Kawża T-486/21
OE
vs
Il-Kummissjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (Ir-Raba’ Awla) tas‑7 ta’ Settembru 2022
“Servizz pubbliku – Uffiċjali – Telexogħol – Talba għar-rimbors tal-ispejjeż tat-telefon u tal-konnessjoni tal-internet – Ċaħda tat-talba – Eċċezzjoni ta’ illegalità – Ammissibbiltà parzjali – Artikolu 71 u Anness VII tar-Regolamenti tal-Persunal – Dmir ta’ premura – Prinċipju ta’ ugwaljanza u ta’ nondiskriminazzjoni – Dritt għar-rispett tal-ħajja privata”
1.      Proċedura ġudizzjarja – Intervent – Eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mhux imqajma mill-konvenut – Inammissibbiltà – Eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà ta’ ordni pubbliku – Eżami ex officio mill-qorti
(Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, Artikoli 129 u 142(1) u (3))
(ara l-punti 28 sa 31)
2.      Rikorsi tal-uffiċjali – Motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ trattament ugwali – Oneru tal-prova – Bidla tal-parti li fuqha jaqa’ l-oneru tal-prova – Kundizzjonijiet
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 1d(5))
(ara l-punti 40 sa 45, u 99)
3.      Rikorsi tal-uffiċjali – Eċċezzjoni ta’ illegalità – Natura inċidentali – Invokazzjoni tal-eċċezzjoni b’mod prinċipali fil-kuntest tar-rikors prinċipali – Ammissibbiltà
(Artikolu 277 TFUE)
(ara l-punt 52)
4.      Uffiċjali – Rimbors ta’ spejjeż – Portata – Spejjeż professjonali li jirriżultaw minn sistema ta’ telexogħol imposta sabiex tiġi affrontata l-pandemija tal-COVID‑19 – Esklużjoni – Obbligu għal-leġiżlatur tal-Unjoni li jipprevedi r-rimbors tal-imsemmija spejjeż – Assenza – Awtonomija tal-istituzzjonijiet fir-rigward tal-adozzjoni ta’ miżuri ta’ rimbors differenti fil-konfront tal-uffiċjali tagħhom
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 71 u Anness VII)
(ara l-punti 55 sa 63, 65, u 67 sa 72)
5.      Uffiċjali – Dmir ta’ premura tal-amministrazzjoni – Portata – Stħarriġ ġudizzjarju – Limiti
(ara l-punti 75 sa 80)
6.      Rikorsi tal-uffiċjali – Motivi – Motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ trattament ugwali – Invokazzjoni ta’ allegata diskriminazzjoni minħabba differenzi bejn il-miżuri adottati mill-istituzzjonijiet fil-kuntest tas-sistema ta’ telexogħol imposta sabiex tiġi affrontata l-pandemija tal-COVID‑19 – Ċaħda
(Regolamenti tal-Persunal, Artikoli 90 u 91)
(ara l-punti 105 sa 107)
7.      Uffiċjali – Rimbors ta’ spejjeż – Spejjeż professjonali li jirriżultaw minn sistema ta’ telexogħol imposta sabiex tiġi affrontata l-pandemija tal-COVID‑19 – Deċiżjoni li tiċħad talba intiża sabiex jinkiseb aċċess għall-internet bil-għan li jitnaqqsu dawn l-ispejjeż – Ksur tad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata u tal-familja – Kriterji ta’ evalwazzjoni
(Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikoli 7 u 52(1))
(ara l-punti 109 sa 111)
8.      Uffiċjali – Responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-istituzzjonijiet – Kundizzjonijiet – Dannu – Oneru tal-prova
(ara l-punti 121 sa 124)
Sunt
Fis-17 ta’ Marzu 2020, il-persuni li jgħixu fil-Belġju tqiegħdu taħt lockdown minħabba l-pandemija tal-COVID‑19.
Ir-rikorrenti, li fil-mument tal-fatti kienet uffiċjal fi ħdan il-Kummissjoni Ewropea, għalhekk kellha, bħal kważi l-membri kollha tal-persunal ta’ din l-istituzzjoni, teżerċita l-funzjonijiet tagħha permezz ta’ telexogħol b’effett minn dik id-data.
Peress li qieset li l-ispejjeż addizzjonali tat-telefon u tal-internet li hija sostniet matul Settembru u Ottubru 2020 kienu dovuti għas-sistema ta’ telexogħol deċiża mill-Kummissjoni, hija ressqet talba intiża, essenzjalment, minn naħa, għar-rimbors ta’ dawn l-ispejjeż u, min-naħa l-oħra, għall-kisba ta’ aċċess għal internet għal finijiet professjonali.
Permezz ta’ deċiżjoni tat-18 ta’ Diċembru 2020 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), l-Uffiċċju għall-Infrastruttura u l-Loġistika fi Brussell (OIB) tal-Kummissjoni ċaħad din it-talba għar-raġuni li r-regoli dwar ir-rimbors tal-ispejjeż sostnuti fir-rigward tat-tagħmir tal-uffiċċju għad-dar ma kinux jinkludu l-ispejjeż tal-internet u tat-telefonati.
Peress li l-ilment imressaq mir-rikorrenti kontra d-deċiżjoni kkontestata ġie miċħud, din tal-aħħar ippreżentat rikors għal annullament quddiem il-Qorti Ġenerali.
Permezz tas-sentenza tagħha, il-Qorti Ġenerali tiċħad ir-rikors u tagħti deċiżjoni għall-ewwel darba dwar l-eventwali rimbors tal-ispejjeż sostnuti mill-uffiċjali u mill-membri tal-persunal tal-Unjoni fil-kuntest tas-sistema ta’ telexogħol imposta fil-kuntest tal-ġlieda kontra l-pandemija tal-COVID‑19.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Il-Qorti Ġenerali tibda billi teżamina l-eċċezzjoni ta’ illegalità mqajma mir-rikorrenti fil-konfront tal-Artikolu 71 u tal-Anness VII tar-Regolamenti tal-Persunal tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem ir-“Regolamenti tal-Persunal”), artikolu dan li jipprevedi d-dritt għar-rimbors tal-ispejjeż professjonali sostnuti minn uffiċjal fil-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan l-anness.
Filwaqt li tindirizza l-ammissibbiltà ta’ dan il-motiv, il-Qorti Ġenerali teżamina l-ewwel eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà, ibbażata fuq in-nuqqas ta’ preċiżjoni tal-imsemmi motiv. Il-Qorti Ġenerali tiddikjara ammissibbli l-ewwel argument tar-rikorrenti, ibbażat fuq in-natura inadegwata ta’ dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet fid-dawl taċ-ċirkustanzi li jirriżultaw mill-pandemija tal-COVID-19, iżda tiddikjara inammissibbli t-tieni argument, ibbażat fuq ksur ta’ ugwaljanza fejn l-uffiċjali.
B’hekk, il-Qorti Ġenerali tfakkar li l-prinċipju ta’ ugwaljanza jeżiġi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati bl-istess mod, sakemm differenzjazzjoni ma tkunx oġġettivament iġġustifikata. Barra minn hekk, meta jkunu involuti regoli stabbiliti fir-Regolamenti tal-Persunal u fid-dawl tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa li għandu l-leġiżlatur tal-Unjoni f’dan ir-rigward, ikun hemm ksur ta’ dan il-prinċipju fil-każ biss li l-leġiżlatur jagħmel differenzjazzjoni arbitrarja jew manifestament inadegwata meta meqjusa fid-dawl tal-għan imfittex mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni. B’hekk, huwa bħala prinċipju r-rikorrent li għandu jipproduċi prova, minn naħa, li huwa ġie ttrattat b’mod differenti minn persuni oħra li jinsabu f’sitwazzjoni paragunabbli u, min-naħa l-oħra, li din id-differenzjazzjoni hija arbitrarja jew manifestament inadegwata. Issa, f’dan il-każ, ir-rikorrenti ma identifikatx la l-vantaġġi finanzjarji li hija ssemmi, la l-kategoriji ta’ uffiċjali li għandhom jiġu pparagunati, u lanqas l-elementi li jistabbilixxu li l-allegata differenzjazzjoni hija arbitrarja jew manifestament inadegwata.
Din il-konklużjoni ma tiddaħħalx inkwistjoni bl-invokazzjoni tal-Artikolu 1d(5) tar-Regolamenti tal-Persunal, li jipprevedi bidla fl-oneru tal-prova, fis-sens li hija l-istituzzjoni li għandha tipprova li ma kienx hemm ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament f’sitwazzjoni fejn uffiċjal, li jqis ruħu ppreġudikat min-nuqqas ta’ osservanza ta’ dan il-prinċipju fir-rigward tiegħu, jistabbilixxi fatti li jippermettu li tiġi preżunta l-eżistenza ta’ diskriminazzjoni diretta jew indiretta. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni tikkonċerna ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza li jirriżulta mill-applikazzjoni tar-Regolamenti tal-Persunal u ma hijiex intiża li tapplika meta l-allegat ksur jirriżulta mir-Regolamenti tal-Persunal stess
Filwaqt li tiċħad it-tieni eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq ksur tan-natura inċidentali tal-eċċezzjonijiet ta’ illegalità, il-Qorti Ġenerali tispeċifika li n-natura inċidentali tal-eċċezzjoni ta’ illegalità ma tipprekludix l-invokazzjoni tagħha b’mod prinċipali fil-kuntest ta’ rikors, filwaqt li l-motivi l-oħra jkunu invokati biss b’mod sussidjarju.
Madankollu, il-Qorti Ġenerali tikkonkludi li din l-eċċezzjoni ta’ illegalità għandha tiġi miċħuda fuq il-mertu. F’dan is-sens, il-Qorti Ġenerali tosserva li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma setax jipprevedi l-pandemija tal-COVID‑19 u n-neċessità, sabiex jaffronta din il-pandemija, li jorganizza sistema ta’ telexogħol meta huwa emenda, fl-aħħar lok, is-sustanza tar-Regolamenti tal-Persunal fl-2013 (1). Madankollu, kull leġiżlatur għandu, minn naħa, jivverifika li r-regoli stabbiliti minnu għadhom jissodisfaw il-ħtiġijiet li għalihom ikunu maħsuba u, min-naħa l-oħra, jemenda dawk li ma jkunux għadhom adegwati għall-kuntest ġdid li fih ikollhom jipproduċu l-effetti tagħhom. Madankollu, il-leġiżlatur għandu marġni ta’ manuvra wiesa’ fil-kuntest ta’ din il-verifika, bl-istess mod bħalma għandu, jekk ikun il-każ, sabiex jadatta r-Regolamenti tal-Persunal.
Issa, f’dan il-każ, ir-rikorrenti ma tressaq ebda argument u lanqas provi suffiċjenti li, fid-dawl ta’ dan il-marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’, juru manifestament in-natura inadegwata tal-Artikolu 71 u tal-Anness VII tar-Regolamenti tal-Persunal jew l-eventwali obbligu tal-leġiżlatur li jemenda dawn id-dispożizzjonijiet. Barra minn hekk, anki jekk jiġi preżunt li huwa meħtieġ ir-rimbors tal-ispejjeż professjonali li jirriżultaw minn sistema ta’ telexogħol, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni n-natura kumplessa ta’ proċess ta’ emenda tar-Regolamenti tal-Persunal, it-termini twal għall-implimentazzjoni tal-proċessi sussegwenti ta’ titjib tal-leġiżlazzjoni kif ukoll il-kuntest tar-restrizzjonijiet ta’ urġenza neċessarji sabiex tiġi affrontata l-pandemija tal-COVID‑19 fid-data tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, l-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma jistgħux jiġu kkritikati minħabba li ma emendawx ir-Regolamenti tal-Persunal matul l-imsemmija pandemija, u dan iktar u iktar meta jitqies li l-imsemmija istituzzjonijiet adottaw miżuri b’urġenza.
Fir-rigward tal-motiv ibbażat, b’mod sussidjarju, fuq ksur tal-Artikolu 71 tar-Regolamenti tal-Persunal, sa fejn id-deċiżjoni li tiċħad l-ilment ikkonstatat li din id-dispożizzjoni ma tipprevedix ir-rimbors tal-ispejjeż tal-internet u tat-telefon, il-Qorti Ġenerali tirrileva li, għalkemm dan l-artikolu għandu effettivament l-għan li jevita li l-uffiċjali jbatu waħedhom l-ispejjeż li huma marbuta mal-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom, huwa fil-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Anness VII tar-Regolamenti tal-Persunal, li jelenka b’mod eżawrjenti l-benefiċċji finanzjarji li jistgħu jiġu rrimborsati, li huwa dovut ir-rimbors tal-ispejjeż. Barra minn hekk, għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni r-rikorrenti, la d-deċiżjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropea (KESE) tad‑9 ta’ Ġunju 2021, li tagħti lill-persunal tiegħu allowance fix-xahar sabiex ikopru l-ispejjeż ikkawżati mit-telexogħol, u lanqas il-Linji gwida tal-Kummissjoni dwar it-telexogħol matul il-pandemija tal-COVID‑19, li jipprevedu r-rimbors, taħt ċerti kundizzjonijiet, tal-ispejjeż marbuta max-xiri tat-tagħmir tal-uffiċċju għad-dar, ma jikkontradixxu n-natura eżawrjenti ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Fil-fatt, għalkemm il-prinċipju ta’ uniċità tas-servizz pubbliku jimplika li l-uffiċjali u l-membri tal-persunal kollha tal-Unjoni huma suġġetti għal qafas ġuridiku uniku, jiġifieri għar-Regolamenti tal-Persunal, u għandhom għalhekk ikunu suġġetti bl-istess mod għall-Artikolu 71 u għall-Anness VII tal-imsemmija Regolamenti tal-Persunal, dan il-prinċipju ma jimplikax li l-istituzzjonijiet għandhom jużaw b’mod identiku s-setgħa diskrezzjonali mogħtija lilhom mill-imsemmija Regolamenti tal-Persunal. Għall-kuntrarju, fil-ġestjoni tal-persunal tagħhom, l-istituzzjonijiet igawdu, bħala persuni li jimpjegaw, minn prinċipju ta’ awtonomija, prinċipju li jista’ jiġġustifika b’mod validu d-differenzi bejn il-miżuri limitati adottati minnhom sabiex jiġi evitat li l-membri tal-persunal tagħhom ibatu waħedhom l-ispejjeż sostnuti fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom fil-kuntest tat-telexogħol. Din il-kunsiderazzjoni hija iktar u iktar neċessarja meta jitqies li l-imsemmija miżuri kellhom jiġu adottati b’urġenza fiċ-ċirkustanzi eċċezzjonali marbuta mas-sistema ta’ telexogħol ġeneralizzata u obbligatorja imposta mill-Istati Membri sabiex jiffaċċjaw il-pandemija tal-COVID‑19.
Fir-rigward tal-motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni minħabba t-trattament iktar favorevoli mogħti lill-uffiċjali u lill-membri tal-persunal tal-KESE, il-Qorti Ġenerali tqis li l-Linji gwida tal-Kummissjoni dwar it-telexogħol u d-deċiżjoni tal-KESE tad-9 ta’ Ġunju 2021 jikkostitwixxu l-espressjoni tal-prinċipju ta’ awtonomija fil-qasam tat-trattament tal-uffiċjali tagħhom fis-sitwazzjoni eċċezzjonali marbuta mal-pandemija tal-COVID‑19, b’tali mod li d-differenzi bejn il-miżuri adottati mill-istituzzjonijiet, mill-korpi u mill-organi tal-Unjoni ma jistgħux jiġu invokati insostenn ta’ motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.
Fir-rigward tal-motiv ibbażat fuq ksur tad-dritt għar-rispett tal-ħajja privata, stabbilit fl-Artikolu 7 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, il-Qorti Ġenerali tirrileva li l-eżistenza jew le ta’ limitazzjoni għal dan id-dritt għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-impatt reali tagħha fuq il-persuna kkonċernata u li ma jistax ikun hemm indħil fl-eżerċizzju ta’ dritt meta r-rabta bejn dan id-dritt u l-miżura inkwistjoni tkun, bħal f’dan il-każ, wisq indiretta jew wisq aleatorja sabiex tittieħed inkunsiderazzjoni. F’dan il-kuntest, ir-rikorrenti sempliċement issostni, mingħajr ma tipproduċi ebda prova, li l-kuntratt li hija kienet ikkonkludiet mal-fornitur ta’ aċċess tagħha kien jillimita l-aċċess tal-internet tagħha għal użu privat u personali u li din il-projbizzjoni kellha inevitabbilment riperkussjonijiet fuq id-dritt tagħha għar-rispett tal-ħajja privata u tad-dar tagħha.
Fl-aħħar nett, il-Qorti Ġenerali tiċħad it-talba għall-kumpens tad-dannu morali allegatament imġarrab mir-rikorrenti, fl-assenza ta’ provi suffiċjenti dwar l-eżistenza jew il-portata tad-dannu allegat.
1      Regolament (UE, Euratom) Nru 1023/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat 22 ta’ Ottubru 2013 li jemenda r-Regolamenti tal-Persunal għall-Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea u l-Kondizzjonijiet tal-Impjieg ta' Aġenti Oħra tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2013, L 287, p. 15, rettifika fil-ĠU 2015, L 175, p. 126).