61999CC0030_EL
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα
I - Εισαγωγή
1. Η Επιτροπή ζήτησε από το Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι η Ιρλανδία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρο 28 ΕΚ). Η Επιτροπή προσάπτει στην Ιρλανδία ότι περιέλαβε στην εθνική νομοθεσία που σκοπεί να κατοχυρώσει την περιεκτικότητα σε πολύτιμα μέταλλα των τεχνουργημάτων χρυσού αργύρου ή λευκόχρυσου ένα μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος απαγορευόμενο από το άρθρο 30 της Συνθήκης. Οι αιτιάσεις που διατυπώνει αφορούν ειδικότερα τις διατάξεις που διέπουν την περιεκτικότητα σε πολύτιμα μέταλλα την οποία επιτρέπει η Ιρλανδία καθώς και τις διατάξεις περί σφραγίσεως. εραιτέρω προσάπτει στην Ιρλανδία την υποχρεωτική καταχώριση της σφραγίδας ευθύνης που χαράσσει ο κατασκευαστής, ο τεχνίτης ή ο έμπορος τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων που διατίθενται στο εμπόριο στην Ιρλανδία, καθώς και τις διαφορές μεταξύ των διατάξεων που εφαρμόζονται στα τεχνουργήματα αυτά αναλόγως του αν είναι εισαγόμενα ή εγχώριας κατασκευής.
2. Το Δικαστήριο έχει ήδη κρίνει με τις αποφάσεις Robertson κ.λπ. και Houtwipper υπό ποιες προϋποθέσεις το κράτος μέλος εισαγωγής μπορεί να υποβάλλει τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων σε νέους ελέγχους και υποχρεώσεις της σφραγίσεως οσάκις τα τεχνουργήματα διατίθενται ήδη νομίμως στο εμπόριο εντός της Κοινότητας. Οι αιτιάσεις της Επιτροπής πρέπει να εξεταστούν κυρίως υπό το φως αυτής της νομολογίας.
ΙΙ - Νομικό πλαίσιο
Α - Η εθνική νομοθεσία
3. Όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εφαρμόζουν νομοθετικές διατάξεις που διέπουν τη σφράγιση των τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων. Οι εθνικές νομοθεσίες απαιτούν κυρίως τη χάραξη σφραγίδων που εμφαίνουν τον τίτλο του τεχνουργήματος, δηλαδή την ποσότητα του χρησιμοποιηθέντος πολυτίμου μετάλλου. Η ιρλανδική νομοθεσία και ρύθμιση επί του θέματος είναι η ακόλουθη:
- Ο Hallmarking Act 1981 (νόμος περί εγχάρακτης σφράγισης τεχνουργημάτων, στο εξής: νόμος): ο νόμος αυτός προσδιορίζει το γενικό νομικό πλαίσιο που παρέχει την εγγύηση της περιεκτικότητας σε πολύτιμο μέταλλο των τεχνουργημάτων αργύρου, χρυσού ή λευκόχρυσου·
- οι κανονισμοί Hallmarking (Irish Standards of Fineness) Regulations 1983 και Hallmarking (Irish Standards of Fineness) (Amendment) Regulations 1990 (κανονισμοί περί του τίτλου των πολυτίμων μετάλλων, στο εξής: κανονισμοί του 1983 και του 1990): οι διατάξεις αυτές ορίζουν τους επιτρεπομένους τίτλους πολυτίμου μετάλλου για τα τεχνουργήματα χρυσού, αργύρου ή λευκόχρυσου . Οι τίτλοι που εκφράζονται σε χιλιοστά της συνολικής μάζας είναι οι ακόλουθοι:
- για τον χρυσό: 916.6, 833, 750, 585, 417 και 375 (22, 20, 18, 14, 10 και 9 καράτια αντιστοίχως)·
- για τον άργυρο: 925 και 958.4·
- για τον λευκόχρυσο: 950·
- οι κανονισμοί Hallmarking (Approved Hallmarks) Regulations 1983 και Hallmarking (Approved Hallmarks) (Amendment) Regulations 1990 (κανονισμοί περί εγκεκριμένων σφραγίδων, στο εξής: Approved Hallmarks Regulations 1983 και 1990). Οι κανονισμοί αυτοί καθορίζουν τις εγκεκριμένες στην Ιρλανδία σφραγίδες.
4. Τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων πρέπει να φέρουν εγκεκριμένη σφραγίδα . Κατά το άρθρο 2 του νόμου εγκεκριμένες σφραγίδες είναι οι ακόλουθες:
1) η σφραγίδα που νομίμως χαράσσει ο Assay Master, πριν ή μετά τη θέση σε ισχύ του νόμου, σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο·
2) η σφραγίδα που νομίμως χαράχθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο εντός του Assay Office πριν από τις 21 Φεβρουαρίου 1927·
3) «οι διεθνείς εγχάρακτες σφραγίδες», δηλαδή οι σφραγίδες που επιβάλλονται με κανονισμό κατ' εφαρμογή του άρθρου 3 του νόμου ως αναγνωριζόμενες από την Κυβέρνηση ή τον Υπουργό δυνάμει συνθήκης ή διεθνούς συμβάσεως περί πολύτιμων μετάλλων στην οποία έχει συμβληθεί η Ιρλανδία και χαράσσονται νομίμως από τον Assay Master εντός άλλης χώρας εκτός Ιρλανδίας.
Κατά το άρθρο 7 του Approved Hallmark Regulations 1983, διεθνής εγχάρακτη σφραγίδα είναι η σφραγίδα που έχει κοινοποιηθεί σύμφωνα με τη Σύμβαση για τον έλεγχο της σφραγίσεως των τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων (στο εξής: Σύμβαση της Βιέννης). Το άρθρο 4, παράγραφος 2, του νόμου ορίζει ότι καμία πρόσθετη σφραγίδα δεν χαράσσεται στα αντικείμενα που φέρουν τέτοια διεθνή σφραγίδα αντιστοιχούσα σε κάποιον από τους νομίμους ιρλανδικούς τίτλους πολυτίμων μετάλλων.
5. Το άρθρο 5 του Approved Hallmarks Regulations 1983 ορίζει τρεις εγκεκριμένες σφραγίδες που πρέπει να χαράσσονται σε όλα τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων εκτός των εισαγομένων που φέρουν ήδη διεθνείς σφραγίδες:
1) τη σφραγίδα που χρησιμοποιεί το Dublin Assay Office (Assay Office mark)· η σφραγίδα αυτή είναι διαφορετική για τα κατασκευαζόμενα στην Ιρλανδία τεχνουργήματα και για τα εισαγόμενα εκτός αυτών που φέρουν ήδη διεθνή σφραγίδα·
2) τη σφραγίδα που εμφαίνει τον τίτλο και χαράσσεται εντός του Dublin Assay Office (fineness marks) (σφραγίδα τίτλου)·
3) ένα σήμα ή γράμμα που χαράσσει το Dublin Assay Office και το οποίο εμφαίνει το έτος κατασκευής ή το έτος σφραγίσεως του τεχνουργήματος.
6. Το άρθρο 3, παράγραφος 2, του νόμου ορίζει ότι οι κανονισμοί μπορούν να προβλέψουν διαφορετικές σφραγίδες για τα κατασκευαζόμενα στην Ιρλανδία τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων και τα εισαγόμενα. Όσον αφορά τα τεχνουργήματα χρυσού 10 καρατίων, οι σφραγίδες που χαράσσονται στα κατασκευαζόμενα στην Ιρλανδία διαφέρουν αυτών που χαράσσονται στα εισαγόμενα τεχνουργήματα (άρθρο 4 του Approved Hallmarks Regulations 1990). Όσον αφορά τα τεχνουργήματα λευκόχρυσου, ο τίτλος εμφαίνεται με ένα γράμμα στις σφραγίδες αυτών που κατασκευάζονται στην Ιρλανδία ενώ εμφαίνεται σε χιλιοστά στις σφραγίδες των εισαγομένων τεχνουργημάτων, εκτός αυτών που εμπίπτουν στη Σύμβαση της Βιέννης (άρθρο 4 του Approved Hallmarks Regulations 1983).
7. Κατά το άρθρο 9, παράγραφος 1, του νόμου, τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που προσκομίζονται στον Assay Master για να χαραχθούν με εγκεκριμένη σφραγίδα πρέπει επίσης να χαραχθούν και με τη λεγόμενη «σφραγίδα ευθύνης» («sponsor's mark»). Η σφραγίδα αυτή προσδιορίζει τον κατασκευαστή, τον τεχνίτη ή τον έμπορο που είναι υπεύθυνος για το τεχνούργημα (άρθρο 1 του νόμου). Ο Assay Master και ένας υπεύθυνος μπορούν να λάβουν μέτρα ώστε η σφραγίδα ευθύνης να χαράσσεται από τον Assay Master (άρθρο 9, παράγραφος 2, του νόμου). Η σφραγίδα ευθύνης πρέπει να καταχωριστεί στο σωματείο των χρυσοχόων Wardens and Commonalty of Goldsmiths) του Δουβλίνου που είναι γνωστό ως «Company» (άρθρο 9, παράγραφος 3, του νόμου). Η καταχώριση ισχύει για δέκα έτη από την ημερομηνία πραγματοποιήσεως και η ισχύς της μπορεί να ανανεωθεί (άρθρο 9, παράγραφος 4, του νόμου).
8. Από τη δικογραφία προκύπτει ότι η Ιρλανδία κίνησε διαδικασία μεταρρυθμίσεως της νομοθεσίας της περί πολυτίμων μετάλλων και έχει ήδη καταρτίσει συγκεκριμένες προτάσεις. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις αφορούν ιδίως τους εγκεκριμένους τίτλους, τη σφραγίδα ευθύνης, την αναγνώριση των αλλοδαπών αρμοδίων αρχών (Assay Μasters) και τις διατάξεις που εισάγουν διακρίσεις. Το νέο σύστημα πάντως δεν έχει τεθεί σε ισχύ και, επομένως, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για την επίλυση της διαφοράς.
B - Η κοινοτική νομοθεσία
9. Το 1993 η Επιτροπή κατέθεσε πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου περί πολυτίμων μετάλλων. Το 1994 την αντικατέστησε με μια τροποποιημένη πρόταση που προβλέπει την εναρμόνιση των συνήθων τίτλων των τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων και των σφραγίδων που πιστοποιούν τους τίτλους αυτούς, προκειμένου να εξαλείψει τα εμπόδια στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, να εξασφαλίσει την ελεύθερη κυκλοφορία των τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων και την εντιμότητα των εμπορικών συναλλαγών εντός της Κοινότητας. Η πρόταση οδηγίας ορίζει ότι τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων πρέπει να ανταποκρίνονται στους βασικούς κανόνες οι οποίοι διατυπώνονται στα παραρτήματά της. Τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλεστούν λόγους αναγόμενους στην ένδειξη του τίτλου και να απαγορεύσουν, να περιορίσουν ή να παρεμποδίσουν την εμπορία τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων που πληρούν τα εναρμονισμένα κριτήρια σφραγίσεως.
10. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωσε κατά τη συζήτηση ότι οι διαπραγματεύσεις εντός του Συμβουλίου βρίσκονται σε αδιέξοδο και δεν έχει ακόμα διαμορφωθεί κάποια κοινοτική άποψη. Ο φάκελος περιέχει μια αναθεωρημένη μορφή της προτάσεως οδηγίας με ημερομηνία 22 Απριλίου 1996, η οποία δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί.
ΙΙΙ - Η διαδικασία και η προσφυγή
11. Η Επιτροπή, που έλαβε ορισμένες καταγγελίες από επιχειρήσεις οι οποίες αντιμετώπισαν δυσχέρειες κατά την εισαγωγή και την εμπορία των τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων σε ορισμένα κράτη μέλη, κίνησε έρευνα για να εξετάσει το συμβατό των εθνικών νομοθεσιών με το άρθρο 30 της Συνθήκης. Με έγγραφο της 28ης Ιουνίου 1993 απηύθυνε όχληση στην Ιρλανδία κατά τη διαδικασία του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 226 ΕΚ). Η απάντηση της Ιρλανδίας δεν την ικανοποίησε και της απηύθυνε αιτιολογημένη γνώμη στις 11 Νοεμβρίου 1996. Με την από 3 Απριλίου 1997 απάντησή της, η Ιρλανδική Κυβέρνηση αμφισβήτησε ότι η νομοθεσία της δεν συμβιβάζεται με το άρθρο 30 της Συνθήκης. ραγματοποιήθηκαν τότε διάφορες επαφές μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των ιρλανδικών αρχών με θέμα κυρίως τις ιρλανδικές προτάσεις τροποποιήσεως της εθνικής νομοθεσίας προς την κατεύθυνση, μεταξύ άλλων, μιας ευρύτερης αναγνώρισης των αλλοδαπών προτύπων όσον αφορά τους τίτλους των πολυτίμων μετάλλων. Η Επιτροπή θεώρησε ανεπαρκή τα αποτελέσματα της σχετικής αλληλογραφίας και άσκησε προσφυγή κατά της Ιρλανδίας με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 5 Φεβρουαρίου 1999 .
12. Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:
- να διαπιστώσει ότι η Ιρλανδία:
1) απαγορεύοντας την εμπορία στην Ιρλανδία, με την περιγραφή και την αναφορά της καθαρότητας που φέρουν στη χώρα καταγωγής τους, των τεχνουργημάτων πολύτιμων μετάλλων (χρυσό, άργυρο ή λευκόχρυσο) και τα οποία νόμιμα κατασκευάζονται και διατίθενται στο εμπόριο σε άλλα κράτη μέλη αλλά δεν συνάδουν με τις ιρλανδικές διατάξεις που αφορούν τους κανόνες περί «τίτλου» ή επιβάλλοντας στα εισαγόμενα αυτά είδη την αντικατάσταση της σφραγίδας που φέρουν με εκείνη που αντιστοιχεί στον αμέσως κατώτερο επίσημο ιρλανδικό «τίτλο»,
2) απαιτώντας τα τεχνουργήματα πολύτιμων μετάλλων (χρυσό, άργυρο ή λευκόχρυσο) που εισάγονται από άλλο κράτος μέλος και διατίθενται στο εμπόριο στην Ιρλανδία να φέρουν εγχάρακτη σφραγίδα ευθύνης που να αναφέρει το πρόσωπο που κατασκευάζει, κατεργάζεται ή εμπορεύεται τέτοια τεχνουργήματα και το οποίο είναι καταχωρισμένο από το σωματείο που ορίζει τον Assay Master από τον οποίο τα τεχνουργήματα αυτά πρέπει να σφραγιστούν με την εγκεκριμένη σφραγίδα, στις περιπτώσεις που φέρουν ήδη σφραγίδα ευθύνης σύμφωνη προς τη νομοθεσία του κράτους μέλους καταγωγής,
3) απαιτώντας τα τεχνουργήματα πολύτιμων μετάλλων (χρυσό, άργυρο ή λευκόχρυσο), που εισάγονται από άλλο κράτος μέλος και διατίθενται στο εμπόριο στην Ιρλανδία και τα οποία έχουν νομίμως σφραγιστεί εντός άλλου κράτους μέλους με σφραγίδα από οργανισμό ο οποίος προσφέρει εγγυήσεις ανεξαρτησίας και την κατάλληλη πληροφόρηση στους καταναλωτές, να φέρουν εγκεκριμένη σφραγίδα του Assay Master, ο οποίος ορίζεται από το σωματείο Wardens and Commonalty of Goldsmiths of the city of Dublin,
4) εισάγοντας διαφορές μεταξύ των εγκεκριμένων σφραγίδων με τις οποίες σφραγίζονται τα τεχνουργήματα που κατασκευάζονται στην Ιρλανδία και των σφραγίδων του ίδιου είδους με τα οποία έχουν σφραγιστεί τα τεχνουργήματα που εισάγονται από άλλα κράτη μέλη,
παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·
- να καταδικάσει την Ιρλανδία στα δικαστικά έξοδα.
13. Η Ιρλανδική Κυβέρνηση ζητεί από το Δικαστήριο:
- να διαπιστώσει ότι η Ιρλανδία, προβλέποντας διαφορές μεταξύ των εγκεκριμένων σφραγίδων που χαράσσονται στα κατασκευαζόμενα στην Ιρλανδία τεχνουργήματα και τις σφραγίδες του ιδίου τύπου που φέρουν τα εισαγόμενα από άλλα κράτη μέλη τεχνουργήματα, δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας·
- να απορρίψει την προσφυγή κατά τα λοιπά·
- να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα της Ιρλανδίας.
14. Το Ηνωμένο Βασίλειο, που έλαβε την άδεια από το Δικαστήριο να παρέμβει στη δίκη, πρότεινε να απορριφθεί η προσφυγή κατά το μέτρο που ζητείται να αναγνωριστεί ότι η σφραγίδα την οποία χαράσσει ο ίδιος ο κατασκευαστής πρέπει να θεωρηθεί ισοδύναμη της σφραγίδας που χαράσσει ένας ανεξάρτητος φορέας.
15. Η Επιτροπή και η Ιρλανδική Κυβέρνηση ανέπτυξαν τις απόψεις τους κατά τη συνεδρίαση της 7ης Δεκεμβρίου 2000.
IV - Η νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με τις σφραγίδες των τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων και σχετικά με το άρθρο 30 της Συνθήκης
16. Η προσφυγή της Επιτροπής στηρίζεται στις αρχές που διατύπωσε το Δικαστήριο με τις αποφάσεις Robertson κ.λπ. και Houtwipper . Η Ιρλανδική Κυβέρνηση δεν αμφισβητεί αυτή τη νομολογία αλλά δεν δέχεται τον τρόπο κατά τον οποίο η Επιτροπή θα ήθελε να την εφαρμόσει σε ορισμένα κεφάλαια της ιρλανδικής νομοθεσίας. ριν ασχοληθώ με τις αιτιάσεις και τα επιχειρήματα των διαδίκων και την ανάλυση της διαφοράς θα συνοψίσω τα κύρια στοιχεία των δύο αυτών αποφάσεων του Δικαστηρίου.
17. Οι υποθέσεις Robertson κ.λπ. και Houtwipper αφορούσαν αμφότερες προδικαστικά ερωτήματα που ανέκυψαν στο πλαίσιο ποινικών δικών. Η υπόθεση Robertson κ.λπ. αφορούσε τη βελγική νομοθεσία περί σφραγίσεως των αντικειμένων επαργύρου μετάλλου όπως τα μαχαιροπήρουνα. Η υπόθεση Houtwipper αφορούσε τον ολλανδικό νόμο περί των προδιαγραφών καθαρότητας, που απαγόρευε την εμπορία τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων που δεν φέρουν σφραγίδα ανεξαρτήτου φορέα, εμφαίνουσα την περιεκτικότητα σε πολύτιμο μέταλλο. Με τις δύο αυτές αποφάσεις το Δικαστήριο έκρινε ότι οι ρυθμίσεις που ορίζουν ότι τα τεχνουργήματα πολυτίμου μετάλλου που εισάγονται από άλλα κράτη μέλη στα οποία έχουν σφραγιστεί και διατίθενται στο εμπόριο σύμφωνα με τη νομοθεσία των οικείων κρατών πρέπει να σφραγίζονται εκ νέου στο κράτος μέλος εισαγωγής καθιστούν τις εισαγωγές δυσχερέστερες και δαπανηρότερες. Οι εθνικές αυτές ρυθμίσεις είναι μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό των εισαγωγών, τα οποία καταρχήν απαγορεύονται από το άρθρο 30 της Συνθήκης. ράγματι, οι ρυθμίσεις αυτές συνεπάγονται την παρέμβαση ενός εισαγωγέα και την πληρωμή δικαιωμάτων στον οργανισμό ελέγχου και επιφέρουν καθυστερήσεις στη διάθεση των προϊόντων στο εμπόριο, οι οποίες έχουν επιπτώσεις στο κόστος τους .
18. Ελλείψει κοινοτικής εναρμονίσεως, μια τέτοια ρύθμιση θα μπορούσε πάντως να δικαιολογηθεί κατ' εφαρμογή της νομολογίας Cassis de Dijon . Η υποχρέωση του εισαγωγέα να σφραγίσει τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων με σφραγίδα εμφαίνουσα τον τίτλο μπορεί καταρχήν να εξασφαλίσει αποτελεσματική προστασία των καταναλωτών και να συμβάλει στην εντιμότητα των εμπορικών συναλλαγών. ράγματι, δεδομένου ότι ο καταναλωτής είναι ανίκανος να διαπιστώσει με την αφή ή την όραση τον ακριβή βαθμό καθαρότητας ενός τεχνουργήματος πολυτίμου μετάλλου, μπορεί εύκολα, όταν δεν υπάρχει σφραγίδα, να παραπλανηθεί κατά την αγορά ενός τέτοιου αντικειμένου .
19. Ένα κράτος μέλος δεν μπορεί όμως να επιβάλλει νέα σφράγιση προϊόντων που εισάγονται από άλλο κράτος μέλος στο οποίο έχουν νομίμως διατεθεί στο εμπόριο και σφραγιστεί σύμφωνα με τη νομοθεσία αυτού του κράτους μέλους, εφόσον οι ενδείξεις που παρέχονται με τη σφραγίδα αυτή, όποιο και αν είναι το σχήμα της, «αντιστοιχούν προς τις ενδείξεις τις οποίες απαιτεί το κράτος μέλος εισαγωγής και τις οποίες μπορούν να κατανοήσουν οι καταναλωτές του κράτους αυτού» . Στην περίπτωση αυτή, η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων πρέπει να υπερισχύσει έναντι του γενικού συμφέροντος.
20. Με την απόφαση Houtwipper, το Δικαστήριο διατύπωσε επίσης τον όρο ότι η σφραγίδα που χαράσσεται στο κράτος μέλος καταγωγής δεν πρέπει μόνο να χαράσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εθνικής νομοθεσίας και από οργανισμό ελέγχου, ο οποίος κυρώνει την εγγυητική λειτουργία της σφραγίδας. Αυτό συμβαίνει όταν η σφραγίδα χαράσσεται από ανεξάρτητο οργανισμό του κράτους εξαγωγής .
21. Τόσο στην υπόθεση Robertson κ.λπ. όσο και στην υπόθεση Houtwipper, το Δικαστήριο έκρινε ότι στο εθνικό δικαστήριο απόκειται να εκτιμήσει τα πραγματικά περιστατικά ώστε να κρίνει αν υπάρχει ή δεν υπάρχει αντιστοιχία μεταξύ των πληροφοριών που παρέχουν οι σφραγίδες . Με την απόφαση Houtwipper, το Δικαστήριο άφησε επίσης στο εθνικό δικαστήριο τη μέριμνα να ελέγξει αν η σφράγιση των τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων που εισάγονται από άλλα κράτη μέλη έγινε από οργανισμό που παρέχει εγγυήσεις ανεξαρτησίας, οι οποίες εγγυήσεις δεν απαιτείται κατ' ανάγκη να συμπίπτουν με αυτές που προβλέπει η εθνική ρύθμιση .
V - Απόψεις των διαδίκων και εκτίμηση της προσφυγής
A - Η αιτίαση που αφορά τον τίτλο πολυτίμου μετάλλου
1) Η άποψη της Επιτροπής
22. Η πρώτη αιτίαση της Επιτροπής είναι, κατά τα ουσιώδη, ότι η Ιρλανδική ρύθμιση περί τίτλων πολυτίμων μετάλλων και περί σφραγίσεως δεν συμβιβάζεται με το άρθρο 30 της Συνθήκης διότι εισάγει, κατά την άποψή της, μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος κατά την έννοια του άρθρου αυτού, όπως ερμηνεύθηκε με την απόφαση Dassonville και με τις προπαρατεθείσες αποφάσεις Robertson κ.λπ. και Houtwipper.
23. Συγκεκριμένα, τα τεχνουργήματα πολυτίμου μετάλλου που κατασκευάστηκαν και διατίθενται στο εμπόριο σε άλλα κράτη μέλη δεν μπορούν να διατεθούν στο εμπόριο στην Ιρλανδία με τη σφραγίδα που φέρουν από τη χώρα καταγωγής όταν ο εμφαινόμενος τίτλος δεν ανταποκρίνεται στις ιρλανδικές προδιαγραφές. Τα προϊόντα δεν μπορούν δηλαδή να εισαχθούν και να διατεθούν στο εμπόριο ως χρυσός, άργυρος ή λευκόχρυσος, αν οι σφραγίδες δεν αντικατασταθούν με άλλη που εμφαίνει τον αμέσως χαμηλότερο επίσημο ιρλανδικό τίτλο. Ναι μεν η απόφαση Houtwipper καθιστά ενδεχομένως δυνατή τη δικαιολόγηση της ιρλανδικής ρύθμισης με θεωρήσεις αναγόμενες στην προστασία των καταναλωτών και την εντιμότητα των εμπορικών συναλλαγών, πλην όμως το Δικαστήριο έχει επίσης κρίνει ότι σε ένα καθεστώς κοινής αγοράς, η προστασία των συμφερόντων αυτών πρέπει να επιτυγχάνεται με αμοιβαίο σεβασμό των συνηθειών που ακολουθούνται πιστά και κατά παράδοση στα διάφορα κράτη μέλη .
24. Στηριζόμενη στις αποφάσεις Robertson κ.λπ. και Houtwipper, η Επιτροπή υποστηρίζει εν συνεχεία ότι, όταν η σφραγίδα που χαράσσεται στα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων στο κράτος μέλος καταγωγής εμφαίνει τον ονομαστικό τίτλο σε χιλιοστά, τότε παρέχει ισοδύναμες πληροφορίες στον καταναλωτή ακόμα και αν οι τίτλοι διαφέρουν αυτών που δέχεται η ιρλανδική νομοθεσία. Όσον αφορά τη δυνατότητα του καταναλωτή να κατανοήσει τις ενδείξεις που εμφαίνει η σφραγίδα, η Επιτροπή φρονεί ότι υπάρχουν τρόποι να πληροφορηθεί πλήρως ο καταναλωτής την έννοια μιας μη ιρλανδικής σφραγίδας. Η Επιτροπή αναφέρει ενδεικτικά τη δυνατότητα επικολλήσεως στο αντικείμενο ετικέττας, τοποθετήσεως πινακίδων σε εμφανές σημείο στις προθήκες ή ακόμα η παροχή συμπληρωματικών πληροφοριών σε καταλόγους, σε δελτία παραγγελίας ή τιμολόγια που εγχειρίζονται στους αγοραστές. Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι αυτές οι υποχρεώσεις πληροφορήσεως είναι συμπληρωματικές της υποχρεώσεως χαράξεως σφραγίδας και ότι η επικόλληση ετικέττας δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη σφραγίδα.
25. Οι θεωρήσεις αυτές οδηγούν την Επιτροπή στο συμπέρασμα ότι τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που νομίμως κατασκευάζονται και διατίθενται στο εμπόριο εντός της Κοινότητας αλλά των οποίων ο τίτλος διαφέρει των τίτλων που δέχεται το επίσημο ιρλανδικό σύστημα πρέπει να μπορούν να διατεθούν στο εμπόριο στην Ιρλανδία με την αρχική σφραγίδα τους, το δε περιεχόμενο των αλλοδαπών σφραγίδων πρέπει να γίνει γνωστό στους καταναλωτές σύμφωνα με τις προαναφερθείσες μεθόδους.
26. Μετά την έκδοση της αιτιολογημένης γνώμης, η Επιτροπή έλαβε από τις ιρλανδικές αρχές, στις 12 Οκτωβρίου 1998, ένα σχέδιο τροποποιήσεως της νομοθεσίας περί τίτλων πολυτίμων μετάλλων. Το σχέδιο αυτό προβλέπει την αύξηση των τίτλων που αναγνωρίζονται στην Ιρλανδία με προσθήκη των τίτλων 990 και 999 για τον χρυσό καθώς και των τίτλων 850, 900 και 999 για τον λευκόχρυσο. Αν η πρόταση αυτή γίνει δεκτή οι επίσημοι ιρλανδικοί τίτλοι θα ανταποκρίνονται στην πρόταση οδηγίας, όπως διαμορφώθηκε τον Απρίλιο 1996.
27. Η Επιτροπή δήλωσε ότι συμφωνεί με την προσαρμογή αυτή της ιρλανδικής νομοθεσίας. Στην πλέον πρόσφατη μορφή της, η πρόταση οδηγίας στηρίζεται στην αναγνώριση των συνηθέστερων εντός της Κοινότητας τίτλων. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι ένας υπερβολικά μεγάλος αριθμός τίτλων θα προκαλούσε σύγχυση στους καταναλωτές παρά όλα τα πρόσθετα μέτρα πληροφόρησης που θα μπορούσαν να ληφθούν. Ο περιορισμός του αριθμού των τίτλων που αναγνωρίζονται σ' αυτούς που χρησιμοποιούνται συνηθέστερα εντός της Κοινότητας θα ήταν ένα εύλογο μέτρο που θα καθιστούσε δυνατή την προστασία του καταναλωτή και θα εξασφάλιζε την εντιμότητα των εμπορικών συναλλαγών. άντως η τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας δεν τέθηκε ακόμα σε ισχύ, με συνέπεια ότι με την παρούσα νομοθεσία της, η Ιρλανδία εξακολουθεί να παραβαίνει τις υποχρεώσεις της.
2) Εκτίμηση
28. Κατά πάγια νομολογία, κάθε ρύθμιση των κρατών μελών που είναι ικανή να παρεμποδίσει άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή δυνητικά το ενδοκοινοτικό εμπόριο θεωρείται ως περιορισμός του ενδοκοινοτικού εμπορίου κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης ΕΚ . Η απαγόρευση της πωλήσεως τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων που εισάγονται από κράτος μέλος και δεν ανταποκρίνονται στην ιρλανδική νομοθεσία αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση περιορισμού του εμπορίου.
29. Η Ιρλανδική Κυβέρνηση κάνει διάκριση μεταξύ τριών κατηγοριών τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων που εισάγονται από την Κοινότητα. Η πρώτη κατηγορία είναι τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων στα οποία έχει εφαρμογή η Σύμβαση της Βιέννης και τα οποία έχουν ονομαστικό τίτλο που συμπίπτει με τους επίσημους ιρλανδικούς τίτλους που προβλέπουν οι κανονισμοί Standards of Fineness Regulations 1983 και 1990. Τα τεχνουργήματα αυτής της κατηγορίας μπορούν να διατεθούν στην ιρλανδική αγορά χωρίς άλλες διατυπώσεις. Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει τα τεχνουργήματα καταγωγής των κρατών μελών που έχουν κυρώσει τη Σύμβαση της Βιέννης, των οποίων όμως οι ονομαστικοί τίτλοι δεν συμπίπτουν με τους επίσημους ιρλανδικούς τίτλους. Τα τεχνουργήματα αυτά πρέπει να σφραγιστούν εκ νέου με τη σφραγίδα του αμέσως χαμηλότερου επίσημου τίτλου. Η τελευταία κατηγορία περιλαμβάνει τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που εισάγονται από κράτη μέλη τα οποία δεν έχουν κυρώσει τη Σύμβαση της Βιέννης. Είτε έχουν σφραγιστεί στη χώρα καταγωγής τους είτε δεν έχουν σφραγιστεί, πρέπει εν πάση περιπτώσει να ελεγχθούν και να σφραγιστούν εκ νέου μόλις εισέλθουν στην ιρλανδική αγορά, η δε νέα σφραγίδα θα πρέπει να εμφαίνει τον αμέσως χαμηλότερο ιρλανδικό επίσημο τίτλο.
30. Η νομοθεσία αυτή δημιουργεί δύο εμπόδιο στο εμπόριο.
31. Το πρώτο εμπόδιο προκύπτει από το γεγονός ότι τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που διατίθενται στο εμπόριο σε άλλο κράτος μέλος - και έχουν π.χ. τους συνηθισμένους στο εμπόριο τίτλους, δηλαδή 333, 500, 800, 840, 990 και 999 χιλιοστά για τον χρυσό, 850, 900 και 999 χιλιοστά για τον λευκόχρυσο και 800 χιλιοστά για τον άργυρο - δεν μπορούν να εισαχθούν νομίμως στην Ιρλανδία ακόμα και αν φέρουν τις αρχικές σφραγίδες. Τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων της δεύτερης και της τρίτης κατηγορίας που κατασκευάστηκαν και διατίθενται στο εμπόριο σε άλλο κράτος μέλος σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία, όπου και έχουν σφραγιστεί σύμφωνα με τον νόμο, πρέπει να σφραγιστούν και πάλι όταν εισάγονται στην Ιρλανδία. Η πράξη αυτή συνεπάγεται πρόσθετα έξοδα για τον εισαγωγέα και καθιστά την εισαγωγή δυσχερέστερη και δαπανηρότερη.
32. Δεύτερον, τα προϊόντα που έχουν περιεκτικότητα σε πολύτιμο μέταλλο διαφορετική των επισήμων τίτλων δεν μπορούν να πωληθούν στην Ιρλανδία παρά μόνον αφού απαλειφθεί η αρχική σφραγίδα και αντικατασταθεί με την επίσημη ιρλανδική σφραγίδα εμφαίνουσα τον αμέσως χαμηλότερο του πραγματικού ονομαστικό τίτλο. Συγκεκριμένα, ένα αντικείμενο πολυτίμου μετάλλου με πραγματικό τίτλο 800 χιλιοστών καθαρού χρυσού πρέπει να χαραχθεί στην Ιρλανδία με σφραγίδα εμφαίνουσα ονομαστικό τίτλο 750 χιλιοστά. Η υποβάθμιση αυτή είναι τελείως αδιαφανής και η ανώτερη πραγματική αξία του προϊόντος δεν φαίνεται στην αγορά. Ορθώς το Δικαστήριο διαπίστωσε, με την απόφαση Houtwipper, ότι οι μικρές μεταβολές στην περιεκτικότητα πολυτίμου μετάλλου μπορεί να έχουν πολύ μεγάλη επίπτωση στο περιθώριο κέρδους του παραγωγού . Αντιστρόφως, μια μικρή υποβάθμιση μπορεί να το μειώσει αισθητά.
33. Η Ιρλανδική Κυβέρνηση επικαλείται την ανάγκη προστασίας του γενικού συμφέροντος. Η αρμοδιότητα της Ιρλανδίας να εξαρτήσει την πώληση εισαγομένων τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων από την ύπαρξη σφραγίδας που παρέχει στους Ιρλανδούς καταναλωτές κατανοητές πληροφορίες όσον αφορά τον τίτλο καθαρού μετάλλου δεν αμφισβητείται. Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί ότι η ιρλανδική νομοθεσία εμπνέεται από την ανάγκη προστασίας του καταναλωτή και προώθησης της εντιμότητας των εμπορικών συναλλαγών. Η αιτίασή της αφορά κατά τα ουσιώδη το γεγονός ότι η ιρλανδική νομοθεσία δεν περιλαμβάνει κανόνα καθιστώντα δυνατή την αναγνώριση των σφραγίδων που χαράσσονται νομίμως σε άλλα κράτη μέλη εντός της Κοινότητας, οσάκις οι σφραγίδες αυτές παρέχουν στον καταναλωτή ισοδύναμες πληροφορίες.
34. Θεωρώ βάσιμη την αιτίαση αυτή. Οι δικαιολογητικοί λόγοι των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων δεν πρέπει να διευρύνονται πέραν του αναγκαίου μέτρου. Το Δικαστήριο έκρινε σαφώς με τις αποφάσεις Robertson κ.λπ. και Houtwipper ότι δεν απαιτείται η νέα σφράγιση των εισαγομένων προϊόντων οσάκις αυτά έχουν νομίμως σφραγιστεί στο κράτος μέλος καταγωγής τους υπό τον έλεγχο ανεξαρτήτου οργανισμού και οσάκις η σφραγίδα αυτή παρέχει πληροφορίες ισοδύναμες με αυτές που περιέχει η σφραγίδα του κράτους εισαγωγής. Όταν πληρούνται οι όροι αυτοί τότε η σφραγίδα παρέχει καταρχήν επαρκή εγγύηση για τον καταναλωτή. Μια σφραγίδα που έχει χαραχθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους καταγωγής και εμφαίνει τον τίτλο πολυτίμου μετάλλου σε χιλιοστά δίνει κατά κανόνα τη δυνατότητα στον μέσο Ιρλανδό καταναλωτή να εκτιμήσει ορθά την αξία του προϊόντος. Στις προτάσεις που ανέπτυξε στην υπόθεση Houtwipper, ο γενικός εισαγγελέας Gulmann ορθά παρατήρησε ότι η ένδειξη του τίτλου πολυτίμου μετάλλου πρέπει να είναι κατανοητή στον καταναλωτή ανεξάρτητα του αν ο εν λόγω ονομαστικός τίτλος χρησιμοποιείται στο κράτος μέλος καταγωγής του . ράγματι, στη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών μελών οι τίτλοι εκφράζονται σε χιλιοστά, όπως και στην Ιρλανδία. Συνεπώς βασίμως θα θεωρήσουμε ότι ο Ιρλανδός καταναλωτής είναι εξοικειωμένος με αυτόν τον τρόπο προσδιορισμού.
35. Δεν νομίζω εξάλλου ότι αυτή η θέση αρχής θυσιάζει τα οικονομικά συμφέροντα του καταναλωτή που δεν είναι ικανός να προσδιορίσει με την αφή ή την όραση τον ακριβή βαθμό καθαρότητας ενός αντικειμένου από πολύτιμο μέταλλο. Η σφραγίδα τίτλου πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στον καταναλωτή να γνωρίσει με επαρκή ακρίβεια τη φύση και την ποιότητα του προϊόντος και να το ξεχωρίσει από άλλα προϊόντα με τα οποία είναι δυνατό να συγχέεται . Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η ιρλανδική νομοθεσία περιορίζει την αναγνώριση των τίτλων σε αυτούς που χρησιμοποιούνται περισσότερο εντός της Κοινότητας. Για να περιορίσει τους ενδεχομένους κινδύνους που εξακολουθεί ίσως να διατρέχει ο καταναλωτής, ο Ιρλανδός νομοθέτης μπορεί τέλος να επιβάλει υποχρεώσεις πρόσθετης πληροφόρησης που θα περιόριζαν σε μικρότερο βαθμό την ελεύθερη κυκλοφορία των τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων εντός της Κοινότητας.
36. Τα επιχειρήματα που ανέπτυξε η Ιρλανδική Κυβέρνηση για να αντικρούσει την αιτίαση αυτή δεν είναι πειστικά. Καταρχάς η κυβέρνηση αυτή αναφέρθηκε στη διαδικασία και υποστήριξε ότι η Επιτροπή πρέπει να αποδείξει ότι η έλλειψη ρητής διάταξης περί αμοιβαίας αναγνώρισης συνιστά εμπόδιο στο ενδοκοινοτικό εμπόριο τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων. Κατά την άποψή της, η Επιτροπή δεν απέδειξε καν ότι η επίδικη νομοθεσία μπορεί να επηρεάσει το ενδοκοινοτικό εμπόριο. Δεν απέδειξε ότι οι σφραγίδες που χαράσσονται στα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων σε ορισμένα κράτη μέλη είναι πράγματι ισοδύναμες με τις ιρλανδικές προδιαγραφές. Η εν λόγω κυβέρνηση παρατήρησε επίσης ότι ο νόμος δεν εμποδίζει την αναγνώριση της ισοτιμίας των σφραγίδων που χαράσσονται σε άλλα κράτη μέλη.
37. Συναφώς υπενθυμίζω ότι, στο πλαίσιο διαδικασίας λόγω παραβάσεως που ασκείται βάσει του άρθρου 226 ΕΚ, η Επιτροπή οφείλει να αποδείξει ότι συντρέχει η προσαπτομένη παράβαση και να προσκομίσει στο Δικαστήριο τα στοιχεία που είναι αναγκαία για τη διαπίστωση της παραβάσεως από αυτό . Η Επιτροπή οφείλει δηλαδή να αποδείξει ότι το επίδικο μέτρο εμπίπτει πράγματι στον απαγορευτικό κανόνα. Με την προσφυγή της, η Επιτροπή ανέπτυξε πειστικά επιχειρήματα για να εξηγήσει κατά ποιο τρόπο η ιρλανδική ρύθμιση είναι ικανή να παρεμποδίσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης. Μπορεί να το πράξει κατά τρόπο γενικό χωρίς να εξειδικεύσει σε ποιες συγκεκριμένες περιπτώσεις παραβιάστηκε το άρθρο αυτό, ακόμα και αν δεν υπάρχει συγκεκριμένη παράβαση . Τότε το κράτος μέλος οφείλει να αποδείξει ότι το μέτρο μπορεί να δικαιολογηθεί, ότι είναι αναγκαίο και πληροί το κριτήριο της αναλογικότητας, προκειμένου να εξυπηρετήσει το προβαλλόμενο γενικό συμφέρον . Αυτό ισχύει κατά μείζονα λόγο οσάκις, όπως εν προκειμένω, η Επιτροπή εκθέτει εύλογα για ποιο λόγο, κατά την άποψή της, ο επίδικος περιορισμός του εμπορίου δεν στηρίζεται σε καμία δικαιολογία ούτε είναι αναγκαίος ούτε ανάλογος προς το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.
38. Η Επιτροπή παρατήρησε ότι μία σφραγίδα που εμφαίνει τον ονομαστικό τίτλο πολυτίμου μετάλλου σε χιλιοστά παρέχει στον καταναλωτή ισοδύναμη πληροφόρηση. Υποστηρίζει ότι η ιρλανδική νομοθεσία δεν επιβάλλει την υποχρέωση να αναγνωρίζονται ως «ισοδύναμες» οι σφραγίδες των εισαγομένων από άλλα κράτη μέλη τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων. Η Ιρλανδία οφείλει να αποδείξει ότι οι κανόνες που εφαρμόζει στον τομέα των πολυτίμων μετάλλων είναι αναγκαίοι και ανάλογοι των στόχων γενικού συμφέροντος που υποστηρίζει ότι επιδιώκει.
39. Έχω τη γνώμη ότι η Ιρλανδία δεν προσκόμισε αυτή την απόδειξη. Τίποτα στη νομοθεσία της δεν δείχνει ότι οι σφραγίδες των εισαγομένων τεχνουργημάτων που δεν ανταποκρίνονται στις ιρλανδικές προδιαγραφές αναγνωρίζονται ως «ισοδύναμες». Το επιχείρημα ότι τα τεχνουργήματα που φέρουν σφραγίδες οι οποίες εμφαίνουν τους αναγνωριζόμενους στην Ιρλανδία τίτλους μπορούν να εισαχθούν χωρίς δεύτερη σφράγιση δεν αναιρεί το γεγονός ότι το εμπόδιο αυτό υπάρχει έστω και δυνητικά για πολυάριθμα άλλα τεχνουργήματα, εφόσον οι ιρλανδικές προτάσεις περί τροποποιήσεως των κανονισμών Standards of Fineness Regulations του 1983 και 1990, που προβλέπουν ρητή αναγνώριση των αλλοδαπών σφραγίδων δεν έχουν ακόμα ψηφιστεί.
40. Δεν μπορώ εξάλλου να δεχθώ το επιχείρημα ότι η νομοθεσία που ίσχυε όταν η Επιτροπή εξέδωσε την αιτιολογημένη γνώμη δεν απαγόρευε στις ιρλανδικές αρχές να αναγνωρίζουν την ισοδυναμία. ράγματι, ο υπουργός ήταν ήδη αρμόδιος να το πράξει στηριζόμενος στο άρθρο 2. Ο εκπρόσωπος της Ιρλανδικής Κυβέρνησης αναγκάστηκε πάντως να αναγνωρίσει κατά τη συζήτηση ότι η Ιρλανδία δεν μπορεί να αναγνωρίσει ως ισοδύναμη τη σφραγίδα άλλου κράτους μέλους που εμφαίνει τίτλο πολυτίμου μετάλλου μη ανταποκρινόμενο στις οικείες προδιαγραφές χωρίς να τροποποιήσει την ισχύουσα νομοθεσία. Η εξουσία την οποία έχει ο υπουργός να καταστήσει δυνατή την αμοιβαία αναγνώριση σε συγκεκριμένες περιπτώσεις με ειδική ρύθμιση δεν αρκεί για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το άρθρο 30 της Συνθήκης.
41. Οι άλλοι λόγοι που επικαλέστηκε η Ιρλανδική Κυβέρνηση για να πείσει το Δικαστήριο να κρίνει αβάσιμη την πρώτη αιτίαση της Επιτροπής δεν μου φαίνονται πειστικοί ούτε αυτοί.
42. Κατά την άποψή της, η Επιτροπή δεν μπορεί βασίμως να επικαλεστεί τις αποφάσεις Miro και Bonfait διότι οι αρχές που διατύπωσε το Δικαστήριο με αυτές δεν μπορούν να εφαρμοστούν στα πραγματικά περιστατικά της υπό κρίση υπόθεσης.
43. Το επιχείρημα αυτό δεν ευσταθεί. Η Επιτροπή δήλωσε ότι επικαλέστηκε τις δύο αυτές αποφάσεις με την προσφυγή αποκλειστικά για να υπογραμμίσει ότι η ιρλανδική ρύθμιση πρέπει να τηρεί την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης. Εξάλλου, αυτή ακριβώς η θεμελιώδης αρχή αποτελεί τη βάση των αποφάσεων Robertson κ.λπ. και Houtwipper. Η αρχή αυτή ισχύει κατά κανόνα για όλα τα νομοθετικά μέτρα που επηρεάζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης.
44. Η Ιρλανδική Κυβέρνηση φρονεί περαιτέρω ότι η πρακτική που θεωρείται χρηστή και παραδοσιακή σε ένα κράτος μέλος δεν είναι βέβαιο ότι είναι το ίδιο και σε ένα άλλο. Σύμφωνα με την απόφαση Cassis de Dijon τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να απαγορεύσουν την εμπορία εισαγομένων εμπορευμάτων οσάκις αυτό δικαιολογείται από το γενικό συμφέρον, ακόμα και αν τα εμπορεύματα αυτά ανταποκρίνονται σε πατροπαράδοτες συνήθειες και χρηστές εμπορικές πρακτικές άλλου κράτους μέλους.
45. Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί ότι η ιρλανδική νομοθεσία σκοπεί την προστασία του γενικού συμφέροντος. Η νομοθεσία αυτή είναι πάντως πολύ περιοριστική και για τον λόγο αυτό είναι δυσανάλογη σε σχέση με τους στόχους που επιδιώκει. Το γεγονός ότι η πρόταση οδηγίας περιορίζει τον αριθμό των τίτλων και ότι η Επιτροπή επέτρεψε εν τω μεταξύ τη μείωση του αριθμού των τίτλων που πρέπει να αναγνωρίζονται ακόμα και έναντι της Ιρλανδίας δεν ελαττώνει τον δυσανάλογο χαρακτήρα των ιρλανδικών διατάξεων που εξακολουθούν να ισχύουν.
46. Τέλος, η Ιρλανδική Κυβέρνηση επικαλέστηκε την αποτελεσματική προστασία των καταναλωτών και την εντιμότητα των εμπορικών πρακτικών που εγγυώνται οι ενδείξεις της ιρλανδικής σφραγίδας. Αν δεν υπάρχει η σφραγίδα αυτή, ο Ιρλανδός καταναλωτής μπορεί εύκολα να παραπλανηθεί ως προς την ακριβή σύνθεση του κράματος πολυτίμων μετάλλων. Από την ίδια τη φύση της, η επικόλληση ετικέττας δεν είναι ικανή να παράσχει στον καταναλωτή την ίδια εγγύηση όπως μια εγχάρακτη σφραγίδα ανεξίτηλη και αναφαίρετη.
47. Το επιχείρημα αυτό στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία της προσφυγής της Επιτροπής, η οποία ουδέποτε αμφισβήτησε την εξουσία της Ιρλανδίας να απαιτεί τη χάραξη σφραγίδας επί των εισαγομένων τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων. Αντιθέτως, η Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία που αναγνωρίζει στην ενημερωτική λειτουργία της σφραγίδας. Η επικόλληση ετικέττας δεν λειτουργεί ως αντικατάσταση σφραγίδας αλλά ως συμπλήρωσή της, αν αυτό είναι αναγκαίο. Η υποχρέωση ενημερώσεως του καταναλωτή ενδεχομένως με συμπληρωματική ετικέττα αφήνει ακέραια την υποχρέωση χαράξεως σφραγίδας ανεξίτηλης και αναφαίρετης.
48. Τα επιχειρήματα αυτά με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι ιρλανδικές διατάξεις σχετικά με τους τίτλους των πολυτίμων μετάλλων δημιουργούν τουλάχιστον δυνητικά σοβαρά εμπόδια στο ενδοκοινοτικό εμπόριο. Δεν στηρίζονται σε κανένα επαρκή λόγο εφόσον τα προβλεπόμενα μέσα είναι δυσανάλογα σε σχέση με τους στόχους γενικού συμφέροντος που επιδιώκουν.
B - Η αιτίαση σχετικά με τη σφραγίδα ευθύνης («sponsor's mark»)
1) Η άποψη της Επιτροπής
49. Το άρθρο 9 του νόμου ορίζει ότι τα εισαγόμενα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων πρέπει να φέρουν, εκτός της εγκεκριμένης σφραγίδας, τη χωριστή σφραγίδα ευθύνης του κατασκευαστή, του τεχνίτη ή του εμπόρου, σφραγίδα που καλείται «σφραγίδα ευθύνης» («sponsor's mark»). Αυτή η πρόσθετη σφραγίδα πρέπει να καταχωριστεί στο σωματείο των χρυσοχόων του Δουβλίνου. Η ρύθμιση αυτή εξαρτά την εμπορία στην Ιρλανδία τεχνουργημάτων πολύτιμων μετάλλων που έχουν νομίμως κατασκευαστεί και κυκλοφορούν εντός της Κοινότητας από την προϋπόθεση ότι φέρουν τη σφραγίδα ενός εμπόρου που έχει καταχωριστεί στην Ιρλανδία. Είτε πρόκειται για τη σφραγίδα ενός εισαγωγέα που είναι ήδη εγκατεστημένος στην Ιρλανδία είτε για τη σφραγίδα ενός κατασκευαστή, τεχνίτη ή εμπόρου εγκατεστημένου σε άλλο κράτος μέλος ο οποίος φροντίζει να καταχωρίσει ο ίδιος τη σφραγίδα ευθύνης του στην Ιρλανδία, η εν λόγω διάταξη συνιστά μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος που παρεμποδίζει το εμπόριο κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης .
50. Κατά την Επιτροπή, οι ιρλανδικές διατάξεις σχετικά με τη σφραγίδα ευθύνης δεν δικαιολογούνται από επιτακτικές ανάγκες προστασίας του καταναλωτή και εντιμότητας των εμπορικών συναλλαγών. Τέτοιες απαιτήσεις μπορούν να ληφθούν υπόψη μόνο για μέτρα που εφαρμόζονται αδιακρίτως. Ακόμα και αν υποτεθεί ότι μπορούν να προβληθούν τέτοια γενικά συμφέροντα, η Ιρλανδία και πάλι οφείλει να αποδείξει την άμεση σχέση μεταξύ του επιδίκου μέτρου και του προστατευτέου γενικού συμφέροντος. Επιπλέον, το μέτρο πρέπει να είναι ανάλογο υπό την έννοια ότι ο στόχος που επιδιώκει δεν μπορεί να επιτευχθεί με μέτρο λιγότερο περιοριστικό του εμπορίου.
51. Οι ιρλανδικές αρχές δήλωσαν ότι η σφραγίδα ευθύνης έχει ως αντικείμενο να δώσει τη δυνατότητα να εντοπιστεί το πρόσωπο που φέρει την ευθύνη για την ποιότητα του τεχνουργήματος πολυτίμου μετάλλου είτε πρόκειται για τον κατασκευαστή, τον τεχνίτη ή τον έμπορο. Αν δεν προσδιοριστεί ο υπεύθυνος, τότε καταρρέει όλο το σύστημα ελέγχου.
52. Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί ότι είναι ευκταίο να εντοπίζεται ο επιχειρηματίας που είναι υπεύθυνος για ένα τεχνούργημα πολυτίμου μετάλλου, πλην όμως φρονεί ότι δεν είναι αναγκαίο να καταχωρίζεται στην Ιρλανδία η σφραγίδα ευθύνης του. Ο υπεύθυνος μπορεί να εντοπιστεί ακόμα και χωρίς πρόσθετες διατυπώσεις στην Ιρλανδία εφόσον το συγκεκριμένο τεχνούργημα φέρει σφραγίδα ευθύνης, ανταποκρινόμενη στη νομοθεσία του κράτους μέλους καταγωγής. Κατά τη στιγμή της εισαγωγής του εν λόγω προϊόντος στην Ιρλανδία, οι αρχές θα μπορούσαν πάντα να απαιτήσουν την απόδειξη ότι ο υπεύθυνος είναι πράγματι καταχωρισμένος σε άλλο κράτος μέλος. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, θα μπορούσαν να απαιτηθούν συμπληρωματικές διατυπώσεις προκειμένου να διατηρηθεί η αποτελεσματικότητα του συστήματος ελέγχου. Η Επιτροπή υποστηρίζει πάντως ότι τίποτα δεν δικαιολογεί την υποχρέωση συστηματικής καταχωρίσεως της σφραγίδας ευθύνης στην Ιρλανδία πριν από τη διάθεση στο εμπόριο τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων που έχουν κατασκευαστεί σε άλλα κράτη μέλη.
53. Η Ιρλανδική Κυβέρνηση δήλωσε ότι είναι πρόθυμη να τροποποιήσει το άρθρο 9, παράγραφος 1, του νόμου έτσι ώστε τα τεχνουργήματα πολυτίμου μετάλλου που φέρουν σφραγίδα ευθύνης νομίμως χαραχθείσα σε άλλο κράτος μέλος να μπορούν να διατεθούν στο εμπόριο στην Ιρλανδία, υπό τον όρο όμως ότι το κράτος μέλος της σφραγίσεως αποδεικνύει ότι η σφραγίδα είναι πράγματι καταχωρισμένη στο έδαφός του. Η Επιτροπή όμως δεν έχει λάβει ακόμα καμιά πληροφορία για το ότι η ιρλανδική νομοθεσία τροποποιήθηκε δεόντως.
2) Εκτίμηση
54. Η Επιτροπή απέδειξε κατά τρόπο πειστικό ότι η ρύθμιση σχετικά με τη σφραγίδα ευθύνης αποτελεί μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης. ράγματι, το άρθρο 9 του νόμου έχει ως συνέπεια ότι τα εισαγόμενα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων υπόκεινται εκ συστήματος σε καταγραφή στη χώρα εισαγωγής που πρέπει να γίνεται στο σωματείο χρυσοχόων. Κατά πάγια νομολογία, η υποχρέωση προηγουμένης καταχωρίσεως ενός προϊόντος ή του υπευθύνου επιχειρηματία πριν από τη διάθεση του προϊόντος στο εμπόριο στο κράτος μέλος εισαγωγής αποτελεί εξ ορισμού εμπόδιο στο εμπόριο .
55. Το Δικαστήριο έκρινε με την απόφαση Robertson κ.λπ. ότι η υποχρέωση που φέρει ο κατασκευαστής ή ο εισαγωγέας να επιθέτει στα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων σφραγίδα που εμφαίνει τον κατασκευαστή μπορεί καταρχήν να εξασφαλίσει την αποτελεσματική προστασία των καταναλωτών και να προαγάγει την εντιμότητα των εμπορικών συναλλαγών. Η σφραγίδα ευθύνης δίνει τη δυνατότητα στον αγοραστή του αντικειμένου να γνωρίζει τον κατασκευαστή του . Όπως και στην περίπτωση της ενδείξεως του τίτλου πολυτίμου μετάλλου στις σφραγίδες, ούτε και εδώ απαιτείται να προστατευθεί ο καταναλωτής οσάκις η σφραγίδα ευθύνης που έχει νομίμως χαραχθεί στο κράτος μέλος καταγωγής παρέχει πληροφορίες ως προς τον υπεύθυνο επιχειρηματία που είναι και κατανοητές και ισοδύναμες με αυτές που περιέχει η υποχρεωτική στο κράτος μέλος εισαγωγής σφραγίδα. Ορθώς η Επιτροπή παρατηρεί ότι η ιρλανδική ρύθμιση καθιστά αδύνατη την αποφυγή της διπλής καταχωρίσεως δηλαδή και στο κράτος καταγωγής και στο κράτος εισαγωγής, ακόμα και αν οι πληροφορίες που περιέχει η αρχική σφραγίδα είναι ισοδύναμες. Αυτή η απόλυτη αδυναμία δεν συμβιβάζεται με την αρχή της αναλογικότητας, πράγμα που καθιστά την ιρλανδική ρύθμιση ασύμβατη προς το άρθρο 30 της Συνθήκης.
56. Τα επιχειρήματα που ανέπτυξε η Ιρλανδική Κυβέρνηση αμυνόμενη δεν με πείθουν ως προς την ανάγκη επιβολής τόσο περιοριστικού όρου στους κατασκευαστές και εμπόρους εισαγομένων τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων.
57. Η Ιρλανδική Κυβέρνηση παρατηρεί ότι η υποχρέωση καταχωρίσεως της σφραγίδας ευθύνης στο σωματείο χρυσοχόων δεν εφαρμόζεται σε όλα τα εισαγόμενα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων. Όταν αυτά φέρουν διεθνή σφραγίδα και ανταποκρίνονται στα ιρλανδικά πρότυπα όσον αφορά τους τίτλους των πολυτίμων μετάλλων, το άρθρο 4, παράγραφος 2 του νόμου και η Σύμβαση της Βιέννης δεν επιβάλλουν τη σφραγίδα ευθύνης. Εξάλλου, ο νόμος δεν επιβάλλει στον υπεύθυνο επιχειρηματία την υποχρέωση να έχει την ιρλανδική ιθαγένεια, να είναι εγκατεστημένος στην Ιρλανδία, να ορίσει εκεί αντιπρόσωπο ή να έχει εκεί θυγατρική επιχείρηση. Δεν επιβάλλει σχεδόν κανένα περιορισμό όσον αφορά τα πρόσωπα που μπορούν να ζητήσουν την καταχώριση μιας σφραγίδας. Η σφραγίδα ευθύνης άλλωστε δεν πρέπει οπωσδήποτε να χαράσσεται στην Ιρλανδία. Κατά κανόνα χαράσσεται από τον κατασκευαστή, τον τεχνίτη ή τον ίδιο τον έμπορο πριν τα αντικείμενα προσκομιστούν στον Assay Master, ο οποίος θα τα ελέγξει. Επιπλέον, ο Assay Master χαράσσει τη σφραγίδα ευθύνης δωρεάν όταν είναι αυτός που χαράσσει επίσης και τη σφραγίδα τίτλου.
58. Τα επιχειρήματα αυτά μετριάζουν σε κάποιο βαθμό τα περιοριστικά αποτελέσματα που έχει το επίδικο μέτρο επί του διεθνούς εμπορίου πλην όμως δεν αίρουν τη βασική αιτίαση. Ο εισαγωγέας ή ο κατασκευαστής τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων που έχουν νομίμως σφραγιστεί εντός της Κοινότητας μπορεί να υποχρεωθεί να σφραγίσει το αντικείμενο με ανάλογη σφραγίδα για δεύτερη φορά στην Ιρλανδία ή να καταχωρίσει στη χώρα αυτή την αρχική σφραγίδα, έστω και αν αυτή καθιστά εξίσου δυνατό τον προσδιορισμό του επιχειρηματία που είναι υπεύθυνος για τα συγκεκριμένα αντικείμενα.
59. Η υποχρεωτική καταχώριση δεν μπορεί να αποφευχθεί παρά μόνο εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της εξαίρεσης που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 2, του νόμου. Συναφώς παρατηρώ ότι ο σωρευτικός χαρακτήρας των προϋποθέσεων αυτών μειώνει την έκταση της εξαίρεσης. Το αντικείμενο πρέπει να κατάγεται από κράτος μέλος που έχει υπογράψει τη Σύμβαση της Βιέννης και επιπλέον να έχει τίτλο πολυτίμου μετάλλου αναγνωριζόμενο στην Ιρλανδία. Στις άλλες περιπτώσεις η ιρλανδική νομοθεσία δεν επιτρέπει καν στους επιχειρηματίες να αποδείξουν ότι η σφραγίδα ευθύνης που φέρει ήδη το αντικείμενο που επιθυμούν να διαθέσουν στο εμπόριο, στην Ιρλανδία, εξασφαλίζει τη δυνατότητα προσδιορισμού του υπευθύνου .
60. Η Ιρλανδική Κυβέρνηση αμφισβητεί επίσης ότι η οικεία εθνική νομοθεσία εισάγει διάκριση εις βάρος των εισαγομένων προϊόντων. Με εξαίρεση τους κανόνες που διέπουν τις διεθνείς σφραγίδες, όλα τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων υπόκεινται στον ίδιο όρο χωρίς διάκριση καταγωγής. Κατά την άποψή της, το γεγονός ότι τα προϊόντα που εισάγονται από άλλα κράτη μέλη φέρουν ήδη σφραγίδα ευθύνης δεν είναι λυσιτελές καθόσον η υποχρέωση χαράξεως νέας σφραγίδας ισχύει μόνο για τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που δεν παρέχουν εγγυήσεις ισοδύναμες με αυτές που παρέχει η ιρλανδική σφραγίδα. Η Επιτροπή δεν απέκλεισε ότι όλα τα εισαγόμενα από άλλα κράτη μέλη τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων παρέχουν ισοδύναμη εγγύηση με αυτή που παρέχουν οι ισχύουσες στην Ιρλανδία διατάξεις, ιδίως όσον αφορά τη σφραγίδα ευθύνης.
61. Είναι επίσης πρόδηλο ότι, όσον αφορά τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που φέρουν ήδη σφραγίδα ευθύνης χαραχθείσα σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους καταγωγής τους αλλά τα οποία δεν εμπίπτουν στο εξαιρετικό καθεστώς, η ιρλανδική νομοθεσία συνεπάγεται μειονέκτημα εις βάρος τους, σε σύγκριση με τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που κατασκευάζονται και διατίθενται στο εμπόριο στην Ιρλανδία. Συγκεκριμένα, τα εισαγόμενα προϊόντα μπορούν να υπαχθούν στην υποχρέωση χαράξεως δεύτερης σφραγίδας ευθύνης. Όπως ήδη παρατήρησα σχετικά με το βάρος αποδείξεως της Επιτροπής, στο πλαίσιο διαδικασίας λόγω παραβάσεως της Συνθήκης, το όργανο αυτό δεν υποχρεούται να αποδείξει ότι η νομοθεσία άλλων κρατών μελών παρέχει ισοδύναμες εγγυήσεις. Αρκεί να αποδείξει στο Δικαστήριο ότι η ιρλανδική νομοθεσία δεν περιλαμβάνει καμιά διάταξη επιτρέπουσα την αναγνώριση των σφραγίδων ευθύνης που παρέχουν τις ίδιες εγγυήσεις.
62. Η Επιτροπή παρατηρεί επιπλέον ότι ο Ιρλανδός νομοθέτης αναγνωρίζει πράγματι την ισοδυναμία των σφραγίδων που χαράσσονται σε τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων ανταποκρινόμενα στις διατάξεις του άρθρου 5 της Συμβάσεως της Βιέννης. Το άρθρο αυτό θεσπίζει ένα μηχανισμό πληροφόρησης μεταξύ των οργάνων ελέγχου που αναγνωρίζονται από τα συμβαλλόμενα κράτη. Υπάρχουν πάντως επίσημα μητρώα σφραγίδων ευθύνης στα κράτη μέλη που δεν έχουν κυρώσει τη Σύμβαση της Βιέννης. Αν ο Ιρλανδός νομοθέτης φρονεί ότι ο καταναλωτής και η εντιμότητα των εμπορικών συναλλαγών προστατεύονται επαρκώς με το σύστημα της Συμβάσεως της Βιέννης, είναι απολύτως περιττό, όπως ορθά παρατήρησε η Επιτροπή, να αμφισβητεί την ισοδυναμία των σφραγίδων που φέρουν τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων εισαγωγής από κράτη μέλη τα οποία δεν είναι μέλη στην εν λόγω σύμβαση, πλην όμως παρέχουν ανάλογες εγγυήσεις. Οι διάδικοι δεν φαίνεται να αμφισβητούν ότι οι εγγυήσεις αυτές πρέπει να αφορούν τουλάχιστον το όνομα του υπευθύνου. Το όνομα αυτό ή κάποια σύντμηση ή ένα σύμβολο πρέπει να καταγράφονται ώστε να μπορεί να εξακριβωθεί η ταυτότητα του υπευθύνου. Η Σύμβαση της Βιέννης απαιτεί τις ίδιες ελάχιστες εγγυήσεις.
63. Κατά την Ιρλανδική Κυβέρνηση, η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να δεχθεί ότι σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος συγχύσεως, μπορούν να επιβληθούν πρόσθετες διατυπώσεις για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα του συστήματος ελέγχου, πράγμα που σημαίνει, κατά την άποψή της, ότι αναγνωρίζει ότι ένα τέτοιο σύστημα προηγουμένου ελέγχου συμβιβάζεται με τις διατάξεις της Συνθήκης περί ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων.
64. Ο ισχυρισμός αυτός δεν ευσταθεί. Η δυνατότητα λήψεως συγκεκριμένων μέτρων σε ακραίες περιπτώσεις δεν σημαίνει ότι δικαιολογείται ο προηγούμενος έλεγχος κατά κατηγορίες. ράγματι, η ιρλανδική νομοθεσία δεν προβλέπει μηχανισμό με τον οποίο μπορεί να αναγνωριστεί σε μεμονωμένες περιπτώσεις η ισοδυναμία των εγγυήσεων σχετικά με την ταυτότητα του υπευθύνου.
65. Στο σημείο αυτό, η Ιρλανδική Κυβέρνηση υποστήριξε επίσης ότι το σύστημα που προτείνει η Επιτροπή δεν είναι λιγότερο περιοριστικό της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων από το σύστημα που εφαρμόζει η Ιρλανδία όσον αφορά τη σφραγίδα ευθύνης. Η Επιτροπή αμφισβητεί το επιχείρημα αυτό και υποστηρίζει ότι είναι δυνατή η κατάρτιση ενός δικτύου ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών που θα επιτρέπουν να εξακριβώνεται γρήγορα ότι μια σφραγίδα έχει πράγματι καταχωριστεί και να προσδιορίζεται ο υπεύθυνος. Οι αναγνωριζόμενες στα κράτη μέλη αρχές θα μπορούσαν λόγου χάρη να ανταλλάσσουν αντίγραφα των επισήμων μητρώων.
66. ράγματι, δεν βλέπω τι θα εμπόδιζε την κατάρτιση ενός τέτοιου συστήματος. Ορθώς ο γενικός εισαγγελέας Gulmann παρατήρησε στις προτάσεις του στην υπόθεση Houtwipper ότι τα κράτη μέλη έχουν θετική υποχρέωση να προχωρήσουν καλόπιστα στην αμοιβαία αναγνώριση των άξιων εμπιστοσύνης σφραγίδων . Οι θεμελιώδεις αρχές της Συνθήκης περί ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, σε συνδυασμό με την αρχή της κοινοτικής καλής πίστης του άρθρου 10 ΕΚ, δεν υποχρεώνουν μόνο το κράτος μέλος εισαγωγής να υιοθετήσει σχετική στάση . Η υποχρέωση αυτή βαρύνει επίσης, κατά την άποψή μου, τις αρχές του κράτους μέλους εξαγωγής που οφείλουν να απαντούν δεόντως σε κάθε αίτηση πληροφοριών που τους διαβιβάζουν τα ανεξάρτητα διοικητικά όργανα του κράτους μέλους εισαγωγής.
67. Καταλήγω συνεπώς στο συμπέρασμα, ως προς αυτό το σημείο, ότι, αφού η ιρλανδική νομοθεσία δεν επιτρέπει την αναγνώριση των εγγυήσεων που παρέχουν, σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους καταγωγής τους, τα εισαγόμενα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων, η Ιρλανδία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης.
Γ - Η αιτίαση σχετικά με την υποχρέωση χαράξεως εγκεκριμένης σφραγίδας
1) Η άποψη της Επιτροπής
68. Τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που διατίθενται στο εμπόριο στην Ιρλανδία πρέπει να φέρουν εγκεκριμένη σφραγίδα. Το άρθρο 2 και το άρθρο 4, παράγραφος 1, του νόμου ορίζουν ως «εγκεκριμένες σφραγίδες» τις σφραγίδες που χαράσσει ο Assay Master σύμφωνα με την ιρλανδική νομοθεσία ή τις διεθνείς σφραγίδες, είτε αυτές χαράσσονται από τον Assay Master είτε σε άλλη χώρα. Η ιρλανδική νομοθεσία προβλέπει ότι ο Assay Master χαράσσει εγκεκριμένη σφραγίδα στα εισαγόμενα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που έχουν νομίμως κατασκευαστεί και διατεθεί στο εμπόριο εντός της Κοινότητας αλλά δεν φέρουν διεθνή σφραγίδα.
69. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι αυτή η υποχρέωση εγκρίσεως λειτουργεί προς το συμφέρον των καταναλωτών και της εντιμότητας των εμπορικών συναλλαγών. Φρονεί όμως ότι η απόφαση Houtwipper και το άρθρο 30 της Συνθήκης δεν επιτρέπουν να απαγορεύεται το εμπόριο τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων που φέρουν ήδη αξιόπιστη σφραγίδα η οποία έχει χαραχθεί από ανεξάρτητο όργανο της χώρας καταγωγής. ράγματι, ο ανεξάρτητος φορέας που χαράσσει τις σφραγίδες σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας καταγωγής πρέπει να τεκμαίρεται ότι παρέχει τις ίδιες εγγυήσεις ανεξαρτησίας όπως και ο Assay Master. Είναι εύκολο για την Ιρλανδία να εφαρμόσει στην εγχώρια παραγωγή ένα σύστημα προηγουμένου κρατικού ελέγχου πλην όμως η νομοθεσία της πρέπει να προβλέπει και ένα ειδικό σύστημα για τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που νομίμως εισάγονται από άλλα κράτη μέλη όπου η αρμόδια για τη σφράγιση αρχή παρέχει επαρκείς εγγυήσεις.
70. Κατά τη διοικητική διαδικασία, η Ιρλανδία δήλωσε ότι είναι διατεθειμένη να προσαρμόσει τη νομοθεσία της έτσι ώστε να περιλαμβάνει μια ρήτρα αμοιβαίας αναγνωρίσεως των σφραγίδων που χαράσσονται σε άλλα κράτη μέλη από ανεξάρτητη αρχή και προσφέρουν ισοδύναμες εγγυήσεις. Δεδομένου όμως ότι οι τροποποιήσεις αυτές δεν έχουν ακόμα ψηφιστεί και επομένως δεν έχουν τεθεί σε ισχύ, η Επιτροπή διατηρεί την αιτίασή της.
2) Εκτίμηση
71. Θα ήθελα καταρχάς να υπενθυμίσω το περιεχόμενο του ισχυρισμού αυτού. Η Επιτροπή δήλωσε ρητά κατά τη διαδικασία ότι η προσφυγή δεν αφορά το ζήτημα αν η σφραγίδα που χαράσσει ο κατασκευαστής παρέχει εγγυήσεις ισοδύναμες με τη σφράγιση που γίνεται από ανεξάρτητο οργανισμό. Το ζήτημα αυτό συζητήθηκε σε χωριστή διαδικασία λόγω παραβάσεως που η Επιτροπή είχε κινήσει κατά της Ιρλανδίας και η οποία στο μεταξύ περατώθηκε. Με τη διευκρίνιση αυτή θα παρατηρήσω ότι η παρέμβαση της Κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου είναι εν προκειμένω άνευ αντικειμένου .
72. Ο ισχυρισμός αυτός αφορά την αμοιβαία αναγνώριση των ελέγχων που διενεργούν εντός της Κοινότητας. Ύστερα από τις εισαγωγικές παρατηρήσεις μου θα είμαι σύντομος.
73. Η απαγόρευση του άρθρου 30 της Συνθήκης εφαρμόζεται αναμφισβήτητα στην περίπτωση που ένα τεχνούργημα πολυτίμου μετάλλου έχει σφραγιστεί σε ένα κράτος μέλος και στη συνέχεια υποβάλλεται σε νέο έλεγχο στο κράτος μέλος εισαγωγής. Το άρθρο αυτό της Συνθήκης δεν επιτρέπει τη διενέργεια δεύτερου ελέγχου στη χώρα εισαγωγής οσάκις τα αποτελέσματα του αρχικού ελέγχου που έγινε στο κράτος μέλος καταγωγής βεβαιώνουν ότι το προϊόν ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές του κράτους μέλους εισαγωγής. Όπως προανέφερα στην παράγραφο 20, το Δικαστήριο έχει κρίνει ρητά με την απόφαση Houtwipper ότι η σφραγίδα επιτελεί την εγγυητική λειτουργία της όταν χαράζεται από ανεξάρτητο οργανισμό στο κράτος μέλος εξαγωγής.
74. Συνεπώς, δεν ευσταθεί ο ισχυρισμός ότι η σφραγίδα δεν επιτελεί την εγγυητική λειτουργία της παρά μόνον αν χαράσσεται από τα αρμόδια όργανα του κράτους εισαγωγής. Η ιρλανδική νομοθεσία επιβάλλει χωρίς διάκριση να χαράσσεται σε όλα τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων η σφραγίδα του Assay Master, σύμφωνα με τις ιρλανδικές διατάξεις εκτός αν αυτά φέρουν ήδη διεθνή σφραγίδα. Η ιρλανδική νομοθεσία δηλαδή δεν επιτρέπει την αναγνώριση των νομικών πράξεων της διοικήσεως που πραγματοποιούνται σε άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας. Επιβάλλει, συνεπώς, δεσμεύσεις που υπερβαίνουν το μέτρο που επιτρέπει η απόφαση Houtwipper και συνεπώς δεν συμβιβάζεται με την αρχή της αναλογικότητας. Επομένως, η προσφυγή της Επιτροπής πρέπει να κριθεί βάσιμη.
Δ - Η αιτίαση όσον αφορά τις δυσμενείς διακρίσεις που εισάγει η ιρλανδική νομοθεσία
1) Η άποψη της Επιτροπής
75. Τέλος, η Επιτροπή προσάπτει στην Ιρλανδία ότι παραβαίνει το άρθρο 30 της Συνθήκης διατηρώντας στη νομοθεσία της διαφορές μεταξύ των σφραγίδων που χαράσσονται στα κατασκευαζόμενα στην Ιρλανδία προϊόντα και τις ανάλογες σφραγίδες που χαράσσονται στα εισαγόμενα από άλλα κράτη μέλη προϊόντα. Η άνιση αυτή μεταχείριση στηρίζεται στο άρθρο 3, παράγραφος 2, του νόμου σύμφωνα με το οποίο καθορίστηκαν διαφορετικές διατάξεις για τα εγχώρια και για τα εισαγόμενα προϊόντα με το άρθρο 4 του Approved Hallmarks Regulations 1983 (διαφορετικές σφραγίδες για τον λευκόχρυσο), με το άρθρο 5 του Approved Hallmarks Regulations 1983 (διαφορετικές σφραγίδες που χρησιμοποιεί το Assay Office) και το άρθρο 4 του Approved Hallmarks Regulations 1990 (διαφορετικές σφραγίδες για τον χρυσό 10 καρατίων). Η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι διατάξεις αυτές επιβάλλουν έμμεσα τη μνεία της καταγωγής που δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να διακρίνουν τα εγχώρια και τα εισαγόμενα προϊόντα και ότι καθιστούν δυσχερέστερες τις εισαγωγές τεχνουργημάτων πολυτίμων μετάλλων καταγωγής άλλων κρατών μελών. Ο άνισος χαρακτήρας των διατάξεων αυτών δεν δικαιολογείται από επιτακτικές απαιτήσεις προστασίας του καταναλωτή και προώθησης της εντιμότητας των εμπορικών συναλλαγών .
2) Εκτίμηση
76. Η Ιρλανδική Κυβέρνηση δεν αμφισβητεί την αιτίαση κατ' ουσίαν και έχει αναλάβει να θέσει τέρμα στην επίδικη διάκριση. Έχει ήδη καταθέσει τα νομοσχέδια που απαιτεί η τροποποίηση αυτή. Τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επιβάλλουν τη χάραξη σφραγίδων που θα φανερώνουν διαφορές μεταξύ των εγχωρίων και των εισαγομένων προϊόντων. Τέτοιου είδους διοικητικά μέτρα με καθαρά προστατευτικό προσανατολισμό δεν έχουν θέση σε μια εσωτερική αγορά.
VI - ρόταση
77. Βάσει των προεκτεθέντων προτείνω στο Δικαστήριο:
α) να διαπιστώσει ότι η Ιρλανδία:
- απαγορεύοντας την εμπορία εντός της Ιρλανδίας, με την περιγραφή και τη μνεία της καθαρότητας που φέρουν στη χώρα καταγωγής τους, των τεχνουργημάτων πολύτιμων μετάλλων (χρυσού, αργύρου ή λευκόχρυσου) τα οποία νόμιμα κατασκευάζονται και διατίθενται στο εμπόριο σε άλλα κράτη μέλη, αλλά δεν ανταποκρίνονται στις ιρλανδικές διατάξεις που αφορούν τους τίτλους, παρά μόνον αν οι σφραγίδες που τίθενται στα εισαγόμενα αυτά τεχνουργήματα αντικαθίστανται από σφραγίδες που αντιστοιχούν στον αμέσως κατώτερο επίσημο ιρλανδικό τίτλο·
- απαιτώντας τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που εισάγονται από άλλο κράτος μέλος και διατίθενται στο εμπόριο στην Ιρλανδία να φέρουν εγχάρακτη σφραγίδα ευθύνης εμφαίνουσα τον κατασκευαστή, τον τεχνίτη ή τον έμπορό τους, καταχωρισμένη από το σωματείο χρυσοχόων του Δουβλίνου που ορίζει τον Assay Master από τον οποίο τα τεχνουργήματα αυτά πρέπει να σφραγιστούν με την εγκεκριμένη σφραγίδα, ενώ φέρουν ήδη σφραγίδα ευθύνης σύμφωνη προς τη νομοθεσία του κράτους μέλους καταγωγής·
- απαιτώντας τα τεχνουργήματα πολυτίμων μετάλλων που εισάγονται από άλλο κράτος μέλος και διατίθενται στο εμπόριο στην Ιρλανδία και έχουν νόμιμα σφραγιστεί εντός άλλου κράτους από οργανισμό ο οποίος παρέχει εγγυήσεις ανεξαρτησίας και την κατάλληλη πληροφόρηση στους καταναλωτές να φέρουν σφραγίδα εγκεκριμένη από τον Assay Master ο οποίος ορίζεται από το σωματείο χρυσοχόων Δουβλίνου ή διεθνή σφραγίδα γνωστοποιηθείσα σύμφωνα με τη σύμβαση και
- εισάγοντας διαφορές μεταξύ των εγκεκριμένων σφραγίδων με τις οποίες σφραγίζονται τα τεχνουργήματα που κατασκευάζονται στην Ιρλανδία και των σφραγίδων του ίδιου είδους με τα οποία έχουν σφραγιστεί τα τεχνουργήματα που εισάγονται από άλλα κράτη μέλη,
παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρο 28 ΕΚ)· και
β) να καταδικάσει την Ιρλανδία στα δικαστικά έξοδα.