62004CJ0316_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawża C-316/04
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-College van Beroep voor het bedrijfsleven (l-Olanda), permezz ta' deċiżjoni tat-22 ta' Lulju 2004, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-26 ta' Lulju 2004, fil-proċedura
Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie
vs
College voor de toelating van bestrijdingsmiddelen,
fil-preżenza ta:
3M Nederland BV
et
,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (it-Tieni Awla),
komposta minn C. W. A. Timmermans, President ta' l-Awla, J. Makarczyk,
R. Schintgen, G. Arestis u J. Klučka (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: F. G. Jacobs,
Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-2 ta' Ġunju 2005,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għax-Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie, minn J. Rutteman, bħala aġent,
–
għal 3M Nederland BV
et
, minn D. Waelbroeck, avocat,
–
għall-Gvern Olandiż, minn H. G. Sevenster, J. G. M. van Bakel u C. M. Wissels, bħala aġenti,
–
għall-Gvern Daniż, minn A. Rahbøl Jacobsen, bħala aġent, assistit minn
P. Biering, advokat,
–
għall-Gvern Franċiż, minn G. de Bergues u  R. Loosli-Surrans, bħala aġenti,
–
għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn B. Doherty u M. van Beek, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta ta' l-14 ta' Lulju 2005,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1.
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet transitorji tad-Direttiva tal-Kunsill tal-15 ta' Lulju 1991, li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (91/414/KEE) (ĠU L 230, p. 1), u ta' dawk tad-Direttiva 98/8/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 1998 dwar it-tqegħid fis-suq tal-prodotti bijoċidali (ĠU L 123, p. 1).
2.
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn ix-Stichting Zuid-Hollandse Milieufederatie (iktar 'il quddiem ix-"Stichting") u l-College voor de toelating van bestrijdingsmiddelen (iktar 'il quddiem "College"), fir-rigward tal-proċedura u l-kundizzjonijiet previsti mid-dritt Olandiz għall-ħrug ta' awtorizazzjonijiet għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti pestiċidi.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
Id-Direttiva 91/414
3.
Skond l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 91/414, prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti huma ddefiniti bħala "[is-]sustanzi attivi u preparazzjonijiet li jkollhom fihom sustanza attiva waħda jew aktar, imħejjija fil-forma li biha jkunu sejrin jiġu forniti lill-utent" u li huma prinċipalment immirati biex jipproteġu l-pjanti jew l-prodotti tal-pjanti kontra kull organiżmu perikluż. Skond l-Artikolu 2(4) ta' l-imsemmija Direttiva, is-sustanzi attivi huma ddefiniti bħala "sustanzi jew mikrorganiżmi inklużi l-viruses, li għandhom azzjoni ġenerali jew speċifika" fuq l-organiżmi li jagħmlu l-ħsara jew fuq pjanti, partijiet minn pjanti jew prodotti mill-pjanti.
4.
Skond l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 91/414, prodott għall-ħarsien tal-pjanti ma jistax jiġi introdott fis-suq u użat fi Stat Membru sakemm l-awtoritajiet kompetenti ma jkunux awtorizzaw il-prodott skond id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva
5.
Skond l-Artikolu 4(1) ta' l-imsemmija Direttiva, l-Istati Membri għandhom jassiguraw illi prodott għall-ħarsien tal-pjanti jiġi awtorizzat ħlief jekk "is-sustanzi attivi tiegħu [ikunu] elenkati fl-Anness I u [ma tkunx ġiet issodisfata] kull kundizzjoni stabbilita hemm", kif ukoll dawk imsemmija fl-istess Artikolu 4(1)(b) sa (f).
6.
L-Artikolu 4(5) tad-Direttiva 91/414 huwa fformulat hekk kif ġej:
"L-awtorizzazzjonijiet jistgħu jiġu riveduti f'kull żmien jekk ikun hemm indikazzjonijiet li xi wieħed jew aktar mir-rekwiżiti msemmija fil-paragrafu 1 ma jkunux għadhom issodisfati. Taħt tali cirkustanzi, l-Istati Membri jistgħu jitolbu lill-applikant għall-awtorizzazzjoni jew lill-parti li lilha tkun ingħatat estensjoni ta' l-isfera ta' applikazzjoni skond l-Artikolu 9 sabiex tissottometti informazzjoni ulterjuri neċessarja għar-reviżjoni. L-awtorizzazzjoni tista', fejn ikun neċessarju, tiġi estiża għall-perjodu neċessarju sabiex titlesta reviżjoni u tiġi fornita l-imsemmija informazzjoni ulterjuri."
7.
L-Artikolu 8 ta' l-imsemmija Direttiva jikkonċerna miżuri u derogi transitorji. L-Artikolu 8(1) jippreċiża r-rekwiżiti li jridu jiġu sodisfatti biex tingħata autorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li jkun fihom sustanza attiva li ma tkunx tinsab fl-Anness I ta' din l-istess Direttiva u li ma tkunx diġà qegħda fis-suq sentejn wara n-notifika ta' din.
8.
Skond l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414:
"B'deroga mill-Artikolu 4 u mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 3 jew għad-Direttiva 79/117/KEE, Stat Membru jista', matul perjodu ta' 12-il sena wara n-notifika ta' din id-Direttiva, jawtorizza t-tqegħid fis-suq ġewwa t-territorju tiegħu ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li jkun fihom sustanzi attivi li ma jkunux jinsabu fl-Anness I li jkunu diġà qegħdin fis-suq sentejn wara n-notifika ta' din id-Direttiva.
[…]"
9.
Taħt l-Artikolu 8(3), "[m]eta jkunu qegħdin jeżaminaw [mill-ġdid] prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li jkun fihom sustanza attiva skond il-paragrafu 2, u qabel ma jkun seħħ dan l-eżami, l-Istati Membri għandhom japplikaw ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 4(1)(b) (i) sa (v), u (c) sa (f) skond id-dispożizzjonijiet nazzjonali dwar l-informazzjoni li trid tiġi pprovduta".
10.
Skond l-AA
Artikolu 13(6) tad-Direttiva 91/414, "għal sustanzi attivi diġà fis-suq sentejn wara n-notifika ta' din id-Direttiva, l-Istati Membri jistgħu, filwaqt li josservaw kif dovut id-dispożizzjonijiet tat-Trattat, ikomplu japplikaw ir-regoli nazzjonali preċedenti dwar rekwiżiti ta' informazzjoni sakemm tali sustanzi ma jkunux inklużi fl-Anness I.".
11.
Taħt l-Artikolu 23 ta' l-imsemmija Direttiva, id-dħul fis-seħħ tagħha kellu jseħħ "fi żmien sentejn wara n-notifika tagħha".
Id-Direttiva 98/8
12.
Skond l-Artikolu 2(1)(a) tad-Direttiva 98/8, il-prodotti bijoċidali huma ddefiniti bħala "sustanzi attivi u […] tħejjijiet li jkun fihom sustanza attiva jew aktar, esibiti fil-għamla li fiha jkunu forniti lill-utent, maħsuba sabiex jeqirdu, igerrxu, jirrendu bla ħsara, jipprevjienu l-azzjoni, jew jeżerċitaw xorta oħra kontroll effettiv fuq kull organiżmu ta' perikolu b'mezzi kimiċi jew bioloġiċi".
13.
Skond l-Artikolu 3(1) ta' din id-Direttiva, "[l-]Istati Membri għandhom jistabbilixxu illi prodott bijoċidali ma għandux jitqiegħed fis-suq u jiġi wżat fit-territorju tagħhom għajr jekk ikun ġie awtorizzat skond din id-Direttiva".
14.
L-Artikolu 5(1) ta' l-istess Direttiva jipprevedi li l-Istati Membri għandhom jawtorizzaw prodott bijoċidali biss jekk "is-sustanz[i] attiv[i] inkluż[i] fiha […]ikunu elenkati fl-Annessi I jew IA u titwettaq kull ħtieġa stabbilita f'dawn l-Annessi" u jekk ċertu numru ta' kundizzjonijiet oħra jkunu sodisafatti.
15.
L-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8 dwar miżuri transitorji, jipprevedi li "Stat Membru jista', għal perjodu taż-żmien ta' 10 snin
[…], jissokta japplika s-sistema jew il-prattika korrenti tiegħu li jqiegħed fis-suq il-prodotti bijoċidali. Jista', b'mod partikolari, skond r-regoli nazzjonali tiegħu, jawtorizza t-tqegħid fis-suq fit-territorju tiegħu prodott bijoċidalili jkun fih sustanzi attivi li mhux elenkati fl-Annessi I jew IA […]". Madankollu, dawn is-sustanzi attivi għandhom ikunu jinsabu fis-suq mhux aktar tard minn 24 xahar minn wara d-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva, bħala sustanzi attivi ta' prodott bijoċidali għal skopijiet differenti minn dawk ta' riċerka u żvilupp xjentifiku jew ta' riċerka u żvilupp tal-produzzjoni.
16.
Skond l-Artikolu 16(5) "[i]d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 83/189/KEE tat-28 ta' Marzu 1983 li tistabbilixxi proċedura għall-provvista tat-tagħrif fil-qasam ta' l-istandards tekniċi u tar-Regolamenti għandhom jissoktaw japplikaw matul il-perjodu taż-żmien transitorju riferit fil-paragrafu 2".
17.
L-Artikolu 34 ta' l-istess Direttiva jiddisponi li l-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ, il-miżuri meħtieġa sabiex jikkonformaw ruħhom ma' din id-Direttiva f'terminu ta' mhux aktar minn 24 xahar minn wara d-dħul tagħha fis-seħħ. Skond l-Artikolu 35 tagħha, din id-Direttiva "għandha tidħol fis-seħħ fl-20 jum ta' wara l-pubblikazzjoni tagħha", jiġifieri fl-14 ta' Mejju 1998.
Il-leġiżlazzjoni
nazzjonali
18.
L-Artikolu 2(1) tal-liġi fuq il-pestiċidi ta' l-1962 (Bestrijdingsmiddelenwet) (Stb. 1962, Nru 288), fil-verżjoni fis-seħħ meta seħħew il-fatti kkonċernati fil-kawża principali (iktar 'il quddiem il-"Bmw"), jiddisponi:
"Huwa pprojbit li jiġi pprovdut, li jinżamm jew li jinħażen, li jiġi introdott jew li jintuża fl-Olanda kull pestiċidju li ma jirriżultax bħala awtorizzat bis-saħħa ta' din il-liġi jew, fil-każ ta' prodott bijoċidali li jippreżenta riskju baxx, li jiġi rreġistrat."
19.
L-Artikolu 3(1) tal-Bmw huwa intiż biex, prinċipalment, jittrasponi dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 91/414. B'mod partikolari, l-punti 1 sa 10 ta' dan l-Artikolu 3(1)(a) jistabbilixxu kundizzjonijiet li essenzjalment jikkorrispondu għal dawk ta' l-imsemmi Artikolu 4(1)(b)(i) sa (v), u l-istess Artikolu 3(1)(b) sa (d) jistabbilixxi l-kundizzjonijiet li jikkorrispondu għal dawk previsti fl-Artikolu 4(1)(c) sa (e).
20.
L-Artikolu 3(2)(a) tal-Bmw huwa intiż sabiex jittrasponi dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4(1)(a) tad-Direttiva 91/414.
21.
L-Artikolu 4(1) ta' din l-istess liġi jipprovdi li d-deċiżjonijiet dwar l-awtorizzazzjoni jew ir-reġistrazzjoni ta' pestiċidi huma meħuda, fuq talba, mill- College.
22.
L-Artikolu 25d tal-Bmw huwa fformulat kif ġej:
"1.
B'deroga għad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 3, 3a, 4(l) u 5(l) jew tat-testi adottati għall-applikazzjoni tagħhom, prodott għall-ħarsien tal-pjanti bis-sustanza jew bis-sustanzi attivi li huma indikati mill-College huwa awtorizzat jew irreġistrat ipso iure mid-data msemmija fil-paragrafu 3.
2.
Biex tiġi ddeterminata sustanza attiva, indikata fil-paragrafu 1, għandhom jiġu kkunsidrati l-effetti ta' din is-sustanza, imsemmija
fil-punti 3 sa 10 ta' l-Artikolu 3(1)(a).
3.
[…] B'deroga għall-Artikolu 5(l) l-awtorizzazzjoni jew ir-reġistrazzjoni hija valida sad-data li fiha għandha tiġi implimentata dispożizzjoni komunitarja dwar is-sustanza attiva kkonċernata skond l-Artikolu 3(2)(a) bil-kundizzjoni li hija f'kull każ tibqa' valida wara s-26 ta' Lulju 2003 jew il-15 ta' Mejju 2010 jekk, sa l-iktar tard fil-każ ta' waħda jew ta' l-oħra minn dawn id-dati, l-ebda dispożizzjoni komunitarja li tindika jekk is-sustanza attiva kkonċernata tista' tkun użata bħala bażi ta' prodott għall-ħarsien tal-pjanti jew ta' prodott bijoċidali ma tkun ġiet adottata.
[…]"
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
23.
Fit-12 ta' Ġunju 2002, ix-Stichting introduċiet ilment kontra d-deċiżjoni mogħtija fl-istess ġurnata, li biha l-College adotta lista ta' sustanzi attivi taħt l-Artikolu 25d tal-Bmw u tat ex officio l-awtorizzazzjonijiet imsemmija f'dan l-istess Artikolu.
24.
B'deċiżjoni tat-12 ta' Mejju 2004, il-College kkunsidra l-ilmenti ta' tax-Stichting bħala mhux fondati.
25.
Fit-28 ta' Mejju 2004, ix-Stichting ippreżentat rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem il-College van Beroep voor het bedrijfsleven li, peress li ngħatat konjizzjoni ta' problema dwar il-kompatibbiltà ta' l-Artikolu 25d tal-Bmw mad-dispożizzjonijiet transitorji tad-Direttivi 91/414 u 98/8, ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
"1)
a)	L-Artikolu 8 tad-Direttiva fuq il-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti jista' jiġi applikat mill-qorti nazzjonali wara li jiskadi t-terminu previst fl-Artikolu 23 ta' din id-Direttiva?
b)	L-Artikolu 16 tad-Direttive fuq il-prodotti bijoċidi jista' jiġi applikat mill-qorti nazzjonali wara li jiskadi t-terminu previst fl-Artikolu 34 ta' din id-Direttiva?
2)
L-Artikolu 16 tad-Direttiva fuq il-prodotti bijoċidi jista' jiġi interpretat b'mod li jkollu l-istess sinjifikat ta' l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva fuq il-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti?
3)
L-Artikolu 16(1) tad-Direttiva fuq il-prodotti bijoċidi jista' jiġi interpretat b'mod li joħloq obbligu ta' 'standstill'
?
Fil-każ ta' tweġiba negattiva għal din id-domanda:
L-Artikolu 16(1) tad-Direttiva fuq il-prodotti bijoċidi joħloq restrizzjonijiet għall-emendar tal-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar it-tqegħid fuq is-suq ta' prodotti bijoċidi u, jekk dan ikun il-każ, liema?
4)
Fil-każ ta' tweġiba negattiva għat-tieni domanda:
a)	L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva fuq il-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti għandu jiġi interpretat b'mod li, jekk Stat Membru jawtorizza t-tqegħid
fis-suq, fuq it-territorju tiegħu, ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux imsemmija fl-Anness I u li kienu diġa ilhom sentejn fis-suq wara d-data tan-notifika ta' din id-Direttiva, huwa għandu jsegwi d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4 ta' din id-Direttiva?
b)	L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva fuq il-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti għandu jiġi wkoll interpretat b'mod li, jekk Stat Membru jawtorizza t-tqegħid fis-suq, fuq it-territorju tiegħu, ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux imsemmija fl-Anness I u li kienu diġà ilhom sentejn fis-suq wara d-data tan-notifika ta' din id-Direttiva, huwa għandu jsegwi d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 8(3) ta' din id-Direttiva?
5)
L-Artikolu 8(3) tad-Direttiva fuq il-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti għandu jiġi wkoll interpretat b'mod li, b'reviżjoni, wieħed għandu wkoll jifhem evalwazzjoni li tqis l-effetti ta' sustanza attiva fuq is-saħħa tal-bniedem u ta' l-annimali u fuq l-ambjent, u fuq il-bażi ta' liema din is-sustanza attiva hija indikata, liema indikazzjoni għandha bħala effett li l-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanza attiva huma awtorizzati jew irreġistrati ipso iure?
6)
L-Artikolu 8(3) tad-Direttiva fuq il-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti għandu wkoll jiġi interpretat b'mod li jinkludi biss dispożizzjonizzjonijiet dwar il-provvista ta'
data
qabel reviżjoni jew għandu jiġi wkoll interpretat b'mod li l-kundizzjonijiet li jsemmi huma wkoll importanti għal mod kif eżami għandu jiġi organizzat u effettwat?"
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ammissibbiltà
26.
Fl-osservazzjonijiet tiegħu ppreżentati lill-Qorti tal-Ġustizzja, il-Gvern Franċiż esprima l-ewwel nett, dubji fir-rigward ta' l-ammissibbiltà ta' ċertu domandi magħmula.
27.
Fl-ewwel lok, huwa jinnota li l-qorti tar-rinviju tirreferi, fl-ewwel parti ta' l-ewwel domanda tagħha, għall-Artikolu 8 kollu tad-Direttiva 91/414 mingħajr ma jippreċiża liema mill-paragrafi ta' dan l-Artikolu, li jirrigwardaw sitwazzjonijiet ferm differenti, huwa kkoncernat. Imbagħad huwa jikkunsidra li l-Artikolu 23 ta' din id-Direttava jikkonċerna biss l-applikazzjoni tat-tieni inċiż ta' l-Artikolu 10(1) tagħha riġward il-proċeduri ta' rikonoxximent reċiproku fir-rigward ta' ċertu eżiġenzi ta' l-Artikolu 4 tad-Direttiva 91/414. Konsegwentement, l-ewwel parti ta' l-ewwel domanda dwar
l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 8 ta' l-istess Direttiva huwa inammissibbli minħabba li t-tweġiba mhijiex neċessarja għas-soluzzjoni tal-kawża prinċipali.
28.
Fl-aħħar nett, f'dak li jirrigwarda t-tieni parti ta' l-ewwel domanda, iżda bl-istess mod it-tieni u t-tielet domandi, li jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-Direttiva 98/8, il-Gvern Franċiż iqis li huma inammissibbli, minħabba li l-kawża prinċipali hija dwar prodotti għall-ħarsien tal-pjanti u mhux prodotti bijoċidali.
29.
F'dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skond ġurisprudenza kostanti, fil-kuntest tal-koperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, stabbilita mill-Artikolu 234 KE, huwa biss għal qorti nazzjonali, li għandha konjizzjoni tal-kawża u li trid tassumi r-responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tittieħed, li tevalwa, fir-rigward taċ-ċirkustanzi partikolari fil-kawża, kemm il-bżonn ta' deċiżjoni preliminari sabiex tkun f'pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, sakemm id-domandi preliminari li huma magħmula huma dwar l-interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, bħala prinċipju, tiddeċiedi (ara, b'mod partikolari, sentenzi tal-15 ta' Diċembru 1995, Bosman, C-415/93, Ġabra p. I‑4921, punt 59, u tad-19 ta' Frar 2002, Arduino, C-35/99, Ġabra p. I‑1529, punt 24).
30.
Madankollu, il-Qorti indikat ukoll li, f'ipotesijiet eċċezzjonali, hija tista' teżamina l-kundizzjonijiet li fihom trid tingħata konjizzjoni mill-qorti nazzjonali sabiex tivverifika l-kompetenza tagħha stess (ara, f'dan is-sens, sentenza tas-16 ta' Diċembru 1981, Foglia, 244/80, Ġabra p. 3045, punt 21). Ir-rifjut li tiddeċiedi fuq domanda preliminari, mqiegħda minn qorti nazzjonali, huwa biss possibbli meta jidher b'mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt Komunitarju m'għandha l-ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema hija ta' natura ipotetika jew fejn il-Qorti ma tiddisponix mill-elementi ta' fatt u ta' dritt neċessarji sabiex twieġeb b'mod utli għad-domandi mqiegħda lilha (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi ċċitati iktar 'il fuq Bosman, punt 61, u Arduino, punt 25).
31.
F'din il-kawża, ma jidhirx b'mod manifest li d-domandi mqiegħda mill-qorti tar-rinviju jaqgħu f'wieħed minn dawn il-każijiet.
32.
Min-naħa, minkejja li l-College van Beroep voor het bedrijfsleven ma ndikax, fl-ewwel parti ta' l-ewwel domanda tiegħu, il-paragrafi ta' l-Artikolu 8 tad-Direttiva 91/414 li huwa kellu l-intenzjoni li jirreferi għalihom, madankollu din il-qorti tat lill-Qorti tal-Ġustizzja l-elementi kollha neċessarji sabiex hija tkun tista' tagħtiha tweġiba utli. Fil-fatt, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta mingħajr ekwivoku li l-College van Beroep voor het bedrijfsleven irrefera għall-Artikolu 8(2) u (3), safejn li jirrigwarda prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux elenkati fl-Anness I ta' din l-istess Direttiva, u li huma diġà fis-suq sentejn wara d-data tan-notifika tagħha, kif ukoll għall-Artikolu 23(1) ta' din l-istess Direttiva, safejn dan jistabbilixxi t-terminu ta' transpożizzjoni fis-sentejn li jibdew mid-data tan-notifika ta' din l-istess Direttiva.
33.
Min-naħa l-oħra, ma jistax jiġi sostnut li l-interpretazzjoni tad-Direttiva 98/8 m'għandha l-ebda relazzjoni mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali jew li l-problema mqajma hija ta' natura ipotetika, billi kemm mid-deċiżjoni tar-rinviju kif ukoll mill-osservazzjonijiet tal-Gvern Olandiż jirriżulta li l-Artikolu 25d tal-Bmw huwa intiż biex jittrasponi mhux biss l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414, iżda wkoll l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8.
34.
Għaldaqshekk, id-domandi kollha mqiegħda huma ammissibbli.
Fuq il-mertu
Fuq it-tielet domanda
35.
Permezz tat-tielet domanda tagħha, li għandha tiġi analizzata fl-ewwel lok, il-qorti tar-rinviju titlob jekk l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8
għandux jiġi interpretat bħala li jikkostitwixxi obbligu ta' "standstill
" jew jekk dan l-Artikolu fihx restrizzjonijiet oħra għad-drittijiet ta' l-Istati Membri li jemendaw is-sistemi ta' awtorizzazzjoni eżistenti tagħhom matul il-perijodu transitorju.
36.
Skond ix-Stichting, in-nuqqas fid-Direttiva 91/414 tal-kliem "jissokta japplika s-sistema jew il-prattika korrenti tiegħu", kif hemm fl-Artikolu 16 tad-Direttiva 98/8, ifisser li s-sistema ta' awtorizzazzjonijiet ta' tqegħid fis-suq applikabbli fil-mument tad-dħul fis-seħħ ta' din l-aħħar Direttiva għandha tinżamm. Emendi jistgħu biss ikunu awtorizzati safejn huma jwasslu għal sistema li tkun aktar skond id-Direttiva 98/8.
37.
L-ewwelnett għandu jiġi nnotat, li l-eżistenza eventwali ta' obbligu ta' "standstill
" ma tistax tiġi dedotta mill-ifformular ta' l-istess Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8, liema Artikolu ma fih l-ebda informazzjoni espliċita f'dan is-sens.
38.
Obbligu bħal dan ta' "status quo
" lanqas ma jirriżulta mit-tmintax-il premessa tad-Direttiva 98/8, li, min-naħa, tgħid li, "Għandu jkun possibbli għall-Istati Membri li jawtorizzaw, għal perjodu limitat taż-żmien, il-prodotti bijoċidali li ma jħarsux il-kundizzjonijiet msemmija hawn fuq, speċjalment fl-eventwalità ta' perikolu imprevist li jhedded lill-bniedem, lill-annimali jew lill-ambjent li ma jistgħux jiġu mrażżna b'mezzi oħra" u, min-naħa l-oħra, "l-proċedura Komunitarja ma għandhiex tipprevjieni lill-Istati Membri milli jawtorizzaw, għal perjodu limitat taż-żmien, għall-użu fit-territorju tagħhom, il-prodotti bijoċidali li jkun fihom sustanza attiva għadha mhix imdaħħla fil-lista Komunitarja, sakemm ikun ġie ssottomess dossier li jissodisfa l-ħtiġiet Komunitarji u l-Istat Membru interessat jemmen illi s-sustanza attiva u l-prodott bijoċidali jissodisfaw il-kundizzjonijiet Komunitarji stabbiliti għalihom".
39.
Minbarra dan, hekk kif ġustament isostu 3M Nederland BV
et
(iktar 'il quddiem "3M Nederland
et
"), il-Gvern Olandiż u l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, l-Artikolu 16(5) tad-Direttiva 98/8 jipprovdi li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 83/189, li jistabbilixxi proċedura għall-provvista ta' tagħrif fil-qasam ta' l-istandards tekniċi u tar-regolamenti, jibqgħu japplikaw waqt il-perijodu transitorju. Hemm ukoll lok li jiġri nnotat li l-Artikolu 34(3) tad-Direttiva 98/8 timponi lill-Istati Membri l-obbligu li jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-testi tad-dispożizzjonijiet tad-dritt intern illi huma jaddottaw fil-qasam kopert minn din l-istess Direttiva. Safejn l-Artikolu 34(1) jipprevedi komunikazzjoni speċifika għall-miżuri interni adottati għat-traspożizzjoni tad-Direttiva 98/8, u fid-dawl ta' l-iskop aħħari tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 16(5) u 34(3) ta' din id-Direttiva, għandu jiġi kkonstatat li l-imsemmija Direttiva ipprevediet ukoll emendi oħra għas-sistemi nazzjonali matul il-perijodu transitorju apparti dawk intiżi biex jiżguraw it-traspożizzjoni tagħha.
40.
Minn dan jirriżulta m'hemmx lok li l-kliem "jissokta japplika s-sistema jew il-prattika korrenti tiegħu li jqiegħed fis-suq il-prodotti bijoċidali", li jinsabu fl-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8 jiġu interpretati bħala li jistabbilixxu obbligu ta' "standstill
".
41.
Madankollu, id-dritt ta' l-Istati Membri li jemendaw is-sistemi
tagħhom ta' awtorizzazzjoni ta' prodotti bijoċidi ma jistax ikun ikkunsidrat bħala illimitat.
42.
Fil-fatt, għandu jiġi mfakkar li, jekk l-Istati Membri mhumiex marbuta li jadottaw il-miżuri ta' traspożizzjoni ta' direttiva qabel l-iskadenza tat-terminu previst għal dan il-għan, jirriżulta mill-applikazzjoni flimkien tat-tieni paragrafu ta' l-Artikolu 10 KE u tat-tielet paragrafu ta' l-Artikolu 249 KE kif ukoll ta' l-istess Direttiva li, matul dan it-terminu, m'għandhomx jieħdu dispożizzjonijiet ta' natura li jikkompromettu b'mod serju r-riżultat mistenni minn din id-Direttiva (sentenza tat-18 ta' Diċembru 1997, Inter‑Environnement Wallonie, C‑129/96, Ġabra p. I-7411, punt 45). Huwa l-istess każ għal dak li jirrigwarda perijodu transitorju, bħal dak previst fil-kawża fl-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8, li matulu l-Istati Membri huma awtorizzati li jkomplu japplikaw is-sistemi nazzjonali tagħhom, minkejja li mhumiex konformi ma' din id-Direttiva.
43.
Konsegwentement, huwa għall-qrati nazzjonali li jevalwaw jekk dan huwa l-każ ta' dispożizzjonijiet nazzjonali li huma
jeżaminaw il-legalità tagħhom.
44.
Għalhekk jeħtieġ li t-tweġiba għat-tielet domanda tkun li l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jikkostitwixxix obbligu ta' "standstill
". Madankollu, it-tieni paragrafu ta' l-Artikolu 10 KE u t-tielet paragrafu ta' l-Artikolu 249 KE, flimkien mad-Direttiva 98/8, jimponu li, waqt il-perijodu tranżitorju previst fl-Artikolu 16(1) ta' din id-Direttiva, l-Istati Membri ma jadottawx dispożizzjonijiet ta' natura li jikkompromettu b'mod serju t-twettiq tar-riżultat preskritt minn din l-istess Direttiva.
Fuq ir-raba' domanda
45.
Permezz tar-raba' domanda tagħha, li hija maqsuma f'żewġ partijiet, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 għandux ikun interpretat fis-sens li, jekk Stat Membru jawtorizza t-tqegħid fis-suq, fit-territorju tiegħu, ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux elenkati fl-Anness I ta' din l-istess Direttiva u li kienu digà fis-suq sentejn wara d-data ta' notifika tagħha, huwa għandu jirrispetta d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4 jew ta' l-Artikolu 8(3) ta' din id-Direttiva.
46.
L-ewwelnett, hemm lok li jiġi nnotat li, kif ġustament isostnu 3M Nederland
et
, il-Gvern Olandiż u l-Kummissjoni, l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 japplika b'deroga għall-Artikolu 4 ta' din l-istess Direttiva u li, b'differenza għall-Artikolu 8(1), huwa ma jispeċifikax ir-rekwiziti li għandhom jiġu sodisfatti biex tingħata awtorizzazzjoni ta' tqegħid fis-suq. Madankollu, huwa jippreċiża li awtorizzazzjoni bħal din tingħata bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta' l-istess Artikolu 8(3).
47.
Skond l-Artikolu 8(3), "l-Istati Membri għandhom japplikaw ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 4(1)(b) (i) sa (v), u (c) sa (f)", meta jipproċedu biex "jeżaminaw [mill-ġdid] prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li jkun fihom sustanza attiva" mhux elenkata fl-Anness I tad-Direttiva 91/414 u li ġa huma ilhom sentejn fuq is-suq wara d-data tan-notifika ta' din id-Direttiva, u qabel din ir-reviżjoni sseħħ.
48.
Reviżjoni bħal din tippresupponi, hekk kif isostnu wkoll 3M Nederland  et
u l-Gvern Olandiż, li l-prodott għall-ħarsien tal-pjanti diġà kien suġġett għal awtorizzazzjoni ta' tqegħid fs-suq u li din għadha valida. Dan jista' jiġi dedott, b'mod partikolari, mill-Artikolu 4(5) tad-Direttiva 91/414 skond liema l-awtorizzazzjonijiet ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom is-sustanzi attivi elenkati fl-Anness I ta' din id-Direttiva jistgħu jiġi eżaminati mill-ġdid f'kull mument jekk hemm raġunijiet biex wiehed jemmen li waħda mir-rekwiziti għall-għoti tagħhom m'għadhiex qed tiġi rrispettata.
49.
Minbarra dan, hekk kif ġie wkoll deċiż fil-punt 39 tas-sentenza tat-3 ta' Mejju 2001, Monsanto (C‑306/98, Ġabra p. I-3279), huwa fid-dawl ta' l-eżiġenzi previsti fl-Artikolu 4(1)(b)(i) sa (v) u ta' l-Artikolu 4(1)(c) sa (f) tad-Direttiva 91/414 li l-Istati Membri jiddeċiedu li jipproċedu għall-eżami mill-ġdid ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti.
50.
L-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 għandu għalhekk jiġi interpretat fis-sens li l-proċedura ta' reviżjoni prevista minn din id-dispożizzjoni fiha fażi preliminari, relatata b'mod funzjonali ma' din ta' l-aħħar, matul liema l-Istati Membri huma wkoll marbuta li jirrispettaw ir-rekwiziti previsti fl-Artikolu 4(1)(b)(i) sa (v) u ta' l-Artikolu 4(1)(c) sa (f) ta' din id-Direttiva. Din il-fażi hija madankollu distinta mill-proċedura ta' awtorizzazzjoni prevista fl-Artikolu 8(2) ta' din l-istess Direttiva.
51.
Għaldaqstant, ma jidhirx li l-Istati Membri huma obbligati josservaw id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4(1)(b)(i) sa (v) u ta' l-Artikolu 4(1)(c) sa (f) tad- Direttiva 91/414 meta jiddeċiedu li jipproċedu għal awtorizzazzjoni ta' tqegħid fis-suq, fuq fit-territorji rispettivi tagħhom, ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux elenkati fl-anness I ta' din id-Direttiva u li kienu ġa ilhom sentejn fis-suq wara d-data tan-notifika ta' din l-istess direttiva. Għalhekk, fil- prinċipju hija l-proċedura ddefinita fuq livell nazzjonali li hija applikabbli għall-iskop tal-ħruġ ta'
dawn l-awtorizzazzjonijiet ta' tqegħid fis-suq.
52.
Madankollu, il-Gvernijiet Daniżi u Franċiżi fis-sustanza jsostnu li l-obbligu ta' rispett, fil-każ ta' proċedura ta' awtorizzazzjoni ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti taħt l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414, tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4 ta' l-imsemmija Direttiva, imsemmija
fl-istess Artikolu 8(3), jirriżulta mill-qari flimkien tal-frażijiet "mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 3" u "[m]eta jkunu qegħdin jeżaminaw prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li jkun fihom sustanza attiva skond il-paragrafu 2", li jinstabu rispettivament fl-Artikoli 8(2) u (3).
53.
Dan l-argument ma jistax jintlaqa'.
54.
Fil-fatt, kif innota l-Avukat Ġenerali fil-punti 70 sa 72 tal-konklużjonijiet tiegħu, ir-riferiment magħmul fl-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 għall-paragrafu 3 tiegħu jillimita ruħu li jippreċiża li l-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti awtorizzati skond l-eżiġenzi tad-dritt intern, bis-saħħa ta' l-imsemmi Artikolu 8(2) mhumiex eżenti mill-proċedura u l-kundizzjonijiet speċifiċi tar- reviżjoni ddefiniti fl-imsemmi Artikolu 8(3). Parallelament, il-kliem "[m]eta jkunu qegħdin jeżaminaw prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li jkun fihom sustanza attiva skond il-paragrafu 2", ifissru li l-proċedura ta' reviżjoni prevista fl-Artikoli 8(3) tad-Direttiva 91/414 tapplika għall-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux elenkati fl-Anness I ta' din id-Direttiva, li ġa huma ilhom sentejn fis-suq wara d-data tan-notifika ta' din l-istess Direttiva. Din il-proċedura għalhekk tirrigwarda prodotti awtorizzati skond dan l-Artikolu 8(2).
55.
Din l-interpretazzjoni hija konformi ma' l-istruttura u ma' l-għan tas-sistema trażitorja stabbilita mid-Direttiva 91/414, li tipprevedi wkoll għal prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi mhux elenkati fl-Anness I tiegħu, u li konsegwentement, kienu awtorizzati fuq il-bażi ta' l-Artikolu 8(2) ta' din l-istess Direttiva, proċedura ta' reviżjoni, li tikkorrispondi, f'ċertu aspetti,
għall-proċedura ta' reviżjoni ta' dritt komuni, previst fl-Artikolu 4(5) ta' din id-Direttiva.
56.
Minbarra dan, f'dak li jirrigwarda l-eżiġenzi li fir-rigward ta' provvista ta'
data
li għalihom huwa suġġett min jitlob awtorizzazzjoni ta' tqegħid fis-suq ta' prodott għall-ħarsien tal-pjanti, l-Artikolu 13(6) tad-Direttiva 91/414 tipprevedi li l-Istati Membri jistgħu jkomplu, fir-rispett tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE, japplikaw ir-regoli nazzjonali preċedenti dwar rekwiżiti ta' informazzjoni sakemm dawn is-sustanzi ma jkunux inklużi fl-Anness I.
57.
Fid-dawl ta' dak li ntqal qabel, hemm lok li t-tweġiba għar-raba' domanda tkun li l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 għandu jiġi interpretat fis-sens li, jekk Stat Membru jawtorizza t-tqegħid fis-suq fit-territorju tiegħu, ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux elenkati fl-Anness I ta' din id-Direttiva u li diġà kienu huma ilhom sentejn fis-suq wara d-data tan-notifika tagħha, m'hemmx għalfejn jirrispetta d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4 jew 8(3) ta' din l-istess Direttiva.
Fuq it-tieni domanda
58.
Permezz tat-tieni domanda tagħha, li jeħtieġ li tiġi eżaminata aktar 'l isfel, il-qorti tar-rinviju titlob fis-sustanza li, minkejja fformular differenti, is-sistemi tranżitorji previsti fl-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8 u l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 għandhom l-istess sinjifikat.
59.
F'dan ir-rigward, hemm lok li, qabel kollox jiġi nnotat, skond l-għoxrin premessa tad-Direttiva 98/8, għandha li tiġi ggarantita kooperazzjoni mill-qrib mal-leġiżlazzjonijiet Komunitarji l-oħra u, b'mod partikolari, mad-Direttiva 91/414.
60.
Sussegwentement, għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 kif ukoll l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8 għandhom bħala skop li jippermettu lill-Istati Membri li japplikaw, waqt il-perijodu transitorju ddefinit f'dawn iż-żewġ Direttivi, il-proċeduri ta' awtorizzazzjoni nazzjonali eżistenti għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti koperti minn dawn l-istess Direttivi u li fihom sustanzi attivi li għadhom ma ġewx evalwati fuq livell Komunitarju.
61.
Konsegwentement, xejn ma jidher jindika li x-xewqa tal-leġiżlatur Komunitarju kienet li jagħti lil dawn ta' l-aħħar sinjifikat differenti.
62.
Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mill-punti 43 u 44 tas-sentenza Monsanto, iċċitata iktar 'il fuq, li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li s-sistema transitorja stabbilita permezz ta' l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414 tikkorrispondi għas-soluzzjoni adottata fl-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8.
63.
Fid-dawl ta' dak li għadu kemm intqal, it-tweġiba għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8 għandu l-istess sinjifikat ta' l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414.
Fuq il-ħames domanda
64.
Permezz tal-ħames domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju titlob fis-sustanza
titlob fis-sustanza jekk b' reviżjoni, bħal dik fl-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414, wieħed għandux jifhem ukoll evalwazzjoni fis-sens ta' l-Artikolu 25d(2) tal-Bmw, liema evalwazzjoni jista' jkollha bħala konsegwenza l-indikazzjoni tas-sustanza attiva għall-finijiet ta' l-awtorizzazzjoni jew tar-reġistrazzjoni ipso iure tal-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li jinstabu fiha.
65.
Ix-Stichting issostni li l-indikazzjoni tas-sustanzi attivi, fis-sens ta' l-Artikolu 25d tal-Bmw, għandha tkun ikkunsidrata bħala awtorizzazzjoni fis-sens ta' l-Artikoli 3, 4 u 8 tad-Direttiva 91/414. Il-Gvern Franċiż jikkunsidra li l-kunċett ta' reviżjoni ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanza attiva, skond l-Artikolu 8(2) ta' din l-istess Direttiva, għandu jkopri mhux biss reviżjoni tal-prodotti li ġa bbenefikaw minn awtorizzazzjoni ta' tqegħid fis-suq, iżda wkoll l-eżami ta' prodotti ġodda li għadhom jibbenefikawx minn tali awtorizzazzjoni u li fihom sustanza attiva ġa użata fil-prodotti li bbenefikaw minn awtorizzazzjoni bis-saħħa din l-aħħar dispożizzjoni. Il-Kummissjoni ssostni li, fuq l-eżempju tal-proċedura ta' reviżjoni ta' prodotti previsti fl-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414, l-evalwazzjoni tas-sustanzi attivi fl-Artikolu 25d tal-Bmw għandu bħala oriġini inizjativa ta' l-awtoritajiet nazzjonali. Konsegwentement, ix-Stichting, il-Gvern Franċiż u l-Kummissjoni jikkonkludu li l-imsemmija evalwazzjoni hija reviżjoni u għandha tirrispetta l-eżiġenzi ta' dan l-Artikolu 8(3).
66.
3M Nederland
et
kif ukoll il-Gvern Olandiż iqisu, min-naħa l-oħra, li l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 u l-Artikolu 25d tal-Bmw għandhom skopijiet u kampijiet ta' applikazzjoni differenti. Fil-fatt, l-ewwel minn dawn l-Artikoli japplika biss f'każ ta' reviżjoni ta' prodotti li għad għandhom awtorizzazzjoni valida, kif huwa kkonfermat fil-punt 34 tas-sentenza Monsanto, iċċitata iktar 'il fuq, waqt li t-tieni japplika biss għall-pestiċidi b'awtorizzazzjoni li ser tiskadi. Minbarra dan, fid-dawl tad-differenzi fid-definizzjoni tal-kliem "reviżjoni" u "verifika", la t-tiġdid awtomatiku ta' l-awtorizzazzjonijiet, lanqas l-evalwazzjoni tas-sustanzi attivi, liema, skond l-Artikolu 25d tal-Bmw, għandha tqis l-effetti fuq is-saħħa tal-bniedem u ta' l-annimali kif ukoll fuq l-ambjent, ma jistgħu jkunu kkunsidrati bħala reviżjoni, fis-sens ta' l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414.
67.
F'dan ir-rigward, hemm lok li jiġi mfakkar, kif ġa ġie deċiż fil-punt 48 ta' din is-sentenza, li reviżjoni fis-sens tad-Direttiva 91/414 tippresupponi li l-prodott għall-ħarsien tal-pjanti in kwistjoni ġa kien is-suġġett ta' awtorizzazzjoni u li din ta' l-aħħar għadha valida fil-mument tar-reviżjoni.
68.
Min-naħa l-oħra, mill-qari flimkien ta' l-Artikoli 4(5) u 8(3) tad-Direttiva 91/414 jirriżulta li s-suġġett ta' din ir-reviżjoni mhuwiex evalwazzjoni mill-ġdid ta' sustanza attiva iżolata, iżda dik tal-prodott għall-ħarsien tal-pjanti finali, u li hija fuq inizjativa ta' l-awtoritajiet nazzjonali u mhux fuq dik tal-persuni kkonċernati interessati li ssir tali reviżjoni.
69.
Għalhekk hemm lok li t-tweġiba għall-ħames domanda tkun li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tqis jekk l-evalwazzjoni prevista fl-Artikolu 25d(2) tal-Bmw tikkorrispondix għall-karatteristiċi kollha ta' reviżjoni skond l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 u, b'mod partikolari, għal dawk li huma ppreċiżati fil-punti 67 u 68 ta' din is-sentenza.
Fuq is-sitt domanda
70.
Permezz tas-sitt domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qiegħda tistaqsi jekk l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 fihx biss dispożizzjonijiet dwar l-ikkomunikar ta'
data
preliminari għal reviżjoni jew jekk għandux jiġi interpretat fis-sens li l-kundizzjonijiet li jindika għandhom ukoll mod effett fuq kif reviżjoni għandha tkun organizzata u effettwata.
71.
F'dan ir-rigward, ġa ġie mfakkar fil-punt 47 ta' din is-sentenza li, skond l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414, l-Istati Membri japplikaw l-eżiġenzi previsti fl-Artikoli 4(1)(b)(i) sa (v) u 41(c) sa (f) ta' din id-Direttiva, meta jipproċedu għal "reviżjoni ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanza attiva" mhux elenkati fl-Anness I ta' din l-istess Direttiva u li ġa ilhom sentejn fis-suq wara d-data tan-notifika ta' din id-Direttiva, u qabel din ir-reviżjoni sseħħ. Barra minn dan, minn qari ta' l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 jirriżulta li l-Istati Membri japplikaw dawn l-eżiġenzi skond id-dispożizzjonijiet nazzjonali dwar id-data li għandha tiġi pprovduta.
72.
L-eżiġenzi previsti fl-Artikolu 4(1)(b) sa (e) tad-Direttiva 91/414 huma dwar is-sigurtà u l-effikaċità tal-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti. L-Artikolu 4(1)(f) ta' l-istess Direttiva jimponi, min-naħa tiegħu, lill-Istati Membri l-obbligu li jistabbilixxu livelli massimi ta' fdalijiet u li jinnotifikawhom lill-Kummissjoni għall-approvazzjoni tagħha. Huwa fid-dawl ta' dawn il-kriterji li l-Istati Membri jiddeċiedu li jipproċedu għal reviżjoni tal-prodotti għall-ħarsien tal-pjanti (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Monsanto, iċċitata iktar il-fuq, punt 39).
73.
Minbarra dan, għandu jiġi kkonstatat, hekk kif innota l-Avukat Ġenerali fil-punt 88 tal-konklużjonijiet tiegħu, li l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 ma fih ebda regola dwar l-organizzazzjoni u t-tmexxija tar-reviżjoni.
74.
F'dawn iċ-ċirkustanzi, hemm lok li t-tweġiba għas-sitt domanda tkun li l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 għandu jiġi interpretat fis-sens li fih biss dispożizzjonijiet dwar il-provvista ta'
data
qabel reviżjoni.
Fuq l-ewwel domanda
75.
Permezz ta' l-ewwel domanda tagħha, li hija maqsuma f'żewġ partijiet, il-qorti tar-rinviju titlob fis-sustanza jekk l-Artikolu 8(2) u (3) tad-Direttiva 91/414 u l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8 jipproduċux effett dirett wara l-iskadenza tat-terminu għat-traspożizzjoni ta' l-imsemmija Direttivi fid-dritt intern.
76.
Fid-dawl tat-tweġiba mogħtija għad-domandi l-oħra, m'hemmx lok li-ewwel domanda tiġi mwieġba.
77.
Skond ġurisprudenza stabbiliti l-obbligu ta' l-Istati Membri, li joħroġ minn direttiva, li jilħqu r-riżultat previst minn din, kif ukoll id-dmir tagħhom, skond l-Artikolu 10 KE, li jieħdu l-miżuri kollha, ġenerali jew partikolari, adattati sabiex jiżguraw it-twettiq ta' dan l-obbligu, huwa impost fuq l-awtoritajiet kollha ta' dawn l-Istati, inklużi, fil-kuntest tal-kompetenzi tagħhom, l-awtoritajiet ġudizzjarji (ara, b'mod partikolari, sentenzi ta' l-10 ta' April 1984, Von Colson u Kamann, 14/83, Ġabra p. 1891, punt 26, u tat-13 ta' Novembru 1990, Marleasing, C-106/89, Ġabra p. I-4135, punt 8).
78.
Huwa għal dan ir-raguni li, meta tapplika d-dritt intern u, b'mod partikolari, id-dispożizzjonijiet ta' legiżlazzjoni, bħal dawk ikkonċernati f'din il-kawża, speċifikament adottati sabiex jitwettqu l-eżiġenzi ta' direttiva, il-qorti nazzjonali hija marbuta li tinterpreta d-dritt nazzjonali, safejn hu possibbli, fid-dawl tat-test u ta' l-għan tad-Direttiva kkonċernata sabiex jinkiseb ir-riżultat intiż minnha, u għaldaqshekk, biex tikkonforma ruħħa mat-tielet paragrafu ta' l-Artikolu 249 KE (ara f'dan is-sens, b'mod partikolari, sentenzi msemmija iktar 'il fuq Von Colson u Kamann, punt 26, u Marleasing, punt 8).
Fuq l-ispejjeż
79.
Peress illi l-proċeduri għandhom, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-Qorti tar-rinviju, hija din il-Qorti li għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta’ osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (it-Tieni Awla) taqta' u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 1998, dwar it-tqegħid fis-suq tal-prodotti bijoċidali, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jikkostitwixxix obbligu ta' "standstill". Madankollu, it-tieni paragrafu ta' l-Artikolu 10 KE u t-tielet paragrafu ta' l-Artikolu 249 KE, flimkien mad-Direttiva 98/8, jimponu li, waqt il-perijodu tranżitorju previst fl-Artikolu 16(1) ta' din id-Direttiva, l-Istati Membri ma jadottawx dispożizzjonijiet ta' natura li jikkompromettu b'mod serju t-twettiq tar-riżultat preskritt minn din l-istess Direttiva.
2)
L-Artikolu 8(2) tad-Direttiva tal-Kunsill tal-15 ta' Lulju 1991, li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (91/414/KEE), għandu jiġi interpretat fis-sens li, jekk Stat Membru jawtorizza t-tqegħid fuq is-suq fit-territorju tiegħu, ta' prodotti għall-ħarsien tal-pjanti li fihom sustanzi attivi mhux elenkati fl-Anness I ta' din id-Direttiva u li diġà kienu huma ilhom sentejn fis-suq wara d-data tan-notifika tagħha, m'hemmx għalfejn jirrispetta d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 4 jew 8(3) ta' din l-istess Direttiva.
3)
L-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 98/8 għandu l-istess sinjifikat ta' l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/414.
4)
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tqis jekk l-evalwazzjoni prevista fl-Artikolu 25d(2) tal-liġi ta' l-1962 fuq il-pestiċidi (Bestrijdingsmiddelenwet) tikkorrispondix għall-karatteristiċi kollha ta' reviżjoni skond l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414.
5)
L-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 91/414 għandu jiġi interpretat fis-sens li fih biss dispożizzjonijiet dwar il-provvista ta'
data
qabel reviżjoni.
6)
M'hemmx lok li l-ewwel domanda tiġi mwieġba.