62024CJ0220
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla)
27 ta’ Frar 2025 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Trasport bl-ajru – Direttiva 96/67/KE – Aċċess għas-suq tal-groundhandling fl-ajruporti tal-Unjoni Ewropea – Artikolu 1 – Kamp ta’ applikazzjoni – Ajruporti bi traffiku annwali ta’ inqas minn żewġ miljun moviment ta’ passiġġier – Rifjut ta’ aċċess għall-infrastruttura tal-ajruport f’tali ajruport – Artikolu 6 – Groundhandling għall-terzi – Applikabbiltà tar-regoli tal-kompetizzjoni – Artikolu 102 TFUE”
Fil-Kawża C‑220/24,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija), permezz ta’ deċiżjoni tal‑20 ta’ Diċembru 2021, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑22 ta’ Marzu 2024, fil-proċedura
Regia Autonomă Aeroportul Internaţional “Avram Iancu” Cluj
vs
Consiliul Concurenţei,
fil-preżenza ta’:
Romanian Airport Services SA,
Sindicatul Independent al Aeroportului Cluj,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla),
komposta minn N. Jääskinen (Relatur), President tal-Awla, M. Condinanzi u R. Frendo, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: N. Emiliou,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Regia Autonomă Aeroportul Internaţional “Avram Iancu” Cluj, minn P. Buta, avocat, u A. Lepièce, avocate,
–
għal Consiliul Concurenţei, minn C. Butacu u B. Chiriţoiu, bħala aġenti,
–
għal Romanian Airport Services SA, minn M.-C. Furtună, avocat,
–
għal Sindicatul Independent al Aeroportului Cluj, minn O. Podaru, avocat,
–
għall-Gvern Taljan, minn G. Palmieri u G. Greco, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn I. V. Rogalski u B. Sasinowska, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni kemm tal-Artikoli 1, 6 u 7 tad-Direttiva tal-Kunsill 96/67/KE tal‑15 ta’ Ottubru 1996 dwar l-aċċess għas-suq tal-groundhandling fl-ajruporti tal-Komunità (ĠU Edizzjoni speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 2, p. 496), kif ukoll tal-Artikolu 102 TFUE.
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn ir-Regia Autonomă Aeroportul Internaţional “Avram Iancu” Cluj (l-Amministrazzjoni awtonoma tal-ajruport internazzjonali “Avram Iancu” ta’ Cluj, iktar ’il quddiem l-“Amministrazzjoni awtonoma”) u l-Consiliul Concurenţei (l-Awtorità tal-Kompetizzjoni, ir-Rumanija) dwar talba għall-annullament ta’ deċiżjoni li permezz tagħha dan tal-aħħar impona multa fuq l-Amministrazzjoni awtonoma għal abbuż minn pożizzjoni dominanti.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
Il-premessi 1, 2, 10 u 28 tad-Direttiva 96/67 huma fformulati kif ġej:
“(1)
Billi l-Komunità [Ewropea] introduċiet gradwalment politika komuni ta’ trasport bl-ajru bil-għan tat-tkomplija tas-suq intern skond l-Artikolu [26 TFUE] bħala kontribuzzjoni dejjiema biex tippromwovi l-progress ekonomiku u soċjali;
(2)
Billi l-għan ta’ l-Artikolu [56 TFUE] huwa li jelimina r-restrizzjoni dwar il-ħelsien ta’ l-għoti ta’ servizzi [il-libertà li jiġu pprovduti servizzi] fil-Komunità; billi, skond l-Artikolu [58 TFUE], dak l-għan għandu jinkiseb fil-qafas tal-politika komuni tat-trasport;
[…]
(10)
Billi aċċess ħieles għas-suq tal-groundhandling għandu jkun introdott gradwalment u jkun adattat għal-ħtiġiet tas-settur;
[…]
(28)
Billi din id-Direttiva ma teffettwax [tippreġudikax] l-applikazzjoni tar-regoli tat-Trattat; billi b’mod partikolari l-Kummissjoni [Ewropea] għandha tkompli tiżgura l-konformità ma’ dawn ir-regoli billi teżerċita, fejn meħtieġ, is-setgħat mogħtija lilha bl-Artikolu [106 TFUE]”.
4
L-Artikolu 1(1) sa (3) ta’ din id-direttiva, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi:
“1.   Din id-Direttiva tapplika għal kull ajruport li jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, u miftuħa għat-traffiku kummerċjali fiċ-ċirkostanzi li ġejjin:
(a)
Id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 7(1) li jirrelataw mal-kategoriji ta’ servizzi ta’ ground-handling barra minn dawk imsemmija fl-Artikolu 7(2) għandhom japplikaw għal kull ajruport ikun x’ikun il-volum tiegħu ta’ traffiku mill‑1 ta’ Jannar 1998.
(b)
Id-dispożizzjonijiet li jirrelataw mal-kategoriji ta’ servizzi ta’ groundhandling imsemmija fl-Artikolu 7(2) għandhom japplikaw mill‑1 ta’ Jannar 1998 għal ajruporti li t-traffiku annwali tagħhom ma jkunx anqas minn miljun moviment ta’ passiġġier jew 25000 tunnellati ta’ merkanzija.
(ċ)
Id-dispożizzjonijiet li jirrelataw mal-kategoriji ta’ servizzi ta’ groundhandling imsemmija fl-Artikolu 6 għandhom jgħoddu mill‑1 ta’ Jannar 1999 għall-ajruporti:
–
li t-traffiku annwali tagħhom mhux anqas minn moviment ta’ 3 miljun passiġġier jew 75000 tunnellati ta’ merkanzija;
jew
–
li t-traffiku tagħhom kien ta’ mhux anqas minn 2 miljun moviment ta’ passiġġier jew 50000 tunnellati ta’ merkanzija matul il-perjodu ta’ sitt xhur li jiġi qabel l‑1 ta’ April jew l‑1 ta’ Ottubru tas-sena ta’ qabel.
2.   Mingħajr preġudizzju għal paragrafu 1, id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva għandhom jgħoddu mill‑1 ta’ Jannar 2001 għal kull ajruport li jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, u miftuħ għat-traffiku kummerċjali, li t-traffiku annwali tiegħu ma jkunx anqas minn moviment ta’ 2 miljun passiġġier jew 50000 tunnellati ta’ merkanzija.
3.   Fejn ajruport jilħaq wieħed mil-limiti msemmija f’dan l-Artikolu mingħajr ma jilħaq il-limitu li jikkorespondi mal-moviment ta’ passiġġieri, id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva m’għandhomx japplikaw għall-kategoriji ta’ servizzi ta’ groundhandling riżervati esklussivament għall-passiġġieri.”
5
L-Artikolu 6(1) u (2) tal-imsemmija direttiva, intitolat “Groundhandling għall-partijiet terzi”, jipprovdi:
“1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa skond l-arranġamenti mniżżla fl-Artikolu 1 biex jiżguraw aċċess ħieles għall-fornituri ta’ servizzi ta’ groundhandling għas-suq tal-provista ta’ servizzi ta’ groundhandling lill-partijiet terzi.
L-Istati Membri għandu jkollhom id-dritt li jeħtieġu lill-fornituri ta’ servizzi ta’ groundhandling ikunu stabbiliti fil-Komunità.
2.   L-Istati Membri jistgħu jillimitaw in-numru ta’ fornituri awtorizzati li jipprovdu l-kategoriji ta’ servizzi ta’ groundhandling li ġejjin:
–
maniġġar tal-bagolli,
–
maniġġar tar-rampa,
–
maniġġar tal-karburanti u żjut,
–
maniġġar ta’ merkanzija u posta fir-rigward tat-tmexxija fiżika tal-merkanzija u l-posta, sew dawk li jidħlu jew dawk li joħorġu, bejn it-terminal ta’ l-ajru u l-inġenju ta’ l-ajru.
M’għandhomx iżda, jillimitaw in-numru għal anqas minn tnejn għal kull kategorija ta’ servizz ta’ groundhandling.”
6
L-Artikolu 7(1) tal-istess direttiva, intitolat “Self-handling”, jipprevedi:
“L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa skond l-arranġamenti mniżżla fl-Artikolu 1 biex jiżguraw il-liberta ta’ self-handling.”
Id‑dritt Rumen
Il-Liġi dwar il-kompetizzjoni
7
L-Artikolu 6(1) tal-Legea concurenței nr. 21/1996 (il-Liġi dwar il-Kompetizzjoni Nru 21/1996), tal‑10 ta’ April 1996 (ippubblikat mill-ġdid fil-Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 153 tad-29 ta’ Frar 2016, iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-kompetizzjoni”), jipprovdi:
“Huwa pprojbit il-fatt li impriża waħda jew iktar jisfruttaw b’mod abbużiv pożizzjoni dominanti fis-suq Rumen jew f’parti sostanzjali minnu. Dawn il-prattiki abbużivi jistgħu jkunu jikkonsistu:
a)
fl-impożizzjoni diretta jew indiretta ta’ prezzijiet ta’ xiri jew ta’ bejgħ inġusti, jew ta’ kondizzjonijiet oħra inġusti ta’ kummerċ;
b)
fil-limitazzjoni tal-produzzjoni, tas-swieq jew tal-iżvilupp tekniku bi ħsara għall-konsumaturi;
c)
Fl-applikazzjoni, fir-rigward tal-imsieħba tan-negozju, ta’ kondizzjonijiet mhux ugwali għal servizzi ekwivalenti, b’tali mod li dawn ikunu, minħabba f’dan, suġġetti għal żvantaġġ kompetittiv;
d)
fil-fatt li l-konklużjoni ta’ kuntratti tiġi suġġetta għall-aċċettazzjoni, mill-imsieħba, ta’ servizzi addizzjonali li, jew min-natura tagħhom jew skond l-użanzi tan-negozju, ma għandhomx rabta mas-suġġett ta’ dawk il-kuntratti.”
Id-Digriet Nru 101 tad‑9 ta’ Mejju 2007
8
Id-Direttiva 96/67 ġiet trasposta fid-dritt Rumen permezz tal-Ordinul Ministerului Transporturilor nr. 101 pentru aprobarea Reglementării aeronautice civile române privind accesul pe piața serviciilor de handling la sol pe aeroporturi– RACR-APSH, ediția 03/2007 (id-Digriet Nru 101 tal-Ministeru għat-Trasport li Japprova l-Leġiżlazzjoni tal-Avjazzjoni Ċivili Rumena dwar l-Aċċess għas-Suq tal-Groundhandling fl-Ajruporti – RACR-APSH, edizzjoni 03/2007), tad‑9 ta’ Mejju 2007 (Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 334 tas‑17 ta’ Mejju 2007).
9
L-Anness 1 ta’ dan id-digriet jipprovdi, fl-Artikolu 1(1) u (2) tiegħu:
“1.   Din il-leġiżlazzjoni tapplika għal kull ajruport li jinsab fit-territorju Rumen miftuħ għat-traffiku kummerċjali skont il-modalitajiet li ġejjin:
[…]
c)
id-dispożizzjonijiet dwar il-kategoriji ta’ servizzi msemmija fl-Artikolu 6 japplikaw għall-ajruporti li jkunu rreġistraw traffiku annwali ta’ iktar minn 2 miljun moviment ta’ passiġġier jew 50000 tunnellata ta’ merkanzija.
2.   Fejn ajruport jilħaq wieħed mil-limiti ta’ traffiku msemmija f’dan l-artikolu mingħajr madankollu ma jilħaq il-limitu korrispondenti ta’ traffiku ta’ passiġġieri, id-dispożizzjonijiet ta’ din il-leġiżlazzjoni ma japplikawx f’dak li jirrigwarda l-kategoriji ta’ servizzi ta’ groundhandling rriżervati esklussivament għall-passiġġieri.”
10
L-Artikolu 6 ta’ dan l-Anness, intitolat “Groundhandling għall-terzi”, jipprevedi, fl-ewwel paragrafu tiegħu:
“L-ajruporti għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-fornituri ta’ servizzi ta’ groundhandling ikollhom aċċess liberu għas-suq tal-provvista ta’ servizzi ta’ groundhandling lill-terzi. Bl-approvazzjoni tal-Ministeru għat-Trasport, l-ajruport għandu l-possibbiltà li jimponi li l-fornituri tas-servizzi ta’ groundhandling ikunu stabbiliti fil-Komunità.”
It-tilwima fil-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
11
L-Amministrazzjoni awtonoma hija persuna ġuridika rregolata mid-dritt Rumen li tiddependi, sa mis-sena 1997, fuq il-Consiliul Județean Cluj (il-Kunsill tal-Kontea ta’ Cluj, ir-Rumanija). L-attività prinċipali ta’ din l-amministrazzjoni hija li tqiegħed l-infrastruttura tal-ajruport internazzjonali “Avram Iancu” ta’ Cluj (iktar ’il quddiem l-“ajruport ta’ Cluj”) għad-dispożizzjoni tal-impriżi tat-trasport bl-ajru tal-passiġġieri u/jew tal-merkanzija kif ukoll tal-passiġġieri tat-trasport bl-ajru. Hija tagħti wkoll aċċess għall-infrastruttura tal-ajruport lil impriżi li jipprovdu tipi oħra ta’ servizzi, bħal servizzi ta’ groundhandling. Barra minn hekk, l-Amministrazzjoni awtonoma tipprovdi hija stess ċerti kategoriji ta’ servizzi ta’ groundhandling lill-kumpanniji tat-trasport bl-ajru li joperaw fl-ajruport ta’ Cluj kif ukoll servizzi kummerċjali marbuta mal-attività ta’ dan l-ajruport.
12
Fix-xahar ta’ Awwissu 2016, l-ajruport ta’ Cluj qabeż il-limitu ta’ miljun moviment ta’ passiġġier irreġistrat matul sena kalendarja. Fil‑21 ta’ Settembru 2017, huwa qabeż il-limitu ta’ żewġ miljun moviment ta’ passiġġier.
13
Matul is-sena 2016, l-Awtorità tal-kompetizzjoni fetaħ investigazzjoni wara lment imressaq minn Romanian Airport Services SA (iktar ’il quddiem “RAS”), persuna ġuridika rregolata mid-dritt Rumen, li kienet ressqet talba sabiex issir fornitur ta’ servizzi ta’ groundhandling fl-ajruport ta’ Cluj.
14
Fi tmiem din l-investigazzjoni, l-Awtorità tal-kompetizzjoni kkonstatat, permezz ta’ deċiżjoni tat‑8 ta’ Ottubru 2019, li l-Amministrazzjoni awtonoma kienet kisret kemm l-Artikolu 6(1) tal-Liġi dwar il-kompetizzjoni kif ukoll l-Artikolu 102 TFUE, sa fejn hija kienet wettqet abbuż minn pożizzjoni dominanti meta rrifjutat li RAS ikollha l-aċċess għall-infrastruttura tal-ajruport neċessarju għall-finijiet tal-eżerċizzju tal-attività ta’ groundhandling fl-ajruport ta’ Cluj matul il-perijodu ta’ bejn il‑11 ta’ Settembru 2015 u d‑9 ta’ Marzu 2017. L-Awtorità tal-kompetizzjoni mponiet multa ta’ RON 1 642 551.28 (Lei Rumeni) (madwar EUR 330420) fuq l-Amministrazzjoni awtonoma.
15
L-Amministrazzjoni awtonoma talbet l-annullament ta’ din id-deċiżjoni quddiem il-Curtea de Apel Bucureşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija), li hija l-qorti tar-rinviju, billi sostniet, b’mod partikolari, li l-imsemmija deċiżjoni kienet ibbażata fuq interpretazzjoni u applikazzjoni żbaljati tad-Direttiva 96/67.
16
L-Amministrazzjoni awtonoma ssostni li l-Artikolu 6 tal-Liġi dwar il-kompetizzjoni u l-Artikolu 102 TFUE ma jistgħux jieħdu l-preċedenza fuq id-dispożizzjonijiet li jinsabu fid-Direttiva 96/67, li hija liġi speċjali li tidderoga mid-dritt ġenerali tal-kompetizzjoni. Hija ssostni li, skont din id-direttiva, hija setgħet, sal-limitu ta’ żewġ miljun moviment ta’ passiġġier, torganizza l-attività ta’ groundhandling fl-ajruport ta’ Cluj billi tieħu inkunsiderazzjoni biss kemm ir-restrizzjonijiet ta’ sigurtà kif ukoll ir-restrizzjonijiet tekniċi u kummerċjali. Għaldaqstant, hija ma kinitx obbligata tagħti, lil kull kandidat, aċċess awtomatiku għall-infrastruttura tal-ajruport taħt il-kundizzjonijiet mixtieqa minnu.
17
Min-naħa tagħha, l-Awtorità tal-kompetizzjoni ssostni li d-Direttiva 96/67 ma tikkostitwixxix liġi speċjali meta mqabbla mal-Artikolu 102 TFUE u li l-eventwali applikazzjoni tad-Direttiva 96/67 ma teskludix l-applikazzjoni tar-regoli tad-dritt tal-kompetizzjoni.
18
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Curtea de Apel București (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti:
“Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva [96/67], b’mod partikolari l-Artikoli 1, 6 u 7 ta’ din id-direttiva, għandhom jitqiesu li jeskludu l-applikazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE, u ta’ kwalunkwe regola oħra bl-istess kontenut, f’sitwazzjonijiet li jikkonċernaw rifjut ta’ aċċess għall-infrastruttura tal-ajruport meħtieġa għat-twettiq ta’ attivitajiet ta’ servizzi fuq l-art [groundhandling] f’ajruporti fl-[Unjoni Ewropea] li ma laħqux il-livell ta’ 2 miljuni [moviment ta’] passiġġieri?”
Fuq id-domanda preliminari
19
Skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija din tal-aħħar li għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tippermettilha tiddeċiedi t-tilwima li tkun tressqet quddiemha. Minn din il-perspettiva, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, jekk ikun il-każ, tifformula mill-ġdid id-domandi li jkunu sarulha. F’dan ir-rigward, hija għandha tislet mill-informazzjoni kollha li tkun ipprovditilha l-qorti tar-rinviju, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, il-punti ta’ liġi tal-Unjoni li jkunu jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali (sentenza tal‑24 ta’ Ottubru 2024, Kwantum Nederland u Kwantum België, C‑227/23, EU:C:2024:914, punt 52 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
20
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, għalkemm id-domanda preliminari ma tirrigwardax biss l-Artikoli 1 u 6 tad-Direttiva 96/67, iżda wkoll l-Artikolu 7 tagħha, it-tilwima fil-kawża prinċipali ma tikkonċernax is-self-handling imsemmi minn din l-aħħar dispożizzjoni. Din it-tilwima tirrigwarda r-rifjut tal-Amministrazzjoni awtonoma li tagħti lil RAS, impriża li tipprovdi servizzi ta’ groundhandling, l-aċċess għall-infrastruttura neċessarja sabiex tipprovdi tali servizzi fl-ajruport ta’ Cluj. Issa, għandu jiġi osservat li huwa l-Artikolu 6 ta’ din id-Direttiva li jirrigwarda l-Groundhandling għall-terzi u li jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji, skont il-modalitajiet previsti fl-Artikolu 1 tal-imsemmija direttiva, biex jiżguraw aċċess ħieles għall-fornituri ta’ servizzi ta’ groundhandling għas-suq tal-provvista ta’ servizzi ta’ groundhandling lill-partijiet terzi.
21
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies li permezz tad-domanda unika tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 1 u 6 tad-Direttiva 96/67 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu l-applikazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE f’ċirkustanzi fejn fornitur ta’ servizzi ta’ groundhandling ikun ġie rrifjutat l-aċċess għall-infrastruttura tal-ajruport, neċessarju għall-finijiet tal-eżerċizzju ta’ din l-attività, ta’ ajruport tal-Unjoni li, fid-data ta’ dan ir-rifjut, it-traffiku annwali tiegħu kien inqas minn żewġ miljun moviment ta’ passiġġier.
22
Qabelxejn, mill-premessi 1, 2 u 10 tad-Direttiva 96/67 jirriżulta li l-għan ta’ din id-direttiva huwa li telimina r-restrizzjonijiet għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi fis-suq intern billi tilliberalizza progressivament is-suq tal-groundhandling fl-ajruporti tal-Unjoni.
23
F’din il-perspettiva ta’ liberalizzazzjoni progressiva, l-Artikolu 1 tal-imsemmija direttiva jipprevedi, fil-paragrafu 1(ċ) tiegħu, li, inizjalment, mill‑1 ta’ Jannar 1999, l-Artikolu 6 tal-istess direttiva japplika biss, b’mod partikolari, għall-ajruporti li jkunu rreġistraw traffiku ta’ żewġ miljun moviment ta’ passiġġier jew iktar jew 50000 tunnellata ta’ merkanzija matul il-perijodu ta’ sitt xhur ta’ qabel l-1 ta’ April jew l-1 ta’ Ottubru tas-sena preċedenti. Fit-tieni lok, dan l-Artikolu 1 jipprovdi, fil-paragrafu 2 tiegħu, li, bla ħsara għall-paragrafu 1 tiegħu, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 96/67 għandhom jgħoddu mill‑1 ta’ Jannar 2001 għal kull ajruport li jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, u miftuħ għat-traffiku kummerċjali, li t-traffiku annwali tiegħu ma jkunx anqas minn moviment ta’ żewġ miljun passiġġier jew 50000 tunnellata ta’ merkanzija. Barra minn hekk, mill-paragrafu 3 tal-imsemmi Artikolu 1 jirriżulta li meta ajruport jilħaq wieħed mil-limiti ta’ traffiku msemmija f’dan l-artikolu mingħajr ma jilħaq, madankollu, il-limitu ta’ traffiku ta’ passiġġieri korrispondenti, id-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva ma japplikawx f’dak li jirrigwarda l-kategoriji ta’ servizzi ta’ groundhandling irriżervati esklussivament għall-passiġġieri.
24
Għalhekk, mill-Artikolu 1 tad-Direttiva 96/67 jirriżulta li l-Artikolu 6 tagħha japplika biss, b’effett mill‑1 ta’ Jannar 2001, għall-ajruporti tal-Unjoni li t-traffiku annwali tagħhom huwa ta’ żewġ miljun moviment ta’ passiġġier jew iktar.
25
Issa, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, f’dan il-każ, fid-data meta l-Amministrazzjoni awtonoma rrifjutat li tagħti lil RAS l-aċċess għall-infrastruttura neċessarja sabiex tipprovdi servizzi ta’ groundhandling fl-ajruport ta’ Cluj, dan ma kienx laħaq il-limitu ta’ żewġ miljun moviment ta’ passiġġieri previst fl-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 96/67.
26
Għalhekk, peress li dan ir-rifjut ta’ aċċess ma jaqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6 ta’ din id-direttiva, l-Amministrazzjoni awtonoma ma kinitx obbligata, abbażi tagħha, li tagħti lil fornitur ta’ servizzi bħal RAS l-aċċess għall-infrastruttura tal-ajruport neċessarja għall-provvista ta’ servizzi ta’ groundhandling.
27
Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li s-sempliċi eżistenza ta’ leġiżlazzjoni settorjali fl-ebda każ ma tista’ timplika li l-aġir inkwistjoni ma huwiex kopert mir-regoli tal-kompetizzjoni previsti mit-Trattati, indipendentement mill-kwistjoni ta’ jekk din il-leġiżlazzjoni settorjali hijiex applikabbli jew le għal dan l-aġir.
28
Effettivament, hekk kif ġie deċiż mill-Qorti tal-Ġustizzja, l-illegalità ta’ aġir abbużiv fid-dawl tal-Artikolu 102 TFUE ma għandhiex rabta mal-konformità jew man-nuqqas ta’ konformità tiegħu ma’ regoli legali oħra u l-abbużi minn pożizzjoni dominanti jikkonsistu, fil-parti l-kbira tal-każijiet, f’aġir li altrimenti jkun legali fir-rigward ta’ oqsma oħra tad-dritt apparti d-dritt tal-kompetizzjoni (sentenza tas‑6 ta’ Diċembru 2012, AstraZeneca vs Il‑Kummissjoni, C‑457/10 P, EU:C:2012:770, punt 132). Fi kliem ieħor, il-fatt li l-aġir ta’ impriża jkun konformi ma’ qafas leġiżlattiv ma jimplikax li dan l-aġir huwa konformi mal-Artikolu 102 TFUE (sentenza tal‑10 ta’ Lulju 2014, Telefónica u Telefónica de España vs Il‑Kummissjoni, C‑295/12 P, EU:C:2014:2062, punt 133).
29
Tali prinċipju huwa barra minn hekk imfakkar b’mod ċar fil-premessa 28 tad-Direttiva 96/67, li tindika li din id-direttiva ma tistax tippreġudika l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt primarju u li tagħmel b’mod partikolari riferiment għas-setgħat li l-Kummissjoni għandha abbażi tal-Artikolu 106 TFUE.
30
Minn dan jirriżulta li, sakemm il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE jkunu ssodisfatti, aġir partikolari, bħal rifjut ta’ aċċess għal infrastruttura tal-ajruport, bħal f’dan il-każ, jista’, indipendentement mill-kwistjoni ta’ jekk dan jaqax jew le taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni settorjali, jaqa’ taħt il-projbizzjoni ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti prevista minn din id-dispożizzjoni.
31
Madankollu, għandu jiġi ppreċiżat li għalkemm il-fatt li aġir huwa legali fir-rigward ta’ leġiżlazzjoni settorjali ma jistax ikollu effett fuq l-applikazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE meta l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ dan tal-aħħar ikunu ssodisfatti, mill-ġurisprudenza jirriżulta li obbligu regolamentari jista’, min-naħa l-oħra, ikun rilevanti sabiex jiġi evalwat aġir abbużiv, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, min-naħa ta’ impriża dominanti suġġetta għal leġiżlazzjoni settorjali (sentenza tas‑27 ta’ Ottubru 2022, DB Station & Service, C‑721/20, EU:C:2022:832, punt 82 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
32
Fid-dawl tal-motivi esposti iktar ’il fuq, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikoli 1 u 6 tad-Direttiva 96/67 għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux l-applikazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE f’ċirkustanzi fejn fornitur ta’ servizzi ta’ groundhandling ikun ġie rrifjutat l-aċċess għall-infrastruttura tal-ajruport, neċessarju għall-finijiet tal-eżerċizzju ta’ din l-attività, ta’ ajruport tal-Unjoni li, fid-data ta’ dan ir-rifjut, it-traffiku annwali tiegħu kien inqas minn żewġ miljun moviment ta’ passiġġier.
Fuq l-ispejjeż
33
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikoli 1 u 6 tad-Direttiva tal-Kunsill 96/67/KE tal‑15 ta’ Ottubru 1996 dwar l-aċċess għas-suq tal-groundhandling fl-ajruporti tal-Komunità,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
ma jipprekludux l-applikazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE f’ċirkustanzi fejn fornitur ta’ servizzi ta’ groundhandling ikun ġie rrifjutat l-aċċess għall-infrastruttura tal-ajruport, neċessarju għall-finijiet tal-eżerċizzju ta’ din l-attività, ta’ ajruport tal-Unjoni Ewropea li, fid-data ta’ dan ir-rifjut, it-traffiku annwali tiegħu kien inqas minn żewġ miljun moviment ta’ passiġġier.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.