62016TJ0903_RES
Υπόθεση T‑903/16
RE
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (ένατο πενταμελές τμήμα) της 14ης Φεβρουαρίου 2019
«Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα – Προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων αυτών – Δικαίωμα προσβάσεως στα εν λόγω δεδομένα – Κανονισμός (ΕΚ) 45/2001 – Άρνηση παροχής προσβάσεως – Προσφυγή ακυρώσεως – Επιστολή που παραπέμπει σε προηγούμενη μερική άρνηση προσβάσεως, χωρίς να διενεργείται επανεξέταση – Έννοια της δεκτικής προσφυγής πράξεως κατά το άρθρο 263 ΣΛΕΕ – Έννοια της αμιγώς επιβεβαιωτικής πράξεως – Δυνατότητα εφαρμογής στον τομέα της προσβάσεως σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα – Νέα και ουσιώδη πραγματικά περιστατικά – Έννομο συμφέρον – Παραδεκτό – Υποχρέωση αιτιολογήσεως»
Θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα – Κανονισμός 45/2001 – Δικαίωμα ενός προσώπου να αποκτήσει πρόσβαση στα δεδομένα που το αφορούν – Υποβολή νέας αιτήσεως προσβάσεως σε δεδομένα μετά την άρνηση παροχής προσβάσεως στα δεδομένα αυτά – Υποχρέωση του οργάνου να εξετάσει αν η προηγούμενη άρνηση παροχής προσβάσεως είναι δικαιολογημένη – Πράξη εκδιδόμενη κατόπιν της επανεξετάσεως αυτής αποτελεί πράξη δεκτική προσφυγής ακυρώσεως – Δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αμιγώς επιβεβαιωτική
(Άρθρο 263 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 7 και 8 § 1· κανονισμός 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 13, στοιχείο γʹ, και 20 § 1)
(βλ. σκέψεις 45-52)
Θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα – Κανονισμός 45/2001 – Δικαίωμα ενός προσώπου να αποκτήσει πρόσβαση στα δεδομένα που το αφορούν – Υποβολή νέας αιτήσεως προσβάσεως σε δεδομένα μετά την άρνηση παροχής προσβάσεως στα δεδομένα αυτά – Υποχρέωση του οργάνου να εξετάσει αν η προηγούμενη άρνηση παροχής προσβάσεως είναι δικαιολογημένη – Επέλευση νέων και ουσιωδών πραγματικών περιστατικών που δικαιολογούν επανεξέταση – Έλλειψη μνείας των νέων πραγματικών περιστατικών στη νέα αίτηση προσβάσεως – Δεν ασκεί επιρροή
(Κανονισμός 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 13 και 20 § 1, στοιχεία αʹ και γʹ)
(βλ. σκέψεις 56-62)
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Προϋποθέσεις παραδεκτού – Έννομο συμφέρον –Προσφυγή ικανή να ωφελήσει τον προσφεύγοντα
(Άρθρο 263 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 66)
Θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα – Κανονισμός 45/2001 – Δικαίωμα ενός προσώπου να αποκτήσει πρόσβαση στα δεδομένα που το αφορούν – Προσφυγή ακυρώσεως που βάλλει κατά της αρνήσεως να παρασχεθεί στο υποκείμενο των δεδομένων πρόσβαση στα δεδομένα που το αφορούν – Έννομο συμφέρον – Υποκείμενο των δεδομένων που είχε ήδη αποκτήσει πρόσβαση στο σύνολο ή σε μέρος των εν λόγω δεδομένων – Δεν ασκεί επιρροή
(Άρθρο 263 ΣΛΕΕ· κανονισμός 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 13)
(βλ. σκέψεις 69-71)
Θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα – Κανονισμός 45/2001 – Δικαίωμα ενός προσώπου να αποκτήσει πρόσβαση στα δεδομένα που το αφορούν – Άρνηση παροχής προσβάσεως – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο – Παραπομπή σε προηγούμενη άρνηση παροχής προσβάσεως, χωρίς να διενεργείται επανεξέταση – Ανεπαρκής αιτιολογία
(Άρθρο 296 ΣΛΕΕ· κανονισμός 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρα 13 και 20 §§ 1, στοιχεία aʹ και γʹ, και 3)
(βλ. σκέψεις 75-82)
Σύνοψη
Με την απόφαση RE κατά Επιτροπής (T‑903/16), η οποία εκδόθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 2019, το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε επί προσφυγής υπαλλήλου της Επιτροπής με αίτημα την ακύρωση υπηρεσιακού σημειώματος που απορρίπτει αίτηση για πρόσβαση σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα. Εν προκειμένω, η Διεύθυνση Ασφάλειας της Επιτροπής (
1
) κίνησε διοικητική έρευνα σχετικά με τον προσφεύγοντα. Η Διεύθυνση αυτή απέρριψε με το προσβαλλόμενο υπηρεσιακό σημείωμα την αίτηση του προσφεύγοντος με την οποία ζητήθηκε πρόσβαση στα προσωπικού χαρακτήρα δεδομένα του βάσει του κανονισμού 45/2001 (
2
). Η Επιτροπή υποστήριξε, μεταξύ άλλων, ότι, αφενός, το εν λόγω υπηρεσιακό σημείωμα συνιστά πράξη αμιγώς επιβεβαιωτική μιας προηγούμενης αρνήσεως παροχής προσβάσεως στα δεδομένα αυτά, η οποία δεν προσβλήθηκε από τον προσφεύγοντα εντός της προθεσμίας για την άσκηση ένδικης προσφυγής, και ότι, αφετέρου, ο προσφεύγων δεν είχε έννομο συμφέρον να ασκήσει προσφυγή κατά του εν λόγω υπηρεσιακού σημειώματος, καθόσον το σημείωμα αυτό αφορά δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα στα οποία ο προσφεύγων είχε ήδη αποκτήσει πρόσβαση.
Όσον αφορά το παραδεκτό των ακυρωτικών αιτημάτων, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, πρώτον, ότι, στο πλαίσιο του κανονισμού 45/2001, ένα πρόσωπο μπορεί, ανά πάσα στιγμή, να υποβάλει νέα αίτηση προσβάσεως αφορώσα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα ως προς τα οποία του έχει αντιταχθεί προηγουμένως άρνηση παροχής προσβάσεως. Μια τέτοια αίτηση υποχρεώνει το οικείο θεσμικό όργανο να εξετάσει αν η προηγούμενη άρνηση παροχής προσβάσεως εξακολουθεί να είναι δικαιολογημένη. Κατά συνέπεια, μια νέα εξέταση, που κατατείνει στο να ελεγχθεί αν μια προγενεστέρως διατυπωθείσα άρνηση προσβάσεως σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα εξακολουθεί να είναι δικαιολογημένη, καταλήγει στην έκδοση πράξεως η οποία δεν είναι αμιγώς επιβεβαιωτική της προηγούμενης πράξεως, αλλά αποτελεί πράξη δεκτική προσφυγής ακυρώσεως. Πράγματι, από το άρθρο 13, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 45/2001, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα στο υποκείμενο των δεδομένων να έχει πρόσβαση «ανά πάσα στιγμή» στα προσωπικού χαρακτήρα δεδομένα του, προκύπτει, αφενός, ότι το πρόσωπο αυτό έχει δικαίωμα συνεχούς και πάγιας προσβάσεως στα εν λόγω δεδομένα. Αφετέρου, οι εξαιρέσεις και οι περιορισμοί ως προς το εν λόγω δικαίωμα προσβάσεως που προβλέπει το άρθρο 20, παράγραφος 1, του κανονισμού 45/2001 μπορούν να εφαρμόζονται μόνο για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο εξακολουθούν να είναι αναγκαίοι. Εξάλλου, στον τομέα της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η πραγματική και νομική κατάσταση του υποκειμένου των δεδομένων είναι, εκ της φύσεώς της, εξελισσόμενη, λαμβανομένου υπόψη ότι η απλή παρέλευση του χρόνου ενδέχεται να καταστήσει περιττή, ακόμη δε και παράνομη, μια επεξεργασία που προηγουμένως δεν είχε τέτοιο χαρακτήρα.
Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι καμία διάταξη του κανονισμού 45/2001 δεν επιβάλλει στο υποκείμενο των δεδομένων να αιτιολογήσει ή να δικαιολογήσει την αίτησή του για πρόσβαση στα προσωπικού χαρακτήρα δεδομένα του. Επομένως, στον τομέα της προσβάσεως στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, ο προσφεύγων μπορεί να επικαλεσθεί την επέλευση νέων και ουσιωδών πραγματικών περιστατικών που δικαιολογούν νέα εξέταση, ακόμη και όταν έχει παραλείψει να μνημονεύσει τα εν λόγω πραγματικά περιστατικά στην αίτησή του. Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, καθ’ o μέρος οι λόγοι στους οποίους στηρίζεται η προηγούμενη άρνηση προσβάσεως συνδέονταν με τη διοικητική έρευνα που αφορούσε τον προσφεύγοντα, η περάτωση της εν λόγω διοικητικής έρευνας συνιστούσε νέο και ουσιώδες πραγματικό περιστατικό ικανό να δικαιολογήσει νέα εξέταση του δικαιώματος του προσφεύγοντος να αποκτήσει πρόσβαση στα προσωπικού χαρακτήρα δεδομένα του. Η εξέταση αυτή δικαιολογούνταν ακόμη περισσότερο διότι ο προσφεύγων είχε αφήσει να παρέλθει εύλογο χρονικό διάστημα (μεγαλύτερο των έξι μηνών) πριν να υποβάλει νέα αίτηση προσβάσεως στα προσωπικού χαρακτήρα δεδομένα του.
Τρίτον, το Γενικό Δικαστήριο εκτίμησε ότι, στο πλαίσιο του κανονισμού 45/2001, το υποκείμενο των δεδομένων έχει δικαίωμα συνεχούς και πάγιας προσβάσεως στα προσωπικού χαρακτήρα δεδομένα του· το εν λόγω δικαίωμα του παρέχει τη δυνατότητα, μεταξύ άλλων, να υποβάλει αίτηση προσβάσεως, συμπεριλαμβανομένης της περιπτώσεως στην οποία έχει ήδη αποκτήσει πρόσβαση στο σύνολο ή σε μέρος των εν λόγω δεδομένων. Υπό τις συνθήκες αυτές, η ακύρωση του προσβαλλόμενου υπηρεσιακού σημειώματος, συμπεριλαμβανομένου του μέρους που αφορά δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα στα οποία ο προσφεύγων έχει ήδη αποκτήσει πρόσβαση, δύναται να έχει έννομες συνέπειες για τον προσφεύγοντα και να τον ωφελήσει.
Βάσει των ανωτέρω, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι τα ακυρωτικά αιτήματα είναι παραδεκτά.
Στο πλαίσιο της εξετάσεως του βασίμου των ακυρωτικών αιτημάτων, το Γενικό Δικαστήριο έκανε δεκτό τον λόγο ακυρώσεως με τον οποίο προβλήθηκε παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως. Συγκεκριμένα, όσον αφορά μια νέα άρνηση που προβλήθηκε μετά από επανεξέταση, η παραπομπή σε προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελεί επαρκή αιτιολογία. Συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε το προσβαλλόμενο υπηρεσιακό σημείωμα κατά το μέρος που το εν λόγω υπηρεσιακό σημείωμα απέρριψε την αίτηση του προσφεύγοντος για την παροχή προσβάσεως σε ορισμένα από τα προσωπικού χαρακτήρα δεδομένα του.
(
1
)	Διεύθυνση Ασφάλειας της Γενικής Διεύθυνσης Ανθρωπίνων Πόρων και Ασφάλειας της Επιτροπής.
(
2
)	Κανονισμός (ΕΚ) 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (ΕΕ 2001, L 8, σ. 1).