62019TJ0671_RES
Zaak T‑671/19
Qualcomm Inc.
tegen
Europese Commissie
Arrest van het Gerecht (Eerste kamer – uitgebreid) van 18 september 2024
„Mededinging – Misbruik van machtspositie – Markt voor UMTS-basebandchipsets – Besluit waarbij een inbreuk op artikel 102 VWEU en artikel 54 van de EER-Overeenkomst wordt vastgesteld – Afbraakprijzen – Bevoegdheid van degene die de handeling heeft vastgesteld – Rechten van de verdediging – Afbakening van de relevante markt – Machtspositie – Misbruik – Reconstructie van de prijzen – Vaststelling van de kostenstandaard – Prijs-kostenanalyse – Geen vereiste om het bestaan van concrete gevolgen aan te tonen – Intentie om een concurrent uit te sluiten – Objectieve rechtvaardiging – Berekening van het bedrag van de geldboete – Richtsnoeren voor berekening van bedrag van geldboeten van 2006 – Waarde van de verkopen – Aanvullend bedrag – Volledige rechtsmacht”
Gerechtelijke procedure – Interventie – Toezending van processtukken aan interveniënten – Afwijking – Vertrouwelijke behandeling – Verzoek om vertrouwelijke behandeling – Bevoegdheid van de Unierechter om zich uit te spreken over de niet-betwiste aspecten van het verzoek om vertrouwelijkheid – Verwerping van het verzoek met betrekking tot bepaalde van deze aspecten – Voorwaarden – Informatie die niet als geheim of vertrouwelijk kan worden aangemerkt – Informatie die het publiek nodig heeft om het arrest te begrijpen
(Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 66 en 144, lid 2)
(zie punten 89‑94)
Mededinging – Administratieve procedure – Verplichtingen van de Commissie – Inachtneming van een redelijke termijn – Beoordelingscriteria – Onderzochte praktijk die complexe analyses van grote hoeveelheden gegevens vereist – Gedrag van partijen tijdens de administratieve procedure
(Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41, lid 1)
(zie punten 99‑106, 109‑115)
Mededinging – Administratieve procedure – Verplichtingen van de Commissie – Inachtneming van een redelijke termijn – Nietigverklaring van het besluit waarbij een inbreuk wordt vastgesteld wegens een buitensporig lange duur van de procedure – Voorwaarde – Aantasting van de rechten van verdediging van de betrokken ondernemingen – Voorwaarde niet vervuld
(Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 41, lid 1)
(zie punten 107, 108, 116‑121)
Mededinging – Administratieve procedure – Eerbiediging van de rechten van de verdediging – Toegang tot het dossier – Volledigheid en nauwkeurigheid van het dossier – Beoordelingsbevoegdheid van de Commissie
(Art. 101 VWEU)
(zie punten 124‑132)
Mededinging – Administratieve procedure – Verzoek om inlichtingen – Vereiste van een noodzakelijk verband tussen de gevraagde inlichtingen en de onderzochte inbreuk – Beoordelingsmarge van de Commissie – Geen kennelijke beoordelingsfout
(Verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 18)
(zie punten 140‑143)
Mededinging – Administratieve procedure – Mededeling van punten van bezwaar – Voorlopig karakter – Gevolgen
(Verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 27, lid 1)
(zie punten 144‑151, 416, 417)
Mededinging – Administratieve procedure – Bevoegdheden van de Commissie – Bevoegdheid tot het opnemen van verklaringen – Verklaringen over het onderwerp van een onderzoek – Verplichting van de Commissie om elk verhoor dat zij afneemt, op een door haar gekozen wijze in zijn geheel te registreren – Geen volledige registratie van bepaalde verhoren – Vertraging bij de toezending van bepaalde geregistreerde verhoren aan de onderneming die het voorwerp is van het onderzoek – Nietigverklaring van het door de Commissie goedgekeurde besluit na afloop van het onderzoek – Voorwaarde – Mogelijkheid voor de betrokken onderneming om zich beter te verdedigen zonder procedurele onregelmatigheden – Voorwaarde niet vervuld
(Verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 19, lid 1; verordening nr. 773/2004 van de Commissie, art. 3)
(zie punten 174‑197)
Machtspositie –Relevante markt – Afbakening – Criteria – Verwisselbaarheid – Markt voor UMTS-basebandchipsets – Beoordelingsbevoegdheid van de Commissie – Inachtneming van verschillende beoordelingsfactoren – Toelaatbaarheid
(Art. 102 VWEU)
(zie punten 200‑205, 209‑221, 225‑227, 231‑239)
Machtspositie – Bestaan – Aanwijzingen – Bezit van zeer aanzienlijke marktaandelen – In de regel voldoende aanwijzing
(Art. 102 VWEU)
(zie punten 303‑311)
Machtspositie – Misbruik – Verkoop van producten tegen afbraakprijzen – Reconstructie van de daadwerkelijk aan de onderneming met een machtspositie betaalde prijzen – Prijs-kostenanalyse om afbraakprijzen te beoordelen – Analyse op basis van boekhoudkundige gegevens van de onderneming met een machtspositie – Aanpassing van deze gegevens ter weerspiegeling van de economische realiteit – Toelaatbaarheid
(Art. 102 VWEU)
(zie punten 324‑344, 355‑361, 380‑395, 399‑405)
Machtspositie – Misbruik – Verkoop van producten tegen afbraakprijzen – Prijs-kostenanalyse om de afbraakprijzen te beoordelen – Gebruik van gemiddelde incrementele kosten op lange termijn als kostenstandaard – Toelaatbaarheid
(Art. 102 VWEU)
(zie punten 432‑443)
Machtspositie – Misbruik – Verkoop van producten tegen afbraakprijzen – Prijs-kostenanalyse om de afbraakprijzen te beoordelen – Prijzen onder de gemiddelde totale kostprijs van de producent maar boven de gemiddelde variabele kosten – Aanmerking van prijzen als misbruik – Voorwaarde – Prijzen die zijn vastgesteld om een concurrent uit te sluiten – Noodzaak om het bestaan van mededingingsverstorende effecten te onderzoeken – Geen
(Art. 102 VWEU)
(zie punten 520‑527)
Machtspositie – Misbruik – Verkoop van producten tegen afbraakprijzen – Prijs-kostenanalyse om de afbraakprijzen te beoordelen – Prijzen onder de gemiddelde totale kostprijs van de producent maar boven de gemiddelde variabele kosten – Aanmerking van prijzen als misbruik – Voorwaarde – Prijzen die zijn vastgesteld om een concurrent uit te sluiten – Reeks serieuze en overeenstemmende aanwijzingen waaruit dit voornemen blijkt
(Art. 102 VWEU)
(zie punten 536‑579)
Machtspositie – Misbruik – Objectieve rechtvaardiging – Voorwaarden – Gedrag gerechtvaardigd door concurrentiebevorderende voordelen – Objectief noodzakelijk gedrag – Alternatieve voorwaarden – Verdeling van de bewijslast
(Art. 102 VWEU; verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 2)
(zie punten 588‑604)
Machtspositie – Misbruik – Vaststelling door de Commissie van een mededeling inzake de handhavingsprioriteiten – Gevolgen – Zelfbeperking van de beoordelingsbevoegdheid
(Art. 102 VWEU; mededeling 2009/C 45/02 van de Commissie)
(zie punten 611‑622)
Machtspositie – Misbruik – Verkoop van producten tegen afbraakprijzen – Afbraakpraktijken beperkt tot een specifiek segment van de relevante markt – Irrelevant
(Art. 102 VWEU)
(zie punten 642, 643)
Mededinging – Administratieve procedure – Onderzoek van klachten – Klacht over misbruik van een machtspositie – Beoordelingsbevoegdheid van de Commissie – Commissie niet gebonden aan het rechtskader en de juridische beoordelingen van een klager
(Art. 102 VWEU; mededeling 2004/C 101/05 van de Commissie, punt 55)
(zie punten 644, 645)
Beroep tot nietigverklaring – Middelen – Ontbrekende of ontoereikende motivering – Middel dat verschilt van het middel betreffende de materiële wettigheid
(Art. 263 en 296 VWEU)
(zie punten 737, 739, 741)
Mededinging – Geldboeten – Bedrag – Bepaling – Vaststelling van het basisbedrag – Bepaling van de waarde van de verkopen – Referentiejaar – Gebruik van gegevens met betrekking tot de verkopen per kalenderjaar – Toelaatbaarheid
(Verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 23, leden 2 en 3; mededeling 2006/C 210/02 van de Commissie, punten 13, 15 en 16)
(zie punten 763‑768)
Mededinging – Geldboeten – Bedrag – Bepaling – Vaststelling van het basisbedrag – Duur van de inbreuk – Vermenigvuldiging van het op basis van de waarde van de verkopen vastgestelde bedrag met het aantal jaren dat aan de inbreuk is deelgenomen – Niet-toepassing van deze methode – Verplichting voor de Commissie om deze niet-toepassing te motiveren – Verplichting om deze motivering tegelijk mee te delen met het besluit waarbij de boete wordt opgelegd
(Verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 23, leden 2 en 3; mededeling 2006/C 210/02 van de Commissie, punten 24 en 37)
(zie punten 769‑778)
Mededinging – Unieregels – Territoriale werkingssfeer – Bevoegdheid van Commissie – Toelaatbaarheid krachtens internationaal publiekrecht – Uitvoering of gekwalificeerde gevolgen van de misbruikpraktijken in de EER – Alternatieve wegen – Uitvoeringscriterium
(Art. 102 VWEU)
(zie punten 785‑793)
Machtspositie – Misbruik – Ongunstige beïnvloeding van de handel tussen lidstaten – Beoordelingscriteria – Praktijken die ertoe strekken de belangrijkste concurrent op de interne markt van de markt uit te sluiten – Praktijken in verband met halffabricaten bedoeld voor apparaten die in de Unie in de handel worden gebracht – Praktijken die het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig kunnen beïnvloeden
(Art. 102 VWEU)
(zie punten 796‑800)
Mededinging – Geldboeten – Bedrag – Bepaling – Beoordelingsbevoegdheid van de Commissie – Rechterlijke toetsing – Volledige rechtsmacht van de Unierechter – Omvang – Bepaling van het bedrag van de opgelegde boete – Beoordelingscriteria – Ernst en duur van de inbreuk – Naleving van het evenredigheidsbeginsel en het beginsel dat sancties individueel zijn – Inachtneming van de richtsnoeren van de Commissie inzake de berekening van geldboeten
(Art. 101, lid 1, en art. 261 VWEU; verordening nr. 1/2003 van de Raad, art. 23, lid 3, en art. 31; mededeling 2006/C 210/02 van de Commissie)
(zie punten 802‑819)
Samenvatting
Op het beroep tot nietigverklaring dat door Qualcomm Inc. bij het Gerecht is ingesteld tegen het besluit van de Europese Commissie waarbij haar een geldboete was opgelegd wegens misbruik van een machtspositie op de markt voor UMTS-chipsets (
1
), heeft de Eerste kamer (uitgebreid) van het Gerecht de vaststelling van de Commissie bevestigd dat Qualcomm misbruik heeft gemaakt van haar machtspositie op die markt door selectief prijzen onder de kostprijs toe te passen voor enkele belangrijke afnemers, teneinde een concurrent van de markt uit te sluiten. Niettemin heeft het Gerecht, krachtens zijn volledige rechtsmacht, het bedrag van de aan Qualcomm opgelegde geldboete enigszins verlaagd.
Qualcomm is een Amerikaanse onderneming die actief is op het gebied van cellulaire en draadloze technologieën en die, samen met haar dochterondernemingen, basebandchipsets ontwikkelt en levert. De chipsets van Qualcomm worden verkocht aan ondernemingen die ze verwerken in mobiele telefoons, tablets, laptops, datamodules en andere elektronische consumptiegoederen.
Op 30 juni 2009 heeft Icera Inc. bij de Commissie een klacht tegen Qualcomm ingediend wegens schending van de mededingingsregels. Deze klacht is later vervangen door een herziene en bijgewerkte versie van 8 april 2010, op basis waarvan de Commissie haar onderzoek heeft ingeleid.
In 2012 heeft Nvidia Corp., de onderneming die Icera heeft overgenomen, nadere inlichtingen verstrekt, waarbij de klacht werd aangevuld en beschuldigingen over afbraakprijzen werden geuit tegen Qualcomm.
Tussen juni 2010 en juli 2015 heeft de Commissie diverse verzoeken om inlichtingen verzonden aan Qualcomm, Icera of Nvidia, en andere spelers in de sector voor basebandchipsets.
Op 16 juli 2015 heeft de Commissie een procedure tegen Qualcomm ingeleid wegens het vermeende misbruik door Qualcomm van haar machtspositie in de vorm van afbraakprijzen op de markt voor UMTS-chipsets. In december 2015 is een mededeling van punten van bezwaar aan Qualcomm gestuurd, gevolgd door met name een hoorzitting en verschillende door de Commissie ondernomen onderzoeksstappen.
In juli 2018 is aan Qualcomm een aanvullende mededeling van punten van bezwaar gestuurd, met een beperktere duur van de vermeende afbraakprijzen en een herziene methode voor de vergelijking van de prijzen en de kosten van de onderneming met betrekking tot de vermeende verkopen tegen afbraakprijzen.
Na het antwoord van Qualcomm te hebben ontvangen, een nieuwe hoorzitting te hebben georganiseerd en een nieuw verzoek om inlichtingen en een brief omtrent de feiten aan Qualcomm te hebben gestuurd, heeft de Commissie bij besluit van 18 juli 2019 (
2
) vastgesteld dat Qualcomm misbruik heeft gemaakt van haar machtspositie op de markt voor UMTS-chipsets door tussen 1 juli 2009 en 30 juni 2011 bepaalde hoeveelheden van drie van haar UMTS-chipsets te leveren aan twee van haar belangrijkste afnemers, namelijk Huawei en ZTE, tegen prijzen onder de kostprijs, met als doel de uitschakeling van Icera, die op dat moment haar belangrijkste concurrent was in het toonaangevende segment van de markt voor UMTS-chipsets. De Commissie heeft Qualcomm daarvoor een geldboete van 242042000 EUR opgelegd.
Qualcomm heeft bij het Gerecht beroep tot nietigverklaring van dit besluit ingesteld.
Beoordeling door het Gerecht
De procedurele onregelmatigheden die de Commissie zou hebben begaan
Ter ondersteuning van haar beroep heeft Qualcomm een aantal procedurele onregelmatigheden aangevoerd die de Commissie zou hebben begaan, waaronder met name de buitensporig lange duur van het onderzoek.
In dit verband herinnert het Gerecht eraan dat het onderzoek, in zijn geheel beschouwd, inderdaad ongeveer zeven jaar heeft geduurd sinds de ontvangst van de informatie die de Commissie in staat heeft gesteld haar onderzoek naar de verweten gedragingen te starten. Gelet op de specifieke omstandigheden van de zaak en met name op de complexiteit ervan, was deze duur echter niet buitensporig.
Bovendien heeft ook het gedrag van Qualcomm gevolgen gehad voor de duur van de procedure, aangezien zij negen keer een beroep heeft gedaan op de raadadviseur-auditeur en heeft verzocht om verschillende verlengingen van de termijn, om uitstel van een hoorzitting en om een bijkomende hoorzitting. Qualcomm moet overigens hebben geweten dat het onderzoek noodzakelijkerwijs vertraging zou oplopen nadat zij een beroep tot nietigverklaring had ingesteld tegen een verzoek om inlichtingen van de Commissie en vervolgens een hogere voorziening had ingesteld tegen het arrest van het Gerecht waarbij dat beroep werd verworpen.
Zelfs indien de duur van het onderzoek buitensporig zou worden geacht, zou deze schending van het beginsel van de redelijke termijn hoe dan ook niet leiden tot nietigverklaring van het bestreden besluit, aangezien Qualcomm niet heeft aangetoond in welk opzicht deze vermeende procedurele onregelmatigheid haar verweermogelijkheden negatief heeft kunnen beïnvloeden.
Het Gerecht verwerpt ook de verschillende punten van kritiek van Qualcomm op het dossier dat de Commissie haar tijdens de administratieve procedure heeft toegezonden.
In dit verband verweet Qualcomm de Commissie met name dat zij niet had voldaan aan haar verplichting om gedetailleerde aantekeningen te maken van alle bijeenkomsten, telefoongesprekken en gesprekken, met name met derden, die hebben plaatsgevonden om informatie over het voorwerp van haar onderzoek te verzamelen, en om haar die aantekeningen op een zinvolle manier te verstrekken. Aangezien Qualcomm echter niet heeft aangetoond dat zij zich zonder de gestelde procedurele onregelmatigheden beter had kunnen verdedigen, stelt het Gerecht vast dat de Commissie deze bijeenkomsten, telefoongesprekken en gesprekken weliswaar niet heeft geregistreerd en dat sommige van de desbetreffende aantekeningen te beknopt zijn om dit gebrek aan registratie te verhelpen, maar dat dit in geen geval tot nietigverklaring van het bestreden besluit kan leiden.
De bepaling van de relevante markt in de zin van artikel 102 VWEU
Ten gronde verwerpt het Gerecht met name de grief van Qualcomm dat de Commissie het criterium van de „small but significant and non-transitory increase in price” had moeten toepassen om de relevante markt te bepalen voor de toepassing van artikel 102 VWEU, dat misbruik van een machtspositie op de interne markt of op een wezenlijk deel daarvan verbiedt.
Het Gerecht merkt dienaangaande op dat dit criterium weliswaar een erkende methode is om de relevante markt te bepalen in het kader van een onderzoek naar het bestaan van misbruik van een machtspositie, maar dat het niet de enige methode is die de Commissie kan hanteren. Zij beschikt in dit opzicht ook over een bepaalde beoordelingsmarge.
De Commissie kan bij de bepaling van de relevante markt voor de toepassing van artikel 102 VWEU dan ook rekening houden met andere instrumenten, zoals marktonderzoeken of een evaluatie van de standpunten van consumenten en concurrenten, zonder dat zij een volgorde van belangrijkheid tussen de verschillende beoordelingsfactoren waarover zij beschikt, in acht hoeft te nemen.
Misbruik door Qualcomm van haar machtspositie in de vorm van afbraakprijzen
Het verweten misbruik van een machtspositie door Qualcomm vloeide volgens het bestreden besluit voort uit het feit dat Qualcomm bepaalde hoeveelheden van drie van haar UMTS-chipsets aan twee van haar belangrijkste afnemers zou hebben geleverd tegen prijzen onder de kostprijs, met als doel Icera van de markt uit te sluiten. Qualcomm betwistte zowel de door de Commissie uitgevoerde prijs-kostenanalyse van de betrokken chipsets als de bevindingen van de Commissie met betrekking tot de uitsluiting van Icera van de markt.
A. De prijs-kostenanalyse van de desbetreffende UMTS-chipsets
Wat betreft de in het bestreden besluit uitgevoerde prijs-kostenanalyse van de UMTS-chipsets, uitte Qualcomm met name kritiek op de keuze van de Commissie om de gemiddelde incrementele kosten op lange termijn (long run average incremental costs; hierna: „LRAIC”) te gebruiken als kostenstandaard.
Het Gerecht merkt hierover op dat volgens vaste rechtspraak enerzijds prijzen onder de gemiddelde variabele kosten (average variable costs; hierna: „AVC”) van de betrokken onderneming in beginsel als misbruik moeten worden beschouwd in de zin van artikel 102 VWEU, voor zover een onderneming met een machtspositie bij de hantering van dergelijke prijzen wordt geacht geen ander economisch doel na te streven dan het uitschakelen van haar concurrenten (eerste hypothese). Anderzijds moeten prijzen die onder de gemiddelde totale kostprijs (average total costs; hierna: „ATC”), maar boven de AVC liggen, alleen als misbruik worden beschouwd wanneer zij zijn vastgesteld in het kader van een plan dat tot doel heeft een concurrent uit te schakelen (tweede hypothese).
Aangezien het bestreden besluit betrekking heeft op de tweede hypothese, merkt het Gerecht op dat de Commissie niet kan worden verweten dat zij voor haar prijs-kostenanalyse de LRAIC in plaats van de ATC als kostenstandaard heeft gebruikt, aangezien de LRAIC lager liggen en dus gunstiger zijn voor Qualcomm dan de ATC. Bovendien hoefde de Commissie niet na te gaan of de prijzen van Qualcomm ook lager waren dan de AVC of de LRAIC, aangezien zij er in ieder geval voor had gekozen om na te gaan of Qualcomm voornemens was een concurrent uit te schakelen.
Aangezien een uitsluitend op variabele kosten gebaseerde prijsberekening niet geschikt is om het bestaan van afbraakprijzen vast te stellen in de halfgeleidersector, die wordt gekenmerkt door hoge vaste kosten, met name op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, was het gebruik van de LRAIC als kostenstandaard bovendien geschikt om het bestaan van afbraakprijzen in deze sector vast te stellen.
B. De uitsluiting van Icera van de markt
Wat betreft de vaststellingen van de Commissie in verband met de uitsluiting van Icera van de markt, verweet Qualcomm de Commissie met name dat zij geen analyse had verricht van de „even efficiënte” concurrent en niet had onderzocht of de marktdekking van de verweten gedragingen voldoende groot was om mededingingsverstorende gevolgen te kunnen hebben.
Aangaande dit laatste punt beklemtoont het Gerecht dat, anders dan Qualcomm stelt, de Commissie bij het onderzoek of er sprake is van door een onderneming met een machtspositie toegepaste afbraakprijzen, niet verplicht is om na te gaan of de marktdekking van de betwiste praktijk voldoende groot is om mededingingsverstorende gevolgen te kunnen hebben.
Met betrekking tot de argumenten ontleend aan de vermeende niet-toepassing van het criterium van de „even efficiënte” concurrent, wijst het Gerecht erop dat, in het kader van een onderzoek naar mogelijke afbraakprijzen, de analyse waarbij de Commissie, zoals in de onderhavige zaak, de door een onderneming met een machtspositie toegepaste prijzen vergelijkt met bepaalde van haar kosten om te beoordelen of deze onderneming prijzen heeft gehanteerd die onder de ATC maar boven de AVC liggen, reeds een analyse van de „even efficiënte” concurrent omvat. Indien de onderneming met een machtspositie haar prijzen vaststelt op een niveau onder de ATC maar boven de AVC, zal een concurrent die „even efficiënt” is als deze onderneming in beginsel niet in staat zijn, wegens zijn geringere financiële armslag, met deze prijzen te concurreren zonder op lange termijn onhoudbare verliezen te lijden. Dergelijke prijzen zullen dus waarschijnlijk een „even efficiënte” concurrent uitschakelen, wat overeenkomt met het bewijs dat de Commissie moet leveren wanneer zij het criterium van de „even efficiënte” concurrent toepast om aan te tonen dat een concurrentieverstorende praktijk het potentieel heeft om een concurrent uit te sluiten.
Wat betreft de in het bestreden besluit geformuleerde conclusie met betrekking tot het voornemen van Qualcomm om Icera van de relevante markt uit te sluiten, merkt het Gerecht voorts op dat de Commissie deze vaststelling heeft onderbouwd met zowel direct als indirect bewijs. In verband met het feit dat Qualcomm in die context vraagtekens heeft geplaatst bij de interpretatie die de Commissie heeft gegeven aan verschillende internee-mailuitwisselingen, merkt het Gerecht op dat Qualcomm noch de andere directe bewijsstukken, noch de reeks indirecte bewijsstukken waarop de Commissie zich heeft gebaseerd, heeft betwist, terwijl deze bewijsstukken op zich volstaan om aan te tonen dat Qualcomm voornemens was Icera uit te schakelen. Hoe dan ook vormen de betwistee-mailuitwisselingen volgens het Gerecht eveneens een reeks serieuze en overeenstemmende aanwijzingen waarmee kan worden aangetoond dat Qualcomm voornemens was om Icera uit te schakelen.
De naleving door de Commissie van haar mededeling inzake de handhavingsprioriteiten (
3
)
Het Gerecht verwerpt eveneens de verschillende grieven ontleend aan de niet-naleving door de Commissie van haar eigen mededeling inzake de handhavingsprioriteiten.
Volgens het Gerecht beperkt deze mededeling weliswaar de beoordelingsbevoegdheid van de Commissie in die zin dat zij er in een concreet geval niet zonder motivering van mag afwijken, maar heeft Qualcomm niet aangetoond dat de Commissie in het bestreden besluit is afgeweken van het in de mededeling inzake de handhavingsprioriteiten aangegeven algemene analysekader.
Onder verwijzing naar deze mededeling en naar de rechtspraak van het Hof schaart het Gerecht zich achter het standpunt van de Commissie dat zij het recht had om in het bestreden besluit gedragingen te bestraffen die beperkt waren tot een segment van de relevante markt, zonder dat zij dit segment precies hoefde af te bakenen, zoals zij dat wel moet doen met betrekking tot de relevante markt om na te gaan of er sprake is van een machtspositie.
Het vermeende ontbreken van een verband tussen het door de Commissie vastgestelde misbruik van een machtspositie en de in de klacht aan de orde gestelde schending van artikel 102 VWEU
Anders dan Qualcomm stelt, kan het gestelde ontbreken van een verband tussen het in het bestreden besluit vastgestelde misbruik van een machtspositie in de vorm van afbraakprijzen en de beweringen waarop de oorspronkelijke klacht betrekking had, evenmin afdoen aan de rechtmatigheid van het bestreden besluit.
In dit verband heeft Qualcomm met name kritiek geuit op het feit dat Nvidia de eerste beschuldigingen van afbraakprijzen pas in 2012, drie jaar na de indiening van de klacht tegen Qualcomm, heeft geuit.
Dienaangaande merkt het Gerecht evenwel op dat het gebruikelijk is dat de Commissie, zoals in het onderhavige geval, een klager de mogelijkheid biedt om beweringen in de klacht verder uit te werken om rekening te houden met de eerste reactie van de Commissie.
Voorts volgt uit de noodzaak om te zorgen voor een doeltreffende handhaving van de mededingingsregels dat de Commissie niet gebonden kan zijn aan de context die een klager aangeeft en aan diens juridische benadering.
In elk geval heeft Qualcomm niet uitgelegd hoe het feit dat de klager zijn beschuldigingen van afbraakprijzen pas vrij laat heeft ontwikkeld, afbreuk zou kunnen doen aan de conclusies van de Commissie op dit punt, die tot stand zijn gekomen na een door haar verricht grondig onderzoek.
De berekening van de aan Qualcomm opgelegde geldboete
Bij het bestreden besluit heeft de Commissie Qualcomm een geldboete opgelegd, berekend op basis van de beginselen die zijn uiteengezet in de richtsnoeren van 2006 (
4
).
Voor de berekening van het basisbedrag van deze geldboete heeft de Commissie allereerst het bedrag van de waarde van de verkopen, in de zin van die richtsnoeren, vastgesteld door de waarde van de door Qualcomm vanaf het tweede kwartaal van 2009 tot het eerste kwartaal van 2011 gerealiseerde verkopen van UMTS-chipsets op te tellen. Vervolgens heeft zij een factor voor de ernst van de inbreuk toegepast en een aanvullend bedrag ter afschrikking toegevoegd. Ten slotte heeft de Commissie geoordeeld dat, bij gebreke van verzwarende of verzachtende omstandigheden, het basisbedrag niet hoefde te worden aangepast.
In dit verband stelt het Gerecht enerzijds vast dat de Commissie het basisbedrag mocht berekenen op basis van de door Qualcomm verstrekte gegevens over de waarde van haar verkopen per kalenderjaar, en niet per boekjaar, aangezien de gegevens over de verkopen per kalenderjaar betrouwbaarder werden geacht.
Wat daarentegen het feit betreft dat de Commissie anderzijds verwijst naar de verkopen van Qualcomm gedurende de gehele duur van de inbreuk, blijkt uit punt 24 van de richtsnoeren van 2006 dat, om ten volle rekening te houden met de duur van de deelname van elke onderneming aan de inbreuk, het bedrag dat op basis van de waarde van de verkopen is vastgesteld, wordt vermenigvuldigd met het aantal jaren dat aan de inbreuk is deelgenomen.
Hieruit volgt dat de Commissie punt 24 van de richtsnoeren van 2006 heeft geschonden door de waarde van de verkopen van Qualcomm gedurende de gehele periode van de inbreuk op te tellen in plaats van de waarde van de verkopen gedurende het laatste kalenderjaar van de inbreuk te vermenigvuldigen met het aantal jaren van deelname.
Punt 37 van de richtsnoeren van 2006 staat de Commissie weliswaar in het algemeen toe om af te wijken van de in de richtsnoeren voorgeschreven methode, maar het blijft een feit dat de Commissie in een dergelijk geval verplicht is om specifieke redenen te geven waarom zij deze methode niet toepast en deze motivering tegelijk met het bestreden besluit mee te delen, wat zij in casu niet heeft gedaan.
Bijgevolg verklaart het Gerecht het bestreden besluit nietig voor zover daarbij het bedrag van de aan Qualcomm opgelegde geldboete is vastgesteld op 242042000 EUR.
Bepaling door het Gerecht van het bedrag van de aan Qualcomm opgelegde geldboete
Zijn volledige rechtsmacht verleent het Gerecht de bevoegdheid om, naast de eenvoudige toetsing van de rechtmatigheid van de sanctie, waarbij het beroep tot nietigverklaring slechts kan worden verworpen of de aangevochten handeling nietig kan worden verklaard, zijn oordeel in de plaats te stellen van dat van de Commissie en bijgevolg de aangevochten handeling te wijzigen, rekening houdend met alle feiten en omstandigheden, met name om de hoogte van de boete te wijzigen, waarbij de boete zowel kan worden verlaagd als verhoogd.
In het kader van deze bevoegdheid is het Gerecht van oordeel dat de in de richtsnoeren van 2006 voorgeschreven methode moet worden toegepast om het bedrag te bepalen van de in deze zaak ter bestraffing van Qualcomm dienende geldboete. Aan de hand van deze methode stelt het Gerecht derhalve het bedrag van de geldboete die aan Qualcomm wordt opgelegd wegens het gedurende twee jaar toepassen van selectieve afbraakprijzen met als doel Icera van de UMTS-chipsetmarkt uit te sluiten, vast op 238732659,33 EUR.
(
1
)	UMTS-chipsets zijn basebandchipsets die gebruikmaken van communicatiestandaarden van de derde generatie (3G) op basis van de UMTS-technologie (Universal Mobile Telecommunications System).
(
2
)	Besluit C(2019) 5361 final van de Commissie van 18 juli 2019 betreffende een procedure op grond van artikel 102 VWEU en artikel 54 van de EER-Overeenkomst [Zaak AT.39711 – Qualcomm (afbraakprijzen)] (hierna: „bestreden besluit”).
(
3
)	Mededeling van de Commissie inzake de richtsnoeren betreffende de handhavingsprioriteiten van de Commissie bij de toepassing van artikel [102 VWEU] op onrechtmatig uitsluitingsgedrag door ondernemingen met een machtspositie (PB 2009, C 45, blz. 7; hierna: „mededeling inzake de handhavingsprioriteiten”).
(
4
)	Richtsnoeren voor de berekening van geldboeten die uit hoofde van artikel 23, lid 2, punt a), van Verordening (EG) nr. 1/2003 worden opgelegd (PB 2006, C 210, blz. 2; hierna: „richtsnoeren van 2006”).