62023CO0097(01)
BESCHIKKING VAN DE PRESIDENT VAN HET HOF
21 juli 2023 (
*1
)
„Hogere voorziening – Verzoek om toelating tot interventie – Artikel 40, tweede alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie – Belang bij de beslissing van het rechtsgeding – Verzoek dat is ingediend door de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) – Afwijzing”
In zaak C‑97/23 P,
betreffende een hogere voorziening krachtens artikel 56 van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie, ingesteld op 17 februari 2023,
WhatsApp Ireland Ltd, gevestigd te Dublin (Ierland), vertegenwoordigd door H.‑G. Kamann, Rechtsanwalt, F. Louis en A. Vallery, avocats, B. Johnston, C. Monaghan en P. Nolan, solicitors, D. McGrath, SC, P. Sreenan, SC, E. Egan McGrath, BL, en C. Geoghegan, BL,
rekwirante,
andere partij in de procedure:
Europees Comité voor gegevensbescherming, vertegenwoordigd door C. Foglia, M. Gufflet, G. Le Grand en I. Vereecken als gemachtigden, bijgestaan door G. Haumont, E. de Lophem, G. Ryelandt en P. Vernet, avocats,
verweerder in eerste aanleg,
geeft
DE PRESIDENT VAN HET HOF,
gelet op het voorstel van T. von Danwitz, rechter-rapporteur,
advocaat-generaal T. Ćapeta gehoord,
de navolgende
Beschikking
1
Met haar hogere voorziening vordert rekwirante, WhatsApp Ireland Ltd, vernietiging van de beschikking van het Gerecht van de Europese Unie van 7 december 2022, WhatsApp Ireland/Europees Comité voor gegevensbescherming (T‑709/21, EU:T:2022:783; hierna: „bestreden beschikking”), waarbij het Gerecht het door haar ingestelde beroep tot nietigverklaring van besluit 1/2021 van het Europees Comité voor gegevensbescherming van 28 juli 2021 (hierna: „litigieus besluit”) niet-ontvankelijk heeft verklaard. Dat besluit is op grond van artikel 5 van verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB 2016, L 119, blz. 1; hierna: „AVG”) vastgesteld naar aanleiding van een onderzoek dat de Data Protection Commission (toezichthoudende autoriteit inzake de bescherming van persoonsgegevens van natuurlijke personen, Ierland) overeenkomstig artikel 56 van die verordening had gevoerd met betrekking tot de grensoverschrijdende verwerking van gegevens door WhatsApp Ireland in verband met het verrichten van haar diensten in de Europese Unie.
2
Bij akte, neergelegd ter griffie van het Hof op 28 april 2023, heeft de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) overeenkomstig artikel 40, tweede alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie, artikel 130 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof – dat op grond van artikel 190, lid 1, van dat Reglement van toepassing is op de procedure in hogere voorziening – en artikel 58, lid 4, van verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de instellingen, organen en instanties van de Unie en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van verordening (EG) nr. 45/2001 en besluit nr. 1247/2002/EG (PB 2018, L 295, blz. 39) verzocht om in de onderhavige procedure te worden toegelaten tot interventie aan de zijde van het Europees Comité voor gegevensbescherming.
3
Ter ondersteuning van zijn verzoek voert de EDPS in de eerste plaats aan dat de uitkomst van de onderhavige zaak gevolgen zal hebben voor de vervulling van zijn opdrachten, die bestaan in het toezien op en het waarborgen van de toepassing van verordening 2018/1725 en alle andere handelingen van de Unie inzake de bescherming van de fundamentele vrijheden en rechten van natuurlijke personen die verband houden met de verwerking van persoonsgegevens door een instelling of orgaan van de Unie, alsmede in het verstrekken van advies aan de instellingen en organen van de Unie over alle aangelegenheden die betrekking hebben op die verwerking. In zoverre onderstreept de EDPS om te beginnen dat hij er – zoals volgens hem met name blijkt uit de overwegingen 4 en 5 van verordening 2018/1725 – voor moet zorgen dat de bepalingen van de AVG en die van verordening 2018/1725 homogeen worden uitgelegd en toegepast. Voorts merkt de EDPS op dat de uitkomst van de onderhavige zaak invloed kan hebben op de adviserende bevoegdheid waarover hij krachtens artikel 42 van verordening 2018/1725 beschikt. Zo heeft hij meegewerkt aan het initiatief van de Europese Commissie om de samenwerking tussen de nationale toezichthoudende autoriteiten voor de bescherming van persoonsgegevens bij de toepassing van de AVG in grensoverschrijdende aangelegenheden te stroomlijnen en moet hij in de toekomst mogelijkerwijs advies uitbrengen over de werking van de samenwerkingsmechanismen waarin de AVG voorziet alsook over toekomstige aanpassingen van de regels inzake die mechanismen.
4
In de tweede plaats merkt de EDPS op dat het litigieuze besluit betrekking heeft op beginselen en regels die gelden voor de instellingen, organen en instanties van de Unie en die in wezen overeenkomen met de beginselen en regels van de AVG, alsmede dat hij overeenkomstig artikel 68, lid 6, AVG bij de vaststelling van dat besluit heeft gebruikgemaakt van zijn stemrecht in het Europees Comité voor gegevensbescherming. Bovendien was hij de hoofdrapporteur bij de vaststelling van de richtsnoeren 3/2021 van het Europees Comité voor gegevensbescherming van 13 april 2021 betreffende de toepassing van artikel 65, lid 1, onder a), AVG, waarop het litigieuze besluit volgens hem gebaseerd is.
5
Nadat de griffier van het Hof het door de EDPS ingediende verzoek om toelating tot interventie – overeenkomstig artikel 131, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering, dat op grond van artikel 190, lid 1, van dat Reglement van toepassing is op de procedure in hogere voorziening – had betekend aan partijen, hebben WhatsApp Ireland en het Europees Comité voor gegevensbescherming opmerkingen over dat verzoek ingediend binnen de gestelde termijn.
6
Het Europees Comité voor gegevensbescherming ondersteunt het verzoek van de EDPS om toelating tot interventie, terwijl WhatsApp Ireland concludeert tot afwijzing van dit verzoek.
Verzoek om toelating tot interventie
7
Artikel 40, eerste alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie bepaalt dat de lidstaten en de instellingen van de Unie zich kunnen voegen in een voor het Hof aanhangig rechtsgeding. Volgens de eerste volzin van de tweede alinea van artikel 40 komt hetzelfde recht toe aan de organen en instanties van de Unie en elke andere persoon indien zij aannemelijk kunnen maken belang te hebben bij de beslissing van het rechtsgeding.
8
Wat meer bepaald de EDPS betreft, wordt zijn bevoegdheid om in rechte op te treden voor de rechterlijke instanties van de Unie expliciet erkend in artikel 58, lid 4, van verordening 2018/1725, waarin is bepaald dat de EDPS „de bevoegdheid [heeft] het Hof van Justitie van de Europese Unie te adiëren onder de in de Verdragen genoemde voorwaarden en te interveniëren in vorderingen die bij het Hof van Justitie van de Europese Unie aanhangig zijn gemaakt”.
9
Dat interventierecht is evenwel niet absoluut, aangezien de EDPS niet behoort tot de in artikel 40, eerste alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie bedoelde „bevoorrechte” interveniënten. Bovendien heeft het Hof reeds geoordeeld dat het interventierecht van de EDPS binnen de grenzen van de hem toevertrouwde taak dient te blijven (zie naar analogie beschikking van 17 maart 2005, Parlement/Raad, C‑317/04, EU:C:2005:189, punt 16; zie in die zin ook beschikking van de president van het Hof van 14 oktober 2008, Commissie/Duitsland, C‑518/07, niet gepubliceerd, EU:C:2008:563, punten 12, 17 en 18).
10
Hieruit volgt dat de EDPS, wiens interventierecht berust op artikel 40, tweede alinea, van voormeld Statuut, dat recht in het kader van een welbepaald rechtsgeding enkel kan uitoefenen indien hij aannemelijk maakt dat hij belang heeft bij de beslechting van dat rechtsgeding.
11
Volgens vaste rechtspraak van het Hof moet het begrip „belang bij de beslissing van het rechtsgeding” in de zin van die bepaling worden gedefinieerd met inachtneming van het voorwerp zelf van het geding, en moet daaronder worden verstaan een rechtstreeks en daadwerkelijk belang bij de toe- of afwijzing van de conclusies zelf, en niet een belang ten aanzien van de aangevoerde middelen of argumenten. De woorden „beslissing van het rechtsgeding” verwijzen immers naar de gevraagde eindbeslissing, zoals die zou worden neergelegd in het dictum van het te wijzen arrest of de te geven beschikking (beschikking van de president van het Hof van 1 september 2022, Google en Alphabet/Commissie, C‑48/22 P, EU:C:2022:667, punt 6 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
12
Niettemin moet worden vastgesteld dat de organen en instanties van de Unie – anders dan natuurlijke en rechtspersonen – een verzoek om toelating tot interventie in een voor het Hof aanhangig geding niet zozeer zullen doen met het oog op de behartiging van particuliere belangen als wel met het oog op de verdediging van een advies dat of een beoordeling die het betrokken orgaan of de betrokken instantie heeft opgesteld respectievelijk verricht in een procedure waarin dat orgaan of die instantie een rol heeft gespeeld, wanneer de aan het geding ten grondslag liggende handeling is vastgesteld na een dergelijke procedure. Wat verzoeken van organen en instanties van de Unie om toelating tot interventie betreft, past het Hof de voorwaarde van een rechtstreeks en daadwerkelijk belang bij de beslissing van het geding dan ook toe op een wijze die recht doet aan deze bijzonderheid (beschikking van de president van het Hof van 22 september 2022, Mylan IRE Healthcare/Commissie, C‑237/22 P, EU:C:2022:726, punten 15 en 16 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
13
In geval van door organen en instanties van de Unie ingediende verzoeken om toelating tot interventie in een geding over de nietigverklaring van een handeling van de Unie, of van een beslissing van het Gerecht waarbij een beroep tot nietigverklaring van een dergelijke handeling is afgewezen, moet dus worden aangenomen dat aan het vereiste dat dit orgaan of deze instantie een rechtstreeks en daadwerkelijk belang heeft bij de beslissing van dat geding, onder meer is voldaan als dat orgaan of die instantie in staat is om aan te tonen dat de betreffende handeling van de Unie is vastgesteld na een procedure waaraan dat orgaan of die instantie krachtens het Unierecht moet deelnemen, in voorkomend geval door het opstellen van adviezen of het verrichten van beoordelingen (beschikking van de president van het Hof van 22 september 2022, Mylan IRE Healthcare/Commissie, C‑237/22 P, EU:C:2022:726, punt 17 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
14
Wat in casu het eerste argument betreft dat de EDPS aanvoert ter ondersteuning van zijn verzoek om toelating tot interventie, welk argument gebaseerd is op de invloed van de onderhavige zaak op zijn opdracht om ervoor te zorgen dat de bepalingen van verordening 2018/1725 en die van de AVG homogeen worden toegepast alsook om advies uit te brengen over de werking van de samenwerkingsmechanismen waarin de AVG voorziet, zij opgemerkt dat het door het Europees Comité voor gegevensbescherming vastgestelde litigieuze besluit berust op artikel 65 AVG en dat verordening 2018/1725 geen soortgelijke bepaling bevat, zodat de kwestie van de homogene toepassing van beide verordeningen met betrekking tot dat artikel in casu niet aan de orde lijkt te zijn.
15
Hoe dan ook heeft het Gerecht zich in de bestreden beschikking enkel uitgesproken over het bij het Gerecht aanhangige beroep tot nietigverklaring, zodat in de onderhavige zaak enkel de vraag aan de orde is of WhatsApp Ireland het litigieuze besluit rechtstreeks kan aanvechten bij de Unierechter. Derhalve zal de beslissing waarmee het Hof het onderhavige geding beëindigt, uitsluitend zien op de ontvankelijkheid van het beroep tot nietigverklaring van het litigieuze besluit, en niet op de vraag of dat beroep gegrond is. Indien de bestreden beschikking door het Hof wordt vernietigd, kan de zaak niet worden geacht in staat van wijzen te zijn in de zin van artikel 61, eerste alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie, aangezien het Gerecht uitspraak heeft gedaan overeenkomstig artikel 129 van zijn Reglement voor procesvoering, zonder de zaak ten gronde te onderzoeken.
16
In die omstandigheden blijkt dat de EDPS – met name omdat hij zich beroept op zijn adviserende rol ten aanzien van de instellingen en organen van de Unie voor alle kwesties die verband houden met de verwerking van persoonsgegevens, alsmede op de hem bij artikel 42 van verordening 2018/1725 toegekende consultatieve bevoegdheid – wel zou kunnen aantonen dat hij belang heeft bij de eventueel door het Gerecht te geven beslissing mocht de zaak na vernietiging van de bestreden beschikking aanhangig worden bij het Gerecht, maar niet dat hij belang heeft bij de beslechting van het in het kader van de onderhavige hogere voorziening bij het Hof aanhangige geding over de ontvankelijkheid van het beroep tot nietigverklaring van het litigieuze besluit in het licht van het stelsel van rechtsmiddelen waarin het VWEU voorziet (zie in die zin beschikking van de president van het Hof van 28 januari 2020, VodafoneZiggo Group/Commissie, C‑689/19 P, EU:C:2020:50, punt 20 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
17
Ook met zijn tweede argument, dat gebaseerd is op het feit dat hij zijn stemrecht heeft uitgeoefend in het kader van de vaststelling van het litigieuze besluit en dat hij daarenboven de hoofdrapporteur was bij de vaststelling van de in punt 4 van de onderhavige beschikking genoemde richtsnoeren, kan de EDPS niet aantonen dat hij een belang heeft bij de beslechting van het geding. De EDPS kan zich namelijk niet op een dergelijk belang beroepen om een interventierecht te doen gelden, aangezien het aangevoerde belang geen eigen belang van de EDPS is en bovendien volledig samenvalt met dat van het Europees Comité voor gegevensbescherming, dat reeds partij is in het geding en aan de zijde waarvan hij wenst te interveniëren (zie naar analogie beschikking van de president van het Hof van 1 september 2022, Google en Alphabet/Commissie, C‑48/22 P, EU:C:2022:667, punt 12).
18
Uit de voorgaande overwegingen volgt dat de EDPS niet heeft aangetoond dat hij een belang heeft bij de beslissing van het rechtsgeding in de zin van artikel 40, tweede alinea, van het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie, zodat zijn verzoek om toelating tot interventie dient te worden afgewezen.
Kosten
19
Ingevolge artikel 138, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering, dat op grond van artikel 184, lid 1, van dat Reglement van toepassing is op de procedure in hogere voorziening, moet de in het ongelijk gestelde partij in de kosten worden verwezen voor zover dit is gevorderd. Aangezien het verzoek om toelating tot interventie van de EDPS is afgewezen en noch WhatsApp Ireland noch het Europees Comité voor gegevensbescherming zijn verwijzing in de kosten heeft gevorderd, dient te worden beslist dat de EDPS, WhatsApp Ireland en het Europees Comité voor gegevensbescherming elk hun eigen kosten zullen dragen die verband houden met het verzoek van de EDPS om toelating tot interventie.
De president van het Hof beschikt:
1)
Het verzoek om toelating tot interventie dat is ingediend door de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, wordt afgewezen.
2)
De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, WhatsApp Ireland en het Europees Comité voor gegevensbescherming dragen elk hun eigen kosten.
ondertekeningen
(
*1
)	Procestaal: Engels.