Arrest van het Gerecht (Vijfde kamer) van 27 september 2012 – Wam Industriale/Commissie
(Zaak T-303/10)
„Staatssteun – Vestiging van onderneming in bepaalde derde landen – Gesubsidieerde leningen – Besluit waarbij steun gedeeltelijk onverenigbaar met gemeenschappelijke markt wordt verklaard en terugvordering ervan wordt
gelast – Besluit dat is vastgesteld na nietigverklaring door het Gerecht van oorspronkelijk besluit betreffende zelfde procedure – Tenuitvoerlegging van arrest van het Gerecht – Motiveringsplicht – Beginsel van behoorlijk bestuur – Zorgvuldigheidsplicht – Zorgplicht”
1.                     Steunmaatregelen van de staten – Beschikking van de Commissie houdende vaststelling van onverenigbaarheid van steunmaatregel
met gemeenschappelijke markt – Karakterisering van aantasting van mededinging en van ongunstige beïnvloeding van handelsverkeer
tussen lidstaten – Motiveringsplicht – Omvang (Art. 107, lid 1, VWEU en 296 VWEU) (cf. punten 23, 24, 49, 53)
2.                     Steunmaatregelen van de staten – Ongunstige beïnvloeding van handelsverkeer tussen lidstaten – Aantasting van mededinging
– Besluit betreffende steun ter financiering van uitgaven voor commerciële doorbraak in derde landen – Beoordelingscriteria
(Art. 107, lid 1, VWEU) (cf. punten 25-27, 52)
3.                     Gerechtelijke procedure – Termijn voor overlegging van bewijzen – Artikel 48, lid 1, van Reglement voor procesvoering van
het Gerecht – Werkingssfeer – Documenten verkregen na verzoek om toegang tot dossier dat in bezit van nationale overheid was
– Geldige verantwoording voor tardiviteit bij ontbreken van tijdig verzoek – Geen (Reglement voor de procesvoering van het
Gerecht, art. 48, lid 1, en 66, lid 2) (cf. punten 69, 70)
4.                     Steunmaatregelen van de staten – Beschikking van de Commissie houdende vaststelling van onverenigbaarheid van steunmaatregel
met gemeenschappelijke markt – Motiveringsplicht – Omvang – Verplichting tot verantwoording van wijziging in beoordeling in
vergelijking met eerdere besluiten – Geen (Art. 107 VWEU, 108 VWEU en 296 VWEU) (cf. punten 88, 124)
5.                     Steunmaatregelen van de staten – Voorgenomen steunmaatregelen – Verplichting tot voorafgaande aanmelding en voorlopige opschorting
van uitvoering van steunmaatregel – Omvang (Art. 108, lid 3, VWEU) (cf. punt 99)
6.                     Steunmaatregelen van de staten – Bestaande steunmaatregelen en nieuwe steunmaatregelen – Niet-aangemelde nieuwe steunmaatregel
gedurende vrij lange tijd niet onderzocht – Omvorming in bestaande steun – Daarvan uitgesloten (Art. 108, lid 3, VWEU) (cf.
punt 101)
7.                     Steunmaatregelen van de staten – Bestaande steunmaatregelen en nieuwe steunmaatregelen – Kwalificatie als bestaande steun
– Criteria – Algemene steunregeling goedgekeurd door de Commissie – Noodzaak van uitdrukkelijk besluit (Verordening nr. 659/1999
van de Raad, art. 1, sub b-ii) (cf. punt 104)
8.                     Steunmaatregelen van de staten – Onderzoek door de Commissie – Verplichting van steunverlenende lidstaat en steunontvanger
om met bekwame spoed alle relevante gegevens mee te delen – Ontbreken van opmerkingen van belanghebbenden – Geen invloed op
rechtsgeldigheid van besluit van de Commissie – Verplichting om niet uitdrukkelijk aangevoerde gegevens ambtshalve te onderzoeken
– Geen (Art. 107, lid 3, sub c, VWEU en 108, lid 2, VWEU) (cf. punten 118-120)
9.                     Steunmaatregelen van de staten – Categorieën van steunmaatregelen, omschreven in verordening, die als verenigbaar met gemeenschappelijke
markt kunnen worden aangemerkt – Groepsvrijstellingsverordeningen – Steun van geringe omvang – Verordening nr. 1998/2006 –
Werkingssfeer – Steun voor exportgerelateerde activiteiten – Begrip (Art. 107, lid 1, VWEU; verordeningen van de Commissie
nr. 70/2001, art. 1, lid 2, sub b, nr. 1998/2006, art. 1, lid 1, sub d, en nr. 800/2008, art. 1, lid 2, sub a) (cf. punten 126-131)
10.                     Steunmaatregelen van de staten – Ongunstige beïnvloeding van handelsverkeer tussen lidstaten – Steun van geringe omvang –
Opsplitsing van steun die toepasselijk maximum overstijgt opdat de-minimisregel op gedeelte ervan kan worden toegepast – Ontoelaatbaarheid
(Art. 107, lid 1, VWEU en 108, lid 3, VWEU) (cf. punten 141-144)
11.                     Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige steun – Herstel van vroegere toestand – Berekening van terug
te vorderen bedrag – Lening tegen preferentieel tarief – Teruggave van verschil tussen marktrente en werkelijk betaalde rente
– Evaluatie van marktrente op basis van rentetarieven die worden toegepast op ogenblik van goedkeuring van lening (Art. 108
VWEU; verordening nr. 659/1999 van de Raad, art. 14, lid 1) (cf. punten 157-159)
12.                     Steunmaatregelen van de staten – Terugvordering van onrechtmatige steun – Steun toegekend in strijd met procedureregels van
artikel 108 VWEU – Beginsel van bescherming van gewettigd vertrouwen – Lidstaat die beginsel aanvoert om terugvordering te
beletten – Ontoelaatbaarheid – Eventueel gewettigd vertrouwen van steunontvangers – Toelaatbaarheid in geval van uitzonderlijke
omstandigheden (Art. 108 VWEU) (cf. punt 169)
13.                     Beroep tot nietigverklaring – Arrest houdende nietigverklaring – Draagwijdte – Beschikking van de Commissie houdende vaststelling
dat steun onverenigbaar is met gemeenschappelijke markt en houdende bevel tot terugvordering ervan – Nietigverklaring wegens
ontoereikende motivering – Vaststelling van nieuwe handeling op basis van eerdere geldige onderzoeksdaden – Toelaatbaarheid
(Art. 108 VWEU) (cf. punten 180-182)
14.                     Steunmaatregelen van de staten – Onderzoek door de Commissie – Beginsel van behoorlijk bestuur – Inachtneming van redelijke
termijn – Beoordeling in concreto – Schade voor steunontvanger wegens bij terugvordering te betalen rente – Geen (Art. 108
VWEU) (cf. punten 192, 203)
Voorwerp
Verzoek om nietigverklaring van besluit 2011/134/EU van de Commissie van 24 maart 2010 betreffende steunmaatregel C 4/03 (ex
NN 102/02) door Italië ten uitvoer gelegd ten gunste van Wam SpA (PB 2011, L 57, blz. 29)
Dictum
1)
Het beroep wordt verworpen.
2)
Wam Industriale SpA wordt verwezen in de kosten.