62016CC0101
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MENGOZZI
ippreżentati fil-31 ta’ Mejju 2017 (
1
)
Kawża C‑101/16
SC Paper Consult SRL
vs
Direcția Regională a Finanțelor Publice Cluj-Napoca,
Administrația Județeană a Finanțelor Publice Bistrița Năsăud
[talba għal deċiżjoni preliminari imressqa mill-Curtea de Apel Cluj (qorti tal-appell ta’ Cluj, ir-Rumanija)]
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ammissibbiltà – Direttiva 2006/112/KE – Tassazzjoni – Dritt għat-tnaqqis tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) – Rifjut – Fatturi maħruġa minn persuna taxxabbli ddikjarata inattiva mill-amministrazzjoni fiskali – Lista tal-persuni taxxabbli ddikjarati inattivi – Riskju ta’ frodi fiskali – Limitazzjoni tal-effetti ratione temporis tas-sentenza li tingħata”
I. Introduzzjoni
1.
Id-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, tat-28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (
2
), tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li persuni taxxabbli għat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) ma jistgħux inaqqsu din it-taxxa mħallsa fuq ix-xiri ta’ oġġetti jew ta’ servizzi mingħand persuni taxxabbli oħra ddikjarati “inattivi”, b’applikazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni nazzjonali u li l-lista tagħhom tidher fuq is-sit internet tal-awtorità fiskali nazzjonali?
2.
Dan huwa, essenzjalment, is-suġġett tat-talba għal deċiżjoni preliminari li saret mill-Curtea de Apel Cluj (qorti tal-appell ta’ Cluj, ir-Rumanija).
3.
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn SC Paper Consult SRL (iktar ’il quddiem “Paper Consult”) u l-awtoritajiet fiskali Rumeni. Dawn tal-aħħar irrifjutaw li jagħtu lil Paper Consult id-dritt li tnaqqas il-VAT imħallsa fuq provvisti ta’ servizzi mixtrija mingħand SC Rom Packaging SRL (iktar ’il quddiem “Rom Packaging”) bis-saħħa ta’ kuntratt iffirmat fit-3 ta’ Jannar 2011, għar-raġuni li din il-kumpannija msemmija l-aħħar kienet ġiet iddikjarata bħala persuna taxxabbli inattiva b’effett mis-7 ta’ Ottubru 2010 u mħassra mir-reġistru tal-persuni taxxabbli għall-VAT b’effett mill-1 ta’ Novembru 2010, b’applikazzjoni tal-Artikolu 78a(1) tal-ordonanţa Guvernului nr. 92/2003 privind Codul de procedură fiscală, republicată, cu modificările şi completările ulterioare (Digriet Governattiv Nru 92/2003 fuq il-kodiċi ta’ proċedura fiskali, ippubblikat mill-ġdid, bl-emendi u s-supplimenti ulterjuri tiegħu, iktar ’il quddiem id-“Digriet Nru 92/2003”).
4.
Skont l-Artikolu 78a(1) tad-Digriet Nru 92/2003, il-persuni taxxabbli għandhom jiġu ddikjarati inattivi f’waħda mit-tliet sitwazzjonijiet li ġejjin, jiġifieri, jekk, matul nofs sena kalendarja, huma ma jissodisfaw l-ebda wieħed mill-obbligi ta’ dikjarazzjoni previsti mil-liġi, jekk huma jevadu l-kontroll fiskali, billi jipprovdu informazzjoni għall-identifikazzjoni tas-sede li ma tippermettix lill-awtorità fiskali li tidentifikah, jew jekk l-awtoritajiet fiskali jkunu kkonstataw li huma ma jeżerċitawx l-attività tagħhom fis-sede jew fid-domiċilju fiskali ddikjarat.
5.
Il-persuni taxxabbli ddikjarati inattivi huma suġġetti għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 11(1a) u (1b) tal-legea nr. 571/2003 privind Codul fiscal (Liġi Nru 571/2003 dwar il-kodiċi tat-taxxa, iktar ’il quddiem il-“kodiċi tat-taxxa”).
6.
Skont l-Artikolu 11(1a) tal-kodiċi tat-taxxa, il-persuni taxxabbli stabbiliti fir-Rumanija, iddikjarati inattivi, huma obbligati jħallsu l-imposti u t-taxxi previsti minn dan il-kodiċi, iżda, matul il-perijodu ta’ inattività, huma ma jibbenefikawx mid-dritt għat-tnaqqis tal-ispejjeż u tal-VAT fuq ix-xiri li jwettqu.
7.
Skont l-Artikolu 11(1b) tal-kodiċi tat-taxxa, il-persuni li jakkwistaw oġġetti u/jew servizzi mingħand persuni taxxabbli stabbiliti fir-Rumanija, wara li dawn jiġu iskritti bħala inattivi, ma jibbenefikawx mid-dritt għat-tnaqqis tal-ispejjeż u tal-VAT fuq ix-xiri inkwistjoni, bl-eċċezzjoni tax-xiri ta’ oġġetti mwettaq fil-kuntest ta’ proċedura ta’ eżekuzzjoni forzata u/jew tax-xiri ta’ oġġetti u/jew ta’ servizzi mingħand persuni taxxabbli suġġetti għal proċedura ta’ falliment.
8.
L-Artikolu 3(1) tal-ordinul Preşedintelui ANAF nr. 819/2008 (Digriet Nru 819/2008 tal-president tal-Aġenzija nazzjonali ta’ amministrazzjoni fiskali, iktar ’il quddiem l-“ANAF”) jipprovdi li l-persuni taxxabbli għandhom jiġu ddikjarati inattivi b’effett mid-data tad-dħul fis-seħħ tad-digriet tal-president tal-ANAF li japprova l-lista tal-persuni taxxabbli ddikjarati inattivi. L-Artikolu 3(2) tad-Digriet Nru 819/2008 jipprovdi li din il-lista għandha titwaħħal fis-sede tal-ANAF u tiġi ppubblikata fuq il-paġna internet tagħha. Skont l-Artikolu 3(3) tad-Digriet Nru 819/2008, id-digriet tal-president tal-ANAF li japprova l-lista tal-persuni taxxabbli ddikjarati inattivi għandu jidħol fis-seħħ f’terminu ta’ ħmistax-il jum mid-data tat-tħabbir.
9.
L-Anness Nru 1 tad-Deċiżjoni Nru 3347/2011 tal-president tal-ANAF, li jippreċiża l-obbligi ta’ dikjarazzjoni msemmija fl-Artikolu 78a(1)(a) tad-Digriet Nru 92/2003, kien jelenka, fiż-żmien tal-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, l-obbligi ta’ dikjarazzjoni li ġejjin:
–
100 “Dikjarazzjoni fuq l-obbligi ta’ pagament lill-baġit tal-Istat”;
–
112 “Dikjarazzjoni fuq l-obbligi ta’ pagament tal-kontribuzzjonijiet soċjali, tat-taxxa fuq id-dħul u r-reġistru nominali tal-persuni assigurati”;
–
101 “Dikjarazzjoni dwar it-taxxa fuq il-kumpanniji”;
–
300 “Dikjarazzjoni dwar il-[VAT]”;
–
301 “Dikjarazzjoni speċjali dwar il-[VAT]”;
–
390 VIES “Dikjarazzjoni fil-qosor fuq il-kunsinni/akkwisti intra‑Komunitarji ta’ oġġetti”, u
–
394 “Dikjarazzjoni informattiva fuq il-kunsinni/provvisti u l-akkwisti mwettqa fuq it-territorju nazzjonali”.
10.
Mill-informazzjoni li għandha quddiemha l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kawża prinċipali jirriżulta li d-dikjarazzjoni ta’ inattività ta’ Rom Packaging kienet ġiet deċiża minħabba n-nuqqas tagħha li tippreżenta d-dikjarazzjonijiet fiskali tagħha.
11.
Fid-dawl tad-dikjarazzjoni ta’ inattività ta’ Rom Packaging, l-awtoritajiet fiskali Rumeni kkonkludew li, skont l-Artikolu 11(1b) tal-kodiċi tat-taxxa, Paper Consult ma setgħetx tnaqqas is-somma ta’ 45680 lei Rumeni (RON) għall-VAT imħallsa fuq il-provvisti ta’ servizzi li kienu s-suġġett ta’ kuntratt konkluż fit-3 ta’ Jannar 2011.
12.
Wara ċ-ċaħda tal-ilment amministrattiv tagħha, Paper Consult ippreżentat rikors quddiem it-Tribunalul Bistriţa-Năsăud (qorti għolja ta’ Bistriţa-Năsăud, ir-Rumanija) li wkoll ġie miċħud fit-8 ta’ Lulju 2015.
13.
Paper Consult imbagħad ippreżentat appell quddiem il-Curtea de Apel Cluj (qorti tal-appell ta’ Cluj). Paper Consult issostni li d-dikjarazzjoni ta’ inattività ta’ Rom Packaging ma tistax tiġi invokata kontra tagħha għar-raġuni li din ma kinitx ġiet innotifikata individwalment u li, sabiex tkun tista’ tibbenefika mid-dritt għal tnaqqis tal-VAT, huwa suffiċjenti li hija tissodisfa l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 178 tad-Direttiva 2006/112, jiġifieri li żżomm fattura stabbilita b’konformità mad-dispożizzjonijiet tat-Titolu XI, Kapitolu 3, sezzjonijiet 3 sa 6 tal-imsemmija direttiva.
14.
Il-qorti tar-rinviju tinnota li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-ġlieda kontra l-evażjoni fiskali, il-frodi u l-abbużi hija għan rikonoxxut u nkoraġġut mid-Direttiva 2006/112, sakemm il-miżuri nazzjonali inkwistjoni jkunu proporzjonati. Hija tikkunsidra li l-Artikolu 273 tad-Direttiva 2006/112, li jippreċiża li l-Istati Membri jistgħu jipprevedu obbligi oħrajn li jidhrulhom meħtieġa biex jiżguraw il-ġbir korrett ta’ VAT u biex ma ssirx frodi jawtorizza leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik applikabbli fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, skont il-qorti tar-rinviju, il-persuni taxxabbli ma jġorrux oneru eċċessiv meta huma jintalbu li jwettqu verifika minima, fuq is-sit tal-ANAF, fuq il-persuni li magħhom għandhom l-intenzjoni li jikkonkludu kuntratt, sabiex jikkontrollaw jekk dawn humiex jew le persuni taxxabbli ddikjarati inattivi.
15.
Fid-dawl tal-assenza ta’ ġurisprudenza dwar din iċ-ċirkustanza, il-Curtea de Apel Cluj (qorti tal-appell ta’ Cluj) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Id-Direttiva 2006/112 tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tirrifjuta d-dritt għal tnaqqis ta[l-VAT] lil persuna taxxabbli minħabba l-fatt li l-fornitur preċedenti, li ħareġ il-fattura li fuqha jinsabu indikati separatament l-ispiża u l-VAT, ġie ddikjarat inattiv mill-amministrazzjoni fiskali?
2)
Fil-każ ta’ risposta fin-negattiv għall-ewwel domanda, id-Direttiva 2006/112/KE tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li huwa biżżejjed li tiġi ppubblikata l-lista tal-persuni taxxabbli ddikjarati inattivi fis-sede tal-[ANAF] kif ukoll fuq il-paġna internet tal-imsemmija aġenzija, fis-sezzjoni ‘Informazzjoni pubblika – informazzjoni relatata mal-aġenti ekonomiċi’, sabiex ikun jista’ jiġi rrifjutat id-dritt għat-tnaqqis tal-VAT fiċ-ċirkustanzi tal-ewwel domanda?”
16.
Dawn id-domandi kienu s-suġġett ta’ osservazzjonijiet bil-miktub min-naħa ta’ Paper Consult, tal-Gvern Rumen kif ukoll tal-Kummissjoni Ewropea. Dawn l-aħħar żewġ partijiet interessati nstemgħu fis-seduta li nżammet fis-26 ta’ Jannar 2017.
II. Analiżi
Fuq l-ammissibbiltà
17.
Il-Gvern Rumen isostni li d-domandi preliminari huma inammissibbli għaliex il-qorti tar-rinviju ma spjegatx ir-raġunijiet li għalihom hija tikkunsidra li r-risposta għad-domandi tagħha hija neċessarja għas-soluzzjoni tal-kawża quddiemha, billi l-argumenti ta’ Paper Consult jirrigwardaw esklużivament il-fatt li d-dikjarazzjoni ta’ inattività ma tistax tiġi invokata kontra tagħha u mhux l-effetti nfushom tal-inattività kif jirriżultaw mil-leġiżlazzjoni nazzjonali.
18.
Fil-fehma tiegħi, l-oġġezzjoni tal-Gvern Rumen għandha tiġi miċħuda.
19.
Huwa minnu li, skont il-missjoni mogħtija lilha fil-kuntest tal-kooperazzjoni stabbilita mill-Artikolu 267 TFUE li tikkontribwixxi fl-amministrazzjoni tal-ġustizzja fl-Istati Membri, il-Qorti tal-Ġustizzja tirrifjuta li tagħti opinjonijiet konsultattivi dwar domandi ipotetiċi (
3
). Fil-fatt, f’tali każijiet, it-talba għal interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mressqa mill-qorti nazzjonali ma tissodisfax bżonn oġġettiv sabiex tagħti d-deċiżjoni tagħha u tiddeċiedi t-tilwima pendenti quddiemha.
20.
F’dan il-każ, kif barra minn hekk jinnota l-Gvern Rumen, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li t-tilwima fil-kawża prinċipali tqajjem tiddeċiedi problema legali li fil-kuntest tagħha individwu jsostni li l-amministrazzjoni fiskali hija obbligata li tirrikonoxxi d-dritt tiegħu għal tnaqqis tal-VAT, anki meta dan id-dritt jitnissel minn tranżazzjoni konkluża ma’ persuna taxxabbli ddikjarata inattiva. Mill-motivazzjoni tat-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta wkoll li Paper Consult tallega li d-dritt għal tnaqqis tal-VAT imħallsa upstream għandu jkun suġġett biss għall-osservanza tal-Artikolu 178(a) tad-Direttiva 2006/112.
21.
Issa, għalkemm fil-qosor, din il-motivazzjoni hija suffiċjenti sabiex jinftiehmu r-raġunijiet li għalihom il-qorti tar-rinviju għandha mistoqsijiet dwar l-interpretazzjoni tad-Direttiva 2006/112.
22.
Barra minn hekk, fil-fehma tiegħi, ma għandhiex tkun il-Qorti tal-Ġustizzja li, fil-kuntest tal-preżunzjoni ta’ rilevanza li hija applikabbli għad-domandi preliminari dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, tikkontesta l-evalwazzjoni, magħmula mill-qorti tar-rinviju, tal-portata preċiża tal-argumenti tal-partijiet fil-kawża prinċipali esposti quddiem din tal-aħħar. Fil-fatt, il-qorti nazzjonali tibqa’ l-unika responsabbli sabiex tiddefinixxi l-kuntest ġuridiku u fattwali li jwassal għar-rinviju għal deċiżjoni preliminari, u ma huwiex id-dmir tal-Qorti tal-Ġustizzja li tivverifika l-korrettezza tiegħu (
4
).
23.
Minbarra dan, anki kieku, kif jinsinwa l-Gvern Rumen fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, il-qorti tar-rinviju marret lil hinn mil-limiti tal-motivi ta’ illegalità invokati quddiemha, lanqas ma għandha tkun il-Qorti tal-Ġustizzja li, fil-kuntest tal-eżami tal-ammissibbiltà ta’ talba għal deċiżjoni preliminari, tivverifika jekk l-imsemmija talba tteħditx skont ir-regoli nazzjonali tal-proċedura (
5
).
24.
Għaldaqstant, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li r-rinviju għal deċiżjoni preliminari huwa ammissibbli.
Fuq il-mertu
25.
Kif indikajt fil-kummenti introduttivi tiegħi, permezz ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-Direttiva 2006/112 għandhiex tiġi interpretata fis-sens li hija tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tirrifjuta d-dritt għal tnaqqis tal-VAT imħallsa upstream lil persuni taxxabbli li jiksbu oġġetti jew servizzi mingħand persuni taxxabbli oħra, għar-raġuni li dawn tal-aħħar ġew iddikjarati “inattivi”, b’applikazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni nazzjonali, fejn il-lista tal-persuni inattivi tidher fuq is-sit internet tal-awtorità fiskali nazzjonali.
26.
Għalkemm, fil-formulazzjoni tad-domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju ma tidentifika l-ebda dispożizzjoni speċifika tad-Direttiva 2006/112, ma hemmx dubju, kif barra minn hekk fehmu l-partijiet interessati li ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom f’din il-kawża, li hija tixtieq tingħata spjegazzjonijiet fuq ir-rabta bejn il-prinċipju tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT, previst fl-Artikoli 167 et seq tad-Direttiva 2006/112, u l-obbligi li l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li huwa meħtieġ li jipprevedu sabiex jiżguraw il-ġbir korrett tal-VAT u jevitaw il-frodi, b’applikazzjoni tal-Artikolu 273 tal-imsemmija direttiva.
27.
Fil-fatt, mill-fajl u mill-osservazzjonijiet tal-Gvern Rumen jirriżulta li r-rifjut tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT lil operaturi, persuni taxxabbli għall-VAT fir-Rumanija, li jakkwistaw mingħand persuni taxxabbli ddikjarati inattivi f’dan l-Istat Membru għandu l-għan li jiskoraġġixxi lil dawn l-operaturi milli jwettqu xiri mingħand tali persuni taxxabbli ‐ li s-sitwazzjoni tagħhom tippreżenta riskju ta’ frodi minħabba n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi tagħhom ta’ dikjarazzjoni fiskali ‐ u, finalment, jikkontribwixxi sabiex jiġu eliminati dawn il-persuni taxxabbli mis-suq jekk huma ma jirregolarizzawx is-sitwazzjoni tagħhom.
28.
Ir-relazzjonijiet bejn il-prinċipju tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT imħallsa upstream u l-obbligi li l-Istati Membri jistgħu jimponu fuq l-operaturi sabiex jiżguraw il-ġbir korrett tal-VAT u jevitaw il-frodi kienu s-suġġett ta’ ġurisprudenza abbondanti (
6
).
29.
Il-punt tat-tluq ta’ din il-ġurisprudenza jikkonsisti fit-tfakkir tan-natura “fundamentali” fi ħdan is-sistema komuni tal-VAT stabbilita mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni tad-dritt tal-persuni taxxabbli li jnaqqsu mill-VAT li huma suġġetti għaliha l-VAT dovuta jew imħallsa għall-oġġetti akkwistati u għas-servizzi rċevuti minnhom upstream (
7
).
30.
Huwa għalhekk li d-dritt għal tnaqqis previst fl-Artikoli 167 et seq tad-Direttiva 2006/112 ma jistax, fil-prinċipju, ikun limitat u jiġi eżerċitat immedjatament għat-totalità tat-taxxi li jkunu imposti fuq l-operazzjonijiet tal-input imwettqa (
8
). Kif jiddikjara l-Artikolu 167 tad-Direttiva 2006/112, dan id-dritt jitnissel mill-mument li fih it-taxxa li tista’ titnaqqas issir dovuta.
31.
Il-Qorti tal-Ġustizzja tfakkar ukoll ripetutament li r-regoli li jirregolaw it-tnaqqis huma intiżi sabiex jeħilsu kompletament lill-imprenditur mill-piż tal-VAT dovuta jew imħallsa fl-ambitu tal-attivitajiet ekonomiċi kollha tiegħu. Is-sistema komuni tal-VAT konsegwentement tiggarantixxi n-newtralità fir-rigward tal-piż fiskali tal-attivitajiet ekonomiċi kollha, irrispettivament mill-għanijiet jew ir-riżultati ta’ dawn l-attivitajiet, sakemm l-imsemmija attivitajiet ikunu, fil-prinċipju, huma stess suġġetti għall-VAT (
9
).
32.
Madankollu, id-dritt għal tnaqqis tal-VAT huwa suġġett kemm għall-osservanza ta’ rekwiżiti jew ta’ kundizzjonijiet sostantivi kif ukoll għall-osservanza ta’ rekwiżiti jew ta’ kundizzjonijiet ta’ natura formali.
33.
Fir-rigward tar-rekwiżiti jew tal-kundizzjonijiet sostantivi, mill-Artikolu 168(a) tad-Direttiva 2006/112 jirriżulta li, sabiex tkun tista’ tibbenefika mid-dritt għal tnaqqis, jeħtieġ, minn naħa, li l-persuna kkonċernata tkun persuna taxxabbli fis-sens ta’ din id-direttiva u, min-naħa l-oħra, li l-oġġetti jew is-servizzi invokati sabiex jistabbilixxu dan id-dritt, jintużaw mill-persuna taxxabbli għall-iskopijiet tat-tranżazzjonijiet downstream taxxabbli tagħha u li, upstream, dawn l-oġġetti jew dawn is-servizzi jiġu kkunsinnati minn persuna taxxabbli oħra (
10
).
34.
Fir-rigward tal-modalitajiet ta’ eżerċizzju tad-dritt għal tnaqqis, li jixxiebħu għal rekwiżiti jew għal kundizzjonijiet ta’ natura formali (
11
), l-Artikolu 178(a) tad-Direttiva 2006/112 jipprovdi l-persuna taxxabbli għandu jkollha fattura stabbilita skont l-Artikoli 220 sa 236 u l-Artikoli 238, 239 u 240 ta’ din. B’mod partikolari, skont l-Artikolu 226(3) tad-Direttiva 2006/112, il-fattura għandha ssemmi n-numru ta’ identifikazzjoni tal-VAT li taħtu l-persuna taxxabbli wettqet il-kunsinna ta’ oġġetti jew il-provvista ta’ servizzi.
35.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ġiet indirizzata f’bosta okkażjonijiet b’sitwazzjonijiet fejn persuna taxxabbli tkun ġiet irrifjutata l-benefiċċju tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT mill-awtoritajiet fiskali nazzjonali minħabba irregolaritajiet jew nuqqasijiet li jirrigwardaw kundizzjonijiet formali, u fejn il-kundizzjonijiet sostantivi previsti mid-Direttiva 2006/112 kienu, għall-bqija, issodisfatti.
36.
Sabiex, f’dan l-istadju tal-analiżi, nibqa’ fuq il-livell ġenerali, mis-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li d-dritt għal tnaqqis tal-VAT imħallsa upstream jingħata jekk il-kundizzjonijiet sostantivi rikjesti għat-tnissil ta’ dan id-dritt ikunu ssodisfatti, anki jekk ċerti rekwiżiti formali jkunu tħallew barra mill-persuni taxxabbli (
12
).
37.
Billi r-rifjut tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT imħallsa upstream huwa eċċezzjoni mill-applikazzjoni tal-prinċipju fundamentali li jikkostitwixxi dan id-dritt (
13
), huwa biss f’ċirkustanzi partikolari li l-Qorti tal-Ġustizzja hija disposta tammetti li nuqqasijiet ta’ twettiq ta’ obbligi formali jistgħu legalment iwasslu lill-awtoritajiet fiskali sabiex jirrifjutaw il-benefiċċju ta’ tali dritt lil persuna taxxabbli.
38.
Sal-lum, mill-ġurisprudenza jirriżulta li t-telf tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT jista’ jseħħ f’żewġ tipi ta’ ipoteżi distinti. Dawn huma, minn naħa, il-każ fejn il-ksur tar-rekwiżiti formali għandu bħala effett li jipprekludi l-produzzjoni tal-prova ċerta li l-kundizzjonijiet sostantivi tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT ġew issodisfatti (
14
). Min-naħa l-oħra, u essenzjalment, id-dritt għal tnaqqis tal-VAT jista’ jiġi rrifjutat meta jiġi stabbilit, fid-dawl ta’ elementi oġġettivi, li dan id-dritt huwa invokat b’mod frawdolenti jew abbużiv, billi l-persuna taxxabbli tkun taf jew kellha tkun taf li l-operazzjonijiet inkwistjoni kienu implikati, direttament jew indirettament, fi frodi (
15
).
39.
L-ewwel ipoteżi hija spjegata mill-fatt li r-rekwiżiti formali huma previsti preċiżament sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni tal-VAT u sabiex jippermettu l-kontroll tagħha mill-awtoritajiet fiskali tal-Istati Membri. Għaldaqstant huwa perfettament loġiku li jiġi rrifjutat il-benefiċċju tad-dritt għal tnaqqis jekk il-ksur ta’ dawn ir-rekwiżiti jkun tant gravi li jirrendi l-kontroll tal-osservanza tal-kundizzjonijiet sostantivi tad-dritt għal tnaqqis impossibbli jew eċċessivament diffiċli.
40.
Madankollu, dan ma jidhirx li huwa l-każ fil-kawża prinċipali.
41.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li Paper Consult, li lilha ġie rrifjutat id-dritt għal tnaqqis, għandha l-kwalità ta’ persuna taxxabbli għall-finijiet tad-Direttiva 2006/112 u li hija akkwistat u ħallset għall-provvisti ta’ servizzi li kienu s-suġġett tal-kuntratt tat-3 ta’ Jannar 2001 fil-kuntest tal-attività ekonomika tagħha, mingħand operatur ekonomiku ieħor, Rom Packaging, li wkoll huwa suġġett għall-ħlas tal-VAT, iżda ddikjarat inattiv, għaliex naqas milli josserva l-obbligi tiegħu ta’ dikjarazzjoni fiskali, taħt il-leġiżlazzjoni nazzjonali. L-ebda element tal-proċess ma jippermetti li jiġi konkluż li l-awtoritajiet fiskali Rumeni ma setgħux jikkontrollaw ir-realtà tal-provvisti fatturati lil Paper Consult u lanqas li kienu fl-impossibbiltà li jivverifikaw l-identità jew il-kwalità taż-żewġ operaturi ekonomiċi.
42.
Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-kwalità ta’ persuna taxxabbli ta’ Rom Packaging u fid-dawl tal-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Gvern Rumen intiżi sabiex jiċħdu dan l-istatus, ninnota li, bis-saħħa tal-Artikolu 11(1a) tal-kodiċi tat-taxxa, il-persuni taxxabbli ddikjarati inattivi jżommu l-kwalità tagħhom ta’ persuna taxxabbli, għaliex huma obbligati li jibqgħu jħallsu l-VAT, madankollu mingħajr ma huma intitolati għall-benefiċċju tat-tnaqqis tal-VAT matul il-perijodu ta’ inattività.
43.
F’kull każ, il-kwalità ta’ persuna taxxabbli, fis-sens tad-Direttiva 2006/112, li, skont l-Artikolu 9(1) tagħha, tinkludi “kull persuna li, b’mod indipendenti, twettaq fi kwalunkwe post kwalunkwe attività ekonomika, ikun x’ikun l-iskop jew ir-riżultati ta’ dik l-attività”, ma hija suġġetta la għall-obbligu li tiġi ppreżentata dikjarazzjoni fiskali u li titħallas il-VAT, u lanqas għall-obbligu ta’ reġistrazzjoni għall-finijiet tal-VAT (
16
). B’dan il-mod, reċentement il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, minkejja d-dikjarazzjoni ta’ “ineżistenza” ta’ operatur ekonomiku minn leġiżlazzjoni nazzjonali għar-raġuni, b’mod partikolari, li dan l-operatur ma kienx irreġistrat għall-finijiet tal-VAT, ma ippreżentax id-dikjarazzjoni fiskali u ma ħallasx it-taxxi tiegħu, tali operatur seta’ jiġi rrikonoxxut li għandu l-kwalità ta’ persuna taxxabbli, fis-sens tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2006/112 (
17
). Din il-kwalità ġiet irrikonoxxuta wkoll lil min joħroġ fattura li preċedentement kellu l-karta ta’ intraprenditur individwali tiegħu rtirata u għalhekk ma kellux iktar id-dritt li juża n-numru ta’ identifikazzjoni fiskali tiegħu (
18
).
44.
It-tieni ipoteżi li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li d-dritt għal tnaqqis seta’ jiġi rrifjutat essenzjalment issib l-oriġini tagħha fil-possibbiltà ammessa favur l-Istati Membri bl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 273 tad-Direttiva 2006/112, li “jimponu obbligi oħrajn li jidhrulhom meħtieġa biex jiżguraw il-ġbir korrett ta’ VAT u biex ma ssirx frodi” (
19
).
45.
Kif diġà semmejt, is-sistema Rumena ta’ dikjarazzjoni ta’ inattività ta’ ċerti persuni taxxabbli hija bbażata fuq tliet ipoteżi alternattivi li fihom il-leġiżlazzjoni Rumena tippreżumi li jeżisti riskju ta’ frodi fiskali. Fost dawn l-ipoteżi hemm dik ta’ min, bħal Rom Packaging, ikun naqas milli jippreżenta d-dikjarazzjonijiet fiskali kollha, inklużi dawk marbuta mal-VAT, matul perijodu ta’ sitt xhur. Dan in-nuqqas huwa ssanzjonat bir-rifjut tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT imħallsa fuq ix-xiri mwettaq minn dawn il-persuni taxxabbli matul il-perijodu ta’ dikjarazzjoni ta’ inattività, skont l-Artikolu 11(1a) tal-kodiċi tat-taxxi. Fil-fehma tiegħi, dan id-dispożittiv jagħmel kjarament parti minn miżuri intiżi sabiex jevitaw li sitwazzjonijiet li jitqiesu li jippreżentaw riskju ta’ frodi fiskali jikkonkretizzaw ruħhom fi frodi fiskali. Fil-fatt, peress li l-ommissjoni ta’ dikjarazzjoni fiskali, fosthom dik tal-VAT, tista’ taħbi tentattiv ta’ frodi fiskali min-naħa tal-persuna taxxabbli kkonċernata, l-għan imfittex huwa ċertament dak li jiġi evitat li tali frodi tkun tista’ sseħħ billi l-imsemmija persuna taxxabbli tiġi rrifjutata d-dritt għal tnaqqis tal-VAT imħallsa matul il-perjodu kollu ta’ inattività.
46.
Madankollu din il-kawża ma tikkonċernax is-sitwazzjoni fiskali tal-persuna taxxabbli li kienet ġiet iddikjarata inattiva, iżda l-persuni taxxabbli li, bħal Paper Consult, jakkwistaw mingħand din il-persuna taxxabbli, minkejja d-dikjarazzjoni ta’ inattività ta’ din tal-aħħar.
47.
Billi jissanzjona wkoll bir-rifjut tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT imħallsa l-persuni taxxabbli li jixtru oġġetti u/jew servizzi mingħand l-operatur iddikjarat inattiv, l-Artikolu 11(1b) tal-kodiċi tat-taxxi jagħmel parti, mingħajr dubju, mill-għan tal-ġlieda kontra l-frodi fiskali segwit bis-sistema ta’ dikjarazzjoni ta’ inattività.
48.
Moqri flimkien mas-sistema ta’ dikjarazzjoni ta’ inattività, dan l-artikolu huwa intiż sabiex jobbliga lil dawn il-persuni taxxabbli, tal-inqas indirettament, sabiex jiġbru informazzjoni fuq l-istatus eventwalment inattiv tal-parti kontraenti futura tagħhom (li jimplika riskju ta’ frodi fiskali).
49.
Dan l-obbligu jeċċedi r-rekwiżit, ammess mill-Qorti tal-Ġustizzja, li, meta jkunu jeżistu indizji li jippermettu li tiġi ssuspettata l-eżistenza ta’ irregolaritajiet jew ta’ frodi, operatur informat ikun jista’, skont iċ-ċirkustanzi tal-każ, ikun obbligat jikseb informazzjoni dwar operatur ieħor li mingħandu huwa jkollu l-intenzjoni jixtri oġġetti jew servizzi, sabiex jiżgura ruħu mill-affidabbiltà tiegħu (
20
).
50.
Fil-fatt, l-obbligu ta’ konsultazzjoni tal-istatus ta’ inattività tal-persuni taxxabbli, introdott fid-dritt Rumen, huwa impost fuq kull operatur li jeżerċita attività ekonomika fir-Rumanija u li għandu l-intenzjoni li jagħmel akkwisti mingħand kwalunkwe operatur ieħor f’dan l-Istat Membru, indipendentement mill-fatt li dan l-operatur ikun effettivament ġie ddikjarat inattiv u għaldaqstant wettaq l-irregolaritajiet ikkonstatati mill-awtoritajiet fiskali Rumeni. Konsegwentement, dan huwa obbligu ta’ natura ġenerali, impost fuq kull operatur, li jivverifika l-“affidabbiltà” fiskali tal-parti kontraenti futura tiegħu, billi jikkonsulta l-lista pubblika tal-operaturi ddikjarati inattivi mfassla mill-awtoritajiet fiskali Rumeni, indipendentement minn kull indizju li jippermetti suspett li l-parti kontraenti futura setgħet wettqet irregolaritajiet jew frodi fir-rigward tal-VAT.
51.
Madankollu, fid-dawl tan-natura leġiżlattiva, pubblika u faċilment aċċessibbli tal-istatus ta’ inattività fid-dritt Rumen, ma jidhirlix li dan l-obbligu jimponi piż eċċessiv fuq il-persuni taxxabbli għall-VAT fir-Rumanija, li huwa normali li jkunu mistennija ma jinjorawx il-leġiżlazzjoni nazzjonali u li jużaw id-diliġenza ta’ kummerċjant, tal-inqas, raġonevolment informat, billi jikkonsultaw il-lista tal-persuni taxxabbli ddikjarati inattivi mill-awtoritajiet fiskali Rumeni li tinsab fuq is-sit internet tal-ANAF.
52.
Dan l-obbligu jixbah miżura li, fil-fehma tiegħi, tista’ raġonevolment tiġi rikjesta mill-persuna taxxabbli li tivverifika jekk l-operazzjoni li hija għandha l-intenzjoni li twettaq tinvolvix riskju li jwassalha sabiex tipparteċipa fi frodi fiskali.
53.
Barra minn hekk, kemm il-Gvern Rumen kif ukoll il-Kummissjoni jindikaw li din is-sistema ta’ pubbliċità onlajn fuq il-livell nazzjonali għandha punti komuni ma’ dik stabbilita, fuq il-livell tal-Unjoni, permezz tas-sistema ta’ skambju ta’ informazzjoni (awtomatizzata) fil-qasam ta’ VAT (VIES) li tippermetti lill-operaturi jiksbu l-konferma tan-numru ta’ identifikazzjoni tal-VAT tal-imsieħba kummerċjali tagħhom u lill-amministrazzjonijiet fiskali nazzjonali li jikkontrollaw l-operazzjonijiet intra‑Komunitarji u li jiskopru eventwali irregolaritajiet (
21
).
54.
Fil-fatt, kuntrarjament għall-kawżi li fihom il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li kien jeżisti trasferiment għal fuq il-persuni taxxabbli tal-kompiti ta’ kontroll u ta’ skoperta ta’ irregolaritajiet u ta’ frodi eventwali li, fil-prinċipju, jaqgħu fuq l-awtoritajiet fiskali nazzjonali (
22
), il-leġiżlazzjoni Rumena tirrikjedi biss mingħand il-persuni taxxabbli li huma jivverifikaw li l-operatur li mingħandu huma għandhom l-intenzjoni li jagħmlu akkwisti huwa iskritt fil-lista ‐ pubblika u aċċessibbli fuq is-sit internet tal-ANAF ‐ tal-operaturi ddikjarati inattivi wara kontrolli mwettqa mill-awtoritajiet fiskali nazzjonali nfushom. Dan ir-rekwiżit ta’ konsultazzjoni tal-lista tal-operaturi ddikjarati inattivi ċertament ma jikkostitwixxix trasferiment fuq il-persuni taxxabbli tal-kompiti ta’ kontroll li jaqgħu fuq l-awtoritajiet fiskali nazzjonali.
55.
Għalhekk, persuna taxxabbli li tikkonkludi tranżazzjonijiet suġġetti għall-VAT ma’ operatur iddikjarat inattiv għandha, f’kull każ, tiġi kkunsidrata li kienet taf jew kellha tkun taf li l-konklużjoni ta’ tali tranżazzjonijiet tippreżenta riskju ta’ frodi fiskali.
56.
L-għarfien jew l-għarfien raġonevolment preżunt ta’ dan ir-riskju jiġġustifikaw li l-benefiċċju tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT jiġi rrifjutat lil din il-persuna taxxabbli?
57.
Fl-opinjoni tiegħi, le.
58.
Fl-ewwel lok, dan il-każ ma jikkorrispondix għal dak stabbilit mill-ġurisprudenza fis-sens li d-dritt għal tnaqqis tal-VAT jista’ legalment jiġi rrifjutat meta l-persuna taxxabbli kienet taf jew kellha tkun taf li hija qegħda tipparteċipa f’operazzjoni implikata fi frodi tal-VAT, b’mod partikolari meta tali frodi titwettaq (jew twettqet) mill-fornitur tagħha (
23
).
59.
Konsegwentement, fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni u tal-ġurisprudenza, sempliċi riskju ta’ frodi tal-VAT, li barra minn hekk il-livell tiegħu jista’ jkun is-suġġett ta’ kontroversja, ma huwiex suffiċjenti sabiex jiġġustifika r-rifjut tad-dritt għal tnaqqis.
60.
Fit-tieni lok, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li miżuri nazzjonali li jsegwu l-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 273 tad-Direttiva 2006/112 għandhom jirrispettaw il-prinċipju ta’ proporzjonalità u, għalhekk, ma jistgħux jintużaw b’mod li sistematikament jippreġudikaw id-dritt għal tnaqqis tal-VAT u, għaldaqstant, il-prinċipju fundamentali tan-newtralità tal-VAT (
24
).
61.
F’din il-kawża, ir-rifjut tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT jikkostitwixxi sanzjoni li l-effett dissważiv tagħha huwa, fil-verità, intiż mhux tant sabiex jiżgura l-effettività tal-obbligu ta’ konsultazzjoni tal-lista tal-operaturi ddikjarati inattivi mfassla mill-president tal-ANAF iżda iktar sabiex jiskoraġġixxi lill-persuni taxxabbli milli jixtru mingħand operaturi ddikjarati inattivi bl-għan, finalment, li jeskludi lil dawn tal-aħħar mis-suq jekk huma ma jirregolarizzawx is-sitwazzjoni tagħhom, kif jispjega l-Gvern Rumen.
62.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, persuna taxxabbli li, wara li tkun ikkonsultat il-lista tal-operaturi ddikjarati inattivi u kkonstatat li l-operatur li mingħandu hija għandha l-intenzjoni li tagħmel akkwisti jinsab fuq din il-lista, xorta waħda tagħmel akkwisti mingħand dan l-operatur (
25
), sejra tkun, f’kull każ, taħt id-dritt Rumen, eskluża mid-dritt li tibbenefika mit-tnaqqis tal-VAT relattiva għall-imsemmija tranżazzjonijiet, indipendentement mill-eventwali garanziji li hija tkun kisbet mingħand dan tal-aħħar li jiżguraw li t-tranżazzjonijiet partikolari li fuqhom huwa bbażat id-dritt għal tnaqqis ma humiex implikati fi frodi fiskali u li, barra minn hekk, il-VAT ser titħallas lit-Teżor pubbliku.
63.
Fi kliem ieħor, kif il-Kummissjoni sostniet ġustament waqt is-seduta, finalment, il-leġiżlazzjoni Rumena tistabbilixxi fir-rigward tal-persuni taxxabbli kollha li jikkonkludu tranżazzjonijiet suġġetti għall-VAT ma’ operaturi ddikjarati inattivi, preżunzjoni inkonfutabbli ta’ parteċipazzjoni fi frodi fiskali. Din il-leġiżlazzjoni tipprevedi rifjut sistematiku tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT għal kull persuna taxxabbli li tagħmel akkwisti mingħand operatur iddikjarat inattiv, minkejja l-fatt li, fid-dawl tal-elementi u tal-provi li din il-persuna taxxabbli u dan l-operatur jistgħu jressqu, b’mod partikolari wara kontroll fiskali, kull riskju ta’ frodi fiskali li tikkonċerna t-tranżazzjonijiet inkwistjoni jista’ validament jiġi eskluż, li dawn tal-aħħar jissodisfaw il-kundizzjonijiet sostantivi u formali tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT, fis-sens tad-Direttiva 2006/112, u li ma hemmx telf ta’ dħul fiskali.
64.
Fil-fehma tiegħi, tali leġiżlazzjoni nazzjonali tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-għanijiet intiżi sabiex jiżguraw il-ġbir korrett tal-VAT u sabiex tiġi evitata l-frodi fiskali.
65.
Fir-rigward tal-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju ma pprovdiet l-ebda element li jissuġġerixxi li t-tranżazzjonijiet konklużi bejn Paper Consult u Rom Packaging kienu jaħbu frodi fiskali jew li l-VAT li tidher fuq il-fatturi maħruġa minn din l-aħħar kumpannija lil Paper Consult, relattivi għall-imsemmija tranżazzjonijiet, ma kinitx tikkorrispondi għall-ammont li tħallas lit-Teżor pubbliku.
66.
Barra minn hekk, fil-fehma tiegħi, in-natura sproporzjonata tal-leġiżlazzjoni nazzjonali hija msaħħa mill-fatt, enfasizzat minn Paper Consult fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha u mhux ikkontestat mill-Gvern Rumen, li, bis-saħħa tal-Artikolu 11(1b) tal-kodiċi tat-taxxi, ir-rifjut tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT lill-parti kontraenti tal-operatur iddikjarat inattiv huwa definittiv, jiġifieri li din il-parti kontraenti tibqa’ tbati l-piż ta’ din it-taxxa anki jekk l-operatur iddikjarat inattiv ikun irregolarizza s-sitwazzjoni tiegħu kompletament fir-rigward tal-obbligi fiskali tiegħu. Din is-sitwazzjoni tinsab f’kuntrast u tidher inkonsistenti ma’ dik tal-operatur iddikjarat inattiv li, b’applikazzjoni tal-Artikolu 11(1a) tal-kodiċi tat-taxxi, huwa awtorizzat jirkupra l-VAT, li t-tnaqqis tagħha jkun ġie rrifjutat matul il-perijodu ta’ inattività, matul perijodu fiskali li jiġi wara r-“riattivazzjoni” tiegħu mill-awtoritajiet fiskali Rumeni.
67.
F’dak li jikkonċerna dan l-aspett tal-leġiżlazzjoni nazzjonali, waqt is-seduta, ‐ fil-kuntest tad-domandi li saru mill-Qorti tal-Ġustizzja dwar in-natura proporzjonata tar-rifjut tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT lill-parti kontraenti ta’ operatur iddikjarat inattiv ‐ il-Gvern Rumen semma li, bis-saħħa ta’ emenda fil-kodiċi tat-taxxi, b’effett mill-1 ta’ Jannar 2017, dan illum jawtorizza lil kull persuna taxxabbli li tagħmel akkwisti mingħand operatur iddikjarat inattiv li tibbenefika mit-tnaqqis tal-VAT fir-rigward tal-operazzjonijiet imwettqa matul il-perijodu ta’ inattività ta’ dan l-operatur fil-każ li dan tal-aħħar ikun, sussegwentement, irregolarizza s-sitwazzjoni tiegħu, b’mod partikolari f’dak li jikkonċerna l-obbligi tiegħu ta’ dikjarazzjoni fiskali.
68.
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika l-portata ta’ din l-emenda, b’mod partikolari f’dak li jikkonċerna l-possibbiltà li tiġi applikata retroattivament għall-fatti li taw lok għall-kawża prinċipali, anki fid-dawl tal-fatt li, skont l-informazzjoni trażmessa mill-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, Rom Packaging kienet ġiet “riattivata” b’deċiżjoni tal-president tal-ANAF tal-24 ta’ April 2012.
69.
Indipendentement miċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, l-emenda li saret fil-kodiċi tat-taxxi u l-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-Gvern Rumen waqt is-seduta jagħtu madankollu l-impressjoni li l-awtoritajiet Rumeni nfushom intebħu bin-natura sproporzjonata tar-rifjut sistematiku u definittiv tal-benefiċċju tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT kontra l-imsieħba kummerċjali ta’ operatur iddikjarat inattiv, anki meta dan tal-aħħar kien iktar tard irregolarizza s-sitwazzjoni tiegħu fir-rigward tal-obbligi tiegħu ta’ dikjarazzjoni fiskali.
70.
Is-sempliċi sospensjoni tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT sa meta jiġu rregolarizzati t-tranżazzjonijiet li fuqhom huwa bbażat dan id-dritt jidhirli li tikkostitwixxi miżura iktar adegwata mir-rifjut sistematiku u definittiv tal-benefiċċju għal dan id-dritt meta persuna taxxabbli fir-Rumanija tixtri oġġetti u/jew servizzi mingħand operatur iddikjarat inattiv f’dan l-Istat Membru.
71.
Huwa minnu li, fil-każ fejn persuna taxxabbli għall-VAT fir-Rumanija tkun għamlet akkwisti mingħand operatur iddikjarat inattiv wara li tkun naqset milli tikkonsulta l-lista tal-operaturi ddikjarati inattivi, din il-persuna taxxabbli tkun kisret wieħed mill-obbligi li l-leġiżlazzjoni nazzjonali timponi fuqha. Kif indikajt preċedentement, tali obbligu xejn ma jidhirli li huwa eċċessiv fih innifsu. Fil-fehma tiegħi, id-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix li l-ksur ta’ din il-formalità jiġi punit b’sanzjoni dissważiva u proporzjonata għall-gravità ta’ dan il-ksur li tista’, pereżempju, tieħu l-forma ta’ multa. Madankollu, il-ksur ta’ dan l-obbligu ma jfissirx, fir-rigward ta’ tranżazzjonijiet partikolari li fuqhom huwa bbażat id-dritt għal tnaqqis tal-VAT, li l-persuna taxxabbli ma setgħetx tikseb mingħand l-operatur iddikjarat inattiv il-garanziji li jiena semmejt preċedentement fis-sens li dawn it-tranżazzjonijiet ma humiex ser ikunu involuti f’xi frodi fiskali u li l-VAT ser titħallas lit-Teżor pubbliku.
72.
F’kull każ, fil-fehma tiegħi, il-preżunzjoni inkonfutabbli li fuqha tistrieħ il-leġiżlazzjoni Rumena, li twassal għall-impossibbiltà għal kull persuna taxxabbli li tressaq l-inqas indizju li jippermetti li jiġi pprovat li t-tranżazzjonijiet konklużi mal-operatur iddikjarat inattiv jissodisfaw il-kundizzjonijiet previsti mid-Direttiva 2006/112 sabiex jibbenefikaw mit-tnaqqis tal-VAT relattiva għall-imsemmija tranżazzjonijiet, teċċedi dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-għanijiet leġittimi segwiti permess tal-imsemmija leġiżlazzjoni.
73.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju kif ġej, jiġifieri li d-Direttiva 2006/112 għandha tiġi interpretata fis-sens li hija tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li twassal, anki fil-każijiet fejn l-ebda frodi fiskali u l-ebda telf ta’ dħul fiskali ma jkunu ġew ikkonstatati, għal rifjut sistematiku u definittiv tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT lill-persuna taxxabbli li tkun ħallset il-VAT fuq tranżazzjonijiet konklużi ma’ operatur iddikjarat “inattiv” b’applikazzjoni tal-imsemmija leġiżlazzjoni, minkejja l-fatt li d-dikjarazzjoni ta’ inattività tal-operatur ikkonċernat, li hija bbażata fuq l-eżistenza ta’ riskju ta’ frodi fiskali, hija ppubblikata u faċilment aċċessibbli għal kull persuna taxxabbli fl-Istat Membru inkwistjoni.
Fuq it-talba tal-Gvern Rumen sabiex l-effetti tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jiġu limitati ratione temporis
74.
Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja taqbel mal-analiżi tiegħi, hija jkollha tiddeċiedi fuq it-talba tal-Gvern Rumen, esposta fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, sabiex jiġu limitati ratione temporis l-effetti tas-sentenza li tingħata.
75.
Insostenn tat-talba tiegħu, il-Gvern Rumen isostni, fl-ewwel lok, li l-awtoritajiet Rumeni aġixxew in bona fide. Din il-bona fide hija bbażata fuq żewġ raġunijiet. Minn naħa, fuq id-dubji oġġettivi rigward il-portata tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Min-naħa l-oħra, fuq l-imġiba tal-Kummissjoni li, fix-xahar ta’ Mejju 2014, aċċettat ir-risposta tal-awtoritajiet Rumeni wara lment imressaq fil-kuntest tal-proċedura msejħa “EU Pilot” dwar il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni f’din il-kawża, li wassal lil dawn l-awtoritajiet sabiex jaħsbu li din il-leġiżlazzjoni kienet kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni. Fit-tieni lok, il-Gvern Rumen jenfasizza l-konsegwenzi finanzjarji gravi jekk, wara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, it-tnaqqis tal-VAT ikollu jingħata lill-operaturi kollha li kkonkludew tranżazzjonijiet ma’ operaturi ddikjarati inattivi sa mis-sena 2007. Il-Gvern Rumen iqis li din l-ispiża supplimentari tkun tammonta għal 0.5 % tal-prodott domestiku gross.
76.
Fl-osservazzjonijiet orali tagħha, il-Kummissjoni tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiċħad din it-talba għar-raġuni li l- kundizzjonijiet stabbiliti mill-ġurisprudenza ma humiex issodisfatti.
77.
Jien naqbel mal-pożizzjoni tal-Kummissjoni.
78.
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-interpretazzjoni li din tal-aħħar tagħti lil dispożizzjoni legali tal-Unjoni, fl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni mogħtija lilha mill-Artikolu 267 TFUE, tikkjarifika u tippreċiża t-tifsira u l-portata ta’ din ir-regola, hekk kif għandha jew kellha tinftiehem u tiġi applikata sa mill-mument tad-dħul fis-seħħ tagħha. Minn dan jirriżulta li r-regola hekk interpretata tista’ u għandha tiġi applikata mill-qorti anki għal relazzjonijiet legali mnissla u kkostitwiti qabel is-sentenza li tiddeċiedi fuq it-talba għal interpretazzjoni jekk, barra minn hekk, il-kundizzjonijiet li jippermettu li titressaq kawża dwar l-applikazzjoni tal-imsemmija regola quddiem il-qrati kompetenti jkunu ssodisfatti (
26
).
79.
Huwa biss f’każijiet eċċezzjonali ferm li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’, b’applikazzjoni ta’ prinċipju ġenerali ta’ ċertezza legali inerenti fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, ssib ruħha li jkollha tillimita l-possibbiltà għal kull persuna kkonċernata li tinvoka dispożizzjoni li hija tkun interpretat bil-għan li jiġu kkontestati relazzjonijiet ġuridiċi stabbiliti in bona fide. Sabiex tali limitazzjoni tkun tista’ tiġi stabbilita, huwa neċessarju li jiġu ssodisfatti żewġ kriterji essenzjali, jiġifieri l-bona fide tal-persuni kkonċernati u r-riskju ta’ diffikultajiet serji (
27
).
80.
Peress li dawn il-kriterji huma kumulattivi, jekk wieħed minnhom ma jkunx issodisfatt, ma huwiex neċessarju li jiġi vverifikat jekk it-tieni wieħed huwiex issodisfatt (
28
).
81.
Infakkar ukoll li l-Qorti tal-Ġustizzja tillimita l-portata ratione temporis tas-sentenzi tagħha mogħtija b’mod preliminari biss f’ċirkustanzi speċifiċi ħafna, b’mod partikolari meta jeżisti riskju ta’ riperkussjonijiet ekonomiċi serji dovuti, b’mod partikolari, għan-numru kbir ta’ relazzjonijiet legali kkostitwiti in bona fide fuq il-bażi tal-leġiżlazzjoni kkunsidrata bħala li kienet validament fis-seħħ u meta jidher li l-individwi u l-awtoritajiet nazzjonali jkunu ġew imħeġġa sabiex jadottaw imġiba mhux konformi mad-dritt tal-Unjoni minħabba inċertezza oġġettiva u kunsiderevoli rigward il-portata tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, inċertezza li għaliha tkun eventwalment ikkontribwiet l-imġiba stess adottata minn Stati Membri oħra jew mill-Kummissjoni (
29
).
82.
F’dan il-każ, inħoss li l-kriterju dwar il-bona fide tal-partijiet interessati, inklużi l-awtoritajiet fiskali Rumeni, ma huwiex issodisfatt.
83.
Fir-rigward tad-dubji ‐ u mhux l-inċertezza oġġettiva u kunsiderevoli, fis-sens tal-ġurisprudenza ‐ enfasizzati mill-Gvern Rumen dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għalkemm huwa minnu li s-sitwazzjoni li wasslet għal din il-kawża hija xi ftit differenti mill-kawżi li ġew eżaminati preċedentement mill-Qorti tal-Ġustizzja, dan ma jnaqqas xejn mill-fatt li, kif fakkart fl-analiżi hawn fuq, ir-rifjut tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT lil persuni taxxabbli jikkostitwixxi eċċezzjoni minn prinċipju fundamentali tas-sistema komuni tal-VAT li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-legalità tiegħu hija aċċettata biss f’ċirkustanzi eċċezzjonali. Għalkemm din il-ġurisprudenza ġiet irfinata f’dawn l-aħħar snin, il-prinċipji li fuqhom hija bbażata ilhom jeżistu għal żmien twil u, f’kull każ, qabel l-1 ta’ Jannar 2007, id-data tal-adeżjoni tar-Rumanija mal-Unjoni Ewropea (
30
). Għaldaqstant, jekk tiġi rrikonoxxuta sitwazzjoni ta’ inċertezza oġġettiva u kunsiderevoli, ma hemmx dubju li din ikollha l-oriġini tagħha mhux fil-portata tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, iżda fiż-żamma mir-Rumanija tal-leġiżlazzjoni li wasslet għal din il-kawża wara l-adeżjoni tagħha mal-Unjoni Ewropea.
84.
L-għeluq mill-Kummissjoni ta’ proċedura “EU Pilot” ma tibdilx dan l-analiżi.
85.
Din il-proċedura informali, li ġiet implementata mill-Kummissjoni fl-avviż tagħha “Għal Ewropa tar-riżultati – applikazzjoni tad-dritt [tal-Unjoni]” (
31
), timplika kooperazzjoni volontarja bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri intiża ġeneralment kemm sabiex tivverifika l-applikazzjoni korretta tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll sabiex issolvi fi stadju bikri l-kwistjonijiet li jitqajmu minn din l-applikazzjoni. Għalkemm tali proċedura jista’ jkollha bħala għan unikament it-talba għal tagħrif jew informazzjoni, ħafna drabi hija intiża sabiex, sa fejn possibbli, jiġi evitat il-ftuħ ta’ proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, taħt l-Artikolu 258 TFUE (
32
). Madankollu, l-għeluq innifsu ta’ tali proċedura informali, li bl-ebda mod ma hija rregolata mid-dispożizzjonijiet tat-Trattati, ma jippreġudika bl-ebda mod il-possibbiltà li l-Kummissjoni tibda proċedura formali taħt l-Artikolu 258 TFUE. F’kull każ, l-atitudni tal-Kummissjoni ma tistax inkwantu tali tagħti lok għall-aspettattivi leġittimi ta’ Stat Membru rigward il-konformità tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tiegħu mad-dritt tal-Unjoni meta, bħal f’din il-kawża, mill-ġurisprudenza jirriżulta li ma teżistix inċertezza oġġettiva u kunsiderevoli rigward il-portata tad-dritt tal-Unjoni, b’mod partikolari tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2006/112.
86.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad it-talba tal-Gvern Rumen sabiex hija tillimita l-effetti ratione temporis tas-sentenza li tingħata, mingħajr ma huwa meħtieġ li jiġi eżaminat il-kriterju dwar l-eżistenza ta’ riskju ta’ diffikultajiet serji.
III. Konklużjoni
87.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha esposti hawn fuq, nipproponi li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għad-domandi preliminari magħmula mill-Curtea de Apel Cluj (qorti tal-appell ta’ Cluj, ir-Rumanija):
Id-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, tat-28 ta’ Novembru 2006, dwar sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud, għandha tiġi interpretata fis-sens li hija tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li twassal, anki fil-każijiet fejn l-ebda frodi fiskali u l-ebda telf ta’ dħul fiskali ma jkunu ġew ikkonstatati, għal rifjut sistematiku u definittiv tad-dritt għal tnaqqis tat-taxxa fuq il-valur miżjud lill-persuna taxxabbli li tkun ħallset it-taxxa fuq il-valur miżjud fuq tranżazzjonijiet konklużi ma’ operatur iddikjarat “inattiv” b’applikazzjoni tal-imsemmija leġiżlazzjoni, minkejja l-fatt li d-dikjarazzjoni ta’ inattività tal-operatur ikkonċernat, li hija bbażata fuq l-eżistenza ta’ riskju ta’ frodi fiskali, hija ppubblikata u faċilment aċċessibbli għal kull persuna taxxabbli fl-Istat Membru inkwistjoni.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU 2006, L 347, p. 1.
(
3
)	Ara b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenza tal-24 ta’ Ottubru 2013, Stoilov i Ko (C‑180/12, EU:C:2013:693, punti 38 u 47 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
4
)	Fuq din il-ġurisprudenza stabbilita, ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-13 ta’ Ottubru 2016, Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej u Petrotel (C‑231/15, EU:C:2016:769, punt 16 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
5
)	Ara b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-3 ta’ Marzu 1994, Eurico Italia et (C‑332/92, C‑333/92 u C‑335/92, EU:C:1994:79, punt 13) kif ukoll tad-29 ta’ Ġunju 2010, E u F (C‑550/09, EU:C:2010:382, punt 35). Ara, ukoll, il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża pendenti Santogal M-Comércio e Reparação de Automóveis (C‑26/16, EU:C:2017:79, punt 21).
(
6
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tad-19 ta’ Settembru 2000, Ampafrance u Sanofi (C‑177/99 u C‑181/99, EU:C:2000:470); tas-6 ta’ Lulju 2006, Kittel u Recolta Recycling (C‑439/04 u C‑440/04, EU:C:2006:446); tal-21 ta’ Ġunju 2012, Mahagében u Dávid (C‑80/11 u C‑142/11, EU:C:2012:373); tas-6 ta’ Settembru 2012, Tóth (C‑324/11, EU:C:2012:549); tas-6 ta’ Diċembru 2012, Bonik (C‑285/11, EU:C:2012:774); id-digrieti tat-28 ta’ Frar 2013, Forvards V (C‑563/11, mhux ippubblikat, EU:C:2013:125); tas-16 ta’ Mejju 2013, Hardimpex (C‑444/12, mhux ippubblikat, EU:C:2013:318); is-sentenzi tat-22 ta’ Ottubru 2015, PPUH Stehcemp (C‑277/14, EU:C:2015:719) kif ukoll tat-28 ta’ Lulju 2016, Astone (C‑332/15, EU:C:2016:614).
(
7
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-25 ta’ Ottubru 2001, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑78/00, EU:C:2001:579, punt 28); tal-21 ta’ Ġunju 2012, Mahagében u Dávid (C‑80/11 u C‑142/11, EU:C:2012:373, punt 37) kif ukoll tat-28 ta’ Lulju 2016, Astone (C‑332/15, EU:C:2016:614, punt 43).
(
8
)	Ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-21 ta’ Ġunju 2012, Mahagében u Dávid (C‑80/11 u C‑142/11, EU:C:2012:373, punt 38); tas-6 ta’ Settembru 2012, Tóth (C‑324/11, EU:C:2012:549, punt 24); tat-22 ta’ Ottubru 2015, PPUH Stehcemp (C‑277/14, EU:C:2015:719, punt 26); tat-28 ta’ Lulju 2016, Astone (C‑332/15, EU:C:2016:614, punt 44) kif ukoll id-digriet tal-10 ta’ Novembru 2016, Signum Alfa Sped (C‑446/15, mhux ippubblikat, EU:C:2016:869, punt 30).
(
9
)	Ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-21 ta’ Ġunju 2012, Mahagében u Dávid (C‑80/11 u C‑142/11, EU:C:2012:373, punt 39); tas-6 ta’ Settembru 2012, Tóth (C‑324/11, EU:C:2012:549, punt 25); tat-22 ta’ Ottubru 2015, PPUH Stehcemp (C‑277/14, EU:C:2015:719, punt 27) kif ukoll id-digriet tal-10 ta’ Novembru 2016, Signum Alfa Sped (C‑446/15, mhux ippubblikat, EU:C:2016:869, punt 31).
(
10
)	Ara b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-6 ta’ Settembru 2012, Tóth (C‑324/11, EU:C:2012:549, punt 26), kif ukoll tat-22 ta’ Ottubru 2015, PPUH Stehcemp (C‑277/14, EU:C:2015:719, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
11
)	Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenzi tal-15 ta’ Lulju 2010, Pannon Gép Centrum (C‑368/09, EU:C:2010:441, punt 44), u tal-15 ta’ Settembru 2016, Barlis 06 – Investimentos Imobiliários e Turísticos (C‑516/14, EU:C:2016:690, punt 41).
(
12
)	Ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-28 ta’ Lulju 2016, Astone (C‑332/15, EU:C:2016:614, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata); tal-15 ta’ Settembru 2016, Barlis 06 – Investimentos Imobiliários e Turísticos (C‑516/14, EU:C:2016:690, punt 42), kif ukoll tal-15 ta’ Settembru 2016, Senatex (C‑518/14, EU:C:2016:691, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
13
)	Ara s-sentenza tat-28 ta’ Lulju 2016, Astone (C‑332/15, EU:C:2016:614, punt 52).
(
14
)	Ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza tat-28 ta’ Lulju 2016, Astone (C‑332/15, EU:C:2016:614, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
15
)	Ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-31 ta’ Jannar 2013, LVK (C‑643/11, EU:C:2013:55, punti 59, 60 u 64), kif ukoll tat-22 ta’ Ottubru 2015, PPUH Stehcemp (C‑277/14, EU:C:2015:719, punti 47 sa 50).
(
16
)	Ara s-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2015, PPUH Stehcemp (C‑277/14, EU:C:2015:719, punti 39 u 40).
(
17
)	Ara s-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2015, PPUH Stehcemp (C‑277/14, EU:C:2015:719, punti 19, 31, 39 u 42).
(
18
)	Ara s-sentenza tas-6 ta’ Settembru 2012, Tóth (C‑324/11, EU:C:2012:549, punti 28 sa 33).
(
19
)	Korsiv miżjud minni. Ara, f’dan ir-rigward, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-21 ta’ Ġunju 2012, Mahagében u Dávid (C‑80/11 u C‑142/11, EU:C:2012:373, punt 55), kif ukoll tat-28 ta’ Lulju 2016, Astone (C‑332/15, EU:C:2016:614, punt 49).
(
20
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-21 ta’ Ġunju 2012, Mahagében u Dávid (C‑80/11 u C‑142/11, EU:C:2012:373, punt 60); id-digrieti tat-28 ta’ Frar 2013, Forvards V (C‑563/11, mhux ippubblikat, EU:C:2013:125, punt 40); tas-16 ta’ Mejju 2013, Hardimpex (C‑444/12, mhux ippubblikat, EU:C:2013:318, punt 25), kif ukoll tal-15 ta’ Lulju 2015, Koela-N (C‑159/14, mhux ippubblikat, EU:C:2015:513, punt 47).
(
21
)	Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tad-9 ta’ Frar 2017, Euro Tyre (C‑21/16, EU:C:2017:106, punt 28).
(
22
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-21 ta’ Ġunju 2012, Mahagében u Dávid (C‑80/11 u C‑142/11, EU:C:2012:373, punti 61, 62 u 65), kif ukoll tas-6 ta’ Settembru 2012, Tóth (C‑324/11, EU:C:2012:549, punti 42 sa 44).
(
23
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2015, PPUH Stehcemp (C‑277/14, EU:C:2015:719, punti 48 u 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
24
)	Ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-21 ta’ Ġunju 2012, Mahagében u Dávid (C‑80/11 u C‑142/11, EU:C:2012:373, punt 57), kif ukoll tat-28 ta’ Lulju 2016, Astone (C‑332/15, EU:C:2016:614, punt 49). Għar-rekord, il-Qorti tal-Ġustizzja tfakkar regolarment li l-prinċipju ta’ proporzjonalità jirrikjedi li l-Istati Membri jirrikorru għal mezzi li, filwaqt li jippermettulhom jilħqu b’mod effettiv l-għan imfittex, jinvolvu l-inqas preġudizzju possibbli għall-għanijiet u prinċipji imposti mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, bħall-prinċipju fundamentali tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT: ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-18 ta’ Ottubru 2012, Mednis (C‑525/11, EU:C:2012:652, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata), kif ukoll tas-16 ta’ Marzu 2017, Bimotor (C‑211/16, mhux ippubblikata, EU:C:2017:221, punt 27).
(
25
)	Tali deċiżjoni tista’ tkun ibbażata fuq raġunijiet ekonomiċi għal kollox leġittimi, bħall-eżistenza ta’ ċirku ta’ distribuzzjoni selettiv jew esklużiv jew il-karatteristiċi partikolari tal-oġġetti jew tas-servizzi mibjugħa mill-operatur iddikjarat inattiv.
(
26
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-10 ta’ Mejju 2012, Santander Asset Management SGIIC et (C‑338/11 sa C‑347/11, EU:C:2012:286, punt 58); tat-18 ta’ Ottubru 2012, Mednis (C‑525/11, EU:C:2012:652, punt 41), kif ukoll tat-22 ta’ Jannar 2015, Balazs (C‑401/13 u C‑432/13, EU:C:2015:26, punt 49).
(
27
)	Sentenza tat-22 ta’ Jannar 2015, Balazs (C‑401/13 u C‑432/13, EU:C:2015:26, punt 50 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
28
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-27 ta’ Frar 2014, Transportes Jordi Besora (C‑82/12, EU:C:2014:108, punt 28), kif ukoll tat-22 ta’ Jannar 2015, Balazs (C‑401/13 u C‑432/13, EU:C:2015:26, punt 53).
(
29
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Jannar 2015, Balazs (C‑401/13 u C‑432/13, EU:C:2015:26, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
30
)	Fuq in-natura fundamentali u fil-prinċipju mhux limitata tad-dritt għal tnaqqis tal-input VAT imħallsa, ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-6 ta’ Lulju 1995, BP Soupergaz (C‑62/93, EU:C:1995:223, punti 16 sa 18), u fuq l-osservanza (u l-ksur) tal-prinċipju ta’ proporzjonalità fil-kuntest ta’ miżura li tirrifjuta b’mod sistematiku l-benefiċċju tad-dritt għal tnaqqis tal-VAT għal kategoriji ta’ spejjeż tal-persuni taxxabbli, bl-għan li jiġu evitati l-frodi u l-evażjoni fiskali, ara s-sentenza tad-19 ta’ Settembru 2000, Ampafrance u Sanofi (C‑177/99 u C‑181/99, EU:C:2000:470, punti 60 sa 62).
(
31
)	COM (2007) 502 finali.
(
32
)	Fuq id-diversi karatteristiċi ta’ din il-proċedura fil-kuntest tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni dwar l-aċċess għad-dokumenti tal-istituzzjonijiet, ara, b’mod partikolari, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Sharpston fil-kawża L-Isvezja vs Il-Kummissjoni (C‑562/14 P, EU:C:2016:885, punti 40 sa 54).