ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
JULIANE KOKOTT
της 29ης Ιουνίου 2023 (1)
Υπόθεση C‑311/22
Anklagemyndigheden
κατά
PO,
Moesgaard Meat 2012 A/S
[αίτηση του Højesteret (Ανωτάτου Δικαστηρίου, Δανία)
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
«Προδικαστική παραπομπή – Οδηγία 2010/75 – Βιομηχανικές εκπομπές – Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης – Άδεια – Λειτουργία σφαγείων – Παραγωγική δυναμικότητα – Σφάγιο – Ημερήσια παραγωγική δυναμικότητα»
I.      Εισαγωγή
1.        Πώς μπορεί να εκτιμηθεί το αν ένα σφαγείο έχει ημερήσια παραγωγική δυναμικότητα 50 τόνων σφαγίων, για την οποία απαιτείται άδεια βάσει της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών (2); Η διευκρίνιση ακριβώς του ζητήματος αυτού ζητείται με την υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως.
2.        Συγκεκριμένα, το επίμαχο σφαγείο δεν διέθετε αρχικά τέτοια άδεια και εξ αυτού του λόγου η οικεία επιχείρηση και ο διευθύνων σύμβουλός της διώκονται τώρα ποινικώς. Στην εν λόγω ποινική διαδικασία, αμφισβητείται ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να εκτιμηθεί η δυναμικότητα του σφαγείου.
3.        Ειδικότερα, πρέπει να αποσαφηνιστεί εάν κρίσιμο, όσον αφορά το κατώτατο όριο, είναι το βάρος των σφαγίων πριν ή μετά την επεξεργασία, ήτοι ιδίως μετά την αφαίμαξη και τον εκσπλαχνισμό, καθώς και μετά την αφαίρεση του λαιμού και της κεφαλής. Επιπλέον, ζητείται να διευκρινιστεί το πώς προσδιορίζεται η ημερήσια δυναμικότητα και σε ποιον βαθμό μπορεί να λαμβάνεται υπόψη η πραγματική παραγωγή κατά τον προσδιορισμό της δυναμικότητας.
II.    Το νομικό πλαίσιο
Α.      Το δίκαιο της Ένωσης
1.      Η οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών
4.        Η οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών αναδιατυπώνει, μεταξύ άλλων, την οδηγία 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου, της 24ης Σεπτεμβρίου 1996, σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (3), η οποία περιείχε σε μεγάλο βαθμό πανομοιότυπες διατάξεις όσον αφορά την υποχρέωση κατοχής άδειας για τη λειτουργία σφαγείων.
5.        Στο άρθρο 3, σημείο 3, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, η έννοια της εγκατάστασης ορίζεται ως εξής:
«κάθε σταθερή τεχνική μονάδα εντός της οποίας διεξάγονται μία ή περισσότερες από τις δραστηριότητες του Παραρτήματος I ή του μέρους 1 του Παραρτήματος VII, καθώς και όλες οι άλλες άμεσα συνδεδεμένες δραστηριότητες, στον ίδιο χώρο, οι οποίες είναι τεχνικώς συναφείς με τις αναφερόμενες στα εν λόγω παραρτήματα, και ενδέχεται να επηρεάζουν τις εκπομπές και τη ρύπανση».
6.        Το άρθρο 4 της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών προβλέπει την υποχρέωση κατοχής άδειας και έχει, μεταξύ άλλων, ως εξής:
«1.      Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι καμία εγκατάσταση […] δεν λειτουργεί χωρίς άδεια.
[…]»
7.        Το παράρτημα Ι της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών προβλέπει, εισαγωγικώς, τα εξής:
«Οι κατώτατες οριακές τιμές που ακολουθούν αναφέρονται εν γένει σε παραγωγική δυναμικότητα ή σε πραγματική παραγωγή. […]»
8.        Το παράρτημα I, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών προσδιορίζει τις περιπτώσεις λειτουργίας σφαγείων που εμπίπτουν στην οδηγία:
«λειτουργία σφαγείων με ημερήσια δυναμικότητα παραγωγής σφαγίων άνω των 50 τόνων».
2.      Ειδικές ρυθμίσεις σχετικά με τη σφαγή
9.        Αρχικά, το άρθρο 2, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 64/433/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1964, περί υγειονομικών προβλημάτων στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών νωπών κρεάτων (4), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουλίου 1991 (5), όριζε την έννοια των «σφαγίων» [στην απόδοση της οδηγίας στη γερμανική γλώσσα: «Tierkörper»] (6) ως εξής:
«ολόκληρο το σώμα ζώου σφαγής μετά την αφαίμαξη, τον εκσπλαχνισμό, την αποκοπή των άκρων στο ύψος του καρπού και του ταρσού, την αφαίρεση της κεφαλής, της ουράς και των μαστών, και, επιπλέον, για τα βοοειδή, τα αιγοπρόβατα και τα μόνοπλα, μετά την εκδορά […]».
10.      Ο κανονισμός (ΕΚ) 853/2004 για τον καθορισμό ειδικών κανόνων υγιεινής για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης (7) αντικατέστησε την ανωτέρω πράξη (8). Κατά τον σχετικό ορισμό που περιλαμβάνεται στην κανονισμό αυτόν, ο όρος «σφάγιο» σημαίνει το σώμα ζώου μετά από σφαγή και επεξεργασία [«καθαρισμό»] (παράρτημα Ι, σημείο 1.9).
11.      Ακριβέστεροι ορισμοί των σφαγίων παρατίθενται στο παράρτημα IV του κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013 (9) και έχουν ως εξής:
«Α.      Ενωσιακή κλίμακα για την ταξινόμηση των σφαγίων βοοειδών ηλικίας οκτώ μηνών και άνω:
Ι.      Ορισμοί
Ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1.      “σφάγιο”: το ολόκληρο σώμα του σφαγμένου ζώου, όπως τούτο εμφανίζεται μετά την αφαιμάτωση, την απεντέρωση και την εκδορά·
[…]
IV.      Παρουσίαση
Τα σφάγια και τα ημιμόρια σφαγίων παρουσιάζονται:
α)      χωρίς το κεφάλι και χωρίς τα πόδια· το κεφάλι χωρίζεται από το σφάγιο στο ύψος της ατλαντοϊνιακής άρθρωσης, τα πόδια κόβονται στο ύψος της καρπο-μετακαρπίου ή ταρσο-μεταταρσίου άρθρωσης·
β)      χωρίς τα όργανα που περιέχονται στη θωρακική και στην κοιλιακή κοιλότητα, με ή χωρίς τους νεφρούς, το νεφρικό λίπος και το πυελικό λίπος·
γ)      χωρίς τα γεννητικά όργανα με τους προσκολλημένους μυς, χωρίς το μαστό και το περιμαστικό λίπος.
[…]
Β.      Ενωσιακή κλίμακα ταξινόμησης των σφαγίων των χοίρων:
Ι.      Ορισμός
“Σφάγιο”: το σώμα του σφαγμένου χοίρου, αφαιματωμένο και εκσπλαχνισμένο, ολόκληρο ή τεμαχισμένο κατά μήκος της διάμεσης γραμμής.
[…]
III.      Παρουσίαση
Τα σφάγια παρουσιάζονται χωρίς τη γλώσσα, τις τρίχες, τις οπλές, τα γεννητικά όργανα, το περινεφρικό λίπος, τα νεφρά και το διάφραγμα.
Γ.      Ενωσιακή κλίμακα ταξινόμησης των σφαγίων προβάτων:
Ι.      Ορισμός
Ισχύουν οι ορισμοί «σφάγιο» και «ημιμόριο σφαγίου» του στοιχείου Α σημείο Ι.
[…]
IV.      Παρουσίαση
Τα σφάγια και τα ημιμόρια σφαγίων παρουσιάζονται χωρίς το κεφάλι (το οποίο αποκόπτεται στο ύψος της ατλαντοϊνιακής άρθρωσης), τα πόδια (τα οποία αποκόπτονται στο ύψος της καρπο-μετακαρπίου ή ταρσο-μεταταρσίου άρθρωσης), την ουρά (η οποία αποκόπτεται μεταξύ του έκτου και του έβδομου ουραίου σπονδύλου), τους μαστούς, τα γεννητικά όργανα, το συκώτι και τη συκωταριά. Τα νεφρά και το λίπος των νεφρών περιλαμβάνονται στο σφάγιο.»
Β.      Η δανική νομοθεσία
12.      Η Δανία μετέφερε στο εσωτερικό της δίκαιο την οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών με τον Lov om miljøbeskyttelse [δανικό νόμο για την προστασία του περιβάλλοντος] (νυν εκτελεστικό διάταγμα αριθ. 100 της 19ης Ιανουαρίου 2022, στο εξής: νόμος για την προστασία του περιβάλλοντος) και με το bekendtgørelse om godkendelse af listevirksomhed [δανικό εκτελεστικό διάταγμα σχετικά με τις άδειες για τις προβλεπόμενες στον κατάλογο δραστηριότητες] (νυν εκτελεστικό διάταγμα αριθ. 2080 της 15ης Νοεμβρίου 2021, στο εξής: εκτελεστικό διάταγμα για τις άδειες), χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με το κατώτατο όριο για τα σφαγεία.
13.      Από το άρθρο 110, παράγραφος 2, του νόμου για την προστασία του περιβάλλοντος, σε συνδυασμό με το άρθρο 110, παράγραφοι 1 και 6, και, σε ορισμένο βαθμό, με το άρθρο 110, παράγραφος 4, του ίδιου νόμου, προκύπτει ότι φορέας εκμετάλλευσης χωρίς άδεια μπορεί να καταδικαστεί σε φυλάκιση μέχρι δύο ετών, εάν η παράβαση προκάλεσε περιβαλλοντική ζημία.
14.      Το bekendtgørelse om produktionsafgift ved slagtning og eksport af svin [δανικό εκτελεστικό διάταγμα για τον φόρο παραγωγής επί της σφαγής και της εξαγωγής χοίρων] (πλέον πρόσφατη πράξη: εκτελεστικό διάταγμα αριθ. 2183 της 26ης Νοεμβρίου 2021, στο εξής: εκτελεστικό διάταγμα για τον φόρο παραγωγής) ορίζει ότι οφείλεται φόρος για κάθε παραγόμενο στη Δανία χοίρο ο οποίος σφάζεται και λαμβάνει ανεπιφύλακτη άδεια για ανθρώπινη κατανάλωση κατόπιν επίσημων ελέγχων. Οι συντελεστές του φόρου καθορίζονται ανά χοίρο με βάση το παραδοθέν βάρος σφαγής, το οποίο αντιστοιχεί στο βάρος του σφαγίου χοίρου με την κεφαλή και τα πόδια, αλλά χωρίς το περινεφρικό λίπος («Flomme»), και σε θερμή κατάσταση κατά τη σφαγή.
III. Τα πραγματικά περιστατικά και η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως
15.      Η Moesgaard Meat 2012 A/S λειτουργούσε σφαγείο από το 2014 έως το 2016 χωρίς να διαθέτει άδεια σύμφωνα με τον δανικό νόμο για την προστασία του περιβάλλοντος. Η άδεια αυτή χορηγήθηκε στην εταιρία μόλις στις 9 Μαΐου 2018, μετά τη συμμόρφωσή της προς ορισμένες απαιτήσεις των περιβαλλοντικών αρχών.
16.      Για τον λόγο αυτόν, ασκήθηκε δίωξη κατά της Moesgaard Meat και του διευθύνοντα συμβούλου της, PO, για παράβαση του νόμου για την προστασία του περιβάλλοντος λόγω της λειτουργίας, κατά το προμνησθέν χρονικό διάστημα, χωρίς περιβαλλοντική άδεια, σφαγείου το οποίο παρήγαγε σφάγια βάρους άνω των 50 τόνων ημερησίως, δραστηριότητα η οποία εγκυμονούσε κίνδυνο επιβάρυνσης του περιβάλλοντος.
17.      Στην εν λόγω ποινική διαδικασία, αντικείμενο διαφωνίας αποτελεί το ζήτημα αν το βάρος των σφαγίων προσδιορίζεται με βάση το βάρος των ζώων πριν από την επεξεργασία, ήτοι με βάση το βάρος της «πρώτης ύλης», ή με βάση το τελικό προϊόν, δηλαδή τα σώματα χωρίς την κεφαλή, τα οποία βρίσκονται σε ψυχρή (αφαίμακτη) κατάσταση. Αμφισβητούμενο είναι, επίσης, αν, για τον υπολογισμό της ημερήσιας παραγωγής, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μόνον οι ημέρες σφαγής αυτές καθαυτές ή και οι ημέρες κατά τις οποίες εκτελούνται άλλες εργασίες που σχετίζονται με τη σφαγή. Τέλος, αντικείμενο διαφωνίας αποτελεί το αν, κατά τον υπολογισμό της δυναμικότητας ενός σφαγείου, μπορεί να είναι καθοριστικός ο όγκος της παραγωγής του σφαγείου, εφόσον, λόγω παράνομων ενεργειών (εν προκειμένω της χρησιμοποίησης πρόσθετων ψυχόμενων εμπορευματοκιβωτίων), ο όγκος αυτός υπερβαίνει τη δυναμικότητα που θα είχε η εγκατάσταση ελλείψει των εν λόγω παράνομων ενεργειών.
18.      Της υπό κρίση υπόθεσης έχει πλέον επιληφθεί κατ’ αναίρεση το Højesteret (Ανώτατο Δικαστήριο, Δανία), το οποίο υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
1)      Έχει το παράρτημα Ι, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της [οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών] την έννοια ότι η «παραγωγ[ή] σφαγίων» περιλαμβάνει τη διαδικασία σφαγής η οποία αρχίζει όταν το ζώο απομακρύνεται από τον χώρο σταβλισμού, αναισθητοποιείται και θανατώνεται και ολοκληρώνεται όταν έχουν παραχθεί τα μεγάλα τυποποιημένα τεμάχια, με αποτέλεσμα το βάρος του ζώου σφαγής να υπολογίζεται πριν από την αφαίρεση του λαιμού και της κεφαλής, καθώς και των οργάνων και των εντόσθιων, ή μήπως ως «παραγωγ[ή] σφαγίων» νοείται η παραγωγή σφαγίων χοίρων μετά την αφαίρεση των οργάνων και των εντόσθιων, καθώς και του λαιμού και της κεφαλής, και μετά την αφαίμαξη και την ψύξη, με αποτέλεσμα το βάρος του ζώου σφαγής να πρέπει να υπολογίζεται μόνο σε αυτό το χρονικό σημείο;
2)      Έχει το παράρτημα Ι, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της [οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών] την έννοια ότι, κατά τον προσδιορισμό του αριθμού των ημερών παραγωγής που περιλαμβάνονται στην «ημερήσια» δυναμικότητα, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μόνον οι ημέρες πραγματοποίησης της αναισθητοποίησης, της θανάτωσης και του άμεσου τεμαχισμού του χοίρου σφαγής ή, αντιθέτως, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ημέρες εκτέλεσης των εργασιών επεξεργασίας των χοίρων σφαγής, στις οποίες περιλαμβάνονται η προετοιμασία του ζώου για σφαγή, η ψύξη του σφαγμένου ζώου και η αφαίρεση της κεφαλής και του λαιμού του;
3)      Έχει το παράρτημα Ι, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της [οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών] την έννοια ότι η «δυναμικότητα» ενός σφαγείου πρέπει να υπολογίζεται ως η μέγιστη δυνατή ημερήσια παραγωγή εντός 24 ωρών, λαμβανομένων υπόψη των φυσικών, τεχνικών ή νομικών περιορισμών τους οποίους τηρεί πραγματικά το σφαγείο, η οποία όμως δεν υπολείπεται της επιτευχθείσας παραγωγής του, ή μπορεί η «δυναμικότητα» του σφαγείου να υπολείπεται της επιτευχθείσας παραγωγής του, για παράδειγμα, όταν η επιτευχθείσα από σφαγείο παραγωγή έχει πραγματοποιηθείχωρίς τήρηση των φυσικών, τεχνικών ή νομικών περιορισμών στους οποίους υπόκειται η παραγωγή και οι οποίοι εκλαμβάνονται ως δεδομένοι κατά τον υπολογισμό της «δυναμικότητας» του σφαγείου;
19.      Γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν ο PO και η Moesgaard Meat από κοινού, το Βασίλειο της Δανίας και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ οι ίδιοι μετέχοντες στη διαδικασία ανέπτυξαν επίσης προφορικώς τις παρατηρήσεις τους κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 9ης Μαρτίου 2023.
IV.    Νομική εκτίμηση
20.      Εκ πρώτης όψεως, μπορεί να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το Δικαστήριο καλείται να ερμηνεύσει διατάξεις οδηγιών στο πλαίσιο μιας ποινικής διαδικασίας. Ωστόσο, το αιτούν δικαστήριο ουδόλως προτίθεται να επιβάλει ποινές στους κατηγορουμένους άμεσα λόγω παράβασης μιας οδηγίας, αλλά απλώς επιθυμεί να στηριχθεί στην ερμηνεία της οδηγίας προκειμένου να ερμηνεύσει κατά τρόπο σύμφωνο με την οδηγία αυτή τις διατάξεις του δανικού νόμου για την προστασία του περιβάλλοντος, με τις οποίες η εν λόγω οδηγία έχει μεταφερθεί στο εσωτερικό δίκαιο και οι οποίες, σε μεγάλο βαθμό, αντιστοιχούν σε διατάξεις της οδηγίας. Πράγματι, η ποινική ευθύνη των κατηγορουμένων εξαρτάται από το κατά πόσον έχουν παραβεί τις εν λόγω διατάξεις μεταφοράς.
21.      Κατά το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι καμία εγκατάσταση δεν λειτουργεί χωρίς άδεια. Κατά το άρθρο 3, σημείο 3, ως εγκατάσταση νοείται κάθε σταθερή τεχνική μονάδα εντός της οποίας διεξάγονται μία ή περισσότερες από τις δραστηριότητες του παραρτήματος I στον ίδιο χώρο. Στο παράρτημα Ι, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, μνημονεύεται η λειτουργία σφαγείων με ημερήσια δυναμικότητα παραγωγής σφαγίων άνω των 50 τόνων.
22.      Με τα προδικαστικά ερωτήματα ζητείται η ερμηνεία των όρων που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή του εν λόγω είδους εγκατάστασης. Θα εξετάσω τα ερωτήματα αυτά με την αντίστροφη σειρά.
23.      Ειδικότερα, με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν η δυναμικότητα ενός σφαγείου μπορεί να υπολείπεται της πράγματι επιτευχθείσας παραγωγής (συναφώς υπό Α). Το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα αφορά τον όρο «ημερήσια» και τον προσδιορισμό του αριθμού των ημερών παραγωγής (συναφώς υπό Β). Το πρώτο προδικαστικό ερώτημα αφορά την ερμηνεία του όρου «παραγωγή σφαγίων» και, ειδικότερα, το ζήτημα αν κρίσιμο είναι το βάρος του ζώου που θανατώθηκε ή του επεξεργασμένου σφαγίου μετά την αφαίρεση ορισμένων μερών του σώματος (συναφώς υπό Γ).
Α.      Επί του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος – Η πραγματική παραγωγή
24.      Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν η δυναμικότητα ενός σφαγείου πρέπει να εκτιμάται με βάση τους φυσικούς, τεχνικούς ή νομικούς περιορισμούς του ή με βάση την πράγματι επιτευχθείσα παραγωγή του.
25.      Το άρθρο 4, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών προβλέπει ότι τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι καμία εγκατάσταση δεν λειτουργεί χωρίς άδεια. Επομένως, το αν μια εγκατάσταση εμπίπτει στη διάταξη αυτή πρέπει να είναι δυνατόν να προσδιοριστεί ήδη πριν ακόμη η εγκατάσταση αυτή τεθεί σε λειτουργία.
26.      Προκειμένου να διασφαλιστεί αυτό, τα κράτη μέλη πρέπει να μεριμνούν ώστε οι εγκαταστάσεις να υποβάλλονται σε έλεγχο ως προς την ανάγκη κατοχής άδειας πριν από την έναρξη λειτουργίας τους. Δυστυχώς, το αν τούτο συνέβη και με ποιον τρόπο, στην περίπτωση του επίμαχου σφαγείου, δεν κατέστη δυνατό να εξακριβωθεί παρά την υποβολή σχετικής ερώτησης κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση.
27.      Εν πάση περιπτώσει, η μεταγενέστερα τελικώς επιτευχθείσα παραγωγή κατά τη λειτουργία της εγκατάστασης δεν αποτελεί κατάλληλο κριτήριο για να προσδιοριστεί εκ των προτέρων αν μια εγκατάσταση υπέχει υποχρέωση κατοχής αδείας. Τα στοιχεία αυτά, από τη φύση τους, καθίστανται διαθέσιμα πολύ αργότερα, μετά το χρονικό σημείο κατά το οποίο πρέπει να ληφθεί απόφαση σχετικά με την ανάγκη κατοχής άδειας.
28.      Ως εκ τούτου, η δυναμικότητα μιας εγκατάστασης πρέπει να εκτιμάται βάσει άλλων κριτηρίων. Δεδομένου ότι η έννοια της δυναμικότητας μιας εγκατάστασης δηλώνει τον μέγιστο όγκο παραγωγής της, τα κριτήρια αυτά, όπως αναγνωρίζουν όλοι οι μετέχοντες στη διαδικασία, πρέπει να αναζητηθούν στους φυσικούς, τεχνικούς ή νομικούς περιορισμούς που χαρακτηρίζουν την εγκατάσταση (10). Αντιθέτως, οι προθέσεις ή οι στόχοι παραγωγής του φορέα εκμετάλλευσης μιας εγκατάστασης δεν μπορούν να είναι κρίσιμοι, διότι σε αυτήν την περίπτωση θα υπήρχε ο κίνδυνος καταστρατήγησης της υποχρέωσης κατοχής άδειας μέσω της απατηλής απόκρυψης των πραγματικών σκοπών ή στόχων.
29.      Προκειμένου να εκτιμηθεί η δυναμικότητα της εγκατάστασης, πρέπει να προσδιοριστεί ποιο τμήμα της συγκεκριμένα εξεταζόμενης εγκατάστασης και/ή ποιο στάδιο παραγωγής της εγκατάστασης αυτής περιορίζει τη δυναμικότητα (11). Τούτο διότι τα στάδια παραγωγής στα λοιπά τμήματα της εγκατάστασης θα συνδέονται άρρηκτα με το εν λόγω στάδιο. Στα άλλα αυτά τμήματα δεν θα μπορεί να συνεχιστεί η παραγωγή, επειδή το υπό περιορισμό στάδιο παραγωγής είτε δεν θα μπορεί να επεξεργαστεί περαιτέρω ενδιάμεσα προϊόντα είτε δεν θα προμηθεύει πλέον ενδιάμεσα προϊόντα για τα επόμενα στάδια. Επομένως, ακόμη και αν υπάρχει διαθέσιμη δυναμικότητα στα άλλα τμήματα της εγκατάστασης, τα τμήματα αυτά δεν θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν.
30.      Στην υπόθεση της κύριας δίκης, ένα από τα ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν αφορά το αν πρέπει να ληφθεί υπόψη ένα επίπεδο παραγωγής το οποίο οφείλει την επίτευξή του αποκλειστικά και μόνο στη χρήση πρόσθετων ψυχόμενων εμπορευματοκιβωτίων τα οποία εγκαταστάθηκαν παράνομα.
31.      Αντιλαμβάνομαι το ζήτημα αυτό υπό την έννοια ότι η ψυκτική δυναμικότητα περιορίζει την παραγωγή του επίμαχου σφαγείου και, ως εκ τούτου, τη συνολική δυναμικότητα. Με άλλα λόγια: όταν οι ψυκτικές εγκαταστάσεις είναι πλήρεις, δεν μπορούν να σφαγιαστούν άλλα ζώα στο σφαγείο, επειδή διαφορετικά το κρέας θα αλλοιωνόταν. Επομένως, η αχρησιμοποίητη δυναμικότητα θανάτωσης ζώων δεν αυξάνει τη συνολική δυναμικότητα του σφαγείου εφόσον γίνεται πλήρης χρήση των διαθέσιμων ψυκτικών εγκαταστάσεων.
32.      Σε περίπτωση που η ψυκτική δυναμικότητα αυξηθεί αργότερα με την τοποθέτηση πρόσθετων ψυχόμενων εμπορευματοκιβωτίων, τούτο θα συνιστά μεταβολή της εγκατάστασης. Εάν η εγκατάσταση έχει ήδη λάβει άδεια σύμφωνα με την οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών, ο φορέας εκμετάλλευσης θα οφείλει, βάσει του άρθρου 20, παράγραφος 1, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, να ενημερώσει την αρμόδια αρχή σχετικά με τη μεταβολή αυτή.
33.      Αν σημειωθεί υπέρβαση του ορίου για την υποχρέωση κατοχής αδείας για πρώτη φορά με τη χρήση των πρόσθετων αυτών ψυχόμενων εμπορευματοκιβωτίων, δηλαδή αν η εγκατάσταση δεν διαθέτει ακόμη άδεια σύμφωνα με την οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών, η εγκατάσταση αυτή θα δύναται, βάσει του άρθρου 4, να λειτουργήσει κάνοντας χρήση των νέων ψυχόμενων εμπορευματοκιβωτίων μόνο μετά τη χορήγηση της άδειας αυτής. Επομένως, ο φορέας εκμετάλλευσης θα πρέπει να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση άδειας και να αναμένει τη χορήγηση της άδειας, πριν θέσει σε λειτουργία τα ψυχόμενα εμπορευματοκιβώτια.
34.      Τα προεκτεθέντα πρέπει να θεωρηθεί ότι ισχύουν αντίστοιχα σε περίπτωση που άλλοι φυσικοί, τεχνικοί ή νομικοί περιορισμοί παύσουν να υφίστανται ή αμβλυνθούν. Για παράδειγμα, για την αύξηση της δυναμικότητας μιας εγκατάστασης μπορεί να αρκεί η κατάργηση νομικών περιορισμών του ημερήσιου ωραρίου εργασίας. Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει ομοίως να ζητηθεί άδεια πριν από την πρώτη υπέρβαση του ορίου. Θα ήταν όμως δυσανάλογο να έπρεπε η επιχείρηση να διακόψει τη λειτουργία της για το χρονικό διάστημα μέχρι την ενδεχόμενη χορήγηση της άδειας, εφόσον ο πρόσθετος διαθέσιμος χρόνος εργασίας δεν χρησιμοποιείται (ακόμη).
35.      Ωστόσο, παρά την καθοριστική σημασία των φυσικών, τεχνικών ή νομικών περιορισμών που χαρακτηρίζουν την εγκατάσταση, η υπέρβαση της εικαζόμενης δυναμικότητας στο πλαίσιο πραγματικής λειτουργίας δεν μπορεί να αγνοηθεί. Αντιθέτως, η υπέρβαση αυτή αποτελεί σοβαρή ένδειξη ότι η εκτίμηση της δυναμικότητας της εγκατάστασης έχει στηριχθεί σε εσφαλμένες παραδοχές.
36.      Επομένως, όταν πρόκειται για εγκατάσταση στην οποία δεν έχει χορηγηθεί άδεια σύμφωνα με την οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών, από την υπέρβαση του ορίου στο πλαίσιο της πραγματικής παραγωγής θα συνάγεται ότι η επιχείρηση ενδέχεται εντούτοις να υπέχει υποχρέωση κατοχής άδειας.
37.      Στην περίπτωση αυτή, ο φορέας εκμετάλλευσης της εγκατάστασης θα οφείλει να ενημερώσει αμελλητί την αρμόδια αρχή που είναι υπεύθυνη για τη λήψη απόφασης σχετικά με τη χορήγηση άδειας. Η αρχή αυτή θα πρέπει να εκτιμήσει τη δυναμικότητα της εγκατάστασης βάσει των νέων στοιχείων καθώς και βάσει όλων των λοιπών περιστάσεων της συγκεκριμένης περίπτωσης. Σε περίπτωση που προκύψει ότι η δυναμικότητα έχει πράγματι υποτιμηθεί εκ παραδρομής, ο φορέας εκμετάλλευσης θα πρέπει τουλάχιστον να υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση αδείας. Ενδεχομένως, θα είναι επίσης απαραίτητο να διακοπεί η λειτουργία μέχρι να χορηγηθεί η άδεια ή τουλάχιστον να τεθεί ένας νομικός περιορισμός στη διαθέσιμη δυναμικότητα. Σε περίπτωση που ο φορέας εκμετάλλευσης έχει συμβάλει στη δημιουργία της παρανόησης αυτής, θα πρέπει να εξεταστεί ακόμη και το ενδεχόμενο επιβολής κατάλληλων κυρώσεων.
38.      Ωστόσο, δεν μπορεί, επίσης, να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η υπέρβαση του ορίου να αποτελεί μοναδικό και εξαιρετικό γεγονός, το οποίο κανονικά δεν θα πρέπει να επαναληφθεί. Τέτοια περίπτωση μπορεί να συντρέχει ιδίως όταν ο εν λόγω όγκος παραγωγής οφείλεται στην υπέρβαση νομικών περιορισμών ή τεχνικών ορίων της δυναμικότητας ορισμένων τμημάτων της εγκατάστασης, που συνεπάγονται άλλα μειονεκτήματα, όπως υπέρμετρη φθορά εξοπλισμού ή χαμηλότερη ποιότητα παραγωγής. Στις περιπτώσεις αυτές, η αρμόδια αρχή μπορεί να κρίνει ότι δεν πρέπει να συναχθεί από τον κατ’ εξαίρεση αυξημένο επιτευχθέντα όγκο παραγωγής μεγαλύτερη δυναμικότητα της εγκατάστασης και, ως εκ τούτου, η ανάγκη κατοχής άδειας.
39.      Επομένως, στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι, κατά την εφαρμογή του παραρτήματος Ι, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, η δυναμικότητα μιας εγκατάστασης πρέπει να εκτιμάται με βάση τους φυσικούς, τεχνικούς ή νομικούς περιορισμούς που τη χαρακτηρίζουν. Εάν η πραγματική παραγωγή μιας εγκατάστασης στην οποία αρχικά δεν είχε χορηγηθεί άδεια υπερβεί στη συνέχεια την εικαζόμενη δυναμικότητα και το εφαρμοστέο κατώτατο όριο, ο φορέας εκμετάλλευσης οφείλει να ενημερώσει αμελλητί την αρμόδια αρχή που είναι υπεύθυνη για την άδεια και η αρχή αυτή οφείλει να λάβει τα αναγκαία περαιτέρω μέτρα.
Β.      Επί του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος – Η τεχνική δυναμικότητα
40.      Το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα αφορά τον προσδιορισμό της ημερήσιας δυναμικότητας μιας εγκατάστασης.
41.      Το ερώτημα αυτό υποβάλλεται λόγω του ότι, κατά την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, η διαδικασία σφαγής στη Moesgaard Meat εκτείνεται σε τρεις ημέρες συνολικά. Την πρώτη ημέρα, τα ζώα παραδίδονται και προετοιμάζονται, τη δεύτερη ημέρα θανατώνονται και αναρτώνται σε ψυκτικό θάλαμο, και την τρίτη ημέρα αφαιρούνται η κεφαλή και ο λαιμός και τα σφάγια προετοιμάζονται για παράδοση. Η θανάτωση των ζώων πραγματοποιείται μεν μόνο τις καθημερινές, αλλά την Κυριακή παραδίδονται ήδη ζώα προς θανάτωση τη Δευτέρα και τα ζώα που θανατώνονται την Παρασκευή υποβάλλονται σε περαιτέρω επεξεργασία το Σάββατο. Ως εκ τούτου, κατά την άποψη της Moesgaard Meat, για τον προσδιορισμό της ημερήσιας δυναμικότητας, η εβδομαδιαία παραγωγή πρέπει να κατατμηθεί σε επτά ημέρες. Αντιθέτως, η Δανία θεωρεί ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη μόνον οι ημέρες στις οποίες λαμβάνει πράγματι χώρα θανάτωση ζώων.
42.      Στην υπό κρίση διαφορά, διατυπώνεται εκ νέου η εσφαλμένη παραδοχή ότι η δυναμικότητα εγκατάστασης που συνεπάγεται την υποχρέωση κατοχής άδειας μπορεί να προσδιορίζεται άμεσα με βάση την πραγματική παραγωγή.
43.      Ωστόσο, όπως προεξέθεσα (12), προκειμένου να κριθεί η τυχόν ύπαρξη υποχρέωσης κατοχής αδείας, η παραγωγική δυναμικότητα πρέπει να εκτιμάται εκ των προτέρων σε συνάρτηση με τα χαρακτηριστικά της εγκατάστασης και τα επιμέρους συστατικά της στοιχεία. Συναφώς, πρέπει, κατ’ αρχήν, να προσδιορίζεται η μέγιστη δυναμικότητα της εγκατάστασης στο σύνολό της, λαμβανομένων υπόψη των φυσικών, τεχνικών ή νομικών περιορισμών κάθε επιμέρους συστατικού στοιχείου της. Καθοριστική σημασία όσον αφορά τη δυναμικότητα έχει το ζήτημα ποιο τμήμα της εγκατάστασης και/ή ποιο στάδιο της παραγωγής περιορίζει τη δυναμικότητα της συνολικής εγκατάστασης (13).
44.      Συναφώς, δεν ασκεί επιρροή αν στο στάδιο αυτό (ή κατά την ημερομηνία αυτή) παρασκευάζεται ήδη το τελικό προϊόν που προορίζεται να παραχθεί. Αντιθέτως, πρέπει να προσδιορίζεται η ποσότητα του τελικού προϊόντος η οποία μπορεί να παρασκευαστεί από το ενδιάμεσο προϊόν του κρίσιμου σταδίου παραγωγής. Τούτο δε διότι, όπως προανέφερα, η ποσότητα αυτή είναι καθοριστική για τον όγκο παραγωγής που μπορεί να παραχθεί συνολικά από την εγκατάσταση.
45.      Εφόσον ευσταθεί η παραδοχή ότι η ψυκτική δυναμικότητα του επίμαχου σφαγείου περιορίζει τον όγκο παραγωγής, πρέπει κατ’ αρχάς να εξετάζεται πόσα σφαγμένα ζώα μπορούν να τοποθετούνται ημερησίως στις ψυκτικές εγκαταστάσεις και, στη συνέχεια, ποια ποσότητα σφαγίων μπορεί να παραχθεί από τα ζώα αυτά.
46.      Για τον προσδιορισμό της μέγιστης δυναμικότητας, πρέπει να εικάζεται ακατάπαυστη καθημερινή λειτουργία, δηλαδή όλο το εικοσιτετράωρο, εφόσον δεν έχει εφαρμογή κανένας από τους προαναφερθέντες περιορισμούς (14). Εάν από την εκτίμηση με βάση τους περιορισμούς αυτούς προκύπτει ότι η ακατάπαυστη λειτουργία δεν είναι δυνατή, π.χ. λόγω νομικών περιορισμών ή λόγω αναγκαίων εργασιών συντήρησης, τούτο πρέπει απαραιτήτως να λαμβάνεται υπόψη κατά τον προσδιορισμό της ημερήσιας χωρητικότητας.
47.      Αντιθέτως, δεν ασκεί επιρροή, για τον προσδιορισμό της ημερήσιας δυναμικότητας, το αν, σε ορισμένεςημέρες, λόγω των προμνησθέντων περιορισμών, δεν είναι δυνατή η λειτουργία ή είναι δυνατή μόνο σε περιορισμένη έκταση, για παράδειγμα λόγω απαγορεύσεων λειτουργίας τις Κυριακές ή/και τις αργίες. Συγκεκριμένα, στο παράρτημα Ι, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών καθορίζεταιημερήσιο κατώτατο όριο. Αν έπρεπε να λαμβάνονται υπόψη οι διακυμάνσεις της δυναμικότητας, η σχετική ρύθμιση θα έθετε ως σημείο αναφοράς τη δυναμικότητα για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Ως εκ τούτου, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η μέγιστη δυναμικότητα των ημερών κατά τις οποίες η δυναμικότητα μπορεί πράγματι να χρησιμοποιηθεί, οπότε σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να λαμβάνονται υπόψη μέσες τιμές για διάστημα πολλών ημερών.
48.      Υπέρ του συμπεράσματος αυτού συνηγορεί, επίσης, ο διακηρυσσόμενος στο άρθρο 1, παράγραφος 1, και στην αιτιολογική σκέψη 2 της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών σκοπός της πρόληψης ή, τουλάχιστον, του ελέγχου της ρύπανσης (15). Μολονότι κρίσιμες συναφώς είναι επίσης οι μακροχρόνιες επιπτώσεις μιας εγκατάστασης στο περιβάλλον, ωστόσο η εγκατάσταση πρέπει πρωτίστως να είναι σχεδιασμένη κατά τέτοιον τρόπο ώστε να αποφεύγονται –ή τουλάχιστον να διατηρούνται υπό έλεγχο– οι ιδιαίτερα σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκύπτουν κατά την αιχμή της παραγωγής. Ειδάλλως, θα υπήρχε κίνδυνος η εγκατάσταση να προκαλέσει, σε περίπτωση ιδιαίτερα αυξημένης παραγωγής, δυσανάλογη ρύπανση (16).
49.      Συγκεκριμένα, εάν μια εγκατάσταση ήταν κατά τέτοιον τρόπο σχεδιασμένη ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις μόνον υπό συνθήκες μέσης παραγωγής, τα συστήματα πρόληψης ή ελέγχου της ρύπανσης θα επιβαρύνονταν υπέρμετρα σε περίπτωση ιδιαίτερα εντατικής παραγωγής. Για παράδειγμα, ένα σφαγείο θα διέτρεχε τον κίνδυνο της αδυναμίας επεξεργασίας μέρους των λυμάτων ή της παραγωγής αποβλήτων τα οποία δεν είναι δυνατόν να αποθηκευτούν καταλλήλως.
50.      Αντιθέτως, η πραγματική οργάνωση της λειτουργίας της εγκατάστασης δεν μπορεί να είναι καθοριστικής σημασίας παρά μόνο στο μέτρο που αντικατοπτρίζει τους περιορισμούς αυτούς. Αν, για παράδειγμα, η εγκατάσταση μπορεί να λειτουργήσει μόνο κατά τη διάρκεια ενός τμήματος της ημέρας λόγω νομικών περιορισμών, ο περιορισμός αυτός θα αντικατοπτρίζεται κατ’ ανάγκη στην πραγματική οργάνωση του χρόνου εργασίας. Ο όγκος παραγωγής που θα μπορεί να επιτευχθεί κατά τη διάρκεια της χρονικής περιόδου αυτής θα αντιστοιχεί στη δυναμικότητα της εγκατάστασης.
51.      Εάν, αντιθέτως, η λειτουργία της εκμετάλλευσης οργανώνεται κατά τρόπον ώστε, ανεξάρτητα από τους φυσικούς, τεχνικούς ή νομικούς περιορισμούς, να μην αξιοποιείται πλήρως η πραγματικά διαθέσιμη δυναμικότητα, τούτο δεν μεταβάλλει τη δυναμικότητα της εγκατάστασης η οποία συνεπάγεται την υποχρέωση κατοχής άδειας. Δεδομένου ότι η δυναμικότητα της εγκατάστασης περιλαμβάνει τον μέγιστο όγκο παραγωγής, δεν μπορούν ιδίως να είναι κρίσιμοι περιορισμοί της παραγωγής αναγόμενοι σε αμιγώς οικονομικά κίνητρα.
52.      Κατά συνέπεια, στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η ημερήσια δυναμικότητα μιας εγκατάστασης, κατά την έννοια του παραρτήματος I, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, πρέπει να προσδιορίζεται με βάση τη μέγιστη δυναμικότητα πουμπορεί να επιτευχθεί εντός 24 ωρών, λαμβανομένων υπόψη των φυσικών, τεχνικών ή νομικών περιορισμών όλων των τμημάτων της εγκατάστασης.
Γ.      Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος – Η έννοια του «σφαγίου»
53.      Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα επιδιώκεται να διασαφηνιστεί η έννοια των «σφαγίων», των οποίων το βάρος πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό της παραγωγικής δυναμικότητας ενός σφαγείου. Το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν πρέπει να θεωρείται κρίσιμο το βάρος των ζώων αμέσως μετά τη θανάτωσή τους, ήτοι, στην πράξη, το βάρος εν ζωή, ή το βάρος μετά τα περαιτέρω στάδια επεξεργασίας, δηλαδή μετά την αφαίρεση των οργάνων και των σπλάχνων, την αποκοπή του λαιμού και της κεφαλής, καθώς και μετά την αφαίμαξη και κατάψυξη του σφαγίου.
54.      Στην πράξη, η διάκριση αυτή μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στο ζήτημα της υπέρβασης του ορίου για την υποχρέωση κατοχής άδειας βάσει της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών. Στη Δανία, τα στάδια επεξεργασίας μετά τη θανάτωση μειώνουν το βάρος των βοοειδών κατά 45 % περίπου και των χοίρων κατά 33 % περίπου (17).
55.      Όπως δέχονται όλοι οι διάδικοι, το ζήτημα αυτό δεν μπορεί να επιλυθεί με βάση το δανικό εκτελεστικό διάταγμα για τον φόρο παραγωγής. Για τους σκοπούς της εφαρμογής της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, η δυναμικότητα των σφαγείων πρέπει να προσδιοριστεί με βάση έννοιες του δικαίου της Ένωσης, οι οποίες πρέπει να ερμηνεύονται αυτοτελώς (18). Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ο όγκος παραγωγής που δηλώνεται σε συνάρτηση με τον φόρο αυτόν να καθιστά δυνατή την εκτίμηση της ποσότητας των τελικώς παραχθέντων σφαγίων.
56.      Βάσει της λεκτικής του σημασίας και μόνον, ο όρος «παραγωγή σφαγίων» του παραρτήματος I, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών θα μπορούσε να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αναφέρεται στα ζώα αμέσως μετά τη θανάτωσή τους. Σε ορισμένες γλωσσικές αποδόσεις χρησιμοποιείται ένας όρος που κανονικά υποδηλώνει ένα νεκρό ον (19). Αλλά και ο γερμανικός όρος «Schlachtkörper» [σφάγιο] σχηματίζεται από τις λέξεις «schlachten» [σφάζω] και «Körper» [σώμα], ήτοι δηλώνει ένα σφαγμένο, δηλαδή θανατωθέν, σώμα. Με βάση την ερμηνεία αυτή, η έννοια της παραγωγής θα πρέπει να εξομοιωθεί με τη θανάτωση.
57.      Εντούτοις, δεν μπορεί να αγνοηθεί η πραγματική ερμηνεία των όρων που χρησιμοποιούνται στον οικείο οικονομικό τομέα, εν προκειμένω στη σφαγή εκτρεφόμενων ζώων. Τούτο προκύπτει, αν μη τι άλλο, από το γεγονός ότι ο όρος αυτός ρυθμίζει τη δυναμικότητα των σφαγείων. Σε ορισμένες γλωσσικές αποδόσεις, ο συσχετισμός με τη σφαγή προκύπτει μάλιστα από τον ίδιο τον όρο που χρησιμοποιείται για το αποτέλεσμα της παραγωγής. Τούτο ισχύει, για παράδειγμα, για τον ισπανικό όρο «canal» (20), τον δανικό όρο «slagtekrop» (21), τον γερμανικό όρο «Schlachtkörper», τον ολλανδικό όρο «geslachte dieren» (σφαγμένα ζώα) ή τον σουηδικό όρο «slaktvikt» (βάρος σφαγής).
58.      Για την κατανόηση των όρων που χρησιμοποιούνται στον οικείο οικονομικό τομέα είναι χρήσιμες οι οικείες ρυθμίσεις του δικαίου της Ένωσης. Συγκεκριμένα, στις περισσότερες γλωσσικές αποδόσεις του παραρτήματος Ι, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών χρησιμοποιούνται όροι των οποίων ο ορισμός προβλέπει ρητώς ότι, μετά τη θανάτωση, ακολουθούν περαιτέρω στάδια επεξεργασίας, τα οποία μειώνουν το βάρος.
59.      Ο ορισμός που περιλαμβανόταν στο άρθρο 2, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497, αναφερόταν σε ολόκληρο το σώμα ζώου σφαγής μετά την αφαίμαξη, τον εκσπλαχνισμό, την αποκοπή των άκρων στο ύψος του καρπού και του ταρσού, την αφαίρεση της κεφαλής, της ουράς και των μαστών, και, επιπλέον, για τα βοοειδή, τα αιγοπρόβατα και τα μόνοπλα, μετά την εκδορά.
60.      Με βάση τη νυν ισχύουσα ρύθμιση στο παράρτημα Ι, σημείο 1.9, του κανονισμού (ΕΚ) 853/2004, σφάγιο είναι το σώμα ζώου μετά από σφαγή και επεξεργασία («καθαρισμό»). Ωστόσο, από τη ρύθμιση αυτή δεν προκύπτει σαφώς ποια μέρη του σώματος αφαιρούνται στο πλαίσιο της επεξεργασίας.
61.      Ο κανονισμός (ΕΕ) 1308/2013 είναι πιο χρήσιμος εν προκειμένω. Συγκεκριμένα, προβλέπει ότι, στην περίπτωση των βοοειδών και των προβάτων, σφάγιο είναι το ολόκληρο σώμα του σφαγμένου ζώου, όπως τούτο εμφανίζεται μετά την αφαιμάτωση, την απεντέρωση και την εκδορά, ενώ στην περίπτωση των χοίρων, σφάγιο είναι το σώμα του σφαγμένου χοίρου, αφαιματωμένο και εκσπλαχνισμένο, ολόκληρο ή τεμαχισμένο κατά μήκος της διάμεσης γραμμής. Από τις ρυθμίσεις για την παρουσίαση των σφαγίων προκύπτει ότι, στην περίπτωση των βοοειδών και των προβάτων, αφαιρούνται η κεφαλή και τα πόδια, τα εντόσθια και τα γεννητικά όργανα, ενώ, στην περίπτωση των χοίρων, αφαιρούνται η γλώσσα, οι τρίχες, οι οπλές, τα γεννητικά όργανα, το περινεφρικό λίπος, τα νεφρά και το διάφραγμα.
62.      Συναφώς, πρέπει να υπογραμμιστούν δύο σημεία.
63.      Πρώτον, ο ορισμός της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497, ήταν σε ισχύ όταν εκδόθηκε η οδηγία 96/61, η οποία περιείχε την αρχική ρύθμιση για τη χορήγηση περιβαλλοντικής άδειας στα σφαγεία. Επομένως, πρέπει να θεωρηθεί ότι ο ορισμός αυτός επηρέασε καθοριστικά την ερμηνεία της έννοιας στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας.
64.      Δεύτερον, η εξέλιξη της απόδοσης στη γερμανική γλώσσα της ρύθμισης σχετικά με την υποχρέωση κατοχής άδειας, η οποία περιλαμβάνεται στην οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών, είναι δηλωτική της σημασίας των όρων που περιλαμβάνονται στις ρυθμίσεις που διέπουν τη σφαγή. Συγκεκριμένα, αντίστοιχα προς τον ορισμό που περιλαμβάνεται στην οδηγία 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497, στην οδηγία 96/61 δεν χρησιμοποιήθηκε ο όρος «Schlachtkörper» [σφαγμένο σώμα], αλλά ο όρος «Tierkörper» [σώμα ζώου]. Μόνο στη νυν ισχύουσα οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών αντικαταστάθηκε ο όρος αυτός από τον όρο «Schlachtkörper», ο οποίος χρησιμοποιείται επίσης στις πιο πρόσφατες ρυθμίσεις που διέπουν τη σφαγή.
65.      Επιπλέον, οι ορισμοί που περιλαμβάνονται στις ρυθμίσεις που διέπουν τη σφαγή συνάδουν με την –προβαλλόμενη από την Επιτροπή– εισαγωγή του παραρτήματος Ι της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, κατά την οποία τα κατώτατα όρια του παραρτήματος αναφέρονται εν γένει σε παραγωγική δυναμικότητα, ήτοι στον όγκο του παραγόμενου προϊόντος. Μολονότι τούτο δεν ισχύει για όλα τα είδη εγκαταστάσεων, πάντως το κατώτατο όριο που ισχύει για τα σφαγεία αναφέρεται όντως, με βάση το γράμμα της οικείας ρύθμισης, στην παραγωγή.
66.      Αντίστοιχα, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, ομοίως στον οικείο τομέα της οικονομίας, ως σφάγια νοούνται τα επεξεργασμένα σώματα ζώων μετά την αφαίρεση σημαντικών τμημάτων. Τούτο προκύπτει από τα στοιχεία που παρασχέθηκαν από τις αρχές της Φλάνδρας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γερμανίας, τα οποία παρατίθενται στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως. Προπάντων, όμως, το έγγραφο αναφοράς σχετικά με τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές για τα σφαγεία, το οποίο συνέταξε η Επιτροπή κατ’ εφαρμογήν του τότε ισχύοντος άρθρου 16, παράγραφος 2, της οδηγίας 96/61, περιέχει πίνακα κατά τον οποίο, σε πολλά κράτη μέλη, το βάρος των σφαγίων («carcase weight») υπολείπεται σαφώς του βάρους εν ζωή («live weight») (22).
67.      Εξάλλου, η συνεκτίμηση της δικαιολογημένης αυτής προσδοκίας που επικρατεί στην επαγγελματική πράξη, στο πλαίσιο της ερμηνείας του παραρτήματος Ι, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, διασφαλίζει την προβλεψιμότητα και τη σαφήνεια των ποινικών διατάξεων (23), οι οποίες, όπως στην υπόθεση της κύριας δίκης, συναρτώνται με την υποχρέωση κατοχής άδειας.
68.      Επομένως, ως σφάγιο πρέπει να νοείται το σώμα του σφαγμένου ζώου μετά την επεξεργασία, ήτοι έπειτα από περαιτέρω στάδια κατεργασίας.
69.      Ωστόσο, οι ορισμοί που περιλαμβάνονται στις ρυθμίσεις που διέπουν τη σφαγή συμπίπτουν μεταξύ τους μόνον όσον αφορά τον εκσπλαχνισμό και την αφαίμαξη των θανατωθέντων ζώων. Αντιθέτως, οι νυν ισχύουσες ρυθμίσεις του παραρτήματος IV του κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013 διαφέρουν μεταξύ τους, ειδικότερα, όσον αφορά το δέρμα και την κεφαλή. Τα δύο αυτά μέρη του σώματος πρέπει μεν να αφαιρούνται στην περίπτωση των βοοειδών και των προβάτων, αλλά όχι στην περίπτωση των χοίρων. Αντιθέτως, ο ορισμός της οδηγίας 64/433, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/497, δεν διέκρινε ακόμη μεταξύ των ειδών αυτών.
70.      Πρέπει να θεωρηθεί ότι οι νυν –και κατά την κρίσιμη στην υπόθεση της κύριας δίκης περίοδο– ισχύουσες διατάξεις του παραρτήματος IV του κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013 έχουν ενσωματώσει ή, τουλάχιστον, επηρεάσει την εξέλιξη της ερμηνείας των σχετικών όρων στον οικείο οικονομικό τομέα. Κατά συνέπεια, ο όρος «σφάγιο» κατά την έννοια του παραρτήματος Ι, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με τον ορισμό της έννοιας του σφαγίου και τις ρυθμίσεις σχετικά με την παρουσίαση, που περιλαμβάνονται στο παράρτημα IV του κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013.
71.      Αντιθέτως, η χρησιμοποίηση του βάρους εν ζωή ως κριτηρίου δεν μπορεί να στηριχθεί στο γεγονός ότι υπάρχουν γλωσσικές αποδόσεις στις οποίες η οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών χρησιμοποιεί διαφορετικούς όρους από ό,τι οι ρυθμίσεις που διέπουν τη σφαγή. Τούτο ίσχυε ήδη στην αρχική οδηγία 96/61 για την απόδοση στην ολλανδική (24) και τη σουηδική (25) γλώσσα και ισχύει σήμερα πλέον επίσης για τις αποδόσεις στη βουλγαρική (26), την τσεχική (27), την ουγγρική (28), τη σλοβενική (29) και τη σλοβακική (30) γλώσσα.
72.      Βεβαίως, οι αποκλίνουσες αυτές γλωσσικές αποδόσεις διευρύνουν κατ’ αρχήν το περιθώριο ερμηνείας και προσδίδουν, ειδικότερα, ιδιαίτερη σημασία στην οικονομία και στους σκοπούς της ρύθμισης (31).
73.      Ωστόσο, η οικονομία της ρύθμισης, ιδίως ο συσχετισμός με την παραγωγή και η σύνδεση με την αντίληψη του οικονομικού τομέα της σφαγής ζώων, συνηγορεί ακριβώς υπέρ του προσδιορισμού της δυναμικότητας με βάση το βάρος των περαιτέρω επεξεργασμένων θανατωθέντων ζώων.
74.      Το συμπέρασμα αυτό σχετικά με την οικονομία της ρύθμισης δεν αναιρείται από το γεγονός ότι οι σκοποί της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, ήτοι η πρόληψη και ο έλεγχος των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, συνηγορούν περισσότερο υπέρ της χρήσης του βάρους εν ζωή των σφαγέντων ζώων ως κριτηρίου.
75.      Βεβαίως, ο σκοπός της οδηγίας έχει προσδιοριστεί κατά τρόπο ευρύ και, ως εκ τούτου, δεν επιτρέπει τη στενή ερμηνεία (32). Επίσης, υπάρχει στενότερη σύνδεση μεταξύ των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της διαδικασίας σφαγής και του βάρους εν ζωή απ’ ό,τι με το βάρος του παραγόμενου προϊόντος. Συγκεκριμένα, τα αφαιρούμενα από το σφάγιο μέρη του σώματος αποτελούν ακριβώς τα μέρη που είναι ενδεχομένως ανεπιθύμητα και που απορρίπτονται, ως εκ τούτου, ως απόβλητα. Οι ορισμοί που περιλαμβάνονται στις ρυθμίσεις που διέπουν τη σφαγή, από τη φύση τους, δεν λαμβάνουν υπόψη τις πιθανές αυτές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, δεδομένου ότι δεν αποσκοπούν στην προστασία του περιβάλλοντος, αλλά στην υγιεινή των σφαγείων και στην οργάνωση της αγοράς (33).
76.      Ωστόσο, τούτο δεν σημαίνει ότι ο νομοθέτης αποκλείεται να έλαβε επίσης υπόψη, κατά τον καθορισμό του κατώτατου ορίου για την υποχρέωση κατοχής άδειας, ότι στα επεξεργασμένα σφάγια αναλογεί ορισμένη ποσότητα μερών του σώματος τα οποία αφαιρούνται και δεν συμβάλλουν στο βάρος των σφαγίων. Πράγματι, η ποσότητα αυτή και οι συναφείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις μπορούν να εκτιμηθούν βάσει εμπειρικών τιμών και μπορούν, ως εκ τούτου, να επηρεάσουν τον καθορισμό του κατώτατου ορίου.
77.      Εξάλλου, όπως επισημαίνει η Επιτροπή, η ανωτέρω ερμηνεία της έννοιας του «σφαγίου» δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη, κατά τη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, να επεκτείνουν την υποχρέωση κατοχής άδειας συναρτώντας το κατώτατο όριο με το βάρος των σφαγίων εν ζωή (34) ή καθορίζοντας χαμηλότερο κατώτατο όριο. Στην περίπτωση αυτή, θα πρόκειται για μέτρα ενισχυμένης προστασίας, τα οποία επιτρέπονται βάσει του άρθρου 193 ΣΛΕΕ. Ωστόσο, η Moesgaard Meat επισημαίνει ότι η Δανία δεν έχει θεσπίσει τέτοια αυστηρότερη ρύθμιση.
78.      Επομένως, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο όρος «σφάγιο», κατά την έννοια του παραρτήματος I, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, πρέπει να ερμηνευθεί σύμφωνα με τους ορισμούς του όρου «σφάγιο» και τις ρυθμίσεις για την παρουσίαση, που περιλαμβάνονται στο παράρτημα IV του κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013.
V.      Πρόταση
79.      Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στην υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως ως εξής:
1)      Κατά την εφαρμογή του παραρτήματος I, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2010/75/ΕΕ περί βιομηχανικών εκπομπών, η δυναμικότητα μιας εγκατάστασης πρέπει να εκτιμάται με βάση τους φυσικούς, τεχνικούς ή νομικούς περιορισμούς που τη χαρακτηρίζουν. Εάν η πραγματική παραγωγή μιας εγκατάστασης στην οποία αρχικά δεν είχε χορηγηθεί άδεια υπερβεί στη συνέχεια την εικαζόμενη δυναμικότητα και το εφαρμοστέο κατώτατο όριο_ο φορέας εκμετάλλευσης οφείλει να ενημερώσει αμελλητί την αρμόδια αρχή που είναι υπεύθυνη για την άδεια και η αρχή αυτή οφείλει να λάβει τα αναγκαία περαιτέρω μέτρα.
2)      Η ημερήσια δυναμικότητα μιας εγκατάστασης, κατά την έννοια του παραρτήματος I, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2010/75, πρέπει να προσδιορίζεται με βάση τη μέγιστη δυναμικότητα που μπορεί να επιτευχθεί εντός 24 ωρών, λαμβανομένων υπόψη των φυσικών, τεχνικών ή νομικών περιορισμών όλων των τμημάτων της εγκατάστασης.
3)      Ο όρος «σφάγιο», κατά την έννοια του παραρτήματος I, σημείο 6.4, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2010/75, πρέπει να ερμηνευθεί σύμφωνα με τους ορισμούς του όρου «σφάγιο» και τις ρυθμίσεις για την παρουσίαση, που περιλαμβάνονται στο παράρτημα IV του κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013 για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων.
1      Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γερμανική.
2      Οδηγία 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, περί βιομηχανικών εκπομπών (Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης) (ΕΕ 2010, L 334, σ. 17).
3      ΕΕ 1996, L 257, σ. 26.
4      ΕΕ ειδ. έκδ. 03/001, σ. 129. Η ισχύς της οδηγίας έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2005.
5      ΕΕ 1991, L 268, σ. 69.
6      Στην αρχική απόδοση στη γερμανική γλώσσα της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών, ήτοι της οδηγίας 96/61, χρησιμοποιούνταν επίσης, αντί του όρου «Schlachtkörper», ο όρος «Tierkörper».
7      Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 (ΕΕ 2004, L 139, σ. 55). Οι τροποποιήσεις που έχουν επέλθει στην εν λόγω πράξη, μεταξύ άλλων με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2022/2258 (ΕΕ 2022, L 299, σ. 5), δεν επηρέασαν τον ορισμό της έννοιας του «σφαγίου».
8      Δυστυχώς, τούτο συνάγεται μόνον εμμέσως από την αιτιολογική σκέψη 2 της οδηγίας 2004/41/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για την κατάργηση ορισμένων οδηγιών σχετικών με την υγιεινή των τροφίμων και τους υγειονομικούς όρους για την παραγωγή και διάθεση στην αγορά ορισμένων προϊόντων ζωικής προέλευσης που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση και για την τροποποίηση των οδηγιών 89/662/ΕΟΚ και 92/118/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της απόφασης 95/408/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ 2004, L 157, σ. 36), η οποία, στην απόδοσή της στη γερμανική γλώσσα, φέρει επίσης τον αύξοντα αριθμό 34. Φαίνεται ότι η δημοσίευση της οδηγίας αυτής στην Επίσημη Εφημερίδα πάσχει από σοβαρές πλημμέλειες.
9      Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 922/72, (ΕΟΚ) αριθ. 234/79, (ΕΚ) αριθ. 1037/2001 και (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου (ΕΕ 2013, L 347, σ. 671).
10      Βλ., επίσης, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Guidance on Interpretation and Determination of Capacity under the IPPC Directive (1η έκδοση, Απρίλιος 2007). Βλ., σχετικά με τον περιορισμό της θεωρητικά διαθέσιμης δυναμικότητας, απόφαση της 16ης Δεκεμβρίου 2021, Apollo Tyres (Hungary) (C‑575/20, EU:C:2021:1024, σκέψεις 41 έως 45).
11      Βλ. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Guidance on Interpretation and Determination of Capacity under the IPPC Directive,
τμήμα 3 (1η έκδοση, Απρίλιος 2007).
12      Βλ. σημείο 28 των παρουσών προτάσεων.
13      Βλ. σημείο 29 των παρουσών προτάσεων.
14      Βλ., επίσης, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Guidance on Interpretation and Determination of Capacity under the IPPC Directive, τμήμα 2 (1η έκδοση, Απρίλιος 2007).
15      Βλ. αποφάσεις της 22ας Ιανουαρίου 2009, Association nationale pour la protection des eaux et rivières et Association OABA (C‑473/07, EU:C:2009:30, σκέψη 25), και της 15ης Δεκεμβρίου 2011, Møller(C‑585/10, EU:C:2011:847, σκέψη 29).
16      Βλ. τις προτάσεις μου στην υπόθεση Craeynest κ.λπ. (C‑723/17, EU:C:2019:168, σημεία 84 και 85) καθώς και απόφαση της 26ης Ιουνίου 2019 στην ίδια υπόθεση (EU:C:2019:533, σκέψη 67).
17      Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Reference Document on Best Available Techniques in the Slaughterhouses and Animal By-Products Industries (Μάιος 2005), πίνακας 1.3 (σ. 6).
18      Αποφάσεις της 19ης Σεπτεμβρίου 2000, Linster(C‑287/98, EU:C:2000:468, σκέψη 43), της 9ης Σεπτεμβρίου 2003, Monsanto Agricoltura Italia κ.λπ.(C‑236/01, EU:C:2003:431, σκέψη 72), και της 7ης Σεπτεμβρίου 2022, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Φύση του δικαιώματος διαμονής δυνάμει του άρθρου 20 ΣΛΕΕ) (C‑624/20, EU:C:2022:639, σκέψη 19).
19      Για παράδειγμα, ο αγγλικός όρος «carcase», ο γαλλικός όρος «carcasse» ή ο βουλγαρικός όρος «труп». Αντίστοιχοι όροι χρησιμοποιούνται και στο αυθεντικό αγγλικό, γαλλικό και ρωσικό («туш») κείμενο του παραρτήματος Ι, σημείο 19, τρίτη περίπτωση, στοιχείο αʹ, της Σύμβασης του Aarhus του 1998 για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα περιβάλλοντος (ΕΕ 2005, L 124, σ. 4), η οποία εγκρίθηκε με την απόφαση 2005/370/ΕΚ του Συμβουλίου, της 17ης Φεβρουαρίου 2005 (ΕΕ 2005, L 124, σ. 1), και τέθηκε σε εφαρμογή με την οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών.
20      Ήδη στο Diccionario de la Academia Española του 1826, περιλαμβανόταν, μεταξύ άλλων, ο εξής ορισμός για το «canal»: «Res muerta y abierta despues de sacadas las tripas» (νεκρό ζώο, το οποίο έχει ανοιχθεί, μετά την αφαίρεση των εντόσθιων).
21      Ο όρος αυτός απαρτίζεται, όπως και ο γερμανικός όρος «Schlachtkörper», από τις λέξεις «σφάζω» (slagte) και «σώμα» (Krop).
22      Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Reference Document on Best Available Techniques in the Slaughterhouses and Animal By-Products Industries (Μάιος 2005), πίνακας 1.3 (σ. 6 και 7).
23      Βλ. απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2017, M.A.S. και M.B. (C‑42/17, EU:C:2017:936, σκέψεις 51 έως 56 με περαιτέρω παραπομπές).
24      «Geslachte dieren» (σφαγμένα ζώα) αντί του «karkas» (νεκρό ζώο) στους κανόνες για τη σφαγή. Ωστόσο, ο όρος «karkas» χρησιμοποιείται στην απόδοση στην ολλανδική γλώσσα του παραρτήματος Ι, σημείο 6.5, της οδηγίας περί βιομηχανικών εκπομπών όσον αφορά τις εγκαταστάσεις διάθεσης σφαγίων.
25      «Slaktvikt» (βάρος σφαγής) αντί του «slaktkropp» (σφάγιο) στους κανόνες για τη σφαγή.
26      «трупно месо» (κρέας νεκρών ζώων) αντί του «Кланичен труп» (σφαγμένα ζώα) στους κανόνες για τη σφαγή.
27      «Kapacita porážky» (δυναμικότητα σφαγής) αντί του «jatečně upraveným tělem» (σφάγιο) στους κανόνες για τη σφαγή.
28      «Vágóhidak tevékenysége» (δραστηριότητες σφαγείων) αντί του «hasított test» (τεμαχισμένο σώμα) στους κανόνες για τη σφαγή.
29      «Zmogljivostjo zakola» (δυναμικότητα σφαγής) αντί του «Trup» (νεκρό ζώο) στους κανόνες για τη σφαγή.
30      «Kapacita spracovania zabitých zvierat» (δυναμικότητα επεξεργασίας σφαγμένων ζώων) αντί του «jatočné telo» (σφάγιο) στους κανόνες για τη σφαγή.
31      Αποφάσεις της 27ης Οκτωβρίου 1977, Bouchereau (30/77, EU:C:1977:172, σκέψεις 13 και 14), της 26ης Ιανουαρίου 2021, Hessischer Rundfunk (C‑422/19 και C‑423/19, EU:C:2021:63, σκέψη 65), και της 17ης Ιανουαρίου 2023, Ισπανία κατά Επιτροπής (C‑632/20 P, EU:C:2023:28, σκέψεις 40 έως 42).
32      Αποφάσεις της 22ας Ιανουαρίου 2009, Association nationale pour la protection des eaux et rivières και Association OABA(C‑473/07, EU:C:2009:30, σκέψη 27), και της 15ης Δεκεμβρίου 2011, Møller(C‑585/10, EU:C:2011:847, σκέψη 31).
33      Βλ. απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 2011, Møller (C‑585/10, EU:C:2011:847, σκέψη 37).
34      Για παράδειγμα, η Γερμανία, στο σημείο 7.2.1 της Vierte Verordnung zur Durchführung des Bundesimmissionsschutzgesetzes (Verordnung über genehmigungsbedürftige Anlagen – 4. BImSchV) [τέταρτης κανονιστικής απόφασης για την εφαρμογή του ομοσπονδιακού νόμου περί ελέγχου των εκπομπών (κανονιστικής απόφασης για τις εγκαταστάσεις που πρέπει να κατέχουν άδεια), η οποία δημοσιεύθηκε στις 31 Μαΐου 2017 στην Bundesgesetzblatt I, σ. 1440, όπως τροποποιήθηκε με τη Verordnung (κανονιστική απόφαση) της 12ης Ιανουαρίου 2021, Bundesgesetzblatt I, σ. 69].