62024CJ0131
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Chéad Dlísheomra)
26 Feabhra 2026 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Timpeallacht – Éin fhiáine a chaomhnú – Treoir 2009/147/CE – Toirmeasc ar shuaitheadh d’aon ghnó ar speicis éan – Airteagal 5(d) – Tionscadal chun bóthar náisiúnta a thógáil a d’fhéadfadh eiseamail áirithe de speicis áirithe a shuaitheadh – Bearta chun suaitheadh a chosc agus a mhaolú – Cruthúnas ar éifeachtacht na mbeart sin – Measúnú réasúnaithe arna dhéanamh ag saineolaí arna cheapadh ag an gcúirt)
I gCás C‑131/24,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón Bundesverwaltungsgericht (an Chúirt Chónaidhme Riaracháin, an Ostair), trí bhreith an 15 Feabhra 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 16 Feabhra 2024, sna himeachtaí
Umweltorganisation VIRUS – Verein Projektwerkstatt für Umwelt und Soziales,
Bürgerinitiative ‘Nein zur Spange Wörth’,
Umweltorganisation Verein Lebenswertes Traisental,
Umweltorganisation FG LANIUS – Forschungsgemeinschaft für regionale Faunistik und angewandten Naturschutz
A. H. agus páirtithe eile,
v
Land Niederösterreich, dá ndéanann Amt der Niederösterreichischen Landesregierung, Abteilung Landesstraßenplanung – ST3, ionadaíocht
idiragraithe:
Land Niederösterreich, dá ndéanann Amt der Niederösterreichischen Landesregierung, Gruppe Wirtschaft, Sport und Tourismus, Abteilung Anlagenrecht – WST1, ionadaíocht
Stadt St. Pölten,
Marktgemeinde Ober-Grafendorf,
Autobahnen‑ und Schnellstraßen‑Finanzierungs-Aktiengesellschaft (ASFINAG),
tugann AN CHÚIRT (an Chéad Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar a leanas: F. Biltgen, Uachtarán an Dlísheomra, I. Ziemele, A. Kumin, S. Gervasoni (Rapóirtéir) agus M. Bošnjak, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Kokott,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
Umweltorganisation VIRUS – Verein Projektwerkstatt für Umwelt und Soziales, ag W. Rehm,
–
Bürgerinitiative ‘Nein zur Spange Wörth’, ag W. Schachinger, Rechtsanwalt,
–
Land Niederösterreich arna ionadú ag Amt der Niederösterreichischen Landesregierung, Abteilung Landesstraßenplanung – ST3, ag M. Hecht agus J. Peer, Rechtsanwälte,
–
Stadt St. Pölten, ag C. Schneider, Rechtsanwalt,
–
Autobahnen‑ und Schnellstraßen‑Finanzierungs-Aktiengesellschaft (ASFINAG), ag C. Schmelz agus C. Holzer, Rechtsanwälte,
–
Rialtas na hOstaire, ag A. Posch, J. Schmoll agus M. Kopetzki, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Seice, ag L. Langrová agus M. Smolek agus J. Vláčil, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na Sualainne, ag C. Meyer-Seitz, i gcáil Gníomhaire,
–
an Coimisiún Eorpach, ag C. Hermes agus N. Ruiz García, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an 18 Meán Fómhair 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú seo le léiriú ar Airteagail 2 agus 5 de Threoir 2009/147/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Samhain 2009 maidir le héin fhiáine a chaomhnú (IO 2010 L 20, lch. 7, ‘an Treoir maidir le hÉin’).
2
Rinneadh an iarraidh ar réamhrialú in imeachtaí idir Umweltorganisation VIRUS – Verein Projektwerkstatt für Umwelt und Soziales (Ceardlann Chomhlachais do Thionscadail Chomhshaoil agus Shóisialta, ‘VIRUS’), Bürgerinitiative ‘Nein zur Spange Wörth’ (Tionscnamh na Saoránach ‘Níl Seachbhóthar Wörth uainn’), Umweltorganisation Verein Lebenswertes Traisental (Cumann ar son Ghleann Traisen Inmharthana), Umweltorganisation FG LANIUS – Forschungsgemeinschaft für regionale Faunistik und angewandten Naturschutz (FG LANIUS – Pobal Taighde um Fhauneolaíocht Réigiúnach agus Caomhnú Feidhmeach an Dúlra), agus A.H agus páirtithe eile, agus Land Niederösterreich dá ndéanann Amt der Niederösterreichischen Landesregierung, Abteilung Landesstraßenplanung – ST3 (Oifig Rialtas Land na hOstaire Íochtaraí, an Roinn Pleanála Bóithre faoi fhreagracht na Talún – ST3) ionadaíocht (‘an Oifig’) maidir le cinneadh na hOifige tógáil bóthair náisiúnta a údarú.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
An Treoir maidir le hÉin
3
Leagtar an méid seo a leanas amach in aithrisí 3, 5, 7 agus 8 den Treoir sin:
‘(3)
I gcríoch Eorpach na mBallstát, tá laghdú ag teacht ar líon mór speiceas éan a bhíonn ann go nádúrtha sa dúiche fhiáin, laghdú an‑tapa i gcásanna áirithe, agus tá an laghdú sin ina bhagairt thromchúiseach ar chaomhnú an chomhshaoil nádúrtha, go háirithe mar gheall ar na bagairtí a bhaineann leis do chothromaíocht bhitheolaíoch.
[...]
(5)
Is gá na speicis éan a bhíonn ann go nádúrtha sa dúiche fhiáin i gcríoch Eorpach na mBallstát a chaomhnú chun cuspóirí an Chomhphobail [Eorpaigh] a bhaint amach maidir le feabhas a chur ar dhálaí maireachtála agus ar fhorbairt inbhuanaithe.
[...]
(7)
Is é is aidhm don chaomhnú ná acmhainní nádúrtha a chosaint agus a bhainistiú go fadtéarmach mar chuid lárnach d’oidhreacht phobail na hEorpa. Fágann sé gur féidir acmhainní nádúrtha agus úsáid na n‑acmhainní sin a rialú ar bhonn na mbeart is gá chun an chothromaíocht nádúrtha idir speiceas a chothabháil agus a oiriúnú a mhéid is féidir le réasún.
(8)
Is ríthábhachtach do chaomhnú gach speicis éin a ndóthain éagsúlachta agus limistéar gnáthóg a chaomhnú, a chothabháil nó a athbhunú. Ní mór speicis áirithe éan a bheith faoi réir bearta caomhnaithe speisialta maidir lena ngnáthóg chun a áirithiú go mairfidh siad agus go bpóraíodh siad ina limistéar dáilte. Ní mór speicis imirceacha a chur san áireamh sna bearta sin freisin agus ní mór iad a chomhordú d’fhonn líonra comhleanúnach a bhunú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4
Foráiltear le hAirteagal 1 den Treoir sin mar a leanas:
‘1.   Baineann an Treoir seo le caomhnú gach speicis éin a bhíonn ann go nádúrtha i riocht fiáin i gcríoch Eorpach na mBallstát lena mbaineann an Conradh. Cumhdaítear léi cosaint, bainistiú agus caomhnú na speiceas sin agus leagtar síos rialacha maidir lena saothrú.
2.   Beidh feidhm ag an Treoir seo maidir le hÉin, a n‑uibheacha, a neadacha agus a ngnáthóga.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
Foráiltear le hAirteagal 2 den Treoir sin mar a leanas:
‘Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun líon gach speicis éin dá dtagraítear in Airteagal 1 a chothabháil ar leibhéal a chomhfhreagraíonn go háirithe do riachtanais éiceolaíocha, eolaíocha agus chultúrtha, agus riachtanais eacnamaíocha agus áineasa á gcur san áireamh, nó chun líon na speiceas sin a oiriúnú don leibhéal sin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6
Foráiltear le hAirteagal 5 den Treoir maidir le hÉin mar seo a leanas:
‘Gan dochar d’Airteagail 7 agus 9, déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun córas ginearálta cosanta a bhunú do gach speiceas éin dá dtagraítear in Airteagal 1, agus toirmiscfear go háirithe:
(a)
marú nó gabháil d’aon ghnó, beag beann ar an modh a úsáidtear;
(b)
a neadacha agus a n‑uibheacha a scriosadh, nó a damáistiú, d’aon ghnó nó a neadacha a bhaint d’aon ghnó;
(c)
uibheacha a thógáil as an dúiche fhiáin agus na huibheacha sin a choinneáil fiú má tá siad folamh;
(d)
na héin sin a shuaitheadh d’aon ghnó, go háirithe le linn thréimhse an phórúcháin agus na tógála, a mhéid a mbeadh tionchar suntasach ag baint leis an suaitheadh sin i bhfianaise chuspóirí na Treorach seo;
(e)
coinneáil éan de chuid na speiceas sin a bhfuil toirmeasc ar a bhfiach agus ar a ngabháil.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7
De réir Airteagal 9 den Treoir sin:
‘1.   Féadfaidh na Ballstáit maolú ar fhorálacha Airteagail 5 go 8, i gcás nach bhfuil aon réiteach sásúil eile ann, ar na cúiseanna seo a leanas:
a)
–
ar mhaithe le sláinte agus sábháilteacht an phobail,
–
ar mhaithe le sábháilteacht aeir,
–
chun damáiste tromchúiseach do bharra, beostoc, foraoisí, iascaigh agus uisce a chosc,
–
chun flóra agus fána a chosaint;
(b)
chun críocha taighde agus teagaisc, athphórúcháin nó athbhunaithe agus chun an pórúchán is gá chun na gcríoch sin a bhaint amach;
(c)
chun cead a thabhairt, ar choinníollacha dianmhaoirsithe agus ar bhonn roghnach, líon beag d’éin áirithe a ghabháil, a choinneáil nó úsáid tomhaiste eile a bhaint astu.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
An Treoir maidir le Gnáthóga
8
Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 2 de Threoir 92/43/CEE ón gComhairle an 21 Bealtaine 1992 maidir le caomhnú gnáthóg nádúrtha agus fána agus flóra fiáine (IO 1992 L 206, lch. 7; ‘an Treoir maidir le Gnáthóga’):
‘1.   Is é is aidhm don Treoir seo rannchuidiú le háirithiú na bithéagsúlachta trí ghnáthóga nádúrtha agus fána agus flóra fiáine a chaomhnú i gcríoch Eorpach na mBallstát a bhfuil feidhm ag an gConradh maidir léi.
2.   Déanfar bearta arna ndéanamh de bhun na Treorach seo a dhearadh chun gnáthóga nádúrtha agus speicis fána agus flóra fiáine ar le leas an Chomhphobail iad a chothabháil nó a athchóiriú, ar stádas caomhantais fabhrach.
3.   Cuirfear riachtanais eacnamaíocha, shóisialta agus chultúrtha agus sainiúlachtaí réigiúnacha agus áitiúla san áireamh i mbearta arna ndéanamh de bhun na Treorach seo.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9
Foráiltear le hAirteagal 6 den Treoir sin mar a leanas:
‘1.   Maidir le limistéir chaomhantais speisialta, leagfaidh na Ballstáit síos na bearta caomhnaithe is gá lena n‑áireofar, más gá, pleananna bainistíochta iomchuí arna ndéanamh go sonrach do na láithreáin nó arna gcomhtháthú i bpleananna forbartha eile, agus bearta iomchuí reachtúla, riaracháin nó conarthacha a fhreagraíonn do cheanglais éiceolaíocha na gcineálacha gnáthóige nádúrtha in Iarscríbhinn I agus na speicis in Iarscríbhinn II atá ar na láithreáin.
2.   Glacfaidh na Ballstáit céimeanna iomchuí, sna limistéir chaomhantais speisialta, chun meathlú gnáthóg nádúrtha agus gnáthóg speiceas chomh maith le suaitheadh na speiceas ar ainmníodh na limistéir ina leith a sheachaint, a mhéid a d’fhéadfadh suaitheadh den sórt sin a bheith suntasach i ndáil le cuspóirí na Treorach seo.
3.   Beidh aon phlean nó tionscadal nach bhfuil baint dhíreach aige le bainistíocht an láithreáin nó nach bhfuil gá leis ach ar dócha go mbeidh éifeacht shuntasach aige air, ina aonar nó in éineacht le pleananna nó tionscadail eile, faoi réir measúnú iomchuí ar a impleachtaí don láithreán i bhfianaise chuspóirí chaomhnú an láithreáin. I bhfianaise chonclúidí mheasúnú na n‑impleachtaí don láithreán agus faoi réir fhorálacha mhír 4, ní aontóidh na húdaráis náisiúnta inniúla leis an bplean nó leis an tionscadal go dtí go bhfionnfaidh siad nach ndéanfaidh sé dochar do shláine an láithreáin lena mbaineann agus, más iomchuí, tar éis tuairim a fháil ón bpobal i gcoitinne.
4.   Más rud é, d’ainneoin measúnú diúltach ar na himpleachtaí don láithreán agus in éagmais réitigh mhalartacha, nach mór plean nó tionscadal a chur i gcrích mar sin féin ar mhórchúiseanna leasa phoiblí sháraithigh, lena n‑áirítear cúiseanna de chineál sóisialta nó eacnamaíoch, déanfaidh an Ballstát gach beart cúiteach is gá chun a áirithiú go gcosnófar comhleanúnachas foriomlán Natura 2000. Cuirfidh an Ballstát an Coimisiún ar an eolas faoi na bearta cúiteacha arna nglacadh.
I gcás ina mbeidh cineál gnáthóige nádúrtha tosaíochta agus/nó speiceas tosaíochta sa láithreán lena mbaineann, is é an t‑aon chineál ceiste is féidir a tharraingt anuas ceisteanna a bhaineann le sláinte an duine nó leis an tsábháilteacht phoiblí, le hiarmhairtí tairbhiúla atá sárthábhachtach don chomhshaol, nó, ar bhonn tuairim ón gCoimisiún, le mórchúiseanna eile a bhaineann le leas sáraitheach poiblí.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10
De réir Airteagal 12 den Treoir sin:
‘1.   Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun córas cosanta déine a bhunú do na speicis ainmhíocha a liostaítear i mír (a) d’Iarscríbhinn IV ina raon nádúrtha, lena gcuirfear toirmeasc ar an méid seo a leanas:
(a)
aon chineál gabhála nó maraithe d’eiseamail na speiceas sin san fhiántas;
(b)
suaitheadh d’aon ghnó ar na speicis sin, go háirithe le linn na tréimhse pórúcháin, tógála, geimhrithe agus imirce;
(c)
uibheacha a scriosadh nó a thógáil d’aon ghnó ón bhfiántas;
(d)
meath ar láthair phórúcháin nó ar áiteanna scíthe nó iad a scriosadh.
2.   Maidir leis na speicis sin, cuirfidh na Ballstáit toirmeasc ar eiseamail a ghlactar ón bhfiadhúlra a choinneáil, a iompar agus a dhíol nó a mhalartú, a chur ar díol nó a chur a mhalartú, seachas iad sin a ghlactar go dlíthiúil sula gcuirfear an Treoir seo chun feidhme.
3.   Beidh feidhm ag an toirmeasc dá dtagraítear i mír 1(a) agus (b) agus i mír 2 maidir le gach céim de shaolré na n‑ainmhithe a bhfuil feidhm ag an Airteagal seo maidir leo.
4.   Déanfaidh na Ballstáit córas a bhunú chun faireachán a dhéanamh ar sheachghabháil agus marú na speiceas ainmhithe a liostaítear in Iarscríbhinn IV, pointe (a). I bhfianaise na faisnéise a tiomsaíodh, déanfaidh na Ballstáit taighde breise nó bearta breise caomhantais is gá chun a áirithiú nach mbeidh tionchar mór diúltach ag gabháil theagmhasach agus ag marú teagmhasach ar an speiceas lena mbaineann.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na hOstaire
11
Foráiltear le § 18 den Niederösterreichisches Naturschutzgesetz 2000 (Dlí Land na hOstaire Íochtaraí 2000 maidir le cosaint an dúlra) (LGBl. 5500-0), dar teideal ‘Cosaint speiceas’ mar a leanas:
‘1.   Is é is aidhm do rialacha cosanta speiceas speicis fána agus flóra fiáine a chosaint agus a chothabháil ina n‑éagsúlacht nádúrtha agus stairiúil. Áirítear le cosaint speiceas:
(1)
ainmhithe, plandaí agus a mbithchéanóisí a chosaint ar dhíobháil a dhéanann daoine, go háirithe a ngreim,
(2)
gnáthóga speiceas fána agus flóra fiáine a chosaint, a chothabháil, a fhorbairt agus a athchóiriú agus a ndálaí maireachtála eile a chosaint
[...]
2.   Dearbhóidh Rialtas an Land, le rialachán, speicis chosanta go hiomlán nó, más leor iad chun na speicis a chaomhnú, go páirteach nó go sealadach, plandaí fiáine nó ainmhithe fiáine nach géim iad de réir bhrí an Niederösterreichisches Jagdgesetz 1974 (Dlí Land na hOstaire Íochtaraí 1974 maidir le fiach) (LGBl. 6500), a bhfuil sé riachtanach a líon a chosaint nó a chothabháil, a bhfuil gá a dhaonra a chosaint nó a chothabháil:
1)
mar gheall ar a nádúr neamhchoitianta nó mar gheall ar an mbagairt ar a líon,
2)
ar chúiseanna eolaíocha nó cultúrtha,
3)
mar gheall ar a bhfóntas nó a dtábhacht don éiceachóras, nó
4)
d’fhonn éagsúlacht nó sainiúlacht an dúlra agus na dtírdhreach a chaomhnú.
Féadfaidh an rialachán speicis ainmhithe nó plandaí a ainmniú a bhfuil a líon i gcríoch an Land i mbaol a ndíothaithe.
[...]
4.   I ndáil le speicis a chosnaítear go speisialta de bhun mhíreanna 2 agus 3, toirmiscfear an méid seo a leanas:
[...]
(3)
uibheacha, larbhaí, crisilide nó neadacha a dhamáistiú, a dhíothú nó a aistriú ó na hainmhithe sin nó óna láithreacha neadaithe, pórúcháin, sceite nó tearmainn, agus
(4)
bitóip, láithreáin phórúcháin agus láithreáin gnáthóige speiceas atá faoi bhagairt a ndíothaithe agus dá dtagraítear sa Rialachán a shuaitheadh, go háirithe trí ghrianghraif a ghlacadh nó trí scannánú a dhéanamh.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
12
In 2014, rinne Land na hOstaire Íochtaraí iarratas chuig an Oifig ar údarú chun bóthar débhealach a bhfuil fad 1.69 km aige a thógáil, i limistéar atá coillte go páirteach ó dheas de St. Pölten (an Ostair), arb ionann é agus nasc leis an luasbhealach S34.
13
Tar éis an mheasúnaithe ar an tionchar ar an gcomhshaol, údaraíodh an tionscadal sin le cinneadh ón Oifig an 12 Samhain 2019.
14
Thionscain na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí caingne i gcoinne an chinnidh sin os comhair an Bundesverwaltungsgericht (an Chúirt Chónaidhme Riaracháin, an Ostair), arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
15
Maíonn siad os comhair na cúirte sin go bhfuil limistéir de chlúdach na spéire, an parailéal liath agus cuaille na gcuaille, ar éin imill talún iad i bpáirceanna oscailte, laistigh d’imlíne na n‑oibreacha agus go suaithfidh an torann ó thrácht gluaisteán amach anseo isteach freisin go leor speiceas eile éan foraoise gar don imlíne sin, go háirithe an meánchnagaire breac. Meastar go bhfágfaidh an bóthar réamh-mheasta go mbeidh thart ar 12000 feithicil in ann gluaiseacht in aghaidh an lae.
16
Is léir ón iarraidh ar réamhrialú, chun teorainn a chur leis an tionchar ar líon na n‑éan fiáin atá ar an láithreán nó gar dó, go bhforáiltear leis an tionscadal atá i gceist do bhearta éagsúla, go háirithe nach bhféadfar na hoibreacha a dhéanamh ach le linn míonna áirithe den bhliain agus nach mór na seanchrainn a choinneáil 300 méadar ar a laghad ón mbóthar agus ar limistéar 6.6 heicteár.
17
De réir na tuarascála ón mbeirt saineolaithe arna gceapadh ag an gcúirt a rinne an tarchur, má dhéantar na bearta atá beartaithe, beifear in ann aon éifeacht shuaiteach shuntasach ar an speiceas lena mbaineann a sheachaint. Admhaíonn na saineolaithe, áfach, nach gcuirfidh na bearta sin cosc ar an tionscadal seo difear a dhéanamh d’eiseamail aonair, más mar gheall ar shaolré fhormhór na n‑éan foraoise lena mbaineann agus mar gheall air sin amháin. Mar sin féin, áiritheoidh siad go ráthófar leis na bearta sin caomhnú ghnáthóg na speiceas sin agus na coinníollacha is gá chun iad a neadú.
18
Déanann na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí an measúnú sin a dhíospóid.
19
Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, sa chéad áit, an féidir na bearta atá beartaithe chun suaitheadh na speiceas éan lena mbaineann an tionscadal atá i gceist a chosc nó a theorannú a chur san áireamh chun a mheas an gcomhlíonann sé ceanglais Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin. Dar leis, ní féidir cásdlí na Cúirte lena dtoirmisctear bearta a chur san áireamh atá ceaptha chun éifeachtaí díobhálacha ar an láithreán faoi chosaint a sheachaint nó a laghdú ag céim an scagtha roimh an measúnú iomchuí dá bhforáiltear in Airteagal 6(3) den Treoir maidir le Gnáthóga a thrasuí in Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin.
20
Measann an chúirt a rinne an tarchur gur gá, ar an taobh eile, léiriú Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin a ailíniú le léiriú Airteagal 12(1)(d) den Treoir maidir le Gnáthóga, arna fhoirmliú ag an gCoimisiún ina threoirdhoiciméad maidir le dianchosaint speiceas ainmhithe atá chun leasa an Chomhphobail faoin Treoir dheireanach sin [C(2021 7301 final)]. Is é an critéar fíor-riachtanach a eascraíonn as an léiriú sin gur cheart feidhm éiceolaíoch bhuan an láithreáin a choinneáil ar bun nó a fheabhsú.
21
Ós rud é nach dtoirmisctear le hAirteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin ach suaitheadh a bhfuil éifeacht shuntasach aige i bhfianaise chuspóirí na Treorach sin, ní mór measúnú a dhéanamh ar éifeacht den sórt sin a bheith ann agus na bearta coisctheacha agus maolaithe suaite a bhaineann leis an tionscadal á gcur san áireamh. Ní gá maolú a chur chun feidhme faoi Airteagal 9 den Treoir sin ach amháin más rud é nach mór toirmeasc a chur ar an tionscadal lena ngabhann na bearta sin faoi Airteagal 5(d) den Treoir sin.
22
Sa dara háit, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur cén fhianaise nach mór a éileamh maidir le héifeachtacht na mbeart atá beartaithe chun éifeachtaí suaiteacha an tionscadail a chosc nó a laghdú.
23
Go sonrach, féachann sé lena fháil amach an bhfuil an leibhéal cinnteachta maidir le héifeachtacht na mbeart sin, a cheanglaítear le hAirteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin, inchomparáide leis an leibhéal a mheasann an Coimisiún a cheanglaítear le hAirteagal 12(1)(d) den Treoir sin ina threoirdhoiciméad maidir le dianchosaint speiceas ainmhithe ar leas an Chomhphobail faoin Treoir maidir le Gnáthóga. Mar thoradh ar an léiriú a ghlac an Coimisiún, dhéanfaí measúnú ar éifeachtacht na mbeart chun suaitheadh a chosc agus a mhaolú bunaithe ar thuarascálacha ó shaineolaithe arna gceapadh ag na húdaráis nó ag an gcúirt, ar choinníoll go bhfuil na measúnuithe atá iontu inchosanta go heolaíoch, i staid reatha an eolais, agus go bhfuil bunús mionsonraithe leo.
24
Ar an taobh eile, measann an chúirt a rinne an tarchur nár leor measúnuithe saineolaithe arna gceapadh ag an gcúirt a bhfuil na saintréithe sin acu dá gcuirfí an caighdeán cruthúnais arna leagan síos ag an gCúirt i bhfeidhm maidir le bearta chun éifeachtaí díobhálacha a sheachaint nó a laghdú, dá dtagraítear in Airteagal 6(3) den Treoir maidir le Gnáthóga, ar dá réir nach mór gach amhras eolaíoch réasúnta a eisiamh.
25
Fiafraíonn sí an gá di an caighdeán cruthúnais a bhaineann le cur chun feidhme Airteagal 12(1)(d) den Treoir maidir le Gnáthóga nó an caighdeán cruthúnais a bhaineann le bearta chun na héifeachtaí díobhálacha dá dtagraítear in Airteagal 6(3) den Treoir sin a sheachaint nó a laghdú a chur i bhfeidhm. Ní fheiceann sé aon chúis gan an critéar deireanach sin a úsáid agus measúnú á dhéanamh ar chosaint an speicis ainmhithe lena mbaineann an tionscadal atá i gceist.
26
Dá bhrí sin, ní mór éifeachtacht na mbeart sin a léiriú chomh mór sin sa litríocht eolaíoch nach bhfuil aon amhras réasúnach ann ina leith sin.
27
Sa chás seo, ciallaíonn sé sin nach féidir a mheas go n‑áirithítear leis na bearta atá beartaithe a bhaineann leis an meánchnagaire breac go bhfuil feidhm bhitheolaíoch an speicis sin buan, in éagmais doiciméadacht eolaíoch lena bhfianaítear a n‑éifeachtacht.
28
Sna himthosca sin, chinn an Bundesverwaltungsgericht (an Chúirt Chónaidhme Riaracháin) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais i gcomhair réamhrialú:
‘(1)
An bhfuil Airteagal 5 de Threoir 2009/147/CE le léiriú sa chaoi nach bhfuil suaitheadh d’aon ghnó, de réir bhrí Airteagal 5(d), i gcás inar féidir go gcuirfí isteach ar eiseamal de speicis áirithe ach go gcuirfear cosc ar aon éifeacht ar chuspóir Airteagal 2 den Treoir sin trí bhearta arna gcur chun feidhme in am trátha agus go cuí?
(2)
Más freagra dearfach a thabharfar ar an gcéad cheist: an gcaithfear gach amhras eolaíochta maidir le héifeachtacht na mbeart a chur as an áireamh, arna léiriú le measúnú cuí-réasúnaithe proifisiúnta ó shaineolaí arna cheapadh ag an gcúirt, nó an gcaithfidh taighde eolaíoch a bheith ann lena léirítear taithí phraiticiúil ar na bearta sin?’
An t‑iarratas ar atosú an nós imeachta ó bhéal
29
Le doiciméad arna thaisceadh ag Clárlann na Cúirte an 21 Deireadh Fómhair 2025, d’iarr VIRUS go n‑atosófar an chuid ó bhéal den nós imeachta, de bhun Airteagal 83 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais.
30
Mar thaca lena iarraidh, áitíonn VIRUS gur tugadh Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Kokott in Voore Mets agus Lemeks Põlva (C‑784/23, EU:C:2025:67), breithiúnas an 1 Lúnasa 2025, Voore Mets agus Lemeks Põlva (C‑784/23, EU:C:2025:609) agus Tuairim an Abhcóide Ghinearálta sa chás seo tar éis dheireadh an nós imeachta i scríbhinn agus gur fíorais nua iad a d’fhéadfadh a bheith ina bhfachtóir cinntitheach do chinneadh na Cúirte. Ina theannta sin, tugann VIRUS údar lena iarraidh go n‑atosófar an nós imeachta ó bhéal leis na heasaontais a chuireann sé in iúl leis an Tuairim thuasluaite.
31
I gcomhréir le hAirteagal 83 dá Rialacha Nós Imeachta, féadfaidh an Chúirt, tráth ar bith, tar éis an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, a ordú go n‑atosófar an chéim ó bhéal den nós imeachta, go háirithe má mheasann sí nach bhfuil dóthain faisnéise os a comhair nó i gcás, tar éis clabhsúr a chur leis an gcuid sin den nós imeachta, ina dtíolacfadh páirtí fíoras nua a mbeadh a chineál ina thoisc chinntitheach ar bhreith na Cúirte Breithiúnais.
32
Ní hamhlaidh atá sa chás seo.
33
I ndáil leis sin, ní fíorais nua iad an Tuairim a thug an tAbhcóide Ginearálta Kokott in Voore Mets agus Lemeks Põlva (C‑784/23, EU:C:2025:67) ná sa chás seo, ná breithiúnas an 1 Lúnasa 2025, Voore Mets agus Lemeks Põlva (C‑784/23, EU:C:2025:609) atá de chineál a d’fhéadfadh tionchar cinntitheach a imirt ar an gcinneadh a iarrtar ar an gCúirt a thabhairt sa chás seo. Ina theannta sin, i bhfianaise na faisnéise go léir atá ar fáil di, measann an Chúirt go bhfuil dóthain faisnéise aici chun rialú a thabhairt ar an iarraidh seo ar réamhrialú.
34
Maidir le heasaontais VIRUS leis an Tuairim, ba cheart a mheabhrú, thairis sin, ar thaobh amháin, nach bhforáiltear i Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ná sna Rialacha Nós Imeachta go bhféadfadh na páirtithe leasmhara dá dtagraítear in Airteagal 23 den Reacht sin barúlacha a thíolacadh mar fhreagairt ar Thuairim an Abhcóide Ghinearálta (breithiúnas an 16 Samhain 2021, Prokuratura Rejonowa w Mińsku Mazowieckim agus páirtithe eile, C‑748/19 go C‑754/19, EU:C:2021:931, mír 30 agus an cásdlí dá dtagraítear).
35
Ar an taobh eile, faoin dara mír d’Airteagal 252 CFAE, déanfaidh an tAbhcóide Ginearálta, ag gníomhú dó nó di le neamhchlaontacht agus neamhspleáchas iomlán, aighneachtaí réasúnaithe i gcúirt oscailte ar chásanna ina n‑éilítear a rannpháirtíocht i gcomhréir le Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. Dá bhrí sin, ní tuairim í a dhírítear ar bhreithiúna ná ar pháirtithe a thagann ó údarás atá lasmuigh den Chúirt, ach tuairim réasúnaithe an duine aonair atá ann, arna tabhairt i gcúirt oscailte, ag comhalta den Chúirt Bhreithiúnais. Sna himthosca sin, ní féidir leis na páirtithe Tuairim an Abhcóide Ghinearálta a phlé. (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, Sumal, C‑882/19, EU:C:2021:800, mír 21). Ina theannta sin, níl an Chúirt faoi cheangal na tuairime sin ná na réasúnaíochta ar a mbunaíonn an tAbhcóide Ginearálta an tuairim. Dá bhrí sin, ní fhéadfaidh easaontas ó pháirtí leasmhar le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta, is cuma cad iad na saincheisteanna a dtugann an tAbhcóide Ginearálta aghaidh orthu sa Tuairim, a bheith ina bhforais ann féin chun an nós imeachta ó bhéal a atosú (breithiúnas an 16 Samhain 2021, Prokuratura Rejonowa w Mińsku Mazowieckim agus páirtithe eile, C‑748/19 go C‑754/19, EU:C:2021:931, mír 31 agus cásdlí dá dtagraítear).
36
Sna himthosca sin, measann an Chúirt, tar éis di an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, nach gá a ordú go n‑atosófar an chuid ó bhéal den nós imeachta.
Na ceisteanna le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist
37
Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin le léiriú sa chaoi nach bhfuil aon suaitheadh d’aon ghnó ann, de réir bhrí na forála sin, i gcás ina bhfágann bearta, arna gcur chun feidhme i gcomhthéacs tionscadail, gur féidir aon éifeacht shuntasach a chosc ag féachaint do chuspóirí na Treorach sin.
38
Sa chéad áit, ba cheart a mheabhrú, ar an gcéad dul síos, faoi Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin, nach mór do na Ballstáit toirmeasc a chur ar shuaitheadh d’aon ghnó ar gach speiceas éan a fhaightear go nádúrtha sa staid fhiáin i gcríoch Eorpach na mBallstát, go háirithe le linn na tréimhse pórúcháin agus tógála, a mhéid a bheadh suaitheadh den sórt sin suntasach ag féachaint do chuspóirí na Treorach sin.
39
Ar an dara dul síos, ba cheart a mheabhrú freisin go bhforlíonann an toirmeasc sin toirmisc eile a leagtar síos in Airteagal 5(a) agus (b) den Treoir sin, a bhaineann go háirithe le marú nó gabháil d’aon ghnó na speiceas sin agus scriosadh nó damáiste a neadacha agus a n‑uibheacha d’aon ghnó. Tá feidhm ag na toirmisc sin go léir ní hamháin maidir le gníomhaíochtaí an duine arb é is cuspóir dóibh díobháil a dhéanamh d’éin, ach freisin maidir leis na gníomhaíochtaí sin a nglactar leis go bhféadfaí díobháil den sórt sin a dhéanamh ina leith cé nach bhfuil cuspóir den sórt sin acu go follasach (féach, chuige sin, breithiúnas an 1 Lúnasa 2025, Voore Mets agus Lemeks Põlva, C‑784/23, EU:C:2025:609, mír 49). Dá bhrí sin, d’fhéadfadh an tionscadal tógála bóithre atá i gceist sna príomhimeachtaí, cé nach bhfuil sé beartaithe dochar a dhéanamh d’éin, teacht faoi raon feidhme Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin.
40
Ar an tríú dul síos, is léir ó Airteagal 1 den Treoir maidir le hÉin, arna léamh i bhfianaise aithrisí 3, 5, 7 agus 8 den Treoir sin, gurb iad cuspóirí na Treorach sin líon na speiceas uile d’éin a fhaightear go nádúrtha a choinneáil nó a athbhunú ar líon leordhóthanach sa staid fhiáin ar chríoch Eorpach na mBallstát. Faoi Airteagal 2 den Treoir maidir le hÉin, ní mór don leibhéal sin freagairt go háirithe do cheanglais éiceolaíocha, eolaíocha agus chultúrtha, agus ceanglais eacnamaíocha agus áineasa á gcur san áireamh (féach, chuige sin, breithiúnas an 1 Lúnasa 2025, Voore Mets agus Lemeks Põlva, C‑784/23, EU:C:2025:609, mír 51).
41
Dá bhrí sin, le hAirteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin, cuirtear toirmeasc ar shuaitheadh a bhfuil éifeacht shuntasach aige ar líon leordhóthanach measta líon de speicis éan fiáin, agus ní ar eiseamail de na speicis sin, mura laghdaítear líon speicis áirithe éan fiáin chomh huimhriúil sin go bhféadfadh suaitheadh eiseamal leithlisithe den speiceas sin dochar a dhéanamh do chaomhnú an speicis sin.
42
Sa dara háit, chun Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin a léiriú chun an chéad cheist a fhreagairt, is gá a chur san áireamh, de réir cásdlí socair, ní hamháin foclaíocht na forála sin, ach freisin an comhthéacs ina bhfuil sí agus na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha ar cuid díobh í (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Márta 2021, Föreningen Skydda Skogen, C‑473/19 agus C‑474/19, EU:C:2021:166, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).
43
Ar an gcéad dul síos, maidir le foclaíocht Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin, ba cheart a thabhairt faoi deara, murab ionann agus na toirmisc a leagtar síos in Airteagal 5(a) agus (b) den Treoir sin, go bhfuil feidhm ag an toirmeasc a leagtar síos inti, eadhon suaitheadh d’aon ghnó ar éin, go háirithe le linn na tréimhse pórúcháin agus tógála, ‘a mhéid a bheadh suaitheadh den sórt sin suntasach ag féachaint do chuspóirí na Treorach [sin]’ (breithiúnas an 1 Lúnasa 2025, Voore Mets agus Lemeks Põlva, C‑784/23, EU:C:2025:609, mír 50). Dá bhrí sin, murab ionann agus an méid is gá chun Airteagal 5(a) agus (b) den Treoir sin a chur i bhfeidhm, tá an scrúdú ar an tionchar atá ag gníomhaíocht dhaonna ar líon an speicis éan lena mbaineann ábhartha chun an toirmeasc a leagtar síos in Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin a chur i bhfeidhm. (féach, chuige sin, breithiúnas an 1 Lúnasa 2025, Voore Mets agus Lemeks Põlva, C‑784/23, EU:C:2025:609, mír 54).
44
Dá bhrí sin, má chuireann bearta coisctheacha iomchuí cosc iarbhír ar thionscadal éin fhiáine a shuaitheadh nó más féidir leo an suaitheadh sin a laghdú iarbhír ar bhealach nach mbeidh éifeachtaí suntasacha aige ar chuspóirí na Treorach maidir le hÉin, leanann sé ó fhoclaíocht Airteagal 5(d) di agus ó chomhthéacs na forála sin nach bhfuil feidhm ag an toirmeasc ar shuaitheadh d’aon ghnó dá dtagraítear san fhoráil sin. Dá bhrí sin, ní mór a chur san áireamh gurb ann do bhearta den sórt sin, a bhforáiltear dá gcur chun feidhme leis an tionscadal, chun a mheas an gcuireann an toirmeasc ar shuaitheadh éan fiáin a leagtar síos in Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin cosc ar an tionscadal.
45
Ar an dara dul síos, chun cuspóirí na Treorach maidir le hÉin, dá dtagraítear i mír 40 den bhreithiúnas seo, a bhaint amach, is é sin líon na speiceas éan fiáin a chothabháil nó a athbhunú go leibhéal leordhóthanach, ní gá measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí suaiteacha tionscadail ar speicis éan fiáin go neamhspleách ar na bearta tionlacain atá beartaithe chun na héifeachtaí sin a chosc nó a laghdú. I ndáil leis sin, i bhfianaise na gcuspóirí sin, tá tábhacht eisiach ag baint leis an suaitheadh a bhainfidh do speiceas na n‑éan fiáin mar thoradh ar chur chun feidhme an tionscadail, mar aon leis na bearta sin.
46
Ní thagann an réiteach a ghlac an Chúirt i mbreithiúnas an 12 Aibreán 2018, People Over Wind agus Sweetman (C‑323/17, EU:C:2018:244) salach ar an anailís sin, rud atá contrártha leis an méid a mhaíonn na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí ina mbarúlacha i scríbhinn. I ndail leis sin, cé nár cheart, mar a chinn an Chúirt sa bhreithiúnas sin, bearta atá beartaithe chun éifeachtaí díobhálacha tionscadail a sheachaint nó a laghdú a chur san áireamh ag céim an réamh-mheasúnaithe ar an tionscadal sin faoin Treoir maidir le Gnáthóga, is é sin toisc, ag an gcéad chéim den anailís, gur gá a chinneadh an gá an tionscadal sin a bheith faoi réir an nós imeachta fhoirmiúil chun measúnú a dhéanamh ar a impleachtaí do limistéar cosanta, i gcomhréir leis an gcéad abairt d’Airteagal 6(3) den Treoir maidir le Gnáthóga. Ar an taobh eile, ós rud é nach ndéantar idirdhealú in Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin idir dhá chéim den mheasúnú ar an suaitheadh ar dócha go nochtfar speicis éan fiáin do thionscadail ina leith, ní mór measúnú cuimsitheach a dhéanamh ar an suaitheadh sin ón tús, agus chun na críche sin bearta atá beartaithe chun iad a chosc nó a mhaolú á gcur san áireamh.
47
Leanann sé ón méid sin roimhe seo nach mór Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin a léiriú sa chaoi nach bhfuil aon suaitheadh d’aon ghnó ann, de réir bhrí na forála sin, i gcás ina bhfágann bearta, arna gcur chun feidhme i gcomhthéacs tionscadail, gur féidir aon éifeacht shuntasach a chosc atá contrártha do chuspóirí na Treorach sin maidir le líon na speiceas uile d’éin a fhaightear go nádúrtha a choinneáil ar leibhéal leordhóthanach nó a athbhunú sa staid fhiáin i gcríoch Eorpach na mBallstát, agus ceanglais éiceolaíocha, eolaíocha agus chultúrtha, chomh maith le ceanglais eacnamaíocha agus áineasa, á gcur san áireamh go háirithe.
An dara ceist
48
Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an féidir éifeachtacht na mbeart atá beartaithe chun aon suaitheadh a mbeadh tionchar suntasach aige ar speicis éan fiáin a chosc, de réir bhrí Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin, a chruthú le measúnú réasúnaithe ó shaineolaí arna cheapadh ag an gcúirt nó an gá é a bhunú trí bhíthin doiciméadacht eolaíoch lena bhfianaítear cur chun feidhme rathúil na mbeart sin sa chleachtas.
49
Sa chead áit, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 86 dá Tuairim, nach leagtar síos le hAirteagal 5 ná le haon fhoráil eile den Treoir maidir le hÉin rialacha a bhaineann le fianaise a ghlacadh i gcomhthéacs an scrúdaithe ar shuaitheadh a tharlaíonn do speicis éan fiáin de bharr ghníomhaíocht an duine.
50
Sna himthosca sin, is faoi chóras dlí náisiúnta gach Ballstáit atá sé, i gcomhréir le prionsabal an neamhspleáchais ó thaobh nósanna imeachta de, agus faoi réir phrionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta, na rialacha mionsonraithe a leagan síos lena rialaítear glacadh fianaise, an fhianaise atá inghlactha os comhair na cúirte náisiúnta inniúla nó na prionsabail lena rialaítear measúnú na cúirte sin ar luach cruthúnais na fianaise a chuirtear faoina bráid agus ar an gcaighdeán cruthúnais is gá (féach, chuige sin, breithiúnas an 21 Meitheamh 2017, W agus páirtithe eile, C‑621/15, EU:C:2017:484, mír 25).
51
Ceanglaítear le prionsabal na coibhéise nár cheart do na rialacha nós imeachta sin a bheith níos mífhabhraí ná na rialacha lena rialaítear cásanna intíre comhchosúla (féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Bealtaine 2025, Beevers Kaas, C‑581/23, EU:C:2025:323, mír 44). Dá bhrí sin, ní chuirtear bac leis an bprionsabal sin ar chruthúnas ar éifeachtacht na mbeart atá beartaithe chun aon suaitheadh suntasach ar an speiceas lena mbaineann a chosc a chur ar fáil trí mheasúnú réasúnaithe ó shaineolaí arna cheapadh ag an gcúirt, má cheadaítear leis an dlí náisiúnta an modh cruthúnais sin i gcásanna comhchosúla atá faoi réir an dlí náisiúnta, ar faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé é a fhíorú.
52
Ceanglaítear le prionsabal na héifeachtachta nach bhfágann na rialacha mionsonraithe nós imeachta sin go bhfuil sé dodhéanta nó ródheacair i gcleachtas dlí an Aontais a chur chun feidhme (féach, chuige sin, breithiúnais an 21 Meitheamh 2017, W agus páirtithe eile, C‑621/15, EU:C:2017:484, mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 30 Eanáir 2025, Caronte & Tourist, C‑511/23, EU:C:2025:42, mír 44).
53
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar a chinn an tAbhcóide Ginearálta, go bunúsach, i mír 88 dá Tuairim, maidir leis an toirmeasc ar shuaitheadh d’aon ghnó ar éin fhiáine a leagtar síos in Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin, go gciallaíonn prionsabal na héifeachtachta nár cheart go mbeadh sé ródheacair a chruthú go bhfuil éifeachtaí suntasacha ag suaitheadh den sórt sin ar chuspóirí na Treorach sin. Tá feidhm ag an mbreithniú sin freisin maidir le cruthúnas nach bhfuil éifeachtaí suntasacha ag an suaitheadh ar chuspóirí na Treorach sin.
54
Sa dara háit, ní mór a mheabhrú, agus dlí an Aontais á chur chun feidhme acu, go gceanglaítear ar na Ballstáit a áirithiú go gcomhlíonfar na ceanglais a eascraíonn as prionsabal an dea-riaracháin (Féach, chuige sin, breithiúnas an 22 Meán Fómhair 2022, Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság agus páirtithe eile, C‑159/21, EU:C:2022:708, mír 44 agus an cásdlí dá dtagraítear).
55
Ceanglaítear leis an bprionsabal sin, go háirithe, go ndéanfaidh an t‑údarás riaracháin scrúdú dícheallach neamhchlaonta ar na gnéithe ábhartha uile chun go mbeidh an fhaisnéis is iomláine agus is iontaofa is féidir ar fáil dó, agus a chinneadh á ghlacadh aige (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Bealtaine 2020, Agrobet CZ, C‑446/18, EU:C:2020:369, mír 44 agus an cásdlí dá dtagraítear).
56
Ceanglaítear le prionsabal an dea-riaracháin freisin ar an riarachán cúiseanna a thabhairt lena chinntí agus dlí an Aontais á chur chun feidhme aige (féach, chuige sin, breithiúnas an 24 Feabhra 2022, SC Cridar, C‑582/20, EU:C:2022:114, mír 54 agus an cásdlí dá dtagraítear).
57
Sa tríú háit, ní mór an measúnú riosca don chomhshaol a dhéanamh, i gcomhréir le hAirteagal 191(2) CFAE, i gcomhréir le prionsabal an réamhchúraim. Chuige sin, is faoi na húdaráis inniúla atá sé, go háirithe, na sonraí eolaíocha is iontaofa atá ar fáil agus na torthaí is déanaí ar thaighde idirnáisiúnta a chur san áireamh (féach, chuige sin, breithiúnais an 1 Deireadh Fómhair 2019, Blaise agus páirtithe eile, C‑616/17, EU:C:2019:800, míreanna 46, 93 agus 94, agus an 12 Meitheamh 2025, Eesti Suurkiskjad, C‑629/23, EU:C:2025:429 mír 42). Os a choinne sin, ní féidir a cheangal go soláthrófar cruthúnas ar éifeachtacht na mbeart sin trí bhíthin doiciméadacht eolaíoch lena bhfianaítear cur chun feidhme rathúil na mbeart sin sa chleachtas, ós rud é nach gá go mbeadh an doiciméadacht sin ar fáil.
58
I bhfianaise na mbarúlacha roimhe seo, is é an freagra ar an dara ceist go bhféadfar éifeachtacht na mbeart atá beartaithe chun aon suaitheadh a mbeadh tionchar suntasach acu ar speicis éan fiáin a chosc, de réir bhrí Airteagal 5(d) den Treoir maidir le hÉin, a chruthú le measúnú réasúnaithe ó shaineolaí arna cheapadh ag an gcúirt, ar choinníoll go bhfuil sé bunaithe ar na sonraí eolaíocha is iontaofa atá ar fáil agus ar na torthaí is déanaí ó thaighde idirnáisiúnta. Ar an taobh eile, ní féidir a cheangal go soláthrófar cruthúnas ar éifeachtacht na mbeart sin trí bhíthin doiciméadacht eolaíoch lena bhfianaítear cur chun feidhme rathúil na mbeart sin sa chleachtas.
Costais
59
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Chéad Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Maidir le hAirteagal 5(d) de Threoir 2009/147/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Samhain 2009 maidir le héin fhiáine a chaomhnú,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
níl aon suaitheadh d’aon ghnó ann, de réir bhrí na forála sin, i gcás ina bhfágann bearta, arna gcur chun feidhme i gcomhthéacs tionscadail, gur féidir aon éifeacht shuntasach a chosc atá contrártha do chuspóirí na Treorach sin maidir le líon na speiceas uile d’éin a fhaightear go nádúrtha a choinneáil ar leibhéal leordhóthanach nó a athbhunú sa staid fhiáin i gcríoch Eorpach na mBallstát, agus ceanglais éiceolaíocha, eolaíocha agus chultúrtha, chomh maith le ceanglais eacnamaíocha agus áineasa, á gcur san áireamh go háirithe.
2.
Féadfar éifeachtacht na mbeart atá beartaithe chun aon suaitheadh a mbeadh tionchar suntasach acu ar speicis éan fiáin a chosc, de réir bhrí Airteagal 5(d) de Threoir 2009/147, a chruthú le measúnú réasúnaithe ó shaineolaí arna cheapadh ag an gcúirt, ar choinníoll go bhfuil sé bunaithe ar na sonraí eolaíocha is iontaofa atá ar fáil agus ar na torthaí is déanaí ó thaighde idirnáisiúnta. Ar an taobh eile, ní féidir a cheangal go soláthrófar cruthúnas ar éifeachtacht na mbeart sin trí bhíthin doiciméadacht eolaíoch lena bhfianaítear cur chun feidhme rathúil na mbeart sin sa chleachtas.
[Sínithe]
(
*1
)	Teanga an cháis: an Ghearmáinis.