62020CC0275
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
JEANA RICHARDA DE LA TOURA
przedstawiona w dniu 28 października 2021 r. (
1
)
Sprawa C‑275/20
Komisja Europejska
przeciwko
Radzie Unii Europejskiej
Skarga o stwierdzenie nieważności – Decyzja (UE) 2020/470 – Przedłużenie okresu obowiązywania uprawnienia dotyczącego koprodukcji audiowizualnych przewidzianego w art. 5 Protokołu w sprawie współpracy kulturalnej do umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony – Proceduralna podstawa prawna – Artykuł 218 ust. 7 TFUE – Procedura i zasada głosowania mające zastosowanie
I. Wprowadzenie
1.
Komisja Europejska wnosi w swej skardze o stwierdzenie nieważności decyzji Rady (UE) 2020/470 z dnia 25 marca 2020 r. dotyczącej przedłużenia okresu obowiązywania uprawnienia dotyczącego koprodukcji audiowizualnych przewidzianego w art. 5 Protokołu w sprawie współpracy kulturalnej do umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony (
2
).
2.
Protokół ten ustanowił ramy współpracy stron w celu ułatwienia wymiany działalności, dóbr i usług kulturalnych, między innymi w sektorze audiowizualnym, oraz w celu poprawy warunków tej wymiany. W protokole tym strony zgodziły się przyznać utworom audiowizualnym powstałym w koprodukcji producentów z Unii i Republiki Korei uprawnienie do korzystania z odpowiednich systemów promowania lokalnych i regionalnych treści kulturowych. Okres obowiązywania tego uprawnienia podlega przedłużeniu co trzy lata.
3.
Na szczeblu Unii Komisja została upoważniona przez Radę Unii Europejskiej do wypowiedzenia tego uprawnienia przed upływem każdego okresu bądź też do wnioskowania o jego przedłużenie. W niniejszej sprawie zadaniem Trybunału będzie ustalenie, czy upoważnienie to jest objęte zakresem stosowania art. 218 ust. 7 TFUE, a jeżeli tak, to czy warunki jego wykonywania są zgodne z tym postanowieniem.
II. Ramy prawne
A.
Protokół w sprawie współpracy kulturalnej
4.
Protokół w sprawie współpracy kulturalnej (
3
), załączony do Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony (
4
), w art. 5 zatytułowanym „Koprodukcje audiowizualne” ustanawia w odniesieniu do koprodukcji audiowizualnych uprawnienie do korzystania z odpowiednich systemów każdej ze stron na rzecz promowania lokalnych i regionalnych treści kulturowych (zwane dalej „rozpatrywanym uprawnieniem”). Postanowienie to ma następujące brzmienie:
„[…]
3.   Strony, zgodnie ze swym prawodawstwem, ułatwiają koprodukcje podejmowane przez producentów ze strony UE i z Korei, w tym poprzez umożliwienie korzystania przez koprodukcje z odpowiednich systemów promowania lokalnych i regionalnych treści kulturowych.
[…]
8.
a)
Dotyczące koprodukcji uprawnienie do korzystania z odpowiednich systemów promowania lokalnych i regionalnych treści kulturowych, o których mowa w ust. 4 i 5, ustanawia się na okres trzech lat następujących po rozpoczęciu stosowania niniejszego protokołu. Na podstawie opinii Wewnętrznych Grup Doradczych, sześć miesięcy przed upływem terminu, Komitet ds. Współpracy Kulturalnej przeprowadza działania koordynujące w celu oceny wyników realizacji uprawnienia pod względem zwiększenia różnorodności kulturowej i wzajemnie korzystnej współpracy dotyczącej utworów powstających w koprodukcji.
b)
Obowiązywanie uprawnienia zostanie przedłużone na okres trzech lat, a następnie będzie automatycznie przedłużane na kolejne okresy tej samej długości, o ile strona nie wypowie uprawnienia w drodze pisemnego zawiadomienia na co najmniej trzy miesiące przed upływem pierwotnego lub każdego kolejnego okresu. Na sześć miesięcy przed upływem każdego przedłużonego okresu Komitet ds. Współpracy Kulturalnej przeprowadzi ocenę na zasadach podobnych do opisanych w lit. a).
[…]”.
B.
Decyzja 2011/265/UE
5.
Motyw 6 decyzji Rady 2011/265/UE z dnia 16 września 2010 r. w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, i tymczasowego stosowania Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony (
5
), brzmi następująco:
„(6)
Zgodnie z art. 218 ust. 7 traktatu Rada powinna [może] upoważnić Komisję do zatwierdzenia pewnych niewielkich zmian wprowadzanych do umowy [z Republiką Korei]. Należy upoważnić Komisję do spowodowania wypowiedzenia uprawnienia do [przyznanego] koprodukcj[om], które przewidziano w art. 5 protokołu w sprawie współpracy kulturalnej, chyba że Komisja stwierdzi, iż uprawnienie to powinno być utrzymane, a Rada zatwierdzi tę decyzję zgodnie ze specjalną procedurą wymaganą zarówno ze względu na delikatny charakter tego elementu umowy, jak i fakt, że Umowa ma zostać zawarta przez Unię i jej państwa członkowskie. […]”.
6.
Artykuł 4 ust. 1 tej decyzji stanowi:
„Komisja przekazuje Korei informację o zamiarze Unii dotyczącym nieprzedłużania okresu obowiązywania uprawnienia do koprodukcji [przyznanego koprodukcjom], zgodnie z art. 5 protokołu w sprawie współpracy kulturalnej w następstwie procedury określonej w jego art. 5 ust. 8, chyba że Rada, na wniosek Komisji, zgodzi się w terminie czterech miesięcy przed końcem takiego okresu obowiązywania uprawnienia na jego utrzymanie. Jeżeli Rada zgodzi się na utrzymanie uprawnienia, to niniejszy przepis będzie miał ponownie zastosowanie z końcem przedłużonego okresu obowiązywania uprawnienia. Specjalnie do celów podejmowania decyzji o przedłużeniu okresu obowiązywania uprawnienia Rada stanowi jednomyślnie”.
C.
Decyzja wykonawcza 2014/226/UE
7.
Na mocy decyzji wykonawczej Rady 2014/226/UE z dnia 14 kwietnia 2014 r. dotyczącej przedłużenia okresu obowiązywania uprawnienia dotyczącego koprodukcji audiowizualn[ych] przewidzianego w art. 5 Protokołu w sprawie współpracy kulturalnej do umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony (
6
), obowiązywanie uprawnienia dotyczącego koprodukcji audiowizualnych do korzystania z odpowiednich systemów stron na rzecz promowania lokalnych i regionalnych treści kulturowych przewidzianego w art. 5 ust. 4–7 tego protokołu zostało przedłużone na okres trzech lat, od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2017 r.
D.
Decyzja (UE) 2015/2169
8.
Decyzją Rady (UE) 2015/2169 z dnia 1 października 2015 r. w sprawie zawarcia Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony (
7
), umowa ta została zatwierdzona w imieniu Unii. Motyw 6 tej decyzji ma takie samo brzmienie jak motyw 6 decyzji 2011/265. Podobnie art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 ma treść podobną do art. 4 ust. 1 decyzji 2011/265.
E.
Decyzja (UE) 2017/1107
9.
Na mocy decyzji Rady (UE) 2017/1107 z dnia 8 czerwca 2017 r. dotyczącej przedłużenia okresu obowiązywania uprawnienia dotyczącego koprodukcji audiowizualnych przewidzianego w art. 5 Protokołu w sprawie współpracy kulturalnej do Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony (
8
), obowiązywanie uprawnienia dotyczącego koprodukcji audiowizualnych do korzystania z odpowiednich systemów stron na rzecz promowania lokalnych i regionalnych treści kulturowych, o którym mowa w art. 5 ust. 4–7 tego protokołu, zostało przedłużone na okres trzech lat, od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 30 czerwca 2020 r.
F.
Zaskarżona decyzja
10.
Zaskarżona decyzja, przyjęta na podstawie art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169, stanowi, że obowiązywanie uprawnienia dotyczącego koprodukcji audiowizualnych do korzystania z odpowiednich systemów stron na rzecz promowania lokalnych i regionalnych treści kulturowych, przewidzianego w art. 5 ust. 4–7 protokołu w sprawie współpracy kulturalnej, przedłuża się na okres trzech lat, od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 czerwca 2023 r.
III. Żądania stron
11.
Komisja wnosi do Trybunału o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz o obciążenie Rady kosztami postępowania.
12.
Rada wnosi o oddalenie skargi oraz o obciążenie Komisji kosztami postępowania. Tytułem żądania ewentualnego, na wypadek stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, Rada wnosi do Trybunału o utrzymanie w mocy jej skutków do czasu usunięcia przyczyn nieważności.
13.
Postanowieniami prezesa Trybunału z dnia 7 grudnia 2020 r. Republika Francuska i Królestwo Niderlandów zostały dopuszczone do sprawy w charakterze interwenientów popierających żądania Rady.
IV. Streszczenie zarzutów i argumentów stron
14.
Na poparcie skargi o stwierdzenie nieważności Komisja podnosi jedyny zarzut odnoszący się do tego, że przyjęcie za podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 jest sprzeczne z traktatem i z orzecznictwem Trybunału, a zatem jest niezgodne z prawem.
15.
Komisja podnosi, że ten przepis decyzji 2015/2169 znajdowało się we wniosku dotyczącym decyzji Rady w sprawie zawarcia Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony, który to wniosek został przez nią przedstawiony w dniu 9 kwietnia 2010 r. (
9
), lecz że w świetle ewolucji orzecznictwa Trybunału od czasu wejścia w życie traktatu z Lizbony jest oczywiste, że wniosek, jaki poczuwała się zobowiązana przedłożyć, aby uzyskać zgodę Rady na zawarcie tej umowy, nie jest zgodny z traktatami, co stanowi przyczynę, dla której od 2015 r. konsekwentnie odmawiała ona opierania się na tym przepisie. Mimo wyraźnego sprzeciwu Komisji ten sam przepis, który wymaga jednomyślności i nie przewiduje udziału Parlamentu Europejskiego, został zastosowany przez Radę zarówno podczas przyjmowania decyzji 2017/1107, jak i zaskarżonej decyzji, w przypadku których jej wniosek dotyczący decyzji był oparty na art. 167 ust. 3 w związku z art. 218 ust. 6 lit. a) ppkt (v) TFUE, który przewiduje, w związku z art. 218 ust. 8 akapit pierwszy TFUE, głosowanie w Radzie większością kwalifikowaną oraz wyrażenie zgody przez Parlament.
16.
Komisja podnosi, że te ostatnie postanowienia miały zastosowanie, ponieważ zaskarżona decyzja dotyczy przedłużenia w czasie stosowania części umowy międzynarodowej. Artykuł 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 stanowi wtórną podstawę prawną, której stosowanie jest sprzeczne z zasadą kompetencji powierzonych wyrażoną w art. 13 ust. 2 TUE oraz z zasadą równowagi instytucjonalnej, a w konsekwencji z traktatem zgodnie z jego wykładnią dokonaną przez Trybunał (
10
).
17.
Poza tym skorzystanie z wtórnej podstawy prawnej wymagającej jednomyślności w Radzie jest niezgodne z prawem w świetle orzecznictwa Trybunału (
11
). Wymaganie jednomyślności w Radzie w celu przedłużenia rozpatrywanego uprawnienia byłoby zresztą niekonsekwentne, skoro decyzja o ustanowieniu tego uprawnienia została podjęta większością kwalifikowaną, a Unia zaakceptowała, zgodnie z prawem międzynarodowym, aby było ono co do zasady automatycznie przedłużane. Stosowanie surowszej wewnętrznej zasady oraz wymóg, zgodnie z którym Rada powinna wyrazić zgodę na przedłużenie tego uprawnienia, stałyby w sprzeczności z celem w postaci automatycznego przedłużania uzgodnionym przez strony w protokole w sprawie współpracy kulturalnej, a tym samym byłyby sprzeczne z orzecznictwem odnoszącym się do pierwszeństwa umów międzynarodowych przed prawem wtórnego Unii (
12
).
18.
Rada, popierana przez Republikę Francuską i Królestwo Niderlandów, twierdzi, że przyjmując zaskarżoną decyzję, działała w granicach swoich kompetencji w zgodzie z procedurą przewidzianą w traktatach oraz przestrzegała zasady równowagi instytucjonalnej.
19.
Rada przypomina, że Komisja przedłożyła wniosek w sprawie decyzji Rady upoważniającej do podpisania i tymczasowego stosowania Umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony (
13
), której częścią jest protokół w sprawie współpracy kulturalnej, oraz wniosek w sprawie decyzji Rady odnoszącej się do zawarcia tej umowy (
14
). W obydwu tych wnioskach Komisja przedstawiła procedurę mającą zastosowanie do wewnętrznego procesu decyzyjnego Unii do celów przedłużenia lub wypowiedzenia rozpatrywanego uprawnienia wraz z upływem każdego trzyletniego okresu, przy czym procedura ta została następnie przyjęta w ramach decyzji 2015/2169. W motywie 6 każdego z tych dwóch wniosków, które zostały przyjęte przez Radę bez zmian, Komisja udzieliła również wyjaśnień na temat podstawy prawnej owej procedury, a mianowicie art. 218 ust. 7 TFUE. Na mocy rezolucji legislacyjnej z dnia 17 lutego 2011 r. (
15
) Parlament zatwierdził decyzję Rady w sprawie zawarcia rzeczonej umowy.
20.
Rada zwraca uwagę, że Komisja, nie wyjaśniając powodu, dla którego „czuła się zobowiązana” przedstawić wniosek, któremu była przeciwna, nigdy nie przedłożyła Radzie wniosku mającego na celu zmianę procedury przewidzianej w art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 oraz, mimo że ostatni okres przedłużenia upływał w dniu 30 czerwca 2020 r., zaniechała przedłożenia wniosku w sprawie kolejnego przedłużenia rozpatrywanego uprawnienia. Rada, wezwawszy Komisję, by powiadomiła Republikę Korei o wypowiedzeniu tego uprawnienia albo przedłożyła wniosek w sprawie decyzji Rady w celu przedłużenia tego uprawnienia na kolejny trzyletni okres, przyjęła zaskarżoną decyzję na podstawie wniosku Komisji.
21.
W pierwszej kolejności Rada podnosi, że przyjmując zaskarżoną decyzję, nie oparła się na wtórnej podstawie prawnej, że zastosowana przez nią procedura jest oparta na art. 218 ust. 7 TFUE oraz że procedura ta jest zgodna z tym postanowieniem. Jednoznaczne powołanie się na art. 218 ust. 7 TFUE w motywie 6 decyzji 2015/2169 niewątpliwie świadczy o tym, że art. 3 ust. 1 tej decyzji jest oparty na tym postanowieniu, które pozwala Radzie na odstępstwo od art. 218 ust. 5, 6 i 9 TFUE, w sytuacji gdy zawarta przez Unię umowa przewiduje uproszczoną procedurę wprowadzania zmian, taką jak procedura przewidziana w art. 5 ust. 8 protokołu w sprawie współpracy kulturalnej. To powołanie się na art. 218 ust. 7 TFUE stanowi również wyjaśnienie procedury ustanowionej w art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 do celów stosowania tego postanowienia przedmiotowego protokołu.
22.
Przesłanki stosowania art. 218 ust. 7 TFUE są spełnione, ponieważ, po pierwsze, przedłużenie uprawnień stanowi zmianę konkretnej i niezależnej części umowy z Republiką Korei z zastosowaniem procedury uproszczonej, przy czym Komisja jako negocjator jest w szczególności upoważniona do zmiany rozpatrywanego uprawnienia poprzez jego wypowiedzenie wraz z upływem każdego trzyletniego okresu oraz do zawiadomienia Republiki Korei o tej decyzji. Procedura ta wprowadza zatem w życie uproszczoną procedurę wprowadzania zmian ustanowioną w art. 5 ust. 8 protokołu w sprawie współpracy kulturalnej. Po drugie, procedura przewidziana w art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 uzależnia upoważnienie przyznane Komisji w tym kontekście od prawidłowo określonych warunków. I tak, przepis ten stanowi, że jeżeli Komisja podejmie decyzję, iż rozpatrywane uprawnienie powinno zostać przedłużone na kolejny trzyletni okres, ma ona obowiązek przedstawienia tej decyzji Radzie do zatwierdzenia. W konsekwencji procedura ta, która stanowi podstawę prawną zaskarżonej decyzji, została ustanowiona zgodnie z upoważnieniem przewidzianym w traktatach, w związku z czym podstawa prawna tej decyzji nie jest wtórną podstawą prawną.
23.
W drugiej kolejności Rada zwraca uwagę, że Komisja zaprzecza sobie, jeśli chodzi o procedurę, która według niej ma zastosowanie, twierdząc, że wymagana jest zgoda Parlamentu na podstawie art. 218 ust. 5 i 6 TFUE, a jednocześnie utrzymując, iż żadna wewnętrzna procedura nie powinna mieć zastosowania, zważywszy że art. 5 ust. 8 protokołu w sprawie współpracy kulturalnej przewiduje automatyczne przedłużenie okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia co trzy lata oraz że ten przepis prawa międzynarodowego ma pierwszeństwo przed wtórnym prawem wewnętrznym. Tymczasem pomiędzy art. 5 ust. 8 tego protokołu a art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 nie ma konfliktu, ponieważ pierwszy ustanawia procedurę wiążącą strony umowy z Republiką Korei, a drugi ustanawia procedurę decyzyjną w ramach Unii na potrzeby stosowania art. 5 ust. 8 tego protokołu.
24.
W trzeciej kolejności Rada twierdzi, że argument Komisji dotyczący nieprzestrzegania zasady równowagi instytucjonalnej i zasady kompetencji powierzonych nie jest zasadny. Komisja nigdy bowiem nie miała zamiaru doprowadzić do wystąpienia z wnioskiem o zgodę Parlamentu, ponieważ przedłożyła ona swój wniosek w sprawie decyzji Rady na mniej niż miesiąc przed upływem terminu na zawiadomienie Republiki Korei o nieprzedłużaniu okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia, gdy nie było już praktycznej możliwości osiągnięcia porozumienia w Radzie ani zwrócenia się o zgodę Parlamentu.
25.
W czwartej kolejności Rada podnosi, że Komisja popełnia błąd, kwestionując wymóg jednomyślności w Radzie, chociaż sama zaproponowała tę zasadę głosowania i nigdy nie wnioskowała o zmianę art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169. Przedłużenie okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia stanowi odstępstwo od ogólnej zasady, zgodnie z którą uprawnienie wygasa w braku decyzji przeciwnej, co uzasadnia bardziej rygorystyczne warunki.
26.
Tytułem ewentualnym Rada podnosi, że gdyby Trybunał miał stwierdzić, iż wśród warunków, o których mowa w art. 218 ust. 7 TFUE, nie można było przewidzieć jednomyślności, nieważny byłby jedynie obowiązek głosowania na zasadzie jednomyślności. Jednakże skoro zaskarżona decyzja została przyjęta jednomyślnie, zdaniem Rady należy uznać ją za prawidłowo przyjętą i nie stwierdzać jej nieważności. Wreszcie, na wypadek gdyby Trybunał stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, Rada twierdzi, że należy utrzymać w mocy jej skutki.
27.
W replice Komisja odpowiada co do zasady, że podziela opinię Rady, zgodnie z którą przedmiotem zaskarżonej decyzji jest zmiana umowy w rozumieniu art. 218 ust. 7 TFUE, ponieważ decyzja ta przedłuża w czasie stosowanie postanowienia znajdującego się w protokole w sprawie współpracy kulturalnej. Jednakże skoro ten protokół, przewidując automatyczne przedłużanie okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia na kolejne następujące po sobie okresy o tej samej długości, nie ustanawia jakiejkolwiek uproszczonej procedury w odniesieniu do przedłużenia okresu obowiązywania tego uprawnienia, nie ma potrzeby, aby Rada upoważniała Komisję do zatwierdzenia przedłużenia okresu obowiązywania tego uprawnienia. W konsekwencji nie można uznać, że art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 jest przykładem stosowania art. 218 ust. 7 TFUE. Protokół ten ustanawia natomiast procedurę wypowiedzenia rozpatrywanego uprawnienia. W tym celu Rada mogłaby upoważnić Komisję do podjęcia decyzji w sprawie złożenia wypowiedzenia drugiej stronie umowy z Republiką Korei, przy czym upoważnienie to mogłoby zostać udzielone z wyprzedzeniem, w decyzji dotyczącej zawarcia tej umowy, z zastrzeżeniem odpowiednich warunków.
28.
Komisja dodaje, że wbrew temu, co twierdzi Rada, warunki proceduralne, jakimi jest obwarowane upoważnienie rzekomo udzielone Komisji, są niezgodne z art. 218 TFUE, ponieważ Trybunał orzekł w odniesieniu do sytuacji, w których ma zastosowanie art. 218 ust. 9 TFUE, że skorzystanie z wtórnej podstawy prawnej wymagającej jednomyślności w Radzie jest niezgodne z prawem (
16
). Jest to jeszcze bardziej oczywiste, jeśli chodzi o przypadki, w których zastosowanie ma art. 218 ust. 7 TFUE.
29.
Ponadto art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 nie upoważnia Komisji do zatwierdzenia w imieniu Unii zmian w umowie z Republiką Korei w rozumieniu art. 218 ust. 7 TFUE, lecz jest jedynie, w przypadku decyzji sprzeciwiającej się przedłużeniu okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia, wyrazem uprawnienia Komisji do zapewnienia reprezentacji Unii na zewnątrz zgodnie z art. 17 TUE. Artykuł 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 potwierdza, że uprawnienie decyzyjne co do przedłużenia okresu obowiązywania pozostaje w gestii Rady oraz że nie doszło do rzeczywistego przeniesienia uprawnienia decyzyjnego na Komisję. W konsekwencji art. 218 ust. 7 TFUE nie stanowi podstawy prawnej umożliwiającej Radzie uzależnienie przedłużenia okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia od warunków szczegółowych określonych w art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169.
30.
Wreszcie, Komisja kwestionuje żądania ewentualne Rady.
31.
W swojej duplice Rada w pierwszej kolejności kwestionuje argument Komisji, zgodnie z którym, gdyby zamiarem Komisji było przedłużenie okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia, okres ten mógłby zostać przedłużony przez Unię bez konieczności stosowania procedury wewnętrznej, podczas gdy procedura decyzyjna jest niezbędna w celu wypowiedzenia tego uprawnienia. Zdaniem Rady Unia powinna zastosować odpowiednią wewnętrzną procedurę decyzyjną w celu wprowadzenia zmian w protokole w sprawie współpracy kulturalnej, niezależnie od tego, czy chodzi o przedłużenie okresu obowiązywania, czy też o wypowiedzenie rozpatrywanego uprawnienia. Automatyczny charakter przedłużenia w odniesieniu do każdej ze stron umowy z Republiką Korei nie może bowiem wyłączać wszelkiego rodzaju wewnętrznych procedur decyzyjnych, skoro zgodnie z art. 5 ust. 8 tego protokołu okres obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia jest ograniczony do trzech lat, przy czym może ono zostać przedłużone na kolejne okresy, również ograniczone do trzech lat, co zakłada podejmowanie co trzy lata decyzji zgodnie z odpowiednimi wewnętrznymi procedurami decyzyjnymi. Wykładnia proponowana przez Komisję narusza nie tylko autonomię porządku prawnego Unii, lecz również równowagę instytucjonalną, jako że Komisja mogłaby zdecydować o wyłączeniu Rady z procesu decyzyjnego odnoszącego się do przedłużenia okresu obowiązywania uprawnienia.
32.
W drugiej kolejności Rada podnosi, że art. 218 ust. 7 TFUE stanowi odpowiednią podstawę prawną dla procedury przewidzianej w art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169. Wbrew temu, co twierdzi Komisja, art. 5 ust. 8 protokołu w sprawie współpracy kulturalnej ustanawia procedurę uproszczoną do celów przedłużenia okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia, ponieważ przewiduje udzielenie przez strony milczącej zgody. Ponadto przepis ten nakłada na stronę, która zamierza wypowiedzieć to uprawnienie, obowiązek dokonania wcześniejszego zawiadomienia. Jest to zatem dwustopniowa procedura, która składa się z dwóch etapów postępowania wpisujących się w ramy uproszczonej procedury wprowadzania zmian do tego protokołu.
33.
W trzeciej kolejności Rada twierdzi, że procedura ustanowiona w art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 jest właściwa. Określa ona w relacjach wewnętrznych domyślne stanowisko Unii co do zmiany protokołu w sprawie współpracy kulturalnej na kolejne trzyletnie okresy, do czasu wypowiedzenia rozpatrywanego uprawnienia. Domyślnie uprawnienie to wygasa wraz z upływem trzyletniego okresu, na jaki zostało ustanowione, a Komisja powinna spełnić wymóg wynikający z art. 5 ust. 8 lit. b) tego protokołu. Jednakże Komisja jest upoważniona, aby uznać za właściwe przedłużenie okresu obowiązywania tego uprawnienia, i w takim przypadku odejść od domyślnego stanowiska, zwracając się do Rady, aby ta, stanowiąc jednomyślnie, zgodziła się na to, by nie dokonywać zawiadomienia o wypowiedzeniu tego uprawnienia.
34.
Rada kwestionuje zarzut, zgodnie z którym zasada głosowania jednomyślnego sprawia, że procedura jest nieważna w całości i z tego powodu art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 stanowi wtórną podstawę prawną. Zarzut ten nie uwzględnia okoliczności, że Rada zatwierdziła stanowisko Unii wymagane zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 5 ust. 8 wspomnianego protokołu, zgodnie z którym rozpatrywane uprawnienie wygasa po upływie bieżącego okresu, a przedłużenie obowiązywania tego uprawnienia, jako odstępstwo od tego stanowiska przyjętego większością kwalifikowaną, wymaga surowszej reguły głosowania.
35.
Republika Francuska popiera całość żądań Rady. Podobnie jak Rada, państwo to zwraca uwagę, że podstawa prawna zaskarżonej decyzji definiuje procedurę decyzyjną opartą na art. 218 ust. 7 TFUE oraz że decyzja ta wprowadza w życie tę procedurę.
36.
W pierwszej kolejności Republika Francuska twierdzi, że tryb przedłużenia okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia istotnie stanowi przypadek stosowania art. 218 ust. 7 TFUE. Po pierwsze, jak przyznaje Komisja, przedłużenie okresu obowiązywania tego uprawnienia stanowi bowiem istotnie zmianę protokołu w sprawie współpracy kulturalnej w rozumieniu tego postanowienia. Uznanie, że przedłużenie okresu obowiązywania wspomnianego uprawnienia nie stanowi takiej zmiany, ponieważ dochodzi do niego automatycznie, skutkowałoby pozbawieniem skuteczności postanowienia tego protokołu, przewidującego w odniesieniu do tego uprawnienia ograniczony okres ważności w braku milczącej zgody stron.
37.
Po drugie, wbrew temu, co twierdzi Komisja, automatyczne przedłużenie okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia wpisuje się w procedurę uregulowaną w protokole w sprawie współpracy kulturalnej, której elementem jest sporządzenie przez Komitet ds. Współpracy Kulturalnej oceny wyników realizacji uprawnienia. Wykładnia pojęcia „procedury uproszczonej” w rozumieniu art. 218 ust. 7 TFUE w świetle zasad prawa międzynarodowego, w szczególności Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z dnia 23 maja 1969 r. (
17
), potwierdza, że pojęcie to znajduje zastosowanie w niniejszym przypadku. Na zasadzie odstępstwa od ust. 5, 6 i 9 tego artykułu, jego ust. 7 ma bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy umowa międzynarodowa przewiduje do celów jej zmiany odmienne postanowienia, o ile zmierzają one w kierunku uproszczenia procedury wprowadzania zmian. Należy uznać, że automatyczne przedłużenie okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia w przypadku milczenia stron należy do tej kategorii odmiennych postanowień od przewidzianej w prawie umów międzynarodowych standardowej procedury wprowadzania zmian, w stosunku do której postanowienie takie należy rozpatrywać jako oczywiste uproszczenie.
38.
W drugiej kolejności Republika Francuska uważa, że uregulowanie zawarte w art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 stanowi prawidłowe zastosowanie art. 218 ust. 7 TFUE, przewidując, że Rada powinna zatwierdzić decyzję Komisji o niewypowiadaniu rozpatrywanego uprawnienia. Decyzja ta upoważnia Komisję do zawiadomienia Republiki Korei – bez zatwierdzenia przez Radę – o tym, że Unia nie zamierza przedłużyć okresu obowiązywania tego uprawnienia. Jednakże jeśli Komisja postanowi, że należy przedłużyć okres obowiązywania tego uprawnienia, powinna uzyskać zatwierdzenie Rady. Udzielone Komisji upoważnienie jest więc obwarowane warunkami szczegółowymi w rozumieniu art. 218 ust. 7 TFUE, co jest zgodne z prawem, gdyż postanowienie to stanowi odstępstwo od ust. 5, 6 i 9 tego artykułu. Warunki te należy rozpatrywać w świetle równowagi instytucjonalnej ustanowionej przez traktat, a w szczególności w świetle art. 16 ust. 6 akapit trzeci TUE. Należy uznać, że decyzja w sprawie wyrażenia zgody na przedłużenie w czasie obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia należy do aktów z zakresu definiowania polityk Unii i opracowywania jej działań zewnętrznych. Rada może zatem ustanowić wśród warunków szczegółowych wymóg, aby decyzja, jaką może podjąć Komisja na podstawie art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169, była poprzedzona odpowiednią zgodą Rady, tak aby ta ostatnia miała możliwość weryfikacji, czy rozpatrywane uprawnienie nadal leży w interesie Unii. Zastosowanie jednomyślności stanowi jedynie sposób dokonania przez Radę zatwierdzenia, którego zgodność lub niezgodność z prawem nie ma wpływu na ważność wymogu takiego zatwierdzenia.
39.
W trzeciej i ostatniej kolejności Republika Francuska twierdzi, że w każdym wypadku z punktu widzenia prawa Unii okres obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia nie może zostać prawidłowo przedłużony jedynie na podstawie samej procedury milczącego przedłużenia przewidzianej w protokole w sprawie współpracy kulturalnej w braku aktu Unii, który wprost zezwalałby na takie przedłużenie. Zgodnie bowiem z zasadą autonomii porządku prawnego Unii rolą umów międzynarodowych nie jest określanie wewnętrznych procedur Unii.
40.
Królestwo Niderlandów oświadcza, że w pełni popiera stanowisko Rady i wszystkie argumenty powołane na jego poparcie.
V. Analiza
A.
W przedmiocie jedynego zarzutu podniesionego przez Komisję
41.
Jeśli chodzi o zmianę umowy międzynarodowej zawartej przez Unię zgodnie ze zwykłą procedurą przewidzianą w art. 218 ust. 6 TFUE, zasadą ogólną jest zasada paralelizmu form, co oznacza, że taka zmiana wymaga co do zasady zastosowania tej samej zwykłej procedury.
42.
Na zasadzie wyjątku art. 218 ust. 7 TFUE ustanawia procedurę uproszczoną (
18
) do celów zmiany zawartych przez Unię umów, która to procedura zastępuje zwykłą procedurę dotyczącą zawierania takich umów.
43.
Zgodnie z art. 218 ust. 7 TFUE „[z]awierając umowę, Rada może, na zasadzie odstępstwa od ustępów 5, 6 i 9, upoważnić negocjatora do zatwierdzenia w imieniu Unii zmian w umowie, jeżeli umowa przewiduje, że zmiany te powinny być przyjęte według procedury uproszczonej lub przez organ utworzony przez tę umowę. Rada może dołączyć do takiego upoważnienia warunki szczegółowe”.
44.
W ramach jedynego zarzutu Komisja podnosi, że zaskarżona decyzja została błędnie przyjęta na podstawie art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169, który w jej opinii stanowi wtórną podstawę prawną, nieprzewidzianą w traktacie FUE. Rada naruszyła w ten sposób zasadę kompetencji powierzonych ustanowioną w art. 13 ust. 2 TUE oraz zasadę równowagi instytucjonalnej wypracowaną w orzecznictwie Trybunału (
19
).
45.
Artykuł 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 ma na celu uściślenie zasad i warunków upoważnienia, które zostało udzielone Komisji.
46.
W motywie 6 decyzji 2015/2169 wskazano, że upoważnienie to jest oparte na art. 218 ust. 7 TFUE, na mocy którego Rada może upoważnić Komisję do zatwierdzenia pewnych zmian wprowadzanych do umowy. Przedmiot tego upoważnienia został sprecyzowany w motywie 6 oraz w art. 3 ust. 1 tej decyzji. Chodzi o upoważnienie Komisji do wypowiedzenia w imieniu Unii uprawnienia przyznanego koprodukcjom, które przewidziano w art. 5 protokołu w sprawie współpracy kulturalnej, oraz do poinformowania o tym Republiki Korei. Komisja jest zatem upoważniona do poinformowania tego państwa zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 5 ust. 8 tego protokołu, że zamiarem Unii jest nieprzedłużenie okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia.
47.
Pragnę w tym względzie przypomnieć, że art. 5 ust. 8 lit. b) tego protokołu ustanawia zasadę, zgodnie z którą po upływie pierwotnego trzyletniego okresu uprawnienie przyznane koprodukcjom zostaje przedłużone na okres trzech lat, a następnie będzie automatycznie przedłużane na kolejne okresy tej samej długości, o ile strona nie wypowie uprawnienia w drodze pisemnego zawiadomienia co najmniej trzy miesiące przed upływem pierwotnego lub każdego kolejnego okresu.
48.
Z punktu widzenia Unii Komisja jest zatem instytucją upoważnioną do wypowiedzenia, w imieniu Unii, uprawnienia przyznanego koprodukcjom, które w przeciwnym razie podlega automatycznemu przedłużeniu.
49.
To przysługujące Komisji upoważnienie jest jednakże obwarowane warunkami szczegółowymi, jak przewiduje to art. 218 ust. 7 TFUE.
50.
Jak bowiem wynika z motywu 6 decyzji 2015/2169, Komisja jest upoważniona do wypowiedzenia rozpatrywanego uprawnienia, „chyba że […] stwierdzi, iż uprawnienie to powinno być utrzymane, a Rada zatwierdzi tę decyzję zgodnie ze specjalną procedurą” lub innymi słowy, posługując się sformułowaniem użytym w art. 3 ust. 1 tej decyzji, „chyba że Rada, na wniosek Komisji, zgodzi się w terminie czterech miesięcy przed końcem takiego okresu obowiązywania uprawnienia na jego utrzymanie”. W tym ostatnim przypadku przepis ten przewiduje, że Rada stanowi jednomyślnie. W myśl motywu 6 decyzji 2015/2169 uzasadnieniem stosowania tej „specjalnej procedury” jest „delikatny charakter tego elementu umowy [z Republiką Korei], jak i […] fakt, że umowa [ta] ma zostać zawarta przez Unię i jej państwa członkowskie”.
51.
Podsumowując, procedura upoważnienia Komisji opisana w art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 ma na celu umożliwienie Unii wypowiedzenia rozpatrywanego uprawnienia wraz z upływem każdego trzyletniego okresu zgodnie ze stosowną możliwością przyznaną każdej ze stron w art. 5 ust. 8 lit. b) protokołu w sprawie współpracy kulturalnej. To, czy wypowiedzenie rozpatrywanego uprawnienia bądź przedłużenie okresu jego obowiązywania jest korzystne czy też nie, podlega zatem ocenie co trzy lata w ramach postępowania prowadzonego przez Komisję. Wyłącznie w przypadku gdy Komisja uzna, że należy przedłużyć okres obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia, Rada powinna przyjąć decyzję w tym przedmiocie, stanowiąc jednomyślnie.
52.
Ściślej rzecz ujmując, zaskarżona decyzja stanowi wyraz woli Rady, aby zatwierdzić przedłużenie okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia na okres trzech lat, od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 czerwca 2023 r.
53.
Z treści zaskarżonej decyzji wynika jednoznacznie, że jej podstawą jest art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169.
54.
W związku z tym zarzut podniesiony przez Komisję na poparcie skargi będzie mógł zostać uwzględniony wyłącznie wtedy, jeżeli zostanie wykazana niezgodność z prawem tego przepisu. Byłoby tak w przypadku, gdyby zostało stwierdzone, że ustanowiona w tym przepisie procedura do celów przyjęcia środków takich jak zaskarżona decyzja odbiega od tego, co jest dozwolone na podstawie art. 218 ust. 7 TFUE.
55.
Z orzecznictwa Trybunału wynika w tym względzie, że „w zakresie, w jakim normy regulujące sposób kształtowania się woli instytucji Unii ustanowione są przez traktaty i nie pozostają do dyspozycji ani państw członkowskich, ani samych instytucji, jedynie traktaty mogą – w szczególnych przypadkach – upoważnić instytucję do zmiany ustanowionej w nich procedury decyzyjnej. Zatem uznanie, że instytucja ma możliwość wprowadzania wtórnych podstaw prawnych pozwalających na przyjmowanie aktów ustawodawczych lub środków wykonawczych – niezależnie od tego, czy zmierzałyby one do usztywnienia, czy też do złagodzenia trybu wydawania aktu – oznaczałoby przyznanie jej uprawnień prawodawczych wykraczających poza to, co przewidują traktaty” (
20
).
56.
Należy zatem zweryfikować, czy procedura przewidziana w art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 jest zgodna z art. 218 ust. 7 TFUE, które to postanowienie ma ona wprowadzać w życie.
57.
W tym celu należy zbadać, czy spełnione są przesłanki stosowania art. 218 ust. 7 TFUE. Wymaga to ustalenia w pierwszej kolejności, czy art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 zawiera upoważnienie Komisji do zatwierdzenia w imieniu Unii zmiany umowy z Republiką Korei, następnie, czy umowa ta przewiduje, że taka zmiana powinna zostać przyjęta zgodnie z procedurą uproszczoną lub przez organ utworzony przez tę umowę, a wreszcie, czy przewidziane w tym przepisie zasady stanowią „warunki szczegółowe” w rozumieniu art. 218 ust. 7 TFUE.
58.
W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o kwestię, czy art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 zawiera upoważnienie Komisji do zatwierdzenia w imieniu Unii zmiany umowy z Republiką Korei, należy zauważyć, że strony są w tej kwestii zgodne. Komisja nie przedstawiła w tym względzie wyjaśnień. Z kolei Rada twierdzi, że przedłużenie okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia stanowi zmianę specyficznej i niezależnej części tej umowy, zwracając w szczególności uwagę, że Komisja, jako negocjator, jest upoważniona do zmiany tego uprawnienia poprzez jego wypowiedzenie wraz z upływem trzyletniego okresu. Republika Francuska uważa, że przedłużenie okresu obowiązywania prowadzi do rozszerzenia w czasie postanowień tej umowy dotyczących uprawnienia przyznanego koprodukcjom, a w konsekwencji stanowi zmianę tejże umowy.
59.
Przyznaję, że mam wątpliwości co do możliwości zakwalifikowania przedłużenia okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia jako „zmiany umowy”, skoro w samym protokole w sprawie współpracy kulturalnej została ustanowiona zasada milczącego i automatycznego przedłużenia okresu obowiązywania tego uprawnienia, chyba że sprzeciwi się temu jedna ze stron. Zaskarżona decyzja nie ma na celu zmiany tego protokołu w tym zakresie, lecz przeciwnie, zmierza do potwierdzenia na szczeblu Unii jej woli co do dalszego obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia.
60.
Przyznaję natomiast, że ponieważ upoważnienie dla Komisji zawarte w art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 ma na celu wypowiedzenie rozpatrywanego uprawnienia w imieniu Unii, wykonanie przez Komisję tego upoważnienia skutkowałoby tym, że art. 5 ust. 8 protokołu w sprawie współpracy kulturalnej oraz postanowienia tego protokołu, które ustanawiają to uprawnienie, stałyby się bezprzedmiotowe, co wywołałoby skutek prawny równoważny z usunięciem tych postanowień. Zgodnie z wymogami wynikającymi z treści art. 218 ust. 7 TFUE, który stanowi, że „[z]awierając umowę, Rada może […], upoważnić negocjatora do zatwierdzenia w imieniu Unii zmian w umowie” (
21
), właśnie analizując zakres upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 należy uznać, że przedmiotem takiego upoważnienia jest zmiana umowy z Republiką Korei. W tym przypadku jest tak dlatego, że upoważnienie to służy do wprowadzenia zmian treści normatywnej protokołu w sprawie współpracy kulturalnej, pozbawiając potencjalnie mocy prawnej uprawnienia przyznanego koprodukcjom i reguły, zgodnie z którą okres obowiązywania tego uprawnienia co do zasady ulega automatycznemu przedłużeniu co trzy lata.
61.
Wydaje mi się, że na tym etapie mojej analizy interesujące może być przeprowadzenie porównania z aktami delegowanymi uregulowanymi w art. 290 TFUE, chociaż nie twierdzę, że upoważnienie przewidziane w art. 218 ust. 7 TFUE należy w pełni utożsamiać z delegowaniem uprawnień w rozumieniu art. 290 TFUE. Przypomnę, że uregulowana w tym artykule możliwość delegowania uprawnień służy temu, aby prawodawca Unii mógł skoncentrować się na zasadniczych elementach aktu prawnego, a także na elementach niemających znaczenia zasadniczego, których uregulowanie uważa za celowe, i aby mógł przy tym powierzyć Komisji zadanie uzupełnienia określonych, niemających zasadniczego znaczenia elementów przyjętego aktu prawnego czy też zmiany takich elementów w ramach przyznanego tej instytucji uprawnienia delegowanego (
22
).
62.
Podobnie jak w przypadku aktów delegowanych, upoważnienie Komisji na mocy art. 218 ust. 7 TFUE służy zasadom skuteczności i szybkości, a jego założeniem jest przyśpieszenie procesu decyzyjnego Unii (
23
).
63.
W tym względzie właściwe może być czerpanie wskazówek z przyjętej przez Trybunał koncepcji pojęcia „zmiany” zawartego w art. 290 ust. 1 TFUE, przy jednoczesnym uwzględnieniu szczególnych cech, które charakteryzują upoważnienie Komisji do zatwierdzania zmian umów międzynarodowych.
64.
Zgodnie z orzecznictwem Trybunału z art. 290 ust. 1 TFUE wynika, że akt prawodawczy może przekazywać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów o charakterze nieprawodawczym o zasięgu ogólnym, uzupełniających lub zmieniających niektóre, inne niż istotne, elementy aktu prawodawczego (
24
). Artykuł 290 ust. 1 TFUE przewiduje dwie kategorie uprawnień delegowanych, a mianowicie kategorię uprawnień do uzupełnienia i kategorię uprawień do zmiany aktu prawodawczego (
25
). Powierzenie Komisji uprawnienia do zmiany aktu prawodawczego skutkuje tym, że instytucja ta może poprawić lub uchylić niemające zasadniczego znaczenia elementy umieszczone w tym akcie przez prawodawcę Unii (
26
). Ze zmianą mamy do czynienia w sytuacji, gdy Komisji powierzono uprawnienie do zmiany treści normatywnej aktu prawodawczego (
27
), co może znaleźć wyraz we wprowadzeniu nowego przepisu do tego aktu (
28
).
65.
Gdyby zdecydować się na nieograniczenie wykładni pojęcia „zmian umowy” w rozumieniu art. 218 ust. 7 TFUE wyłącznie do jego wymiaru formalnego, uznając, z bardziej materialnoprawnego punktu widzenia, że zakresem tego pojęcia należy objąć również sytuację, w której postanowienia umowy zostają pozbawione mocy prawnej w przypadku wykonania upoważnienia udzielonego Komisji, można by uznać, że art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169 istotnie upoważnia tę instytucję do zatwierdzenia w imieniu Unii „zmian umowy” w rozumieniu art. 218 ust. 7 TFUE.
66.
W drugiej kolejności, jeśli chodzi o kwestię, czy umowa z Republiką Korei przewiduje, że zmiany tej umowy powinny być przyjęte według procedury uproszczonej lub przez organ utworzony przez tę umowę, należy od razu wykluczyć tę drugą możliwość, ponieważ zgodnie z art. 5 ust. 8 lit. a) protokołu w sprawie współpracy kulturalnej jedynym zadaniem Komitetu ds. Współpracy Kulturalnej jest przeprowadzenie „[n]a podstawie opinii Wewnętrznych Grup Doradczych, sześć miesięcy przed upływem [trzyletniego okresu], […] działa[ń] koordynując[ych] w celu oceny wyników realizacji uprawnienia pod względem zwiększenia różnorodności kulturowej i wzajemnie korzystnej współpracy dotyczącej utworów powstających w koprodukcji”. Do kompetencji tego Komitetu nie należy zatem zmiana tej umowy w zakresie rozpatrywanego uprawnienia. Niemniej podejmowanie przez ten Komitet czynności sześć miesięcy przed upływem każdego trzyletniego okresu świadczy o tym, że jakkolwiek zasadą wynikającą z art. 5 ust. 8 lit. b) tego protokołu jest automatyczne przedłużanie okresu obowiązywania tego uprawnienia, zasada ta nie stoi na przeszkodzie uznaniu – wbrew temu, co twierdzi Komisja – że postanowienie to istotnie ustanawia etap postępowania w celu przedłużenia okresu obowiązywania tego uprawnienia lub jego wypowiedzenia.
67.
Ponadto wydaje mi się, że można uznać, iż umowa z Republiką Korei przewiduje procedurę uproszczoną (jak tego wymaga art. 218 ust. 7 TFUE) do celów utraty mocy przez rozpatrywane uprawnienie, ponieważ wystarczy wypowiedzenie przez jedną ze stron w drodze pisemnego zawiadomienia co najmniej trzy miesiące przed upływem pierwotnego lub każdego kolejnego okresu. Poza tym, gdyby uznać, w wyniku szczególnie szerokiej wykładni, że przedłużenie okresu obowiązywania tego uprawnienia stanowi zmianę umowy (z czym się nie zgadzam), nie ulega wątpliwości, że automatyczny charakter tego przedłużenia, które nie wymaga zatem jakiegokolwiek działania stron, umożliwia zakwalifikowanie go jako „procedury uproszczonej” w rozumieniu art. 218 ust. 7 TFUE.
68.
W trzeciej kolejności, jeśli chodzi o kwestię, czy można uznać, że zatwierdzenie przez Radę przedłużenia okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia stanowi warunek szczegółowy odnoszący się do upoważnienia udzielonego Komisji na mocy art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169, w mojej ocenie tak w istocie jest, ponieważ utraty mocy przez to uprawnienie można uniknąć wyłącznie pod warunkiem, że Rada, na wniosek Komisji, postanowi jednomyślnie o przedłużeniu obowiązywania tego uprawnienia na kolejny trzyletni okres. Innymi słowy, udzielone Komisji upoważnienie do wypowiedzenia rozpatrywanego uprawnienia może zostać wykonane wyłącznie pod warunkiem, że instytucja ta nie podejmie decyzji o uruchomieniu specjalnej procedury mogącej doprowadzić do przyjęcia przez Radę decyzji o przedłużeniu okresu obowiązywania tego uprawnienia.
69.
Uważam jednak, że art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169, który uzależnia przedłużenie okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia od takiej specjalnej procedury, charakteryzującej się głosowaniem przez Radę na zasadzie jednomyślności, nie jest zgodny z art. 218 ust. 7 TFUE.
70.
Przypomnę, że w motywie 6 tej decyzji wskazano, iż utrzymanie rozpatrywanego uprawnienia powinno zostać zatwierdzone przez Radę zgodnie ze specjalną procedurą wymaganą zarówno ze względu na delikatny charakter tego elementu umowy z Republiką Korei, jak i na fakt, że umowa ta ma zostać zawarta przez Unię i jej państwa członkowskie.
71.
O ile mogę zrozumieć, że przedłużenie okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia na trzy lata może, z punktu widzenia Unii, wymagać decyzji Rady przed upływem każdego okresu, o tyle nie mogę zrozumieć, dlaczego zasada głosowania wymagana do przyjęcia tej decyzji miałaby się różnić od tej, która została zastosowana do przyjęcia przez Radę decyzji o zawarciu umowy z Republiką Korei, czyli głosowania większością kwalifikowaną. Skoro rozpatrywane uprawnienie i zasada, zgodnie z którą podlega ono automatycznemu przedłużeniu co trzy lata, były przedmiotem zgody ze strony Unii wyrażonej w formie decyzji przyjętej większością kwalifikowaną, uważam, że potwierdzenie przez Unię jej zobowiązania na szczeblu wewnętrznym powinno również, w drodze analogii, być przedmiotem decyzji przyjętej większością kwalifikowaną.
72.
Pragnę w tym względzie zauważyć, że z brzmienia art. 218 ust. 7 TFUE nie wynika, aby zasada głosowania mająca zastosowanie do decyzji związanych z ustanowioną w tym postanowieniu procedurą upoważnienia, w tym do określania warunków szczegółowych obwarowujących dane upoważnienie, miała odbiegać od reguły głosowania większością kwalifikowaną, która stanowi zasadę w ramach art. 218 TFUE (
29
).
73.
Wydaje mi się, że w tym kierunku zmierza orzecznictwo Trybunału odnoszące się do innej procedury uproszczonej, a mianowicie tej, która została ustanowiona w art. 218 ust. 9 TFUE.
74.
To ostatnie postanowienie przewiduje procedurę uproszczoną między innymi do celów określenia stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii w związku z jej udziałem w przyjęciu, w ramach organu decyzyjnego utworzonego przez daną umowę międzynarodową, aktów wchodzących w zakres stosowania lub wdrażania tej umowy (
30
). Zdaniem Trybunału, ponieważ art. 218 ust. 9 TFUE nie przewiduje „żadnej zasady głosowania w celu przyjęcia przez Radę decyzji, które są w nim wskazane, określenia mającej zastosowanie zasady głosowania należy w każdej konkretnej sytuacji dokonywać poprzez odniesienie się do art. 218 ust. 8 TFUE” (
31
). W związku z tym należy stwierdzić, że „co do zasady Rada stanowi większością kwalifikowaną, zaś jednomyślnie stanowi ona wyłącznie w przypadkach wskazanych [w akapicie drugim tego postanowienia]. W tych okolicznościach określenia mającej zastosowanie zasady głosowania należy w każdej konkretnej sytuacji dokonywać w zależności od tego, czy sytuacja ta jest objęta jednym z tych przypadków” (
32
). W celu ustalenia w tym kontekście, czy decyzja przyjęta w ramach art. 218 ust. 9 TFUE dotyczy dziedziny, w której wymagana jest jednomyślność, należy odnieść się do jej materialnej podstawy prawnej (
33
).
75.
Moim zdaniem do procedury uproszczonej przewidzianej w art. 218 ust. 7 TFUE należy zastosować w drodze analogii rozumowanie, jakie wypracował Trybunał w odniesieniu do procedury uproszczonej przewidzianej w art. 218 ust. 9 TFUE.
76.
Wynika z tego, że skoro zaskarżona decyzja nie dotyczy dziedziny, w której wymagana jest jednomyślność (
34
), zastosowanie ma zasada głosowania przewidziana w art. 218 ust. 8 akapit pierwszy TFUE, czyli głosowanie większością kwalifikowaną.
77.
Poza tym, jeśli chodzi o argument, zgodnie z którym specjalna procedura przewidująca zasadę jednomyślnego głosowania w Radzie jest uzasadniona ze względu na delikatny charakter przedłużenia okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia oraz fakt, że umowa ma zostać zawarta przez Unię i jej państwa członkowskie, argument ten należy moim zdaniem oddalić. Co prawda Trybunał przyznał już, że „jeżeli okaże się, że dziedzina umowy częściowo należy do kompetencji Unii i częściowo do kompetencji państw członkowskich, należy zapewnić ścisłą współpracę pomiędzy tymi państwami a instytucjami Unii, zarówno w procesie negocjacji i zawarcia umowy, jak również w wykonaniu przyjętych zobowiązań” (
35
). Niemniej jednak Trybunał orzekł, że zasada ta nie może uzasadniać zwolnienia Rady od przestrzegania zasad proceduralnych oraz sposobu głosowania przewidzianych w art. 218 TFUE” (
36
).
78.
Dodam, że Trybunał orzekł już, iż „[p]rzyjęcie wtórnych podstaw prawnych nie może także znaleźć uzasadnienia w rozważaniach dotyczących delikatnego pod względem politycznym charakteru omawianej dziedziny czy troski o zapewnienie skuteczności działania wspólnotowego” (
37
).
79.
Na zakończenie należy oddalić argument, zgodnie z którym ponieważ zaskarżona decyzja została przyjęta przez Radę jednomyślnie, a fortiori byłaby ona przyjęta większością kwalifikowaną, gdyby obowiązywała taka zasada głosowania, w związku z czym nie należy stwierdzać nieważności tej decyzji z tego powodu. Argument ten jest oparty na koncepcji, zgodnie z którą decyzja przyjęta jednomyślnie spełnia w oczywisty sposób wymóg większości kwalifikowanej. Jednakże takie rozumowanie jest w mojej ocenie błędne. Zasada głosowania jednomyślnego nie mogła zostać zastosowana, ponieważ jej zastosowanie mogłoby skutkować nieprzyjęciem decyzji Rady upoważniającej do przedłużenia okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia. Moim zdaniem wynika z tego, że zaskarżona decyzja jest obarczona wadą powodującą jej nieważność już z samej tej przyczyny, iż została przyjęta zgodnie z zasadą głosowania sprzeczną z art. 218 TFUE (
38
).
80.
Z całości powyższych rozważań wynika, że art. 3 ust. 1 decyzji 2015/2169, przewidując, że do celów przyjęcia decyzji o przedłużeniu okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia Rada stanowi jednomyślnie, w niezgodny z prawem sposób ustanawia zasady przyjmowania aktów prawnych takich jak zaskarżona decyzja, które to zasady są bardziej surowe niż procedura, którą należało w tym celu zastosować zgodnie z art. 218 TFUE (
39
).
81.
Moim zdaniem wynika z tego, że podniesiony przez Komisję zarzut jest zasadny oraz że w konsekwencji należy stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.
B.
W przedmiocie utrzymania w mocy skutków zaskarżonej decyzji
82.
Rada wnosi do Trybunału, na wypadek stwierdzenia przezeń nieważności zaskarżonej decyzji, o utrzymanie w mocy skutków tej decyzji do czasu usunięcia przyczyn nieważności.
83.
Zgodnie z art. 264 akapit drugi TFUE Trybunał wskazuje, jeśli uzna to za niezbędne, które skutki aktu, o którego nieważności orzekł, powinny być uważane za ostateczne.
84.
Z orzecznictwa Trybunału wynika w tym względzie, że skutki takiego aktu mogą zostać utrzymane w mocy ze względów pewności prawa, a w szczególności wówczas, gdy bezpośrednie skutki stwierdzenia nieważności tego aktu wywołałyby poważne negatywne konsekwencje dla zainteresowanych stron (
40
).
85.
W niniejszym przypadku stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji bez utrzymania w mocy jej skutków mogłoby spowodować powstanie wątpliwości co do zobowiązania Unii dotyczącego przedłużenia okresu obowiązywania rozpatrywanego uprawnienia na okres trzech lat, od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 czerwca 2023 r., i utrudnić tym samym prawidłowe wykonanie umowy z Republiką Korei (
41
).
86.
W konsekwencji, gdyby Trybunał, tak jak proponuję, miał stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, moim zdaniem ze względów pewności prawa należy utrzymać w mocy jej skutki.
VI. W przedmiocie kosztów
87.
Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie Rady kosztami, a Rada przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami.
88.
Zgodnie z art. 140 § 1 regulaminu postępowania państwa członkowskie, które przystąpiły do sporu w charakterze interwenientów, pokrywają własne koszty. Należy zatem orzec, że Republika Francuska i Królestwo Niderlandów pokrywają własne koszty.
VII. Wnioski
89.
W świetle powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał orzekł w następujący sposób:
1)
stwierdza się nieważność decyzji Rady (UE) 2020/470 z dnia 25 marca 2020 r. dotyczącej przedłużenia okresu obowiązywania uprawnienia dotyczącego koprodukcji audiowizualnych przewidzianego w art. 5 Protokołu w sprawie współpracy kulturalnej do umowy o wolnym handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Korei, z drugiej strony;
2)
skutki decyzji 2020/470 zostają utrzymane w mocy;
3)
Rada Unii Europejskiej zostaje obciążona kosztami postępowania;
4)
Republika Francuska i Królestwo Niderlandów pokrywają własne koszty.
(
1
)	Język oryginału: francuski.
(
2
)	Dz.U. 2020, L 101, s. 1, zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”.
(
3
)	Dz.U. 2011, L 127, s. 1418.
(
4
)	Dz.U. 2011, L 127, s. 6, zwanej dalej „umową z Republiką Korei”.
(
5
)	Dz.U. 2011, L 127, s. 1.
(
6
)	Dz.U. 2014, L 124, s. 25.
(
7
)	Dz.U. 2015, L 307, s. 2.
(
8
)	Dz.U. 2017, L 160, s. 33.
(
9
)	COM(2010) 137 final.
(
10
)	Powołuje się ona w tym względzie na wyrok z dnia 6 maja 2008 r., Parlament/Rada (C‑133/06, EU:C:2008:257, pkt 54–60 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
11
)	Komisja powołuje się w tym względzie na wyrok z dnia 4 września 2018 r., Komisja/Rada (Umowa z Kazachstanem) (C‑244/17, EU:C:2018:662, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
12
)	Komisja powołuje się w tym względzie na wyrok z dnia 3 czerwca 2008 r., Intertanko i in. (C‑308/06, EU:C:2008:312, pkt 42).
(
13
)	COM(2010) 136 final.
(
14
)	Zobacz przypis 9 do niniejszej opinii.
(
15
)	Dz.U. 2012, C 188 E, s. 113.
(
16
)	Komisja powołuje się w tym względzie na wyrok z dnia 4 września 2018 r., Komisja/Rada (umowa z Kazachstanem) (C‑244/17, EU:C:2018:662, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
17
)	Recueil des traités des Nations unies, vol. 1155, s. 331.
(
18
)	Zobacz opinia rzecznika generalnego M. Szpunara w sprawie Niemcy/Rada (C‑600/14, EU:C:2017:296, pkt 57). Uproszczony charakter procedury wyraża się między innymi tym, że art. 218 ust. 7 TFUE nie przewiduje udziału Parlamentu. Zobacz w tym względzie C. Rapoport, La procédure de conclusion des accords externes de l’Union européenne: quelle unité après Lisbonne?, The European Union in the World – Essays in Honour of Marc Maresceau, Brill-Nijhoff, Leyde, 2014, s. 149–169. Autor zwraca uwagę, że „mechanizm demokratyzacji może podlegać ulepszeniom w ten sposób, że ma on zastosowanie wyłącznie na etapie opracowywania umowy i nie obejmuje okresu, gdy umowa wejdzie już w życie. Niezależnie od tego, czy chodzi o zmianę umowy zgodnie z procedurą uproszczoną, zawieszenie stosowania umowy, czy też przyjęcie przepisu prawa wtórnego na podstawie tej umowy, Parlamentowi […] przysługuje wyłącznie prawo do informacji zagwarantowane w [art. 218] ust. 10 [TFUE]. W tych trzech dziedzinach Parlament jest zależny od pełnego poszanowania przez Komisję Porozumienia ramowego [w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską (Dz.U. 2010, L 304, s. 47] lub od czysto dyskrecjonalnej decyzji Rady o zwróceniu się do niego” (s. 158). Należy zauważyć, że Komisja zobowiązała się do udzielania Parlamentowi pełnych informacji przed zatwierdzeniem zmian w umowie zgodnie z upoważnieniem, które otrzymała ona od Rady na podstawie art. 218 ust. 7 TFUE: zob. pkt 9 załącznika 3 do Porozumienia ramowego w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską.
(
19
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 6 maja 2008 r., Parlament/Rada (C‑133/06, EU:C:2008:257, pkt 56–61).
(
20
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 22 września 2016 r., Parlament/Rada (sprawy połączone C‑14/15 i C‑116/15, EU:C:2016:715, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
21
)	Wyróżnienie własne.
(
22
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Parlament/Komisja (C‑286/14, EU:C:2016:183, pkt 54).
(
23
)	Zobacz komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 grudnia 2009 r. w sprawie wprowadzenia w życie art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej [COM(2009) 673 final], pkt 3.2, s. 5.
(
24
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Parlament/Komisja (C‑286/14, EU:C:2016:183, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
25
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Parlament/Komisja (C‑286/14, EU:C:2016:183, pkt 32).
(
26
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 17 marca 2016 r., Parlament/Komisja (C‑286/14, EU:C:2016:183, pkt 42).
(
27
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 16 lipca 2015 r., Komisja/Parlament i Rada (C‑88/14, EU:C:2015:499, pkt 44).
(
28
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 16 lipca 2015 r., Komisja/Parlament i Rada (C‑88/14, EU:C:2015:499, pkt 43).
(
29
)	Jak zauważył rzecznik generalny P. Mengozzi w swojej opinii w sprawie Komisja/Rada (C‑28/12, EU:C:2015:43, pkt 89), „[r]amy proceduralne w zakresie negocjowania i zawierania umów międzynarodowych Unii zostały ustanowione traktatem z Lizbony, który między innymi wprowadził zasadę większości kwalifikowanej jako zasadę ogólną. Traktat ten został zatwierdzony i ratyfikowany przez państwa członkowskie, które są nim związane. Nie mogą się uchylać lub ignorować zasad, które same przyjęły, powołując się na rzekome względy praktyczne lub kwestie skuteczności”.
(
30
)	Zobacz wyrok z dnia 2 września 2021 r., Komisja/Rada (umowa z Armenią) (C‑180/20, EU:C:2021:658, pkt 28).
(
31
)	Wyrok z dnia 2 września 2021 r., Komisja/Rada (umowa z Armenią) (C‑180/20, EU:C:2021:658, pkt 29).
(
32
)	Wyrok z dnia 2 września 2021 r., Komisja/Rada (umowa z Armenią) (C‑180/20, EU:C:2021:658, pkt 29).
(
33
)	Zobacz wyrok z dnia 2 września 2021 r., Komisja/Rada (umowa z Armenią) (C‑180/20, EU:C:2021:658, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo). W wyroku z dnia 4 września 2018 r., Komisja/Rada (umowa z Kazachstanem) (C‑244/17, EU:C:2018:662, pkt 30), Trybunał podkreślił konieczność „zachowania symetrii między procedurami dotyczącymi działań wewnętrznych Unii i procedurami dotyczącymi jej działań zewnętrznych, przy poszanowaniu równowagi instytucjonalnej wprowadzonej przez autorów traktatów”.
(
34
)	Wydaje mi się, że podstawą materialnoprawną, jaką należy uwzględnić, jest art. 167 ust. 3 TFUE, który został wskazany w decyzji 2015/2169. Zgodnie z tym postanowieniem „Unia i państwa członkowskie sprzyjają współpracy z państwami trzecimi oraz z organizacjami międzynarodowymi właściwymi w dziedzinie kultury, zwłaszcza z Radą Europy”.
(
35
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., Komisja/Rada (C‑28/12, EU:C:2015:282, pkt 54 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
36
)	Wyrok z dnia 28 kwietnia 2015 r., Komisja/Rada (C‑28/12, EU:C:2015:282, pkt 55).
(
37
)	Wyrok z dnia 6 maja 2008 r., Parlament/Rada (C‑133/06, EU:C:2008:257, pkt 59).
(
38
)	Zobacz opinia rzecznika generalnego P. Mengozziego w sprawie Komisja/Rada (C‑28/12, EU:C:2015:43), w której uznał on, że nie zasługuje na uwzględnienie argument, zgodnie z którym zasada głosowania przewidziana w art. 218 TFUE nie została naruszona, gdyż jednomyślność zawsze obejmuje kwalifikowaną większość głosów. Powołując się na wcześniejsze spostrzeżenie rzecznik generalnej E. Sharpston, rzecznik generalny P. Mengozzi wskazał, że „decyzja, co do której nikt nie wyraża sprzeciwu, niekoniecznie jest tym samym, co decyzja, na którą zgodę wyraża kwalifikowana większość, ponieważ treść decyzji, która zostałaby przyjęta kwalifikowaną większością głosów może wymagać złagodzenia, aby mogła zostać przyjęta jednomyślnie lub bez jakiegokolwiek sprzeciwu” (pkt 81). Zobacz podobnie opinia rzecznik generalnej E. Sharpston w sprawie Komisja/Rada (C‑114/12, EU:C:2014:224, pkt 189).
(
39
)	Jeśli chodzi o podobne rozumowanie, zob. wyrok z dnia 22 września 2016 r., Parlament/Rada (sprawy połączone C‑14/15 i C‑116/15, EU:C:2016:715, pkt 72).
(
40
)	Zobacz w szczególności wyrok z dnia 2 września 2021 r., Komisja/Rada (umowa z Armenią) (C‑180/20, EU:C:2021:658, pkt 62 i przytoczone tam orzecznictwo).
(
41
)	Zobacz w drodze analogii wyrok z dnia 2 września 2021 r., Komisja/Rada (umowa z Armenią) (C‑180/20, EU:C:2021:658, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo).