62021CJ0640
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο τμήμα)
της 8ης Ιουνίου 2023 (
*1
)
«Προδικαστική παραπομπή – Τελωνειακή ένωση – Κανονισμός (ΕΕ) 952/2013 – Ενωσιακός τελωνειακός κώδικας – Επιπλέον ποσότητα εμπορευμάτων που ανακαλύφθηκε μετά την παράδοσή τους – Άρθρο 173 – Τροποποίηση τελωνειακής διασάφησης – Εμπορεύματα άλλα από αυτά που καλύπτονταν αρχικά από την προς τροποποίηση διασάφηση – Άρθρο 174 – Ακύρωση τελωνειακής διασάφησης – Άρθρο 42 – Κυρώσεις που επιβάλλονται από τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές – Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2015/2446»
Στην υπόθεση C‑640/21,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Tribunalul Cluj (πολυμελές πρωτοδικείο Cluj, Ρουμανία) με απόφαση της 25ης Αυγούστου 2021, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 19 Οκτωβρίου 2021, στο πλαίσιο της δίκης
SC Zes Zollner Electronic SRL
κατά
Direcţia Regională Vamală Cluj – Biroul Vamal de Frontieră Aeroport Cluj-Napoca,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους E. Regan, πρόεδρο τμήματος, Δ. Γρατσία (εισηγητή), M. Ilešič, I. Jarukaitis και Z. Csehi, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: J. Richard de la Tour
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
η Ρουμανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις E. Gane και A. Rotăreanu,
–
η Εσθονική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την M. Kriisa,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τις A. Armenia, F. Clotuche-Duvieusart και F. Moro,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 26ης Ιανουαρίου 2023,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία των άρθρων 173 και 174 του κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Οκτωβρίου 2013, για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ 2013, L 269, σ. 1) (στο εξής: ενωσιακός τελωνειακός κώδικας).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της SC Zes Zollner Electronic SRL (στο εξής: ZZE), ρουμανικής επιχείρησης, και της Direcția Regională Vamală Cluj – Biroul Vamal de Frontieră Aeroport Cluj-Napoca (περιφερειακής τελωνειακής διοίκησης του Cluj – συνοριακού τελωνείου του αερολιμένα του Cluj-Napoca, Ρουμανία), με αντικείμενο την απόφαση της τελευταίας να επιβάλει πρόστιμο στην ZZE επειδή απέκρυψε από τον τελωνειακό έλεγχο 5000 τεμάχια ηλεκτρονικών ολοκληρωμένων κυκλωμάτων καθώς και να απαιτήσει την καταβολή ποσού ίσου προς τη δασμολογητέα αξία των εμπορευμάτων αυτών, πλέον των εισαγωγικών και άλλων οφειλόμενων δασμών.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Κανονισμός (ΕΟΚ) 2913/92
3
Το άρθρο 66 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ 1992, L 302, σ. 1), προέβλεπε τα εξής:
«1.   Κατόπιν αιτήσεως του διασαφιστή, οι τελωνειακές αρχές ακυρώνουν διασάφηση που έχει ήδη γίνει αποδεκτή, εφόσον ο διασαφιστής αποδείξει ότι το εμπόρευμα διασαφήθηκε κατά λάθος για το τελωνειακό καθεστώς που αντιστοιχεί στη διασάφηση ή ότι, λόγω ειδικών περιστάσεων, η υπαγωγή του εμπορεύματος στο τελωνειακό καθεστώς για το οποίο διασαφήθηκε δεν αιτιολογείται πλέον.
Ωστόσο, αν οι τελωνειακές αρχές έχουν πληροφορήσει τον διασαφιστή ότι προτίθενται να εξετάσουν τα εμπορεύματα, η αίτηση ακύρωσης της διασάφησης είναι δυνατόν να γίνει αποδεκτή μόνο μετά την πραγματοποίηση της εξέτασης αυτής.
2.   Η διασάφηση δεν μπορεί να ακυρωθεί μετά τη χορήγηση της άδειας παραλαβής των εμπορευμάτων, εκτός από τις περιπτώσεις που καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής.
3.   Η ακύρωση της διασάφησης δεν επιδρά στην εφαρμογή των ισχυουσών κατασταλτικών διατάξεων.»
Ο ενωσιακός τελωνειακός κώδικας
4
Η αιτιολογική σκέψη 15 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχει ως εξής:
«Η διευκόλυνση του νόμιμου εμπορίου και η καταπολέμηση της απάτης απαιτούν απλές, ταχείες και τυποποιημένες διατυπώσεις και καθεστώτα. Συνεπώς, είναι σκόπιμο, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 24ης Ιουλίου 2003 με τίτλο “Ένα απλό περιβάλλον χωρίς χαρτί για τα τελωνεία και τις εμπορικές επιχειρήσεις” [COM(2003) 452 τελικό], να απλουστευθεί η τελωνειακή νομοθεσία, ώστε να καταστεί δυνατή η χρησιμοποίηση σύγχρονων μέσων και τεχνολογίας, και να προωθηθεί περισσότερο η ομοιόμορφη εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας, καθώς και σύγχρονες προσεγγίσεις όσον αφορά τους τελωνειακούς ελέγχους, ώστε να ενισχυθεί η εξασφάλιση της βάσης για αποτελεσματικές και απλές διαδικασίες τελωνισμού. […]»
5
Το άρθρο 5 του κώδικα φέρει τον τίτλο «Ορισμοί» και προβλέπει στα σημεία 16, 26 και 33 τα εξής:
«Για τους σκοπούς του [εν λόγω] κώδικα, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
[…]
16)
“τελωνειακό καθεστώς”: οποιοδήποτε από τα ακόλουθα καθεστώτα στο οποίο μπορούν να υπαχθούν τα εμπορεύματα σύμφωνα με τον κώδικα:
α)
θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία,
β)
ειδικά καθεστώτα,
γ)
εξαγωγή·
[…]
26)
“παράδοση εμπορευμάτων”: πράξη με την οποία οι τελωνειακές αρχές καθιστούν τα εμπορεύματα διαθέσιμα για τους σκοπούς που ορίζει το τελωνειακό καθεστώς στο οποίο υπάγονται·
[…]
33)
“προσκόμιση εμπορευμάτων στο τελωνείο”: γνωστοποίηση στις τελωνειακές αρχές σχετικά με την άφιξη εμπορευμάτων στο τελωνείο ή σε οποιοδήποτε άλλο τόπο έχει καθοριστεί ή εγκριθεί από τις τελωνειακές αρχές και θέση αυτών των εμπορευμάτων στη διάθεση των εν λόγω αρχών για τελωνειακό έλεγχο».
6
Το άρθρο 15 του ίδιου κώδικα φέρει τον τίτλο «Παροχή πληροφοριών στις τελωνειακές αρχές» και ορίζει στην παράγραφο 2 τα εξής:
«Η υποβολή τελωνειακής διασάφησης […] καθιστ[ά] το ενδιαφερόμενο πρόσωπο υπεύθυνο για όλα τα ακόλουθα:
α)
την ακρίβεια και την πληρότητα των πληροφοριών που παρέχονται στη διασάφηση […]·
β)
τη γνησιότητα, την ακρίβεια και την ισχύ κάθε εγγράφου που συνοδεύει τη διασάφηση […]·
γ)
την εκπλήρωση, κατά περίπτωση, όλων των υποχρεώσεων σχετικά με την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο εκάστοτε τελωνειακό καθεστώς ή σχετικά με την εκτέλεση των εγκεκριμένων πράξεων.
Το πρώτο εδάφιο ισχύει επίσης για την παροχή οιασδήποτε πληροφορίας υπό οιαδήποτε άλλη μορφή ζητείται από τις τελωνειακές αρχές ή παρέχεται σε αυτές.
[…]»
7
Το άρθρο 42 του εν λόγω κώδικα φέρει τον τίτλο «Επιβολή κυρώσεων» και ορίζει τα εξής:
«1.   Κάθε κράτος μέλος προβλέπει κυρώσεις για μη συμμόρφωση με την τελωνειακή νομοθεσία. Οι κυρώσεις αυτές είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
2.   Εφόσον επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις, μπορούν να λαμβάνουν, μεταξύ άλλων, μία ή και τις δύο από τις ακόλουθες μορφές:
α)
χρηματική επιβάρυνση εκ μέρους των τελωνειακών αρχών, συμπεριλαμβανομένου, όπου απαιτείται, διακανονισμού που επέχει θέση ποινικής κύρωσης,
β)
ανάκληση, αναστολή ή τροποποίηση άδειας που κατέχει ο ενδιαφερόμενος.
[…]»
8
Το άρθρο 139 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα φέρει τον τίτλο «Προσκόμιση των εμπορευμάτων στο τελωνείο» και ορίζει στις παραγράφους 1 και 7 τα εξής:
«1.   Τα εμπορεύματα που εισέρχονται στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης προσκομίζονται αμέσως μετά την άφιξή τους στα καθορισθέντα τελωνεία […].
[…]
7.   Τα εμπορεύματα που προσκομίζονται στο τελωνείο δεν απομακρύνονται από τον χώρο στον οποίο προσκομίστηκαν χωρίς την άδεια των τελωνειακών αρχών.»
9
Το άρθρο 158 του κώδικα φέρει τον τίτλο «Τελωνειακή διασάφηση εμπορευμάτων και τελωνειακή επιτήρηση ενωσιακών εμπορευμάτων» και προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Όλα τα εμπορεύματα που πρόκειται να υπαχθούν σε τελωνειακό καθεστώς, με εξαίρεση το καθεστώς ελεύθερης ζώνης, πρέπει να καλύπτονται από τελωνειακή διασάφηση κατάλληλη για το συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς.»
10
Το άρθρο 172 του εν λόγω κώδικα φέρει τον τίτλο «Αποδοχή τελωνειακής διασάφησης» και ορίζει τα εξής:
«1.   Οι τελωνειακές διασαφήσεις που πληρούν τους όρους του παρόντος κεφαλαίου γίνονται αμέσως δεκτές από τις τελωνειακές αρχές, εφόσον τα εμπορεύματα στα οποία αναφέρονται έχουν προσκομισθεί στο τελωνείο.
2.   Εκτός αν άλλως ορίζεται, η ημερομηνία αποδοχής της τελωνειακής διασάφησης από τις τελωνειακές αρχές είναι η ημερομηνία που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για την εφαρμογή των διατάξεων που διέπουν το τελωνειακό καθεστώς στο οποίο υπάγονται τα εμπορεύματα και για όλες τις άλλες διατυπώσεις εισαγωγής ή εξαγωγής.»
11
Το άρθρο 173 φέρει τον τίτλο «Τροποποίηση τελωνειακής διασάφησης» και ορίζει τα εξής:
«1.   Κατόπιν αιτήσεώς του, επιτρέπεται στον διασαφιστή να διορθώσει ένα ή περισσότερα στοιχεία της τελωνειακής διασάφησης μετά την αποδοχή της από τις τελωνειακές αρχές. Η τροποποίηση δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την ισχύ της τελωνειακής διασάφησης για εμπορεύματα άλλα από αυτά που καλύπτονταν αρχικά.
2.   Δεν επιτρέπεται να πραγματοποιηθεί καμία τέτοιου είδους τροποποίηση κατόπιν αιτήσεως σε κάποια από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
αφού οι τελωνειακές αρχές έχουν πληροφορήσει τον διασαφιστή ότι προτίθενται να εξετάσουν τα εμπορεύματα,
β)
αφού οι τελωνειακές αρχές έχουν διαπιστώσει την ανακρίβεια των στοιχείων της τελωνειακής διασάφησης,
γ)
αφού οι τελωνειακές αρχές έχουν χορηγήσει άδεια παραλαβής των εμπορευμάτων.
3.   Κατόπιν αιτήσεως του διασαφιστή και εντός τριών ετών από την ημερομηνία αποδοχής της τελωνειακής διασάφησης, μπορεί να επιτραπεί η τροποποίηση της τελωνειακής διασάφησης μετά την παράδοση των εμπορευμάτων προκειμένου ο διασαφιστής να μπορέσει να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς.»
12
Το άρθρο 174 φέρει τον τίτλο «Ακύρωση τελωνειακής διασάφησης» και προβλέπει τα εξής:
«1.   Κατόπιν αιτήσεως του διασαφιστή, οι τελωνειακές αρχές ακυρώνουν τελωνειακή διασάφηση που έχει ήδη γίνει αποδεκτή, σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
όταν έχουν εξακριβώσει ότι τα εμπορεύματα πρέπει να υπαχθούν αμέσως σε άλλο τελωνειακό καθεστώς,
β)
όταν έχουν εξακριβώσει ότι, λόγω ειδικών περιστάσεων, η υπαγωγή των εμπορευμάτων στο τελωνειακό καθεστώς για το οποίο είχαν διασαφισθεί δεν είναι πλέον δικαιολογημένη.
Ωστόσο, αν οι τελωνειακές αρχές έχουν πληροφορήσει τον διασαφιστή ότι προτίθενται να εξετάσουν τα εμπορεύματα, η αίτηση ακύρωσης της τελωνειακής διασάφησης μπορεί να γίνεται δεκτή μόνο μετά την πραγματοποίηση της εξέτασης αυτής.
2.   Η τελωνειακή διασάφηση δεν μπορεί να ακυρωθεί μετά την παράδοση των εμπορευμάτων εκτός αν ορίζεται άλλως.»
13
Το άρθρο 175 του ίδιου κώδικα φέρει τον τίτλο «Μεταβίβαση εξουσίας» και ορίζει τα εξής:
«Ανατίθεται στην [Ευρωπαϊκή] Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 284, για τον καθορισμό των περιπτώσεων στις οποίες μπορεί να ακυρωθεί τελωνειακή διασάφηση μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, σύμφωνα με το άρθρο 174 παράγραφος 2.»
Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2015/2446
14
Το άρθρο 148 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2015/2446 της Επιτροπής, της 28ης Ιουλίου 2015, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όσον αφορά λεπτομερείς κανόνες σχετικούς με ορισμένες από τις διατάξεις του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ 2015, L 343, σ. 1), ο οποίος εκδόθηκε, μεταξύ άλλων, βάσει του άρθρου 175 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, ορίζει τα εξής:
«1.   Όταν διαπιστώνεται ότι τα εμπορεύματα έχουν διασαφιστεί εσφαλμένα για τελωνειακό καθεστώς βάσει του οποίου γεννάται τελωνειακή οφειλή κατά την εισαγωγή, αντί να διασαφιστούν για άλλο τελωνειακό καθεστώς, η τελωνειακή διασάφηση ακυρώνεται μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, κατόπιν αιτιολογημένης αίτησης από τον διασαφιστή, εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
[…]
2.   Όταν διαπιστώνεται ότι έχουν διασαφιστεί εσφαλμένα αντί άλλων εμπορευμάτων για τελωνειακό καθεστώς βάσει του οποίου γεννάται τελωνειακή οφειλή κατά την εισαγωγή, η τελωνειακή διασάφηση ακυρώνεται μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, κατόπιν αιτιολογημένης αίτησης από τον διασαφιστή, εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
[…]
3.   Όταν τα εμπορεύματα που πωλήθηκαν βάσει σύμβασης εξ αποστάσεως, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 7 της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[‚της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών, την τροποποίηση της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ 2011, L 304, σ. 64)], έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία και επιστρέφονται, η τελωνειακή διασάφηση ακυρώνεται μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, κατόπιν αιτιολογημένης αίτησης από τον διασαφιστή, εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
[…]
4.   Εκτός από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2 και 3, οι τελωνειακές διασαφήσεις ακυρώνονται μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, κατόπιν αιτιολογημένης αίτησης από τον διασαφιστή, σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
όταν τα εμπορεύματα έχουν παραδοθεί για εξαγωγή, επανεξαγωγή ή τελειοποίηση προς επανεξαγωγή και δεν έχουν εγκαταλείψει το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης·
β)
όταν τα ενωσιακά εμπορεύματα έχουν διασαφιστεί εσφαλμένα για τελωνειακό καθεστώς το οποίο ισχύει μόνο για μη ενωσιακά εμπορεύματα, και ο τελωνειακός χαρακτήρα τους ως ενωσιακών εμπορευμάτων αποδείχτηκε μεταγενέστερα μέσω του εντύπου T2L ή T2LF ή τελωνειακού δηλωτικού εμπορευμάτων·
γ)
τα εμπορεύματα έχουν διασαφιστεί εσφαλμένα σε περισσότερες από μία τελωνειακές διασαφήσεις·
δ)
όταν χορηγείται άδεια με αναδρομική ισχύ σύμφωνα με το άρθρο 211 παράγραφος 2 του κώδικα·
ε)
όταν έχουν υπαχθεί ενωσιακά εμπορεύματα σε καθεστώς τελωνειακής αποταμίευσης σύμφωνα με το άρθρο 237 παράγραφος 2 του κώδικα και δεν μπορούν πλέον να υπαχθούν στο εν λόγω καθεστώς σύμφωνα με το άρθρο 237 παράγραφος 2 του κώδικα.
[…]»
Το ρουμανικό δίκαιο
15
Σύμφωνα με το άρθρο 68 του Legea nr. 86/2006 privind Codul Vamal al României (νόμου 86/2006 περί θεσπίσεως του ρουμανικού τελωνειακού κώδικα) (Monitorul Oficial al României, μέρος Ι, αριθ. 350, της 19ης Απριλίου 2006, στο εξής: ρουμανικός τελωνειακός κώδικας), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης, τα εμπορεύματα μπορούν, με την έγκριση της τελωνειακής αρχής, να εξετάζονται ή να υποβάλλονται σε δειγματοληψία, κατόπιν αιτήσεως, με σκοπό να τους δοθεί τελωνειακός προορισμός.
16
Το άρθρο 100 του εν λόγω τελωνειακού κώδικα προβλέπει τα εξής:
«1.   Η τελωνειακή αρχή δικαιούται, αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν αιτήσεως του διασαφιστή, εντός προθεσμίας πέντε ετών από την παράδοση των εμπορευμάτων, να διορθώσει την τελωνειακή διασάφηση.
2.   Εντός της προθεσμίας της παραγράφου 1, η τελωνειακή αρχή ελέγχει όλα τα έγγραφα, τα βιβλία και τις εγγραφές που αφορούν τα εκτελωνιζόμενα εμπορεύματα ή τις σχετικές με τα εμπορεύματα αυτά μεταγενέστερες εμπορικές πράξεις. Ο έλεγχος μπορεί να διενεργείται στον διασαφιστή, σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο σχετίζεται, με άμεσο ή έμμεσο τρόπο, επαγγελματικά με τις εν λόγω πράξεις ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο κατέχει τα εν λόγω έγγραφα ή διαθέτει τις σχετικές πληροφορίες. Μπορεί επίσης να διενεργείται φυσικός έλεγχος των εμπορευμάτων, εφόσον αυτά εξακολουθούν να υφίστανται.
3.   Σε περίπτωση που, κατόπιν νέου ελέγχου της διασαφήσεως ή εκ των υστέρων ελέγχου, διαπιστώνεται ότι οι διατάξεις που διέπουν το οικείο τελωνειακό καθεστώς εφαρμόστηκαν με βάση ανακριβή ή ελλιπή στοιχεία, η τελωνειακή αρχή λαμβάνει μέτρα για την τακτοποίηση της καταστάσεως, λαμβάνοντας υπόψη τα νέα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της.
4.   Η τελωνειακή αρχή καθορίζει το υπόδειγμα του απαιτούμενου για την τακτοποίηση της καταστάσεως εγγράφου καθώς και τις οδηγίες για τη συμπλήρωσή του.
5.   Σε περίπτωση που διαπιστώνεται ότι γεννάται τελωνειακή οφειλή ή ότι έχουν πραγματοποιηθεί αχρεώστητες πληρωμές, η τελωνειακή αρχή λαμβάνει μέτρα για την είσπραξη των υπολειπόμενων ποσών ή για την επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών σύμφωνα με τις νόμιμες διατάξεις.
6.   Κατά τον εκ των υστέρων έλεγχο των διασαφήσεων, η τελωνειακή αρχή προσδιορίζει, σύμφωνα με την παράγραφο 3, τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ή υπολειπόμενα ποσά φόρων και τελών που οφείλονται στο Δημόσιο σε σχέση με τις τελωνειακές πράξεις και λαμβάνει μέτρα για την είσπραξη των ποσών που διαπιστώνεται ότι υπολείπονται. Τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά των εν λόγω φόρων και τελών επιστρέφονται σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις.
7.   Όταν η παράβαση της τελωνειακής νομοθεσίας συνιστά, ανάλογα με την περίπτωση, διοικητική παράβαση ή ποινικό αδίκημα, η τελωνειακή αρχή υποχρεούται να επιβάλει διοικητικές κυρώσεις ή να ζητήσει να επιληφθούν οι αρμόδιες για την άσκηση ποινικής δίωξης αρχές.
8.   Η τελωνειακή διασάφηση που έχει γίνει αποδεκτή και έχει καταχωρισθεί καθώς και το έγγραφο της παραγράφου 4 αποτελούν νόμιμο τίτλο για την απαίτηση.»
17
Κατά το άρθρο 653, παράγραφος 1, στοιχείο a, της Hotărârea Guvernului nr. 707/2006 pentru aprobarea Regulamentului de aplicare a Codului Vamal al României (κυβερνητική απόφαση 707/2006 σχετικά με την έγκριση του κανονισμού εφαρμογής του ρουμανικού τελωνειακού κώδικα), της 7ης Ιουνίου 2006 (Monitorul Oficial al României, μέρος I, αριθ. 520 της 15ης Ιουνίου 2006, στο εξής: κανονισμός εφαρμογής του ρουμανικού τελωνειακού κώδικα), η απόκρυψη από τον τελωνειακό έλεγχο οποιουδήποτε αγαθού ή εμπορεύματος που θα έπρεπε να υπαχθεί σε τελωνειακό καθεστώς συνιστά διοικητική παράβαση η οποία τιμωρείται με πρόστιμο 3000 έως 8000 ρουμανικών λέι (RON). Επιπλέον, στην περίπτωση αυτή, τα εμπορεύματα κατάσχονται.
18
Το άρθρο 654 του κανονισμού εφαρμογής του ρουμανικού τελωνειακού κώδικα προβλέπει ότι στην περίπτωση της διοικητικής παράβασης του άρθρου 653, παράγραφος 1, στοιχείο a, όταν τα εμπορεύματα δεν μπορούν πλέον να προσδιοριστούν, ο παραβάτης υποχρεούται να καταβάλει ποσό ίσο με τη δασμολογητέα αξία των εμπορευμάτων, πλέον των εισαγωγικών δασμών και άλλων οφειλόμενων κατά νόμο δασμών που αντιστοιχούν στους φόρους και στα τέλη που θα επιβάλλονταν κατά τον χρόνο θέσεως των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία, μέτρο το οποίο έχει, όσον αφορά την απόσβεση της τελωνειακής οφειλής, το ίδιο έννομο αποτέλεσμα με την κατάσχεση των εμπορευμάτων.
19
Κατά το άρθρο 655 του εν λόγω κανονισμού εφαρμογής, οι πράξεις περί των οποίων γίνεται λόγος στα άρθρα 651 έως 653 συνιστούν διοικητικές παραβάσεις εφόσον δεν τελούνται υπό συνθήκες που, κατά την ποινική νομοθεσία, συνιστούν ποινικά αδικήματα.
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
20
Η ZZE πραγματοποίησε δύο παραγγελίες σε ελβετική εταιρία για συνολική ποσότητα 10000 ηλεκτρονικών ολοκληρωμένων κυκλωμάτων. Προς τούτο, η ελβετική εταιρία εξέδωσε δύο χωριστά τιμολόγια, ήτοι, αφενός, το υπ’ αριθ. VFE19‑03168 τιμολόγιο, της 2ας Ιουλίου 2019, για ποσότητα 5000 τεμαχίων και ποσό 4950 ευρώ, και, αφετέρου, το υπ’ αριθ. VFE19‑03169 τιμολόγιο, της 2ας Ιουλίου 2019, επίσης για ποσότητα 5000 τεμαχίων και ποσό 4950 ευρώ. Η μεταφορά των οικείων εμπορευμάτων πραγματοποιήθηκε από εταιρία που παρέχει ταχυδρομικές υπηρεσίες.
21
Στις 4 Ιουλίου 2019 η ZZE έλαβε την υπ’ αριθ. 1Z3022056899895681 πράξη εισαγωγής, που αφορούσε το δελτίο αεροπορικής αποστολής εμπορεύματος, για δέμα βάρους 2,7 κιλών και αξίας, όπως δηλώθηκε από τον προμηθευτή, 4950 ευρώ. Με βάση το έγγραφο αυτό, στο συνοριακό τελωνείο του αερολιμένα του Cluj-Napoca διασαφίστηκαν μόνον τα εμπορεύματα που περιλαμβάνονταν στο υπ’ αριθ. VFE19‑03169 τιμολόγιο της 2ας Ιουλίου 2019, περιλαμβανομένων των εξόδων μεταφοράς.
22
Κατά την παραλαβή του εν λόγω δέματος στο Satu Mare (Ρουμανία), οι υπάλληλοι της ZZE διαπίστωσαν ότι αυτό περιείχε διπλάσια ποσότητα εμπορεύματος σε σχέση με την αναγραφόμενη στο υπ’ αριθ. VFE19‑03169 τιμολόγιο της 2ας Ιουλίου 2019 και ότι ο προμηθευτής είχε εκδώσει, την ίδια ημέρα, το υπ’ αριθ. VFE19‑03168 τιμολόγιο το οποίο δεν είχε ληφθεί υπόψη στη διασάφηση που υποβλήθηκε στις τελωνειακές αρχές.
23
Ως εκ τούτου, στις 9 Ιουλίου 2019 η ZZE υπέβαλε στο συνοριακό τελωνείο του αερολιμένα του Cluj-Napoca αίτηση για τη θεραπεία της διαπιστωθείσας παρατυπίας, μέσω της έκδοσης, εκ μέρους των τελωνειακών αρχών, απόφασης τακτοποίησης της κατάστασης και υπολογισμού των σχετικών τελωνειακών υποχρεώσεων.
24
Στις 2 Σεπτεμβρίου 2019 η αρμόδια τελωνειακή αρχή εξέδωσε πράξη σύμφωνα με την οποία η ZZE απέκρυψε εκ προθέσεως από τον τελωνειακό έλεγχο τα αγαθά που αναφέρονται στο τιμολόγιο VFE19‑03168 της 2ας Ιουλίου 2019. Συνεπώς, της επέβαλε πρόστιμο ύψους 3000 RON για τον λόγο ότι διέπραξε τη διοικητική παράβαση του άρθρου 653, παράγραφος 1, στοιχείο a, του κανονισμού εφαρμογής του ρουμανικού τελωνειακού κώδικα, καθώς και συμπληρωματική κύρωση ύψους 27839 RON δυνάμει του άρθρου 654 του ίδιου κανονισμού.
25
Η ZZE προσέβαλε την ως άνω πράξη ενώπιον των ρουμανικών δικαστηρίων.
26
Σε πρώτο βαθμό, το Judecătoria Cluj-Napoca (μονομελές πρωτοδικείο του Cluj-Napoca, Ρουμανία) απέρριψε την προσφυγή της ZZE. Κατά το δικαστήριο αυτό, η παράβαση του άρθρου 653, παράγραφος 1, στοιχείο a, του κανονισμού εφαρμογής του ρουμανικού τελωνειακού κώδικα μπορεί να διαπραχθεί τόσο εκ προθέσεως όσο και εξ αμελείας. Το γεγονός ότι η ZZE, λίγες ημέρες μετά την παράδοση των εμπορευμάτων που παρέλαβε, ζήτησε από την αρμόδια τελωνειακή αρχή την τακτοποίηση της κατάστασής της δεν αποτελεί λόγο άρσης του παράνομου χαρακτήρα των προσαπτόμενων πράξεων.
27
Εξάλλου, το ίδιο δικαστήριο έκρινε ότι το άρθρο 173 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα δεν είχε εφαρμογή εν προκειμένω, δεδομένου ότι η συγκεκριμένη διάταξη δεν επιτρέπει την τροποποίηση τελωνειακής διασάφησης, εάν η τροποποίηση αυτή έχει ως αποτέλεσμα να ισχύει η τελωνειακή διασάφηση για εμπορεύματα άλλα από εκείνα που καλύπτονταν αρχικώς.
28
Όσον αφορά το πρόστιμο που επιβλήθηκε στην ZZE, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο έκρινε ότι επρόκειτο για το ελάχιστο προβλεπόμενο από τον νόμο και ότι ήταν ανάλογο του βαθμού κοινωνικής διακινδύνευσης που προέκυπτε από τις επίμαχες πράξεις. Επιπλέον, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο εκτίμησε ότι ήταν προσήκουσα η συμπληρωματική κύρωση που επιβλήθηκε στην ZZE βάσει του άρθρου 654 του κανονισμού εφαρμογής του ρουμανικού τελωνειακού κώδικα. Ειδικότερα, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο συνεκτίμησε το γεγονός ότι, λαμβανομένου υπόψη του χρονικού διαστήματος που μεσολάβησε μεταξύ της ημερομηνίας απόκρυψης των επίμαχων εμπορευμάτων από τον τελωνειακό έλεγχο και της ημερομηνίας κατά την οποία η τελωνειακή αρχή επελήφθη της υπόθεσης και δεδομένου ότι η ZZE είχε πραγματοποιήσει, κατά τη διάρκεια του έτους 2019, άλλες οκτώ εισαγωγές εμπορευμάτων του ίδιου τύπου προερχομένων από τον ίδιο προμηθευτή, η καθής της κύριας δίκης δεν ήταν βέβαιη ότι τα εμπορεύματα που η ZZE είχε αποκρύψει από τον τελωνειακό έλεγχο μπορούσαν ακόμη να προσδιοριστούν. Επιπροσθέτως, η ZZE μπορούσε να προσκομίσει τα επίμαχα εμπορεύματα αφ’ ης στιγμής απευθύνθηκε στις τελωνειακές αρχές για το ζήτημα αυτό, όπερ δεν έπραξε.
29
Η ZZE άσκησε έφεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Tribunalul Cluj (πολυμελούς πρωτοδικείου Cluj, Ρουμανία), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου.
30
Το αιτούν δικαστήριο διαπιστώνει ότι οι τελωνειακές αρχές και τα ρουμανικά δικαστήρια ακολούθησαν διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με την ερμηνεία του άρθρου 173 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα και, ιδίως, της παραγράφου 3 του άρθρου αυτού, με συνέπεια να θίγεται η αρχή της ασφάλειας δικαίου. Εκτιμά δε ότι, ακόμα και αν το άρθρο 173 του ίδιου κώδικα δεν έχει εφαρμογή σε περίπτωση όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, θα πρέπει, εντούτοις, να υπάρχει άλλος νόμιμος τρόπος για τη διόρθωση σφάλματος όπως αυτό στο οποίο φέρεται να υπέπεσε η εκκαλούσα της κύριας δίκης, είτε μέσω της διαδικασίας που προβλέπει το άρθρο 174 του εν λόγω κώδικα είτε μέσω άλλης διαδικασίας που δεν επιφέρει σοβαρές κυρώσεις, ικανές να αποτρέψουν την εκκαλούσα από το να συμμορφωθεί με την ισχύουσα νομοθεσία.
31
Το αιτούν δικαστήριο υπογραμμίζει συναφώς, επικαλούμενο τις περιστάσεις της υπόθεσης της κύριας δίκης που περιγράφονται στις σκέψεις 20 έως 23 της παρούσας απόφασης, ότι η ZZE δεν ενήργησε κακόπιστα.
32
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Tribunalul Cluj (πολυμελές πρωτοδικείο Cluj) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Έχει εφαρμογή το άρθρο 173 ή το άρθρο 174 του [ενωσιακού τελωνειακού κώδικα] στην περίπτωση που ο παραλήπτης των εμπορευμάτων διαπιστώνει την ύπαρξη επιπλέον ποσότητας [εμπορευμάτων] σε σχέση με την αναγραφόμενη στην αρχική τελωνειακή διασάφηση;
«2)
Αναφέρεται η φράση “εμπορεύματα άλλα από αυτά που καλύπτονταν αρχικά [από την τελωνειακή διασάφηση]”, κατά την έννοια του άρθρου 173 του [ενωσιακού τελωνειακού κώδικα], σε εμπορεύματα διαφορετικά από άποψη ποσότητας ή ποιότητας ή από αμφότερες τις απόψεις;
3)
Στην περίπτωση που διαπιστώνεται επιπλέον ποσότητα εμπορευμάτων σε σχέση με την αναγραφόμενη στην τελωνειακή διασάφηση, διαθέτει ο παραλήπτης των εμπορευμάτων διαδικαστική δυνατότητα βάσει του [ενωσιακού τελωνειακού κώδικα] να διορθώσει τα σφάλματα χωρίς να εκτίθεται στον κίνδυνο να του επιβληθούν διοικητικές ή ποινικές κυρώσεις;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του πρώτου και του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος
33
Με το πρώτο και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν τα άρθρα 173 και 174 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχουν την έννοια ότι εφαρμόζονται σε περίπτωση κατά την οποία ο διασαφιστής διαπιστώνει, αφού υποβάλει την τελωνειακή διασάφηση και μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, ότι η διασάφηση έπρεπε να καλύπτει ποσότητα εμπορευμάτων μεγαλύτερη από εκείνη που αποτέλεσε αρχικώς αντικείμενο της διασάφησης.
34
Πρώτον, η παράγραφος 1 του άρθρου 173 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα προβλέπει τη δυνατότητα του διασαφιστή να ζητεί την τροποποίηση της διασαφήσεώς του μετά την αποδοχή της από τις τελωνειακές αρχές, υπό την προϋπόθεση ότι η ζητούμενη τροποποίηση δεν έχει ως αποτέλεσμα να ισχύει η τελωνειακή διασάφηση για εμπορεύματα άλλα από αυτά που καλύπτονταν αρχικώς.
35
Κατά την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου, δεν επιτρέπεται να πραγματοποιηθεί καμία τέτοιου είδους τροποποίηση εφόσον η σχετική αίτηση υποβληθεί αφού, πρώτον, οι τελωνειακές αρχές έχουν πληροφορήσει τον διασαφιστή ότι προτίθενται να εξετάσουν τα εμπορεύματα, δεύτερον, έχουν διαπιστώσει την ανακρίβεια των στοιχείων της τελωνειακής διασάφησης ή, τρίτον, έχουν χορηγήσει άδεια παραλαβής των εμπορευμάτων.
36
Η παράγραφος 3 του ίδιου άρθρου του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα προβλέπει τη δυνατότητα των τελωνειακών αρχών να επιτρέπουν την τροποποίηση τελωνειακής διασάφησης μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, κατόπιν αιτήσεως του διασαφιστή και εντός προθεσμίας τριών ετών από την ημερομηνία αποδοχής της διασάφησης, προκειμένου ο διασαφιστής να μπορέσει να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς.
37
Επομένως, από τον συνδυασμό των παραγράφων 1 και 3 του άρθρου 173 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα συνάγεται ότι η τροποποίηση τελωνειακής διασάφησης δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση, να επιτραπεί σε περίπτωση που η ζητούμενη τροποποίηση έχει ως αποτέλεσμα να ισχύει η τελωνειακή διασάφηση για εμπορεύματα άλλα από εκείνα που καλύπτονταν αρχικώς. Ως εκ τούτου, για να καθοριστεί αν το άρθρο αυτό έχει εφαρμογή στην περίπτωση που περιγράφεται στη σκέψη 33 της παρούσας απόφασης, πρέπει να ερμηνευθεί η φράση «εμπορεύματα άλλα από αυτά που καλύπτονταν αρχικά», κατά την έννοια της παραγράφου 1 του εν λόγω άρθρου.
38
Υπενθυμίζεται ότι, για την ερμηνεία διατάξεως του δικαίου της Ένωσης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και οι σκοποί που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αυτή αποτελεί μέρος (απόφαση της 16ης Ιουλίου 2020, Pfeifer & Langen, C‑97/19, EU:C:2020:574, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
39
Όσον αφορά, πρώτον, το γράμμα του άρθρου 173, παράγραφος 1, τελευταία περίοδος, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, διαπιστώνεται ότι η χρήση του επιθέτου «άλλα» καθιστά τη διατύπωση της διάταξης αυτής τόσο ευρεία ώστε να αποκλείει κάθε τροποποίηση σχετική με εμπορεύματα που δεν καλύπτονται από την αρχική διασάφηση, συμπεριλαμβανομένων των εμπορευμάτων που είναι επιπλέον των εμπορευμάτων που διασαφίστηκαν. Πράγματι, ακόμη και αν τα επίμαχα εμπορεύματα είναι ποιοτικώς πανομοιότυπα με τα εμπορεύματα που καλύπτει η διασάφηση, η επιπλέον ποσότητα αντιστοιχεί σε εμπορεύματα τα οποία ακριβώς δεν καλύπτονταν αρχικώς από την τελωνειακή διασάφηση.
40
Δεύτερον, η συσταλτική ερμηνεία του άρθρου 173, παράγραφος 1, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, η οποία αποκλείει τη δυνατότητα τροποποίησης ως προς τα εμπορεύματα που αντιπροσωπεύουν επιπλέον ποσότητα σε σχέση με την ποσότητα που αναγράφεται στην αρχική τελωνειακή διασάφηση, επιρρωννύεται από το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η διάταξη αυτή και στο οποίο περιλαμβάνεται, αφενός, η παράγραφος 3 του εν λόγω άρθρου. Η παράγραφος 3 προβλέπει, βεβαίως, τη δυνατότητα τροποποίησης τελωνειακής διασάφησης μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, αλλά μόνον «προκειμένου ο διασαφιστής να μπορέσει να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς». Συναφώς, στο μέτρο κατά το οποίο μπορεί να θεωρηθεί ότι ένα εμπόρευμα υπάγεται σε τέτοιο καθεστώς μόνο μετά τη διασάφισή του, το άρθρο 173 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα μπορεί να αφορά μόνον τα εμπορεύματα που τίθενται υπόψη των τελωνειακών αρχών μέσω της τελωνειακής διασάφησης της οποίας ζητείται η τροποποίηση. Τούτο όμως δεν μπορεί να συμβαίνει στην περίπτωση επιπλέον ποσότητας εμπορευμάτων σε σχέση με την αρχικώς διασαφισθείσα.
41
Αφετέρου, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, ο ενωσιακός τελωνειακός κώδικας στηρίζεται σε ελεγχόμενο σύστημα διασαφήσεως προκειμένου να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι διατυπώσεις και οι τελωνειακοί έλεγχοι και, ταυτοχρόνως, να αποτραπούν οι απάτες ή οι παρατυπίες που είναι δυνατό να επιφέρουν ζημία στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Λόγω της σημασίας που έχουν οι προηγούμενες διασαφήσεις για την εύρυθμη λειτουργία της τελωνειακής Ένωσης, το άρθρο 15 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα υποχρεώνει τους διασαφιστές να παρέχουν ακριβείς και πλήρεις πληροφορίες (απόφαση της 9ης Ιουλίου 2020, Unipack, C‑391/19, EU:C:2020:547, σκέψη 22 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
42
Η υποχρέωση αυτή αποτελεί απόρροια της αρχής του ανεκκλήτου της τελωνειακής διασάφησης αφ’ ης στιγμής η διασάφηση αυτή γίνει δεκτή, οι δε εξαιρέσεις από την εν λόγω αρχή ρυθμίζονται αυστηρά από τη σχετική νομοθεσία της Ένωσης (απόφαση της 17ης Σεπτεμβρίου 2014, Baltic Agro, C‑3/13, EU:C:2014:2227, σκέψη 43 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
43
Μολονότι η αρχή του ανεκκλήτου μετριάζεται, υπό την ισχύ του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, από τη δυνατότητα τροποποίησης τελωνειακής διασάφησης την οποία προβλέπει το άρθρο 173 του κώδικα, εντούτοις η εν λόγω δυνατότητα συνιστά εξαίρεση από την αρχή και πρέπει, ως εκ τούτου, να ερμηνεύεται στενά.
44
Μια τέτοια ερμηνεία απηχεί, εξάλλου, τη βούληση του νομοθέτη της Ένωσης. Πράγματι, όπως προκύπτει από τη σύγκριση του άρθρου 173, παράγραφος 3, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, όπως αυτός εγκρίθηκε από τον νομοθέτη της Ένωσης, με το κείμενο που είχε προτείνει συναφώς η Επιτροπή, με το άρθρο 149 της πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα [COM(2012) 64 final], ο ενωσιακός νομοθέτης, εκδηλώνοντας τη βούλησή του να περιορίσει τις δυνατότητες τροποποίησης των τελωνειακών διασαφήσεων, προσέθεσε στο άρθρο 173 την προϋπόθεση που υπομνήσθηκε στη σκέψη 40 της παρούσας απόφασης, κατά την οποία τροποποίηση μετά την παράδοση των εμπορευμάτων μπορεί να ζητηθεί μόνον προκειμένου ο διασαφιστής να μπορέσει να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπαγωγή των εμπορευμάτων στο συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς.
45
Τρίτον, επισημαίνεται ότι οι σκοποί που επιδιώκει η επίμαχη στην κύρια δίκη ρύθμιση, και ειδικότερα ο σκοπός καταπολέμησης της απάτης όπως εκτίθεται στην αιτιολογική σκέψη 15 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, επιρρωννύουν μια ερμηνεία του άρθρου 173, παράγραφος 1, του κώδικα σύμφωνα με την οποία αποκλείεται η δυνατότητα τροποποίησης για εμπορεύματα που αντιπροσωπεύουν επιπλέον ποσότητα σε σχέση με την ποσότητα που αναγράφεται στην αρχική τελωνειακή διασάφηση.
46
Ειδικότερα, αφενός, όπως προκύπτει από τη σκέψη 41 της παρούσας απόφασης, η υποχρέωση των διασαφιστών να παρέχουν με τις διασαφήσεις τους ακριβείς και πλήρεις πληροφορίες έχει ουσιώδη σημασία για την ορθή λειτουργία των τελωνειακών ελέγχων καθώς και για την καταπολέμηση της απάτης και των παρατυπιών. Ως εκ τούτου, η θέση αυστηρών ορίων στις δυνατότητες τροποποίησης των τελωνειακών διασαφήσεων συνάδει με την επιδίωξη του ως άνω σκοπού. Αφετέρου, από την ίδια αιτιολογική σκέψη προκύπτει επίσης ότι οι τελωνειακοί έλεγχοι είναι σύμφυτοι με την επίτευξή του.
47
Συναφώς, το Δικαστήριο είχε ήδη την ευκαιρία να επισημάνει, στο πλαίσιο υποθέσεων σχετικών με την επανεξέταση τελωνειακών διασαφήσεων μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, τη σημασία της δυνατότητας προσκόμισης των επίμαχων εμπορευμάτων καθώς και των δυσκολιών που μπορεί να δημιουργηθούν λόγω του γεγονότος ότι η προσκόμιση δεν μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί, όταν τα προς εξακρίβωση στοιχεία προϋποθέτουν φυσικό έλεγχο των εμπορευμάτων, όπως, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση που πρόκειται για τροποποιήσεις των πληροφοριών σχετικά με τα πραγματικά στοιχεία των εμπορευμάτων, όπως τη φύση και τα χαρακτηριστικά τους (πρβλ. αποφάσεις της 20ής Οκτωβρίου 2005, Overland Footwear, C‑468/03, EU:C:2005:624, σκέψεις 47 και 48, και της 16ης Ιουλίου 2020, Pfeifer & Langen, C‑97/19, EU:C:2020:574, σκέψη 42 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
48
Οι σκέψεις αυτές εξηγούν τους λόγους για τους οποίους ο νομοθέτης της Ένωσης, προκειμένου να διασφαλίσει την επίτευξη του σκοπού καταπολέμησης της απάτης, θέλησε, μέσω του άρθρου 173, παράγραφος 1, του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, να αποκλείσει, εν πάση περιπτώσει, το ενδεχόμενο η τροποποίηση που αφορά τα πραγματικά στοιχεία της τελωνειακής διασάφησης να παρέχει στον διασαφιστή τη δυνατότητα να αποφύγει την αρχική υποχρέωση διασάφησης των επίμαχων εμπορευμάτων ενώπιον των τελωνειακών αρχών.
49
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο όρος «εμπορεύματα άλλα από αυτά που καλύπτονταν αρχικά», κατά την έννοια του άρθρου 173, παράγραφος 1, του εν λόγω κώδικα, έχει την έννοια ότι αφορά ποσότητα εμπορευμάτων επιπλέον εκείνης που αναγράφεται στην αρχική τελωνειακή διασάφηση.
50
Ως εκ τούτου, το άρθρο 173 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχει την έννοια ότι αίτηση τροποποίησης τελωνειακής διασάφησης δεν μπορεί να γίνει δεκτή όταν αποσκοπεί στην τροποποίησή της ώστε αυτή να αφορά ποσότητα εμπορευμάτων επιπλέον εκείνης που αναγράφεται στη διασάφηση.
51
Δεύτερον, το άρθρο 174 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, ορίζει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 1, οι τελωνειακές αρχές μπορούν να ακυρώσουν τελωνειακή διασάφηση που έχει ήδη γίνει αποδεκτή. Όπως κρίθηκε στο πλαίσιο του κανονισμού 2913/92, το άρθρο 66 του οποίου επαναλαμβάνεται στις διατάξεις του άρθρου 174, σε περίπτωση ακυρώσεως, η τελωνειακή οφειλή που προκύπτει από την ακυρωθείσα διασάφηση αποσβέννυται (πρβλ. απόφαση της 16ης Ιουλίου 2020, Pfeifer & Langen, C‑97/19, EU:C:2020:574, σκέψεις 39 και 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
52
Όπως, όμως, διευκρινίζεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 174 του κώδικα, η ακύρωση αυτή είναι δυνατή, «εκτός αν ορίζεται άλλως», μόνον πριν από την παράδοση των εμπορευμάτων. Συνεπώς, κατόπιν της παράδοσης, το άρθρο 174 δεν έχει, κατ’ αρχήν, εφαρμογή.
53
Ωστόσο, το άρθρο 175 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα αναθέτει στην Επιτροπή την εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τον καθορισμό των περιπτώσεων ακύρωσης τελωνειακής διασάφησης μετά την παράδοση των εμπορευμάτων σύμφωνα με το άρθρο 174, παράγραφος 2. Βάσει ιδίως της διάταξης αυτής, η Επιτροπή εξέδωσε τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό 2015/2446, το άρθρο 148 του οποίου προβλέπει τις περιπτώσεις στις οποίες επιτρέπεται η ακύρωση τελωνειακής διασάφησης ακόμη και μετά την παράδοση των εμπορευμάτων. Πάντως, όπως προκύπτει από το ίδιο το γράμμα της διάταξης αυτής, οι περιστάσεις της υπόθεσης της κύριας δίκης δεν εμπίπτουν σε καμία από τις περιπτώσεις του άρθρου 148 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2015/2446, όπερ εναπόκειται, ωστόσο, στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.
54
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το άρθρο 174 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχει την έννοια ότι, σε περίπτωση όπως η περιγραφόμενη στη σκέψη 33 της παρούσας απόφασης, αίτηση ακύρωσης τελωνειακής διασάφησης δεν μπορεί να γίνει δεκτή όταν υποβάλλεται μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, ούτε εμπίπτει, ωστόσο, στις περιπτώσεις που καθόρισε η Επιτροπή κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 175 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα.
55
Κατόπιν του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, στο πρώτο και στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι τα άρθρα 173 και 174 του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα έχουν την έννοια ότι δεν εφαρμόζονται σε περίπτωση κατά την οποία ο διασαφιστής διαπιστώνει, αφού υποβάλει την τελωνειακή διασάφηση και μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, ότι η διασάφηση έπρεπε να καλύπτει ποσότητα εμπορευμάτων μεγαλύτερη από εκείνη που αποτέλεσε αρχικώς αντικείμενό της, εφόσον:
–
αφενός, βάσει της πρώτης από τις ως άνω διατάξεις, αίτηση τροποποίησης τελωνειακής διασάφησης δεν μπορεί να γίνει δεκτή όταν αποσκοπεί στην τροποποίησή της ώστε να αφορά ποσότητα εμπορευμάτων μεγαλύτερη από εκείνη αναγράφεται στη διασάφηση,
–
αφετέρου, βάσει της δεύτερης από τις διατάξεις αυτές, αίτηση ακύρωσης τελωνειακής διασάφησης δεν μπορεί να γίνει δεκτή όταν υποβάλλεται μετά την παράδοση των εμπορευμάτων και χωρίς να συντρέχει κάποια από τις περιπτώσεις που έχει καθορίσει η Επιτροπή κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 175 του κώδικα.
Επί του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος
56
Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν ο ενωσιακός τελωνειακός κώδικας έχει την έννοια ότι ο διασαφιστής, όταν διαπιστώνει, μετά την παράδοση, ότι η ποσότητα των εισαγόμενων εμπορευμάτων είναι μεγαλύτερη από εκείνη που αναγράφεται στην τελωνειακή διασάφηση, μπορεί να τακτοποιήσει την κατάστασή του κατ’ εφαρμογήν των διατάξεων του κώδικα αυτού πλην των άρθρων 173 και 174 και χωρίς να του επιβληθούν, ενδεχομένως, κυρώσεις.
57
Συναφώς, επισημαίνεται ότι σε μια τέτοια περίπτωση ο διασαφιστής υποχρεούται, εν πάση περιπτώσει, δυνάμει του άρθρου 139, παράγραφος 1, και του άρθρου 158, παράγραφος 1, του κώδικα, να διασαφίσει κάθε επιπλέον ποσότητα εμπορευμάτων σε σχέση με εκείνη που αναγράφεται στη διασάφηση. Ωστόσο, ο κώδικας δεν αποκλείει τη δυνατότητα των τελωνειακών αρχών, ακόμα και αν οι ίδιες αποδεχθούν μια τέτοια εκπρόθεσμη διασάφηση, να επιβάλουν στον διασαφιστή κυρώσεις λόγω μη τήρησης της τελωνειακής νομοθεσίας.
58
Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 42, παράγραφος 1, του ίδιου κώδικα, κάθε κράτος μέλος προβλέπει κυρώσεις για μη συμμόρφωση με την τελωνειακή νομοθεσία οι οποίες είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
59
Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, οι κυρώσεις που προβλέπει το άρθρο 42 αποσκοπούν στην επιβολή κυρώσεων όχι για ενδεχόμενες δόλιες ή παράνομες δραστηριότητες, αλλά για κάθε παράβαση της τελωνειακής νομοθεσίας (απόφαση της 4ης Μαρτίου 2020, Schenker, C‑655/18, EU:C:2020:157, σκέψη 45 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
60
Συναφώς υπενθυμίζεται ότι, ελλείψει εναρμόνισης της νομοθεσίας της Ένωσης στον τομέα των κυρώσεων που επιβάλλονται σε περίπτωση μη τηρήσεως των προϋποθέσεων που προβλέπει το σύστημα το οποίο έχει θεσπιστεί με τη νομοθεσία αυτή, τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να επιλέγουν τις κυρώσεις που θεωρούν κατάλληλες. Οφείλουν πάντως να ασκούν την αρμοδιότητα αυτή τηρώντας το δίκαιο της Ένωσης και τις γενικές αρχές του και, κατά συνέπεια, την αρχή της αναλογικότητας (απόφαση της 4ης Μαρτίου 2020, Schenker, C‑655/18, EU:C:2020:157, σκέψη 42 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
61
Ειδικότερα, τα επιτρεπόμενα από την εθνική νομοθεσία διοικητικά ή κατασταλτικά μέτρα δεν πρέπει να βαίνουν πέραν του μέτρου που είναι αναγκαίο για την επίτευξη των σκοπών που θεμιτώς επιδιώκονται με τη νομοθεσία αυτή και δεν πρέπει να είναι υπέρμετρα σε σχέση με τους εν λόγω σκοπούς (πρβλ. απόφαση της 4ης Μαρτίου 2020, Schenker, C‑655/18, EU:C:2020:157, σκέψη 43 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
62
Επομένως, όταν οι τελωνειακές αρχές εφαρμόζουν, σε περίπτωση όπως αυτή της κύριας δίκης, εθνική νομοθεσία η οποία πρέπει να είναι σύμφωνη προς τις αρχές που υπομνήσθηκαν στις σκέψεις 59 και 60 της παρούσας απόφασης, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη, τόσο για τον νομικό χαρακτηρισμό της ενδεχομένως διαπραχθείσας παράβασης όσο και για τον καθορισμό, κατά περίπτωση, των κυρώσεων λόγω μη τήρησης της επιβαλλόμενης τελωνειακής νομοθεσίας, όλα τα κρίσιμα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης, εάν υφίσταται, της καλής πίστης του διασαφιστή, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι κυρώσεις είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
63
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, ο ενωσιακός τελωνειακός κώδικας, και ειδικότερα το άρθρο 42, το άρθρο 139, παράγραφος 1, και το άρθρο 158, παράγραφος 1, έχουν την έννοια ότι, όταν ο διασαφιστής διαπιστώνει, μετά την παράδοση, ότι η ποσότητα των εισαγόμενων εμπορευμάτων είναι μεγαλύτερη από την ποσότητα η οποία αναγράφεται στην τελωνειακή του διασάφηση, υποχρεούται να προβεί σε νέα διασάφηση για την επιπλέον ποσότητα. Αν, σε περίπτωση τέτοιας εκπρόθεσμης διασάφησης, οι τελωνειακές αρχές εφαρμόζουν εθνική νομοθεσία η οποία προβλέπει κυρώσεις σύμφωνα με το άρθρο 42 του κώδικα, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη, τόσο για τον νομικό χαρακτηρισμό της ενδεχομένως διαπραχθείσας παράβασης όσο και για τον καθορισμό, κατά περίπτωση, των κυρώσεων λόγω μη τήρησης της επιβαλλόμενης τελωνειακής νομοθεσίας, όλα τα κρίσιμα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης, εάν υφίσταται, της καλής πίστης του διασαφιστή, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι κυρώσεις είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
Επί των δικαστικών εξόδων
64
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφαίνεται:
1)
Τα άρθρα 173 και 174 του κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Οκτωβρίου 2013, για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα,
έχουν την έννοια ότι:
δεν εφαρμόζονται σε περίπτωση κατά την οποία ο διασαφιστής διαπιστώνει, αφού υποβάλει την τελωνειακή διασάφηση και μετά την παράδοση των εμπορευμάτων, ότι η διασάφηση έπρεπε να καλύπτει ποσότητα εμπορευμάτων μεγαλύτερη από εκείνη που αποτέλεσε αρχικώς αντικείμενό της, εφόσον:
–
αφενός, βάσει της πρώτης από τις ως άνω διατάξεις, αίτηση τροποποίησης τελωνειακής διασάφησης δεν μπορεί να γίνει δεκτή όταν αποσκοπεί στην τροποποίησή της ώστε να αφορά ποσότητα εμπορευμάτων μεγαλύτερη από εκείνη αναγράφεται στη διασάφηση
–
αφετέρου, βάσει της δεύτερης από τις διατάξεις αυτές, αίτηση ακύρωσης τελωνειακής διασάφησης δεν μπορεί να γίνει δεκτή όταν υποβάλλεται μετά την παράδοση των εμπορευμάτων και χωρίς να συντρέχει κάποια από τις περιπτώσεις που έχει καθορίσει η Επιτροπή κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 175 του κώδικα.
2)
Ο κανονισμός 952/2013 και ειδικότερα το άρθρο 42, το άρθρο 139, παράγραφος 1, και το άρθρο 158, παράγραφος 1,
έχουν την έννοια ότι:
όταν ο διασαφιστής διαπιστώνει, μετά την παράδοση, ότι η ποσότητα των εισαγόμενων εμπορευμάτων είναι μεγαλύτερη από την ποσότητα η οποία αναγράφεται στην τελωνειακή του διασάφηση, υποχρεούται να προβεί σε νέα διασάφηση για την επιπλέον ποσότητα. Αν, σε περίπτωση τέτοιας εκπρόθεσμης διασάφησης, οι τελωνειακές αρχές εφαρμόζουν εθνική νομοθεσία η οποία προβλέπει κυρώσεις σύμφωνα με το άρθρο 42 του κώδικα, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη, τόσο για τον νομικό χαρακτηρισμό της ενδεχομένως διαπραχθείσας παράβασης όσο και για τον καθορισμό, κατά περίπτωση, των κυρώσεων λόγω μη τήρησης της επιβαλλόμενης τελωνειακής νομοθεσίας, όλα τα κρίσιμα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης, εάν υφίσταται, της καλής πίστης του διασαφιστή, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι κυρώσεις είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
(υπογραφές)
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η ρουμανική.