Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL‑AVUKAT ĠENERALI
CAMPOS SÁNCHEZ‑BORDONA
ippreżentati fis‑26 ta’ Frar 2026 (1)
Kawża C‑51/25
Betaal Garant Nederland CV
vs
De Nederlandsche Bank NV,
bl-intervent ta’:
Vereniging Eigen Huis
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għall-Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku, il-Pajjiżi l-Baxxi))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Direttiva (UE) 2015/2366 — Servizzi ta’ ħlas fis-suq intern — Kunċett ta’ servizz ta’ ħlas — Tranżazzjoni ta’ entità intermedjarja permezz ta’ kuntratt bejn tliet partijiet li tikkonsisti fiż-żamma ta’ fondi tal-klijent f’kont bankarju ta’ din l-entità u t-trasferiment sussegwenti tagħhom lil imprenditur wara awtorizzazzjoni mill-klijent — Klassifikazzjoni tat-tranżazzjoni — Kollaterali immobbiljari — Eżekuzzjoni ta’ trasferimenti ta’ kreditu — Natura anċillari tas-servizzi ta’ ħlas — Servizzi ta’ ħlas imwettqa minn persuna li ma hijiex professjonist f’din l-attività — Servizz ta’ rimessa ta’ flus”
1.        Fil-kawża li minnha tirriżulta din it-talba għal deċiżjoni preliminari huwa diskuss jekk, skont id-Direttiva (UE) 2015/2366 (2), l-attività ta’ entità li, fil-kwalità ta’ intermedjarja bejn klijent u kuntrattur fil-kostruzzjoni, tirċievi l-fondi mingħand il-klijent (intiżi sabiex jiggarantixxu l-ħlas tal-ammonti dovuti lill-kuntrattur), u, ladarba l-klijent jagħti l-kunsens tiegħu, tittrasferixxihom lill-kuntrattur, tistax tikklassifika bħala “servizz ta’ ħlas”.
2.        Il-leġiżlazzjoni tal-Pajjiżi l-Baxxi tipprojbixxi l-eżerċizzju tal-attività ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas mingħajr l-awtorizzazzjoni maħruġa mid-De Nederlandsche Bank NV (il-Bank Ċentrali tal-Pajjiżi l-Baxxi, iktar ’il quddiem, id-“DNB”). F’dan il-każ, skont id-DNB, l-entità li kienet taġixxi bħala intermedjarja eżerċitat din l-attività mingħajr l-awtorizzazzjoni meħtieġa.
3.        Il-qorti tar-rinviju teħtieġ l-interpretazzjoni tad-Direttiva 2015/2366 sabiex tiddeċiedi dwar il-legalità tad-deċiżjoni adottata mid-DNB, li ordnat lill-imsemmija entità twaqqaf l-attività tagħha ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas, sakemm tikseb l-awtorizzazzjoni meħtieġa.
I.      Il-kuntest ġuridiku
A.      Id-dritt tal-Unjoni: id-Direttiva 2015/2366
4.        Il-premessa 6 tistabbilixxi:
“Għandhom jiġu stabbiliti regoli ġodda sabiex jingħalqu l-lakuni regolatorji filwaqt li fl-istess ħin tiġi pprovduta aktar ċarezza legali u tiġi żgurata applikazzjoni konsistenti tal-qafas leġiżlattiv madwar l-Unjoni [Ewropea]. Għandhom jiġu garantiti kundizzjonijiet operattivi ekwivalenti, għal sistemi eżistenti u għal atturi ġodda fis-suq, li jippermettu l-ilħuq ta’ suq usa’ permezz ta’ mezzi ġodda ta’ pagament [ħlas] u jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur fl-użu ta’ dawn is-servizzi ta’ pagament madwar l-Unjoni kollha. Dan għandu jiġġenera effiċjenzi fis-sistema ta’ pagament inġenerali u jwassal għal aktar għażla u aktar trasparenza fis-servizzi ta’ pagament filwaqt li jsaħħaħ il-fiduċja tal-konsumaturi f’suq tal-pagamenti armonizzat”.
5.        L-Artikolu 1(1) jipprevedi:
“1.      Din id-Direttiva tistabbilixxi r-regoli li skonthom l-Istati Membri għandhom jiddistingwu bejn is-sitt kategoriji li ġejjin ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ pagament [ħlas]:
[...]
(d)      istituzzjonijiet ta’ pagament;
[...]”.
6.        L-Artikolu 4 (“Definizzjonijiet”) jistabbilixxi:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
3.      ‘servizz ta’ pagament [ħlas]’ tfisser wieħed jew aktar mill-attivitajiet ta’ negozju kif stabbilita fl-Anness I;
4.      ‘istituzzjoni ta’ pagament’ tfisser persuna ġuridika li tkun ingħatat l-awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 11 biex tipprovdi u twettaq servizzi ta’ pagament fl-Unjoni kollha;
5.      ‘tranżazzjoni ta’ pagament’ tfisser att, mibdi mill-pagatur jew f’ismu jew mill-benefiċjarju, ta’ tqegħid, ta’ trasferiment jew ta’ ġbid ta’ fondi, irrispettivament minn kwalunkwe obbligu sottostanti bejn il-pagatur u l-benefiċjarju;
[...]
8.      ‘pagatur’ tfisser persuna fiżika jew ġuridika li għandha kont ta’ pagament u li jippermetti ordni ta’ pagament minn dak il-kont ta’ pagament, jew, fejn ma jkun hemm l-ebda kont ta’ pagament, persuna fiżika jew ġuridika li tagħti ordni ta’ pagament;
9.      ‘benefiċjarju’ tfisser persuna fiżika jew ġuridika li tkun ir-riċevitur intenzjonat ta’ fondi li kienu s-suġġett ta’ tranżazzjoni ta’ pagament;
10.      ‘utent ta’ servizzi ta’ pagament’ tfisser persuna fiżika jew ġuridika li tagħmel użu minn servizz ta’ pagament fil-kapaċità ta’ pagatur, ta’ benefiċjarju, jew tat-tnejn;
11.      ‘fornitur ta’ servizzi ta’ pagament’ tfisser korp imsemmi fl-Artikolu 1(1) jew persuna fiżika jew ġuridika li jibbenefikaw minn eżenzjoni skont l-Artikolu 32 jew 33;
12.      ‘kont ta’ pagament’ tfisser kont miżmum f’isem utent wieħed jew aktar ta’ servizzi ta’ pagament li jintuża għall-esekuzzjoni ta’ tranżazzjonjiet ta’ pagament;
13.      ‘ordni ta’ pagament’ tfisser struzzjoni minn pagatur jew benefiċjarju lill-fornitur tiegħu ta’ servizzi ta’ pagament li titlob l-esekuzzjoni ta’ tranżazzjoni ta’ pagament;
[...]
20.      ‘konsumatur’ tfisser persuna fiżika li, f’kuntratti ta’ servizzi ta’ pagament koperti minn din id-Direttiva, qed taġixxi għal finijiet li mhumiex is-sengħa, in-negozju jew il-professjoni tiegħu jew tagħha;
[...]
22.      ‘rimessa ta’ flus’ tfisser servizz ta’ pagament fejn jiġu rċevuti fondi minn pagatur, mingħajr ma jinħolqu ebda kontijiet ta’ pagament f’isem il-pagatur jew il-benefiċjarju, għall-uniku skop li jiġi trasferit ammont korrispondenti lil benefiċjarju jew lil fornitur ieħor ta’ servizzi ta’ pagament li jaġixxi f’isem il-benefiċjarju, u/jew fejn tali fondi huma rċevuti f’isem il-benefiċjarju u magħmulin disponibbli lill-benefiċjarju;
[...]
24.      ‘trasferiment ta’ kreditu’ tfisser servizz ta’ pagament għall-ikkreditar ta’ kont ta’ pagament ta’ benefiċjarju b’tranżazzjoni ta’ pagament jew sensiela ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament minn kont ta’ pagament ta’ pagatur mill-fornitur ta’ servizzi ta’ pagament li jżomm il-kont ta’ pagament tal-pagatur, abbażi ta’ struzzjoni mogħtija mill-pagatur;
[...]”.
7.        L-Anness I jipprovdi:
“SERVIZZI TA’ PAGAMENT [ħlas]
(kif imsemmi fil-punt (3) tal-Artikolu 4)
[...]
3.      Esekuzzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament, inkluż trasferimenti ta’ fondi fuq kont ta’ pagament mal-fornitur ta’ servizzi ta’ pagament jew ma’ fornitur ta’ servizzi ta’ pagament ieħor:
(a)      esekuzzjoni ta’ debiti diretti, inkluż debiti diretti ta’ darba,
(b)      esekuzzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament permezz ta’ kard ta’ pagament jew strument ta’ pagament simili jew apparat simili;
(c)      esekuzzjoni ta’ trasferimenti ta’ kreditu, fosthom ordnijiet permanenti.
[...]
6.      Rimessa ta’ flus.
[...]”.
B.      Id-dritt nazzjonali. Il-Wet op het financieel toezicht (3)
8.        Il-Wft tittrasponi d-Direttiva 2015/2366 fid-dritt Olandiż.
9.        Skont l-Artikolu 1:1 tagħha:
–        “servizz ta’ ħlas huwa attività ta’ negozju kif iddefinita fl-Anness tad-Direttiva [...] dwar is-servizzi ta’ ħlas”;
–        “fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas huwa l-persuna li l-attività tagħha tikkonsisti fil-provvista ta’ servizzi ta’ ħlas”.
10.      L-Artikolu 2:3a(1) jipprojbixxi lil kull persuna li għandha l-uffiċju prinċipali tagħha fil-Pajjiżi l-Baxxi milli teżerċita l-attività ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas mingħajr l-awtorizzazzjoni maħruġa għal dan il-għan mid-DNB.
II.    Il-fatti, il-kawża u d-domandi preliminari
11.      Betaal Garant Nederland CV (iktar ’il quddiem, “Betaal”) hija kumpannija li tagħti pariri u li tipprovdi kollaterali
u garanziji lil individwi fi proġetti ta’ kostruzzjoni u xogħlijiet.
12.      Stichting BGN
Zekerheidsstelling (iktar ’il quddiem, il-“Fondazzjoni Betaal”) hija fondazzjoni marbuta ma’ Betaal.
13.      Betaal toffri lill-individwi l-prodott “Afbouwgarantie” (garanzija ta’ tlestija tax-xogħlijiet) u l-prodott “Zekerheidsstelling” (kollaterali).
14.      Is-servizz ta’ kollaterali ta’ Betaal jintuża meta imprenditur (il-kuntrattur) iwettaq, fuq inkarigu ta’ klijent, il-kostruzzjoni ta’ dar jew ta’ binja.
15.      Il-kuntratturi huma esposti għar-riskju li l-klijent ma jħallasx, peress li, skont il-liġi, dan jista’ jħallas il-prezz tax-xogħol f’diversi pagamenti, u b’mod ġenerali, għandu jħallas l-aħħar pagament biss meta d-dar tkun ġiet debitament aċċettata.
16.      Sabiex ikopru dan ir-riskju ta’ nuqqas ta’ ħlas, il-kuntratturi jistgħu jeżiġu li l-klijenti jiddepożitaw l-ammont tal-aħħar pagament ma’ nutar jew li jipprovdu garanzija ta’ sostituzzjoni. Il-kollaterali li tiġġestixxi Betaal taqa’ taħt din l-aħħar kategorija (4).
17.      Betaal toffri dan is-servizz lill-partijiet għal kuntratt ta’ xogħol permezz ta’ ftehim milħuq bejn il-klijent, il-kuntrattur u Betaal stess. Dan il-ftehim huwa rregolat mill-kundizzjonijiet ġenerali tal-provvista tal-kollaterali (iktar ’il quddiem, iċ-“CGC”) stabbiliti minn Betaal, li jinkludu s-segwenti:
–        Sa mill-ewwel pagament dovut mill-klijent lill-kuntrattur, il-klijent għandu jħallas ammont iddeterminat lill-Fondazzjoni Betaal (Artikolu 1 taċ-CGC).
–        L-ammont tal-kollaterali huwa, bħala regola ġenerali, 6 % tal-ammont tal-kuntratt (Artikolu 3 taċ-CGC). Fl-ebda każ ma jista’ jaqbeż il-limitu ta’ 10 % stabbilit mill-Artikolu 767 tal-Ktieb 7 tal-Burgerlijk Wetboek (il-Kodiċi Ċivili tal-Pajjiżi l-Baxxi).
–        Il-kuntrattur joħroġ lill-klijent irċevuta tal-ħlas (Artikolu 4 taċ-CGC).
–        Jekk il-kuntratt ta’ xogħlijiet ikun ġie eżegwit għas-sodisfazzjon tal-kuntrattur u tal-klijent u dan il-fatt jiġi mgħarraf lil Betaal bil-miktub, l-ammont tal-kollaterali jitħallas lill-kuntrattur fi żmien ħamest ijiem ta’ xogħol (Artikolu 9 taċ-CGC).
–        Fir-rigward tal-ispejjeż tal-kollaterali, il-klijent iħallas 4 % tal-ammont tagħhom, b’minimu ta’ EUR 300 (Artikolu 5 taċ-CGC). Il-garanzija hija rriżervata u disponibbli għall-klijent wara li jiġi rċevut l-ammont iffatturat.
–        L-ispejjeż dovuti mill-kuntrattur jammontaw għal 2.5 % tal-ammont tal-kollaterali, b’minimu ta’ EUR 200 (Artikolu 10 taċ-CGC). Dan l-ammont jitnaqqas mill-ammont tal-kollaterali fil-mument tal-kunsinna tagħha lill-kuntrattur.
18.      Il-Vereniging Eigen Huis talbet lid-DNB jadotta miżuri ta’ infurzar kontra Betaal, peress li kien probabbli li kienet qed topera bħala kumpannija ta’ assigurazzjoni mingħajr l-awtorizzazzjoni meħtieġa.
19.      Id-DNB eżamina jekk il-prodotti “garanzija ta’ tlestija tax-xogħlijiet” u l-“kollaterali” ta’ Betaal kinux jiksru l-Wft.
20.      Fit‑8 ta’ Diċembru 2020, id-DNB ordna lil Betaal tieqaf toffri ż-żewġ prodotti (5) u imponielha pagamenti ta’ penalità (6), billi argumenta li:
–        Billi offriet il-garanzija ta’ tlestija tax-xogħlijiet, Betaal kisret il-projbizzjoni li teżerċita l-attività ta’ assigurazzjoni barra mill-assigurazzjoni għall-ħajja (b’portata ta’ riskju limitat) mingħajr awtorizzazzjoni, eżenzjoni jew dispensa. Dan l-aġir imur kontra l-Artikolu 2:27(1) u l-Artikolu 2:48(1) tal-Wft.
–        Billi offriet il-kollaterali, Betaal kisret il-projbizzjoni li teżerċita l-attività ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas mingħajr awtorizzazzjoni. Dan l-aġir imur kontra l-Artikolu 2:3a(1) tal-Wft.
21.      Permezz ta’ deċiżjoni tas‑6 ta’ Ottubru 2021 (iktar ’il quddiem, id-“deċiżjoni kkontestata”), id-DNB iddikjara infondat ir-rikors amministrattiv ippreżentat minn Betaal kontra l-impożizzjoni tal-pagamenti ta’ penalità.
22.      Fil‑31 ta’ Jannar 2022, wara li vverifika li Betaal ma kinitx ħallset il-pagamenti ta’ penalità, id-DNB talab il-ħlas tal-ammont tagħhom (iktar ’il quddiem, id-“deċiżjoni ta’ talba għal ħlas”).
23.      Betaal ippreżentat rikors amministrattiv kontra d-deċiżjoni ta’ talba għal ħlas. Id-DNB irrinvija dan ir-rikors quddiem ir-rechtbank Rotterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Rotterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi).
24.      Permezz ta’ sentenza tal‑10 ta’ Novembru 2022 (7), dik il-qorti tal-ewwel istanza ddikjarat infondat ir-rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni kkontestata u inammissibbli dak ippreżentat kontra d-deċiżjoni ta’ talba għal ħlas.
25.      Skont dik il-qorti, id-DNB ġustament ikkunsidra li Betaal kienet teħtieġ awtorizzazzjoni sabiex toffri l-kollaterali (l-uniku element diskuss f’dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari) u li, billi ma kellhiex awtorizzazzjoni, hija kienet kisret il-Wft.
26.      B’mod partikolari, ir-rechtbank Rotterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Rotterdam) sostniet li:
–        Betaal toffri fl-eżerċizzju tal-attività tagħha, b’mod regolari, sistematiku u indipendentement identifikabbli, servizz ta’ ħlas fis-sens tal-Wft.
–        Servizz li permezz tiegħu jitwettqu tranżazzjonijiet ta’ ħlas, inkluż trasferimenti ta’ flus, f’kont ta’ ħlas ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas, huwa servizz ta’ ħlas.
–        Betaal hija l-intermedjarja li teżegwixxi t-trasferiment ta’ fondi mingħand il-klijent (pagatur) lill-kuntrattur (riċevitur). Il-fatt li l-Fondazzjoni Betaal tiġġestixxi l-kont li fih tiġi ddepożitata l-kollaterali ma jbiddel xejn minn din il-konklużjoni.
–        Sabiex jiġi ddeterminat jekk Betaal hijiex tipprovdi servizz ta’ ħlas billi toffri l-kollaterali, il-post fejn tiddepożita l-flus fil-frattemp, huwa irrilevanti.
27.      Betaal appellat mis-sentenza tal-qorti tal-ewwel istanza quddiem il-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għall-Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku, il-Pajjiżi l-Baxxi), li min-naħa tagħha għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Il-punt 3 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva [2015/2366], moqri flimkien mas-sentenza introduttiva tal-punt 3 u mal-punt 3(c) tal-Anness I ta’ din id-direttiva, għandu jiġi interpretat fis-sens li servizz ta’ riċezzjoni u ta’ trasferiment ta’ fondi offrut minn entità li taġixxi bħala intermedjarja jikkostitwixxi servizzi ta’ ħlas – u, iktar partikolarment, trasferiment ta’ kreditu fis-sens ta’ din id-direttiva – meta, fil-kuntest ta’ kuntratt konkluż ma’ klijent u ma’ imprenditur [kuntrattur], din l-entità tirċievi l-fondi tal-klijent fuq kont ta’ ħlas tagħha u tittrasferixxihom lill-imprenditur minn dan il-kont ta’ ħlas bil-kunsens tal-klijent?”
III. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
28.      It-talba għal deċiżjoni preliminari waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑28 ta’ Jannar 2025.
29.      Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mid-DNB, mill-Gvern Ċekk, Taljan, Olandiż u Norveġiż, kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea.
30.      Waqt is-seduta li nżammet fit‑3 ta’ Diċembru 2025 dehru d-DNB, il-Kummissjoni u l-Gvern Norveġiż.
IV.    Evalwazzjoni
31.      Il-qorti tar-rinviju titlob l-interpretazzjoni tal-punt 3 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366, moqri flimkien mal-punt 3(c) tal-Anness I tagħha.
32.      Għall-qorti tar-rinviju, ir-risposta għat-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari għandha tippermettilha li tiddetermina jekk is-servizz offrut minn Betaal jikkostitwixxix servizz ta’ ħlas, fis-sens tad-Direttiva 2015/2366, fid-dawl tal-fatt li:
–        Betaal taġixxi bħala intermedjarja fil-kuntest tar-relazzjonijiet bejn klijent u kuntrattur;
–        Betaal tirċievi l-fondi mingħand il-klijent fil-kont ta’ ħlas tagħha (il-kont ta’ ħlas ta’ Betaal), u ladarba l-klijent jagħti l-kunsens tiegħu, tittrasferixxihom minn dan il-kont ta’ ħlas lill-kuntrattur.
33.      Id-DNB u l-Gvern Olandiż (8) jipproponu risposta affermattiva għad-domanda preliminari. Għall-kuntrarju, il-Gvern Taljan u l-Kummissjoni jsostnu risposta negattiva. Il-Gvern Ċekk huwa favur risposta affermattiva suġġetta għal ċerti kundizzjonijiet (9), u finalment, il-Gvern Norveġiż isostni li ma huwiex inkwistjoni servizz ta’ ħlas, iżda servizz ta’ rimessa ta’ flus.
34.      Fl-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni t-termini tagħha, il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li tagħmel parti minnha (10).
A.      Interpretazzjoni letterali
35.      Skont il-punt 3 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366, servizz ta’ ħlas huwa “wieħed jew aktar mill-attivitajiet ta’ negozju kif stabbilita fl-Anness I”.
36.      Fost l-attivitajiet li l-Anness I tad-Direttiva 2015/2366 jinkludi fil-kategorija ta’ servizzi ta’ ħlas hemm dik deskritta fil-punt 3(c). Skont din id-dispożizzjoni, servizz ta’ ħlas jista’ jikkonsisti fl-“esekuzzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament [ħlas], inkluż trasferimenti ta’ fondi fuq kont ta’ pagament mal-fornitur ta’ servizzi ta’ pagament jew ma’ fornitur ta’ servizzi ta’ pagament ieħor”, meta din it-tranżazzjoni tikkonsisti fl-“esekuzzjoni ta’ trasferimenti ta’ kreditu, fosthom ordnijiet permanenti”.
37.      Min-naħa tiegħu, il-punt 24 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366 jinkludi d-definizzjoni ta’ trasferiment ta’ kreditu: jiġifieri “servizz ta’ pagament [ħlas] għall-ikkreditar ta’ kont ta’ pagament ta’ benefiċjarju b’tranżazzjoni ta’ pagament jew sensiela ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament minn kont ta’ pagament ta’ pagatur mill-fornitur ta’ servizzi ta’ pagament li jżomm il-kont ta’ pagament tal-pagatur, abbażi ta’ struzzjoni mogħtija mill-pagatur”.
38.      Skont id-DNB, Betaal teżegwixxi, bħala intermedjarja, it-trasferiment ta’ fondi mingħand il-klijent (pagatur fis-sens tal-punt 8 tal-Artikolu 4) lill-kuntrattur (benefiċjarju fis-sens tal-punt 9 tal-Artikolu 4), u tipprovdi għalhekk, servizz ta’ ħlas, fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 4, moqri flimkien mal-punt 3 tal-Anness I tad-Direttiva 2015/2366.
39.      F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li d-DNB:
–        Ma jikkontestax li Betaal jew il-Fondazzjoni tagħha ma għandhomx kontijiet ta’ ħlas f’isem il-klijenti tagħhom.
–        Lanqas ma jikkontesta li t-trasferiment ta’ fondi lill-kuntrattur jitwettaq mill-kont tal-Fondazzjoni Betaal u mhux mill-kont tal-klijenti.
–        Jirrikonoxxi li Betaal ma tistax tiġġestixxi l-fondi tal-kollaterali, u għandha tillimita ruħha li żżommhom imblokkati, minn meta joħroġhom il-klijent sakemm jiġu rrilaxxati bil-ftehim finali bejnu u l-kuntrattur.
–        Jammetti li Betaal, ladarba jintlaħaq il-ftehim finali bejn il-klijent u l-kuntrattur, tittrasferixxi l-fondi lil dan tal-aħħar, wara li tnaqqas il-kummissjoni tagħha. Dan huwa ħlas pospost u suġġett għal kundizzjonijiet imwettaq mill-klijent lill-kuntrattur, li jiġi eżegwit meta x-xogħol ikun lest għas-sodisfazzjon tas-sid.
–        Isostni li l-kont li minnu jsir it-trasferiment ta’ fondi lill-kuntrattur huwa irrilevanti, għaliex id-definizzjoni bħala servizz ta’ ħlas tal-eżekuzzjoni ta’ trasferimenti ta’ kreditu prevista fl-Anness I tad-Direttiva 2015/2366 hija wiesgħa ħafna u tkopri l-eżekuzzjoni ta’ azzjonijiet minn entitajiet li ma humiex banek, iżda li jinvolvu t-trasferiment ta’ fondi f’kontijiet ta’ ħlas ta’ istituzzjonijiet bankarji.
40.      Il-qorti tar-rinviju u d-DNB jirreferu għal tweġiba tal-Kummissjoni, inkluża fil-Kodiċi tar-Regoli Uniku (SingleRulebook) tal-Awtorità Bankarja Ewropea (iktar ’il quddiem, l-“EBA”) (11), li ssostni l-interpretazzjoni wiesgħa sostnuta mid-DNB (12).
41.      Skont din it-tweġiba:
–        Ir-riċezzjoni u r-rimessa ta’ fondi huma kkunsidrati servizz ta’ ħlas, b’konformità mal-punt 3 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366, moqri flimkien mal-Anness I tagħha.
–        Skont il-formulazzjoni tal-ftehim kuntrattwali, jista’ jiġi kkunsidrat, pereżempju, bħala servizz ta’ rimessa ta’ flus (punt 22 tal-Artikolu 4, moqri flimkien mal-punt 6 tal-Anness I) jew bħala servizz ta’ ħlas ieħor, pereżempju, l-eżekuzzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ ħlas (punt 3 tal-Anness I).
42.      Madankollu, waqt is-seduta, il-Kummissjoni spjegat b’mod ċar li din it-tweġiba kienet tirrigwarda servizzi ta’ riċezzjoni jew ta’ rimessa ta’ fondi differenti mis-servizz ta’ kostituzzjoni ta’ kollaterali
immobbiljari, li huwa dak offrut minn Betaal.
43.      Fil-fehma tiegħi, l-interpretazzjoni letterali tal-punt 3 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366, moqri flimkien mal-punt 3(c) tal-Anness I tagħha, ma tikkorroborax it-teżi tad-DNB.
44.      Mill-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet li l-qorti tar-rinviju titlob l-interpretazzjoni tagħhom jirriżulta li
t-trasferiment ta’ fondi li għalih jirreferu għandu jitwettaq mill-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas li jżomm il-kont ta’ ħlas tal-pagatur (13).
45.      Issa, kif tirrileva l-qorti tar-rinviju (14), f’din il-kawża jitwettqu żewġ tranżazzjonijiet ta’ ħlas separati:
–        Fl-ewwel tranżazzjoni, il-klijent, li jaġixxi bħala pagatur (punt 8 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366), jagħti ordni ta’ ħlas (punt 13 tal-Artikolu 4) lill-bank tiegħu, li jaġixxi bħala fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas (punt 11 tal-Artikolu 4). Din l-ordni ta’ ħlas timplika trasferiment ta’ fondi mill-kont ta’ ħlas tal-klijent (punt 12 tal-Artikolu 4) għall-kont ta’ ħlas tal-Fondazzjoni Betaal, li tista’ tiġi kkunsidrata bħala benefiċjarja (punt 9 tal-Artikolu 4). Huwa preċiżament il-bank tal-klijent li jwettaq din it-tranżazzjoni ta’ ħlas (punt 3 tal-Anness I), u għalhekk, jipprovdi s-servizz ta’ ħlas. La Betaal u lanqas il-Fondazzjoni Betaal ma jwettqu din it-tranżazzjoni ta’ ħlas.
–        Fit-tieni tranżazzjoni, il-Fondazzjoni Betaal, li taġixxi bħala pagatur (punt 8 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366), tagħti ordni ta’ ħlas (punt 13 tal-Artikolu 4) lill-bank tagħha, li jaġixxi bħala fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas (punt 11 tal-Artikolu 4). Din l-ordni ta’ ħlas timplika trasferiment ta’ fondi mill-kont ta’ ħlas (punt 12 tal-Artikolu 4) tal-Fondazzjoni Betaal għall-kont ta’ ħlas tal-kuntrattur, fil-kwalità tiegħu ta’ benefiċjarju (punt 9 tal-Artikolu 4). Huwa l-bank tal-Fondazzjoni Betaal li jwettaq din it-tranżazzjoni ta’ ħlas (punt 3 tal-Anness I), u għalhekk, jipprovdi s-servizz ta’ ħlas. Għal darb’oħra, la Betaal u lanqas il-Fondazzjoni Betaal ma jwettqu din it-tranżazzjoni ta’ ħlas.
46.      Għalhekk, inkwistjoni hemm il-provvista ta’ żewġ servizzi ta’ ħlas imwettqa mill-istituzzjonijiet finanzjarji u mhux minn Betaal. Il-klijenti ta’ Betaal ma għandhomx kontijiet ta’ ħlas f’din l-entità u lanqas fil-Fondazzjoni Betaal, li jippermettulhom jibagħtu ordnijiet ta’ ħlas lil Betaal sabiex teżegwixxi trasferimenti favur il-kuntratturi.
47.      Fiż-żewġ servizzi ta’ ħlas imwettqa
mill-bank tal-klijent u mill-bank tal-Fondazzjoni Betaal, Betaal ma twettaq ebda intervent jew azzjoni teknika sabiex tipproċessa t-tranżazzjonijiet. Il-punt 3 tal-Anness I tad-Direttiva 2015/2366, isemmi l-“[e]sekuzzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament [ħlas]” u l-inċiż (c) ta’ dan l-istess punt isemmi l-“esekuzzjoni ta’ trasferimenti ta’ kreditu”, li tirreferi għall-intervent tekniku tal-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas fuq il-kontijiet (15).
48.      Nirrepeti li la Betaal u lanqas il-Fondazzjoni tagħha ma jwettqu dan l-intervent tekniku, peress li ma jżommux kontijiet f’isem
il-klijenti tagħhom u lanqas ma jiġġestixxu kontijiet tagħhom. Huma l-banek rispettivi tagħhom li jwettqu l-ġestjoni teknika għall-eżekuzzjoni ta’ trasferimenti ta’ kreditu u t-tranżazzjonijiet ta’ ħlas.
49.      Skont il-punt 5 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366, tranżazzjoni ta’ ħlas tikkonsisti f’“att, mibdi mill-pagatur jew f’ismu jew mill-benefiċjarju, ta’ tqegħid, ta’ trasferiment jew ta’ ġbid ta’ fondi, irrispettivament minn kwalunkwe obbligu sottostanti bejn il-pagatur u l-benefiċjarju”.
50.      Betaal tittrasferixxi biss fondi mill-kont tal-Fondazzjoni tagħha lill-kuntrattur, jekk dan tal-aħħar u l-klijent jikkunsidraw li x-xogħol tlesta korrettament. Għalhekk, teżisti tranżazzjoni sottostanti li għandha titwettaq sabiex Betaal tkun tista’ tagħti lill-bank tagħha ordni ta’ ħlas (punt 13 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366). Għalhekk, ma jistax jiġi affermat, kif isostni d-DNB, li fin-negozju legali triangolari bejn is-sid, Betaal u l-kuntrattur jeżisti biss servizz ta’ ħlas wieħed.
51.      Ċertament, il-klijent jagħti ordni lill-bank tiegħu sabiex jittrasferixxi l-flus tal-kollaterali lil Betaal. Madankollu, ma jistax jiġi kkunsidrat li din hija ordni ta’ ħlas mill-klijent għat-trasferiment ta’ fondi lill-kuntrattur, peress li din l-azzjoni ma hijiex awtomatika.
52.      Fil-fatt, l-eventwali nuqqas ta’ qbil bejn il-klijent u l-kuntrattur jipprekludi li l-flus ittrasferiti mill-klijent lil Betaal u ddepożitati fil-kont tal-Fondazzjoni tagħha, jiġu ddepożitati fil-kont tal-kuntrattur. Fil-każ ta’ nuqqas ta’ qbil, jew il-klijent jiġbor lura l-flus tal-kollaterali, jew dawn il-flus jitħallsu lill-kuntrattur ġdid li jlesti x-xogħol għas-sodisfazzjon tal-klijent.
53.      L-Artikolu 80 tad-Direttiva 2015/2366 jistabbilixxi li, f’termini ġenerali, l-utenti ta’ servizzi ta’ ħlas ma jistgħux jirrevokaw ordni ta’ ħlas wara li din tkun riċevuta mill-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas tal-pagatur. Għall-kuntrarju, fil-każ inkwistjoni, il-klijent, bħala pagatur tal-kollaterali, jista’ “jirrevoka” t-trasferiment ta’ dawn il-fondi lill-kuntrattur benefiċjarju, meta ma jaqbilx mat-tlestija tax-xogħlijiet fuq il-proprjetà immobbli.
54.      Is-servizz offrut minn Betaal jikkonsisti fil-provvista ta’ garanzija li tiffaċilita l-eżekuzzjoni tal-kuntratt bejn il-klijent u l-kuntrattur: it-trasferimenti ta’ flus neċessarji għall-formalizzazzjoni ta’ dan is-servizz huma anċillari meta mqabbla ma’ dan l-element ta’ garanzija.
55.      F’dan il-kuntest, Betaal ma tipprovdix servizz ta’ ħlas, iżda pjuttost tibbenefika mis-servizzi ta’ ħlas tal-bank tal-klijent u tal-bank tal-kuntrattur sabiex timplimenta l-garanzija. Kif diġà indikajt, Betaal ma tintervjenix fl-operazzjoni teknika tal-eżekuzzjoni ta’ dawn is-servizzi ta’ ħlas u lanqas ma tikkontrolla l-fondi ddepożitati fil-kont tal-Fondazzjoni tagħha, għall-finijiet ta’ negozjar jew sabiex tagħmel profitt minnhom (16).
B.      L-interpretazzjoni sistematika
56.      Skont il-premessa 24 tad-Direttiva 2015/2366, l-applikazzjoni tal-qafas legali tal-istess direttiva “[...] għandha tkun limitata għall-fornituri ta’ servizzi li jipprovdu servizzi ta’ pagament [ħlas]
okkupazzjoni regolari jew attività ta’ negozju f’konformità ma’ din id-Direttiva” (korsiv miżjud minni).
57.      Din l-istess premessa u l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2015/2366 jispeċifikaw il-kategoriji ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas li jistgħu jipprovdu b’mod leġittimu servizzi ta’ ħlas fl-Unjoni kollha. Fost dawn il-kategoriji hemm:
–        l-istituzzjonijiet ta’ kreditu li jieħdu d-depożiti mill-utenti li jistgħu jintużaw biex jiffinanzjaw tranżazzjonijiet ta’ ħlas, suġġetti għar-rekwiżiti prudenzjali stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE (17);
–        l-istituzzjonijiet ta’ flus elettroniċi li joħorġu flus elettroniċi li jistgħu jintużaw biex jiffinanzjaw tranżazzjonijiet ta’ ħlas, suġġetti għar-rekwiżiti prudenzjali stabbiliti fid-Direttiva 2009/110/KE (18);
–        l-istituzzjonijiet ta’ ħlas; u
–        l-istituzzjonijiet ta’ kontijiet postali (post office giro institutions) li huma awtorizzati jipprovdu servizzi ta’ ħlas skont il-liġi nazzjonali.
58.      Betaal, bħala fornitur tas-servizz ta’ kollaterali għall-klijenti u għall-bennejja ta’ proprjetà immobbli fil-Pajjiżi l-Baxxi, ma taqa’ taħt l-ebda waħda minn dawn il-kategoriji. L-“istituzzjonijiet ta’ ħlas” suġġetti għas-sistema stretta tad-Direttiva 2015/2366 għandu jkollhom bħala attività ta’ negozju regolari, prinċipalment, il-provvista ta’ servizzi ta’ ħlas (19).
59.      Ir-rekwiżit ta’ professjonalità u li l-provvista ta’ servizzi ta’ ħlas titwettaq bħala attività prinċipali huwa spjegat mill-kuntest leġiżlattiv tad-Direttiva 2015/2366.
60.      Fil-fatt, il-klassifikazzjoni ta’ tranżazzjoni bħala “servizz ta’ ħlas” għandha effetti legali importanti għall-istituzzjoni li, bħala negozju regolari, toffri dan is-servizz.
61.      Fl-ewwel lok, il-provvista ta’ servizzi ta’ ħlas b’mod professjonali, min-naħa tal-istituzzjonijiet ta’ ħlas, hija suġġetta għal awtorizzazzjoni. Ir-rekwiżiti u l-proċedura għall-għoti ta’ din l-awtorizzazzjoni huma stabbiliti fil-Kapitolu I tat-Titolu II tad-Direttiva 2015/2366. F’dan ir-rigward, fornitur għandu, b’mod partikolari, juri li għandu sistema ta’ governanza tan-negozju u mekkaniżmi ta’ kontroll intern, kif ukoll li jinsab f’kundizzjoni li japplika s-sistemi, ir-riżorsi u l-proċeduri xierqa u proporzjonati neċessarji għall-funzjonament tajjeb tiegħu (20).
62.      Fit-tieni lok, istituzzjoni li tipprovdi servizzi ta’ ħlas hija suġġetta għal superviżjoni prudenzjali: b’konformità mal-Artikolu 23 tad-Direttiva 2015/2366, u l-awtoritajiet kompetenti jistgħu, b’mod partikolari, iwettqu spezzjonijiet fil-post, u jekk ikun il-każ, jissospendu jew jirtiraw l-awtorizzazzjoni.
63.      Fit-tielet lok, l-istituzzjonijiet ta’ ħlas għandhom jissodisfaw ċerti rekwiżiti ta’ kapital inizjali u ta’ fondi proprji, li d-dettalji tagħhom huma mogħtija fl-Artikoli 6 sa 9 tad-Direttiva 2015/2366.
64.      Fir-raba’ lok, id-Direttiva 2015/2366 tistabbilixxi sistema armonizzata fil-qasam tar-responsabbiltà ċivili tal-fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas, fil-każ ta’ tranżazzjonijiet ta’ ħlas mhux awtorizzati (Artikolu 73) jew fil-każ ta’ nuqqas ta’ twettiq, ta’ twettiq żbaljat jew ta’ twettiq tardiv tat-tranżazzjonijiet ta’ ħlas (Artikolu 89).
65.      Ir-rigorożità tar-rekwiżiti imposti mid-Direttiva 2015/2366 tagħmel sens biss jekk tapplika għall-fornituri professjonisti ta’ servizzi. Dawn ir-rekwiżiti huma sproporzjonati sabiex jiġu applikati għal fornituri ta’ tipi oħra ta’ servizzi li, barra minn hekk, iwettqu trasferimenti ta’ flus bħala element anċillari għall-attività prinċipali tagħhom.
66.      Bla ħsara għall-evalwazzjoni tal-qorti tar-rinviju, dan jidher li huwa l-każ ta’ Betaal, peress li l-attività prinċipali tagħha hija l-provvista ta’ servizzi ta’ kollaterali
immobbiljari lix-xerrejja u lill-kuntratturi ta’ proprjetà immobbli taħt kostruzzjoni.
67.      Minkejja li, fil-kuntest tal-provvista tal-attività prinċipali tagħha, Betaal twettaq b’mod anċillari tranżazzjonijiet ta’ ħlas, dan il-fatt ma jittrasformahiex f’kumpannija li tipprovdi servizzi ta’ ħlas b’mod professjonali, suġġetta għas-superviżjoni tad-DNB.
C.      L-interpretazzjoni teleoloġika
68.      Id-DNB jipproponi interpretazzjoni wiesgħa tad-Direttiva 2015/2366 li tiżgura l-protezzjoni tal-utenti (21). Waqt is-seduta, id-DNB insista fuq dan il-għan bħala bażi tat-teżi tiegħu.
69.      Fil-fatt, il-premessa 6 tad-Direttiva 2015/2366 (22) tirreferi għall-għan li “[...] jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur fl-użu ta’ dawn is-servizzi ta’ pagament [ħlas] [...]” (23).
70.      Madankollu, fl-opinjoni tiegħi, l-għan ta’ protezzjoni tal-konsumaturi ma jistax jieħu l-preċedenza fuq xi kriterju ermenewtiku ieħor fl-interpretazzjoni tad-Direttiva 2015/2366.
71.      Dan il-għan jiżdied ma’ oħrajn tal-istess grad, bħal dak li tiġi pprovduta “aktar ċarezza legali”, li tiġi żgurata “applikazzjoni konsistenti tal-qafas leġiżlattiv” u li tiġi ġġenerata “effiċjenzi fis-sistema ta’ pagament [ħlas] inġenerali” (24).
72.      Minn din il-perspettiva integrata, ma hijiex iġġustifikata interpretazzjoni estensiva tal-kunċett ta’ fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas (suġġett għad-Direttiva 2015/2366) li tibdel l-isfumaturi tiegħu sal-punt li jsiru
indistingwibbli mill-isfumaturi ta’ kunċetti oħra mhux relatati mad-Direttiva nnifisha.
73.      Għalhekk, il-protezzjoni tal-utenti tas-servizzi ta’ ħlas ma tistax twassal sabiex il-fornituri ta’ servizzi oħra li jwettqu trasferimenti ta’ fondi b’mod anċillari għall-attività prinċipali tagħhom jiġu suġġetti għas-sistema stretta applikabbli għall-fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas suġġetti għad-Direttiva 2015/2366.
74.      Huwa diffiċli li din l-estensjoni tiġi applikata għal professjonisti, bħal nutara u avukati, li jirċievu, bħala depożitu, fondi tal-klijenti tagħhom sabiex, f’mument sussegwenti u skont l-istruzzjonijiet riċevuti, jittrasferixxuhom lil terzi. Dawn l-operaturi legali jipprovdu, fl-eżerċizzju tal-attività tagħhom, servizzi ta’ depożitu jew ta’ kollaterali u jwettqu t-trasferimenti u l-ordnijiet ta’ ħlas neċessarji. Madankollu, ma humiex suġġetti għall-obbligi rigorużi tad-Direttiva 2015/2366.
75.      Fil-każ tal-Pajjiżi l-Baxxi, nutar jista’ jwettaq il-ġestjoni ta’ kollaterali
immobbiljari bl-istess mod bħal Betaal. Għalhekk, il-leġiżlazzjoni tal-Pajjiżi l-Baxxi tipprovdi speċifikament li n-nutara jirċievu mill-klijenti, sabiex jiggarantixxu l-ħlas tal-ammonti li għandhom iħallsu lill-kuntrattur, il-fondi korrispondenti (25).
76.      Skont it-teżi sostnuta mid-DNB dwar in-natura tas-servizz ipprovdut, in-nutar li jirċievi dawn il-fondi mingħand il-klijent u jittrasferixxihom sussegwentement lill-kuntrattur għandu jkun suġġett ukoll għad-Direttiva 2015/2366 u għas-superviżjoni prudenzjali li hija tipprovdi. Madankollu, waqt is-seduta, id-DNB irrikonoxxa li d-Direttiva 2015/2366 ma tapplikax għal professjonisti, bħal nutara jew avukati, li jiġġestixxu finanzi u depożiti (26).
77.      Dawn il-professjonisti ma jistgħux jikklassifikaw bħala fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas fis-sens tad-Direttiva 2015/2366, minkejja li jirċievu fondi tal-klijenti sabiex jittrasferixxuhom lil terzi, għax, fost raġunijiet oħra, ma humiex fornituri professjonali u regolari ta’ tali servizzi b’mod prinċipali, iżda b’mod anċillari u marġinali, jiġifieri, b’mod kumplimentari għall-funzjonijiet proprji tagħhom.
78.      Issa, dan l-istess argument jestendi għall-attività prinċipali mwettqa minn Betaal, li ma hijiex dik li tipprovdi servizzi ta’ ħlas, iżda li toffri kollaterali sabiex tiggarantixxi li x-xerrejja ta’ djar iħallsu d-djun tagħhom mal-kuntratturi li jibnuhom.
79.      Mill-preċedenti huwa dedott li d-Direttiva 2015/2366 teskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha l-fornituri ta’ sempliċi servizzi ta’ kollaterali li, b’mod anċillari, iwettqu servizzi ta’ ħlas.
80.      Ċertament, l-esklużjoni ta’ fornituri ta’ servizzi ta’ kollaterali bħal Betaal mid-Direttiva 2015/2366 ma tagħtix lill-utenti l-istess protezzjoni li din id-direttiva tagħti lil dawk li jużaw is-servizzi ta’ ħlas ipprovduti minn istituzzjonijiet ta’ ħlas (27).
81.      Madankollu, dan il-fatt ma huwiex determinanti għar-risposta għad-domanda tal-qorti tar-rinviju. L-ordinament nazzjonali jista’ jinkludi mekkaniżmi oħra ta’ protezzjoni tal-utenti li jissalvagwardjaw l-interessi tagħhom, jew permezz ta’ formoli ta’ assigurazzjoni tal-fondi, jew permezz tal-impożizzjoni, bil-liġi, ta’ kundizzjonijiet stretti fuq l-entitajiet, li minkejja li ma jipprovdux servizzi ta’ ħlas, jirċievu fondi tal-klijenti tagħhom bħala garanzija għat-twettiq tal-obbligi kuntrattwali tagħhom.
82.      Għaldaqstant, il-punt 3 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366, moqri flimkien mal-punt 3(c) tal-Anness I tagħha, għandu jiġi interpretat fis-sens li r-riċezzjoni u t-trasferiment ta’ fondi offruti minn entità li taġixxi bħala intermedjarja ma jikkostitwixxux servizz ta’ ħlas, jekk fil-kuntest ta’ kuntratt iffirmat bejn klijent u kuntrattur, din l-entità tirċievi l-fondi mingħand il-klijent fil-kont ta’ ħlas tagħha, u ladarba l-klijent jagħti l-kunsens tiegħu f’dan ir-rigward, tittrasferixxi dawn il-fondi minn dan il-kont ta’ ħlas lill-kuntrattur.
D.      Is-servizz ta’ rimessa ta’ flus?
83.      Skont il-Gvern Norveġiż, is-servizz ipprovdut minn Betaal jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “rimessa ta’ flus” (28), li għalih jirreferi l-punt 6 tal-Anness I tad-Direttiva 2015/2366 u li d-definizzjoni tiegħu tinsab fil-punt 22 tal-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva (29).
84.      Fir-realtà, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni tal-punt 22 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366, dispożizzjoni li għaliha ma tirreferix il-qorti tar-rinviju.
85.      Madankollu, ser neżaminaha iktar ’il quddiem fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja taċċetta li twieġeb għall-argument tal-Gvern Norveġiż.
86.      Il-premessa 9 tad-Direttiva 2015/2366 tiċċara li r-rimessa ta’ flus “hija servizzi sempliċi tal-pagament [ħlas] li huwa ġeneralment ibbażat fuq flus likwidi pprovduti mill-pagatur lil fornitur ta’ servizzi ta’ pagament, li jgħaddi l-ammont korrispondenti, pereżempju permezz ta’ netwerk ta’ komunikazzjoni, lil benefiċjarju jew lil fornitur ieħor ta’ servizzi ta’ pagament li jaġixxi f’isem il-benefiċjarju”.
87.      Il-Gvern Norveġiż, filwaqt li jirrikonoxxi li f’dan il-każ, ir-riċezzjoni ta’ fondi mingħand il-pagatur titwettaq mingħajr ma jinħoloq kont ta’ ħlas f’ismu jew f’isem il-benefiċjarju, isostni li titwettaq “rimessa ta’ flus”, fis-sens tad-dispożizzjonijiet imsemmija.
88.      Fil-fehma tiegħi, hemm diversi argumenti li jippermettu li din it-teżi tiġi miċħuda.
89.      Fl-ewwel lok, id-dinamika tat-tranżazzjonijiet li fihom tintervjeni Betaal ma hijiex dik li tikkorrispondi għal “sempliċi” servizz ta’ rimessa ta’ flus, ikkaratterizzat mill-immedjatezza tiegħu u mit-trasferiment mingħajr kundizzjonijiet tal-flus lill-benefiċjarju (30).
90.      Fit-tieni lok, f’rimessa ta’ flus, il-benefiċjarju jirċievi l-ammont li l-pagatur ittrasferixxa. Fil-każ ta’ Betaal, b’differenza minn rimessa ta’ flus,
it-trasferiment la huwa awtomatiku u lanqas ma huwa mingħajr kundizzjonijiet: il-klijent jista’ jagħti l-ordni tat-trasferiment tal-fondi u dawn ma jaslux lill-kuntrattur benefiċjarju, jekk l-immobbli ma jkunx inbena għas-sodisfazzjon tal-pagatur.
91.      Fit-tielet lok, l-attività ta’ Betaal, sabiex tkun ikklassifikata bħala servizz ta’ ħlas li jikkonsisti fir-rimessa ta’ flus, għandha tkun eżerċitata b’mod prinċipali b’natura professjonali. Fi kliem ieħor, Betaal għandha twettaq l-attività ta’ rimessa ta’ flus regolarment u s-servizzi tagħha ta’ rimessi ta’ flus ma għandhomx ikunu anċillari jew strumentali sabiex tipprovdi servizz ta’ kollaterali.
92.      Kif diġà esponejt, l-attività prinċipali ta’ Betaal ma hijiex li twettaq rimessi ta’ flus, iżda li toffri kollaterali sabiex tiggarantixxi l-ħlas mill-klijenti lill-kuntratturi li jibnu d-djar tal-istess klijenti. Ir-rimessi ta’ flus, jekk jeżistu f’dan il-każ, huma attività strumentali u anċillari.
93.      Lanqas ma nqis li huwa korrett il-paragun li l-Gvern Norveġiż jagħmel bejn is-servizz ta’ kollaterali ta’ Betaal u dawk ipprovduti minn “supermarkets, [minn] kummerċjanti u [minn] bejjiegħa oħra bl-imnut [li] jipprovdu lill-pubbliku servizzi korrispondenti li jippermettulhom iħallsu utilitajiet kontijiet għal servizzi domestiċi regolari”, li għalihom tirreferi l-premessa 9 tad-Direttiva 2015/2366.
94.      Nirrepeti li, l-analoġija ma hijiex xierqa peress li: a) is-supermarkets, il-kummerċjanti u bejjiegħa oħra bl-imnut jittrasferixxu l-fondi kollha mħallsa mill-klijenti sabiex iħallsu fatturi mingħajr ma jnaqqsu ebda ammont; u b) is-servizz li jipprovdu ma huwiex servizz anċillari u strumentali għal attività prinċipali oħra, iżda rimessa ta’ flus sabiex iħallsu dawn il-fatturi, servizz li f’xi Stati dawn l-entitajiet joffru lill-klijenti tagħhom bħala wieħed mis-servizzi inklużi fil-katalogu ta’ servizzi (prinċipali) tagħhom.
V.      Konklużjoni
95.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi lill-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għall-Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku, il-Pajjiżi l-Baxxi) kif ġej:
“Il-punt 3 tal-Artikolu 4, moqri flimkien mal-punt 3(c) tal-Anness I tad-Direttiva (UE) 2015/2366 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2015 dwar is-servizzi ta’ pagament fis-suq intern, li temenda d-Direttivi 2002/65/KE, 2009/110/KE u 2013/36/UE u r-Regolament (UE) Nru 1093/2010, u li tħassar id-Direttiva 2007/64/KE,
għandu jiġi interpretat fis-sens li
ir-riċezzjoni u t-trasferiment ta’ fondi offruti minn entità li taġixxi bħala intermedjarja, ma jikkostitwixxux servizz ta’ ħlas, jekk fil-kuntest ta’ kuntratt konkluż ma’ klijent u ma’ kuntrattur, din l-entità tirċievi l-fondi mingħand il-klijent fil-kont ta’ ħlas tagħha, u ladarba l-klijent jagħti l-kunsens tiegħu f’dan ir-rigward, tittrasferixxihom minn dan il-kont ta’ ħlas lill-kuntrattur”.
1      Lingwa oriġinali: l-Ispanjol.
2      Direttiva 2015/2366 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑25 ta’ Novembru 2015 dwar is-servizzi ta’ pagament fis-suq intern, li temenda d-Direttivi 2002/65/KE, 2009/110/KE u 2013/36/UE u r-Regolament (UE) Nru 1093/2010, u li tħassar id-Direttiva 2007/64/KE (ĠU 2015, L 337, p. 35, rettifika fil-ĠU 2018, L 102, p. 97).
3      Il-Liġi dwar is-Sorveljanza tas-Swieq Finanzjarji. Iktar ’il quddiem, il-“Wft”.
4      Għalhekk, il-klijent jista’ jiddepożita l-ammont tal-aħħar parti tal-prezz tax-xogħol mhux ma’ nutar, iżda fil-kont tal-Fundación Betaal.
5      Betaal kellha ittemm dan il-ksur fi żmien erba’ ġimgħat sa mill-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni (perijodu ta’ konċessjoni), billi tieqaf toffri l-garanzija ta’ tlestija tax-xogħlijiet u l-kollaterali u billi titrasferixxi, temenda jew ittemm il-kuntratti fis-seħħ.
6      Il-multa tammonta għal EUR 10 000 għal kull ġimgħa (wara l-iskadenza tal-perijodu ta’ konċessjoni) li matulha Betaal ma tkunx implimentat bis-sħiħ l-ordni. L-ammont massimu tal-multa jammonta għal EUR 50 000.
7      ECLI:NL:RBROT:2022:9932.
8      Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, il-Gvern Olandiż esprima biss li huwa jaqbel mal-pożizzjoni tad-DNB u li, eventwalment, kien ser jispjega l-opinjoni tiegħu verbalment. Qatt ma ta din l-ispjegazzjoni għax ma pparteċipax fis-seduta.
9      Skont il-Gvern Ċekk, servizz bħal dak inkwistjoni f’din il-kawża jikkostitwixxi servizz ta’ ħlas biss meta entità tipprovdih fl-eżerċizzju ta’ professjoni jew ta’ attività kummerċjali, mhux meta jkun biss komponent neċessarju għal servizz ieħor, u t-trasferiment ta’ fondi jitwettaq biss abbażi ta’ struzzjoni tal-pagatur jew tal-benefiċjarju.
10      Sentenzi tal‑1 ta’ Awwissu 2025, Alace u Canpelli (C‑758/24 u C‑759/24, EU:C:2025:591, punt 91); tas‑6 ta’ Lulju 2023, Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides (Refuġjat li wettaq delitt serju) (C‑8/22, EU:C:2023:542, punt 29); u tas‑17 ta’ Novembru 1983, Merck (292/82, EU:C:1983:335, punt 12).
11      Tweġiba tat‑18 ta’ Marzu 2022 għall-mistoqsija ID 2020,5216. It-tweġiba ma għandhiex valur ġuridiku vinkolanti. Hija disponibbli fl-EBA, Single Rulebook Q&A, Question ID 2020,5216; www.eba.europa.eu/single-rule-book-qa/qna/view/publicId/2020,5216.
12      Id-DNB jinvoka, ukoll, it-tweġiba tal-Kummissjoni tas‑6 ta’ Jannar 2023, għall-mistoqsija ID 2020,5099, però l-fatti li taw lok għal din il-mistoqsija huma differenti minn dawk fuq imsemmija. Din it-tweġiba tal-Kummissjoni hija disponibbli fi https://www.eba.europa.eu/single-rule-book-qa/qna/view/publicId/2020,5099.
13      Sentenza tat‑22 ta’ Frar 2024, ABC Projektai (C‑661/22, EU:C:2024:148), punt 34: “[...] meta utent ta’ servizzi ta’ pagament [ħlas] iqiegħed fondi għad-dispożizzjoni ta’ istituzzjoni ta’ pagament u meta dawn il-fondi jiġu kkreditati fuq kont ta’ pagament miżmum minn din l-istituzzjoni f’isem dan l-utent, dawn it-tranżazzjonijiet għandhom, bħala prinċipju, jitqiesu li jikkostitwixxu tranżazzjoni marbuta mal-ġestjoni ta’ kont ta’ pagament fis-sens tal-punt 12 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2015/2366 u għalhekk bħala li jifformaw parti minn servizz ta’ pagament, fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 4 tagħha”.
14      Deċiżjoni tar-rinviju, punti 12.1 sa 12.3.
15      Minn dan l-aspett naqbel mad-dikjarazzjonijiet magħmula mill-qorti tar-rinviju fil-punt 13.5 tad-deċiżjoni tar-rinviju: “[...] mill-kuntest tad-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu ‘Esekuzzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament [ħlas]’ (Artikoli 78 sa 93) tad-Direttiva 2015/2366 u mid-definizzjonijiet ta’ tranżazzjoni ta’ ħlas, pagatur u benefiċjarju, jista’ jiġi dedott li l-eżekuzzjoni tat-tranżazzjonijiet ta’ ħlas għandha tinftiehem prinċipalment minn perspettiva teknika, u l-kunċett ta’ ‘eżekuzzjoni’ jirreferi għat-twettiq ta’ tranżazzjoni ta’ ħlas f’kont ta’ ħlas. [...] Dawn id-dispożizzjonijiet donnhom jippreżupponu parteċipazzjoni diretta u teknika tal-fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas fit-trasferiment ta’ fondi minn kont ta’ ħlas għal kont ta’ ħlas ieħor”. Korsiv miżjud minni.
16      Waqt is-seduta, id-DNB ikkonferma li Betaal ma kinitx twettaq intermedjazzjoni finanzjarja bil-fondi tal-kollaterali, jiġifieri, kienet obbligata żżommhom imblokkati u ma kinitx tħaddimhom sabiex timmassimizza l-profitti tagħha. Konsegwentement, Betaal ma hijiex assimilata għall-istituzzjonijiet ta’ intermedjazzjoni finanzjarja li r-riskji tagħhom jiġġustifikaw l-issuġġettar għas-superviżjoni prudenzjali tad-DNB.
17      Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU 2013, L 176, p. 338, rettifiki fil-ĠU 2013, L 208, p. 73, fil-ĠU 2017, L 20, p. 1 u fil-ĠU 2020, L 203, p. 95).
18      Direttiva 2009/110/KE  tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Settembru 2009 dwar il-bidu, l-eżerċizzju u s-superviżjoni prudenzjali tan-negozju tal-istituzzjonijiet tal-flus elettroniċi li temenda d-Direttivi 2005/60/KE u 2006/48/KE u li tħassar id-Direttiva 2000/46/KE (ĠU 2009, L 267, p. 7).
19      Fir-rigward tad-Direttiva 2007/64/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Novembru 2007 dwar is-servizzi ta’ ħlas fis-suq intern li temenda d-Direttivi 97/7/KE, 2002/65/KE, 2005/60/KE u 2006/48/KE u li tħassar id-Direttiva 97/5/KE (ĠU 2007, L 319, p. 1, u rettifika fil-ĠU 2009, L 187, p. 5), is-sentenza tat‑22 ta’ Marzu 2018, Rasool (C‑568/16, EU:C:2018:211), punt 36, indikat li l-applikazzjoni tagħha għandha tkun limitata għall-fornituri ta’ servizzi ta’ ħlas li l-“attività ewlenija” tagħhom hija l-provvista ta’ servizzi ta’ ħlas lill-utenti ta’ dawn is-servizzi. Fil-punt 37 tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-attività prinċipali tal-impriża konvenuta kienet l-operat ta’ swali tal-logħob u li, f’dan il-kuntest, it-tranżazzjonijiet relatati mad-distributuri multifunzjonali li permezz tagħhom l-utenti kienu jibdlu u jiġbdu l-flus kienu jikkostitwixxu servizz purament anċillari għall-imsemmija attività.
20      Betaal ma kellhiex din l-awtorizzazzjoni, u għalhekk id-DNB ordnalha twaqqaf l-attività tagħha.
21      Għal dak li jirrigwarda din it-tilwima, ma huwiex rilevanti li jiġi ppreċiżat jekk l-utenti protetti humiex biss dawk li għandhom il-kwalità ta’ “konsumatur” fis-sens strett jew anki dawk li ma għandhomx din il-kwalità (bħal pereżempju, l-impriżi). Il-premessa 53 tad-Direttiva 2015/2366 tipprovdi: “Peress li l-konsumaturi u l-impriżi mhumiex fl-istess pożizzjoni, ma għandhomx bżonn l-istess livell ta’ protezzjoni. Filwaqt li huwa importanti li d-drittijiet tal-konsumatur jiġu garantiti b’dispożizzjonijiet li mhuwiex possibbli li jkun hemm deroga minnhom b’kuntratt, huwa raġonevoli li impriżi u organizzazzjonijiet jiftiehmu mod ieħor meta ma jkunux qed jittrattaw mal-konsumaturi. Madankollu, l-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jipprovdu li l-mikrointrapriżi [...] jiġu trattati bl-istess mod bħall-konsumaturi. Fi kwalunkwe każ, ċerti dispożizzjonijiet ewlenin ta’ din id-Direttiva għandhom dejjem japplikaw irrispettivament mill-istatus tal-utent”.
22      Riprodotta fil-punt 4 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
23      Ara s-sentenza tat‑2 ta’ Settembru 2021, CRCAM (C‑337/20, EU:C:2021:671), punt 44, relatata mal-għan tad-Direttiva 2007/64, li fil-parti l-kbira jikkoinċidi mal-għanijiet tad-Direttiva 2015/2366.
24      Premessa 6 tad-Direttiva 2015/2366.
25      Skont l-Artikolu 767 tal-Ktieb 7 tal-Burgerlijk Wetboek (il-Kodiċi Ċivili tal-Pajjiżi l-Baxxi): “L-iżviluppatur jista’ jkun obbligat iħallas biss il-ħlasijiet li jikkorrispondu, minn tal-inqas b’mod approssimattiv, għall-progress tal-kostruzzjoni jew għall-valur tal-assi li jkunu ġew ittrasferiti lilu; madankollu, sabiex jiġi ggarantit it-twettiq tal-obbligi tiegħu, jista’ jiġi miftiehem li l-iżviluppatur jiddepożita ma’ nutar ammont li ma jistax jaqbeż l‑10 % tal-prezz tax-xogħol jew jipprovdi garanzija oħra għall-istess ammont. Kwalunkwe ammont ikbar imħallas jikkostitwixxi ħlas indebitu”.
26      Il-Gvern Taljan iddikjara ruħu f’dan l-istess sens (punti 37 u 38 tal-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu). Fil-fehma tiegħu, interpretazzjoni wiesgħa tad-dispożizzjoni inkwistjoni tista’ testendi b’mod sinjifikattiv il-kunċett ta’ servizz ta’ ħlas, b’konsegwenzi diffiċilment prevedibbli. Attivitajiet li bħalissa huma eżerċitati b’mod liberu u ma humiex ikkunsidrati suġġetti għal-leġiżlazzjoni dwar is-servizzi ta’ ħlas jistgħu jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni, jekk is-servizz deskritt fit-talba għal deċiżjoni preliminari jiġi kklassifikat bħala servizz ta’ ħlas. Huwa jkompli jesponi li, jekk dan ikun il-każ, għandha tapplika klassifikazzjoni simili għas-servizz ta’ depożitu ma’ nutar tal-prezz tat-trasferiment tal-proprjetà jew tat-trasferiment, kostituzzjoni jew terminazzjoni ta’ drittijiet oħra in rem
fuq proprjetajiet immobbli jew avvjamenti. Bl-istess mod, kull entità li tipprovdi servizz ta’ garanzija jew depożitu ta’ ammonti simili tista’ tiġi kkunsidrata fornitur ta’ servizzi ta’ ħlas.
27      Waqt is-seduta, id-DNB irrefera għall-possibbiltà li l-fornituri ta’ kollaterali jfallu u ma jkunux jistgħu jirkupraw il-fondi użati għal dan il-għan. Huwa indika wkoll li dan kien dak li ġara fil-każ ta’ Betaal.
28      Il-frażi fil-verżjoni Spanjola “envío de dinero [rimessa ta’ flus]” fiha ċerta ambigwità. It-traduzzjoni tagħha fid-diversi verżjonijiet lingwistiċi li kkonsultajt (“money remittance” (Ingliż), “transmission de fonds” (Franċiż), “Finanztransfer” (Ġermaniż), “geldtransfer” (Olandiż), “rimessa di denaro” (Taljan), “envio de fundos” (Portugiż) jew “remiterea de bani” (Rumen)) ma tippermettix li jinkisbu riżultati wisq preċiżi dwar il-kamp semantiku tagħha, sabiex tiġi ddiferenzjata minn kunċetti oħra ftit jew wisq simili.
29      Riprodott fil-punt 6 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
30      Betaal ma tittrasferixxix lill-kuntrattur l-ammont kollu tal-flus trasferiti mill-klijent. Skont l-Artikolu 10 taċ-CGC, Betaal tnaqqas mill-ammont riċevut mingħand il-klijent ammont ta’ 2.5 % tal-kollaterali, b’minimu ta’ EUR 200, li ma huwiex ittrasferit jew imħallas lill-kuntrattur.