62023CC0351
KONKLUŻJONIJIET TAL‑AVUKATA ĠENERALI
MEDINA
ippreżentati fl‑14 ta’ Novembru 2024 (
1
)
Kawża C‑351/23
GR REAL s. r. o.
vs
PO,
RT
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Krajský súd v Prešove (il-Qorti Reġjonali ta’ Prešov, is-Slovakkja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Protezzjoni tal-konsumaturi — Direttiva 93/13/KEE — Klawżoli inġusti fil-kuntratti konklużi mal-konsumaturi — Kuntratt ta’ kreditu għall-konsumaturi — Kuntratt iggarantit permezz ta’ ipoteka fuq proprjetà immobbli — Proprjetà immobbli li tikkostitwixxi d-dar tal-familja tal-konsumatur — Klawżola ta’ skadenza tat-terminu għar-rimbors tal-kreditu — Bejgħ ekstraġudizzjarju tad-dar tal-konsumatur”
I. Introduzzjoni
1.
Is-sentenza ewlenija fil-kawża Aziz (
2
), uriet ir-“rabta” bejn id-dritt tal-konsumatur, id-dritt ipotekarju u d-drittijiet tal-bniedem (
3
). Minn dik is-sentenza, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-Direttiva 93/13/KEE (
4
) fir-rigward tal-proċedura għall-eżekuzzjoni ta’ kuntratti ipotekarji residenzjali wasslet għall-iżvilupp ta’ garanziji proċedurali b’saħħithom favur il-konsumaturi. L-interpretazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja tad-Direttiva 93/13 fid-dawl tal-Artikolu 7 u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) twassal għall-ħolqien ta’ “sistema b’saħħitha ta’ miżuri ta’ rimedju” (
5
) kontra t-teħid lura tal-pussess.
2.
Il-kawża ineżami toffri lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tiżviluppa l-garanziji proċedurali kontra l-klawżoli inġusti fil-kuntest ta’ proċedura ekstraġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni ipotekarja u li teżamina l-impatt tal-allegati difetti proċedurali fuq il-possibbiltà għal konsumatur li jikkontesta t-tkeċċija tiegħu wara l-bejgħ bl-irkant tal-proprjetà ipotekata.
II. Il‑kuntest ġuridiku
A.
Id-dritt tal-Unjoni
1.
Id‑Direttiva 93/13
3.
Skont l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fl-interessi tal-konsumaturi u l-kompetituri, jeżistu mezzi adegwati u effettivi biex jipprevjenu li jibqgħu jintużaw klawżoli inġusti f’kuntratti konklużi mal-konsumaturi mill-bejjiegħa jew fornituri.”
B.
Id‑dritt Slovakk
1. Il‑Kodiċi Ċivili
4.
Skont l-Artikolu 15lj(1) taż-zákon č. 40/1964 Zb. Občiansky zákonník (il-Liġi Nru 40/1964 dwar il-Kodiċi Ċivili), fil-verżjoni applikabbli għat-tilwima fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Kodiċi Ċivili”):
“Meta kreditu kopert b’garanzija ma jkunx kompletament imħallas fi żmien xieraq, il-kreditur kopert bil-garanzija jista’ jibda jeżegwixxi l-garanzija. Fl-eżekuzzjoni tal-garanzija, il-kreditur kopert bil-garanzija jista’ jikseb il-ħlas tal-pretensjoni bil-mezzi speċifikati fil-kuntratt jew bil-bejgħ tal-garanzija bl-irkant skont liġi speċifika […] jew jista’ jitlob il-ħlas tal-kreditu permezz tal-bejgħ tal-garanzija skont dispożizzjonijiet legali speċifiċi […], sakemm ma jkunx previst mod ieħor f’din il-liġi jew f’liġi speċifika.”
5.
L-Artikolu 565 tal-Kodiċi Ċivili huwa fformulat kif ġej:
“Fil-każ ta’ rimbors bin-nifs, il-kreditur ma jistax jeżiġi r-rimbors tad-dejn kollu minħabba nuqqas ta’ ħlas ta’ pagament mensili, sakemm dan ma jkunx ġie miftiehem bejn il-partijiet jew stabbilit permezz ta’ sentenza. Madankollu, il-kreditur jista’ jeżerċita dan id-dritt l-iktar tard sad-data tal-iskadenza tal-ewwel ħlas bin-nifs sussegwenti.”
2. Il‑Liġi dwar il‑Bejgħ b’Irkant Volontarju
6.
L-Artikolu 16(1) taż-zákon č. 527/2002 Z. z. o dobrovož’ných dražbách (il-Liġi Nru 527/2002 dwar il-Bejgħ b’Irkant Volontarju, kif emendata; “il-Liġi dwar il-Bejgħ b’Irkant Volontarju”) jipprevedi li bejgħ bl-irkant jista’ jsir biss fuq il-bażi ta’ ftehim iffirmat bejn il-persuna li titlob il-bejgħ u l-irkantatur.
7.
L-Artikolu 19(1) tal-Liġi dwar il-Bejgħ b’Irkant Volontarju huwa fformulat kif ġej:
“L-irkantatur għandu jikkanċella l-bejgħ b’irkant l-iktar tard qabel il-bidu tal-bejgħ b’irkant (a) fuq talba bil-miktub tal-persuna li titlob il-bejgħ b’irkant, (b) jekk tiġi prodotta l-prova lill-irkantatur permezz ta’ deċiżjoni eżekuttiva li l-persuna li titlob il-bejgħ b’irkant ma hijiex awtorizzata titlob dan il-bejgħ; jekk qorti tkun tat miżuri provviżorji, huwa biżżejjed li jintwera lill-irkantatur li l-qorti adottat tali miżura.”
8.
L-Artikolu 21(2) tal-Liġi dwar il-Bejgħ b’Irkant Volontarju jipprevedi:
“Fil-każ ta’ kontestazzjoni tal-validità tal-ftehim ta’ garanzija jew ta’ ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ din il-liġi, kull persuna li ssostni li d-drittijiet tagħha inkisru minħabba dan il-ksur tista’ titlob lil qorti tiddikjara li l-bejgħ huwa null u bla effett. Madankollu, id-dritt li jibdew proċeduri quddiem qorti jintemm jekk ma jiġix eżerċitat fi żmien tliet xhur wara l-bejgħ b’irkant pubbliku, ħlief jekk ir-raġunijiet li għalihom jintalab l-annullament ikunu marbuta mat-twettiq ta’ reat u jekk il-bejgħ jirrigwarda proprjetà residenzjali li fiha l-proprjetarju preċedenti, fil-mument tal-bejgħ, kien uffiċjalment residenti skont regoli speċifiċi; f’dak il-każ, jista’ jintalab l-annullament tal-bejgħ anki wara l-iskadenza ta’ dan il-perijodu.”
3. Il‑Kodiċi tal‑Proċedura Ċivili
9.
Skont l-Artikolu 325(1) taż-zákon 160/2015 Z. z. Civilný sporový poriadok (il-Liġi Nru 160/2015 dwar il-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili):
“Il-qorti tista’ tadotta miżura provviżorja jekk ikun neċessarju li jiġu rrettifikati ċerti sitwazzjonijiet immedjatament jew jekk ikun hemm tħassib li l-eżekuzzjoni tas-sentenza tkun kompromessa.”
III. Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari
10.
Fis‑7 ta’ April 2011, PO u RT, il-konvenuti fil-kawża prinċipali, ikkuntrattaw self għall-konsum ta’ EUR 63000 ma’ Slovenská Sporiteľňa, a.s. (iktar ’il quddiem il-“bank”). Dan is-self kien rimborsabbli permezz ta’ pagamenti mensili ta’ EUR 424.41 mill‑20 ta’ Ġunju 2011, bil-pagament finali li kellu jsir sal‑20 ta’ Jannar 2030. Fl-istess jum, il-konvenuti kkonkludew ukoll ftehim sabiex jiggarantixxu s-self b’ipoteka. Is-suġġett tal-kuntratt li jistabbilixxi l-garanzija ipotekarja kien id-dar li fiha PO u RT kienu jgħixu mat-tliet ulied tagħhom.
11.
Permezz ta’ ittra tat‑3 ta’ Novembru 2016, il-bank ħabbar li s-self kien dovut b’effett immedjat u talab lil PO u lil RT ir-rimbors tad-dejn ta’ EUR 56 888.08 li kien għadu dovut (
6
). Skont id-dritt Slovakk, persuna li teżegwixxi ipoteka għandha d-dritt li titlob il-bejgħ b’irkant volontarju tal-proprjetà ggarantita b’din l-ipoteka jekk il-partijiet jaqblu dwar dan .
12.
Fil‑21 ta’ April 2017, PO u RT ressqu azzjoni quddiem l-Okresný súd Prešov (il-Qorti Distrettwali ta’ Prešov, is-Slovakkja) għal mandat intiż sabiex il-bank jiġi ordnat jastjeni milli jeżegwixxi l-ipoteka permezz ta’ bejgħ b’irkant volontarju. Fl-azzjoni tagħhom, PO u RT sostnew li l-bank ma kellux id-dritt li jagħmel sejħa antiċipata għas-self kollu, peress li l-partijiet fil-kuntratt ta’ self ma kinux ikkonkludew kuntratt f’dan is-sens. Huma ressqu wkoll talba għal miżura provviżorja li tordna lill-bank jastjeni mill-eżekuzzjoni sakemm tingħalaq il-proċedura dikjaratorja.
13.
Fil‑25 ta’ April 2017, sar l-ewwel ċiklu tal-bejgħ b’irkant, li matulu PO qajjem oġġezzjoni kontra l-bejgħ b’irkant, billi rrefera għall-proċedura ġudizzjarja pendenti. L-ewwel ċiklu ta’ bejgħ b’rkant volontarju ma rnexxiex, peress li ma saru l-ebda offerti.
14.
Permezz ta’ digriet tas‑26 ta’ Mejju 2017, l-Okresný súd Prešov (il-Qorti Distrettwali ta’ Prešov) ċaħdet it-talba għal miżuri provviżorji mingħajr ma indirizzat l-allegazzjoni tal-konvenuti li l-bank kien kiser id-drittijiet tagħhom billi ddikjara s-self kollu bħala dovut. PO u RT appellaw minn dan id-digriet quddiem il-Krajský súd v Prešove (il-Qorti Reġjonali ta’ Prešov, is-Slovakkja), li hija l-qorti tar-rinviju.
15.
Filwaqt li l-proċedura ta’ appell kienet għadha għaddejja, it-tieni ċiklu ta’ offerti seħħ fit‑18 ta’ Lulju 2017. Waqt dan il-bejgħ b’irkant, PO ġibed l-attenzjoni tal-irkantatur u tan-nutar dwar il-fatt li kienet għaddejja proċedura ġudizzjarja bl-għan tas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni. Madankollu, la n-nutar u lanqas l-irkantatur ma rrikonoxxew id-dikjarazzjoni ta’ PO.
16.
L-offerent rebbieħ fil-bejgħ b’irkant kien GR REAL, kumpannija li, b’mod partikolari, tipprovdi krediti u self u anki twettaq xogħlijiet ta’ manutenzjoni ta’ proprjetajiet residenzjali u mhux residenzjali. Skont id-dritt Slovakk, wara l-offerta rebbieħa, it-titolu tal-proprjetà jiġi ttrasferit lill-offerent rebbieħ.
17.
Permezz ta’ deċiżjoni tad‑9 ta’ Awwissu 2017, il-Krajský súd v Prešove (il-Qorti Reġjonali ta’ Prešov) iddeċidiet l-appell ippreżentat minn PO u RT, billi annullat id-deċiżjoni tal-Okresný súd Prešov (il-Qorti Distrettwali ta’ Prešov) u bagħtet lura l-kawża quddiem din il-qorti. Skont il- rajský súd v Prešove (il-Qorti Reġjonali ta’ Prešov), il-qorti tal-ewwel istanza kellha teżamina, b’mod partikolari, l-argument ta’ PO u ta’ RT li huma ma kinux ikkonkludew mal-bank ftehim li kien jippermetti lil dan tal-aħħar li jiddikjara s-self kollu bħala dovut b’mod antiċipat (
7
). Barra minn hekk, il-qorti tal-ewwel istanza kellha tapplika l-prinċipju ta’ proporzjonalità u teżamina jekk il-bejgħ b’irkant volontarju kienx jikkostitwixxi miżura xierqa, bit-teħid inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, tan-natura tal-proprjetà rkantata bħala d-dar tal-familja ta’ PO u ta’ RT, kif ukoll tad-disponibbiltà ta’ mezzi alternattivi sabiex il-kreditur jissodisfa l-pretensjoni.
18.
Fid‑19 ta’ Diċembru 2017, PO u RT irtiraw il-proċedura ta’ sospensjoni tal-eżekuzzjoni tal-ipoteka permezz tal-bejgħ b’irkant volontarju minħabba li, peress li l-bejgħ b’irkant kien diġà seħħ, l-azzjoni tagħhom ma kienx għad għandha skop. Permezz ta’ deċiżjoni tal‑11 ta’ Jannar 2018, l-Okresný súd Prešov (il-Qorti Distrettwali ta’ Prešov) irrinunzjat għall-proċeduri u kkundannat lil PO u lil RT għall-ispejjeż kollha tal-proċedura sostnuti mill-bank.
19.
Bħala riżultat tal-bejgħ b’irkant, GR REAL ġiet irreġistrata bħala proprjetarja tad-dar fir-reġistru tal-artijiet u ordnat lil PO u lil RT jitilqu mid-dar tal-familja.
20.
PO u RT irrifjutaw li jitilqu mid-dar tagħhom fejn jgħixu mat-tlett ulied tagħhom, li tnejn minnhom huma minuri u jsofru minn disturb psikoloġiku serju. Barra minn hekk, PO sofra puplesija u jeħtieġ kura ta’ kuljum.
21.
GR REAL qatgħet is-servizzi tad-dar, bħall-ilma u l-elettriku. Hija ressqet ukoll azzjoni għat-tkeċċija intiża sabiex il-konvenuti jitilqu il-proprjetà. Ir-rikors għal tkeċċija ġie miċħud mill-Okresný súd Prešov (il-Qorti Distrettwali ta’ Prešov) u, fl-appell, mill-Krajský súd v Prešove (il-Qorti Reġjonali ta’ Prešov). Iż-żewġ qrati ħadu inkunsiderazzjoni l-fatt li l-proprjetà kienet id-dar tal-familja ta’ PO u ta’ RT u li jitkeċċew minnha jkun manifestament inġust. Fid-deċiżjoni tagħha tat‑8 ta’ April 2021, in-Najvyšší súd (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka) annullat dawn iż-żewġ sentenzi u ddikjarat li l-qrati inferjuri għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni d-drittijiet għall-proprjetà ta’ GR REAL.
22.
Fit-tieni sentenza tagħha, l-Okresný súd Prešov (il-Qorti Distrettwali ta’ Prešov) ordnat lil PO u lil RT jitilqu mill-proprjetà. Hija ċaħdet ukoll il-kontrotalba tagħhom intiża sabiex jiġi rrikonoxxut id-dritt ta’ proprjetà tagħhom fuq id-dar. Skont din il-qorti, il-proprjetà kienet diġà nbiegħet waqt il-bejgħ b’irkant volontarju, dan il-bejgħ b’irkant ma kienx ġie ddikjarat invalidu u l-qorti adita b’din il-kawża ma kellhiex kompetenza sabiex tiddeċiedi dwar il-validità tal-bejgħ b’irkant.
23.
GR REAL ippreżentat appell quddiem il-qorti tar-rinviju kontra l-parti tas-sentenza tal-ewwel istanza li ma tathiex ir-rimbors tal-ispejjeż tal-proċedura. PO u RT appellaw ukoll minn din is-sentenza sa fejn tobbligahom jitilqu mill--proprjetà u ċaħdet l-kontrotalba tagħhom.
24.
Il-qorti tar-rinviju tqis li l-kwistjoni ċentrali mqajma fil-kawża prinċipali hija dik dwar jekk id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni fil-qasam tal-protezzjoni tal-konsumaturi japplikawx f’sitwazzjoni fejn il-bejgħ b’irkant ikun sar minkejja l-fatt li l-konsumaturi fittxew protezzjoni ġudizzjarja u ġibdu l-attenzjoni tal-irkantatur għall-proċedura ġudizzjarja pendenti.
25.
Il-qorti tar-rinviju tenfasizza l-importanza, fl-ordinament ġuridiku Slovakk, tal-prinċipju ta’ ċertezza legali u tal-protezzjoni tal-bona fide tal-offerent rebbieħ li jakkwista l-proprjetà. Madankollu, il-bona fide ma hijiex protetta meta ċ-ċirkustanzi relatati mal-akkwist tal-proprjetà jkunu “inkwetanti”. Il-qorti tar-rinviju tikkunsidra bħala “inkwetanti” l-fatt li, fil-kawża prinċipali, il-persuna li akkwistat il-proprjetà ġiet informata bl-eżistenza ta’ proċedura ġudizzjarja pendenti.
26.
Fir-rigward tal-possibbiltà għall-konsumatur li jitlob protezzjoni ġudizzjarja ex post, il-qorti tar-rinviju tirrileva li l-Artikolu 21(2) tal-Liġi dwar il-Bejgħ b’Irkant Volontarju jipprevedi biss tliet motivi għall-annullament ta’ bejgħ bl-irkant, li ebda wieħed minnhom ma jippermetti lill-konsumatur jallega l-eżistenza ta’ klawżoli inġusti. B’mod iktar partikolari, skont din il-qorti, in-natura inġusta tal-klawżola kontenzjuża dwar ir-rimbors antiċipat tal-kreditu ma taqax taħt it-tieni wieħed minn dawn il-motivi, jiġifieri n-nullità tal-ftehim li jistabbilixxi l-garanzija. Dan għaliex il-klawżola ta’ skadenza tikkonċerna l-ammont tal-kreditu u d-data ta’ skadenza għar-rimbors tiegħu, għall-kuntrarju tal-garanzija dwar il-kreditu u l-eżekuzzjoni tiegħu.
27.
Il-qorti tar-rinviju tqis li huwa importanti li jiġi ddeterminat jekk l-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13 humiex applikabbli għal proċedura, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li fiha l-konsumatur għamel użu mill-mezzi legali sabiex jissospendi l-eżekuzzjoni, iżda l-eżekuzzjoni twettqet. Hija tistaqsi wkoll jekk id-Direttiva 93/13 tipprekludix il-leġiżlazzjoni Slovakka dwar il-bejgħ b’irkant ekstraġudizzjarju sa fejn hija ma tipprevedix mezzi effikaċi sabiex il-konsumatur jissospendi l-eżekuzzjoni.
28.
Fl-aħħar, il-qorti tar-rinviju tfittex li tiddetermina r-rilevanza għall-kawża prinċipali tad-Direttiva 2005/29/KEE (
8
) fir-rigward tal-prattiki tal-irkantatur.
29.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Krajský súd v Prešove (il-Qorti Reġjonali ta’ Prešov, is-Slovakkja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“A.
L-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 7(1) tad-[Direttiva 93/13] japplikaw għal proċedura, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tressqet minn persuna (l-offerent rebbieħ) li kisbet l-aġġudikazzjoni fir-rigward ta’ proprjetà immobbli, li fiha, fl-istess ħin, ġiet introdotta wkoll kontrotalba ta’ konsumatur intiża għar-restituzzjoni tas-sitwazzjoni li tippreċedi l-aġġudikazzjoni b’irkant, meta, qabel il-bejgħ b’irkant ekstraġudizzjarju, il-konsumatur uża miżuri legali bil-għan li jipprekludi l-eżekuzzjoni ta’ garanzija billi talab miżuri provviżorji lill-qorti u fl-istess waqt, qabel il-bejgħ b’irkant informa lill-parteċipanti fil-bejgħ b’irkant dwar il-proċedura ġudizzjarja fis-seħħ intiża li tipprekludi l-eżekuzzjoni tal-garanzija permezz ta’ bejgħ b’irkant volontarju, iżda li minkejja l-proċedura ġudizzjarja l-bejgħ b’irkant seħħ xorta waħda?
B.
Id-[Direttiva 93/13] għandha tiġi interpretata fis-sens li tipprekludi leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li fil-kuntest tal-eżekuzzjoni, minn impriża li tieħu ħsieb irkant privat (iktar ’il quddiem l-‘organizzatur tal-bejgħ b’irkant’ [irkantatur]), ta’ dritt ta’ garanzija fuq proprjetà immobbli ta’ konsumatur bil-għan li jiġu ssodisfatti l-pretensjonijiet tal-bank fil-kuntest ta’ kuntratt ta’ kreditu għall-konsumaturi
1. ma tippermettix lill-konsumatur iqajjem b’mod effettiv, kontra l-organizzatur tal-irkant, bil-għan li jipposponi l-bejgħ b’irkant, motivi dwar in-natura inġusta tal-klawżoli kuntrattwali li fuq il-bażi tagħhom qed issir il-pretensjoni tal-bank, anki jekk din il-pretensjoni tibbaża ruħha fuq il-klawżoli kuntrattwali inġusti, b’mod partikolari fuq il-klawżola kuntrattwali dwar eżiġibbiltà antiċipata,
2. ma tippermettix lill-konsumatur jiddeżisti mill-bejgħ b’irkant tal-proprjetà immobbli tiegħu, li fiha jirrisjedi, anki jekk il-konsumatur informa lill-organizzatur tal-bejgħ b’irkant kif ukoll lill-persuni preżenti fil-bejgħ b’irkant li kienet għaddejja proċedura ġudizzjarja biex jiġu adottati miżuri provviżorji għall-kisba tal-obbligu li l-iżvolġiment tal-bejgħ b’irkant jiġi sospiż, iżda l-qorti tkun għadha ma tatx deċiżjoni definittiva dwar it-talba meta fl-istess waqt l-applikazzjoni ta’ miżura proviżorja tkun l-unika mezz sabiex il-konsumatur jikseb protezzjoni ġudizzjarja provviżorja kontra l-iżvolġiment tal-bejgħ b’irkant tal-proprjetà immobbli b’riżultat tal-klawżoli kuntrattwali inġusti,
3. ma tippermettix lill-konsumatur, fiċ-ċirkustanzi msemmija fil-punti preċedenti, jeżerċita b’mod sħiħ id-dritt li jirriżulta mit-traspożizzjoni tad-Direttiva [93/13] u għall-kisba tal-għanijiet ta’ din id-direttiva, peress li r-regolamentazzjoni inkwistjoni tillimita l-possibbiltà li jitqajjem il-motiv ta’ invalidità tal-bejgħ b’irkant esklużivament għal tliet raġunijiet:
a.
in-nullità tal-kuntratt ta’ kostituzzjoni ta’ garanzija,
b.
ksur taż-zákon č. 527/2002 Z.z. o dobrovoľných dražbách (il-Liġi Nru 527/2002 dwar il-bejgħ b’irkant volontarju),
c.
it-twettiq ta’ reat kriminali?
C.
Id-Direttiva [2005/29] għandha tiġi interpretata fis-sens li l-eżekuzzjoni ta’ garanzija fuq il-bażi ta’ klawżola kuntrattwali inġusta dwar eżiġibbiltà antiċipata ta’ dejn li jirriżulta minn kuntratt ta’ kreditu għall-konsumatur, u għaldaqstant żball fir-rigward tal-ammont tad-dejn li għandu jitħallas, tista’ tikkostitwixxi prattika kummerċjali żleali fis-sens tal-Artikolu 5 ta’ din id-direttiva, b’mod partikolari prattika kummerċjali aggressiva fis-sens tal-Artikoli 8 u 9 ta’ din id-direttiva, u li r-responsabbiltà kemm tal-bank u tal-għanijiet tad-Direttiva 2005/29/KE japplikaw, minbarra għall-bank, ukoll għall-kumpannija li torganizza l-irkant li teżegwixxi l-garanzija?”
30.
GR REAL, il-Gvern Slovakk u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. Il-Qorti tal-Ġustizzja indirizzat talba għal informazzjoni lill-qorti tar-rinviju kif ukoll talba għal kjarifiki. Il-qorti tar-rinviju wieġbet għal dawn it-talbiet, rispettivament, fl‑20 ta’ Lulju 2023 u fit‑13 ta’ Mejju 2024. Jiena għamilt mistoqsijiet għal tweġiba bil-miktub lill-partijiet fil-kawża prinċipali u lill-partijiet ikkonċernati msemmija fl-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, skont l-Artikolu 62 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja. Il-partijiet fil-kawża prinċipali, il-Gvern Slovakk u l-Kummissjoni wieġbu għal dawn il-mistoqsijiet. Il-qorti tar-rinviju esprimiet ukoll il-fehma tagħha dwar dawn id-domandi.
IV. Evalwazzjoni
A.
lt‑tieni domanda
31.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE li tipprevedi l-kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, din tal-aħħar għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli għaliha li tgħinha tiddeċiedi l-kawża li jkollha quddiemha. Minn din il-perspettiva, hija l-Qorti tal-Ġustizzja, skont il-każ, li għandha tifformula mill-ġdid id-domandi li huma mressqa quddiemha (
9
).
32.
Fil-kawża ineżami, minkejja li l-qorti tar-rinviju llimitat formalment it-tieni domanda tagħha għall-interpretazzjoni tad-Direttiva 93/13, dan il-fatt ma jipprekludix lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tipprovdilha l-elementi kollha ta’ interpretazzjoni li jistgħu jkunu utli għad-deċiżjoni fil-kawża prinċipali, billi tislet mill-elementi kollha pprovduti minn din il-qorti, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, l-elementi tad-dritt tal-Unjoni li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tat-tilwima (
10
).
33.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-qorti tar-rinviju titlob l-interpretazzjoni, b’mod iktar preċiż, tal-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13. It-tieni domanda tirrigwarda wkoll, essenzjalment, u tiċċita fost l-elementi rilevanti tad-dritt tal-Unjoni, l-Artikolu 7 u l-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”). Fil-fatt, din il-kwistjoni tqajjem dubji dwar il-garanziji proċedurali mogħtija lill-konsumaturi mid-dritt proċedurali nazzjonali fil-qasam tal-eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja meta din l-eżekuzzjoni tkun diretta kontra r-residenza ta’ konsumatur. B’hekk, dawn id-dispożizzjonijiet għandhom jiġu inklużi flimkien mal-istrumenti tal-Unjoni li l-interpretazzjoni tagħhom hija mitluba mill-qorti tar-rinviju.
34.
Barra minn hekk, għalkemm, fid-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tirreferi formalment għall-fatt li l-konsumatur kien ipprojbit milli jqajjem oġġezzjonijiet quddiem l-irkantatur, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li d-dubji tagħha jirrigwardaw, b’mod iktar ġenerali, l-assenza ta’ garanziji proċedurali li jwasslu lil qorti sabiex tissospendi l-proċedura ta’ eżekuzzjoni ipotekarja.
35.
B’hekk, permezz tat-tieni domanda tagħha, li għandha tiġi eżaminata l-ewwel, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 7 u tal-Artikolu 47 tal-Karta, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, fil-kuntest tal-eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja ta’ ipoteka fuq proprjetà immobbli li tikkostitwixxi d-dar tal-familja tal-konsumatur, minn naħa, jippermettu li l-bejgħ b’irkant ta’ din il-proprjetà jseħħ qabel l-għoti tad-deċiżjoni tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi fuq il-mertu tal-kawża li tiddikjara n-natura inġusta tal-klawżola kuntrattwali li fuqha kienet ibbażata din l-eżekuzzjoni, minkejja li l-konsumatur talab is-sospensjoni tal-bejgħ b’irkant, u, min-naħa l-oħra, huma ma jipprevedu ebda possibbiltà li jiġi annullat il-bejgħ b’irkant minħabba l-eżistenza ta’ klawżoli inġusti li jinsabu fil-kuntratt li l-eżekuzzjoni tiegħu hija mitluba.
36.
Għandu jiġi nnotat li din id-domanda hija magħmula fil-kuntest ta’ proċedura speċifika ta’ eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja rregolata mil-Liġi dwar il-Bejgħ b’Irkant Volontarju (
11
). Din il-proċedura tippermetti lill-kreditur jeżegwixxi garanzija u jbigħ b’irkant il-proprjetà ta’ debitur (inkluż konsumatur) fuq il-bażi tal-kuntratt ta’ kreditu, mingħajr l-intervent minn qabel tal-qrati għall-verifika tad-dejn (
12
).
37.
Barra minn hekk, bħal fil-kawża prinċipali, din il-proċedura tista’ tintuża għall-eżekuzzjoni ta’ kuntratt ipotekarju residenzjali ggarantit minn assi li jissodisfa bżonn essenzjali tal-konsumatur, jiġifieri residenza (
13
).
38.
Għandu jitfakkar li, fis-sentenza fil-kawża Kušionová (
14
), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-Direttiva 93/13 ma tipprekludix is-sistema Slovakka ta’ bejgħ ekstraġudizzjarju b’irkant. Kif enfasizzajt fil-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Všeobecná úverová banka (
15
), din il-konstatazzjoni kienet, madankollu, suġġetta għad-disponibbiltà ta’ mezzi effettivi sabiex tiġi kkontestata l-eżekuzzjoni bbażata fuq klawżoli potenzjalment inġusti.
39.
Ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari ineżami jenfasizza l-elementi li jqajmu dubji serji dwar l-effikaċja tal-mezzi ta’ stħarriġ ġudizzjarju disponibbli. B’mod partikolari, il-konsumaturi kkontestaw b’mod attiv l-eżekuzzjoni, iżda, minkejja l-pożizzjoni attiva tagħhom, sar il-bejgħ b’irkant.
40.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi ddeterminat jekk id-Direttiva 93/13 tipprekludix sistema ta’ eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja li (i) ma tipprevedix mezzi effikaċi li jippermettu lill-konsumatur jipprevjeni l-bejgħ b’irkant, waqt li l-azzjoni tiegħu kontra l-eżekuzzjoni tkun pendenti u, (ii) ma tipprevedix mezzi li jippermettu l-annullament tal-bejgħ b’irkant minħabba klawżoli inġusti.
1. Fuq il‑kwistjoni tal-mezzi effikaċi ta’ sospensjoni tal‑eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja
41.
L-ewwel aspett tat-tieni domanda tal-qorti tar-rinviju jikkonċerna, essenzjalment, l-assenza ta’ mezzi effikaċi li jippermettu lill-konsumatur jipprevjeni l-bejgħ b’irkant tal-proprjetà waqt li l-qorti kompetenti tkun adita bit-talba tal-konsumatur kontra l-eżekuzzjoni minħabba l-eżistenza ta’ klawżoli inġusti li jinsabu fil-kuntratt li l-eżekuzzjoni tiegħu hija mitluba.
a) Ir‑rekwiżit ta’ stħarriġ effettiv ta’ klawżoli inġusti
42.
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, is-sistema ta’ protezzjoni introdotta mid-Direttiva 93/13 hija bbażata fuq l-idea li l-konsumatur jinsab f’sitwazzjoni ta’ inferjorità fil-konfront tal-bejjiegħ jew tal-fornitur kemm fir-rigward tas-setgħa ta’ negozjar kif ukoll fir-rigward tal-livell ta’ informazzjoni (
16
).
43.
Fid-dawl ta’ din il-pożizzjoni ta’ inferjorità l-Artikolu 6(1) tad-direttiva jipprevedi li l-klawżoli inġusti ma jorbtux lill-konsumaturi. Din hija dispożizzjoni obbligatorja li hija intiża li tissostitwixxi l-bilanċ formali stabbilit mill-kuntratt bejn id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet kontraenti b’bilanċ reali ta’ natura li jistabbilixxi mill-ġdid l-ugwaljanza bejn dawn tal-aħħar (
17
).
44.
F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà qieset diversi drabi li l-qorti nazzjonali għandha tevalwa ex officio n-natura inġusta ta’ klawżola kuntrattwali li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 u, meta tagħmel dan, għandha tirrimedja l-iżbilanċ li jeżisti bejn il-konsumatur u l-bejjiegħ jew fornitur, meta jkollha l-punti ta’ liġi u ta’ fatt meħtieġa għal dan il-għan (
18
).
45.
Barra minn hekk, fid-dawl tan-natura u tal-importanza tal-interess pubbliku li l-protezzjoni tal-konsumaturi tikkostitwixxi, id-Direttiva 93/13 timponi fuq l-Istati Membri, kif jirriżulta mill-Artikolu 7(1) tagħha, moqri flimkien mal-erbgħa u għoxrin premessa tagħha, li jipprovdu mezzi adegwati u effettivi “biex jipprevjenu li jibqgħu jintużaw klawżoli inġusti f’kuntratti konklużi mal-konsumaturi mill-bejjiegħa jew fornituri” (
19
).
46.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-obbligu għall-Istati Membri li jiżguraw l-effettività tad-drittijiet li l-partijiet fil-kawża jisiltu mid-dritt tal-Unjoni jimplika, b’mod partikolari għad-drittijiet li jirriżultaw mid-Direttiva 93/13, rekwiżit ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, affermat mill-ġdid fl-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva u stabbilita wkoll fl-Artikolu 47 tal-Karta, li japplika, b’mod partikolari, għad-definizzjoni tal-modalitajiet proċedurali ddettaljati relatati mal-azzjonijiet ġudizzjarji bbażati fuq tali drittijiet (
20
).
47.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, fl-assenza ta’ stħarriġ effettiv tan-natura potenzjalment inġusta tal-klawżoli tal-kuntratt ikkonċernat, ir-rispett tad-drittijiet mogħtija mid-Direttiva 93/13 ma jistax jiġi żgurat (
21
).
48.
Għandu jiġi rrilevat li mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li r-rispett tad-drittijiet iggarantiti minn din id-direttiva għandu wkoll ikun jista’ jiġi żgurat, jekk ikun il-każ, fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ eżekuzzjoni (
22
) u, b’mod iktar partikolari, fil-kuntest tal-proċeduri ta’ eżekuzzjoni ipotekarja (
23
).
b) Protezzjoni effettiva tal-konsumaturi fil‑kuntest ta’ proċedura ta’ eżekuzzjoni ipotekarja
49.
Fir-rigward ta’ proċedura ta’ eżekuzzjoni ipotekarja, il-Qorti tal-Ġustizzja żviluppat rekwiżiti komprensivi ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva kontra klawżoli inġusti li jinsabu fil-kuntratt li l-eżekuzzjoni tiegħu hija mitluba.
50.
B’mod iktar partikolari, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-qrati nazzjonali għandhom jiddeterminaw in-natura potenzjalment inġusta ta’ klawżoli kuntrattwali qabel
ma jsir il-bejgħ b’irkant li jwassal għat-tkeċċija tal-konsumatur mir-residenza tiegħu. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, f’sitwazzjoni fejn il-proċedura ta’ eżekuzzjoni tkun ingħalqet qabel l-għoti tad-deċiżjoni tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar il-mertu tal-kawża li tiddikjara n-natura inġusta tal-klawżola kuntrattwali li din l-eżekuzzjoni kienet ibbażata fuqha u, għaldaqstant, in-nullità ta’ din il-proċedura, din id-deċiżjoni tippermetti li tiġi żgurata lill-konsumatur biss protezzjoni ex post bħala kumpens, li tkun inkompleta u insuffiċjenti u ma tikkostitwixxix mezz adegwat jew effikaċi sabiex jitwaqqaf l-użu tal-imsemmija klawżola, kuntrarjament għal dak li huwa previst fl-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13 (
24
).
51.
Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li r-regoli proċedurali nazzjonali għandhom jippermettu lill-qorti tadotta miżuri provviżorji li jistgħu jissospendu jew itemmu proċedura ta’ eżekuzzjoni ipotekarja illegali li tkun ibbażata fuq kuntratt li jinkludi klawżoli inġusti, meta tali miżuri jkunu neċessarji sabiex tiġi żgurata l-effettività sħiħa tad-deċiżjoni finali tagħha (
25
).
52.
Għalhekk, l-effettività sħiħa tal-protezzjoni tal-konsumaturi mixtieqa mid-Direttiva 93/13 teħtieġ barra minn hekk li l-proċedura ta’ eżekuzzjoni tkun tista’ tiġi sospiża, jekk ikun il-każ skont modalitajiet li ma jkunux jistgħu jiskoraġġixxu lill-konsumatur milli jippreżenta u jżomm rikors, sakemm il-qorti kompetenti tkun wettqet l-istħarriġ tan-natura eventwalment inġusta tal-klawżoli tal-kuntratt ikkonċernat (
26
).
53.
Din il-ġurisprudenza tapplika iktar u iktar meta, bħal fil-kawża prinċipali, il-proċedura ta’ eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja u l-kuntratt li l-eżekuzzjoni tiegħu hija mitluba ma jkunu ppreċeduti minn ebda stħarriġ ġudizzjarju u jkunu intiżi kontra d-dar tal-konsumatur u tal-familja tiegħu, li tinkludi wlied minuri.
c) Protezzjoni effettiva tar‑residenza tal‑familja tal‑konsumatur
54.
Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tagħti importanza partikolari lill-fatt li l-proprjetà ggarantita tkun ir-residenza tal-konsumatur, billi tqis li d-dritt għall-akkomodazzjoni huwa dritt fundamentali ggarantit mill-Artikolu 7 tal-Karta li l-qorti nazzjonali għandha tieħu inkunsiderazzjoni fl-interpretazzjoni tad-Direttiva 93/13 (
27
). Kif osservat fil-letteratura akkademika, l-interpretazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti tad-Direttiva 93/13 “qiegħda tersaq lejn ir-rikonoxximent tad-drittijiet tal-akkomodazzjoni bħala elementi inerenti għall-protezzjoni tal-konsumaturi” [traduzzjoni libera] (
28
).
55.
Fid-dawl tal-indħil fid-drittijiet fundamentali tal-konsumatur, il-proċedura ta’ eżekuzzjoni ipotekarja diretta kontra l-akkomodazzjoni tal-konsumatur għandha tiżgura “l-ogħla grad ta’ rigorożità proċedurali” (
29
) [traduzzjoni libera].
56.
L-“implikazzjonijiet proċedurali” (
30
) [traduzzjoni libera] tal-Artikolu 7 tal-Karta jistgħu wkoll ikunu riflessi fl-intensità tal-istħarriġ ġudizzjarju tal-klawżoli li jiddeterminaw il-possibbiltà li tinbeda proċedura ta’ eżekuzzjoni, bħall-klawżola kkontestata fil-kawża prinċipali li tippermetti lill-kreditur jiddikjara s-self bħala dovut b’mod prematur u jieħu pussess mill-ġdid tar-residenza tal-konsumatur.
57.
B’mod iktar preċiż, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fis-sentenza fil-kawża Všeobecná úverová banka (
31
) li, fid-dawl tal-effetti ta’ klawżola ta’ skadenza (
32
) inkluża f’kuntratt ta’ kreditu għall-konsum iggarantit mid-dar tal-familja, il-qorti nazzjonali għandha, b’mod partikolari, teżamina n-natura proporzjonata tal-fakultà mħollija lill-kreditur li jeżiġi skont din il-klawżola s-somom dovuti kollha meta hija tevalwa n-natura potenzjalment inġusta tagħha.
58.
F’dan ir-rigward, fl-evalwazzjoni tagħha tal-mezzi li jippermettu lill-konsumatur jirrimedja l-effetti tal-eżegwibbiltà sħiħa tas-somom dovuti taħt il-kuntratt ta’ self, dik il-qorti għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-konsegwenzi li ġġib magħha t-tkeċċija tal-konsumatur u tal-familja tiegħu mir-residenza li tikkostitwixxi dik prinċipali tagħhom fid-dawl tal-Artikolu 7 tal-Karta (
33
).
59.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 7 tal-Karta, li jirrikonoxxi lil kull persuna d-dritt għar-rispett tal-ħajja privata u tal-familja tagħha, ta’ darha u tal-komunikazzjonijiet tagħha, jikkorrispondi għall-Artikolu 8(1) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl‑1950 (iktar ‘il quddiem il-“KEDB”), filwaqt li l-Artikolu 47 tal-Karta, li jiżgura d-dritt għal rimedju effettiv u għal smigħ xieraq, jikkorrispondi għall-Artikolu 6(1) tal-KEDB (
34
).
60.
Konformement mal-Artikolu 52(3) tal-Karta, li huwa intiż li jiżgura l-koerenza neċessarja bejn id-drittijiet inklużi fiha u d-drittijiet korrispondenti ggarantiti mill-KEDB mingħajr ma tiġi ppreġudikata l-awtonomija tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha għalhekk tieħu inkunsiderazzjoni, fl-interpretazzjoni li hija tagħti fir-rigward tad-drittijiet iggarantiti mill-Artikoli 7 u 47 tal-Karta, id-drittijiet korrispondenti ggarantiti mill-Artikolu 8(1) u mill-Artikolu 6(1) tal-KEDB, kif interpretati mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem QEDB), bħala livell minimu ta’ protezzjoni (
35
).
61.
Fir-rigward tal-proċeduri ta’ pussess mill-ġdid, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem konsistentement iddeċidiet li t-telf tad-dar huwa l-iktar forma estrema ta’ ndħil fid-dritt għar-rispett tad-dar (
36
).
62.
Fil-kawża li tat lok għas-sentenza f’Rousk vs L‑Isvezja (
37
), l-eżekuzzjoni seħħet qabel ma l-proċedura tal-appell ġiet deċiża b’mod definittiv. Minn din is-sentenza jirriżulta li l-proċess deċiżjonali li jwassal għal indħil tal-portata tat-telf tad-dar għandu jkun ġust (
38
). Il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem ddeċidiet li, sabiex jiġi żgurat li r-rimedji u l-garanziji proċedurali eżistenti fid-dritt domestiku jkunu “effettivament disponibbli u suffiċjenti, mhux biss fit-teorija, iżda wkoll fil-prattika, it-tkeċċija kellha tiġi posposta sakemm il-kwistjonijiet kontroversjali sottostanti jkunu ġew solvuti” (
39
) [traduzzjoni mhux uffiċjali].
63.
Fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, il-konsumatur għandu jkollu possibbiltà effettiva u ġenwina li jikseb stħarriġ ġudizzjarju tal-klawżoli inġusti li jinsabu fil-kuntratt li tintalab l-eżekuzzjoni tiegħu qabel il-bejgħ b’irkant tad-dar tiegħu. L-irkant ma jistax jitlesta sakemm il-qorti li għandha kompetenza tkun wettqet l-istħarriġ dwar jekk it-termini tal-kuntratt ikkonċernat humiex inġusti. B’hekk il-mezzi ta’ stħarriġ ġudizzjarju tal-klawżoli inġusti ma jistgħux jitqiesu li huma effettivi, jekk il-bejgħ b’irkant iseħħ minkejja proċedura pendenti li permezz tagħha l-konsumatur jipprova jikkontesta l-eżekuzzjoni u jikseb is-sospensjoni jew it-terminazzjoni tagħha.
d) L‑applikazzjoni għall‑kawża prinċipali
64.
Fil-kawża ineżami, il-konsumaturi ppreżentaw appell mid-digriet tal-qorti tal-ewwel istanza li ċaħdet ir-rikors tagħhom għal miżuri proviżorji mingħajr ma indirizzat l-allegazzjoni tagħhom li l-bank ma kellux id-dritt li jitlob it-totalità tas-self qabel iż-żmien (
40
). Waqt li l-appell kien pendenti, il-bejgħ b’irkant seħħ minkejja li l-konsumaturi kienu informaw lill-irkantatur bil-proċedura pendenti.
65.
Għalkemm il-leġiżlazzjoni nazzjonali tipprevedi ċerti rimedji ġudizzjarji intiżi sabiex jippermettu s-sospensjoni tal-eżekuzzjoni (
41
), miċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali jirriżulta li, fil-prattika, ir-rimedji ġudizzjarji disponibbli ma humiex ikkoordinati biżżejjed b’mod li l-bejgħ b’irkant ma jipprevalix fuq il-proċedura ġudizzjarja. Il-qorti tar-rinviju ddikjarat li l-konsumaturi ma għandhom ebda influwenza fuq iż-żmien li tieħu qorti sabiex tadotta d-deċiżjoni finali tagħha jew tiddeċiedi dwar miżuri provviżorji. B’hekk, konsumatur li jiddefendi b’mod attiv id-drittijiet tiegħu xorta jista’ ma jkunx f’pożizzjoni li jikseb is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni.
66.
F’tali ċirkustanzi, ir-rimedji eżistenti disponibbli lill-konsumaturi fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja ma jidhrux li jagħtu lill-konsumaturi opportunità effettiva u ġenwina li jiksbu l-istħarriġ ġudizzjarju tal-klawżoli inġusti u li jipprekludu l-bejgħ b’irkant qabel ma jsir il-bejgħ b’irkant.
67.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, inqis li l-Artikoli 6(1) u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 7 u tal-Artikolu 47 tal-Karta, jipprekludu l-qafas ġuridiku nazzjonali dwar l-eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja inkwistjoni fil-kawża ineżami, sa fejn ma jidhirx li joffri lill-konsumaturi garanziji proċedurali effettivi kontra l-eżekuzzjoni u l-bejgħ b’irkant tar-residenza tagħhom.
2. L‑annullament tal‑bejgħ b’irkant minħabba l‑eżistenza ta’ klawżoli inġusti
68.
It-tieni aspett tat-tieni domanda tal-qorti tar-rinviju jirrigwarda l-assenza ta’ possibbiltà għall-konsumaturi li jirrimedjaw il-konsegwenzi tal-bejgħ b’irkant volontarju ex post. Il-qorti tar-rinviju ddikjarat li ebda wieħed mit-tliet motivi previsti fl-Artikolu 21(2) tal-Liġi dwar il-Bejgħ b’Irkant Volontarju ma jippermetti lill-konsumaturi jinvokaw l-eżistenza ta’ klawżoli inġusti fil-kuntratt li abbażi tiegħu ntalbet l-eżekuzzjoni.
69.
Il-Gvern Slovakk, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, isostni li l-interpretazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni mill-qorti tar-rinviju ma hijiex korretta. Huwa jirreferi għall-ġurisprudenza reċenti tan-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka” (
42
)) li tagħti interpretazzjoni wiesgħa tad-dispożizzjoni leġiżlattiva rilevanti fis-sens li l-eżistenza ta’ klawżoli inġusti fil-kuntratt ta’ kreditu tikkostitwixxi raġuni li għaliha bejgħ b’irkant jista’ jiġi ddikjarat null u bla effett. Skont din il-ġurisprudenza, kif iċċitata mill-Gvern Slovakk, tali possibbiltà għandha teżisti peress li l-bejgħ b’irkant ma jkun preċedut minn ebda eżami preliminari, u lanqas eżami tad-dejn u verifika tal-osservanza tal-kundizzjonijiet ta’ dan il-bejgħ. Barra minn hekk, minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li d-debitur għandu jkun jista’ jinvoka l-ksur ta’ kwalunkwe rekwiżit proċedurali jew materjali li jaffettwa l-eżekuzzjoni tal-garanzija u tal-bejgħ, li jista’ jikkontesta l-validità tal-kuntratt ta’ kreditu jew tal-garanzija kif ukoll l-ammont u n-natura tal-kreditu.
70.
Il-ġurisprudenza tan-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka) issaħħaħ il-konklużjoni li konsumatur għandu jkun jista’ jikseb l-annullament tal-bejgħ b’irkant minħabba l-eżistenza ta’ klawżoli inġusti fil-kuntratt ta’ kreditu li jservu bħala l-bażi għall-eżekuzzjoni meta din l-eżekuzzjoni tkun inbdiet mingħajr stħarriġ ġudizzjarju tal-kreditu.
71.
Il-Qorti tal-Ġustizzja bagħtet lill-qorti tar-rinviju talba għal kjarifiki fejn staqsiet jekk, fid-dawl ta’ dawn l-osservazzjonijiet tal-Gvern Slovakk, kinitx għadha meħtieġa risposta għall-parti tad-domanda tagħha relatata mar-raġunijiet li għalihom bejgħ b’irkant jista’ jiġi ddikjarat null u bla effett.
72.
Il-qorti tar-rinviju, fit-tweġiba tagħha għat-talba għal kjarifiki, żammet id-domanda tagħha. Hija ddikjarat li, meta l-bejgħ bl-irkant seħħ fl‑2017, ma kinitx teżisti ġurisprudenza li tirrikonoxxi l-klawżoli inġusti bħala raġuni possibbli għall-annullament ta’ bejgħ bl-irkant. Hija ddikjarat ukoll li d-digrieti reċenti tan-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka) ma jirriflettux ġurisprudenza stabbilita dwar din il-kwistjoni.
73.
F’dan ir-rigward, għandu jingħad, qabelxejn, li, konformement ma’ ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura msemmija fl-Artikolu 267 TFUE, ibbażata fuq separazzjoni ċara tal-funzjonijiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, hija biss il-qorti nazzjonali li għandha ġurisdizzjoni sabiex tikkonstata u tevalwa l-fatti tal-kawża prinċipali kif ukoll sabiex tinterpreta u tapplika d-dritt nazzjonali (
43
).
74.
Fit-tieni lok, għandu jiġi rrilevat li l-prinċipju ta’ interpretazzjoni konformi tad-dritt nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni huwa inerenti għas-sistema tat-Trattati, inkwantu dan jippermetti lill-qrati nazzjonali jiżguraw, fil-kuntest tal-kompetenzi tagħhom, l-effettività sħiħa tad-dritt tal-Unjoni meta jiddeċiedu l-kawżi li jitressqu quddiemhom (
44
).
75.
Skont dan il-prinċipju, huma l-qrati nazzjonali li għandhom, filwaqt li jieħdu inkunsiderazzjoni r-regoli kollha tad-dritt nazzjonali u b’applikazzjoni tal-metodi ta’ interpretazzjoni rrikonoxxuti minn dan id-dritt, jiddeċiedu jekk u sa fejn dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali tista’ tiġi interpretata b’mod konformi mad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni (
45
).
76.
L-imsemmi prinċipju għandu ċerti limiti. B’hekk, l-obbligu, għall-qrati nazzjonali, li jirreferu għall-kontenut tad-dritt tal-Unjoni meta jinterpretaw u japplikaw ir-regoli rilevanti tad-dritt nazzjonali, huwa limitat mill-prinċipji ġenerali tad-dritt u ma jistax iservi ta’ bażi għal interpretazzjoni contra legem tad-dritt nazzjonali (
46
).
77.
Fid-dawl tal-fatt li l-qrati nazzjonali biss għandhom ġurisdizzjoni sabiex jinterpretaw id-dritt nazzjonali, skont il-ġurisprudenza msemmija fil-punt 73 ta’ dawn il-konklużjonijiet, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddetermina jekk huwiex possibbli li l-Artikolu 21(2) tal-Liġi dwar il-Bejgħ b’Irkant Volontarju jiġi interpretat fis-sens li l-eżistenza ta’ klawżoli inġusti fil-kuntratt tikkostitwixxi raġuni għad-dikjarazzjoni tan-nullità u bla effett tal-bejgħ b’irkant.
78.
Il-ġurisprudenza tan-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka) tidher li tindika bil-qawwa li interpretazzjoni konformi mad-dritt tal‑Unjoni hija possibbli. Il-fatt li, kif tindika l-qorti tar-rinviju, din il-ġurisprudenza tal-Qorti Suprema nazzjonali għadha ma hijiex stabbilita ma jipprekludix lill-qorti nazzjonali milli tadotta interpretazzjoni konformi mad-dritt tal‑Unjoni. Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, qorti nazzjonali ma tistax validament tikkunsidra li huwa impossibbli għaliha li tinterpreta dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali b’mod konformi mad-dritt tal-Unjoni sempliċement minħabba l-fatt li din id-dispożizzjoni tkun ġiet interpretata, b’mod kostanti, f’sens li ma huwiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni (
47
).
79.
Madankollu, għandu jiġi rrilevat li interpretazzjoni li skontha d-dritt nazzjonali jippermetti lill-konsumaturi li jitolbu l-annullament ta’ bejgħ b’irkant minħabba klawżoli inġusti hija bla ħsara għall-kwistjoni dwar jekk, fil-mument meta sar il-bejgħ b’irkant, PO u RT setgħux jużaw dan ir-rimedju. Kif diġà ġie spjegat iktar ‘il fuq, il-qorti tar-rinviju tispjega li l-iżviluppi ġurisprudenzjali li jirrikonoxxu l-eżistenza ta’ klawżoli inġusti bħala raġuni li għaliha bejgħ b’irkant jista’ jiġi ddikjarat null u bla effett huma reċenti. Hija tispjega wkoll li, fil-mument meta seħħ il-bejgħ b’irkant, ebda sentenza li tiddikjara annullament għal tali raġunijiet ma kienet ingħatat.
80.
Fid-dawl tal-inċertezza deskritta mill-qorti tar-rinviju fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 21(2) tal-Liġi dwar il-Bejgħ b’Irkant Volontarju, ma jistax jiġi mistenni minn konsumatur medju, iddefinit bħala raġonevolment informat tajjeb u raġonevolment attent u għaqli (
48
), li jkun jaf li tali dispożizzjoni tippermetti li jintalab l-annullament ta’ bejgħ b’irkant minħabba klawżoli inġusti. Kif iddikjara kummentatur b’mod elokwenti, “il-konsumatur medju ma huwiex avukat!” [traduzzjoni libera] (
49
). Lanqas ma jista’ jiġi mistenni minn konsumatur medju li jkun attivist li jfittex li joħloq żvilupp ġdid fil-ġurisprudenza.
81.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, l-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 7 u tal-Artikolu 47 tal-Karta, għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni u prattika nazzjonali, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, fil-kuntest tal-eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja ta’ ipoteka fuq proprjetà immobbli li tikkostitwixxi d-dar tal-familja tal-konsumatur, minn naħa, jippermettu li l-bejgħ b’irkant ta’ din il-proprjetà jseħħ qabel l-għoti tad-deċiżjoni tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar il-mertu tal-kawża li tiddikjara n-natura inġusta tal-klawżola kuntrattwali li din l-eżekuzzjoni kienet ibbażata fuqha, anki jekk il-konsumatur ikun talab is-sospensjoni tal-bejgħ b’irkant, u, min-naħa l-oħra, dawn ma jipprevedu ebda possibbiltà li l-bejgħ b’irkant jiġi annullat minħabba klawżoli inġusti li jinsabu fil-kuntratt li l-eżekuzzjoni tiegħu hija mitluba.
B.
L-ewwel domanda
82.
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13 japplikawx għal proċedura li fil-kuntest tagħha l-offerent rebbieħ ta’ proprjetà immobbli, li ġiet iġġudikata fil-kuntest ta’ proċedura ta’ eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja, ifittex li jeżegwixxi d-drittijiet tiegħu ta’ proprjetà, f’ċirkustanzi fejn il-bejgħ b’irkant ikun seħħ minkejja proċedura ġudizzjarja pendenti mibdija mill-konsumatur sabiex jipprekludi l-bejgħ b’irkant u minkejja li l-offerent ikun ġie informat dwar dawn il-proċeduri.
83.
Bħala punt preliminari, ser nindirizza l-oġġezzjoni mqajma minn GR REAL dwar l-ammissibbiltà tad-domanda. GR REAL issostni, essenzjalment, li hija ma hijiex ikkonċernata minn din id-domanda, peress li hija l-offerenti rebbieħa u mhux bejjiegħa jew fornitriċi fis-sens tal-punt (c) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 93/13. Hija ssostni li ma għandha ebda involviment fil-kwistjoni dwar jekk hemmx in-natura inġusta tal-klawżoli kuntrattwali inklużi fil-kuntratt ipotekarju.
84.
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar (
50
) li t-tilwima fil-kawża prinċipali toriġina fil-kuntest ta’ azzjoni għal tkeċċija mill-offerenti rebbieħa u ta’ kontrotalba tal-konsumaturi, li permezz tagħha dawn huma qegħdin ifittxu l-eżekuzzjoni tad-drittijiet ta’ proprjetà tagħhom kontra l-offerenti rebbieħa. Il-qorti tar-rinviju tindika li GR REAL, li hija s-sid irreġistrata tal-proprjetà immobbli fir-reġistru tal-artijiet, għandha locus standi fil-kuntest ta’ tali proċedura. Kif tispjega l-qorti tar-rinviju, il-konsumaturi jsostnu li huma għandhom drittijiet ta’ proprjetà fuq id-dar għaliex il-bank ma kienx awtorizzat jibda l-proċedura ta’ eżekuzzjoni, li wasslet għall-bejgħ b’irkant. F’dawn iċ-ċirkustanzi, kif irrilevat il-Kummissjoni, id-domanda ma tirrigwardax l-evalwazzjoni tan-natura inġusta tal-klawżoli li jinsabu fil-kuntratt ipotekarju, iżda l-protezzjoni proċedurali mogħtija lill-konsumaturi fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja u l-impatt ta’ kwalunkwe difetti ta’ din il-proċedura fuq il-bejgħ b’irkant.
85.
Fuq il-mertu, din id-domanda tal-qorti tar-rinviju tirrigwarda l-limitazzjonijiet tal-applikabbiltà tad-Direttiva 93/13 fil-kuntest ta’ proċedura ta’ tkeċċija (
51
). B’mod iktar speċifiku, il-kwistjoni prinċipali hija dik dwar jekk it-trasferiment tal-proprjetà lill-offerenti rebbieħa jipprekludix lill-konsumatur milli jinvoka d-Direttiva 93/13 sabiex jikkontesta t-tkeċċija, meta l-bejgħ b’irkant tar-residenza jkun seħħ qabel ma tintemm il-proċedura ġudizzjarja relatata mal-istħarriġ tal-klawżoli inġusti.
86.
Kif ser jiġi spjegat fit-taqsima li ġejja, l-effettività tad-Direttiva 93/13 ma teħtieġx, bħala prinċipju, l-eżami tan-nuqqas ta’ ekwità tal-klawżoli kuntrattwali f’sitwazzjonijiet fejn il-proċedura ta’ eżekuzzjoni ipotekarja tkun intemmet u fejn id-drittijiet ta’ proprjetà fuq din il-proprjetà jkunu ġew ittrasferiti lil terz, meta tali eżami ser jippreġudika ċ-ċertezza legali tat-trasferiment ta’ min huwa s-sid tal-proprjetà magħmul favur terz.
87.
Madankollu, iċ-ċirkustanzi tal-kawża ineżami jistgħu jiġġustifikaw, fil-fehma tiegħi, riżultat differenti tal-ibbilanċjar tal-interessi differenti involuti.
1. Fuq il‑limitazzjonijiet għall‑applikazzjoni tad‑Direttiva 93/13 wara t‑trasferiment tal‑proprjetà
88.
Is-sentenza Banco Santander (
52
) esponiet, għall-ewwel darba, il-limiti għall-applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 wara l-akkwist legali ta’ proprjetà minn offerent rebbieħ. F’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja, essenzjalment, eskludiet l-applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 fil-kuntest ta’ proċedura mibdija mill-offerent rebbieħ bl-għan li jipproteġi d-drittijiet reali tiegħu miksuba legalment, wara l-bejgħ bl-irkant ta’ beni li fuqhom il-konsumatur kien ta ipoteka. Hija kkunsidrat li l-fatt li d-debitur li jkun ta ipoteka fuq il-proprjetà immobbli jkun jista’ jqajjem eċċezzjonijiet ibbażati fuq il-kuntratt ta’ self ipotekarju kontra dak iċ-ċessjonarju ta’ din il-proprjetà, kuntratt li dan iċ-ċessjonarju jista’ madankollu jkun terz fir-rigward tiegħu, jista’ jaffettwa ċ-ċertezza legali fir-relazzjonijiet ta’ proprjetà preeżistenti (
53
).
89.
Madankollu, waħda mill-kundizzjonijiet li għalihom kienu suġġetti l-limitazzjonijiet tal-applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 kienet id-disponibbiltà ta’ rimedji legali, inkluża l-possibbiltà għall-konsumatur li tiġi kkontestata jew mitluba s-sospensjoni tal-proċedura minħabba li l-kuntratt ipotekarju kien jinkludi klawżola inġusta u l-possibbiltà li jintalbu miżuri provviżorji (
54
). Fil-kawża li wasslet għas-sentenza Banco Santander, il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet inkunsiderazzjoni l-fatt li l-konsumatur ma kienx għamel użu mir-rimedji legali eżistenti (
55
).
90.
F’ġurisprudenza sussegwenti, fis-sentenza Ibercajia Banco (
56
), il-Qorti tal-Ġustizzja, bl-Awla Manja bħala l-kulleġġ ġudikanti, ikkonfermat l-importanza tal-prinċipju ta’ ċertezza legali u l-protezzjoni tad-drittijiet reali tas-sid fuq il-proprjetà wara li jkun seħħ bejgħ b’irkant. Din il-kawża oriġinat fil-kuntest ta’ proċedura ta’ eżekuzzjoni ipotekarja awtorizzata minn deċiżjoni ġudizzjarja. Hija qajmet żewġ kwistjonijiet prinċipali. L-ewwel kwistjoni kienet dwar jekk il-qorti responsabbli mill-eżekuzzjoni għandhiex tkun tista’ tistħarreġ in-natura possibbilment inġusta ta’ klawżoli kuntrattwali minkejja r-regoli proċedurali nazzjonali li japplikaw il-prinċipju ta’ res judicata fir-rigward ta’ deċiżjoni ġudizzjarja li ma tirriflettix espressament xi eżami fuq dan il-punt. It-tieni kwistjoni kienet tikkonċerna d-determinazzjoni tal-mument li minnu l-proċedura ta’ eżekuzzjoni ipotekarja għandha tiġi kkunsidrata bħala mitmuma fil-kuntest tal-eżami tan-natura inġusta tal-klawżoli kuntrattwali.
91.
Fuq l-ewwel kwistjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-istħarriġ effikaċi tan-natura possibbilment inġusta tal-klawżoli kuntrattwali ma jistax jiġi żgurat jekk l-awtorità ta’ res judicata tkun marbuta wkoll mad-deċiżjonijiet ġudizzjarji li ma jirreferux għal tali stħarriġ (
57
). B’hekk, il-konsumatur għandu jkun jista’ jinvoka d-Direttiva 93/13 anki f’fażijiet ulterjuri tal-proċedura jew matul proċedura dikjaratorja sussegwenti (
58
).
92.
Fuq it-tieni kwistjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li, f’sitwazzjoni li fiha ntemmet il-proċedura ta’ eżekuzzjoni ipotekarja u d-drittijiet ta’ proprjetà fir-rigward ta’ din il-proprjetà jkunu ġew ittrasferiti lil terz, il-qorti, li taġixxi ex officio jew fuq talba tal-konsumatur, ma tistax twettaq iktar eżami tan-natura inġusta ta’ klawżoli kuntrattwali li jwassal għall-annullament tal-atti li jittrasferixxu l-proprjetà u jikkontesta ċ-ċertezza legali tat-trasferiment ta’ proprjetà diġà mwettaq lejn terz (
59
).
93.
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, f’tali sitwazzjoni, il-konsumatur għandu jkun f’pożizzjoni, konformement mal-Artikolu 6(1) u mal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13, moqrija fid-dawl tal-prinċipju ta’ effettività, li jinvoka fi proċedura sussegwenti distinta n-natura inġusta tal-klawżoli tal-kuntratt ta’ self ipotekarju sabiex ikun jista’ jeżerċita b’mod effettiv u sħiħ id-drittijiet tiegħu taħt din id-direttiva, sabiex jikseb kumpens għad-dannu finanzjarju kkawżat mill-applikazzjoni ta’ dawn il-klawżoli (
60
).
2. Fuq iċ‑ċirkustanzi li jistgħu jiġġustifikaw devjazzjoni mil-limitazzjonijiet għall‑applikazzjoni tad‑Direttiva 93/13 wara l‑bejgħ b’irkant
94.
Il-qorti tar-rinviju tenfasizza li l-ordinament ġuridiku Slovakk jipproteġi lil terzi li jakkwistaw proprjetà b’irkant pubbliku u jirrikonoxxi n-neċessità li jiġi osservat il-prinċipju ta’ ċertezza legali. Madankollu, hija tqis li l-kawża prinċipali tiġġustifika bbilanċjar differenti tal-interessi involuti u devjazzjoni mir-regola ta’ protezzjoni tal-offerent rebbieħ. Ir-raġunijiet għal din id-devjazzjoni jinsabu essenzjalment, skont il-qorti tar-rinviju, fil-fatt li l-bejgħ b’irkant ikun sar qabel ma l-qorti kompetenti tkun wettqet stħarriġ tan-natura possibbilment inġusta tal-klawżoli stipulati fil-kuntratt ta’ self ipotekarju u fl-għarfien tal-offerent rebbieħ fir-rigward tal-proċedura pendenti (
61
).
95.
Għaldaqstant, għandu jiġi ddeterminat jekk dawn l-elementi jistgħux jitqiesu li jistgħu jiġġustifikaw l-applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 wara li jseħħ il-bejgħ b’irkant u t-trasferiment tal-proprjetà lill-offerent rebbieħ.
96.
Kif jirriżulta mill-analiżi preċedenti (
62
), il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ispirata mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, tagħti importanza partikolari lill-eżistenza ta’ garanziji proċedurali fil-proċeduri ta’ pussess mill-ġdid fid-dawl tal-preġudizzju serju għad-dritt għar-rispett tad-dar.
97.
B’hekk, il-miżuri ta’ eżekuzzjoni għandhom jiżguraw li d-dritt tal-konsumatur għad-dar tiegħu jittieħed debitament inkunsiderazzjoni u jiġi protett u li l-konsumatur ikollu mezzi proċedurali li bihom jista’ jasserixxi d-drittijiet tiegħu taħt id-Direttiva 93/13 u jikseb l-istħarriġ ġudizzjarju tal-klawżoli inġusti qabel iseħħ il-bejgħ b’irkant (
63
). Il-konsumaturi għandu jkollhom ukoll mezzi effettivi u ġenwini li jiksbu s-sospensjoni tal-eżekuzzjoni sakemm tiġi evalwata n-natura inġusta tal-klawżoli (
64
).
98.
L-assenza ta’ possibbiltà effettiva u ġenwina li jinkiseb stħarriġ ġudizzjarju tal-klawżoli inġusti minn qorti qabel ma jseħħ il-bejgħ b’irkant tikkostitwixxi ksur gravi tar-rekwiżit ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva tal-konsumatur żgurata fl-Artikolu 47 tal-Karta u tad-dritt għar-rispett tad-dar skont l-Artikolu 7 tal-Karta. Konsumatur imċaħħad minn din il-possibbiltà matul il-proċedura ta’ eżekuzzjoni ipotekarju għandu eċċezzjonalment jinvoka d-Direttiva 93/31 wara li jkun seħħ il-bejgħ b’irkant.
99.
La l-protezzjoni tax-xerrej in
bona fide u lanqas l-interess ġenerali li tiġi ppreżervata ċ-ċertezza legali ma huma biżżejjed sabiex jipprevalu fuq il-kunsiderazzjoni li persuna tiġi mċaħħda mid-dar tagħha mingħajr ma tkun kisbet stħarriġ ġudizzjarju tal-każ tagħha (
65
). Din il-kunsiderazzjoni tapplika a fortiori meta l-familja ta’ din il-persuna tinkludi wlied minuri.
100.
Fil-kawża prinċipali, id-dar tal-konsumatur inbiegħet b’irkant mingħajr ma l-kuntratt li jservi ta’ bażi għall-eżekuzzjoni mitluba kien suġġett għal stħarriġ ġudizzjarju sabiex tiġi eżaminata n-natura possibbilment inġusta tal-klawżoli tiegħu u filwaqt li l-proċedura għall-konstatazzjoni tan-natura inġusta tal-klawżoli kuntrattwali kienet pendenti. Il-proprjetà mibjugħa b’irkant hija residenza fejn il-konsumaturi jgħixu ma’ uliedhom, li tnejn minnhom huma minuri u jsofru minn disturb psikoloġiku. Minkejja l-assenza ta’ verifika ġudizzjarja tat-talba u l-assenza ta’ stħarriġ tal-proporzjonalità tal-possibbiltà offruta lill-kreditur biex jiddikjara s-self bħala dovut b’mod prematur, il-bejgħ b’irkant seħħ.
101.
Element ieħor li jista’ jiġġustifika bbilanċjar differenti tal-interessi preżenti fil-kawża prinċipali, meta mqabbla mal-kawża li tat lok għas-sentenza Ibercaja Banco, huwa l-għarfien tal-offerent tal-proċedura pendenti dwar in-natura inġusta tal-klawżola li l-kreditur beda l-eżekuzzjoni fuq il-bażi tagħha. Il-qorti tar-rinviju ddeskriviet l-għarfien tal-offerent bħala “ċirkustanzi inkwetanti” li fihom seħħ it-trasferiment tal-proprjetà.
102.
Kif osservat essenzjalment il-Kummissjoni, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddetermina, skont id-dritt nazzjonali tagħha, jekk dawn iċ-ċirkustanzi jikkostitwixxux nuqqasijiet fl-akkwist tal-proprjetà u liema ser ikunu l-konsegwenzi possibbli għal-legalità tat-trasferiment tal-proprjetà (
66
). F’din l-evalwazzjoni, l-għarfien tal-offerent magħżul dwar il-proċedura pendenti jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni bħala fattur li jista’ jnaqqas il-ħtieġa ta’ protezzjoni tal-offerent.
103.
Huwa minnu, kif issostni GR REAL, li s-sempliċi kontestazzjoni tal-klawżoli ta’ kuntratt li jikkostitwixxi l-bażi tal-eżekuzzjoni ma tipprevedix l-eżitu tal-proċedura. Madankollu, offerent li jakkwista proprjetà minkejja proċedura ġudizzjarja pendenti kontra l-kuntratt li jservi bħala bażi għall-eżekuzzjoni u minkejja l-assenza ta’ stħarriġ ġudizzjarju minn qabel għandu jkun konxju ta’ riskju ikbar ta’ annullament tal-bejgħ b’irkant u li l-istatus ġuridiku tal-proprjetà huwa inċert (
67
).
104.
L-istatus inċert tad-drittijiet ta’ proprjetà miksuba minn offerent fil-kuntest tas-sistema tal-proċedura ta’ eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja jidher li huwa kkorroborat mill-ġurisprudenza tan-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka), bla ħsara għall-verifika mill-qorti tar-rinviju. Kif irrilevat iktar ’il fuq (
68
), minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li l-konsumatur għandu jkun jista’ jikkontesta l-validità tal-bejgħ b’irkant meta l-bejgħ b’irkant volontarju ma jkunx ippreċedut minn stħarriġ ġudizzjarju jew minn verifika ġudizzjarja tad-dejn u tal-kundizzjonijiet tal-bejgħ.
105.
Element li jżid mal-kumplessità tal-kawża ineżami huwa li l-konsumaturi ma ressqux azzjoni għall-annullament tal-bejgħ b’irkant. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-ħtieġa li jiġi osservat il-prinċipju ta’ effettività ma tistax tiġi estiża sabiex tagħmel tajjeb għan-nuqqas totali ta’ azzjoni min-naħa tal-konsumatur ikkonċernat (
69
). Madankollu, kif spjegat il-qorti tar-rinviju fit-tweġiba tagħha għat-talba għal kjarifiki, fil-mument tal-preżentata tal-proċedura fil-kawża prinċipali, il-ġurisprudenza tan-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka) ma kinitx teżisti (
70
). Ma setax ikun mistenni minn PO u RT li jkunu jafu bl-interpretazzjoni wiesgħa tal-liġi li tippermetti l-preżentata ta’ azzjoni għal annullament. F’tali ċirkustanzi, il-konsumaturi ma jistgħux jitqiesu li wrew nuqqas assolut ta’ azzjoni (
71
).
106.
Iċ-ċirkustanzi tal-kawża jesponu difetti serji fil-garanziji proċedurali disponibbli lill-konsumaturi fil-kuntest tas-sistema nazzjonali ta’ eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja, tal-inqas kif tapplika fil-prattika. Kif essenzjalment irrilevat il-Kummissjoni, jeżistu dubji dwar l-effikaċjab’mod ġenerali tal-garanziji proċedurali mogħtija lill-konsumaturi fil-kuntest ta’ bejgħ b’irkant volontarju. L-għarfien tal-offerent tar-riskji involuti ma’ bejgħ b’irkant fejn il-kwistjonijiet sottostanti ma ġewx solvuti jaggrava dawn id-difetti.
107.
L-effett kumulattiv tal-assenza ta’ garanziji proċedurali tas-sistema ta’ eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja u taċ-ċirkustanzi tal-kawża speċifika fuq id-dritt għal rimedju effettiv taħt id-Direttiva 93/13 għandu jkun jista’ jiġġustifika deroga mir-regola ġenerali stabbilita fis-sentenza Ibercaja Banco. B’hekk, il-konsumaturi għandu jkollhom id-dritt li jinvokaw id-dritt tagħhom għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva taħt id-Direttiva 93/13 fil-kuntest ta’ proċedura ta’ tkeċċija. Huwa d-dritt proċedurali nazzjonali li għandu jistabbilixxi l-modalitajiet eżatti sabiex il-konsumatur ikun jista’ jikseb stħarriġ effettiv tal-klawżoli tal-kuntratt li fuq il-bażi tagħhom tkun intalbet l-eżekuzzjoni u li jinsiltu l-konsegwenzi kollha ta’ dan l-istħarriġ.
108.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nikkunsidra li l-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 7 u tal-Artikolu 47 tal-Karta, għandhom jiġu interpretati fis-sens li japplikaw għal proċedura li fil-kuntest tagħha l-offerent rebbieħ ta’ proprjetà immobbli, li tkun ġiet iġġudikata fi proċedura ta’ eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja, ifittex l-eżekuzzjoni tad-drittijiet ta’ proprjetà tiegħu, f’ċirkustanzi fejn il-bejgħ b’irkant ikun seħħ minkejja proċedura ġudizzjarja pendenti intiża sabiex tipprevjeni l-bejgħ b’irkant u minkejja li l-offerent kien informat dwar din il-proċedura, sa fejn mezzi proċedurali eżistenti ma pprovdewx lill-konsumatur b’possibbiltà reali u ġenwina li jikseb l-istħarriġ ġudizzjarju tal-klawżoli inġusti u li jitlob is-sospensjoni tal-proċedura qabel ma jseħħ il-bejgħ b’irkant jew li jitlob l-annullament tal-bejgħ b’irkant.
C.
Il-tielet domanda
109.
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2005/29 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-eżekuzzjoni ta’ garanzija fuq il-bażi ta’ klawżola kuntrattwali inġusta dwar l-irkupru antiċipat ta’ dejn tistax tikkostitwixxi prattika kummerċjali żleali li tista’ tagħti lok għar-responsabbiltà tal-irkantatur.
110.
Il-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet isostnu li d-domanda hija inammissibbli.
111.
Hija ġurisprudenza stabbilita li d-domandi dwar id-dritt tal-Unjoni magħmula minn qorti nazzjonali jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti deċiżjoni dwar domanda għal deċiżjoni preliminari magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss meta jkun jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma jkollha l-ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew ukoll meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi meħtieġa sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (
72
).
112.
Fil-kawża ineżami, mit-talba għal deċiżjoni preliminari ma jirriżultax b’mod ċar kif id-domanda tirrigwarda r-realtà jew is-suġġett tal-kawża prinċipali. B’mod iktar partikolari, kif jenfasizza l-Gvern Slovakk, la l-bank u lanqas l-irkantatur ma huma partijiet fil-kawża prinċipali. B’hekk, ma jidhirx li l-interpretazzjoni tad-Direttiva 2005/29 jista’ jkollha impatt fuq il-kawża prinċipali.
113.
Barra minn hekk, kif enfasizzat il-Kummissjoni, prattika kummerċjali żleali, skont l-Artikolu 5(2)(b) tad-Direttiva 2005/29, hija aġir li “[j]oħloq distorsjoni sostanzjali jew tista’ toħloq distorsjoni sostanzjali fl-imġieba ekonomika, fir-rigward tal-prodott, tal-konsumatur medju li tilħaq jew li lilu tkun indirizzata”. Madankollu, il-qorti tar-rinviju ma telaborax dwar it-tip ta’ deċiżjoni kummerċjali meħuda mill-konsumatur li l-bank jew l-irkantatur kellu l-intenzjoni li joħloq distorsjoni tagħha.
114.
Għal dawn ir-raġunijiet, inqis li t-tielet domanda hija inammissibbli.
V. Konklużjoni
115.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi magħmula mill-Krajský súd v Prešove (il-Qorti Reġjonali ta’ Prešov, is-Slovakkja):
1.
L-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 93/13.KEE tal‑5 ta’ April 1993 dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 7 u tal-ewwel paragrafu Artikolu 47 tal-Karta,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni u prattika nazzjonali, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li, fil-kuntest tal-eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja ta’ ipoteka fuq proprjetà immobbli li tikkostitwixxi d-dar tal-familja tal-konsumatur, minn naħa, jippermettu li l-bejgħ b’irkant ta’ din il-proprjetà jseħħ qabel l-għoti tad-deċiżjoni tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar il-mertu tal-kawża li tiddikjara n-natura inġusta tal-klawżola kuntrattwali li din l-eżekuzzjoni kienet ibbażata fuqha, anki jekk il-konsumatur ikun talab is-sospensjoni tal-bejgħ b’irkant, u, min-naħa l-oħra, dawn ma jipprevedu ebda possibbiltà li l-bejgħ b’irkant jiġi annullat minħabba klawżoli inġusti li jinsabu fil-kuntratt li l-eżekuzzjoni tiegħu hija mitluba.
2.
L-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/13, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 7 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta,
għandhom jiġu interpretati fis-sens li japplikaw għal proċedura li fil-kuntest tagħha l-offerent rebbieħ ta’ proprjetà immobbli, li tkun ġiet aġġudikata fi proċedura ta’ eżekuzzjoni ekstraġudizzjarja, ifittex l-eżekuzzjoni tad-drittijiet ta’ proprjetà tiegħu, f’ċirkustanzi fejn il-bejgħ b’irkant ikun seħħ minkejja proċedura ġudizzjarja pendenti intiża sabiex tipprevjeni l-bejgħ b’irkant u minkejja li l-offerent kien informat dwar din il-proċedura, sa fejn il-nezzi proċedurali eżistenti ma pprovdewx lill-konsumatur b’possibbiltà effettiva u ġenwina li jikseb l-istħarriġ ġudizzjarju tal-klawżoli inġusti u li jitlob is-sospensjoni tal-proċedura qabel ma jseħħ il-bejgħ b’irkant jew li jitlob l-annullament tal-bejgħ b’irkant.
3.
It-tielet domanda hija inammissibbli.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Sentenza tal‑14 ta’ Marzu 2013 (C‑415/11, EU:C:2013:164).
(
3
)	Kenna, P., “Introduction” f’Kenna, P. et al., Loss of Homes and Evictions Across Europe – A Comparative Legal and Policy Examination, 2018, Edward Elgar, Cheltenham, ir-Renju Unit u Northampton, Massachusetts, United States, 2018, p. 1 sa 65, f’p. 41.
(
4
)	Direttiva tal-Kunsill 93/13 KEE tal‑5 ta’ April 1993 dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 288, rettifika fil-ĠU 2023, L 17, p. 100).
(
5
)	Collins, H., “Building European contract Law on charter rights” f’Collins, H. (edizzjoni), European Contract Law and the Charter of Fundamental Rights, Intersentia, Cambridge, 2017, p. 1 sa 32, f’p. 17.
(
6
)	Mill-motivi tad-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li dak li wassal għat-talba għal rimbors antiċipat kien in-nuqqas ta’ ħlas mill-konsumaturi ta’ ċerti ħlasijiet bin-nifs tas-self.
(
7
)	Il-qorti tar-rinviju ddikjarat li t-terminu kuntrattwali kontenzjuż dwar ir-rimbors antiċipat tas-self jista’ jitqies li ma jeżistix minħabba assenza ta’ trasparenza. Dan it-terminu kien jinsab fil-kundizzjonijiet ġenerali tal-bank, iżda ma ġiex mgħarraf lill-konsumaturi.
(
8
)	Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Mejju 2005 dwar prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur fis-suq intern u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 84/450/KEE, id-Direttivi 97/7/KE, 98/27/KE u 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali) (ĠU 2005, L 149, p. 22, rettifika fil-ĠU 2006, L 114, p. 86).
(
9
)	Sentenza tat‑22 ta’ April 2021, Profi Credit Slovakia (C‑485/19, EU:C:2021:313, punt 49).
(
10
)	Ibid, punt 50.
(
11
)	Ara l-punt 6 et seq. ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
12
)	It-titolu ta’ din il-leġiżlazzjoni jirreferi għal bejgħ “volontarju”. Madankollu, il-karatteristiċi ta’ din il-proċedura jwasslu għal bejgħ forzat b’irkant.
(
13
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Lulju 2014, Sánchez Morcillo u Abril García (C‑169/14, EU:C:2014:2099, punt 38).
(
14
)	Sentenza tal‑10 ta’ Settembru 2014 (C‑34/13, EU:C:2014:2189, punt 68).
(
15
)	Konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali Medina f’Všeobecná úverová banka (C‑598/21, EU:C:2023:22, punt 83).
(
16
)	Sentenza tas‑17 ta’ Mejju 2022, Ibercaja Banco (C‑600/19, EU:C:2022:394, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
17
)	Ibid., punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
18
)	Ibid., punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
19
)	Sentenza tad‑9 ta’ April 2024, Profi Credit Polska (Ftuħ mill-ġdid tal-proċedura magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva) (C‑582/21, EU:C:2024:282, punt 73 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
20
)	Sentenza tas‑17 ta’ Mejju 2022, Impuls Leasing România (C‑725/19, EU:C:2022:396, punt 46).
(
21
)	Sentenza tas‑17 ta’ Mejju 2022, Impuls Leasing România (C‑725/19, EU:C:2022:396, punt 47).
(
22
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ April 2024, Profi Credit Polska (Ftuħ mill-ġdid tal-proċedura magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva) (C‑582/21, EU:C:2024:282, punt 79).
(
23
)	Sentenza tas‑17 ta’ Lulju 2014, Sánchez Morcillo u Abril García (C‑169/14, EU:C:2014:2099, punt 25).
(
24
)	Sentenza tas‑17 ta’ Mejju 2022, Impuls Leasing România (C‑725/19, EU:C:2022:396, punt 55 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
25
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑14 ta’ Marzu 2013, Aziz (C‑415/11, EU:C:2013:164, punt 59); tas‑17 ta’ Mejju 2022, Impuls Leasing România (C‑725/19, EU:C:2022:396, punt 56); u tad‑9 ta’ Novembru 2023, Všeobecná úverová banka (C‑598/21, EU:C:2023:845, punt 85).
(
26
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ April 2024, Profi Credit Polska (Ftuħ mill-ġdid tal-proċedura magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva) (C‑582/21, EU:C:2024:282, punt 82).
(
27
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ Novembru 2023, Všeobecná úverová banka (C‑598/21, EU:C:2023:845, punt 85).
(
28
)	Kenna, P., u Simón-Moreno, H., “Towards a common standard of protection of the right to housing in Europe through the [C]harter of fundamental rights”, European Law Journal, Vol. 25, 2019, p. 608‑622, f’p. 608.
(
29
)	Whitehouse, L., “The home-owner: Citizen or consumer?”, f’Bright, S. u Dewar, J., Land Law – Themes and Perspectives (Oxford University Press, Oxford, 1998, p. 183 sa 205, f’p. 183 (korsiv miżjud minni).
(
30
)	Kenna, P. u Simón-Moreno, H., nota ta’ qiegħ il-paġna 28, op. cit., p. 614.
(
31
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ Novembru 2023 (C‑598/21, EU:C:2023:845, punti 82 u 84).
(
32
)	Li permezz tagħha l-kreditur jista’ jiddikjara s-self bħala dovut b’mod antiċipat.
(
33
)	Sentenza tad‑9 ta’ Novembru 2023, Všeobecná úverová banka (C‑598/21, EU:C:2023:845, punt 85).
(
34
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Diċembru 2022, Orde van Vlaamse Balies et (C‑694/20, EU:C:2022:963, punt 25).
(
35
)	Ibid, punt 26.
(
36
)	Qorti EDB, 25 ta’ Ottubru 2013, Rousk vs L‑Isvezja, CE:ECHR:2013:0725JUD002718304, punt 137 u l-ġurisprudenza ċċitata (enfasi miżjuda minni).
(
37
)	Ibid., punti 120 u 139.
(
38
)	Ibid., punt 137.
(
39
)	Ibid., punt 139 (enfasi miżjuda minni).
(
40
)	Ara l-punt 14 iktar ‘il fuq.
(
41
)	Il-qorti nazzjonali tista’ tadotta miżuri provviżorji sabiex tissospendi l-eżekuzzjoni skont l-Artikolu 325 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili. Barra minn hekk, mill-Artikolu 19(2) tal-Liġi dwar il-Bejgħ b’Irkant Volontarju jsegwi li l-irkantatur huwa obbligat jissospendi l-bejgħ bl-irkant jekk qorti tkun adottat miżuri provviżorji.
(
42
)	Il-Gvern Slovakk jirreferi, b’mod iktar partikolari, għad-digrieti tan-Najvyšší súd Slovenskej republiky (il-Qorti Suprema tar-Repubblika Slovakka tas‑7 ta’ Diċembru 2022, Nru 6Cdo/159/2020 u tat‑23 ta’ Frar 2022, Nru 4Cdo/149/2020.
(
43
)	Sentenza tad‑9 ta’ April 2024, Profi Credit Polska (Ftuħ mill-ġdid tal-proċedura magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva) (C‑582/21, EU:C:2024:282, punt 31).
(
44
)	Ibid., punt 61.
(
45
)	Ibid., punt 62.
(
46
)	Ibid., punt 63.
(
47
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑9 ta’ April 2024, Profi Credit Polska (Ftuħ mill-ġdid tal-proċedura magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva) (C‑582/21, EU:C:2024:282, punt 65).
(
48
)	Dwar il-kunċett ta’ konsumatur medju, ara s-sentenza tal‑4 ta’ Lulju 2024, Caixabank et (Stħarriġ tat-trasparenza f’azzjonijiet kollettivi) (C‑450/22, EU:C:2024:577, punt 48).
(
49
)	Rott, P., “The average consumer is not a lawyer! Case C‑66/19 JC vs Kreissparkasse Saarlouis”, Vol. 27(3) Maastricht Journal of European and Comparative Law, Vol. 27(3), p. 379 sa 386, li jikkummenta dwar is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑26 ta’ Marzu 2020, Kreissparkasse Saarlouis (C‑66/19, EU:C:2020:242).
(
50
)	Ara l-punti 21 u 22 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
51
)	Ara, Faber, W. u Martinson, C., “Can ownership limit the effectiveness of EU consumer contract law directives? – A suggestion to employ a ‘functional approach’”, 2019, 85 Austrian Law Journal (AJL), 2019, p. 85 sa 123.
(
52
)	Sentenza tas‑7 ta’ Diċembru 2017 (C‑598/15, EU:C:2017:945, iktar ‘il quddiem is-“sentenza Banco Santander”, punt 50).
(
53
)	Ibid., punt 45.
(
54
)	Ibid., punt 49.
(
55
)	Ibid., punt 50.
(
56
)	Sentenza tas‑17 ta’ Mejju 2022 (C‑600/19, EU:C:2022:394, iktar ‘il quddiem “is-sentenza Ibercaja Banco”).
(
57
)	Is-sentenza Ibercaja Banco, punt 50.
(
58
)	Ibid., punt 56.
(
59
)	Ibid., punt 57.
(
60
)	Is-sentenza Ibercaja Banco, (punt 58), u s-sentenza tad‑9 ta’ April 2024, Profi Credit Polska (Ftuħ mill-ġdid tal-proċedura magħluqa permezz ta’ deċiżjoni definittiva) (C‑582/21, EU:C:2024:282, punt 83).
(
61
)	GR REÁL, fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħha, tiċħad li kienet taf bl-azzjoni mressqa mill-konsumaturi kontra l-proċedura ta’ eżekuzzjoni. Madankollu, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tat-tqassim tal-ġurisdizzjoni bejn il-qrati tal-Unjoni u dawk nazzjonali, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-kuntest fattwali u ġuridiku tad-domandi preliminari, kif spjegat fid-deċiżjoni tar-rinviju. Għaldaqstant, peress li l-qorti tar-rinviju ddefinixxiet il-kuntest fattwali u leġiżlattiv li fih jaqgħu d-domandi li hija tagħmel, ma hijiex il-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tivverifika l-eżattezza ta’ dawn id-domandi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2023, International Protection Appeals Tribunal et (Attentat fil-Pakistan) (C‑756/21, EU:C:2023:523, punti 37 u 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
62
)	Ara l-punti 54 et seq ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
63
)	Ara l-punt 63 iktar ’il fuq ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
64
)	Ara Rutgers, J.W., “The Right to housing (Article 7 of the Charter) and unfair terms in general conditions” f’Collins, H., (editur), nota ta’ qiegħ il-paġna 5, op.cit., p. 125 sa 137, f’p. 134.
(
65
)	Ara, f’dan is-sens, Qorti EDB, 16 ta’ Lulju 2009, Zehentner vs L‑Awstrija, CE:ECHR:2009:0716JUD002008202, punti 62 u 65.
(
66
)	Għal ħarsa ġenerali ara, Martínez Valencoso, L.M. et al. (edituri), Transfer of Immovables in European Private Law, Cambridge University Press, 2017.
(
67
)	Ara, f’dan is-sens, Qorti EDB, 1 ta’ Lulju 2014, Buceas u Bucias vs Ir‑Rumanija, CE:ECHR:2014:0701JUD003218504, punt 43.
(
68
)	Ara l-punt 69 iktar ’il fuq ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
69
)	Sentenza tas‑17 ta’ Mejju 2022, Unicaja Banco (C‑869/19, EU:C:2022:397, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
70
)	Ara l-punt 79 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
(
71
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Mejju 2022, Unicaja Banco (C‑869/19, EU:C:2022:397, punt 38).
(
72
)	Sentenza tat‑13 ta’ Lulju 2023, Banco Santander (Riferiment għal indiċi uffiċjali) (C‑265/22, EU:C:2023:578, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).