62023CJ0753
ARREST VAN HET HOF (Tiende kamer)
27 februari 2025 (
*1
)
„Prejudiciële verwijzing – Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht – Tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden – Richtlijn 2001/55/EG – Artikelen 8 en 11 – Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 – Opeenvolgende aanvragen van een verblijfstitel met het oog op het verlenen van tijdelijke bescherming in verschillende lidstaten – Behandeling van het volgende verzoek – Recht op een doeltreffende voorziening in rechte”
In zaak C‑753/23 [Krasiliva] (
i
),
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Nejvyšší správní soud (hoogste bestuursrechter, Tsjechië) bij beslissing van 30 november 2023, ingekomen bij het Hof op 7 december 2023, in de procedure
A. N.
tegen
Ministerstvo vnitra,
wijst
HET HOF (Tiende kamer),
samengesteld als volgt: D. Gratsias, kamerpresident, I. Jarukaitis, president van de Vierde kamer, en Z. Csehi (rapporteur), rechter,
advocaat-generaal: M. Szpunar,
griffier: A. Calot Escobar,
gezien de stukken,
gelet op de opmerkingen van:
–
de Tsjechische regering, vertegenwoordigd door M. Smolek, A. Edelmannová, en J. Vláčil als gemachtigden,
–
de Griekse regering, vertegenwoordigd door G. Karipsiadis en T. Papadopoulou als gemachtigden,
–
de Europese Commissie, vertegenwoordigd door A. Azéma, A. Katsimerou en M. Salyková als gemachtigden,
gelet op de beslissing, de advocaat-generaal gehoord, om de zaak zonder conclusie te berechten,
het navolgende
Arrest
1
Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 8, lid 1, en artikel 11 van richtlijn 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van deze personen (PB 2001, L 212, blz. 12), en van artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: „Handvest”).
2
Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen A. N., een Oekraïense staatsburger, en het Ministerstvo vnitra (ministerie van Binnenlandse Zaken, Tsjechië) over de verlening van een verblijfstitel in het kader van de tijdelijke bescherming waarin richtlijn 2001/55 voorziet.
Toepasselijke bepalingen
Unierecht
Richtlijn 2001/55
3
Artikel 1 van richtlijn 2001/55 bepaalt:
„Deze richtlijn beoogt minimumnormen vast te stellen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden uit derde landen die niet naar hun land van oorsprong kunnen terugkeren en een evenwicht te bevorderen tussen de inspanningen van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van ontheemden.”
4
Artikel 5, leden 1 tot en met 3, van deze richtlijn bepaalt:
„1.   De massale toestroom van ontheemden wordt vastgesteld bij een besluit van de Raad [van de Europese Unie] dat met gekwalificeerde meerderheid van stemmen wordt genomen op voorstel van de [Europese] Commissie, die tevens elk verzoek van een lidstaat om de Raad een voorstel voor te leggen, onderzoekt.
2.   Het voorstel van de Commissie omvat ten minste:
a)
de omschrijving van de specifieke groepen personen waarop de tijdelijke bescherming van toepassing is;
b)
de datum waarop de regeling inzake tijdelijke bescherming ingaat;
c)
een raming van de omvang van de verplaatsingen van [de] ontheemden.
3.   Het besluit van de Raad heeft tot gevolg dat de ontheemden waarop het betrekking heeft in alle lidstaten tijdelijke bescherming krijgen, overeenkomstig de bepalingen van deze richtlijn. Het besluit omvat ten minste:
a)
een omschrijving van de specifieke groepen personen waarop de tijdelijke bescherming van toepassing is;
b)
de datum waarop de tijdelijke bescherming ingaat;
c)
informatie van de lidstaten over hun opvangcapaciteit;
d)
informatie van de Commissie, [Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Vluchtelingen (UNHCR)] en andere bevoegde internationale organisaties.”
5
Artikel 8 van die richtlijn luidt als volgt:
„1.   De lidstaten nemen de nodige maatregelen opdat de begunstigden voor de volledige duur van de tijdelijke bescherming over verblijfstitels beschikken. Hiertoe worden documenten of andere, gelijkwaardige bewijsstukken verstrekt.
2.   Ongeacht de duur van de in lid 1 bedoelde verblijfstitels kan de behandeling die de lidstaten de begunstigden van tijdelijke bescherming geven, niet slechter zijn dan die welke in de artikelen 9 tot en met 16 is omschreven.
3.   De lidstaten kennen, indien nodig, personen die met het oog op tijdelijke bescherming op hun grondgebied zullen worden toegelaten, elke faciliteit toe om de vereiste visa te verkrijgen, waaronder transitvisa. De formaliteiten moeten wegens de noodsituatie zo veel mogelijk worden beperkt. Visa moeten gratis zijn of de kosten moeten zo veel mogelijk worden beperkt.”
6
Artikel 11 van diezelfde richtlijn luidt:
„Een lidstaat neemt een persoon die op zijn grondgebied tijdelijke bescherming geniet terug indien de persoon in kwestie tijdens de periode die door het besluit van de Raad zoals bedoeld in artikel 5 wordt bestreken, zonder toestemming op het grondgebied van een andere lidstaat verblijft of daar tracht binnen te komen. De lidstaten kunnen op basis van een bilaterale overeenkomst besluiten dat deze bepaling niet van toepassing is.”
7
Artikel 28 van richtlijn 2001/55 noemt de gevallen waarin de lidstaten de in die richtlijn bedoelde personen tijdelijke bescherming in de zin van deze richtlijn kunnen weigeren.
8
Artikel 29 van deze richtlijn bepaalt:
„Personen die door een lidstaat van het genot van tijdelijke bescherming of gezinshereniging uitgesloten zijn, kunnen in de betrokken lidstaat beroep instellen.”
Uitvoeringsbesluit 2022/382
9
De overwegingen 15 en 16 van uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 van de Raad van 4 maart 2022 tot vaststelling van het bestaan van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne in de zin van artikel 5 van richtlijn 2001/55, en tot invoering van tijdelijke bescherming naar aanleiding daarvan (PB 2022, L 71, blz. 1), luiden als volgt:
„(15)
De lidstaten zijn in een verklaring overeengekomen dat zij artikel 11 van [richtlijn 2001/55] niet zullen toepassen.
(16)
In de huidige situatie is tijdelijke bescherming het meest geschikte instrument. Gezien de buitengewone en uitzonderlijke situatie, met inbegrip van de militaire invasie van Oekraïne door de Russische Federatie en de omvang van de massale toestroom van ontheemden, moet tijdelijke bescherming het mogelijk maken dat ontheemden in de gehele [Europese] Unie geharmoniseerde rechten genieten die een passend beschermingsniveau bieden. De invoering van tijdelijke bescherming zal naar verwachting ook de betrokken lidstaten ten goede komen, aangezien de rechten waarmee tijdelijke bescherming gepaard gaat, het voor die ontheemden minder noodzakelijk maken onmiddellijk om internationale bescherming te verzoeken; door de formaliteiten tot een minimum te beperken, vanwege de urgentie van de situatie, kan het risico worden beperkt dat hun asielstelsels overbelast raken. Bovendien hebben Oekraïense onderdanen, als reizigers voor wie geen visumplicht geldt, het recht zich vrij binnen de Unie te verplaatsen nadat zij voor een periode van 90 dagen tot het grondgebied zijn toegelaten. Op basis daarvan kunnen zij kiezen in welke lidstaat zij de rechten willen genieten die verbonden zijn aan tijdelijke bescherming en kunnen zij zich voegen bij hun familie en vrienden in de aanzienlijke diasporanetwerken die momenteel in de Unie bestaan. Dat zal in de praktijk bevorderlijk zijn voor een evenwicht tussen de inspanningen van lidstaten, waardoor de druk op de nationale opvangstelsels wordt verminderd. Zodra een lidstaat overeenkomstig [richtlijn 2001/55] een verblijfsvergunning heeft afgegeven, moet de persoon die tijdelijke bescherming geniet, hoewel die het recht heeft om gedurende 90 dagen binnen een periode van 180 dagen binnen de Unie te reizen, alleen in de lidstaat die de verblijfsvergunning heeft afgegeven, aanspraak kunnen maken op de uit tijdelijke bescherming voortvloeiende rechten. Dat mag geen afbreuk doen aan de mogelijkheid voor een lidstaat om op enig moment een verblijfstitel af te geven aan personen die uit hoofde van dit besluit tijdelijke bescherming genieten.”
10
Artikel 1 van dit uitvoeringsbesluit bepaalt:
„Vastgesteld is dat er een massale toestroom in de Unie is van ontheemde personen die Oekraïne hebben moeten verlaten als gevolg van een gewapend conflict.”
11
Artikel 2, lid 1, onder a), van dat uitvoeringsbesluit luidt:
„Dit besluit is van toepassing op de volgende categorieën van personen die sinds 24 februari 2022 ontheemd zijn geraakt als gevolg van de militaire invasie door de Russische strijdkrachten die op die datum begon:
a)
Oekraïense onderdanen die vóór 24 februari 2022 in Oekraïne verbleven”.
Tsjechisch recht
Wet nr. 221/2003 betreffende de tijdelijke bescherming van vreemdelingen
12
Richtlijn 2001/55 is in Tsjechisch recht omgezet bij zákon č. 221/2003 Sb., o dočasné ochraně cizincě (wet nr. 221/2003 betreffende de tijdelijke bescherming van vreemdelingen).
13
Artikel 1 van deze wet, met als opschrift „Onderwerp”, bepaalt:
„(1)   Deze wet regelt:
a)
de voorwaarden voor toegang tot en verblijf op het grondgebied van de Tsjechische Republiek (hierna: ‚grondgebied’) voor vreemdelingen met het oog op het verlenen van tijdelijke bescherming, alsmede de voorwaarden voor hun vertrek van het grondgebied;
b)
de procedure voor het verlenen en intrekken van een verblijfsrecht met het oog op het verlenen van tijdelijke bescherming (hierna: ‚verblijfsrecht met het oog op tijdelijke bescherming’);
[…]
[…]”
„Oekraïne”-wet
14
Zákon č. 65/2022 Sb., o některých opatřeních v souvislosti s ozbrojeným konfliktem na území Ukrajiny vyvolaným invazi vojsk Ruské federace (wet nr. 65/2022 betreffende bepaalde maatregelen in verband met het gewapend conflict op het grondgebied van Oekraïne dat wordt veroorzaakt door de invasie van Russische troepen), in de versie die van toepassing is op het hoofdgeding (hierna: „Oekraïne”-wet), bepaalt in artikel 2 dat „onder ‚tijdelijke bescherming’ […] het recht [wordt] verstaan om op het grondgebied van de Tsjechische Republiek te verblijven op grond van wet [nr. 221/2003] betreffende de tijdelijke bescherming van vreemdelingen […]”.
15
Artikel 4 van de „Oekraïne”-wet, met als opschrift „Procedure voor tijdelijke bescherming”, bepaalt in lid 3:
„Tenzij in deze wet anders is bepaald, wordt de verlening van tijdelijke bescherming krachtens deze wet geregeld door wet [nr. 221/2003] betreffende de tijdelijke bescherming van vreemdelingen.”
16
Artikel 5, leden 1 en 2, van de „Oekraïne”-wet bepaalt:
„(1)   Een verzoek om tijdelijke bescherming is niet-ontvankelijk indien het:
a)
niet persoonlijk wordt ingediend;
b)
wordt ingediend door een vreemdeling die niet in artikel 3 wordt genoemd;
c)
wordt ingediend door een vreemdeling die in een andere lidstaat van de Unie om tijdelijke of internationale bescherming heeft verzocht;
d)
wordt ingediend door een vreemdeling die tijdelijke of internationale bescherming geniet in een andere lidstaat van de Unie, of
e)
wordt ingediend door een vreemdeling die burger is van de Unie of van een staat die gebonden is door een met de Unie gesloten internationaal verdrag dat hem een recht van vrij verkeer verleent dat gelijkwaardig is aan dat van de burgers van de Unie of van een staat die gebonden is door de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte [van 2 mei 1992 (PB 1994, L 1, blz. 3)].
(2)   In geval van niet-ontvankelijkheid wordt het verzoek van de vreemdeling afgewezen door het ministerie van Binnenlandse Zaken of door de Tsjechische politie, die hem in kennis stelt van de grond voor niet-ontvankelijkheid, waarbij rechterlijke toetsing is uitgesloten.”
Hoofdgeding en prejudiciële vragen
17
Op 15 juli 2022 is A. N., een Oekraïense staatsburger, het grondgebied van de Unie binnengekomen. Op 19 juli 2022 heeft zij in Duitsland om tijdelijke bescherming verzocht. Twee maanden later, op 20 september 2022, heeft zij in Tsjechië een soortgelijk verzoek ingediend. Dit laatste verzoek is door het ministerie van Binnenlandse Zaken niet-ontvankelijk verklaard, met name op grond dat A. N. in een andere lidstaat tijdelijke bescherming had aangevraagd of verkregen.
18
A. N. heeft tegen deze afwijzing beroep ingesteld bij de Městský soud v Praze (rechter voor de stad Praag, Tsjechië). Deze rechter heeft in de eerste plaats geoordeeld dat hij bevoegd was om kennis te nemen van dat beroep, ongeacht het feit dat de relevante nationale regeling uitsluit dat het besluit waarbij een verzoek om tijdelijke bescherming niet-ontvankelijk wordt verklaard, door een rechter wordt getoetst. De Městský soud v Praze was van oordeel dat het recht op een dergelijk beroep voortvloeide uit artikel 29 van richtlijn 2001/55, gelezen in het licht van artikel 47 van het Handvest.
19
In de tweede plaats heeft de Městský soud v Praze vastgesteld dat A. N. weliswaar in Duitsland om tijdelijke bescherming had verzocht, maar die bescherming tot op heden niet had verkregen, en dat richtlijn 2001/55 voorts niet bepaalde dat een dergelijk verzoek kon worden afgewezen op grond dat eerder in een andere lidstaat een aanvraag voor tijdelijke bescherming was ingediend. De gronden voor uitsluiting van een persoon van de tijdelijke bescherming zijn namelijk uitputtend genoemd in artikel 28 van richtlijn 2001/55, met als gevolg dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde nationale regeling niet in overeenstemming is met het Unierecht. Om deze redenen heeft de Městský soud v Praze het beroep van A. N. toegewezen, het besluit van het ministerie van Binnenlandse Zaken nietig verklaard en de zaak terugverwezen naar het ministerie van Binnenlandse Zaken.
20
Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft tegen dit vonnis cassatieberoep ingesteld bij de Nejvyšší správní soud (hoogste bestuursrechter, Tsjechië), de verwijzende rechter. Volgens het ministerie staat het aan de lidstaat waar een persoon om tijdelijke bescherming heeft verzocht, om over dat verzoek te beslissen. Het is namelijk niet mogelijk deze bescherming in verschillende lidstaten te genieten. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken valt de in het hoofdgeding aan de orde zijnde situatie niet binnen de werkingssfeer van artikel 28 van richtlijn 2001/55. De bepaling van nationaal recht volgens welke een verzoek als dat van A. N. niet-ontvankelijk is, is van toepassing op situaties die niet onder deze richtlijn vallen.
21
Daarop heeft de Nejvyšší správní soud de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen:
„1)
Verzet artikel 8, lid 1, van richtlijn [2001/55], mede gelet op de door de lidstaten gemaakte afspraak om artikel 11 van deze richtlijn niet toe te passen, zich tegen een nationale regeling volgens welke een aanvraag voor een verblijfstitel, die wordt afgegeven met het oog op het toekennen van tijdelijke bescherming, niet-ontvankelijk is wanneer de betrokken vreemdeling in een andere lidstaat een verblijfstitel heeft aangevraagd of wanneer in een andere lidstaat reeds een verblijfstitel aan deze vreemdeling is afgegeven?
2)
Heeft een persoon die tijdelijke bescherming geniet overeenkomstig richtlijn [2001/55] recht op een doeltreffende voorziening in rechte krachtens artikel 47 van het [Handvest] wanneer door een lidstaat geen verblijfstitel wordt afgegeven in de zin van artikel 8, lid 1, van voornoemde richtlijn?”
Beantwoording van de prejudiciële vragen
Eerste vraag
22
Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55 aldus moet worden uitgelegd dat het zich verzet tegen een nationale regeling op grond waarvan de afgifte van een in die bepaling bedoelde verblijfstitel wordt geweigerd aan een persoon die de tijdelijke bescherming geniet als bedoeld in uitvoeringsbesluit 2022/382, wanneer deze persoon reeds een dergelijke verblijfstitel in een andere lidstaat heeft aangevraagd. Hij vraagt zich in dit verband bovendien af wat de draagwijdte is van de in het kader van de vaststelling van uitvoeringsbesluit 2022/382 tussen de lidstaten gemaakte afspraak om artikel 11 van richtlijn 2001/55 niet toe te passen.
23
Overeenkomstig artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55 nemen de lidstaten de nodige maatregelen opdat de begunstigden voor de volledige duur van de tijdelijke bescherming over verblijfstitels beschikken. Hiertoe worden volgens die bepaling documenten of andere, gelijkwaardige bewijsstukken verstrekt.
24
Zoals is bepaald in artikel 1 beoogt richtlijn 2001/55 minimumnormen vast te stellen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden uit derde landen die niet naar hun land van oorsprong kunnen terugkeren en een evenwicht te bevorderen tussen de inspanningen van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van ontheemden (arrest van 19 december 2024, Kaduna, C‑244/24 en C‑290/24, EU:C:2024:1038, punt 81).
25
Krachtens artikel 5 van richtlijn 2001/55 wordt de massale toestroom van ontheemden vastgesteld bij een besluit van de Raad dat met gekwalificeerde meerderheid van stemmen wordt genomen op voorstel van de Commissie. Dit besluit is met name gebaseerd op het onderzoek van de situatie, de omvang van de verplaatsingen van ontheemden en op de beoordeling of het wenselijk is dat de tijdelijke bescherming in werking wordt gesteld, rekening houdende met mogelijkheden van spoedhulp en maatregelen ter plaatse of de ontoereikendheid daarvan. Genoemd besluit heeft tot gevolg dat de tijdelijke bescherming in alle door richtlijn 2001/55 gebonden lidstaten ten aanzien van de in dat besluit beschreven specifieke groepen personen ingaat vanaf de in dat besluit vastgestelde datum (arrest van 19 december 2024, Kaduna, C‑244/24 en C‑290/24, EU:C:2024:1038, punt 83).
26
De Raad heeft op grondslag van artikel 5 van richtlijn 2001/55 op 4 maart 2022 uitvoeringsbesluit 2022/382 vastgesteld, waarbij werd geconstateerd dat er sprake was van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne. Het uitvoeringsbesluit is op dezelfde dag in werking getreden, met als gevolg dat vanaf die datum de verplichte tijdelijke bescherming ten gunste van de in artikel 2 van dat uitvoeringsbesluit genoemde categorieën personen inging, met name voor Oekraïense onderdanen die vóór 24 februari 2022 in Oekraïne verbleven (zie in die zin arrest van 19 december 2024, Kaduna, C‑244/24 en C‑290/24, EU:C:2024:1038, punt 84).
27
Bovendien blijkt uit overweging 16 van uitvoeringsbesluit 2022/382 dat Oekraïense onderdanen, als reizigers voor wie geen visumplicht geldt, het recht hebben zich vrij binnen de Unie te verplaatsen nadat zij voor een periode van 90 dagen tot het grondgebied zijn toegelaten en dat zij kunnen kiezen in welke lidstaat zij de rechten willen genieten die verbonden zijn aan tijdelijke bescherming.
28
Gelet op een en ander moet worden vastgesteld dat personen die behoren tot de in artikel 2 van uitvoeringsbesluit 2022/382 bedoelde categorieën, het recht hebben zich tot de autoriteiten van de lidstaat van hun keuze te wenden om een verblijfstitel als bedoeld in artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55 te verkrijgen.
29
Hieruit volgt dat wanneer een persoon die tijdelijke bescherming geniet, in een eerste lidstaat een verblijfstitel heeft aangevraagd op grond van artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55, maar deze nog niet heeft verkregen, en zich vervolgens naar een tweede lidstaat begeeft en daar een soortgelijke aanvraag indient, de tweede lidstaat die aanvraag niet niet-ontvankelijk kan verklaren op de enkele grond dat in de eerste lidstaat reeds een aanvraag is ingediend. Het staat dus aan de tweede lidstaat om na te gaan of het bij hem ingediende verzoek gegrond is.
30
Het staat de autoriteiten van een lidstaat evenwel vrij om in het kader van de behandeling van een dergelijke aanvraag na te gaan of de personen die een verblijfstitel als bedoeld in artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55 aanvragen, behoren tot de in artikel 2 van uitvoeringsbesluit 2022/382 bedoelde categorieën van personen en tijdelijke bescherming genieten, en of zij reeds een verblijfstitel in een andere lidstaat hebben verkregen.
31
Aangezien de verwijzende rechter zich, om de eerste vraag te kunnen beantwoorden, ook afvraagt wat de betekenis is van de in overweging 15 van uitvoeringsbesluit 2022/382 in herinnering gebrachte verklaring van de lidstaten om artikel 11 van richtlijn 2001/55 niet toe te passen, moet bovendien worden opgemerkt dat een lidstaat krachtens dit artikel een persoon die op zijn grondgebied tijdelijke bescherming geniet, terugneemt indien de persoon in kwestie tijdens de periode die door de tijdelijke bescherming wordt bestreken, zonder toestemming op het grondgebied van een andere lidstaat verblijft of daar tracht binnen te komen.
32
Zoals blijkt uit de in het vorige punt bedoelde verklaring van de lidstaten, is dat artikel niet van toepassing op personen die tijdelijke bescherming genieten en binnen de werkingssfeer van uitvoeringsbesluit 2022/382 vallen. Overigens blijkt uit overweging 16 van uitvoeringsbesluit 2022/382 dat Oekraïense onderdanen, als reizigers voor wie geen visumplicht geldt, het recht hebben zich vrij binnen de Unie te verplaatsen nadat zij voor een periode van 90 dagen tot het grondgebied zijn toegelaten om, met name te kiezen in welke lidstaat zij de rechten willen genieten die verbonden zijn aan tijdelijke bescherming. Artikel 11 is dus niet relevant voor het antwoord op de eerste vraag.
33
Gelet op een en ander dient op de eerste vraag te worden geantwoord dat artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55 aldus moet worden uitgelegd dat het zich verzet tegen een nationale regeling op grond waarvan de afgifte van een verblijfstitel wordt geweigerd aan een persoon die de tijdelijke bescherming geniet als bedoeld in uitvoeringsbesluit 2022/382, wanneer deze persoon reeds een dergelijke titel in een andere lidstaat heeft aangevraagd maar deze nog niet heeft verkregen.
Tweede vraag
34
Met zijn tweede vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55, gelezen in het licht van artikel 47 van het Handvest, aldus moet worden uitgelegd dat een persoon die krachtens deze richtlijn tijdelijke bescherming geniet, recht heeft op een doeltreffende voorziening in rechte tegen een besluit waarbij een aanvraag tot afgifte van een verblijfstitel in de zin van dat artikel 8 niet-ontvankelijk wordt verklaard.
35
Overeenkomstig vaste rechtspraak veronderstelt de erkenning van het recht op een doeltreffende voorziening in rechte in een bepaald geval dat de persoon die dit recht inroept, zich beroept op door het Unierecht gewaarborgde rechten of vrijheden (zie in die zin arrest van 29 juli 2024, protectus, C‑185/23, EU:C:2024:657, punt 71).
36
Zoals in wezen blijkt uit de punten 23 tot en met 26 van het onderhavige arrest, heeft het krachtens artikel 5 van richtlijn 2001/55 vastgestelde besluit van de Raad tot gevolg dat in alle lidstaten tijdelijke bescherming wordt geboden ten aanzien van de specifieke groepen van personen die in dat besluit worden beschreven. Krachtens artikel 8, lid 1, van deze richtlijn moeten de lidstaten de nodige maatregelen nemen om deze personen in staat te stellen voor de volledige duur van deze bescherming over verblijfstitels te beschikken en hiertoe documenten of andere gelijkwaardige bewijsstukken af te geven. Bijgevolg vormt het recht van die personen op een verblijfstitel en op overlegging van bewijsstukken dienaangaande een door de rechtsorde van de Unie gewaarborgd recht.
37
Bijgevolg vereist artikel 47 van het Handvest dat een doeltreffende voorziening in rechte kan worden ingesteld tegen een besluit waarbij een aanvraag voor een verblijfstitel die overeenkomstig artikel 8, lid 1, van die richtlijn is ingediend door een persoon die tijdelijke bescherming geniet in de zin van richtlijn 2001/55, niet-ontvankelijk wordt verklaard.
38
In dit verband zij eraan herinnerd dat artikel 47 van het Handvest een herbevestiging van het beginsel van effectieve rechterlijke bescherming vormt. Dit artikel volstaat op zich en hoeft niet te worden gepreciseerd door bepalingen van Unierecht of van nationaal recht om particulieren een recht te verlenen dat als zodanig kan worden ingeroepen. Bijgevolg kan dit niet anders liggen voor artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55 (zie naar analogie arrest van 4 oktober 2024, Ministerstvo vnitra České republiky, Odbor azylové a migrační politiky, C‑406/22, EU:C:2024:841, punt 86 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
39
Aan deze uitlegging wordt overigens niet afgedaan door het feit dat artikel 29 van richtlijn 2001/55 uitsluitend voor personen die in een lidstaat van het genot van tijdelijke bescherming of gezinshereniging uitgesloten zijn, uitdrukkelijk voorziet in de mogelijkheid om in de betrokken lidstaat beroep in te stellen. Zoals blijkt uit de overwegingen in de punten 35 tot en met 38 van het onderhavige arrest, kan uit dat artikel immers niet a contrario worden afgeleid dat alleen deze personen toegang tot dergelijke rechtsmiddelen zouden moeten hebben.
40
Gelet op een en ander moet op de tweede vraag worden geantwoord dat artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55, gelezen in het licht van artikel 47 van het Handvest, aldus moet worden uitgelegd dat een persoon die krachtens deze richtlijn tijdelijke bescherming geniet, recht heeft op een doeltreffende voorziening in rechte tegen een besluit waarbij een aanvraag tot afgifte van een verblijfstitel in de zin van dat artikel 8 niet-ontvankelijk wordt verklaard.
Kosten
41
Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.
Het Hof (Tiende kamer) verklaart voor recht:
1)
Artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van deze personen
moet aldus worden uitgelegd dat
het zich verzet tegen een nationale regeling op grond waarvan de afgifte van een verblijfstitel wordt geweigerd aan een persoon die de tijdelijke bescherming geniet als bedoeld in uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 van de Raad van 4 maart 2022 tot vaststelling van het bestaan van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne in de zin van artikel 5 van richtlijn 2001/55, en tot invoering van tijdelijke bescherming naar aanleiding daarvan, wanneer deze persoon reeds een dergelijke titel in een andere lidstaat heeft aangevraagd maar deze nog niet heeft verkregen.
2)
Artikel 8, lid 1, van richtlijn 2001/55, gelezen in het licht van artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,
moet aldus worden uitgelegd dat
een persoon die krachtens deze richtlijn tijdelijke bescherming geniet, recht heeft op een doeltreffende voorziening in rechte tegen een besluit waarbij een aanvraag tot afgifte van een verblijfstitel in de zin van dat artikel 8 niet-ontvankelijk wordt verklaard.
ondertekeningen
(
*1
)	Procestaal: Tsjechisch
(
i
)	Dit is een fictieve naam, die niet overeenkomt met de werkelijke naam van enige partij in de procedure.