61991CJ0094_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-94/91,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του tribunal administratif de Paris προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Hans-Otto Wagner GmbH
και
Fonds d' intervention et de regularisation du marche du sucre (FIRS),
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς το κύρος της ανακοινώσεως της Επιτροπής της 11ης Μαρτίου 1981, περί των πιστοποιητικών εισαγωγής, εξαγωγής και προκαθορισμού για τα γεωργικά προϊόντα (ΕΕ C 52, σ. 2),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),
συγκείμενο από τους P. J. G. Kapteyn, πρόεδρο τμήματος,
Κ. Ν. Κακούρη και M. Diez de Velasco, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: W. Van Gerven
γραμματέας: H. A. Ruehl, υπάλληλος διοικήσεως,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- η προσφεύγουσα της κύριας δίκης, εκπροσωπουμένη από τον Christian E. Roth, δικηγόρο Παρισιού,
- η Γαλλική Κυβέρνηση εκπροσωπουμένη από τον P. Pouzoulet, υποδιευθυντή στη διεύθυνση νομικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, και τον J. L. Falconi, γραμματέα εξωτερικών υποθέσεων στο Υπουργείο Εξωτερικών,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένη από τον P. Hetsch, μέλος της Νομικής της Υπηρεσίας,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις των διαδίκων κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση της 17ης Ιανουαρίου 1992,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 20ής Φεβρουαρίου 1992,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με Διάταξη της 17ης Ιανουαρίου 1991, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 18 Μαρτίου 1991, το tribunal administratif de Paris υπέβαλε, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, ένα προδικαστικό ερώτημα ως προς το κύρος της Σημειώσεως 2 του παραρτήματος Ι της ανακοινώσεως της Επιτροπής της 11ης Μαρτίου 1981, περί των πιστοποιητικών εισαγωγής, εξαγωγής και προκαθορισμού για τα γεωργικά προϊόντα (ΕΕ C 52, σ. 2, στο εξής: ανακοίνωση).
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της εταιρίας Wagner, η οποία εμπορεύεται γεωργικά προϊόντα, και του
Fonds d' intervention et de regularisation du marche du sucre (στο εξής: FIRS), σχετικά με την καταβολή σε γαλλικά φράγκα επιστροφών λόγω εξαγωγής που προκαθορίστηκαν κατόπιν διαγωνισμού σε γερμανικά μάρκα.
3 Προς διευκόλυνση των κοινοτικών εξαγωγών στον τομέα της ζάχαρης, ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1785/81 του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 1981, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον εν λόγω τομέα (ΕΕ L 177, σ. 4), προβλέπει, λαμβανομένων υπόψη των διαφορών μεταξύ των τιμών στην παγκόσμια αγορά και των τιμών στο εσωτερικό της Κοινότητας, τη χορήγηση επιστροφών λόγω εξαγωγής ζάχαρης, προοριζόμενων να καλύψουν τις διαφορές αυτές.
4 Με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2382/84, της 14ης Αυγούστου 1984 (ΕΕ L 221, σ. 5), η Επιτροπή προκήρυξε, μέχρι τις 12 Ιουνίου 1985, κύριο διαρκή διαγωνισμό για τον καθορισμό επιστροφών λόγω εξαγωγής λευκής ζάχαρης. Τα ανώτατα ποσά των εν λόγω επιστροφών έπρεπε να καθοριστούν από την Επιτροπή, με βάση τις υποβαλλόμενες προσφορές.
5 Κατά τις διατάξεις περί εφαρμογής της εν λόγω ρυθμίσεως, οι οποίες περιλαμβάνονται στην ανωτέρω προκήρυξη διαγωνισμού (ΕΕ 1984, C 218, σ. 27), σε κάθε προσφορά έπρεπε να αναφέρεται το ποσό της επιστροφής λόγω εξαγωγής εκπεφρασμένο στο νόμισμα του κράτους μέλους στο οποίο υποβαλλόταν η προσφορά. Η επιστροφή κατακυρωνόταν στον υποβαλόντα προσφορά ίση ή κατώτερη σε σχέση με το ανώτατο ποσό της επιστροφής λόγω εξαγωγής που καθόρισε η Επιτροπή. Εκείνος στον οποίο κατακυρώθηκε η επιστροφή εδικαιούτο να λάβει, για τη σχετική ποσότητα ζάχαρης, πιστοποιητικό εξαγωγής, στο οποίο γινόταν μνεία του ποσού της επιστροφής που αναφερόταν στην προσφορά.
6 Το 1984, η εταιρία Wagner μετέσχε στη Γερμανία στον δέκατο και τον ενδέκατο διαγωνισμό, στο πλαίσιο του κύριου διαρκούς διαγωνισμού που προέβλεπε ο προαναφερθείς κανονισμός 2382/84. Σύμφωνα προς τις διατάξεις του εν λόγω κανονισμού, οι προσφορές της εκφράζονταν σε γερμανικά μάρκα.
7 Τέσσερις από αυτές τις προσφορές, στις οποίες αναφέρονταν ποσά επιστροφών λόγω εξαγωγής ίσα ή κατώτερα σε σχέση με τα ανώτατα ποσά τα οποία είχε καθορίσει η Επιτροπή για αυτούς τους δύο διαγωνισμούς, αφορώσες την εξαγωγή συνολικά 1 500 τόνων λευκής ζάχαρης, έγιναν δεκτές, χορηγήθηκαν δε στην προσφεύγουσα εταιρία τα ανάλογα πιστοποιητικά εξαγωγής.
8 Τον Απρίλιο του 1985 η εταιρία Wagner εξήγαγε 1 500 τόνους ζάχαρης από τη Γαλλία. Δεδομένου ότι οι επιστροφές λόγω εξαγωγής καταβάλλονται από το κράτος μέλος στην επικράτεια του οποίου διεκπεραιώνονται οι τελωνειακές διατυπώσεις εξαγωγής, η εταιρία αυτή υπέβαλε στο FIRS αιτήσεις καταβολής των επιστροφών, οι οποίες, κατά τους υπολογισμούς της, ανέρχονταν συνολικά σε 4 196 946 γαλλικά φράγκα (FF).
9 Η εταιρία Wagner καθόρισε το ποσό αυτό εφαρμόζοντας στο εκπεφρασμένο σε μάρκα ποσό των επιστροφών λόγω εξαγωγής που αναφερόταν στα πιστοποιητικά εξαγωγής την αντιπροσωπευτική τιμή συναλλάγματος που ίσχυε την ημερομηνία της εξαγωγής.
10 Αντίθετα, το FIRS έκρινε ότι η μετατροπή σε φράγκα των επιστροφών οι οποίες καθορίζονταν στα πιστοποιητικά εξαγωγής σε μάρκα έπρεπε να γίνει σύμφωνα με τη Σημείωση 2 του παραρτήματος Ι της ανακοινώσεως. Κατά συνέπεια, μετέτρεψε, καταρχάς, σε ΕCU τα ποσά των επιστροφών που αναφέρονταν στα πιστοποιητικά εξαγωγής, χρησιμοποιώντας την αντιπροσωπευτική τιμή του γερμανικού μάρκου η οποία ίσχυε κατά τη στιγμή της κατακυρώσεως, τα εντεύθεν δε προκύψαντα ποσά τα μετέτρεψε στη συνέχεια σε γαλλικά φράγκα χρησιμοποιώντας την αντιπροσωπευτική τιμή του γαλλικού φράγκου η οποία ίσχυε κατά την ημερομηνία διεκπεραιώσεως των τελωνειακών διατυπώσεων εξαγωγής. Βάσει των υπολογισμών αυτών το FIRS κατέβαλε μόνο 3 974 893 FF, μειώνοντας έτσι το ποσό που ζήτησε η εταιρία Wagner κατά 222 113 FF.
11 Εκφράζοντας την αντίθεσή της κατά της εν λόγω αποφάσεως, η εταιρία Wagner ισχυρίστηκε ότι η ανακοίνωση δεν είχε δεσμευτική ισχύ ως προς αυτήν, και ότι, επιπλέον, δεν ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών. Για αυτό κάλεσε το FIRS να της καταβάλει το ποσό των 222 113 FF.
12 Δεδομένου ότι δεν δόθηκε απάντηση στο αίτημά της, η εταιρία Wagner προσέφυγε ενώπιον του tribunal administratif de Paris. Το εν λόγω δικαστήριο, κρίνοντας ότι η λύση της διαφοράς εξαρτάται από το ζήτημα αν το FIRS μπορούσε εγκύρως να εφαρμόσει τη Σημείωση 2 του παραρτήματος Ι της ανακοινώσεως, ζήτησε από το Δικαστήριο να αποφανθεί επί του κύρους της εν λόγω Σημειώσεως.
13 Στην έκθεση ακροατηρίου αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.
14 Η Σημείωση 2 του παραρτήματος Ι της ανακοινώσεως ορίζει τα εξής:
"Στην περίπτωση που, για το ίδιο προϊόν, οι ανωτέρω αντιπροσωπευτικές τιμές τίθενται σε ισχύ σε διαφορετική ημερομηνία συναρτήσει των κρατών μελών, η μετατροπή των προκαθορισμένων ποσών των εκπεφρασμένων σε εθνικό νόμισμα, τα οποία αναγράφονται στα πιστοποιητικά, πρέπει να πραγματοποιηθεί ως ακολούθως, όταν τα πιστοποιητικά χρησιμοποιούνται σε άλλα κράτος μέλος:
α) μετατροπή σε ECU του ποσού του εκπεφρασμένου σε εθνικό νόμισμα, το οποίο αναγράφεται στο πιστοποιητικό με τη βοήθεια της τιμής συναλλάγματος, η οποία εχρησιμοποιήθη για τον υπολογισμό του ποσού αυτού
β) μετατροπή σε εθνικό νόμισμα του ποσού σε ECU, το οποίο προκύπτει σύμφωνα με την υποπαράγραφο α, με τη βοήθεια της τιμής συναλλάγματος, η οποία ισχύει την ημέρα πληρώσεως ((διεκπεραιώσεως)) των τελωνειακών διατυπώσεων στο κράτος μέρος χρησιμοποιήσεως του πιστοποιητικού."
15 Για να καθοριστεί το περιεχόμενο του προδικαστικού ερωτήματος πρέπει να διευκρινιστεί προηγουμένως η νομική φύση της ανακοινώσεως, ειδικότερα δε της Σημειώσεως 2 του παραρτήματος Ι.
16 Συναφώς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι αυτή η ανακοίνωση, που δημοσιεύθηκε στη σειρά C της Eπίσημης Eφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, δεν αποτελεί δεσμευτική πράξη μόνο βασιζόμενες σε μια τέτοια πράξη θα μπορούσαν οι εθνικές αρχές να εφαρμόσουν, έναντι των επιχειρηματιών, τον τρόπο μετατροπής που αναφέρεται στην ανακοίνωση αυτή. Πράγματι, η ανακοίνωση αποτελεί πληροφοριακό έγγραφο, που αποσκοπεί να διευκολύνει τους επιχειρηματίες και τις τελωνειακές υπηρεσίες όσον αφορά τη διεκπεραίωση των διατυπώσεων που προβλέπονται από τους κοινοτικούς κανόνες σχετικά με τις συναλλαγές γεωργικών προϊόντων μεταξύ της Κοινότητας και των τρίτων χωρών. Η Σημείωση 2 του παραρτήματος Ι της ανακοινώσεως επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο το προκαθορισθέν ποσό μιας επιστροφής, εκπεφρασμένο στο νόμισμα ενός κράτους, πρέπει να μετατρέπεται στο νόμισμα άλλου κράτους όταν το πιστοποιητικό εξαγωγής χρησιμοποιείται σ' αυτό το άλλος κράτος.
17 Λαμβανομένης υπόψη της επεξηγηματικής φύσεως της Σημειώσεως 2 του παραρτήματος Ι της ανακοινώσεως, παρέλκει η εξέταση του κύρους της, ενόψει όμως του αντικειμένου της διαφοράς της κύριας δίκης, το προδικαστικό ερώτημα πρέπει να νοηθεί ως αφορών το ζήτημα αν η προαναφερθείσα Σημείωση είναι σύμφωνη προς τους κανόνες περί νομισματικών μετατροπών που καθορίζονται από τις κοινοτικές διατάξεις οι οποίες ίσχυαν κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς. Για να παρασχεθεί στο αιτούν δικαστήριο λυσιτελής απάντηση πρέπει να εξεταστούν οι κοινοτικές διατάξεις που διέπουν τον τρόπο μετατροπής των επιστροφών λόγω εξαγωγής στο νόμισμα του κράτους της εξαγωγής, το προκαθορισθέν ποσό των οποίων εκφράζεται στο νόμισμα άλλου κράτους.
18 Επ' αυτού, πρέπει να υπομνησθεί ότι ο κύριος σκοπός των ανωτέρω διαγωνισμών που προκηρύσσονται για τον καθορισμό επιστροφών λόγω εξαγωγής είναι να παρασχεθεί η δυνατότητα στην Κοινότητα να διαθέσει την πλεονασματική παραγωγή ζάχαρης σε τρίτες χώρες, εξασφαλιζομένης της ίσης μεταχειρίσως όλων όσοι υποβάλλουν προσφορές, όποιος και αν είναι ο τόπος εγκαταστάσεώς τους στην Κοινότητα, όσον αφορά το ποσό των εν λόγω επιστροφών.
19 Προς εξασφάλιση αυτής της τελευταίας αρχής, η προκήρυξη διαγωνισμού την οποία αφορά η παρούσα υπόθεση όριζε στο σημείο V.8 ότι, για να καταστεί δυνατή η σύγκριση των υποβαλλομένων προσφορών σε εθνικά νομίσματα και για την κατακύρωση του διαγωνισμού από τα κράτη μέλη, τα προτεινόμενα ποσά για τις εισφορές λόγω εξαγωγής, εκφραζόμενα σε εθνικό νόμισμα, μετατρέπονται σε ECU με βάση την ισχύουσα κατά την εξέταση των εν λόγω προσφορών αντιπροσωπευτική τιμή.
20 Με τους κανονισμούς (ΕΟΚ) 2976/84 και (ΕΟΚ) 3067/84, της 24ης και της 31ης Οκτωβρίου 1984 (ΕΕ L 281, σ. 22, και ΕΕ L 288, σ. 65) η Επιτροπή, μετά από εξέταση των υποβληθεισών προσφορών, καθόρισε σε ECU τα ανώτατα ποσά των επιστροφών λόγω εξαγωγής λευκής ζάχαρης για τον δέκατο και τον ενδέκατο επιμέρους διαγωνισμό, που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο του κύριου διαρκούς διαγωνισμού που προβλέπεται από τον προαναφερθέντα κανονισμό 2382/84.
21 Συνεπώς, τα ποσά των επιστροφών λόγω εξαγωγής που κατακυρώθηκαν στους υποβαλόντες προσφορές για ποσό ίσο ή κατώτερο σε σχέση με το ανώτατο ποσό που καθόρισε η Επιτροπή υπολογίστηκαν σε ECU, κατόπιν εφαρμογής στα ποσά που αναφέρονταν στις προσφορές σε εθνικά νομίσματα της αντιπροσωπευτικής τιμής συναλλάγματος που ίσχυε κατά τον χρόνο της κατακυρώσεως.
22 Βάσει του συστήματος αυτού ο κάτοχος πιστοποιητικού εξαγωγής, χορηγηθέντος στο πλαίσιο διαγωνισμού προς καθορισμό επιστροφών λόγω εξαγωγής, δικαιούται να λάβει, όταν πραγματοποιηθεί η εξαγωγή, το ποσό της επιστροφής που του κατακυρώθηκε βάσει της προσφοράς του, αποφεύγεται δε το ενδεχόμενο της εκ των υστέρων μεταβολής του ποσού αυτού, παραδείγματος χάριν λόγω νομισματικών μεταβολών που επέρχονται μετά την κατακύρωσή του.
23 Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι η Σημείωση 2 του παραρτήματος Ι της ανακοινώσεως παραθέτει συνοπτικά κατ' ορθό τρόπο τα κριτήρια τα οποία καθορίζονται από την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση όσον αφορά τις απαραίτητες νομισματικές μετατροπές στον τομέα των επιστροφών λόγω εξαγωγής.
24 Aντίθετα, ο προτεινόμενος από την εταιρία Wagner τρόπος μετατροπής δεν είναι σύμφωνος προς τη λογική της εν λόγω κανονιστικής ρυθμίσεως, διότι ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα την καταβολή μεγαλύτερης ή μικρότερης επιστροφής σε σχέση με την κατακυρωθείσα στο πλαίσιο του διαγωνισμού. Πράγματι, με τον τρόπο αυτό το ποσό της επιστροφής λόγω εξαγωγής που καθορίζεται στο πλαίσιο διαγωνισμού μπορεί να μεταβάλλεται εκ των υστέρων. Αυτή η μεταβολή θα μπορούσε να καταλήξει, σε περιπτώσεις όπως η υπό κρίση, στην καταβολή ποσού το οποίο θα μπορούσε να συνεπάγεται την απόρριψη της προσφοράς της επιχειρήσεως στο πλαίσιο του διαγωνισμού στον οποίο είχε μετάσχει.
25 Επομένως, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι, κατά την κοινοτική ρύθμιση, η νομισματική μετατροπή όσον αφορά τις επιστροφές λόγω εξαγωγής που αναγράφονται στα πιστοποιητικά εξαγωγής στο νόμισμα του κράτους μέλους στο οποίο έγινε η προσφορά, αλλά κατακυρώνεται σε ECU, πραγματοποιείται, όταν τα πιστοποιητικά χρησιμοποιούνται σε άλλο κράτος μέλος, μεταξύ του εν λόγω ποσού σε ECU και του εθνικού νομίσματος αυτού του κράτους μέλους εξαγωγής με βάση την αντιπροσωπευτική τιμή συναλλάγματος που ισχύει κατά τον χρόνο διεκπεραιώσεως των τελωνειακών διατυπώσεων εξαγωγής.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
26 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η διαδικασία έχει, ως προς του διαδίκους της κύριας δίκης, τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα)
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το tribunal administratif de Paris με Διάταξη της 17ης Ιανουαρίου 1991, αποφαίνεται:
Κατά την κοινοτική ρύθμιση, η νομισματική μετατροπή όσον αφορά τις επιστροφές λόγω εξαγωγής που αναγράφονται στα πιστοποιητικά εξαγωγής στο νόμισμα του κράτους μέλους στο οποίο έγινε η προσφορά, αλλά κατακυρώνεται σε ECU, πραγματοποιείται, όταν τα πιστοποιητικά χρησιμοποιούνται σε άλλο κράτος μέλος, μεταξύ του εν λόγω ποσού σε ECU και του εθνικού νομίσματος αυτού του κράτους μέλους εξαγωγής με βάση την αντιπροσωπευτική τιμή συναλλάγματος που ισχύει κατά τον χρόνο διεκπεραιώσεως των τελωνειακών διατυπώσεων εξαγωγής.