62019TJ0259
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir‑Raba’ Awla)
24 ta’ Novembru 2021 (
*1
)
“Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Miżuri restrittivi meħuda kontra s-Sirja – Iffriżar ta’ fondi – Żball ta’ evalwazzjoni – Proporzjonalità – Dritt għall-proprjetà – Dritt li tiġi eżerċitata attività ekonomika – Użu ħażin ta’ poter – Obbligu ta’ motivazzjoni – Drittijiet tad-difiża – Dritt għal smigħ xieraq – Dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva”
Fil-Kawża T‑259/19,
Aman Dimashq JSC, stabbilita f’Damasku (is-Sirja), irrappreżentata minn L. Cloquet u J.‑P. Buyle, avukati,
rikorrenti
vs
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn S. Kyriakopoulou u V. Piessevaux, bħala aġenti,
konvenut
li għandha bħala suġġett talba bbażata fuq l-Artikolu 263 TFUE u intiża għall-annullament tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (PESK) 2019/87 tal‑21 ta’ Jannar 2019 li timplimenta d-Deċiżjoni 2013/255/PESK dwar miżuri restrittivi kontra s-Sirja (ĠU 2019, L 18 I, p. 13), tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2019/85 tal‑21 ta’ Jannar 2019 li jimplimenta r-Regolament (UE) Nru 36/2012 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fis-Sirja (ĠU 2019, L 18 I, p. 4), tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2019/806 tas‑17 ta’ Mejju 2019 li temenda d-Deċiżjoni 2013/255/PESK dwar miżuri restrittivi kontra s-Sirja (ĠU 2019, L 132, p. 36, rettifika fil-ĠU 2019, L 234, p. 31), tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2019/798 tas‑17 ta’ Mejju 2019 li jimplimenta r-Regolament (UE) Nru 36/2012 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fis-Sirja (ĠU 2019, L 132, p. 1, rettifika fil-ĠU 2019, L 234, p. 31), tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/719 tat‑28 ta’ Mejju 2020 li temenda d-Deċiżjoni 2013/255/PESK dwar miżuri restrittivi kontra s-Sirja (ĠU 2020, L 168, p. 66), u tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2020/716 tat‑28 ta’ Mejju 2020 li jimplimenta r-Regolament (UE) Nru 36/2012 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fis-Sirja (ĠU 2020, L 168, p. 1), inkwantu dawn l-atti jikkonċernaw lir-rikorrenti,
IL-QORTI ĠENERALI (Ir‑Raba’ Awla),
komposta minn S. Gervasoni, President, L. Madise u J. Martín y Pérez de Nanclares (Relatur), Imħallfin,
Reġistratur: B. Lefebvre, Amministratur,
wara li rat il-fażi bil-miktub tal-proċedura u wara s-seduta tal‑21 ta’ Ottubru 2020,
tagħti l-preżenti
Sentenza (
1
)
Il‑fatti li wasslu għall‑kawża u l‑fatti sussegwenti għall‑preżentata tar‑rikors
[omissis]
9
Permezz tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (PESK) 2019/87 tal‑21 ta’ Jannar 2019 li timplimenta d-Deċiżjoni 2013/255 (ĠU 2019, L 18 I, p. 13), u permezz tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2019/85 tal‑21 ta’ Jannar 2019 li jimplimenta r-Regolament Nru 36/2012 (ĠU 2019, L 18 I, p. 4) (iktar ’il quddiem, imsejħa flimkien, l-“atti inizjali”), isem ir-rikorrenti ġie inkluż fil-linja 73 tat-Taqsima B tal-listi tal-ismijiet tal-persuni, entitajiet u organi suġġetti għall-miżuri restrittivi li jinsabu fl-Anness I tad-Deċiżjoni 2013/255 u fl-Anness II tar-Regolament Nru 36/2012 (iktar ’il quddiem, meħuda flimkien, il-“listi inkwistjoni”), bl-indikazzjoni tar-raġunijiet sussegwenti:
“Aman [Dimashq] hija impriża konġunta ta’ USD 18,9 miljun bejn Damascus Cham [Holding] u Aman [Holding]. Permezz tal-parteċipazzjoni tagħha fl-iżvilupp lussuż ta’ Marota City appoġġat mir-reġim, Aman [Dimashq] tappoġġa lir-reġim Sirjan u/jew tibbenefika minnu.”
[omissis]
11
Permezz ta’ ittra tas‑26 ta’ Marzu 2019, ir-rappreżentanti tar-rikorrenti opponew għall-inklużjoni ta’ isimha fil-listi inkwistjoni u talbu lill-Kunsill jikkomunikalhom id-dokumenti li jissostanzjaw l-imsemmija inklużjoni. Permezz ta’ ittri tat‑2 u tat‑12 ta’ April 2019, ir-rappreżentanti tar-rikorrenti tennew it-talba tagħhom lill-Kunsill sabiex ikollhom aċċess għad-dokumenti li jissostanzjaw l-inklużjoni ta’ isem ir-rikorrenti fil-listi inkwistjoni qabel il-preżentata tar-rikors, fil-każ inkwistjoni.
12
Permezz ta’ ittra tat‑13 ta’ Mejju 2019, il-Kunsill, minn naħa, indika lir-rappreżentanti tar-rikorrenti li, essenzjalment, l-osservazzjonijiet tagħha ma kinux ta’ natura li jikkontestaw id-deċiżjoni li isimha jiġi inkluż fil-listi inkwistjoni. Min-naħa l-oħra, il-Kunsill ikkomunikalhom id-Dokument bir-referenza WK 54/2019 INIT, tat‑28 ta’ Frar 2019, li jinkludi l-provi insostenn tar-raġunijiet għall-imsemmija inklużjoni.
13
Fis‑17 ta’ Mejju 2019, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (PESK) 2019/806 li temenda d-Deċiżjoni 2013/255 (ĠU 2019, L 132, p. 36, rettifika fil-ĠU 2019, L 234, p. 31), li estendiet l-applikazzjoni ta’ din l-aħħar deċiżjoni sal‑1 ta’ Ġunju 2020; fl-istess jum, il-Kunsill adotta wkoll ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2019/798 li jimplimenta r-Regolament Nru 36/2012 (ĠU 2019, L 132, p. 1, rettifika fil-ĠU 2019, L 234, p. 31), (iktar ’il quddiem, imsejħa flimkien, l-“atti ta’ żamma tal‑2019”).
[omissis]
Il‑proċedura u t‑talbiet tal‑partijiet
18
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil‑15 ta’ April 2019, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors, intiż għall-annullament tal-atti inizjali, inkwantu dawn l-atti jikkonċernawha.
19
Permezz ta’ att separat ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit‑30 ta’ Lulju 2019, ir-rikorrenti, abbażi tal-Artikolu 86 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, adattat ir-rikors, b’mod illi dan huwa intiż ukoll għall-annullament tal-atti ta’ żamma tal‑2019, inkwantu dawn l-atti jikkonċernawha. Ir-rikorrenti tenniet ukoll it-talbiet li kienu jinsabu fir-rikors.
20
Fit‑8 ta’ Awwissu 2019, il-Kunsill ippreżenta fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali r-risposta u l-osservazzjonijiet dwar l-ewwel nota ta’ adattament.
21
Ir-replika ġiet ippreżentata fl‑1 ta’ Ottubru 2019.
22
Permezz ta’ deċiżjoni tas‑17 ta’ Ottubru 2019, il-President tal-Qorti Ġenerali, b’applikazzjoni tal-Artikolu 27(3) tar-Regoli tal-Proċedura, assenja mill-ġdid il-kawża lil Imħallef Relatur ġdid, assenjat lir-Raba’ Awla.
23
Il-kontroreplika ġiet ippreżentata fit‑8 ta’ Jannar 2020.
24
Il-fażi bil-miktub tal-proċedura ngħalqet fit‑8 ta’ Jannar 2020.
25
Fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 89(3)(a) u (d) tar-Regoli tal-Proċedura, il-Qorti Ġenerali, fit‑23 ta’ Lulju 2020, talbet lill-partijiet iwieġbu għal sensiela ta’ mistoqsijiet u jipproduċu ċerti dokumenti. Il-partijiet wieġbu għall-mistoqsijiet u laqgħu t-talba għall-produzzjoni ta’ dokumenti fit-terminu mogħti.
26
Permezz ta’ att separat ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit‑13 ta’ Awwissu 2020, ir-rikorrenti, abbażi tal-Artikolu 86 tar-Regoli tal-Proċedura, adattat ir-rikors għat-tieni dabra, b’mod li dan huwa intiż ukoll għall-annullament tal-atti ta’ żamma tal‑2020, inkwantu dawn l-atti jikkonċernawha. Ir-rikorrenti tenniet ukoll it-talbiet li kienu jinsabu fir-rikors kif ukoll fl-ewwel nota ta’ adattament u ressqet argumenti ġodda.
27
Fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 89(3)(d) tar-Regoli tal-Proċedura, il-Qorti Ġenerali, fit‑30 ta’ Settembru 2020, talbet lill-Kunsill jipproduċi dokument. Il-Kunsill laqa’ t-talba għal produzzjoni ta’ dokument fit-terminu mogħti. Ir-rikorrenti ma ppreżentatx osservazzjonijiet dwar it-tweġiba tal-Kunsill għal din il-miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura.
28
Is-sottomissjonijiet orali tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tal‑21 ta’ Ottubru 2020, li matulha l-Kunsill ippreżenta wkoll l-osservazzjonijiet tiegħu dwar it-tieni nota ta’ adattament. B’mod partikolari, il-Kunsill irrefera għall-motivi u għall-argumenti li jinsabu fir-risposta u fil-kontroreplika.
29
Ir-rikorrenti titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tannulla l-atti inizjali, l-atti ta’ żamma tal‑2019 u l-atti ta’ żamma tal‑2020 (iktar ’il quddiem, imsejħa flimkien, l-“atti kkontestati”) inkwantu dawn jikkonċernawha;
–
tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż.
30
Il-Kunsill jitlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiċħad ir-rikors;
–
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż;
–
sussidjarjament, fil-każ li l-Qorti Ġenerali tannulla l-atti kkontestati inkwantu dawn jikkonċernaw lir-rikorrenti, tordna ż-żamma tal-effetti tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni 2019/87 kif ukoll tad-Deċiżjonijiet 2019/806 u 2020/719 inkwantu dawn jikkonċernaw lir-rikorrenti, sad-dħul fis-seħħ tal-annullament tar-Regolamenti ta’ Implimentazzjoni 2019/85, 2019/798 u 2020/716 inkwantu dawn jikkonċernaw lir-rikorrenti.
Id‑dritt
[omissis]
Fuq is‑sitt motiv, ibbażat fuq ksur tad‑drittijiet tad‑difiża, tad‑dritt għal smigħ xieraq u tad‑dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva
51
Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li l-atti kkontestati jiksru d-drittijiet tad-difiża tagħha u d-dritt tagħha għal smigħ xieraq, hekk kif previsti fl-Artikolu 48(2) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”) u fl-Artikolu 6(3) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950, inkwantu l-Kunsill ma semahiex qabel l-adozzjoni tal-imsemmija atti, kif ukoll id-dritt tagħha għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva, hekk kif stabbilit fl-Artikolu 47 tal-Karta.
52
L-ewwel, ir-rikorrenti ssostni, f’dan ir-rigward, li, fid-dawl tal-fatt li hija ma nstemgħetx qabel l-adozzjoni tal-atti kkontestati, id-drittijiet tad-difiża tagħha ma setgħux jiġu eżerċitati b’mod utli. B’mod iktar partikolari, ir-rikorrenti tallega li d-dritt għal smigħ jeħtieġ li hija tkun tista’ tesprimi l-opinjoni tagħha dwar ir-realtà u r-rilevanza tal-fatti allegati kif ukoll dwar il-provi meqjusa kontriha qabel ma tiġi adottata l-miżura kkontestata. Barra minn hekk, skont ir-rikorrenti, ma teżisti l-ebda urġenza jew riskju li hija tikkomprometti l-effikaċja tal-miżura billi tinstema’ qabel l-adozzjoni tal-atti kkontestati filwaqt li t-telf ikkawżat lir-rikorrenti wara l-adozzjoni tal-imsemmija atti kien ċert u prevedibbli. Il-Kunsill volontarjament irrifjuta lir-rikorrenti l-aċċess għall-fajl ta’ provi intiżi li jissostanzjaw l-inklużjoni ta’ isimha fil-listi inkwistjoni u, għaldaqstant, kiser id-drittijiet tad-difiża tagħha.
53
It-tieni, ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li, abbażi tad-dritt tagħha għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva, hija talbet lill-Kunsill jagħtiha mill-iktar fis l-aċċess għall-informazzjoni kollha u għad-dokumenti kollha li fuqhom hija bbażata l-adozzjoni tal-atti inizjali fir-rigward tagħha. Qabel ma ppreżentat dan ir-rikors, hija ma kinitx irċeviet il-fajl tal-provi li jikkonċernaha, minkejja li hija kienet ressqet it-talba lill-Kunsill fis‑26 ta’ Marzu 2019, imtennija darbtejn fit‑2 u fit‑12 ta’ April 2019. F’dan ir-rigward, hija tallega li n-nuqqas ta’ komunikazzjoni tal-fajl ta’ provi li jikkonċernaha juri li, qabel l-adozzjoni tal-atti inizjali, il-Kunsill ma kellu ebda dokument jew ebda prova materjali insostenn tal-motivazzjoni inkluża f’dawn l-atti minkejja li huwa għandu l-obbligu jistabbilixxi fajl qabel ma jiddeċiedi li jimponi miżuri restrittivi. Hija żżid li l-fatt li d-Dokument WK 54/2019 INIT ġie kkomunikat lilha wara l-preżentata ta’ dan ir-rikors juri li dan kien ġie stabbilit b’mod artifiċjali għall-finijiet tal-imsemmija tilwima. Għaldaqstant, ir-raġunijiet għall-inklużjoni ta’ isimha fil-listi inkwistjoni ma humiex fondati u, għaldaqstant, huma illegali. Waqt is-seduta, ir-rikorrenti sostniet li l-Kunsill kien ittrażmetta d-Dokument WK 54/2019 INIT tardivament, u dan minkejja li r-rikors f’dan il-każ kien diġà ġie ppreżentat.
54
Il-Kunsill jikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.
55
Hemm lok li jitfakkar li r-rispett tad-drittijiet tad-difiża jinkludi b’mod partikolari d-dritt għal smigħ u d-dritt ta’ aċċess għall-fajl bl-osservanza tal-interessi leġittimi tal-kunfidenzjalità sanċiti fl-Artikolu 41(2)(a) u (b) tal-Karta (ara s-sentenza tat‑18 ta’ Lulju 2013, Il‑Kummissjoni et vs Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P, EU:C:2013:518, punt 99 u l-ġurisprudenza ċċitata).
56
Barra minn hekk, id-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva, sanċit fl-Artikolu 47 tal-Karta, jeħtieġ li l-persuna kkonċernata tkun tista’ ssir taf ir-raġunijiet li fuqhom hija bbażata d-deċiżjoni meħuda fir-rigward tagħha, jew permezz tal-qari tad-deċiżjoni nnifisha jew inkella permezz ta’ komunikazzjoni ta’ dawn ir-raġunijiet imwettqa fuq talba tagħha, bla ħsara għas-setgħa tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni li teżiġi li l-awtorità inkwistjoni tikkomunikahom, sabiex hija tkun tista’ tiddefendi d-drittijiet tagħha fl-aħjar kundizzjonijiet possibbli u tiddeċiedi, b’konoxxenza sħiħa tal-fatti inkwistjoni, jekk huwiex utli li tressaq kawża quddiem il-qorti li għandha ġurisdizzjoni, kif ukoll sabiex din tal-aħħar tkun tista’ tistħarreġ b’mod sħiħ il-legalità tad-deċiżjoni inkwistjoni (ara s-sentenza tat‑18 ta’ Lulju 2013, Il‑Kummissjoni et vs Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P, EU:C:2013:518, punt 100 u l-ġurisprudenza ċċitata, is-sentenza tal‑21 ta’ Jannar 2016, Makhlouf vs Il‑Kunsill, T‑443/13, mhux ippubblikata, EU:T:2016:27, punt 38).
57
L-Artikolu 52(1) tal-Karta madankollu jippermetti limitazzjonijiet għall-eżerċizzju tad-drittijiet stabbiliti fiha, sakemm il-limitazzjoni kkonċernata tkun tosserva l-kontenut essenzjali tad-dritt fundamentali inkwistjoni u sakemm, bl-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, din tkun neċessarja u tilħaq effettivament għanijiet ta’ interess ġenerali rrikonoxxuti mill-Unjoni (ara s-sentenza tat‑18 ta’ Lulju 2013, Il‑Kummissjoni et vs Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P, EU:C:2013:518, punt 101 u l-ġurisprudenza ċċitata).
58
Fl-aħħar nett, l-eżistenza ta’ ksur tad-drittijiet tad-difiża u tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva għandha tiġi evalwata abbażi taċ-ċirkustanzi speċifiċi ta’ kull każ inkwistjoni, b’mod partikolari, tan-natura tal-att inkwistjoni, tal-kuntest tal-adozzjoni tiegħu u tar-regoli ġuridiċi li jirregolaw il-kwistjoni kkonċernata (ara s-sentenza tat‑18 ta’ Lulju 2013, Il‑Kummissjoni et vs Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P, EU:C:2013:518, punt 102 u l-ġurisprudenza ċċitata).
[omissis]
60
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-ewwel ilment ibbażat fuq il-fatt li r-rikorrenti ma nstemgħetx qabel l-adozzjoni tal-atti kkontestati u li d-drittijiet tad-difiża tagħha ma setgħux jiġu eżerċitati b’mod utli, għandu jitfakkar li l-qorti tal-Unjoni tagħmel distinzjoni, minn naħa, bejn l-inklużjoni inizjali ta’ isem entità fil-listi li jimponu miżuri restrittivi u, min-naħa l-oħra, iż-żamma ta’ isem din l-entità fl-imsemmija listi (sentenza tat‑30 ta’ April 2015, Al‑Chihabi vs Il‑Kunsill, T‑593/11, EU:T:2015:249, punt 40).
[omissis]
67
It-tieni, fir-rigward tal-atti ta’ żamma tal‑2019 u tal-atti ta’ żamma tal‑2020, għandu jitfakkar li, fil-każ tal-atti li permezz tagħhom jinżamm isem persuna jew entità li jkun jinsab diġà fil-listi li jimponu miżuri restrittivi, effett ta’ sorpriża ma jibqax neċessarju sabiex tiġi żgurata l-effettività tal-imsemmija miżuri, b’tali mod li l-adozzjoni ta’ tali atti għandha, bħala prinċipju, tkun ippreċeduta minn komunikazzjoni tal-provi inkriminanti kif ukoll mill-opportunità mogħtija lill-persuna jew lill-entità kkonċernata li tinstema’ (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Franza vs People’s Mojahedin Organization of Iran, C‑27/09 P, EU:C:2011:853, punt 62).
68
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li l-element ta’ protezzjoni li joffru r-rekwiżit ta’ komunikazzjoni tal-provi inkriminanti u d-dritt li jiġu ppreżentati osservazzjonijiet qabel l-adozzjoni ta’ atti li jżommu isem persuna jew entità f’lista ta’ persuni jew ta’ entitajiet suġġetti għal miżuri restrittivi kien fundamentali u essenzjali għad-drittijiet tad-difiża. Dan huwa iktar u iktar minnu meta l-miżuri restrittivi inkwistjoni jkollhom effett sinjifikattiv fuq id-drittijiet u l-libertajiet tal-persuni u tal-gruppi kkonċernati (sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Franza vs People’s Mojahedin Organization of Iran, C‑27/09 P, EU:C:2011:853, punt 64).
69
Fil-fatt, ir-regola li tipprovdi li d-destinatarju ta’ deċiżjoni li tikkawża preġudizzju għandu jitqiegħed f’pożizzjoni li jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu qabel ma din tiġi adottata għandha l-għan li tqiegħed lill-awtorità kkonċernata f’pożizzjoni li tieħu inkunsiderazzjoni b’mod effettiv l-elementi rilevanti kollha. Sabiex tkun żgurata protezzjoni effettiva tad-destinatarju msemmi, din għandha b’mod partikolari l-għan li huwa jkun jista’ jikkoreġi żball jew jinvoka tali elementi relattivi għas-sitwazzjoni personali tiegħu li jwasslu sabiex id-deċiżjoni tiġi adottata, ma tiġix adottata, jew li din ikollha tali jew tali kontenut (sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Franza vs People’s Mojahedin Organization of Iran, C‑27/09 P, EU:C:2011:853, punt 65).
70
Madankollu, meta ż-żamma ta’ isem il-persuna jew l-entità kkonċernata f’lista ta’ persuni jew ta’ entitajiet suġġetti għal miżuri restrittivi tkun ibbażata fuq l-istess raġunijiet bħal dawk li ġġustifikaw l-adozzjoni tal-att inizjali mingħajr ma jkunu ttieħdu inkunsiderazzjoni provi ġodda kontriha, il-Kunsill ma għandux l-obbligu, sabiex jirrispetta d-dritt tagħha għal smigħ, li jikkomunikalha mill-ġdid il-provi inkriminanti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑7 ta’ April 2016, Central Bank of Iran vs Il‑Kunsill, C‑266/15 P, EU:C:2016:208 punti 32 u 33 u l-ġurisprudenza ċċitata). Il-komunikazzjoni tal-provi inkriminanti hija imposta, għall-kuntrarju, meta jkun hemm provi ġodda li permezz tagħhom il-Kunsill jaġġorna l-informazzjoni dwar is-sitwazzjoni personali tal-persuna jew tal-entità kkonċernata jew is-sitwazzjoni politika u ta’ sigurtà tal-pajjiż li kontrih tkun ġiet adottata s-sistema ta’ miżuri restrittivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑12 ta’ Frar 2020, Kande Mupompa vs Il‑Kunsill, T‑170/18, EU:T:2020:60, punt 72).
71
F’dan il-każ, minn naħa, fir-rigward tal-atti ta’ żamma tal‑2019, għandu jitfakkar, hekk kif ġie indikat fil-punt 67 iktar ’il fuq, li l-adozzjoni ta’ dawn l-atti kellha, bħala prinċipju, tkun ippreċeduta minn komunikazzjoni tal-provi inkriminanti kif ukoll mill-opportunità mogħtija lir-rikorrenti li tinstema’.
72
F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, permezz ta’ ittra tas‑26 ta’ Marzu 2019, ir-rikorrenti ressqet l-ewwel talba għall-aċċess għad-dokument li jinkludi l-provi li jissostanzjaw ir-raġunijiet għall-inklużjoni ta’ isimha fil-listi inkwistjoni. Hija tenniet it-talba tagħha fit‑2 u fit‑12 ta’ April 2019. Il-Kunsill laqa’ din it-talba fit‑13 ta’ Mejju 2019, jiġifieri f’terminu ta’ xahar u tliet ġimgħat wara l-ewwel talba għal aċċess u erbat ijiem qabel l-adozzjoni tal-atti ta’ żamma tal‑2019.
73
Issa, għandu jitfakkar li, fuq talba tal-parti kkonċernata, il-Kunsill għandu l-obbligu jagħti aċċess għad-dokumenti amministrattivi mhux kunfidenzjali kollha, u dan f’terminu raġonevoli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑16 ta’ Settembru 2013Bank Kargoshaei et vs Il‑Kunsill, T‑8/11, mhux ippubblikata, EU:T:2013:470, punti 68 u 93).
74
Għandu jitqies li, fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, il-Kunsill ma ttrażmettiex id-Dokument WK 54/2019 INIT f’terminu raġonevoli. Fil-fatt, billi ttrażmetta lir-rikorrenti l-imsemmi dokument biss erbat ijiem qabel l-adozzjoni tal-atti ta’ żamma tal‑2019, il-Kunsill ħallilha żmien qasir wisq sabiex jippermettilha tippreżenta b’mod utli l-eventwali osservazzjonijiet tagħha. Għaldaqstant, huwa ma ggarantixxiex smigħ utli tar-rikorrenti. Barra minn hekk, anki jekk jitqies li r-rikorrenti kellha ż-żmien sabiex tissottometti l-osservazzjonijiet tagħha lill-Kunsill fiż-żmien li kien fadlilha qabel l-adozzjoni tal-imsemmija atti, il-Kunsill kien fadallu ftit wisq żmien sabiex janalizza bid-diliġenza meħtieġa l-imsemmija osservazzjonijiet. B’hekk, l-element ta’ protezzjoni fundamentali u essenzjali għad-drittijiet tad-difiża kkostitwit mill-komunikazzjoni tal-provi inkriminanti u mid-dritt li jiġu ppreżentati osservazzjonijiet fuq dawn tal-aħħar qabel l-adozzjoni tal-atti ta’ żamma tal‑2019, hekk kif imfakkar mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 67 u 69 iktar ’il fuq, ġie kompromess mit-trażmissjoni tardiva tal-fajl li jinkludi l-imsemmija provi lir-rikorrenti.
75
Minn dan isegwi li t-trażmissjoni tad-dokument li jinkludi l-provi intiżi li jissostanzjaw ir-raġunijiet għall-inklużjoni ta’ isem ir-rikorrenti fil-listi inkwistjoni seħħet tard wisq fid-dawl tad-data tal-adozzjoni tal-atti ta’ żamma tal‑2019, b’mod li d-drittijiet tad-difiża tagħha ġew miksura f’dan ir-rigward.
76
Madankollu, mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti ma jistax jiġi dedott li l-komunikazzjoni tardiva mill-Kunsill lir-rikorrenti tal-provi mfakkra fil-punt 74 iktar ’il fuq, qabel ma l-Kunsill adotta l-atti ta’ żamma tal‑2019, twassal għall-annullament ta’ dawn tal-aħħar. Fil-fatt, hija l-qorti tal-Unjoni li għandha tivverifika, meta din tkun fil-preżenza ta’ irregolarità li taffettwa d-drittijiet tad-difiża, jekk, skont iċ-ċirkustanzi ta’ fatt u ta’ liġi speċifiċi tal-każ inkwistjoni, il-proċedura inkwistjoni setgħetx twassal għal riżultat differenti sa fejn ir-rikorrenti setgħet tiżgura aħjar id-difiża tagħha fl-assenza ta’ din l-irregolarità (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑22 ta’ Settembru 2015, First Islamic Investment Bank vs Il‑Kunsill, T‑161/13, EU:T:2015:667, punt 84; tal‑15 ta’ Ġunju 2017, Kiselev vs Il‑Kunsill, T‑262/15, EU:T:2017:392, punt 153, u tat‑13 ta’ Settembru 2018, VTB Bank vs Il‑Kunsill, T‑734/14, mhux ippubblikata, EU:T:2018:542, punti 120 u 121).
77
F’dan il-każ, ir-rikorrenti ma tispjegax liema huma l-argumenti jew l-elementi li hija setgħet tressaq kieku kienet irċeviet id-dokumenti inkwistjoni qabel u lanqas ma wriet li dawn l-argumenti jew dawn l-elementi setgħu jwasslu għal riżultat differenti fil-każ tagħha.
78
Għaldaqstant, il-ksur tad‑drittijiet tad‑difiża tar-rikorrenti ma jwassalx fiċ-ċirkustanzi tal-każ inkwistjoni, għall-annullament tal-atti ta’ żamma tal‑2019.
[omissis]
81
Għaldaqstant, l-ewwel ilment tar-rikorrenti għandu jiġi miċħud.
82
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tinvoka, essenzjalment, tieni lment, ibbażat fuq il-fatt li l-Kunsill, billi ma ppermettitilhiex ikollha aċċess “mill-iktar fis” għall-fajl li jinkludi l-informazzjoni u l-provi li fuqhom hija bbażata l-inklużjoni ta’ isimha fl-atti inizjali u fl-atti ta’ żamma tal‑2019, kiser id-dritt tagħha għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva.
83
Qabel kollox, ir-rikorrenti tallega li n-nuqqas ta’ komunikazzjoni fi żmien xieraq tal-fajl li jinkludi l-informazzjoni u l-provi insostenn tal-inklużjoni u taż-żamma ta’ isimha fil-listi inkwistjoni juri li, qabel l-adozzjoni tal-atti inizjali, il-Kunsill ma kellu ebda dokument jew ebda prova materjali insostenn tal-motivazzjoni tar-raġunijiet għal inklużjoni.
84
Fil-każ inkwistjoni, l-ewwel paġna tad-Dokument WK 54/2019 INIT, li jinkludi l-provi intiżi li jissostanzjaw r-raġunijiet għall-inklużjoni ta’ isem ir-rikorrenti fil-listi inkwistjoni, tindika d-data tat‑28 ta’ Frar 2019, filwaqt li l-atti inizjali, li jinkludu għall-ewwel darba isem ir-rikorrenti fl-imsemmija listi, ġew adottati fil‑21 ta’ Jannar 2019. Fi kliem ieħor, l-ewwel paġna tad-Dokument WK 54/2019 INIT fiha data sussegwenti għad-data tal-adozzjoni tal-atti inizjali.
85
Bi tweġiba għall-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura adottati mill-Qorti Ġenerali intiżi sabiex tiġi kkonfermata l-eżistenza ta’ fajl ta’ provi fil-mument tal-adozzjoni tal-atti inizjali, il-Kunsill isostni li d-Dokument WK 54/2019 INIT jindika d-data tat‑28 ta’ Frar 2019 minħabba problema teknika, marbuta mal-fatt li l-imsemmi dokument ġie ddepożitat fl-arkivji elettroniċi f’din id-data. Il-Kunsill indika li l-provi inklużi fid-Dokument WK 54/2019 INIT kienu jagħmlu parti mill-proposta ta’ inklużjoni ta’ isem ir-rikorrenti fil-listi annessi mal-atti inizjali. Għal dan il-għan, il-Kunsill ipproduċa d-Dokument ST 10250/20, tal‑15 ta’ Settembru 2020, li jinkludi l-proposta ta’ inklużjoni ta’ isem ir-rikorrenti, bir-referenza COREU CFSP/0195/18, tal‑4 ta’ Diċembru 2018, li fuqha huwa bbaża ruħu sabiex jadotta l-atti inizjali. Waqt is-seduta, ir-rikorrenti kkontestat li dan id-dokument intuża sabiex tiġi fondata l-inklużjoni inizjali ta’ isimha fil-listi inkwistjoni, minħabba l-fatt li l-format tad-dokument u l-materjalizzazzjoni tal-provi fil-forma ta’ hyperlinks ma kinux irrendew id-dokument, nieqes minn kull raġunament artikolat, aċċessibbli u li jinftiehem.
86
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li, minn naħa, il-proposta ta’ inklużjoni COREU CFSP/0195/18 hija ddatata l‑4 ta’ Diċembru 2018, jiġifieri li din tippreċedi d-data tal-adozzjoni tal-atti inizjali. Min-naħa l-oħra, il-proposta ta’ inklużjoni COREU CFSP/0195/18 telenka sensiela ta’ hypertext links li jirrigwardaw il-provi prodotti fid-Dokument WK 54/2019 INIT, bl-eċċezzjoni tad-dokument relatat mal-artiklu tas-sit internet “The Syria Report”, bit-titolu “Samer Foz, l-iktar negozjant Sirjan b’saħħtu”, ippubblikat fid‑19 ta’ April 2018 (ara l-punt 111 iktar ’il quddiem). Għalhekk, kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti, il-Kunsill wera li huwa kellu numru ta’ provi qabel l-adozzjoni tal-atti inizjali li jippermettu li jiġu ssostanzjati r-raġunijiet għal inklużjoni inklużi f’dawn l-atti. L-argument tar-rikorrenti li l-komunikazzjoni tad-Dokument WK 54/2019 INIT, wara l-preżentata ta’ dan ir-rikors, turi li l-imsemmi dokument kien ġie artifiċjalment stabbilit għall-finijiet ta’ din t-tilwima għandu, għaldaqstant, jiġi miċħud bħala infondat. Barra minn hekk, l-argument tar-rikorrenti dwar in-natura inkomprensibbli u inaċċessibbli tad-dokument huwa infondat fil-fatt, peress li l-hypertext links jirreferu għall-artikli li ġew riprodotti fid-Dokument WK 54/2019 INIT.
87
Sussegwentement, ir-rikorrenti ssostni li l-assenza ta’ komunikazzjoni tal-provi intiżi li jissostanzjaw l-inklużjoni ta’ isimha fil-listi inkwistjoni, meta hija kienet talbet l-aċċess għalihom fi żmien xieraq, jiġifieri qabel ma ppreżentat dan ir-rikors, twassal għall-ksur tad-dritt tagħha għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva.
88
Hekk kif tfakkar fil-punt 73 iktar ’il fuq, fuq talba tal-persuna kkonċernata, il-Kunsill għandu l-obbligu jagħti aċċess għad-dokumenti amministrattivi mhux kunfidenzjali kollha, u dan f’terminu raġonevoli.
89
Matul l-evalwazzjoni tan-natura raġonevoli tat-terminu ta’ komunikazzjoni, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, peress li l-persuna jew l-entità kkonċernata ma għandhiex dritt ta’ smigħ qabel l-inklużjoni inizjali ta’ isimha fil-listi inkwistjoni, l-aċċess għall-fajl imsemmi iktar ’il fuq jikkostitwixxi l-ewwel opportunità għaliha li tieħu konjizzjoni tad-dokumenti meqjusa mill-Kunsill insostenn tal-imsemmija inklużjoni u li, għaldaqstant, dan huwa ta’ interess partikolari għad-difiża tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Settembru 2015, First Islamic Investment Bank vs Il‑Kunsill, T‑161/13, EU:T:2015:667, punt 80 u l-ġurisprudenza ċċitata).
90
F’dan il-każ, hekk kif tfakkar fil-punt 72 iktar ’il fuq, ir-rikorrenti talbet lill-Kunsill, fis‑26 ta’ Marzu 2019, l-aċċess għall-fajl ta’ provi li jissostanzja r-raġunijiet għall-inklużjoni inizjali tagħha fil-listi inkwistjoni. Ir-rikorrenti tenniet darbtejn it-talba tagħha għal aċċess filwaqt li invokat in-neċessità li jkollha dawn id-dokumenti kemm jista’ jkun malajr sabiex tieħu deċiżjoni dwar l-eżerċizzju tad-drittijiet tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali. Id-Dokument WK 54/2019 INIT ġie trażmess lir-rikorrenti fit‑13 ta’ Mejju 2019, jiġifieri wara l-preżentata ta’ dan ir-rikors. Fir-replika, ir-rikorrenti tikkonferma r-riċezzjoni tad-Dokument WK 54/2019 INIT.
91
Għandu jiġi rrilevat li d-Dokument WK 54/2019 INIT, intiż li jissostanzja r-raġunijiet għall-inklużjoni ta’ isem ir-rikorrenti fil-listi inkwistjoni, jikkostitwixxi, essenzjalment, motivazzjoni addizzjonali għal dik tinsab fl-atti inizjali, iżda ġie kkomunikat lir-rikorrenti biss wara terminu ta’ xahar u tliet ġimgħat, li ma jistax jitqies bħala perijodu ta’ żmien negliġibbli. F’dan ir-rigward, kuntrarjament għal dak li jsostni l-Kunsill, it-terminu li għadda bejn id-data tal-adozzjoni tal-atti inizjali u d-data tat-talba għal aċċess tar-rikorrenti ma jistax jiġġustifika l-assenza ta’ risposta tal-Kunsill f’terminu raġonevoli. Fil-fatt, il-Kunsill ma jistax jibbaża ruħu fuq iż-żmien li għadda qabel ma r-rikorrenti talbet l-aċċess għad-dokumenti li jikkonċernawha sabiex jiġġustifika t-terminu li fih huwa stess effettivament laqa’ t-talba għal aċċess. Madankollu, hekk kif fakkar il-Kunsill waqt is-seduta, jeżistu fi ħdan il-Kunsill termini interni neċessarji sabiex tinkiseb l-approvazzjoni tad-diversi dipartimenti sabiex dokumenti jiġu trażmessi. Dawn it-termini interni għandhom, ċertament, ikunu kompatibbli mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 73 u 89 iktar’ il fuq, sabiex il-provi prodotti u intiżi li jissostanzjaw miżuri restrittivi li jikkonċernaw persuna jew entità jiġu kkomunikati lilha fi żmien utli sabiex hija tkun tista’ tinvoka d-drittijiet tagħha quddiem il-qorti tal-Unjoni.
92
Madankollu, għandu jiġi rrilevat li r-rikorrenti stenniet wieħed u għoxrin jum qabel l-iskadenza tat-terminu għall-preżentata ta’ dan ir-rikors sabiex tibgħat, fis‑26 ta’ Marzu 2019, l-ewwel talba għall-aċċess għall-fajl. Għalhekk, ir-rikorrenti kkontribwixxiet sabiex tnaqqas il-perijodu ta’ żmien mogħti lill-Kunsill sabiex huwa jikkomunikalha d-Dokument WK 54/2019 INIT qabel l-iskadenza tal-imsemmi terminu.
93
Konsegwentement, il-fatt li l-Kunsill ma kienx f’pożizzjoni li jikkomunika d-Dokument WK 54/2019 INIT lir-rikorrenti qabel il-preżentata tar-rikors tagħha ma jistax ikun kompletament imputabbli lilu.
94
Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti kellha aċċess għad-Dokument WK 54/2019 INIT fit‑13 ta’ Mejju 2019, jiġifieri qabel ma l-Kunsill ippreżenta r-risposta. Għalhekk, hija setgħet tieħu pożizzjoni fuq il-provi li jinsabu fl-imsemmi dokument kemm fil-kuntest tar-replika kif ukoll waqt is-seduta.
95
Għaldaqstant, għandu jitqies li l-komunikazzjoni tad-Dokument WK 54/2019 INIT fit‑13 ta’ Mejju 2019 kienet suffiċjenti sabiex tippermetti lir-rikorrenti teżerċita d-dritt tagħha għal rimedju ġudizzjarju effettiv.
96
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, hemm lok li t-tieni lment jiġi miċħud, u għalhekk li jiġi miċħud is-sitt motiv fl-intier tiegħu.
[omissis]
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Ir‑Raba’ Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Aman Dimashq JSC hija kkundannata għall-ispejjeż.
Gervasoni
Madise
Martín y Pérez de Nanclares
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fl‑24 ta’ Novembru 2021.
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.
(
1
)	Qed jiġu rriprodotti biss il-punti ta’ din is-sentenza li l-Qorti Ġenerali tqis li l-pubblikazzjoni tagħhom hija utli.