62025TJ0177
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE GINEARÁLTA (an Cúigiú Dlísheomra ina bhfuil cúigear Breithiúna ina suí)
28 Eanáir 2026 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – an tAontas Custaim – Cód Custaim an Aontais – Nósanna imeachta allmhairiúcháin agus onnmhairiúcháin – Taraif-chuótaí – Ídiú an chuóta ar an gcéad lá dá oscailt – Níl aon uimhir chuóta comhtháite sa chód TARIC – Leasú ina dhiaidh sin ar an dearbhú custaim chun leas a bhaint as a bheith san áireamh sa chuóta – An coincheap ‘leasú a cheadú don dearbhóir a oibleagáidí a chomhlíonadh maidir leis na hearraí a chur faoin nós imeachta custaim lena mbaineann’ – Airteagal 173(3) de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013)
I gCás T‑177/25,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ó Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Uachtarach Riaracháin, an Pholainn), trí bhreith an 30 Nollaig 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 24 Feabhra 2025, sna himeachtaí
C. sp. z o.o. sp.k.
v
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku,
páirtí leasmhar:
Prokurator Krajowy,
tugann AN CHÚIRT GHINEARÁLTA (an Cúigiú Dlísheomra ina bhfuil cúigear Breithiúna ina suí),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: M. Sampol Pucurull, Uachtarán, T. Pynnä, J. Laitenberger (Rapóirtéir), M. Stancu agus W. Valasidis, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Martín y Pérez de Nanclares,
Cláraitheoir: V. Di Bucci,
ag féachaint do tharchur na hiarrata ar réamhrialú ón gCúirt Bhreithiúnais chuig an gCúirt Ghinearálta an 12 Márta 2025, de bhun an tríú mír d’Airteagal 50b de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh,
ag féachaint don ábhar dá dtagraítear i bpointe (c) den chéad mhír d’Airteagal 50b de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
C. sp. z o.o. sp.k., ag G. Flisiak agus P. Kubala, radcowie prawni,
–
Rialtas na Polainne, ag B. Majczyna agus D. Lutostańska, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag B. Eggers agus K. Herrmann, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú seo, a rinne an Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Uachtarach Riaracháin, an Pholainn), le léiriú ar Airteagal 2 CAE agus ar Airteagal 22(3), Airteagal 120(1) agus Airteagal 173(3) de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (IO 2013 L 269, lch. 1) (‘Cód Custaim an Aontais’).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir C. Sp. z o.o. Sp. k., cuideachta atá ionchorpraithe faoi dhlí na Polainne a allmhairíonn, inter alia, mil nádúrtha, agus Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (Stiúrthóir Sheomra Riaracháin Cánach, Gdańsk, an Pholainn) (‘an tÚdarás Custaim’), maidir le diúltú an údaráis sin dleacht chustaim ar ráta nialasach a chur i bhfeidhm ar earraí a allmhairíonn C isteach san Aontas Eorpach ón Úcráin.
An dlí lena mbaineann
Cód Custaim an Aontais
3
Is mar seo a leanas atá Airteagal 15 den Rialachán sin:
‘[…]
2.   Má thaisceann duine dearbhú custaim, dearbhú le haghaidh stórála sealadaí, dearbhú iontrála achomair, dearbhú imeachta achomair, dearbhú ath-onnmhairithe nó fógra ath-onnmhairithe, ó dhuine chuig na húdaráis chustaim, nó má chuireann duine iarratas isteach ar údarú nó ar aon chinneadh eile, beidh an duine lena mbaineann freagrach as na nithe uile a leanas:
(a)
cruinneas agus comhláine na faisnéise atá curtha ar fáil sa dearbhú, san fhógra nó san iarratas;
[…]’
4
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 22 de Chód Custaim an Aontais:
‘1.   I gcás dá ndéanfaidh duine iarratas ar chinneadh a bhaineann leis an reachtaíocht chustaim a chur i bhfeidhm, cuirfidh an duine sin an fhaisnéis uile a theastóidh uathu chun go bhféadfaidís an cinneadh sin a dhéanamh ar fáil do na húdaráis chustaim inniúla.
Féadfaidh líon daoine iarratas a dhéanamh ar chinneadh freisin, agus féadfar cinneadh a dhéanamh i ndáil le líon daoine, i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos sa reachtaíocht chustaim.
Seachas cásanna dá bhforáiltear ar bhealach eile, is éard a bheidh san údarás custaim inniúil údarás custaim na háite ina bhfuil príomhchuntais an iarratasóra á gcoinneáil nó ar fáil chun críocha custaim, agus ina gcuirfear i gcrích cuid de na gníomhaíochtaí a chumhdóidh an cinneadh, ar a laghad.
[…]
3.   Déanfaidh na húdaráis chustaim inniúla cinneadh amhail dá dtagraítear i mír 1, agus cuirfear an t‑iarratasóir ar an eolas, gan mhoill, agus ar a laghad laistigh de 120 lá ón dáta a nglactar an t‑iarratas, mura bhforáiltear a mhalairt.
I gcás nach mbeidh na húdaráis chustaim in ann cloí leis an teorainn ama le haghaidh cinneadh a dhéanamh, cuirfidh siad an méid sin in iúl don iarratasóir sula rachaidh an teorainn ama sin in éag, ag sonrú na bhfáthanna agus an tréimhse bhreise a mheasfaidh siad a bheith riachtanach chun cinneadh a dhéanamh. Mura bhforáiltear a mhalairt, ní bheidh an tréimhse bhreise sin níos faide ná 30 lá.
Gan dochar don dara fomhír, féadfaidh na húdaráis chustaim an teorainn ama a fhadú le haghaidh cinneadh a ghlacadh, mar a leagtar síos sa reachtaíocht chustaim, i gcás ina n‑iarrann an t‑iarratasóir síneadh chun coigeartuithe a dhéanamh lena áirithiú go gcomhlíonfar na coinníollacha agus na critéir. Cuirfear na coigeartuithe sin agus an tréimhse ama a bheidh riachtanach lena gcomhlíonadh in iúl do na húdaráis chustaim, a dhéanfaidh cinneadh maidir leis an síneadh.
[…]’
5
Is mar seo a leanas atá Airteagal 120 de Chód Custaim an Aontais:
‘1.   I gcásanna seachas na cinn dá dtagraítear sa dara fomhír d’Airteagal 116(1) agus in Airteagal 117, Airteagal 118 agus Airteagal 119, déanfar méid dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí a aisíoc nó a loghadh ar mhaithe le cothromas, nuair is i gcúinsí speisialta a tabhaíodh an fiach custaim agus nach féidir a chur i leith an fhéichiúnaí gur meabhlaireacht nó faillí shoiléir a bhí i gceist aige.
2.   Suitear go bhfuil cúinsí speisialta ann dá dtagraítear i mír 1 i gcás inar léir ó chúinsí an cháis go mbaineann cás eisceachtúil leis an bhféichiúnaí i gcomparáid le hoibreoirí eile atá ag gabháil don ghnó céanna, agus in éagmais cúinsí mar sin, nach mbeadh sé nó sí faoin míbhuntáiste céanna atá mar thoradh ar bhailiú mhéid na dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí is iníoctha.’
6
Is mar seo a leanas atá Airteagal 162 de Chód Custaim an Aontais:
‘Sna dearbhuithe custaim caighdeánacha beidh na sonraí uile is gá chun na forálacha a chur i bhfeidhm lena rialaítear an nós imeachta custaim a ndearbhaítear na hearraí ina leith.’
7
Is mar seo a leanas atá Airteagal 173 de Chód Custaim an Aontais:
‘1.   Ceadófar don dearbhóir, ar iarratas a dhéanamh, le leasú a dhéanamh ar cheann amháin nó níos mó de shonraí an dearbhaithe chustaim tar éis don dearbhú sin a bheith glactha ag an gcustam. Ní fhágfaidh an leasúchán go mbeidh an dearbhú custaim infheidhme maidir le hearraí seachas na hearraí a d'fholaigh sé ó thús.
2.   Ní cheadófar leasúchán den sórt seo i gcás ina ndéanfar iarratas air tar éis aon cheann de na teagmhais seo a leanas:
(a)
gur chuir na húdaráis chustaim in iúl don dearbhóir go bhfuil rún acu na hearraí a iniúchadh;
(b)
gur shuigh na húdaráis chustaim go bhfuil sonraí an dearbhaithe chustaim mícheart;
(c)
gur scaoil na húdaráis chustaim na hearraí.
3.   Ar iarratas ón dearbhóir, laistigh de thrí bliana ón dáta a glacadh leis an dearbhú custaim, féadfar an leasú ar an dearbhú custaim a cheadú tar éis na hearraí a scaoileadh chun go gcomhlíonfaidh an dearbhóir a chuid nó a cuid oibleagáidí a bhaineann leis na hearraí a chur faoin nós imeachta custaim lena mbaineann.’
Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/2447
8
Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 49(1) de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/2447 ón gCoimisiún an 24 Samhain 1993 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe chun forálacha áirithe de Chód Custaim an Aontais a chur chun feidhme (IO 2015 L 343, lch. 558):
‘Déanfar taraif-chuótaí a osclaítear i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais lena dtagraítear don mhodh riaracháin san Airteagal seo agus in Airteagail 50 go 54 den Rialachán seo a bhainistiú i gcomhréir le hord croineolaíoch na ndátaí a ghlactar le dearbhuithe custaim maidir le scaoileadh i saorchúrsaíocht.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 50 de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447:
‘1.   Scrúdóidh na húdaráis chustaim an bhfuil iarraidh chun leas a bhaint de tharaif-chuóta arna déanamh ag an dearbhóir i ndearbhú custaim le haghaidh scaoileadh i saorchúrsaíocht bailí i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais lena n‑osclaítear an taraif-chuóta.
2.   I gcás ina nglacfar le dearbhú custaim maidir le scaoileadh i saorchúrsaíocht ina bhfuil iarraidh bhailí ón dearbhóir chun leas a bhaint de tharaif-chuóta agus ina mbeidh na doiciméid tacaíochta uile is gá chun an taraif-chuóta a dheonú curtha ar fáil do na húdaráis chustaim, tarchuirfidh na húdaráis chustaim an iarraidh sin chuig an gCoimisiún gan mhoill agus sonróidh siad an dáta a glacadh leis an dearbhú custaim agus an méid beacht a ndearnadh an iarraidh ina leith.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 51(3) de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447:
‘I gcás gach taraif-chuóta, leithdháilfidh an Coimisiún cainníochtaí ar bhonn iarrataí ar leas a bhaint as an taraif-chuóta sin a fuair sé de réir ord croineolaíoch na ndátaí a glacadh leis na dearbhuithe custaim ábhartha, agus a mhéid is féidir de réir iarmhéid an taraif-chuóta atá fágtha.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Rialachán (AE) 2017/1566
11
Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 1 de Rialachán (AE) 2017/1566 ó Pharlaimint na h Eorpa agus ón g Comhairle an 13 Meán Fómhair 2017 maidir le bearta trádála sealadacha uathrialaitheacha a thabhairt isteach don Úcráin lena bhforlíontar na lamháltais trádála atá le fáil faoin gComhaontú Comhlachais (IO 2017 L 254, lch. 1):
‘1.   Chomh maith leis na cuótaí taraife nialais a bhunaítear leis an gComhaontú Comhlachais beidh cead táirgí talamhaíochta a liostaítear in Iarscríbhinn I agus Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán seo, a allmhairiú isteach san Aontas ón Úcráin laistigh de theorainneacha chuótaí taraife nialais an Aontais mar a leagtar amach sna hIarscríbhinní sin iad. Is mar a leanas a riarfar na cuótaí taraife nialais sin:
(a)
na cuótaí taraife nialais do na táirgí talamhaíochta a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán seo, riarfaidh an Coimisiúin iad i gcomhréir le hAirteagal 49 go hAirteagal 54 de Rialachán Cur Chun Feidhme […] 2015/2447;
[…]’
12
Luaitear an méid seo a leanas in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán 2017/1566, dar teideal ‘Cuótaí taraife nialais do tháirgí talmhaíochta dá dtagraítear i bpointe (a) d’Airteagal 1(1)’:
‘D’ainneoin na rialacha maidir le léirmhíniú na hAinmníochta Comhcheangailte (AC), is ceart a mheas nach bhfuil ach luach táscach san fhoclaíocht atá in úsáid sa tuairisc ar na táirgí. Chun críocha na hIarscríbhinne seo, is leis na cóid AC de réir mar atá siad an 1 Deireadh Fómhair 2017, atá raon feidhme na scéime fabhraí le cinneadh.’
13
Tá tábla in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán 2017/1566 atá mar a leanas:
Uimhir an Ordaithe
Cód AC
Tuairisc ar na hearraí
Méid an chuóta bhliantúil
(i dtonnaí glanmheáchain mura sonraítear a mhalairt)
09.6750
0409
Mil nádúrtha
2500
[...]
[...]
[...]
[...]
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
14
Tháinig Rialachán 2017/1566 i bhfeidhm an 1 Deireadh Fómhair 2017, Rialachán lena n‑údaraítear, inter alia, mil a tháirgeann beacha de thionscnamh na hÚcráine a allmhairiú isteach san Aontas Eorpach, laistigh de theorainneacha chuótaí taraife nialais an Aontais a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán sin. Ar an dáta sin, áfach, arbh é an Domhnach é, agus dá bhrí sin nár lá oibre é, níor comhtháthaíodh an uimhir cuótaí chomhfhreagrach i gcórais TARIC na hEorpa (Taraif Chomhtháite an Aontais Eorpaigh) ná i gcórais ISZTAR na Polainne (an córas comhtháite faisnéise taraife).
15
Theip ar iarracht C. ar an 1 Deireadh Fómhair 2017 dearbhú custaim a chur isteach maidir le mil a tháirgeann beacha de thionscnamh na hÚcráine, agus iarraidh ag gabháil leis ag iarraidh leas a bhaint as uimhir tharaif-chuóta 09.6750 a osclaíodh i gcomhréir le Rialachán 2017/1566, a rinneadh trí bhosca Uimh. 39 den dearbhú custaim a líonadh isteach. An 2 Deireadh Fómhair 2017, a luaithe a comhtháthaíodh an uimhir chuóta a bhí in easnamh i gcórais TARIC agus ISZTAR, chuir C. dearbhú custaim isteach le haghaidh na n‑earraí thuasluaite agus d’iarr sé go gcuirfí dleacht chustaim ráta nialasaigh i bhfeidhm trí uimhir tharaif-chuóta 09.6750 a iontráil i mbosca Uimh. 39 den dearbhú custaim.
16
Chinn Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w Gdańsku (Stiúrthóir na hOifige Custaim agus Cánach, Gdańsk, an Pholainn), tar éis dó an dearbhú custaim a sheiceáil, go raibh uimhir tharaif-chuóta 09.6750 ídithe ar an gcéad lá dá bhailíocht, is é sin an 1 Deireadh Fómhair 2017, agus, le cinneadh riaracháin an 27 Márta 2018, leag sé síos na dleachtanna atá dlite do C. trí chóras taraife erga omnes 17.3 % a chur i bhfeidhm. I ndiaidh a rinneadh achomharc, sheas an tÚdarás Custaim leis an gcinneadh sin an 29 Lúnasa 2018.
17
Thug C. caingean os comhair Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (an Chúirt Réigiúnach Riaracháin, Gdańsk, an Pholainn). Le breithiúnas an 13 Feabhra 2019, chuir an chúirt sin cinneadh an Údaráis Custaim ar neamhní, lenar ordaíodh dó faisnéis bhreise a chur ar fáil agus cinntí nua a eisiúint maidir leis na cúiseanna nár comhtháthaíodh an uimhir tharaif-chuóta ábhartha sna córais teicneolaíochta faisnéise agus maidir leis an am a tháinig an fhadhb sin chun cinn a chinneadh, an ndearna an fhadhb difear d’allmhaireoirí meala uile ón Úcráin, agus an bealach ar a ndearna na hallmhaireoirí eile dearbhuithe custaim as ar eascair ídiú chuóta uimhir tharaif-chuóta 09.6750. Chomh maith leis sin, d’ordaigh an chúirt sin don Údarás Custaim na himthosca sin a mheas agus na critéir a leagtar síos in Airteagal 120(1) de Chód Custaim an Aontais á gcur san áireamh.
18
Mar chuid den nós imeachta athbhreithnithe a tionscnaíodh tar éis bhreithiúnas an 13 Feabhra 2019, rinne an tÚdarás Custaim an comhad a bhaineann leis an gcás sin a fhorlíonadh trí na soiléirithe a thug Aire Airgeadais na Polainne agus an Coimisiún Eorpach a chur san áireamh. Is léir ó na heilimintí sin gur sháraigh líon iomlán na n‑iarrataí, an 1 Deireadh Fómhair 2017, an 2500 tona a bhí ar fáil agus gur úsáid allmhaireoirí cuóta uimhir tharaif-chuóta 09.6750 go deimhin nuair a comhdaíodh na dearbhuithe custaim ar an dáta céanna sin. An 1 Deireadh Fómhair 2017, d’iarr na hallmhaireoirí sin go scaoilfí na hearraí i saorchúrsaíocht faoi réir ráta dleachta an náisiúin barrfhabhair, agus leasaigh siad a ndearbhuithe custaim ina dhiaidh sin faoi Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais chun uimhir tharaif-chuóta 09.6750 a chur leis na dearbhuithe sin. I ndáil leis sin, fuarthas amach, gur chuir 165 allmhaireoir dearbhuithe iarbhír isteach an 1 Deireadh Fómhair 2017.
19
Le cinneadh an 31 Lúnasa 2020, choinnigh an tÚdarás Custaim a sheasamh agus sheas sé arís le cinneadh Stiúrthóir na hOifige Custaim agus Cánach, Gdańsk. Chinn an tÚdarás Custaim, ós rud é gur tugadh córais TARIC agus ISZTAR cothrom le dáta an 2 Deireadh Fómhair 2017, go raibh na hallmhaireoirí uile sa staid chéanna agus go raibh an deis acu dearbhú custaim a chur isteach lena n‑iarrtar údarú chun na hearraí atá i gceist a allmhairiú le ráta erga omnes, agus ina dhiaidh sin iarraidh ar an dearbhú sin a leasú agus dleacht chustaim ráta nialasaigh a chur i bhfeidhm faoi uimhir tharaif-chuóta 09.6750. Dá bhrí sin, tháinig an tÚdarás Custaim ar an gconclúid gur chuir imthosca an cháis seo bac ar an bhféidearthacht a aithint go raibh forais ann chun dleachtanna custaim a chealú ar chúiseanna cothromais, dá bhforáiltear in Airteagal 120(1) de Chód Custaim an Aontais, ós rud é nach raibh aon allmhaireoir in ann dearbhú custaim a dhéanamh an 1 Deireadh Fómhair 2017 inar iarradh tairbhe a bhaint as cuóta uimhir tharaif-chuóta 09.6750.
20
Dhiúltaigh an Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (an Chúirt Réigiúnach Riaracháin, Gdańsk) don chaingean a thionscain C. i gcoinne chinneadh an Údaráis Custaim le breithiúnas an 17 Márta 2021. Leis an mbreithiúnas sin, chinn an chúirt gur thug Airteagal 56(3) agus Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais údar le dearbhú custaim a chur isteach ag an taraif neamhfhabhrach an 1 Deireadh Fómhair 2017 agus leis an dearbhú sin a leasú tar éis an uimhir chuóta atá i gceist a chomhtháthú sa chóras TARIC. De réir na cúirte sin, chomhlíon an tÚdarás Custaim na hoibleagáidí a d’eascair as breithiúnas an 13 Feabhra 2019 agus rinne sé an comhad a fhorlíonadh a mhéid is gá. Thairis sin, chinn an chúirt sin, ós rud é nár caitheadh le C. ar bhealach éagsúil le hallmhaireoirí eile, nár comhlíonadh na coinníollacha maidir le cur i bhfeidhm Airteagal 120(1) de Chód Custaim an Aontais.
21
Rinne C. achomharc ar phointe dlí i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair an Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Uachtarach Riaracháin), arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
22
De réir na cúirte a rinne an tarchur, tá amhras tromchúiseach ann maidir leis an bhféidearthacht d’oibreoir a dhearbhú custaim a leasú chun tairbhe a bhaint as taraif fhabhrach a roghnaigh an t-oibreoir sin go feasach gan éileamh a dhéanamh agus an dearbhú sin á chomhdú, ós rud é nach raibh aon fhéidearthacht theicniúil ann é sin a dhéanamh agus gur comhdaíodh an leagan tosaigh den dearbhú custaim chun tosaíocht a áirithiú d’allmhaireoirí eile agus chun na críche sin amháin. Tugann an chúirt sin dá haire gur eisceacht é an ceart chun leasú ar an dearbhú custaim a iarraidh faoi Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais ar phrionsabal do-athraitheachta an dearbhaithe sin agus gurb é is príomhchuspóir dó a áirithiú go gcomhlíonfar na hoibleagáidí custaim is infheidhme. Dá réir sin, ba cheart an ceart sin a léirmhíniú go docht agus a theorannú d’earráidí agus earráidí cló sa dearbhú custaim a cheartú, rud a d’eisiafadh leasú ar dhearbhú intinne ón allmhaireoir atá san áireamh i ndearbhú custaim. Áitíonn an chúirt sin, i gcomhthéacs iarraidh ar leasú faoi Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais, go bhfuil sé de shaoirse ag an riarachán custaim measúnú a dhéanamh ar a dhlisteanacht agus critéar mheon macánta an allmhaireora á chur san áireamh.
23
I gcás ina gceadófaí an fhéidearthacht dearbhú custaim a leasú chun tairbhiú de tharaif-chuóta, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur freisin ar cheart éifeacht chúlghabhálach a bheith ag iarraidh ar leasú chun tairbhiú den chuóta ábhartha, ó dháta comhdaithe an dearbhaithe custaim tosaigh, nó ón dáta a tháinig an cinneadh lena n‑údaraítear an leasú chun bheith críochnaitheach. I ndáil leis sin, tugann an chúirt sin dá haire go gceanglaítear le hiarraidh ar leasú faoi Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais ar an riarachán custaim cinneadh a ghlacadh maidir leis an iarraidh sin laistigh de 120 lá faoi Airteagal 22(3) de Chód Custaim an Aontais agus go bhféadfadh an cinneadh sin a bheith faoi réir athbhreithniú breithiúnach sula ndéanfar cinneadh críochnaitheach de.
24
Ar deireadh, ag glacadh leis fós go gceadófaí an fhéidearthacht dearbhú custaim a leasú chun tairbhiú de tharaif-chuóta, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhféadfaí an fiach custaim a aisíoc nó a loghadh ar bhonn Airteagal 120 de Chód Custaim an Aontais.
25
Sna himthosca sin, chinn an Naczelny Sąd Administracyjny (an Chúirt Uachtarach Riaracháin) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘1. An bhfuil Airteagal 2 den CAE le léiriú sa chaoi go ndéantar sárú ar phrionsabail an chomhionannais, an cheartais agus na dlúthpháirtíochta i gcás ina dtugtar tosaíocht d’úsáid taraif-chuóta d’eintitis a dhéanann dearbhú custaim agus é de rún acu é a leasú níos déanaí faoi Airteagal 173(3) de […] [Chód] Custaim an Aontais orthu siúd a dhéanann dearbhú custaim ceart chomh luath agus is féidir?
2. An bhfuil Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais le léiriú sa chaoi go gceadaítear dearbhú custaim a leasú ionas go gcomhlíonfar “oibleagáidí a bhaineann leis na hearraí a chur faoin nós imeachta custaim lena mbaineann” trína fhorlíonadh (mar shampla, le uimhir tharaif-chuóta) agus trí ráta fabhrach dleachta a chur in ionad an ráta erga omnes sa dearbhú custaim?
3. An bhfuil Airteagal 22(3), arna léamh i gcomhar le hAirteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais le léiriú sa chaoi gurb ionann an dáta a chuirtear isteach iarraidh ar tharaif-chuóta a chur i bhfeidhm le haghaidh eintiteas a dhéanann dearbhú custaim neamhiomlán agus an dáta a cuireadh isteach é ar dtús nó an dáta a thagann an cinneadh riaracháin lena gceadaíonn an t‑údarás custaim an dearbhú custaim a leasú chun bheith críochnaitheach, ag glacadh leis gurb ionann an teorainn ama uasta chun an cinneadh sin a ghlacadh agus 120 lá?
4. An bhfuil Airteagal 120(1) de Chód Custaim an Aontais le léiriú sa chaoi go bhfuil cúinsí speisialta i gceist ‘nach féidir a chur i leith an fhéichiúnaí gur meabhlaireacht nó faillí shoiléir a bhí i gceist aige’ i dtaca le fiach custaim a thabhú freisin, más rud é gur tabhaíodh an fiach sin, in ainneoin gur cuireadh isteach, chomh luath agus ab fhéidir, dearbhú custaim ceart leis an ráta dleachta fabhrach a eascraíonn as taraif-chuóta?’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Réamhbharúlacha
26
Ba cheart a thabhairt faoi deara, mar réamhphointe, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur go bunúsach, leis an gcéad cheist, an bhfuil uimhir tharaif-chuóta a cuireadh isteach ina dhiaidh sin i ndearbhú custaim a rinneadh agus a glacadh roimhe sin, trí bhíthin leasú ar an dearbhú sin, faoi Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais, ag luí le prionsabail na córa comhionainne, an neamh-idirdhealaithe agus na dlúthpháirtíochta a leagtar amach in Airteagal 2 CAE i gcás ina bhféachann an dearbhóir, leis an leasú sin, le tosaíocht a fháil i leithdháileadh an taraif-chuóta. Dá bhrí sin, is é is aidhm don cheist sin i ndáiríre soiléiriú a dhéanamh ar na teorainneacha a bhaineann leis an bhféidearthacht leasú a dhéanamh faoi Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais atá mar ábhar an dara ceist. Dá bhrí sin, ní ardaítear leis an gcéad cheist ceist neamhspleách maidir le léiriú ar Airteagal 2 CAE de réir bhrí an dara fomhír d’Airteagal 50b de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.
An chéad cheist agus an dara ceist
27
Lena céad cheist agus lena dara ceist, ar cheart iad a láimhseáil le chéile mar sin, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais a léiriú sa chaoi go gceadaítear d’oibreoir uimhir tharaif-chuóta shonrach a chur le dearbhú custaim a tíolacadh roimhe sin chun ráta dleachta fabhrach a chur in ionad an ráta erga omnes a éilíodh ar dtús sa dearbhú sin.
28
Foráiltear le hAirteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais go bhféadfaidh na húdaráis chustaim, ar iarratas ón dearbhóir, laistigh de 3 bliana ón dáta a nglacfar leis an dearbhú custaim, leasú ar dhearbhú custaim a cheadú tar éis na hearraí a scaoileadh chun go gcomhlíonfaidh an dearbhóir a chuid nó a cuid oibleagáidí a bhaineann leis na hearraí a chur faoin nós imeachta custaim lena mbaineann.
29
Is gá, dá bhrí sin, d’fhonn a chinneadh an bhfuil Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais infheidhme i gcás ina gcuireann an dearbhóir ina dhiaidh sin, i ndearbhú custaim, uimhir tharaif-chuóta shonrach chun ráta dleachta fabhrach a chur in ionad an ráta erga omnes a éilíodh ar dtús, an coincheap ‘leasú ar an dearbhú custaim a cheadú tar éis na hearraí a scaoileadh chun go gcomhlíonfaidh an dearbhóir a chuid nó a cuid oibleagáidí a bhaineann leis na hearraí a chur faoin nós imeachta custaim lena mbaineann’ a léiriú de réir bhrí Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais.
30
Ní mór a mheabhrú, agus foráil de dhlí an Aontais á léiriú, gur gá machnamh a dhéanamh ní hamháin foclaíocht na bhforálacha sin, ach freisin an comhthéacs a bhaineann leo agus na cuspóirí atá á saothrú leis na rialacha a bhfuil siad mar chuid dóibh (féach breithiúnas an 16 Iúil 2020, Pfeifer & Langen, C‑97/19, EU:C:2020:574, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
31
Ar an gcéad dul síos, maidir le foclaíocht Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais, ba cheart a thabhairt faoi deara go n-úsáidtear sna leaganacha teanga éagsúla den airteagal sin, eadhon na leaganacha Spáinnise, Fraincise agus Polainnise, na téarmaí ‘rectificación’, ‘rectification’ agus ‘sprostowanie ’ faoi seach. Tugtar le fios leis na téarmaí sin nach gceadaítear leis an bhforáil sin ach earráidí cléireachais a dhéanann difear do dhearbhú custaim a cheartú. Os a choinne sin, baineann leaganacha teanga eile úsáid as téarmaí níos leithne atá níos gaire don choincheap ‘leasú’ ar an dearbhú custaim. Mar shampla, sna leaganacha Gearmáinise agus Béarla úsáidtear na téarmaí ‘Änderung’ agus ‘amendement’, faoi seach. Ba cheart a thabhairt faoi deara, cé nach féidir uimhir tharaif-chuóta a chur le dearbhú custaim ar glacadh leis cheana féin a chatagóiriú mar cheartú earráide sa dearbhú sin, d’fhéadfaí a mheas mar sin féin gur leasú ar dhearbhú den sórt sin é an méid sin a chur leis. Mar sin féin, chinn an Chúirt Bhreithiúnais arís agus arís eile, ní féidir leis an bhfoclaíocht a úsáidtear i gceann de na leaganacha teanga d’fhoráil de dhlí an Aontais a bheith ina bunús amháin le léirmhíniú na forála sin agus ní féidir tosaíocht a thabhairt di ar na leaganacha teanga eile. Ní mór forálacha dhlí an Aontais a léiriú agus a chur i bhfeidhm go haonfhoirmeach i bhfianaise na leaganacha go léir a dréachtaíodh i dteangacha uile an Aontais. I gcás difear idir na leaganacha teanga éagsúla de théacs reachtach de chuid an Aontais, ní mór an fhoráil atá i gceist a léiriú trí thagairt a dhéanamh dá comhthéacs agus do chuspóir na reachtaíochta a bhfuil sí mar chuid di (féach breithiúnas an 18 Meán Fómhair 2019, VIPA, C‑222/18, EU:C:2019:751, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
32
Ar an dara dul síos, maidir leis an gcomhthéacs ina bhfuil Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais suite, ba cheart a mheabhrú, de réir chásdlí na Cúirte Breithiúnais, go bhfuil Cód Custaim an Aontais bunaithe ar chóras dearbhuithe. Is é is aidhm don chóras sin foirmiúlachtaí agus rialuithe custaim a choinneáil chomh híseal agus is féidir agus calaois nó neamhrialtachtaí a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do bhuiséad an Aontais a chosc ag an am céanna. Mar gheall ar thábhacht na ndearbhuithe roimh ré sin d’fheidhmiú cuí an aontais custaim, cuirtear oibleagáid le Cód Custaim an Aontais, in Airteagal 15 de, ar dhearbhóirí faisnéis chruinn agus iomlán a sholáthar (féach breithiúnas an 9 Iúil 2020, Unipack, C‑391/19, EU:C:2020:547, mír 22 agus an cásdlí dá dtagraítear).
33
Tá prionsabal do-athraitheachta an dearbhaithe custaim mar thoradh ar an oibleagáid sin faisnéis chruinn agus iomlán a sholáthar a luaithe a ghlacfar leis, ar prionsabal é a sainítear na heisceachtaí air go docht le reachtaíocht ábhartha an Aontais (féach breithiúnas an 17 Meán Fómhair 2014, Baltic Agro, C‑3/13, EU:C:2014:2227, mír 43 agus an cásdlí dá dtagraítear).
34
Cé go bhfuil prionsabal do-athraitheachta an dearbhaithe custaim a luaithe a ghlacfar leis cáilithe, faoi Chód Custaim an Aontais, leis an bhféidearthacht, dá bhforáiltear in Airteagal 173 de, dearbhú custaim a leasú, is amhlaidh fós gur eisceacht ón bprionsabal sin í an fhéidearthacht sin, nach mór a léiriú go docht (breithiúnas an 8 Meitheamh 2023, Zes Zollner Electronic, C‑640/21, EU:C:2023:457, mír 43).
35
Léiríonn léiriú docht den sórt sin, thairis sin, a bhfuil ar intinn ag reachtas an Aontais. Is léir sin ón gcomparáid is féidir a dhéanamh idir forálacha Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais mar a ghlac an reachtas sin é agus an téacs a mhol an Coimisiún ina leith sin in Airteagal 149 den Togra le haghaidh Rialachán COM(2012) 64 final ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Feabhra 2012 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais. Chuir an reachtóir le hAirteagal 173 den Chód sin an coinníoll nach bhféadfar an leasú dá bhforáiltear leis an bhforáil sin a chur i bhfeidhm tar éis scaoileadh na n‑earraí ach amháin chun go gcomhlíonfaidh an dearbhóir a oibleagáidí a bhaineann leis na hearraí a chur faoin nós imeachta custaim lena mbaineann, rud a léiríonn rún an reachtóra srian a chur leis na féidearthachtaí chun dearbhuithe custaim a leasú (breithiúnas an 8 Meitheamh 2023, Zes Zollner Electronic, C‑640/21, EU:C:2023:457, mír 44).
36
Ar an tríú dul síos, maidir leis na cuspóirí a shaothraítear leis an reachtaíocht atá i gceist sna príomhimeachtaí, ba cheart a thabhairt faoi deara go dtacaíonn siad le léiriú ar Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais lena n‑eisiatar an fhéidearthacht go gcuirfí, trí cheartú, uimhir tharaif-chuóta shonrach le dearbhú custaim tar éis dó glacadh leis agus na hearraí a scaoileadh chun ráta dleachta fabhrach a chur in ionad an ráta erga omnes a éilíodh ar dtús sa dearbhú sin.
37
Mar is léir ó mhír 32 den bhreithiúnas seo, tá ról fíor-riachtanach ag an oibleagáid atá ar dhearbhóirí faisnéis chruinn agus iomlán a sholáthar ina ndearbhuithe maidir le feidhmiú cuí rialuithe custaim agus maidir le calaois agus neamhrialtachtaí a chomhrac. Dá bhrí sin, tá sé comhsheasmhach le saothrú an chuspóra sin gur cheart teorainn dhocht a chur leis na féidearthachtaí dearbhuithe custaim a leasú. Go háirithe, is ar éigean atá sé comhoiriúnach leis an gcuspóir sin gur féidir dearbhú custaim a athrú, tar éis dó glacadh leis agus na hearraí a scaoileadh, chun leas a bhaint as ráta dleachta fabhrach seachas an ráta erga omnes a éilíodh ar dtús, agus chun na críche sin amháin.
38
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara freisin, maidir le hathbhreithniú ar dhearbhuithe custaim tar éis scaoileadh a dheonú faoi Airteagal 78 de Rialachán (CEE) Uimh. 2913/92 ón gComhairle an 12 Deireadh Fómhair 1992 lena mbunaítear Cód Custaim an Chomhphobail (IO 1992 L 302, lch. 1) (‘Cód Custaim an Chomhphobail’), a bhí ann roimh Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais, gur chinn an Chúirt Bhreithiúnais gurbh é cuspóir Airteagal 78 de Chód Custaim an Chomhphobail an nós imeachta custaim a thabhairt i gcomhréir leis an staid mar a bhí (féach breithiúnas an 12 Deireadh Fómhair 2017, Tigers, C‑156/16, EU:C:2017:754, mír 31 agus an cásdlí dá dtagraítear). Dá bhrí sin, chinn an Chúirt Bhreithiúnais go raibh feidhm ag Airteagal 78(3) de Chód Custaim an Chomhphobail, lena bhforáiltear go bhféadfadh na húdaráis chustaim na bearta is gá a dhéanamh chun an staid a chur ina ceart ar bhonn faisnéis nua, go háirithe i gcás earráidí nó easnaimh neamhbheartaithe nó ainneonacha a dhéanann difear do dhearbhú custaim (féach, chuige sin, breithiúnais an 20 Deireadh Fómhair 2005, Overland Footwear, C‑468/03, EU:C:2005:624, míreanna 69 agus 70, agus an 10 Iúil 2019, CEVA Freight Holland, C‑249/18, EU:C:2019:587, mír 38)
39
Mar sin féin, is cosúil gur rogha dheonach de chuid an dearbhóra é dearbhú custaim a chomhdú gan iarraidh ar thairbhe a bhaint as taraif-chuóta arna oscailt i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais sula gcomhtháthófar an uimhir chuóta i gcórais TARIC agus ISZTAR, agus is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé an rogha sin a fhionnadh. Dá bhrí sin, ní féidir a mheas gurb é is aidhm do chur isteach na huimhreach sin ina dhiaidh sin an nós imeachta custaim a thabhairt i gcomhréir leis an staid iarbhír de réir bhrí an chásdlí dá dtagraítear i mír 38 den bhreithiúnas seo, atá fós ábhartha do léiriú Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais. Go deimhin, tríd an bhfaisnéis sin a chur leis, níl dearbhóir ag iarraidh a staid chustaim a thabhairt chun rialtachta, ach chun leas a bhaint as ráta dleachta fabhrach atá nasctha leis an taraif-chuóta ábhartha a áirithiú tríd an taraif-chuóta sin a chur in ionad ráta erga omnes ar iarradh a iarratas go feasach sa chéad dearbhú custaim.
40
Thairis sin, ba cheart a mheabhrú go leanann sé ó aithris 20 de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447 go bhfuil sé beartaithe leis na rialacha a bhaineann le bainistiú taraif-chuótaí atá sa Rialachán sin cur i bhfeidhm ceart agus aonfhoirmeach na dtaraif-chuótaí sin a áirithiú. Bheadh sé contrártha leis an gcuspóir sin, tar éis glacadh le dearbhú custaim, iarraidh a chur isteach lena bhféachtar le tairbhiú de tharaif-chuóta sonrach trí bhíthin leasú faoi Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais.
41
Is léir ó léamh comhcheangailte ar Airteagal 49(1), Airteagal 50(2) agus Airteagal 51(3) de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447 nach mór iarratas ar leas a bhaint as taraif-chuóta sonrach a chur isteach ag an am céanna leis an dearbhú custaim tosaigh, ionas gur féidir leis an dáta a ghlactar leis an dearbhú custaim sin an t‑ord croineolaíoch a chinneadh i leithdháileadh an chuóta sin. Trí dhearbhú custaim a chomhdú faoi ráta erga omnes an lá a thiocfaidh taraif-chuóta arna oscailt i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais i bhfeidhm, agus trí uimhir tharaif-chuóta a chur leis ina dhiaidh sin, trí bhíthin leasú, an lá a chomhtháthófar an uimhir sin i gcórais TARIC agus ISZTAR, is cosúil go bhfuil dearbhóir ag iarraidh tosaíocht a fháil i leithdháileadh an chuóta sin ar allmhaireoirí a chuir dearbhú custaim isteach a raibh iarraidh ag gabháil leis go mbainfeadh siad tairbhe as an gcuóta sin a luaithe is féidir tar éis an uimhir chuóta a chomhtháthú sna córais sin, rud atá le seiceáil ag an gcúirt a rinne an tarchur.
42
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist agus ar an dara ceist nach mór Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar oibreoir uimhir tharaif-chuóta shonrach a chur le dearbhú custaim a rinneadh roimhe sin chun ráta dleachta fabhrach a chur in ionad an ráta erga omnes a éilíodh ar dtús sa dearbhú sin.
An tríú agus an ceathrú ceist
43
Leis an tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil éifeacht chúlghabhálach ar leithdháileadh an chuóta sin ag iarraidh ina dhiaidh sin ar an dearbhóir leas a bhaint de tharaif-chuóta, trí leasú a dhéanamh ar dhearbhú custaim a rinneadh roimhe sin. Dá bhrí sin, tá an cheist sin bunaithe ar an toimhde nach mór Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais a léirmhíniú sa chaoi go gceadaítear uimhir chuóta a chur leis ina dhiaidh sin.
44
Ar deireadh, leis an gceathrú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur faoin léiriú ar na coinníollacha as a n‑eascraíonn aisíocaíocht nó loghadh féich custaim mar a leagtar amach in Airteagal 120 de Chód Custaim an Aontais. Go háirithe, ceistíonn an chúirt sin infheidhmeacht an airteagail sin maidir le staid inar tháinig an fiach custaim chun cinn d’ainneoin gur comhdaíodh dearbhú custaim in éineacht le hiarraidh ar an dearbhóir leas a bhaint as ráta dleachta fabhrach arna bhunú le taraif-chuóta a luaithe is féidir tar éis uimhir an chuóta a chomhtháthú i gcórais TARIC agus IZTAR. Ní thagann an cheist sin chun cinn, i gcás amhail an cás sna príomhimeachtaí, ach amháin más féidir a mheas go bhfuil na húdaráis chustaim i dteideal taraif-chuóta a leithdháileadh ar bhonn dearbhuithe custaim a comhdaíodh go feasach sula ndearnadh an uimhir chuóta ábhartha a chomhtháthú sna córais sin agus a forlíonadh ina dhiaidh sin, trí bhíthin leasú, le hiarratas ar an dearbhóir leas a bhaint as an gcuóta sin. Dá bhrí sin, tá an ceathrú ceist bunaithe freisin ar an toimhde nach mór Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais a léiriú sa chaoi go gceadaítear leasú den sórt sin a dhéanamh.
45
I bhfianaise a bhfuil thuas agus ós rud é go leanann sé ón bhfreagra ar an dara ceist nach féidir Airteagal 173(3) de Chód Custaim an Aontais a léiriú sa chaoi go gceadaítear d’oibreoir dearbhú custaim a leasú trí uimhir tharaif-chuóta a chur leis, ní gá an tríú agus an ceathrú ceist a fhreagairt a thuilleadh.
Costais
46
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte Ginearálta, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Arna forais sin,
rialaíonn AN CHÚIRT GHINEARÁLTA (an Cúigiú Dlísheomra ina bhfuil cúigear Breithiúna ina suí)
mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 173(3) de Rialachán (UE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais,
ní mór léiriú a dhéanamh air mar seo a leanas:
cuirtear cosc leis ar oibreoir uimhir tharaif-chuóta shonrach a chur le dearbhú custaim a cuireadh isteach roimhe sin chun ráta dleachta fabhrach a chur in ionad an ráta erga omnes a éilíodh ar dtús sa dearbhú sin.
Sampol Pucurull
Pynnä
Laitenberger
Stancu
Valasidis
Arna thabhairt i gcúirt oscailte i Lucsamburg, an 28 Eanáir 2026.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Pholainnis.