62015CJ0273
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla)
26 ta’ Mejju 2016 (
*1
)
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Agrikoltura — Fond Agrikolu Ewropew ta’ Gwida u Garanzija — Regolamenti (KE) Nru 1257/1999 u Nru 817/2004 — Għajnuna għall-iżvilupp rurali — Irkupru tal-pagament indebitu — Żieda fiż-żona ddikjarata tul il-perijodu ta’ impenn għal ħames snin lil hinn mil-limitu previst — Sostituzzjoni tal-impenn inizjali b’impenn ġdid — Nuqqas ta’ osservanza mill-benefiċjarju tal-obbligu tal-preżentata tal-applikazzjoni annwali għall-pagament tal-għajnuna — Leġiżlazzjoni nazzjonali li teħtieġ ir-rimbors tal-għajnuna kollha mħallsa matul numru ta’ snin — Prinċipju ta’ proporzjonalità — Artikoli 17 u 52 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea”
Fil-Kawża C‑273/15,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Augstākās tiesas Administratīvo lietu departaments (qorti suprema, dipartiment għall-dffarijiet amministrattivi, il-Latvja), permezz ta’ deċiżjoni tat-3 ta’ Ġunju 2015, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-8 ta’ Ġunju 2015, fil-proċedura
ZS “Ezernieki”
vs
Lauku atbalsta dienests,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla),
komposta minn D. Šváby, President tal-Awla, J. Malenovský u M. Vilaras (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Campos Sánchez-Bordona,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal ZS “Ezernieki”, minn A. Martuzāns,
—
għall-Gvern Latvjan, minn I. Kalniņš u G. Bambāne, bħala aġenti,
—
għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Sauka u J. Aquilina, bħala aġenti,
wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/1999, tas-17 ta’ Mejju 1999, dwar is-sostenn għal żvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Gwida u Garanzija (FAEGG) u jemenda u jħassar ċerti Regolamenti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 25, p. 391), kif emendat permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1783/2003, tad-29 ta’ Settembru 2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 40, p. 338) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1257/1999”), tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 817/2004, tad-29 ta’ April 2004, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/1999 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 46, p. 87 u r-rettifika ĠU 2004, L 231, p. 24), tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 796/2004, tal-21 ta’ April 2004, li jippreskrivi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni ta’ konformità, modulazzjoni u amministrazzjoni integrata u sistema ta’ kontroll kif hemm provvediment dwarhom fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1782/2003 [tad-29 ta’ Settembru 2003], li jistabbilixi regoli komuni għal skemi ta’ sostenn dirett taħt il-politika agrikola komuni u li jistabbilixi ċerti skemi ta’ sostenn għall-bdiewa (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 44, p. 243 ), kif ukoll tal-Artikoli 17 u 52 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn ZS “Ezernieki” (iktar ’il quddiem “Ezernieki”), azjenda agrikola, u Lauku atbalsta dienests (servizz ta’ sostenn rurali, Latvja), dwar ir-rimbors tat-totalità ta’ għajnuna agroambjentali li kienet ingħatat lilha mill-awtoritajiet Latvjani tul il-perijodu ta’ impenn għal ħames snin, minħabba fin-nuqqas ta’ osservanza tal-kundizzjonijiet kollha tal-għoti tal-imsemmija għajnuna.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament Nru 1257/1999
3
Ir-Regolament Nru 1257/1999 jistabbilixxi, konformement mal-Artikolu 1 tiegħu, il-qafas ta’ sostenn tal-Komunità għal żvilupp rurali sostenibbli. Taħt il-Kapitolu VI tat-Titolu II ta’ dan ir-regolament, intitolat “Agri-ambjent u welfare ta’ l-annimali”, l-Artikolu 22 tiegħu jipprovdi:
“Is-sostenn għal metodui agrikoli maħsuba biex jipproteġu l-ambjent, iżommu l-kampanja (agri-ambjent) jew itejbu l-welfare ta’ l-annimali għandu jikkontribwixxi biex jinkisbu l-għanijiet tal-politika tal-Komunità fir-rigward ta’ l-agrikoltura, l-ambjent u l-welfare ta’ l-annimali tar-razzett.
[...]”
4
L-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 1257/1999 jipprovdi:
“1.   Is-sostenn għandu jingħata lil bdiewa li jagħtu impenn agri-ambjentali jew tal-welfare ta’ l-annimali għal ta’ l-anqas ħames snin. Fejn meħtieġ, jista’ jiġi stabbilit perjodu itwal għal tipi partikolari ta’ impenn minħabba l-effetti tagħhom fuq l-ambjent jew il-welfare ta’ l-annimali.
2.   L-impenn agri-ambjentali u tal-welfare ta’ l-annimali għandu jinvolvi aktar mill-applikazzjoni tal-prattika normali tajba tal-biedja inkluża prattika tajba għat-trobbija ta’ l-annimali.
Huma għandhom jipprovdu għal servizzi li ma humiex ipprovduti minn miżuri oħra ta’ sostenn bħal sostenn tas-suq jew allowances kompensatorji.”
5
L-Artikolu 24 ta’dan ir-regolament huwa fformulat kif ġej:
“1.   Is-sostenn fir-rigward ta’ l-impenn agri-ambjentali jew tal-welfare ta’ l-annimali għandu jingħata ta’ kull sena u jiġi kkalkolat fuq il-bażi ta’:
a)
dħul mitluf,
b)
spejjeż addizzjonali li jirriżultaw mill-impenn mogħti, u
(ċ)
il-ħtieġa li jiġi pprovdut inċentiv.
Ma għandux jingħata kont ta’ l-ispejjeż relatati ma’ l-investiment meta jiġi kkalkolat il-livell tas-sostenn ta’ kull sena. In-nefqiet għal investimenti mhux remunerattivi li huma meħtieġa għall-konformità ma’ l-impenn jista’ jingħata kont tagħhom fil-kalkolazzjoni tal-livell ta’ sostenn ta’ kull sena.
2.   L-ammonti massimi għal kull sena eliġibbli għas-sostenn tal-Komunità huma preskritti fl-Anness. Fejn is-sostenn jiġi kkalkolat fuq il-bażi ta’ żona, dawn l-ammonti għandhom ikunu bbażati fuq dik iż-żona ta’ l-azjenda li għaliha japplika l-impenn agri-ambjentali”.
6
L-Artikolu 37(4) tar-Regolament Nru 1257/1999 jipprovdi:
“Stati Membri jistgħu jeżiġu iżjed jew aktar kondizzjonijiet restrittivi għall-għoti ta’ sostenn mill-Komunità għal żvilupp rurali basta li dawk il-kondizzjonijiet ikunu konsistenti ma’ l-oġġettivi u mal-ħtiġiet ipprovduti f’dan ir-Regolament.”
7
Skont l-Artikolu 93(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005, tal-20 ta’ Settembru 2005, dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti L 286 M, p. 26), ir-Regolament Nru 1257/1999 tħassar b’effett mill-1 ta’ Jannar 2007, iżda jibqa’ japplika għall-azzjonijiet li l-Kummissjoni Ewropea tapprova bis-saħħa tal-imsemmi regolament qabel din id-data.
Ir-Regolament Nru 817/2004
8
Taħt is-Sezzjoni 11 tal-Kapitolu I tar-Regolament Nru 817/2004, intitolat “Miżuri ta’ żvilupp rurali”, l-Artikolu 37 ta’ dan ir-regolament jistabbilixxi:
“1   Meta benefiċjarju jżid id-daqs taż-żona tal-qasam matul il-perijodu li dwaru jkun ingħata impenn bħala kondizzjoni għall-għoti ta’ l-appoġġ regoli, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu għall-impenn li jkun estiż sabiex ikopri ż-żona addizzjonali għall-kumplament tal-perijodu ta’ l-impenn bi qbil mal-paragrafu 2, jew li l-impenn oriġinali jkun mibdul b’wieħed ġdid bi qbil mal-paragrafu 3.
Dispożizzjoni tista’ wkoll issir għal tali tibdil fil-każi ta’ meta ż-żona koperta minn impenn tkun fi ħdan il-qasam estiż.
2.   L-estenzjoni referuta fil-paragrafu 1 tista’ tkun mogħtija biss skond dawn il-kondizzjonijiet li ġejjin:
a)
ikun ta’ benefiċċju mingħajr ebda dubbju għall-miżura ikkonċernata;
b)
tkun ġustifikata fit-termini tan-natura tal-impenn, tat-tul tal-kumplament tal-perijodu u tad-daqs taż-żona addizzjonali;
ċ)
ma tkunx tfixkel l-effettività tal-verifiki sabiex tassigura l-konformità mal-kondizzjonijiet għall-għoti ta’ l-għajnuna.
Id-daqs taż-żona addizzjonali referuta fi (b) għandha tkun sinifikament anqas miż-żona oriġinali u mhux aktar minn żewġ ettari.
3.   L-impenn il-ġdid referut fil-paragrafu 1 għandu jkopri iż-żona ikkonċernata permezz tat-termini li jkunu mill-anqas stretti daqs dawk ta’ l-impenn oriġinali.”
9
Taħt is-Sezzjoni 6 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 817/2004, intitolat “Applikazzjonijiet, verifiki u penali”, l-Artikolu 66 ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“1.   L-applikazzjonijiet għall-appoġġ ta’ iżvilupp rurali għaż-żoni jew għall-annimali li jkunu ippreżentati separatament mill-applikazzjonijiet għall-għajnuna permezz ta’ l-Artikolu 6 tar-Regolament (KE) Nru 2419/2001 [tal-Kummissjoni, tal-11 ta’ Diċembru 2001, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni ta’ l-amministrazzjoni integrata u s-sistema ta’ kontroll għal ċerti skemi ta’ għajnuna tal-Komunità permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 3508/92 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 34, p. 308)] għandhom jindikaw iż-żoni kollha u l-annimali fl-oqsma, li huma relevanti għall-verifika ta’ l-applikazzjonijiet skond il-miżura f’dak il-każ, inklużi dawk li dwarhom l-ebda appoġġ ma jkun ġie mitlub.
2.   Meta miżura għall-appoġġ tal-iżvilupp rurali tkun tirrigwardja liż-żoni, il-medded ta’ art għandhom ikunu identifikati individwalment. Matul il-perijodu kopert bl-impenn, il-medded ta’ l-art li jirċievu appoġġ ma jistgħux ikunu mibdula apparti milli f’każi speċifiċi li hemm provvediment dwarhom fid-dokument tal-programmizzar.
3.   Meta applikazzjoni għall-pagament tkun inkluża ma’ applikazzjoni għall-pagament taż-żona fil-kuntest ta’ l-amministrazzjoni integrata u tas-sistema tal-kontroll, l-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-medded ta’ l-art koperti bl-applikazzjonijiet għall-appoġġ tal-iżvilupp rurali għandhom ikunu iddikjarati separatament.
4.   L-annimali u l-medded ta’ l-art għandhom ikunu identifikati bi qbil ma’ l-Artikoli 18 u 20 tar-Regolament (KEE) Nru 1782/2003.
5.   Meta appoġġ ikunu multi-annwali, il-pagamenti sussegwenti għal dak magħmul fis-sena li fiha l-applikazzjoni tkun ġiet ippreżentatha għandhom isiru b’reazzjoni ta’ applikazzjoni annwali għall-pagament, apparti minn meta l-Istat Membru jkun introduċa proċedura effettiva ta’ verifika annwali kif referut fl-Artikolu 67(1) ta’ dan ir-regolament.”
10
L-Artikolu 67 tar-Regolament Nru 817/2004 jipprovdi:
“1.   Applikazzjonijiet inizjali għas-sħubija fi skema u l-applikazzjonijiet sussegwenti għall-pagament għandhom ikunu verifikati f’manjera li tassigura verifika effettiva tal-konformità mal-kondizzjonijiet għall-għoti ta’ l-appoġġ.
L-Istati Membri għandhom jiddefinixxu metodu xierqa u meżżi għall-verifika ta’ kull miżura ta’ appoġġ kif ukoll il-persuni li jkunu suġġetti għall-verifiki.
Fil-każi xierqa kollha, l-Istati Membri għandhom jagħmlu użu mill-amministrazzjoni ntegrata u s-sistema ta’ kontroll stabbilita bir-Regolament (KE) Nru 1782/2003.
2.   Il-verifiki għandhom jikkonsistu kemm minn verifiki amministrattiv u wkoll fuq il-post.”
11
L-Artikolu 71(2) tar-Regolament Nru 817/2004 jipprovdi:
“Fil-każ ta’ pagament mhux mistħoqq, il-benefiċjarji fil-miżura tal-iżvilupp rurali għandu jkun taħt obbligu li jħallas lura l-ammont ikkonċernat bi qbil ma’ l-Artikolu 49 tar-Regolament (KE) Nru 2419/2001.”
12
Skont l-Artikolu 64 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1974/2006, tal-15 ta’ Diċembru 2006, li jistabbilixxi regoli ddettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 dwar l-appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, L 322M, p. 305), ir-Regolament Nru 817/2004 tħassar b’effett mill-1 ta’ Jannar 2007, iżda jibqa’ japplika għall-miżuri approvati qabel din id-data bis-saħħa tar-Regolament Nru 1257/1999.
Ir-Regolament Nru 796/2004
13
Ir-Regolament Nru 796/2004 ħassar ir-Regolament Nru 2419/2001. Skont ir-Regolament Nru 796/2004, dan japplika għall-applikazzjonijiet għall-għajnuna ppreżentati għas-snin tas-suq jew għall-perijodi ta’ primjums li jibdew mill-1 ta’ Jannar 2005 u r-riferimenti għar-Regolament Nru 2419/2001 għandhom jinftiehmu bħala riferimenti għar-Regolament Nru 796/2004.
14
Sa fejn, skont it-tabella ta’ korrelazzjoni li tidher fl-Anness III tar-Regolament Nru 796/2004, l-Artikolu 49 tar-Regolament Nru°2419/2001 jikkorrispondi għall-Artikolu 73 tar-Regolament Nru 796/2004, ir-riferiment għall-Artikolu 71(2) tar-Regolament Nru°817/2004 sar jirreferi għall-Artikolu 73 tar-Regolament Nru 796/2004.
15
L-Artikolu 73 tar-Regolament Nru 796/2004 huwa fformulat kif ġej:
“1.   Jekk isir ħlas indebitu, il-bidwi għandu jħallas lura l-ammont in kwistjoni miżjud b’mgħax kalkolat skond il-paragrafu 3.
[...]
3.   L-imgħax għandu jiġi kalkolat għall-perjodu li jiddekorri bejn in-notifikazzjoni tal-obbligu tal-ħlas lura lill-bidwi u jew il-ħlas lura jew it-tnaqqis.
Ir-rata ta’ mgħax applikabbli għandha tiġi kalkolata skond il-liġi nazzjonali iżda ma għandhiex tkun aktar baxxa mir-rata ta’ mgħax applikabbli għall-irkupru ta’ ammonti taħt id-dispożizzjonijiet nazzjonali.
4.   L-obbligu tal-ħlas lura msemmi fil-paragrafu 1 ma għandux jgħodd jekk il-ħlas ikun sar bi żball tal-awtorità kompetenti jew ta’ xi awtorità oħra u jekk l-iżball ma setgħax jiġi raġonevolment skopert mill-bidwi.
Iżda, fejn l-iżball jirrelata ma’ elementi fattwali relevanti għall-kalkolazzjoni tal-ħlas konċernat, l-ewwel subparagrafu għandu jgħodd biss jekk id-deċiżjoni biex jiġi rkuprat ma kienitx notifikata fi żmien 12-il xahar mill-ħlas.
5.   L-obbligu tal-ħlas imsemmi fil-paragrafu 1 ma għandux jgħodd jekk il-perjodu li jiddekorri bejn id-data tal-ħlas tal-għajnuna u dik tal-ewwel notifikazzjoni tal-benefiċjarju mill-awtorità kompetenti dwar in-natura ndebita tal-ħlas konċernat ikun aktar minn għaxar [snin].
Iżda, l-perjodu msemmi fl-ewwel subparagrafu għandu jiġi limitat għal erba’ snin jekk il-benefiċjarju jkun aġixxa in bona fede.
[...]”
Id-dritt tal-Latvja
16
L-Artikolu 53 tal-Ministru kabineta noteikumi Nr. 221 “Kārtība, kādā tiek piešķirts valsts un Eiropas Savienibas atbalsts lauksaimniecībai un lauku attīstibai” (digriet Nru 221 tal-Kunsill tal-Ministri dwar il-proċedura li permezz tagħha għajnuna tal-Istat u tal-Unjoni Ewropea tingħata għall-agrikoltura u għall-iżvilupp rurali), tal-21 ta’ Marzu 2006, fis-seħħ sat-28 ta’ April 2007 (iktar ’il quddiem id-“digriet Nru 221”), jipprovdi li, meta bidwi jitlob għall-pagamenti previsti fl-imsemmi digriet bħal għajnuna agroambjentali, l-impenji jinħolqu mill-jum meta huwa jippreżenta t-talba quddiem is-servizz ta’ sostenn rurali. L-Artikolu 24 tad-digriet Nru 221 jipprovdi li l-bidwi jippreżenta t-talba dwar il-pagamenti għal għajnuna agroambjentali, flimkien mal-mappa tal-artijiet agrikoli mogħtija mis-servizzi ta’ sostenn rurali u li tindika ż-żona effettiva ta’ art agrikola użata qabel id-9 ta’ Ġunju tas-sena inkwistjoni, lis-servizz ta’ sostenn rurali.
17
L-Artikolu 55 tad-digriet Nru 221 jipprovdi li, jekk, fil-kuntest ta’ talba għal għajnuna agroambjentali, l-impenji huma estiżi, impenji ġodda jinħolqu għal ħames snin. Jekk, matul il-perijodu ta’ impenn kollu, l-impenji jiżdiedu sa 20 % iżda ma jaqbżux iż-żewġ ettari ta’ impenn inizjali, l-impenji eżistenti jiġu estiżi.
18
L-Artikolu 58 tad-digriet Nru 221 jipprovdi li, meta qiegħed jitlob għall-pagament tal-għajnuna agroambjentali, il-bidwi jimpenja lilu nnifsu sabiex jippreżenta kull sena lis-servizz ta’ sostenn rurali, matul il-perijodu kollu ta’ impenn għal ħames snin, talba għal għajnuna dwar il-miżuri ddikjarati, kif ukoll li ma jnaqqasx iż-żona ddikjarata u li ma jibdilx il-lok tagħha.
19
Fil-31 ta’ Marzu 2010 daħal fis-seħħ il-Ministru kabineta noteikumi Nr. 295 “Noteikumi par valsts un Eiropas Savienības lauku attīstības atbalsta piešķiršanu, administrēšanu un uzraudzību vides un lauku ainavas uzlabošanai” (digriet Nru°295 tal-Kunsill tal-Ministri dwar l-għoti, il-ġestjoni u l-kontroll tal-għajnuna mill-Istat u mill-Unjoni Ewropea għall-iżvilupp rurali bil-għan li jittejbu l-ambjent u l-pajsaġġ rurali), tat-23 ta’ Marzu 2010, fis-seħħ sal-20 ta’ April 2015 (iktar ’il quddiem id-“digriet Nru 295”). Dan id-digriet, kif ukoll id-digriet Nru 221, japplikaw għall-miżura “agroambjentali” implementata konformement mar-Regolament Nru 1257/1999. Skont it-termini tal-Artikolu 74 tad-digriet Nru 295, “l-impenji dwar iż-żona jew l-annimali fil-kuntest tal-attività msemmija fl-Artikolu 3 jibqgħu għaddejjin sal-aħħar tal-perijodu ta’ impenn konformement mad-digriet tal-Kunsill tal-Ministri Nru 1002 tat-30 ta’ Novembru 2004, dwar il-metodi ta’ implementazzjoni tal-programm “pjan ta’ żvilupp rurali tal-Latvja fid-dawl tat-twettieq tal-programm ta’ żvilupp rurali 2004-2006”.
20
L-Artikolu 76 tad-digriet Nru 295 jipprovdi li meta jitlob għall-għajnuna agroambjentali, l-applikant jippreżenta kull sena lis-servizz ta’ sostenn rurali, tul il-perijodu ta’ impenn ta’ ħames snin, talba. Huwa ma għandux id-dritt li jemenda l-lok taż-żona tal-impenji u lanqas li jnaqqas din iż-żona jew li jnaqqas in-numru ta’ annimali.
21
L-Artikolu 84 tad-digriet Nru 295 jipprovdi li jekk l-impenji jintemmu minħabba fin-nuqqas tat-talba annwali għall-għoti tal-għajnuna, emenda tal-lok taż-żona tal-impenji, tnaqqis taż-żona tal-impenji jew l-assenza ta’ notifika taż-żona tal-impenji għall-finijiet tal-għajnuna, il-benefiċjarju tal-għajnuna jirrimborsa l-għajnuna miksuba għaż-żona inkwistjoni. Jekk iż-żona tal-impenji tnaqqset fl-inizjattivi sussidjarji msemmija fl-imsemmi digriet, ir-rata medja ta’ pagament tal-għajnuna tas-sena inkwistjoni hija applikata għall-parti taż-żona ta’ impenn imnaqqas billi jiġi diviż l-ammont tal-għajnuna pperċepit mill-attività sussidjarja inkwistjoni biż-żona tal-impenji.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
22
Fl-2005, Ezernieki nnotifikat 10.20 ettari ta’ art agrikola għall-finijiet ta’ kisba ta’ għajnuna għall-iżvilupp tal-agrikoltura bijoloġika fil-kuntest tal-miżura agroambjentali prevista mir-Regolament Nru 1257/1999. Fl-2006, hija nnotifikat, għall-finijiet tal-kisba tal-istess għajnuna, żona miżjuda b’2.30 ettari, jiġifieri 12.50 ettari. Din iż-żieda kellha bħala effett li tibda perijodu ġdid ta’ impenn għal ħames snin. Fl-2010, hija ppreżentat talba għal pagament skont iż-żona. Hija, min-naħa l-oħra, ma ppreżentatx talba fid-dawl tal-għoti tal-għajnuna agroambjentali, peress li qieset li l-perijodu ta’ impenn għal ħames snin kien spiċċa.
23
Is-servizz ta’ sostenn rurali adotta, fid-9 ta’ Awwissu 2011, deċiżjoni li timponi fuq Ezernieki r-rimbors tal-għajnuna agroambjentali kollha għall-ammont massimu ta’ 3390.04 lats Latvjani (LVL) (madwar EUR 4800). Din id-deċiżjoni kienet ibbażata fuq il-fatt li, billi ġiet innotifikata fl-2006 żona miżjuda għall-finijiet tal-għajnuna agroambjentali, l-impenn inizjali kellu jitqies bħala li ġie ssostitwit b’impenn ġdid ta’ bejn l-2006 u l-2010. Issa, meta hija ma talbitx għall-ħlas tal-imsemmija għajnuna fl-2010, hija kienet itterminat il-perijodu ta’ impenn, hekk li kellha tirrimborsa l-għajnuna pperċepita preċedentement.
24
Ezernieki ppreżentat rikors intiż għall-annullament tal-imsemmija deċiżjoni quddiem l-administratīvā rajona tiesa (tribunal amministrattiv tad-distrett, il-Latvja), li ġie milqugħ.
25
Wara appell li tressaq mis-servizz ta’ sostenn rurali, l-Administratīvā apgabaltiesa (qorti amministrattiva reġjonali, il-Latvja) ċaħdet ir-rikors tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali. Din il-qorti, fil-fatt, qieset, minn naħa, li ż-żieda fl-2006 ta’ 2.30 ettari taż-żona nnotifikata għall-finijiet tal-kisba tal-għajnuna kienet ħolqot impenji ġodda għal Ezernieki dwar iż-żona kollha matul ħames snin, konformement mal-Artikolu 55 tad-digriet Nru 221. Hija ddeċidiet, min-naħa l-oħra, li l-assenza ta’ preżentazzjoni tat-talba annwali għall-għoti tal-għajnuna fl-2010 kienet wasslet għall-waqfien tal-impenji, fatt li kien jimplika l-obbligu ta’ rimbors għal għajnuna ppreċepita għaż-żona kkonċernata.
26
Ezernieki ppreżentat quddiem il-qorti tar-rinviju appell fil-kassazzjoni kontra s-sentenza mogħtija mill-Administratīvā apgabaltiesa (qorti amministrattiva reġjonali).
27
Il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar il-konformità mad-dritt tal-Unjoni tal-obbligu għal rimbors tal-għajnuna pperċepita, hekk kif impost fil-kawża prinċipali mil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Hija tqis, essenzjalment, li l-obbligu għall-benefiċjarju li jirrimborsa t-totalità tal-għajnuna pperċepita jista’ jkun sproporzjonat, sa fejn huwa osserva l-impenji msemmija fir-rigward tal-parti l-kbira taż-żona u sempliċement naqas bi żball milli jiddikjara ż-żona emendata. Hija tenfasizza li l-kawża miġjuba quddiemha tippreżenta l-partikolaritajiet segwenti, jiġifieri ż-żona ġiet miżjuda mit-tieni sena tal-impenji inizjali, iż-żieda teċċedi biss b’ 0.3 ettari l-limitu awtorizzat ta’ 2 ettari u l-impenji ġew osservati matul il-perijodu ta’ ħames snin għal dak li jirrigwarda iż-żona ta’ 10.20 ettari inizjalment iddikjarati.
28
Peress li qieset li s-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali tiddependi mill-interpretazzjoni tar-Regolamenti (KE) Nru 1257/1999, Nru 817/2004 u Nru 796/2004 kif ukoll tal-Artikoli 17 u 52 tal-Karta, l-Augstākās tiesas Administratīvo lietu departaments (qorti suprema, dipartiment għall-affarijiet amministrattivi, il-Latvja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
L-estensjoni [applikazzjoni] tal-konsegwenzi legali previsti fl-Artikolu 71(2) tar-Regolament Nru 817/2004 għall-għajnuna agroambjentali mogħtija għal parti minn superfiċi [żona] inizjalment iddikjarata li fir-rigward tagħha l-kundizzjonijiet għall-għoti tal-għajnuna ġew issodisfatti għal ħames snin hija kompatibbli mal-għan tar-Regolamenti Nru 1257/[19]99 u Nru 817/2004 u mal-prinċipju ta’ proporzjonalità?
2)
L-Artikolu 17 tal-Karta [tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea], moqri flimkien mal-Artikolu 52 tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-estensjoni [applikazzjoni] tal-konsegwenzi legali previsti fl-Artikolu 71(2) tar-Regolament Nru 817/2004 għall-għajnuna agroambjentali mogħtija għal parti minn superfiċi [żona] li fir-rigward tagħha l-kundizzjonijiet għall-għoti tal-għajnuna ġew issodisfatti għal ħames snin hija kompatibbli ma’ dawn id-dispożizzjonijiet?
3)
L-Artikolu 52 tal-Karta [tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea] għandu jiġi interpretat fis-sens li jippermetti li ssir deroga mill-applikazzjoni tal-konsegwenzi legali li ġew reżi obbligatorji minn regolament u mid-dispożizzjonijiet adottati minn Stat Membru skont dan ir-regolament jekk, f’każ partikolari, ikunu jeżistu ċirkustanzi partikolari li fil-kuntest tagħhom il-limitazzjoni inkwistjoni għandha titqies li hija sproporzjonata?
4)
Fid-dawl tal-għan tar-Regolamenti Nru 1257/[19]99 u Nru 817/2004 u tal-limiti imposti minn dawn ir-regolamenti għall-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Istati Membri, huwa aċċettabbli għall-qorti li ser tiddeċiedi fuq il-mertu li ma tapplikax kompletament l-Artikolu 84 tad-Digriet Nru 295 [tal-Kunsill tal-Ministri tat-23 ta’ Marzu 2010“dwar l-għoti, il-ġestjoni u l-kontroll tal-għajnuna mill-Istat u mill-Unjoni Ewropea għall-iżvilupp rurali bil-għan li jittejbu l-ambjent u l-pajsaġġ rurali”], li huwa dispożizzjoni li tirrigwarda r-rimbors tal-għajnuna, jekk, f’ċirkustanzi partikolari, l-applikazzjoni tiegħu tirriżulta li tmur kontra l-prinċipju ta’ proporzjonalità kif interpretat fl-ordinament ġuridiku tal-Istat Membru?”
Fuq id-domandi preliminari
29
Permezz tal-erba’ domandi tagħha, li huwa xieraq li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk l-Artikolu 71(2) tar-Regolament Nru 817/2004 għandux, fid-dawl tal-għan tar-Regolamenti Nru 1257/1999 u Nru 817/2004, tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u tal-Artikoli 17 u 52 tal-Karta, jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi li l-benefiċjarju ta’ għajnuna mogħtija bħala korrispettiv għall-impenji tiegħu agroambjentali li jirrigwardaw numru ta’ snin huwa obbligat li jirrimborsa l-għajnuna kollha diġà mħallsa, minħabba l-fatt li ma ppreżentax talba annwali għall-pagament ta’ din l-għajnuna għall-aħħar sena tal-perijodu ta’ ħames snin tal-impenji tiegħu, meta, min-naħa, dan il-perijodu ta’ ħames snin ġie ssostitwit għal wieħed preċedenti minħabba fiż-żieda taż-żona tal-azjenda u li, min-naħa l-oħra, dan il-benefiċjarju ma waqafx jissodisfa l-obbligi tiegħu dwar l-użu taż-żona ddikjarata qabel din iż-żieda.
30
Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-Artikoli 22 sa 24 tar-Regolament Nru 1257/1999 jiddefinixxu l-kundizzjonijiet ġenerali għall-għoti ta’ sostenn mogħtija lill-metodi ta’ produzzjoni agrikola maħsuba, b’mod partikolari, għall-manutenzjoni tal-ispazju naturali. Minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li l-għajnuna agroambjentali hija kkaratterizzata mill-impenn għal ħames snin li l-bdiewa kkonċernati jassumu sabiex jipprattikaw agrikoltura li tirrispetta l-ambjent. Bħala korrispettiv għall-impenji agroambjentali matul perijodu ta’ mill-inqas ħames snin, l-għajnuna tingħata kull sena mill-Istati skont it-telf ta’ dħul sostnut jew l-ispejjeż addizzjonali li jirriżultaw minnhom (sentenzi tal-4 ta’ Ġunju 2009, JK Otsa Talu, C‑241/07, EU:C:2009:337, punt 36; tal-24 ta’ Mejju 2012, Hehenberger, C‑188/11, EU:C:2012:312, punt 30, u tas-7 ta’ Frar 2013, Pusts, C‑454/11, EU:C:2013:64, punt 30).
31
L-Artikolu 66(5) tar-Regolament Nru 817/2004 jipprovdi barra minn hekk li, fil-każ ta’ sostenn multi-annwali, il-pagamenti sussegwenti għal dak magħmul fis-sena li fiha l-applikazzjoni tkun ġiet ippreżentata għandhom isiru b’reazzjoni ta’ applikazzjoni annwali għall-pagament ta’ sostenn, apparti minn meta l-Istat Membru jkun introduċa proċedura effettiva ta’ verifika annwali, kif imsemmi fl-Artikolu 67(1) ta’ dan ir-regolament. Minn dan l-Artikolu 66(5) jirriżulta li, minbarra l-eżistenza ta’ tali proċedura nazzjonali, l-ebda pagament ma jingħata lill-bdiewa jekk huma ma jippreżentawx applikazzjoni annwali għal pagament. Il-preżentazzjoni ta’ din l-applikazzjoni annwali għalhekk tikkostitwixxi kundizzjoni ta’ eliġibbiltà li tibbenefika lil għajnuna agroambjentali bbażata fuq l-imsemmija Artikoli 22 sa 24 (sentenza tas-7 ta’ Frar 2013, Pusts, C-454/11, EU:C:2013:64, punt 32).
32
L-importanza tal-preżentazzjoni ta’ applikazzjoni annwali għal pagament ta’ għajnuna agroambjentali hija wkoll enfasizzata fl-Artikolu 67(1) tar-Regolament Nru 817/2004, li jipprovdi, fir-rigward tas-sistema ta’ kontroll tas-sostenn multi-annwali għall-metodi ta’ produzzjoni agroambjentali, li l-kontrolli tal-applikazzjonijiet inizjali għal sħubija fi skema u applikazzjonijiet sussegwenti għal pagament isiru b’mod li jiżguraw il-verifika effettiva tal-osservanza tal-kundizzjonijiet mitluba għall-għoti tas-sostenn. B’dan il-mod, il-preżentazzjoni ta’ tali applikazzjoni annwali tippermetti l-verifika tal-osservanza tal-impenji agroambjentali assunti. Billi tibbaża lilha nnifisha fuq din l-applikazzjoni annwali, l-entità tal-pagamenti tista’ tivverifika effettivament kull sena jekk dawn l-impenji, fuq numru ta’ snin, humiex osservati kontinwament u, skont il-każ, tipproċedi għall-ħlas tal-għajnuna (sentenza tas-7 ta’ Frar 2013, Pusts, C-454/11, EU:C:2013:64, punt 33).
33
Barra minn hekk, l-Artikolu 37(1) u (2) tar-Regolament Nru 817/2004 jipprovdi li, meta, matul il-perijodu ta’ implementazzjoni ta’ impenn assunt bħala kundizzjoni għall-għoti ta’ sostenn, il-benefiċjarju ta’ għajnuna agroambjentali jżid iż-żona tal-użu tiegħu b’iktar minn żewġ ettari miż-żona inizjali, issir sostituzzjoni tal-impenn inizjali ta’ dan il-benefiċjarju b’impenn ġdid għal ħames snin. L-Artikolu 37(3) tal-imsemmi regolament, jipprovdi li dan l-impenn il-ġdid jirrigwarda ż-żona kollha rilevanti u li l-kundizzjonijiet tiegħu huma minn tal-inqas stretti daqs l-impenn inizjali.
34
Minn dan isegwi li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, sa fejn hija teħtieġ, minn naħa, skont waħda mill-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà għall-għoti ta’ għajnuna agroambjentali, li l-kandidat ta’ din l-għajnuna jiġi suġġett, matul il-perijodu kollu ta’ ħames snin ta’ impenn, għall-obbligu li jippreżenta applikazzjoni annwali ta’ pagament u li tipprovdi, min-naħa l-oħra, li perijodu ġdid ta’ impenn għal ħames snin jibda jiddekorri fil-każ ta’ żieda sostanzjali taż-żona ta’ użu li taqbeż b’żewġ ettari l-impenn inizjali, hija kompatibbli mad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni msemmija iktar ’il fuq.
35
Fil-kawża prinċipali, huwa stabbilit li l-benefiċjarju ma ppreżentax applikazzjoni għal għajnuna għall-aħħar sena tal-perijodu ta’ impenn għal ħames snin li beda jiddekorri miż-żieda taż-żona li kienet taqbeż iż-żona inizjali b’żewġ ettari. Ċertament, il-benefiċjarju kien jissodisfa l-kundizzjonijiet kollha għall-għoti tal-għajnuna għal dak li jirrigwarda ż-żona ta’ 10.20 ettari inizjalment iddikjarati.
36
Madankollu, għandu jitfakkar li, għal dak li jirrigwarda l-għajnuna agroambjentali kkaratterizzata minn impenn multi-annwali, il-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ sostenn għandhom jiġu osservati tul il-perijodu kollu ta’ impenn li għalih ingħatat din l-għajnuna (sentenzi tal-24 ta’ Mejju 2012, Hehenberger, C‑188/11, EU:C:2012:312, punt 34, u tas-7 ta’ Frar 2013, Pusts, C‑454/11, EU:C:2013:64, punt 35).
37
Għalhekk, jekk waħda minn dawn il-kundizzjonijiet għall-għoti tal-għajnuna agroambjentali, bħalma hija l-preżentazzjoni ta’ applikazzjoni annwali għal pagament tas-sostenn mitluba mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma tiġix osservata, anki jekk darba biss, tul il-perijodu kollu tal-proġett agroambjentali li għalih intrabat il-benefiċjarju ta’ din l-istess għajnuna, din l-għajnuna ma tistax tingħata (sentenza tas-7 ta’ Frar 2013, Pusts, C‑454/11, EU:C:2013:64, punt 35).
38
Issa, kif jirriżulta mill-Artikolu 37(3) tar-Regolament Nru 817/2004, minħabba fiż-żieda sostanzjali taż-żona għall-użu rilevanti u fil-bidu tal-perijodu l-ġdid ta’ impenn għal ħames snin, il-benefiċjarju huwa obbligat, għat-tul kollu ta’ dan il-perijodu, għall-osservanza tal-obbligi kollha li jirriżultaw minnu u dan għaż-żona kollha miżjuda matul il-ħames snin.
39
Barra minn hekk, għandu jiġi enfasizzat li l-osservanza tal-kundizzjonijiet għall-għoti tal-għajnuna agroambjentali tibqa’ r-responsabbiltà unika tal-persuna li tippreżenta l-applikazzjoni għall-għajnuna. Għal kuntrarju ta’ dak li ssostni r-rikorrenti fil-kawża prinċipali, mir-Regolamenti Nru 1257/1999 u Nru 817/2004 ma jirriżultax li l-awtoritajiet kompetenti għandhom obbligu ta’ informazzjoni dwar l-obbligu tagħha li tippreżenta l-applikazzjoni għall-għajnuna għall-aħħar sena tal-impenji tagħha.
40
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-osservanza parzjali biss, mill-benefiċjarju ta’ għajnuna mogħtija bħala korrispettiv għall-impenji tiegħu, tal-kundizzjonijiet għall-għoti inkwistjoni ma tistax tiġġustifika ż-żamma tal-ħlas tagħha.
41
Kif jirriżulta mill-Artikolu 71(2) tar-Regolament Nru 817/2004, li jirreferi għall-Artikolu 49 tar-Regolament Nru 2419/2001, li kien ġie ssostitwit bl-Artikolu 73 tar-Regolament Nru 796/2004, fil-każ ta’ esklużjoni mill-benefiċċju tal-għajnuna agroambjentali minħabba fin-nuqqas ta’ osservanza tal-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ din l-għajnuna, il-benefiċjarju tal-imsemmija għajnuna għandu l-obbligu li jirrimborsa t-totalità tal-ammonti diġà mħallsa relatati mal-għajnuna li l-benefiċċju tagħha ġie eskluż (sentenzi tal-24 ta’ Mejju 2012, Hehenberger, C‑188/11, EU:C:2012:312, punt 36, u tas-7 ta’ Frar 2013, Pusts, C‑454/11, EU:C:2013:64, punt 37).
42
L-għan tar-Regolamenti Nru 1257/1999 u Nru 817/2004, tal-prinċipju ta’ proporzjonalità kif ukoll tal-Artikoli 17 u 52 tal-Karta ma humiex ta’ natura li jikkontestaw din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 71(2) tar-Regolament Nru 817/2004.
43
Fil-fatt, qabel kollox, kif jirriżulta mill-punti 30 sa 33 ta’ din is-sentenza, l-għan tar-Regolamenti Nru 1257/1999 u Nru 817/2004 huwa l-protezzjoni tal-ambjent. L-ekonomija ġenerali tas-sistema stabbilita minnhom tibbaża lilha nnifisha fuq il-verifika effiċjenti tal-osservanza tal-impenji assunti għall-għoti tal-għajnuna agroambjentali u fuq l-implementazzjoni sostenibbli tal-miżuri agroambjentali fuq iż-żona ddikjarata kollha u dan tul il-perijodu kollu ta’ ħames snin ta’ impenn.
44
L-obbligu ta’ rimbors tal-għajnuna pperċepita mill-benefiċjarju, bħar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, li ma josservax il-kundizzjonijiet kollha għall-għoti tal-imsemmija għajnuna jservi għat-twettieq ta’ dan l-għan.
45
Sussegwentement għandu jiġi enfasizzat li, il-pagamenti annwali ta’ għajnuna ma jistgħux jitqiesu bħala definittivi, peress li l-għajnuna mogħtija b’dan il-mod tista’ tiġi rrimborsata mill-benefiċjarju fil-każ li ma josservax il-kundizzjonijiet kollha għall-ħlas tagħha tul il-perijodu kollu ta’ ħames snin u dan fir-rigward taż-żona ddikjarata kollha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-24 ta’ Mejju 2012, Hehenberger, C‑188/11, EU:C:2012:312, punt 34, kif ukoll tas-7 ta’ Frar 2013, Pusts, C‑454/11, EU:C:2013:64, punti 36 u 37).
46
Għalhekk, ma jistax jiġi oġġezzjonat li l-obbligu tar-rimbors tat-totalità tal-għajnuna mogħtija fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-kundizzjonijiet kollha għall-għoti tal-għajnuna inkwistjoni huwa sproporzjonat meta mqabbel mal-għan segwit minħabba li l-benefiċjarju kien osserva l-impenji assunti fir-rigward taż-żona inizjalment iddikjarata. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punt 41 ta’ din is-sentenza, in-nuqqas ta’ osservanza ta’ dawn il-kundizzjonijiet iwassal għall-għoti u għaż-żamma tal-benefiċċju tal-għajnuna inġustifikati u nieqsa minn bażi legali u dan fit-totalità tagħhom.
47
Fl-aħħar nett, għandu jiġi osservat li l-obbligu ta’ restituzzjoni ta’ għajnuna mogħtija indebitament minħabba fil-ksur ta’ kundizzjoni ta’ eliġibbiltà tagħha ma jistax jitqies bħala ksur tad-dritt għall-proprjetà, rikonoxxut fl-Artikolu 17 tal-Karta.
48
Fil-fatt, jirriżulta mill-formulazzjoni tal-Artikolu 71(2) tar-Regolament Nru 817/2004, skont liema l-għajnuna kkontestata ngħatat lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, li din tal-aħħar hija obbligata tirrimborsa din l-għajnuna fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-kundizzjonijiet li għalihom kien suġġett dan il-ħlas (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-24 ta’ Mejju 2012, Hehenberger, C‑188/11, EU:C:2012:312, punt 34, kif ukoll tsa-7 ta’ Frar 2013, Pusts, C‑454/11, EU:C:2013:64, punti 36 u 37).
49
F’dawn iċ-ċirkustanzi, benefiċjarju li għandu l-obbligu li jirrimborsa l-għajnuna indebitament ipperċepita, sempliċiment bħala konsegwenza ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-kundizzjonijiet tal-ħlas inkwistjoni tagħha, ma jistax jużufruwixxi mill-protezzjoni mogħtija mill-Artikolu 17 tal-Karta.
50
Sa fejn, f’dan il-kuntest, ma hemmx kwistjoni dwar il-limitazzjoni tal-eżerċizzju tad-dritt għall-proprjetà rikonoxxut mill-Karta, ma hemmx lok li jiġi analizzat l-obbligu ta’ rimbors tal-għajnuna msemmija iktar ’il fuq fid-dawl tal-Artikolu 52 tal-Karta.
51
F’dan il-kuntest, l-Artikolu 71(2) tar-Regolament Nru 817/2004, għandu, fid-dawl tal-għan tar-Regolamenti Nru 1257/1999 u Nru 817/2004, tal-prinċipju ta’ proporzjonalità kif ukoll tad-dritt għall-proprjetà msemmija fil-Karta, jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix dispożizzjonijiet tad-dritt Latvjan inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li jobbligaw lill-benefiċjarju fil-kawża prinċipali li jirrimborsa l-ammonti kollha tal-għajnuna agroambjentali li kienu mogħtija lilu indebitament.
52
Xorta jibqa’ l-fatt li l-qorti tar-rinviju tistaqsi, fil-kuntest tar-raba’ domanda, jekk huwiex possibbli li ma tiġix applikata l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, adottata konformement mad-dritt tal-Unjoni, jekk l-applikazzjoni tagħha tmur kontra l-prinċipju ta’ proporzjonalità, kif interpretat fl-ordinament ġuridiku nazzjonali tagħha.
53
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, skont il-prinċipju ta’ supremazija tad-dritt tal-Unjoni, ma jistax jiġi ammess li r-regoli tad-dritt nazzjonali, anki jekk ta’ ordni kostituzzjonali, jiksru l-unità u l-effiċjenza tad-dritt tal-Unjoni (sentenzi tas‑17 ta’ Diċembru 1970, Internationale Handelsgesellschaft, 11/70, EU:C:1970:114, punt 3; tat-13 ta’ Diċembru 1979, Hauer, 44/79, EU:C:1979:290, punt 14, kif ukoll tal-15 ta’ Jannar 2013, Križan et, C‑416/10, EU:C:2013:8, punt 70).
54
Fid-dawl tal-interpretazzjoni msemmija fil-punt 46 ta’ din is-sentenza dwar il-konformità tal-obbligu ta’ rimbors tal-għajnuna agroambjentali kollha mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali mad-dritt tal-Unjoni u, b’mod iktar partikolari, mal-prinċipju ta’ proporzjonalità, il-qorti nazzjonali ma tistax teskludi l-applikazzjoni tal-konsegwenzi legali previsti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali adottata konformement mad-dritt tal-Unjoni.
55
Deroga mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet konformi mad-dritt tal-Unjoni lanqas ma tista’ tiġi ammessa abbażi tal-kunċett ta’ “ekwità” li tirreferi wkoll għalih il-qorti tar-rinviju.
56
F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li hija ġurisprudenza stabbilita li, mingħajr ħsara għal każijiet partikolari espressament previsti mil-leġiżlatur tal-Unjoni, id-dritt tal-Unjoni ma jagħrafx il-prinċipju ġenerali tad-dritt skont liema regola fis-seħħ tad-dritt tal-Unjoni ma tistax tkun applikata mill-awtorità nazzjonali, meta din ir-regola twassal, għal persuna interessata, għal piż li l-leġiżlatur tal-Unjoni kien manifestament jipprova jevita li kieku kien ikkunsidra dan il-każ meta adotta r-regola (sentenza tas-26 ta’ Ottubru 2006, Koninklijke Coöperatie Cosun, C‑248/04, EU:C:2006:666, punt 63 u l-ġurisprudenza ċċitata). L-ekwità għalhekk ma tippermettix li ssir deroga mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni ħlief fil-każijiet previsti mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni jew fil-każ fejn il-leġiżlazzjoni stess tiġi ddikjarata invalida (sentenza tas-26 ta’ Ottubru 2006, Koninklijke Coöperatie Cosun, C‑248/04, EU:C:2006:666, punt 64 u l-ġurisprudenza ċċitata).
57
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li huwa xieraq li r-risposta għad-domandi għandha tkun li l-Artikolu 71(2) tar-Regolament Nru 817/2004 għandu, fid-dawl tal-għan tar-Regolamenti Nru 1257/1999 u Nru 817/2004, tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u tal-Artikoli 17 u 52 tal-Karta, jiġi interpretati fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi li l-benefiċjarju ta’ għajnuna mogħtija bħala korrispettiv għall-impenji tiegħu agroambjentali li jirrigwardaw numru ta’ snin huwa obbligat li jirrimborsa l-għajnuna kollha diġà mħallsa, minħabba l-fatt li ma ppreżentax talba annwali għall-pagament ta’ din l-għajnuna għall-aħħar sena tal-perijodu ta’ ħames snin tal-impenji tiegħu, meta, min-naħa, dan il-perijodu ta’ ħames snin ġie ssostitwit għal wieħed preċedenti minħabba fiż-żieda taż-żona tal-azjenda u li, min-naħa l-oħra, dan il-benefiċjarju ma waqafx jissodisfa l-obbligi tiegħu dwar l-użu taż-żona ddikjarata qabel din iż-żieda.
Fuq l-ispejjeż
58
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 71(2) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 817/2004, tad-29 ta’ April 2004, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/1999 dwar is-sostenn għal żvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Gwida u Garanzija (FAEGG), għandu, fid-dawl tal-għan tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/1999, tas-17 ta’ Mejju 1999, dwar is-sostenn għal żvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Gwida u Garanzija (FAEGG) u jemenda u jħassar ċerti Regolamenti, kif emendat permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1783/2003, tad-29 ta’ Settembru 2003 u tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 817/2004, tal-prinċipju ta’ proporzjonalità u tal-Artikoli 17 u 52 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, jiġi interpretati fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi li l-benefiċjarju ta’ għajnuna mogħtija bħala korrispettiv għall-impenji tiegħu agroambjentali li jirrigwardaw numru ta’ snin huwa obbligat li jirrimborsa l-għajnuna kollha diġà mħallsa, minħabba l-fatt li ma ppreżentax talba annwali għall-pagament ta’ din l-għajnuna għall-aħħar sena tal-perijodu ta’ ħames snin tal-impenji tiegħu, meta, min-naħa, dan il-perijodu ta’ ħames snin ġie ssostitwit għal wieħed preċedenti minħabba fiż-żieda taż-żona tal-azjenda u li, min-naħa l-oħra, dan il-benefiċjarju ma waqafx jissodisfa l-obbligi tiegħu dwar l-użu taż-żona ddikjarata qabel din iż-żieda.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Latvjan.