62021CJ0640
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla)
8 ta’ Ġunju 2023 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Unjoni doganali – Regolament (UE) Nru 952/2013 – Kodiċi Doganali tal-Unjoni – Kwantità żejda ta’ merkanzija skoperata wara r-rilaxx tal-merkanzija – Artikolu 173 – Emenda ta’ dikjarazzjoni doganali – Merkanzija oħra barra dik li kienet inizjalment is-suġġett tad-dikjarazzjoni li għandha tiġi emendata – Artikolu 174 – Invalidazzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali – Artikolu 42 – Sanzjonijiet imposti mill-awtoritajiet doganali kompetenti – Regolament Delegat (UE) 2015/2446”
Fil-Kawża C‑640/21,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari abbażi tal-Artikolu 267 TFUE, imressqa mit-Tribunalul Cluj (il-Qorti tal-Kontea ta’ Cluj, Ir-Rumanija), permezz ta’ deċiżjoni tal‑25 ta’ Awwissu 2021, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fid‑19 ta’ Ottubru 2021, fil-proċedura
SC Zes Zollner Electronic SRL
vs
Direcţia Regională Vamală Cluj – Biroul Vamal de Frontieră Aeroport Cluj‑Napoca,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla),
komposta minn E. Regan, President tal-Awla, D. Gratsias (Relatur), M. Ilešič, I. Jarukaitis u Z. Csehi, Imħallfin,
Avukat Ġenrali: J. Richard de la Tour,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għall-Gvern Rumen, minn E. Gane u A. Rotăreanu, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Estonjan, minn M. Kriisa, bħala aġent,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Armenia, F. Clotuche-Duvieusart u F. Moro, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali ppreżentati matul is-seduta tas‑26 ta’ Jannar 2023,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 173 u 174 tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad‑9 ta’ Ottubru 2013, li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (ĠU 2013, L 269, p. 1, bir-rettifika fil-ĠU 2013, L 287, p. 90, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali tal-Unjoni”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn SC Zes Zollner Electronic SRL(iktar ’il quddiem “ZZE”), impriża Rumena, u d-Direcţia Regională Vamală Cluj-Biroul Vamal de Frontieră Aeroport Cluj Napoca (id-Direttorat reġjonali doganali ta’ Cluj – uffiċċju doganali fruntalier tal-ajruport ta’ Cluj-Napoca, Ir-Rumanija), fir-rigward tad-deċiżjoni ta’ dan tal-aħħar li timponi fuq ZZE multa peress li neħħiet mill-kontroll doganali 5000 biċċa ta’ ċirkwiti integrati elettroniċi kif ukoll li titlob il-ħlas ta’ ammont ekwivalenti għall-valur doganali ta’ din il-merkanzija, miżjud bid-dazji fuq l-importazzjoni u dazji oħra dovuti.
Il‑kuntest ġuridiku
Id‑dritt tal‑Unjoni Ewropea
Ir-Regolament (KEE) Nru 2913/92
3
L-Artikolu 66 tar-Regolament (KEE) Nru 2913/92 tal-Kunsill, tat‑12 ta’ Ottubru 1992, li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307) kien jipprevedi:
“1.   L-awtoritajiet doganali għandhom, fuq talba ta’ min jagħmel id-dikjarazzjoni, jinvalidaw dikjarazzjoni diġà milqugħa meta min jagħmel id-dikjarazzjoni jippreżenta prova li merkanzija ġiet dikjarata bi żball għall-proċedura doganali koperta b’dik id-dikjarazzjoni jew li, b’riżultat ta’ ċirkostanzi speċjali, it-tqegħid tal-merkanzija taħt il-proċedura doganali li għaliha ġiet dikjarata m’għadux ġustifikat.
Madankollu, meta l-awtoritajiet doganali jkunu informaw lil min jagħmel id-dikjarazzjoni bil-ħsieb tagħhom li jeżaminaw il-merkanzija, talba għal invalidazzjoni tad-dikjarazzjoni m’għandhiex tiġi aċċettata sa wara li jkun sar l-eżami.
2.   Id-dikjarazzjoni m’għandhiex tiġi invalidata wara li l-merkanzija tkun ġiet meħlusa, ħlief f’każijiet definiti skond il-proċedura tal-kumitat.
3.   L-invalidazzjoni tad-dikjarazzjoni għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet penali fis-seħħ.”
Il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni
4
Il-premessa 15 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni hija fformulata kif ġej:
“Il-faċilitazzjoni tal-kummerċ leġittimu u l-ġlieda kontra l-frodi jeħtieġu proċeduri u l-proċessi doganali sempliċi, rapidi u uniformi. Għalhekk jixraq li, bi qbil mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal‑24 ta’ Lulju 2003 intitolata ‘Ambjent sempliċi u li jevita l-użu ta’ karti għad-dwana u l-kummerċ’ [COM(2003) 452 final], tkun simplifikata l-leġislazzjoni doganali, b’tali mod li tippermetti l-użu ta’ għodod u teknoloġija moderni u biex tippromwovi aktar l-applikazzjoni b’mod uniformi tal-leġislazzjoni doganali u approċċi modernizzati għall-kontroll doganali, b’hekk tgħin biex tiżgura li jkun hemm bażi għall-proċeduri ta’ rilaxx li jkunu effiċjenti u sempliċi. […]”
5
L-Artikolu 5 ta’ dan il-kodiċi, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprevedi, fil-paragrafi (16), (26) u (33) tiegħu:
“Għall-għanijiet tal-[imsemmi kodiċi], għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
16)
‘proċedura doganali’ tfisser kwalunkwe waħda mill-proċeduri li ġejjin, li taħtha tista’ titqiegħed il-merkanzija skont il-Kodiċi:
a)
rilaxx għal ċirkolazzjoni ħielsa;
b)
proċeduri speċjali;
c)
esportazzjoni;
[…]
26)
‘rilaxx ta’ merkanzija’ tfisser l-att li bih l-awtoritajiet doganali jagħmlu merkanzija disponibbli għall-għanijiet speċifikati għall-proċedura doganali li taħtha hija tqiegħdet;
[…]
33)
‘preżentazzjoni ta’ merkanzija lid-dwana’ tfisser in-notifika lill-awtoritajiet doganali tal-wasla ta’ merkanzija fl-uffiċċju doganali jew fi kwalunkwe post ieħor indikat jew approvat mill-awtoritajiet doganali u tad-disponibbiltà ta’ dik il-merkanzija għal kontrolli doganali;”.
6
L-Artikolu 15 tal-istess kodiċi, intitolat “L-għoti ta’ informazzjoni lill-awtoritajiet doganali”, jipprevedi, fil-paragrafu (2) tiegħu:
“Il-preżentazzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali […] tirrendi l-persuna kkonċernata responsabbli għal dan li ġej:
a)
il-preċiżjoni u l-kompletezza tal-informazzjoni mogħtija fid-dikjarazzjoni […];
b)
l-awtentiċità, preċiżjoni u validità ta’ kwalunkwe dokument li jappoġġa d-dikjarazzjoni […];
c)
fejn applikabbli, konformità mal-obbligi kollha marbutin mat-tqegħid tal-merkanzija inkwistjoni taħt il-proċedura doganali kkonċernata, jew mat-tmexxija tal-operazzjonijiet awtorizzati.
L-ewwel subparagrafu [paragrafu] għandu japplika wkoll għall-għoti ta’ kwalunkwe informazzjoni fi kwalunkwe forma oħra mitluba minn, jew mogħtija lill-awtoritajiet doganali.
[…]”.
7
Skont kliem l-Artikolu 42 tal-imsemmi kodiċi, intitolat “L-applikazzjoni ta’ pieni [sanzjonijiet]”:
“1.   Kull Stat Membru għandu jaħseb għal pieni [sanzjonijiet] għal nuqqas ta’ konformità mal-leġislazzjoni doganali. Tali pieni għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.
2.   Fejn jkunu applikati pieni amministrattivi, huma jistgħu, inter alia, jieħdu waħda mill-forom li ġejjin, jew it-tnejn:
a)
imposta monetarja mill-awtoritajiet doganali, inkluż, fejn xieraq, arranġament applikat minflok u biex jissostitwixxi piena kriminali;
b)
ir-revoka, is-sospensjoni jew l-emendament ta’ kwalunkwe awtorizzazzjoni miżmuma mill-persuna kkonċernata.
[…]”.
8
L-Artikolu 139 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, intitolat “Il-preżentazzjoni ta’ merkanzija lid-dwana”, jistipula, fil-paragrafi (1) u (7) tiegħu:
“1.   Merkanzija mdaħħla fit-territorju doganali tal-Unjoni għandha tkun ppreżentata lid-dwana minnufih mal-wasla tagħha fl-uffiċċju doganali nominat […]
[…]
7.   Merkanzija ppreżentata lid-dwana m’għandhiex titneħħa mill-post fejn tkun ġiet ippreżentata mingħajr il-permess tal-awtoritajiet doganali.”
9
L-Artikolu 158 ta’ dan il-kodiċi, intitolat “Id-dikjarazzjoni doganali ta’ merkanzija u s-superviżjoni doganali ta’ merkanzija tal-Unjoni”, jipprevedi, fil-paragrafu (1) tiegħu:
“Il-merkanzija kollha maħsuba biex titqiegħed taħt proċedura doganali, minbarra l-proċedura ta’ żona ħielsa, għandha tkun koperta b’dikjarazzjoni doganali xierqa għall-proċedura partikolari.”
10
L-Artikolu 172 tal-imsemmi kodiċi, intitolat “L-aċċettazzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali”, huwa fformulat kif ġej:
“1.   Id-dikjarazzjonijiet doganali li jikkonformaw mal-kondizzjonijiet stabbilti f’dan il-Kapitolu għandhom ikunu aċċettati mill-awtoritajiet doganali immedjatament, sakemm il-merkanzija li jirriferu għaliha tkun ġiet ippreżentata lid-dwana.
2.   Id-data ta’ aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali mill-awtoritajiet doganali għandha, ħlief fejn ipprovdut mod ieħor, tkun id-data użata għall-applikazzjoni tal-provvedimenti li jirregolaw il-proċedura doganali li għaliha l-merkanzija hija ddikjarata u għall-formalitajiet l-oħra kollha ta’ l-importazzjoni jew l-esportazzjoni.”
11
L-Artikolu 173 tal-istess kodiċi, intitolat “L-emendar ta’ dikjarazzjoni doganali”, jipprevedi:
“1.   Wara li japplika, id-dikjarant għandu jkun permess jemenda dettall wieħed jew aktar tad-dikjarazzjoni doganali wara li dik id-dikjarazzjoni tkun ġiet aċċettata mid-dwana. L-emenda m’għandhiex tagħmel id-dikjarazzjoni doganali applikabbli għal merkanzija oħra barra dik li kienet tkopri oriġinarjament [inizjalment].
2.   Ebda emenda bħal din m’għandha tkun permessa fejn issir applikazzjoni għaliha wara kwalunkwe każ minn dawn li ġejjin:
a)
l-awtoritajiet doganali għarrfu lid-dikjarant li għandhom il-ħsieb li jeżaminaw il-merkanzija;
b)
l-awtoritajiet doganali stabbilixxew li d-dettalji tad-dikjarazzjoni doganali mhumiex korretti;
c)
l-awtoritajiet doganali rrilaxxaw il-merkanzija.
3.   Wara applikazzjoni mid-dikjarant, fi żmien tliet snin mid-data tal-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali, l-emendar tad-dikjarazzjoni doganali jista’ jkun permess wara r-rilaxx tal-merkanzija sabiex id-dikjarant ikun jista’ jikkonforma mal-obbligi tiegħu marbuta mat-tqegħid tal-merkanzija taħt il-proċedura doganali kkonċernata.”
12
Skont kliem l-Artikolu 174 tal-imsemmi kodiċi, intitolat “Invalidazzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali”:
“1.   L-awtoritajiet doganali għandhom, wara applikazzjoni mid-dikjarant, jinvalidaw dikjarazzjoni doganali li tkun diġà aċċettata fi kwalunkwe waħda mill-każijiet li ġejjin:
a)
fejn ikunu sodisfatti li l-merkanzija se titqiegħed minnufih taħt proċedura doganali oħra;
b)
fejn ikunu sodisfatti li minħabba ċirkostanzi speċjali, it-tqegħid tal-merkanzija taħt il-proċedura doganali li għaliha kienet iddikjarata mhijiex aktar ġustifikata.
Madankollu, fejn l-awtoritajiet doganali jkunu għarrfu lid-dikjarant bil-ħsieb tagħhom li jeżaminaw il-merkanzija, applikazzjoni għall-invalidazzjoni tad-dikjarazzjoni doganali m’għandiex tkun aċċetata qabel ma jsir l-eżami.
2.   Id-dikjarazzjoni doganali m’għandhiex tkun invalidata wara r-rilaxx tal-merkanzija sakemm ma jkunx stipulat mod ieħor.”
13
L-Artikolu 175 tal-istess kodiċi, intitolat “Id-delega tas-setgħa”, jistipula:
“Il-Kummissjoni [Ewropea] għandha tingħata s-setgħa li tadotta atti delegati, skont l-Artikolu 284, li jiddeterminaw il-każijiet fejn id-dikjarazzjoni doganali hija invalidata wara r-rilaxx tal-merkanzija, kif imsemmi fl-Artikolu 174(2).”
Ir-Regolament Delegat (UE) 2015/2446
14
L-Artikolu 148 tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2015/2446 tat‑28 ta’ Lulju 2015 li jissupplimenta r-Regolament Nru 952/2013 fir-rigward ta’ regoli dettaljati li jikkonċernaw uħud mid-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (ĠU 2015, L 343, p. 1, rettifika fil-ĠU 2014, L 101, p. 164, fil-ĠU 2018, L 75, p. 41 u fil-ĠU 2021, L 382, p. 60), adottat b’mod partikolari abbażi tal-Artikolu 175 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, jipprevedi:
“1.   Meta jiġi stabbilit li l-merkanzija tkun ġiet iddikjarata bi żball għal proċedura doganali li taħtha jsir dejn doganali fuq l-importazzjoni minflok tiġi ddikjarata għal proċedura doganali oħra, id-dikjarazzjoni doganali għandha tiġi invalidata wara li l-merkanzija tkun ġiet rilaxxata, fuq applikazzjoni motivata mid-dikjarant, jekk il-kundizzjonijiet li ġejjin ikunu sodisfatti:
[…]
2.   Meta jkun stabbilit li l-merkanzija tkun ġiet iddikjarata bi żball minflok merkanzija oħra, għal proċedura doganali li għaliha jsir dejn doganali fuq l-importazzjoni, id-dikjarazzjoni doganali għandha tiġi invalidata wara li tkun ġiet rilaxxata l-merkanzija, fuq applikazzjoni motivata mid-dikjarant, jekk il-kundizzjonijiet li ġejjin ikunu sodisfatti:
[…]
3.   Meta l-merkanzija li tkun ġiet mibjugħa permezz ta’ kuntratt mill-bogħod kif iddefinit fl-Artikolu 2(7) tad-Direttiva 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill [tal‑25 ta’ Ottubru 2011 dwar drittijiet tal-konsumatur, li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE u d-Direttiva 1999/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 85/577/KEE u d-Direttiva 97/7/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU 2011, L 304, p. 64),] tkun ġiet rilaxxata għal ċirkolazzjoni libera u tiġi rritornata, id-dikjarazzjoni doganali għandha tiġi invalidata wara li l-merkanzija tiġi rilaxxati, fuq applikazzjoni motivata mid-dikjarant, jekk il-kundizzjonijiet li ġejjin ikunu sodisfatti:
[…]
4.   Minbarra fil-każijiet imsemmija fil-paragrafi 1, 2 u 3, id-dikjarazzjonijiet doganali għandhom jiġu invalidati wara li l-merkanzija tkun ġiet rilaxxata, fuq applikazzjoni motivata mid-dikjarant, fi kwalunkwe wieħed mill-każijiet li ġejjin:
a)
meta l-merkanzija tkun ġiet rilaxxata għall-esportazzjoni, riesportazzjoni jew ipproċessar passiv u ma tkunx telqet mit-territorju doganali tal-Unjoni;
b)
meta l-merkanzija tal-Unjoni tkun ġiet iddikjarata bi żball għal proċedura doganali applikabbli għal merkanzija mhux tal-Unjoni, u tkun ingħatat prova tal-istatus doganali tagħha bħala merkanzija tal-Unjoni wara permezz ta’ T2L, T2LF jew manifest tal-merkanzija doganali;
c)
meta l-merkanzija tkun ġiet iddikjarata ħażin taħt iktar minn dikjarazzjoni doganali waħda;
d)
meta awtorizzazzjoni b’effett retroattiv tingħata skont l-Artikolu 211(2) tal-Kodiċi;
e)
meta merkanzija tal-Unjoni tkun tqiegħdet taħt il-proċedura ta’ ħażna doganali skont l-Artikolu 237(2) tal-Kodiċi u ma tkunx tista’ titqiegħed iktar taħt dik il-proċedura skont l-Artikolu 237(2) tal-Kodiċi.
[…]”.
Id‑dritt Rumen
15
Konformement mal-Artikolu 68 tal-Legea nr. 86/2006 privind Codul vamal al României (il-Liġi Nru 86/2006 li tistabbilixxi Kodiċi Doganali Rumen) (Monitorul Oficial al României, Parti I, Nru 350 tad‑19 ta’ April 2006, iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Doganali Rumen”), fil-verżjoni tiegħu fis-seħħ fil-mument meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, il-merkanzija tista’, bi qbil mal-awtorità doganali, tiġi eżaminata jew suġġetta għat-teħid ta’ kampjuni, fuq talba, għall-finijiet tal-għoti ta’ użu doganali.
16
L-Artikolu 100 tal-Kodiċi Doganali Rumen jipprevedi:
“1.   L-awtorità doganali għandha d-dritt, ex officio jew fuq applikazzjoni tad-dikjarant, f’terminu ta’ ħames snin mir-rilaxx, li temenda d-dikjarazzjoni doganali.
2.   Fit-terminu previst fil-paragrafu 1, l-awtorità doganali għandha tikkontrolla d-dokumenti, ir-reġistri u l-inkartamenti kollha marbuta mal-merkanzija sdoganata u mat-tranżazzjonijiet kummerċjali sussegwenti marbuta ma’ din il-merkanzija. Il-kontroll jista’ jitwettaq fir-rigward tad-dikjarant, ta’ kull persuna oħra kkonċernata direttament jew indirettament b’mod professjonali mill-imsemmija tranżazzjonijiet jew ta’ kull persuna oħra li għandha fil-pussess tagħha l-imsemmija dokumenti jew li għandha għad-dispożizzjoni tagħha informazzjoni marbuta magħhom. Jista’ jitwettaq ukoll kontroll fiżiku tal-merkanzija, jekk din tkun għadha teżisti.
3.   Meta, wara kontroll ġdid tad-dikjarazzjoni jew wara kontroll a posteriori, jiġi kkonstatat li d-dispożizzjonijiet li jirregolaw is-sistema doganali inkwistjoni ġew applikati abbażi ta’ informazzjoni mhux preċiża jew mhux sħiħa, l-awtorità doganali għandha tadotta l-miżuri sabiex tirregolarizza s-sitwazzjoni, filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni l-informazzjoni l-ġdida li hija jkollha għad-dispożizzjoni tagħha.
4.   L-awtorità doganali għandha tistabbilixxi l-mudell tad-dokument meħtieġ sabiex tiġi rregolarizzata s-sitwazzjoni kif ukoll l-istruzzjonijiet sabiex dan jimtela’.
5.   Meta jiġi kkonstatat li tnissel dejn doganali u li twettqu ħlasijiet żejda, l-awtorità doganali għandha tadotta miżuri sabiex tirkupra s-somom neqsin jew tirrimborsa l-ħlasijiet żejda konformement mad-dispożizzjonijiet legali.
6.   Fil-kuntest tal-kontroll a posteriori tad-dikjarazzjonijiet, l-awtorità doganali għandha tiddetermina, konformement mal-paragrafu 3, il-ħlasijiet żejda jew neqsin relatati ma’ taxxi u imposti oħra dovuti lill-Istat fil-kuntest ta’ tranżazzjonijiet doganali u tadotta miżuri sabiex tirkupra s-somom neqsin ikkonstatati. Il-ħlasijiet żejda marbuta ma’ dawn it-taxxi u imposti għandhom jiġu rrimborsati konformement mar-regoli legali li jirregolawhom.
7.   Meta l-ksur tal-leġiżlazzjoni doganali jikkostitwixxi, skont il-każ, ksur amministrattiv jew ksur kriminali, l-awtorità doganali hija obbligata li tapplika s-sanzjonijiet applikabbli fil-qasam tal-ksur amministrattiv jew li tinforma lill-awtoritajiet responsabbli għall-prosekuzzjonijiet kriminali.
8.   Id-dikjarazzjoni doganali aċċettata u rreġistrata kif ukoll id-dokument previst fil-paragrafu 4 jikkostitwixxu titolu ta’ dejn.”
17
Skont l-Artikolu 653(1)(a) tal-Hotărârea Guvernului nr. 707/2006 pentru aprobarea Regulamentului de aplicare a Codului vamal al României (id-Deċiżjoni tal-Gvern Nru 707/2006 li tapprova r-Regolament ta’ applikazzjoni tal-Kodiċi Doganali Rumen), tas‑7 ta’ Ġunju 2006 (Monitorul Oficial al României, parti I, Nru 520 tal‑15 ta’ Ġunju 2006, iktar ’il quddiem ir-“Regolament ta’ Applikazzjoni tal-Kodiċi Doganali Rumen”), it-tneħħija mill-kontroll doganali ta’ kull oġġett jew merkanzija li kellha titqiegħed taħt proċedura doganali tikkostitwixxi ksur amministrattiv punibbli b’multa li tvarja bejn 3000 u 8000 lei Rumeni (RON). Barra minn hekk, f’dan il-każ, l-oġġetti jiġu kkonfiskati.
18
L-Artikolu 654 tar-Regolament ta’ Applikazzjoni tal-Kodiċi Doganali Rumen jipprevedi li, fil-każ tal-ksur amministrattiv previst fl-Artikolu 653(1)(a) meta l-merkanzija ma tkunx għadha tista’ tiġi identifikata, il-persuna li twettaq il-ksur hija obbligata tħallas is-somma li tikkorrispondi għall-valur doganali tal-merkanzija, miżjuda bid-dazju fuq l-importazzjoni u dazji oħrajn legalment dovuti li jirrappreżentaw l-imposti u t-taxxi ddeterminati fil-mument tar-rilaxx tal-merkanzija għaċ-ċirkolazzjoni libera, b’tali mod li din il-miżura għandha, fir-rigward tat-tmiem tad-dejn doganali, l-istess effett legali bħall-konfiska tal-merkanzija.
19
Konformement fl-Artikolu 655 tal-imsemmi regolament ta’ applikazzjoni, il-fatti msemmija fl-Artikoli 651 sa 653 jikkostitwixxu ksur amministrattivi jekk dawn ma jitwettqux f’kundizzjonijiet tali li, skont il-liġi kriminali, dawn jikkostitwixxu reati.
It‑tilwima fil‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
20
ZZE għamlet, ma kumpannija Svizzera, żewġ ordnijiet għal kwantità totali ta’ 10000 ċirkwit integrat elettroniku. Għal dan l-għan, din il-kumpannija stabbilixxiet żewġ fatturi, jiġifieri, minn naħa, il-fattura Nru VFE19‑03168, tat‑2 ta’ Lulju 2019, li tirrigwarda kwantità ta’ 5000 biċċa u ammont ta’ EUR 4950 u, min-naħa l-oħra, il-fattura Nru VFE19‑03169, tat‑2 ta’ Lulju 2019, li wkoll kienet tirrigwarda kwantità ta’ 5000 biċċa u ammont ta’ EUR 4950. It-trasport tal-merkanzija inkwistjoni twettaq minn kumpannija li tipprovdi servizzi ta’ kunsinna.
21
Fl‑4 ta’ Lulju 2019, ZZE rċeviet l-avviż tal-importazzjoni marbut mal-polza ta’ karigu bl-ajru Nru 1Z3022056899895681, għal pakkett ta’ piż ta’ 2.7 kilogrammi u ta’ ammont iddikjarat mill-fornitur ta’ EUR 4950. Abbażi ta’ dan id-dokument, kienet biss il-merkanzija marbuta mal-fattura Nru VFE19‑03169 tat‑2 ta’ Lulju 2019, inklużi l-ispejjeż tat-trasport, li ġiet iddikjarata mal-uffiċċju doganali fruntalier tal-ajruport ta’ Cluj-Napoca.
22
Waqt ir-reċezzjoni ta’ dan il-pakkett f’Satu Mare (ir-Rumanija), l-impjegati ta’ ZZE kkonstataw li dan il-pakkett kien fih kwantità doppja meta mqabbel mal-kwantità msemmija fuq il-fattura Nru VFE19‑03169 tat‑2 ta’ Lulju 2019 u li l-fornitur kien ħareġ, fl-istess jum, il-fattura Nru VFE19‑03168, li ma kinitx ittieħdet inkunsiderazzjoni fid-dikjarazzjoni magħmula quddiem l-awtoritajiet doganali.
23
Għalhekk, fid‑9 ta’ Lulju 2019, ZZE ippreżentat, quddiem l-uffiċċju doganali fruntalier tal-ajruport ta’ Cluj-Napoca, applikazzjoni sabiex tiġi rrimedjata l-irregolarità kkonstatata permezz tal-adozzjoni, mill-awtoritajiet doganali, ta’ deċiżjoni ta’ regolarizzazzjoni tas-sitwazzjoni u ta’ kalkolu tal-obbligi doganali marbuta magħha.
24
Fit‑2 ta’ Settembru 2019, l-awtorità doganali kompetenti ħarġet proċess verbal li kienet ħarġet intenzjonata mill-kontroll doganali l-oġġetti marbuta mal-fattura Nru VFE19-03168 tat‑2 ta’ Lulju 2019. Hija għalhekk imponiet fuq din tal-aħħar multa ta’ RON 3000 talli wettqet il-ksur amministrattiv imsemmi fl-Artikolu 653(1)(a) tar-Regolament ta’ Applikazzjoni tal-Kodiċi Doganali Rumen, kif ukoll sanzjoni komplementari ta’ RON 27839 abbażi tal-Artikolu 654 tal-imsemmi regolament.
25
ZZE kkontestat dan il-proċess verbal quddiem il-qrati Rumeni.
26
Fl-ewwel istanza, il-Judecătoria Cluj-Napoca (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Cluj-Napoca, ir-Rumanija) ċaħdet ir-rikors ta’ ZZE. Skont dik il-qorti, il-ksur imsemmi fl-Artikolu 653(1)(a) tar-Regolament ta’ Applikazzjoni tal-Kodiċi Doganali Rumen jista’ jitwettaq kemm intenzjonalment kif ukoll b’negliġenza. Il-fatt li ZZE kienet, xi jiem wara r-rilaxx tal-merkanzija li hija rċeviet, informat lill-awtorità doganali kompetenti sabiex tirregolarizza s-sitwazzjoni tagħha ma tikkostitwixxix kawża li teskludi n-natura ta’ ksur tal-fatti li ġew attribwiti lilha.
27
Barra minn hekk, dik il-qorti kkunsidrat li l-Artikolu 173 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni ma kienx applikabbli f’dan il-każ peress li din id-dispożizzjoni ma tippermettix l-emendar ta’ dikjarazzjoni doganali meta din l-emenda jkollha l-effett li tagħmel id-dikjarazzjoni doganali applikabbli għal merkanzija oħra barra dik li kienet tkopri inizjalment.
28
Fir-rigward tal-multa imposta fuq ZZE, il-qorti tal-ewwel istanza kkunsidrat li din kienet il-multa minima prevista mil-liġi u li kienet proporzjonata mal-grad ta’ periklu soċjali konkret tal-fatti. Barra minn hekk hija kkunsidrat li s-sanzjoni komplementari, imposta fuq ZZE skont l-Artikolu 654 tar-Regolament ta’ Applikazzjoni tal-Kodiċi Doganali Rumen, kienet xierqa. B’mod iktar speċifiku, dik il-qorti tal-ewwel istanza ħadet inkunsiderazzjoni l-fatt li, fid-dawl taż-żmien li ddekorra bejn id-data li fiha l-merkanzija inkwistjoni kienet tneħħiet mill-kontroll doganali u dik li fiha l-awtorità doganali ġiet informata b’dan kollu, u peress li ZZE, matul is-sena 2019, kienet wettqet tmien importazzjonijiet oħra ta’ merkanzija tal-istess tip li joriġinaw mill-istess fornitur, il-konvenut fil-kawża prinċipali ma kienx ċert li l-merkanzija mneħħija mill-kontroll doganali għadha tista’ tiġi identifikata. Barra minn hekk, ZZE setgħet ippreżentat il-merkanzija inkwistjoni ladarba kienet informat lill-awtoritajiet doganali b’dan kollu, iżda dan ma għamlitux.
29
ZZE appellat minn din id-deċiżjoni quddiem it-Tribunalul Cluj (il-Qorti tal-Kontea ta’ Cluj, ir-Rumanija), li hija l-qorti tar-rinviju.
30
Il-qorti tar-rinviju tikkonstata li ġew adottati approċċi differenti mill-awtoritajiet doganali u mill-qrati Rumeni fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 173 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni u, b’mod partikolari, tal-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu, fatt li jmur kontra l-prinċipju ta’ ċertezza legali. Hija tikkunsidra li, għalkemm l-Artikolu 173 ta’ dan il-kodiċi ma kienx applikabbli f’każ bħal dak ineżami f’din il-kawża, madankollu għandu jkun jeżisti mezz legali ieħor sabiex jiġi emendat żball bħal dak li l-appellanti fil-kawża prinċipali tallega li wettqet, jiġifieri jew il-mezz previst fl-Artikolu 174 tal-imsemmi kodiċi, jew mezz proċedurali ieħor li ma jinvolvix sanzjonijiet gravi li jistgħu jiddisswadu lill-appellanti milli tikkonforma ruħha mal-leġiżlazzjoni fis-seħħ.
31
F’dan ir-rigward il-qorti tar-rinviju tenfasizza, billi tinvoka ċ-ċirkustanzi inkwistjoni fil-kawża prinċipali deskritti fil-punti 20 sa 23 ta’ din is-sentenza, li ZZE ma kinitx in mala fide.
32
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunalul Cluj (il-Qorti tal-Kontea ta’ Cluj) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
L-Artikolu 173 jew l-Artikolu 174 [tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni] huma applikabbli fil-każ li [d-destinatarju tal-merkanzija] jikkonstata differenza kwantitattiva żejda [f’din il-merkanzija] minn dik inkluża fid-dikjarazzjoni doganali inizjali?
2)
L-espressjoni ‘merkanzija oħra barra dik li kienet tkopri oriġinarjament [id-dikjarazzjoni doganali]’, fis-sens tal-Artikolu 173 [tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni], tirreferi għal merkanzija oħra f’termini kwantitattivi jew kwalitattivi, jew inkella għaż-żewġ aspetti?
3)
Fil-każ li tiġi identifikata differenza kwantitattiva żejda meta mqabbla mal-merkanzija inkluża fid-dikjarazzjoni doganali, hemm rimedju disponibbli [għad-destinatarju tal-merkanzija] fis-sens [tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni] li jippermettilu jikkoreġi [jemenda] żbalji mingħajr ma jġarrab sanzjonijiet amministrattivi jew kriminali?”
Fuq id‑domandi preliminari
Fuq l‑ewwel u t‑tieni domanda
33
Permezz tal-ewwel u tat-tieni domanda tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment jekk l-Artikoli 173 u 174 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni għandhomx jiġu interpretati fis-sens li huma applikabbli fil-każ fejn id-dikjarant jikkonstata, wara li jkun ippreżenta d-dikjarazzjoni doganali tiegħu u wara r-rilaxx, li kwantità żejda ta’ merkanzija meta mqabbla ma’ dik li kienet inizjalment is-suġġett ta’ din id-dikjarazzjoni kellha wkoll tkun is-suġġett tal-imsemmija dikjarazzjoni.
34
F’dak li jirrigwarda, fl-ewwel lok, l-Artikolu 173 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, il-paragrafu (1) tiegħu jipprevedi l-possibbiltà li d-dikjarant, jitlob emenda tad-dikjarazzjoni tiegħu wara li din ġiet aċċettata mill-awtoritajiet doganali, bil-kundizzjoni li l-effett tal-emenda mitluba ma jkunx li d-dikjarazzjoni doganali ssir applikabbli għal merkanzija oħra barra dik li kienet tkopri inizjalment.
35
Skont il-paragrafu (2) tal-imsemmi artikolu, tali emenda ma tistax tiġi awtorizzata jekk din tintalab wara li l-awtoritajiet doganali jkunu informaw lid-dikjarant li kellhom l-intenzjoni li jwettqu eżami tal-merkanzija, wara li l-awtoritajiet doganali jkunu kkonstataw l-ineżattezza tad-dettalji tad-dikjarazzjoni doganali jew wara li l-imsemmija awtoritajiet jkunu rrilaxxaw il-merkanzija.
36
Il-paragrafu (3) tal-istess artikolu tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni jipprevedi l-possibbiltà li l-awtoritajiet doganali jawtorizzaw l-emenda ta’ dikjarazzjoni doganali wara r-rilaxx tal-merkanzija, fuq talba tad-dikjarant u f’terminu ta’ tliet snin b’effett mill-aċċettazzjoni ta’ din id-dikjarazzjoni, bil-għan li d-dikjarant ikun jista’ jissodisfa l-obbligi tiegħu relatati mat-tqegħid tal-merkanzija taħt il-proċedura doganali inkwistjoni.
37
Għalhekk, minn qari flimkien tal-paragrafu (1) u (3) tal-Artikolu 173 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni hemm lok li jiġi dedott li l-emenda ta’ dikjarazzjoni doganali ma tista’, fl-ebda każ, tiġi awtorizzata jekk l-effett tal-emenda mitluba jkun li d-dikjarazzjoni doganali ssir applikabbli għal merkanzija oħra barra dik li kienet tkopri inizjalment. Għalhekk, sabiex jiġi ddeterminat jekk dan l-artikolu huwiex applikabbli fil-każ deskritt fil-punt 33 ta’ din is-sentenza, il-kunċett ta’ “merkanzija oħra barra dik li kienet inizjalment is-suġġett ta’ dikjarazzjoni doganali”, għandu jiġi interpretat fis-sens tal-paragrafu (1) tal-imsemmi artikolu.
38
Għandu jitfakkar li, għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija permezz tal-leġiżlazzjoni li minnha hija tifforma parti (sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2020, Pfeifer & Langen, C‑97/19, EU:C:2020:574, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).
39
F’dak li jirrigwarda, l-ewwel, il-kliem tal-aħħar sentenza tal-Artikolu 173(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, għandu jiġi kkonstatat li l-użu tal-aġġettiv “barra” jagħmel il-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni suffiċjentement wiesa’ sabiex din teskludi kull emenda li tirrigwarda merkanzija mhux koperta mid-dikjarazzjoni inizjali, inkluża merkanzija fi kwantità żejda meta mqabbla mal-merkanzija ddikjarata. Fil-fatt, anki jekk il-merkanzija inkwistjoni hija ta’ kwalità identika għall-merkanzija koperta minn din id-dikjarazzjoni, tali kwantità żejda tikkorrispondi għal merkanzija li, preċiżament, ma kinitx inizjalment is-suġġett tal-imsemmija dikjarazzjoni doganali.
40
It-tieni, interpretazzjoni stretta tal-Artikolu 173(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni li teskludi l-possibbiltà ta’ emenda li tirrigwarda merkanzija li tirrappreżenta kwantità żejda meta mqabbla ma’ dik indikata fid-dikjarazzjoni doganali inizjali hija kkonfermata mill-kuntest li minnu tifforma parti din id-dispożizzjoni u li jinkludi, minn naħa, il-paragrafu (3) ta’ dan l-Artikolu 173. L-imsemmi paragrafu (3) ċertament jipprevedi l-possibbiltà li dikjarazzjoni doganali tiġi emendata wara r-rilaxx, iżda biss “sabiex id-dikjarant ikun jista’ jikkonforma mal-obbligi tiegħu marbuta mat-tqegħid tal-merkanzija taħt il-proċedura doganali kkonċernata”. F’dan ir-rigward, sa fejn merkanzija tista’ titqies bħala li tqiegħdet taħt tali proċedura biss wara li tkun ġiet iddikjarata, l-Artikolu 173 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni jista’ jirrigwarda biss merkanzija li dwarha l-awtoritajiet doganali kienu ġew informati permezz tad-dikjarazzjoni doganali li fir-rigward tagħha qed tintalab emenda. Issa, dan ma jistax ikun il-każ ta’ kwantità ta’ merkanzija żejda meta mqabbla ma’ dik iddikjarata inizjalment.
41
Min-naħa l-oħra, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni huwa bbażat fuq sistema dikjarattiva sabiex kemm jista’ jkun jiġu limitati l-formalitajiet u l-kontrolli doganali filwaqt li jiġu evitati l-frodi jew l-irregolaritajiet li jistgħu jikkawża preġudizzju għall-baġit tal-Unjoni. Huwa minħabba l-importanza li għandhom dawn id-dikjarazzjonijiet minn qabel għall-funzjonament tajjeb tal-Unjoni doganali li l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, fl-Artikolu 15 tiegħu, jimponi fuq id-dikjaranti l-obbligu li jipprovdu informazzjoni eżatta u kompleta (sentenza tad‑9 ta’ Lulju 2020, Unipack, C‑391/19, EU:C:2020:547, punt 22 u l-ġurisprudenza ċċitata).
42
Dan l-obbligu għandu bħala korollarju l-prinċipju ta’ irrevokabbiltà tad-dikjarazzjoni doganali malli din tiġi aċċettata, prinċipju li l-eċċezzjonijiet għalih huma ddefiniti strettament mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni f’dan il-qasam (sentenza tas‑17 ta’ Settembru 2014, Baltic Agro, C‑3/13, EU:C:2014:2227, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
43
Għalkemm dan il-prinċipju huwa mtaffi, fil-kuntest tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, mill-possibbiltà, prevista fl-Artikolu 173 ta’ dan il-kodiċi, li d-dikjarazzjoni doganali tiġi emendata, xorta jibqa’ l-fatt li din il-possibbiltà tikkostitwixxi eċċezzjoni għal dan il-prinċipju, li għandha tiġi interpretata b’mod strett.
44
Tali interpretazzjoni tittraduċi, barra minn hekk, ir-rieda tal-leġiżlatur tal-Unjoni. Fil-fatt, hekk kif jirriżulta minn paragun tal-Artikolu 173(3) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni hekk kif ġie adottat minn dan il-leġiżlatur mat-test li kien ġie propost f’dan ir-rigward mill-Kummissjoni fl-Artikolu 149 tal-Proposta ta’ Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni [COM(2012) 64 final], huwa l-imsemmi leġislatur li ma dan l-Artikolu 173 kien żied il-kundizzjoni, imfakkra fil-punt 40 ta’ din is-sentenza, li tgħid li tali emenda tista’ tintalab wara r-rilaxx tal-merkanzija biss sabiex ir-rikorrent ikun jista’ jissodisfa l-obbligi tiegħu relatati mat-tqegħid tal-merkanzija taħt il-proċedura doganali inkwistjoni, li b’dan il-mod ittraduċa r-rieda tiegħu li jillimita l-possibbiltà li dikjarazzjonijiet doganali jiġu emendati.
45
F’dak li jirrigwarda, it-tielet, l-għanijiet imsemmija mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jiġi osservat li dawn isostnu interpretazzjoni tal-Artikolu 173(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni li teskludi l-possibbiltà ta’ emenda li tirrigwarda merkanzija li tirrappreżenta kwantità żejda meta mqabbla ma’ dik indikata fid-dikjarazzjoni doganali inizjali, b’mod partikolari l-għan tal-ġlieda kontra l-frodi, stipulat fil-premessa 15 ta’ dan il-kodiċi.
46
Fil-fatt, minn naħa, hekk kif jirriżulta mill-punt 41 ta’ din is-sentenza, l-obbligu li d-dikjaranti jipprovdu, fid-dikjarazzjonijiet tagħhom, informazzjoni eżatta u kompleta għandu rwol essenzjali kemm fil-funzjonament tajjeb tal-kontrolli doganali kif ukoll fil-ġlieda kontra l-frodi u l-irregolaritajiet. Għalhekk il-fatt li l-possibilitajiet ta’ emenda tad-dikjarazzjonijiet doganali jkunu limitati strettament huwa koerenti mat-tfittxija ta’ dan l-għan. Min-naħa l-oħra, minn din il-premessa jirriżulta wkoll li l-kontrolli doganali huma inerenti għall-ilħuq ta’ dan l-għan.
47
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-opportunità li tenfasizza, fil-kuntest ta’ kawżi relatati ma’ reviżjoni ta’ dikjarazzjonijiet doganali wara r-rilaxx, l-importanza li għandha l-possibbiltà li l-merkanzija inkwistjoni tiġi ppreżentata u d-diffikultajiet li jistgħu jinħolqu mill-fatt li dan ma għadux il-każ, meta l-elementi li għandhom jiġu vverifikati jeħtieġu kontroll fiżiku tal-merkanzija, hekk kif huwa l-każ, b’mod partikolari, għall-modifiki tal-informazzjoni li tirrigwarda l-elementi materjali ta’ din il-merkanzija, bħal ma huma n-natura u l-karatteristiċi tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑20 ta’ Ottubru 2005, Overland Footwear, C‑468/03, EU:C:2005:624, punti 47 u 48, kif ukoll tas‑16 ta’ Lulju 2020, Pfeifer & Langen, C‑97/19, EU:C:2020:574, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata).
48
Tali kunsiderazzjonijiet jispjegaw ir-raġunijiet li għalihom il-leġiżlatur tal-Unjoni, sabiex jiżgura l-ilħuq tal-għan tal-ġlieda kontra l-frodi, ried, permezz tal-Artikolu 173(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, jeskludi, f’kull każ, li l-emenda dwar l-elementi materjali tad-dikjarazzjoni doganali tippermetti li d-dikjarant jevita l-obbligu inizjali li jiddikjara l-merkanzija inkwistjoni mal-awtoritajiet doganali.
49
Fid-dawl ta’ dak li ġie espost iktar ’il fuq, għandu jiġi kkonstatat li l-kunċett ta’ “merkanzija oħra barra dik li kienet inizjalment is-suġġett ta’ dikjarazzjoni doganali”, fis-sens tal-Artikolu 173(1) tal-imsemmi kodiċi, għandu jiġi interpretat fis-sens li dan ikopri kwantità ta’ merkanzija żejda meta mqabbla ma’ dik indikata fl-imsemmija dikjarazzjoni doganali inizjali.
50
Għaldaqstant, l-Artikolu 173 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li applikazzjoni għal emenda ta’ dikjarazzjoni doganali ma tistax tiġi aċċettata meta din tkun intiża li temenda din id-dikjarazzjoni sabiex din issir applikabbli għal kwantità ta’ merkanzija żejda meta mqabbla ma’ dik indikata fiha.
51
F’dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, l-Artikolu 174 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, dan jipprevedi li, f’ċerti każijiet imsemmija fil-paragrafu (1) tiegħu, l-awtoritajiet doganali jistgħu jinvalidaw dikjarazzjoni doganali diġà aċċettata. Hekk kif ġie deċiż taħt is-sistema tar-Regolament Nru 2913/92, li l-Artikolu 66 tiegħu huwa riprodott mid-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu 174, fil-każ ta’ invalidazzjoni, id-dejn doganali li jirriżulta mid-dikjarazzjoni invalidata jiġi estint u din tal-aħħar issir inoperanti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2020, Pfeifer & Langen, C‑97/19, EU:C:2020:574, punti 39 u 40 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
52
Issa, hekk kif huwa ppreċiżat fil-paragrafu 2 tal-Artikolu 174 ta’ dan il-kodiċi, tali invalidazzjoni hija possibbli biss, “ħlief fejn ipprovdut mod ieħor”, qabel ir-rilaxx. Għalhekk, wara tali rilaxx, bħala prinċipju l-Artikolu 174 ma huwiex applikabbli.
53
L-Artikolu 175 tal-imsemmi kodiċi madankollu jawtorizza lill-Kummissjoni tadotta atti delegati sabiex jiġu ddeterminati l-każijiet fejn id-dikjarazzjoni doganali hija invalidata wara r-rilaxx tal-merkanzija konformement mal-Artikolu 174(2) ta’ dan l-istess kodiċi. Huwa b’mod partikolari abbażi ta’ din id-dispożizzjoni li l-Kummissjoni adottat ir-Regolament Delegat 2015/2446 li jipprevedi, fl-Artikolu 148 tiegħu, il-każijiet li fihom hija awtorizzata l-invalidazzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali anki wara r-rilaxx tal-merkanzija. Issa, hekk kif jirriżulta mill-kliem innifsu ta’ din id-dispożizzjoni, iċ-ċirkustanzi inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jaqgħu taħt ebda wieħed mill-każijiet imsemmija fl-Artikolu 148 tar-Regolament Delegat 2015/2446, punt li madankollu għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.
54
Fid-dawl ta’ dak li għadu kif ġie espost, l-Artikolu 174 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li, f’każ bħal dak deskritt fil-punt 33 ta’ din is-sentenza, talba għal invalidazzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali ma tistax tiġi aċċettata meta din it-talba titressaq wara r-rilaxx tal-merkanzija, mingħajr madankollu ma tkun taqa’ taħt il-każijiet iddeterminati mill-Kummissjoni b’applikazzjoni tal-Artikolu 175 ta’ dan il-kodiċi.
55
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha esposti iktar ’il fuq, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel u għat-tieni domanda għandha tkun li Artikoli 173 u 174 tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma humiex applikabbli fil-każ fejn id-dikjarant jikkonstata, wara li jkun ippreżenta d-dikjarazzjoni doganali tiegħu u wara r-rilaxx, li kwantità żejda ta’ merkanzija meta mqabbla ma’ dik li kienet inizjalment is-suġġett ta’ din id-dikjarazzjoni kellha wkoll tkun is-suġġett tal-imsemmija dikjarazzjoni, meta:
–
minn naħa, applikazzjoni għal emenda ta’ dikjarazzjoni doganali, abbażi tal-ewwel waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet, ma tistax tiġi aċċettata meta din tkun intiża li temenda din id-dikjarazzjoni sabiex din issir applikabbli għal kwantità ta’ merkanzija żejda meta mqabbla ma’ dik indikata fiha u
–
min-naħa l-oħra, talba għal invalidazzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali, abbażi tat-tieni waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet, ma tistax tiġi aċċettata meta din it-talba titressaq wara r-rilaxx tal-merkanzija, mingħajr madankollu ma tkun taqa’ taħt il-każijiet iddeterminati mill-Kummissjoni b’applikazzjoni tal-Artikolu 175 ta’ dan il-kodiċi.
Fuq it‑tielet domanda
56
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment jekk il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni għandux jiġi interpretat fis-sens li, meta dikjarant jikkonstata, wara r-rilaxx, li l-kwantità ta’ merkanzija importata hija ikbar minn dik indikata fid-dikjarazzjoni doganali tiegħu, huwa jista’ jirregolarizza s-sitwazzjoni tiegħu b’applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-kodiċi li ma humiex l-Artikoli 173 u 174 tiegħu mingħajr ma jkun suġġett, jekk ikun l-każ, għall-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet.
57
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li abbażi tal-Artikolu 139(1) u tal-Artikolu 158(1) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni d-dikjarant huwa, f’kull każ obbligat li jiddikjara kull kwantità ta’ merkanzija żejda meta mqabbla ma’ dik indikata fl-imsemmija dikjarazzjoni. Madankollu, l-imsemmi kodiċi ma jipprekludix il-possibbiltà li l-awtoritajiet doganali, filwaqt li jaċċettaw tali dikjarazzjoni tardiva, jimponu fuq dan id-dikjarant sanzjonijiet relatati man-nuqqas ta’ osservanza tal-leġiżlazzjoni doganali.
58
Fil-fatt, konformement mal-Artikolu 42(1) tal-istess kodiċi, kull Stat Membru għandu jipprevedi sanzjonijiet fil-każ ta’ ksur tal-leġiżlazzjoni doganali, li għandhom ikunu effettivi, proporzjonali u dissważivi.
59
Issa, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, is-sanzjonijiet previsti abbażi ta’ dan l-Artikolu 42 ma humiex intiżi li jissanzjonaw eventwali attivitajiet frawdolenti jew illegali, iżda kull ksur tal-leġiżlazzjoni doganali (sentenza tal‑4 ta’ Marzu 2020, Schenker, C‑655/18, EU:C:2020:157, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
60
F’dan ir-rigward, fl-assenza ta’ armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil-qasam tas-sanzjonijiet applikabbli fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-kundizzjonijiet previsti minn sistema stabbilita b’din il-leġiżlazzjoni, l-Istati Membri għandhom is-setgħa li jagħżlu s-sanzjonijiet li jidhrilhom li huma xierqa. Madankollu, huma marbuta li jeżerċitaw is-setgħa tagħhom filwaqt li josservaw id-dritt tal-Unjoni u l-prinċipji ġenerali tiegħu, u konsegwentement, billi josservaw il-prinċipju ta’ proporzjonalità (sentenza tal‑4 ta’ Marzu 2020, Schenker, C‑655/18, EU:C:2020:157, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata).
61
B’mod partikolari, il-miżuri amministrattivi jew repressivi permessi minn leġiżlazzjoni nazzjonali ma għandhomx imorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija b’mod leġittimu minn din il-leġiżlazzjoni u, barra minn hekk, ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-imsemmija għanijiet (sentenza tal‑4 ta’ Marzu 2020, Schenker, C‑655/18, EU:C:2020:157, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
62
Għaldaqstant, meta l-awtoritajiet doganali japplikaw, f’każ bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, leġiżlazzjoni nazzjonali li għandha tkun konformi mal-prinċipji mfakkra fil-punti 59 u 60 ta’ din is-sentenza, huma għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni, kemm sabiex iwettqu l-klassifikazzjoni ġuridika tal-ksur eventwalment imwettaq kif ukoll sabiex jiddeterminaw, jekk ikun il-każ, is-sanzjonijiet relatati man-nuqqas ta’ osservanza tal-leġiżlazzjoni doganali li għandhom jiġu imposti, l-elementi kollha rilevanti, inkluża, jekk ikun hemm lok, il-bona fide tad-dikjarant, sabiex jiġi ggarantit li dawn is-sanzjonijiet ikunu effettivi, proporzjonali u dissważivi.
63
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet esposti iktar ’il fuq, il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, b’mod partikolari l-Artikolu 42, l-Artikolu 139(1) u l-Artikolu 158(1) tiegħu, għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta dikjarant li jikkonstata, wara r-rilaxx, li l-kwantità tal-merkanzija importata hija ikbar minn dik indikata fid-dikjarazzjoni doganali tiegħu, huwa obbligat li jwettaq dikjarazzjoni ġdida f’dak li jirrigwarda din il-kwantità żejda. Jekk, fil-każ ta’ tali dikjarazzjoni tardiva, l-awtoritajiet doganali jkollhom japplikaw leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi sanzjonijiet konformement mal-Artikolu 42 ta’ dan il-kodiċi, huma għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni, sabiex iwettqu l-klassifikazzjoni ġuridika tal-ksur eventwalment imwettaq u sabiex jiddeterminaw, jekk ikun il-każ, is-sanzjonijiet relatati man-nuqqas ta’ osservanza tal-leġiżlazzjoni doganali li għandhom jiġu imposti, l-elementi kollha rilevanti, inkluża, jekk ikun hemm lok, il-bona fide tad-dikjarant, sabiex jiġi ggarantit li dawn is-sanzjonijiet ikunu effettivi, proporzjonali u dissważivi.
Fuq l‑ispejjeż
64
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux ikunu s-suġġett ta’ ħlas lura.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikoli 173 u 174 tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Ottubru 2013 li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li:
ma humiex applikabbli fil-każ fejn id-dikjarant jikkonstata, wara li jkun ippreżenta d-dikjarazzjoni doganali tiegħu u wara r-rilaxx, li kwantità żejda ta’ merkanzija meta mqabbla ma’ dik li kienet inizjalment is-suġġett ta’ din id-dikjarazzjoni kellha wkoll tkun is-suġġett tal-imsemmija dikjarazzjoni, meta:
–
minn naħa, applikazzjoni għal emenda ta’ dikjarazzjoni doganali, abbażi tal-ewwel waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet, ma tistax tiġi aċċettata meta din tkun intiża li temenda din id-dikjarazzjoni sabiex din issir applikabbli għal kwantità ta’ merkanzija żejda meta mqabbla ma’ dik indikata fiha u
–
min-naħa l-oħra, talba għal invalidazzjoni ta’ dikjarazzjoni doganali, abbażi tat-tieni waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet, ma tistax tiġi aċċettata meta din it-talba titressaq wara r-rilaxx tal-merkanzija, mingħajr madankollu ma tkun taqa’ taħt il-każijiet iddeterminati mill-Kummissjoni Ewropea b’applikazzjoni tal-Artikolu 175 ta’ dan ir-regolament.
2)
Ir-Regolament Nru 952/2013, b’mod partikolari l-Artikolu 42, l-Artikolu 139(1) u l-Artikolu 158(1) tiegħu,
għandu jiġi interpretat fis-sens li:
meta dikjarant jikkonstata, wara r-rilaxx, li l-kwantità tal-merkanzija importata hija ikbar minn dik indikata fid-dikjarazzjoni doganali tiegħu, huwa obbligat li jwettaq dikjarazzjoni ġdida f’dak li jirrigwarda din il-kwantità żejda. Jekk, fil-każ ta’ tali dikjarazzjoni tardiva, l-awtoritajiet doganali jkollhom japplikaw leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi sanzjonijiet konformement mal-Artikolu 42 ta’ dan ir-regolament, huma għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni, sabiex iwettqu l-klassifikazzjoni ġuridika tal-ksur eventwalment imwettaq u sabiex jiddeterminaw, jekk ikun il-każ, is-sanzjonijiet relatati man-nuqqas ta’ osservanza tal-leġiżlazzjoni doganali li għandhom jiġu imposti, l-elementi kollha rilevanti, inkluża, jekk ikun hemm lok, il-bona fide tad-dikjarant, sabiex jiġi ggarantit li dawn is-sanzjonijiet ikunu effettivi, proporzjonali u dissważivi.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: ir-Rumen.