62023TJ0494_RES
Kawża T‑494/23
HG
vs
Il‑Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (L-Għaxar Awla Estiża) tas‑16 ta’ Ottubru 2024
“Servizz pubbliku – Uffiċjali – Kumpens għad-dannu mġarrab mill-Unjoni – Irkupru ta’ kreditu permezz ta’ tpaċija – Terminu ta’ preskrizzjoni – Dritt applikabbli – It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 98(2) tar-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 – Kunċett ta’ ‘ċirkustanzi normali’ – Deċiżjoni formali preliminari li tistabbilixxi l-kreditu li kien is-suġġett ta’ rikors”
Baġit tal-Unjoni Ewropea – Regolament finanzjarju – Irkupru tal-krediti tal-Unjoni mit-terzi – Terminu ta’ preskrizzjoni – Bidu tad-dekorrenza – Dħul fis-seħħ ta’ regoli ġodda bejn il-ħolqien tal-kreditu permezz ta’ deċiżjoni preliminari u l-komunikazzjoni tan-nota ta’ debitu – Applikazzjoni immedjata fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet tranżitorji
(Regolamenti tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 966/2012, Artikolu 81(1), u Nru 2018/1046, Artikoli 98(2), 279, 281 u 282)
(ara l-punti 20 sa 25)
Baġit tal-Unjoni Ewropea – Regolament finanzjarju – Irkupru tal-krediti tal-Unjoni mit-terzi – Terminu ta’ preskrizzjoni – Bidu tad-dekorrenza – Ħolqien tal-kreditu wara proċedura partikolari qabel il-konstatazzjoni formali tiegħu – Kontestazzjoni mill-uffiċjal debitur tad-deċiżjoni preliminari ta’ ħolqien – Dispaċċ tan-nota ta’ debitu wara d-deċiżjoni finali tal-kontenzjuż
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2018/1046, Artikolu 98(2))
(ara l-punti 27 sa 32)
Baġit tal-Unjoni Ewropea – Regolament finanzjarju – Irkupru tal-krediti tal-Unjoni mit-terzi – Proċedura ta’ rkupru permezz ta’ tpaċija – Applikazzjoni tal-proċedura wara ċaħda tat-talba tal-uffiċjal debitur li jirtira n-nota ta’ debitu u n-nuqqas tad-debitur li jikkuntattja lid-dipartimenti kompetenti – Ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba u tad-dmir ta’ premura – Assenza
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2018/1046, Artikolu 102(1))
(ara l-punt 40)
Sunt
Permezz tas-sentenza tagħha, il-Qorti Ġenerali, li ddeċidiet bħala Awla Estiża, ċaħdet ir-rikors ippreżentat minn HG, uffiċjal tal-Kummissjoni Ewropea, kontra diversi deċiżjonijiet ta’ dik l-istituzzjoni dwar it-tpaċija ta’ krediti li kienu jikkonċernawh. B’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali tat deċiżjoni dwar il-kwistjoni ġdida tal-bidu tad-dekorrenza tat-terminu tal-preskrizzjoni għall-irkupru tal-krediti tal-Unjoni Ewropea, skont ir-Regolament Finanzjarju tal‑2018 (
1
).
F’dan il-każ, permezz ta’ deċiżjoni tal‑10 ta’ Frar 2015, il-Kummissjoni kienet imponiet sanzjoni dixxiplinari fuq HG u kkundannatu jikkumpensa dannu subit mill-Unjoni fl-ammont ta’ EUR 108 596.35 abbażi tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 22 tar-Regolamenti tal-Persunal tal-Unjoni Ewropea. Dik id-deċiżjoni, li r-rikorrent ikkontesta, daħlet fis-seħħ fl‑1 ta’ Marzu 2015.
Permezz tas-sentenza HG vs Il‑Kummissjoni (T‑693/16 P-RENV-RX) (
2
), il-Qorti Ġenerali b’mod partikolari naqqset l-ammont tal-kumpens impost fuq HG għal EUR 80000 fil-jum tal-għoti tas-sentenza, għar-raġuni li l-Kummissjoni kienet ikkontribwixxiet għat-twettiq tad-dannu.
L-uffiċjal awtorizzanti kompetenti tal-Kummissjoni bagħat nota ta’ debitu lil HG bid-data tat‑3 ta’ Marzu 2022, għall-ammont ta’ EUR 80000, li kienet tindika d‑19 ta’ April 2022 bħala d-data ta’ skadenza għall-ħlas. Filwaqt li invoka l-eżistenza ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin, HG ippreżenta talba għall-irtirar ta’ din in-nota ta’ debitu, li ġiet miċħuda mill-uffiċjal awtorizzat.
Mill‑10 ta’ Ottubru 2022, lil HG ġew ikkomunikati deċiżjonijiet suċċessivi tal-uffiċjal tal-kontijiet intiżi għat-tpaċija bejn id-dejn li huwa kellu fil-konfront tal-Kummissjoni u s-salarju tiegħu jew krediti oħrajn li huwa kellu magħha. HG ippreżenta diversi ilmenti kontra dawk id-deċiżjonijiet, li ġew miċħuda permezz ta’ deċiżjoni tal‑5 ta’ Mejju 2023. F’dik id-deċiżjoni, il-Kummissjoni indikat b’mod partikolari li l-preskrizzjoni ta’ ħames snin invokata minn HG abbażi tar-Regolament Finanzjarju tal‑2018 ma kinitx applikabbli għas-sitwazzjoni, li kienet irregolata mir-Regolament Finanzjarju tal‑2012 (
3
), li ma jipprevedix terminu għall-komunikazzjoni ta’ nota ta’ debitu.
Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti Ġenerali
Fl-ewwel lok, il-Qorti Ġenerali osservat li d-dispożizzjonijiet tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 98(2) tar-Regolament Finanzjarju tal‑2018, li jipprevedu l-preskrizzjoni ta’ ħames snin invokata mir-rikorrent, huma applikabbli mill-jum tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-regolament, jiġifieri t‑2 ta’ Awwissu 2018, konformement mal-Artikolu 282(2) ta’ dan l-istess regolament. Fil-fatt, id-dispożizzjonijiet tranżitorji previsti fl-Artikolu 279 tal-istess regolament u d-dati ta’ applikabbiltà retroattivi jew posposti għal ċerti dispożizzjonijiet, previsti fl-Artikolu 282(3) tiegħu, ma jikkonċernawhomx. Barra minn hekk, l-Artikolu 281 tar-Regolament Finanzjarju tal‑2018 jipprovdi li, ħlief f’każijiet speċifiċi mhux rilevanti f’din il-kawża, ir-Regolament Finanzjarju tal‑2012 tħassar b’effett mit‑2 ta’ Awwissu 2018.
Il-Qorti Ġenerali fakkret li, konformement mal-prinċipji ta’ suċċessjoni tar-regoli ratione temporis, regola ġdida tapplika bħala prinċipju immedjatament għall-effetti futuri ta’ sitwazzjoni li tinħoloq taħt ir-regola l-qadima. L-effetti futuri ta’ sitwazzjoni li tinħoloq taħt regola qadima għandhom jinftiehmu bħala li jagħmlu riferiment għall-effetti attwali ta’ din is-sitwazzjoni fil-mument li fih tapplika r-regola l-ġdida. L-applikazzjoni ta’ regola ġdida għall-effetti attwali ta’ sitwazzjoni li tinħoloq taħt ir-regola l-qadima ma tikkostitwixxix applikazzjoni retroattiva tar-regola l-ġdida.
Għalhekk, regola ġdida tapplika mid-data ta’ applikabbiltà tagħha stabbilita fl-att li jistabbilixxiha u għalkemm, bħala prinċipju, ma tapplikax għas-sitwazzjonijiet legali mnissla u definittivament konklużi taħt ir-regola l-qadima, hija tapplika għall-effetti futuri tagħhom kif ukoll għas-sitwazzjonijiet legali ġodda. B’mod iktar partikolari, ir-regoli proċedurali huma ġeneralment maħsuba sabiex japplikaw mid-data li fiha jidħlu fis-seħħ, b’differenza għar-regoli sostantivi li ġeneralment jiġu interpretati bħala li ma japplikawx għal sitwazzjonijiet li jkunu seħħew qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom sa fejn ma jirriżultax b’mod ċar mill-kliem, mill-għan jew mill-istruttura tagħhom li jkollu jingħatalhom tali effett.
F’dan il-każ, il-kreditu tal-Unjoni fir-rigward ta’ HG ma kienx definittivament dovut fit‑2 ta’ Awwissu 2018, peress li dan tal-aħħar kien ikkontesta dan il-kreditu u r-rikors kontenzjuż f’dan ir-rigward kien għadu pendenti, u, għaldaqstant, lanqas ma seta’ jiġi rrikonoxxut li, lejliet din id-data, fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni kienet definittivament tilfet id-dritt li tirkupra dan il-kreditu minħabba dewmien fl-implimentazzjoni ta’ dan id-dritt. Fil-fatt, minn naħa, ir-Regolament Finanzjarju tal‑2012 ma kienx jistabbilixxi terminu partikolari sabiex tintbagħat nota ta’ debitu u, min-naħa l-oħra, it-terminu raġonevoli li istituzzjoni tal-Unjoni għandha madankollu tosserva f’dan it-tip ta’ sitwazzjoni sabiex teżerċita s-setgħat tagħha ma kienx inqabeż fid-dawl taċ-ċirkustanzi. Konsegwentement, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 98(2) tar-Regolament Finanzjarju tal‑2018 kien japplika fir-rigward tal-kreditu inkwistjoni.
Issa, għalkemm it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 98(2) tar-Regolament Finanzjarju tal‑2018 jipprevedi li t-terminu ta’ preskrizzjoni ta’ ħames snin sabiex tintbagħat in-nota ta’ debitu lid-debitur jibda jiddekorri “minn meta l-istituzzjoni tal-Unjoni kienet, f’ċirkustanzi normali, f’pożizzjoni li tagħmel pretensjoni għad-dejn tagħha”, il-Kummissjoni setgħet ġustament tqis li ċ-ċirkustanzi tal-kawża kkaratterizzati b’mod partikolari minn kreditu kkontestat li seta’ sussegwentement jiġi annullat jew imnaqqas, kienu normali, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, biss ladarba s-sentenza HG vs Il‑Kummissjoni (T‑693/16 P RENV RX) tkun saret definittiva.
F’dan ir-rigward, f’sitwazzjoni proċedurali fejn il-kreditu kellu qabelxejn jiġi stabbilit, fi tmiem proċedura partikolari, permezz ta’ deċiżjoni formali qabel il-konstatazzjoni tiegħu, tali interpretazzjoni tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 98(2) tar-Regolament Finanzjarju tal‑2018 hija fl-interess ta’ amministrazzjoni tajba. Fil-fatt, din hija favorevoli kemm għall-interessi tal-istituzzjonijiet kredituri kif ukoll għal dawk tad-debituri tagħhom jew ta’ eventwali terzi kkonċernati, peress li hija ma tobbligax f’kull ċirkustanza lill-uffiċjal awtorizzanti kompetenti jordna l-irkupru ta’ krediti kkontestati bħala prinċipju jew fl-ammont tagħhom mid-debituri qabel ma jsir magħruf id-destin finali ta’ dawn il-krediti u mingħajr ma jittieħdu inkunsiderazzjoni l-interessi ċċitati iktar ’il fuq. B’mod partikolari, meta jkun hemm kreditu fil-konfront ta’ uffiċjal u dan jikkontestah kemm bħala prinċipju kif ukoll fl-ammont tiegħu, billi jitlob l-annullament jew il-bidla tad-deċiżjoni preliminari li tistabbilixxih, l-uffiċjal awtorizzanti jista’, sabiex jiddetermina l-mument opportun biex jikkonstata l-kreditu, sabiex jordna l-irkupru tiegħu u sabiex jibgħat in-nota ta’ debitu, b’mod partikolari jieħu inkunsiderazzjoni, fid-dawl tad-dmir ta’ premura tal-amministrazzjoni lejn il-membri tal-persunal tagħha, li jobbligah jieħu inkunsiderazzjoni mhux biss l-interess tas-servizz, iżda wkoll dak tal-uffiċjal ikkonċernat, l-importanza tas-somma inkwistjoni meta mqabbla mad-dħul tal-uffiċjal u l-evalwazzjoni tiegħu tal-possibbiltà li din is-somma, b’mod partikolari jekk tirriżulta mill-involviment tar-responsabbiltà tal-uffiċjal, tiġi emendata mill-qorti fl-eżerċizzju ta’ ġurisdizzjoni sħiħa.
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, billi adotta d-deċiżjonijiet ikkontestati, l-uffiċjal tal-kontabbiltà tal-Kummissjoni la kiser il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba u lanqas id-dmir ta’ premura tal-istituzzjonijiet lejn l-uffiċjali tagħhom, għaliex huwa pproċeda permezz ta’ tpaċija mas-salarju tal-uffiċjal debitur jew ma’ rimborsi ta’ spejjeż, bħalma jobbligah li jagħmel l-Artikolu 102(1) tar-Regolament Finanzjarju tal‑2018, u żamm ex officio pjan ta’ ħlas bin-nifs li ħalla għad-dispożizzjoni ta’ dan l-uffiċjal dħul xieraq fid-dawl tal-livell ta’ remunerazzjoni tiegħu.
(
1
)	Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑18 ta’ Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 (ĠU 2018, L 193, p. 1, rettifika fil-ĠU 2019, L 60, p. 36, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Finanzjarju tal‑2018”).
(
2
)	Sentenza tal‑15 ta’ Diċembru 2021, HG vs Il‑Kummissjoni (T‑693/16 P RENV RX, EU:T:2021:895).
(
3
)	Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (ĠU 2012, L 298, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Finanzjarju tal‑2012”).