62022CJ0650_RES
Sprawa C‑650/22
Fédération internationale de football association (FIFA)
przeciwko
BZ
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez cour d’appel de Mons (Belgia)]
Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 4 października 2024 r.
Odesłanie prejudycjalne – Rynek wewnętrzny – Konkurencja – Uregulowanie ustanowione przez międzynarodową organizację sportową i wdrażane przez nią przy udziale jej członków – Zawodowa piłka nożna – Podmioty prawa prywatnego posiadające uprawnienia regulacyjne, kontrolne i w zakresie nakładania sankcji – Uregulowanie dotyczące statusu i transferu zawodników – Zasady dotyczące umów o pracę zawieranych między klubami a zawodnikami – Przedterminowe rozwiązanie umowy o pracę przez zawodnika – Odszkodowanie obciążające zawodnika – Odpowiedzialność solidarna nowego klubu – Sankcje – Zakaz wydawania certyfikatu międzynarodowego transferu zawodnika i jego rejestracji, dopóki trwa spór związany z przedterminowym rozwiązaniem umowy o pracę – Zakaz rejestracji innych zawodników – Artykuł 45 TFUE – Przeszkoda w swobodnym przepływie pracowników – Względy uzasadniające – Artykuł 101 TFUE – Decyzja związku przedsiębiorstw, której celem jest zapobieżenie lub ograniczenie konkurencji – Rynek pracy – Pozyskiwanie zawodników przez kluby – Rynek międzyklubowych rozgrywek piłkarskich – Udział klubów i zawodników w rozgrywkach sportowych – Ograniczenie konkurencji ze względu na cel – Wyłączenie
Postępowanie sądowe – Interwencja – Postępowanie prejudycjalne – Udział stron w postępowaniu głównym – Uprawnienie Trybunału do wyłączenia takiej strony z postępowania – Granice – Status strony w postępowaniu głównym nabyty po wystąpieniu z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Brak wpływu
(art. 267 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 23; regulamin postępowania przed Trybunałem, art. 96 § 1, art. 97 § 1)
(zob. pkt 54–56)
Pytania prejudycjalne – Właściwość Trybunału – Granice – Pytanie zadane w odniesieniu do sporu zamykającego się w obrębie jednego państwa członkowskiego – Oczywisty brak właściwości Trybunału – Granice w odniesieniu do swobód podstawowych gwarantowanych przez traktat
(art. 45, 49, 56, 63 TFUE; regulamin postępowania przed Trybunałem, art. 94)
(zob. pkt 70)
Prawo Unii Europejskiej – Zakres stosowania – Uprawianie sportu jako działalność gospodarcza – Włączenie – Przepisy przyjęte wyłącznie ze względów o charakterze niegospodarczym i dotyczące jedynie kwestii związanych ze sportem – Wyłączenie – Ustanowione przez stowarzyszenie sportowe przepisy dotyczące zawieranych z zawodnikami umów o pracę lub transferów tych zawodników – Przepisy mające wpływ na działalność gospodarczą zawodników – Przepisy mające wpływ na działalność gospodarczą związaną z rozgrywkami i na konkurencję między danymi klubami sportowymi – Włączenie
(art. 45, 101 TFUE)
(zob. pkt 75–82)
Prawo Unii Europejskiej – Zakres stosowania – Uprawianie sportu jako działalność gospodarcza – Włączenie – Ustanowione przez stowarzyszenie sportowe przepisy dotyczące zawieranych z zawodnikami umów o pracę lub transferów tych zawodników – Ograniczenie – Względy uzasadniające – Uwzględnienie specyfiki działalności sportowej
(art. 45, 101 TFUE)
(zob. pkt 84, 85)
Swobodny przepływ osób – Pracownicy – Ograniczenia – Ustanowione przez stowarzyszenie sportowe przepisy dotyczące zawieranych z zawodnikami umów o pracę lub transferów tych zawodników – Przepisy przewidujące w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy o pracę bez uzasadnionych przyczyn obciążenie zawodnika odszkodowaniem oraz odpowiedzialność solidarną nowego klubu – Dodatkowa sankcja sportowa wymierzona nowemu klubowi w przypadku zatrudnienia zawodnika w okresie chronionym przewidzianym w przedterminowo rozwiązanej umowie o pracę – Trwający spór związany z przedterminowym rozwiązaniem umowy o pracę bez uzasadnionych przyczyn pociągający za sobą zakaz wydania odnośnemu zawodnikowi certyfikatu międzynarodowego transferu – Niedopuszczalność – Względy uzasadniające – Prawidłowość międzyklubowych rozgrywek piłkarskich – Poszanowanie zasady proporcjonalności – Ustalenie przez sąd odsyłający
(art. 45 TFUE)
(zob. pkt 86, 91–97, 99–114; pkt 1 sentencji)
Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Decyzje związków przedsiębiorstw – Pojęcie związku przedsiębiorstw – Stowarzyszenie zrzeszające krajowe związki piłki nożnej – Odnośne związki krajowe, których członkami są z kolei podmioty, które można uznać za przedsiębiorstwa lub które wykonują działalność gospodarczą – Organizacja i komercyjne wykorzystanie przez te związki międzyklubowych rozgrywek piłkarskich na terytorium krajowym oraz eksploatacja związanych z nimi praw – Włączenie
(art. 101 ust. 1 TFUE)
(zob. pkt 117, 118)
Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Decyzje związków przedsiębiorstw – Pojęcie – Ustanowione przez stowarzyszenie sportowe przepisy dotyczące zawieranych z zawodnikami umów o pracę lub transferów tych zawodników – Przepisy mające bezpośredni wpływ na warunki wykonywania działalności gospodarczej będące jego członkami przedsiębiorstwa – Włączenie
(art. 101 ust. 1 TFUE)
(zob. pkt 119–121)
Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Wpływ na handel między państwami członkowskimi – Kryteria – Zasady mające globalny zakres geograficzny
(art. 101 ust. 1 TFUE)
(zob. pkt 122, 123)
Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Naruszenie konkurencji – Kryteria oceny – Rozróżnienie ograniczeń ze względu na cel i ograniczeń ze względu na skutek – Ograniczenie ze względu na cel – Wystarczający stopień szkodliwości – Wystarczające ustalenie – Charakter zachowania o znamionach zmowy
(art. 101 ust. 1 TFUE)
(zob. pkt 124–129)
Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Naruszenie konkurencji – Kryteria oceny – Treść i cel porozumienia oraz kontekst gospodarczy i prawny jego rozwoju – Rozróżnienie ograniczeń ze względu na cel i ograniczeń ze względu na skutek – Zamiar ograniczenia konkurencji przez strony porozumienia – Kryterium niestanowiące koniecznej przesłanki – Naruszenie ze względu na cel – Wystarczający stopień szkodliwości
(art. 101 ust. 1 TFUE)
(zob. pkt 130–133)
Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Naruszenie konkurencji – Decyzje związków przedsiębiorstw – Ustanowione przez stowarzyszenie sportowe przepisy dotyczące zawieranych z zawodnikami umów o pracę lub transferów tych zawodników – Przepisy przewidujące w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy o pracę bez uzasadnionych przyczyn obciążenie zawodnika odszkodowaniem oraz odpowiedzialność solidarną nowego klubu – Dodatkowa sankcja sportowa wymierzona nowemu klubowi w przypadku zatrudnienia zawodnika w okresie chronionym przewidzianym w przedterminowo rozwiązanej umowie o pracę – Trwający spór związany z przedterminowym rozwiązaniem umowy o pracę bez uzasadnionych przyczyn pociągający za sobą zakaz wydania odnośnemu zawodnikowi certyfikatu międzynarodowego transferu – Ograniczenie ze względu na cel – Wyłączenie – Przesłanki
(art. 101 TFUE)
(zob. pkt 138–152, 157,158; pkt 2 sentencji)
Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Zakaz – Wyłączenie – Przesłanki – Polepszenie produkcji lub dystrybucji produktów lub przyczynianie się do postępu technicznego lub gospodarczego – Odczuwalne obiektywne korzyści mogące rekompensować niedogodności wynikające dla konkurencji z porozumienia – Niezbędny lub konieczny charakter rozpatrywanego zachowania – Brak wyeliminowania wszelkiej skutecznej konkurencji w stosunku do znacznej części danych produktów lub usług – Ciężar dowodu – Charakter kumulatywny przesłanek wyłączenia
(art. 101 ust. 3 TFUE)
(zob. pkt 153–156)
Streszczenie
Rozpatrując wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez cour d’appel de Mons (sąd apelacyjny w Mons, Belgia), Trybunał ponownie wypowiedział się w przedmiocie stosowania prawa gospodarczego Unii Europejskiej do przepisów ustanowionych przez międzynarodową federację sportową (
1
). W tym wyroku wyjaśnił on, w jaki sposób artykuły traktatu FUE przewidujące zasadę swobodnego przepływu pracowników oraz zakaz ograniczających porozumień, decyzji i uzgodnionych praktyk (
2
) mają zastosowanie do przepisów przyjętych przez międzynarodową federację sportową dotyczących statusu i transferu zawodników.
Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej (FIFA) jest stowarzyszeniem prawa szwajcarskiego, którego celem jest między innymi stanowienie przepisów regulujących piłkę nożną i związane z nią kwestie na poziomie światowym. W jej skład wchodzą krajowe związki piłki nożnej, które mają w szczególności obowiązek zapewnienia przestrzegania wszystkich ustanowionych przez nią przepisów przez swoich własnych członków lub podmioty zrzeszone.
W marcu 2014 r. FIFA przyjęła „Regulamin w sprawie statusu i transferu zawodników” (zwany dalej „RSTZ”). RSTZ przewiduje między innymi, że każdy nowy zawodowy klub piłkarski, który zatrudnia zawodnika w następstwie rozwiązania umowy o pracę bez uzasadnionych przyczyn, odpowiada solidarnie za zapłatę odszkodowania, które ten zawodnik może być zobowiązany zapłacić na rzecz poprzedniego klubu, przy czym odszkodowanie to ustala się na podstawie rozmaitych kryteriów wymienionych w tym regulaminie (
3
). RSTZ stanowi również, że przyjmuje się, iż nowy klub nakłonił zawodnika do przedterminowego rozwiązania umowy o pracę wiążącej go z poprzednim klubem i przewiduje w niektórych przypadkach nałożenie na ten nowy klub sankcji sportowej polegającej na wykluczeniu go z procedury rejestracji nowych zawodników przez określony czas (
4
). Wreszcie RSTZ stanowi, że krajowy związek piłki, do którego należy poprzedni klub, nie może wydać zawodnikowi certyfikatu międzynarodowego transferu (ITC), jeżeli między tym poprzednim klubem a owym zawodnikiem toczy się spór, którego źródłem jest przedterminowe rozwiązanie umowy o pracę, do którego nie doszło za wzajemnym porozumieniem stron (
5
).
BZ jest byłym piłkarzem zawodowym zamieszkałym w Paryżu (Francja). W sierpniu 2013 r. podpisał umowę o pracę na okres czterech lat z rosyjskim zawodowym klubem piłkarskim. W następnym roku klub ten rozwiązał tę umowę z przyczyn związanych jego zdaniem z zawinionym zachowaniem BZ i wystąpił do izby ds. rozstrzygania sporów FIFA o zasądzenie od BZ odszkodowania w wysokości 20 mln EUR, powołując się na „rozwiązanie umowy bez uzasadnionych przyczyn” w rozumieniu RSTZ.
W maju 2015 r. izba ds. rozstrzygania sporów FIFA częściowo uwzględniła żądanie klubu, zasądzając od BZ zapłatę odszkodowania w wysokości 10,5 mln EUR. Ponadto stwierdziła ona, że RSTZ, w zakresie, w jakim przewiduje, iż każdy nowy zawodowy klub piłkarski, który zatrudni takiego zawodnika odpowiada solidarnie za zapłatę takiego odszkodowania, nie będzie miał zastosowania do BZ w przyszłości. W maju 2016 r. sportowy sąd arbitrażowy utrzymał to orzeczenie w mocy w postępowaniu odwoławczym.
W grudniu 2015 r. BZ wniósł do tribunal de commerce du Hainaut (division de Charleroi) (sądu gospodarczego, wydział w Charleroi, Belgia) pozew o zasądzenie od FIFA i belgijskiego Union royale des sociétés de football association ASBL (URBSFA) zapłaty odszkodowania w wysokości 6 mln EUR tytułem naprawienia szkody, jaką miał ponieść w związku z brakiem możliwości zatrudnienia go w 2015 r. przez belgijski klub Sporting du Pays de Charleroi SA z powodu wymogów nałożonych przez RSTZ. W styczniu 2017 r. sąd ten uznał to żądanie za zasadne co do zasady i zasądził od obu stowarzyszeń zapłatę kwoty tymczasowej.
Sąd odsyłający, do którego FIFA wniosła apelację, zwraca się do Trybunału z pytaniem, czy w świetle specyfiki sportu, związanej w szczególności ze sprawnym przebiegiem zawodów sportowych, sporne przepisy należy uznać za stanowiące przeszkodę w swobodnym przepływie pracowników i dla konkurencji.
Ocena Trybunału
Tytułem wstępu Trybunał wskazał, że przepisy rozpatrywane w postępowaniu głównym mają bezpośredni wpływ na warunki pracy zawodników, a zatem na ich działalność gospodarczą. Ponadto, ponieważ skład drużyn jest jednym z podstawowych parametrów rozgrywek, omawiane przepisy należy uznać za mające bezpośredni wpływ na warunki wykonywania działalności gospodarczej związanej z tymi rozgrywkami i na konkurencję między prowadzącymi tę działalność klubami. W rezultacie rozpatrywane przepisy wchodzą w zakres stosowania art. 45 i 101 TFUE, których wykładni Trybunał dokonał kolejno z uwagi na różnice systemu charakteryzującego te dwa postanowienia.
W pierwszej kolejności w odniesieniu do art. 45 TFUE Trybunał stwierdził istnienie przeszkody w swobodnym przepływie pracowników. W tym względzie zauważył on, że przepisy będące przedmiotem postępowania głównego mogą stawiać w mniej korzystnej sytuacji zawodników, którzy chcieliby podjąć działalność gospodarczą na rzecz nowego klubu z siedzibą na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie ich zamieszkania lub aktualnego miejsca pracy poprzez jednostronne rozwiązanie umowy o pracę wiążącej ich z poprzednim klubem z przyczyn, które klub ten uważa lub może uważać za nieuzasadnione. Istnienie tych przepisów i ich zbieg skutkuje bowiem obciążeniem tych klubów pragnących zatrudnić takich zawodników znacznym ryzykiem prawnym, nieprzewidywalnym i potencjalnie bardzo wysokim ryzykiem finansowym, a także poważnym ryzykiem sportowym, które rozpatrywane łącznie w sposób oczywisty mogą zniechęcić je do ich zatrudniania.
W odniesieniu do istnienia ewentualnego uzasadnienia Trybunał wyjaśnił, że cel polegający na zapewnieniu prawidłowości rozgrywek sportowych stanowi uzasadniony cel interesu ogólnego, który może być realizowany przez stowarzyszenie sportowe. Cel ten nabiera zresztą szczególnego znaczenia w przypadku piłki nożnej, zważywszy na zasadniczą rolę, jaką przypisuje się rezultatom sportowym osiąganym w toku rozgrywek. Ponadto Trybunał zauważył, że ponieważ skład drużyn jest jednym z podstawowych parametrów rozgrywek, utrzymanie pewnej stabilności kadry klubowej, a zatem pewnej ciągłości wiążących ją umów, może być w związku z tym postrzegane jako jeden ze środków mogących przyczynić się do realizacji tego celu.
Trybunał uznał jednak, że z zastrzeżeniem weryfikacji, jakiej powinien dokonać sąd odsyłający, poszczególne przepisy RSTZ rozpatrywane w postępowaniu głównym wydają się wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu, tym bardziej że mogą one być stosowane w znacznej mierze w sposób łączny, i to w wypadku części z nich przez dłuższy czas, do zawodników, których kariera jest stosunkowo krótka. Dotyczy to w szczególności kryteriów obliczania odszkodowania należnego w przypadku jednostronnego rozwiązania umowy o pracę przez zawodnika „bez uzasadnionych przyczyn”. Wygląda bowiem na to, że takie kryteria odszkodowania wydają się raczej służyć ochronie interesów finansowych klubów w kontekście gospodarczym właściwym transferom zawodników niż zapewnieniu wskazywanego sprawnego przebiegu zawodów sportowych. Zdaje się to także dotyczyć przepisu, który przewiduje co do zasady, a zatem bez uwzględnienia okoliczności każdego przypadku, w szczególności faktycznego zachowania nowego klubu, który zatrudnia tego zawodnika, że klub ten odpowiada solidarnie za zapłatę odszkodowania należnego poprzedniemu klubowi od nowo zatrudnionego zawodnika w przypadku jednostronnego rozwiązania umowy bez uzasadnionych przyczyn. Podobnie jest w przypadku możliwości zastosowania wobec nowego klubu niemal automatycznie sankcji sportowej na podstawie domniemania odpowiedzialności tego klubu za przedterminowe rozwiązanie umowy, a także ogólnego zakazu wydawania ITC dopóty, dopóki istnieje spór dotyczący tego rozwiązania umowy, niezależnie zresztą od okoliczności, w jakich do niego doszło.
W konsekwencji Trybunał orzekł, że art. 45 TFUE stoi na przeszkodzie przepisom takim jak te rozpatrywane w postępowaniu głównym, chyba że zostanie wykazane, iż przepisy te, tak jak są one interpretowane i stosowane na terytorium Unii, nie wykraczają poza to, co jest konieczne do realizacji celu polegającego na zapewnieniu prawidłowości międzyklubowych rozgrywek piłkarskich poprzez zachowanie pewnego stopnia stabilności kadry zawodowych klubów piłkarskich.
W drugiej kolejności Trybunał przypomniał, że aby móc uznać, iż decyzja związku przedsiębiorstw jest objęta zakazem przewidzianym w art. 101 ust. 1 TFUE, konieczne jest wykazanie, że ma ona na celu zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji lub że ma ona taki skutek. Co się tyczy istnienia celu antykonkurencyjnego, który – jak przypomniał Trybunał – odnosi się wyłącznie do pewnych rodzajów współpracy między przedsiębiorstwami, które wykazują wystarczający stopień szkodliwości dla konkurencji, Trybunał wskazał, że zachowanie przedsiębiorstw o znamionach zmowy może polegać na przykład na ograniczeniu lub kontrolowaniu zasadniczego parametru konkurencji, jaki może stanowić w niektórych sektorach lub na niektórych rynkach rekrutacja wysoko wykwalifikowanych pracowników, jakimi w kontekście sektora zawodowej piłki nożnej są wyszkoleni już zawodnicy.
W niniejszym wypadku łączna lektura rozpatrywanych przepisów RSTZ ukazuje, po pierwsze, że mogą one w sposób uogólniony i drastyczny ograniczać pod względem materialnym konkurencję, która w przypadku ich braku mogłaby prowadzić do rywalizacji każdego zawodowego klubu piłkarskiego z siedzibą w państwie członkowskim z jakimkolwiek innym zawodowym klubem piłkarskim mającym siedzibę w innym państwie członkowskim w zakresie pozyskiwania zawodników zatrudnionych już przez dany klub. Po drugie, to ograniczenie konkurencji transgranicznej między klubami mogącej przybrać formę jednostronnego pozyskiwania zawodników już zatrudnionych rozciąga się na całe terytorium Unii i ma charakter trwały, ponieważ obejmuje za każdym razem cały czas trwania umów o pracę, które zawodnik może zawierać kolejno z klubem, a następnie, w przypadku wynegocjowanego transferu do innego klubu, także z tym nowym klubem.
Prawdą jest, że skoro przebieg międzyklubowych rozgrywek piłkarskich opiera się w Unii na konfrontacjach i stopniowym eliminowaniu uczestniczących drużyn, a także na rezultatach sportowych, uzasadnione może być dążenie przez stowarzyszenie takie jak FIFA do zapewnienia stabilności składu kadry zawodników służących jako pula dla składów drużyn, które kluby te kompletują w trakcie sezonu, a nawet danego roku. Specyfika piłki nożnej i rzeczywiste warunki funkcjonowania rynku, jakim są organizowanie i komercyjne wykorzystanie międzyklubowych zawodów piłkarskich, nie mogą jednak prowadzić do dopuszczenia, by wszelka możliwość podjęcia przez kluby konkurencji transgranicznej poprzez jednostronne pozyskiwanie zawodników zatrudnionych już przez klub mający siedzibę w innym państwie członkowskim lub zawodników, których posądza się o rozwiązanie umowy o pracę z takim klubem bez uzasadnionych przyczyn, była ograniczona w sposób uogólniony, drastyczny i trwały, a nawet uniemożliwiona na całym terytorium Unii. W ostatecznym rozrachunku takie zasady, nawet jeśli zostały przedstawione jako mające zapobiegać praktykom związanym z pozyskiwaniem zawodników przez kluby dysponujące większymi środkami finansowymi, są porównywalne z generalnym, bezwzględnym i trwałym zakazem jednostronnego pozyskiwania zawodników już zatrudnionych, nałożonym w drodze decyzji związku przedsiębiorstw na wszystkie przedsiębiorstwa, jakimi są zawodowe kluby piłkarskie, i obciążającym wszystkich pracowników, jakimi są ci zawodnicy. Stanowią one z tego względu wyraźne ograniczenie konkurencji, jaka mogłaby istnieć między klubami w ich braku.
Tak więc ze swej natury rozpatrywane w postępowaniu głównym przepisy wykazują wysoki stopień szkodliwości dla konkurencji, jaką mogłyby prowadzić zawodowe kluby piłkarskie. W tych okolicznościach należy uznać, że przepisy te mają na celu ograniczenie, a nawet zapobieżenie tej konkurencji na całym terytorium Unii. W związku z tym nie jest konieczne badanie ich skutków.
Wreszcie, precyzując warunki, na jakich zachowanie mające cel antykonkurencyjny mogłoby skorzystać z wyłączenia przewidzianego w art. 101 ust. 3 TFUE, Trybunał wskazał, że w celu ustalenia, czy w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka dotycząca niezbędnego lub koniecznego charakteru rozpatrywanego zachowania, sąd odsyłający powinien uwzględnić okoliczność, że rozpatrywane przepisy RSTZ charakteryzują się połączeniem elementów, z których znaczna część ma charakter uznaniowy lub nieproporcjonalny. Sąd ten będzie musiał także wziąć pod uwagę okoliczność, że przepisy te przewidują uogólnione, drastyczne i trwałe ograniczenie konkurencji transgranicznej, jaką zawodowe kluby piłkarskie mogłyby między sobą prowadzić poprzez jednostronne pozyskiwanie wysoko wykwalifikowanych zawodników. Każda z tych dwóch okoliczności rozpatrywana odrębnie wyklucza bowiem na pierwszy rzut oka uznanie owych przepisów za niezbędne lub konieczne do umożliwienia wzrostu efektywności, przy założeniu, że taki wzrost zostanie wykazany.
W konsekwencji Trybunał orzekł, że zgodnie z art. 101 TFUE wspomniane przepisy RSTZ stanowią decyzję związku przedsiębiorstw, która jest zakazana i która może zostać objęta wyłączeniem na podstawie tego postanowienia tylko wtedy, gdy za pomocą przekonujących argumentów i dowodów zostanie wykazane, że spełnione zostały wszystkie wymagane w tym celu przesłanki.
(
1
)	Zobacz wyroki: z dnia 21 grudnia 2023 r., Royal Antwerp Football Club (C‑680/21, EU:C:2023:1010); z dnia 21 grudnia 2023 r., European Superleague Company (C‑333/21, EU:C:2023:1011); z dnia 21 grudnia 2023 r., International Skating Union/Komisja (C 124/21 P, EU:C:2023:1012).
(
2
)	Odpowiednio art. 45 i 101 TFUE.
(
3
)	Zobacz art. 17 pkt 1 i 2 RSTZ.
(
4
)	Zobacz art. 17 pkt 4 RSTZ.
(
5
)	Ponieważ certyfikat międzynarodowego transferu jest niezbędny do zarejestrowania zawodnika w nowym klubie, zawodnik ten nie może w konsekwencji uczestniczyć w rozgrywkach piłkarskich w barwach tego nowego klubu. Zobacz art. 9 ust. 1 RSTZ i art. 8.2.7 załącznika 3 do RSTZ.