62018CJ0100_RES
Zaak C‑100/18
Línea Directa Aseguradora SA
tegen
Segurcaixa, Sociedad Anónima de Seguros y Reaseguros
(verzoek om een prejudiciële beslissing, ingediend door de Tribunal Supremo)
Arrest van het Hof (Tweede kamer) van 20 juni 2019
„Prejudiciële verwijzing – Verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven – Richtlijn 2009/103/EG – Artikel 3, eerste alinea – Begrip ‚deelneming aan het verkeer van voertuigen’ – Materiële schade die aan een gebouw is veroorzaakt door de brand van een voertuig dat in een privégarage van dat gebouw was gestald – Dekking door de verplichte verzekering”
Harmonisatie van de wetgevingen – Verzekering wettelijke aansprakelijkheid motorrijtuigen – Richtlijn 2009/103 – Begrip deelneming aan het verkeer van voertuigen – Autonome uitlegging
(Richtlijn 2009/103 van het Europees Parlement en de Raad, art. 3, eerste alinea)
(zie punt 32)
Harmonisatie van de wetgevingen – Verzekering wettelijke aansprakelijkheid motorrijtuigen – Richtlijn 2009/103 – Begrip deelneming aan het verkeer van voertuigen – Gebruik van een voertuig overeenkomstig zijn functie van vervoermiddel – Brand van een voertuig dat langer dan 24 uur in een privégarage van een gebouw stond geparkeerd waarbij schade is veroorzaakt aan dit gebouw – Daaronder begrepen
(Richtlijn 2009/103 van het Europees Parlement en de Raad, art. 1, punt 1, en art. 3, eerste alinea)
(zie punten 35‑43, 48 en dictum)
Samenvatting
Een situatie waarin een voertuig dat langer dan 24 uur in een privégarage van een gebouw stond geparkeerd, vuur heeft gevat, wat heeft geleid tot een brand die is ontstaan in het elektrische circuit van het voertuig en die schade heeft veroorzaakt aan dit gebouw, valt onder het begrip „deelneming aan het verkeer van voertuigen” in de zin van de richtlijn betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid van motorrijtuigen
In het arrest van 20 juni 2019, Línea Directa Aseguradora (C‑100/18), heeft het Hof het begrip „deelneming aan het verkeer van voertuigen” in de zin van richtlijn 2009/103 (
1
) betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid van motorrijtuigen aldus uitgelegd dat hieronder ook moet worden begrepen een situatie waarin een voertuig dat langer dan 24 uur in een privégarage van een gebouw stond geparkeerd, vuur heeft gevat, wat heeft geleid tot een brand die is ontstaan in het elektrische circuit van het voertuig en die schade heeft veroorzaakt aan dit gebouw.
In augustus 2013 heeft een voertuig dat langer dan 24 uur in de privégarage van een gebouw stond geparkeerd, vuur gevat en schade veroorzaakt. De brand was ontstaan in het elektrische circuit van het voertuig. De eigenaar van het voertuig had bij Línea Directa een verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid voor deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen afgesloten. Het gebouw was verzekerd bij Segurcaixa, die aan de eigenares van het gebouw een bedrag van 44704,34 EUR heeft uitgekeerd ter vergoeding van de geleden schade.
In maart 2014 heeft Segurcaixa beroep ingesteld tegen Línea Directa en vergoeding van het uitgekeerde schadebedrag gevorderd op grond dat het schadegeval naar Spaans recht was te herleiden tot een „deelneming aan het verkeer” die gedekt werd door de motorrijtuigenverzekering van het voertuig. In eerste aanleg is het beroep van Segurcaixa verworpen. In hoger beroep is Línea Directa veroordeeld tot betaling van de door Segurcaixa gevorderde vergoeding. Línea Directa heeft hiertegen cassatieberoep ingesteld bij de Tribunal Supremo (hoogste rechterlijke instantie, Spanje). Aangezien de Tribunal Supremo twijfel koesterde omtrent de uitlegging van het in richtlijn 2009/103 vervatte begrip „deelneming aan het verkeer van voertuigen”, heeft deze rechterlijke instantie het Hof een aantal prejudiciële vragen gesteld.
Het Hof riep allereerst in herinnering dat het begrip „deelneming aan het verkeer van voertuigen” in de zin van voornoemde richtlijn (
2
) een autonoom begrip van Unierecht is waarvan de uitlegging niet aan de beoordeling van elke lidstaat kan worden overgelaten. Het onderstreepte eveneens dat de Uniewetgever de doelstelling van bescherming van de slachtoffers van door die voertuigen veroorzaakte ongevallen voortdurend heeft nagestreefd en versterkt.
In het licht van zijn rechtspraak (
3
) heeft het Hof eraan herinnerd dat het begrip „deelneming aan het verkeer van voertuigen” niet beperkt is tot situaties in het wegverkeer en dat onder dit begrip elk gebruik van een voertuig valt dat overeenstemt met de gebruikelijke functie van dit voertuig, met name elk gebruik van een voertuig als vervoermiddel. In deze context heeft het Hof ten eerste opgemerkt dat het feit dat het betrokken voertuig stilstond toen hiermee een ongeval plaatsvond, op zich niet uitsluit dat het gebruik van dat voertuig op dat moment kan vallen onder de functie ervan als vervoermiddel. Ook de vraag of de motor van het betrokken voertuig op het moment van het ongeval al dan niet draaide, is niet doorslaggevend. Ten tweede beperkt geen enkele bepaling van richtlijn 2009/103 de omvang van de verzekeringsplicht en van de bescherming die deze plicht aan de slachtoffers van ongevallen met motorrijtuigen beoogt te bieden, tot het gebruik van dergelijke voertuigen op bepaalde terreinen of op bepaalde wegen.
Het Hof leidde hieruit af dat het begrip „deelneming aan het verkeer van voertuigen” in de zin van richtlijn 2009/103 niet afhangt van het soort terrein waarop het betrokken voertuig wordt gebruikt en met name niet van de omstandigheid dat dat voertuig op het moment van het ongeval stilstaat op een parkeerterrein. In die omstandigheden heeft het Hof geoordeeld dat het parkeren en het gedurende bepaalde perioden stilstaan van het voertuig natuurlijke en noodzakelijke fasen zijn die integraal deel uitmaken van het gebruik ervan als vervoermiddel. Aldus wordt een voertuig in beginsel ook gebruikt overeenkomstig zijn functie van vervoermiddel wanneer het staat geparkeerd tussen twee verplaatsingen.
In casu heeft het Hof geoordeeld dat het parkeren van een voertuig in een privégarage een gebruik van dat voertuig vormt dat overeenstemt met zijn functie van vervoermiddel. Aan deze conclusie wordt niet afgedaan door het feit dat het voertuig al meer dan 24 uur geparkeerd stond in die garage.
Met betrekking tot de omstandigheid dat het in het hoofdgeding aan de orde zijnde ongeval is veroorzaakt door een brand die is ontstaan in het elektrische circuit van een voertuig, heeft het Hof tot slot geoordeeld dat voor zover het voertuig dat het ongeval heeft veroorzaakt, beantwoordt aan de definitie van „voertuigen” in de zin van richtlijn 2009/103 (
4
), niet hoeft te worden nagegaan welk onderdeel van het voertuig de schade heeft veroorzaakt of waarvoor dat onderdeel dient.
(
1
)	Richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid (PB 2009, L 263, blz. 11).
(
2
)	Artikel 3, eerste alinea, van richtlijn 2009/103 bepaalt dat iedere lidstaat, onverminderd de toepassing van artikel 5 van deze richtlijn, de nodige maatregelen treft opdat de wettelijke aansprakelijkheid met betrekking tot de deelneming aan het verkeer van voertuigen die gewoonlijk op zijn grondgebied zijn gestald, door een verzekering is gedekt.
(
3
)	Zie met name arresten van 20 december 2017, Núñez Torreiro (C‑334/16, EU:C:2017:1007) en 15 november 2018, BTA Baltic Insurance Company (C‑648/17, EU:C:2018:917).
(
4
)	Artikel 1, punt 1, van richtlijn 2009/103.