62024TO0319_RES
Kawża T‑319/24
Meta Platforms Ireland Ltd
vs
Il-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data
Digriet tal-Qorti Ġenerali (L-Għaxar Awla) tad‑29 ta’ April 2025
“Rikors għal annullament – Protezzjoni tad-data personali – Opinjoni tal-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data dwar il-validità tal-kunsens taħt il-mudelli ‘agħti l-kunsens jew ħallas’ implimentati minn pjattaformi online kbar – Artikolu 64(2) tar-Regolament (UE) 2016/679 – Att li ma jistax jiġi kkontestat – Inammissibbiltà – Responsabbiltà – Dannu – Rabta kawżali – Rikors manifestament infondat fid-dritt”
Rikors għal annullament – Atti li jistgħu jiġu kkontestati – Kunċett – Atti li jipproduċu effetti legali vinkolanti – Opinjoni tal-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data dwar il-validità tal-kunsens tal-utenti taħt il-mudelli “agħti l-kunsens jew ħallas” implimentati minn pjattaformi online kbar – Esklużjoni – Inammissibbiltà
(Artikolu 263 TFUE)
(ara l-punti 19 sa 42)
Responsabbiltà mhux kuntrattwali – Kundizzjonijiet – Illegalità – Dannu – Rabta kawżali – Assenza ta’ waħda mill-kundizzjonijiet – Ċaħda tar-rikors għad-danni kollu kemm hu
(Artikolu 268 u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE)
(ara l-punti 47 sa 58)
Sunt
Permezz tad-digriet tagħha, il-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala inammissibbli r-rikors għal annullament (
1
) ippreżentat minn Meta Platforms Ireland Ltd (iktar ’il quddiem “Meta”) kontra l-Opinjoni 8/2024 tal-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data (iktar ’il quddiem l-“EDPB”) dwar il-validità tal-kunsens taħt il-mudelli “agħti l-kunsens jew ħallas” implimentati mill-pjattaformi online kbar. Hija ddeċidiet għalhekk li din l-opinjoni, adottata abbażi tar-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (
2
), ma kinitx att li seta’ jkun is-suġġett ta’ tali rikors minħabba li ma kellhiex effetti legali vinkolanti fil-konfront ta’ terzi. Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala manifestament infondat fid-dritt ir-rikors għal responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni Ewropea (
3
) ppreżentat minn Meta sabiex tikseb kumpens għad-dannu li hija allegatament ġarrbet kaġun ta’ din l-istess opinjoni.
Fis‑17 ta’ April 2024, l-EDPB adotta, fuq talba ta’ tliet awtoritajiet ta’ kontroll nazzjonali fil-qasam tal-protezzjoni tad-data personali, l-Opinjoni 8/2024. Dawn l-awtoritajiet xtaqu jkunu jafu dwar iċ-ċirkustanzi u l-kundizzjonijiet li taħthom il-prattiki implimentati mill-pjattaformi online kbar (
4
), li joffru lill-utenti l-għażla bejn, minn naħa, l-għoti ta’ kunsens għall-ipproċessar ta’ data personali għal finijiet ta’ reklamar li jagħraf l-imġiba (behavioural advertising) u, min-naħa l-oħra, il-ħlas ta’ remunerazzjoni sabiex jibbenefikaw mis-servizz mingħajr ma d-data personali tagħhom tiġi pproċessata għal dawn il-finijiet (iktar ’il quddiem il-“mudelli ‘agħti l-kunsens jew ħallas’”), setgħu jitqiesu li jissodisfaw ir-rekwiżit ta’ kunsens validu fis-sens tal-GDPR.
Fl-Opinjoni 8/2024, l-EDPB ippreċiża b’mod partikolari li, sabiex ikun validu, il-kunsens li jintalab mill-utenti għall-ipproċessar tad-data personali tagħhom għal finijiet ta’ reklamar li jagħraf l-imġiba kellu jkun liberu, speċifiku, informat u univoku, u kellu jirrigwarda l-ipproċessar ta’ data li jkun sar b’osservanza tal-prinċipji ta’ neċessità, ta’ proporzjonalità, ta’ limitazzjoni tal-iskopijiet, ta’ minimizzazzjoni tad-data u ta’ lealtà. Fil-fehma ta’ dan l-organu, il-fatt li għażla addizzjonali, bla ħlas u mingħajr reklamar li jagħraf l-imġiba, flimkien, pereżempju, ma’ forma ta’ reklamar li jinvolvi l-ipproċessar ta’ ammont imnaqqas (jew żero) ta’ data personali, tkun ingħatat jew ma tkunx ingħatat lill-utenti minn pjattaforma online kbira seta’ jkollu impatt kbir fuq l-evalwazzjoni tal-validità ta’ dan il-kunsens. Fir-rigward tar-remunerazzjoni mitluba għall-verżjoni bi ħlas tas-servizz, l-EDPB qal li l-ammont ma kellux ikun tali li jżomm lis-suġġetti tad-data milli jagħmlu għażla libera u milli jirrifjutaw li jagħtu l-kunsens tagħhom.
F’dan il-kuntest, Meta talbet, minn naħa, l-annullament tal-Opinjoni 8/2024 u, min-naħa l-oħra, il-kumpens għad-dannu li hija allegatament ġarrbet kaġun ta’ din l-opinjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Fl-ewwel lok, il-Qorti Ġenerali fakkret li r-rikors għal annullament, previst fl-Artikolu 263 TFUE, jista’ jiġi ppreżentat kontra l-atti kollha adottati mill-istituzzjonijiet, mill-korpi jew mill-organi tal-Unjoni, tkun xi tkun in-natura jew il-forma tagħhom, u li jkunu intiżi li jipproduċu effetti legali vinkolanti.
Fir-rigward, f’dan il-każ, tal-Opinjoni 8/2024, il-Qorti Ġenerali qieset li, abbażi tal-kontenut tagħha, ma setax jitqies li din kienet intiża li tipproduċi fiha nnifisha effetti legali vinkolanti. Fil-fatt, dan l-att jipprovdi tabella ta’ analiżi tal-mudelli “agħti l-kunsens jew ħallas” tal-pjattaformi online kbar fid-dawl tar-regoli stabbiliti fil-GDPR dwar il-validità tal-kunsens. Fl-Opinjoni 8/2024, l-EDPB kellu fil-mira tiegħu s-sitwazzjoni li fiha tali pjattaforma ma tkun toffri lill-utent ebda għażla oħra mingħajr ħlas ħlief dik tal-għoti tal-kunsens għall-ipproċessar ta’ data personali għal finijiet ta’ reklamar li jagħraf l-imġiba. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, din is-sitwazzjoni kienet toħloq ir-riskju li tali kunsens ikun invalidu. Din l-evalwazzjoni tiddependi minn diversi fatturi, fosthom in-natura importanti jew le tas-servizz inkwistjoni fil-ħajja soċjali jew professjonali tal-utenti u l-ispiża tal-alternattiva bi ħlas. Barra minn hekk, is-siltiet mill-Opinjoni 8/2024 li fihom kliem bħal “għandu” jew “ma għandux”, pjuttost milli jikkundannaw b’mod iġġeneralizzat il-mudell “agħti l-kunsens jew ħallas” li joffru dawn il-pjattaformi, kienu iktar jidhru li jitolbu riflessjoni fil-fond dwar is-soluzzjonijiet li kull pjattaforma online kbira tista’ toffri lill-utenti.
Il-Qorti Ġenerali enfasizzat ukoll li l-GDPR ma fih ebda dispożizzjoni li tobbliga lill-awtoritajiet ta’ kontroll “jieħdu kont sħiħ” ta’ opinjoni tal-EDPB dwar kwistjonijiet ġenerali, bħalma hija l-Opinjoni 8/2024 (
5
). Mill-banda l-oħra, tali obbligu (
6
) japplika għall-opinjonijiet li jkunu jikkonċernaw ċerti tipi ta’ abbozzi ta’ deċiżjonijiet speċifiċi tal-awtoritajiet ta’ kontroll (
7
), li dawn l-awtoritajiet għandhom jikkomunikaw lill-EDPB matul il-proċedura ta’ adozzjoni ta’ dawn id-deċiżjonijiet. Jekk hija ma tkunx biħsiebha ssegwi, kompletament jew parzjalment, tali opinjonijiet, l-awtorità ta’ kontroll ikkonċernata għandha tavża b’dan lill-President tal-EDPB, liema avviż jagħti bidu għall-proċess ta’ adozzjoni ta’ deċiżjoni vinkolanti tal-EDPB (
8
). Tali sistema ma hijiex prevista fir-rigward tal-opinjonijiet tal-EDPB dwar kwistjonijiet ġenerali, bħalma hija l-Opinjoni 8/2024, u, għaldaqstant, dawn tal-aħħar huma opinjonijiet li ma għandhom ebda awtorità partikolari. Fil-fatt, dawn l-opinjonijiet ma għandhomx in-natura ta’ att fih innifsu vinkolanti, billi huwa biss f’deċiżjoni vinkolanti sussegwenti tal-EDPB li l-linji gwida inklużi f’dak l-att ikunu jistgħu, fid-dawl tas-setgħat tal-EDPB, sussegwentement jinbidlu, jekk ikun hemm bżonn, fi struzzjonijiet li jorbtu lill-awtoritajiet ta’ kontroll. Fid-dawl tal-premess, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-Opinjoni 8/2024 ma kienet tipproduċi ebda effetti legali obbligatorji la fil-konfront ta’ terzi u lanqas, b’mod iktar speċifiku, fil-konfront ta’ Meta.
Fil-fatt, minn naħa, anki kieku Meta sabet ruħha fis-sitwazzjoni li kienet is-suġġett tal-Opinjoni 8/2024, din l-opinjoni ma setax, fin-nuqqas ta’ analiżi kompleta tal-każ ta’ Meta mill-awtoritajiet kompetenti ta’ kontroll, ikollha effetti legali obbligatorji fil-konfront tagħha. Min-naħa l-oħra, il-possibbiltà ta’ deċiżjoni vinkolanti sussegwenti tal-EDPB indirizzata lill-awtoritajiet kompetenti ta’ kontroll li kienu qegħdin jeżaminaw il-mudell “agħti l-kunsens jew ħallas” adottat minn Meta, li tkun tinkludi t-tabella ta’ analiżi, kollha jew parti minnha, spjegata fl-Opinjoni 8/2024, ma kinitx biżżejjed sabiex jitqies li din tal-aħħar kienet vinkolanti minnufih. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li din l-opinjoni ma kinitx tikkostitwixxi att li seta’ jiġi kkontestat minn Meta.
Din il-konklużjoni ma kinitx tikkostitwixxi ksur tad-dritt ta’ Meta għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva (
9
) peress li l-Opinjoni 8/2024 ma kellha ebda effett legali vinkolanti fil-konfront tagħha. Il-kunsiderazzjonijiet fl-imsemmija opinjoni setgħu jaffettwaw direttament lil Meta biss kemm‑il darba kellhom ikunu inklużi f’deċiżjoni ta’ awtorità ta’ kontroll jew ta’ qorti ta’ Stat Membru jew ta’ Stat ieħor parti fil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE). F’dak il-każ, dawn id-deċiżjonijiet ikunu jistgħu jkunu jew ikunu kienu s-suġġett ta’ stħarriġ minn qorti li tkun tissodisfa r-rekwiżiti tal-imsemmi artikolu.
L-imsemmija konklużjoni lanqas ma setgħet tiġi kontradetta minn xi differenza li seta’ kien hemm bejn l-evalwazzjoni ta’ dan l-att minn qrati ta’ Stati partijiet fil-Ftehim ŻEE li ma humiex Membri tal-Unjoni u minn qrati ta’ Stati Membri ta’ din tal-aħħar. Fil-fatt, tali eventwalità hija inerenti għas-sistema adottata fil-Ftehim ŻEE li hija bbażata fuq żewġ pilastri ta’ sorveljanza u ta’ stħarriġ ġudizzjarju, fejn l-ewwel wieħed japplika għall-Istati Membri tal-Unjoni u t-tieni wieħed għall-Istati l-oħra partijiet f’dan il-ftehim. F’dak li għandu x’jaqsam ma’ dawn tal-aħħar, huwa stipulat b’mod partikolari, fil-Ftehim ŻEE u fil-Ftehim bejn l-Istati tal-Assoċjazzjoni Ewropea għall-Kummerċ Ħieles (EFTA) dwar it-twaqqif ta’ Awtorità ta’ Sorveljanza u ta’ Qorti tal-Ġustizzja (
10
), li l-Qorti tal-EFTA tista’ tiġi adita minn qorti ta’ dawn l-Istati sabiex tinkiseb opinjoni dwar l-interpretazzjoni ta’ dawn ir-regoli, u għalhekk b’mod partikolari dwar l-interpretazzjoni tal-GDPR. Il-Qorti tal-EFTA setgħet għalhekk tindika sa fejn hija tqis li l-kunsiderazzjonijiet fl-Opinjoni 8/2024 kienu konformi mal-imsemmi regolament. Fir-rigward tal-Istati Membri tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja setgħet tiġi adita minn qorti ta’ dawn l-Istati sabiex tevalwa l-validità ta’ din l-opinjoni.
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-talba ta’ Meta li tiġi kkumpensata għad-dannu li hija allegatament ġarrbet kaġun tal-Opinjoni 8/2024, u dan abbażi tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni.
Wara li fakkret it-tliet kundizzjonijiet kumulattivi sabiex tiġi stabbilita din ir-responsabbiltà, il-Qorti Ġenerali rrilevat li l-kundizzjoni dwar l-eżistenza ta’ dannu reali u ċert ma kinitx issodisfatta. Fir-rigward tad-dannu allegat minn Meta, li kien jikkonsisti fit-tnaqqis fid-dħul mir-reklamar u fid-dħul minn abbonamenti kaġun tar-“rekwiżit”, allegatament previst fl-Opinjoni 8/2024, li l-utenti jingħataw għażla alternattiva mingħajr ħlas u dan barra l-għażla bejn, minn naħa, l-għoti tal-kunsens li jirċievu reklamar li jagħraf l-aġir u, min-naħa l-oħra, il-ħlas sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw mis-servizz ikkonċernat mingħajr ma jirċievu dan it-tip ta’ reklamar, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li dan kien ibbażat fuq interpretazzjoni żbaljata ta’ din l-opinjoni. Fil-fatt, l-opinjoni inkwistjoni kienet essenzjalment intiża biss li tipprovdi tabella ta’ analiżi tal-mudelli “agħti l-kunsens jew ħallas” tal-pjattaformi online kbar fid-dawl tar-regoli stabbiliti fil-GDPR dwar il-validità tal-kunsens u ma kinitx intiża li tipproduċi fiha nnifisha effetti legali vinkolanti. Barra minn hekk, id-dannu allegat minn Meta kien ibbażat fuq avvenimenti futuri u inċerti, peress li l-applikazzjoni mill-awtorità Irlandiża għall-protezzjoni tad-data, minn jeddha, ta’ din it-tabella ta’ analiżi jew l-adozzjoni mill-EDPB ta’ deċiżjoni vinkolanti f’dan il-qasam kienu biss sempliċi eventwalitajiet.
F’dak li għandu x’jaqsam, f’ġieħ il-kompletezza, mal-kundizzjoni dwar ir-rabta kawżali, il-Qorti Ġenerali nnotat li ebda rabta diretta biżżejjed ta’ kawża u effett ma setgħet tiġi stabbilita bejn l-Opinjoni 8/2024 u d-dannu allegat minn Meta. Fil-fatt, fin-nuqqas ta’ effetti vinkolanti, din l-opinjoni ma setgħetx tkun il-kawża diretta biżżejjed tal-possibbiltà ta’ tnaqqis fid-dħul li Meta allegat li kienet qiegħda tistenna li jsir. Tali dannu seta’ jirriżulta direttament minn aġir volontarju ta’ din tal-aħħar jew minn kwalunkwe deċiżjoni li torbotha, li jwassluha sabiex toffri lill-utenti alternattiva mingħajr ħlas u dan barra l-għażla bejn, minn naħa, l-għoti tal-kunsens tagħhom sabiex jirċievu reklamar li jagħraf l-imġiba u, min-naħa l-oħra, il-ħlas sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw mis-servizz ikkonċernat mingħajr ma jirċievu dan it-tip ta’ reklamar.
(
1
)	Artikolu 263 TFUE.
(
2
)	Artikolu 64(2) tar-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑27 ta’ April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU 2016, L 119, p. 1, rettifika fil-ĠU 2018, L 127, p. 2, iktar ’il quddiem il-“GDPR”).
(
3
)	Ibbażat fuq l-Artikolu 268 u fuq it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE.
(
4
)	Regolament (UE) 2022/2065 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑19 ta’ Ottubru 2022 dwar Suq Uniku għas-Servizzi Diġitali u li jemenda d-Direttiva 2000/31/KE (l-Att dwar is-Servizzi Diġitali) (ĠU 2022, L 277, p. 1). L-Artikolu 3(i) ta’ dan ir-regolament jiddefinixxi l-kunċett ta’ “pjattaforma online”, filwaqt li l-Artikolu 33(1) ta’ dan l-istess regolament jiddefinixxi l-kunċett ta’ “pjattaforma online kbira ħafna”.
(
5
)	Opinjoni bbażata fuq l-Artikolu 64(2) tal-GDPR.
(
6
)	Previst fl-Artikolu 64(7) tal-GDPR.
(
7
)	Opinjonijiet ibbażati fuq l-Artikolu 64(1) tal-GDPR.
(
8
)	Artikolu 64(8) tal-GDPR.
(
9
)	Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
(
10
)	Ara l-Artikoli 108(2) tal-Ftehim ŻEE u l-Artikolu 34 tal-Ftehim bejn l-Istati tal-EFTA dwar it-Twaqqif ta’ Awtorità ta’ Sorveljanza u Qorti tal-Ġustizzja (ĠU 1994, L 344, p. 1).