62022CJ0663_RES
Υπόθεση C‑663/22
Expedia Inc.
κατά
Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni
(αίτηση του Tribunale Amministrativo Regionale per il Lazioγια την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)
Απόφαση του Δικαστηρίου (δεύτερο τμήμα) της 30ής Μαΐου 2024
«Προδικαστική παραπομπή – Κανονισμός (ΕE) 2019/1150 – Άρθρα 1, 15, 16 και 18 – Σκοπός – Εφαρμογή – Έλεγχος – Επανεξέταση – Μέτρα που λαμβάνονται από κράτος μέλος – Υποχρέωση παροχής πληροφοριών σχετικά με την οικονομική κατάσταση ενός παρόχου επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης»
Προσέγγιση των νομοθεσιών – Ηλεκτρονικό εμπόριο – Κανονισμός 2019/1150 – Επιγραμμικές υπηρεσίες διαμεσολάβησης – Μέτρα που λαμβάνονται από κράτος μέλος – Επιβολή στους παρόχους τέτοιων υπηρεσιών της υποχρέωσης να παρέχουν, επ’ απειλή κυρώσεων, πληροφορίες σχετικά με την οικονομική κατάστασή τους – Δικαιολόγηση με επίκληση του σκοπού της κατάλληλης και αποτελεσματικής εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού – Δεν χωρεί
(Κανονισμός 2019/1150 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, αιτιολογικές σκέψεις 7, 46 και 51 και άρθρα 1 § 5, 15, 16 και 18)
(βλ. σκέψεις 41-44, 47, 52-58 και διατακτ.)
Σύνοψη
Το Δικαστήριο, αποφαινόμενο επί αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως του Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (διοικητικού πρωτοδικείου περιφέρειας Λατίου, Ιταλία), ερμηνεύει για πρώτη φορά τον κανονισμό 2019/1150 (
1
) παρέχοντας διευκρινίσεις σχετικά με το περιθώριο που διαθέτουν τα κράτη μέλη όταν λαμβάνουν εθνικά μέτρα για τη διασφάλιση της κατάλληλης και αποτελεσματικής εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού (
2
).
Η Expedia Inc., εταιρία με έδρα το Seattle (Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής), διαχειρίζεται ηλεκτρονικές πλατφόρμες για την παροχή επιγραμμικών υπηρεσιών κρατήσεων καταλυμάτων και ταξιδίων. Ως πάροχος επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης στην Ιταλία, η εταιρία αυτή υπόκειται εκεί στην υποχρέωση να υποβάλλει στην Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni (ρυθμιστική αρχή επικοινωνιών, Ιταλία) (στο εξής: AGCOM) έγγραφο με τίτλο «Informativa economica di sistema» (συστηματική δήλωση οικονομικών πληροφοριών) (
3
), στο οποίο πρέπει να συμπληρώνονται πληροφορίες σχετικά με την οικονομική κατάστασή της. Σε περίπτωση μη υποβολής του εγγράφου αυτού στην AGCOM ή κοινοποίησης ανακριβών στοιχείων, μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο.
Το αιτούν δικαστήριο, διατηρώντας αμφιβολίες σχετικά με το αν η ως άνω υποχρέωση συμβιβάζεται με το δίκαιο της Ένωσης, ζήτησε, κατ’ ουσίαν, από το Δικαστήριο να διευκρινίσει αν ο κανονισμός 2019/1150 έχει την έννοια ότι δικαιολογεί τη λήψη από κράτος μέλος μέτρων δυνάμει των οποίων, για την παροχή των υπηρεσιών τους στο κράτος μέλος αυτό, οι πάροχοι επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης που είναι εγκατεστημένοι σε άλλο κράτος μέλος υποχρεούνται επ’ απειλή κυρώσεων να υποβάλλουν περιοδικά σε αρχή του πρώτου κράτους μέλους έγγραφο σχετικό με την οικονομική κατάστασή τους, στο οποίο πρέπει να αναγράφονται λεπτομερώς πολυάριθμες πληροφορίες, ιδίως σχετικά με τα έσοδα που πραγματοποιούν οι πάροχοι αυτοί.
Εκτίμηση του Δικαστηρίου
Προκαταρκτικώς, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι, κατά το μέτρο που το επιβάλλει η εφαρμογή ορισμένων διατάξεων ενός κανονισμού, τα κράτη μέλη δύνανται να θεσπίζουν μέτρα εφαρμογής του.
Εν προκειμένω, το Δικαστήριο εξετάζει τον σκοπό που επιδιώκει ο κανονισμός 2019/1150, καθώς και τις διατάξεις του οι οποίες αναθέτουν ρόλο στα κράτη μέλη για την εφαρμογή του.
Κατά πρώτον, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι ο κανονισμός 2019/1150 (
4
) επιβάλλει στους παρόχους των επίμαχων υπηρεσιών συγκεκριμένες υποχρεώσεις σχετικά με τη διαφάνεια και τον δίκαιο χαρακτήρα των όρων που εφαρμόζονται στους επιχειρηματικούς χρήστες επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης (
5
) και προβλέπει διατάξεις σχετικά με την εξωδικαστική και δικαστική επίλυση των διαφορών μεταξύ των παρόχων και των εν λόγω επιχειρηματικών χρηστών. Συνεπώς, οι πληροφορίες τις οποίες τα κράτη μέλη είναι δυνατόν να κληθούν να παράσχουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή δυνάμει των άρθρων 16 και 18 του κανονισμού 2019/1150 πρέπει να είναι σχετικές ή χρήσιμες προκειμένου το θεσμικό αυτό όργανο να είναι σε θέση να παρακολουθεί την εξέλιξη των σχέσεων, μεταξύ άλλων, ανάμεσα στις επιγραμμικές υπηρεσίες διαμεσολάβησης και στους επιχειρηματικούς χρήστες τους ή να συντάσσει εκθέσεις για την αξιολόγηση του κανονισμού αυτού.
Δεδομένου ότι ο κανονισμός 2019/1150 έχει ως σκοπό να διασφαλιστεί ένα δίκαιο, προβλέψιμο, βιώσιμο και αξιόπιστο επιγραμμικό επιχειρηματικό περιβάλλον στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, εντός του οποίου εξασφαλίζεται κατάλληλη διαφάνεια, αμεροληψία και δυνατότητα αποτελεσματικής προσφυγής στους επιχειρηματικούς χρήστες, οι πληροφορίες που συλλέγουν οι εθνικές αρχές μπορούν να χαρακτηριστούν ως «σχετικές» ή «χρήσιμες», κατά την έννοια των άρθρων 16 και 18 του κανονισμού, μόνον εφόσον έχουν αρκούντως άμεση σχέση με τον εν λόγω σκοπό. Αντιθέτως, τα κράτη μέλη δεν μπορούν, στο πλαίσιο της εφαρμογής του κανονισμού 2019/1150, να συλλέγουν πληροφορίες τις οποίες επιλέγουν αυθαίρετα για τον λόγο ότι ενδέχεται να τους ζητηθούν στη συνέχεια από την Επιτροπή κατά την άσκηση της αποστολής της που συνίσταται στην παρακολούθηση της εφαρμογής του κανονισμού και στην επανεξέτασή του, δεδομένου ότι ο κανονισμός δεν επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να συλλέγουν, με δική τους πρωτοβουλία, τέτοιες πληροφορίες.
Κατά δεύτερον, όταν ένα κράτος μέλος αναθέτει σε διοικητική αρχή την αποστολή να ελέγχει την εφαρμογή του κανονισμού 2019/1150, σύμφωνα με το άρθρο του 15, οι πληροφορίες τις οποίες μπορεί να συλλέγει η εν λόγω αρχή, στο πλαίσιο της άσκησης της συγκεκριμένης αποστολής, είναι πρόσφορες για την υλοποίηση του σκοπού του κανονισμού 2019/1150 μόνον εφόσον έχουν αρκούντως άμεση σχέση με αυτόν. Οι πληροφορίες σχετικά με την οικονομική κατάσταση των παρόχων επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης δεν έχουν τέτοια άμεση σχέση με τον σκοπό του κανονισμού 2019/1150. Πράγματι, οι πληροφορίες που απαιτούνται από τους παρόχους των υπηρεσιών επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης βάσει του κανονισμού 2019/1150 πρέπει να αφορούν τους όρους της παρεχόμενης υπηρεσίας, προκειμένου, μεταξύ άλλων, οι αρμόδιες αρχές να είναι σε θέση να προσδιορίζουν και να αξιολογούν τον δίκαιο χαρακτήρα των συμβατικών όρων που θέτουν οι πλατφόρμες στους επιχειρηματικούς χρήστες επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης εντός της Ένωσης. Πλην όμως, η σχέση μεταξύ, αφενός, της οικονομικής κατάστασης ενός παρόχου επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης και, αφετέρου, του τρόπου παροχής των υπηρεσιών αυτών στους επιχειρηματικούς χρήστες, ακόμη και αν υποτεθεί ότι υφίσταται, μπορεί να είναι μόνον έμμεση.
Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο κανονισμός 2019/1150 δεν δικαιολογεί, στο πλαίσιο της κατάλληλης και αποτελεσματικής εφαρμογής του, τη λήψη από κράτος μέλος μέτρων δυνάμει των οποίων, για την παροχή των υπηρεσιών τους στο κράτος μέλος αυτό, οι πάροχοι επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης που είναι εγκατεστημένοι σε άλλο κράτος μέλος υποχρεούνται επ’ απειλή κυρώσεων να υποβάλλουν περιοδικά σε αρχή του πρώτου κράτους μέλους έγγραφο σχετικό με την οικονομική κατάστασή τους, στο οποίο πρέπει να αναγράφονται λεπτομερώς πολυάριθμες πληροφορίες σχετικά ιδίως με τα έσοδα που πραγματοποιούν οι πάροχοι αυτοί.
(
1
)	Κανονισμός (ΕE) 2019/1150 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για την προώθηση της δίκαιης μεταχείρισης και της διαφάνειας για τους επιχειρηματικούς χρήστες επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης (ΕΕ 2019, L 186, σ. 57).
(
2
)	Επισημαίνεται ότι παρόμοια προβληματική με την παρούσα υπόθεση αφορούν και οι δημοσιευθείσες την ίδια ημέρα αποφάσεις επί των συνεκδικασθεισών υποθέσεων C‑662/22 και C‑667/22, Airbnb Ireland και Amazon Services Europe, επί των συνεκδικασθεισών υποθέσεων C‑664/22 και C‑666/22, Google Ireland και Eg Vacation Rentals Ireland, και επί της υποθέσεως C‑665/22, Amazon Services Europe, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο, μεταξύ άλλων, την ερμηνεία του κανονισμού 2019/1150. Εντούτοις, οι εν λόγω άλλες αποφάσεις επικεντρώνονται στην ερμηνεία της οδηγίας 2000/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2000, για ορισμένες νομικές πτυχές των υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, ιδίως του ηλεκτρονικού εμπορίου, στην εσωτερική αγορά («οδηγία για το ηλεκτρονικό εμπόριο») (ΕΕ 2000, L 178, σ. 1), και στη σχέση μεταξύ της οδηγίας αυτής και του κανονισμού 2019/1150.
(
3
)	Κατόπιν τροποποιήσεων του νομικού πλαισίου, εκ μέρους των ιταλικών αρχών, και ιδίως κατόπιν της έκδοσης από την AGCOM της delibera n. 161/21/CONS – Modifiche alla delibera n. 397/13 del 25 giugno 2013 «Informativa Economica di Sistema» (απόφασης αριθ. 161/21/CONS, για την τροποποίηση της απόφασης 397/13 της 25ης Ιουνίου 2013«Οικονομική αναφορά συστήματος»).
(
4
)	Βλ. αιτιολογικές σκέψεις 7 και 51, καθώς και άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού 2019/1150.
(
5
)	Βλ. άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 2019/1150.