62024CJ0364
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Chéad Dlísheomra)
5 Feabhra 2026 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhshaol – Scaoileadh orgánach géinmhodhnaithe (OGManna) amach d’aon ghnó – Bearta chun láithreacht neamhbheartaithe OGManna sa chomhshaol a sheachaint – Treoir 2001/18/CE – Airteagal 26c(1) agus (3) – Rialachán (CE) Uimh. 1829/2003 – Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2016/321 – Toirmeasc ar shaothrú arbhair Indiaigh OGM MON 810 san Iodáil – Bailíocht – Saorghluaiseacht earraí – Airteagail 34 agus 114 CFAE – Prionsabail na comhréireachta agus an neamh-idirdhealaithe – Saoirse chun gnó a sheoladh – Airteagail 16 agus 21 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh)
I gCásanna Uamtha C‑364/24 agus C‑393/24,
IARRATAÍ ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ó Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit, an Iodáil), trí bhreith an 14 Bealtaine 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 17 Bealtaine 2024, agus ag an Tribunale di Udine (an Chúirt Dúiche, Udine, an Iodáil), trí bhreith an 7 Bealtaine 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 5 Meitheamh 2024, sna himeachtaí
Giorgio Fidenato, ar a chuntas féin agus mar úinéir an ghabháltais talmhaíochta In Trois,
v
Ministero dell’Agricoltura, della Sovranità alimentare e delle Foreste,
idiragraithe:
WX, ar a chuntas féin agus mar úinéir an ghabháltais talmhaíochta Li Pocis de WX,
agus
Giorgio Fidenato, ar a chuntas féin agus mar úinéir an ghabháltais talmhaíochta In Trois,
v
Ministero dell’Agricoltura, della Sovranità alimentare e delle Foreste,
tugann AN CHÚIRT (an Chéad Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: F. Biltgen, Uachtarán an Dlísheomra, I. Ziemele, A. Kumin, S. Gervasoni (Rapóirtéir) agus M. Bošnjak, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: M. Szpunar,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
Giorgio Fidenato, ar a chuntas féin agus mar úinéir an ghabháltais talmhaíochta In Trois, ag G. Martorana, avvocato,
–
Rialtas na hIodáile, ag S. Fiorentino, i gcáil Gníomhaire, le cúnamh ó M. Di Benedetto, avvocato dello Stato, agus G. Lillo, procuratore dello Stato,
–
Rialtas na Gréige, ag E. Leftheriotou agus A. Vasilopoulou, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Fraince, ag P. Chansou, B. Fodda agus B. Travard, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas Lucsamburg, ag A. Germeaux agus T. Schell, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na hUngáire, ag M. Z. Fehér agus K. Szíjjártó, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Polainne, ag B. Majczyna, i gcáil Gníomhaire,
–
Parlaimint na hEorpa, ag W. Kuzmienko agus M. Menegatti, i gcáil Gníomhairí,
–
Comhairle an Aontais Eorpaigh, ag M. Moore, P. Pecheux agus S. Scarpa Ferraglio, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag C. Biz, F. Castilla Contreras agus I. Galindo Martín, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 26 Meitheamh 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann na hiarrataí ar réamhrialú le measúnú ar bhailíocht Airteagail 26b agus 26c de Threoir 2001/18/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Márta 2001 maidir le scaoileadh orgánach géinmhodhnaithe amach d’aon ghnó sa chomhshaol agus lena n‑aisghairtear Treoir 90/220/CEE ón gComhairle (IO 2001 L 106, lch. 1), arna leasú le Treoir (AE) 2015/412 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2015 (IO 2015 L 68, lch. 1) (‘Treoir 2001/18’), agus le bailíocht agus léiriú Chinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2016/321 ón gCoimisiún an 3 Márta 2016 lena leasaítear raon feidhme geografach an údaraithe maidir le saothrú arbhair Indiaigh géinmhodhnaithe (Zea mays L.) MON 810 (MON-ØØ81Ø-6) a shaothrú (IO 2016 L 60, lch. 90), i bhfianaise Airteagal 3 CAE, Airteagail 2, 3, 18, 26, 34 go 36 CFAE, Airteagal 216(2) CFAE, Airteagail 16, 21 agus 52 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’), phrionsabail an neamh-idirdhealaithe agus na comhréireachta agus Airteagal 34 de Rialachán (CE) Uimh. 1829/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Meán Fómhair 2003 maidir le beatha géinmhodhnaithe.
2
Rinneadh na hiarrataí in imeachtaí idir Giorgio Fidenato, feirmeoir, agus údaráis na hIodáile maidir le bearta a chur chun feidhme chun plandaí arbhar Indiach géinmhodhnaithe (Zea mays L.) MON 810 (MON-ØØ81Ø-6) (‘OGM MON 810’) a scriosadh agus a thochailt agus maidir le fíneáil riaracháin EUR 50000 a fhorchur ar Fidenato as plandaí den sórt sin a chur.
An dlí lena mbaineann
Dlí idirnáisiúnta
3
Le Cinneadh 94/800/CE ón gComhairle an 22 Nollaig 1994 maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh, a mhéid a bhaineann le hábhair laistigh dá inniúlacht, na gcomhaontuithe ar ar thángthas i mBabhta Uragua den chaibidlíocht iltaobhach (1986-1994) (IO 1994 L 336, lch. 1), d’fhormheas Comhairle an Aontais Eorpaigh Comhaontú na hEagraíochta Domhanda Trádála (EDT), a síníodh i Marrakech an 15 Aibreán 1994, agus na comhaontuithe san Iarscríbhinn leis an gcomhaontú sin (‘Comhaontuithe EDT’).
Dlí an Aontais Eorpaigh
Treoir 2001/18
4
Foráiltear le hAirteagal 1 de Threoir 2001/18, dar teideal ‘Cuspóir’ mar seo a leanas:
‘I gcomhréir le prionsabal an réamhchúraim, is é is aidhm don Treoir seo dlíthe, rialacháin agus forálacha riaracháin na mBallstát a chomhfhogasú agus sláinte an duine agus an comhshaol a chosaint:
–
nuair a scaoiltear orgánaigh ghéinmhodhnaithe [“OGManna”] amach sa chomhshaol d’aon ghnó chun aon chríche seachas iad a chur ar an margadh laistigh den [Aontas Eorpach],
–
cur ar an margadh [OGManna] mar tháirgí nó i dtáirgí laistigh den [Aontas Eorpach].’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
De bhun Airteagal 4 den Treoir sin, dar teideal ‘Oibleagáidí ginearálta’:
‘1.   Áiritheoidh na Ballstáit, i gcomhréir le prionsabal an réamhchúraim, go ndéanfar gach beart iomchuí chun éifeachtaí díobhálacha ar shláinte an duine agus ar an gcomhshaol a sheachaint, ar éifeachtaí iad [a d’fhéadfadh] a bheith ann mar thoradh ar OGManna a scaoileadh d’aon ghnó nó a chur ar an margadh. Ní fhéadfar OGManna a scaoileadh amach sa chomhshaol d’aon ghnó nó a chur ar an margadh ach amháin i gcomhréir leis na forálacha a leagtar síos i gCuid B nó i gCuid C faoi seach.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6
Foráiltear le hAirteagal 22 den Treoir sin, dar teideal ‘Saorghluaiseacht’ mar seo a leanas:
‘Gan dochar d’Airteagal 23, ní chuirfidh na Ballstáit toirmeasc, srian ná bac ar OGManna a chur ar an margadh, mar tháirgí nó i dtáirgí, ar OGManna iad a chomhlíonann ceanglais na Treorach seo.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7
Foráiltear le hAirteagal 23 den Treoir sin, dar teideal ‘Clásal cosanta‘:
‘1.   I gcás ina bhfuil forais mhionsonraithe ag Ballstát, mar thoradh ar fhaisnéis nua nó bhreise a cuireadh ar fáil tar éis an toiliú a thabhairt agus a dhéanann difear don mheasúnú riosca don chomhshaol nó mar thoradh ar athmheasúnú ar fhaisnéis atá ann cheana ar bhonn eolas eolaíoch nua nó breise, chun a mheas go bhfuil riosca do shláinte an duine nó don chomhshaol ag baint le OGM mar tháirge nó i dtáirge ar tugadh fógra cuí ina leith agus a fuair toiliú i scríbhinn i gcomhréir leis an Treoir seo, féadfaidh sé srian nó toirmeasc sealadach a chur ar úsáid agus/nó ar dhíol an OGM sin mar tháirge nó i dtáirge ar a chríoch.
Áiritheoidh an Ballstát, i gcás riosca tromchúiseach, go ndéanfar bearta éigeandála, amhail an cur ar an margadh a chur ar fionraí nó a fhoirceannadh, lena n‑áirítear faisnéis don phobal.
Cuirfidh an Ballstát an Coimisiún [Eorpach] agus na Ballstáit eile ar an eolas láithreach faoin ngníomhaíocht a rinneadh faoin Airteagal seo agus tabharfaidh sé na cúiseanna lena chinneadh, soláthróidh sé a athmheasúnú ar na rioscaí don chomhshaol agus léireoidh sé ar cheart coinníollacha an údaraithe a leasú agus conas nó ar cheart an t‑údarú a fhoirceannadh agus, i gcás inarb iomchuí, an fhaisnéis nua nó bhreise ar a bhfuil a chinneadh bunaithe.
2.   Laistigh de 60 lá ón bhfaisnéis a fháil ón mBallstát, déanfar cinneadh maidir leis an mbeart a ghlac an Ballstát sin i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 30(2). Chun an tréimhse 60 lá sin a ríomh, ní chuirfear san áireamh tréimhsí ina bhfuil an Coimisiún ag fanacht le haon fhaisnéis bhreise a d’fhéadfadh a bheith iarrtha aige ar an bhfógróir nó ina lorgaíonn sé tuairim ó choiste eolaíoch amháin nó níos mó a ndeachthas i gcomhairle leis. Ní rachaidh an tréimhse ar lena linn a bheidh an Coimisiún ag fanacht ar thuairim an Choiste Eolaíoch/na gCoistí Eolaíocha a ndeachthas i gcomhairle leis/leo thar 60 lá.
Mar an gcéanna, ní chuirfear san áireamh an t‑am a thógann sé ar Chomhairle gníomhú i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 30(2).’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8
Foráiltear le hAirteagal 26b den Treoir 2001/18, dar teideal ‘Saothrú’:
‘1.   Le linn nós imeachta údaraithe OGM ar leith nó le linn athnuachan údaraithe, féadfaidh Ballstát a cheangal go ndéanfar raon feidhme geografach an toilithe nó an údaraithe i scríbhinn a mhodhnú ionas go ndéanfar críoch iomlán an Bhallstáit sin nó cuid di a eisiamh ó shaothrú. Cuirfear an iarraidh sin in iúl don Choimisiún tráth nach déanaí ná 45 lá ó dháta scaipthe na tuarascála measúnaithe dá dtagraítear in Airteagal 14(2) den Treoir seo nó ó thuairim an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia dá dtagraítear in Airteagal 6(6) agus Airteagal 18(6) de Rialachán [Uimh. 1829/2003] a fháil. Cuirfidh an Coimisiún iarraidh an Bhallstáit faoi bhráid an fhógróra/an iarratasóra, agus faoi bhráid na mBallstát eile, gan mhoill. Cuirfidh an Coimisiún an iarraidh sin ar fáil go poiblí trí mheán leictreonach.
2.   Tráth nach déanaí ná 30 lá ón iarraidh seo a bheith curtha isteach ag an gCoimisiún, féadfaidh an fógróir/an t‑iarratasóir raon feidhme geografach a fhógra/iarratais tosaigh a leasú nó a dheimhniú.
In éagmais deimhniú, déanfar an t‑athrú ar raon feidhme geografach an fhógra/an iarratais a chur chun feidhme sa toiliú i scríbhinn arna eisiúint faoin Treoir seo agus, i gcás inarb infheidhme, sa chinneadh arna eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 19 den Treoir seo, agus sa chinneadh maidir le húdarú arna ghlacadh i gcomhréir le hAirteagail 7 agus 19 de Rialachán [Uimh. 1829/2003].
Eiseofar ansin an toiliú i scríbhinn arna eisiúint faoin Treoir seo agus, i gcás inarb infheidhme, an cinneadh arna eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 19 den Treoir seo, chomh maith leis an gcinneadh maidir le húdarú arna ghlacadh i gcomhréir le hAirteagail 7 agus 19 de Rialachán [Uimh. 1829/2003] ar bhonn raon feidhme geografach modhnaithe an fhógra/an iarratais.
I gcás ina gcuirfear iarraidh de bhun mhír 1 den airteagal seo in iúl don Choimisiún tar éis dháta scaipthe na tuarascála measúnaithe dá dtagraítear in Airteagal 14(2) den Treoir seo, nó tar éis tuairim a fháil ón Údarás Eorpach um Shábháilteacht Bia dá dtagraítear in Airteagal 6(6) agus Airteagal 18(6) de Rialachán [Uimh. 1829/2003], féadfar síneadh 15 lá a chur uair amháin leis na teorainneacha ama a leagtar síos in Airteagal 15 den Treoir seo maidir leis an údarú i scríbhinn a dheonú nó, de réir mar a bheidh, in Airteagail 7 agus 19 de Rialachán [Uimh. 1829/2003] maidir le dréachtchinneadh atá le glacadh a chur faoi bhráid an Choiste, gan beann ar líon na mBallstát a dhéanann na hiarrataí sin.
3.   I gcás nár cuireadh aon iarraidh isteach i gcomhréir le mír 1 den Airteagal seo, nó i gcás inar dheimhnigh an fógróir/an t‑iarratasóir raon feidhme geografach a fhógra/iarratais tosaigh, féadfaidh an Ballstát bearta a ghlacadh lena gcuirfear srian nó toirmeasc ar shaothrú OGM nó grúpa OGManna, ina chríoch ar fad nó i gcuid dá chríoch, ar OGManna iad a shainítear de réir bairr nó tréith atá údaraithe i gcomhréir le Cuid C den Treoir seo nó le Rialachán [Uimh. 1829/2003], ar choinníoll go gcomhlíonann na bearta sin dlí an Aontais, go bhfuil siad réasúnaithe, comhréireach agus neamh-idirdhealaitheach agus, ina theannta sin, go bhfuil siad bunaithe ar fhorais thromchúiseacha amhail na forais sin a bhaineann leis an méid seo a leanas:
(a)
cuspóirí beartais comhshaoil;
(b)
pleanáil baile agus tuaithe;
(c)
úsáid talún;
(d)
tionchar socheacnamaíoch;
(e)
láithreacht OGManna i dtáirgí eile a sheachaint, gan dochar d’Airteagal 26a;
(f)
cuspóirí beartais talmhaíochta;
(g)
beartas poiblí.
Féadfar na forais sin a agairt ina n‑aonar nó i gcomhpháirt, ag brath ar chás ar leith an Bhallstáit, an réigiúin nó an limistéir a mbeidh feidhm ag na bearta sin maidir leis, cé is moite den fhoras dá dtagraítear i bpointe (g), nach bhféadfar a agairt as féin, ach ní thiocfaidh siad salach ar an measúnú riosca comhshaoil arna dhéanamh de bhun na Treorach seo nó Rialachán [Uimh. 1829/2003].
4.   Ballstát a bhfuil sé ar intinn aige bearta a ghlacadh de bhun mhír 3 den Airteagal seo, cuirfidh sé na dréachtbhearta atá i gceist agus na forais chomhfhreagracha a agraíodh in iúl don Choimisiún ar dtús. Féadfar an chumarsáid sin a dhéanamh sula gcríochnófar an nós imeachta um údarú OGM i gcomhréir le Cuid C den Treoir seo nó le Rialachán [Uimh. 1829/2003]. Go ceann thréimhse 75 lá ó dháta na cumarsáide sin:
(a)
stiúróidh an Ballstát lena mbaineann ó na bearta sin a ghlacadh agus a chur i bhfeidhm;
(b)
áiritheoidh an Ballstát lena mbaineann go staonfaidh oibreoirí ón OGM nó na OGManna lena mbaineann a phlandú; agus
(c)
féadfaidh an Coimisiún aon bharúil is cuí leis a thabhairt.
Ar dhul in éag don tréimhse 75 lá dá dtagraítear sa chéad fhomhír, féadfaidh an Ballstát lena mbaineann, ar feadh thréimhse an údaraithe agus ó dháta theacht i bhfeidhm an údaraithe Aontais, na bearta a ghlacadh mar a moladh ar dtús nó i bhfoirm leasaithe chun aon bharúlacha neamhcheangailteacha a fuarthas ón gCoimisiún a chur san áireamh. Cuirfear na bearta sin in iúl don Choimisiún, do na Ballstáit eile agus do shealbhóir an údaraithe gan mhoill.
Cuirfidh na Ballstáit na bearta sin in iúl do na hoibreoirí uile lena mbaineann, lena n‑áirítear saothróirí.
5.   I gcás inar mian le Ballstát go ndéanfaí a chríoch iomlán nó cuid di a athimeascadh i raon feidhme geografach an údaraithe ónar eisiadh é roimhe sin de bhun mhír 2, féadfaidh sé iarraidh chuige sin a dhéanamh chuig an údarás inniúil a d’eisigh an toiliú i scríbhinn faoin Treoir seo nó chuig an gCoimisiún má tá an OGM údaraithe faoi Rialachán [Uimh. 1829/2003]. Leasóidh an t‑údarás inniúil a d’eisigh an toiliú i scríbhinn nó an Coimisiún, de réir mar is iomchuí, raon feidhme geografach an toilithe nó an chinnidh dá réir sin.
6.   Chun críche raon feidhme geografach údarú OGM a mhodhnú faoi mhír 5:
(a)
i gcás OGM a údaraíodh faoin Treoir seo, leasóidh an t‑údarás inniúil a d’eisigh an toiliú i scríbhinn raon feidhme geografach an toilithe dá réir sin agus cuirfidh sé an Coimisiún, na Ballstáit agus sealbhóir an toilithe ar an eolas, a luaithe a bheidh an nós imeachta sin tugtha chun críche;
(b)
i gcás OGM a údaraíodh faoi Rialachán [Uimh. 1829/2003], leasóidh an Coimisiún an cinneadh údarúcháin dá réir, gan an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 35(2) den Rialachán sin a chur i bhfeidhm. Cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit agus sealbhóir an údaraithe ar an eolas dá réir sin.
7.   I gcás ina mbeidh bearta a glacadh faoi mhíreanna 3 agus 4 cúlghairthe ag Ballstát, tabharfaidh sé fógra don Choimisiún agus do na Ballstáit eile gan mhoill.
8.   Ní dhéanfaidh bearta arna nglacadh faoin airteagal seo difear do shaorchúrsaíocht OGManna údaraithe mar tháirgí nó i dtáirgí.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9
Faoi Airteagal 26c de Threoir 2001/18, dar teideal ‘Bearta idirthréimhseacha’:
‘1.   Ón 2 Aibreán 2015 go dtí an 3 Deireadh Fómhair 2015, féadfaidh Ballstát a cheangal go ndéanfar athruithe ar raon feidhme geografach fógra/iarratais a chuirtear isteach nó údarú a dheonaítear i gcomhréir leis an Treoir seo nó le Rialachán [Uimh. 1829/2003] roimh an 2 Aibreán 2015. Cuirfidh an Coimisiún iarraidh an Bhallstáit faoi bhráid an fhógróra/an iarratasóra, agus faoi bhráid na mBallstát eile, gan mhoill.
2.   I gcás ina bhfuil an fógra/iarratas ar feitheamh agus nár dheimhnigh an fógróir/an t‑iarratasóir raon feidhme geografach a fhógra/iarratais tosaigh laistigh de 30 lá ó chur in iúl na hiarrata dá dtagraítear i mír 1 den airteagal seo, déanfar raon feidhme geografach an fhógra/an iarratais a leasú dá réir. Eiseofar ansin an toiliú i scríbhinn arna eisiúint faoin Treoir seo agus, i gcás inarb infheidhme, an cinneadh arna eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 19 den Treoir seo, chomh maith leis an gcinneadh maidir le húdarú arna ghlacadh i gcomhréir le hAirteagail 7 agus 19 de Rialachán [Uimh. 1829/2003] ar bhonn raon feidhme geografach modhnaithe an fhógra/an iarratais.
3.   I gcás inar deonaíodh an t‑údarú cheana agus nach bhfuil raon feidhme geografach an údaraithe deimhnithe ag sealbhóir an údaraithe laistigh de 30 lá tar éis chur in iúl na hiarrata dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo, leasófar an t‑údarú dá réir sin. Le haghaidh toiliú i scríbhinn faoin Treoir seo, leasóidh an t‑údarás inniúil raon feidhme geografach an toilithe dá réir sin agus cuirfidh sé an Coimisiún, na Ballstáit agus sealbhóir an toilithe ar an eolas a luaithe a bheidh an nós imeachta sin curtha i gcrích. Ar mhaithe le húdarú faoi Rialachán [Uimh. 1829/2003], leasóidh an Coimisiún an cinneadh údarúcháin dá réir, gan an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 35(2) den Rialachán sin a chur i bhfeidhm. Cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit agus sealbhóir an údaraithe ar an eolas dá réir sin.
4.   I gcás nach ndearnadh aon iarraidh i gcomhréir le mír 1 den airteagal seo, nó i gcás inar dheimhnigh fógróir/iarratasóir nó, de réir mar a bheidh, sealbhóir an údaraithe raon feidhme geografach a iarratais tosaigh nó, de réir mar a bheidh, a údaraithe, beidh feidhm mutatis mutandis ag míreanna 3 go 8 d’Airteagal 26b.
5.   Tá an tAirteagal seo gan dochar do shaothrú aon síolta OGM údaraithe agus aon ábhar iomadaithe plandaí a cuireadh go dleathach sular cuireadh srian nó toirmeasc ar shaothrú OGM sa Bhallstát.
6.   Ní dhéanfaidh bearta arna nglacadh faoin airteagal seo difear do shaorchúrsaíocht OGManna údaraithe mar tháirgí nó i dtáirgí.’
10
Seo a leanas an fhoclaíocht in Airteagal 33 den Treoir 2001/18, dar teideal ‘Pionóis’:
‘Leagfaidh na Ballstáit síos na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar na forálacha náisiúnta arna nglacadh de bhun na Treorach seo. Beidh na pionóis dá bhforáiltear éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2015/412
11
Foráiltear le haithrisí 6 go 8, 16 agus 27 de Threoir 2015/412:
‘(6)
Is léir ón taithí a fuarthas go dtugtar aghaidh ar bhealach níos cuimsithí ar an tsaincheist maidir le saothrú OGManna ar leibhéal na mBallstát. Ba cheart saincheisteanna a bhaineann le OGManna a chur ar an margadh agus a allmhairiú leanúint de bheith á rialú ar leibhéal an Aontais chun an margadh inmheánach a chaomhnú. Mar sin féin, d’fhéadfadh níos mó solúbthachta a bheith ag teastáil ón gcultúr i gcásanna áirithe, ós rud é go bhfuil gné láidir náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil ag baint leis an tsaincheist sin mar gheall ar an nasc atá aici le húsáid talún, le struchtúir talmhaíochta áitiúla agus le gnáthóga, éiceachórais agus tírdhreacha a chosaint nó a chaomhnú. De réir Airteagal 2(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tá sé de chumhacht ag na Ballstáit gníomhartha atá ceangailteach ó thaobh dlí a ghlacadh lena sriantar nó lena dtoirmisctear saothrú OGManna ina gcríoch tar éis dóibh a bheith údaraithe chun iad a chur ar mhargadh an Aontais. Mar sin féin, níor cheart go gcuirfeadh solúbthacht den sórt sin an nós imeachta comhchoiteann um údarú i mbaol, go háirithe an próiseas measúnaithe a dhéanann an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia den chuid is mó […].
(7)
San am a chuaigh thart, chun saothrú OGManna a shrianadh nó a thoirmeasc, bhain Ballstáit áirithe úsáid as na clásail choimirce agus na bearta éigeandála dá bhforáiltear in Airteagal 23 de Threoir [2001/18] agus in Airteagal 34 de Rialachán [Uimh. 1829/2003] faoi seach mar gheall, de réir mar a bheidh, ar fhaisnéis nua nó bhreise a cuireadh ar fáil tar éis an toiliú a thabhairt agus a dhéanann difear don mheasúnú riosca don chomhshaol, nó mar gheall ar athmheasúnú na faisnéise atá ann cheana. Bhain Ballstáit eile úsáid as an nós imeachta um fhógra a thabhairt dá bhforáiltear in Airteagal 114(5) agus (6) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, lena gceanglaítear fianaise eolaíoch nua a chur isteach a bhaineann le cosaint an chomhshaoil nó na timpeallachta oibre. Thairis sin, tá an próiseas cinnteoireachta thar a bheith deacair maidir le saothrú OGManna, i bhfianaise na n‑ábhar imní náisiúnta a cuireadh in iúl, a bhaineann ní hamháin le saincheisteanna a bhaineann le sábháilteacht OGManna don tsláinte nó don chomhshaol.
(8)
Sa chomhthéacs sin, agus i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta, dealraíonn sé gurb iomchuí níos mó solúbthacht a thabhairt do na Ballstáit chun cinneadh a dhéanamh an mian leo OGManna a shaothrú ar a gcríoch, gan difear a dhéanamh don mheasúnú riosca dá bhforáiltear sa chóras údaraithe le haghaidh OGManna atá i bhfeidhm san Aontas, le linn an nós imeachta údaraithe nó ina dhiaidh sin, agus go neamhspleách ar na bearta is féidir nó nach mór do na Ballstáit a shaothrú de bhun Threoir [2001/18] chun láithreacht neamhbheartaithe OGManna i dtáirgí eile a sheachaint. Tríd an deis sin a thabhairt do na Ballstáit, ba cheart go bhfeabhsófaí an próiseas údaraithe do OGManna agus, ag an am céanna, go n‑áiritheofaí saoirse rogha do thomhaltóirí, d’fheirmeoirí agus d’oibreoirí, agus ag an am céanna beidh faisnéis níos soiléire ag geallsealbhóirí maidir le saothrú OGManna san Aontas. Dá bhrí sin, ba cheart go rannchuideodh an Treoir seo le feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh.
[...]
(16)
Ba cheart baint a bheith ag an srian nó an toirmeasc faoin Treoir seo le saothrú síolta géinmhodhnaithe agus ábhair iomadaithe plandaí, mar tháirgí nó i dtáirgí, seachas le saorghluaiseacht agus allmhairiú na síolta agus an ábhair sin, agus le saothrú táirgí a mbuainte, agus ba cheart é a bheith i gcomhréir leis na Conarthaí, go háirithe a mhéid a bhaineann le prionsabal an neamh-idirdhealaithe idir táirgí intíre agus eachtracha, prionsabal na comhréireachta agus Airteagail 34 agus 36 agus Airteagal 216(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.
[...]
(27)
Beidh feidhm ag Airteagal 26b agus ag Airteagal 26c de Threoir [2001/18] gan dochar d’Airteagal 23 den Treoir sin agus d’Airteagal 34 de Rialachán [Uimh. 1829/2003].’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321
12
Le Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321, atá bunaithe ar Threoir 2001/18 agus, go háirithe, ar Airteagal 26c(3) de, thug an Coimisiún, i gcomhréir leis an airteagal sin, aird ar na hiarratais ó 19 mBallstát, lena n‑áirítear Poblacht na hIodáile, de bhun na forála sin, go gcuirfí toirmeasc ar arbhar Indiach OGM MON 810 a shaothrú ar a gcríoch ar fad nó i gcuid di. Níor iarr sealbhóir an údaraithe, ar cuireadh na hiarrataí sin faoina bhráid, deimhniú ar raon feidhme geografach tosaigh a údaraithe agus, dá bhrí sin, thoiligh sé lena leasú.
Rialachán Uimh. 1829/2003
13
Faoi Airteagal 34 de Rialachán Uimh. 1829/2003, dar teideal ‘Bearta éigeandála’:
‘I gcás inar léir gur dócha go mbeidh riosca tromchúiseach do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe nó don chomhshaol ag baint le táirge a údaraítear leis an Rialachán seo nó i gcomhréir leis, nó i gcás inar cosúil, i bhfianaise tuairim ón [Údarás Eorpach um Shábháilteacht Bia] a eisíodh i gcomhréir le hAirteagal 10 agus le hAirteagal 22, gur gá údarú a chur ar fionraí nó a leasú mar ábhar práinne, glacfar bearta i gcomhréir leis na nósanna imeachta dá dtagraítear in Airteagal 53 agus in Airteagal 54 de Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 [ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2002 lena leagtar síos prionsabail ghinearálta agus ceanglais ghinearálta dhlí an bhia, lena mbunaítear an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia agus lena leagtar síos nósanna imeachta in ábhair a bhaineann le sábháilteacht bia (IO 2002 L 31, lch. 1)].’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na hIodáile
14
Foráiltear le hAirteagal 35a den decreto legislativo n. 224 – Attuazione della direttiva 2001/18/CE concernente l’emissione deliberata nell’ambiente di organismi geneticamente modificati (Foraithne Reachtach Uimh. 224 – Cur chun feidhme Threoir 2001/18/CE maidir le scaoileadh orgánach géinmhodhnaithe amach d’aon ghnó sa chomhshaol) an 8 Iúil 2003 (GURI Uimh. 194 an22 Lúnasa 2003), arna leasú le decreto legislativo n. 227 (Foraithne Reachtach Uimh. 227) an 14 Samhain 2016 (GURI Uimh. 288 an 10 Nollaig 2016) (‘Foraithne Reachtach Uimh. 224/2003’), dar teideal ‘Pionóis a bhaineann le Teideal III-a’:
‘1.   Murab ionann na gníomhartha agus cion coiriúil, beidh aon duine a sháraíonn an méid seo a leanas faoi dhliteanas fíneáil riaracháin idir EUR 25000 agus EUR 75000 a íoc:
(a)
toirmisc ar shaothrú a thugtar isteach le coigeartú ar an raon feidhme geografach a leagtar síos, sna cásanna dá bhforáiltear, le ceann de na bearta seo a leanas:
(1)
údarú arna dheonú ag [an gCoimisiún] de bhun Airteagal 7 agus Airteagal 19 de Rialachán [Uimh. 1829/2003];
(2)
toiliú ó údarás inniúil náisiúnta Ballstáit de bhun Airteagail 15, 17 agus 18 de Threoir [2001/18];
(3)
údarú arna eisiúint ag an údarás náisiúnta inniúil dá dtagraítear in Airteagal 2(1) de bhun Airteagal 18(1) agus, má chomhlíontar na coinníollacha, an cinneadh arna dhéanamh ag an údarás sin de bhun Airteagal 18(3);
(b)
toirmisc ar shaothrú arna nglacadh de bhun Airteagal 26c(6);
(c)
toirmisc shealadacha ar an OGM/na OGManna lena mbaineann a chur, dá bhforáiltear in Airteagal 26c(5)(b) agus in Airteagal 26e(3).
2.   Beidh ciontóirí, trí ordú, faoi réir pionóis riaracháin choimhdigh arb é a bheidh ann an t‑údarú chun OGManna a shaothrú a thugtar faoi na cinntí margaíochta a chur ar fionraí ar feadh suas le 6 mhí.
3.   Aon duine a sháraíonn na toirmisc a leagtar síos i mír 1, ceanglófar air na barra OGM a cuireadh go neamhdhleathach a scriosadh agus na limistéir a ndearnadh difear dóibh a athchóiriú ar a riocht bunaidh ar a chostas féin, i gcomhpháirt agus go leithleach leis an úinéir agus leis na sealbhóirí ceart iarbhír nó pearsanta chun taitneamh a bhaint as an limistéar, a bhfuil an sárú sin inchurtha ina leith de bharr mí-iompar d’aon ghnó nó faillí, ar bhonn cinntí arna ndéanamh ag na daoine atá freagrach as cigireacht tar éis na daoine lena mbaineann a éisteacht. Ordóidh an t‑údarás dá dtagraítear i mír 4 na bearta is gá chun na críche sin, mar aon leis an tréimhse lena gcuirfear i gcrích iad, agus ina dhiaidh sin leanfaidh sé leis an bhforfheidhmiú ar chostas na bpáirtithe lena mbaineann agus le haisghabháil na suimeanna a cuireadh ar aghaidh.
[...]’
Na príomhimeachtaí agus na ceisteanna arna dtarchur chun réamhrialú
Cás C‑364/24
15
Rinne Giorgio Fidenato, úinéir an ghabháltais talmhaíochta In Trois a bhfuil a shuíochán in Arba, i gcúige Prodenone (an Iodáil), plandaí arbhair Indiaigh OGM MON 810 a shaothrú i mbliain an churtha 2021.
16
An 8 Meán Fómhair 2021, rinneadh cigireacht chun tástáil a dhéanamh maidir le OGM a bheith ar thalamh Fidenato. Sa chomhthéacs sin, dúirt Fidenato gur chuir sé arbhar Indiach OGM chun críocha taighde amháin agus go leanfadh sé den chleachtas sin ‘go dtí go gcuirfí an cheist maidir le dlíthiúlacht Threoir [2015/412] faoi bhráid Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh chun rialú a fháil’.
17
Le hordú an 14 Deireadh Fómhair 2021, chuir an Ministero delle Politiche Agricole, Alimentari e Forestali (an Aireacht Talmhaíochta, Bia agus Beartas Foraoiseachta, an Iodáil) in iúl do Fidenato go raibh toirmeasc, faoi Chinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321, ar arbhar Indiach OGM MON 810 a shaothrú ar chríoch na mBallstát tar éis éileamh a dhéanamh chuige sin, lena n‑áirítear Poblacht na hIodáile, agus d’ordaigh sé dó, faoi Airteagal 35a d’Fhoraithne Reachtach Uimh. 224/2003, é a scriosadh laistigh de 5 lá trí bharra an chineáil arbhair Indiaigh sin a bhí plandaithe go neamhdhleathach aige a mhuilleáil agus a thochailt, agus na limistéir a athbhunú ina riocht bunaidh.
18
Ós rud é nár chuir Fidenato an t‑ordú sin chun feidhme, scrios gníomhairí Corpo forestale dello Stato (Cór Foraoiseachta Stáit, an Iodáil) na barra a bhí i gceist an 19 Deireadh Fómhair 2021.
19
Thug Fidenato caingean i gcoinne ordú an 14 Deireadh Fómhair 2021 os comhair Tribunale Amministrativo Regionale per il Friuli Venezia Giulia (an Chúirt Réigiúnach Riaracháin, Friuli-Venezia Giulia, an Iodáil), ag maíomh, inter alia, go raibh an t‑ordú chun na barra a scriosadh agus na limistéir a athbhunú ina riocht bunaidh, a eisíodh ina choinne, neamhdhleathach ar an bhforas gur glacadh é ar bhonn rialacha nach raibh ag luí le dlí príomha an Aontais iad féin. Ina theannta sin, de réir an Fidenato, ós rud é gurb ann d’údarú chun é a chur ar an margadh, arna eisiúint de bhun Rialachán Uimh. 1829/2003, tugadh le tuiscint nach bhfuil an táirge OGM atá i gceist ina bhagairt iarbhír ar an tsláinte ná ar an gcomhshaol. Dá bhrí sin, ní féidir a thuiscint cén fáth a gceadódh reachtas an Aontais Eorpaigh, ar éileamh ó Bhallstát amháin, raon feidhme geografach an údaraithe sin a choigeartú gan aon údar a bheith tugtha ag an Stát sin ina leith sin.
20
Tar éis an chaingean sin a dhíbhe, rinne Fidenato achomharc i gcoinne bhreithiúnas Tribunale Amministrativo Regionale per il Friuli Venezia Giulia (an Chúirt Réigiúnach Riaracháin, Friuli-Venezia Giulia) os comhair an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit, an Iodáil), arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
21
Fiafraíonn an chúirt sin an bhfuil an fhéidearthacht atá ag na Ballstáit faoi Airteagail 26b agus 26c de Threoir 2001/18 toirmeasc ar shaothrú OGManna laistigh dá gcríoch a lorg, gan iallach a bheith ar na Ballstáit sin aon údar a thabhairt chuige sin ná cruthúnas a thabhairt ar bhagairt iarbhír go bhféadfadh an táirge OGM atá i gceist, tar éis údarú a fháil chun é a chur ar an margadh, ionadaíocht a dhéanamh don tsláinte nó don chomhshaol, i gcomhréir le dlí príomha an Aontais Eorpaigh, go háirithe saoirsí bunúsacha an mhargaidh inmheánaigh, arna léiriú ag an gCúirt ina breithiúnas an 13 Meán Fómhair 2017, Fidenato agus páirtithe eile, (C‑111/16, EU:C:2017:676), agus ina hordú an 23 Samhain 2017, Fidenato agus páirtithe eile (C‑107/16, EU:C:2017:900), agus, ar bhonn níos ginearálta, le prionsabal na comhréireachta. Measann an chúirt sin go dtagann Airteagail 26b agus 26c den Treoir sin salach ar fhorálacha eile sa Treoir sin, go háirithe Airteagail 22 agus 23, agus go bhféadfadh iarmhairtí a bheith ag aon neamhbhailíocht Airteagail 26b agus 26c ar bhailíocht Chinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321.
22
Sna himthosca sin, chinn an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An gcomhlíontar le hAirteagail 26b agus 26c de [Threoir 2001/18], comhoiriúnach le Airteagal 34 de Rialachán [Uimh. 1829/2003], Airteagal 3 CAE, Airteagail 2, 3, 26, 34, 35 agus 36 CFAE, Airteagail 16 agus 52 den [Chairt]?
(2)
Más freagra diúltach a thugtar ar an gceist roimhe seo, an féidir leis an gcúirt a rinne an tarchur neamhaird a thabhairt ar Chinneadh Cur Chun Feidhme an Choimisiúin [2016/321], arna ghlacadh de bhun Airteagal 26c de [Threoir 2001/18], nó an féidir é a dhearbhú neamhbhailí ar an bhforas gur cinneadh nach gcomhlíonann Airteagal 26c rialacha níos airde CAE agus CFAE?’
Cás C‑393/24
23
Le hordú an 19 Meitheamh 2023 ó Stiúrthóir Direzione Generale per il riconoscimento degli organismi di controllo e certificazione e tutela del consumatore (an Ard-Stiúrthóireacht um Chomhlachtaí Cigireachta, Deimhniúcháin agus Cosanta Tomhaltóirí a aithint, an Iodáil) den Dipartimento dell’Ispettorato Centrale della Tutela della Qualità e Repressione Frodi dei Prodotti Agroalimentari (Roinn na Cigireachta Lárnaí chun Cáilíocht agus Calaois a Chosaint do Tháirgí Agraibhia, an Iodáil), arna ghlacadh de bhun Airteagal 35a d’Fhoraithne Reachtach Uimh. 224/2003, forchuireadh fíneáil riaracháin iomlán EUR 50000 ar Fidenato as sárú a dhéanamh ar an toirmeasc ar arbhar Indiach OGM MON 810 a shaothrú san Iodáil. Bhain leath na bhfíneálacha sin le síológa den chineál sin gráin bhuí a shaothraítear i gCúige Udine (an Iodáil) agus bhain an leath eile le síológa den chineál sin gráin bhuí a shaothraítear i gCúige Pordenone (an Iodáil).
24
Thaisc Fidenato freasúra i gcoinne an ordaithe sin os comhair Tribunale di Udine (an Chúirt Dúiche, Udine, an Iodáil) a mhéid a bhaineann an t‑ordú leis an méid EUR 25000 a chomhfhreagraíonn don fhíneáil a forchuireadh air as síológa arbhair Indiaigh OGM MON 810 a shaothraítear sa chúige sin. Thug Fidenato caingean chomhchosúil os comhair Tribunale di Pordenone (an Chúirt Dúiche, Pordenone, an Iodáil) maidir leis an méid EUR 25000 a chomhfhreagraíonn don fhíneáil a forchuireadh air as síológa arbhair Indiaigh OGM MON 810 a shaothraítear sa chúige eile sin.
25
Maidir leis an gcaingean atá os a comhair, tá amhras ar Tribunale di Udine (an Chúirt Dúiche, Udine), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, maidir le bailíocht Airteagail 26b agus 26c de Threoir 2001/18 i bhfianaise, inter alia, rialacha dhlí príomha an Aontais maidir le saorghluaiseacht earraí, saoirse chun gnó a sheoladh agus neamh-idirdhealú, chomh maith le Comhaontuithe EDT. Tugann an chúirt sin dá haire, go háirithe, go bhforáiltear le hAirteagal 22 de Threoir 2001/18 nach bhféadfaidh na Ballstáit toirmeasc, srian ná bac a chur ar OGManna a chur ar an margadh, mar tháirgí nó i dtáirgí, a chomhlíonann ceanglais na Treorach sin. Fiafraíonn an chúirt sin freisin an bhféadfaí Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321 a ghlacadh ar bhonn Airteagal 114 CFAE a bhaineann le bearta arb é is cuspóir dóibh feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh.
26
Má tá Airteagail 26b agus 26c de Threoir 2001/18 neamhbhailí, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir leis an gcaoi a bhfuil an toirmeasc a tugadh isteach le Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321, ar cosúil go bhfuil sé sách doiléir don chúirt sin agus, de réir na cúirte sin, nach luaitear ann na forais ar a bhfuil coigeartú raon feidhme geografach an údaraithe maidir le harbhar Indiach OGM MON 810 bunaithe, le léiriú. Ina theannta sin, fiafraíonn an chúirt sin maidir le bailíocht an chinnidh sin agus fiafraíonn sí an gá na cinntí a dhéantar faoi Airteagal 26c de Threoir 2001/18 a bheith bunaithe ar na forais chéanna leis na forais a luaitear in Airteagal 26b(3) den Treoir sin.
27
Sna himthosca sin, chinn Tribunale di Udine (an Chúirt Dúiche, Udine) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An bhfuil forálacha de Threoir [2015/412], lena gcuirtear Airteagail 26b agus 26c isteach i [dTreoir 2001/18], lena n‑áirítear an fhéidearthacht do Bhallstáit “[...] go ndéanfaí raon feidhme geografach an toilithe nó an údaraithe i scríbhinn a athrú ionas go n‑eisiafar críoch iomlán an Bhallstáit sin nó cuid di ón saothrú [...]”, agus [Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321] ina dhiaidh sin, ag teacht le prionsabal neamh-idirdhealaithe idir táirgí náisiúnta agus neamhnáisiúnta, le prionsabal na comhréireachta agus le hAirteagail 34, 36 agus 216(2) CFAE?
(2)
An bhfuil forálacha de [Threoir 2015/412], lena gcuirtear Airteagail 26b agus 26c isteach i [dTreoir 2001/18], lena n‑áirítear an fhéidearthacht do Bhallstáit “[...] go ndéanfaí raon feidhme geografach an toilithe nó an údaraithe i scríbhinn a athrú ionas go n‑eisiafar críoch iomlán an Bhallstáit sin nó cuid di ón saothrú [...]”, agus [Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321] ina dhiaidh sin, ag teacht le hAirteagail 16 agus 52 den Chairt [...]?
(3)
An bhfuil forálacha de Threoir [2015/412], lena gcuirtear Airteagail 26b agus 26c isteach i [dTreoir 2001/18], lena n‑áirítear an fhéidearthacht do Bhallstáit “[...] go ndéanfaí raon feidhme geografach an toilithe nó an údaraithe i scríbhinn a athrú ionas go n‑eisiafar críoch iomlán an Bhallstáit sin nó cuid di ón saothrú [...]”, agus [Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321] ina dhiaidh sin, ag teacht le hAirteagal 18 CFAE agus Airteagal 21 den Chairt [...], i bhfianaise gurb é prionsabal an neamh-idirdhealaithe colún de chuid an Aontais Eorpaigh?
Más amhlaidh: […]
(4)
Ar cheart an [Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321] a léiriú sa chaoi go gceadaítear iarratais ar shrianta ar an gceart chun síol arbhar Indiach OGM MON810 a shaothrú, agus i gcomhréir le CAE agus le CFAE amháin ar na forais a leagtar amach in Airteagal 26b(3)(a) go (g) de Threoir [2001/18], nó atá ceadaithe faoi na rialacha idirthréimhseacha in Airteagal 26c de Threoir [2001/18] freisin ar fhorais eile, lena n‑áirítear forais eacnamaíocha, atá éagsúil ó Stát go Stát?
(5)
An bhfuil [Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321] bailí mar sin, i bhfianaise chorpas iomlán na rialacha a rialaíonn OGManna sa mhargadh Eorpach aonair, agus nach gcuirtear bac leis ar rialacha náisiúnta lena gceadaítear an toirmeasc atá ann?’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Inghlacthacht
28
Maidir le hinghlacthacht na gceisteanna a ardaítear, ba cheart a mheabhrú gur faoin gcúirt náisiúnta ar tugadh an díospóid os a comhair agus nach mór di freagracht a ghlacadh as an gcinneadh breithiúnach ina dhiaidh sin, i bhfianaise imthosca sonracha an cháis, atá sé a chinneadh an gá atá le réamhrialú ionas go mbeidh sí in ann a breithiúnas a thabhairt agus ábharthacht na gceisteanna a chuirfidh sí faoi bhráid na Cúirte araon. Dá bhrí sin, i gcás ina mbaineann na ceisteanna a tharchuirtear le bailíocht nó léiriú rialach de chuid dhlí an Aontais, tá an Chúirt faoi cheangal, i bprionsabal, rialú a thabhairt (féach breithiúnais an 21 Aibreán 1988, Pardini, 338/85, EU:C:1988:194, mír 8, agus an 22 Deireadh Fómhair 2024, Kolin Inaat Turizm Sanayi ve Ticaret, C‑652/22, EU:C:2024:910, mír 36).
29
Ní hamhlaidh atá ach amháin má dhealraíonn sé go follasach nach bhfuil baint ar bith ag an rialú atá á lorg ag cúirt náisiúnta maidir le léiriú nó bailíocht rialach de chuid dhlí an Aontais le fíorais iarbhír nó cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, gur fadhb de chineál hipitéiseach í nó nach bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a cuireadh uirthi (féach breithiúnais an 13 Iúil 2000, Idéal Tourisme, C‑36/99, EU:C:2000:405, mír 20, agus an 30 Aibreán 2024, M.N. (EncroChat), C‑670/22, EU:C:2024:372, mír 65 agus an cásdlí dá dtagraítear).
30
Sa chomhthéacs sin, ní mór iarraidh ar réamhrialú a dhiúltú i gcás inar léir go ndearnadh cuspóir an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE a shaobhadh agus go bhfuil sé ceaptha, i ndáiríre, an Chúirt a spreagadh chun rialú a thabhairt trí bhíthin díospóid shaorga (féach, chuige sin, breithiúnais an 8 Samhain 1990, Gmurzynska-Bscher, C‑231/89, EU:C:1990:386, mír 23, agus an 26 Aibreán 2012, DR agus TV2 Danmark, C‑510/10, EU:C:2012:244, mír 22).
31
Sa chéad áit, maidir le barántúlacht na ndíospóidí sna príomhimeachtaí, is léir ón iarraidh ar réamhrialú i gCás C‑364/24 gur luaigh Fidenato go raibh sé beartaithe aige leanúint d’arbhair Indiach OGM MON 810 a chur chun críocha taighde go dtí go mbeidh rialú tugtha ag an gCúirt maidir le dlíthiúlacht Threoir 2015/412. Baineann Parlaimint na hEorpa de thátal as sin gurb é Fidenato a chum na díospóidí sna príomhimeachtaí ina n‑iomláine agus nach mór a chinneadh go bhfuil na hiarrataí ar réamhrialú do-ghlactha ar an bhforas sin.
32
Mar sin féin, ní léir ó na doiciméid sna comhaid go raibh na páirtithe sna príomhimeachtaí i mbun claonpháirteachais chun rialú a fháil ón gCúirt trí bhíthin díospóid shaorga, murab ionann agus an cás as ar eascair breithiúnas an 16 Nollaig 1981, Foglia (244/80, EU:C:1981:302) (féach, de réir analaí, breithiúnais an 13 Iúil 2000, Idéal tourisme, C‑36/99, EU:C:2000:405, mír 22, agus an 26 Aibreán 2012, DR agus TV2 Danmark, C‑510/10, EU:C:2012:244, mír 22). Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 42 dá Thuairim, is cosúil nach ndeachaigh Fidenato i mbun claonpháirteachais leis na húdaráis náisiúnta a d’fhorchuir fíneálacha riaracháin air nach bhfuil a mbarántúlacht inchurtha in amhras.
33
Sa dara háit, maidir leis an amhras a chuir Rialtas na Fraince in iúl maidir le hábharthacht na gceisteanna a ardaíodh, a mhéid a bhaineann siad le bailíocht Airteagail 26b agus 26c(4) de Threoir 2001/18, i bhfianaise ábhar na ndíospóidí sna príomhimeachtaí, is léir ón bhfaisnéis a cuireadh faoi bhráid na Cúirte gur cinneadh an beart lena dtoirmisctear arbhar Indiach OGM MON 810 a shaothrú sna príomhimeachtaí, a bhaineann le húdarú a deonaíodh cheana, ar bhonn na bhforálacha idirthréimhseacha in Airteagal 26c(1) agus (3) den Treoir sin. Dá bhrí sin, tá na ceisteanna sin do-ghlactha a mhéid a bhaineann siad le hAirteagal 26b agus le hAirteagal 26c(2) agus (4) den Treoir sin, ar cosúil, ag féachaint don fhaisnéis atá ar fáil don Chúirt, nach bhfuil infheidhme maidir leis na díospóidí sna príomhimeachtaí.
34
Ar deireadh agus sa tríú háit, maidir le hábhar na n‑iarrataí ar réamhrialú, ní mór a chur in iúl, i gcomhréir le cásdlí socair, a léirítear in Airteagal 94(a) agus (b) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, gur gá don chúirt náisiúnta comhthéacs fíorasach agus rialála na gceisteanna atá á gcur aici a shainiú nó, ar a laghad, míniú a thabhairt ar na hipitéisí fíorasacha ar a bhfuil na ceisteanna sin bunaithe. Ina theannta sin, tá sé ríthábhachtach, mar a luaitear in Airteagal 94(c) de na Rialacha Nós Imeachta, go mbeadh ráiteas san iarraidh ar réamhrialú féin ar na cúiseanna a spreag an chúirt a rinne an tarchur chun fiosrú a dhéanamh faoi léiriú nó bailíocht forálacha áirithe de dhlí an Aontais, agus faoin nasc idir na forálacha sin agus an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (féach, chuige sin, breithiúnais an 26 Eanáir 1993, Telemarsicabruzzo agus páirtithe eile, C‑320/90 go C‑322/90, EU:C:1993:26, mír 6, agus an 1 Lúnasa 2025, Tiberis Holding, C‑514/23, EU:C:2025:597, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35
Sa chás seo, áitíonn Rialtas na hIodáile agus Rialtas na Gréige nach bhfuil an fhaisnéis go léir a cheanglaítear le hAirteagal 94 de na Rialacha Nós Imeachta sna hiarrataí ar réamhrialú. Go háirithe, i gCás C‑393/24, áitíonn Rialtas na hIodáile nach luann an chúirt a rinne an tarchur go sonrach na cúiseanna a spreag í chun fiosrú a dhéanamh faoi bhailíocht Airteagail 26b agus 26c de Threoir 2001/18.
36
Ní mór a thabhairt faoi deara, áfach, in ainneoin cur i láthair atá gonta uaireanta den réasúnaíocht a bhaineann le gnéithe áirithe, go bhfuil, ar an iomlán, faisnéis leordhóthanach sna hiarrataí ar réamhrialú chun a chur ar chumas na Cúirte freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a ardaíodh. Níl an cás difriúil ach amháin maidir le comhoiriúnacht na bhforálacha a gcaitear amhras ar a mbailíocht le hAirteagail 2 agus 3 CFAE, ós rud é nach bhforálann an chúirt a rinne an tarchur i gCás C‑364/24, i bhforais an ordaithe tarchuir, conas a d’fhéadfadh an sásra a bunaíodh le Treoir 2015/412 a bheith ar neamhréir leis na hairteagail sin.
37
Leanann sé ón méid sin roimhe seo go bhfuil na ceisteanna a ardaíodh do-ghlactha a mhéid a bhaineann siad le hAirteagail 26b agus 26c(2) agus (4) de Threoir 2001/18, agus a mhéid a bhaineann siad le bailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) den Treoir sin i bhfianaise Airteagail 2 agus 3 CFAE.
Substaint an cháis
38
Mar réamhphointe, ba cheart a mheabhrú gur bunaíodh le Treoir 2015/412, in Airteagail 26b agus 26c de Threoir 2001/18, sásra lena gceadaítear do na Ballstáit, ar dhá bhealach éagsúla, saothrú OGManna a shrianadh nó a thoirmeasc, ina gcríoch uile nó i gcuid di.
39
Ar thaobh amháin, faoi Airteagal 26b(1) agus (2) den Treoir sin, féadfaidh aon Bhallstát, le linn an nós imeachta um údarú nó le linn athnuachan toilithe/údaraithe OGM ar leith, a éileamh go ndéanfar saothrú an OGM sin a eisiamh ina chríoch ar fad nó i gcuid di. Ní mór don Choimisiún an t‑éileamh sin a chur in iúl don fhógróir/iarratasóir an údaraithe agus do na Ballstáit eile, agus tá sé le cur ar fáil go poiblí. In éagmais dearbhú laistigh de 30 lá ón bhfógróir/iarratasóir ar an raon feidhme geografach ar chuir an fógróir/iarratasóir isteach air ar dtús, tá coigeartú an raoin feidhme gheografaigh le cur chun feidhme ag an gCoimisiún i gcomhréir le héileamh an Bhallstáit lena mbaineann.
40
Ar an taobh eile, i gcás nár chuir Ballstát aon éileamh isteach le linn an nós imeachta um údarú nó le linn athnuachan thoiliú/údarú an OGM, nó i gcás inar dheimhnigh an fógróir/an t‑iarratasóir raon feidhme geografach a iarratais tosaigh, féadfaidh aon Bhallstát, faoi Airteagal 26b(3) agus (4) de Threoir 2001/18, bearta a ghlacadh lena dtoirmisctear nó lena sriantar saothrú OGM ina chríoch ar fad nó i gcuid di, nó saothrú grúpa OGManna. Ní mór na bearta atá i gceist a bheith i gcomhréir le dlí an Aontais, réasúnaithe, comhréireach, neamh-idirdhealaitheach agus ní mór aghaidh a thabhairt leo ar cheann amháin nó níos mó de na forais láidre a liostaítear i bpointí (a) go (g) den chéad fhomhír d’Airteagal 26b(3) den Treoir sin. Ní fhéadfar na bearta sin a ghlacadh ach amháin ar bhonn nós imeachta roimh ré lena gceadaítear don Choimisiún a bharúlacha a chur i láthair agus ní mór iad a chur in iúl don Choimisiún, do na Ballstáit eile agus do shealbhóir an údaraithe.
41
Go bunúsach, tá an sásra a leagtar amach in Airteagal 26b de Threoir 2001/18 ag teacht le hAirteagal 26c den Treoir sin, a bhaineann le bearta idirthréimhseacha agus lenar ceadaíodh do na Ballstáit, sa tréimhse ón 2 Aibreán 2015 go dtí an 3 Deireadh Fómhair 2015, a éileamh, más gá, go ndéanfaí coigeartú ar raon feidhme geografach an iarratais ar údarú a cuireadh isteach roimh an 2 Aibreán 2015 nó an iarratais ar údarú a deonaíodh roimh an dáta sin.
An chéad cheist i gCás C‑364/24 agus an chéad cheist go dtí an tríú ceist agus an chéad chuid den chúigiú ceist i gCás C‑393/24, a mhéid a bhaineann siad le bailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18
42
Leis an gcéad cheist i gCás C‑364/24, an chéad cheist go dtí an tríú ceist agus an chéad chuid den chúigiú ceist i gCás C‑393/24, ar cheart iad a scrúdú le chéile, fiafraíonn na cúirteanna a rinne an tarchur den Chúirt, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i gcomhréir le dlí príomha an Aontais, agus go sonrach le hAirteagal 3 CAE, Airteagail 18, 26, 34 go 36, 114 agus 216(2) CFAE, Airteagail 16, 21 agus 52 den Chairt agus le prionsabail na comhréireachta agus an neamh-idirdhealaithe.
Bailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i bhfianaise Airteagal 3 CAE, Airteagail 26, 34 go 36 agus Airteagal 114 CFAE agus i bhfianaise phrionsabal na comhréireachta
43
Chuir na cúirteanna a rinne an tarchur amhras in iúl, sa chéad áit, maidir le bailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i bhfianaise rialacha an dlí phríomha lena rialaítear feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh agus, go sonrach, saorghluaiseacht earraí.
44
Ós rud é nach luann an chúirt a rinne an tarchur Airteagal 3 CAE agus Airteagal 26 CFAE i gCás C‑364/24 ach amháin a mhéid a chuirtear i bhfios go láidir leis na forálacha sin go bhfuil an tAontas Eorpach bunaithe ar bhunú an mhargaidh inmheánaigh, ní iarrtar leo anailís ar leithligh ón anailís a bhaineann le hAirteagail 34 go 36 agus 114 CFAE, agus le prionsabal na comhréireachta.
45
Mar réamhphointe, ní mór a mheabhrú gur bunphrionsabal de dhlí an Aontais í saorghluaiseacht earraí a chuirtear in iúl sa toirmeasc, a leagtar amach in Airteagal 34 CFAE, ar shrianta cainníochtúla ar allmhairí agus ar gach beart a bhfuil éifeacht choibhéiseach acu (breithiúnas an 21 Nollaig 2023, CDIL, C‑96/22, EU:C:2023:1025, mír 31 agus an cásdlí dá dtagraítear).
46
Cumhdaítear leis an toirmeasc sin aon bheart de chuid na mBallstát a d’fhéadfadh bac a chur, go díreach nó go hindíreach, go hiarbhír nó go féideartha, ar rochtain ar mhargadh Ballstáit ar tháirgí de thionscnamh Ballstáit eile, fiú mura bhfuil sé de chuspóir ná d’éifeacht aige caitheamh le hearraí ó Bhallstáit eile ar bhealach nach bhfuil chomh fabhrach céanna (breithiúnas an 21 Nollaig 2023, CDIL, C‑96/22, EU:C:2023:1025, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear). Tá feidhm ag an toirmeasc freisin maidir le bearta arna nglacadh ag institiúidí an Aontais Eorpaigh (féach, chuige sin, breithiúnas an 22 Meitheamh 2017, E.ON Biofor Sverige, C‑549/15, EU:C:2017:490, mír 45).
47
Thairis sin, nuair a bhíonn bacainní ar thrádáil ann, nó nuair is dócha go dtiocfaidh bacainní den sórt sin chun cinn amach anseo, toisc go bhfuil bearta éagsúla déanta ag na Ballstáit, nó go bhfuil siad ar tí bearta éagsúla a dhéanamh, maidir le táirge nó aicme táirgí amhail leibhéil éagsúla chosanta a bhaint amach, údaraítear le hAirteagal 114 CFAE do reachtas an Aontais idirghabháil a dhéanamh trí bhearta iomchuí a ghlacadh, i gcomhréir le hAirteagal 114(3) CFAE agus leis na prionsabail dhlíthiúla dá dtagraítear i gConradh FAE nó a shainaithnítear sa chásdlí, go háirithe prionsabal na comhréireachta (breithiúnas an 22 Meitheamh 2017, E.ON Biofor Sverige, C‑549/15, EU:C:2017:490, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear).
48
Chinn an Chúirt cheana féin, i bhfianaise na discréide atá ag reachtóir an Aontais maidir leis an modh comhfhogasaithe is iomchuí chun an toradh inmhianaithe a bhaint amach, go bhféadfadh sé gurb é atá sna bearta arna nglacadh ar bhonn Airteagal 114 CFAE, ag brath ar na himthosca, ná a cheangal ar na Ballstáit go léir margú an táirge nó na dtáirgí lena mbaineann a údarú, faoi réir coinníollacha áirithe, nó fiú toirmeasc sealadach nó cinntitheach a chur ar mhargú táirge nó táirgí (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Nollaig 2019, Poblacht na Seice v an Pharlaimint agus an Chomhairle, C‑482/17, EU:C:2019:1035, míreanna 60 agus 61).
49
Sa chás seo, glacadh Treoir 2015/412, lenar tugadh Airteagail 26b agus 26c isteach i dTreoir 2001/18, de bhun Airteagal 114 CFAE, amhail Treoir 2001/18, a glacadh ar bhonn Airteagal 95 CE, Airteagal 114 CFAE anois. Le hAirteagal 114 CFAE, ceadaítear do reachtas an Aontais bearta a ghlacadh maidir le comhfhogasú na bhforálacha a leagtar síos le dlí, le rialachán nó le gníomhaíocht riaracháin sna Ballstáit, arb é is cuspóir dóibh bunú agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh.
50
Dá bhrí sin, foráiltear le hAirteagal 1 de Threoir 2001/18, i gcomhréir le prionsabal an réamhchúraim, is é is aidhm don Treoir seo dlíthe, rialacháin agus forálacha riaracháin na mBallstát a chomhfhogasú agus sláinte an duine agus an comhshaol a chosaint nuair ‘a scaoiltear [OGManna] amach sa chomhshaol d’aon ghnó chun aon chríche seachas iad a chur ar an margadh laistigh den [Aontas Eorpach]’ agus nuair ‘a chuirtear [OGManna] mar tháirgí nó mar chomhábhair de tháirgí ar an margadh laistigh den [Aontas Eorpach]’. [Aistriúchán neamhoifigiúil]
51
Maidir le hAirteagail 26b agus 26c den Treoir sin go sonrach, ar ina gcomhthéacs nach mór breathnú ar an sásra a leagtar amach in Airteagal 26c(1) agus (3) den Treoir sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go mbunaítear leis na forálacha sin rialacha comhchoiteanna lena leagtar amach na coinníollacha faoina bhféadfaidh Ballstát toirmeasc a chur ar shaothrú OGM nó grúpa OGManna ina chríoch ar fad nó i gcuid di agus, dá bhrí sin, go dtagann na forálacha sin faoin gcoincheap ‘beart a bheith ann maidir leis na forálacha a leagtar síos le dlí, le rialachán nó le gníomh riaracháin a chomhfhogasú sna Ballstáit’ de réir bhrí Airteagal 114 CFAE.
52
Maidir leis an urraim, trí bhearta arna gcinneadh faoi Airteagal 114 CFAE, do shaorghluaiseacht earraí agus do phrionsabal na comhréireachta, ní mór a mheabhrú nach mór lánrogha leathan a cheadú do reachtóir an Aontais nuair a iarrtar air reachtaíocht a rith i réimse lena mbaineann roghanna polaitiúla, eacnamaíocha agus sóisialta uaidh féin, agus ina n‑iarrtar air measúnuithe casta a dhéanamh, mar is amhlaidh i gcás OGManna a chur ar an margadh agus a shaothrú. Ní féidir difear a dhéanamh do dhlíthiúlacht birt arna ghlacadh sa réimse sin ach amháin más léir go bhfuil an beart míchuí i ndáil leis an gcuspóir atá na hinstitiúidí inniúla ag iarraidh a shaothrú (féach, chuige sin, breithiúnas an 22 Meitheamh 2017, E.ON Biofor Sverige, C‑549/15, EU:C:2017:490, mír 50).
53
Maidir leis an gcuspóir a shaothraítear le reachtaíocht an Aontais Eorpaigh maidir le OGManna, foráiltear le hAirteagal 1 de Threoir 2001/18 agus le hAirteagal 1 de Rialachán Uimh. 1829/2003 go bhfuil sé d’aidhm ag an reachtaíocht sin cosaint na sláinte agus an chomhshaoil, agus leasanna tomhaltóirí, a áirithiú, agus feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh á áirithiú ag an am céanna.
54
Leanann sé ó aithrisí 6 agus 8 de Threoir 2015/412, trí Airteagail 26b agus 26c de Threoir 2001/18 a ghlacadh, go leanann reachtóir an Aontais, agus é ag leanúint de rialáil a dhéanamh ar shaincheisteanna a bhaineann le OGManna a chur ar an margadh agus a allmhairiú ar a leibhéal chun an margadh inmheánach a chaomhnú, ar saincheisteanna iad atá beartaithe ar bhealach níos sonraí agus i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta agus laistigh den chreat a leagtar síos in Airteagal 2(2) CFAE d’fhonn tuilleadh solúbthachta a thabhairt do na Ballstáit maidir le saothrú OGManna, ós rud é gur saincheist í sin ‘a bhfuil gnéithe láidre náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla ag baint léi, i bhfianaise an naisc atá aici le húsáid talún, le struchtúir talmhaíochta áitiúla agus le gnáthóga, éiceachórais agus tírdhreacha a chosaint nó a chothabháil’. Luaitear sna haithrisí sin freisin, áfach, nár cheart go ndéanfadh an tsolúbthacht sin dochar don nós imeachta comhchoiteann údaraithe maidir le OGManna a chur ar an margadh, atá bunaithe ar mheastóireacht ar na rioscaí do shláinte an duine agus don chomhshaol.
55
Trí chead a thabhairt, ar an mbealach sin, saothrú OGM nó grúpa OGManna a eisiamh, trí shásra soiléir intuartha, i gcríoch iomlán Bhallstáit nó i gcuid di, bhí sé beartaithe ag reachtas an Aontais freisin, mar is léir, go bunúsach, ó aithris 7 de Threoir 2015/412, an próiseas cinnteoireachta maidir le saothrú OGManna a éascú. Go deimhin, san am a chuaigh thart, chun saothrú OGManna a shrianadh nó a thoirmeasc, chuaigh roinnt Ballstát ar iontaoibh na gclásal cosanta agus na mbeart éigeandála de bhun Airteagal 23 de Threoir 2001/18 agus Airteagal 34 de Rialachán Uimh. 1829/2003. Bhain Ballstáit eile úsáid as an nós imeachta um fhógra a thabhairt a leagtar amach in Airteagal 114(5) agus (6) CFAE.
56
I bhfianaise na gcuspóirí sin, is cosúil nach bhfuil an sásra a bhunaítear in Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 míchuí go follasach.
57
Ar an gcéad dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara gur léir ó Airteagal 26c(6) de Threoir 2001/18 go bhfuil na bearta arna gcinneadh de bhun Airteagal 26c, lena n‑áirítear na toirmisc arna nglacadh ar bhonn Airteagal 26c(1) agus (3) den Treoir sin, teoranta do shaothrú OGManna toisc nach bhféadfaidh siad ‘difear a dhéanamh do shaorchúrsaíocht OGManna údaraithe mar tháirgí nó i dtáirgí’. Dá bhrí sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 75 dá Thuairim, ní dhéanann an toirmeasc ar shaothrú den sórt sin difear do cheart oibreoirí eacnamaíocha táirgí ina bhfuil OGManna a allmhairiú. Thairis sin, ní dhéanann an toirmeasc sin difear do shaoirse rogha na dtomhaltóirí a fhéadfaidh leanúint de na táirgí a dhíorthaítear ó shaothrú an OGM atá i gceist a thomhailt, más mian leo, gan beann ar an mBallstát ina bhfuil cónaí orthu.
58
Ar an dara dul síos, tá glacadh beart lena dtoirmisctear saothrú OGManna ar bhonn Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 faoi réir thoiliú intuigthe shealbhóir an údaraithe OGM atá i gceist, i bhfoirm easpa freasúra an tsealbhóra sin i gcoinne an éilimh arna chur isteach ag Ballstát atá ag iarraidh raon feidhme geografach an údaraithe a choigeartú i ndáil leis an síol lena mbaineann, laistigh de 30 lá ón éileamh sin a chur in iúl. Mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i mír 78 dá Thuairim, ós rud é gur thoiligh an sealbhóir sin leis, ní féidir a mheas go ndéanann aon bhacainn ar an tsaorghluaiseacht sin a eascraíonn as cur i bhfeidhm na bhforálacha sin difear do na cearta a dhíorthaíonn an sealbhóir sin ó shaorghluaiseacht na n‑earraí atá i gceist.
59
Ina theannta sin, mar a luaigh an tAbhcóide Ginearálta i mír 81 dá Thuairim, tá saorghluaiseacht síolta OGM ag brath ar údarú a fháil chun táirgí den sórt sin a chur ar an margadh, nó i dtáirgí den sórt sin, agus tá an tsaorghluaiseacht sin teoranta do chreat docht an údaraithe sin. Dá bhrí sin, i gcás inar cuireadh srian le raon feidhme geografach údaraithe den sórt sin, le toiliú intuigthe a shealbhóra, ionas go dtoirmiscfear síol OGM a shaothrú i gcríoch iomlán Bhallstáit nó i gcuid di, ní féidir leis na feirmeoirí brath ar na cearta a eascraíonn as saorghluaiseacht earraí chun dul timpeall ar an toirmeasc sin.
60
Ar an tríú dul síos, tríd an deis a thabhairt do na Ballstáit toirmeasc a lorg ar shaothrú OGM ina gcríoch uile nó i gcuid di, tugann Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 níos mó solúbthachta dóibh, in éagmais comhthoil maidir leis an tsaincheist, chun na roghanna a dhéanamh a mheasann siad a bheith iomchuí i ndáil le saothrú OGManna, agus an próiseas aonfhoirmeach chun measúnú a dhéanamh ar na rioscaí don tsláinte agus don chomhshaol a bhaineann le OGManna a dhéantar ar leibhéal an Aontais á chosaint ag an am céanna. Ón taobh sin de, mar a luaitear in aithris 6 de Threoir 2015/412, leanfaidh na saincheisteanna a bhaineann le OGManna a chur ar an margadh agus a allmhairiú, lena n‑áirítear measúnú ar na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ag baint le OGManna don tsláinte agus don chomhshaol, de bheith á rialú ar leibhéal an Aontais chun an margadh inmheánach a chaomhnú.
61
Ar an gceathrú dul síos, leis an sásra a bhunaítear leis na forálacha sin, ceadaítear an nós imeachta um údarú OGM a éascú agus rannchuidítear leis an deimhneacht dhlíthiúil d’oibreoirí, i gcomhréir leis na cuspóirí dá dtagraítear i mír 53 den bhreithiúnas seo.
62
Leanann sé ó na breithnithe roimhe seo go ndéantar an méid seo a leanas le hAirteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18, ar an gcéad dul síos, nach mbaineann an bonn d’aon chearta de chuid oibreoirí eacnamaíocha a dhíorthaíonn ó shaorghluaiseacht earraí, ar an dara dul síos, nach bhfuil aon éifeacht aige ar shaoirse rogha tomhaltóirí, agus, ar an tríú dul síos, rannchuidiú le feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh de réir bhrí Airteagal 114 CFAE.
63
Ós rud é nach gcuireann Airteagal 26c(3) de Threoir 2001/18 toirmeasc ar shaothrú OGM ar bhonn na forála sin faoi réir aon údar ar leith ó na Ballstáit, ní féidir amhras a chaitheamh ar an measúnú a dhéantar i mír 56 den bhreithiúnas seo ós rud é, mar a luadh cheana, nach féidir beart den sórt sin a ghlacadh ach amháin le toiliú intuigthe shealbhóir údaraithe na OGManna atá i gceist. I gcás, os a choinne sin, ina ndéanann sealbhóir an údaraithe agóid i gcoinne raon feidhme geografach an údaraithe a choigeartú, ceanglaítear le hAirteagal 26c(4) de Threoir 2001/18 ar na Ballstáit ar mian leo saothrú OGM a thoirmeasc ina gcríoch ar fad nó i gcuid di go soláthróidh siad forais láidre chun tacú lena n‑éileamh, amhail na forais a leagtar amach i bpointí (a) go (g) den chéad fhomhír d’Airteagal 26b(3) den Treoir sin.
64
Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin, fiú ag glacadh leis go bhféadfadh srianta áirithe ar shaorghluaiseacht earraí, de réir bhrí Airteagal 34 CFAE, a bheith mar thoradh ar an sásra a bhunaítear le hAirteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18, go mbeadh údar le srianta den sórt sin mar gheall ar chuspóirí leasa ghinearálta dá dtagraítear i míreanna 53 go 55 den bhreithiúnas seo agus nach sáródh siad prionsabal na comhréireachta.
65
Leanann sé ón méid sin roimhe seo nár sháraigh reachtóir an Aontais teorainneacha a lánrogha a thugtar ar bhonn Airteagal 114 CFAE agus nár chruthaigh sé aon srian ar shaorghluaiseacht earraí trí Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 a ghlacadh.
Bailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i bhfianaise Airteagal 18 CFAE agus Airteagal 21 den Chairt agus i bhfianaise phrionsabal an neamh-idirdhealaithe
66
Sa dara háit, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur i gCás C‑393/24, trí thoirmeasc a chur ar shaothrú OGM nó grúpa OGManna i gcríoch iomlán na mBallstát nó i gcuid di, an bhfuil Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 ina chúis le hidirdhealú atá contrártha d’Airteagal 18 CFAE agus d’Airteagal 21 den Chairt, idir feirmeoirí ó Bhallstáit éagsúla, ag brath ar cé acu a údaraíonn nó a thoirmisceann na Ballstáit sin saothrú OGManna, agus idir feirmeoirí ón mBallstát céanna a chuireann toirmeasc ar shaothrú OGManna, chun dochair d’fheirmeoirí ar mian leo síolta a fhás arna modhnú amhlaidh.
67
Maidir leis an gcéad phointe, ba cheart a mheabhrú go bhfreagraíonn forálacha Airteagal 21(2) den Chairt lena dtoirmisctear idirdhealú ar fhorais náisiúntachta d’fhorálacha na chéad mhíre d’Airteagal 18 CFAE agus nach mór iad a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis an airteagal sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Deireadh Fómhair 2024, an Liotuáin agus páirtithe eile v an Pharlaimint agus an Chomhairle (Pacáiste soghluaisteachta), C‑541/20 go C‑555/20, EU:C:2024:818, mír 311 agus an cásdlí dá dtagraítear). Ba cheart a mheabhrú freisin nach bhfuil feidhm ag Airteagal 18 CFAE go neamhspleách ach amháin maidir le cásanna a rialaítear le dlí an Aontais nach leagtar rialacha sonracha neamh-idirdhealaithe síos le CFAE ina leith (breithiúnas an 20 Meitheamh 2024, Faurécia, C‑420/23, EU:C:2024:534, mír 18 agus an cásdlí dá dtagraítear). Ós rud é go gcuirtear prionsabal an neamh-idirdhealaithe chun feidhme inter alia, i réimse na saorghluaiseachta earraí, le hAirteagail 34 agus 35 CFAE, is i bhfianaise na bhforálacha sin atá sé freagra a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur.
68
I ndáil leis sin, ní mór a mheas, mar a luaitear freisin in aithris 16 de Threoir 2015/412, nach dtugtar isteach le glacadh beart lena dtoirmisctear saothrú OGManna de bhun Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 aon idirdhealú idir táirgí náisiúnta agus neamhnáisiúnta. Dá bhrí sin, tá feidhm gan idirdhealú ag aon toirmeasc maidir le saothrú leis na forálacha sin, gan beann ar áit tionscnaimh an tsíl atá i gceist.
69
Thairis sin, níl feidhm ag an toirmeasc ar idirdhealú maidir le haon éagothromaíochtaí sa chóir a d’fhéadfadh a bheith mar thoradh ar éagsúlachtaí atá ann idir na rialacha is infheidhme sna Ballstáit éagsúla, fad a dhéanann na rialacha sin difear do na daoine go léir atá faoina réir ar bhealach comhionann.
70
Ina theannta sin, i bhfianaise na lánrogha leithne atá ag reachtas an Aontais agus idirghabháil á déanamh aige i réimse lena mbaineann roghanna polaitiúla, eacnamaíocha agus sóisialta agus nuair a iarrtar air measúnuithe casta agus breithiúnais luacha a dhéanamh, d’fhéadfadh an reachtas sin glacadh leis, gan teorainneacha a lánrogha a shárú agus mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 95 dá Thuairim, nach bhfuil cásanna feirmeoirí ó Bhallstáit éagsúla inchomparáide i bhfianaise chineál sonrach shaothrú OGManna, a bhaineann, inter alia, leis an áit táirgthe agus le cineál sonrach na háite sin.
71
Sna himthosca sin, ní féidir aon idirdhealú a dhéanamh idir feirmeoirí ó Bhallstáit éagsúla ar an bhforas go gcuireann roinnt de na Stáit sin toirmeasc ar shaothrú OGM ar leith ina gcríoch uile nó i gcuid di agus nach gcuireann roinnt eile díobh cosc air.
72
Maidir leis an dara pointe, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil saintréithe ag baint le saothrú OGManna de bharr, inter alia, na n‑éifeachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag saothrú den sórt sin ar shaothrú eile, ionas nach mbeidh cás na bhfeirmeoirí ar mian leo OGM ar leith a shaothrú inchomparáide le cás na bhfeirmeoirí nár chuir a leithéid de mhian in iúl. Dá bhrí sin, ní féidir aon idirdhealú a dhéanamh idir an chéad cheann agus an dara ceann ar an bhforas go raibh toirmeasc ar shaothrú an OGM sin i gcríoch iomlán Bhallstáit nó i gcuid di.
73
Leanann sé ón méid sin roimhe seo nár nochtadh le breithniú na gceisteanna a ardaíodh aon fhachtóir de chineál a dhéanfadh difear do bhailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i bhfianaise phrionsabal an neamh-idirdhealaithe, arna chur chun feidhme in Airteagail 34 agus 35 CFAE agus a chumhdaítear in Airteagal 21 den Chairt.
Bailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i bhfianaise Airteagail 16 agus 52 den Chairt
74
Sa tríú háit, maidir le ceisteanna na gcúirteanna a rinne an tarchur maidir le bailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i bhfianaise Airteagail 16 agus 52 den Chairt, ba cheart a mheabhrú, faoi Airteagal 16, go n‑aithnítear an tsaoirse chun gnó a sheoladh i gcomhréir le dlí an Aontais agus le dlíthe agus cleachtais náisiúnta. Is léir ó chásdlí na Cúirte go gcumhdaítear leis an gcosaint a thugtar le hAirteagal 16 an tsaoirse chun gníomhaíocht eacnamaíoch nó tráchtála a fheidhmiú, an tsaoirse chonarthach agus an tsaoriomaíocht agus go gcumhdaítear léi, go háirithe, an tsaoirse chun roghnú cé leis a ndéanfaidh siad gnó (breithiúnas an 12 Eanáir 2023, TP (Eagarthóir closamhairc don teilifís phoiblí), C‑356/21, EU:C:2023:9, mír 74 agus an cásdlí dá dtagraítear).
75
Sa chás seo, is léir ó na horduithe tarchuir go mbaineann na díospóidí sna príomhimeachtaí le dlíthiúlacht na mbeart lena dtoirmisctear saothrú OGManna i mBallstát, a cinneadh ar bhonn Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18.
76
Ós rud é, murab ionann agus na bearta lena dtoirmisctear saothrú OGManna arna nglacadh faoin nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 26c(2) agus (4) de Threoir 2001/18, ní féidir na bearta arna gcinneadh de bhun Airteagal 26c(1) agus (3) den Treoir sin a ghlacadh ach amháin le toiliú intuigthe shealbhóir údaraithe an OGM atá i gceist, ní féidir Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 a mheas mar chur isteach ar shaoirse an tsealbhóra údaraithe sin chun gnó a sheoladh.
77
Is amhlaidh atá, a fortiori, maidir le haon úsáideoir shíolta OGM a ndéanann an srian ar raon feidhme geografach an údaraithe mar a iarradh ar dtús difear dó, ós rud é nach dtugann an tsaoirse chun gnó a sheoladh an ceart do thríú páirtithe gníomhaíocht eacnamaíoch a shaothrú trí úsáid a bhaint as táirgí a mbeadh toirmeasc ar a gcur ar an margadh nó ar a n‑úsáid.
78
Sna himthosca sin, ní gá rialú a thabhairt ar bhailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i bhfianaise Airteagal 52 den Chairt toisc go dtabharfaí le tuiscint le hanailís den sórt sin go bhféadfaí na bearta lena dtoirmisctear saothrú OGM a leagtar amach in Airteagal 26c(1) agus (3) a mheas mar shrianta ar an tsaoirse chun gnó a sheoladh.
79
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is cosúil nach bhfuil Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 contrártha d’Airteagal 16 den Chairt.
Bailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i bhfianaise Airteagal 216(2) CFAE agus i bhfianaise Chomhaontuithe EDT
80
Sa cheathrú háit, iarrann an chúirt a rinne an tarchur i gCás C‑393/24 ar an gCúirt, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18, a mhéid a cheadaítear leis do Bhallstáit áirithe saothrú OGManna a thoirmeasc ina gcríoch uile nó i gcuid di, contrártha d’Airteagal 216(2) CFAE dá dtagraítear in aithris 16 de Threoir 2015/412 agus lena bhforáiltear go mbeidh na comhaontuithe arna dtabhairt i gcrích ag an Aontas Eorpach ina gceangal ar institiúidí an Aontais Eorpaigh agus ar a Bhallstáit.
81
Is léir ón iarraidh ar réamhrialú go dtagraíonn an cheist sin, go sonrach, do Chomhaontuithe EDT.
82
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara nach féidir brath ar fhorálacha comhaontaithe idirnáisiúnta a bhfuil an tAontas ina pháirtí ann chun tacú le caingean chun gníomh de reachtaíocht thánaisteach an Aontais a neamhniú nó chun tacú le heisceacht atá bunaithe ar neamhdhleathacht gnímh den sórt sin ach amháin i gcás, ar taobh amháin, nach gcuireann cineál agus loighic leathan an chomhaontaithe sin bac air agus, ar an taobh eile, ina ndealraíonn sé, maidir lena n‑ábhar, go bhfuil na forálacha sin neamhchoinníollach agus beacht go leor. Ní féidir brath ar fhorálacha den sórt sin mar chritéar chun measúnú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht gnímh de chuid an Aontais ach amháin nuair a chomhlíontar an dá choinníoll sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 28 Meán Fómhair 2023, Changmao Biochemical Engineering v an Coimisiún, C‑123/21 P, EU:C:2023:708, mír 69 agus an cásdlí dá dtagraítear). Ar an gcaoi chéanna, tá feidhm ag an measúnú sin maidir le measúnú ar bhailíocht gnímh de reachtaíocht thánaisteach an Aontais Eorpaigh i gcomhthéacs nós imeachta um réamhrialú.
83
Maidir le Comhaontuithe EDT, shonraigh an Chúirt cheana féin, ar thaobh amháin, nach gcruthaíonn na comhaontuithe sin cearta do dhaoine aonair ar féidir leo brath orthu go díreach os comhair na gcúirteanna faoi dhlí an Aontais agus, ar an taobh eile, i bhfianaise a gcineáil agus a struchtúir, nach bhfuil na comhaontuithe sin, i bprionsabal, i measc na rialacha ar dá réir a dhéanfaidh an Chúirt athbhreithniú ar dhlíthiúlacht na mbeart arna nglacadh ag institiúidí an Aontais (breithiúnas an 28 Meán Fómhair 2023, Changmao Biochemical Engineering v an Coimisiún, C‑123/21 P, EU:C:2023:708, míreanna 70 agus 71 agus an cásdlí dá dtagraítear).
84
Seachas sin, níl sé ach in dhá chás eisceachtúla, atá mar thoradh ar rún reachtóir an Aontais a lánrogha a theorannú i gcur i bhfeidhm rialacha EDT, i gcás inar ghlac an Chúirt leis gur faoi Chúirteanna an Aontais Eorpaigh a bhí sé, más gá, athbhreithniú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht birt de chuid an Aontais agus ar na bearta a glacadh chun é a chur i bhfeidhm i bhfianaise Chomhaontuithe EDT. Baineann sé sin, ar thaobh amháin, leis an gcás ina raibh sé beartaithe ag an Aontas éifeacht a thabhairt d’oibleagáid shonrach a glacadh faoi Chomhaontuithe EDT agus, ar an taobh eile, leis an gcás ina dtagraíonn gníomh an Aontais atá i gceist go sainráite d’fhorálacha sonracha na gcomhaontuithe sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 28 Meán Fómhair 2023, Changmao Biochemical Engineering v an Coimisiún, C‑123/21 P, EU:C:2023:708, míreanna 74 agus 75 agus an cásdlí dá dtagraítear).
85
Sa chás seo, ní cosúil, trí fhorálacha Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 a ghlacadh, go raibh sé beartaithe ag reachtas an Aontais éifeacht a thabhairt d’oibleagáid shonrach a glacadh faoi Chomhaontuithe EDT. Thairis sin, ní thagraítear go sainráite sa Treoir sin ná i dTreoir 2015/412 d’fhorálacha sonracha na gcomhaontuithe sin.
86
Dá bhrí sin, ní féidir a mheas go bhfuil Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 neamhbhailí i bhfianaise Airteagal 216(2) CFAE agus Chomhaontuithe EDT.
Bailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i bhfianaise Airteagal 34 de Rialachán Uimh. 1829/2003
87
Ar an gcúigiú dul síos, iarrann an chúirt a rinne an tarchur i gCás C‑364/24 ar an gCúirt an bhfuil Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i gcomhréir le hAirteagal 34 de Rialachán Uimh. 1829/2003.
88
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, mar a chuir an Coimisiún in iúl go láidir, nach féidir bailíocht fhorálacha an dlí thánaistigh a scrúdú i bhfianaise rialacha den chéim chéanna (breithiúnas an 15 Aibreán 2021, an Ísiltír v an Chomhairle agus an Pharlaimint, C‑733/19, EU:C:2021:272, mír 44).
89
Leanann sé ó na breithnithe go léir roimhe seo nár nochtadh le breithniú ar an gcéad cheist i gCás C‑364/24 agus ar an gcéad cheist go dtí an tríú ceist agus ar an gcéad chuid den chúigiú ceist i gCás C‑393/24 aon fhachtóir de chineál a dhéanfadh difear do bhailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 i bhfianaise Airteagal 3 CAE, Airteagail 18, 26, 34 go 36, 114 agus 216(2) CFAE, Airteagail 16 agus 21 den Chairt agus i bhfianaise phrionsabail an neamh-idirdhealaithe agus na comhréireachta.
An dara ceist i gCás C‑364/24
90
I bhfianaise an fhreagra a tugadh ar an gcéad cheist i gCás C‑364/24, ní gá an dara ceist a tharchuirtear sa chás sin a fhreagairt.
An chéad cheist go dtí an tríú ceist agus an chéad chuid den chúigiú ceist i gCás C‑393/24, a mhéid a bhaineann siad le bailíocht Chinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321
91
Leis an gcéad cheist go dtí an tríú ceist agus leis an gcéad chuid den chúigiú ceist i gCás C‑393/24, cuireann an chúirt a rinne an tarchur a hamhras in iúl maidir le bailíocht Chinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321 a mhéid a glacadh é ar bhonn forálacha dlí thánaistigh atá neamhbhailí iad féin.
92
I bhfianaise an fhreagra a tugadh ar na ceisteanna sin i mír 89 den bhreithiúnas seo, maidir le bailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18, ar glacadh Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321 ar a mbonn, níor nochtadh le breithniú na gceisteanna sin aon fhachtóir de chineál a dhéanfadh difear do bhailíocht an chinnidh sin.
An ceathrú ceist i gCás C‑393/24
93
Leis an gceathrú ceist i gCás C‑393/24, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an gá Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321 a léiriú sa chaoi nach féidir an toirmeasc ar shíol arbhair Indiaigh OGM MON 810 a shaothrú a leagtar síos sa chinneadh sin a bhunú ach ar cheann de na forais dá dtagraítear i bpointí (a) go (g) den chéad fhomhír d’Airteagal 26b(3) de Threoir 2001/18 nó, faoi chuimsiú fhorálacha idirthréimhseacha Airteagal 26c den Treoir sin, an féidir an toirmeasc sin a bhunú ar fhorais eile.
94
Ní mór an cheist a tharchuirtear a athfhoirmliú ionas go bhfiafraítear, go bunúsach, an gá Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 a léiriú sa chaoi nach mór na cinntí arna nglacadh ag an gCoimisiún ar bhonn na bhforálacha sin a bheith faoi réir ceann de na forais dá dtagraítear i bpointí (a) go (g) den chéad fhomhír d’Airteagal 26b(3) den Treoir sin.
95
Mar a luaitear i míreanna 38 go 41 den bhreithiúnas seo, le hAirteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18, ceadaíodh do na Ballstáit, san idirthréimhse idir an 2 Aibreán agus an 3 Deireadh Fómhair 2015, toirmeasc ar shaothrú OGManna ina gcríoch uile nó i gcuid di a éileamh, gan aon cheangal a bheith orthu aon údar sonrach a thabhairt, toisc nach bhféadfadh rath a bheith ar éileamh den sórt sin gan toiliú intuigthe shealbhóir údaraithe an OGM atá i gceist.
96
Ní dhéantar tagairt in Airteagal 26c(4) de Threoir 2001/18 do chur i bhfeidhm, mutatis mutandis, Airteagal 26b(3) den Treoir sin ach amháin in éagmais éileamh ar shaothrú ag Ballstát nó i gcás ina gcuireann sealbhóir údaraithe na OGManna atá i gceist i gcoinne an éilimh sin, ar dearbhú é a dhéanann an duine sin ar raon feidhme geografach an údaraithe mar a iarradh ar dtús. In éagmais toiliú ó shealbhóir údaraithe na OGManna atá i gceist, fágann Airteagal 26b(3) de Threoir 2001/18 go nglacann Ballstát bearta lena sriantar nó lena dtoirmisctear saothrú OGM nó grúpa OGManna ina chríoch ar fad nó i gcuid di ar choinníoll go bhfuil na bearta i gcomhréir le dlí an Aontais, go bhfuil siad réasúnaithe, comhréireach agus neamh-idirdhealaitheach agus bunaithe ar fhorais láidre amhail iad siúd dá dtagraítear i bpointí (a) go (g) den chéad fhomhír d’Airteagal 26b(3) den Treoir sin.
97
Dá bhrí sin, is é an freagra ar an gceathrú ceist i gCás C‑393/24 nach mór Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18 a léiriú sa chaoi nach gá go mbeadh na cinntí arna nglacadh de bhun na bhforálacha sin, nach bhfuil faoi réir aon údar sonrach, bunaithe ar cheann de na forais a leagtar amach i bpointí (a) go (g) den chéad fhomhír d’Airteagal 26c(3) den Treoir sin.
An dara cuid den chúigiú ceist i gCás C‑393/24
98
Ar deireadh, leis an dara cuid den chúigiú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur i gCás C‑393/24 den Chúirt an gá Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321 a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear pionós as neamhchomhlíonadh an toirmisc dá bhforáiltear sa chinneadh sin.
99
Faoi Airteagal 33 de Threoir 2001/18, cinnfidh na Ballstáit na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar na forálacha náisiúnta arna nglacadh de bhun na Treorach sin. Ní mór na pionóis sin a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.
100
Sa chás seo, cé gur ghlac an Coimisiún Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321, tá an cinneadh sin mar thoradh, faoi Airteagal 26c(3) de Threoir 2001/18, ar na héilimh go ndéanfaí coigeartú ar raon feidhme geografach an údaraithe maidir le harbhar Indiach OGM MON 810 a chuir roinnt Ballstát isteach d’fhonn toirmeasc a chur ar shaothrú an chineáil sin arbhair Indiaigh ina chríoch ar fad nó i gcuid di, in éagmais aon fhreasúra ó shealbhóir an údaraithe sin. Ós rud é gur glacadh na bearta náisiúnta atá i gceist i gcomhréir le forálacha na Treorach sin, is faoi na Ballstáit atá sé foráil a dhéanamh maidir le pionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus athchomhairleacha, i gcomhréir le hAirteagal 33 de Threoir 2001/18, i gcás ina sáraítear na forálacha sin.
101
Is léir ón méid sin roimhe seo nach mór gurb é an freagra ar an dara cuid den chúigiú ceist i gCás C‑393/24 nach gcuirtear cosc le Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321 ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear pionós as neamhchomhlíonadh an toirmisc dá bhforáiltear sa chinneadh cur chun feidhme sin.
Costais
102
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Chéad Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Níor nochtadh le breithniú ar na ceisteanna a tarchuireadh aon fhachtóir de chineál a dhéanfadh difear do bhailíocht Airteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Márta 2001 maidir le scaoileadh orgánach géinmhodhnaithe amach d’aon ghnó sa chomhshaol agus lena n‑aisghairtear Treoir 90/220/CEE ón gComhairle, arna leasú le Treoir (AE) 2015/412 an 11 Márta 2015, ná do bhailíocht Chinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2016/321 ón gCoimisiún an 3 Márta 2016 lena leasaítear raon feidhme geografach an údaraithe maidir le saothrú arbhair Indiaigh géinmhodhnaithe (Zea mays
L.) MON 810 (MON-ØØ81Ø-6).
2.
Maidir le hAirteagal 26c(1) agus (3) de Threoir 2001/18, arna leasú le Treoir 2015/412,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní mór do na cinntí arna nglacadh de bhun na bhforálacha sin, nach bhfuil ag brath ar aon údar sonrach, a bheith bunaithe ar cheann de na forais a leagtar amach i bpointí (a) go (g) den chéad fhomhír d’Airteagal 26b(3) de Threoir 2001/18, arna leasú le Treoir (AE) 2015/412.
3.
Maidir le Cinneadh Cur Chun Feidhme 2016/321,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leo ar reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear pionós as neamh-chomhlíonadh an toirmisc dá bhforáiltear sa Chinneadh Cur Chun Feidhme sin.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Iodáilis.