02, EU:C:2005:444, b’mod partikolari l-punt 91).
92 – Ara l-punt 148 iktar ’il fuq.
93 – Ara s-sentenzi Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740, punt 45), Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 114) u Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑576/11, EU:C:2013:773, punt 45).
94 – Ara l-punt 152 iktar ’il fuq.
95 – C(2013) 8101 finali, http://ec.europa.eu/eu_law/docs/docs_infringements/c_2013_8101_mt.pdf.
96 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs Franza (C‑304/02, EU:C:2005:444, punti 80 sa 86), Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑369/07, EU:C:2009:428, punt 143) u Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 140).
97 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs Franza (C‑121/07, EU:C:2008:695, punt 62), Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 141) u Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑576/11, EU:C:2013:773, punt 58).
98 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 141) u Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑374/11, EU:C:2012:827, punt 47) u Il-Kummissjoni vs L-Isvezja (C‑270/11, EU:C:2013:339, punt 40).
99 – Ara l-evidenza fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 96.
100 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑407/09, EU:C:2011:196, punt 33).
101 – Ara l-punt 48 iktar ’il fuq.
102 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs Franza (C‑121/07, EU:C:2008:695, punt 69), Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑496/09, EU:C:2011:740, punt 90), Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C-279/11, EU:C:2012:834, punt 70) u Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑184/11, EU:C:2014:316, punt 78).
103 – L-ewwel sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (30/81 sa 34/81, EU:C:1981:317) kienet dwar in-nuqqas ta’ traspożizzjoni ta’ diversi direttivi dwar l-iskart u l-aħħar sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑297/08, EU:C:2010:115) kienet dwar ksur sinjifikanti fl-immaniġġar tal-iskart f’Campania.
104 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (Kouroupitos, C‑387/97, EU:C:2000:356).
105 – Ara s-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑32/05, EU:C:2006:749, punt 87), Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑151/12, EU:C:2013:690, punt 57).