62023CJ0462
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla)
3 ta’ April 2025 (
*1
)
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu – Protezzjoni tal-konsumaturi – Direttiva 2009/54/KE – Artikolu 8(2) – Projbizzjoni ta’ tqegħid fis-suq taħt diversi deskrizzjonijiet kummerċjali ta’ ilma minerali naturali u ta’ ilma tan-nixxiegħa mill-istess nixxiegħa – Artikolu 7(2)(b) – Artikolu 9(4)(ċ) – Rekwiżiti tal-ittikkettjar – Informazzjoni obbligatorja – Isem tan-nixxiegħa – Traspożizzjoni mhux korretta”
Fil-Kawża C‑462/23,
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 258 TFUE, ippreżentat fl‑24 ta’ Lulju 2023,
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn N. Nikolova u B. Rous Demiri, bħala aġenti,
rikorrenti,
vs
Ir-Repubblika tal-Bulgarija, irrappreżentata minn T. Mitova, S. Ruseva u R. Stoyanov, bħala aġenti,
konvenuta,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Is-Sitt Awla),
komposta minn T. von Danwitz, Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qiegħed jaġixxi bħala President tas-Sitt Awla, A. Kumin u I. Ziemele (Relatriċi), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: J. Kokott,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstemgħet l-Avukata Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja li tikkonstata li:
–
billi naqset milli tipprojbixxi t-tqegħid fis-suq ta’ ilma minerali naturali u ta’ ilma tan-nixxiegħa li joriġinaw mill-istess nixxiegħa taħt iktar minn deskrizzjoni kummerċjali waħda,
–
billi naqset milli tirrikjedi li l-isem tan-nixxiegħa għandu jiġi indikat fuq it-tikketti tal-ilmijiet minerali naturali u tal-ilmijiet tan-nixxiegħa, u
–
billi awtorizzat l-użu tat-terminu “ilma tan-nixxiegħa” fir-rigward ta’ ilma li ma jissodisfax ir-rekwiżiti fil-qasam,
ir-Repubblika tal-Bulgarija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 8(2), taħt l-Artikolu 7(2)(b) u taħt l-Artikolu 9(4)(ċ) tad-Direttiva 2009/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2009 dwar l-isfruttament u t-tqegħid fis-suq ta’ ilmijiet minerali naturali (ĠU 2009, L 164, p. 45).
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni
2
Skont il-premessi 5, 7 u 9 tad-Direttiva 2009/54:
“(5)
L-għanijiet primarji ta’ kull regola dwar ilmijiet minerali naturali għandhom ikunu biex iħarsu s-saħħa tal-konsumaturi, biex jevitaw li l-konsumaturi jisfaw mqarrqa u jassiguraw kummerċ ġust.
[…]
(7)
Wieħed irid jieħu ħsieb li jassigura li l-ilmijiet minerali naturali jżommu fl-istadju tat-tqegħid fis-suq dawk il-karatteristiċi li ppermettewlhom li jiġu rikonoxxuti bħal tali. […]
[…]
(9)
L-inklużjoni tad-dikjarazzjoni tal-kompożizzjoni analitika tal-ilma minerali naturali għandha tkun obbligatorja biex tassigura li l-konsumaturi jkunu informati.”
3
L-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“Din id-Direttiva tikkonċerna l-ilmijiet estratti mill-art ta’ Stat Membru u rikonoxxuti mill-awtorità responsabbli ta’ dak l-Istat Membru bħala ilmijiet minerali naturali li jissodisfaw id-dispożizzjonijiet tal-Anness I, Taqsima I.”
4
L-Artikolu 7(2) tal-imsemmija direttiva jipprevedi:
“It-tikketti fuq ilmijiet minerali naturali għandhom jagħtu wkoll l-informazzjoni obbligatorja li ġejja:
[…]
(b) il-post fejn in-nixxiegħa hi sfruttata u l-isem tan-nixxiegħa;
[…]”
5
L-Artikolu 8 tal-istess direttiva huwa fformulat kif ġej:
“1.   L-isem ta’ lokalità, raħal żgħir jew post jistgħu jidhru fit-test tad-deskrizzjoni kummerċjali bil-kondizzjoni li din tirreferi għal ilma minerali naturali li n-nixxiegħa tiegħu hija sfruttata fil-post indikat b’dik id-deskrizzjoni u bil-kondizzjoni li din mhix qarrieqa fir-rigward tal-post tal-isfruttament tan-nixxiegħa.
2.   Għandu jkun ipprojbit li wieħed iqiegħed fis-suq ilma minerali naturali mill-istess nixxiegħa waħdanija taħt iktar minn deskrizzjoni kummerċjali waħda.
3.   Meta t-tikketti jew l-iskrizzjonijiet tal-kontenituri li fihom l-ilmijiet minerali naturali huma offruti għall-bejgħ jinkludu deskrizzjoni kummerċjali differenti mill-isem tan-nixxiegħa jew il-post tal-isfruttament tagħha, dak il-post tal-isfruttament jew l-isem tan-nixxiegħa għandhom jiġu indikati f’ittri li għandhom ikunu tal-anqas darba u nofs tat-tul u l-wisa’ tal-akbar ittra użata għal dik id-deskrizzjoni kummerċjali.
L-ewwel subparagrafu għandu japplika, mutatis mutandis u bl-istess intenzjoni fir-rigward tal-importanza mogħtija għall-isem tan-nixxiegħa jew il-post tal-isfruttament tagħha, fir-rigward tad-deskrizzjoni kummerċjali użata fir-riklamar, fi kwalunkwe forma, relatata mal-ilmijiet minerali naturali.”
6
L-Artikolu 9 tad-Direttiva 2009/54 jistipula, fil-paragrafu 4 tiegħu:
“It-terminu ‘ilma tan-nixxiegħa’ għandu jkun riservat għal ilma li hu maħsub għall-konsum tal-bniedem fl-istat naturali tiegħu, u bbottiljat fis-sors, li:
[…]
(ċ)
jissodisfa r-rekwiżiti tal-ittikkettar tal-Artikolu 7(2), punti (b) u (c), u l-Artikolu 8;
[…]”
7
L-Anness I ta’ din id-direttiva fih Parti I, intitolata “Definizzjoni”, li tipprevedi. fil-punt 1 tagħha:
“‘Ilma minerali naturali’ tfisser ilma mikrobijoloġikament tajjeb għas-saħħa, fit-tifsira tal-Artikolu 5, li joriġina minn water table ta’ taħt l-art jew minn depożitu ta’ taħt l-art u li joħroġ minn nixxiegħa meħud minn ħruġ naturali wieħed jew aktar jew minn ħruġ imtaqqab.
[…]”
Id-dritt Bulgaru
Id-Digriet tal-2004
8
L-Artikolu 22(3) tan-Naredba za iziskvaniyata kam butiliranite naturalni mineralni, izvorni i trapezni vodi, prednaznacheni za piteyni tseli (id-Digriet dwar ir-Rekwiżiti għall-Ilmijiet Minerali Naturali, tan-Nixxiegħa u tal-Bottiljar Intiżi għax-Xarba, DV Nru 68, tat‑3 ta’ Awwissu 2004) (iktar ’il quddiem id-“Digriet tal-2004”) huwa fformulat kif ġej:
“Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tan-[Naredba za iziskvaniyata za etiketiraneto i predstavyaneto na hranite (id-Digriet dwar ir-Rekwiżiti għall-Ittikkettjar u l-Preżentazzjoni tal-Prodotti tal-Ikel, DV Nru 62, tat‑28 ta’ Lulju 2000)] […], it-tikketti fuq ilmijiet minerali naturali għandhom jagħtu wkoll l-informazzjoni obbligatorja li ġejja:
1.
l-isem tal-ħruġ tal-ilma u l-indikazzjoni tad-depożitu tal-ilma minerali skont iċ-ċertifikat imsemmi fl-Artikolu 5;
2.
l-isem tal-post fejn jiġi bbottiljat l-ilma minerali naturali; […]”
9
L-Artikolu 23 ta’ dan id-digriet jipprevedi:
“1)   Id-deskrizzjoni kummerċjali (l-isem kummerċjali) ta’ ilma minerali naturali jista’ jkun fiha isem ta’ lokalità jew ta’ raħal marbut mal-post tal-ħruġ tal-ilma u mad-depożitu tal-ilma, sakemm dan ma jqarraqx dwar il-post tal-isfruttament tal-ħruġ tal-ilma.
2)   Għandu jkun ipprojbit li wieħed iqiegħed fis-suq ilmijiet minerali naturali mill-istess ħruġ wieħed taħt iktar minn deskrizzjoni kummerċjali waħda.”
10
L-Artikolu 26(3) tal-imsemmi digriet jipprevedi li, skont id-Digriet dwar ir-Rekwiżiti għall-Ittikkettjar u l-Preżentazzjoni tal-Prodotti tal-Ikel, l-ittikkettjar tal-imballaġġi għall-bejgħ tal-ilmijiet tan-nixxiegħa għandu jinkludi wkoll l-informazzjoni obbligatorja dwar l-isem tal-ħruġ tal-ilma konformement mal-awtorizzazzjoni għat-teħid tal-ilma maħruġa u mal-isem tal-post fejn l-ilma tan-nixxiegħa jiġi bbottiljat.
11
Skond l-Artikolu 26(4) tal-istess digriet:
“L-ittikkettjar tal-ilmijiet tan-nixxiegħa għandu jkun suġġett ukoll għar-rekwiżiti tal-Artikoli 23 u 24.”
12
Il-punt 4 tal-paragrafu 1 tad-Dispożizzjonijiet Komplementari tad-Digriet tal‑2004 jiddefinixxi l-kunċett ta’ “ħruġ tal-ilma” kif ġej:
“‘Ħruġ tal-ilma’: sistema tal-ġbir tal-ilmijiet ta’ taħt l-art intiża għat-teħid tal-ilma u li jinkludi l-installazzjonijiet tas-superfiċje. Id-diversi tipi ta’ ħruġ ta’ ilmijiet ta’ taħt l-art huma dawk elenkati fl-Artikolu 89(1) tan-[Naredba no 1 ot 2007 g. za prouchvane, polzvane i opazvane na podzemnite vodi (id-Digriet Nru 1 tal‑2007 dwar l-Esplorazzjoni, l-Użu u l-Konservazzjoni tal-Ilmijiet ta’ Taħt l-Art, DV Nru 87, tat‑30 ta’ Ottubru 2007, iktar ’il quddiem id-‘Digriet Nru 1 tal-2007’)].”
13
Il-punt 5 tal-paragrafu 1 ta’ dawn id-Dispożizzjonijiet Komplementari jiddefinixxi l-kunċett ta’ “depożitu tal-ilma minerali” kif ġej:
“‘Depożitu tal-ilma minerali’ tfisser korp tal-ilma ta’ taħt l-art magħmul minn ilma minerali.”
Id‑Digriet Nru 1 tal‑2007
14
L-Artikolu 89(1) tad-Digriet Nru 1 tal‑2007 jipprevedi:
“Is-sistemi tal-ġbir tal-ilmijiet ta’ taħt l-art skont id-dispożizzjoni tagħhom fil-korp tal-ilma ta’ taħt l-art huma dawn li ġejjin:
1.
vertikali:
a)
bjar imtaqqba;
b)
bjar imħaffra;
c)
bjar ikkombinati (imħaffra u mtaqqba);
2.
orizzontali:
a)
kanali ta’ drenaġġ;
b)
mini;
3.
bjar ta’ drenaġġ radjanti orizzontali;
4.
ġbir ta’ nixxiegħa;
5.
sistemi tal-ġbir iddisinjati speċifikament:
a)
tħaffir inklinat;
b)
bjar ikkombinati (imħaffra u mtaqqba) b’diversi tħaffir inklinat mill-qiegħ tal-bjar imħaffra;
c)
tħaffir bi kmamar tal-qtugħ multipli.”
Il-Liġi dwar l-Ilma
15
Il-paragrafu 1 tad-Dispożizzjonijiet Komplementari taż-Zakon za vodite (il-Liġi dwar l-Ilma, DV Nru 67, tas‑27 ta’ Lulju 1999) jipprevedi, fil-punti 61 u 98 tiegħu:
“61. ‘Korp tal-ilma ta’ taħt l-art’ huwa volum distint ta’ ilma ta’ taħt l-art f’akwifikatur jew akwifikaturi, ikkaratterizzat minn ċertu stat tal-ilmijiet ta’ taħt l-art.
[…]
98. ‘Depożitu tal-ilma minerali’ tfisser korp tal-ilma ta’ taħt l-art jew parti minnu li fih ilma minerali b’kompożizzjoni u proprjetajiet kimiċi uniformi.”
Il-proċedura prekontenzjuża
16
Fit‑2 ta’ Lulju 2020, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni lir-Repubblika tal-Bulgarija minħabba żewġ raġunijiet li, minn naħa, billi awtorizzat it-tqegħid fis-suq taħt diversi deskrizzjonijiet kummerċjali ta’ ilma minerali naturali u ta’ ilma tan-nixxiegħa mill-istess nixxiegħa waħdanija, il-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru ma kinitx tosserva r-rekwiżiti tal-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2009/54 u, min-naħa l-oħra, billi naqset milli tagħmel obbligatorja l-indikazzjoni tal-isem tan-nixxiegħa fuq l-ittikkettjar tal-imsemmija ilmijiet, din il-leġiżlazzjoni ma kinitx tissodisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu 7(2)(b) u tal-Artikolu 9(4)(ċ) ta’ din id-direttiva.
17
Ir-Repubblika tal-Bulgarija wieġbet permezz ta’ ittra tad‑29 ta’ Settembru 2020, li fiha impenjat ruħha li tikkomunika lill-Kummissjoni, qabel it‑30 ta’ Ottubru 2020, miżuri intiżi għat-traspożizzjoni korretta tad-Direttiva 2009/54. Fl‑24 ta’ Novembru 2020, l-awtoritajiet Bulgari ssottomettew lill-Kummissjoni abbozz ta’ digriet dwar ir-rekwiżiti applikabbli għall-ilmijiet minerali naturali, tan-nixxiegħa u table water intiżi għax-xorb.
18
Wara l-eżami tal-miżuri kkomunikati, il-Kummissjoni bagħtet, fit‑23 ta’ Settembru 2021, opinjoni motivata lir-Repubblika tal-Bulgarija, li kienet tipprevedi terminu għall-konformità tal-leġiżlazzjoni Bulgara stabbilit għal xahrejn minn meta tirċievi din l-opinjoni. Fiha hija kkritikat lill-imsemmi Stat Membru li naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu li jirriżultaw mill-Artikolu 8(2), mill-Artikolu 7(2)(b) u mill-Artikolu 9(4)(ċ) tad-Direttiva 2009/54, billi għadu ma ttrasponiex korrettament din id-direttiva fid-dritt Bulgaru u, b’mod partikolari, il-kunċett ta’ “nixxiegħa”, kif interpretat fis-sentenza tal‑24 ta’ Ġunju 2015, Hotel Sava Rogaška (C‑207/14, iktar ’il quddiem is-“sentenza Hotel Sava Rogaška, EU:C:2015:414).
19
Wara proroga tat-terminu għal risposta sal‑21 ta’ Jannar 2022, fis‑17 ta’ Jannar 2022, ir-Repubblika tal-Bulgarija kkomunikat il-pożizzjoni tagħha dwar l-opinjoni motivata lill-Kummissjoni u ppreżentat abbozz rivedut ta’ digriet dwar ir-rekwiżiti applikabbli għall-ilmijiet minerali naturali, ta’ nixxiegħa u table water intiżi għax-xorb. Fil-kuntest ta’ skambji sussegwenti, wara li l-Kummissjoni indikat lil dan l-Istat Membru li l-miżuri previsti kienu insuffiċjenti, ir-Repubblika tal-Bulgarija impenjat ruħha b’mod partikolari li temenda l-leġiżlazzjoni dwar il-prodotti tal-ikel.
20
Fid-dawl tal-assenza ta’ adozzjoni ta’ miżuri supplimentari minn dan l-Istat Membru sabiex jittrasponi korrettament id-Direttiva 2009/54, fl‑24 ta’ Lulju 2023, il-Kummissjoni ppreżentat dan ir-rikors.
Fuq ir-rikors
21
Insostenn tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tinvoka żewġ ilmenti, ibbażati fuq il-ksur, l-ewwel nett, tal-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2009/54 kif ukoll, it-tieni nett, tal-Artikolu 7(2)(b) u tal-Artikolu 9(4)(ċ) ta’ din id-direttiva.
Fuq l-ammissibbiltà
22
Minkejja li r-Repubblika tal-Bulgarija ma qajmitx eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq l-inammissibbiltà ta’ dan ir-rikors, hija madankollu ssostni li, matul il-proċedura prekontenzjuża, hija, konformement mal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali, ikkomunikat lill-Kummissjoni diversi abbozzi intiżi sabiex jemendaw il-leġiżlazzjoni nazzjonali fis-seħħ, li kienu jirriproduċu l-kliem stess tad-Direttiva 2009/54, kif interpretati fis-sentenza Hotel Sava Rogaška, iżda dawn il-miżuri kollha tqiesu insuffiċjenti. Skont dan l-Istat Membru, dan il-fatt jixhed, fir-realtà, diffikultajiet maħluqa mill-assenza ta’ definizzjoni tal-kunċetti fundamentali użati fid-Direttiva 2009/54, li wħud minnhom huma, barra minn hekk, inkonsistenti ma’ dawk li għandhom tifsira simili, użati f’atti oħra tad-dritt tal-Unjoni.
23
F’dan il-kuntest, l-imsemmi Stat Membru, li jsostni li kien l-uniku wieħed li ntalab jiddefinixxi, fid-dritt nazzjonali tiegħu, dawn l-istess kunċetti, u dan, mingħajr ma rċieva indikazzjonijiet preċiżi fir-rigward tal-kontenut tagħhom, jenfasizza r-rwol tal-Kummissjoni, bħala istituzzjoni li għandha setgħa ta’ inizjattiva leġiżlattiva, jiġifieri li tieħu miżuri intiżi li jippreċiżaw id-dritt tal-Unjoni meta jkun meħtieġ aġġornament tal-kuntest ġuridiku eżistenti. L-istess Stat Membru jindika li, f’dan il-każ, l-adozzjoni ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali ġodda ġiet posposta preċiżament fl-istennija tal-qbil ta’ din l-istituzzjoni fir-rigward tal-approċċ previst. Issa, tliet xhur wara l-komunikazzjoni tal-aħħar miżuri li bagħtitilha, il-Kummissjoni ppreżentat dan ir-rikors, mingħajr ma wettqet ebda konsultazzjoni supplimentari.
24
F’dan ir-rigward, sa fejn l-argumenti tar-Repubblika tal-Bulgarija għandhom jinftiehmu bħala li jirrigwardaw allegat ksur, mill-Kummissjoni, tad-dmir ta’ kooperazzjoni leali permezz tal-preżentata ta’ dan ir-rikors, għandu jiġi kkonstatat li, minbarra l-fatt li l-Kummissjoni ma għandhiex is-setgħa li tiddetermina b’mod definittiv, permezz tal-pożizzjonijiet li hija tadotta fil-kuntest tal-proċedura prekontenzjuża, id-drittijiet u l-obbligi ta’ Stat Membru jew li tagħtiha garanziji dwar il-kompatibbiltà ta’ aġir partikolari mad-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Marzu 2003, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, C‑135/01, EU:C:2003:171, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata), mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, f’dan il-każ, ir-Repubblika tal-Bulgarija, fi kwalunkwe każ, ma semmietx, matul din il-proċedura, diffikultajiet ta’ interpretazzjoni ta’ kunċetti użati fid-Direttiva 2009/54, invokati fil-kuntest ta’ dan ir-rikors.
25
Għaldaqstant, ma jistax jiġi sostnut li l-Kummissjoni poġġiet lil dan l-Istat Membru fl-inċertezza dwar il-portata tal-obbligi tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Marzu 2003, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, C‑135/01, EU:C:2003:171, punt 23).
26
Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, hija l-Kummissjoni li għandha tevalwa l-opportunità li taġixxi kontra Stat Membru, li tiddetermina d-dispożizzjonijiet li jinkisru u li tagħżel il-mument meta tibda l-proċeduri għal nuqqas ta’ twettieq ta’ obbligu kontra tiegħu, fejn il-kunsiderazzjonijiet li jiddeterminaw din l-għażla ma jistgħux jaffettwaw l-ammissibbiltà tal-azzjoni. F’dan is-sens, hija biss il-Kummissjoni li għandha tevalwa l-opportunità tal-preżentata u tal-kontinwazzjoni ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja hija, min-naħa tagħha, obbligata teżamina jekk in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu allegat jeżistix jew le, mingħajr ma hija għandha tiddeċiedi dwar l-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħa diskrezzjonali tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑25 ta’ Marzu 2021, Il‑Kummissjoni vs L‑Ungerija (Dazji tas-sisa fuq is-sigaretti), C‑856/19, EU:C:2021:253, punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata).
27
Minn dan isegwi li l-allegazzjonijiet tar-Repubblika tal-Bulgarija ma humiex ta’ natura li jikkontestaw l-ammissibbiltà ta’ dan ir-rikors.
Fuq il‑mertu
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2009/54
– L-argumenti tal-partijiet
28
Il-Kummissjoni ssostni li l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2009/54, moqri flimkien mal-Artikolu 9(4)(ċ) tagħha, jipprojbixxi t-tqegħid fis-suq taħt diversi deskrizzjonijiet kummerċjali tal-ilmijiet minerali naturali u tal-ilmijiet tan-nixxiegħa li ġejjin mill-istess nixxiegħa waħdanija, fis-sens tal-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Hotel Sava Rogaška, jiġifieri ilmijiet minerali naturali u ilmijiet tan-nixxiegħa li joriġinaw mill-istess water table waħdanija jew mill-istess depożitu ta’ taħt l-art u li, f’kull ħruġ naturali jew imtaqqab ta’ dawn l-ilmijiet, għandhom karatteristiċi identiċi.
29
Issa, il-projbizzjoni stabbilita fl-Artikolu 23(2) u fl-Artikolu 26(4) tad-Digriet tal‑2004, dispożizzjonijiet li jittrasponu din ir-regola fl-ordinament ġuridiku Bulgaru, għandha portata differenti, peress li ma tirreferix għan-“nixxiegħa” iżda għall-“ħruġ tal-ilma”, kif iddefinit fil-punt 4 tal-paragrafu 1 tad-Dispożizzjonijiet Komplementari tad-Digriet tal-2004 u fl-Artikolu 89(1) tad-Digriet Nru 1 tal‑2007. B’hekk, din il-projbizzjoni tkopri, skont l-Artikolu 23(2) u l-Artikolu 26(4) tad-Digriet tal-2004, it-tqegħid fil-bejgħ taħt diversi deskrizzjonijiet kummerċjali ta’ ilma minerali naturali jew ta’ ilma tan-nixxiegħa estratt mill-istess “sistema tal-ġbir tal-ilmijiet ta’ taħt l-art intiża għat-teħid tal-ilma”. F’dawn iċ-ċirkustanzi, min-natura tagħha stess, il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni tikkunsidra kull ħruġ tal-ilma bħala nixxiegħa distinta u, konsegwentement, ilmijiet li ġejjin mill-istess nixxiegħa jistgħu jingħataw deskrizzjonijiet kummerċjali differenti.
30
Ir-Repubblika tal-Bulgarija tirrileva li d-Direttiva 2009/54 ma tiddefinixxix il-kunċett ta’ “nixxiegħa”, u dan lanqas ma huwa ddefinit, skont dan l-Istat Membru, fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li ma jippermettix li jiġi ddeterminat dwar xi jfisser preċiżament il-korp tal-ilma ta’ taħt l-art li għandu jiġi kklassifikat bħala “nixxiegħa” għall-finijiet ta’ din id-direttiva. Minn dan isegwi li l-Istati Membri jkunu liberi mhux biss li jiddefinixxu dan il-kunċett fid-dritt nazzjonali tagħhom, iżda wkoll li jużaw id-dispożizzjonijiet nazzjonali eżistenti sabiex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti mill-imsemmija direttiva.
31
Ir-Repubblika tal-Bulgarija tenfasizza, f’dan il-kuntest li, bil-lingwa Bulgara n-“nixxiegħa tal-ilma” hija ekwivalenti preċiżament għal nixxiegħa li għandha installazzjoni li tippermetti l-isfruttament tagħha, li minnha jiġi sfruttat ilma minerali naturali jew ilma tan-nixxiegħa li toħroġ minn nixxiegħa waħda jew iktar naturali jew imtaqqba. B’dan il-mod, l-għoti ta’ informazzjoni dwar in-“nixxiegħa tal-ilma” mifhuma b’dan il-mod jippermetti lill-konsumaturi jidentifikaw, bl-ikbar preċiżjoni, l-oriġini tal-ilma kkonċernata u jiddistingwu ilma minerali naturali wieħed minn ilma minerali naturali ieħor skont il-post tal-isfruttament tan-nixxiegħa.
32
Għaldaqstant, l-Artikoli 23 u 26 tad-Digriet tal‑2004 jippermettu li jintlaħaq kemm l-għan tad-Direttiva 2009/54 fl-intier tiegħu kif ukoll l-għan speċifiku li għandu jintlaħaq mill-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva. Barra minn hekk, il-projbizzjoni li tinsab f’dawn l-artikoli tirrifletti l-kundizzjoni li l-ilma minerali naturali għandu jkollu karatteristiċi identiċi għall-ħruġ kollha tiegħu sabiex ikun jista’ jitqies li ġej mill-istess nixxiegħa. F’dan ir-rigward, ittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, fil-Bulgarija, l-ilmijiet li ġejjin mill-istess water table jew mill-istess depożitu u li joħorġu mis-superfiċje b’diversi ħruġ differenti, naturali jew imtaqqba, għandhom, minħabba d-distanza li tisseparahom, karatteristiċi differenti, u li l-Kummissjoni, barra minn hekk, ma wrietx li l-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali kienet tippreġudika l-għanijiet tad-Direttiva 2009/54.
– Il‑kunsiderazzjonijiet tal‑Qorti tal‑Ġustizzja
33
L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2009/54 jipprevedi li huwa pprojbit li wieħed iqiegħed fis-suq ilmijiet minerali naturali mill-istess nixxiegħa waħdanija taħt iktar minn deskrizzjoni kummerċjali waħda.
34
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-allegat ksur tal-portata tal-kunċett ta’ “nixxiegħa”, imsemmi f’din id-dispożizzjoni, għandu qabel kollox jitfakkar li, fil-punt 45 tas-sentenza Hotel Sava Rogaška, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-kunċett ta’ “ilmijiet minerali naturali mill-istess nixxiegħa waħdanija” li jinsab f’dan l-Artikolu 8(2) jirreferi għal ilmijiet minerali naturali sfruttati minn ħruġ wieħed jew iktar naturali jew imtaqqab, li joriġinaw mill-istess water table waħdanija jew mill-istess depożitu ta’ taħt l-art waħdani, jekk, f’kull ħruġ naturali jew imtaqqba kollha, dawn l-ilmijiet ikollhom karatteristiċi identiċi, fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fl-Anness I ta’ din id-direttiva, li jibqgħu stabbli fil-limiti ta’ varjazzjonijiet naturali.
35
Sabiex waslet għal din il-konklużjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset espliċitament li l-kunċett ta’ “nixxiegħa” ma jistax jiġi assimilat mal-kunċett ta’ “ħruġ”, peress li l-formulazzjoni tad-definizzjoni tal-ilma minerali naturali stabbilita fl-ewwel paragrafu tal-punt 1 tal-Parti I tal-Anness I tad-Direttiva 2009/54 tippreċiża espressament li nixxiegħa tista’ tiġi sfruttata “minn ħruġ naturali wieħed jew aktar jew minn ħruġ imtaqqab”. Il-Qorti tal-Ġustizzja b’hekk iddeċidiet li, sabiex ikun jista’ jitqies li tali ilma huwiex ilma minerali naturali “mill-istess nixxiegħa waħdanija” jew le, fis-sens tal-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2009/54, ma huwiex rilevanti li din tiġi sfruttata minn ħruġ wieħed jew minn diversi ħruġ (sentenza Hotel Sava Rogaška, punt 30).
36
Il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li din l-interpretazzjoni mhux biss hija sostnuta mill-istruttura ġenerali tad-Direttiva 2009/54, li l-qari globali tagħha juri r-rwol predominanti mogħti lill-karatteristiċi tal-ilmijiet minerali naturali fl-applikazzjoni tagħha, iżda hija l-unika waħda li tiggarantixxi t-twettiq tal-għanijiet li għandhom jintlaħqu minn din id-direttiva, fid-dawl tal-kliem tal-premessi 5, 7 u 9 tal-imsemmija direttiva. Fil-fatt, peress li d-deskrizzjoni kummerċjali ta’ ilma minerali naturali huwa neċessarjament assoċjat mal-karatteristiċi ta’ dan l-ilma, il-konsumaturi jiġu żgwidati u ma jkunx possibbli għalihom li jagħmlu għażla informata skont il-proprjetajiet eventwali ta’ ilma minerali naturali f’termini ta’ protezzjoni tas-saħħa li kieku kien possibbli li jinbiegħu, b’deskrizzjonijiet kummerċjali differenti, ilmijiet minerali naturali bl-istess oriġini u li għandhom l-istess karatteristiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Hotel Sava Rogaška, punti 36 u 39 sa 41).
37
F’dan il-każ, mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2009/54 ġie traspost fid-dritt Bulgaru fl-Artikolu 23(2) tad-Digriet tal‑2004, li jipprojbixxi t-tqegħid fis-suq taħt diversi denominazzjonijiet kummerċjali ta’ ilmijiet minerali naturali li ġejjin mill-istess “ħruġ tal-ilma”, kunċett iddefinit, min-naħa tiegħu, fil-punt 1 tal-paragrafu 4 tad-Dispożizzjonijiet Komplementari ta’ dan id-digriet bħala “sistemi tal-ġbir tal-ilmijiet ta’ taħt l-art intiżi għat-teħid tal-ilma u li jinkludi l-installazzjonijiet tas-superfiċje”, li jaqa’ taħt l-Artikolu 89(1) tad-Digriet Nru 1 tal‑2007.
38
Fid-dawl tal-kontenut tagħhom, għandu jitqies li dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali, li jillimitaw ruħhom li jipprojbixxu t-tqegħid fis-suq taħt diversi deskrizzjonijiet kummerċjali tal-ilmijiet minerali naturali biss li ġejjin mill-istess ħruġ waħdani, imorru kontra mhux biss il-kliem tal-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2009/54, kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Hotel Sava Rogaška, peress li jeskludu espliċitament, fil-punt 30 ta’ din tal-aħħar, kwalunkwe ekwivalenza bejn il-kunċetti ta’ “nixxiegħa” u ta’ “ħruġ”.
39
L-imsemmija dispożizzjonijiet nazzjonali jiksru wkoll l-għanijiet li għandhom jintlaħqu minn din id-direttiva, imsemmija fil-premessa 5 tagħha. Fil-fatt, kif tosserva l-Kummissjoni, sa fejn l-imsemmija dispożizzjonijiet jikkunsidraw kull “sistema tal-ġbir […] intiża għat-teħid tal-ilma” bħala nixxiegħa distinta, l-ilmijiet meħuda minn bl-użu ta’ dawn is-sistemi tal-ġbir jistgħu jingħataw deskrizzjonijiet kummerċjali distinti, għalkemm ma huwiex eskluż li l-ilma li joriġina minn dawn id-diversi ħruġ ikun effettivament ilma li għandu l-istess oriġini u li għandu l-istess karatteristiċi. Issa, kif iddeċidiet espressament il-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 41 tas-sentenza Hotel Sava Rogaška, tali possibbiltà hija ta’ natura li tiżgwida lill-konsumaturi, li ma jkunx possibbli għalihom li jagħmlu għażla informata skont il-proprjetajiet potenzjali ta’ ilma minerali naturali f’termini ta’ protezzjoni tas-saħħa.
40
Fir-rigward tal-argument tar-Repubblika tal-Bulgarija dwar l-allegati partikolaritajiet ġeoloġiċi u idroloġiċi ta’ dan il-pajjiż u l-insuffiċjenza tal-provi prodotti mill-Kummissjoni, għandu jiġi enfasizzat li, dan l-ilment jirrigwarda l-mod kif id-Direttiva 2009/54 ġiet trasposta fid-dritt Bulgaru u mhux ir-riżultat konkret tal-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni ta’ traspożizzjoni. B’hekk, ma huwiex neċessarju, sabiex jintwera li t-traspożizzjoni ta’ din id-direttiva hija insuffiċjenti jew inadegwata, li jiġu stabbiliti l-effetti reali tal-leġiżlazzjoni nazzjonali adottata għal din it-traspożizzjoni, peress li huma d-dispożizzjonijiet stess ta’ din il-leġiżlazzjoni li juru n-natura insuffiċjenti jew inkorretta tat-traspożizzjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, Il‑Kummissjoni vs Is‑Slovakkja (Kwalifiki professjonali), C‑773/22, EU:C:2024:645, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata).
41
Fir-rigward tal-argument miġbur fil-qosor fil-punti 22 u 23 ta’ din is-sentenza, fid-dawl tal-kliem stess tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2009/54, moqrija flimkien mad-definizzjoni legali tal-“ilma minerali naturali” li tinsab fl-ewwel paragrafu tal-punt 1 tal-Parti I tal-Anness I tagħha, ir-Repubblika tal-Bulgarija ma tistax tinvoka allegata assenza ta’ definizzjoni tal-kunċetti użati minn din id-direttiva sabiex tiġġustifika n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tagħha. Dan huwa iktar u iktar il-każ peress li, kif tfakkar fil-punti 34 sa 36 ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni tippreċiża l-interpretazzjoni ta’ dawn l-istess dispożizzjonijiet fis-sentenza Hotel Sava Rogaška, li barra minn hekk ingħatat iktar minn sitt snin qabel l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata.
42
Konsegwentement, l-ewwel ilment imqajjem mill-Kummissjoni, sa fejn jirrigwarda l-assenza ta’ projbizzjoni tat-tqegħid għall-bejgħ taħt diversi deskrizzjonijiet kummerċjali ta’ ilma minerali naturali mill-istess nixxiegħa waħdanija, għandu jintlaqa’.
43
Fit-tieni lok, sa fejn dan l-ilment jirrigwarda wkoll l-assenza ta’ projbizzjoni tat-tqegħid għall-bejgħ taħt diversi deskrizzjonijiet kummerċjali ta’ ilma tan-nixxiegħa li ġej mill-istess nixxiegħa waħdanija, għandu jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 9(4)(ċ) tad-Direttiva 2009/54, il-projbizzjoni stabbilita fl-Artikolu 8(2) ta’ din id-direttiva tapplika wkoll għat-tqegħid għall-bejgħ ta’ din il-kategorija ta’ ilmijiet ibbottiljati.
44
Issa, peress li din ir-regola ġiet, kif jirriżulta mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja, trasposta fid-dritt Bulgaru fl-Artikolu 26(4) tad-Digriet tal-2004, li jipprevedi li “[l]-ittikkettjar tal-ilmijiet tan-nixxiegħa għandu jkun soġġett ukoll għar-rekwiżiti tal-Artikoli 23 u 24”, fid-dawl tal-portata tal-Artikolu 23(2) ta’ dan id-digriet, kif imfakkar fil-punt 37 ta’ din is-sentenza, u għal raġunijiet analogi għal dawk esposti fl-argumenti preċedenti, dan l-ewwel ilment, sa fejn jirrigwarda t-tqegħid fis-suq ta’ dan it-tip ta’ ilmijiet, għandu jintlaqa’ wkoll.
Fuq it-tieni lment, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 7(2)(b) u tal-Artikolu 9(4)(ċ) tad-Direttiva 2009/54
– L-argumenti tal-partijiet
45
Il-Kummissjoni ssostni li r-regoli obbligatorji fil-qasam tal-ittikkettjar tal-ilmijiet minerali naturali u tal-ilmijiet min-nixxiegħa stabbiliti fl-Artikoli 22 u 26 tad-Digriet tal-2004 jeskludu l-obbligu li l-isem tan-nixxiegħa jiġi inkluż fuq it-tikketta ta’ dawn il-prodotti.
46
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tirrileva, fl-ewwel lok, li l-punt 1 tal-Artikolu 22(3) ta’ dan id-digriet, li jittrasponi l-Artikolu 7(2)(b) tad-Direttiva 2009/54 fl-ordinament ġuridiku Bulgaru, jeżiġi li l-ittikkettjar ta’ pakkett individwali ta’ ilma minerali naturali jinkludi “l-isem tal-ħruġ tal-ilma u l-indikazzjoni tad-depożitu tal-ilma minerali skont iċ-ċertifikat imsemmi fl-Artikolu 5”. Issa, la l-obbligu li jissemma l-“ħruġ tal-ilma”, li, skont il-punt 1 tal-paragrafu 4 tad-Dispożizzjonijiet Komplementari tad-Digriet tal-2004, huwa ddefinit bħala “sistema tal-ġbir tal-ilmijiet ta’ taħt l-art intiża għat-teħid tal-ilma”, u lanqas dak li jissemma d-“depożitu tal-ilma minerali”, li, min-naħa tiegħu, skont il-punt 1 tal-paragrafu 5 ta’ dawn id-Dispożizzjonijiet Komplementari, huwa ddefinit bħala “korp tal-ilma ta’ taħt l-art magħmul minn ilma minerali” ma jista’ jissodisfa r-rekwiżit stabbilit fl-Artikolu 7(2)(b) tad-Direttiva 2009/54.
47
Fit-tieni lok, skont il-Kummissjoni, peress li d-dispożizzjonijiet nazzjonali Bulgari ma jipprevedux rekwiżiti fil-qasam tal-ittikkettjar konformi mal-Artikolu 7(2)(b) u mal-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva, dawn id-dispożizzjonijiet jawtorizzaw, bi ksur tal-Artikolu 9(4)(ċ) tal-imsemmija direttiva, trasposta fl-ordinament ġuridiku Bulgaru fil-punt 1 tal-Artikolu 26(3) tad-Digriet tal-2004, it-tqegħid għall-bejgħ, bħala “ilma tan-nixxiegħa”, ta’ ilma li ma jissodisfax ir-rekwiżiti ta’ dawn l-artikoli.
48
Ir-Repubblika tal-Bulgarija ssostni li, billi introduċiet il-punt 1 tal-Artikolu 22(3) u l-punt 1 tal-Artikolu 26(3) tad-Digriet tal-2004 fid-dritt nazzjonali tagħha, hija qieset li, sabiex tinforma lill-konsumaturi, kien biżżejjed li tiġi indikata n-nixxiegħa tal-ilma, mifhuma bħala n-nixxiegħa mal-installazzjoni li tippermetti l-isfruttament tagħha, fuq it-tikketti tal-ilmijiet minerali naturali u tal-ilmijiet tan-nixxiegħa. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punt 33 tas-sentenza Hotel Sava Rogaška, l-isem tan-nixxiegħa u dak tal-post tal-isfruttament tiegħu jistgħu jintużaw b’mod awtonomu għal dan l-għan. Fi kwalunkwe każ, mil-lista tal-ilmijiet minerali naturali rrikonoxxuti mill-Istati Membri (ĠU 2013, C 315, p. 1), jiġifieri mill-parti li tinkludi l-lista tal-ilmijiet minerali naturali rrikonoxxuti mir-Repubblika tal-Bulgarija, jirriżulta li l-intestaturi “L-isem tan-nixxiegħa” u “Post ta’ sfruttament” jinkludu l-istess ismijiet, b’mod li l-indikazzjoni ta’ wieħed minnhom tiżgura li l-konsumaturi jiġu informati.
– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
49
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tar-rekwiżiti ta’ ttikkettjar li jirriżultaw mill-Artikolu 7(2)(b) tad-Direttiva 2009/54, mill-kliem stess ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li l-ittikkettjar tal-ilmijiet minerali naturali għandu jinkludi, bħala informazzjoni obbligatorja, il-post fejn tiġi sfruttata n-nixxiegħa u l-isem tagħha.
50
F’dan il-kuntest, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-kunċett ta’ “nixxiegħa” ta’ ilma minerali naturali, fis-sens ta’ din id-direttiva, la jista’ jiġi assimilat mal-kunċett ta’ “water table jew depożitu ta’ taħt l-art”, sa fejn il-formulazzjoni tad-definizzjoni tal-ilma minerali naturali stabbilita fl-ewwel paragrafu tal-punt 1 tal-Parti I tal-Anness I tal-imsemmija direttiva tiddistingwi b’mod ċar dawn iż-żewġ kunċetti, u lanqas, kif ġie rrilevat fil-punt 35 ta’ din is-sentenza, mal-kunċett ta’ “ħruġ”, peress li din l-istess formulazzjoni tippreċiża espressament li nixxiegħa tista’ tiġi sfruttata “minn ħruġ naturali wieħed jew aktar jew minn ħruġ imtaqqab” (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Hotel Sava Rogaška, punti 29 u 30).
51
Kif jirriżulta mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja, il-punt 1 tal-Artikolu 22(3) tad-Digriet tal-2004, moqri flimkien mal-punti 4 u 5 tal-Artikolu 22(1) tad-Dispożizzjonijiet Komplementari ta’ dan id-digriet, li jittrasponi l-Artikolu 7(2)(b) tad-Direttiva 2009/54 fid-dritt Bulgaru, filwaqt li jimponi l-obbligu li fuq it-tikketta tal-imballaġġ tal-ilmijiet minerali naturali jiġi indikat l-isem tal-“ħruġ tal-ilma”, mifhum bħala s-“sistema tal-ġbir […] intiża għat-teħid tal-ilma”, u rispettivament, l-indikazzjoni tad-“depożitu tal-ilma minerali”, mifhum essenzjalment, min-naħa tiegħu, bħala l-“korp tal-ilma ta’ taħt l-art magħmul minn ilma minerali”, min-naħa l-oħra ma jipprevedix li l-ittikkettjar tal-prodotti inkwistjoni għandu jinkludi l-“isem tan-nixxiegħa”.
52
Issa, peress li dan l-aħħar kunċett għandu, kif jirriżulta mill-punt 50 ta’ din is-sentenza, portata neċessarjament distinta minn dawk ta’ “ħruġ tal-ilma” u ta’ “depożitu tal-ilma”, għandu jiġi konkluż li r-Repubblika tal-Bulgarija ttrasponiet b’mod żbaljat l-Artikolu 7(2)(b) tad-Direttiva 2009/54.
53
L-argumenti mressqa mir-rikorrenti ma humiex tali li jikkontestaw din l-evalwazzjoni.
54
Fil-fatt, l-ewwel, kuntrarjament għal dak li ssostni r-Repubblika tal-Bulgarija, mill-użu tal-kelma “jew” fil-punt 33 tas-sentenza Hotel Sava Rogaška ma jistax jiġi dedott li huwa biżżejjed, sabiex ikun hemm konformità mar-rekwiżiti tal-Artikolu 7(2)(b) tad-Direttiva 2009/54, li jiġi indikat fuq it-tikketti tal-ilmijiet minerali naturali jew il-post fejn tiġi sfruttata n-nixxiegħa, jew l-isem tagħha.
55
Ċertament, fil-punt 33 tas-sentenza Hotel Sava Rogaška, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 8 tad-Direttiva 2009/54 għaldaqstant huwa intiż, fl-intier tiegħu, li jiggarantixxi li, f’kull każ, l-isem tan-nixxiegħa ta’ ilma minerali naturali jew l-indikazzjoni tal-post tal-isfruttament tagħha jkun jippermetti lill-konsumatur, meta jkun qiegħed jixtri, li jidentifika mingħajr ekwivoċi l-provenjenza tal-ilma inkwistjoni u li jiddistingwi, bis-saħħa ta’ dan l-isem jew ta’ din l-indikazzjoni, ilma minerali naturali partikolari minn kull ilma minerali naturali ieħor. Madankollu, tali identifikazzjoni tista’ tiġi żgurata fil-każijiet kollha biss jekk dawn l-indikazzjonijiet, li jippermettu b’mod alternattiv jew konġunt li tiġi identifikata mingħajr ekwivoku din il-provenjenza, jinsabu t-tnejn li huma fuq it-tikketta.
56
Fi kwalunkwe każ, mill-kliem stess tal-punt 33 ta’ din is-sentenza, jirriżulta li l-preċiżazzjoni li tinsab f’dan il-punt ma tirrigwardax l-Artikolu 7(2)(b) ta’ din id-direttiva, iżda l-Artikolu 8 tagħha. Għaldaqstant, hija bl-ebda mod ma tikkontesta l-kliem ċar ta’ dan l-Artikolu 7(2)(b), peress li l-Qorti tal-Ġustizzja tindika barra minn hekk espressament, fil-punt 34 tal-imsemmija sentenza, li l-importanza tar-rwol mogħti lill-isem tan-nixxiegħa u lill-post ta’ sfruttament tagħha fl-identifikazzjoni ta’ ilma minerali naturali tirriżulta wkoll minn din l-aħħar dispożizzjoni, li tipprevedi li l-ittikkettjar tal-ilmijiet minerali naturali għandu obbligatorjament jinkludi l-indikazzjoni tal-post fejn tiġi sfruttata n-nixxiegħa u l-isem tagħha.
57
It-tieni, fir-rigward tal-argument tar-Repubblika tal-Bulgarija bbażat fuq il-fatt li l-isem tan-nixxiegħa u dak tal-post tal-isfruttament tiegħu huma, fil-prattika, identiċi f’dan l-Istat Membru, b’tali mod li l-konsumaturi jkunu suffiċjentement informati jekk wieħed minnhom biss kien jidher fuq it-tikketti kkonċernati, għandu jiġi rrilevat li tali identità, anki jekk titqies stabbilita, ma tistax, fi kwalunkwe każ, teżenta lil Stat Membru mill-obbligu speċifiku tiegħu skont l-Artikolu 7(2)(b) tad-Direttiva 2009/54, li jipprevedi fid-dritt nazzjonali tiegħu l-obbligu li jindika l-isem tan-nixxiegħa fuq l-ittikkettjar tal-prodotti inkwistjoni. B’hekk, anki jekk jitqies li, fl-imsemmi Stat Membru, attwalment ma teżistix distinzjoni vera bejn l-isem tan-nixxiegħa tal-ilma u dak tal-post tal-isfruttament tiegħu, xorta hija imposta t-traspożizzjoni adegwata tal-Artikolu 7(2)(b) tad-Direttiva 2009/54 fuq dan l-Istat Membru.
58
F’dan il-kuntest, għandu jiġi enfasizzat li, skont ġurisprudenza stabbilita, id-dispożizzjonijiet ta’ direttiva għandhom jiġu implimentati b’saħħa vinkolanti inkontestabbli, bl-ispeċifiċità, bil-preċiżjoni u biċ-ċarezza meħtieġa sabiex jiġi ssodisfatt ir-rekwiżit ta’ ċertezza legali (sentenza tal‑20 ta’ Ġunju 2024, Il‑Kummissjoni vs Il‑Bulgarija (Protezzjoni taż-żoni speċjali ta’ konservazzjoni), C‑85/22, EU:C:2024:535, punt 52 u l-ġurisprudenza ċċitata), b’mod li jiġi ggarantit li l-persuni kollha suġġetti għad-dritt fl-Unjoni jkunu jafu liema huma, fiċ-ċirkustanzi kollha, id-drittijiet u l-obbligi tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑27 ta’ Ottubru 2011, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja, C‑362/10, EU:C:2011:703, punt 64 u l-ġurisprudenza ċċitata).
59
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ssostni, essenzjalment, li l-leġiżlazzjoni nazzjonali kontenzjuża tawtorizza l-użu tal-kliem “ilma tan-nixxiegħa” għal ilma li ma jissodisfax ir-rekwiżiti f’dan il-qasam. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 9(4)(ċ) tad-Direttiva 2009/54 jipprevedi li l-kliem “ilma tan-nixxiegħa” huma rriżervati għal ilmijiet maħsuba għall-konsum mill-bniedem fl-istat naturali tiegħu u bbottiljat f’ras il-għajn, li kien jissodisfa r-rekwiżiti fil-qasam tal-ittikkettjar indikati fl-Artikolu 7(2)(b) u (ċ) u fl-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva. B’hekk, mill-formulazzjoni ta’ dan l-Artikolu 9(4)(ċ) jirriżulta li r-rekwiżiti li jirrigwardaw l-ittikkettjar tal-ilmijiet minerali naturali, kif stabbiliti, b’mod partikolari, fl-Artikolu 7(2)(b) tad-Direttiva 2009/54, huma applikabbli wkoll għall-ilmijiet min-nixxiegħa, li, fin-nuqqas li jiġu ssodisfatti, ma jistgħux jitqiegħdu għall-bejgħ bħala tali.
60
Mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-punt 1 tal-Artikolu 26(3) tad-Digriet tal-2004, li jittrasponi din ir-regola fid-dritt Bulgaru, jillimita ruħu, min-naħa tiegħu, li jimponi li l-ittikkettjar tal-ilmijiet tan-nixxiegħa jinkludi l-isem tal-“ħruġ tal-ilma”, jiġifieri, skont il-punt 4 tal-paragrafu 1 tad-Dispożizzjonijiet Komplementari ta’ dan id-digriet, is-“sistema tal-ġbir […] intiża għat-teħid tal-ilma”, mingħajr ma jinkludi ebda riferiment għall-obbligu li jissemma fih l-“isem tan-nixxiegħa”, filwaqt li, kif ġie rrilevat fil-punt 52 ta’ din is-sentenza, dawn il-kunċetti ma humiex l-istess.
61
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies li, kif issostni l-Kummissjoni, ir-Repubblika tal-Bulgarija tawtorizza t-tqegħid fis-suq, bħala ilmijiet min-nixxiegħa, ta’ ilmijiet li ma jissodisfawx ir-rekwiżiti fil-qasam tal-ittikkettjar li għalihom jirreferi l-Artikolu 9(4)(ċ) tad-Direttiva 2009/54, minkejja li dan l-artikolu ma jinkludi ebda possibbiltà ta’ deroga minn dawn ir-rekwiżiti.
62
Minn dan isegwi li t-tieni lment għandu jiġi miċħud.
63
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, hemm lok li jiġi kkonstatat li:
–
billi naqset milli tipprojbixxi t-tqegħid fis-suq ta’ ilma minerali naturali u ta’ ilma tan-nixxiegħa li joriġinaw mill-istess nixxiegħa taħt iktar minn deskrizzjoni kummerċjali waħda,
–
billi naqset milli tirrikjedi li l-isem tan-nixxiegħa għandu jiġi indikat fuq it-tikketti tal-ilmijiet minerali naturali u tal-ilmijiet tan-nixxiegħa, u
–
billi awtorizzat l-użu tat-terminu “ilma tan-nixxiegħa” fir-rigward ta’ ilma li ma jissodisfax ir-rekwiżiti fil-qasam,
ir-Repubblika tal-Bulgarija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 8(2), taħt l-Artikolu 7(2)(b) u l-Artikolu 9(4)(ċ) tad-Direttiva 2009/54.
Fuq l‑ispejjeż
64
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li r-Repubblika tal-Bulgarija tilfet, din għandha tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
–
Billi naqset milli tipprojbixxi t-tqegħid fis-suq ta’ ilma minerali naturali u ta’ ilma tan-nixxiegħa li joriġinaw mill-istess nixxiegħa taħt iktar minn deskrizzjoni kummerċjali waħda,
–
billi naqset milli tirrikjedi li l-isem tan-nixxiegħa għandu jiġi indikat fuq it-tikketti tal-ilmijiet minerali naturali u tal-ilmijiet tan-nixxiegħa, u
–
billi awtorizzat l-użu tat-terminu “ilma tan-nixxiegħa” fir-rigward ta’ ilma li ma jissodisfax ir-rekwiżiti fil-qasam,
ir-Repubblika tal-Bulgarija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 8(2), taħt l-Artikolu 7(2)(b) u taħt l-Artikolu 9(4)(ċ) tad-Direttiva 2009/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2009 dwar l-isfruttament u t-tqegħid fis-suq ta’ ilmijiet minerali naturali.
2)
Ir-Repubblika tal-Bulgarija hija kkundannata għall-ispejjeż.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Bulgaru.