ARREST VAN HET GERECHT (Vijfde kamer)
van 18 maart 2004
Zaak T‑67/02
Léopold Radauer
tegen
Raad van de Europese Unie
„Ambtenaren – Overschrijving van afkoopsom voor ouderdomspensioenrechten verworven uit hoofde van vóór indiensttreding bij Gemeenschappen
uitgeoefende beroepsactiviteiten – Berekening van pensioenjaren – Artikel 11, lid 2, van bijlage VIII bij Statuut – Algemene uitvoeringsbepalingen – Beginsel van gelijke behandeling – Vrij verkeer van werknemers”
Volledige Franse tekst II - 0000
Betreft: Vordering tot nietigverklaring van het besluit van de Raad van 17 april 2001 houdende berekening van verzoekers pensioenjaren
na de overschrijving naar het pensioenstelsel van de Gemeenschappen van de afkoopsom voor de pensioenrechten die hij uit hoofde
van de Oostenrijkse regeling had verworven.
Beslissing: Het beroep wordt verworpen. Elk der partijen zal de eigen kosten dragen.
Samenvatting
1.     Ambtenaren – Pensioenen – Pensioenrechten verworven vóór indiensttreding bij Gemeenschappen – Overschrijving naar pensioenstelsel
van Gemeenschappen – Modaliteiten
(Ambtenarenstatuut, bijlage VIII, art. 11, lid 2)
2.     Ambtenaren – Pensioenen – Pensioenrechten verworven vóór indiensttreding bij Gemeenschappen – Overschrijving naar pensioenstelsel
van Gemeenschappen – Extra pensioenjaren – Wijze van berekening – Ambtenaar die in hoogste rang van zijn categorie is aangeworven
– Inaanmerkingneming van basissalaris op datum van aanstelling in vaste dienst – Discriminatie ten opzichte van in basisrang
aangeworven ambtenaar – Geen
(Ambtenarenstatuut, bijlage VIII, art. 11, lid 2; algemene uitvoeringsbepalingen van de Raad, art. 10, lid 3)
3.     Ambtenaren – Pensioenen – Pensioenrechten verworven vóór indiensttreding bij Gemeenschappen – Overschrijving naar pensioenstelsel
van Gemeenschappen – Extra pensioenjaren – Wijze van berekening – Gebruik van naar geslacht en leeftijd verschillende factoren
– Toelaatbaarheid
(Ambtenarenstatuut, bijlage VIII, art. 11, lid 2)
4.     Ambtenaren – Pensioenen – Pensioenrechten verworven vóór indiensttreding bij Gemeenschappen – Overschrijving naar pensioenstelsel
van Gemeenschappen – Actuariële raming van pensioenregeling – Bepaling van aantal pensioenjaren op basis van actuariële raming
– Totaal verschillende handelingen
(Ambtenarenstatuut, art. 83, lid 4; bijlage VIII, art. 11, lid 2)
1.     Het stelsel van overschrijving van de actuariële tegenwaarde van of de afkoopsom voor ouderdomspensioenrechten die een ambtenaar
heeft verworven uit hoofde van vóór zijn indiensttreding bij de Gemeenschappen uitgeoefende beroepsactiviteiten bestaat uit
twee belangrijke afzonderlijke fasen.
De eerste fase bestaat in de vaststelling van de actuariële tegenwaarde of van de afkoopsom door de nationale of internationale
autoriteit die het pensioenstelsel beheert waarbij de betrokkene vóór zijn indiensttreding bij de Gemeenschappen was aangesloten.
De berekening van de actuariële tegenwaarde heeft tot doel de waarde van een onzekere toekomstige periodieke uitkering te
kapitaliseren; de actuariële tegenwaarde resulteert dus uit de berekening van het kapitaal dat overeenkomt met het pensioen
waarop de betrokkene in het kader van het betrokken nationale of internationale kader recht zal hebben, met toepassing van
een discontorente wegens de vervroegde uitbetaling ten opzichte van de vervaltermijn, en van een verminderingsfactor bepaald
naar evenredigheid met het risico van overlijden van de begunstigde voor de vervaltermijn en in functie van de leeftijd van
de verzekerde en de sterftekansen, waarbij voor beide factoren rekening wordt gehouden met de tijdspanne tussen het tijdstip
waarop de actuariële tegenwaarde wordt vastgesteld en dat waarop het pensioen zou zijn toegekend. De berekening van de afkoopsom
daarentegen kan bij bijdrageplichtige pensioenstelsels bestaan in de optelling van de door de verzekerde en in voorkomend
geval de door diens werkgever betaalde bijdragen, eventueel vermeerderd met de interessen.
De tweede fase bestaat in de omzetting, door de betrokken gemeenschapsinstelling, van het kapitaal overeenkomende met de actuariële
tegenwaarde of de afkoopsom in pensioenjaren waarmee in het communautaire pensioenstelsel rekening moet worden gehouden. Deze
pensioenjaren moeten worden opgeteld bij die waarop de ambtenaar recht zal hebben uit hoofde van zijn activiteiten bij de
Gemeenschappen.
De twee besluiten, te weten de berekening van de actuariële tegenwaarde of de afkoopsom en de omzetting daarvan in pensioenjaren,
worden door een verschillende rechtsorde beheerst en zijn elk aan de in hun respectieve rechtsorde voorziene rechterlijke
toetsing onderworpen. Zo behoort de berekeningswijze van het bedrag van de actuariële tegenwaarde of van de afkoopsom tot
de uitsluitende bevoegdheid van de nationale of internationale autoriteit die het vroegere pensioenstelsel van de betrokkene
beheert. Dit bedrag wordt vervolgens hergewaardeerd door de betrokken gemeenschapsinstelling, en wel volgens de regels van
het gemeenschappelijke pensioenstelsel. Daar die twee handelingen uitgaan van verschillende gegevens en waarderingsfactoren
met betrekking tot de antecedenten van de betrokkenen, hun toekomstperspectieven, het bijdrageniveau en de aard en het bedrag
van de uitkering, is het heel goed mogelijk dat men bij de berekening van de pensioenjaren die meetellen voor het gemeenschapspensioen
tot een resultaat komt dat verschilt van het aantal pensioenjaren die de nationale of internationale autoriteit in aanmerking
heeft genomen.
(cf. punten 28‑31)
Referentie: Hof 18 maart 1982, Bodson, 212/81, Jurispr. blz. 1019, punten 7 en 8; Hof 6 oktober 1983, Celant e.a./Commissie,
118/82–123/82, Jurispr. blz. 2995, punt 28; Hof 9 november 1989, Bonazzi-Bertottilli e.a./Commissie, 75/88, 146/88 en 147/88,
Jurispr. blz. 3599, punt 19; Gerecht 15 december 1998, Bang-Hansen/Commissie, T‑233/97, JurAmbt. blz. I‑A‑625 en II‑1889,
punt 39; Gerecht 10 november 1999, Kristensen e.a./Raad, T‑103/98, T‑104/98, T‑107/98, T‑113/98 en T‑118/98, JurAmbt. blz. I‑A‑215
en II‑1111, punt 34
2.     Het Statuut en bijlage VIII bij het Statuut bevatten geen enkele bepaling die, wat betreft de overschrijving van de actuariële
tegenwaarde van of de afkoopsom voor pensioenrechten die vóór de indiensttreding bij de Gemeenschappen zijn verworven, de
situatie van een nieuwe ambtenaar die in de hoogste rang van zijn categorie is aangeworven, specifiek regelt. Bij gebreke
van een dergelijke specifieke bepaling wordt de overschrijving van de actuariële tegenwaarde van of de afkoopsom voor pensioenrechten
van die ambtenaar, evenals iedere andere ambtenaar, geregeld door de bepalingen van artikel 11, lid 2, van bijlage VIII bij
het Statuut en van artikel 10, lid 3, van de algemene uitvoeringsbepalingen, volgens welke de extra pensioenjaren worden berekend
op basis van de rang waarin de ambtenaar in vaste dienst is aangesteld.
Dit heeft weliswaar tot gevolg dat aan de ambtenaar die in de hoogste rang is aangeworven minder extra pensioenjaren worden
toegekend dan aan de ambtenaar die in de basisrang is aangeworven, doch dit leidt niet tot een discriminatie, aangezien een
discriminatie alleen kan bestaan in de toepassing van verschillende regels op vergelijkbare situaties of in de toepassing
van dezelfde regel op verschillende situaties.
(cf. punten 62 en 65)
Referentie: Hof 23 februari 1983, Wagner, 8/82, Jurispr. blz. 371, punt 18; Hof 13 november 1984, Racke, 283/83, Jurispr.
blz. 3791, punt 7; Hof 29 april 1999, Royal Bank of Scotland, C‑311/97, Jurispr. blz. I‑2651, punt 26; Gerecht 13 juni 2002,
Youssouroum/Raad, T‑106/01, JurAmbt. blz. I‑A‑93 en II‑435, punt 41
3.     Het gebruik van naar geslacht en leeftijd verschillende factoren voor de berekening van de extra pensioenjaren wordt objectief
gerechtvaardigd door de noodzaak om een behoorlijk financieel beheer van het gemeenschappelijke pensioenstelsel te waarborgen.
Wanneer een ambtenaar krachtens artikel 11, lid 2, van bijlage VIII bij het Statuut in de vorm van de actuariële tegenwaarde
of afkoopsom een kapitaal naar de communautaire begroting laat overschrijven dat de pensioenrechten vertegenwoordigt die hij
vóór zijn indiensttreding bij de Gemeenschappen heeft verworven, verkrijgt hij immers in ruil daarvoor een recht op toekomstige
uitkeringen uit hoofde van het gemeenschappelijke pensioenstelsel, welk recht wordt vertegenwoordigd door extra pensioenjaren
en waarvan de omvang afhankelijk is van het aantal pensioenjaren dat hem wordt toegekend. Om de actuele waarde van dit recht
te bepalen moet de betrokken gemeenschapinstelling rekening houden met een aantal gegevens, waaronder de vermoedelijke duur
gedurende welke het door de betrokkene ingebrachte kapitaal zich in de communautaire begroting zal bevinden, een sneller carrièreverloop,
de waarschijnlijkheid dat die uitkeringen hem zullen worden betaald en de waarschijnlijke duur van die uitkeringen. Het is
duidelijk dat die gegevens met name afhankelijk zijn van het geslacht en de leeftijd van de betrokkene op het moment van aansluiting
bij het gemeenschappelijke pensioenstelsel.
(cf. punt 84)
4.     De in artikel 83, lid 4, van het Statuut voorziene actuariële raming van de pensioenregeling betreft de gehele gemeenschappelijke
pensioenregeling en heeft tot doel na te gaan, of het bedrag van de bijdrage van de ambtenaren toereikend is om het derde
gedeelte van de uitkeringen ingevolge de pensioenregeling te financieren. De bepaling van het aantal pensioenjaren bij de
overschrijving van vóór de indiensttreding bij de Gemeenschappen verworven pensioenrechten, op grond van artikel 11, lid 2,
van bijlage VIII bij het Statuut, heeft tot doel, op basis van een actuariële raming de waarde vast te stellen, in termen
van het recht op toekomstige uitkeringen, van het kapitaal dat in het geval van elke individueel betrokken ambtenaar op de
rekening van de Gemeenschappen wordt overgemaakt. Het betreft dus twee volledig verschillende handelingen met twee verschillende
doelstellingen.
(cf. punt 85)