62024CJ0215_RES
Kawża C‑215/24 [Fira] (
i
)
YX
(talba għal deċiżjoni preliminari_imressqa mit-Tribunal Judicial da Comarca do Porto – Juízo Local Criminal de Vila Nova de Gaia)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Ir‑Raba’ Awla) tal‑11 ta’ Settembru 2025
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali – Deċiżjoni Qafas 2002/584/ĠAI – Mandat ta’ arrest Ewropew maħruġ għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà – Il-punt 6 tal-Artikolu 4 – Raġuni għal nuqqas ta’ eżekuzzjoni fakultattiva tal-mandat ta’ arrest Ewropew – Għan ta’ integrazzjoni soċjali mill-ġdid – Residenza tal-persuna kkundannata – Teħid ta’ responsabbiltà għall-eżekuzzjoni tal-piena mill-Istat ta’ eżekuzzjoni konformement mad-dritt intern tiegħu – Deċiżjoni Qafas 2008/909/ĠAI – Rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali għall-finijiet tal-eżekuzzjoni tagħhom fi Stat Membru ieħor – Sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà deċiża minn qorti tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni – Artikolu 8 – Obbligu, għall-Istat ta’ eżekuzzjoni, li jirrikonoxxi s-sentenza u li jeżegwixxi l-kundanna – Artikolu 17 – Possibbiltà, għall-Istat ta’ eżekuzzjoni, li jiddetermina l-modalitajiet ta’ eżekuzzjoni”
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali – Deċiżjoni Qafas 2008/909 dwar l-applikazzjoni tal‑prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali – Rifjut mill-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni li jeżegwixxi mandat ta’ arrest Ewropew maħruġ għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ piena jew ta’ miżura preventiva li ċċaħħad il-libertà – Impenn ta’ dan l-Istat Membru li jeżegwixxi l-piena – Sospensjoni sussegwenti tal-eżekuzzjoni tal-piena minn awtorità ġudizzjarja oħra tal-imsemmi Stat Membru – Inammissibbiltà
(Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/909, kif emendata bid-Deċiżjoni Qafas 2009/299, Artikoli 8(1) u 17(1))
(ara l-punti 66, 71 sa 78, u 83 sa 85, u d-dispożittiv)
Sunt
Fl-okkażjoni ta’ proċedura dwar l-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew maħruġ għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-awtorità ġudizzjarja kompetenti ta’ Stat Membru ma setgħetx, wara li kienet irrifjutat li teżegwixxi dan il-mandat ta’ arrest u ħadet l-impenn li teżegwixxi din il-piena, tissospendi l-eżekuzzjoni tal-imsemmija piena.
YX kien ikkundannat għal piena li ċċaħħad il-libertà ta’ sitt xhur mit-Tribunal Judicial da Comarca do Porto – Juízo Local Criminal de Vila Nova de Gaia (il-Qorti Distrettwali ta’ Porto – il-Qorti Kriminali Lokali ta’ Vila Nova de Gaia, il-Portugall), li kienet il-qorti tar-rinviju. Peress li l-individwu kkonċernat kien ittrasferixxa r-residenza tiegħu fi Spanja, dik il-qorti ħarġet mandat ta’ arrest Ewropew intiż għall-konsenja tiegħu għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ din il-piena li ċċaħħad il-libertà.
L-awtorità ġudizzjarja Spanjola kompetenti, filwaqt li rrifjutat, bis-saħħa tal-punt 6 tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/58 (
1
), il-konsenja ta’ YX lill-qorti tar-rinviju, iddikjarat li kienet qiegħda tirrikonoxxi s-sentenza mogħtija minnha għall-finijiet tal-eżekuzzjoni tagħha fi Spanja.
Skont il-Kodiċi Kriminali Spanjol, il-Juzgado Central de lo Penal no 1de Madrid (il-Qorti Kriminali Nazzjonali Nru 1 ta’ Madrid, Spanja) sussegwentement issospendiet l-eżekuzzjoni tal-piena li ċċaħħad il-libertà inkwistjoni fil-kawża prinċipali għal perijodu ta’ sentejn.
Peress li qieset li tali deċiżjoni ta’ sospensjoni setgħat tqiegħed inkwistjoni l-għanijiet imfittxija mid-Deċiżjoni Qafas 2008/909 (
2
) u l-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku, il-qorti tar-rinviju ressqet talba għal deċiżjoni preliminari quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Hija qieset li l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni kienet obbligata, bħala prinċipju, li tirrikonoxxi s-sentenza ta’ kundanna maħruġa mill-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti u li teżegwixxi l-piena imposta, li t-tul u n-natura tagħha kellhom jikkorrispondu għal dawk previsti f’dik is-sentenza. Għaldaqstant, l-ewwel qorti ma setgħetx, mingħajr ma tikser l-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, tibdel is-sustanza tal-kundanna mogħtija mit-tieni qorti u ma setgħetx tissospendi l-eżekuzzjoni tal-piena li għaliha kienet ikkundannata l-persuna inkwistjoni fl-Istat emittenti.
Barra minn hekk, skont il-qorti tar-rinviju, l-Artikolu 17 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, li jipprovdi li l-eżekuzzjoni ta’ kundanna għandha tkun irregolata mid-dritt tal-Istat ta’ eżekuzzjoni, jirreferi biss għall-miżuri intiżi li jiżguraw l-eżekuzzjoni materjali tal-piena li ċċaħħad il-libertà u għalhekk ma jinkludix, kuntrarjament għal dak li kkunsidrat il-Qorti Kriminali Nazzjonali Nru 1 ta’ Madrid, deċiżjoni ta’ sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ tali piena.
Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat għalhekk li kellu jiġi ddeterminat jekk deċiżjoni ta’ sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà kellhiex titqies li temenda s-sentenza ta’ kundanna, f’liema każ l-Artikolu 8(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 jipprekludi li l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni tagħti tali sospensjoni, jew bħala li taqa’ taħt l-eżekuzzjoni ta’ dik is-sentenza, f’liema każ l-Artikolu 17(1) ta’ din id-deċiżjoni qafas jippermetti lil din l-awtorità tagħti tali sospensjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat qabelxejn li la l-Artikolu 8(1) u lanqas l-Artikolu 17(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 ma jsemmu espressament l-ipoteżi tas-sospensjoni, mill-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni, tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà mogħtija mill-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti. B’mod partikolari, ebda element testwali ma jippermetti li jiġi ddeterminat jekk tali miżura ta’ sospensjoni taqax taħt il-kunċett ta’ “modalitajiet ta’ eżekuzzjoni” tal-kundanna, fis-sens tal-Artikolu 17(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
Madankollu, filwaqt li l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 17 ta’ din id-deċiżjoni qafas jipprevedi li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni għandhom jeżerċitaw kompetenza esklużiva fir-rigward tal-modalitajiet kollha ta’ eżekuzzjoni ta’ kundanna u tal-miżuri kollha relatati magħha, li jinkludu l-libertà bikrija jew ikkundizzjonata, il-paragrafi 3 u 4 ta’ dan l-artikolu jipprevedu, għall-benefiċċju tal-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti, qabelxejn, id-dritt li tiġi informata, fuq talba tagħha, bid-dispożizzjonijiet tal-Istat ta’ eżekuzzjoni applikabbli fil-qasam tal-libertà bikrija jew ikkundizzjonata, sussegwentement, id-dritt li tirtira ċ-ċertifikat (
3
) li jesprimi l-kunsens tal-Istat emittenti għall-eżekuzzjoni tal-piena mogħtija fl-Istat ta’ eżekuzzjoni u, fl-aħħar nett, il-possibbiltà li tikkomunika l-kundizzjonijiet ta’ libertà bikrija jew ikkundizzjonata tal-Istat emittenti bil-għan li jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni.
Għalhekk, anki jekk il-prerogattivi rrikonoxxuti mill-Artikolu 17(3) u (4) ta’ din id-deċiżjoni qafas lill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru emittenti għandhom, a fortiori, japplikaw għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà, peress li tali miżura sseħħ qabel kull eżekuzzjoni effettiva tal-imsemmija piena u timplika għalhekk, kuntrarjament għal-libertà bikrija jew ikkundizzjonata, sospensjoni tat-totalità ta’ din il-piena, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li dawn kienu ġew previsti mil-leġiżlatur tal-Unjoni biss f’dak li jirrigwarda l-kundizzjonijiet ta’ libertà bikrija jew ikkundizzjonata.
Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li tali miżura ta’ sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà ma taqax taħt il-kunċett ta’ “modalitajiet ta’ eżekuzzjoni”, li jinsab fl-Artikolu 17(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.
Din l-evalwazzjoni hija kkorroborata mill-fatt li d-Deċiżjoni Qafas 2008/947 (
4
), li l-kamp ta’ applikazzjoni tagħha jeskludi dak tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 (
5
), tapplika speċifikament għas-sentenzi li huma stess ikollhom sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà jew li jkunu akkumpanjati minn deċiżjonijiet ta’ probation separati, li jingħataw fiż-żewġ każijiet minn awtorità kompetenti tal-Istat emittenti (
6
). Id-Deċiżjoni Qafas 2008/947 tikkonferma għalhekk li s-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà taqa’ taħt il-kompetenza tal-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti u, konsegwentement, taħt is-sentenza li għandha tiġi rrikonoxxuta, u mhux taħt l-eżekuzzjoni ta’ din tal-aħħar u tal-kompetenza tal-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni.
Barra minn hekk, il-possibbiltà għall-Istat ta’ eżekuzzjoni li jadatta, lil hinn mill-każijiet espressament previsti fl-Artikoli 8 u 17 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, il-piena mogħtija fl-Istat emittenti jew il-modalitajiet ta’ eżekuzzjoni tagħha tista’ tippreġudika l-fiduċja reċiproka partikolari tal-Istati Membri lejn is-sistemi ġudizzjarji rispettivi tagħhom u tmur, għaldaqstant, kontra l-għan li tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejniethom fir-rigward tal-eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji kriminali. Dawn l-Artikoli 8 u 17 għandhom għalhekk rwol ċentrali fit-tfittxija ta’ dan l-għan meta jispeċifikaw, għar-rikonoxximent u għall-eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji kriminali, il-portata u l-limiti tal-kompetenzi rrikonoxxuti lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni.
Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li s-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 u ma tistax, konsegwentement, tingħata mill-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni skont l-Artikolu 17 ta’ din id-deċiżjoni qafas.
Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-fatt li r-revoka tas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà, minħabba l-ksur mill-persuna kkonċernata ta’ kundizzjoni oġġettiva li għaliha kienet ssuġġetta din is-sospensjoni, ma tikkostitwixxix deċiżjoni fis-sens tal-Artikolu 4a tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 (
7
) u tista’ għalhekk taqa’ taħt l-eżekuzzjoni tal-piena mogħtija, ma jimplikax neċessarjament li d-deċiżjoni dwar jekk tingħatax jew le s-sospensjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà tkun tal-istess natura.
(
i
)	L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.
(
1
)	Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/584/ĠAI tat‑13 ta’ Ġunju 2002 dwar il-mandat ta’ arrest Ewropew u l-proċeduri ta’ konsenja bejn l-Istati Membri (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 34, rettifika fil-ĠU 2009, L 17, p. 45, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Qafas 2002/584”). Bis-saħħa tal-punt 6 tal-Artikolu 4 ta’ din id-deċiżjoni qafas, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni tista’ tirrifjuta li teżegwixxi l-mandat ta’ arrest Ewropew jekk dan ikun ġie maħruġ għall-finijiet ta’ eżekuzzjoni ta’ piena jew ta’ miżura preventiva li ċċaħħad il-libertà, meta l-persuna rikjesta qed toqgħod fi, jew hija ċittadina jew residenta tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni u dak l-Istat jintrabat li jeżegwixxi dik il-piena jew dik il-miżura preventiva konformement mad-dritt intern tiegħu.
(
2
)	Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/909/ĠAI tas‑27 ta’ Novembru 2008 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali li jimponu pieni ta’ kustodja jew miżuri li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà bil-għan li jiġu infurzati fl-Unjoni Ewropea (ĠU 2008, L 327, p. 27), kif emendata bid-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/299/ĠAI tas‑26 ta’ Frar 2009 (ĠU 2009, L 81, p. 24) (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Qafas 2008/909”).
(
3
)	Dan huwa ċ-ċertifikat imsemmi fl-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, li t-trażmissjoni tiegħu tikkostitwixxi waħda mill-modalitajiet li għandhom jiġu osservati meta l-Istat ta’ eżekuzzjoni jieħu r-responsabbiltà għall-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà mogħtija fl-Istat emittenti.
(
4
)	Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/947/ĠAI tas‑27 ta’ Novembru 2008 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi u deċiżjonijiet li jinvolvu probation bil-ħsieb ta’ sorveljanza ta’ miżuri ta’ probation u ta’ sanzjonijiet alternattivi (ĠU 2008, L 337, p. 102).
(
5
)	Artikolu 1(3)(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/947.
(
6
)	Il-punti 1, 2 u 5 tal-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/947.
(
7
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑22 ta’ Diċembru 2017, Ardic (C‑571/17 PPU, EU:C:2017:1026, punti 77 u 78), kif ukoll tat‑23 ta’ Marzu 2023, Minister for Justice and Equality (Tneħħija tas-sospensjoni), C‑514/21 u C‑515/21, EU:C:2023:235, punti 53 u 54).