Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Séú Dlísheomra)
13 Bealtaine 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Córas ginearálta i gcomhair earraí máil – Treoir
92/12/CEE – Marcálacha cánach – Airteagal 21 – Reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear teorainn ar an údar uathoibríoch atá le scriosadh
2 % de na marcálacha cánach a úsáidtear go bliantúil le linn an phróisis monaraíochta don mhéid
arna dhéanamh ar na gcríoch náisiúnta – Comhréireacht)
I gCás C‑322/25,
IARRAIDH
ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ón Supremo Tribunal Administrativo (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, An Phortaingéil), trí bhreith an 2 Aibreán 2025, a fuarthas ag an gCúirt an 9 Bealtaine 2025, sna himeachtaí
SWEDISH MATCH – FÓSFOROS DE PORTUGAL, S.A.
v
Autoridade Tributária e Aduaneira,
tugann AN CHÚIRT (an Séú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: I. Ziemele, Uachtarán Dlísheomra, A. Kumin agus M. Bošnjak (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: A. Biondi,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        SWEDISH MATCH – FÓSFOROS DE PORTUGAL, S.A., ag C. Marques Aparício agus P. Vidal Matos,
advogados,
–        Rialtas na Portaingéile,
ag P. Barros da Costa, C. Freire, A. Pimenta agus A. Rodrigues agus N. Vitorino, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach,
ag M. Björkland agus P. Caro de Sousa, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 28 et seq CFAE, agus Airteagal 56 et seq CFAE.
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir SWEDISH MATCH – FÓSFOROS DE PORTUGAL S.A. (‘Swedish Match’) agus l’Autoridade Tributária e Aduaneira (Údarás Cánach agus Custaim, an Phortaingéil) maidir le dhá fhógra coigeartaithe a chuir an tÚdarás faoi bhráid Swedish Match i leith dleacht mháil ar thobac.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3        Foráladh mar a leanas le hAirteagal 3(1) de Threoir 92/12/CEE ón gComhairle an 25 Feabhra 1992 maidir leis na socruithe ginearálta do tháirgí atá faoi réir dleacht mháil agus do
tháirgí den sórt sin a shealbhú agus a bhogadh agus faireachán a dhéanamh orthu (IO 1992 L 76, lch. 1), arna leasú ag Treoir (CE) Uimh. 94/74 ón gComhairle an 22 Nollaig 1994 (‘Treoir 92/12’):
‘1. Beidh feidhm ag an Treoir seo ar leibhéal an Chomhphobail maidir leis na táirgí seo a leanas mar a shainmhínítear sna Treoracha ábhartha:
[…]
–
tobac monaraithe.
[…]’
4        Foráladh mar a leanas le hAirteagal 21 den Treoir sin:
‘1.      Gan dochar d’Airteagal 6(1) féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh go mbeidh marcálacha cánach nó marcanna aitheantais náisiúnta a úsáidtear chun críoch fioscach ar tháirgí tráth a scaoilfear iad lena dtomhailt ina gcríoch.
2.      Aon Bhallstát a cheanglóidh go n‑úsáidfear marcálacha cánach nó marcanna aitheantais náisiúnta mar a leagtar amach i mír 1, ceanglófar air iad a chur ar fáil do choimeádaithe údaraithe stórais ó na Ballstáit eile. Féadfaidh gach Ballstát, áfach, a cheangal go gcuirfear na marcálacha cánach sin ar fáil d’ionadaí cánach arna údarú ag údaráis inniúla an Bhallstáit sin.
Gan dochar d’aon fhorálacha a fhéadfaidh siad a leagan síos lena áirithiú go gcuirfear an tAirteagal seo chun feidhme go cuí agus chun aon imghabháil, seachaint nó mí-úsáid a chosc, áiritheoidh na Ballstáit nach mbeidh na marcálacha cánach ná na marcanna aitheantais náisiúnta a leagtar amach i mír 1 ina gcúis le constaicí ar shaorghluaiseacht earraí máil.
[...]’ [Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        De réir Airteagal 22(1) agus (2) den Treoir chéanna:
‘1.      Féadfaidh údaráis inniúla an Bhallstáit inar scaoileadh earraí máil lena dtomhailt, i gcásanna iomchuí agus ar iarraidh ó oibreoir i mbun gnó, dleacht mháil ar earraí a scaoileadh lena dtomhailt a aisíoc nó a loghadh ar choinníoll nach mbeartaítear iad a thomhailt sa Bhallstát sin.
Mar sin féin, féadfaidh na Ballstáit iarraidh ar aisíocaíocht a dhiúltú i gcás nach gcomhlíontar na critéir maidir le dlíthiúlacht a leagann siad síos.
2.      Chun mír 1 a chur i bhfeidhm, beidh feidhm ag na forálacha seo a leanas:
[…]
(d)      earraí máil a scaoiltear lena dtomhailt i mBallstát agus ar a bhfuil, dá bhrí sin, marcáil cánach nó marc aitheantais an Bhallstáit sin, féadfaidh siad a bheith incháilithe d’aisíocaíocht na dleachta máil atá dlite ó údaráis chánach an Bhallstáit a d’eisigh na marcálacha cánach nó na marcanna aitheantais sin, ar choinníoll go suíonn údaráis chánach an Bhallstáit a d’eisigh gur scriosadh iad.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6        Rinneadh Treoir 92/12 a aisghairm le Treoir 2008/118/CE ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir leis na socruithe ginearálta maidir le dleacht mháil agus lena n‑aisghairtear Treoir 92/12/CEE (IO 2009 L 9, lch. 12), le héifeacht ón 1 Aibreán 2010, i gcomhréir le hAirteagal 47(1), an chéad fhomhír, de Threoir 2008/118. I bhfianaise dháta fhíorais na díospóide sna príomhimeachtaí, tá feidhm fós ag Treoir
92/12 maidir leis na príomhimeachtaí sin.
Dlí na Portaingéile
7        Foráiltear mar a leanas le míreanna 21 go 24 de Portaria Uimh. 1295/2007,
aprova o novo modelo e as especificações técnicas da estampilha fiscal aplicável aos produtos de tabaco manufacturado destinado a ser introduction zido no consumo no território nacional (Ordú Aireachta Uimh. 1295/2007 lena mbunaítear an tsamhail nua agus na sonraíochtaí teicniúla don mharcáil cánach le haghaidh tobac monaraithe atá le scaoileadh lena thomhailt sa chríoch náisiúnta) an 1 Deireadh Fómhair 2007 (Diário da República,
Sraith 1,
Uimh. 189, an 1 Deireadh Fómhair 2007), (‘Ordú Aireachta Uimh. 1295/2007’) sa leagan is infheidhme tráth fhíorais na bpríomhimeachtaí:
‘21.      Beidh scriosadh marcálacha cánach ina ábhar iarratais chuig na húdaráis chustaim ina luafar an áit, an dáta agus na cúiseanna a bhain leis an scriosadh. Mar thoradh ar an nós imeachta, nach mór é a chur i gcrích faoi mhaoirseacht na n‑údarás custaim agus ina láthair, déanfar tuarascáil a tharraingt suas ina léireofar, go háirithe, an cineál táirge, an limistéar cánach agus an bhliain airgeadais lena mbaineann na stampaí, agus an iontráil chomhfhreagrach sna cuntais.
22.      I gcás go ndéantar scriosadh lasmuigh den chríoch náisiúnta, tabharfar údar le neamhléiriú na marcálacha cánach trí bhíthin dearbhú iomchuí arna eisiúint ag údaráis inniúla na tíre ar a ndírítear na marcálacha cánach, lena sainaithnítear an cineál táirge agus an bhliain airgeadais lena mbaineann.
23.      Féadfaidh scriosadh marcálacha cánach le linn an phróisis monaraíochta i dtrádstórais monaraíochta atá lonnaithe ar chríoch náisiúnta a bheith faoi réir nós imeachta um údar simplithe.
24.      Chun críocha na míre roimhe seo, measfar údar uathoibríoch a bheith le scriosadh marcálacha cánach suas le teorainn 2 % de na marcálacha cánach a úsáidtear go bliantúil le linn an phróisis monaraíochta.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
8        Tráth na bhfíoras ba chúis leis an díospóid sna príomhimeachtaí, bhí Swedish Match i mbun tobac monaraithe a tháirgeadh agus a dhíol. Fuair an chuideachta sin na marcálacha cánach is gá dá gníomhaíocht ón Imprensa Nacional – Casa da Moeda, S.A. (an Oifig Náisiúnta Priontála agus Mionta, an Phortaingéil) agus ansin sheol sí chuig láithreáin monaraíochta i mBallstáit eile iad chun iad a ghreamú ar phacáistíocht na dtáirgí arna scaoileadh lena dtomhailt.
9        In 2011, chuir Swedish Match deireadh lena ghníomhaíocht agus d’iarr sé go dtarraingeofaí siar a stádas mar choimeádaí údaraithe stórais agus go ndúnfaí a thrádstóras cánach. Ina dhiaidh sin, d’iarr údaráis na Portaingéile ar Swedish Match na marcálacha cánach atá sna hiarmhéideanna deiridh do na blianta airgeadais 2008 agus 2009 a chur faoina mbráid, rud nach raibh an chuideachta sin in ann a dhéanamh ar an bhforas gur scriosadh na marcálacha sin nó gur fágadh neamhfhóinteach iad le linn phróiseas monaraíochta an tobac monaraithe.
10      Tar éis imscrúdú a dhéanamh agus i gcomhréir le mír 22 d’Ordú Aireachta Uimh. 1295/2007, lena bhforáiltear, i gcás go ndéantar an scriosadh lasmuigh den chríoch náisiúnta, nach mór údar a thabhairt le neamhléiriú na marcálacha cánach trí bhíthin dearbhú iomchuí arna eisiúint ag údaráis inniúla na tíre ar a ndírítear na marcálacha cánach, dearbhú nach mór an cineál táirge agus an bhliain airgeadais lena mbaineann a shainaithint, tháinig údaráis na Portaingéile ar an gconclúid nach raibh Swedish Match in ann údar a thabhairt, go leordhóthanach, le scriosadh na marcálacha cánach lena mbaineann.
11      De réir na faisnéise a chuir an chúirt a rinne an tarchur ar fáil, dá ndéanfaí an scriosadh i dtrádstórais atá suite sa Phortaingéil, bheadh Swedish Match in ann tairbhe a bhaint as an gcóras um údar simplithe dá bhforáiltear i míreanna 23 agus 24 d’Ordú Aireachta Uimh. 1295/2007 (‘an córas um údar simplithe’), faoina mbeadh sé díolmhaithe go huathoibríoch ó dhoiciméid tacaíochta a sholáthar don chaillteanas suas le teorainn 2 % de na marcálacha cánach a úsáidtear go bliantúil le linn an phróisis monaraíochta.
12      I mí Iúil 2011, cuireadh dhá fhógra coigeartaithe in iúl do Swedish Match i leith dleacht mháil ar thobac do na blianta airgeadais 2008 agus 2009 i dtaca le méideanna EUR 1 151 599.76 agus EUR 213 557.03 faoi seach.
13      Ós rud é gur dhiúltaigh na cúirteanna céadchéime do chaingean Swedish Match i gcoinne an dá fhógra coigeartaithe sin, rinne an chuideachta sin achomharc os comhair an Supremo Tribunal Administrativo (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Phortaingéil), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, ag maíomh,
inter alia, go bhfuil an córas um údar simplithe ar neamhréir le dlí an Aontais mar gheall ar an srian críochach a bhaineann leis.
14      I dtaca leis sin, tugann an chúirt a rinne an tarchur faoi deara go dtugtar buntáiste leis an gcóras sin, mar gheall ar na rialacha fianaise arna leagan síos leis,
do scriosadh marcálacha cánach a dhéantar ar chríoch náisiúnta thar scriosadh a dhéantar i mBallstáit eile agus cuireann sí in iúl, dá bhrí sin, go bhfuil amhras uirthi faoi chomhoiriúnacht na reachtaíochta sin le saorghluaiseacht earraí agus leis an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar.
15      Sna himthosca sin, chinn an Supremo Tribunal Administrativo (an Chúirt Riaracháin Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú:
‘An gcuirtear cosc le saorghluaiseacht earraí, a leagtar síos in Airteagal 28
CFAE et seq., agus leis an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar, a leagtar síos in Airteagal 56
CFAE et seq., ar rialacha amhail iad sin dá bhforáiltear i míreanna 22, 23 agus 24 d’Ordú Aireachta Uimh. 1295/2007 an 1 Deireadh Fómhair 2007, ar dá réir nach mbeidh feidhm ag an údar uathoibríoch [a bheith] le cainníocht sheasta 2 % de na [marcálacha cánach] a scriostar le linn an phróisis monaraíochta ach amháin má mhonaraítear na táirgí tobac ar chríoch náisiúnta na Portaingéile agus nach mbeidh feidhm aige má dhéantar an mhonaraíocht in aon Bhallstát eile den Aontas Eorpach?’
Breithniú ar an gceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
16      Mar réamhphointe, ní mór a thabhairt chun cuimhne, i gcomhthéacs an chomhair idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais a leagtar síos in Airteagal 267 CFAE, gur faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé freagra a thabhairt ar an gcúirt náisiúnta a bheidh úsáideach di agus lena gcuirfear ar a cumas breith a thabhairt sa díospóid atá os a comhair. Chuige sin, is féidir leis an gCúirt, i gcás gurb iomchuí, na ceisteanna a tharchuirtear chuici a chur i bhfocail eile agus rialacha dhlí an Aontais nár thagair an chúirt náisiúnta dóibh i bhfoclaíocht a ceiste a chur san áireamh, más gá (féach, chuige sin, breithiúnas an 30 Eanáir 2025,
Caronte & Tourist,
C‑511/23, EU:C:2025:42, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear). Féadfaidh an Chúirt, ina theannta sin, treoir a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur bunaithe ar na barúlacha i scríbhinn a cuireadh faoina bráid, d’fhonn a chur ar a cumas rialú a thabhairt (féach, chuige sin, breithiúnas an 31 Márta 2022,
CTS Eventim (C‑96/21, EU:C:2022:238, mír 20 agus an cásdlí dá dtagraítear).
17      Sa chás seo, baineann an díospóid sna príomhimeachtaí leis na fógraí coigeartaithe maidir le dleacht mháil ar thobac, ar ríomhadh a méideanna agus é á chur san áireamh nach bhféadfadh faighteoir na marcálacha cánach sin údar bailí a thabhairt le scriosadh na marcálacha cánach a eisíodh le haghaidh earraí tobac monaraithe i dtaca leis na blianta cánach 2008 agus 2009.
18      Foráiltear go sainráite in Airteagal 21(1) de Threoir 92/12 go bhféadfaidh na Ballstáit marcálacha cánach a ghreamú de tháirgí atá beartaithe lena scaoileadh lena dtomhailt ar a gcríoch, lena n‑áirítear, faoi Airteagal 3(1), an tríú fomhír, den Treoir sin, tobac monaraithe. I gcomhréir le hAirteagal 21(2) den Treoir sin, gan dochar d’aon fhoráil
a fhéadfaidh siad a leagan síos lena áirithiú go gcuirfear Airteagal 21 chun feidhme go cuí agus chun aon imghabháil, seachaint nó mí-úsáid a chosc, áiritheoidh na Ballstáit nach mbeidh na marcálacha cánach ná na marcanna aitheantais náisiúnta ina gcúis le constaicí ar shaorghluaiseacht earraí máil.
19      Ina theannta sin, foráiltear le hAirteagal 22(2)(d) den Treoir sin go bhféadfar aisíocaíocht na dleachta máil a fháil ó údaráis chánach an Bhallstáit a d’eisigh na marcálacha cánach sa chás sonrach go suíonn údaráis chánach an Bhallstáit a d’eisigh iad gur scriosadh na marcálacha sin.
20      Dá bhrí sin, ní mór an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú, mar a d’áitigh Rialtas na Portaingéile agus an Coimisiún Eorpach freisin ina mbarúlacha i scríbhinn, a scrúdú i bhfianaise Threoir 92/12.
21      Sna himthosca sin, ba cheart an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú a thuiscint sa chaoi go bhfuil an chúirt a rinne an tarchur ag fiafraí, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 21(2), an dara fomhír, de Threoir 92/12 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta faoina meastar go bhfuil údar uathoibríoch le scriosadh marcálacha cánach suas le teorainn 2 % de líon na marcálacha a úsáidtear go bliantúil le linn phróiseas monaraíochta na n‑earraí máil, gan faireachán a bheith á dhéanamh ag na húdaráis náisiúnta ar dhlíthiúlacht an scriosta sin, a mhéid nach bhfuil feidhm ag an reachtaíocht sin ach amháin i gcás go ndéantar an scriosadh sin i dtrádstóras atá suite ar an gcríoch náisiúnta, agus ní i mBallstát eile.
22      I dtaca leis sin, is léir ó chásdlí na Cúirte, in éagmais forálacha lena dtugtar aghaidh ar an bhféidearthacht go rachadh marcálacha cánach ar iarraidh, go bhfágtar le Treoir 92/12 faoi na Ballstáit iarmhairtí an dul ar iarraidh sin a chinneadh agus, sa chomhthéacs sin, nach gcuirtear cosc léi, i bprionsabal, ar na Ballstáit rialacha náisiúnta a leagan síos lena bhforchuirtear, i gcás go dtéann marcálacha cánach ar iarraidh, an fhreagracht airgeadais as dul ar iarraidh na marcálacha sin ar a gceannaitheoir (féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Meitheamh 2006,
Heintz van Landewijck,
C‑494/04 EU:C:2006:407, míreanna 41 agus 44).
23      Mar a luaigh an Coimisiún ina bharúlacha i scríbhinn, ní mór a mheas freisin, in éagmais rialacha sonracha a bhaineann le cruthúnas ar scriosadh marcálacha cánach, go gceadaítear le Treoir 92/12 freisin, i bprionsabal, don Bhallstát a eisíonn na marcálacha cánach rialacha mionsonraithe a leagan síos lena gceanglaítear ar oibreoir eacnamaíoch údar a thabhairt le scriosadh na marcálacha cánach dá n‑eisítear, trí nós imeachta cruthúnais a bhunú, más gá, amhail an córas um údar simplithe.
24      Mar sin féin, mar a cuireadh in iúl i mír 18 den bhreithiúnas seo, leanann sé ó Airteagal 21(2), an dara fomhír, de Threoir 92/12 nár cheart go gcruthódh na rialacha mionsonraithe arna leagan síos ag an mBallstát lena mbaineann – i bhfeidhmiú na rogha dá dtagraítear sa mhír roimhe seo den bhreithiúnas seo – constaic ar shaorghluaiseacht earraí máil.
25      Sa chás seo, is léir ó na doiciméid atá os comhair na Cúirte gur mheas údaráis na Portaingéile nach raibh Swedish Match in ann údar a thabhairt, i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme, le scriosadh marcálacha cánach le linn phróiseas monaraíochta na dtáirgí lena mbaineann i mBallstáit eile, ach, dá ndéanfaí an scriosadh sin le linn próiseas monaraíochta arna dhéanamh i gcríoch na Portaingéile, go gcuirfí ar a chumas leis an gcóras um údar simplithe tairbhe a bhaint as foras údair uathoibríoch leis an scriosadh sin suas le teorainn 2 % de líon iomlán na marcálacha cánach a úsáidtear go bliantúil.
26      Tá reachtaíocht den sórt sin ina constaic ar shaorghluaiseacht earraí máil, ós rud é nach bhfuil feidhm ag maolú an dualgais cruthúnais dá bhforáiltear léi ach amháin maidir le caillteanais táirgí a mhonaraítear i gcríoch na Portaingéile agus, dá bhrí sin, go bhféadfaí, mar gheall uirthi, oibreoir eacnamaíoch a dhíspreagadh ó earraí a fháil i mBallstáit eile chun iad a mhargú ina chríoch náisiúnta (féach, chuige sin, breithiúnais an 7 Bealtaine 1985,
an Coimisiún v an Fhrainc
C‑18/84 EU:C:1985:175, mír 16 agus an 28 Aibreán 1998,
Decker C‑120/95 EU:C:1998:167, mír 36).
27      Maidir leis an údar a d’fhéadfadh a bheith leis an srian sin, foráiltear go sainráite le hAirteagal 21(2), an dara fomhír, de Threoir 92/12, go bhféadfaidh na Ballstáit forálacha náisiúnta a leagan síos maidir le marcálacha cánach chun aon imghabháil, seachaint nó mí-úsáid a chosc.
28      Thairis sin, de réir cásdlí socair a bhaineann le saoirsí gluaiseachta, d’fhéadfaí, leis an gcuspóir maidir le himghabháil agus seachaint cánach a chomhrac agus éifeachtacht na maoirseachta fioscaí a áirithiú, údar a thabhairt le bearta náisiúnta lena gcuirtear constaic ar thrádáil laistigh den Aontas Eorpach, ar choinníoll go bhfuil na bearta sin iomchuí chun a áirithiú go mbainfear amach an cuspóir atá á shaothrú agus nach dtéann siad thar a bhfuil riachtanach chun é a bhaint amach (féach, chuige sin, breithiúnais an 27 Eanáir 2022,
an Coimisiún v an Spáinn (An oibleagáid faisnéis a sholáthar i gcúrsaí cánach),
C‑788/19 EU:C:2022:55, míreanna 22 agus 24 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 21 Nollaig 2023,
CDIL,
C‑96/22 EU:C:2023:1025, míreanna 36 agus 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
Sa chomhthéacs sin, ní féidir a mheas go bhfuil beart sriantach iomchuí d’fhonn a áirithiú go mbainfear amach an cuspóir atá á shaothrú ach amháin má fhreastalaítear leis i ndáiríre ar an riachtanas maidir lena bhaint amach ar bhealach comhsheasmhach córasach (breithiúnas an 29 Iúil 2024,
BP France,
C‑624/22, EU:C:2024:640, mír 73 agus an cásdlí dá dtagraítear).
29      Sa chás seo, d’áitigh Rialtas na Portaingéile, ina bharúlacha i scríbhinn, go bhfuil sé beartaithe leis an srian críochach dá bhforáiltear leis an gcóras um údar simplithe íocaíocht éifeachtach dleachta máil a áirithiú agus cleachtais chalaoiseacha a chomhrac. Bheadh gá le leibhéal rialaithe níos déine i gcásanna trasteorann ina bhfuil riosca níos airde imghabhála cánach ann. Go deimhin, ní bheadh údaráis na Portaingéile in ann rialú díreach a chur i bhfeidhm ar scriosadh marcálacha cánach arna dhéanamh lasmuigh den chríoch náisiúnta.
30      Is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a mheas, ag féachaint do mhíreanna 27 agus 28 den bhreithiúnas seo, an bhfuil an srian sin iomchuí d’fhonn a áirithiú go mbainfear amach an cuspóir maidir le haon imghabháil, seachaint nó mí-úsáid a chosc agus nach dtéann sé thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach. Mar sin féin, féadfaidh an Chúirt treoracha úsáideacha a thabhairt di chun í a threorú sa mheasúnú sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 19 Samhain 2020,
B S agus C A (Cannaibidhé-ól a mhargú (CBD)) (C‑663/18 EU:C:2020:938, mír 93).
31      I dtaca leis sin, murab ionann agus an méid a d’áitigh Rialtas na Portaingéile ina bharúlacha i scríbhinn, is cosúil nach bhfuil údar leis an srian sin toisc nach bhfuil na húdaráis náisiúnta inniúla in ann dlíthiúlacht scriosadh marcálacha cánach arna dhéanamh ar chríoch Ballstát eile a sheiceáil, agus ar an gcúis sin amháin.
32      De mhaolú ar mhír 21 d’Ordú Aireachta Uimh. 1295/2007, is é toradh an chórais um údar simplithe,
suas le teorainn an 2 % dá dtagraítear i mír 11 den bhreithiúnas seo, go bhfuil scriosadh marcálacha cánach ar an gcríoch náisiúnta díolmhaithe go huathoibríoch ó aon rialú ag údaráis chánach na Portaingéile, cibé acu trína bheith ar an láthair nó trí dhoiciméid tacaíochta a sholáthar. I gcás den sórt sin, tá reachtas na Portaingéile, dá bhrí sin, i ndiaidh aon athbhreithniú riaracháin ar dhlíthiúlacht an scriosta sin a thréigean ar choinníoll nach sáraítear an teorainn sin.
33      Níl aon rud sa chomhad os comhair na Cúirte a thabharfadh le fios go bhforáiltear le dlí na Portaingéile do shásraí malartacha um rialú fioscach lena ráthaítear, go díreach nó go hindíreach, dlíthiúlacht scriosta marcálacha cánach arna dhéanamh ar an gcríoch náisiúnta laistigh den teorainn sin. In éagmais sásraí den sórt sin,
ní bhaineann argóint Rialtas na Portaingéile, arb é nach mór tairbhe an chórais um údar simplithe a dhiúltú i gcás scriosadh a dhéantar i mBallstáit eile chun leibhéal leordhóthanach éifeachtach maoirseachta fioscaí a áirithiú, ar bhealach comhsheasmhach córasach, le hábhar.
34      Ina theannta sin, luaigh Rialtas na Portaingéile go gcumhdaítear leis an teorainn 2 % de na marcálacha cánach a úsáidtear gach bliain le linn an phróisis monaraíochta dá bhforáiltear leis an gcóras um údar simplithe ‘caillteanais intuartha’ na marcálacha cánach le linn monaraíocht earraí máil. Chun údar a thabhairt le srian críochach an chórais sin agus le rialú níos déine i gcás caillteanais níos mó, caitheann an rialtas sin leis na cásanna caillteanais ‘neamhghnácha’, eadhon iad siúd a sháraíonn an teorainn sin, mar an gcéanna leis na cásanna caillteanais a thagann chun cinn lasmuigh den chríoch náisiúnta.
35      Mar is léir ó chásdlí socair na Cúirte, ní féidir glacadh le húdar atá bunaithe ar imghabháil cánach a chosc ach amháin má tá sé beartaithe leis an reachtaíocht náisiúnta lena mbaineann cosc a chur ar iompar arb é atá i gceist leis socruithe a chruthú nach léiríonn réaltacht eacnamaíoch agus arb é is cuspóir dóibh dul timpeall ar an dlí cánach (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Deireadh Fómhair 2007,
ELISA
C‑451/05, EU:C:2007:594, mír 91 agus an cásdlí dá dtagraítear) agus an 13 Márta 2025,
John Cockerill C‑135/24 EU:C:2025:176, mír 47 agus an cásdlí dá dtagraítear). Dá dtabharfaí isteach beart cánach náisiúnta a bhfuil feidhm ghinearálta aige lena n‑eisiatar go huathoibríoch catagóir daoine inchánach ó bhuntáiste cánach, gan ceangal a bheith ar an údarás cánach fiú fianaise ar iompar neamhdhleathach a sholáthar, rachadh sé thar a bhfuil riachtanach chun aon imghabháil, seachaint nó mí-úsáid a chosc (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Deireadh Fómhair 2024 Staatssecretaris van Financiën (Ús a bhaineann le fiachas inghrúpa)
C‑585/22 EU:C:2024:822, mír 68 agus an cásdlí dá dtagraítear).
36      Dá bhrí sin, ní féidir údar a thabhairt le beart cánach náisiúnta atá ina chonstaic ar shaorghluaiseacht earraí máil ar bhonn toimhde ghinearálta imghabhála, seachanta nó mí-úsáide atá bunaithe ar an bhfíoras amháin go mbaineann na marcálacha cánach le hearraí a mhonaraítear i mBallstát eile (féach, chuige sin, breithiúnais an 20 Nollaig 2017,
Deister Holding agus Juhler Holding (C‑504/16, agus C‑613/16 EU:C:2017:1009, mír 61 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 20 Meán Fómhair 2018,
EV (C‑685/16 EU:C:2018:743, mír 96 agus an cásdlí dá dtagraítear).
37      Sna himthosca sin, ar bhonn na ndoiciméad atá os comhair na Cúirte agus faoi réir fíorú ag an gcúirt a rinne an tarchur, is cosúil nach bhfuil srian críochach an chórais um údar simplithe iomchuí chun a áirithiú go mbainfear amach, ar bhealach comhsheasmhach córasach, an cuspóir maidir le haon imghabháil, seachaint nó mí-úsáid a chosc, dá dtagraítear sa dara fomhír d’Airteagal 21(2), an dara fomhír, de Threoir 92/12, ná nach bhfuil gá leis chun an cuspóir sin a bhaint amach.
38      Ní mór a thabhairt faoi deara nach gá scrúdú a dhéanamh an gcuirtear cosc le forálacha CFAE a bhaineann le saorghluaiseacht earraí agus leis an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar, dá dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, ar reachtaíocht náisiúnta amhail an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí. I gcás go gcomhchuibhítear réimse ar leibhéal an Aontais, ní mór measúnú a dhéanamh ar na bearta náisiúnta lena mbaineann i bhfianaise fhorálacha an bhirt comhchuibhithe sin agus ní i bhfianaise fhorálacha CFAE (breithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2017,
Air Berlin,
C‑573/16 EU:C:2017:772, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
39      Sna himthosca sin, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú ná go bhfuil Airteagal 21(2), an dara fomhír, de Threoir 92/12 le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta faoina meastar go bhfuil údar uathoibríoch le scriosadh marcálacha cánach suas le teorainn 2 % de líon na marcálacha a úsáidtear go bliantúil le linn próiseas monaraíochta earraí máil, gan faireachán a bheith á dhéanamh ag na húdaráis náisiúnta ar dhlíthiúlacht an scriosta sin, a mhéid nach bhfuil feidhm ag an reachtaíocht sin ach amháin i gcás go ndéantar an scriosadh sin i trádstóras atá suite ar an gcríoch náisiúnta, agus ní i mBallstát eile.
Costais
40      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Séú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 21(2), an dara fomhír, de Threoir 92/12/CEE ón gComhairle an 25 Feabhra 1992 maidir leis na socruithe ginearálta do tháirgí atá faoi réir dleacht mháil agus ar tháirgí den sórt sin a shealbhú agus a bhogadh agus faireachán a dhéanamh orthu, arna leasú ag Treoir 94/74/CE ón gComhairle an 22 Nollaig 1994
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta faoina meastar go bhfuil údar uathoibríoch le scriosadh marcálacha cánach suas le teorainn 2 % de líon na marcálacha a úsáidtear go bliantúil le linn próiseas monaraíochta earraí máil, gan faireachán a bheith á dhéanamh ag na húdaráis náisiúnta ar dhlíthiúlacht an scriosta sin, a mhéid nach bhfuil feidhm ag an reachtaíocht sin ach amháin i gcás go ndéantar an scriosadh sin i trádstóras atá suite ar an gcríoch náisiúnta, agus ní i mBallstát eile
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Phortaingéilis.