62020CJ0415_RES
Kawżi magħquda C‑415/20, C‑419/20 u C‑427/20
Gräfendorfer Geflügel- und Tiefkühlfeinkost Produktions GmbH
u
F. Reyher Nchfg. GmbH & Co. KG vertr. d. d. Komplementärin Verwaltungsgesellschaft F. Reyher Nchfg. mbH
vs
Hauptzollamt Hamburg
u
Flexi Montagetechnik GmbH & Co. KG
vs
Hauptzollamt Kiel
(talbiet għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Finanzgericht Hamburg)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) tat‑28 ta’ April 2022
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Unjoni doganali – Drittijiet għar-rimbors jew għall-ħlas ta’ somom ta’ flus miġbura jew irrifjutati minn Stat Membru bi ksur tad-dritt tal-Unjoni – Dazji antidumping, dazji fuq l-importazzjoni, ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni u sanzjonijiet pekunjarji – Kunċett ta’ ‘ksur tad-dritt tal-Unjoni’ – Interpretazzjoni jew applikazzjoni żbaljata ta’ dan id-dritt – Konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ ksur tal-imsemmi dritt minn qorti tal-Unjoni jew minn qorti nazzjonali – Dritt għall-ħlas ta’ interessi – Perijodu kopert minn dan il-ħlas ta’ interessi”
Dritt tal-Unjoni Ewropea – Drittijiet mogħtija lill-individwi – Drittijiet għar-rimbors jew għall-ħlas ta’ somom ta’ flus miġbura jew irrifjutati minn Stat Membru bi ksur tad-dritt tal-Unjoni – Dritt għall-ħlas ta’ interessi fuq dawn is-somom ta’ flus – Portata – Ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni rrifjutati bi ksur tad-dritt tal-Unjoni u mogħtija tard – Sanzjoni pekunjarja imposta minħabba dan il-ksur – Inklużjoni
(ara l-punti 51, 52, 54, 56 sa 59, 85, u d-dispożittiv)
Dritt tal-Unjoni Ewropea – Drittijiet mogħtija lill-individwi – Drittijiet għar-rimbors jew għall-ħlas ta’ somom ta’ flus miġbura jew irrifjutati minn Stat Membru bi ksur tad-dritt tal-Unjoni – Dritt għall-ħlas ta’ interessi fuq dawn is-somom ta’ flus – Kunċett ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni – Interpretazzjoni jew applikazzjoni żbaljata ta’ dan id-dritt minn awtorità nazzjonali – Konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ ksur tal-imsemmi dritt minn qorti tal-Unjoni jew minn qorti nazzjonali – Inklużjoni
(ara l-punti 60 sa 64, 66, 69, 85, u d-dispożittiv)
Dritt tal-Unjoni Ewropea – Drittijiet mogħtija lill-individwi – Drittijiet għar-rimbors jew għall-ħlas ta’ somom ta’ flus miġbura jew irrifjutati minn Stat Membru bi ksur tad-dritt tal-Unjoni – Dritt għall-ħlas ta’ interessi fuq dawn is-somom ta’ flus – Modalitajiet – Applikazzjoni tad-dritt nazzjonali – Kundizzjonijiet – Osservanza tal-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività – Esklużjoni ta’ interessi għall-perijodu preċedenti għall-preżentata ta’ azzjoni ġudizzjarja intiża għall-ħlas jew għar-rimbors tas-somma ta’ flus inkwistjoni – Inammissibbiltà – Obbligu ta’ preżentata ta’ azzjoni ġudizzjarja – Ammissibbiltà – Limiti
(ara l-punti 73 sa 77, 79 sa 81, 84, 85 u d-dispożittiv)
Sunt
Tliet kumpanniji stabbiliti fil-Ġermanja ġie impost fuqhom, minn awtoritajiet doganali Ġermaniżi, l-obbligu li jħallsu diversi somom ta’ flus marbuta, rispettivament, mal-esportazzjoni ta’ karkassi tat-tjur lejn pajjiżi terzi, l-importazzjoni ta’ qfieli tal-metall u l-importazzjoni ta’ bolt hooks fl-Unjoni. Fil-kuntest ta’ diversi rikorsi, qrati Ġermaniżi sussegwentement ikkonstataw li l-atti adottati mill-awtoritajiet doganali fil-konfront ta’ dawn it-tliet kumpanniji kienu bbażati fuq interpretazzjoni ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li ma tikkorrispondix għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jew fuq applikazzjoni żbaljata tagħhom.
Wara dawn id-deċiżjonijiet, l-awtorità doganali kompetenti ħallset lill-ewwel kumpannija – Gräfendorfer (Kawża C‑415/20) – il-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni inizjalment irrifjutati lilha u rrimborsatilha s-sanzjoni pekunjarja li kienet ġiet imposta fuqha b’rabta ma’ dan ir-rifjut, mingħajr madankollu ma ħallset interessi fuq dawn is-somom. Iż-żewġ kumpanniji l-oħra, Reyher (Kawża C‑419/20) u Flexi Montagetechnik (Kawża C‑427/20), kisbu rispettivament ir-rimbors tal-ammonti tad-dazji antidumping u tad-dazji fuq l-importazzjoni li huma kienu ħallsu. Madankollu, l-awtoritajiet doganali ħallsu biss parti mill-interessi fuq dawn l-ammonti, billi rrifjutaw il-ħlas ta’ interessi, fir-rigward tat-tieni kumpannija, għall-perijodu qabel ir-rimbors u, fir-rigward tat-tielet kumpannija, għall-perijodu qabel id-data li fiha din kienet bdiet proċedura ġudizzjarja.
Peress li għalhekk ma kisbitx ħlas sħiħ tal-interessi mitluba, kull waħda mit-tliet kumpanniji ppreżentat rikors quddiem il-Finanzgericht Hamburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Hamburg, il-Ġermanja). F’dan il-kuntest, din il-qorti tagħmel diversi domandi dwar il-portata, f’dan il-każ, tal-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha dwar ir-rimbors ta’ somom ta’ flus miġbura mill-Istati Membri bi ksur tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll il-ħlas tal-interessi korrispondenti.
Adita b’talba għal deċiżjoni preliminari, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li l-imsemmija prinċipji japplikaw b’mod partikolari, minn naħa, fir-rigward ta’ ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni rrifjutati bi ksur tad-dritt tal-Unjoni u mogħtija tard u, min-naħa l-oħra, fir-rigward ta’ sanzjoni pekunjarja imposta minħabba tali ksur. Barra minn hekk, dawn il-prinċipji japplikaw meta minn deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jew ta’ qorti nazzjonali jirriżulta li l-ħlas ta’ tali ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni, ta’ tali sanzjoni pekunjarja jew inkella ta’ dazji antidumping jew fuq l-importazzjoni jkun ġie rrifjutat jew impost minħabba ksur tad-dritt tal-Unjoni, mifhum bħala interpretazzjoni jew applikazzjoni żbaljata ta’ dan id-dazju. F’tali sitwazzjonijiet, id-dritt nazzjonali ma jistax jeskludi mill-ħlas ta’ interessi l-perijodu preċedenti għall-preżentata ta’ azzjoni ġudizzjarja intiża li jinkiseb il-ħlas jew ir-rimbors tas-somma ta’ flus inkwistjoni. Madankollu, taħt ċerti kundizzjonijiet, il-ħlas ta’ interessi jista’ eventwalment ikun suġġett għall-preżentata ta’ tali rikors.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Qabelxejn, il-Qorti tal-Ġustizzja tfakkar li, skont il-prinċipju ġenerali ta’ rkupru ta’ pagament mhux dovut, kull persuna li tkun suġġetta għal miżura amministrattiva li fil-konfront tagħha awtorità nazzjonali tkun imponiet il-ħlas ta’ taxxa, ta’ dazju jew ta’ soprataxxa oħra bi ksur tad-dritt tal-Unjoni għandha, skont dan tal-aħħar, id-dritt li tikseb mill-Istat Membru kkonċernat ir-rimbors tas-somma ta’ flus miġbura indebitament kif ukoll il-ħlas ta’ interessi intiżi sabiex tiġi kkumpensata l-indisponibbiltà ta’ din is-somma.
Dawn id-drittijiet japplikaw għalhekk, b’mod partikolari, fir-rigward ta’ sanzjoni pekunjarja imposta b’mod żbaljat minn awtorità nazzjonali skont att tad-dritt tal-Unjoni jew dispożizzjonijiet tad-dritt intern adottati sabiex jiġi eżegwit tali att, dan jiġi traspost jew tiġi żgurata l-osservanza tiegħu. Għaldaqstant, il-persuna kkonċernata għandha dritt għar-rimbors ta’ tali sanzjoni pekunjarja kif ukoll għall-ħlas tal-interessi. Dawn l-interessi huma, b’analoġija, dovuti wkoll meta ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni jkunu tħallsu tard lil persuna li tkun suġġetta għal miżuri amministrattivi, bi ksur tad-dritt tal-Unjoni.
Sussegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel preċiżazzjonijiet dwar iċ-ċirkustanza, li fuqha huwa bbażat id-dritt għar-rimbors u għall-ħlas tal-interessi, li tikkonsisti fil-fatt li l-ħlas ta’ somma flus ġie impost jew irrifjutat minn awtorità nazzjonali “bi ksur tad-dritt tal-Unjoni”. Tali ksur jista’ għalhekk jikkonċerna, b’mod partikolari, il-każ fejn awtorità nazzjonali tkun imponiet jew irrifjutat dan il-ħlas billi għamlet applikazzjoni żbaljata ta’ att tal-Unjoni jew ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali li tiżgura l-eżekuzzjoni jew it-traspożizzjoni ta’ tali att. Barra minn hekk, l-eżistenza ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni mhux biss tista’ tiġi stabbilita mill-qorti tal-Unjoni, iżda wkoll minn qorti nazzjonali, kemm jekk din tintalab tislet il-konsegwenzi ta’ konstatazzjoni ta’ illegalità jew ta’ invalidità mwettqa minn qabel mill-qorti tal-Unjoni jew sabiex tikkonstata li att adottat minn awtorità nazzjonali huwa vvizzjat minn implimentazzjoni żbaljata tad-dritt tal-Unjoni.
Fl-assenza ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni, huwa l-leġiżlatur nazzjonali li għandu jipprevedi l-modalitajiet għall-ħlas ta’ interessi fil-każ ta’ rimbors ta’ somom ta’ flus miġbura jew irrifjutati bi ksur tad-dritt tal-Unjoni, filwaqt li jiġu osservati l-prinċipji ta’ ekwivalenza u ta’ effettività. B’mod partikolari, tali interessi għandhom ikunu jistgħu jintalbu u jinkisbu wkoll minn persuna li tkun suġġetta għal miżuri amministrattivi għall-perijodu mid-data li fiha tkun tħallset is-somma ta’ flus inkwistjoni lill-Istat Membru kkonċernat jew kellha tingħata lill-persuna li tkun suġġetta għal miżuri amministrattivi fid-data tal-preżentata ta’ azzjoni ġudizzjarja intiża sabiex jinkiseb ir-rimbors jew l-għoti ta’ dawn is-somom ta’ flus.
Madankollu, ma huwiex neċessarjament eskluż li leġiżlazzjoni nazzjonali tipprevedi li l-ħlas ta’ interessi jkun dovut biss jekk tkun ġiet ippreżentata azzjoni ġudizzjarja. Madankollu, il-qorti nazzjonali għandha tivverifika li din il-kundizzjoni ma twassalx sabiex tagħmel eċċessivament diffiċli, jekk mhux impossibbli, l-eżerċizzju tad-drittijiet li l-persuni li jkunu suġġetti għal miżuri amministrattivi jisiltu mid-dritt tal-Unjoni.