Edizzjoni Provviżorja
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja)
21 ta’ April 2026 (*)
“Rinviju preliminari – Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Manifattura, preżentazzjoni u bejgħ ta’ prodotti tat-tabakk u ta’ prodotti relatati – Direttiva 2014/40/UE – Artikolu 3(1) – Livelli massimi ta’ emissjoni ta’ qatran, ta’ nikotina u ta’ monossidu tal-karbonju – Artikolu 4(1) – Metodi ta’ kejl – kejl tal-livelli massimi ta’ emissjonijiet ibbażata fuq l-istandards ISO msemmija f'dan l-Artikolu 4(1) – Standards mhux ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea – Infurzabbiltà ta’ dawn l-istandards ISO – Artikolu 2 TUE. – Valur tal-istat tad-dritt – Rekwiżit ta’ aċċess liberu għal dawn l-istandards”
Fil-Kawża C‑155/24,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għall-Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku, il-Pajjiżi l-Baxxi), permezz ta’ deċiżjoni tas-27 ta’ Frar 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-28 ta’ Frar 2024, fil-proċedura
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit,
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
Philip Morris Benelux BV,
Philip Morris Investments BV,
JT International Company Netherlands BV,
Vereniging Nederlandse Sigaretten- & Kerftabakfabrikanten,
Van Nelle Tabak Nederland BV,
British American Tobacco International (Holdings) BV
vs
Stichting Rookpreventie Jeugd,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja),
komposta minn K. Lenaerts, President, T. von Danwitz, Viċi President, F. Biltgen, I. Jarukaitis, M. L. Arastey Sahún, I. Ziemele, J. Passer, O. Spineanu-Matei u M. Condinanzi, Presidenti ta’ Awla, S. Rodin (Relatur), A. Kumin, N. Jääskinen, D. Gratsias, M. Gavalec u B. Smulders, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: N. Emiliou,
Reġistratur: A. Lamote, Amministratriċi,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-10 ta’ Marzu 2025,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–        għal Philip Morris Benelux BV u Philip Morris Investments BV, minn Y. E. A. Buruma u R. de Bree, advocaten,
–        għal JT International Company Netherlands BV, minn T. Heystee, M. Immerzeel, W. Knibbeler u A. Pliego Selie, advocaten,
–        għal Van Nelle Tabak Nederland BV, minn H. M. Pannekoek, C. E. Schillemans u A. B. van der Pol, advocaten,
–        għal British American Tobacco International (Holdings) BV, minn J. A. M. Mischie, J. Tuijp u H. J. van den Bos, advocaten,
–        għal Stichting Rookpreventie Jeugd, minn J. A. A. Sluysmans, advocaat,
–        għall-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, minn E. M. Besselink u K. Bulterman, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Bulgaru, minn S. Ruseva u R. Stoyanov, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Ċek, minn T. Müller, M. Smolek u J. Vláčil, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Ungeriż, minn M. Z. Fehér u K. Szíjjártó, bħala aġenti,
–        għall-Gvern Portugiż, minn P. Barros da Costa, A. Cunha u C. Freire, bħala aġenti,
–        għall-Kummissjoni Ewropea, minn T. S. Bohr u M. Burón Pérez, Ș. Ciubotaru, F. van Schaik u H. van Vliet, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-4 ta’ Settembru 2025,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1        It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-punt 21 tal-Artikolu 2, tal-Artikolu 3(1) u tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva2014/40/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2014 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri rigward il-manifattura, il-preżentazzjoni u l-bejgħ tat-tabakk u prodotti relatati u li tħassar id-Direttiva 2001/37/KE (ĠU 2014, L 127, p. 1), kif ukoll tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ preċiżjoni tal-liġi applikabbli.
2        Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn in-Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (l-Awtorità Olandiża għall-Kontroll tal-Prodotti tal-Ikel u tal-Konsum, iktar ’il quddiem in-“NVWA”), l-iStaatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (is-Segretarju tal-Istat għas-Saħħa Pubblika, għall-Benesseri u għall-Isport, il-Pajjiżi l-Baxxi) (iktar ’il quddiem is-“Segretarju tal-Istat”), Philip Morris Benelux BV, Philip Morris Investments BV, JT International Company Netherlands BV, Vereniging Nederlandse Sigaretten- & Kerftabakfabrikanten, Van nelle Tabak Nederland BV u British American Tobacco International (Holdings) BV lil Stichting Rookpreventie Jeugd (il-Fondazzjoni għall-Prevenzjoni tat-Tipjip fost iż-Żgħażagħ, il-Pajjiżi l-Baxxi) (iktar ’il quddiem il-“Fondazzjoni”) dwar il-metodu ta’ kejl tal-livelli ta’ emissjoni ta’ qatran, ta’ nikotina u ta’ monossidu tal-karbonju tas-sigaretti.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001
3        Fl-Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 3, p. 331) jipprevedi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“L-istituzzjonijiet għandhom jirrifjutaw aċċess għal dokument meta l-iżvelar tiegħu jista’ jdgħajjef il-ħarsien ta’:
–        interessi kummerċjali ta’ persuna naturali jew legali, inkluża l-proprjetà intellettwali,
[...]
jekk ma’ jkunx hemm interess pubbliku akbar fl-iżvelar tiegħu.”
Id-Direttiva 2014/40
4        Il-premessa 8 tad-Direttiva 2014/40 tgħid li:
“Skont l-Artikolu 114(3) [TFUE], għandu jittieħed bħala bażi għal proposti leġiżlattivi livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa, filwaqt li jittieħed kont, b’mod partikolari, kull żvilupp ġdid ibbażat fuq fatti xjentifiċi. Il-prodotti tat-tabakk mhumiex komoditajiet ordinarji u minħabba l-effetti partikolarment dannużi tat-tabakk fuq is-saħħa tal-bniedem, il-protezzjoni tas-saħħa għandha tingħata importanza kbira, b’mod partikolari, biex titnaqqas il-prevalenza tat-tipjip fost iż-żgħażagħ.”
5        Il-punt 21 tal-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva jipprevedi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
(21)      “emissjonijiet” tfisser sustanzi li huma rilaxxati meta prodott tat-tabakk jew prodott relatat jintuża kif maħsub, bħal sustanzi li jinsabu fid-duħħan, jew sustanzi rilaxxati waqt il-proċess tal-użu ta’ prodotti tat-tabakk li ma jdaħħanx;”
6        L-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Il-livelli ta’ emissjoni minn sigaretti li jitqiegħdu fis-suq jew immanufatturati fl-Istati Membri (‘livelli massimi ta’ emissjoni’) ma għandhomx ikunu akbar minn:
(a)      10 mg ta’ qatran kull sigarett;
(b)      1 mg ta’ nikotina kull sigarett;
(c)      10 mg ta’ monossidu tal-karbonju għal kull sigarett. ”
7        Skont l-Artikolu 4(1) u (2) tal-istess direttiva:
“1.      L-emissjonijiet ta’ qatran, nikotina u monossidu tal-karbonju minn sigaretti għandu jitkejjel fuq il-bażi tal-istandard ISO 4387 għall-qatran, l-istandard ISO 10315 għan-nikotina, u l-istandard ISO 8454 għall-monossidu tal-karbonju.
L-eżattezza tal-kejl tal-qatran, tan-nikotina u tal-monossidu tal-karbonju għandha tiġi ddeterminata skont l-istandard ISO 8243.
2.      Il-kejl imsemmi fil-paragrafu 1 għandu jiġi verifikat minn laboratorji li huma approvati u monitorjati mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri.
Dawk il-laboratorji ma għandhomx jappartjenu jew ikunu kkontrollati direttament jew indirettament mill-industrija tat-tabakk.
[...]”
8        L-Artikolu 23 tad-Direttiva 2014/40 jipprevedi, fil-paragrafu 2 tiegħu:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw illi t-tabakk u l-prodotti relatati li ma jikkonformawx ma’ din id-Direttiva, inklużi l-implimentazzjoni u l-atti ddelegati previsti hemmhekk, ma jitqegħdux fis-suq. [...]”
Id-dritt Olandiż
9        L-Artikolu 2.1 tal-Besluit houdende samenvoeging van de algemene maatregelen van bestuur op base van de Tabakswet tot én besluit (Tabaks — en rookwarenbesluit) [digriet li jgħaqqad il-miżuri ġenerali ta’ amministrazzjoni abbażi tal-liġi dwar it-tabakk f’digriet wieħed (digriet dwar il-prodotti tat-tabakk u prodotti għat-tipjip)], tal-14 ta’ Ottubru 2015, (Stb.
2015, Nru  398), jipprovdi:
“Il-livelli massimi ta’ emissjonijiet ta’ sigarett imqiegħda fis-suq jew prodott għandhom jikkonformaw mal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva [2014/40]”.
10      L-Artikolu 2.1 tar-Regeling van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 10 mei 2016 houdende regels inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaksproducten en aanverwante producten (Tabaks- en rookwarenregeling) (ir-Regolament tas-Segretarju tal-Istat għas-Saħħa Pubblika, il-Benessri u l-Isport, li jistabbilixxi Regoli dwar il-Manifattura, il-Preżentazzjoni u l-Bejgħ tat-Tabakk u Prodotti Relatati (ir-Regolament Ministerjali dwar it-Tabakk u l-Prodotti tat-Tipjip)) tal-10 ta’ Mejju 2016 (Stcrt. 2016, Nru  25446), jipprevedi:
“1.      Il-metodi ta’ eżami li waħedhom jiddeterminaw jekk sigarett ikunx jissodisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu 2.1(1) tad-Digriet huma indikati bħala miżuri li jissodisfaw l-istandards li ġejjin:
a.      NEN-ISO 4387: 2000/A1: 2008 Sigaretti – Determinazzjoni tal-kontenut totali ta’ materja partikulata u materja partikulata anidra mingħajr nikotina (nicotine free anydrous particulate matter) b’magna tat-tipjip analitika ta’ rutina fir-rigward tal-livell ta’ emissjoni tal-qatran;
b.      NEN-ISO 10315: 2013 Sigaretti – Determinazzjoni, fir-rigward tal-livell ta’ emissjoni tan-nikotina, tal-kontenut tan-nikotina fil-kondensati tad-duħħan – metodu GC
c.      NEN-ISO 8454: 2007/A1: 2009 Sigaretti – Determinazzjoni, f’dak li jirrigwarda l-livell ta’ emissjoni ta’ monossidu tal-karbonju, tal-kontenut ta’ monossidu tal-karbonju fil-fażi gassuża tad-duħħan tas-sigarett – Metodu IRND.
2.      Ir-riżultati tal-kejl għandhom jiġu vverifikati skont l-NEN-ISO 8243: 2013 Sigaretti – Il-kampjunar”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
11      Permezz ta’ ittra tal-31 ta’ Lulju 2018, il-Fondazzjoni talbet lin-NVWA tiżgura li s-sigaretti bil-filtru offruti lill-konsumaturi fil-Pajjiżi l-Baxxi josservaw, meta jintużaw skont id-destinazzjoni tagħhom, il-livelli massimi ta’ emissjoni ta’ qatran, ta’ nikotina u ta’ monossidu tal-karbonju stabbiliti fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2014/40. Il-Fondazzjoni talbet ukoll li n-NVWA tordna lill-manifatturi, lill-importaturi u lid-distributuri ta’ prodotti tat-tabakk, permezz ta’ miżura restrittiva amministrattiva, jirtiraw mis-suq is-sigaretti bil-filtru li ma josservawx dawn il-livelli massimi ta’ emissjoni.
12      Din it-talba għal ordni hija bbażata fuq studju tar-Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (l-Istitut Nazzjonali għas-Saħħa Pubblika u għall-Ambjent, il-Pajjiżi l-Baxxi), tat-13 ta’ Ġunju 2018, li minnu jirriżulta li, meta l-metodu ta’ kejl “Canadian Intense” jiġi applikat u mhux il-metodu stabbilit fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 2014/40, is-sigaretti kollha bil-filtru mibjugħa fil-Pajjiżi l-Baxxi jaqbżu b’mod sinjifikattiv il-livelli ta’ emissjonijiet massimi ta’ qatran, ta’ nikotina u ta’ monossidu tal-karbonju stabbiliti fl-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva. Il-Fondazzjoni tqis li l-metodu ta’ kejl previst mill-istandards ISO 4387, 10315, 8454 u 8243, li għalihom jirreferi l-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva, ma jiħux inkunsiderazzjoni l-fatt li, fil-prattika, il-mikroperforazzjonijiet ta’ filtru tas-sigarett huma mgħottija mis-swaba' u x-xufftejn tal-persuna li tpejjep u li din tal-aħħar b'hekk tieħu man-nifs kwantitajiet ta’ qatran, nikotina u monossidu tal-karbonju ferm ogħla mil-livelli massimi ta’ emissjoni stabbiliti fl-Artikolu 3 tal-istess direttiva.
13      Permezz ta’ deċiżjoni tal-20 ta’ Settembru 2018, in-NVWA ċaħdet l-imsemmija talba għal ordni. Permezz ta’ deċiżjoni tal-31 ta’ Jannar 2019, is-Segretarju tal-Istat ċaħad bħala infondat ir-rikors amministrattiv li l-Fondazzjoni kienet ippreżentat kontra din id-deċiżjoni tan-NVWA.
14      Sussegwentement, il-Fondazzjoni ppreżentat rikors ġudizzjarju kontra din id-deċiżjoni tas-Segretarju tal-Istat quddiem ir-Rechtbank Rotterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Rotterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi).
15      Quddiem din il-qorti, il-Fondazzjoni sostniet li l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40, ma kienx jimponi l-użu ta’ metodu ta’ kejl tal-livelli ta’ emissjoni ddeterminat u li l-istandards ISO, li abbażi tagħhom l-emissjonijiet ikkonċernati għandhom jitkejlu skont din id-dispożizzjoni, ma kinux jikkostitwixxu rekwiżiti ta’ applikazzjoni ġenerali, b’tali mod li għandu jintuża l-metodu ta’ kejl imsejjaħ “Canadian Intense”.
16      Waqt l-eżami tar-rikors imsemmi fil-punt 14 ta’ din is-sentenza, l-imsemmija qorti adixxiet lill-Qorti tal-Ġustizzja b’talba għal deċiżjoni preliminari dwar l-interpretazzjoni u l-validità ta’ ċerti dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2014/40, li tat lok għall-għoti tas-sentenza tat-22 ta’ Frar 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd et (C‑160/20, EU:C:2022:101).
17      Wara din is-sentenza, ir-Rechtbank Rotterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Rotterdam), skont il-qorti tar-rinviju, iddeċidiet li l-istandards NEN-ISO li għalihom jirreferi r-Regolament tas-Segretarju tal-Istat għas-Saħħa Pubblika, għall-Benesseri u għall-Isport li fihom regoli dwar il-manifattura, il-preżentazzjoni u l-bejgħ ta’ prodotti tat-tabakk u ta’ prodotti relatati (ir-Regolament Ministerjali dwar il-Prodotti tat-Tabakk u Prodotti tat-Tipjip)], tal-10 ta’ Mejju 2016, ma jistgħux jiġu invokati kontra l-Fondazzjoni bħala b’mod partikolari b’mod ġenerali, u li l-metodu ta’ kejl tal-livelli ta’ emissjonijiet deskritt minn dawn l-istandards ma huwiex konformi mad-Direttiva 2014/40, minħabba li dan ma jkejjilx il-livelli ta’ emissjonijiet irrilaxxati meta sigarett jintuża konformement mal-użu previst. Fin-nuqqas ta’ metodi ta’ kejl konformi ma’ din id-direttiva, ma jkunx possibbli li jiġi ddeterminat jekk is-sigaretti bil-filtru mibjugħa fil-Pajjiżi l-Baxxi jissodisfawx il-livelli massimi ta’ emissjoni. Fid-dawl tal-istudju tal-Istitut Nazzjonali għas-Saħħa Pubblika u għall-Ambjent, imsemmi fil-punt 12 ta’ din is-sentenza, huwa probabbli ħafna li, meta jiġi applikat il-metodu ta’ kejl imsejjaħ “Canadian Intense”, is-sigaretti ma josservawx il-livelli massimi ta’ emissjoni. Għalhekk, ir-Rechtbank Rotterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Rotterdam) laqgħet ir-rikors tal-Fondazzjoni u ordnat lin-NVWA tieħu deċiżjoni ġdida fid-dawl tal-ordni.
18      Din is-sentenza tar-Rechtbank Rotterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Rotterdam) kienet is-suġġett ta’ appell quddiem il-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għall-Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku, il-Pajjiżi l-Baxxi), li hija l-qorti tar-rinviju.
19      Din l-aħħar qorti tqis li ċerti aspetti tal-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 2014/40 għad iridu jiġu ċċarati fid-dawl tas-sentenza tat-22 ta’ Frar 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd et (C‑160/20, EU:C:2022:101).
20      Hija tirrileva, fl-ewwel lok, li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel distinzjoni bejn, minn naħa, l-impriżi li fil-konfront tagħhom l-istandards ISO, imsemmija fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40, jistgħu jiġu invokati meta jkollhom aċċess għall-verżjoni uffiċjali u awtentika ta’ dawn l-istandards u, min-naħa l-oħra, l-individwi b’mod ġenerali, li kontrihom l-imsemmija standards ma jistgħux jiġu invokati fin-nuqqas ta’ pubblikazzjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-limiti tal-kunċett ta’ “individwi b’mod ġenerali”. Hija tosserva, fost l-oħrajn, li, fi ħdan din l-aħħar kategorija, jeżistu ċerti individwi, bħall-Fondazzjoni, li, kif previst mid-dritt Olandiż, setgħu jsiru jafu bil-kontenut tal-istandards ISO, permezz tal-konsultazzjoni tal-istandards NEN-ISO mal-librerija tan-Nederlands Normalisatie Instituut in Delft (l-Istitut Olandiż ta’ Standardizzazzjoni f’Delft) jew bi ħlas. F’dan il-kuntest, ma huwiex ċar jekk l-istandards ISO jistgħux jiġu invokati kontra tali individwi. Il-qorti tar-rinviju tqis, fi kwalunkwe każ, li l-istandards ISO inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jistgħux jiġu invokati kontra l-Fondazzjoni, li tiddefendi l-interessi ta’ individwi li ma għandhomx aċċess għal dawn l-istandards ISO, peress li l-kisba tal-imsemmija standards fi proċedura bħal dik fil-kawża prinċipali ma tistax tkun ekwivalenti għal pubblikazzjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
21      Fit-tieni lok, din il-qorti tagħmel diversi domandi dwar l-ipoteżi li fiha għandu jitqies li l-istandards ISO li jirreferi għalihom l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40 ma jistgħux jiġu invokati kontra individwu, bħall-Fondazzjoni, u fejn metodu ta’ kejl alternattiv għal dawk previsti minn dawn l-istandards jista’, jew saħansitra għandu, jiġi applikat.
22      F’dan ir-rigward, hija tistaqsi, b’mod partikolari, dwar il-kompetenza ta’ kull Stat Membru sabiex jiddetermina, anki temporanjament, metodu ta’ miżura alternattiva u, jekk ikun il-każ, dwar ir-rabta ta’ tali metodu mal-għanijiet ta’ armonizzazzjoni u ta’ funzjonament tas-suq intern imfittxija mid-Direttiva 2014/40. Hija esprimiet ukoll dubji dwar il-konsegwenzi ta’ eventwali nuqqas ta’ infurzabbiltà, fil-konfront ta’ individwu bħall-Fondazzjoni, tal-istandards ISO li għalihom jirreferi l-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva, b’mod partikolari fir-rigward tal-eventwali rtirar mis-suq tas-sigaretti bil-filtru li jiksru l-livelli massimi ta’ emissjoni b’applikazzjoni ta’ metodu ta’ kejl alternattiv stabbilit minn awtorità nazzjonali.
23      F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għal Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku), iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1.      L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva [2014/40] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-istandards ISO mhux ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea ma jistgħu f’ebda każ jiġu invokati kontra individwi, inkluż kontra Stichting, u lanqas kontra individwu li seta’ jikkonsulta dawn l-istandards u jiksibhom (bi ħlas)?
2.      L-impossibbiltà li jiġi invokat fil-konfront ta’ individwu l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40/UE, sa fejn din id-dispożizzjoni tirreferi għal standards ISO mhux ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, għandha tinftiehem fis-sens li ma huwiex permess li jiġi rrifjutat id-dritt li jiġu osservati l-livelli massimi ta’ emissjoni ta’ qatran, ta’ nikotina u ta’ monossidu tal-karbonju previsti fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2014/40?
3.      L-espressjoni ‘jintuża kif maħsub’ li tinsab fid-definizzjoni ta’ ‘emissjonijiet’ li tinsab fil-punt (21) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva [2014/40], għandha tiġi interpretata fis-sens li din tirreferi, sa fejn huwa possibbli, għall-aġir ta’ konsum tat-tabakk mill-bniedem, f’liema każ il-miżura għandha tieħu inkunsiderazzjoni li jinstaddu, għall-inqas parzjalment, it-toqob tal-ventilazzjoni żgħar li jinsabu fil-filtru tas-sigaretti u/jew il-volum u l-frekwenza tad-duħħan, jew din l-espressjoni tirreferi biss għall-mod li bih is-sigaretti huma kkunsmati permezz ta’ proċess ta’ kombustjoni?
4.      Jekk, fid-dawl tar-risposta għat-tielet domanda, l-istandards ISO msemmija fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40/UE ma humiex xierqa għall-kejl tal-livelli ta’ emissjonijiet:
a)       l-għan ta’ livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, b’mod partikolari għaż-żgħażagħ, imfittex mid-Direttiva 2014/40, jimplika li l-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ preċiżjoni tal-liġi ma jipprekludux li jiġi invokat metodu ta’ kejl alternattiv kontra l-manifatturi tat-tabakk?
Jekk, fid-dawl ukoll tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ preċiżjoni tal-liġi applikabbli, tingħata risposta fl-affermattiv għall-punt (a) tar-raba’ domanda:
4b)            L-Istati Membri jistgħu jiddefinixxu jew japplikaw huma stess, jekk ikun il-każ fuq bażi temporanja, metodu ta’ kejl alternattiv u jinvokaw dan il-metodu ta’ kejl alternattiv (ukoll) kontra l-manifatturi tat-tabakk, u
4c)            L-applikazzjoni ta’ metodu ta’ kejl alternattiv kif inhi marbuta mal-għanijiet ta’ armonizzazzjoni (massima) u ta’ titjib tal-funzjonament tas-suq intern imfittxija mid-Direttiva [2014/40] ?
5      a)            F’każ li għandu jiġi applikat metodu ta’ kejl alternattiv, il-livelli massimi ta’ emissjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva [2014/40] jibqgħu japplikaw b’mod sħiħ?
Fil-każ li tingħata risposta fin-negattiv għad-domanda 5(a):
5b)            L-Istati Membri huma awtorizzati li jistabbilixxu jew li japplikaw huma stess, jekk ikun il-każ fuq bażi temporanja, livelli ta’ emissjonijiet massimi alternattivi u li jinvokawhom (ukoll) kontra l-manifatturi tat-tabakk, u
5c)            L-applikazzjoni ta’ livelli ta’ emissjonijiet massimi alternattivi kif inhi marbuta mal-għanijiet ta’ armonizzazzjoni (massima) u ta’ titjib tal-funzjonament tas-suq intern imfittxija mid-Direttiva [2014/40]?
6      a)      Jekk l-Istati Membri huma awtorizzati jadottaw jew japplikaw metodu ta’ kejl alternattiv u dan jista’ jiġi invokat kontra l-manifatturi tat-tabakk, f’dan il-każ, mill-għan ta’ livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, b’mod partikolari għaż-żgħażagħ, imfittex mid-Direttiva 2014/40/UE, moqri flimkien mal-Artikolu 23(2) ta’ din id-direttiva, jirriżulta li s-sigaretti mqiegħda fis-suq fil-Pajjiżi l-Baxxi għandhom jiġu rtirati mis-suq sakemm ma jkun ġie ddefinit ebda metodu ta’ kejl ġdid, b’mod li ma huwiex possibbli li jiġi ddeterminat jekk is-sigaretti li jintużaw kif maħsub josservawx il-livelli massimi ta’ emissjoni?
Fil-każ li tingħata risposta fl-affermattiv għad-domanda 6(a):
6b)      F’dan il-każ il-manifatturi tat-tabakk jibbenefikaw minn perijodu tranżitorju?
7.      Jekk jiġi stabbilit jew implimentat metodu ta’ kejl alternattiv, kemm jekk flimkien ma’ livelli massimi ta’ emissjonijiet alternattivi jew le, f’dan il-każ il-manifatturi tat-tabakk jibbenefikaw minn perijodu tranżitorju li matulu huma jistgħu jikkonformaw ruħhom ma’ dan il-metodu ta’ kejl alternattiv u, eventwalment, ma’ livelli ta’ emissjonijiet massimi alternattivi?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
Fuq l-ammissibbiltà
24      Il-Gvern Bulgaru jsostni li l-ewwel domanda hija inammissibbli minħabba n-natura ipotetika tagħha. Huwa jsostni li din id-domanda tirrigwarda l-istandards ISO kollha mhux ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea filwaqt li l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40 jirreferi biss għal erba’ standards ISO identifikati b’mod preċiż.
25      Skont ġurisprudenza stabbilita, id-domandi dwar id-dritt tal-Unjoni jgawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tagħti deċiżjoni dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali biss fil-każ li jkun jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi meħtieġa sabiex tagħti risposta utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tat-23 ta’ Novembru 2021, IS (Illegalità tad-digriet tar-rinviju), C‑564/19, EU:C:2021:949, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).
26      F’dan ir-rigward, kemm mill-formulazzjoni tal-ewwel domanda, li tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40, kif ukoll mill-motivazzjoni dwar din il-kwistjoni, miġbura fil-qosor fil-punt 20 ta’ din is-sentenza, jirriżulta li l-imsemmija domanda ma tirrigwardax l-istandards ISO kollha mhux ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, iżda biss dawk li għalihom tirreferi din id-dispożizzjoni.
27      Issa, fil-kuntest tat-tilwima inkwistjoni fil-kawża prinċipali, huwa neċessarju li jiġi ddeterminat jekk l-aċċess tal-individwi, bħall-Fondazzjoni, għall-istandards ISO li għalihom jirreferi l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40 huwiex ta’ natura li jeskludi l-possibbiltà li huma jinvokaw metodi ta’ kejl alternattivi għal
dawk preskritti minn dawn l-istandards, sabiex jiġi kkonstatat quddiem qorti n-nuqqas ta’ konformità tal-livelli ta’ emissjoni tas-sustanzi tas-sigaretti mmanifatturati jew imqiegħda fis-suq minn impriżi fl-Istati Membri ma’ din id-direttiva. Għalhekk, il-problema mqajma fl-ewwel domanda ma hijiex ta’ natura ipotetika għar-riżoluzzjoni ta’ din it-tilwima, u għalhekk din id-domanda hija ammissibbli.
Fuq il-mertu
28      Permezz tal-ewwel domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/ 40 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-istandards ISO li għalihom tirreferi din id-dispożizzjoni jistgħux jiġu invokati kontra individwi li kellhom aċċess għall-kontenut tal-verżjoni uffiċjali u awtentika ta’ dawn l-istandards, minkejja li dawn ma ġewx ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
29      F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-punt 33 tas-sentenza tat-22 ta’ Frar 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd et (C‑160/20, EU:C:2022:101), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprevedi li l-livelli massimi ta’ emissjoni ta’ qatran, ta’ nikotina u ta’ monossidu tal-karbonju tas-sigaretti intiżi sabiex jitqiegħdu fis-suq jew jiġu mmanifatturati fl-Istati Membri, stabbiliti fl-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, għandhom jitkejlu b’applikazzjoni tal-metodi ta’ kejl li jirriżultaw mill-istandards ISO 4387, 10315, 8454 u 8243, li għalihom jirreferi dan l-Artikolu 4(1).
30      Fil-punt 50 ta’ dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat ukoll li l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40 għandu l-għan li jistabbilixxi obbligu għall-kumpaniji li għandhom l-intenzjoni li jqiegħdu sigaretti fis-suq fl-Istati Membri jew li jimmanifatturawhom. Fil-fatt, dawn l-impriżi la jistgħu jqiegħdu fis-suq tal-Istati Membri u lanqas jimmanifatturaw sigaretti li l-livelli ta’ emissjoni ta’ qatran, ta’ nikotina u ta’ monossidu tal-karbonju tagħhom jaqbżu l-livelli massimi ta’ emissjoni stabbiliti fl-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, kif imkejla bl-applikazzjoni tal-metodi ta’ kejl previsti mill-istandards ISO li għalihom jirreferi dan l-Artikolu 4(1).
31      Issa, f’din l-imsemmija sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li l-atti li joriġinaw mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea ma jistgħux jiġu invokati kontra persuni fiżiċi u ġuridiċi fi Stat Membru qabel ma dawn tal-aħħar ikollhom il-possibbiltà li jsiru jafu bihom permezz ta’ pubblikazzjoni regolari f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Dan ir-rekwiżit ta’ pubblikazzjoni jirriżulta mill-prinċipju ta’ ċertezza legali, li jeżiġi li leġiżlazzjoni tal-Unjoni tippermetti lill-persuni kkonċernati jkunu jafu mingħajr ambigwità d-drittijiet u l-obbligi tagħhom. Minn dan il-Qorti tal-Ġustizzja ddeduċiet li, konformement ma’ dan il-prinċipju ta’ ċertezza legali, standards tekniċi stabbiliti minn korp ta’ standardizzazzjoni, bħall-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Istandardizzazzjoni (ISO), u magħmula obbligatorji permezz ta’ att leġiżlattiv tal-Unjoni, bħad-Direttiva 2014/40, jistgħu jiġu invokati kontra individwi b’mod ġenerali biss jekk huma stess kienu s-suġġett ta’ pubblikazzjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Frar 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd et, C‑160/20, EU:C:2022:101, punti 40, 41 u 48 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
32      Għalkemm l-istandards ISO li jirreferi għalihom l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40 ma ġewx ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li kien hemm lok li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi partikolari tas-sistema stabbilita mill-ISO, li hija kkostitwita minn netwerk ta’ korpi nazzjonali ta’ standardizzazzjoni, li jippermetti lil dawn il-korpi nazzjonali jagħtu, fuq talba, aċċess għall-verżjoni uffiċjali u awtentika tal-istandards stabbiliti mill-ISO. Għaldaqstant, meta impriżi jkollhom aċċess għall-verżjoni uffiċjali u awtentika tal-istandards ISO msemmija fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40, dawn l-istandards u, għaldaqstant, ir-riferiment magħmul għalihom minn din id-dispożizzjoni, jistgħu jiġu invokati kontrihom (sentenza tat-22 ta’ Frar 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd et, C‑160/20, EU:C:2022:101, punti 51 u 52).
33      Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja, iddeċidiet li l-istandards armonizzati mfassla fil-kuntest tas-sistema Ewropea ta’ standardizzazzjoni jistgħu, permezz tal-effetti li tagħtihom il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, jispeċifikaw id-drittijiet mogħtija lill-individwi kif ukoll l-obbligi imposti fuqhom u li dawn l-ispeċifikazzjonijiet jistgħu jkunu neċessarji għalihom sabiex jivverifikaw jekk prodott jew servizz partikolari huwiex effettivament konformi mar-rekwiżiti ta’ din il-leġiżlazzjoni (sentenza tal-5 ta’ Marzu 2024, Public.Resource.Org u Right to Know vs Il-Kummissjoni et, C‑588/21 P, EU:C:2024:201, punt 82). L-istess japplika, bħala prinċipju, għal standards li, bħall-istandards ISO li għalihom jirreferi l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40, huma żviluppati fuq livell internazzjonali u li jsiru obbligatorji fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni permezz ta’ riferiment espliċitu f’att tal-Unjoni.
34      Huwa f’din il-perspettiva li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-prinċipju tal-Istat tad-dritt, li fuqu hija bbażata, skont l-Artikolu 2 TUE, l-Unjoni Ewropea, jeżiġi aċċess liberu għad-dritt tal-Unjoni għall-persuni fiżiċi jew ġuridiċi kollha tal-Unjoni. Dan ir-rekwiżit jikkonċerna b’mod partikolari l-persuni li l-interessi tagħhom huma protetti minn att tal-Unjoni u li għandhom għalhekk ikollhom il-possibbiltà li jivverifikaw, fil-limiti permessi minn dan id-dritt, li, minn naħa, il-persuni li fuqhom jiġu imposti obbligi minn dan l-att jikkonformaw ruħhom b’mod effettiv magħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-5 ta’ Marzu 2024, Public.Resource.Org u Right to Know vs Il-Kummissjoni et, C‑588/21 P, EU:C:2024:201, punt 81) u li, min-naħa l-oħra, l-imsemmi att huwa konformi b’mod partikolari mat-Trattati UE u FUE kif ukoll mal-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-5 ta’ Novembru 2019, BĊE et vs Trasta Komercbanka et, C‑663/17 P, C‑665/17 P u C‑669/17 P, EU:C:2019:923, punt 54 kif ukoll tat-13 ta’ Lulju 2023, Grupa Azoty et vs Il-Kummissjoni, C‑73/22 P u C‑77/22 P, EU:C:2023:570, punt 71 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
35      F’dan il-każ, għandu jiġi rrilevat li d-Direttiva 2014/40 tfittex għan doppju li jikkonsisti fil-fatt li tiffaċilita l-funzjonament tajjeb tas-suq intern għall-prodotti tat-tabakk u għall-prodotti relatati, waqt li jittieħed bħala bażi livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, b’mod partikolari għaż-żgħażagħ. Issa, kif jirriżulta wkoll mill-premessa 8 ta’ din id-direttiva, il-livelli massimi ta’ emissjoni ta’ qatran, ta’ nikotina u ta’ monossidu tal-karbonju previsti fl-Artikolu 3(1) tal-imsemmija direttiva, kif ukoll l-istandards ISO li jippreskrivu l-metodi ta’ kejl tal-livelli ta’ emissjoni ta’ dawn is-sustanzi, li għalihom jirreferi l-Artikolu 4(1) tal-istess direttiva, isegwu, kuntrarjament għal dak li jsostnu Philip Morris Benelux u Philip Morris Investments, dan l-għan doppju u mhux biss dak li jikkonsisti f’li jiġi ffaċilitat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern. B’mod partikolari, sabiex tiġi protetta s-saħħa tal-bniedem, ġew stabbiliti livelli massimi ta’ emissjonijiet u metodi ta’ kejl tal-emissjonijiet fil-livell tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-22 ta’ Frar 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd et, C‑160/20, EU:C:2022:101, punti 32 u 78).
36      Min-naħa l-oħra, bla ħsara għal konferma mill-qorti tar-rinviju, l-azzjoni tal-Fondazzjoni tidher li taqa’ fil-kuntest ta’ dan l-għan ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, b’tali mod li hija tista’ tiġi rrikonoxxuta, għall-finijiet tal-kawża prinċipali, bħala li tiddefendi interess protett mid-Direttiva 2014/40.
37      Konsegwentement, skont il-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, individwu bħall-Fondazzjoni għandu jkollu l-possibbiltà li jivverifika jekk is-sigaretti mmanifatturati u mqiegħda fis-suq, mill-impriżi, fl-Istati Membri josservawx il-livelli ta’ emissjoni stabbiliti fl-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva, fid-dawl tal-metodi ta’ kejl preskritti mill-istandards ISO li għalihom jirreferi l-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva, li jeżiġi li tali individwu jkun jista’ jibbenefika minn aċċess liberu għal dawn l-istandards.
38      Fl-osservanza tal-prinċipju tal-Istat tad-dritt stabbilit fl-Artikolu 2 TUE, l-aċċess għall-kontenut tal-imsemmija standards għandu, sabiex ikun jista’ jitqies li huwa liberu, ikun ġenerali, effettiv, mingħajr ħlas u nondiskriminatorju. Fil-fatt, il-garanzija ta’ tali aċċess għal standards żviluppati fuq livell internazzjonali u magħmula obbligatorji fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni hija indispensabbli sabiex individwu bħall-Fondazzjoni, li jinvoka, fil-kawża prinċipali, interess protett minn att tal-Unjoni li jirrendi dawn l-istandards obbligatorji, ikun f’pożizzjoni li jsir jaf bihom u, jekk ikun il-każ, li jara li jiġu vverifikati mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti kif ukoll, jekk ikun meħtieġ, mill-qorti tal-Unjoni, l-osservanza effettiva u sħiħa tal-imsemmija standards.
39      Dan jimplika, fost l-oħrajn, li jeżisti interess pubbliku superjuri, fis-sens tal-aħħar parti tas-sentenza tal-Artikolu 4(2) tar-Regolament Nru 1049/2001, li jiġġustifika l-iżvelar ta’ tali standards fil-kuntest ta’ talba għal aċċess għal dokumenti mressqa skont dan ir-regolament minn individwu bħall-Fondazzjoni. Anki jekk jitqies li dawn l-istandards huma protetti minn drittijiet ta’ proprjetà intellettwali, dan l-interess għandu jipprevali fuq tali drittijiet invokati, jekk ikun il-każ, mill-korp ta’ standardizzazzjoni kkonċernat, konformement mad-dritt ta’ aċċess għad-dokumenti, iggarantit skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(3) TFUE, u stabbilit fl-Artikolu 42 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u implimentat mill-imsemmi regolament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-5 ta’ Marzu 2024, Public.Resource.Org u Right to Know vs Il-Kummissjoni et, C‑588/21 P, EU:C:2024:201, punti 84 u 85).
40      Sa fejn il-leġiżlatur tal-Unjoni jistabbilixxi obbligi relatati ma’ regoli bħal dawk imsemmija fil-punti 33 u 38 ta’ din is-sentenza u huwa intiż li jipproteġi l-interessi korrispondenti tal-individwi, bħas-saħħa tal-bniedem, hija l-Unjoni li għandha ssostni l-ispejjeż assoċjati mal-implimentazzjoni tal-aċċess għall-verżjoni uffiċjali u awtentika ta’ dawn l-istandards, peress li l-kwistjoni dwar jekk l-aċċess għall-kontenut tagħhom huwiex żgurat permezz ta’ mezzi loġistiċi, amministrattivi u tekniċi tal-Unjoni jew tal-Istati Membri hija irrilevanti.
41      F’dan il-każ, huwa paċifiku li l-partijiet kollha fil-kawża prinċipali, permezz tal-aċċess għall-istandards nazzjonali NEN-ISO, kellhom aċċess għall-kontenut tal-verżjoni uffiċjali u awtentika tal-istandards ISO li jirreferi għalihom l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40, u li huma saru jafu bihom. Għaldaqstant, huma kienu f’pożizzjoni li jinvokaw b’mod utli dawn l-istandards ISO quddiem il-qrati nazzjonali kompetenti.
42      Minn dan isegwi li individwu li, bħall-Fondazzjoni, kellu aċċess għall-kontenut tal-verżjoni uffiċjali u awtentika tal-imsemmija standards ISO ma jistax, sabiex jiġi kkonstatat quddiem qorti n-nuqqas ta’ konformità tal-livelli ta’ emissjoni tas-sustanzi tas-sigaretti mmanifatturati jew imqiegħda fis-suq minn impriżi fl-Istati Membri, jinvoka metodi ta’ kejl alternattivi għal
dawk preskritti minn dawn l-istess standards ISO.
43      Għaldaqstant, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-individwi li kellhom aċċess għall-kontenut tal-verżjoni uffiċjali u awtentika tal-istandards ISO li għalihom tirreferi din id-dispożizzjoni ma jistgħux jinvokaw il-fatt li dawn l-istandards ma ġewx ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea sabiex jiksbu li l-livelli ta’ emissjoni ta’ qatran, ta’ nikotina u ta’ monossidu tal-karbonju jitkejlu permezz ta’ metodi ta' kejl alternattivi għal dawk previsti mill-imsemmija standards, peress li dawn tal-aħħar għandhom ikunu liberament aċċessibbli skont sistema ta’ aċċess ġenerali, effettiva, mingħajr ħlas u nondiskriminatorja.
Fuq it-tieni sas-seba’ domanda
44      Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda u fid-dawl tal-fatt li l-partijiet kollha fil-kawża prinċipali kellhom aċċess għall-istandards ISO kkonċernati, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni sas-seba’ domanda.
Fuq l-ispejjeż
45      Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2014/40 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2014 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri rigward il-manifattura, il-preżentazzjoni u l-bejgħ tat-tabakk u prodotti relatati u li tħassar id-Direttiva 2001/37/KE,
għandu jiġi interpretat li:
l-individwi li kellhom aċċess għall-kontenut tal-verżjoni uffiċjali u awtentika tal-istandards ISO li għalihom tirreferi din id-dispożizzjoni ma jistgħux jinvokaw il-fatt li dawn l-istandards ma ġewx ippubblikati f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea sabiex jiksbu li l-livelli ta’ emissjoni ta’ qatran, ta’ nikotina u ta’ monossidu tal-karbonju jitkejlu permezz ta’ metodi ta’ kejl alternattivi għal dawk previsti mill-imsemmija standards, peress li dawn tal-aħħar għandhom ikunu liberament aċċessibbli skont sistema ta’ aċċess ġenerali, effettiva, mingħajr ħlas u nondiskriminatorja.
Firem
*      Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.