62024TJ0131_RES
Zaak T‑131/24
CR
tegen
Europese Commissie
Arrest van het Gerecht (Vijfde kamer) van 2 juli 2025
„Openbare dienst – Ambtenaren – Ouderdomspensioen – Hervormingen van het Statuut van 2004 en 2014 – Overgangsmaatregelen met betrekking tot bepaalde regels voor de berekening van de pensioenrechten – Artikel 28 van bijlage XIII bij het Statuut – Arbeidscontractanten die ambtenaar zijn geworden – Jaarlijks pensioenopbouwpercentage – Pensioenleeftijd – Werkingssfeer van de wet – Gelijke behandeling”
Ambtenaren – Pensioenen – Regels voor de berekening van de pensioenrechten – Overgangsbepalingen van verordening nr. 1023/2013 – Toepasselijkheid op personeelsleden die op 31 december 2013 in dienst waren – Beperking tot personeelsleden wier aansluiting bij de pensioenregeling van de Unie onderbroken is geweest – Uitsluiting – Schending van het gelijkheidsbeginsel vanwege de gelijkstelling van personeelsleden met een onderbroken aansluiting en personeelsleden met een ononderbroken aansluiting – Geen
(Art. 13, lid 2, VEU; Statuut van de ambtenaren, zoals gewijzigd bij verordening nr. 1023/2013, overweging 29 en art. 83, lid 2, en bijlage XIII, art. 21, 22 en 28; regeling die van toepassing is op de andere personeelsleden, art. 1, lid 1, en bijlage; verordening nr. 723/2004 van de Raad)
(zie punten 37‑42, 44, 45, 108‑114)
Ambtenaren – Pensioenen – Regels voor de berekening van de pensioenrechten – Overgangsbepalingen van verordening nr. 1023/2013 – Toepasselijkheid op personeelsleden die op 31 december 2013 in dienst waren – Toepasselijkheid op een arbeidscontractant die na deze datum ambtenaar is geworden – Verschillende behandeling van een dergelijke arbeidscontractant en een arbeidscontractant die arbeidscontractant is gebleven of die tijdelijk functionaris is geworden – Rechtvaardiging in het licht van de doelstelling om het actuariële evenwicht van de pensioenregeling van de Unie te handhaven – Toelaatbaarheid – Aanvoering van een door een andere instelling gevolgde praktijk – Geen invloed
(Art. 310 VWEU en 317 VWEU; Statuut van de ambtenaren, zoals gewijzigd door verordening nr. 1023/2013, art. 77 en bijlage XIII, art. 21, 22 en 28; regeling die van toepassing is op de andere personeelsleden, art. 39, lid 1, 83, lid 2, en 109, lid 1, en bijlage, art. 1, lid 1; verordening nr. 1023/2013 van het Europees Parlement en de Raad, overweging 13)
(zie punten 47‑66, 77‑88, 91‑104)
Beroepen van ambtenaren – Middelen – Middel betreffende schending van het gelijkheidsbeginsel – Betwisting van de overgangsregels die een billijke overgang van een oude naar een nieuwe statutaire regeling beogen te garanderen – Rechterlijke toetsing – Grenzen
(zie punten 69‑73)
Samenvatting
Het Gerecht verwerpt het beroep dat is ingesteld door CR, een voormalige ambtenaar van de Europese Commissie, tegen het besluit van deze instelling tot vaststelling van haar rechten op ouderdomspensioen (hierna: „bestreden besluit”) en verduidelijkt daarbij de toepassing van overgangsmaatregelen met betrekking tot bepaalde regels voor de berekening van de pensioenrechten vastgesteld in bijlage XIII bij het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie (hierna: „Statuut”).
In juni 2012 is verzoekster als arbeidscontractant in dienst getreden bij de Commissie. In augustus 2015 is zij benoemd tot ambtenaar.
In de tussentijd is bij de in 2014 doorgevoerde hervorming van het Statuut en van de regeling die van toepassing is op de andere personeelsleden van de Europese Unie (
1
) ten eerste een nieuw jaarlijks pensioenopbouwpercentage vastgesteld van 1,8 % – welk percentage minder gunstig is dan het vroegere percentage van 1,9 % – en ten tweede de pensioenleeftijd – die vroeger 63 jaar was – vastgesteld op 66 jaar.
In mei 2023 heeft het Bureau voor het beheer en de afwikkeling van de individuele rechten (hierna: „PMO”) van de Commissie het bestreden besluit vastgesteld, waarin het onder meer artikel 28 van bijlage XIII bij het Statuut heeft toegepast, dat betrekking heeft op de berekening van het jaarlijkse pensioenopbouwpercentage en de pensioenleeftijd van arbeidscontractanten die ambtenaar zijn geworden. Het PMO heeft verzoekster meegedeeld dat zij recht had op een ouderdomspensioen vanaf 1 juli 2023, op de leeftijd van 66 jaar. Het PMO heeft haar eveneens meegedeeld dat het jaarlijkse pensioenopbouwpercentage voor de periode waarin zij arbeidscontractant was 1,9 % bedroeg en dat dit percentage voor de periode waarin zij ambtenaar was 1,8 % bedroeg.
In haar klacht, die door de Commissie werd afgewezen, heeft verzoekster aangevoerd dat het betrokken artikel niet van toepassing was op haar situatie, omdat zij ononderbroken aangesloten was geweest bij en had bijgedragen tot de pensioenregeling van de instellingen van de Europese Unie (hierna: „PRIEU”). Zij heeft het PMO verzocht het bestreden besluit aldus te herzien dat haar pensioenleeftijd wordt vastgesteld op 63 jaar en dat op haar volledige loopbaan een jaarlijks pensioenopbouwpercentage van 1,9 % wordt toegepast. Aangezien zij in dienst was gebleven tot de leeftijd van 66 jaar terwijl haar pensioenleeftijd naar eigen zeggen 63 jaar had moeten zijn, heeft verzoekster bovendien verzocht om toekenning van een verdere verhoging van 2,5 % van haar laatste basissalaris voor elk jaar dat zij na de leeftijd van 63 jaar heeft gewerkt.
Beoordeling door het Gerecht
In de eerste plaats merkt het Gerecht op dat het enige wat van belang is om te bepalen of artikel 28 van bijlage XIII bij het Statuut toepassing vindt, is of is voldaan aan de in dit artikel vastgestelde voorwaarden.
Artikel 28 van bijlage XIII bij het Statuut bevat twee afzonderlijke en cumulatieve voorwaarden. De eerste voorwaarde is gebaseerd op de indiensttreding als personeelslid, die niet later dan 1 mei 2004 of 1 januari 2014 mag hebben plaatsgevonden, aangezien het personeelslid op een van deze data moest beschikken over een lopende overeenkomst. De tweede voorwaarde is de benoeming van het personeelslid tot ambtenaar, die noodzakelijkerwijs moet hebben plaatsgevonden na zijn indiensttreding, aangezien artikel 28 van bijlage XIII bij het Statuut verwijst naar personeelsleden waarvan de overeenkomst op1 mei 2004 of 1 januari 2014 liep en die „vervolgens” tot ambtenaar zijn benoemd.
De door verzoekster aangevoerde beperking van de toepasselijkheid van dit artikel tot personeelsleden wier aansluiting bij de PRIEU is onderbroken, blijkt niet uit de duidelijke bewoordingen van artikel 28 van bijlage XIII bij het Statuut. Indien het argument van verzoekster zou worden toegewezen, zou dit betekenen dat de werkingssfeer van artikel 28 van bijlage XIII bij het Statuut zou worden beperkt door de toevoeging van een voorwaarde waarin de Uniewetgever niet heeft voorzien.
Wanneer de betekenis van een bepaling van Unierecht ondubbelzinnig uit de bewoordingen ervan blijkt, mag de Unierechter niet van deze bewoordingen afwijken. De opvatting dat voor de toepassing van een bepaling van het Statuut een andere voorwaarde geldt dan daarin is omschreven, is derhalve een uitlegging contra legem van deze bepaling, die niet kan worden aanvaard. Gelet op de beginselen van het institutionele evenwicht en de bevoegdheidstoedeling, zoals verankerd in artikel 13, lid 2, VEU, beschikt de Unierechter niet over de bevoegdheid om af te wijken van de bepalingen van het Statuut, zoals artikel 28 van bijlage XIII, door er een voorwaarde aan toe te voegen die thans niet bestaat.
Het Gerecht merkt op dat aan die conclusie niet wordt afgedaan door de rechtspraak van het Hof of die van het Gerecht. Het Hof en het Gerecht hebben op geen enkel moment de keuzen van de Uniewetgever ter discussie willen stellen en de werkingssfeer van artikel 28 van bijlage XIII bij het Statuut willen wijzigen door de toepassing ervan te beperken tot uitsluitend tijdelijke functionarissen of arbeidscontractanten van wie de overeenkomst op 1 mei 2004 of 1 januari 2014 liep en waarvan de aansluiting bij de PRIEU vóór hun benoeming tot ambtenaar onderbroken was geweest.
In de tweede plaats is het Gerecht met betrekking tot de inachtneming van het gelijkheidsbeginsel van oordeel dat de Uniewetgever, rekening houdend met de ruime beoordelingsvrijheid waarover hij beschikt, zich op het standpunt mocht stellen dat ambtenaren die na 1 mei 2004 of na 1 januari 2014 zijn benoemd een andere behandeling moesten krijgen dan wanneer zij gedurende ten minste tien jaar hun status van tijdelijk functionaris of arbeidscontractant hadden behouden. Het totale effect van de hervormingen van 2004 en 2014 op de begroting van de Unie is namelijk groter op het vlak van de pensioenen van de ambtenaren dan op dat van de pensioenen van de andere personeelsleden. Deze redenering is in lijn met de doelstelling om het actuariële evenwicht van de PRIEU te handhaven zonder afbreuk te doen aan de verworven rechten en legitieme verwachtingen van de personeelsleden die vóór de inwerkingtreding van de wijzigingen in dienst zijn getreden, die bovenop de algemenere doelstellingen van begrotingsdiscipline en consolidering van de overheidsfinanciën in een moeilijke sociaaleconomische context komt.
Daarnaast kan uit de bepalingen van artikel 28 van bijlage XIII bij het Statuut geen enkel willekeurig of kennelijk ongeschikt onderscheid worden afgeleid met betrekking tot de door de Uniewetgever nagestreefde doelstelling om de verworven rechten en legitieme verwachtingen van de betrokken ambtenaren te vrijwaren, aangezien hun verworven rechten en legitieme verwachtingen, net als die van andere personeelsleden die op 1 mei 2004 of 1 januari 2014 in dienst waren, worden geëerbiedigd.
Bij het onderzoek van de vergelijkbaarheid van hun respectieve situaties is de vraag of de aansluiting van deze ambtenaren bij de PRIEU vóór hun benoeming onderbroken is geweest, daarentegen niet relevant. Deze omstandigheid heeft immers betrekking op de periode waarin zij werkzaam waren als personeelsleden, terwijl de toepassing van de bepalingen van artikel 28 van bijlage XIII bij het Statuut afhankelijk is van hun benoeming tot ambtenaar. Die omstandigheid zal er in de praktijk dus hoogstens toe leiden dat een ambtenaar van wie de aansluiting bij de PRIEU, en derhalve de betaling van bijdragen, vóór zijn benoeming onderbroken is geweest, minder pensioenjaren zal hebben opgebouwd die uitsluitend betrekking hebben op zijn diensttijd als personeelslid, dan indien die onderbreking niet had plaatsgevonden.
(
1
)	Verordening (EU, Euratom) nr. 1023/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2013 tot wijziging van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie en de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Europese Unie (PB 2013, L 287, blz. 15) is in werking getreden op 1 november 2013 en is, voor wat betreft de in de onderhavige zaak relevante bepalingen, van toepassing sinds 1 januari 2014.