62024CJ0253_RES
Cás C-253/24 [Pelavi] (
i
)
Ministero della Giustizia
v
NZ
(iarraidh ar réamhrialú ó Corte di Appello de L’Aquila)
Breithiúnas na Cúirte (an tOchtú Dlísheomra) an 4 Meán Fómhair 2025
((Tarchur chun réamhrialú – Creat-Chomhaontú ETUC, UNICE agus CEEP maidir le hobair ar théarma socraithe – Clásal 4 – Prionsabal an neamhidirdhealaithe – Comhionannas – Cóir chomhionainn san fhostaíocht agus sa tslí bheatha – Giústísí oinigh agus gnáthghiúistísí – Clásal 5 – Bearta arb é is aidhm dóibh cosc a chur ar úsáid mhíchuí conarthaí théarma shocraithe agus iad a phionósú – Treoir 2003/88/CE – Airteagal 7 – Ceart chun tréimhse saoire le pá in aghaidh na bliana – Airteagal 31 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – Nós imeachta um measúnú chun a bheith deimhnithe go cinntitheach mar ghiúistís oinigh – Tarscaoileadh ex lege éileamh a eascraíonn as dualgais giúistís oinigh a rinneadh roimh an nós imeachta measúnaithe – Cailleadh cirt chun tréimhse saoire le pá in aghaidh na bliana a thugtar le dlí an Aontais)
Beartas sóisialta – Creat-Chomhaontú maidir le hobair ar théarma socraithe a thug ETUC, UNICE agus CEEP i gcrích – Treoir 1999/70 – Bearta arb é is aidhm dóibh cosc a chur ar úsáid mhíchuí conarthaí théarma shocraithe – Gearradh pionóis ar mhí-úsáid dá leithéid – Nós imeachta measúnaithe roimh dhearbhú críochnaitheach i bhfeidhmeannas giúistís oinigh – Ceart chun tréimhse saoire le pá in aghaidh na bliana – Reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear d’oibleagáid an ceart chun tréimhse saoire le pá in aghaidh na bliana a eascraíonn a eascraíonn as dualgais giúistís oinigh a rinneadh roimh sin a tharscaoileadh – Do-ghlacthacht
(An Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, Airteagal 31, § 2, Treoir 2003/88/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 7, Treoir 1999/70 ón gComhairle, Iarscríbhinn, Clásail 4(1), agus 5(1))
(Féach míreanna 50-60, 67-79 agus an chuid oibríochtúil)
Résumé
Maidir le tarchur chun réamhrialú ón Corte d’appello di L’Aquila (Cúirt Achomhairc L’Aquila, an Iodáil), soiléiríonn an Chúirt an gaol idir an ceart chun tréimhse saoire le pá in aghaidh na bliana mar a ráthaítear le dlí an Aontais agus an chosaint a thugtar leis an gCreat-Chomhaontú maidir le hobair ar théarma socraithe (
1
), i gcás reachtaíocht náisiúnta lena gceanglaítear ar bhreithiúna oinigh ar mian leo a gcaidrimh fostaíochta ar théarma socraithe a thiontú ina gcaidrimh fostaíochta ar théarma éiginnte cearta áirithe a tharscaoileadh, lena n-áirítear an ceart chun tréimhse saoire le pá in aghaidh na bliana.
Tá an cás seo mar chuid de shraith cásanna le haghaidh réamhrialaithe de chuid na hIodáile a bhaineann le cóir chomhionann idir giúistísí oinigh agus gnáthghiúistísí (
2
). In 2021, thug reachtas na hIodáile isteach, i gcás breithiúna oinigh atá sa tseirbhís cheana féin, an fhéidearthacht a bheith deimhnithe sa phost sin go dtí 70 bliain d’aois, faoi réir an choinníll go n-éiríonn leo sa nós imeachta measúnaithe agus ag an am céanna ceanglas a bhunú gach éileamh eile a eascraíonn as a gcaidreamh fostaíochta oinigh roimhe sin a tharscaoileadh (
3
). Tá an nós imeachta sin ceaptha an oibleagáid a eascraíonn as Clásal 5(1) den Chreat-Chomhaontú a chur chun feidhme, eadhon, bearta éifeachtacha a ghlacadh chun mí-úsáid conarthaí ar théarma socraithe i ndiaidh a chéile a chosc agus pionós a ghearradh ina leith.
Ón 14 Feabhra 2001 i leith, tá NZ ina breitheamh oinigh ag Tribunale di Vasto (Cúirt Vasto, an Iodáil) mar aon le bheith ina dlíodóir. Sa phost sin, ní bhfuair sí aon íocaíocht le linn laethanta saoire breithiúnacha, murab ionann agus gnáthghiúistísí, a bhí i dteideal tréimhse saoire le pá. Cuireadh síneadh le feidhmeannas NZ agus rinneadh í a athnuachan sa phost sin gach 4 bliana, go dtí an 13 Nollaig 2022, dáta an deimhnithe deiridh ina post.
Ós rud é gur fhulaing NZ cóir neamhdhleathach maidir lena luach saothair as a cuid dualgas roimh an deimhniú sin, thug NZ caingean i gcoinne a fhostóra, an Ministero della Giustizia (an Roinn Dlí agus Cirt, an Iodáil), ag iarraidh cóir eacnamaíoch agus dhlíthiúil a fháil arb ionann é leis an gceart atá ag oibrithe a bhfuil feidhmeanna comhionanna acu sa Roinn sin, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann sé le saoire bhliantúil. Sheas an chúirt chéadchéime leis an gcaingean sin go páirteach. Rinne an Roinn Dlí agus Cirt achomharc i gcoinne an chinnidh sin chuig Corte d’appello di L’Aquila (Cúirt Achomhairc L’Aquila), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, agus í den tuairim, inter alia, nach raibh aon chuspóir leis an díospóid, ós rud é gurb é atá i gceist le deimhniú NZ ina post ag deireadh an nós imeachta measúnaithe gach éileamh eile a eascraíonn as a caidreamh fostaíochta oinigh roimhe sin a tharscaoileadh.
Sna himthosca sin, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir le comhoiriúnacht an tarscaoilte ex lege sin le clásail 4 agus 5 den Chreat-Chomhaontú, le hAirteagal 7 de Threoir 2003/88 (
4
) agus Airteagal 31 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), a bhaineann go sonrach leis an gceart chun tréimhse saoire le pá in aghaidh na bliana.
Breithniú na Cúirte
Tar éis di a cásdlí maidir le bearta arb é is aidhm dóibh cosc a chur ar úsáid mhíchuí conarthaí théarma shocraithe agus iad a phionósú a mheabhrú (
5
), measann an Chúirt gurb é atá i gceist le hiarratas ar rannpháirtíocht sa nós imeachta measúnaithe ná an ceart chun tréimhse saoire le pá in aghaidh na bliana a tharscaoileadh don tréimhse roimh an dearbhú críochnaitheach, ceart a ráthaítear le hAirteagal 7 de Threoir 2003/88 agus le hAirteagal 31(2) den Chairt. Dar le Rialtas na hIodáile, is é atá i gceist leis an gceart sin a tharscaoileadh ná comaoin ar an dearbhú críochnaitheach i bhfeidhmeannas giúistís oinigh, ós rud é nach dtugtar ach mionsheans go ndéanfaí buanchaidreamh fostaíochta den chaidreamh fostaíochta roimhe sin mar thoradh ar rath a bheith ar dhuine sa nós imeachta measúnaithe, ach go n-eascraíonn an deis as go leanfaí ar aghaidh go hiarbhír leis an gcaidreamh fostaíochta sin. Anuas air sin, féadfar, leis an oibleagáid sin, idirdhealú droim ar ais a sheachaint i gcoinne gnáthghiúistísí a bhfuil feidhm iomlán ag prionsabail na hearcaíochta iomaíche agus na feidhme breithiúnaí eisiaiche maidir leo.
Go deimhin, fágtar – le nós imeachta earcaíochta trí chomórtas atá forchoimeádta do phoist ghnáthghiúistísí amháin chun críocha an ghiúistíseacht a rochtain, rud nach mbaineann le hearcú giúistísí oinigh – gur féidir na cearta ar fad a thugtar do ghnáthghiúistísí a shéanadh ar na giúistísí oinigh sin. Mar sin féin, cé go bhféadfadh bonn cirt a bheith le difríochtaí áirithe sa chóir mar gheall ar na difríochtaí sna cáilíochtaí is gá agus mar gheall ar chineál na gcúraimí nach mór do ghnáthghiúistísí freagracht a ghlacadh ina leith, ní féidir glacadh le haon eisiamh ar gach ceart chun tréimhse saoire le pá i leith giúistísí oinigh i bhfianaise Chlásal 4 den Chreat-Chomhaontú.
Go bunúsach, tá an ceart sin in Airteagal 7(1) de Threoir 2003/88. Ina theannta sin, ón gceart sin a bheith ann as a stuaim féin, is de chineál éigeantach agus neamhchoinníollach araon an ceart sin chun tréimhse saoire le pá in aghaidh na bliana, a chumhdaítear in Airteagal 31(2) den Chairt, ós rud é nach bhféachtar leis an bhforáil sin go ndéanfaí foráil ar leith don cheart sin le dlí an Aontais ná leis an dlí náisiúnta. Dá bhrí sin, is leor an fhoráil sin inti féin chun ceart a thabhairt d’oibrithe, ar féidir a agairt mar sin i ndíospóid idir iad agus a bhfostóir i gcás a chumhdaítear le dlí an Aontais agus, dá bhrí sin, a thagann faoi raon feidhme na Cairte.
Dá bhrí sin, cuirtear cosc le Clásal 4 den Chreat-Chomhaontú, le hAirteagal 7 de Threoir 2003/88 agus le hAirteagal 31(2) den Chairt, ar reachtaíocht náisiúnta lena n-eisiatar, i gcás giúistísí oinigh i gcás inchomparáide, aon éileamh ar chúiteamh a íoc le linn na tréimhse saoire ar lena linn a cuireadh gníomhaíochtaí breithiúnacha ar fionraí, murab ionann agus an méid a fhoráiltear ann do ghnáthghiúistísí.
Dá bhrí sin, ar thaobh amháin, d’fhonn na coinníollacha a leagtar síos le Clásal 5(1) den Chreat-Chomhaontú a chomhlíonadh, ní mór a fhoráil le reachtaíocht náisiúnta – i gcás mí-úsáid conarthaí fostaíochta ar théarma socraithe i ndiaidh a chéile – do ráthaíochtaí éifeachtacha chun pionós a ghearradh ar an mí-úsáid sin agus deireadh a chur leis na hiarmhairtí, ós rud é, i bprionsabal, gur pionós éifeachtach ar mhí-úsáid den sórt sin é an caidreamh fostaíochta ar théarma socraithe a thiontú ina chaidreamh fostaíochta ar feadh tréimhse éiginnte. Ar an taobh eile, is ionann an ceart chun tréimhse saoire le pá in aghaidh na bliana agus ceart suibiachtúil an uile oibrí, a dheonaítear dó ar bhealach éigeantach agus neamhchoinníollach le dlí an Aontais.
I bhfianaise na ngnéithe sin, ní fhéadfaí an Creat-Chomhaontú a léiriú sa chaoi go bhféadfadh sé go bhféadfaí an t-oibrí – lena mbaineann ceart a thugtar dó le dlí an Aontais bhun Chlásal 4 den Chomhaontú sin – a chur faoi cheangal ceart dá leithéid sin a tharscaoileadh trí bheart a bheith á chur i bhfeidhm ag Ballstát chun mí-úsáid conarthaí fostaíochta ar théarma socraithe i ndiaidh a chéile a phionósú agus chun deireadh a chur leis na hiarmhairtí a ghabhann léi.
(
i
)	Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.
(
1
)	An creat-chomhaontú atá san Iarscríbhinn a ghabhann le Treoir 1999/70/CE ón gComhairle an 28 Meitheamh 1999 maidir leis an gCreat-Chomhaontú maidir le hobair ar théarma socraithe a thug ETUC, UNICE agus CEEP i gcrích (IO 1999, L 175, lch 43, ‘an Creat-Chomhaontú’).
(
2
)	Féach, go háirite, Breithiúnais an 16 Iúil 2020, Governo della Repubblica italiana (Stádas giúistísí na hIodáile) (C-658/18, EU:C:2020:572), an 7 Aibreán 2022, Ministero della Giustizia agus páirtithe eile (Stádas giúistísí na hIodáile) (C-236/20, EU:C:2022:263), agus an 27 Meitheamh 2024, Peigli (C-41/23, EU:C:2024:554)
(
3
)	Le hAirteagal 29 de decreto legislativo n. 116 - Riforma organica della magistratura onoraria e altre disposizioni sui giudici di pace, nonché disciplina transitoria relativa ai magistrati onorari in servizio, a norma della legge 28 aprile 2016, n. 57 (Foraithne Reachtach Uimh. 116, maidir le leasú orgánach na ngiúistísí oinigh agus forálacha eile i ndáil le giúistísí síochána, agus le córas idirthréimhseach a bhaineann leis na giúistísí oinigh atá i mbun seirbhíse faoi láthair, i gcur chun feidhme Dhlí Uimh. 57 an 28 Aibreán 2016), an 13 Iúil 2017 (GURI Uimh. 177, an 31 Iúil 2017, lch. 1’) arna leasú le legge n. 234 [Dlí Uimh. 234] - Bilancio di previsione dello Stato per l’anno finanziario 2022 e bilancio pluriennale per il triennio 2022-2024 (Dlí Uimh. 234 maidir le réamh-mheastachán an Stáit le haghaidh na bliana fioscaí 2022 agus réamh-mheastachán 2022-2024), an 30 Nollaig 2021 (GURI Uimh. 310 an 31 Nollaig 2021, lch. 1).
(
4
)	Treoir 2003/88/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 a bhaineann le gnéithe áirithe i ndáil le heagrú ama oibre (IO 2003 L 299, lch 9).
(
5
)	Féach, go háirithe, breithiúnas an 8 Bealtaine 2019, Rossato agus Conservatorio di Musica F.A. Bonporti, C-494/17, EU:C:2019:387, míreanna 39 go 43 agus 45).