62022TJ0713_RES
Cásanna T-713/22 agus T-720/22
Portumo - Maidéara - Montagem e Manutenção de Tubaria, SA (Zona Franca da Madeira), agus páirtithe eileagusNova Ship Invest, Unipessoal, Lda (Zona Franca da Madeira)
v
an Coimisiún Eorpach
Breithiúnas na Cúirte Ginearálta (an Cúigiú Dlísheomra) an 6 Samhain 2024
(Státchabhair – Saorlimistéar Mhaidéara – Scéim cabhrach arna cur chun feidhme ag an bPortaingéil – Cinneadh lena gcinntear nach gcomhlíonann an scéim Cinntí C(2007) 3037 final agus C(2013) 4043 final, lena ndearbhaítear nach bhfuil an scéim sin ag luí leis an margadh inmheánach agus lena n-ordaítear an chabhair arna híoc fúithi a aisghabháil – An coincheap ‘cabhair atá ann cheana’ de réir bhrí Airteagal 1(b)(ii) de Rialachán (AE) 2015/1589 – Aisghabháil – Ionchas dlisteanach – Deimhneacht dhlíthiúil – Saoirse chun seirbhísí a sholáthar – Saoirse bunaíochta – Saorghluaiseacht oibrithe
Státchabhair – Cabhair atá ann cheana agus cabhair nua – Beart lena leasaítear scéim chabhrach atá ann cheana – Cur chun feidhme na scéime de shárú ar na coinníollacha a leagtar amach sa chinneadh formheasa ón gCoimisiún – Athrú a dhéanann difear do shubstaint an aiste bia – Cáilíocht cabhrach nua
(Airteagal 108 CFAE; Rialachán 2015/1589 ón gComhairle, Airteagal 1(c))
(féach míreanna 19, 80, 81)
Státchabhair – Toirmeasc – Eisceachtaí – Cabhair ar féidir a mheas a bheith comhoiriúnach leis an margadh inmheánach – Cabhair atá dírithe ar fhorbairt réigiúin ar leith – Scéimeanna cabhrach oibriúcháin réigiúnaí i bhfabhar na réigiún is forimeallaí – Cinneadh ón gCoimisiún lena n-údaraítear scéim chabhrach atá dírithe ar fhorbairt oileán Mhaidéara a chur chun cinn – Coinníollacha chun cabhair a dheonú dá bhforáiltear sa scéim sin – Léiriú docht – Gníomhaíochtaí a dhéanann cuideachtaí atá cláraithe ar an oileán sin lasmuigh d'oileán Mhaidéara – Gníomhaíochtaí nach bhfuil incháilithe don chabhair dá bhforáiltear leis an scéim údaraithe
(Airteagal 107(3)(a) CFAE; Fógra 2006/C 54/08 ón gCoimisiún)
(féach míreanna 33-60)
Státchabhair – Toirmeasc – Eisceachtaí – Cabhair ar féidir a mheas a bheith comhoiriúnach leis an margadh inmheánach – Cabhair atá dírithe ar fhorbairt réigiúin ar leith – Scéimeanna cabhrach oibriúcháin réigiúnaí i bhfabhar na réigiún is forimeallaí – Cinneadh ón gCoimisiún lena n-údaraítear scéim chabhrach atá dírithe ar fhorbairt oileán Mhaidéara a chur chun cinn – Coinníollacha chun cabhair a dheonú dá bhforáiltear sa scéim sin – Léiriú docht – Coinníoll a bhaineann le poist a chruthú nó a chothabháil i Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara – Coinníoll nach gcomhlíontar
(Airteagal 107(3)(a) CFAE; Fógra 2006/C 54/08 ón gCoimisiún)
(féach míreanna 66-76)
Státchabhair – Toirmeasc – Eisceachtaí – Cumhacht lánroghnach an Choimisiúin – Treoirlínte a rialaíonn an scrúdú ar chomhoiriúnacht na cabhrach leis an margadh inmheánach a ghlacadh aige sin – Iarmhairtí – Féin-theorannú dá chumhacht lánroghnach – Oibleagáid scrúdú a dhéanamh ar na himthosca eisceachtúla ar a bhfuil an Ballstát ag brath chun measúnú ar chomhoiriúnacht na cabhrach a iarraidh faoi Airteagal 107(3) CFAE amháin
(Airteagal 107(3) CFAE; Fógra 2006/C 54/08 ón gCoimisiún)
(féach míreanna 85-90)
Státchabhair – Toirmeasc – Eisceachtaí – Cabhair ar féidir a mheas a bheith comhoiriúnach leis an margadh inmheánach – Cabhair atá dírithe ar fhorbairt réigiúin ar leith – Scéimeanna cabhrach oibriúcháin réigiúnaí i bhfabhar na réigiún is forimeallaí – Comhoiriúnacht leis an margadh inmheánach – Coinníoll – Prionsabal na comhréireachta a urramú
(Airteagal 107(3)(a) CFAE; Fógra 2006/C 54/08 ón gCoimisiún)
(féach míreanna 91-97)
Státchabhair – Toirmeasc – Eisceachtaí – Cabhair ar féidir a mheas a bheith comhoiriúnach leis an margadh inmheánach – Measúnú i bhfianaise Airteagal 107(3) CFAE – Éifeachtaí sriantacha ar shaoirsí bunúsacha ó chinneadh neamh-chomhoiriúnachta a d’fhéadfadh a bheith ann – Easpa ábharthacht
(Airteagal 107(3) CFAE)
(féach míreanna 98-103)
Státchabhair – Cabhair mhídhleathach a aisghabháil – Cabhair arna dheonú de shárú ar rialacha nós imeachta Airteagal 108 CFAE – Iontaobhas dlisteanach a d’fhéadfadh a bheith ag na tairbhithe – Éagmais ach amháin in imthosca eisceachtúla
(Airteagal 108 CFAE)
(féach míreanna 112-119)
Státchabhair – Cabhair mhídhleathach a aisghabháil – Sárú ar phrionsabal na deimhneachta dlíthiúla – Easnamh
(Airteagal 108 CFAE)
(féach míreanna 122-134)
Achoimre
Diúltaíonn an Chúirt Ghinearálta do na caingne le haghaidh neamhniú a thionscain roinnt cuideachtaí i gcoinne chinneadh an Choimisiúin Eorpaigh lena ndearbhaítear nach raibh cabhair áirithe a íocadh le gnóthais atá lonnaithe ar oileán Mhaidéara faoi scéim a údaraíodh roimhe seo comhoiriúnach leis an margadh inmheánach agus lena n-ordaítear aisghabháil. Sa chomhthéacs sin, tugann an Chúirt soiléiriú ar an ngaol idir na saoirsí bunúsacha a chumhdaítear i gConradh FAE agus rialacha an Chonartha sin maidir le Státchabhair.
Chun forbairt réigiúnach agus éagsúlú struchtúr eacnamaíoch oileán Mhaidéara a chur chun cinn, bhunaigh Poblacht na Portaingéile scéim cabhrach do limistéar sainithe ar an oileán sin, ar a dtugtar Saorlimistéar Mhaidéara (ZFM).
D’fhormheas an Coimisiún Eorpach an scéim sin ar dtús in 1987 mar chabhair réigiúnach chomhoiriúnach, agus leasaíodh í in 2002. In 2007, d’fhormheas an Coimisiún an tríú scéim a leasaíodh arís agus a údaraíodh in 2013 (
1
) (‘Scéim III’).
Bhí Scéim III, arna formheas ag an gCoimisiún, i bhfoirm laghdú ar an gcáin ioncaim is infheidhme maidir le daoine dlítheanacha ar bhrabúis a eascraíonn as gníomhaíochtaí a dhéantar go hiarbhír agus go fisiceach i Maidéara, díolúine ó chánacha bardasacha agus áitiúla agus díolúine ó cháin aistrithe eastáit réadaigh chun gnó a chruthú i ZFM, suas le huasmhéideanna cabhrach bunaithe ar uasteorainneacha arna socrú ar bhonn líon na bpost a choinníonn an tairbhí.
Ar chur i gcrích chleachtadh faireacháin na scéime sin le haghaidh 2012 agus 2013, chinn an Coimisiún an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil dá bhforáiltear faoi Airteagal 108(3) CFAE a thionscnamh. Ag deireadh an nós imeachta sin, chinn an Coimisiún, le Cinneadh an 4 Nollaig 2020 (
2
), go raibh Scéim III, arna cur chun feidhme ag an bPortaingéil, éagsúil go mór leis an scéim a údaraíodh le Cinntí 2007 agus 2013. Agus an scéim sin á haicmiú mar ‘chabhair nua’ a cuireadh chun feidhme go neamhdhleathach agus nach raibh comhoiriúnach leis an margadh inmheánach, d’ordaigh an Coimisiún go n-aisghabhadh an chabhair ó na tairbhithe.
Lena gcaingne, iarrann ceithre chuideachta a fhaigheann cabhair arna híoc faoi Scéim III, arna cur chun feidhme, go ndéanfaidh an Chúirt Ghinearálta an cinneadh sin a chur ar neamhní.
Breithniú na Cúirte Ghinearálta
Mar thaca lena gcaingne, d’áitigh na hiarratasóirí, inter alia, gur sháraigh léiriú an Choimisiúin, sa chinneadh atá faoi chonspóid, ar na coinníollacha maidir le rochtain ar Scéim III prionsabail na saorghluaiseachta do shaoránaigh agus d’oibrithe, na saoirse bunaíochta agus na saoirse chun seirbhísí a sholáthar, trí fheidhmiú na saoirsí sin a dhéanamh níos deacra nó níos costasaí do ghnóthais a bhain tairbhe as Scéim III nó dá bhfostaithe.
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, mar atá sna breithiúnais in T-95/21 (
3
) et T-131/21 (
4
), go measann an Chúirt nach ndearna an Coimisiún earráid agus na coinníollacha maidir le rochtain ar Scéim III á léiriú agus chinn sí go raibh an scéim sin, arna cur chun feidhme ag an bPortaingéil, éagsúil go mór leis an scéim a údaraíodh le Cinntí 2007 agus 2013, agus dá bhrí sin gur scéim nua cabhrach a bhí inti.
Ina dhiaidh sin, tugann an Chúirt dá haire go bhféachtar, go bunúsach, le hargóintí na n-iarratasóirí lena líomhnaítear sárú ar phrionsabail na saorghluaiseachta do shaoránaigh agus d’oibrithe, na saoirse bunaíochta agus na saoirse chun seirbhísí a sholáthar, amhras a chaitheamh ar chinneadh an Choimisiúin, in aithris 198 den chinneadh atá faoi chonspóid, ar bhonn Airteagal 107(3)(a) CFAE, nach bhfuil Scéim III, mar a chuirtear chun feidhme í, comhoiriúnach leis an margadh inmheánach.
A mhéid a fhéachann an argóint sin le cur i gcoinne an chinnidh maidir le neamh-chomhoiriúnacht Scéim III, mar a cuireadh chun feidhme í, tugann an Chúirt dá haire gur fíor go leanann sé ón gcásdlí, i gcás ina mbeartaíonn an Coimisiún a dhearbhú go bhfuil cabhair comhoiriúnach leis an margadh inmheánach, nach mór dó a áirithiú nach sáróidh an dearbhú comhoiriúnachta sin, lena n-údaraítear don Bhallstát an chabhair lena mbaineann a íoc, forálacha eile de dhlí an Aontais agus, go háirithe, prionsabail na saorghluaiseachta.
Mar sin féin, ní féidir leis an gcásdlí sin a cheangal ar an gCoimisiún, a bheartaíonn a dhearbhú go bhfuil cabhair neamh-chomhoiriúnach, a dhearbhú go bhfuil sí comhoiriúnach agus, dá bhrí sin, a híoc a údarú, ar an bhforas go mbeadh éifeachtaí sriantacha ag aon chinneadh neamh-chomhoiriúnachta ar na gnóthais a fhaigheann an chabhair sin, cibé acu trí íocaíocht na cabhrach a chosc nó trína gnóthú a cheangal.
Murach sin, bhainfí an bonn den toirmeasc ar státchabhair neamh-chomhoiriúnach le prionsabail na saorghluaiseachta saoránach agus oibrithe, na saoirse bunaíochta agus na saoirse chun seirbhísí a sholáthar, cé go bhfuil forálacha Chonradh FAE maidir le hiomaíocht, agus go háirithe na forálacha sin a bhaineann le státchabhair, de chineál bunúsach agus gurb ionann iad agus léiriú ar cheann de na cúraimí riachtanacha a thugtar don Aontas.
Dá bhrí sin, tagann an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid nach bhféadfadh na hiarratasóirí brath go húsáideach ar phrionsabail na saorghluaiseachta do shaoránaigh agus d’oibrithe, ar an tsaoirse bhunaíochta agus ar an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar i gcoinne an chinnidh atá faoi chonspóid a mhéid a chinneann sí, ar bhonn Airteagal 107(3)(a) CFAE, go bhfuil Scéim III, arna cur chun feidhme, neamh-chomhoiriúnach agus go n-ordaíonn sí a aisghabháil.
Cuireann an Chúirt Ghinearálta in iúl freisin, fiú dá bhféadfadh na hiarratasóirí brath ar na bprionsabail sin agus go bhfuil éifeachtaí sriantacha ag an gcinneadh atá faoi chonspóid – a mhéid a léirítear leis na coinníollacha maidir le rochtain ar Scéim III ionas go mbeidh an scéim, arna cur chun feidhme, ar neamhréir agus go n-ordaítear leis an scéim sin an chabhair a íocadh faoin scéim sin a aisghabháil – ar na saoirsí ar a bhfuiltear ag brath, tá údar leis na héifeachtaí sin, in aon chás, leis an gcuspóir dlisteanach atá á shaothrú le Scéim III, arb é sin forbairt réigiúnach agus éagsúlú struchtúr eacnamaíoch Mhaidéara a chur chun cinn, mar réigiún is forimeallaí, agus tá siad comhréireach leis an gcuspóir sin. I ndáil leis sin, cuireann an Chúirt in iúl nach gcuireann an cinneadh go bhfuil Scéim III, mar a cuireadh chun feidhme í, ar neamhréir leis an margadh inmheánach, amhail aisghabháil cabhrach arna híoc go neamhdhleathach faoin scéim sin, cosc ar chuideachtaí atá cláraithe i ZFM iad féin a bhunú nó seirbhísí a sholáthar lasmuigh de Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara, nó fiú oibrithe a earcú atá ina gcónaí nó ag oibriú lasmuigh den réigiún sin. Ar deireadh, cinneann an Chúirt Ghinearálta nár ceanglaíodh ar an gCoimisiún rialú a thabhairt ar scéim cabhrach mhalartach a mhol na hiarratasóirí. Maidir leis sin, cuireann an Chomhairle in iúl, de réir an chásdlí, nach gceanglaítear ar an gCoimisiún rialú a thabhairt san achoimre ar na bearta malartacha go léir a d’fhéadfaí a bheartú, ós rud é, cé nach mór don Bhallstát lena mbaineann na cúiseanna a bhí le glacadh na scéime cabhrach atá i gceist a leagan amach go mion, go háirithe maidir leis na coinníollacha incháilitheachta a glacadh, nach gceanglaítear air a léiriú go dearfach nach bhféadfadh aon bheart insamhlaithe eile, de réir sainmhínithe hipitéiseach, a bheith in ann an cuspóir atá á shaothrú a bhaint amach ar bhealach níos fearr. Ós rud é nach bhfuil aon oibleagáid den sórt sin ar an mBallstát sin, níl na hiarratasóirí i dteideal a iarraidh ar an gCúirt Ghinearálta a cheangal ar an gCoimisiún ionad na n-údarás náisiúnta a ghlacadh sa chúram sin maidir le cuardach normatach chun gach beart malartach is féidir a scrúdú.
I bhfianaise na mbreithnithe sin, diúltaíonn an Chúirt Ghinearálta d’argóintí na n-iarratasóirí toisc iad a bheith gan bhunús. Déanann sí freisin na saincheisteanna dlí eile go léir a bhfuiltear ag brath orthu a dhíbhe agus, dá bhrí sin, na caingne ina n-iomláine a dhíbhe.
(
1
)	Cinntí ón gCoimisiún an 27 Meitheamh 2007, i gCás N 421/2006, agus an 2 Iúil 2013, i gCás SA.34160 (2011/N) (‘Cinntí Údaraithe 2007 agus 2013’).
(
2
)	Cinneadh (AE) 2022/1414 ón gCoimisiún Eorpach an 4 Nollaig 2020 maidir leis an Scéim SA.21259 (2018/C) (ex 2018/NN) arna cur chun feidhme ag an bPortaingéil do Shaorlimistéir Mhaidéara (Zona Franca da Madeira - ZFM) - Scéim III (IO 2022 L 217, lch. 49; ‘an cinneadh atá faoi chonspóid’).
(
3
)	Breithiúnas an 21 Meán Fómhair 2022, an Phortaingéil v an Coimisiún (Saorlimistéir Mhaidéira) (95/21, EU:T:2022:567).
(
4
)	Breithiúnas an 21 Meitheamh 2023, Região Autónoma da Madeira v an Coimisiún (T-131/21, EU:T:2023:348).