62018CC0001
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
WAHL
ippreżentati fl-24 ta’ Jannar 2019 (
1
)
Kawża C-1/18
SIA „Oribalt Rīga”, li kienet SIA „Oriola Rīga”
parti magħquda:
Valsts ieņēmumu dienests
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Augstākā tiesa (il-Qorti Suprema, il-Latvja))
“Regolament (KEE) Nru 2913/92 – Kodiċi Doganali tal-Komunità – Valur doganali – Mediċini – Artikolu 30(2)(b) – Kunċett ta’ ‘merkanzija simili’ – Fatturi li għandhom jiġu kkunsidrati – Artikolu 30(2)(ċ) – Metodu deduttiv ibbażat fuq il-prezz ta’ unità – Limitu ta’ żmien ta’ 90 jum – Skontijiet”
1.
Fid-determinazzjoni tal-valur doganali ta’ merkanzija importata, l-ewwel u qabel kollox jintuża l-metodu tal-“valur tat-tranżazzjoni”. Bis-saħħa ta’ dan il-metodu, l-ammont ta’ dazji doganali (kif ukoll it-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) fuq l-importazzjoni) huma ddeterminati fuq il-bażi tal-prezz attwali mħallas jew li għandu jitħallas lill-bejjiegħ fil-ħin tal-esportazzjoni lill-Unjoni Ewropea.
2.
Madankollu, dan il-metodu jista’ jiġi applikat biss meta bejgħ fuq l-merkanzija inkwistjoni jkun diġà ġie konkluż fil-ħin li ssir id-dikjarazzjoni doganali. F’każijiet oħra, bħal bejgħ mal-kunsinna, il-metodu tal-valur tat-tranżazzjoni ma jistax jintuża. Id-dritt tal-Unjoni jipprovdi ħames metodi oħra ta’ “riżerva” f’ċirkustanzi bħal dawn li għandhom jintużaw sekwenzjalment fl-ordni pprovduta fil-leġiżlazzjoni rilevanti. (
2
)
3.
L-applikazzjoni ta’ dawn il-metodi mhix dejjem mingħajr diffikultà. Fil-kalkolu tal-valur doganali, għandhom jiġu kkunsidrati numru ta’ dettalji. Barra minn hekk, dawn id-dettalji għandhom jiġu applikati b’mod uniformi fl-Unjoni Ewropea kollha sabiex jiġi evitat forum shopping mill-importaturi.
4.
Id-domandi preliminari magħmula mill-Augstākā tiesa (il-Qorti Suprema, il-Latvja) f’dan il-każ jittrattaw il-fatturi rilevanti għall-kalkolu tal-valur doganali skont il-metodi alternattivi ta’ stima doganali fl-Artikolu 30(2) tal-Kodiċi Doganali, fil-kuntest speċjali tal-valutazzjoni doganali tal-mediċini importati. Minħabba l-valur sinjifikanti tal-mediċini, il-valur doganali ddeterminat jista’, skont il-metodu ta’ valutazzjoni użat, iwassal għal differenza sinjifikanti fid-dazji doganali jew fuq il-VAT tal-importazzjoni.
I. Qafas ġuridiku
A.
IL-Kodiċi Doganali
5.
Huwa l-Kodiċi Doganali Komunitarju preċedenti u, speċjalment, il-Kapitolu 3 tiegħu (“Valur ta’ Merkanzija għal Skopijiet Doganali”), li huwa applikabbli għall-kawża quddiem il-qorti tar-rinviju.
6.
L-Artikolu 29(1), dwar il-valur tal-merkanzija għal skopijiet doganali, jipprovdi:
“Il-valur doganali ta’ merkanzija importata għandu jkun il-valur tat-transazzjoni, jiġifieri, il-prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas għall-merkanzija meta tinbiegħ għall-esportazzjoni lit-territorju doganali tal-[Unjoni Ewropea], aġġustat, fejn ikun meħtieġ, skont l-Artikoli 32 u 33 […]
[…]”
7.
L-Artikolu 30 jipprovdi wkoll:
“1.   Fejn il-valur doganali ma jistax jiġi stabbilit taħt l-Artikolu 29, għandu jiġi stabbilit billi timxi sekwenzjalment minn subparagrafi (a), (b), (ċ) u (d) tal-paragrafu 2 għall-ewwel subparagrafu li taħtu jista’ jiġi stabbilit, bla ħsara għall-kondizzjoni li l-ordni ta’ l-applikazzjoni tas-subparagrafi (ċ) u (d) għandu jinqaleb jekk min ikun għamel id-dikjarazzjoni jitlob hekk; huwa biss meta tali valur ma jistax jiġi stabbilit taħt subparagrafu partikolari li jistgħu jiġu applikati d-dispożizzjonijiet tas-subparagrafu li jkun imiss f’sekwenza stabbilita bis-saħħa ta’ dan il-paragrafu.
2.   Il-valur doganali kif stabbilit taħt dan l-Artikolu għandu jkun:
(a)
il-valur tat-transazzjoni ta’ merkanzija identika mibjugħa għall-esportazzjoni lejn [l-Unjoni Ewropea] u esportata fi jew kważi fl-istess żmien bħall-merkanzija li qed tkun valutata;
(b)
il-valur tat-transazzjoni tal-merkanzija simili mibjugħa għall-esportazzjoni lejn [l-Unjoni Ewropea] u esportata fi jew kważi fl-istess żmien bħall-merkanzija li qed tkun valutata;
(ċ)
il-valur ibbażat fuq il-prezz ta’ l-unità li bih il-merkanzija importata għal oġġetti identiċi [jew] (
3
) simili jinbiegħu [fl-Unjoni Ewropea] fl-akbar kwantità totali lil persuni li ma jiġux mill-bejjiegħa;
(d)
il-valur maħdum, magħmul mis-somma ta’:
–
il-prezz jew valur ta’ materjali u fabbrikazzjoni jew proċessar ieħor imħaddem fil-produzzjoni tal-merkanzija importata,
–
ammont għal profitt u spejjeż ġenerali li jkun daqs dak normalment rifless fil-bejgħ ta’ merkanzija ta’ l-istess klassi jew xorta bħal merkanzija li qed tkun stmata li tkun magħmula minn produtturi fil-pajjiż ta’ l-esportazzjoni għall-esportazzjoni lill-[Unjoni Ewropea],
–
il-prezz jew valur ta’ l-oġġetti li ssir referenza għalihom fl-Artikolu 32(1)(e).
[…]”
8.
L-Artikolu 31(1) li fih is-sitt u l-aħħar metodu tal-valutazzjoni jiddikjara:
“Fejn il-valur doganali ta’ merkanzija importata ma jistax jiġi stabbilit taħt l-Artikoli 29 jew 30, għandu jiġi stabbilit, skont il-bażi ta’ data disponibbli [fl-Unjoni Ewropea], bl-użu ta’ mezzi raġonevoli konsistenti mal-prinċipji u dispożizzjonijiet ġenerali ta’:
[…]
–
id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu.”
B.
Regolament ta’ Implimentazzjoni
9.
Skont l-Artikolu 142(1)(d) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, “merkanzija simili” tfisser “merkanzija prodotta fl-istess pajjiż li, għalkemm ma tkunx l-istess fl-aspetti kollha, ikollha karatteristiċi simili u materjali tal-komponenti simili li jippermettulha twettaq l-istess funzjonijiet u tkun kummerċjalment interkambjabbli; il-kwalità tal-merkanzija, ir-reputazzjoni tagħha u l-eżistenza ta’ trademark huma fost il-fatturi li għandhom jitqiesu fid-determinazzjoni ta’ jekk il-merkanzija tkunx simili”.
10.
L-Artikolu 151 jipprovdi wkoll:
“1.   Fl-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 30(2)(b) tal-Kodiċi [Doganali] (il-valur ta’ operazzjoni ta’ merkanzija simili), il-valur doganali għandu jiġi determinat b’referenza għall-valur ta’ operazzjoni ta’ merkanzija simili fl-istess livell kummerċjali u f’sostanzjalment l-istess kwantità bħall-oġġetti li jkunu qegħdin jiġu vvalutati. Meta ma jinstab l-ebda bejgħ bħal dan, il-valur ta’ l-operazzjoni ta’ merkanzija simili mibjugħa f’livelli kummerċjali differenti u/jew fi kwantitajiet differenti, aġġustati biex jittieħed kont tad-differenzi attribwibbli għal livell kummerċjali u/jew għall-kwantità, għandhom jintużaw, sakemm dawn l-aġġustamenti jistgħu isisru biss a bażi ta’ prova li tintwera li tistabilixxi b’mod l-aktar ċar ir-raġjonevolezza u l-eżattezza ta’ l-aġġustamenti sew jekk l-aġġustament iwassal għal żieda u sew għal tnaqqis fil-valur.
[…]
4.   Fl-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu, valur ta’ operazzjoni għal merkanzija prodotta minn persuna differenti għandu jitqies biss meta l-ebda valur ta’ operazzjoni ma tista’ tinsab taħt il-paragrafu 1 għal merkanzija simili prodotta mill-istess persuna għall-merkanzija li qiegħda tiġi vvalutata.
[…]”
11.
L-Artikolu 152(1) jiddikjara:
“(a)
Jekk il-merkanzija mportata jew merkanzija identika jew simili mportata tinbigħ [fl-Unjoni Ewropea] fl-istess kondizzjoni bħal meta importata, il-valur doganali tal-merkanzija mportata, determinat skont l-Artikolu 30(2)(ċ) tal-[K]odiċi [Doganali], għandhom jkunibbażat fuq il-prezz ta’ unità li bih il-merkanzija portata jew merkanzija identika jew simili mportata hija mibjugħa fl-akbar kwantità aggregata, fiż-żmien jew bejn wieħed u ieħor dak iż-żmien li fih il-merkanzija li qiegħda tiġi mportata tkun ivvalutata, lil persuni li mhumiex relatati mal-persuni li minn għandhom jixtru din il-merkanzija, soġġett għal tnaqqis għal dan li ġej:
(i)
jew il-kommissjonijiet is-soltu mħallsa jew miftiehma li jitħallsu jew iż-żidiet is-soltu magħmula għal profitt u spejjeż ġenerali (inklużi spejjeż diretti u indiretti ta’ marketing tal-merkanzija in kwistjoni) in konnessjoni mal-bejgħ[fl-Unjoni Ewropea] ta’ merkanzija importata ta’ l-istess klassi jew tip;
(ii)
l-ispejjeż tas-soltu tat-trasport u l-assigurazzjoni u l-ispejjeż assoċjati li magħmula [fl-Unjoni Ewropea];
(iii)
id-dazji ta’ l-importazzjoni u piżijiet oħrajn imħallsa [fl-Unjoni Ewropea] bħala riżultat ta’ l-importazzjoni jew il-bejgħ tal-merkanzija.
[…]
(b)
Jekk la l-merkanzija mportata u lanqas il-merkanzija identika jew simili importati ma jkunu inbiegħu fiż-żmien jew madwar iż-żmien tal-importazzjoni tal-merkanzija li tkun tiġi vvalutata, il-valur doganali tal-merkanzija mportati determinat skont dan l-Artikolu, salv xort’ oħra għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1(a), ikun ibbażat fuq il-prezz ta’ unità li bih il-merkanzija mportata jew il-merkanzija identika jew simili mportata jkunu inbiegħu [fl-Unjoni Ewropea] fl-istess kondizzjoni bħal ma kienu impurtati fid-data l-aktar kmieni wara l-importazzjoni tal-merkanzija li tkun qed tiġi vvalutata imma qabel ma jiskadu 90 jum wara dik l-importazzjoni.”
12.
L-Artikolu 152(3) jispeċifika wkoll li “il-prezz ta’ unità li bih l-merkanzija mporatata hija mibjugħa fl-akbar kwantità aggregata huwa l-prezz li bih l-akbar numru ta’ unitajiet ikunu nbigħu f’ bejgħ lil persuni li ma jkunux relatati mal-persuni li minn għandhom jixtru din il-merkanzija fl-ewwel livell kummerċjali wara l-importazzjoni li fih iseħħ l-ewwel bejgħ.”
II. Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari
13.
Fl-2005, SIA Oribalt Rīga (li qabel kienet SIA Oriola Rīga, iktar ’il quddiem “Oribalt Rīga”) u l-kumpannija Indjana Ranbaxy Laboratories Ltd (aktar ’il quddiem “Ranbaxy Laboratories”) daħlu f’kuntratt ta’ kunsinna. Taħt dan il-kuntratt Oribalt Rīga kellha tipprovdi lil Ranbaxy Laboratories b’servizzi ta’ kunsinna fil-Latvja, inkluż il-forniment ta’ spazju għall-ħażna ta’ merkanzija u ta’ servizzi ta’ mmaniġġar għal ordnijiet ta’ pproċessar minn klijenti ta’ Ranbaxy Laboratories fil-Latvja, il-Litwanja u l-Estonja.
14.
Skont it-termini tal-kuntratt ta’ kunsinna, Oribalt Rīga importat il-prodotti (mediċini) fil-Latvja għal ċirkolazzjoni libera fis-suq intern. Matul il-proċedura doganali, Oribalt Rīga ddikjarat fid-dokumentazzjoni doganali li hi kienet kemm il-benefiċjarju kif ukoll id-dikjarant. Hija kkalkolat il-valur doganali tal-merkanzija importata skont il-metodu għad-determinazzjoni tal-valur tat-tranżazzjoni stabbilit fl-Artikolu 29(1) tal-Kodiċi Doganali, bl-użu ta’ fatturi pro forma mfassla minn Ranbaxy Laboratories għal skopijiet doganali u ssottomettiethom lill-awtoritajiet tad-dwana. Il-fatturi pro forma indikaw it-tip ta’ merkanzija importata, l-oġġett, il-prezz tas-suq tal-unità u l-prezz totali.
15.
Il-merkanzija importati nħażnu minn Oribalt Rīga iżda s-sjieda ma nbidlitx qabel ma nbiegħu lill-klijenti. Ranbaxy Laboratories iddeterminaw lil min inbiegħu l-merkanzija importata, it-termini tal-bejgħ, il-prezz tal-bejgħ u l-iskontijiet applikabbli. Oribalt Rīga rċeviet u pproċessat l-ordnijiet mill-klijenti tar-Ranbaxy Laboratories. F’dak il-kuntest, Oribalt Rīga kkompletat il-fatturi billi użat il-prezz tal-bejgħ tal-prodott ipprovdut lilha minn Ranbaxy Laboratories f’ordni pro forma awtorizzata.
16.
Il-kuntratt tal-kunsinna jistipula li l-merkanzija bl-iqsar data ta’ skadenza tinbiegħ l-ewwel. Allura bosta xhur jistgħu jgħaddu bejn l-importazzjoni u l-bejgħ tal-prodotti. Konsegwentement, il-valur tal-bejgħ tal-merkanzija inkwistjoni fil-ħin tal-bejgħ jista’ jkun differenti mill-valur iddikjarat tagħhom fil-ħin tal-importazzjoni. Il-prezz attwali tal-bejgħ tal-merkanzija kien affettwat ukoll mill-iskontijiet li Ranbaxy Laboratories taw lill-klijenti.
17.
Ladarba l-merkanzija kienet nbiegħet, Ranbaxy Laboratories ħarġet fatturi ġodda lil Oribalt Rīga għall-merkanzija mibjugħa.
18.
Fl-2010 u l-2011 il-Valsts ieņēmumu dienests (l-Awtorità tad-Dħul Nazzjonali, il-Latvja, aktar ’il quddiem il-“VID”) wettqet spezzjonijiet doganali u spezzjonijiet fiskali oħra fir-rigward ta’ Oribalt Rīga għall-perijodu mill-2008 sal-2010. Minn hemm ’il quddiem, il-VID adottat id-deċiżjoni ikkontestata quddiem il-qorti tar-rinviju, li imponiet ħlas supplimentari fuq Oribalt Rīga (li jikkonsisti f’VAT, sovrataxxa ta’ ħlas tardiv u multa) għal merkanzija importata matul il-perijodu ta’ ispezzjoni.
19.
Id-deċiżjoni kkontestata indikat li l-valur tal-merkanzija inkwistjoni kellu jiġi ddeterminat skont l-Artikolu 30(2)(ċ) tal-Kodiċi Doganali, fid-dawl tal-informazzjoni dwar il-bejgħ (tip ta’ merkanzija, oġġett, prezz ta’ unità u prezz totali) iddikjarati fil-fatturi maħruġa minn Ranbaxy Laboratories lil Oribalt Rīga wara l-bejgħ tal-merkanzija inkwistjoni lill-klijenti tar-Ranbaxy Laboratories. Id-deċiżjoni kkontestata indikat ukoll li l-prezz li kellu jittieħed inkunsiderazzjoni kellu jkun il-prezz tal-bejgħ tal-merkanzija elenkata f’dawn il-fatturi, mingħajr l-iskontijiet mogħtija minn Ranbaxy Laboratories lill-klijenti tagħha.
20.
L-Administratīvā rajona tiesa (il-Qorti Amministrattiva Distrettwali, il-Latvja) ċaħdet it-talba ta’ Oribalt Rīga għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata. L-appell ta’ Oribalt Rīga kontra din is-sentenza ġie miċħud mill-Administratīvā apgabaltiesa (il-Qorti Amministrattiva Reġjonali, il-Latvja). Oribalt Rīga wara ppreżentat appell ieħor quddiem il-qorti tar-rinviju.
21.
Fid-dawl ta’ dubji dwar l-interpretazzjoni korretta tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni, l-Augstākā tiesa (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja għal deċiżjoni preliminari:
“(1)
F’każ li l-merkanziji importati jkunu jikkonsistu fi prodotti mediċinali, fil-mument tad-determinazzjoni tal-valur doganali tal-imsemmija merkanziji skont l-Artikolu 30(2)(b) [tal-Kodiċi Doganali], u skont l-Artikolu 151(4) [tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni], għandu jitqiesu li l-merkanziji simili huma dawk il-prodotti mediċinali li fis-sustanza attiva u fil-kwantità tagħhom huma ugwali (jew simili), jew inkella, sabiex jiġu identifikati merkaniziji simili, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni wkoll il-pożizzjoni fis-suq, jiġifieri, l-popolarità u d-domanda għall-prodott mediċinali importat inkwistjoni u tal-produttur tiegħu?
(2)
Fil-mument tad-determinazzjoni tal-valur doganali tal-merkanziji importati skont l-Artikolu 30(2)c) [tal-Kodiċi Doganali], għandu jiġi applikat bi flessibbiltà it-terminu ta’ 90 jum imsemmi fl-Artikolu 152(1)(b) [tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni]?
(3)
Jekk it-terminu stabbilit għandu jiġi applikat bi flessibbiltà, għandha tingħata prijorità lid-data li tikkonċerna tranżazzjonijiet li jkunu l-eqreb il-mument tal-importazzjoni tal-merkanziji li għandhom jiġu vvalutati, liema merkanziji jkunu identiċi jew simili u li jinbiegħu fi kwantità suffiċjenti sabiex jiġi stabbilit il-prezz unitarju jew, għall-kuntrarju, għandha tingħata prijorità lid-data li tikkonċerna tranżazzjonijiet li jkunu inqas qrib iżda li s-suġġett tagħhom ikun il-merkanziji importati?
(4)
Fil-mument tad-determinazzjoni tal-valur doganali tal-merkanziji importati skont l-Artikolu 30(2)(c) [tal-Kodiċi Doganali], għandhom jiġu applikati l-iskontijiet mogħtija li ddeterminaw il-prezz li bih ġew effettivament mibjugħa il-merkaniziji?”
22.
Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub f’din il-proċedura minn Oribalt Rīga, il-Gvern Latvjan u l-Kummissjoni Ewropea. Il-partijiet kollha instemgħu oralment matul is-seduta tad-29 ta’ Novembru 2018.
III. Analiżi
23.
Filwaqt li għall-ewwel id-domandi mressqa mill-Augstākā tiesa (il-Qorti Suprema) jistgħu jidhru pjuttost tekniċi, huma, fil-fatt, jittrattaw il-prinċipji fundamentali tal-valutazzjoni doganali.
24.
Huwa għalhekk li jkun utli li l-ewwel tingħata ħarsa ġenerali qasira tar-raġunament sottostanti għall-valutazzjoni doganali fil-Kodiċi Doganali. Minn hemm ’il quddiem, ser nindirizza d-domandi mressqa wara xulxin.
A.
Il-kummenti preliminari
25.
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, id-dritt tal-Unjoni dwar il-valutazzjoni għal skopijiet doganali huwa intiż sabiex jistabbilixxi sistema ekwa, uniformi u newtrali li teskludi l-użu ta’ valuri doganali arbitrarji jew fittizji. Il-valur doganali għandu, fejn possibbli, għalhekk jirrifletti l-valur ekonomiku reali ta’ merkanzija importata u jieħu inkunsiderazzjoni l-elementi kollha ta’ din il-merkanzija li għandhom valur ekonomiku. (
4
)
26.
Dan il-prinċipju huwa ppreżervat ukoll fl-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali. L-Artikolu 29 jipprovdi għall-valutazzjoni ta’ merkanziji importati fuq il-bażi tal-valur tat-tranżazzjoni tagħhom. Il-“metodu tal-valur tat-transazzjoni” jikkunsidra l-prezz attwalment imħallas jew li għandu jitħallas għall-merkanzija meta mibjugħa għall-esportazzjoni lejn it-territorju doganali tal-Unjoni Ewropea.
27.
Sabiex jiġi rifless il-valur ekonomiku reali tal-merkanzija importata, ċerti oġġetti għandhom jiżdiedu mal-valur tat-tranżazzjoni, bħal spejjeż assoċjati mal-ippakkjar jew it-trasport tal-merkanzija lejn l-Unjoni Ewropea, kwalunkwe servizzi jew materjali pprovduti bla ħlas mix-xerrej, jew drittijiet u liċenzji. (
5
) Fil-bejgħ fejn ix-xerrej u l-bejjiegħ huma relatati u dik ir-relazzjoni setgħet kellha influwenza fuq il-prezz tal-merkanziji importati, jista’ jkun dovut ħlas supplimentari sabiex il-valur doganali jiġi approssimat mal-valur ta’ merkanzija ta’ natura simili, u b’hekk tiġi żgurata valutazzjoni ġusta.
28.
Peress li l-metodu tal-valur tat-tranżazzjoni jirrifletti l-valur ekonomiku reali tal-merkanzija importata kemm jista’ jkun viċin, huwa l-metodu awtomatiku għall-valutazzjoni doganali. (
6
) Madankollu, l-Artikoli 30 u 31 tal-Kodiċi Doganali jipprovdu metodi oħra ta’ valutazzjoni doganali għal ċirkustanzi fejn ma jkunx possibbli li jiġi ddeterminat il-valur attwali tat-tranżazzjoni. L-erba’ metodi ta’ valutazzjoni fl-Artikolu 30 b’hekk jikkostitwixxu metodi ta’ valutazzjoni “livell sekondarju” li jiddeterminaw il-valur doganali fuq il-bażi ta’ regoli ċari. L-Artikolu 31, madankollu, jipprovdi għal metodu ta’ valutazzjoni tal-aħħar għażla, li jista’ jintuża biss jekk l-ebda għażla oħra ma tkun fattibbli u li tapplika b’mod aktar flessibbli l-qafas regolatorju dwar il-valutazzjoni doganali. (
7
)
29.
B’mod ġenerali, il-metodi ta’ valutazzjoni fil-Kodiċi Doganali huma stabbiliti f’ordni ġerarkika stretta u huma marbuta subordinatament ma’ xulxin. Għalhekk għandhom jiġu applikati sekwenzjalment. Huwa biss meta l-valur doganali ma jistax jiġi ddeterminat bl-applikazzjoni ta’ metodu speċifiku li jkun xieraq li ssir referenza għall-metodu li jiġi immedjatament wara dan fl-ordni stabbilita mill-Kodiċi Doganali.
30.
Il-metodi ta’ valutazzjoni awżiljari fl-Artikoli 30 u 31 tal-Kodiċi Doganali għalhekk jintużaw meta l-valur attwali tat-tranżazzjoni jew ma jeżistix minħabba li l-merkanziji li għandhom jiġu vvalutati għadhom ma nbigħux lil xerrej fl-Unjoni Ewropea jew meta l-awtentiċità tal-valur tat-tranżazzjoni ma tistax tiġi vverifikata.
31.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, isir rikors għal metodi oħra ta’ valutazzjoni bil-ħsieb li jiġi ddeterminat valur doganali ġust li jirrifletti, kemm jista’ jkun, il-valur ekonomiku reali tal-merkanzija importata fi jew madwar iż-żmien tal-importazzjoni. Il-leġiżlatur tal-UE induna li, skont in-natura tal-merkanziji inkwistjoni, il-valur jista’ jinbidel biż-żmien.
32.
Fil-każ quddiem il-qorti tar-rinviju, il-metodu tal-valur tat-tranżazzjoni ma jistax jintuża billi l-merkanziji jinbiegħu bil-kunsinna u s-sjieda tinbidel biss wara l-importazzjoni tal-merkanzija fis-suq intern tal-UE. Madankollu, il-partijiet fil-kawża prinċipali ma jaqblux dwar liema wieħed mill-metodi alternattivi ta’ valutazzjoni fl-Artikolu 30 tal-Kodiċi Doganali għandu jintuża fil-każ konkret.
33.
Filwaqt li Oribalt Rīga titlob li l-merkanziji importati għandhom jiġu vvalutati fuq il-bażi tal-valur tat-tranżazzjoni ta’ oġġetti identiċi jew simili mibjugħa għall-esportazzjoni lejn l-Unjoni Ewropea fl-istess żmien jew madwar l-istess żmien bħall-merkanziji li qed jiġu stmati, (
8
) il-VID temmen li l-merkanziji għandhom jiġu stmati fuq il-bażi tal-prezz unitarju li bih l-oġġetti importati eventwalment jinbiegħu, mingħajr madankollu ma jitqiesu l-iskontijiet mogħtija lill-klijenti tar-Ranbaxy Laboratories. (
9
)
34.
B’mod iktar speċifiku, hija l-implimentazzjoni tad-diversi metodi ta’ valutazzjoni fl-Artikolu 30(2) tal-Kodiċi Doganali li twassal għal kontroversja bejn il-partijiet. Għalhekk hija l-qorti tar-rinviju li għandha fl-aħħar mill-aħħar tiddetermina l-metodu li għandu jintuża għall-valutazzjoni tal-merkanzija importata u kif dan il-metodu għandu jiġi applikat.
35.
Għal dan il-għan, id-domandi magħmula tressqu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li issa se nindirizza wara xulxin.
B.
Fuq l-ewwel domanda riferuta: fatturi li għandhom jitqiesu fid-determinazzjoni tal-valur doganali tal-mediċini taħt l-Artikolu 30(2)(b) tal-Kodiċi Doganali
36.
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tfittex li tkun taf liema fatturi għandhom jiġu kkunsidrati meta tagħżel “merkanzija simili” xierqa fl-applikazzjoni tal-metodu deduċiv ta’ valutazzjoni doganali stabbilit fl-Artikolu 30(2)(b) għall-mediċini.
37.
Din id-domanda hija ta’ importanza ċentrali għall-kawża quddiem il-qorti tar-rinviju peress li l-VID targumenta li l-merkanzija importata ma setgħetx tiġi vvalutata abbażi tal-Artikolu 30(2)(b) billi l-awtoritajiet doganali Latvjani għandhom nuqqas ta’ għarfien u informazzjoni meħtieġa sabiex jivvalutaw jekk il-mediċini prodotti minn bejjiegħa oħra humiex fil-fatt simili għall-merkanziji prodotti minn Ranbaxy Laboratories.
38.
Fl-interpretazzjoni tal-Artikolu 30(2)(b) tal-Kodiċi Doganali, tingħata gwida mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni li jiddefinixxi “merkanzija simili” bħala “merkanzija prodotta fl-istess pajjiż li, għalkemm ma tkunx l-istess fl-aspetti kollha, ikollha karatteristiċi simili u materjali tal-komponenti simili li jippermettulha twettaq l-istess funzjonijiet u tkun kummerċjalment interkambjabbli; il-kwalità tal-merkanzija, ir-reputazzjoni tagħha u l-eżistenza ta’ trademark huma fost il-fatturi li għandhom jitqiesu fid-determinazzjoni ta’ jekk il-merkanzija tkunx simili”. (
10
)
39.
Kif intqal mill-Kummissjoni, minn din id-dispożizzjoni jirriżulta li fil-valutazzjoni doganali fuq il-bażi ta’ valur doganali stabbilit qabel ta’ merkanzija simili, il-kunsiderazzjonijiet prinċipali li għandhom jiġu kkunsidrati huma l-karatteristiċi u l-materjali komponenti li jippermettu li l-merkanzija tkun taqdi l-istess funzjonijiet u tkun kummerċjalment interkambjabbli. Il-kwalità tal-merkanziji, ir-reputazzjoni tagħhom u l-eżistenza ta’ trademark huma fatturi oħra li għandhom jiġu kkunsidrati.
40.
Bħala tali, id-definizzjoni hija pjuttost wiesgħa u bbażata fuq valutazzjoni dettaljata tal-merkanzija li għandha tiġi vvalutata sabiex tippermetti applikazzjoni wiesgħa għat-tipi kollha ta’ merkanzija. Mid-definizzjoni jirriżulta li l-fatturi msemmija speċifikament bħala li għandhom jiġu kkunsidrati fil-valutazzjoni huma ppreżentati bħala eżempju.
41.
Fl-istess ħin, id-definizzjoni tinkorpora r-raġunament sottostanti tal-valutazzjoni doganali fil-Kodiċi Doganali, jiġifieri biex tiddetermina valur doganali li jirrifletti l-valur ekonomiku reali tal-merkanzija importata u billi tqis l-elementi kollha ta’ tali merkanzija li għandhom valur ekonomiku. (
11
)
42.
Għaldaqstant, l-awtoritajiet doganali għandhom jikkunsidraw primarjament jekk il-merkanzija mqabbla twettaqx l-istess funzjonijiet u jekk hijiex interkambjabbli kummerċjalment. Kwalunkwe fattur ieħor li għandu jitqies għall-finijiet tal-valutazzjoni jiddependi fuq l-merkanziji speċifiċi li għandhom jiġu vvalutati u għandhom jitqiesu l-elementi kollha ta’ tali merkanziji li jistgħu jaffettwaw il-valur ekonomiku tagħhom.
43.
Fejn awtorità doganali ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-għarfien espert u l-informazzjoni meħtieġa biex twettaq din il-valutazzjoni fir-rigward tal-merkanzija li għandha tiġi vvalutata, diversi korsijiet ta’ azzjoni huma possibbli. (i) L-awtorità doganali tista’ titlob kwalunkwe dokument u informazzjoni oħra mingħand id-dikjarant kif tikkunsidra meħtieġa biex tistabbilixxi l-valur doganali taħt kwalunkwe mill-metodi ta’ valutazzjoni fl-Artikoli 30 u 31 tal-Kodiċi Doganali; (
12
) (ii) l-awtorità doganali tista’ titlob kwalunkwe dokument jew informazzjoni ta’ kwalunkwe persuna involuta direttament jew indirettament fl-operazzjonijiet ikkonċernati għall-finijiet tal-kummerċ ta’ merkanzija; (
13
) (iii) l-awtorità doganali tista’ tagħmel talba għal assistenza amministrattiva minn awtoritajiet doganali oħra fl-Istati Membri tal-UE sabiex tikseb l-informazzjoni meħtieġa; jew (
14
) (iv) l-awtorità tad-dwana tista’ titlob analiżi jew rapporti ta’ esperti fuq il-merkanzija li għandha tkun stmata a spejjeż tad-dikjarant. (
15
)
44.
Kwalunkwe informazzjoni kunfidenzjali pprovduta fil-kors tal-valutazzjoni hija koperta mid-dmir ta’ segretezza professjonali u ma tistax tiġi żvelata mill-awtoritajiet kompetenti mingħajr il-permess espress tal-persuna jew l-awtorità li tipprovdiha. (
16
) Dikjarant jista’ għalhekk ma jiddependix fuq in-natura kunfidenzjali ta’ kwalunkwe informazzjoni mitluba sabiex jevita l-obbligu li jipprovdi dik l-informazzjoni.
45.
L-awtoritajiet doganali għandhom jużaw, fejn ikun possibbli, bejgħ ta’ merkanzija simili fl-istess livell kummerċjali u sostanzjalment fl-istess kwantità bħall-merkanziji li qed jiġu vvalutati. Fejn ma jinstab l-ebda bejgħ bħal dan, jista’ jintuża bejgħ taħt kundizzjonijiet differenti. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandhom isiru aġġustamenti għall-fatturi mibdula. Importanti li aġġustamenti bħal dawn jistgħu jsiru biss abbażi ta’ evidenza murija li tistabbilixxi biċ-ċar ir-raġonevolezza u l-eżattezza tal-aġġustament. Fin-nuqqas ta’ tali miżura oġġettiva d-determinazzjoni ta’ valur doganali taħt l-Artikolu 30(2)(b) mhix xierqa. (
17
)
46.
Minħabba n-natura ġerarkika stretta tad-dispożizzjonijiet dwar il-valutazzjoni fil-Kodiċi Doganali, l-awtoritajiet doganali huma obbligati li jiżguraw il-valutazzjoni skont id-dispożizzjoni msemmija l-ewwel bi preferenza fuq il-metodi msemmija wara fil-Kodiċi Doganali.
47.
Barra minn hekk, id-dritt għal amministrazzjoni tajba, sa fejn huwa jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, jeħtieġ li l-awtorità doganali tiddikjara raġunijiet għal kwalunkwe deċiżjoni tagħha, inkluż l-għażla tal-metodu ta’ valutazzjoni. Dan iqiegħed lid-destinatarju ta’ deċiżjoni bħal din f’pożizzjoni li jiddefendi d-drittijiet tiegħu taħt l-aqwa kundizzjonijiet possibbli u li jiddeċiedi b’għarfien sħiħ taċ-ċirkustanzi jekk ikunx utli li tittieħed azzjoni kontra dawn id-deċiżjonijiet. Huwa wkoll neċessarju sabiex il-qrati jkunu jistgħu jeżerċitaw l-istħarriġ tal-legalità ta’ dawn id-deċiżjonijiet. (
18
)
48.
Sakemm l-użu tal-metodu ta’ valutazzjoni fl-Artikolu 30(2)(a) tal-Kodiċi Doganali jista’ wkoll jiġi kkontestat bejn il-partijiet, l-istess kunsiderazzjonijiet ikunu japplikaw.
49.
Għaldaqstant, kieku merkanziji identiċi (jiġifieri merkanziji essenzjalment l-istess iżda b’numri tas-serje differenti) kienu importati minn Oribalt Rīga fl-istess żmien jew madwar l-istess żmien bħall-merkanziji inkwistjoni u dawk l-merkanziji ġew ivvalutati abbażi tal-valur tat-tranżazzjoni tagħhom skont l-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali, il-merkanzija inkwistjoni trid tkun stmata fuq il-bażi tal-Artikolu 30(2)(a). Jekk l-ebda merkanzija identika bħal din ma tkun ġiet importata, allura għandu jsir rikors għall-Artikolu 30(2)(b) u l-valur doganali jiġi stabbilit fuq il-bażi tal-valur tat-tranżazzjoni ta’ merkanzija simili.
50.
Jekk isir rikors għall-metodu ta’ valutazzjoni fl-Artikolu 30(2)(b) tal-Kodiċi Doganali, nemmen li fil-każ ta’ mediċini ġeneriċi merkanziji simili jistgħu ma jkunux diffiċli wisq biex jinstabu. Sakemm ikun hemm mediċini ġeneriċi oħra prodotti fl-istess pajjiż, li huma kkunsidrati bħala sostitut indaqs għall-istess prodotti ta’ mediċina ta’ ditta bħall-merkanziji li għandhom jiġu vvalutati, u li ġew ivvalutati fuq il-bażi tal-valur tat-tranżazzjoni tagħhom, dawn il-mediċini l-oħra importati jikkostitwixxu merkanzija simili għall-finijiet tal-Artikolu 30(2)(b).
51.
Għaldaqstant nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għall-ewwel domanda riferita fis-sens li meta l-valur doganali ta’ merkanzija importata, irrispettivament min-natura tagħhom, jiġi ddeterminat skont l-Artikolu 30(2)(b) tal-Kodiċi Doganali u l-Artikolu 151(4) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, sabiex jidentifikaw merkanzija simili, l-awtoritajiet doganali għandhom jikkunsidraw primarjament jekk l-merkanziji jwettqux l-istess funzjonijiet u jekk humiex kummerċjalment interkambjabbli. Għal dak il-għan, għandha ssir evalwazzjoni dettaljata, skont in-natura speċifika tal-merkanziji inkwistjoni, waqt li jittieħed kont tal-elementi kollha ta’ tali merkanzija li jistgħu jaffettwaw il-valur ekonomiku tagħha.
C.
Fuq it-tieni u t-tielet domandi riferuti: il-limitu ta’ żmien ta’ 90 jum fl-Artikolu 152(1) tar-Regolament ta ‘Implimentazzjoni
52.
Bit-tieni u t-tielet domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tipprova tkun taf jekk il-limitu ta’ żmien ta’ 90 jum bħala perijodu ta’ referenza għal merkanzija simili, kif iddikjarat fl-Artikolu 152(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, jistax jiġi applikat b’mod flessibbli sabiex jittieħed kont ta’ merkanziji “aktar simili” importati lil hinn minn perijodu ta’ 90 jum.
53.
Mill-kliem tal-Artikolu 152(1)(b) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jirriżulta li l-perijodu ta’ 90 jum jirrappreżenta limitu strett. Inkella l-leġiżlatur tal-UE kien idaħħal kelma bħal “approssimattivament” f’dan it-test. Tali interpretazzjoni hija bbażata fuq il-prinċipju sottostanti tal-valutazzjoni doganali, partikolarment biex jiġi ddeterminat valur doganali li jirrifletti l-valur ekonomiku reali tal-merkanzija fi jew madwar iż-żmien li l-merkanzija vvalutata tidħol fis-suq intern. Il-limitu ta’ żmien ta’ 90 jum imsemmi fl-Artikolu 152(1)(b) huwa eċċezzjoni għal dak il-prinċipju u għandu jiġi interpretat b’mod strett. Għalhekk, 90 jum jirrappreżenta l-massimu libertà disponibbli għall-awtoritajiet doganali meta jivvalutaw il-merkanzija taħt l-Artikolu 30(2)(ċ) tal-Kodiċi Doganali.
54.
Il-VID, fil-każ quddiem il-qorti tar-rinviju, applikat b’mod flessibbli l-limitu ta’ żmien fl-Artikolu 152(1)(b) meta ddeterminat il-valur doganali tal-merkanzija importata minn Oribalt Rīga taħt l-Artikolu 30(2)(ċ). F’dan ir-rigward, kemm il-qorti tar-rinviju kif ukoll il-Gvern Latvjan jirreferu għan-Noti ta’ Interpretazzjoni fl-Anness 23 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni. Fin-nota relevanti, huwa ssuġġerit li r-rekwiżit ta’ “90 jum” fl-Artikolu 152(1) jista’ jiġi amministrat b’mod flessibbli meta l-valuri doganali jiġu stabbiliti skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 31(1) tal-Kodiċi Doganali. Il-VID għalhekk estendiet din l-interpretazzjoni għall-applikazzjoni tal-Artikolu 30(2)(ċ) tal-Kodiċi Doganali.
55.
L-Artikolu 31 tal-Kodiċi Doganali huwa l-aħħar dispożizzjoni msemmija fil-ġerarkija stretta tal-metodi ta’ valutazzjoni fil-Kodiċi Doganali. Għalhekk, għandu jiġi enfasizzat, il-valutazzjoni ta’ merkanzija importata skont l-Artikolu 31 tindika metodu residwu ta’ valutazzjoni doganali, li għandu jintuża biss bħala l-aħħar għażla fejn il-valur doganali ta’ merkanzija importata ma jistax jiġi stabbilit skont l-Artikoli 29 jew 30.
56.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Artikolu 31 jippermetti l-metodi ta’ valutazzjoni msemmija fl-Artikoli 29 u 30 tal-Kodiċi Doganali li jiġu applikati b’mod flessibbli. Madankollu, minħabba l-ġerarkija stretta tad-dispożizzjonijiet dwar il-valutazzjoni doganali, l-awtoritajiet doganali għandhom l-ewwel jistabbilixxu li l-valutazzjoni fuq il-bażi tal-Artikoli 29 u 30(2)(a) sa (d) mhix possibbli.
57.
Kwalunkwe interpretazzjoni oħra tal-limitu ta’ żmien ta’ 90 jum fl-Artikolu 152(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tagħmel l-Artikolu 31 tal-Kodiċi Doganali superfluwu u ċċaħħad l-effettività tiegħu.
58.
Konsegwentement, il-perijodu ta’ 90 jum iffissat fl-Artikolu 152(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni għandu jiġi applikat b’mod strett.
59.
Għaldaqstant nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għat-tieni u t-tielet domandi riferuti fis-sens li meta l-valur doganali tal-merkanzija importata jiġi ddeterminat skont l-Artikolu 30(2)(ċ) tal-Kodiċi Doganali, il-perijodu ta’ 90 jum iffissati fl-Artikolu 152(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni għandhom jiġu applikati b’mod strett.
D.
Fuq ir-raba’ domanda riferuta: skontijiet
60.
Permezz tar-raba’ domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-iskontijiet mogħtija, li jiddeterminaw il-prezz li bih il-merkanzija importata fil-fatt inbiegħet, għandhomx jiġu kkunsidrati fid-determinazzjoni tal-valur doganali skont l-Artikolu 30(2)(ċ) tal-Kodiċi Doganali.
61.
L-Artikolu 30(2)(ċ) jipprovdi għall-valutazzjoni ta’ merkanzija importata fuq il-bażi tal-prezz unitarju (jew il-prezz tal-lista) li bih l-l-merkanziji importati jew merkanziji identiċi importati jew simili huma mibjugħa fl-Unjoni Ewropea fl-ikbar kwantità aggregata lil persuni mhux relatati mal-bejjiegħ.
62.
Iktar gwida għal dan il-għan hija pprovduta mill-Artikolu 152 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni. Għaldaqstant, il-prezz unitarju tal-merkanzija importata jew merkanziji identiċi jew simili mibjugħa fil-ħin tal-importazzjoni jew madwaru għandu jintuża bħala l-bażi għal valutazzjoni skont l-Artikolu 30(2)(ċ) tal-Kodiċi Doganali. (
19
) Id-dispożizzjoni tispeċifika wkoll li “prezz ta’ unità” jirreferi għall-prezz li bih l-ikbar numru ta’ unitajiet jinbiegħ fil-bejgħ bejn persuni mhux relatati fl-ewwel livell kummerċjali wara l-importazzjoni li fih iseħħ dan il-bejgħ. (
20
)
63.
Il-metodu ta’ valutazzjoni fl-Artikolu 30(2)(ċ) ivarja f’aspetti importanti mill-metodu ta’ valutazzjoni prinċipali stabbilit fl-Artikolu 29 tal-Kodiċi Doganali.
64.
L-Artikolu 29 jiddetermina l-valur doganali fuq il-bażi tal-valur attwali tat-tranżazzjoni b’aġġustamenti magħmula fuq il-bażi ta’ ċerti elementi li jaffettwaw il-valur ekonomiku reali tal-merkanzija importata. (
21
) Bħala tali, l-iskontijiet jistgħu jitqiesu meta jiġi ddeterminat il-valur doganali sa fejn dawn ikunu relatati mal-merkanzija importata u jeżisti dritt kuntrattwali validu għall-iskont fil-ħin li ssir id-dikjarazzjoni doganali. (
22
)
65.
Il-metodi ta valutazzjoni fl-Artikoli 30 u 31, min-naħa l-oħra, jiddeterminaw valur doganali li jikkostitwixxi approssimazzjoni, jew pjuttost stima, tal-valur ekonomiku tal-merkanzija importata. (
23
) Għalhekk ċertu marġni ta żball meta mqabbel mal-valur ekonomiku reali tal-merkanzija importata huwa inevitabbli.
66.
Fil-fatt, l-istruttura ġerarkika stretta stabbilita fil-Kapitolu 3 tal-Kodiċi Doganali hija prova li l-leġiżlatur tal-UE eżamina ċerti metodi ta’ valutazzjoni biex jipprovdi stimi aħjar tal-valur ekonomiku tal-merkanzija importata minn oħrajn. Konsegwentement, iktar ma awtorità doganali trid tipproċedi ’l isfel fil-ġerarkija ta’ dawn id-dispożizzjonijiet biex tiddetermina l-valur doganali, iktar hemm potenzjal li jitneħħa l-valur doganali mill-valur ekonomiku reali tal-merkanzija importata. (
24
)
67.
Il-valur doganali stabbilit skont l-Artikolu 30(2)(ċ) tal-Kodiċi Doganali huwa, f’dan ir-rigward, saħansitra iktar imneħħi mill-valur ekonomiku reali milli kieku jkun taħt l-Artikolu 30(2)(a) jew (b). Mhux biss il-metodu ta’ valutazzjoni fl-Artikolu 30(2)(ċ) juża prezz ta’ unità astratt, iktar milli tranżazzjoni kummerċjali konkreta, bħala l-bażi għad-determinazzjoni tiegħu. Dan il-metodu ta’ valutazzjoni jibbaża wkoll il-valur doganali fuq il-prezz ta’ unità fil-bejgħ fl-ewwel livell kummerċjali wara l-importazzjoni. L-Artikoli 29 u 30(2)(a) u (b) b’kuntrast jagħmlu referenza għall-valur tat-tranżazzjoni bħal fil-ħin meta l-merkanzija tinbiegħ għall-esportazzjoni, fil-pajjiż tal-oriġini, lejn it-territorju doganali tal-Unjoni Ewropea.
68.
Sabiex madankollu jitnaqqas il-marġni ta’ żball meta jiġi ddeterminat il-valur doganali skont l-Artikolu 30(2)(ċ), il-leġiżlatur tal-UE ppreveda l-bżonn għal ċerti miżuri fil-Kodiċi Doganali.
69.
Pereżempju, sabiex tagħmel tajjeb għad-differenza fil-valur li jista’ jeżisti bejn bejgħ konkluż għall-esportazzjoni u f’pajjiż terz, minn naħa, (
25
) u bejgħ konkluż fl-Unjoni Ewropea min-naħa l-oħra, il-valur doganali ddeterminat skont l-Artikolu 30(2)(ċ) huwa suġġett għal ċertu tnaqqis.
70.
Għalhekk jista’ jsir tnaqqis għall-finijiet tal-valur doganali għal (i) jew il-kummissjonijiet normalment imħallsa jew maqbula li jitħallsu jew iż-żidiet normalment magħmula għall-profitt u spejjeż ġenerali (bħal spejjeż għall-kummerċjalizzazzjoni tal-merkanzija) b’konnessjoni mal-bejgħ fl-Unjoni Ewropea ta’ merkanziji importati tal-istess klassi jew tip; (ii) spejjeż tas-soltu għal trasport u assigurazzjoni u spejjeż assoċjati mġarrba fl-Unjoni Ewropea; u (iii) id-dazji tal-importazzjoni u ħlasijiet oħra pagabbli fl-Unjoni Ewropea minħabba l-importazzjoni jew il-bejgħ tal-merkanzija. (
26
)
71.
Dan it-tnaqqis, kif jirriżulta mill-kliem tad-dispożizzjoni, jikkostitwixxi lista magħluqa u li mhux sempliċement indikattiv. Barra minn hekk, mill-istruttura ġenerali tal-Kapitolu 3 jirriżulta li t-tnaqqis imsemmi fl-Artikolu 152(1)(a) għandu l-għan li jillimita differenza potenzjali fil-valur bejn merkanzija mibjugħa għall-esportazzjoni u merkanzija mibjugħa wara l-importazzjoni. Għalhekk, kuntrarjament għal dak li ġie argumentat minn Oribalt Rīga, it-tnaqqis imsemmi fl-Artikolu 152(1)(a) ma jistax jinftiehem li jestendi għall-iskontijiet ta’ natura kummerċjali, bħal dawk mogħtija lill-klijenti tar-Ranbaxy Laboratories.
72.
Barra minn hekk, billi tipprovdi li l-prezz unitarju ta’ merkanzija mibjugħa fl-ikbar kwantità aggregata għandu jintuża bħala l-bażi għall-istima skont l-Artikolu 30(2)(ċ), dik id-dispożizzjoni diġà tqis ċerti skontijiet ta’ kwantità. (
27
) Kieku l-iskontijiet mogħtija lil konsumaturi individwali ġew ikkunsidrati flimkien ma’ dawk l-iskontijiet kwantitattivi, l-merkanziji importati fil-fatt ikunu sottovalutati.
73.
Fl-aħħar, ir-rikors għall-metodi alternattivi ta’ valutazzjoni ta’ spiss huwa bżonnjuż f’ċirkustanzi fejn l-importaturi ma jistgħux jew ma jipprovdux l-informazzjoni u d-dokumentazzjoni meħtieġa biex jikkalkolaw il-valur tat-tranżazzjoni. L-awtoritajiet doganali tal-UE m’għandhom l-ebda possibbiltà li jġiegħlu lill-kummerċjanti ta’ pajjiżi terzi jipprovdu din l-informazzjoni. Għalhekk jidhirli li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-iskontijiet għall-valutazzjonijiet skont l-Artikolu 29 biss u fejn tali skontijiet huma murija mid-dokumentazzjoni meħtieġa, għalhekk fil-fehma tiegħi, huwa inċentiv leġittimu biex jipprovdi tali informazzjoni.
74.
Fil-fatt, jiena nemmen li, meta targumenta li l-valur doganali stabbilit skont l-Artikolu 30(2)(ċ) tal-Kodiċi Doganali għandu jqis l-iskontijiet mogħtija, li ddeterminaw il-prezz li bih l-merkanziji kienu fil-fatt mibjugħa, peress li jikkostitwixxu element li jaffettwa l-valur ekonomiku reali tal-merkanzija importata, Oribalt Rīga sempliċement tfixkel iż-żewġ metodi differenti ta’ valutazzjoni fl-Artikoli 29 u 30(2)(ċ) rispettivament tal-Kodiċi Doganali.
75.
Għalhekk nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għar-raba’ domanda li tirreferi għall-effett li l-iskontijiet mogħtija, li ddeterminaw il-prezz li bih l-merkanziji importati kienu fil-fatt mibjugħa, ma jistgħux jiġu kkunsidrati meta jiġi stabbilit il-valur doganali tal-merkanzija importata skont l-Artikolu 30(2)(ċ) tal-Kodiċi Doganali.
IV. Konklużjoni
76.
Abbażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi d-domandi preliminari mressqa mill-Augstākā tiesa (il-Qorti Suprema, il-Latvja), bil-mod li ġej:
Fejn il-valur doganali ta’ merkanziji importati, irrispettivament min-natura tagħhom, huwa stabbilit skont l-Artikolu 30(2)(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità u l-Artikolu 151(4) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE)Nru 2454/93 tat-2 ta’ Lulju 1993 li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament Nru 2913/92, sabiex jidentifikaw merkanzija simili, l-awtoritajiet doganali għandhom jikkunsidraw primarjament jekk il-merkanziji jwettqux l-istess funzjonijiet u jekk humiex kummerċjalment interkambjabbli. Għal dak il-għan, għandha ssir evalwazzjoni dettaljata, skont in-natura speċifika tal-merkanziji inkwistjoni, waqt li jittieħed kont tal-elementi kollha ta’ tali merkanziji li jistgħu jaffettwaw il-valur ekonomiku tagħhom.
Meta l-valur doganali tal-merkanziji importati jiġi ddeterminat skont l-Artikolu 30(2)(ċ) tar-Regolament Nru 2913/92, il-perijodu ta’ 90 jum iffissat fl-Artikolu 152(1) tar-Regolament Nru 2454/93 għandu jkun applikat strettament.
Meta l-valur doganali tal-merkanziji importati jiġi ddeterminat skont l-Artikolu 30(2)(ċ) tar-Regolament Nru 2913/92, l-iskontijiet mogħtija, li ddeterminaw il-prezz li bih il-merkanziji importati fil-fatt inbiegħu, ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Fil-verżjoni applikabbli għall-fatti fil-kawża prinċipali, ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992 li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307) (iktar ’il quddiem “il-Kodiċi Doganali”).
(
3
)	Paragun mar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) 2454/93 tat-2 ta’ Lulju 1993 li jiffissa d-dispożizzjonijiet għall-implementazzjoni tar-Regolament Nru 2913/92 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 6, p. 3) (iktar ’il quddiem “ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni”) u n-Noti Interpretattivi fl-Anness 23 tiegħu, kif ukoll verżjonijiet lingwistiċi oħra, jagħmluha ċara li hemm żball tipografiku fil-Kodiċi Doganali.
(
4
)	Ara s-sentenza tal-20 ta’ Diċembru 2017, Hamamatsu Photonics Deutschland, C‑529/16, EU:C:2017:984, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
5
)	Ara l-Artikolu 32 tal-Kodiċi Doganali. Ara wkoll l-Artikolu 33 tal-Kodiċi Doganali għal oġġetti li ma humiex inklużi fil-valur doganali.
(
6
)	Ara s-sentenza tal-20 ta’ Diċembru 2017, Hamamatsu Photonics Deutschland, C‑529/16, EU:C:2017:984, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
7
)	Ara s-sentenza tad-9 ta’ Novembru 2017, LS Customs Services, C-46/16, EU:C:2017:839, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(
8
)	Ara l-Artikolu 30(2)(a) u (b) tal-Kodiċi Doganali.
(
9
)	Ara l-Artikolu 30(2)(ċ) tal-Kodiċi Doganali.
(
10
)	Ara l-Artikolu 142(1)(d) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni.
(
11
)	Ara l-punt 25 hawn fuq.
(
12
)	Ara l-Artikolu 178 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni kif ukoll il-Kompendju tat-testi tal-Valutazzjoni Doganali tal-Kumitat tal-Kodiċi Doganali (TAXUD/800/2002-MT) (iktar ’il quddiem “il-Kompendju Doganali”), p. 31.
(
13
)	Ara l-Artikolu 14 tal-Kodiċi Doganali.
(
14
)	Ara l-Artikolu 4 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 515/97 tat-13 ta’ Marzu 1997 dwar għajnuna reċiproka bejn l-awtoritajiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri u l-koperazzjoni bejn dawn tal-aħħar u l-Kummissjoni biex ikun assigurat l-applikar korrett tal-liġi dwar materji doganali u agrikoli, (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 2, Vol. 8, p. 217).
(
15
)	Ara l-Artikolu 11(2) tal-Kodiċi Doganali.
(
16
)	Ara l-Artikolu 15 tal-Kodiċi Doganali.
(
17
)	Ara l-Artikolu 151 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni u n-Noti Interpretattivi dwar il-Valur Doganali fl-Anness 23 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni.
(
18
)	Ara l-Artikolu 6(3) tal-Kodiċi Doganali kif ukoll is-sentenza tad-9 ta’ Novembru 2017, LS Customs Services, C-46/16, EU:C:2017:839, punti 39 u 40 u l-ġurisprudenza ċċitata, u s-sentenza tas-16 ta’ Ġunju 2016, EURO 2004. L-Ungerija, C-291/15, EU:C:2016:455, punt 35.
(
19
)	Ara l-Artikolu 152(1)(a) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni.
(
20
)	Ara l-Artikolu 152(3) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni.
(
21
)	Ara l-Artikoli 29, 32 u 33 tal-Kodiċi Doganali. Ara wkoll il-punt 24 hawn fuq.
(
22
)	Ara l-Kompendju Doganali, p. 46 u 47. Ara wkoll l-Artikolu 145(2) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni u, b’analoġija, is-sentenzi tal-20 ta’ Diċembru 2017, Hamamatsu Photonics Deutschland, C-529/16, EU:C:2017:984, punti 34 u 35, u tas-6 ta’ Ġunju 1990, Unifert, C-11/89, EU:C:1990:237, punt 35.
(
23
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-28 ta’ Frar 2008, Carboni e derivati, C-263/06, EU:C:2008:128, punt 58.
(
24
)	Huwa għalhekk ukoll li anki fl-Artikolu 30(2)(ċ) hemm applikazzjoni ġerarkika tal-metodu ta’ valutazzjoni. Għaldaqstant, il-prezz unitarju tal-merkanzija importata li qed tiġi vvalutata jieħu preċedenza fuq il-prezz unitarju ta’ merkanziji importati identiċi jew simili għall-iskop li jiġi ddeterminat il-valur doganali taħt l-Artikolu 30(2)(ċ). Huwa biss f’ċirkustanzi fejn il-prezz unitarju tal-merkanzija li għandha tiġi vvalutata ma jkunx ċar jew ma jistax jiġi pprovat, li jistgħu l-awtoritajiet doganali b’mod sekwenzjali jirrikorru għall-prezz unitarju ta’ merkanzija identika jew simili. Ara, f’dan is-sens, il-Kompendju Doganali, p. 76.
(
25
)	Differenza fil-valur tista’ tinħoloq għal diversi raġunijiet, bħat-trasferiment tar-riskji involuti fit-trasport tal-merkanzija lejn l-Unjoni Ewropea jew differenza fil-prezz tas-suq.
(
26
)	Ara l-Artikolu 152(1)(a)(i) sa (iii) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni.
(
27
)	Ara n-noti dwar l-Artikolu 152(3) tan-Noti Interpretattivi fl-Anness 23 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni.