62011CC0379
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
ELEANOR SHARPSTON
przedstawiona w dniu 27 września 2012 r. (
1
)
Sprawa C-379/11
Caves Krier Frères S.àr.l.
przeciwko
Directeur de l’Administration de l’emploi
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Cour administrative (Wielkie Księstwo Luksemburga)]
„Swobodny przepływ pracowników — Artykuły 21 TFUE i 45 TFUE — Przepisy krajowe — Zwrot przez państwo członkowskie składek na ubezpieczenie społeczne pracodawcom zatrudniającym bezrobotnych mających co najmniej 45 lat, zarejestrowanych we właściwym urzędzie tego państwa — Ograniczenie — Względy uzasadniające”
1.
W Luksemburgu pracodawcy zatrudniający bezrobotnych mających co najmniej 45 lat są uprawnieni do uzyskania pomocy na zatrudnienie bezrobotnych (
2
). Pomoc ta polega na zwrocie pracodawcy składek na ubezpieczenie społeczne zapłaconych za zatrudnionego pracownika. Jednakże zainteresowany pracownik musiał być wcześniej zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy w biurze pośrednictwa pracy luksemburskiego urzędu pracy (
3
). Cour administrative (luksemburski odwoławczy sąd administracyjny) zwraca się z zapytaniem, czy taki warunek jest zgodny z art. 21 TFUE i 45 TFUE, dotyczącymi odpowiednio prawa do swobodnego przemieszczania się i zamieszkania oraz swobodnego przepływu pracowników na terytorium Unii Europejskiej.
Ramy prawne
Prawo Unii
Postanowienia traktatu
2.
Zgodnie z art. 21 TFUE każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich.
3.
Artykuł 45 TFUE stanowi:
„1.   Zapewnia się swobodę przepływu pracowników wewnątrz Unii.
2.   Swoboda ta obejmuje zniesienie wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową między pracownikami państw członkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków pracy”.
4.
Zgodnie z art. 45 ust. 3 TFUE zastrzega się możliwość wprowadzenia przez państwa członkowskie ograniczeń względem przepisów art. 45 ust. 1 i 2 TFUE, uzasadnionych względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego i zdrowia publicznego.
Rozporządzenie (EWG) nr 1408/71
5.
Rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 (
4
) ma za zadanie koordynację przepisów państw członkowskich w zakresie zabezpieczenia społecznego w celu zapewnienia uprawnień w zakresie zabezpieczenia społecznego osobom przemieszczającym się wewnątrz Unii Europejskiej (
5
). Wszyscy pracownicy, włącznie z pracownikami przygranicznymi, są objęci zakresem podmiotowym tego rozporządzenia (
6
). Stanowi ono, iż osoby zamieszkujące na terytorium Unii Europejskiej podlegają obowiązkom i korzystają z praw wynikających z ustawodawstwa każdego państwa członkowskiego na tych samych warunkach co obywatele tego państwa (
7
). Ustawodawstwo w zakresie zasiłków dla bezrobotnych figuruje w wykazie zakresu przedmiotowego rozporządzenia [art. 4 ust. 1 lit. g)]. Świadczenia takie są nie tylko pieniężne, ale zawierają także pomoc w znalezieniu nowego zatrudnienia, którą świadczą służby zatrudnienia państwa członkowskiego na rzecz pracowników stawiających się do dyspozycji tychże służb (
8
).
6.
Przepisy tytułu II („Określenie właściwego ustawodawstwa”) rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 stanowią wyczerpujący i ujednolicony system norm kolizyjnych mających na celu zapewnienie, aby pracownicy przemieszczający się wewnątrz Unii podlegali systemowi ubezpieczenia społecznego wyłącznie jednego państwa członkowskiego (
9
). Tak więc art. 13 stanowi:
„1.   Z zastrzeżeniem art. 14c osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają wyłącznie ustawodawstwu jednego państwa członkowskiego. Ustawodawstwo określa się zgodnie z przepisami niniejszego tytułu.
2.   Z zastrzeżeniem przepisów art. 14–17:
a)
pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia, ma swoją zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego państwa członkowskiego;
[…]”.
7.
Rozdział 6 tytułu III zawiera przepisy szczególne o zasiłkach dla bezrobotnych. Artykuł 71 określa zasady mające zastosowanie wobec bezrobotnego, który był wcześniej zatrudniony oraz który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia zamieszkiwał na terytorium państwa członkowskiego, innego niż państwo właściwe. Przewiduje on różne zasady w zależności od tego, czy bezrobotny jest pracownikiem przygranicznym [art. 71 ust. 1 lit. a)] bądź „pracownikiem, niebędącym pracownikiem przygranicznym” [art. 71 ust. 1 lit. b)]. Co się tyczy pracowników przygranicznych, art. 71 ust. 1 lit. a) przewiduje wyjątek od zasady ogólnej określonej w art. 13 ust. 2 lit. a). Stanowi on:
„1.   Bezrobotny pracownik najemny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia zamieszkiwał na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo właściwe, korzysta ze świadczeń zgodnie z następującymi przepisami[ (
10
)]:
a)
(i)
Pracownik przygraniczny bezrobotny w niepełnym wymiarze lub w pewnych odstępach czasu, w zatrudniającym go przedsiębiorstwie, korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem państwa właściwego, tak jak gdyby zamieszkiwał na terytorium tego państwa; świadczenia udzielane są przez instytucję właściwą.
(ii)
Pracownik przygraniczny bezrobotny w pełnym wymiarze korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem państwa członkowskiego, w którym zamieszkuje, tak jak gdyby podlegał temu ustawodawstwu w okresie swojego ostatniego zatrudnienia; świadczenia te udzielane są przez instytucję miejsca zamieszkania i na jej koszt.
[…]”.
8.
Pracownik, który jest „pracownikiem niebędącym pracownikiem przygranicznym”, a w konsekwencji wchodzi w zakres stosowania art. 71 ust. 1 lit. b), ma wybór: może on zwrócić się do organu właściwego dla zasiłków dla bezrobotnych w państwie, w którym był ostatnio zatrudniony, albo w państwie miejsca zamieszkania (
11
).
Przepisy krajowe
9.
Spornym przepisem krajowym jest art. L.541-1 akapit pierwszy Code du travail (kodeksu pracy). Przewiduje on zwrot składek na ubezpieczenie społeczne (zwany dalej „pomocą na zatrudnienie”) na następujących warunkach:
„Fundusz zatrudnienia zwraca pracodawcom sektora prywatnego składki na ubezpieczenie społeczne – część pracodawcy i część ubezpieczonego – dla zatrudnionych bezrobotnych, niezależnie od tego, czy pobierają oni świadczenia, pod warunkiem że mają ukończone 45 lat i są zarejestrowani jako osoby poszukujące pracy w biurze pośrednictwa pracy urzędu pracy [ADEM] przez co najmniej jeden miesiąc”.
10.
Artykuł L.541-1 akapit trzeci stanowi, że warunek dotyczący rejestracji nie ma zastosowania wobec osób poszukujących pracy w wieku co najmniej 40 lat zwolnionych w ramach programu ochrony miejsc pracy (zwanego dalej „programem osłonowym”), określonego w art. L.513-3 Code du travail (
12
).
11.
Artykuł L.622-6 ust. 1 stanowi: „Wszyscy bezrobotni poszukujący pracy zobowiązani są do zarejestrowania się w [ADEM] jako osoby poszukujące pracy”.
Stan faktyczny, postępowanie oraz pytanie prejudycjalne
12.
M. Krier urodziła się w dniu 30 lipca 1955 r. Jest obywatelką Luksemburga zamieszkującą z rodziną w Niemczech. W dniu 1 maja 2008 r. luksemburska spółka Caves Krier Frères S.àr.l. (zwana dalej „Caves Krier”) zatrudniła M. Krier, która wówczas miała 52 lata, na umowę o pracę na czas nieokreślony. M. Krier zawsze pracowała w Luksemburgu, choć bezpośrednio przed rozpoczęciem pracy w Caves Krier była bezrobotna w wyniku decyzji poprzedniego pracodawcy o rozwiązaniu z nią stosunku pracy. W tamtym okresie M. Krier była zarejestrowana jako bezrobotna w urzędzie niemieckim, a w konsekwencji otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych w państwie zamieszkania.
13.
Caves Krier złożyła w dniu 2 września 2008 r. wniosek do ADEM o przyznanie pomocy na zatrudnienie w związku z decyzją zatrudnienia M. Krier. Decyzją z dnia 4 września 2008 r. dyrektor ADEM oddalił ten wniosek z tego powodu, że M. Krier nie zarejestrowała się w ADEM jako osoba poszukująca pracy, zgodnie z wymogiem zawartym w spornych przepisach. W dniu 11 stycznia 2010 r. Caves Krièr wniosła skargę do tribunal administratif (sądu administracyjnego pierwszej instancji) o uchylenie tej decyzji.
14.
Wyrokiem z dnia 14 lipca 2010 tribunal administratif oddalił skargę Caves Krier. Tribunal administratif stwierdził, że sytuacja bezrobotnego zamieszkałego w Luksemburgu, który z tego tytułu jest uprawniony do zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy w ADEM, nie jest porównywalna z sytuacją bezrobotnego, który nie może zarejestrować się w ADEM, ponieważ nie ma miejsca zamieszkania w Luksemburgu, lecz musi zarejestrować się w urzędzie pracy w kraju swojego zamieszkania.
15.
W dniu 12 sierpnia 2010 r. Caves Krier wniosła do Cour administrative odwołanie od tego wyroku.
16.
Cour administrative uważa, że wyłoniło się zagadnienie prawa Unii dotyczące warunków przyznania pomocy na zatrudnienie zgodnie z krajowym uregulowaniem, a w szczególności warunku rejestracji (
13
). Sąd ten stwierdził, iż „jest bezsporne, że mogą zarejestrować się jedynie osoby zamieszkałe na terytorium Luksemburga, a nie mogą się zarejestrować osoby, które nie mają tam miejsca zamieszkania, wobec czego pomoc na zatrudnienie jest faktycznie zarezerwowana dla pracodawców, którzy zatrudniają bezrobotnych zamieszkałych na terytorium Luksemburga”.
17.
Sąd krajowy zauważa, iż ponieważ państwo nie jest reprezentowane w zawisłym przed nim postępowaniu, nie mogło ono wykazać, czy ograniczenie dotyczące miejsca zamieszkania opiera się na względach obiektywnych interesu ogólnego niezależnych od obywatelstwa zainteresowanych osób i jest proporcjonalne do celu realizowanego zgodnie ze spornym przepisem krajowym. Sąd krajowy uważa, iż sam nie może z urzędu dostarczyć uzasadnienia tych przepisów. W związku z tym sąd ten zawiesił postępowanie i przedstawił Trybunałowi następujące pytanie prejudycjalne:
„Czy art. L.541-1 akapit pierwszy Code du travail w zakresie, w jakim zastrzega na rzecz pracodawców sektora prywatnego prawo zwrotu składek na ubezpieczenie społeczne – część pracodawcy i część pracownika – dla zatrudnionych bezrobotnych mających co najmniej 45 lat, niezależnie od tego, czy pobierają oni świadczenia, pod warunkiem że bezrobotni są zarejestrowani jako osoby poszukujące pracy w biurze pośrednictwa pracy [ADEM] od co najmniej jednego miesiąca, podczas gdy ze środka tego nie mogą skorzystać pracodawcy zatrudniający bezrobotnych zarejestrowanych jako osoby poszukujące pracy w odpowiednich instytucjach zagranicznych, jest zgodny z prawem Unii, a w szczególności art. 21 [TFUE] i 45 [TFUE]?”.
18.
Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez Caves Krier, rządy luksemburski, czeski, austriacki i polski oraz Komisję.
19.
Caves Krier, Luksemburg, Republika Czeska oraz Komisja przedstawiły swe uwagi ustnie w trakcie rozprawy w dniu 21 czerwca 2012 r.
Ocena
Uwagi wstępne
20.
Austria twierdzi, że pytanie sądu krajowego jest niedopuszczalne z kilku względów. Po pierwsze, postanowienie odsyłające jest niejasne w tym zakresie, w jakim nie precyzuje ono, czy sporny przepis krajowy wprowadza warunek zamieszkania czy wymóg rejestracji. W konsekwencji Austria podnosi, że sąd krajowy nie zakreślił ram faktycznych i prawnych pytania w sposób umożliwiający Trybunałowi udzielenie użytecznej odpowiedzi (
14
). Po drugie, sąd krajowy powołuje się na okoliczność, że wymóg rejestracji nie dotyczy pracowników zwolnionych w ramach programu osłonowego (
15
). Zarazem sąd krajowy nie załączył do postanowienia odsyłającego właściwych przepisów prawa krajowego. Po trzecie, Austria, wspierana w zakresie tego argumentu przez Republikę Czeską, podnosi, że pytanie postawione przez sąd krajowy jest hipotetyczne w tym zakresie, w jakim sporny przepis krajowy faktycznie nie uniemożliwiał M. Krier skorzystania z jej prawa do swobody przemieszczania się i uzyskania zatrudnienia w Luksemburgu.
21.
Moim zdaniem pytanie jest dopuszczalne.
22.
Po pierwsze, uważam, że sąd krajowy określił zasadnicze elementy krajowych ram prawnych i genezę sporu na szczeblu krajowym w sposób wystarczająco jasny, by pozwolić Trybunałowi na ustalenie zagadnień wymagających rozstrzygnięcia oraz na zbadanie pytania prejudycjalnego. Ponadto z uwag uczestników postępowania wynika, że byli oni w stanie odnieść się do wyłaniających się zagadnień, a w konsekwencji przedstawić swoje argumenty. Uważam zatem, że Trybunał może orzekać w przedmiocie przedłożonego pytania.
23.
Po drugie, nie podnosi się, że M. Krier jest pracownikiem zwolnionym w ramach programu osłonowego, a tym samym jest zwolniona z wymogu rejestracji na mocy art. L.541-1 akapit trzeci Code du travail. W związku z tym nie zachodzi potrzeba zbadania, czy takiemu uregulowaniu stoi na przeszkodzie art. 21 TFUE lub 45 TFUE.
24.
Po trzecie, co się tyczy argumentu, że pytanie sądu krajowego jest hipotetyczne, należy rozważyć następujące zagadnienia.
25.
Pozostaje bezsporne, że M. Krier jest pracownikiem przygranicznym oraz że jest ona uprawniona do powołania się na prawo do swobody przemieszczania się na podstawie art. 45 TFUE. Skorzystała ona z tych praw, decydując się na zamieszkanie poza Luksemburgiem, swoim krajem pochodzenia, choć pracuje ona w tym państwie.
26.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przepisy krajowe, które uniemożliwiają obywatelowi jednego z państw członkowskich opuszczenie jego kraju pochodzenia w celu skorzystania z prawa do swobodnego przepływu lub zniechęcają go do tego, stanowią ograniczenie tej swobody, nawet jeśli przepisy te mają zastosowanie bez względu na przynależność państwową pracowników, o których chodzi (
16
).
27.
Przy badaniu pytania sądu krajowego zachodzi konieczność rozważenia, czy M. Krier znajduje się w mniej korzystnym położeniu z uwagi na okoliczność, że ma miejsce zamieszkania w Niemczech, a zatem nie może zarejestrować się w ADEM. Konsekwencją sytuacji M. Krier jest to, że jej pracodawca, Caves Krier, nie może uzyskać pomocy na zatrudnienie w związku z decyzją o jej zatrudnieniu.
28.
Trybunał już wcześniej orzekał, że dla rzeczywistej skuteczności prawo pracowników do zatrudnienia i świadczenia pracy musi z konieczności pociągać za sobą uprawnienie pracodawców do zatrudniania pracowników zgodnie z zasadami swobodnego przepływu pracowników (
17
).
29.
W świetle powyższego nie uważam pytania sądu krajowego za hipotetyczne. Należy rozważyć, czy Caves Krier, jako pracodawca M. Krier, znajduje się w mniej korzystnym położeniu z uwagi na okoliczność, że spotkała się z odmową wypłaty pomocy na zatrudnianie starszych pracowników po zatrudnieniu M. Krier. Pytanie to nie jest hipotetyczne; spowodowało ono autentyczny spór na szczeblu krajowym, który wymaga rozstrzygnięcia. Ponadto sporne zagadnienie dotyczy prawa M. Krier jako pracownika przygranicznego do zamieszkania w jednym z państw członkowskich, a wykonywania pracy w innym. Istota pytania polega na tym, czy sporny przepis krajowy stwarza przeszkodę w wykonywaniu tych praw, stawiając osoby takie jak M. Krier w mniej korzystnej sytuacji (
18
).
30.
Wreszcie uważam jednak za konieczne zaproponować wydanie orzeczenia jedynie w zakresie wykładni art. 45 TFUE. Zgodnie z art. 21 TFUE każdy obywatel Unii Europejskiej ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. Zostało ono ukonkretnione w art. 45 TFUE w odniesieniu do swobody przepływu pracowników. Ponieważ postępowanie przed sądem krajowym mieści się w zakresie stosowania tego drugiego postanowienia, nie uważam, iż zachodzi konieczność odrębnego orzekania w przedmiocie wykładni art. 21 TFUE (
19
).
Istnienie ograniczenia swobody przepływu pracowników
Charakter spornego ograniczenia
31.
W swoim pytaniu sąd krajowy podaje, że pomoc na zatrudnienie jest uzależniona od spełnienia warunku, iż zatrudniany bezrobotny był zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy w biurze pośrednictwa pracy ADEM. Dalej wyjaśnia, że „jest bezsporne, że mogą zarejestrować się jedynie osoby zamieszkałe na terytorium Luksemburga, a nie mogą się zarejestrować osoby, które nie mają tam miejsca zamieszkania, wobec czego pomoc jest faktycznie zarezerwowana dla pracodawców, którzy zatrudniają bezrobotnych zamieszkałych na terytorium Luksemburga”.
32.
Luksemburg kwestionuje dokonaną przez sąd krajowy wykładnię spornego przepisu krajowego. Podnosi on, że rejestracja w ADEM nie jest ograniczona do pracowników mających miejsce zamieszkania w Luksemburgu. Ponadto Luksemburg podnosi, że wszyscy obywatele Unii Europejskiej uprawnieni są do zarejestrowania się w ADEM. Twierdzi on, że nie obowiązuje wymóg obywatelstwa przy rejestracji. Tak więc bezrobotny taki jak M. Krier, która ma miejsce zamieszkania w Niemczech, i jest tam zarejestrowany jako bezrobotny, a w konsekwencji otrzymuje w Niemczech zasiłek dla bezrobotnych, może również zarejestrować się w ADEM w Luksemburgu w celu poszukiwania pracy w tym państwie. Luksemburg twierdzi, iż wobec powyższego nie występuje żadne ograniczenie wynikające z art. 45 TFUE.
33.
Caves Krier i Komisja podzielają wykładnię dokonaną przez sąd krajowy oraz uważają, że sporny przepis skutkuje nałożeniem wymogu związanego z miejscem zamieszkania dla rejestracji w ADEM.
34.
Sporny przepis krajowy pomija milczeniem istnienie wymogu miejsca zamieszkania. Zwracam jednak uwagę, że trzy szczeble sądownictwa w Luksemburgu (
20
) dokonały wykładni tego przepisu w ten sposób, że rzeczywiście obowiązuje warunek miejsca zamieszkania.
35.
Co się tyczy wykładni przepisów prawa krajowego, Trybunał jest w zasadzie zobowiązany oprzeć się na stwierdzeniach wynikających z postanowienia odsyłającego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunał nie jest bowiem właściwy do orzekania w przedmiocie wykładni prawa krajowego danego państwa członkowskiego (
21
). W trybie prejudycjalnym funkcje Trybunału i sądu krajowego są jednoznacznie rozdzielone, a wykładnia przepisów krajowych należy wyłącznie do sądu krajowego (
22
).
36.
Wobec powyższego uważam, iż wszelkie oceny, czy art. 45 TFUE stoi na przeszkodzie wymogowi uprzedniej rejestracji jako osoba poszukująca pracy, gdy taka rejestracja stanowi przesłankę uzyskania pomocy na zatrudnienie przez potencjalnego pracodawcę, musi opierać się na spornym przepisie krajowym według wykładni sądu krajowego zwracającego się o wydanie orzeczenia prejudycjalnego – czyli rozumianym w ten sposób, że zawiera on wymóg miejsca zamieszkania.
Wymóg zamieszkania
37.
W zakresie, w jakim w rozumieniu spornego przepisu krajowego miejsce zamieszkania w Luksemburgu jest warunkiem zarejestrowania się w ADEM, a rejestracja w ADEM jest warunkiem dostępności pomocy na zatrudnienie, pracodawca luksemburski wyrażający chęć zatrudnienia bezrobotnego w wieku powyżej 45 lat prędzej zatrudni pracownika mającego miejsce zamieszkania w Luksemburgu, co do którego pomoc będzie dostępna (
23
), a nie pracownika przygranicznego, co do którego pomoc ta nie będzie dostępna.
38.
Tak więc bezrobotnemu w wieku powyżej 45 lat mającemu miejsce zamieszkania poza Luksemburgiem trudniej będzie otrzymać zatrudnienie w tym państwie. Tego rodzaju warunek może zatem zniechęcać takie osoby do przeprowadzenia się do sąsiedniego państwa w celu zamieszkania w nim.
39.
Wobec powyższego uważam, że wymóg miejsca zamieszkania, taki jak będący przedmiotem sporu w postępowaniu przed sądem krajowym, stanowi ograniczenie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii Europejskiej, zagwarantowanego w art. 45 TFUE.
40.
Sąd krajowy wyjaśnił, że zwraca się o wskazówki, czy wymóg miejsca zamieszkania może być tym niemniej uzasadniony. Podkreśla on, że rząd Luksemburga, jako niebędący uczestnikiem postępowania głównego, nie może wykazać, czy taka przeszkoda jest uzasadniona w rozumieniu art. 45 TFUE oraz że sam sąd nie może przedstawić uzasadnienia tych przepisów z urzędu.
41.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem można dopuścić istnienie przeszkody w swobodnym przepływie pracowników wyłącznie w przypadku, gdy podjęcie takiego środka realizuje słuszny, zgodny z traktatem cel i jest uzasadnione nadrzędnym względem interesu ogólnego. W takim przypadku środek ten musi ponadto być odpowiedni do zapewnienia realizacji tego celu i nie może wykraczać poza to, co jest niezbędne do jego osiągnięcia (
24
).
42.
Tak więc to na państwie członkowskim, którego władze przyjmują środek stanowiący odstępstwo od podstawowej swobody, spoczywa obowiązek udowodnienia, że środek ten jest właściwy dla zagwarantowania realizacji powoływanego celu i że nie wykracza on poza to, co niezbędne dla jego osiągnięcia. W konsekwencji powoływaniu przez państwa członkowskie względów uzasadniających powinna zatem towarzyszyć analiza przydatności oraz proporcjonalności środka przyjętego przez to państwo, jak również konkretne dowody na poparcie jego argumentów (
25
).
43.
W przypadku trybu prejudycjalnego (w odróżnieniu od skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 258 TFUE), do sądu krajowego, a nie do Trybunału należy ustalenie, czy sporny przepis jest uzasadniony (
26
). Rola Trybunału polega na udzieleniu sądowi krajowemu wskazówek. Jest to jednak szczególnie utrudnione, jeżeli opis ram faktycznych i prawnych jest pod pewnymi względami niepełny (choć nie w takim stopniu, że wniosek jest niedopuszczalny (
27
)), uniemożliwiając tym samym Trybunałowi udzielenie tak precyzyjnej odpowiedzi na przedłożone pytania, jakby tego sobie życzył. Tak więc Trybunał może być zmuszony do pozostawienia niektórych kwestii otwartymi (
28
).
44.
Przed rozprawą Trybunał zwrócił się do Luksemburga o odniesienie się do kwestii uzasadnienia, która nie była przedmiotem jego uwag na piśmie. Pomimo kolejnej wyraźnej prośby (przekazanej w trakcie rozprawy) o udzielenie pomocy w przedmiocie uzasadnienia Luksemburg odmówił przedstawienia argumentów w tym względzie.
45.
Przy braku informacji wskazujących, czy wymóg miejsca zamieszkania, jak ten będący przedmiotem postępowania, służy realizacji słusznego celu, uważam, iż Trybunał nie jest w stanie udzielić wskazówek, czy jest on proporcjonalny dla osiągnięcia tego celu. Poniższe uwagi mogą być jednak użyteczne przy badaniu tej kwestii przez sąd krajowy.
46.
Jeżeli miejsce zamieszkania stanowi bezwzględny warunek możliwości zarejestrowania się, to z konieczności skutkuje on uniemożliwieniem osobie znajdującej się w takiej sytuacji jak M. Krier zarejestrowania się we właściwym urzędzie. W konsekwencji pracodawca zatrudniający taką osobę automatycznie nie będzie uprawniony do otrzymania pomocy na zatrudnienie. Warunek miejsca zamieszkania, taki jak opisany przez sąd krajowy, ma zatem tak radykalnie wykluczający charakter, że trudno uznać go za proporcjonalny, nawet jeżeli właściwe władze krajowe są w stanie udowodnić, że jego cel jest słuszny (
29
).
47.
Uważam zatem, że art. 45 TFUE stoi na przeszkodzie takiemu warunkowi miejsca zamieszkania w zakresie, w jakim warunek ten rozstrzyga, czy pomoc na zatrudnienie będzie dostępna dla potencjalnego pracodawcy bezrobotnego w wieku powyżej 45 lat, którego warunek ten dotyczy.
Wymóg rejestracji
48.
Co się tyczy stwierdzenia sądu krajowego, iż zwraca się on o udzielenie wskazówek w przedmiocie zagadnienia, czy art. 45 TFUE stoi na przeszkodzie takiemu warunkowi miejsca zamieszkania w celu zarejestrowania się, to nie zachodzi potrzeba badania, czy prosty wymóg rejestracji sam w sobie stanowi przeszkodę. Skoro jednak Luksemburg obstaje przy twierdzeniu, że sporny przepis krajowy nie narzuca warunku zamieszkania, a także biorąc pod uwagę, że państwa członkowskie, które przedłożyły uwagi, badały ten przepis tak, jakby był to prosty warunek rejestracji, rozważę to stanowisko jako alternatywne.
49.
Rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 nie ma bezpośredniego zastosowania. Pomoc na zatrudnienie nie jest świadczeniem z zabezpieczenia społecznego wchodzącym w zakres stosowania tego aktu. Ponadto wniosek M. Krier o zasiłek dla bezrobotnych nie jest przedmiotem postępowania przed sądem krajowym. Niemniej Austria podnosi, że rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 stanowi punkt odniesienia dla dokonania oceny korzyści społecznej, czyli pomocy na zatrudnienie, w niniejszej sprawie (
30
). Polska podnosi, iż skoro M. Krier jest pracownikiem przygranicznym, to z orzecznictwa Trybunału w przedmiocie art. 71 rozporządzenia (EWG) nr 1408/71, a w szczególności z wyroku w sprawie Miethe (
31
), wynika, że jest ona uprawniona do wyboru, czy zarejestrować się dla potrzeb zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech, a więc w państwie, w którym ma ona miejsce zamieszkania, czy też w Luksemburgu, państwie jej ostatniego zatrudnienia. Zważywszy, iż zdecydowała się ona na zarejestrowanie się w państwie swojego miejsca zamieszkania, a nie w Luksemburgu, to niespełnienie przez nią warunku rejestracji przewidzianego w spornym przepisie krajowym wynika z jej własnego wyboru, a nie z samego przepisu jako takiego. Komisja twierdzi, że M. Krier jest uprawniona zgodnie z rozporządzeniem (EWG) nr 1408/71 do zarejestrowania się zarówno w Niemczech, jak i w Luksemburgu, lecz na przeszkodzie stoją warunki zawarte w spornych przepisach krajowych.
50.
Ogólnie rzecz ujmując, rejestracja w ADEM oznacza między innymi, że zainteresowana osoba poszukuje pracy, jest dostępna, aby przyjąć oferty zatrudnienia oraz jest uprawniona do korzystania z usług pośrednictwa pracy ADEM. W wyniku rejestracji może jej zostać również wypłacony zasiłek dla bezrobotnych przez ADEM, o ile osoba ta spełnia wymogi. Niemniej możliwość rejestracji pozostaje otwarta dla bezrobotnych, niezależnie od tego, czy ADEM również wypłaca im zasiłki dla bezrobotnych.
51.
Artykuł 13 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 określa właściwe ustawodawstwo krajowe, któremu podlega pracownik w zakresie korzystania z zasiłku dla bezrobotnych (
32
). Nie określa on jednak przesłanek ustanawiających prawo bądź obowiązek przystąpienia do danego systemu zabezpieczenia społecznego (
33
). Na ogół państwem właściwym w zakresie zasiłków dla bezrobotnych jest państwo, w którym bezrobotny był ostatnio zatrudniony (
34
). Co do zasady jest to państwo członkowskie, które jest odpowiedzialne za wypłatę tych zasiłków i za świadczenia posiłkowe o charakterze niepieniężnym, takie jak pomoc w poszukiwaniu nowego zatrudnienia.
52.
Artykuł 71 ust. 1 lit. a) stanowi natomiast wyjątek od tej zasady w odniesieniu do pracowników przygranicznych. Z art. 71 ust. 1 lit. a) ppkt (ii) wynika w oczywisty sposób, że pracownik przygraniczny bezrobotny w pełnym wymiarze nie jest uprawniony do zasiłku dla bezrobotnych w państwie, w którym był ostatnio zatrudniony, nawet jeżeli uiszczał w nim składki, lecz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem państwa członkowskiego, w którym zamieszkuje (
35
).
53.
W wyroku w sprawie Miethe Trybunał dalej stwierdził, że pracownik, do którego stosuje się art. 71 ust. 1 lit. a) ppkt (ii), może również w wyjątkowych okolicznościach być uznany za „pracownika niebędącego pracownikiem przygranicznym”, jeżeli posiada on szczególnie silne więzi z państwem, w którym był ostatnio zatrudniony, a w konsekwencji może być objęty zakresem stosowania art. 71 ust. 1 lit. b). Pracownik taki może zdecydować się na otrzymywanie zasiłku dla bezrobotnych od państwa członkowskiego, w którym był ostatnio zatrudniony, zamiast od państwa członkowskiego, w którym ma on miejsce zamieszkania (
36
).
54.
Jeżeli przepisem właściwym w sytuacji, w jakiej znajduje się M. Krier, był art. 71 ust. 1 lit. a) (a wszystko wskazuje, że tak właśnie było), to nie miała ona wyboru co do miejsca zarejestrowania się w celu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Była ona zobowiązana do dokonania tej czynności w Niemczech, to jest w państwie, w którym ma miejsce zamieszkania. Z drugiej strony, jeżeli (w drodze wyjątku) zostałaby uznana za „pracownika niebędącego pracownikiem przygranicznym” w następstwie orzecznictwa związanego z wyrokiem w sprawie Miethe, lecz pomimo to zdecydowałaby się zarejestrować w Niemczech, to nie mogłaby jednocześnie pobierać zasiłku dla bezrobotnych w Luksemburgu oraz w tym państwie (
37
). Wobec powyższego, jeżeli otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech, to była zobowiązana stawić się do dyspozycji organów tego państwa właściwych w zakresie zatrudnienia.
55.
Nie wynika jednak z powyższego, że Luksemburg nie może przyznać uprawnienia do zarejestrowania się w ADEM takim osobom jak M. Krier w zakresie udzielenia pomocy przy uzyskaniu pracy w tym państwie. Prawo Unii również nie uniemożliwia bezrobotnym pracownikom przygranicznym zarejestrowania się w tym celu w ADEM. W takich okolicznościach pracodawcy zatrudniający takie osoby byliby uprawnieni do ubiegania się o przyznanie pomocy na zatrudnienie.
56.
Rzeczywiście, jak utrzymuje rząd luksemburski, warunek rejestracji nie stanowi bezpośredniej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.
57.
Tak więc (przy braku wymogu miejsca zamieszkania) tacy pracownicy przygraniczni jak M. Krier byliby co do zasady uprawnieni do zarejestrowania się w ADEM.
58.
Przyjmując, że bezrobotni pracownicy przygraniczni zgodnie z art. 71 rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 zobowiązani są do zarejestrowania się w państwie członkowskim miejsca zamieszkania w celu otrzymania zasiłku dla bezrobotnych, powstaje pytanie, czy dodatkowy wymóg zarejestrowania się we właściwym urzędzie również w państwie ostatniego zatrudnienia stanowi ograniczenie w rozumieniu art. 45 TFUE w zakresie, w jakim takie osoby są narażone na dodatkową uciążliwość, która nie dotyczy pracowników mających miejsce zamieszkania w Luksemburgu, jako że nie są oni zobowiązani do zarejestrowania się w dwóch właściwych urzędach, aby potencjalnemu pracodawcy mogła zostać przyznana pomoc.
59.
Pomimo że (przy takiej hipotezie) pracownicy przygraniczni byliby oczywiście zobowiązani do zarejestrowania się w dwóch państwach członkowskich, to sytuacja taka, uważam, nie stwarza ograniczenia dla ich swobody przemieszczania się.
60.
Po pierwsze, już z samego charakteru ich sytuacji jako pracowników przygranicznych wynika, że osoby takie są przyzwyczajone do załatwiania spraw zarówno w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, jak i w państwie członkowskim, w którym są zatrudniane. Po drugie, proces rejestracji prawdopodobnie wiąże się z wypełnieniem formularza, być może w trybie online, a także może obejmować rozmowę. Wydaje się zatem mało prawdopodobne, że jest to na tyle kosztowna i uciążliwa czynność z administracyjnego punktu widzenia, aby stanowiła przeszkodę. Po trzecie, poszukiwanie zatrudnienia w państwie członkowskim, w którym pracownik przygraniczny ma najlepsze perspektywy pomyślnego znalezienia nowej pracy, leży w jego interesie. W konsekwencji osoby takie prawdopodobnie posiadają motywację do zarejestrowania się w tym celu również w państwie ostatniego zatrudnienia.
61.
Przy braku wymogu miejsca zamieszkania nie uważam więc prostego dodatkowego wymogu zarejestrowania się w państwie członkowskim ostatniego zatrudnienia, oprócz zarejestrowania się w państwie miejsca zamieszkania, za dodatkową uciążliwość dla pracownika przygranicznego, która stanowiłaby przeszkodę dla swobody przemieszczania się na podstawie art. 45 TFUE w zakresie wypłacenia pomocy na zatrudnienie.
62.
W świetle powyższego wniosku nie zachodzi potrzeba rozpatrywania kwestii uzasadnienia. Jednakże w celu wyposażenia sądu krajowego we wszelkie niezbędne elementy odniosę się zwięźle do argumentów przedstawionych w tym przedmiocie.
63.
Caves Krier wskazuje w swoich uwagach na piśmie, że pomoc na zatrudnienie ma na celu zachęcenie pracodawców do zatrudniania długoletnich starszych bezrobotnych oraz polepszenie ich perspektyw na ponowne wejście na rynek zatrudnionych (
38
). W spornym przepisie krajowym brak jest jednak informacji na temat celu warunku zarejestrowania się.
64.
Austria, Republika Czeska, Luksemburg oraz Polska podnoszą, że nałożenie wymogu zarejestrowania się należy do zakresu uznania państw członkowskich do podejmowania działań w zakresie polityki zatrudnienia, ponieważ zapewnia to, iż odbiorca pomocy pozostanie związany z rynkiem pracy zainteresowanego państwa w wyniku wymogu minimalnego okresu rejestracji.
65.
Trybunał już orzekał, że do państw członkowskich należy wybór działań pozwalających na realizację celów, do których zmierzają one w dziedzinie zatrudnienia. Przyznał on, że państwa członkowskie dysponują szerokim zakresem uznania przy realizacji tego uprawnienia. Co więcej, wspieranie zatrudnienia stanowi słuszny cel polityki społecznej (
39
).
66.
Ogólnie rzecz ujmując, należy uznać za racjonalne, iż rejestracja w ADEM jest wymagana w celu zapewnienia, aby organ ten posiadał niezbędne informacje umożliwiające wzajemne dopasowanie osób poszukujących pracy i wolnych stanowisk pracy. Brak jest informacji, dlaczego dane na temat tych osób powinny pozostawać w rejestrze przez okres co najmniej jednego miesiąca.
67.
Co się tyczy przyznania pomocy na zatrudnienie, to zwracam również uwagę, że wymóg rejestracji nie ma zastosowania wobec wszystkich pracowników. Tak więc, jeżeli z pracownikiem został rozwiązany stosunek pracy na podstawie programu osłonowego, nie jest on zobowiązany do zarejestrowania się w ADEM (
40
).
68.
Tym samym ze spornego przepisu nie wynika w sposób oczywisty, jaki mógłby być jego dokładny cel ani dlaczego został zredagowany w ten sposób. W konsekwencji nie jest możliwe pogłębienie analizy, co się tyczy proporcjonalności.
Uznanie rejestracji w innym państwie członkowskim
69.
Komisja twierdzi, iż zgodnie z prawem Unii okoliczności faktyczne bądź zdarzenia mające miejsce w innym państwie członkowskim należy traktować tak, jakby miały one miejsce na terytorium państwa członkowskiego, w którym obowiązują dane przepisy (określając powyższe jako emanację bądź przedłużenie zasady równego traktowania) (
41
). Komisja podnosi, iż z orzecznictwa tego wynika, że Luksemburg powinien uwzględnić okoliczność, że M. Krier była zarejestrowana jako bezrobotna w Niemczech; oraz że okoliczność ta powinna być wystarczająca dla spełnienia wymogu rejestracji dla potrzeb uprawnienia do otrzymania pomocy na zatrudnienie.
70.
Nie skłaniam się ku podejściu Komisji.
71.
Warunki i cele rejestracji leżą w gestii poszczególnych państw członkowskich i niekoniecznie są identyczne. W braku informacji wskazującej, czy pozostałe państwa członkowskie zapewniają wystarczająco podobną usługę w zakresie pośrednictwa pracy jak ADEM, jak również w braku systemu wzajemnego uznawania wymogów rejestracyjnych w zakresie zasiłku dla bezrobotnych pomiędzy państwami członkowskimi (
42
), nie jestem przekonana, iż należałoby uznać, że w drodze prostego zarejestrowania się w urzędzie krajowym jednego państwa członkowskiego bezrobotny spełnił warunki do otrzymywania takich świadczeń w innym państwie członkowskim, a w konsekwencji, że powstało uprawnienie dla jego nowego pracodawcy w tym państwie do otrzymania pomocy na zatrudnienie.
Wnioski
72.
Z tych względów jestem zdania, że Trybunał powinien odpowiedzieć na pytanie przedłożone przez Cour adminsitratif w sposób następujący:
Artykuł 45 TFUE stoi na przeszkodzie takim przepisom krajowym jak L.541-1 akapit pierwszy Code du travail w zakresie, w jakim bezrobotni muszą spełniać wymóg miejsca zamieszkania w celu zarejestrowania się we właściwym urzędzie, a przyznanie pomocy na zatrudnienie pracodawcy zatrudniającemu określoną kategorię bezrobotnych jest uzależnione od takiej rejestracji.
(
1
)	Język oryginału: angielski.
(
2
)	Zobacz pkt 9 poniżej.
(
3
)	Administration de l’emploi (zwany dalej „ADEM”).
(
4
)	Rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie. W chwili wszczęcia niniejszego postępowania obowiązywał tekst zamieszczony w części 1 załącznika A do rozporządzenia Rady (WE) nr 118/97 z dnia 2 grudnia 1996 r. zmieniającego i uaktualniającego rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 oraz rozporządzenie (EWG) nr 574/72 w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 (Dz.U. L 28, s. 1). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. L 166, s. 1) uchyliło i zastąpiło rozporządzenie nr 1408/71 od dnia 1 maja 2010 r., gdy weszło ono w życie na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. L 284, s. 1). Artykuł 90 rozporządzenia nr 883/2004 stanowi, iż rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 pozostaje w mocy i wywołuje skutki prawne do celów stosowania niektórych przepisów niemających znaczenia dla niniejszego postępowania.
(
5
)	Zobacz motywy od pierwszego do piątego w preambule rozporządzenia nr 1408/71.
(
6
)	Artykuł 1 lit. a). Zgodnie z art. 1 lit. b) określenie „pracownik przygraniczny” oznacza pracownika najemnego lub osobę prowadzącą działalność na własny rachunek, prowadzącą swoją działalność zawodową na terytorium jednego państwa członkowskiego i zamieszkującą na terytorium innego państwa członkowskiego, do którego powraca każdego dnia lub przynajmniej raz w tygodniu.
(
7
)	Artykuł 3 ust. 1.
(
8
)	Wyrok z dnia 12 czerwca 1986 r. w sprawie 1/85 Miethe, Rec. s. 1837, pkt 16.
(
9
)	Wyrok z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie C-131/95 Huijbrechts, Rec. s. I-1409, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
10
)	Określenie „państwo właściwe” oznacza państwo członkowskie, na którego terytorium znajduje się instytucja właściwa [art. 1 lit. q)]. Wyraz „instytucja” został określony w art. 1 lit. n) jako organ lub władze powołane do stosowania całości lub części ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego. Instytucja właściwa określana jest zgodnie z art. 1 lit. o): oznacza ona między innymi instytucję, w której zainteresowany jest ubezpieczony w chwili składania wniosku o świadczenia.
(
11
)	Zobacz np. wyrok z dnia 29 czerwca 1995 r. w sprawie C-454/93 van Gestel, Rec. s. I-1707, pkt 23.
(
12
)	Artykuł L.513-1 Code du travail nakłada na partnerów społecznych obowiązek opracowania programu osłonowego, jeżeli przedsiębiorstwo jednorazowo rozwiązuje stosunek pracy z co najmniej pięcioma osobami.
(
13
)	Przed złożeniem niniejszego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym Cour administrative skierował do Cour constitutionelle (trybunału konstytucyjnego) wniosek o wydanie orzeczenia wstępnego w przedmiocie zgodności spornego przepisu krajowego z art. 10a akapit pierwszy konstytucji Luksemburga, które to orzeczenie zostało wydane.
(
14
)	Austria powołuje się na wyrok Trybunału z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie C-237/04 Enirisorse, Zb.Orz. s. I-2843, pkt 17–19.
(
15
)	Zobacz pkt 10 powyżej.
(
16
)	Wyrok z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie C-325/08 Olympique Lyonnais, Zb.Orz. s. I-2177, pkt 33, 34 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
17
)	Wyrok z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie C-208/05 ITC, Zb.Orz. s. I-181, pkt 23.
(
18
)	Zobacz pkt 37–39 poniżej.
(
19
)	Wyżej wymieniony w przypisie 17 wyrok w sprawie ITC, pkt 63–65 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
20
)	Tribunal adminsitratif oraz Cour constitutionelle przy rozpoznawaniu przedłożonego mu zagadnienia wstępnego (zob. przypis 13) oraz sąd odsyłający (Cour administrative). Dodam, że na podstawie większości informacji powszechnie dostępnych w witrynie internetowej ADEM odnosi się takie wrażenie (zob. www.adem.public.lu/demandeur/placement/index.html).
(
21
)	Wyrok z dnia 17 marca 2011 r. w sprawach połączonych C-128/10 i C-129/10 Naftiliaki Etaireia Thasou, Zb.Orz. s. I-1885, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
22
)	Wyrok z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie C-500/06 Corporación Dermoestética, Zb.Orz. s. I-5785, pkt 21.
(
23
)	Artykuł L.622-6 ust. 1 Code du travail, który obowiązuje wobec wszystkich osób mających miejsce zamieszkanie w Luksemburgu, nakłada na bezrobotnych poszukujących pracy obowiązek zarejestrowania się w ADEM jako osoby poszukującej pracy (zob. pkt 11 powyżej).
(
24
)	Zobacz ww. w przypisie 16 wyrok w sprawie Olympique Lyonnais, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
25
)	Wyrok z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie C-73/08 Bressol i in., Zb.Orz. s. I-2735, pkt 71. Zobacz również wyrok z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie C-542/09 Komisja przeciwko Niderlandom, pkt 81.
(
26
)	Zobacz ww. w przypisie 25 wyrok w sprawie Bressol i in., pkt 74.
(
27
)	Zobacz pkt 22 powyżej.
(
28
)	Wyrok z dnia 30 marca 2000 r. w sprawie C-236/98 JämO, Rec. s. I-2189, pkt 34.
(
29
)	Zobacz np. wyrok z dnia 11 lipca 2002 r. w sprawie C-224/98 D’Hoop, Rec. s. I-6191, pkt 39.
(
30
)	Zarówno Austria, jak i Komisja powołują się na przepisy rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w swoich uwagach na piśmie. Skoro jednak akt ten nie obowiązywał w czasie mającym znaczenie dla sprawy (zob. przypis 4 powyżej), powoływałam się w niniejszej opinii na rozporządzenie (EWG) nr 1408/71.
(
31
)	Wyżej wymieniony w przypisie 8.
(
32
)	Zobacz pkt 6 powyżej.
(
33
)	Zobacz ww. w przypisie 9 wyrok w sprawie Huijbrechts, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
34
)	Ibidem, pkt 21 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
35
)	Wyżej wymieniony w przypisie 8 wyrok w sprawie Miethe, pkt 9–11. W punktach tych dokonano wyraźnego rozróżnienia pomiędzy pracownikami niebędącymi pracownikami przygranicznymi, którzy korzystają z wyboru stwarzanego przez art. 71 ust. 1 lit. b), stawiając się do dyspozycji odpowiedzialnych za zatrudnienie służb bądź to państwa członkowskiego, w którym byli ostatnio zatrudnieni, bądź to państwa członkowskiego zamieszkania, a pracownikami przygranicznymi wchodzącymi w zakres stosowania art. 71 ust. 1 lit. a). Obecnie Trybunał bada znaczenie wyroku w sprawie Miethe w świetle rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie C-443/11 Jeltes zawisłej przed Trybunałem.
(
36
)	Ibidem, pkt 17, 18.
(
37
)	Wyżej wymieniony w przypisie 11 wyrok w sprawie van Gestel, pkt 23 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
38
)	W tym względzie Caves Krier powołuje się na document parlementaire no 3798, s. 3, sesja 1992–1993.
(
39
)	Wyżej wymieniony w przypisie 17 wyrok w sprawie ITC, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo.
(
40
)	Zobacz pkt 10 powyżej.
(
41
)	Komisja powołuje się na wyroki Trybunału: z dnia 15 października 1969 r. w sprawie 15/69 Württembergische Milchverwertung Südmilch, Rec. s. 363; z dnia 4 października w sprawie C-349/87 Paraschi, Rec. s. I-4501; z dnia 22 listopada 1995 r. w sprawie C-443/93 Vougioukas, Rec. s. I-4033.
(
42
)	Rozporządzenie (WE) nr 1408/71 nie zawiera przepisów regulujących wzajemne uznawanie warunków rejestracji. Zwracam uwagę, że rozporządzenie (WE) nr 883/2004 wprowadza przepisy o wymianie informacji pomiędzy właściwymi władzami państw członkowskich, lecz nie wprowadza żadnych zmian w sytuacji prawnej w zakresie wzajemnego uznawania wymogów rejestracyjnych.