62007CJ0321
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
19 ta’ Frar 2009 (
*1
)
“Direttiva 91/439/KEE — Pussess ta’ liċenzji tas-sewqan ta’ Stati Membri differenti — Validità ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa qabel l-adeżjoni ta’ Stat — Irtirar tat-tieni liċenzja tas-sewqan maħruġa mill-Istat Membru ta’ residenza — Rikonoxximent tal-liċenzja tas-sewqan maħruġa qabel il-ħruġ tat-tieni liċenzja rtirata iktar tard minħabba n-nuqqas ta’ kapaċità tas-sewqan tal-pussessur tagħha — Skadenza tal-perijodu ta’ projbizzjoni temporanja milli ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida impost flimkien ma’ miżura ta’ rtirar ta’ liċenzja tas-sewqan”
Fil-Kawża C-321/07,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE, imressqa mil-Landgericht Mannheim (il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tat-28 ta’ Ġunju 2007, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-12 ta’ Lulju 2007, fil-proċeduri kriminali kontra
Karl Schwarz,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn A. Rosas (Relatur), President tal-Awla, J.N. Cunha Rodrigues, J. Klučka, P. Lindh u A. Arabadjiev, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: Y. Bot,
Reġistratur: R. Grass,
wara li rat il-proċedura bil-miktub,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal K. Schwarz, minn W. Säftel, Rechtsanwalt,
—
għall-Gvern Ġermaniż, minn M. Lumma u C. Blaschke, bħala aġenti,
—
għall-Gvern Taljan, minn I. M. Braguglia, bħala aġent, assistit minn S. Fiorentino, avvocato dello Stato,
—
għall-Gvern Portugiż, minn L. Fernandes u M. Ribes, bħala aġenti,
—
għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn G. Braun u N. Yerrell, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali fis-seduta tas-6 ta’ Novembru 2008
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 1(2) u 8(2) u (4) tad-Direttiva tal-Kunsill 91/439/KEE tad-29 ta’ Lulju 1991 dwar il-liċenzji tas-sewqan (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1 p. 317-340), kif emendata bir-Regolament (KE) Nru 1882/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ Settembru 2003 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 4 p. 447-499, iktar ’il quddiem id-“Direttiva 91/439”).
2
Din it-talba ġiet imressqa fil-kuntest ta’ kawża bejn K. Schwarz u l-iStaatsanwaltschaft Mannheim dwar liċenzja tas-sewqan li K. Schwarz kiseb mill-Awstrija qabel l-adeżjoni ta’ dan l-Istat mal-Unjoni Ewropea u wara l-ħruġ ta’ liċenzja Ġermaniża li ġiet suġġetta, fil-Ġermanja, għal miżura ta’ rtirar minħabba konsum ta’ alkoħol.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni Komunitarja
3
Il-liċenzji tas-sewqan ġew suġġetti għal armonizzazzjoni bl-adozzjoni tal-ewwel Direttiva tal-Kunsill 80/1263/KEE tal-4 ta’ Diċembru 1980, dwar l-introduzzjoni ta’ liċenzja tas-sewqan Komunitarja (ĠU L 375 p.1), li, kif tindika l-ewwel premessa tagħha, għandha b’mod partikolari l-għan li tikkontribwixxi għat-titjib tas-sigurtà fit-toroq u li tiffaċilita l-moviment tal-persuni li jistabbilixxu ruħhom fi Stat Membru li ma jkunx dak fejn ikunu għamlu test tas-sewqan jew li jiċċaqalqu minn post għall-ieħor fi ħdan il-Komunità Ewropea.
4
Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 1 tad-Direttiva 80/1263, il-liċenzja tas-sewqan nazzjonali maħruġa skont il-mudell Komunitarju hija, bħala regola ġenerali, valida għas-sewqan kemm fil-kuntest nazzjonali kif ukoll dak internazzjonali.
5
Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 8(1) ta’ din id-direttiva, jekk il-pussessur ta’ liċenzja valida tas-sewqan nazzjonali jew ta’ liċenzja valida skont il-mudell Komunitarju, maħruġa minn Stat Membru, jassumi residenza normali fi Stat Membru ieħor, il-liċenzja tiegħu tibqa’ valida sa mhux iktar minn sena minn meta jassumi r-residenza. F’dan it-terminu, fuq talba tal-pussessur u filwaqt li jċedi l-liċenzja tiegħu, l-Istat Membru jista’ joħroġlu liċenzja tas-sewqan skont il-mudell Komunitarju.
6
Fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 80/1263, hemm speċifikat li l-Istat Membru li jipproċedi sabiex jibdel il-liċenzja tas-sewqan għandu jibgħat lura l-liċenzja l-qadima lill-awtoritajiet tal-Istat Membru li jkun ħariġha.
7
Fil-każ ta’ bdil ta’ liċenzja maħruġa minn Stat terz, l-Artikolu 8(3) tad-Direttiva 80/1263 jipprovdi, b’mod partikolari, li liċenzja tas-sewqan skont il-mudell Komunitarju tista’ tinħareġ biss jekk il-liċenzja maħruġa minn Stat terz tkun ingħatat lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja.
8
Skont l-ewwel premessa tad-Direttiva 91/439, li ħassret id-Direttiva 80/1263 b’effett mill-1 ta’ Lulju 1996:
“[…] għall-għan tal-politika komuni tat-trasport, u bħala kontribuzzjoni sabiex titjieb is-sigurtà tat-traffiku fit-toroq, kif ukoll sabiex jeħfief il-moviment tan-nies li jmorru joqogħdu fi Stat Membru ieħor għajr dak li fih ikunu għaddew minn test tas-sewqan, jixraq illi għandu jkun hemm mudell Komunitarju tal-liċenzja tas-sewqan nazzjonali li tkun rikonoxxuta reċiprokament mill-Istati Membri mingħajr l-ebda obbligu li jiġu mibdula l-liċenzji”.
9
Skont id-disa’ premessa ta’ din id-direttiva, l-obbligu li jiġu mibdula l-liċenzji tas-sewqan f’terminu ta’ sena fil-każ ta’ bidla tal-Istat Membru tar-residenza normali, jikkostitwixxi ostakolu għall-moviment ħieles tal-persuni u ma jistax jiġi aċċettat fid-dawl tal-progress li sar fil-kuntest tal-integrazzjoni Ewropea.
10
L-aħħar premessa tad-Direttiva 91/439 tispeċifika:
“[…] għar-raġunijiet konnessi mas-sigurtà fuq it-triq u mat-traffiku, l-Istati Membri għandhom ikunu kapaċi li japplikaw id-dispożizzjonijiet nazzjonali tagħhom meta jirtiraw, jissospendu u jikkanċellaw il-liċenzji tas-sewqan lill-possessuri kollha ta’ liċenzja tas-sewqan wara li jkun kisbu r-residenza normali fit-territorju tagħhom”.
11
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 91/439 jipprovdi:
“1.   L-Istati Membri għandhom idaħħlu liċenzja nazzjonali tas-sewqan imsejsa fuq il-mudell Komunitarju deskritt fl-Anness I, skond id-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva. […]
2.   Il-liċenzji tas-sewqan maħruġa mill-Istati Membri għandhom ikunu rrikonoxxuti reċiprokament.
3.   Meta l-possessur ta’ liċenzja nazzjonali valida tas-sewqan imur joqgħod normalment fi Stat Membru ieħor għajr dak li jkun ħariġlu l-liċenzja, l-Istat Membru ospitanti jista’ japplika fuq il-possessur tal-liċenzji r-regoli nazzjonali tiegħu fil-perjodu taż-żmien tal-validità tal-liċenzji, il-kontrolli mediċi u l-arranġamenti dwar it-taxxi u jista’ jdaħħal fil-liċenzja kull tagħrif indispensabbli għall-amministrazzjoni.”
12
Skont l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 91/439, il-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan huwa suġġett għall-kundizzjonijiet li ġejjin:
“a)
li [l-applikanti] jkunu għaddew mit-test tal-ħiliet u l-imġiba u test tat-teorija u li jilħqu l-istandards mediċi, skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Annessi II u III;
b)
li [l-applikanti] għandhom ir-residenza normali tagħhom fit-territorju ta’ l-Istat Membru li joħroġ il-liċenzja, jew jistgħu jipproduċu xhieda illi kienu ilhom jistudjaw fih għal mill-inqas sitt xhur.”
13
Skont il-punt 14 tal-Anness III ta’ din id-direttiva, bl-isem “L-Istandards minimi tas-saħħa mentali u fiżika sabiex tinsaq vettura li taħdem bil-għajnuna ta’ magna”, il-konsum tal-alkoħol jikkostitwixxi periklu kbir għas-sigurtà fit-toroq u minħabba d-daqs tal-problema, il-professjoni medika trid tkun viġilanti ħafna.
14
Il-punt 14.1 ta’ dan l-anness jispeċifika:
“Ma għandhomx jinħarġu jew jiġġeddu liċenzji tas-sewqan lil applikanti jew sewwieqa li huma dipendenti fuq l-alkoħol jew li mhux kapaċi jieqfu mix-xorb u jsuqu.
Wara perjodu vverifikat taż-żmien ta’ astinenza u bla ħsara għall-opinjoni medika awtorizzata u spezzjonijiet mediċi regolari, il-liċenzji tas-sewqan jistgħu jinħarġu jew jiġġeddu lill-applikanti jew lis-sewwieqa li fl-imgħoddi kienu dipendenti fuq l-alkoħol”.
15
Skont l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439:
“L-ebda persuna ma jista’ jkollha liċenzja tas-sewqan minn iktar minn Stat Membru wieħed”.
16
L-Artikolu 8 ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“1.   Meta l-possessur ta’ liċenzja valida tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru jkollu r-residenza normali fi Stat Membru ieħor, jista’ jitlob illi l-liċenzja tas-sewqan tiegħu tiġi mibdula ma’ liċenzja ekwivalenti; għandu jiddependi mill-Istat Membru li jeffettwa dan il-bdil sabiex jikkontrolla, jekk meħtieġ, jekk il-liċenzja mogħtija tkunx fil-fatt għadha valida.
2.   Bla ħsara għat-tħaris tal-prinċipju tat-territorjalità tal-liġijiet kriminali u tal-pulizija, l-Istati Membri tar-residenza normali jistgħu japplikaw id-dispożizzjonijiet nazzjonali tagħhom dwar ir-restrizzjoni, is-sospensjoni, l-irtirar jew it-tħassir tad-dritt tas-sewqan fuq il-possessur ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor u, jekk meħtieġ, jibdlu l-liċenzja b’dan il-għan.
[…]
4.   Stat Membru jista’ jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità ta’ kull liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor lill-persuna li tkun, fit-territorju ta’ l-Istat ta’ qabel, bla ħsara għal waħda mill-miżuri riferiti fil-paragrafu 2.
[…]
6.   Meta Stat Membru jiskambja liċenzja tas-sewqan maħruġa minn pajjiż terz ma’ liċenzja tas-sewqan tal-mudell Komunitarju, dan il-bdil għandu jiġi rreġistrat fuq ta’ l-aħħar kif ukoll għandu jsir għal kull tiġdid jew sostituzzjoni sussegwenti.
Dan il-bdil jista’ jiġri biss jekk il-liċenzja maħruġa mill-pajjiż terz tkun ġiet ċeduta lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat Membru li jagħmel il-bdil. Jekk il-possessur ta’ din il-liċenzja jittrasferixxi r-residenza normali tiegħu għal Stat Membru ieħor, dan ta’ l-aħħar ma għandux għalfejn japplika l-Artikolu 1(2).”
17
Skont l-Artikolu 10 tad-Direttiva 91/439, bi qbil mal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-ekwivalenzi bejn il-kategoriji tal-liċenzji maħruġa qabel l-implementazzjoni ta’ din id-direttiva u ta’ dawk iddefiniti fl-Artikolu 3.
18
L-Artikolu 12 tad-Direttiva 91/439 jistipula:
“1.   Wara li jikkonsultaw lill-Kummissjoni, l-Istati Membri għandhom, qabel l-1 ta’ Lulju 1994, jadottaw il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva mill-1 ta’ Lulju 1996.
[…]
3.   L-Istati Membri għandhom jgħinu lil xulxin fl-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva u għandhom, jekk ikun hemm il-ħtieġa, jibdlu bejn xulxin it-tagħrif dwar il-liċenzji li jkunu rreġistraw”.
19
L-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2000/275/KE tal-21 ta’ Marzu 2000 dwar ekwivalenzi bejn ċerti kategoriji ta’ liċenzji tas-sewqan (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 4 p. 392-441), kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2002/256/KE tal-25 ta’ Marzu 2002 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 6, p. 103-106) jipprovdi li din tapplika għal-liċenzji validi tas-sewqan kollha li nħarġu fl-Istati Membri u li għadhom fiċ-ċirkulazzjoni.
20
L-Artikolu 2 ta’ din id-deċiżjoni jipprovdi li t-tabelli ta’ ekwivalenzi bejn il-kategoriji tal-liċenzji tas-sewqan maħruġa mill-Istati Membri qabel l-implementazzjoni tad-Direttiva 91/439 u l-kategoriji armonizzati ddefiniti fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 91/439 jinsabu fl-anness ta’ din id-deċiżjoni.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
21
L-Artikolu 28(1), (4) u (5), tal-liġi dwar l-aċċess tal-persuni għat-traffiku fit-toroq (liġi dwar il-liċenzja tas-sewqan) [Verordnung über die Zulassung von Personen zum Straßenverkehr (Fahrerlaubnis-Verordnung)], tat-18 ta’ Awwissu 1998 (BGBl. 1998 I, p. 2214, iktar ’il quddiem il-“FeV”), jipprovdi:
“(1)   Il-pussessuri ta’ liċenzja tas-sewqan valida tal-[Unjoni] jew taż-[Żona Ekonomika Ewropea (iktar ’il quddiem iż-“ŻEE”)] li jkollhom ir-residenza normali tagħhom fis-sens tal-Artikolu 7(1) jew (2), fil-Ġermanja huma awtorizzati — bla ħsara għar-restrizzjoni prevista fil-paragrafi 2 sa 4 — isuqu vetturi bil-mutur f’dan il-pajjiż fil-limiti tad-drittijiet tagħhom. Il-kundizzjonijiet marbuta mal-liċenzji tas-sewqan barranin għandhom jiġu osservati wkoll fil-Ġermanja. Bla ħsara għal dispożizzjonijiet kuntrarji, id-dispożizzjonijiet ta’ din il-liġi japplikaw għal dawn il-liċenzji tas-sewqan.
[…]
(4)   L-awtorizzazzjoni prevista fil-paragrafu 1 ma tapplikax għall-pussessuri ta’ liċenzja tas-sewqan tal-[Unjoni] jew taż-ŻEE,
[…]
3.
meta l-liċenzja tas-sewqan tkun ġiet suġġetta, fil-Ġermanja, għal miżura ta’ rtirar provviżorju jew definittiv ta’ qorti, jew miżura ta’ rtirar immedjatament eżegwibbli jew definittiva ta’ awtorità amministrattiva, li fir-rigward tagħhom il-liċenzja tas-sewqan tkun ġiet miċħuda b’deċiżjoni definittiva jew li fir-rigward tagħhom il-liċenzja tas-sewqan ma tkunx ġiet irtirata biss minħabba li fil-frattemp dawn ikunu rrinunzjaw għaliha,
[…]
(5)   Id-dritt li jsir użu fil-Ġermanja ta’ liċenzja tas-sewqan tal-[Unjoni] jew taż-ŻEE wara deċiżjoni minn dawk imsemmija fil-paragrafu 4, punti 3 u 4, jingħata fuq talba għall-istess meta ma jkunx għad hemm ir-raġunijiet li jkunu ġġustifikaw l-irtirar jew il-projbizzjoni milli ssir talba għad-dritt tas-sewqan. […]”
22
Skont l-Artikolu 69 tal-kodiċi kriminali (Strafgesetzbuch), il-qorti kriminali għandha tordna l-irtirar tal-liċenzja tas-sewqan jekk mill-fatti tal-kawża jirriżulta li l-imputat ma jkollux il-kapaċità li jsuq vetturi bil-mutur. Skont l-Artikolu 69a tal-istess kodiċi, dan l-irtirar isir flimkien mal-impożizzjoni ta’ perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja ġdida tas-sewqan (perijodu ta’ inibizzjoni) li jista’ jvarja minn sitt xhur sa ħames snin u jista’ wkoll, f’ċerti ċirkustanzi, ikun għal għomru.
23
Bl-istess mod, l-awtorità inkarigata bil-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan għandha, skont l-Artikolu 46 tal-FeV, tirtiraha, jekk jirriżulta li l-pussessur tagħha ma jkollux il-kapaċità tas-sewqan ta’ vetturi bil-mutur.
24
L-Artikolu 11 tal-FeV, bl-isem “Kapaċità tas-sewqan”, jispeċifika:
“(1)   Il-persuni li japplikaw għal liċenzja tas-sewqan għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti fiżiċi u mentali meħtieġa għal dan il-għan. Dawn ir-rekwiżiti ma jkunux sodisfatti b’mod partikolari fil-każ ta’ mard jew defiċjenzi previsti fl-Anness 4 jew fl-Anness 5 li jeskludu l-kapaċità [tas-sewqan ta’ vetturi bil-mutur] jew il-kapaċità limitata għal [dan]. […]
(2)   Fil-każ ta’ fatturi li joħolqu dubji fir-rigward tal-kapaċitajiet fiżiċi jew mentali tal-applikant ta’ liċenzja tas-sewqan, l-awtoritajiet kompetenti fil-qasam tal-liċenzji tas-sewqan jistgħu jordnaw lill-parti involuta tressaq rapport ta’ espert mediku bil-għan li tinkiseb l-informazzjoni meħtieġa għad-deċiżjonijiet tal-ħruġ jew tal-estensjoni tal-licenzja tas-sewqan, jew tal-impożizzjoni ta’ restrizzjonijiet jew kundizzjonijiet. […]
(3)   It-tressiq ta’ rapport minn ċentru ta’ sorveljanza tal-kapaċità tas-sewqan rikonoxxut uffiċjalment (rapport ta’ espert mediku u psikoloġiku) jista’ jiġi ordnat sabiex jitneħħew id-dubji fir-rigward tal-kapaċità tas-sewqan, għall-għanijiet previsti fil-paragrafu 2 [b’mod partikolari]
[…]
4.
fil-każ ta’ ċirkustanzi ta’ ksur serju jew ripetut kontra l-kodiċi li jirregola t-traffiku fit-toroq jew ta’ reati li jkollhom rabta mat-traffiku fit-toroq jew mal-kapaċità tas-sewqan […]
jew
5.
meta tingħata mill-ġdid il-liċenzja tas-sewqan,
[…]
b)
fil-każ li l-irtirar tal-liċenzja tas-sewqan ikun ibbażat fuq waħda mir-raġunijiet previsti fil-punt 4.
[..]
(8)   Jekk il-persuna kkonċernata tirrifjuta li toqgħod għal eżami jew tonqos milli tressaq fil-ħin lill-awtorità kompetenti fil-qasam tal-liċenzji tas-sewqan ir-rapport ta’ espert minnha rikjest, l-awtorità kompetenti jkollha d-dritt tikkonkludi fid-deċiżjoni tagħha li l-persuna kkonċernata m’għandhiex il-kapaċità tas-sewqan. […]”
25
Bl-isem “Kapaċità tas-sewqan fil-każ ta’ problemi tal-alkoħol”, l-Artikolu 13 tal-FeV jippermetti lill-awtoritajiet kompetenti jordnaw, f’ċerti ċirkustanzi, it-tressiq ta’ rapport ta’ espert mediku u psikoloġiku bil-għan li tinkiseb informazzjoni meħtieġa għad-deċiżjonijiet dwar kemm il-ħruġ jew l-estensjoni ta’ liċenzja tas-sewqan, kif ukoll l-impożizzjoni ta’ restrizzjonijiet jew kundizzjonijiet f’dak li jirrigwarda d-dritt tas-sewqan. Dan ikun b’mod partikolari l-każ meta, skont opinjoni medika jew fuq il-bażi ta’ ċerti fatti, ikun hemm indizji ta’ konsum abbużiv ta’ alkoħol jew meta ċirkustanzi ta’ ksur ta’ regoli fil-qasam tat-traffiku fit-toroq ikun ħafna drabi sar taħt l-influwenza tal-alkoħol.
26
L-Artikolu 20(1) tal-FeV jipprovdi li, fil-każ ta’ ħruġ ta’ liċenzja ġdida tas-sewqan wara rtirar, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw l-ewwel ħruġ ta’ liċenzja. Minkejja li, skont il-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, l-awtorità kompetenti tista’ tirrinunzja għall-eżamijiet marbuta mal-ħruġ tal-liċenzja meta ma jkun hemm ebda indizji li l-applikant m’għadx għandu l-għarfien u l-kapaċitajiet meħtieġa għal dan il-għan, il-paragrafu 3 tal-istess artikolu jipprovdi li deċiżjoni bħal din ma taffettwax l-obbligu li jitressaq ir-rapport ta’ espert mediku u psikoloġiku previst fil-punt 5 tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 11(3) tal-FeV.
27
Skont l-Artikolu 21(1) tal-liġi dwar it-traffiku fit-toroq (Straßenverkehrsgesetz, iktar ’il quddiem s-“StVG”), kull min isuq vettura bil-mutur mingħajr ma jkollu l-liċenzja meħtieġa għal dan il-għan jeħel piena ta’ priġunerija ta’ mhux iktar minn sena, jew multa.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
28
Fit-28 ta’ Ottubru 1964, il-Verkehrsamt Wien [servizz tat-traffiku fi Vjenna (l-Awstrija)] ħareġ lil K. Schwarz liċenzja tas-sewqan għall-vetturi bil-mutur fil-kategoriji A u B.
29
Fl-1968, K. Schwarz kiseb fuq il-bażi tal-liċenzja tas-sewqan Awstrijaka tiegħu liċenzja tas-sewqan Ġermaniża għall-vetturi bil-mutur fil-kategoriji 1 u 3. Il-liċenzja tas-sewqan Awstrijaka ma ttiħditlux.
30
Fid-9 ta’ Mejju 1988, K. Schwarz irrinunzja għal-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża u taha lura.
31
Fit-3 ta’ Mejju 1994, wara li K. Schwarz għamel, b’suċċess, eżami mediku u psikoloġiku, l-Ordnungsamt tal-belt ta’ Mannheim (il-Ġermanja) ħarġitlu liċenzja ġdida tas-sewqan Ġermaniża. Il-liċenzja tas-sewqan Awstrijaka tiegħu ma ttiħditlux.
32
Fl-1 ta’ Diċembru 1997, l-Amtsgericht Mannheim ikkundannat lil K. Schwarz għal multa ta’ DEM 50 kuljum għal 40 jum minħabba li saq volontarjament taħt l-effett tal-alkoħol. Tneħħilu d-dritt tas-sewqan, il-liċenzja tas-sewqan tiegħu ġiet irtirata u ġie impost fuqu perijodu ta’ sitt xhur ta’ projbizzjoni milli japplika għal liċenzja tas-sewqan ġdida.
33
Fl-24 ta’ Lulju 2000, K. Schwarz applika għal liċenzja tas-sewqan ġdida għal vetturi bil-mutur fil-kategorija 3 mingħand l-Ordnungsamt tal-belt ta’ Mannheim. Din l-applikazzjoni ġiet miċħuda peress li ma kienx ressaq ir-rapport meħtieġ dwar il-kapaċità tas-sewqan.
34
Fil-11 ta’ April 2005, ġie kkonstatat li K. Schwarz kien qed isuq meta ma kellux il-liċenzja tas-sewqan meħtieġa għal dan il-għan. Minħabba f’hekk, fit-30 ta’ Jannar 2006, l-Amtsgericht Mannheim ikkundannatu għal piena ta’ EUR 25 kuljum għal 30 jum. K. Schwarz ħallas din il-multa stabbilita sabiex jevita l-piena alternattiva ta’ priġunerija.
35
F’dan ir-rigward, K. Schwarz sostna illi huwa ma setax jikkontesta dan id-digriet kriminali peress li dan id-digriet intbagħat Vjenna u wasal għandu tard.
36
Fit-23 ta’ Diċembru 2005, waqt spezzjoni fit-triq, K. Schwarz ippreżenta l-liċenzja tas-sewqan Awstrijaka tiegħu. Sussegwentement, b’sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2006, l-Amtsgericht Mannheim illiberatu mill-kap ta’ akkuża li saq vettura bil-mutur mingħajr liċenzja tas-sewqan valida, reat taħt l-Artikolu 21(1) tas-StVG.
37
Peress li xtaq jikseb il-kundanna ta’ K. Schwarz għal sewqan mingħajr liċenzja tas-sewqan, l-iStaatsanwaltschaft Mannheim appella minn din is-sentenza quddiem il-Landgericht Mannheim.
38
Kien f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Landgericht Mannheim iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja ż-żewġ domandi preliminari li ġejjin:
“1.
Id-dritt Komunitarju jippermetti, b’mod kuntrarju għall-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439/KEE, li ċittadin tal-Unjoni […] jkollu fil-pussess tiegħu liċenzja tas-sewqan Ġermaniża valida u liċenzja oħra maħruġa minn Stat Membru ieħor, fejn it-tnejn ikunu nkisbu qabel l-adeżjoni tal-Istat [terz] mal-Unjoni Ewropea, u jekk dan huwa l-każ,
2.
għandu l-irtirar, minħabba reat ta’ sewqan taħt l-effett tal-alkoħol, qabel id-dħul fis-seħħ tal-[FeV] tal-1 ta’ Jannar 1999, tat-tieni liċenzja tas-sewqan Ġermaniża, li nħarġet iktar tard, il-konsegwenza legali li lanqas ma jkun għad hemm iktar lok, wara l-adeżjoni tal-Istat [terz], li fil-Ġermanja tiġi rikonoxxuta l-validità tal-ewwel liċenzja barranija, li tkun inħarġet qabel, anki jekk il-perijodu ta’ projbizzjoni impost fil-Ġermanja jkun diġà skada?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
39
Bl-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju qed tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li ċittadin ta’ Stat Membru, pussessur ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn dan l-Istat Membru, ikollu fil-pussess tiegħu wkoll liċenzja oħra maħruġa qabel minn Stat Membru ieħor, meta dawn iż-żewġ liċenzji jkunu nkisbu, it-tnejn li huma, qabel l-adeżjoni ta’ dan l-Istat tal-aħħar mal-Unjoni.
Osservazzjonijiet tal-partijiet
40
K. Schwarz u l-Kummissjoni jqisu li l-pussess ta’ żewġ liċenzji tas-sewqan maħruġa, waħda mill-Istat Membru ta’ residenza u l-oħra minn Stat Membru ieħor, qabel l-adeżjoni ta’ dan l-Istat tal-aħħar mal-Unjoni, huwa possibbli, anki jekk pussess bħal dan imur kontra l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439. Fil-fatt, sitwazzjoni bħal din, minkejja li mhijiex mixtieqa minn din id-direttiva, tista’ titneħħa biss permezz tal-ħolqien ta’ amministrazzjoni ċentralizzata tal-liċenzji tas-sewqan għall-Istati Membri kollha.
41
Bl-istess mod, il-Gvern Ġermaniż huwa tal-opinjoni li huwa possibbli, bħala regola ġenerali, li wieħed ikollu żewġ liċenzji tas-sewqan maħruġa minn żewġ Stati Membri, meta dawn iż-żewġ liċenzji jkunu nkisbu qabel l-adeżjoni ta’ wieħed minn dawn l-Istati mal-Unjoni.
42
Madankollu, dan il-gvern josserva li huwa possibbli li, skont id-dritt nazzjonali, liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat terz issir invalida fit-territorju nazzjonali qabel l-adeżjoni ta’ dan l-Istat tal-aħħar mal-Unjoni. Dan ikun il-każ f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali skont id-dritt Ġermaniż applikabbli, li jipprovdi li sewwieq, pussessur ta’ liċenzja tas-sewqan valida maħruġa minn Stat terz, jitlef id-dritt li juża din il-liċenzja jekk ikun għadda perijodu ta’ iktar minn tnax-il xahar minn meta jkun stabbilixxa r-residenza prinċipali tiegħu fil-Ġermanja.
43
Fi kwalunkwe każ, l-użu mill-ġdid eventwali tal-liċenzja ta’ sewqan mogħtija fl-1964 imur kontra l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439 li għandha bħala għan il-projbizzjoni li wieħed ikollu żewġ liċenzji validi.
44
Filwaqt li josserva li ma jidhirx li l-perijodu ta’ validità tal-liċenzja Awstrijaka kien wieħed limitat, il-Gvern Taljan iħalli f’idejn il-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddetermina jekk, fil-każ ta’ pussess ta’ żewġ liċenzji tas-sewqan, l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439 għandux jiġi interpretat fis-sens li jimponi fuq l-Istat Membru kkonċernat, jekk ikun il-każ billi jsir użu mill-proċedura ta’ assistenza reċiproka, li jaċċetta kemm it-telf awtomatiku tal-liċenzja maħruġa qabel, kif ukoll in-nullità ex novo tal-liċenzja maħruġa iktar tard.
45
Il-Gvern Portugiż josserva li, skont l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439, id-dritt tas-sewqan fi Stat Membru jista’ jiġi eżerċitat biss fuq il-bażi ta’ liċenzja tas-sewqan Komunitarja waħda. Għalhekk miżuri restrittivi eventwali jkollhom riperkussjonijiet fuq din il-liċenzja unika. Mill-perspettiva amministrattiva, liċenzja tas-sewqan unika tippermetti l-kontroll u l-eżekuzzjoni ta’ sanzjonijiet eventwali. Għalhekk, sabiex tittrasponi b’mod korrett id-Direttiva 91/439, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kellha tiggarantixxi li kull sewwieq residenti fit-territorju tagħha jkollu biss titolu tas-sewqan Komunitarju wieħed.
Risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja
— Rimarki preliminari
46
Id-domanda dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439, kif magħmula mill-qorti tar-rinviju tippreżupponi li ż-żewġ liċenzji huma validi simultanjament.
47
Il-Gvern Ġermaniż isostni li, skont id-dritt Ġermaniż, K. Schwarz kellu jitlef id-dritt li jagħmel użu mil-liċenzja tas-sewqan Awstrijaka tiegħu, mogħtija fl-1964 u maħruġa mill-ġdid fl-1968, tnax-il xahar wara li stabbilixxa r-residenza prinċipali tiegħu fil-Ġermanja.
48
F’dan ir-rigward, għandha tingħata r-risposta li l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja hija limitata għall-eżami tad-dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju u mhuwiex il-kompitu tagħha li tagħti deċiżjonijiet dwar id-dritt nazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-1 ta’ Ġunju 2006, innoventif, C-453/04, Ġabra p. I-4929, punt 29).
49
Fi kwalunkwe każ, fil-kuntest ta’ proċedura skont l-Artikolu 234 KE, hija biss il-Qorti tal-Ġustizzja li għandha l-ġurisdizzjoni li tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni jew il-validità ta’ att Komunitarju fuq il-bażi tal-fatti lilha indikati mill-qorti nazzjonali (ara s-sentenzi tas-16 ta’ Marzu 1978, Oehlschläger, 104/77, Ġabra p. 791, punt 4, u tal-11 ta’ Settembru 2008, Eckelkamp et, C-11/07, Ġabra p. I-6845, punt 52).
50
Issa, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-liċenzja tas-sewqan Awstrijaka tħalliet fil-pussess ta’ K. Schwarz meta din inħarġet mill-ġdid bħala liċenzja tas-sewqan Ġermaniża fl-1968, kif ukoll meta nħarġet liċenzja tas-sewqan Ġermaniża fl-1994, u li din il-liċenzja Awstrijaka baqgħet valida.
51
F’dak li jikkonċerna l-validità tal-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża, maħruġa fl-1994, tqum, minn naħa, il-kwistjoni tal-applikazzjoni tad-Direttiva 80/1263 u, b’mod partikolari, tal-Artikolu 8(3) tagħha, inkwantu dan jipprovdi li, meta Stat Membru jibdel liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat terz ma’ liċenzja tas-sewqan tal-mudell Komunitarju, dan il-bdil jista’ jsir biss jekk il-liċenzja maħruġa minn Stat terz tkun ingħatat lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru li jkun qed jagħmel il-bdil.
52
F’sitwazzjoni bħal dik tal-kawża prinċipali, sa fejn il-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża fl-1994 ma kienx jikkostitwixxi ħruġ mill-ġdid jew bdil tal-liċenzja tas-sewqan Awstrijaka, iżda l-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan ġdida skont id-dritt Ġermaniż, kif il-Gvern Ġermaniż isostni, id-dispożizzjonijiet dwar il-bdil tal-liċenzja tas-sewqan mhumiex applikabbli.
53
Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439, li jipprovdi li l-ebda persuna ma jista’ jkollha liċenzja tas-sewqan minn iktar minn Stat Membru wieħed, ma kellux rilevanza meta nħarġet il-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża fl-1994, peress li din id-direttiva kellha tiġi fis-seħħ biss fl-1 ta’ Lulju 1996, id-data tat-tħassir tad-Direttiva 80/1263 (ara s-sentenza tad-29 ta’ Ottubru 1998, Awoyemi, C-230/97, Ġabra p. I-6781, punt 33).
54
Anki jekk il-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża fix-xahar ta’ Mejju 1994 m’għandux, b’mod kuntrarju għal dak li jsostni l-Gvern Ġermaniż, jiġi kkunsidrat bħala l-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan ġdida, iżda bħala li huwa fir-realtà l-bdil ta’ liċenzja eżistenti, għandu jiġi kkonstatat li ċittadin ta’ Stat Membru m’għandux jiġi ppreġudikat minħabba l-fatt li jkollu fil-pussess tiegħu żewġ liċenzji tas-sewqan, anki jekk il-ħruġ tat-tieni liċenzja jkun ir-riżultat ta’ irregolarità, inkwantu l-Istat Membru tal-ħruġ ma jkunx osserva d-dritt Komunitarju peress li jkun naqas milli jgħaddi lura l-liċenzja tas-sewqan maħruġa qabel minn Stat Membru ieħor lill-awtoritajiet ta’ dan l-Istat Membru. Fil-fatt, il-pussessur ta’ liċenzja bħal din ma jistax jiġi ssanzjonat minn Stat Membru minħabba nuqqas ta’ osservanza tal-obbligi li d-dritt Komunitarju jimponi fuq dan l-Istat.
— Fuq l-applikazzjoni tal-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439
55
L-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439 jipprovdi li l-ebda persuna ma jista’ jkollha liċenzja tas-sewqan minn iktar minn Stat Membru wieħed. Minn dan jirriżulta li l-Istati Membri huma preklużi milli joħorġu liċenzja Komunitarja meta l-persuna li titlob din il-liċenzja tkun diġà fil-pussess ta’ liċenzja tas-sewqan oħra maħruġa minn Stat Membru ieħor.
56
Jekk huwa minnu li l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439 jafferma l-uniċità tal-liċenzja tas-sewqan Komunitarja (ara s-sentenzi tas-26 ta’ Ġunju 2008, Wiedemann u Funk, C-329/06 u C-343/06, Ġabra p. I-4635, punt 70, kif ukoll Zerche et, C-334/06 sa C-336/06, Ġabra p. I-4691, punt 67), jibqa’ l-fatt li din id-dispożizzjoni għandha biss l-effett li tipprekludi l-ħruġ tat-tieni liċenzja tas-sewqan Komunitarja mid-data ta’ meta din id-dispożizzjoni daħlet fis-seħħ, jiġifieri mill-1 ta’ Lulju 1996, id-data tat-tħassir tad-Direttiva 80/1263.
57
Madankollu, l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439 ma jipprekludix li ċittadin ta’ Stat Membru jibqa’ jkollu fil-pussess tiegħu iktar minn liċenzja valida waħda meta waħda minn dawn il-liċenzji tkun inħarġet fi Stat Membru qabel l-adeżjoni tiegħu, sakemm tali liċenzja ma tkunx tilfet il-validità tagħha.
58
Għalhekk f’sitwazzjoni bħal din, din id-dispożizzjoni ma taffettwax, fil-każ li jkun hemm fl-istess żmien żewġ liċenzji validi, il-validità ta’ waħda minn dawn il-liċenzji. Din id-dispożizzjoni ma tistabbilixxix, f’każ bħal dan, ordni ta’ prijorità ta’ applikazzjoni u la timponi t-telf awtomatiku tal-ewwel liċenzja u lanqas ma timponi n-nullità tat-tieni liċenzja.
59
Għalhekk, meta l-ewwel liċenzja tas-sewqan tkun inħarġet minn Stat qabel l-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni, l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439, fil-każ ta’ pussess ta’ żewġ liċenzji tas-sewqan validi, la jeżiġi t-telf awtomatiku tal-liċenzja maħruġa qabel minn dan l-Istat qabel l-adeżjoni tiegħu, u lanqas ma jeżiġi n-nullità tal-liċenzja maħruġa iktar tard, minn Stat Membru ieħor, qabel l-imsemmija adeżjoni wkoll.
60
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li hemm lok li għall-ewwel domanda tingħata r-risposta li l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix li ċittadin ta’ Stat Membru jkollu simultanjament fil-pussess tiegħu żewġ liċenzji tas-sewqan validi, li minnhom waħda tkun liċenzja Komunitarja u l-oħra tkun liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor, meta dawn iż-żewġ liċenzji jkunu nkisbu t-tnejn qabel l-adeżjoni ta’ dan l-Istat tal-aħħar mal-Unjoni.
Fuq it-tieni domanda
61
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikoli 1 u 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 jipprekludux lil Stat Membru milli jirrifjuta li jirrikonoxxi d-dritt tas-sewqan li jirriżulta minn liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat ieħor qabel l-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni, meta din il-liċenzja tkun inħarġet qabel liċenzja tas-sewqan maħruġa mill-ewwel Stat Membru li fih din it-tieni liċenzja tkun ġiet suġġetta għal irtirar minħabba nuqqas ta’ kapaċità tas-sewqan tal-pussessur tagħha u l-perijodu ta’ projbizzjoni impost flimkien ma’ dan l-irtirar ikun skada.
Osservazzjonijiet tal-partijiet
62
K. Schwarz josserva li r-rifjut ta’ Stat Membru milli jirrikonoxxi liċenzja tas-sewqan maħruġa fi Stat Membru ieħor huwa subordinat għal deċiżjoni li tingħata mill-uffiċċju nazzjonali kompetenti fil-qasam tat-traffiku fit-toroq, u dan mhuwiex il-każ fil-kawża prinċipali.
63
Fil-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju ma għandhiex ġurisdizzjoni u ma tistax għalhekk tissanzjona lil K. Schwarz minħabba sewqan mingħajr liċenzja. Barra minn hekk, l-irtirar tal-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża tiegħu fl-1997, bl-impożizzjoni ta’ perijodu ta’ projbizzjoni milli japplika għal liċenzja tas-sewqan ġdida, ma jistax jiġġustifika, wara l-imsemmi perijodu ta’ projbizzjoni, rifjut indefinit ta’ rikonoxximent tal-liċenzja tas-sewqan Awstrijaka tiegħu maħruġa fl-1964.
64
Il-Kummissjoni tirrileva li liċenzja tas-sewqan maħruġa fi Stat Membru wara l-irtirar ta’ liċenzja preċedenti fi Stat Membru ieħor m’għandhiex tiġi rrikonoxxuta minn dan l-Istat Membru tal-aħħar jekk it-tieni liċenzja tkun inħarġet matul perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida fl-Istat Membru li jkun irtira l-ewwel liċenzja.
65
Min-naħa l-oħra, sewqan mill-ġdid ta’ vettura bil-mutur huwa possibbli fuq il-bażi tat-tieni liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru wara li jkun skada l-perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida. Fir-rigward ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa qabel il-perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja ġdida, u mhux matul dan il-perijodu, il-Kummissjoni tosserva li normalment il-pussessur ta’ liċenzja bħal din ikollu kondotta nadifa fiż-żmien tal-ħruġ tagħha u li din il-liċenzja għandha, għalhekk, tiġi rrikonoxxuta, sakemm ma jkunx hemm ċirkustanzi partikolari li jipprekludu dan.
66
F’każ bħal dak tal-kawża prinċipali, la l-fatt li r-Repubblika tal-Awstrija ma kinitx għadha daħlet fl-Unjoni u lanqas il-fatt li kien hemm irtirar ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa iktar tard fil-Ġermanja ma jaffettwaw l-obbligu ta’ rikonoxximent ta’ liċenzja tas-sewqan valida maħruġa mir-Repubblika tal-Awstrija, wara l-perijodu ta’ projbizzjoni impost flimkien mal-miżura ta’ rtirar.
67
Fir-rigward tar-risposta li huwa jipproponi għall-ewwel domanda, huwa biss b’mod sussidjarju li l-Gvern Ġermaniż jsostni li d-Direttiva 91/439 ma tipprekludix ir-regola tal-Artikolu 28 tal-FeV, li fuq il-bażi tagħha K. Schwarz mhuwiex awtorizzat isuq fuq il-bażi tal-liċenzja tas-sewqan Awstrijaka tiegħu peress li ma weriex, permezz ta’ rapport mediku u psikoloġiku, li ma kienx għad hemm ir-raġunijiet li ġġustifikaw l-irtirar ta’ liċenzja tas-sewqan Ġermaniża maħruġa iktar tard. L-irtirar ta’ liċenzja tas-sewqan Ġermaniża ma jkollu ebda effettività jekk l-awtoritajiet ikunu marbuta jirrikonoxxu l-liċenzja barranija maħruġa qabel.
68
Barra minn hekk, l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/439 jawtorizza l-adozzjoni ta’ miżuri li jissanzjonaw imġiba li ssir wara l-ksib tal-liċenzja barranija.
69
Barra minn hekk, il-parti involuta, b’mod kuntrarju għal persuna li tkun kisbet liċenzja ġdida tas-sewqan fi Stat Membru ieħor wara l-irtirar tal-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża, ma wrietx darbtejn il-kapaċità tagħha li ssuq vetturi bil-mutur. L-Artikolu 8(1) tad-Direttiva 80/1263 u l-Artikolu 7(5) tad-Direttiva 91/439 juru, preċiżament, ix-xewqa tal-leġiżlatur Komunitarju li jevita li persuni jkollhom dritt tas-sewqan ta’ vetturi bil-mutur doppju.
70
Il-Gvern Ġermaniż isostni wkoll li l-irtirar ta’ liċenzja tas-sewqan nazzjonali għandu jinvolvi l-possibbiltà li jkun hemm kontestazzjoni tal-validità ta’ liċenzja tas-sewqan barranija miksuba qabel peress li l-għan tad-Direttiva 91/439 li jfittex il-protezzjoni tas-sigurtà tat-traffiku fit-toroq jeżiġi li huwa pprojbit li persuna ssuq vettura bil-mutur fit-toroq pubbliċi meta din ma jkollhiex il-kapaċità tas-sewqan.
71
Fl-aħħar nett, il-Gvern Ġermaniż josserva li, fir-rigward tal-kawża prinċipali, l-iskadenza tal-perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida hija nieqsa minn rilevanza, peress li l-imputat ma kisibx liċenzja tas-sewqan ġdida fi tmiem il-perijodu ta’ projbizzjoni. K. Schwarz mhuwa se jinkorri ebda effett negattiv għal dawn id-drittijiet minħabba dan il-fatt, peress li mhuwiex ipprojbit milli jikseb liċenzja tas-sewqan ġdida meta l-perijodu ta’ projbizzjoni jiskadi.
72
Bl-istess mod, il-Gvern Taljan isostni li xejn ma jipprekludi l-applikazzjoni tal-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/439, li jipprovdi li l-Istat Membru ta’ residenza normali jista’ japplika fuq il-pussessur ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor id-dispożizzjonijiet nazzjonali tiegħu dwar ir-restrizzjoni, is-sospensjoni, l-irtirar jew it-tħassir tad-dritt tas-sewqan.
73
Fil-kawża prinċipali, wara l-irtirar tal-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża tiegħu, K. Schwarz ma qagħadx għal eżami tal-kapaċità tas-sewqan tiegħu, ġestit mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru ieħor. Għalhekk, wara d-deċiżjoni ta’ rtirar, ma seħħ xejn li fuq il-bażi tiegħu wieħed jista’ jikkonkludi li l-parti involuta rkuprat il-kapaċità tas-sewqan tagħha. Barra minn hekk, K. Schwarz għandu l-għażla li jressaq applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida skont l-Artikolu 28(5) tal-FeV.
Risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja
74
Mill-ewwel premessa tad-Direttiva 91/439, jirriżulta li l-prinċipju ġenerali ta’ rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan maħruġa mill-Istati Membri, stipulat fl-Artikolu 1(2) ta’ din id-direttiva, ġie stabbilit b’mod partikolari sabiex jiffaċilita l-moviment tal-persuni li jistabbilixxu ruħhom fi Stat Membru ieħor li ma jkunx dak fejn ikunu għamlu test tas-sewqan (sentenzi Kapper, tad-29 ta’ April 2004, C-476/01, Ġabra p. I-5205, punt 71; Wiedemann u Funk, iċċitata iktar ’il fuq, punt 49; Zerche et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 46, kif ukoll tal-20 ta’ Novembru 2008, Weber, C-1/07, Ġabra p. I-8571, punt 26).
75
Skont ġurisprudenza stabbilita, l-imsemmi Artikolu 1(2) jipprevedi r-rikonoxximent reċiproku, mingħajr ebda formalità, tal-liċenzji tas-sewqan maħruġa mill-Istati Membri. Din id-dispożizzjoni timponi fuq l-Istati Membri obbligu ċar u preċiż, li ma jħalli ebda marġni ta’ diskrezzjoni fir-rigward tal-miżuri li għandhom jiġu adottati għat-twettiq tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Awoyemi, iċċitata iktar ’il fuq, punti 41 u 42; tal-10 ta’ Lulju 2003, Il-Kummissjoni vs L-Pajjiżi l-Baxxi, C-246/00, Ġabra p. I-7485, punti 60 u 61; Kapper, iċċitata iktar ’il fuq, punt 45; Wiedemann u Funk, iċċitata iktar ’il fuq, punt 50, Zerche et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 47, u Weber, iċċitata iktar ’il fuq, punt 27, kif ukoll id-digrieti tas-6 ta’ April 2006, Halbritter, C-227/05, punt 25, u tat-28 ta’ Settembru 2006, Kremer, C-340/05, punt 27).
76
Huwa l-kompitu tal-Istat Membru li joħroġ liċenzja tas-sewqan li jivverifika jekk il-kundizzjonijiet minimi imposti mid-dritt Komunitarju, b’mod partikolari dawk dwar ir-residenza u l-kapaċità tas-sewqan, imposti mill-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 91/439, ikunux sodisfatti u, għalhekk, jekk il-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan ikunx iġġustifikat (ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Wiedemann u Funk, punt 52, kif ukoll Zerche et, punt 49).
77
Meta l-awtoritajiet ta’ Stat Membru joħorġu liċenzja tas-sewqan skont l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 91/439, l-Istati Membri l-oħra ma jistgħux jivverifikaw jekk il-kundizzjonijiet għall-ħruġ previsti minn din id-direttiva ġewx osservati. Fil-fatt, il-pussess ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru għandu jiġi kkunsidrat bħala li jikkostitwixxi l-prova li l-pussessur ta’ din il-liċenzja kien jissodisfa, fil-jum meta nħarġitlu, l-imsemmija kundizzjonijiet (sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Wiedemann u Funk, punt 53, kif ukoll Zerche et, punt 50).
78
Fil-kawża ineżami, għandu jiġi osservat li l-liċenzji tas-sewqan maħruġa fl-Awstrija bejn l-1 ta’ Jannar 1956 u l-1 ta’ Novembru 1997 jinsabu indikati fit-tabelli ta’ ekwivalenzi annessi mad-Deċiżjoni 2000/275, kif emendata bid-Deċiżjoni 2002/256.
79
Madankollu, l-Artikolu 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 jippermetti lill-Istati Membri, f’ċerti ċirkustanzi u b’mod partikolari għal raġunijiet ta’ sigurtà tat-traffiku fit-toroq, kif jirriżulta mill-aħħar premessa ta’ din id-direttiva, li japplikaw id-dispożizzjonijiet nazzjonali tagħhom dwar ir-restrizzjoni, is-sospensjoni, l-irtirar jew it-tħassir tal-liċenzja tas-sewqan fir-rigward ta’ kull pussessur ta’ liċenzja li jkollu r-residenza normali tiegħu fit-territorju tagħhom.
80
Il-possibbiltà prevista fl-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/439 tista’ tiġi eżerċitata minħabba mġiba tal-persuna involuta wara l-ksib tal-liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Wiedemann u Funk, punt 59, u Zerche et, punt 56, kif ukoll id-digrieti Halbritter, iċċitat iktar ’il fuq, punt 38; Kremer, iċċitat iktar ’il fuq, punt 35, u tat-3 ta’ Lulju 2008, Möginger, C-225/07, punt 36).
81
Għalkemm huwa veru li l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/439 ma jippermettix lill-Istat Membru ta’ residenza normali jirrifjuta li jirrikonoxxi l-liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor għas-sempliċi raġuni li preċedentement il-pussessur ta’ din il-liċenzja kellu liċenzja preċedenti rtirata fl-ewwel Stat Membru, din id-dispożizzjoni, madankollu, tippermetti lil dan l-Istat Membru, bla ħsara għall-osservanza tal-prinċipju tat-territorjalità tal-liġijiet kriminali u tal-pulizija, japplika fir-rigward ta’ dan il-pussessur id-dispożizzjonijiet nazzjonali tiegħu dwar ir-restrizzjoni, is-sospensjoni, l-irtirar jew it-tħassir tal-liċenzja, kemm-il darba l-imġiba tiegħu wara l-ħruġ ta’ din il-liċenzja tiġġustifika dan (ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq, Wiedemann u Funk, punt 66, kif ukoll Zerche et, punt 63).
82
Min-naħa tiegħu, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 91/439 jawtorizza lil Stat Membru jirrifjuta r-rikonoxximent tal-validità ta’ liċenzja tas-sewqan miksuba fi Stat Membru ieħor minn persuna li kienet suġġetta, fit-territorju tal-ewwel Stat Membru, għal miżura ta’ restrizzjoni, sospensjoni, irtirar jew tħassir ta’ liċenzja.
83
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikoli 1(2) u 8(4) tad-Direttiva 91/439 ma jipprekludux lil Stat Membru milli jirrifjuta, fir-rigward ta’ persuna li tkun ġiet suġġetta, fit-territorju tiegħu, għal miżura ta’ rtirar ta’ liċenzja flimkien ma’ projbizzjoni ta’ applikazzjoni għal liċenzja ġdida għal perijodu determinat, li jirrikonoxxi liċenzja ġdida maħruġa minn Stat Membru ieħor matul dan il-perijodu ta’ projbizzjoni (sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Wiedemann u Funk, punt 65; Zerche et, punt 62, kif ukoll id-digriet Möginger, iċċitat iktar ’il fuq, punt 38).
84
Madankollu, l-awtorizzazzjoni prevista fl-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 91/439 tikkostitwixxi deroga mill-prinċipju ġenerali tar-rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan u, minħabba f’hekk, għandha tingħata interpretazzjoni restrittiva (ara s-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Wiedemann u Funk, punt 60, Zerche et, punt 57, kif ukoll Weber, punt 29).
85
Issa, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-imsemmi Artikolu 8(4) lanqas ma jista’ jiġi invokat minn Stat Membru sabiex jirrifjuta li jirrikonoxxi b’mod indefinit, fir-rigward ta’ persuna li fit-territorju tiegħu tkun ġiet suġġetta għal miżura ta’ rtirar jew tħassir ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn dan l-Istat Membru, il-validità ta’ kull liċenzja li tista’ tinħarġilha iktar tard, jiġifieri wara l-perijodu ta’ projbizzjoni, minn Stat Membru ieħor (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Kapper, punt 76; Wiedemann u Funk, punt 63; Zerche et, punt 60, kif ukoll id-digrieti ċċitati iktar ’il fuq Halbritter, punt 28, u Kremer, punt 29).
86
Għalhekk, meta persuna tkun ġiet suġġetta, fi Stat Membru, għal miżura ta’ rtirar tal-liċenzja tas-sewqan tagħha, l-imsemmi Artikolu 8(4), bħala regola ġenerali, ma jippermettix lil dan l-Istat Membru jirrifjuta li jirrikonoxxi l-validità tal-liċenzja tas-sewqan maħruġa qabel minn Stat Membru ieħor lill-istess persuna fi żmien li jkun barra minn kull perijodu ta’ projbizzjoni ta’ applikazzjoni għal liċenzja ġdida tas-sewqan (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Kapper, punt 76; Wiedemann u Funk, punt 64, u Zerche et, punt 60, kif ukoll id-digrieti ċċitati iktar ’il fuq Halbritter, punt 27, Kremer, punt 29, u Möginger, punt 44).
87
Fil-każ ineżami, kif kien ukoll il-każ fil-kawżi li wasslu għas-sentenzi u d-digrieti ċċitati fil-punt preċedenti, il-liċenzja tas-sewqan inkwistjoni fil-kawża prinċipali nħarġet u ntużat fi żmien li kien barra minn kull perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja ġdida.
88
Madankollu, għandu jiġi eżaminat ukoll jekk il-fatt li liċenzja tas-sewqan tkun inħarġet minn Stat Membru qabel liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor, u, għalhekk, qabel l-irtirar ta’ din tal-aħħar, għandux effett fuq l-obbligu ta’ dan l-Istat tal-aħħar li jirrikonoxxi l-liċenzja tas-sewqan maħruġa mill-ewwel Stat.
89
Fil-fatt, għalkemm huwa veru li liċenzja tas-sewqan, bħal-liċenzja Awstrijaka inkwistjoni fil-kawża prinċipali, inħarġet fi żmien barra kull perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida u li l-pussessur tagħha rrikorra għaliha fi żmien barra minn dan il-perijodu, jibqa’ l-fatt li l-imsemmija liċenzja nkisbet, b’mod differenti mis-sitwazzjoni fl-imsemmija sentenzi u digrieti, qabel u mhux wara l-ħruġ tal-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża u, għalhekk, qabel l-irtirar tal-istess liċenzja.
90
Kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 40 tal-konklużjonijiet tiegħu, id-Direttiva 91/439 hija intiża li tibbilanċja, minn naħa, il-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku li jfittex li jiffaċilita l-moviment liberu tal-persuni, għan ta’ din id-direttiva mfakkar fil-punt 74 ta’ din is-sentenza u, min-naħa l-oħra, l-għan ta’ din id-direttiva li tfittex li ttejjeb is-sigurtà tat-traffiku fit-toroq, b’mod partikolari billi tippermetti lill-Istati Membri, fuq il-bażi tal-Artikolu 8(2) u (4) ta’ din id-direttiva, li jirrikorru, f’ċerti ċirkustanzi, għad-dispożizzjonijiet nazzjonali tagħhom dwar l-irtirar, is-sospensjoni u t-tħassir ta’ liċenzja tas-sewqan.
91
Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li Stat Membru ma jistax jirrifjuta li jirrikonoxxi, fit-territorju tiegħu, id-dritt tas-sewqan li jirriżulta minn liċenzja tas-sewqan maħruġa fi Stat Membru ieħor u, għalhekk, il-validità ta’ din il-liċenzja minħabba li l-pussessur tagħha ma jkunx qagħad għall-kundizzjonijiet mitkuba f’dan l-ewwel Stat Membru għall-ħruġ ta’ liċenzja ġdida wara l-irtirar ta’ liċenzja miksuba qabel, li jinkludu l-eżami tal-kapaċità tas-sewqan li jiċċertifika li ma jkunx għad hemm ir-raġunijiet li kienu ġġustifikaw l-imsemmi rtirar (ara d-digrieti Halbritter, punt 32, u Kremer, punt 38, kif ukoll is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Wiedemann u Funk, punt 64, u Zerche et punt 61).
92
F’dawk il-kawżi, in-nuqqas ta’ kapaċità tas-sewqan, issanzjonat bl-irtirar tal-liċenzja tas-sewqan fi Stat Membru, ġie stabbilit mill-ġdid permezz tal-eżami tal-kapaċità tas-sewqan magħmul mill-Istat Membru l-ieħor fiż-żmien tal-ħruġ, iktar tard, ta’ liċenzja tas-sewqan.
93
Fil-fatt, f’dik l-okkażjoni, l-Istat Membru li joħroġ liċenzja tas-sewqan, kif imfakkar fil-punt 76 ta’ din is-sentenza, għandu b’mod partikolari jivverifika jekk, skont l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 91/439, l-applikant ikunx jissodisfa r-rekwiżiti minimi li jikkonċernaw il-kapaċità fiżika u mentali tas-sewqan.
94
F’ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali, l-irtirar ta’ liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru jqiegħed f’dubju l-kapaċità tas-sewqan tal-pussessur tagħha u, għalhekk, b’mod impliċitu, iqiegħed f’dubju l-liċenzja tas-sewqan li tkun inħarġitlu qabel minn Stat Membru ieħor.
95
Issa, kif irrilevat mill-Gvern Ġermaniż u mill-Gvern Taljan, b’mod kuntrarju għas-sitwazzjoni fil-kawżi li wasslu għad-digrieti ċċitati iktar ’il fuq Halbritter u Kremer, il-pussessur ma qagħadx, wara l-irtirar preċedenti tal-liċenzja tas-sewqan Ġermaniża tiegħu, għal eżami tal-kapaċità tas-sewqan, ġestit mill-awtoritajiet ta’ Stat Membru ieħor. Għalhekk, bl-ebda mod ma ntwera li l-imsemmi pussessur għandu, b’mod konformi mar-rekwiżiti ta’ kapaċità imposti mid-Direttiva 91/439, il-kapaċità li jsuq u li jintegra ruħu fit-traffiku fit-toroq.
96
Ikun ta’ ħsara għas-sigurtà tat-traffiku fit-toroq jekk miżura nazzjonali ta’ rtirar, bħal dik imposta fil-kawża prinċipali, tkun tista’ tiġi evitata permezz tal-possibbiltà li tintuża liċenzja tas-sewqan maħruġa qabel il-ħruġ tal-liċenzja rtirata għal raġunijiet ta’ nuqqas ta’ kapaċità tas-sewqan mingħajr ma jiġi stabbilit li l-persuna li tippreżenta din il-liċenzja qadima tkun, fid-data meta tkun użatha, kapaċi ssuq skont id-Direttiva 91/439.
97
Barra minn hekk, huwa paradossali li timponi fuq Stat Membru r-rikonoxximent tad-dritt tas-sewqan li jirriżulta minn liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor qabel liċenzja tas-sewqan maħruġa mill-ewwel Stat Membru meta din it-tieni liċenzja tas-sewqan tkun ġiet irtirata minħabba nuqqas ta’ kapaċità tas-sewqan tal-pussessur tagħha. Fil-fatt, jekk ċittadin ta’ Stat Membru jkollu biss liċenzja tas-sewqan waħda maħruġa fi Stat Membru ieħor, l-ewwel Stat Membru huwa awtorizzat, skont l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 91/439, japplika fir-rigward tiegħu d-dispożizzjonijiet tiegħu dwar l-irtirar, pereżempju, minħabba nuqqas ta’ kapaċità tas-sewqan.
98
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-Artikoli 1 u 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439 ma jipprekludux lil Stat Membru milli jirrifjuta li jirrikonoxxi d-dritt tas-sewqan li jirriżulta minn liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat ieħor qabel l-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni, jekk din il-liċenzja tkun inħarġet qabel liċenzja tas-sewqan maħruġa mill-ewwel Stat Membru, fejn din it-tieni liċenzja tkun ġiet suġġetta għal irtirar minħabba nuqqas ta’ kapaċità tas-sewqan tal-pussessur tiegħu. Il-fatt li dan ir-rifjut iseħħ wara l-perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida impost flimkien mal-istess irtirar ma għandux rilevanza.
Fuq l-ispejjeż
99
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 7(5) tad-Direttiva tal-Kunsill 91/439/KEE tad-29 ta’ Lulju 1991 dwar il-liċenzji tas-sewqan, kif emendata bir-Regolament (KE) Nru 1882/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ Settembru 2003, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix lil ċittadin ta’ Stat Membru milli jkollu simultanjament fil-pussess tiegħu żewġ liċenzji tas-sewqan validi, li minnhom waħda tkun liċenzja Komunitarja u l-oħra tkun liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor, meta dawn iż-żewġ liċenzji jkunu nkisbu t-tnejn qabel l-adeżjoni ta’ dan l-Istat tal-aħħar mal-Unjoni Ewropea.
2)
L-Artikoli 1, u 8(2) u (4) tad-Direttiva 91/439, kif emendata bir-Regolament Nru 1882/2003, ma jipprekludux Stat Membru milli jirrifjuta li jirrikonoxxi d-dritt tas-sewqan li jirriżulta minn liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat ieħor qabel l-adeżjoni tiegħu mal-Unjoni Ewropea, jekk din il-liċenzja tkun inħarġet qabel liċenzja tas-sewqan maħruġa mill-ewwel Stat Membru li fih din it-tieni liċenzja tkun ġiet suġġetta għal irtirar minħabba nuqqas ta’ kapaċità tas-sewqan tal-pussessur tagħha. F’dan ir-rigward, il-fatt li dan ir-rifjut isir wara l-perijodu ta’ projbizzjoni milli ssir applikazzjoni għal liċenzja tas-sewqan ġdida impost flimkien mal-imsemmi rtirar m’għandux rilevanza.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.