62023CJ0499
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It‑Tieni Awla)
13 ta’ Novembru 2025 (
*1
)
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu – Moviment liberu tal-merkanzija – Artikolu 35 TFUE – Restrizzjonijiet kwantittativi fuq l-esportazzjoni – Miżuri li għandhom effett ekwivalenti – Materjali tal-kostruzzjoni – Obbligu ta’ komunikazzjoni tal-esportazzjonijiet – Dritt ta’ prelazzjoni tal-Istat – Artikolu 36 TFUE – Ġustifikazzjoni – Sigurtà pubblika – Provvista tal-infrastrutturi kritiċi b’materjali tal-kostruzzjoni – Kontroll tal-esportazzjonijiet lejn pajjiżi terzi – Kompetenza esklużiva tal-Unjoni – Politika kummerċjali komuni – Regolament (UE) 2015/479 – Sistema komuni applikabbli għall-esportazzjonijiet – Direttiva (UE) 2015/1535 – Proċedura ta’ informazzjoni fil-qasam tar-regolamenti tekniċi u tar-regoli dwar is-servizzi tas-soċjetà tal-informatika”
Fil-Kawża C‑499/23,
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 258 TFUE, ippreżentat fl‑4 ta’ Awwissu 2023,
Il‑Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn G. Gattinara u K. Talabér‑Ritz, bħala aġenti,
rikorrenti,
vs
L‑Ungerija, irrappreżentata minn M. Z. Fehér u K. Szíjjártó, bħala aġenti,
konvenuta,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It‑Tieni Awla),
komposta minn K. Jürimäe, Presidenta tal-Awla, K. Lenaerts, President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qiegħed jaġixxi bħala Mħallef tat‑Tieni Awla, F. Schalin M. Gavalec (Relatur) u Z. Csehi, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Szpunar,
Reġistratur: C. Di Bella, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas‑6 ta’ Novembru 2024,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas‑6 ta’ Frar 2025,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, billi introduċiet proċedura applikabbli għall-esportazzjoni tal-materja prima u tal-materjali tal-kostruzzjoni, l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt:
–
l-Artikoli 35 u 36 TFUE,
–
l-Artikolu 2(1) TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 3(1)(e) TFUE, kif ukoll taħt
–
l-Artikolu 5(1) u l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva (UE) 2015/1535 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Settembru 2015 li tistabbilixxi proċedura għall-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tar-regolamenti tekniċi u tar-regoli dwar is-servizzi tas-Soċjetà tal-Informatika (ĠU 2015, L 241, p. 1).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt internazzjonali
2
Permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 94/800/KE tat‑22 ta’ Diċembru 1994 dwar il-konklużjoin f’isem il-Komunità Ewropea, fejn għandhom x’jaqsmu affarijiet fil-kompetenza tagħha, fuq il-ftehim milħuq fil-Laqgħa ta’ negozjati multilaterali fl-Urugwaj (1986‑1994) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 21, p. 80), il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea approva l-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), iffirmat f’Marrakesh fil‑15 ta’ April 1994, kif ukoll il-ftehimiet li jinsabu fl-Annessi 1 sa 3 ta’ dan il-ftehim, fosthom il-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ 1994 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 21, p. 90, iktar ’il quddiem il-“GATT tal‑1994”).
3
L-Artikolu XI tal-GATT tal‑1994, bit-titolu “Tneħħija ġenerali tar-restrizzjonijiet kwantitattivi” [traduzzjoni mhux uffiċjali], jipprovdi:
“1. Ebda parti kontraenti ma għandha timponi jew iżżomm fuq l-importazzjoni ta’ prodott li joriġina mit-territorju ta’ parti kontraenti oħra, fuq l-esportazzjoni jew fuq il-bejgħ għall-esportazzjoni ta’ prodott intiż għat-territorju ta’ parti kontraenti oħra, projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet oħra għajr dazji doganali, taxxi jew imposti oħra, irrispettivament minn jekk dawn jiġux applikati permezz ta’ kwoti, ta’ liċenzji ta’ importazzjoni jew ta’ esportazzjoni jew ta’ kwalunkwe proċess ieħor.
2. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu ma għandhomx jestendu għall-każijiet li ġejjin:
(a)
Projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni applikati temporanjament sabiex tiġi evitata sitwazzjoni kritika dovuta għal nuqqas ta’ prodotti tal-ikel jew ta’ prodotti oħra essenzjali għall-parti kontraenti esportatriċi, jew sabiex tiġi rrimedjata din is-sitwazzjoni;
[...] [traduzzjoni mhux uffiċjali]”
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2008/114/KE
4
Id-Direttiva tal-Kunsill 2008/114/KE tat‑8 ta’ Diċembru 2008 dwar l-identifikazzjoni u l-indikazzjoni ta’ l-Infrastruttura Kritika Ewropea u l-valutazzjoni tal-ħtieġa għat-titjib tal-ħarsien tagħhom (ĠU 2008, L 345, p. 75), applikabbli ratione temporis f’dan il-każ, tħassret b’effett mit‑18 ta’ Ottubru 2024 permezz tad-Direttiva (UE) 2022/2557 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑14 ta’ Diċembru 2022 dwar ir-reżiljenza tal-entitajiet kritiċi u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 2008/114/KE (ĠU 2022, L 333, p. 164). Il-premessi 3 u 5 tad-Direttiva 2008/114 kienu jipprovdu:
“(3)
F’Diċembru 2005, il-Kunsill għall-Ġustizzja u l-Intern appella lill-Kummissjoni biex tressaq proposta dwar Programm Ewropew għall-Ħarsien ta’ l-Infrastruttura Kritika (‘EPCIP’) u ddeċieda li għandu jkun ibbażat fuq approċċ li jieħu kont tar-riskji kollha, bil-prijorità li jintegħleb it-theddid mit-terroriżmu. Taħt dan l-approċċ, theddidiet li ġejjin mill-bniedem, dawk teknoloġiċi u diżastri naturali għandu jittieħed kont tagħhom fil-proċess għall-ħarsien ta’ l-infrastruttura kritika, iżda għandha tingħata prijorità lit-theddida mit-terroriżmu.
[...]
(5)
Din id-Direttiva tikkostittwixxi l-ewwel pass f’approċċ gradwali għall-identifikazzjoni u l-indikazzjoni ta’ ECIs u l-valutazzjoni tal-ħtieġa għat-titjib tal-ħarsien tagħhom. Għaldaqstant, din id-Direttiva tikkonċentra fuq is-setturi ta’ l-enerġija u tat-trasport u għandha tiġi riveduta bil-ħsieb tal-valutazzjoni ta’ l-impatt tagħha u l-ħtieġa li jiġu nklużi setturi oħrajn fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, inter alia is-settur tat-Teknoloġija ta’ l-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni (‘TIK’).”
5
L-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva kien jipprevedi:
“Għall-fini ta’ din id-Direttiva:
(a)
‘infrastruttura kritika’ tfisser assi, sistema jew parti minnhom li jinsabu fl-Istati Membri essenzjali għall-manteniment ta’ funzjonijiet vitali tas-soċjetà, is-saħħa, is-sigurtà, is-sikurezza, il-benessere ekonomiku jew soċjali tal-poplu u li t-tfixkil jew il-qerda tagħhom ikollu impatt sinifikanti fi Stat Membru bħala riżultat tal-falliment biex jinżammu dawk il-funzjonijiet;
(b)
‘Infrstruttura Kritika Ewropea’ jew ‘ECI’ tiffisser infrastruttura kritika li tinsab fl-Istati Membri li l-interruzzjoni jew il-qerda tagħha jkollha impatt sinifikanti fuq mill-inqas żewġ Stati Membri. Is-sinifikat ta’ l-impatt għandu jiġi vvalutat f’termini ta’ kriterji transversali. Dan jinkludi l-effetti li jirriżultaw minn dipendenzi transsettorjali fuq tipi oħra ta’ infrastruttura;
[...]”
6
L-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva, bit-titolu “Identifikazzjoni ta’ l-ECIs”, kien jipprovdi, fil-paragrafu (1) tiegħu:
“Skond il-proċedura prevista fl-Anness III, kull Stat Membru għandu jidentifika l-ECIs potenzjali li tissodisfa kemm il-kriterji trasversali kif ukoll dawk settorjali u tissodisfa d-definizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 2(a) u 2(b).
Il-Kummissjoni tista’ tassisti lill-Istati Membri fuq talba tagħhom biex jidentifikaw l-ECIs potenzjali.
Il-Kummissjoni tista’ tiġbed l-attenzjoni ta’ l-Istati Membri rilevanti lejn l-eżistenza ta’ infrastruttura kritika potenzjali li tista’ titqies li tissodisfa r-rekwiżiti għall-indikazzjoni ta’ ECI.
Kull Stat Membru u l-Kummissjoni għandhom ikomplu fuq bażi kontinwa l-proċess ta’ identifikazzjoni ta’ ECIs potenzjali.”
Id-Direttiva 2015/1535
7
L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2015/1535 jipprovdi:
“Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
(a)
‘prodott’ tfisser kull prodott fabbrikat b’mod industrijali u kull prodott agrikolu, inklużi prodotti mill-ħut;
[...]
(c)
‘speċifikazzjoni teknika’ tfisser speċifikazzjoni li tinsab f'dokument li jistabbilixxi l-karatteristiċi meħtieġa ta' prodott bħalma huma l-livelli ta’ kwalità, ir-riżultat tal-ħidma, is-sigurtà jew id-dimensjonijiet, inklużi l-ħtiġiet li japplikaw għall-prodott rigward l-isem li bih il-prodott jinbiegħ, it-terminoloġija, is-simboli, l-eżaminazzjoni u l-metodi tal-eżaminazzjoni, l-imballaġġ, l-immarkar jew l-ittikkettjar u l-proċeduri ta' stima tal-konformità;
It-terminu ‘speċifikazzjoni teknika’ jkopri wkoll il-metodi u l-proċessi tal-produzzjoni użati rigward il-prodotti agrikoli, li hemm referenza għalihom fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 38(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), il-prodotti maħsuba għall-konsum mill-bniedem jew mill-annimali, u l-prodotti mediċinali ddefiniti fl-Artikolu 1 tad-[Direttiva 2001/83/KEE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑6 ta’ Novembru 2001 dwar il-kodiċi tal-Komunità li għandu x’jaqsam ma’ prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 27, p. 69)], kif ukoll il-metodi u l-proċessi tal-produzzjoni li għandhom x’jaqsmu ma’ prodotti oħra, fejn dawn ikolhom effett fuq il-karatteristiċi tagħhom;
(d)
‘ħtiġijiet oħra’ tifsser ħtieġa, għajr speċifikazzjoni teknika, imposta fuq prodott bil-għan li tipproteġi, b’mod partikolari, il-konsumatur jew l-ambjent, u li taffettwa ċ-ċiklu tal-ħajja tiegħu wara li jkun inħareġ fis-suq, bħalma huma l-kondizzjonijiet dwar l-użu, ir-riċiklaġġ, l-użu mill-ġdid jew ir-rimi, fejn dawn il-kondizzjonijiet jistgħu jinfluwenzaw b’mod sinifikanti l-kompożizzjoni jew in-natura tal-prodott jew il-bejgħ tiegħu fis-suq;
[...]
(g)
‘abbozz ta' regolament tekniku’ tfisser it-test ta’ speċifikazzjoni teknika jew ħtieġa oħra jew ta’ regola dwar is-servizzi, inklużi d-dispożizzjonijiet amministrattivi, ifformulat bil-għan li jsir liġi bħala regolament tekniku, bit-test ikun fi stadju ta' tħejjija fejn ikun għad jistgħu isiru emendi sostanzjali.”
8
L-Artikolu 5(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“Soġġetti għall-Artikolu 7, l-Istati Membri għandhom jikkomunikaw fil-pront lill-Kummissjoni kull abbozz ta’ regolament tekniku, għajr fejn dan sempliċiment jittrasponi t-test ta’ standard internazzjonali jew Ewropew, f’liema każ l-informazzjoni li jkollha x’taqsam mal-istandard relevanti tkun biżżejjed; għandhom ukoll iħallu lill-Kummissjoni tagħmel dikjarazzjoni dwar ir-raġunijiet li jagħmlu meħtieġa l-leġislazzjoni ta’ dan ir-regolament tekniku, fejn dawk ir-raġunijiet ma jkunux diġà ġew magħmula ċari fl-abbozz.
Fejn ikun xieraq, u għajr jekk ma jkunux diġà bagħtuh b’komunikazzjoni minn qabel, l-Istati Membri għandhom simultanjament jikkomunikaw it-test tad-dispożizzjonijiet bażiċi leġislattivi jew regolatorji interessati prinċipalment u direttament lill-Kummissjoni, jekk it-tagħrif ta’ dan it-test ikun meħtieġ biex jistma l-implikazzjonijiet tal-abozz ta’ regolament tekniku.
L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw l-abbozz tar-regolament tekniku mill-ġdid lill-Kummissjoni skont il-kondizzjonijiet fl-ewwel u fit-tieni subparagrafi ta’ dan il-paragrafu jekk jagħmlu tibdil lill-abbozz li jkollu l-effett li jibdel b’mod sinifikanti l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, iqassru l-iskeda imfassla oriġinarjament għall-implimentazzjoni, iżidu l-ispeċifikazzjonijiet jew il-ħtiġijiet jew jagħmlu lil dawn tal-aħħar iktar stretti.
[...]
Il-Kummissjoni għandha tinnotifika mill-ewwel lill-Istati Membri l-oħra bl-abbozz tar-regolament tekniku u d-dokumenti kollha li jkunu ntbagħtulha; tista' wkoll tirreferi dan l-abbozz, għal opinjoni, lill-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 2 ta’ din id-Direttiva u, fejn xieraq, lill-kumitat responsabbli mill-qasam involut inkwistjoni.
[...]”
9
L-Artikolu 6 tal-imsemmija direttiva jipprovdi:
“1.   L-Istati Membri għandhom jipposponu l-adozzjoni ta’ abozz ta’ regolament tekniku għal tliet xhur mid-data ta’ meta l-Kummissjoni tirċievi l-komunikazzjoni li hemm referenza għaliha fl-Artikolu 5(1).
[...]
7.   Il-paragrafi 1 sa 5 m’għandhomx japplikaw fil-każijiet fejn:
(a)
għal raġunijiet urġenti, mqajma minn ċirkostanzi serji u imprevisti li għandhom x’jaqsmu mal-protezzjoni tas-saħħa pubblika jew is-sigurtà, il-protezzjoni tal-annimali jew il-preżervazzjoni tal-pjanti, u għar-regoli dwar servizzi, u wkoll għall-politika pubblika, b’mod partikolari l-protezzjoni tal-minuri, Stat Membru huwa obbligat li jħejji regolamenti tekniċi fi spazju qasir ħafna ta’ żmien sabiex jippromulgahom u jdaħħalhom fil-pront mingħajr ma jkunu possibbli konsultazzjonijiet; jew
(b)
għal raġunijiet urġenti mqajjma minn ċirkostanzi serji li għandhom x’jaqsmu mal-protezzjoni tas-sigurtà u l-integrità tas-sistema finanzjarja, speċjalment il-protezzjoni tad-depożituri, tal-investituri u ta' persuni assigurati, Stat Membru huwa obbligat li jippromulga u li jimplimenta fil-pront regoli dwar is-servizzi finanzjarji.
Fil-komunikazzjoni li hemm referenza għaliha fl-Artikolu 5, l-Istat Membru għandu jagħti r-raġunijiet għall-urġenza tal-miżuri meħuda. Il-Kummissjoni għandha tagħti l-veduti tagħha dwar il-komunikazzjoni malajr kemm jista jkun. Għandha tieħu azzjoni xierqa fil-każijiet fejn din il-proċedura ma tintużax kif suppost. Il-Parlament Ewropew għandu jinżamm mgħarraf mill-Kummissjoni.”
Ir-Regolament (UE) 2015/479
10
Il-premessi 3 sa 6 tar-Regolament (UE) 2015/479 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑11 ta’ Marzu 2015 dwar regoli komuni għall-esportazzjoni (ĠU 2015, L 83, p. 34), jipprovdu:
“(3)
Għandhom jiġu stabbiliti regoli komuni għall-esportazzjoni mill-Unjoni.
(4)
L-esportazzjoni hija kważi kompletament liberalizzata fl-Istati Membri kollha. Għalhekk huwa possibbli li jkun aċċettat, bħala prinċipju tal-Unjoni, il-prinċipju li l-esportazzjoni lejn pajjiżi terzi mhix soġġetta għal kwalunkwe restrizzjoni kwantitattiva, ħlief għad-derogi previsti f’dan ir-Regolament u bla ħsara għal dawk il-miżuri li Stati Membi jistgħu jieħdu f’konformità mat-Trattat.
(5)
Il-Kummissjoni għandha tkun infurmata kull meta Stat Membru jikkunsidra li miżuri protettivi jistgħu ikunu meħtieġa minħabba żviluppi eċċezzjonali fis-suq.
(6)
Huwa essenzjali li jsir eżami fil-livell tal-Unjoni, b’mod partikolari fuq il-bażi ta’ informazzjoni ta’ dak it-tip, tat-termini u l-kondizzjonijiet tal-esportazzjoni, tax-xejriet tal-esportazzjoni, tad-diversi aspetti tas-sitwazzjoni ekonomika u kummerċjali, u tal-miżuri li jkollhom jittieħdu skont il-każ.”
11
Skont l-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament:
“L-esportazzjoni ta’ prodotti mill-Unjoni lejn pajjiżi terzi għandha tkun ħielsa, jiġifieri, ma għandhiex tkun soġġetta għal restrizzjonijiet kwantitattivi, bl-eċċezzjoni ta’ dawk ir-restrizzjonijiet li huma applikati f’konformità ma’ dan ir-Regolament.”
12
Il-Kapitolu III tal-imsemmi regolament bit-titolu “Miżuri protettivi”, jinkludi l-Artikoli 5 sa 7 tiegħu. Dan l-Artikolu 5 jipprevedi:
“1.   Sabiex tkun evitata sitwazzjoni kritika li toriġina minħabba nuqqas ta’ prodotti essenzjali, jew sabiex tkun rimedjata sitwazzjoni ta’ dak it-tip, u meta l-interessi tal-Unjoni jitolbu intervent immedjat, il-Kummissjoni, fuq talba ta’ Stat Membru jew fuq l-inizjattiva tagħha stess, u filwaqt li tqis in-natura tal-prodotti u l-karatteristiċi partikolari l-oħra tat-transazzjonijiet ikkonċernati, tista’ tagħmel l-esportazzjoni ta’ prodott soġġett għall-produzzjoni ta’ awtorizzazzjoni ta’ esportazzjoni, li l-għoti tagħha għandu jkun irregolat minn dispożizzjonijiet ta’ dan it-tip u fil-limiti li l-Kummissjoni tfassal f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 3(2), jew, f’każijiet ta’ urġenza, skont l-Artikolu 3(3).
2.   Il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Istati Membri għandhom ikunu notifikati bil-miżuri meħuda. Miżuri bħal dawn għandhom jidħlu fis-seħħ immedjatament.
3.   Il-miżuri jistgħu jkunu limitati għall-esportazzjoni lejn ċerti pajjiżi jew għall-esportazzjoni minn ċerti reġjuni tal-Unjoni. Huma ma għandhomx jaffetwaw prodotti li jkunu diġà fi triqithom lejn il-fruntiera tal-Unjoni.
4.   Fejn l-intervent tal-Kummissjoni jkun intalab minn Stat Membru, il-Kummissjoni għandha tieħu deċiżjoni f’konformità mal-paragrafu 1 f’perijodu massimu ta’ ħamest ijiem tax-xogħol mid-data meta tirċievi t-talba.
5.   Fejn il-Kummissjoni tkun aġixxiet skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, hija għandha, sa mhux aktar tard minn 12‑il jum tax-xogħol wara d-data tad-dħul fis-seħħ tal-miżura li tkun ħadet, tiddeċiedi jekk tadottax miżuri xierqa kif stipulat fl-Artikolu 6. Jekk, wara sitt ġimgħat mid-data tad-dħul fis-seħħ tal-miżura, ma tkun ġiet adottata l-ebda miżura, il-miżura kkonċernata għandha titqies li tkun tħassret.”
13
L-Artikolu 6 tal-istess regolament jipprovdi:
“1.   Fejn meħtieġ fl-interess tal-Unjoni, il-Kummissjoni tista’, filwaqt li taġixxi f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 3(2), tadotta miżuri xierqa:
(a)
biex jiġi evitat li tqum sitwazzjoni kritika minħabba nuqqas ta’ prodotti essenzjali, jew sabiex tirrimedja għal tali sitwazzjoni;
(b)
biex ikun possibbli li obbligi internazzjonali miftiehma mill-Unjoni jew mill-Istati Membri kollha jkunu issodisfati, b’mod partikolari dawk li jkollhom x’jaqsmu ma’ negozju fi prodotti primarji.
2.   Il-miżuri msemmija fil-paragrafu 1 jistgħu jkunu limitati għall-esportazzjoni lejn ċerti pajjiżi jew għall-esportazzjoni minn ċerti reġjuni tal-Unjoni. Huma ma għandhomx jaffetwaw prodotti li jkunu diġà fi triqithom lejn il-fruntiera tal-Unjoni.
3.   Meta jiġi introdotti restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-esportazzjoni, għandu jkun ikkunsidrat b’mod partikolari:
(a)
il-volum tal-oġġetti esportati skont kuntratti konklużi fuq termini u kondizzjonijiet normali qabel id-dħul fis-seħħ ta’ miżura protettiva skont it-tifsira ta’ dan il-Kapitolu u notifikat mill-Istat Membru kkonċernat lill-Kummissjoni f’konformità mal-liġijiet nazzjonali tiegħu; u
(b)
il-bżonn li jkun evitat li jiġi preġudikat l-ilħuq tal-għan wara l-introduzzjoni tar-restrizzjonijiet kwantitattivi.”
14
L-Artikolu 10 tar-Regolament 2015/479, li jinsab fil-Kapitolu IV tiegħu, bit-titolu “Dispożizzjonijiet transitorji u finali”, huwa fformulat kif ġej:
“Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet oħrajn tal-Unjoni, dan ir-Regolament ma għandux jipprevjeni l-adozzjoni jew l-applikazzjoni minn Stat Membru ta’ restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-esportazzjoni fuq il-bażi ta’ moralità pubblika, ordni pubbliku jew sigurtà pubblika, jew il-ħarsien tas-saħħa u l-ħajja tal-bnedmin, tal-annimali jew tal-pjanti; il-ħarsien ta’ teżori nazzjonali li jkollhom valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku, jew il-ħarsien ta’ propjetà industrijali jew kummerċjali.”
Id-dritt Ungeriż
Id-Digriet Nru 402/2021
15
L-Artikolu 1 tal-a gazdaság újraindítása érdekében meghozandó, az építőipari ellátásbiztonság szempontjából stratégiai jelentőségű nyersanyagok és termékek kivitelével kapcsolatos regisztrációs eljárásról és egyéb intézkedésekről szóló 402/2021. (VII. 8.) kormányrendelet (id-Digriet Governattiv Nru 402/2021 (VII. 8.), dwar il-Proċeduri ta’ Reġistrazzjoni u Miżuri Oħra li Għandhom Jittieħdu għall-Irkupru Ekonomiku fir-Rigward tal-Esportazzjoni ta’ Materja Prima u ta’ Prodotti ta’ Importanza Strateġika għas-Sigurtà tal-Provvista fis-Settur tal-Kostruzzjoni), fil-verżjoni tiegħu fis-seħħ fid-data ta’ skadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata (iktar ’il quddiem id-“digriet Nru 402/2021”, jipprevedi:
“1.   Il-materja prima u l-prodotti ta’ importanza strateġika għas-sigurtà tal-provvista fis-settur tal-kostruzzjoni msemmija fl-Anness 1 (iktar ’il quddiem, flimkien, il-‘materjali tal-kostruzzjoni’) jistgħu, bla ħsara għall-eċċezzjoni prevista fil-paragrafu 2
a)
jinbiegħu jew
b)
jiġu esportati mit-territorju tal-Ungerija lejn pajjiż barrani wara r-reġistrazzjoni (iktar ’il quddiem il-‘komunikazzjoni’) lill-Ministru responsabbli għall-ekonomija interna (iktar ’il quddiem il-‘Ministru’) u konferma ta’ rċevuta tal-komunikazzjoni.
2.   Dan id-digriet ma għandux japplika għall-materjali tal-kostruzzjoni li jgħaddu mit-territorju tal-Ungerija fit-tranżitu.”
16
L-Artikolu 3 ta’ dan id-digriet jipprovdi:
“1.   Malli jirċievi l-komunikazzjoni, il-Ministru għandu jivverifika jekk din tkunx konformi mar-rekwiżiti formali previsti fl-Artikolu 2.
[...]
2.   Jekk il-komunikazzjoni tkun konformi mar-rekwiżiti formali previsti fl-Artikolu 2, il-Ministru għandu jibgħat il-komunikazzjonijiet, flimkien mal-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 1(b), jekk ikun il-każ, lill-Kummissarju tal-Gvern inkarigat mill-koordinazzjoni tal-miżuri fil-qasam tal-ekonomija tal-kostruzzjoni (iktar ’il quddiem il-‘Kummissarju tal-Gvern’), li għandu jeżamina, f’konsultazzjoni mal-ministri kkonċernati, jekk il-bejgħ jew l-esportazzjoni tal-materjali tal-kostruzzjoni barra mill-pajjiż jostakolawx b’mod sinjifikattiv jew jirrendux impossibbli l-kostruzzjoni, l-operat, il-manutenzjoni jew l-iżvilupp ta’ infrastrutturi kritiċi, u b’hekk jipperikolaw is-servizzi pubbliċi jew jippreżentaw riskju għas-sigurtà tal-provvista fis-settur tal-kostruzzjoni.
3.   F’terminu ta’ 7 ijiem ta’ xogħol li jibdew jiddekorru mit-trażmissjoni tal-komunikazzjoni, il-Kummissarju tal-Gvern għandu jinforma bil-miktub lill-Ministru bl-eżistenza taċ-ċirkustanzi msemmija fil-paragrafu 2, bil-pożizzjoni tiegħu dwar iċ-ċirkustanzi msemmija fil-paragrafu 2 u, jekk l-imsemmija ċirkustanzi jkunu jeżistu, huwa għandu jinforma wkoll lill-Ministru inkarigat mis-sorveljanza tal-beni tal-Istat bil-proposta tiegħu dwar l-eżerċizzju tad-dritt ta’ prelazzjoni u ta’ xiri; il-Ministru għandu jeżerċita d-dritt ta’ prelazzjoni u ta’ xiri tal-Istat Ungeriż skont il-modalitajiet previsti fl-Artikolu 5.
4.   Mhux iktar tard minn 10 ijiem ta’ xogħol wara li jirċievi l-komunikazzjoni, il-Ministru:
a)
għandu jikkonferma bil-miktub li jkun irċieva l-komunikazzjoni jekk il-Ministru inkarigat mis-sorveljanza tal-beni tal-Istat ma jeżerċitax id-dritt ta’ prelazzjoni u ta’ xiri tal-Istat Ungeriż;
b)
jekk il-Ministru inkarigat mis-sorveljanza tal-beni tal-Istat jeżerċita d-dritt ta’ prelazzjoni u ta’ xiri tal-Istat Ungeriż, il-Ministru għandu jinforma lill-komunikant li l-Istat Ungeriż qiegħed jeżerċita d-dritt ta’ prelazzjoni jew ta’ xiri tal-materjali tal-kostruzzjoni speċifikati fil-komunikazzjoni u għandu jtemm il-proċedura relatata mal-komunikazzjoni; jew
c)
għandu jikkonferma bil-miktub li jkun irċieva l-komunikazzjoni.
4a.   Il-komunikazzjoni u l-konferma ta’ rċevuta għandhom jakkumpanjaw il-kunsinna u għandhom jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-operatur tat-trasport jew tal-organizzatur mill-komunikant.
[...]”
17
Skont l-Artikolu 6/A tal-imsemmi digriet:
“Jekk il-komunikant ma jkunx osserva l-obbligu ta’ komunikazzjoni previst minn dan id-digriet jew ma jkollux il-konferma ta’ rċevuta, il-pulizija u l-awtorità tat-taxxa u doganali tal-Istat għandhom jimponulu multa amministrattiva li tkun tista’ tammonta sa erbgħin fil-mija tal-valur mingħajr VAT tal-materjal tal-kostruzzjoni mhux ikkomunikat jew li ma jkollux konferma ta’ rċevuta.”
18
L-Artikolu 9 tal-istess digriet huwa fformulat kif ġej:
“1.   Dan id-digriet — bla ħsara għall-eċċezzjoni prevista fil-paragrafu 2 — għandu jidħol fis-seħħ fil-jum ta’ wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu.
2.   L-Artikolu 10 għandu jidħol fis-seħħ fil‑ħmistax il jum ta’ wara l-pubblikazzjoni ta’ dan id-digriet.”
19
L-Artikolu 11 tad-Digriet Nru 402/2021 jipprevedi:
“L-obbligu ta’ komunikazzjoni msemmi fl-Artikolu 2 għandu japplika għall-esportazzjonijiet sussegwenti għall-ħames jum ta’ xogħol wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan id-digriet.”
20
L-Artikolu 12 ta’ dan id-digriet jipprovdi:
“L-abbozz ta’ dan id-digriet kien is-suġġett ta’ komunikazzjoni minn qabel konformement mal-Artikoli 5 sa 7 tad-Direttiva [2015/1535]”
Id-Deċiżjoni Governattiva Nru 1459/2021
21
Il-punt 2 tal-az építésgazdasági intézkedések összehangolásáért felelős kormánybiztos kinevezéséről és feladatairól szóló 1459/2021. (VII. 14.) kormányhatározat (id-Deċiżjoni Governattiva Nru 1459/2021 (VII. 14.) dwar il-ħatra u l-funzjonijiet tal-Kummissarju tal-Gvern inkarigat mill-koordinazzjoni tal-miżuri fil-qasam tal-ekonomija tal-kostruzzjoni), jipprevedi:
“Il-Kummissarju tal-Gvern:
a)
għandu jkun responsabbli għall-koordinazzjoni tal-miżuri fil-qasam tal-ekonomija tal-kostruzzjoni meħuda mill-gvern fil-kuntest tal-irkupru tal-ekonomija, u b’mod partikolari:
aa)
huwa għandu jistabbilixxi l-proċedura ta’ komunikazzjoni marbuta mal-esportazzjonijiet ta’ materjali tal-kostruzzjoni u jimplimenta l-miżuri neċessarji għall-eżerċizzju tad-dritt ta’ prelazzjoni u tad-dritt ta’ xiri tal-Istat;
ab)
huwa għandu jimplimenta l-miżura relatata mal-komunikazzjoni marbuta mat-trasport ta’ materjali tal-kostruzzjoni;
[...]”
Il-proċedura prekontenzjuża
22
Fit‑30 ta’ Ġunju 2021, fil-kuntest tal-proċedura ta’ komunikazzjoni prevista mid-Direttiva 2015/1535, l-Ungerija kkomunikat lill-Kummissjoni abbozz ta’ Digriet Governattiv dwar Miżuri li Għandhom Jittieħdu għall-Irkupru Ekonomiku fir-Rigward tal-Esportazzjoni ta’ Materja Prima u ta’ Prodotti ta’ Importanza Strateġika għas-Sigurtà tal-Provvista fis-Settur tal-Kostruzzjoni (iktar ’il quddiem l-“abbozz ikkomunikat”).
23
Fit‑8 ta’ Lulju 2021, sabiex l-abbozz ikkomunikat ikun jista’ jiġi evalwat fid-dawl tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni, il-Kummissjoni talbet informazzjoni addizzjonali mingħand dan l-Istat Membru.
24
Fl-istess jum, id-Digriet Nru 402/2021 ġie ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċċjali tal-Ungerija. Il-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan id-digriet ma kinitx identika għal dik li kienet tinsab fl-abbozz ikkomunikat.
25
Fis‑16 ta’ Lulju 2021, il-Kummissjoni talbet mingħand l-Ungerija informazzjoni dwar il-pubblikazzjoni tal-imsemmi digriet.
26
Fit‑22 ta’ Lulju 2021, dan l-Istat Membru informa lill-Kummissjoni li d-Digriet Nru 402/2021 kien differenti mill-abbozz ikkomunikat fir-rigward tal-portata u tal-kontenut tiegħu.
27
Permezz ta’ ittra tad‑29 ta’ Lulju 2021, il-Kummissjoni informat lill-imsemmi Stat Membru li hija kienet tqis li kemm in-nuqqas ta’ komunikazzjoni tal-abbozz ta’ digriet kif ukoll in-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligu ta’ posponiment tal-adozzjoni tad-Digriet Nru 402/2021, bi ksur, rispettivament, tal-Artikoli 5 u 6 tad-Direttiva 2015/1535, kienu jikkostitwixxu difett proċedurali sostanzjali li kien jirrendi inapplikabbli dawn ir-regolamenti tekniċi nazzjonali.
28
Fit-tweġiba tagħha tat‑2 ta’ Settembru 2021, l-Ungerija ġġustifikat il-promulgazzjoni tad-Digriet Nru 402/2021 mingħajr komunikazzjoni minn qabel lill-Kummissjoni billi sostniet li hija kienet qiegħda taffronta sitwazzjoni ta’ emerġenza, fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID‑19 u tan-nuqqas globali ta’ materja prima li kien jirriżulta minnha u li kien jaffettwa serjament ix-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni fl-Ungerija. F’dan ir-rigward, dan id-digriet kien li jiżgura li l-ħażniet ta’ materjali u ta’ prodotti essenzjali għas-sigurtà tal-provvista fis-settur tal-kostruzzjoni jibqgħu disponibbli f’dan l-Istat Membru u li l-ħtiġijiet interni jkunu jistgħu jiġu ssodisfatti sabiex tiġi ggarantita s-sigurtà tal-infrastrutturi kritiċi.
29
Fit‑23 ta’ Settembru 2021, il-Kummissjoni indirizzat ittra ta’ intimazzjoni lill-Ungerija. Skont din l-ittra ta’ intimazzjoni, billi adotta d-Digriet Nru 402/2021 u l-emendi sussegwenti tiegħu kif ukoll id-Deċiżjoni Governattiva Nru 1459/2021, dan l-Istat Membru kien naqas milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt l-Artikoli 35 u 36 TFUE, taħt l-Artikolu 2(1) TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 3(1)(e) TFUE, kif ukoll taħt l-Artikolu 5(1) u taħt l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2015/1535.
30
Fit-tweġiba tagħha għal din l-ittra ta’ intimazzjoni, permezz ta’ ittra tat‑23 ta’ Novembru 2021, l-Ungerija kkontestat dawn l-ilmenti.
31
Billi ma kinitx konvinta mill-argumenti mressqa minn dan l-Istat Membru, il-Kummissjoni bagħtitlu, fis‑6 ta’ April 2022, opinjoni motivata, li fiha hija tenniet l-imsemmija lmenti.
32
Permezz ta’ ittra tat‑13 ta’ Ġunju 2022, l-imsemmi Stat Membru wieġeb għal din l-opinjoni motivata, billi allega li n-nuqqasijiet li huwa kien ġie kkritikat għalihom ma kinux fondati.
33
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni ddeċidiet, fl‑4 ta’ Awwissu 2023, li tippreżenta dan ir-rikors.
Fuq ir-rikors
34
Insostenn tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tinvoka tliet ilmenti bbażati fuq ksur, l-ewwel wieħed, tal-Artikoli 35 u 36 TFUE, it-tieni wieħed, tal-Artikolu 2(1) TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 3(1)(e) TFUE, u, it-tielet wieħed, tal-Artikolu 5(1) kif ukoll tal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2015/1535.
35
L-Ungerija titlob li r-rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jiġi miċħud.
Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikoli 35 u 36 TFUE
L-argumenti tal-partijiet
36
Il-Kummissjoni ssostni li d-Digriet Nru 402/2021 jikkostitwixxi miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva, fis-sens tal-Artikolu 35 TFUE, sa fejn dan jipprevedi, minn naħa, obbligu ta’ komunikazzjoni tal-esportazzjonijiet tal-materjali tal-kostruzzjoni u, min-naħa l-oħra, il-possibbiltà, għall-Istat Ungeriż, li jeżerċita dritt ta’ prelazzjoni u ta’ xiri fir-rigward ta’ dawn il-materjali tal-kostruzzjoni, fuq proposta tal-Kummissarju tal-Gvern, meta l-bejgħ jew l-esportazzjoni tal-materjali tal-kostruzzjoni barra mill-pajjiż jostakolaw b’mod sinjifikattiv jew jirrendu impossibbli l-kostruzzjoni, l-operat, il-manutenzjoni jew l-iżvilupp ta’ infrastrutturi kritiċi, u b’hekk jipperikolaw is-servizzi pubbliċi jew jippreżentaw riskju għas-sigurtà tal-provvista fis-settur tal-kostruzzjoni.
37
Din il-klassifikazzjoni tad-Digriet Nru 402/2021 hija meħtieġa minkejja ċ-ċirkustanzi invokati mill-Ungerija, jiġifieri li l-proċedura ta’ komunikazzjoni prevista minn dan id-digriet tiġi kkompletata f’terminu massimu ta’ jumejn ta’ xogħol, li, fil-fatt, l-Istat Ungeriż ma jeżerċitax id-dritt tiegħu ta’ prelazzjoni jew ta’ xiri u li l-awtoritajiet Ungeriżi kompetenti ma japplikawx is-sanzjonijiet previsti fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-obbligu ta’ komunikazzjoni.
38
Fil-fatt id-Digriet Nru 402/2021 jistabbilixxi, de jure, fi ħdan dan l-Istat Membru, differenza fit-trattament bejn il-kummerċ intern u l-kummerċ ta’ esportazzjoni tal-materjali tal-kostruzzjoni. Issa, miżura nazzjonali ma tevitax il-projbizzjoni stabbilita fl-Artikoli 34 u 35 TFUE minħabba s-sempliċi fatt li l-ostakolu li din toħloq huwa ta’ importanza żgħira, li r-restrizzjoni kwantitattiva kkawżata minn din il-miżura għandha importanza ekonomika relattivament żgħira jew li l-imsemmija miżura taffettwa l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet jew l-operaturi ekonomiċi biss b’mod limitat.
39
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ssostni li l-effetti ta’ miżura ma humiex limitati għall-mod li bih din tiġi implimentata mill-awtoritajiet nazzjonali. Is-sempliċi fatt li ġew adottati dispożizzjonijiet li jipprevedu l-possibbiltà li jiġu ristretti l-esportazzjonijiet lejn Stati Membri oħra, permezz tal-istabbiliment ta’ dritt ta’ prelazzjoni u ta’ xiri kif ukoll tal-possibbiltà li l-esportazzjonijiet jiġu ttardjati sa għaxart ijiem ta’ xogħol, għandu, bħala tali, effett dissważiv għall-operaturi ekonomiċi suġġetti għall-miżura.
40
Din l-istituzzjoni hija tal-fehma li l-effett tad-Digriet Nru 402/2021 eżerċitat fuq il-moviment liberu tal-merkanzija la huwa wisq inċert u lanqas indirett, peress li dan id-digriet jiggarantixxi b’mod ċar dritt ta’ prelazzjoni jew ta’ xiri lill-Istat Ungeriż wara evalwazzjoni tal-komunikazzjonijiet ta’ esportazzjoni.
41
Fir-rigward ta’ ġustifikazzjoni possibbli tad-Digriet Nru 402/2021 taħt id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 36 TFUE, il-Kummissjoni tfakkar li l-eċċezzjonijiet ta’ ordni pubbliku u ta’ sigurtà pubblika jikkostitwixxu derogi mill-prinċipju fundamentali tal-moviment liberu tal-merkanzija, li għandhom jiġu interpretati b’mod strett u li l-portata tagħhom ma tistax tiġi ddeterminata unilateralment mill-Istati Membri mingħajr kontroll tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni. Dawn id-derogi jistgħu jiġu invokati minn Stat Membru biss fil-każ ta’ theddida reali u suffiċjentement serja, li tkun taffettwa interess fundamentali tas-soċjetà.
42
Bi tweġiba għall-argument tal-Ungerija li l-għan prinċipali tad-Digriet Nru 402/2021 huwa li tiġi protetta s-sigurtà tal-provvista tal-infrastrutturi kritiċi b’materjali tal-kostruzzjoni, din l-istituzzjoni ssostni li tali motiv għandu, sabiex iservi bħala ġustifikazzjoni valida għal miżura restrittiva, ikun marbut ma’ ċirkustanzi oġġettivi, li jkunu jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ sigurtà pubblika, fis-sens tal-Artikolu 36 TFUE, u li dan la huwa applikabbli b’mod ġenerali u lanqas għal motivi ta’ natura ekonomika u soċjali.
43
L-imsemmija istituzzjoni ssostni f’dan ir-rigward li tali miżura, iġġustifikata abbażi tas-sigurtà pubblika, għandha tosserva l-prinċipju ta’ proporzjonalità, li jeżiġi li l-mezzi implimentati mill-Istati Membri jkunu limitati għal dak li jkun effettivament xieraq u neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan leġittimu mfittex. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tfakkar li miżura restrittiva tista’ titqies li tkun adatta sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan imfittex biss jekk din verament tkun tirrifletti x-xewqa li dan jinkiseb b’mod koerenti u sistematiku u li dan il-fatt għandu jiġi pprovat mill-Istat Membru kkonċernat.
44
Għalhekk, minn naħa, il-Kummissjoni tqis li l-Ungerija ma wrietx li l-miżuri previsti mid-Digriet Nru 402/2021 kienu adatti sabiex jintlaħqu l-għanijiet imfittxija. Fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan id-digriet, dan la huwa limitat għall-materjali tal-kostruzzjoni li fir-rigward tagħhom ġie identifikat riskju ta’ provvista u lanqas għall-materjali li huma effettivament neċessarji għall-infrastrutturi kritiċi. Barra minn hekk, l-iżvilupp tas-settur Ungeriż tal-kostruzzjoni huwa relattivament stabbli mis-sena 2016 u, matul is-sentejn ta’ wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan id-digriet, l-Istat Ungeriż ma eżerċitax id-dritt tiegħu ta’ prelazzjoni u ta’ xiri.
45
Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tirrileva li, skont il-prinċipju ta’ proporzjonalità, sistema ta’ kontroll ex ante, iġġustifikata u adatta, għandha tkun ibbażata fuq kriterji oġġettivi, nondiskriminatorji u magħrufa minn qabel mill-impriżi kkonċernati, b’mod li jiġi limitat l-eżerċizzju tas-setgħa ta’ evalwazzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali sabiex din ma tiġix eżerċitata b’mod arbitrarju. Issa, id-Digriet Nru 402/2021 ma jipprevedix tali kriterji oġġettivi u nondiskriminatorji.
46
Barra minn hekk, fil-fehma tal-Kummissjoni, il-kontroll tal-materjali tal-kostruzzjoni u tal-esportazzjonijiet tagħhom u l-ġbir ta’ informazzjoni relatata magħhom jistgħu jitwettqu b’mezzi inqas intrużivi, pereżempju billi jiġi impost obbligu ta’ komunikazzjoni tad-data rilevanti f’dan ir-rigward. Għaldaqstant, din l-istituzzjoni tqis li l-Ungerija lanqas ma wriet li l-miżuri imposti mid-digriet ikkontestat ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan imfittex u li, għaldaqstant, hija għandha tiġi kkritikata li ma pprevedietx tali alternattivi.
47
Il-Gvern Ungeriż isostni li d-Digriet Nru 402/2021 ma jikkostitwixxix miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva u għalhekk ma jaqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 35 TFUE. L-għan ta’ dan id-digriet huwa li jippermetti lill-awtoritajiet kompetenti Ungeriżi, billi jimponu obbligu ta’ komunikazzjoni, jikkontrollaw b’mod effettiv il-ħażniet ta’ materjali tal-kostruzzjoni ta’ importanza strateġika għall-infrastrutturi kritiċi u jiġbru informazzjoni dwar l-istat ta’ dawn il-ħażniet kif ukoll tal-kunsinni. Permezz ta’ tali obbligu ta’ komunikazzjoni, dawn l-awtoritajiet ikollhom stampa kompleta, f’ħin reali, tal-evoluzzjoni tal-imsemmija ħażniet u, għaldaqstant, ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jevitaw sitwazzjoni kritika.
48
Dan l-Istat Membru jqis li l-effikaċja tad-dispożizzjonijiet previsti mid-Digriet Nru 402/2021 tintwera mill-fatt li, mid-dħul fis-seħħ tagħhom, l-Istat Ungeriż qatt ma tqiegħed f’sitwazzjoni fejn, minħabba nuqqas ta’ materjali tal-kostruzzjoni, huwa kellu jeżerċita d-dritt tiegħu ta’ prelazzjoni jew ta’ xiri. Barra minn hekk, l-imsemmija dispożizzjonijiet ma jimponux obbligu sostantiv fuq l-operaturi, fil-prattika l-proċedura ta’ komunikazzjoni titwettaq dejjem f’terminu massimu ta’ jumejn ta’ xogħol u s-sanzjonijiet previsti fil-każ ta’ nuqqas ta’ komunikazzjoni ma humiex applikati mill-awtoritajiet kompetenti.
49
Skont l-imsemmi Stat Membru, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li eċċezzjoni għall-projbizzjoni fl-Artikolu 35 TFUE hija prevista għar-restrizzjonijiet li l-effetti tagħhom għandhom jitqiesu li huma wisq aleatorji jew wisq indiretti. Fir-rigward tal-effetti reali tad-dispożizzjonijiet tad-Digriet Nru 402/2021, huwa jindika li l-eżami tad-data tal-Központi Statisztikai Hivatal (l-Uffiċċju Ċentrali tal-Istatistika, l-Ungerija) ma jippermettix li jiġi konkluż li kien hemm tnaqqis ġenerali tad-dħul mill-bejgħ relatat mal-esportazzjoni tal-materjali tal-kostruzzjoni kkonċernati.
50
Fi kwalunkwe każ, l-Ungerija tqis li d-Digriet Nru 402/2021 huwa ġġustifikat minn raġunijiet ta’ sigurtà pubblika, fis-sens tal-Artikolu 36 TFUE, peress li l-għan prinċipali tiegħu jikkonsisti fil-protezzjoni tal-infrastrutturi kritiċi billi tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista tagħhom b’materjali tal-kostruzzjoni. Barra minn hekk, id-definizzjoni tal-kunċett ta’ “infrastrutturi” li jipprevedi dan id-digriet hija konformi, essenzjalment, ma’ dik li tinsab fid-Direttiva 2008/114.
51
Dan l-Istat Membru jżid li l-imsemmi digriet huwa wkoll intiż li jagħti spinta lill-ekonomija nazzjonali billi jirrispondi għat-tnaqqis fil-produzzjoni tal-materjali tal-kostruzzjoni, għan-nuqqasijiet ta’ provvista u għaż-żidiet fil-prezzijiet wara l-kriżi dovuta għall-pandemija tal-COVID‑19. Dan jippermetti wkoll indirettament li jiġu protetti l-interessi soċjali bħat-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ akkomodazzjonijiet u l-possibbiltà għaż-żgħażagħ li jibnu familja.
52
Filwaqt li tfakkar li l-Istati Membri għandhom ċertu marġni ta’ evalwazzjoni sabiex jiddefinixxu l-portata tal-bżonnijiet fundamentali tas-soċjetà u sabiex jiddeterminaw il-livell ta’ protezzjoni li huma jqisu adegwat, l-Ungerija ssostni li hija l-Kummissjoni li għandha turi li d-dispożizzjonijiet previsti mid-Digriet Nru 402/2021 huma totalment inadatti għall-finijiet tal-għan imfittex minn din il-leġiżlazzjoni nazzjonali, ħaġa li din l-istituzzjoni ma għamlitx f’dan il-każ.
53
Fir-rigward tan-natura proporzjonali ta’ din il-leġiżlazzjoni, dan l-Istat Membru jqis li d-Digriet Nru 402/2021 jistabbilixxi sistema koerenti, li tistabbilixxi sistema ta’ sorveljanza tal-materjali tal-kostruzzjoni, li madankollu ma għandha l-ebda effett negattiv effettiv fuq il-kummerċ. Huwa jsostni li ż-żewġ miżuri previsti minn din il-leġiżlazzjoni, jiġifieri l-obbligu ta’ komunikazzjoni kif ukoll id-dritt ta’ prelazzjoni u ta’ xiri, huma ċari u li l-effettività tal-ewwel miżura tikkontribwixxi sabiex id-dritt ta’ prelazzjoni jew ta’ xiri ma jiġix eżerċitat jew, jekk ikun il-każ, jiġi eżerċitat biss f’każ ta’ urġenza.
54
L-imsemmi Stat Membru jsostni li s-sistema stabbilita mid-Digriet Nru 402/2021 hija bbażata fuq kriterji oġġettivi, nondiskriminatorji u magħrufa minn qabel mill-impriżi kkonċernati. Il-miżuri previsti minn dan id-digriet huma proporzjonati u ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa xieraq u neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan imfittex. Barra minn hekk, mezzi inqas intrużivi, bħal obbligu li tiġi kkomunikata data relatata mal-kummerċ tal-materjali tal-kostruzzjoni, ma jippermettux lill-Istat Ungeriż jaffronta fil-ħin nuqqas kritiku potenzjali ta’ tali materjali.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
– Fuq l-eżistenza ta’ restrizzjoni li taqa’ taħt l-Artikolu 35 TFUE
55
Skont l-Artikolu 35 TFUE, ir-restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-esportazzjoni, kif ukoll il-miżuri kollha li għandhom effett ekwivalenti, huma pprojbiti bejn l-Istati Membri.
56
Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li għandhom jiġu kklassifikati bħala miżuri li għandhom effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-esportazzjoni l-miżuri nazzjonali li għandhom bħala għan jew bħala effett li jirrestrinġu speċifikament il-flussi ta’ esportazzjoni u li jistabbilixxu b’hekk differenza fit-trattament bejn il-kummerċ intern ta’ Stat Membru u l-kummerċ ta’ esportazzjoni tiegħu, b’mod li jiżgura vantaġġ partikolari lill-produzzjoni nazzjonali jew lis-suq intern tal-Istat ikkonċernat, bi preġudizzju għall-produzzjoni jew għall-kummerċ ta’ Stati Membri oħra (ara s-sentenzi tat‑8 ta’ Novembru 1979, Groenveld_15/79, EU:C:1979:253, punti 6 u 7, kif ukoll tas‑16 ta’ Diċembru 2008, Gysbrechts u Santurel Inter, C‑205/07, EU:C:2008:730, punt 40).
57
F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-Artikoli 34 u 35 TFUE jipprekludu l-applikazzjoni, fir-relazzjonijiet fi ħdan l-Unjoni, ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali li żżomm ir-rekwiżit, anki jekk purament formali, ta’ liċenzji ta’ importazzjoni jew ta’ esportazzjoni jew kwalunkwe proċess simili ieħor (sentenza tal‑15 ta’ Diċembru 1971, International Fruit Company et, 51/71 sa 54/71, EU:C:1971:128, punt 9). Fil-fatt, l-impożizzjoni ta’ kull formalità speċjali fuq l-esportazzjoni, minħabba d-dewmien li hija ġġib magħha u l-effett dissważiv li hija tinvolvi fir-rigward tal-esportaturi, tikkostitwixxi ostakolu għall-kummerċ (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Marzu 1977, Il‑Kummissjoni vs Franza, 68/76, EU:C:1977:48, punt 16).
58
F’dan il-każ, għandu jiġi eżaminat, qabel kollox, jekk id-dispożizzjonijiet tad-Digriet Nru 402/2021 għandhomx l-għan li jirrestrinġu speċifikament il-flussi ta’ esportazzjoni tal-materjali tal-kostruzzjoni, fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 56 ta’ din is-sentenza.
59
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li d-dispożizzjonijiet ta’ dan id-digriet jipprevedu obbligu ta’ komunikazzjoni tal-esportazzjonijiet ta’ materjali tal-kostruzzjoni, flimkien ma’ sanzjoni amministrattiva fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza ta’ dan l-obbligu mill-operaturi, filwaqt li huwa paċifiku bejn il-partijiet li tali obbligu u tali sanzjoni ma humiex previsti mid-dritt Ungeriż dwar it-tranżazzjonijiet ta’ bejgħ tal-materjali tal-kostruzzjoni fit-territorju nazzjonali.
60
Barra minn hekk, skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan id-digriet, wara l-komunikazzjoni, minn operatur, tal-intenzjoni tiegħu li jesporta materjali tal-kostruzzjoni, l-awtoritajiet kompetenti Ungeriżi għandhom għaxart ijiem ta’ xogħol sabiex jeżerċitaw dritt ta’ prelazzjoni u ta’ xiri fuq dawn il-materjali, meta huma jqisu li l-bejgħ jew l-esportazzjoni tagħhom barra mill-pajjiż tostakola b’mod sinjifikattiv jew tirrendi impossibbli l-kostruzzjoni, l-operat, il-manutenzjoni jew l-iżvilupp ta’ infrastrutturi kritiċi fit-territorju nazzjonali.
61
Minn dan isegwi li, l-ewwel nett, billi jimponi piż amministrattiv addizzjonali fuq l-operaturi li jkunu jixtiequ jesportaw tali materjali tal-kostruzzjoni, it-tieni nett, billi jipprevedi li n-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligu ta’ komunikazzjoni jimplika sanzjoni amministrattiva kunsiderevoli, it-tielet nett, billi jwassal għal estensjoni tat-termini ta’ kunsinna li jistgħu jilħqu għaxart ijiem ta’ xogħol u, ir-raba’ nett, billi jipprekludi definittivament it-tranżazzjoni ta’ esportazzjoni fil-każ ta’ implimentazzjoni tad-dritt ta’ prelazzjoni u ta’ xiri favur l-Istat Ungeriż, id-Digriet Nru 402/2021 huwa intiż li jirrestrinġi l-esportazzjonijiet ta’ materjali tal-kostruzzjoni, billi jistabbilixxi differenza fit-trattament bejn il-kummerċ intern u l-kummerċ ta’ esportazzjoni ta’ dawn il-prodotti u billi jiżgura vantaġġ fis-suq intern ta’ dan l-Istat Membru.
62
Fid-dawl ta’ dan l-għan espliċitu intiż li jirrestrinġi l-flussi ta’ esportazzjoni, hemm lok li dan id-digriet jiġi kklassifikat bħala “miżuri li għandhom effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-esportazzjoni”, fis-sens tal-Artikolu 35 TFUE, mingħajr ma jkun neċessarju li jiġu eżaminati l-effetti ta’ dawn id-dispożizzjonijiet.
63
Fi kwalunkwe każ, fir-rigward, għall-finijiet ta’ kompletezza, tal-evalwazzjoni tal-effetti tad-dispożizzjonijiet tad-Digriet Nru 402/2021, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, kull miżura ta’ Stat Membru li tista’ tostakola, direttament jew indirettament, attwalment jew potenzjalment, il-kummerċ fi ħdan l-Unjoni għandha tiġi kkunsidrata bħala miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Jannar 2023, CIHEF et, C‑147/21, EU:C:2023:31, punt 37 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
64
Barra minn hekk, kull restrizzjoni, anki ta’ importanza minuri, fir-rigward ta’ waħda mil-libertajiet fundamentali previsti mit-Trattat FUE hija pprojbita minnu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑1 ta’ April 2008, Il‑Gvern tal-Komunità Franċiża u Il‑Gvern tal-Wallonie, C‑212/06, EU:C:2008:178, punt 52 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
65
F’dan il-każ, fir-rigward tal-fatt invokat mill-Ungerija, li skontu, mid-dħul fis-seħħ tad-Digriet Nru 402/2021, dan l-Istat Membru ma kellu ebda nuqqas ta’ materjali tal-kostruzzjoni li jkun jeħtieġ l-eżerċizzju tad-dritt tiegħu ta’ prelazzjoni jew ta’ xiri, għandu jiġi rrilevat li dan il-fatt jista’ preċiżament ikun dovut għall-fatt li l-operaturi kienu dissważi milli jesportaw materjali tal-kostruzzjoni.
66
Barra minn hekk, l-assenza ta’ effett dissważiv tad-dispożizzjonijiet ta’ dan id-digriet lanqas ma hija pprovata mid-data li tinsab fit-tabella prodotta mill-Ungerija, fl-Anness B.1 tar-risposta tagħha, li tindika, fir-rigward tas-sentejn ta’ wara d-dħul fis-seħħ tal-imsemmi digriet meta mqabbla mas-sentejn preċedenti għal dan id-dħul fis-seħħ, żieda fil-volum tal-esportazzjonijiet għal disgħa mill-ħmistax‑il materjal tal-kostruzzjoni msemmija fl-istess digriet, u tnaqqis ta’ dan il-volum biss għal sitta minn dawn il-materjali. Fil-fatt, fin-nuqqas ta’ elementi oħra ta’ prova, ma jistax jiġi eskluż li l-volum tal-esportazzjonijiet kien ikun ikbar li kieku d-Digriet Nru 402/2021 ma kienx jeżisti. Din id-data tippermetti biss li jiġi konkluż li dan tal-aħħar ma għandux l-effett li jipprekludi l-esportazzjonijiet kollha ta’ materjali tal-kostruzzjoni li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu (ara, b’analoġija, is-sentenza tas‑17 ta’ Settembru 2020, Hidroelectrica, C‑648/18, EU:C:2020:723, punt 32).
67
Minn dan isegwi li d-dispożizzjonijiet tad-Digriet Nru 402/2021 jista’ jkollhom effett ċert fuq il-kummerċ ta’ esportazzjoni, kemm b’mod dirett, b’mod partikolari permezz tal-piż amministrattiv li jirrappreżenta, għall-operaturi, l-obbligu ta’ komunikazzjoni u permezz tal-estensjoni tat-termini ta’ kunsinna fil-każ ta’ esportazzjoni, kif ukoll b’mod indirett, peress li l-obbligi stabbiliti minn dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu jiddiswadu lill-imsemmija operaturi milli jesportaw materjali tal-kostruzzjoni. Għaldaqstant, u indipendentement mill-għan restrittiv tagħhom, l-effetti restrittivi kkawżati minn dawn id-dispożizzjonijiet ma jistgħux jitqiesu li huma aleatorji jew wisq indiretti sabiex dawn ikunu jistgħu jitqiesu, konformement mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tirriżulta mis-sentenzi tas‑7 ta’ Marzu 1990, Krantz (C‑69/88, EU:C:1990:97, punti 10 u 11), kif ukoll tat‑13 ta’ Ottubru 1993, CMC Motorradcenter (C‑93/92, EU:C:1993:838, punti 10 sa 12), bħala li ma jikkostitwixxux restrizzjoni fis-sens tal-Artikolu 35 TFUE.
68
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li d-Digriet Nru 402/2021 jikkostitwixxi miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva fuq l-esportazzjoni, fis-sens tal-Artikolu 35 TFUE. Din il-miżura hija inkompatibbli mal-obbligi li jirriżultaw minn din l-aħħar dispożizzjoni, sakemm din ma tkunx tista’ tiġi oġġettivament iġġustifikata.
– Fuq l-eżistenza ta’ ġustifikazzjoni taħt l-Artikolu 36 TFUE
69
Miżura nazzjonali kuntrarja għall-Artikolu 35 TFUE tista’ tkun iġġustifikata b’waħda mir-raġunijiet ta’ interess ġenerali elenkati fl-Artikolu 36 TFUE kif ukoll b’rekwiżit imperattiv ta’ interess ġenerali, sakemm l-għan li din tfittex ikun leġittimu u sakemm din tkun proporzjonata ma’ dan il-għan (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Diċembru 2008, Gysbrechts u Santurel Inter, C‑205/07, EU:C:2008:730, punt 45; tas‑17 ta’ Settembru 2020, Hidroelectrica, C‑648/18, EU:C:2020:723, punt 34, kif ukoll tad‑19 ta’ Jannar 2023, CIHEF et, C‑147/21, EU:C:2023:31, punt 48).
70
Għal dan l-għan, għandu jiġi vverifikat jekk din il-miżura hijiex adatta sabiex tiggarantixxi t-twettiq ta’ dan il-għan u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex dan jintlaħaq. Hemm lok, barra minn hekk, li jitfakkar, f’dan il-kuntest, li leġiżlazzjoni nazzjonali tkun biss adatta sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan invokat jekk din effettivament tkun tirrifletti x-xewqa li dan jintlaħaq b’mod koerenti u sistematiku. (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Ġunju 2015, Berlington Hungary et, C‑98/14, EU:C:2015:386, punt 64 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
71
Fir-rigward, b’mod partikolari, ta’ miżura nazzjonali li, skont l-Istat Membru kkonċernat, hija ġġustifikata minn għan ta’ sigurtà pubblika, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li huwa importanti, għall-finijiet tal-Artikolu 36 TFUE, li din il-miżura tkun effettivament iġġustifikata minn ċirkustanzi oġġettivi, li jkunu jissodisfaw ir-rekwiżiti tas-sigurtà pubblika (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Lulju 1984, Campus Oil et, 72/83, EU:C:1984:256, punt 36).
72
Bl-istess mod, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, għalkemm l-Istati Membri jibqgħu liberi li jiddeterminaw, skont il-bżonnijiet nazzjonali tagħhom, ir-rekwiżiti tas-sigurtà pubblika, xorta jibqa’ l-fatt li, fil-kuntest tal-Unjoni, u b’mod partikolari bħala deroga minn libertà fundamentali ggarantita mit-Trattat FUE, dawn il-motivi għandhom jiġu interpretati b’mod strett, b’tali mod li l-portata tagħhom ma tistax tiġi ddeterminata unilateralment minn kull wieħed mill-Istati Membri mingħajr kontroll mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni. Għalhekk, is-sigurtà pubblika tista’ tiġi invokata biss jekk ikun hemm theddida ġenwina u biżżejjed serja għal xi interess fundamentali tas-soċjetà (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑18 ta’ Ġunju 2020, Il‑Kummissjoni vs L‑Ungerija (Trasparenza assoċjattiva), C‑78/18, EU:C:2020:476, punt 91 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tat‑13 ta’ Lulju 2023, Xella Magyarország, C‑106/22, EU:C:2023:568, punti 66 u 67).
73
Barra minn hekk, ir-raġunijiet ġustifikattivi li jistgħu jiġu invokati minn Stat Membru, għandhom ikollhom magħhom il-provi adatti jew analiżi tal-adegwatezza u tal-proporzjonalità tal-miżura restrittiva adottata minn dan l-Istat, kif ukoll elementi preċiżi li jippermettu li jiġi ssostanzjat l-argument tiegħu (sentenzi tas‑7 ta’ Ġunju 2007, Il‑Kummissjoni vs Il‑Belġju, C‑254/05, EU:C:2007:319, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tad‑19 ta’ Jannar 2023, CIHEF et, C‑147/21, EU:C:2023:31, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
74
F’dan il-każ, l-Ungerija ssostni li l-miżuri previsti mid-Digriet Nru 402/2021 huma ġġustifikati minn raġunijiet ta’ sigurtà pubblika, b’mod partikolari s-sigurtà tal-provvista tal-infrastrutturi kritiċi b’materjali tal-kostruzzjoni.
75
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li, fis-setturi taż-żejt, tat-telekomunikazzjonijiet u tal-enerġija, l-għan li tiġi ggarantita s-sigurtà tal-provvista ta’ tali prodotti jew il-provvista ta’ tali servizzi, fil-każ ta’ kriżi, fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat, jista’ jikkostitwixxi raġuni ta’ sigurtà pubblika. Iżda dan ma japplikax fir-rigward tas-sigurtà tal-provvista b’materja prima bażika, fuq il-livell lokali, lis-settur tal-kostruzzjoni li ma tistax taqa’ taħt l-għan leġittimu li tiġi ggarantita s-sigurtà pubblika, sakemm ma jintweriex li n-nuqqas ta’ tali materja prima jikkostitwixxi theddida reali u suffiċjentement serja, li tkun taffettwa interess fundamentali tas-soċjetà (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Lulju 2023, Xella Magyarország, C‑106/22, EU:C:2023:568, punti 68 u 69).
76
Madankollu, f’dan il-każ, l-Ungerija ma stabbilixxietx li d-Digriet Nru 402/2021 jissodisfa, fid-dawl ta’ ċirkustanzi oġġettivi, effettivament u strettament rekwiżiti ta’ sigurtà pubblika.
77
Fil-fatt, l-ewwel nett, dan id-digriet jista’ japplika għal numru kbir ta’ infrastrutturi fl-Ungerija, mingħajr ma jkun ġie stabbilit li kull waħda minnhom għandha, fil-fatt, interess fundamentali għas-soċjetà, peress li l-imsemmi digriet la jinkludi l-lista li telenka l-infrastrutturi li għandhom tali interess u lanqas id-definizzjoni, direttament jew b’riferiment għal att ġuridiku ieħor, tal-kunċett ta’ “infrastrutturi kritiċi” li jippermetti li jiġu identifikati, b’mod ċar u eżawrjenti, l-infrastrutturi msemmija.
78
L-Ungerija ssostni li, skont il-prinċipju tal-ġerarkija tar-regoli tad-dritt Ungeriż, il-portata ta’ dan il-kunċett għall-finijiet tad-Digriet Nru 402/2021 għandha titqies li hija dik li ġiet iddefinita fl-Artikolu 1(j) tal-a létfontosságà rendszerek és létesítmények azonosításáról, kijelölésérġl és védelmerġl szóló 2012. évi CLXVI. törvény (il-Liġi Nru CLXVI tal‑2012 dwar l-Identifikazzjoni, id-Deżinjazzjoni u l-Protezzjoni tas-Sistemi u tal-Installazzjonijiet Vitali, Magyar Közlöny 2012. évi 154. Száma, p. 26099). Peress li din il-liġi ttrasponiet id-Direttiva 2008/114 fl-ordinament ġuridiku Ungeriż, din l-aħħar definizzjoni tikkorrispondi għal dik li tinsab fl-Artikolu 2(a) ta’ din id-direttiva. Konsegwentement, il-kunċett ta’ “infrastrutturi kritiċi”, fis-sens tad-Digriet Nru 402/2021, huwa bbażat fuq ċirkustanzi oġġettivi.
79
Issa, f’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat, minn naħa, li mill-fajl quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-Artikolu 1(j) tal-imsemmija liġi, fil-verżjoni fis-seħħ fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, kien jiddefinixxi b’mod wiesa’ l-kunċett ta’ “infrastrutturi kritiċi” u li l-Anness 1 tagħha kien jelenka, fir-rigward tas-setturi ta’ attività li jistgħu jinkludu element ta’ sistema kritika, b’mod partikolari, is-setturi tal-enerġija, tat-trasport, tas-saħħa, tas-sigurtà soċjali, tad-difiża u tas-sigurtà interna, li fihom infrastrutturi setgħu jiġu kklassifikati bħala “kritiċi” mill-awtoritajiet Ungeriżi kompetenti.
80
Min-naħa l-oħra, hekk kif enfasizza l-Avukat Ġenerali fil-punti 43 u 44 tal-konklużjonijiet tiegħu, id-Direttiva 2008/114 hija irrilevanti f’dan il-każ peress li d-Digriet Nru 402/2021 ma jaqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha. Mill-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva, moqri fid-dawl tal-premessi 5 u 9 tagħha, jirriżulta li din tillimita ruħha tistabbilixxi proċedura ta’ identifikazzjoni u ta’ deżinjazzjoni tal-infrastrutturi kritiċi tal-Unjoni fis-setturi tal-enerġija u tat-trasport kif ukoll tevalwa n-neċessità li tittejjeb il-protezzjoni tagħhom, filwaqt li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Digriet Nru 402/2021 huwa differenti u iktar estiż, sa fejn dan ikopri setturi oħra u sa fejn il-protezzjoni tal-infrastrutturi kritiċi eżistenti ma taqax taħtu, iżda jaqgħu taħtu l-attivitajiet kollha marbuta mal-kostruzzjoni, mal-operat, mal-manutenzjoni jew mal-iżvilupp ta’ infrastrutturi fit-territorju nazzjonali.
81
It-tieni nett, hekk kif issostni ġustament il-Kummissjoni, ir-rabtiet li jeżistu bejn il-kategoriji differenti ta’ materjali tal-kostruzzjoni elenkati bid-Digriet Nru 402/2021 u l-protezzjoni tal-infrastrutturi kritiċi li dan jirreferi għalihom la jirriżultaw minn dan id-digriet u lanqas, b’mod ġenerali, mill-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-Ungerija fil-kuntest ta’ din il-proċedura. Bl-istess mod, dan l-Istat Membru ma ppreċiżax minn meta għandu jitqies, għal kull waħda minn dawn il-kategoriji, li jeżisti nuqqas ta’ materjali tal-kostruzzjoni li jirrappreżenta theddida reali u suffiċjentement serja għas-sigurtà tal-provvista tal-infrastrutturi kritiċi.
82
It-tielet nett, għandu jiġi kkonstatat li d-Digriet Nru 402/2021 ma huwiex intiż li tinkiseb is-sigurtà tal-provvista tal-infrastrutturi kritiċi b’materjali tal-kostruzzjoni b’mod koerenti u sistematiku, peress li dan ma jipprevedix modalitajiet relatati mat-teħid inkunsiderazzjoni tal-bejgħ ta’ dawn il-materjali fis-suq nazzjonali u tal-importazzjonijiet tagħhom fl-Ungerija bil-għan li jiġu ddeterminati l-livelli ta’ ħażniet u ta’ nuqqas.
83
Minn dan jirriżulta li hemm lok li jiġu miċħuda l-argumenti tal-Ungerija li l-miżuri restrittivi inklużi fid-Digriet Nru 402/2021 huma ġġustifikati minn raġunijiet ta’ sigurtà pubblika, fis-sens tal-Artikolu 36 TFUE, relatati mas-sigurtà tal-provvista tal-infrastrutturi kritiċi b’materjali tal-kostruzzjoni.
84
Sa fejn l-Ungerija tafferma li dan id-digriet jikkontribwixxi wkoll għall-irkupru tal-ekonomija nazzjonali, billi jindirizza t-tnaqqis fil-produzzjoni ta’ materjali tal-kostruzzjoni kif ukoll iż-żieda fil-prezzijiet tagħhom wara l-kriżi marbuta mal-pandemija tal-COVID‑19, u għas-salvagwardja tal-interessi soċjali bħall-kostruzzjoni ta’ akkomodazzjonijiet u l-possibbiltà għaż-żgħażagħ li jibnu familja, għandu jitfakkar, minn naħa, li motivi ta’ natura purament ekonomika marbuta mal-promozzjoni tal-ekonomija nazzjonali jew mal-funzjonament tajjeb tagħha ma jistgħux iservu ta’ ġustifikazzjoni għal ostakolu għal waħda mil-libertajiet fundamentali ggarantiti mit-Trattati (sentenza tat‑13 ta’ Lulju 2023, Xella Magyarország, C‑106/22, EU:C:2023:568, punt 64 u l-ġurisprudenza ċċitata).
85
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-motivi soċjali, l-Ungerija ma tipproduċi ebda prova ta’ natura li tissostanzja dawn id-dikjarazzjonijiet.
86
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-miżuri restrittivi inklużi fid-Digriet Nru 402/2021 ma jistgħux jiġu ġġustifikati taħt l-Artikolu 36 TFUE.
87
Għaldaqstant, l-ewwel ilment tal-Kummissjoni għandu jiġi milqugħ sa fejn dan jirrigwarda l-ksur tal-Artikolu 35 TFUE.
Fuq it-tieni lment, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 2(1) TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 3(1)(e) TFUE
L-argumenti tal-partijiet
88
Filwaqt li tindika li r-restrizzjonijiet previsti mid-Digriet Nru 402/2021 japplikaw għall-esportazzjonijiet ta’ materjali tal-kostruzzjoni lejn pajjiżi terzi u għalhekk jikkostitwixxu miżura li taqa’ taħt il-politika kummerċjali komuni, il-Kummissjoni ssostni li l-Ungerija kisret l-Artikolu 3(1)(e) TFUE, li jipprovdi li l-Unjoni għandha kompetenza esklużiva fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni, kif ukoll l-Artikolu 2(1) TFUE li jippreċiża li l-Unjoni biss tista’ tilleġiżla u tadotta atti legalment vinkolanti, filwaqt li l-Istati Membri jistgħu jagħmlu dan huma stess biss jekk huma jkunu awtorizzati mill-Unjoni jew sabiex jimplimentaw atti tal-Unjoni.
89
L-Ungerija ssostni li d-Digriet Nru 402/2021 jaqa’ taħt l-Artikolu 10 tar-Regolament 2015/479 li jipprevedi li l-miżuri restrittivi li jirrestrinġu l-esportazzjoni meħuda minn Stat Membru jistgħu jkunu ġġustifikati minn waħda mir-raġunijiet ta’ interess ġenerali elenkati f’dan l-Artikolu 10.
90
Madankollu, il-Kummissjoni tqis li l-kunċett ta’ “sigurtà pubblika” li jinsab fl-imsemmi Artikolu 10 jikkorrispondi għal dak previst fl-Artikolu 36 TFUE u li l-imsemmi digriet ma jissodisfax il-kriterji previsti fl-istess Artikolu 10.
91
Skont il-Kummissjoni, peress li d-dritt tal-Unjoni għandu jiġi interpretat, sa fejn huwa possibbli, b’mod konformi mal-obbligi internazzjonali tal-Unjoni, inklużi dawk li jkunu jirriżultaw minn ftehimiet internazzjonali li jorbtu kemm lill-Unjoni kif ukoll lill-Istati Membri, f’dan il-każ, l-Ungerija għandha tiġġustifika, fid-dawl ta’ waħda mill-eċċezzjonijiet rilevanti tal-GATT tal‑1994, li hija tista’ tidderoga mill-projbizzjoni tar-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti lejn Stati Membri oħra tal-WTO, stabbilita fl-Artikolu XI(1) ta’ dan il-ftehim.
92
Hija tippreċiża li, ċertament, l-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu XI(2)(a) tal-GATT tal‑1994 tawtorizza restrizzjonijiet temporanji, inklużi kwantitattivi, fuq l-esportazzjoni sabiex jiġu evitati jew rrimedjati nuqqasijiet serji ta’ prodotti essenzjali, iżda dawn is-sitwazzjonijiet ma jaqgħux taħt l-Artikolu 10 tar-Regolament 2015/479. Fil-fatt, jekk tqum tali sitwazzjoni, l-Istati Membri għandhom jinformaw lill-Kummissjoni bil-problemi li huma jkunu qegħdin jaffrontaw, u hija din tal-aħħar li għandha taġixxi skont l-Artikoli 5 u 6 ta’ dan ir-regolament.
93
Din l-istituzzjoni żżid li l-miżuri ta’ salvagwardja adottati skont l-Artikoli 5 u 6 tal-imsemmi regolament jistgħu jkunu limitati għal ċerti destinazzjonijiet jew għall-esportazzjonijiet minn ċerti reġjuni tal-Unjoni. Il-miżuri protettivi meħuda “fl-interess tal-Unjoni” jistgħu għalhekk iservu wkoll għall-protezzjoni tal-bżonnijiet ta’ Stat Membru.
94
L-Ungerija ssostni li d-Digriet Nru 402/2021 ma jiksirx il-kompetenza esklużiva tal-Unjoni fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni u li dan id-digriet huwa kompatibbli mal-Artikolu 2(1) u mal-Artikolu 3(1) TFUE.
95
L-Artikolu XI tal-GATT tal‑1994 u s-setgħa tal-Kummissjoni li tadotta miżuri ta’ salvagwardja skont l-Artikoli 5 u 6 tar-Regolament 2015/479 ma jipprekludux li Stat Membru jadotta, abbażi tal-Artikolu 10 ta’ dan ir-regolament, miżura bħad-Digriet Nru 402/2021.
96
L-Ungerija ssostni li l-Artikoli 5 u 6 tal-imsemmi regolament japplikaw għall-miżuri li jistgħu jittieħdu meta l-“interessi tal-Unjoni” jeżiġu dan, filwaqt li l-miżuri previsti minn dan id-digriet jirrigwardaw is-sigurtà pubblika fi Stat Membru wieħed u mhux l-interess ġenerali tal-Unjoni.
97
Hija żżid li l-argument tal-Kummissjoni li l-Artikoli 5 u 6 tar-Regolament 2015/479 jipprekludu lil Stat Membru milli jirrikorri għall-Artikolu 10 ta’ dan ir-regolament ma jistax jintlaqa’, għaliex, jekk dan ikun il-każ, dan l-Artikolu 10 jitlef kompletament is-sustanza tiegħu.
98
L-Ungerija tikkonkludi li d-Digriet Nru 402/2021 jissodisfa l-motivi ta’ sigurtà pubblika li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 10 tar-Regolament 2015/479 u li s-sigurtà tal-provvista tiġġustifika deroga mill-moviment liberu tal-merkanzija taħt din id-dispożizzjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
99
Skont l-Artikolu 2(1) TFUE, meta t-Trattati jagħtu kompetenza esklużiva lill-Unjoni f’qasam speċifiku, l-Unjoni biss tista’ tilleġiżla u tadotta atti legalment vinkolanti, filwaqt li l-Istati Membri jistgħu jagħmlu dan huma stess biss jekk huma jkunu awtorizzati mill-Unjoni, jew sabiex jimplimentaw l-atti tal-Unjoni.
100
Skont l-Artikolu 3(1)(e) TFUE, l-Unjoni għandha kompetenza esklużiva fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni.
101
Il-leġiżlatur tal-Unjoni adotta r-Regolament 2015/479 fil-kuntest ta’ din il-kompetenza esklużiva, bil-għan li jistabbilixxi sistema komuni applikabbli għall-esportazzjonijiet. Skont il-premessa 4 ta’ dan ir-regolament, “[l]-esportazzjoni hija kważi kompletament liberalizzata fl-Istati Membri kollha. Għalhekk huwa possibbli li jkun aċċettat, bħala prinċipju tal-Unjoni, il-prinċipju li l-esportazzjoni lejn pajjiżi terzi mhix soġġetta għal kwalunkwe restrizzjoni kwantitattiva, ħlief għad-derogi previsti f'dan ir-Regolament u bla ħsara għal dawk il-miżuri li Stati Membi jistgħu jieħdu f’konformità mat-Trattat.”
102
F’din il-perspettiva, l-Artikolu 1 tal-imsemmi regolament jipprovdi li l-esportazzjonijiet mill-Unjoni lejn pajjiżi terzi għandhom ikunu liberi, jiġifieri, dawn ma għandhomx ikunu suġġetti għal restrizzjonijiet kwantitattivi, bl-eċċezzjoni ta’ dawk ir-restrizzjonijiet li jkunu applikati f’konformità ma’ dan l-istess regolament.
103
F’dan il-każ, huwa paċifiku bejn il-partijiet li d-Digriet Nru 402/2021 huwa att legalment vinkolanti f’qasam li jaqa’ taħt il-politika kummerċjali komuni u li l-Unjoni ma awtorizzatx lill-Ungerija tadotta dan id-digriet.
104
Madankollu, l-Ungerija ssostni li dan id-digriet ġie adottat b’mod konformi mar-Regolament 2015/479, sa fejn dan jissodisfa motivi ta’ sigurtà pubblika li jaqgħu taħt l-Artikolu 10 ta’ dan ir-regolament.
105
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 10 ta’ dan ir-regolament jipprevedi li, bla ħsara għal dispożizzjonijiet legali oħra tal-Unjoni, dan ma għandux jipprevjeni l-adozzjoni jew l-applikazzjoni, mill-Istati Membri, ta’ restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-esportazzjoni ġġustifikati minn raġunijiet ta’ moralità pubblika, ta’ ordni pubbliku, ta’ sigurtà pubblika, jew ta’ protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni, tal-annimali u tal-pjanti, tat-teżori nazzjonali li jkollhom valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku, jew ta’ propjetà industrijali u kummerċjali.
106
Hekk kif enfasizza l-Avukat Ġenerali fil-punt 61 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-fatt li dan l-Artikolu 10 l-Artikolu 36 TFUE huma fformulati b’mod simili jissuġġerixxi li l-leġiżlatur tal-Unjoni xtaq jestendi l-possibbiltà ta’ Stat Membru, prevista fl-Artikolu 36 TFUE, li jkun jista’ jirrestrinġi l-esportazzjonijiet fi ħdan l-Unjoni wkoll għall-esportazzjonijiet lejn pajjiżi terzi, u dan taħt l-istess kundizzjonijiet.
107
Għaldaqstant, il-kunċett ta’ “sigurtà pubblika” li jinsab, rispettivament, fl-imsemmi Artikolu 10 u fl-Artikolu 36 TFUE, għandu jingħata portata identika f’dawn iż-żewġ testi.
108
Issa, hekk kif ġie deċiż fil-punt 83 ta’ din is-sentenza, l-Ungerija ma hijiex fondata ssostni li s-sigurtà tal-provvista tal-infrastrutturi kritiċi b’materjali tal-kostruzzjoni, li tikkostitwixxi l-għan imfittex mid-Digriet Nru 402/2021, taqa’ taħt il-kunċett ta’ “sigurtà pubblika”, fis-sens tal-Artikolu 36 TFUE.
109
Konsegwentement, għandu jiġi kkonstatat li dan l-Istat Membru lanqas ma huwa fondat isostni li dan l-istess għan jaqa’ taħt l-Artikolu 10 tar-Regolament 2015/479 u li d-Digriet Nru 402/2021 għandu jitqies li jimplimenta din id-dispożizzjoni, konformement mal-Artikolu 2(1) TFUE.
110
F’dawn iċ-ċirkustanzi, u mingħajr ma huwa neċessarju li jiġu eżaminati l-argumenti tal-partijiet relatati mar-relazzjoni bejn, minn naħa, l-Artikoli 5 u 6 ta’ dan ir-regolament u, min-naħa l-oħra, l-Artikolu 10 tiegħu, u lanqas l-argumenti tagħhom ibbażati fuq id-dritt tal-WTO, it-tieni lment tal-Kummissjoni għandu jiġi milqugħ.
Fuq it-tielet ilment, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 5(1) u tal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2015/1535
L-argumenti tal-partijiet
111
Il-Kummissjoni tilmenta li l-Ungerija, minn naħa, ma osservatx il-perijodu ta’ sospensjoni ta’ tliet xhur, previst fl-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2015/1535. Hija tindika li dan l-Istat Membru kkomunikalha, fit‑30 ta’ Ġunju 2021, l-abbozz ikkomunikat u li, għaldaqstant, permezz tal-adozzjoni tad-Digriet Nru 402/2021, fit‑8 ta’ Lulju 2021, jiġifieri qabel l-iskadenza ta’ dan il-perijodu ta’ sospensjoni, fl‑1 ta’ Ottubru 2021, l-imsemmi Stat Membru kiser dan l-Artikolu 6(1).
112
Min-naħa l-oħra, peress li l-Ungerija naqset milli tikkomunika l-abbozz ta’ digriet li ta lok għad-Digriet Nru 402/2021, minkejja li dan l-abbozz kien għadda minn tibdil sinjifikattiv meta mqabbel mal-abbozz ikkomunikat, il-Kummissjoni ssostni li dan l-Istat Membru kiser l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2015/1535. Hija tfakkar li Stat Membru għandu jikkomunika mill-ġdid abbozz jekk dan tal-aħħar ikollu bidliet sinjifikattivi meta mqabbel ma’ dak li kien ġie oriġinarjament ikkomunikat u li, skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 5(1) ta’ din id-direttiva, emenda magħmula fir-rigward ta’ abbozz għandha titqies li tkun “sinifikanti”, b’mod partikolari, meta din tqassar l-iskeda ta’ applikazzjoni inizjalment prevista.
113
Il-Gvern Ungeriż isostni li huwa ma kisirx id-Direttiva 2015/1535, peress li l-adozzjoni urġenti tad-Digriet Nru 402/2021 kienet iġġustifikata minn raġunijiet ta’ sigurtà pubblika, fis-sens tal-Artikolu 6(7)(a) ta’ din id-direttiva.
114
Fil-fatt, din id-dispożizzjoni tippermetti deroga mir-rekwiżiti relatati mal-perijodu ta’ sospensjoni fil-każ ta’ raġunijiet urġenti, marbuta b’mod partikolari mal-protezzjoni tas-sigurtà pubblika. Huwa jenfasizza li l-irkupru tat-talba għall-materjali tal-kostruzzjoni wara l-pandemija hedded li jinħoloq nuqqas fl‑2021 u li, għalhekk, kienet meħtieġa azzjoni urġenti sabiex tiġi evitata sitwazzjoni bħal din.
115
Barra minn hekk, dan l-Istat Membru jindika li ma huwa pproċediex għall-komunikazzjoni tad-Digriet Nru 402/2021, konformement mad-Direttiva 2015/1535, minħabba din l-urġenza u li għalhekk huwa impenja ruħu li ma japplikax is-sanzjonijiet previsti minn dan id-digriet fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi li dan jinkludi.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
116
Qabel kollox, għandu jiġi kkonstatat li huwa paċifiku bejn il-partijiet li, fil-kuntest tal-proċedura formali ta’ komunikazzjoni minn qabel, prevista mid-Direttiva 2015/1535, l-Ungerija kkomunikat lill-Kummissjoni, fit‑30 ta’ Ġunju 2021, bħala “abbozz ta’ regolament tekniku”, fis-sens ta’ din id-direttiva, abbozz ta’ Digriet Governattiv dwar Miżuri li Għandhom Jittieħdu għall-Irkupru Ekonomiku fir-Rigward tal-Esportazzjoni ta’ Materja Prima u ta’ Prodotti ta’ Importanza Strateġika għas-Sigurtà tal-Provvista fis-Settur tal-Kostruzzjoni.
117
Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li, b’effett mir-riċezzjoni ta’ din il-komunikazzjoni mill-Kummissjoni, konformement mal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2015/1535, beda jiddekorri perijodu ta’ sospensjoni ta’ tliet xhur, li matulu dan l-abbozz ma setax jiġi adottat.
118
Madankollu, id-Digriet Nru 402/2021 ġie ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Ungerija fit‑8 ta’ Lulju 2021 u dan daħal fis-seħħ, skont l-Artikolu 9 tiegħu u bl-eċċezzjoni tal-Artikolu 10 tiegħu, l-għada ta’ din il-pubblikazzjoni.
119
Il-Kummissjoni, mingħajr ma ġiet ikkontradixxuta f’dan ir-rigward mill-Ungerija, issostni li d-Digriet Nru 402/2021 għandu jiġi kkunsidrat bħala li jikkostitwixxi l-verżjoni finali tal-abbozz ikkomunikat.
120
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li dan id-digriet ġie adottat qabel l-iskadenza tal-perijodu ta’ sospensjoni ta’ tliet xhur, li beda jiddekorri mir-riċezzjoni mill-Kummissjoni tal-abbozz ikkomunikat.
121
Il-Gvern Ungeriż isostni li l-adozzjoni urġenti tad-Digriet Nru 402/2021 kienet iġġustifikata minn raġunijiet ta’ sigurtà pubblika, fis-sens tal-Artikolu 6(7)(a) tad-Direttiva 2015/1535, li jippermetti deroga mill-obbligu ta’ osservanza tal-perijodu ta’ sospensjoni ta’ tliet xhur, previst fl-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva. Huwa jenfasizza li l-irkupru tat-talba għall-materjali tal-kostruzzjoni wara l-pandemija tal-COVID‑19 hedded li jinħoloq nuqqas fl‑2021 u li, għalhekk, kienet meħtieġa azzjoni urġenti sabiex tiġi evitata sitwazzjoni bħal din.
122
Dan l-argument għandu jiġi miċħud.
123
Fil-fatt, skont l-Artikolu 6(7)(a) tad-Direttiva 2015/1535, l-Istati Membri ma għandhomx l-obbligu josservaw dan il-perijodu ta’ sospensjoni ta’ tliet xhur meta, għal raġunijiet urġenti marbuta ma’ sitwazzjoni gravi u imprevedibbli relatata mal-protezzjoni tas-saħħa pubblika u tal-annimali, mal-preżervazzjoni tal-pjanti jew mas-sigurtà u, għar-regoli dwar is-servizzi, ukoll mal-ordni pubbliku, b’mod partikolari mal-protezzjoni tal-minuri, huma jkollhom iħejju regolamenti tekniċi fi spazju qasir ħafna ta’ żmien sabiex jippromulgahom u jimplimentawhom fil-pront, mingħajr ma tkun possibbli konsultazzjoni.
124
Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, fir-rigward tal-ewwel inċiż tal-Artikolu 9(7) tad-Direttiva 98/34/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑22 ta’ Ġunju 1998 li tistabbilixxi proċedura għall-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam ta’ l-istandards u tar-Regolamenti Tekniċi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 20, p. 337), kif emendata bid-Direttiva 98/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 1998 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 21, p. 8), li l-formulazzjoni tiegħu kienet identika għal dik tal-Artikolu 6(7)(a) tad-Direttiva 2015/1535, li ħassret u ssostitwixxiet id-Direttiva 98/34, li Stat Membru ma jistax jinvoka din l-eċċezzjoni meta, fid-data tal-adozzjoni tar-regolament nazzjonali, ma kinitx teżisti, f’dan l-Istat Membru, sitwazzjoni koperta minn din id-dispożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑26 ta’ Ottubru 2006, Il‑Kummissjoni vs Il‑Greċja, C‑65/05, EU:C:2006:673, punt 65).
125
Issa, f’dan il-każ, l-Ungerija sempliċement tinvoka riskju ta’ nuqqas ta’ materjali tal-kostruzzjoni f’dan l-Istat Membru, mingħajr ma tistabbilixxi l-eżistenza reali ta’ tali sitwazzjoni, hekk kif jeżiġi l-Artikolu 6(7)(a) tad-Direttiva 2015/1535.
126
F’dan ir-rigward, huwa irrilevanti li l-Ungerija ssostni li, peress li hija ma kkomunikatx id-Digriet Nru 402/2021 lill-Kummissjoni, hija impenjat ruħha ma tapplikax is-sanzjonijiet fir-rigward tal-operaturi li ma josservawx l-obbligi previsti minn dan id-digriet.
127
Fil-fatt, tali impenn ma jistax jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat jekk Stat Membru kienx fondat, f’sitwazzjoni partikolari, jinvoka d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 2015/1535.
128
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hemm lok li jiġi kkonstatat li d-Digriet Nru 402/2021 ġie adottat qabel l-iskadenza tal-perijodu ta’ sospensjoni ta’ tliet xhur, bi ksur tal-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva.
129
Fit-tieni lok, skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2015/1535, l-Istati Membri għandhom jikkomunikaw mill-ġdid l-abbozz ta’ regolament tekniku lill-Kummissjoni, skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-ewwel u fit-tieni subparagrafu ta’ dan il-paragrafu, jekk huma jwettqu tibdil sinjifikattiv fir-rigward ta’ dan l-abbozz, li jkollu l-effett li jbiddel il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, iqassar l-iskeda ta’ applikazzjoni inizjalment prevista, iżid speċifikazzjonijiet jew rekwiżiti, jew irendi dawn iktar stretti.
130
Fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-abbozz ta’ regolament tekniku, għandu jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 3 tal-abbozz ikkomunikat, kien previst li d-dispożizzjonijiet tiegħu kellhom japplikaw mill‑1 ta’ Ottubru 2021.
131
Issa, hekk kif jirriżulta mill-Artikoli 9 u 11 tad-Digriet Nru 402/2021, l-obbligu ta’ komunikazzjoni tal-esportazzjonijiet ta’ materjali tal-kostruzzjoni, previst fl-Artikolu 2 tiegħu, japplika għall-esportazzjonijiet mill‑15 ta’ Lulju 2021.
132
Għandu jiġi kkonstatat li l-fatt li ġiet prevista, fid-Digriet Nru 402/2021, data ta’ applikazzjoni partikolarment iktar qrib minn dik li kienet tinsab fl-abbozz ikkomunikat kien jikkostitwixxi bidla sinjifikattiva fl-iskeda ta’ applikazzjoni inizjalment prevista minn dan l-abbozz. L-Ungerija kellha għalhekk l-obbligu twettaq komunikazzjoni ġdida lill-Kummissjoni, konformement mat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2015/1535 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ Lulju 2014, Ivansson et, C‑307/13, EU:C:2014:2058, punt 38 kif ukoll punt 44).
133
Peress li l-Ungerija, f’dan il-każ, ma osservatx dan l-obbligu ta’ komunikazzjoni tal-abbozz emendat, għandu jiġi kkonstatat li dan l-Istat Membru kiser din id-dispożizzjoni.
134
Għaldaqstant, it-tielet ilment huwa fondat.
135
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, għandu jiġi kkonstatat li, billi introduċiet proċedura applikabbli għall-esportazzjoni tal-materja prima u tal-materjali tal-kostruzzjoni, l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt:
–
l-Artikolu 35 TFUE;
–
l-Artikolu 2(1) TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 3(1)(e) TFUE, kif ukoll
–
taħt l-Artikolu 5(1) u l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 2015/1535.
Fuq l-ispejjeż
136
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-parti li titlef għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu mill-parti l-oħra. Peress li l-Ungerija tilfet, hija għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It‑Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Billi introduċiet proċedura applikabbli għall-esportazzjoni tal-materja prima u tal-materjali tal-kostruzzjoni, l-Ungerija naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt:
–
l-Artikolu 35 TFUE;
–
l-Artikolu 2(1) TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 3(1)(e) TFUE, kif ukoll
–
taħt l-Artikolu 5(1) u l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva (UE) 2015/1535 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑9 ta’ Settembru 2015 li tistabbilixxi proċedura għall-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tar-regolamenti tekniċi u tar-regoli dwar is-servizzi tas-Soċjetà tal-Informatika.
2)
L-Ungerija hija kkundannata għall-ispejjeż.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż.