62020CJ0538_RES
Υπόθεση C‑538/20
Finanzamt Β
κατά
W AG
(Αίτηση του Bundesfinanzhof για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
Απόφαση του Δικαστηρίου (τέταρτο τμήμα) της 22ας Σεπτεμβρίου 2022
«Προδικαστική παραπομπή – Ελευθερία εγκαταστάσεως – Άρθρα 49 και 54 ΣΛΕΕ – Έκπτωση των οριστικών ζημιών μόνιμης εγκατάστασης κείμενης στην αλλοδαπή – Κράτος που παραιτήθηκε από την εξουσία φορολόγησης βάσει σύμβασης για την αποφυγή της διπλής φορολογίας – Συγκρισιμότητα καταστάσεων»
Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων – Ελευθερία εγκαταστάσεως – Διατάξεις της Συνθήκης – Πεδίο εφαρμογής – Δραστηριότητα την οποία ασκεί εταιρία εγκατεστημένη σε άλλο κράτος μέλος μέσω μόνιμης εγκαταστάσεως – Εμπίπτει
(Άρθρα 49 και 54 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 14, 15)
Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων – Ελευθερία εγκαταστάσεως – Φορολογική νομοθεσία – Φόρος εταιριών – Συνυπολογισμός των οριστικών ζημιών – Κράτος μέλος της έδρας της εταιρίας το οποίο παραιτήθηκε από την άσκηση της εξουσίας φορολόγησης των αποτελεσμάτων μόνιμης εγκαταστάσεως ευρισκόμενης σε άλλο κράτος μέλος βάσει σύμβασης για την αποφυγή της διπλής φορολογίας – Φορολογικό καθεστώς που επιτρέπει σε ημεδαπή εταιρία την έκπτωση των ζημιών που υπέστη η κείμενη στο κράτος μέλος της έδρας της εν λόγω εταιρίας μόνιμη εγκατάστασή της, αλλά αποκλείει την έκπτωση των ζημιών μόνιμης εγκαταστάσεως ευρισκόμενης σε άλλο κράτος μέλος – Επιτρεπτό
(Άρθρα 49 και 54 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 17-22, 27-29 και διατακτ.)
Σύνοψη
Η W AG, ανώνυμη εταιρία η οποία εκμεταλλεύεται τράπεζα διαπραγμάτευσης κινητών αξιών, έχει τη φορολογική έδρα της στη Γερμανία. Τον Αύγουστο του 2004 η W άνοιξε υποκατάστημα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Επειδή το υποκατάστημα αυτό δεν πραγματοποίησε κέρδη, η W προέβη στο κλείσιμό του κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους 2007, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η μεταφορά για φορολογικούς σκοπούς των ζημιών που υπέστη η εγκατάσταση αυτή σε επόμενη χρήση στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Finanzamt B (φορολογική αρχή B, Γερμανία) αρνήθηκε να λάβει υπόψη τις ζημίες αυτές για τον υπολογισμό του φόρου που όφειλε η W στη Γερμανία για το έτος 2007. Η W προσέβαλε την άρνηση αυτή ενώπιον του Hessiches Finanzgericht (φορολογικού δικαστηρίου της Έσσης, Γερμανία) το οποίο, με απόφαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2018, δέχθηκε την προσφυγή της.
Η φορολογική αρχή B άσκησε αναίρεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, ήτοι του Bundesfinanzhof (Ομοσπονδιακού Φορολογικού Δικαστηρίου, Γερμανία). Το δικαστήριο αυτό επισημαίνει ότι, μολονότι η W υπόκειται στη Γερμανία στον φόρο εταιριών και στον φόρο επιτηδεύματος για το σύνολο των εισοδημάτων της, σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία (
1
), οι ζημίες που υπέστη η κείμενη στο Ηνωμένο Βασίλειο μόνιμη εγκατάστασή της εξαιρούνται από τη βάση υπολογισμού του φόρου εταιριών της W δυνάμει συμβάσεως για την αποφυγή της διπλής φορολογίας (
2
), η οποία απαλλάσσει από τον φόρο εταιριών τα αποτελέσματα αλλοδαπής προελεύσεως, τα οποία όμως λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό του εφαρμοστέου φορολογικού συντελεστή. Το ίδιο ισχύει και για τον φόρο επιτηδεύματος. Το αιτούν δικαστήριο αμφιβάλλει αν η εξαίρεση αυτή συνάδει με την ελευθερία εγκαταστάσεως, δεδομένου ότι, αντιθέτως προς τις ζημίες που υπέστη μια κείμενη σε άλλο κράτος μέλος μόνιμη εγκατάσταση, οι ημεδαπές εταιρίες μπορούν να συνυπολογίζουν τις ζημίες μιας κείμενης στην ημεδαπή μόνιμης εγκατάστασης για τον καθορισμό του φορολογητέου εισοδήματός τους.
Με την απόφασή του, το Δικαστήριο εκτιμά εντούτοις ότι εκ των ανωτέρω δεν προκύπτει κανένας περιορισμός της ελευθερίας εγκαταστάσεως, δεδομένου ότι οι δύο αυτές καταστάσεις δεν είναι αντικειμενικά συγκρίσιμες.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο κρίνει ότι τα άρθρα 49 και 54 ΣΛΕΕ δεν αντιτίθενται σε φορολογικό καθεστώς κράτους μέλους δυνάμει του οποίου μια εδρεύουσα σε αυτό εταιρία δεν μπορεί να εκπέσει από τα φορολογητέα κέρδη της τις οριστικές ζημίες που υπέστη η κείμενη σε άλλο κράτος μέλος μόνιμη εγκατάστασή της, στην περίπτωση κατά την οποία το κράτος μέλος της έδρας έχει παραιτηθεί από την εξουσία φορολογήσεως των αποτελεσμάτων της μόνιμης αυτής εγκαταστάσεως δυνάμει συμβάσεως για την αποφυγή της διπλής φορολογίας.
Βεβαίως, ένα τέτοιο φορολογικό καθεστώς εισάγει διαφορετική μεταχείριση μεταξύ ημεδαπής εταιρίας που έχει μόνιμη εγκατάσταση σε άλλο κράτος μέλος και ημεδαπής εταιρίας που έχει μόνιμη εγκατάσταση στην ημεδαπή. Η εν λόγω διαφορετική μεταχείριση είναι ικανή να αποθαρρύνει μια ημεδαπή εταιρία από την άσκηση των δραστηριοτήτων της μέσω μόνιμης εγκαταστάσεως ευρισκόμενης σε άλλο κράτος μέλος. Είναι δε επιτρεπτή μόνον αν αφορά καταστάσεις που δεν είναι αντικειμενικά συγκρίσιμες ή αν δικαιολογείται από επιτακτικό λόγο γενικού συμφέροντος και είναι ανάλογη προς αυτόν.
Συναφώς, όσον αφορά τα μέτρα που έχει προβλέψει ένα κράτος μέλος για την αποφυγή ή τον περιορισμό της διπλής φορολογήσεως των κερδών ημεδαπής εταιρίας, οι εταιρίες που έχουν μόνιμη εγκατάσταση ευρισκόμενη σε άλλο κράτος μέλος δεν τελούν, κατ’ αρχήν, σε συγκρίσιμη κατάσταση με αυτή των εταιριών που έχουν μόνιμη εγκατάσταση στην ημεδαπή, εκτός εάν η ίδια η εθνική φορολογική νομοθεσία εξομοιώνει τις δύο αυτές κατηγορίες εγκαταστάσεως ως προς τη συνεκτίμηση των ζημιών που υπέστησαν και των κερδών που πραγματοποίησαν οι εγκαταστάσεις.
Αντιθέτως, όταν, όπως εν προκειμένω, το κράτος μέλος της έδρας μιας εταιρίας έχει παραιτηθεί, δυνάμει συμβάσεως για την αποφυγή της διπλής φορολογίας, από την άσκηση της φορολογικής εξουσίας του επί των αποτελεσμάτων της κείμενης στην αλλοδαπή, σε άλλο κράτος μέλος, μόνιμης εγκαταστάσεως της εταιρίας αυτής, η κατάσταση της ημεδαπής εταιρίας που έχει μια τέτοια μόνιμη εγκατάσταση δεν είναι συγκρίσιμη με την κατάσταση ημεδαπής εταιρίας που έχει κείμενη στην ημεδαπή μόνιμη εγκατάσταση όσον αφορά τα μέτρα που έλαβε το πρώτο κράτος μέλος για την αποφυγή ή τον περιορισμό της διπλής φορολογήσεως των κερδών και, αντιστοίχως, της διπλής εκπτώσεως των ζημιών από τις ημεδαπές εταιρίες.
(
1
)	Άρθρο 1, παράγραφος 1, του Körperschaftsteuergesetz (νόμου περί φόρου εταιριών) και ο Gewerbesteuergesetz (νόμος περί φόρου επιτηδεύματος) που παραπέμπει στον προσδιορισμό των κερδών που υπόκεινται στον φόρο εταιριών για τον υπολογισμό της βάσης επιβολής του φόρου επιτηδεύματος.
(
2
)	Άρθρο XVIII, παράγραφος 2, της Σύμβασης της 26ης Νοεμβρίου 1964 μεταξύ της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, για την αποφυγή της διπλής φορολογίας και την πρόληψη της φοροαποφυγής, όπως τροποποιήθηκε με πρόσθετη πράξη της 23ης Μαρτίου 1970 (BGBl. 1966 II, σ. 359, BGBl. 1967 II, σ. 828 και BGBl. 1971 II, σ. 46).