TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
MEDINA
arna tabhairt an 5 Meán Fómhair 2024 (1)
Cás C‑233/23
Alphabet Inc.,
Google LLC,
Google Italy Srl
v
Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato,
idiragraithe:
Enel X Italia Srl,
Enel X Way Srl
(Iarraidh ar réamhrialú ón Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit, an Iodáil))
(Tarchur chun réamhrialú – Iomaíocht – Airteagal 102 CFAE – Mí-úsáid ceannasachta – Margaí digiteacha – Diúltú gnóthais cheannasaigh rochtain a dheonú do ghnóthas eile ar ardán nó bonneagar digiteach – Coinníollacha Bronner – Infheidhmeacht – Bonn cirt oibiachtúil – Riachtanas don ghnóthas ceannasach teimpléad bogearra a fhorbairt – Srianta ama agus acmhainní – Coinníollacha – Sainiú ar mhargadh iartheachtach nó comharsanach)
I.      Réamhrá
1.        Baineann an iarraidh ar réamhrialú seo le léiriú Airteagal 102 CFAE.
2.        Rinne an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit, an Iodáil) an iarraidh seo in imeachtaí idir Alphabet Inc., Google LLC agus Google Italy Srl, ar thaobh amháin, (2) agus an Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato, ar an taobh eile. (3) Is é is ábhar na n‑imeachtaí sin bailíocht an ordaithe lenar chinn AGCM go ndearna Google mí-úsáid ar a cheannasacht sa mhargadh, go háirithe mar gheall nach ndearna sé a aip Android Auto comhoiriúnach le haip eile arna forbairt ag Enel X Italia Srl (4) le haghaidh seirbhísí a bhaineann le gluaisteáin leictreacha a luchtú.
3.        Mar is amhlaidh le formhór na gcásanna a bhaineann le hAirteagal 102 CFAE, sa chás seo beidh ar Mhór-Dlísheomra na Cúirte Breithiúnais dul i ngleic leis an líne chaol – atá minic conspóideach freisin – idir modhanna iomaíochtaí dlisteanacha agus neamhdhlisteanacha gnóthas ceannasach. Chuige sin, agus ós rud é go dtagann an cás seo chun cinn i gcomhthéacs forbairt margaí digiteacha faoi láthair, beidh ar an gCúirt Bhreithiúnais breithniú cúramach a dhéanamh ar an ngá na margaí sin a choimeád oscailte, agus ag an am céanna, na dreasachtaí cuí chun nuálaíocht a spreagadh a chosaint.
4.        Tá an méid sin íogair go speisialta má chuirtear san áireamh, sa chás seo, go mbaineann an iarraidh ar rochtain le hardán scáthánaithe fóin chliste arna dhearadh chun go ndéanfadh aipeanna arna bhforbairt ag tríú páirtithe, atá ceaptha chun seirbhísí i ngluaisteáin le haghaidh tiomáint chompordach agus slán a sholáthar, cothú air. An chéad cheist a bhfuil ar an gCúirt Bhreithiúnais aghaidh a thabhairt uirthi ná, dá bhrí sin, an dtagann an cás seo faoin gcásdlí traidisiúnta is infheidhme i leith diúltú gnóthais cheannasaigh rochtain a dheonú – eadhon an breithiúnas in Bronner – (5) a bhfuil sé mar chuspóir leis, dar leis an gCúirt Bhreithiúnais í féin, cothromaíocht chóir a bhaint amach idir ceisteanna maidir le hiomaíocht agus dreasachtaí.
5.        Thairis sin, sa chás seo, d’fhonn idir-inoibritheacht aipeanna tríú páirtithe le Android Auto a áirithiú, ní mór do Google samhail bhogearra ar a ghlaoitear teimpléad a fhorbairt, agus éilítear, chuige sin, sannadh acmhainní airgeadais agus daonna. Beidh ar an gCúirt Bhreithiúnais mar sin tuairim a ghlacadh an gceanglaítear le hoibleagáidí rochtana, i dtéarmaí idir-inoibritheachta, ar ghnóthais cheannasacha a bheith gníomhach amhail chun bogearraí riachtanacha a fhorbairt. Má chinneann sí gurb amhlaidh an cás, beidh uirthi teorannacha na n‑oibleagáidí sin agus na coinníollacha is infheidhme i gcás amhlaidh a shainiú.
6.        Ar deireadh, tá sé tábhachtach a choimeád i gcuimhne go ndéanfar an cás seo a chinneadh i ndiaidh theacht i bhfeidhm an Ghnímh um Margaí Digiteacha (GMD), (6) a ardaíonn, go dosheachanta, an cheist, atá coitianta sa réimse dlíthiúil seo, an mbeadh sé níos dlisteanaí aghaidh a thabhairt ar an idir-inoibritheacht trí mhodh reachtach seachas trí phionóis atá bunaithe ar fhorálacha dhlí na hiomaíochta sa Chonradh, mar a mhaíonn Google arís agus arís.
II.    Fíorais agus nós imeachta
7.        Is é Google údar agus forbróir Android OS, córas oibriúcháin foinse oscailte do ghléasanna iniompartha Android. Féadtar an córas sin a fháil gan chostas agus is féidir aon duine é a mhionathrú gan gá údarú a fháil.
8.        In 2015, sheol Google Android Auto, aip do ghléasanna iniompartha le córas oibriúcháin Android. Ceadaítear leis d’úsáideoirí rochtain a fháil ar aipeanna ar leith ar a bhfóin chliste trí thaispeáint chomhtháite gluaisteáin. D’fonn idir-inoibritheacht gach aip le Android Auto a áirithiú, agus chun tástálacha fada agus costasacha aonair chuige sin a sheachaint, cuireann Google réitigh ar fáil le haghaidh catagóirí iomlána aipeanna i bhfoirm teimpléad. Ceadaítear leis na teimpléid sin d’fhorbróirí tríú páirtí leaganacha a chruthú dá n‑aipeanna féin atá comhoiriúnach le Android Auto. Go déanach in 2018, ní raibh teimpléid ach ar fáil le haghaidh aipeanna meáin agus teachtaireachta. D’fhorbair Google leaganacha comhoiriúnacha dá aipeanna léarscáile agus treoraithe féin – eadhon, Google Maps agus Waze – agus cheadaigh sé, i gcásanna áirithe, forbairt aipeanna pearsantaithe gan teimpléad réamhshainithe a bheith ann.
9.        Soláthraíonn Enel X seirbhísí luchtaithe do ghluaisteáin leictreacha. Tá sé mar chuid den ghrúpa Enel, a bhainistíonn níos mó ná 60 % de na stáisiúin luchtaithe atá ar fáil san Iodáil. I mBealtaine 2018, sheol sé JuicePass, aip a chuireann sraith gnéithe le haghaidh luchtú feithiclí leictreacha ar fáil. Go háirithe, ceadaítear leis an aip sin, (i) stáisiúin luchtaithe a chuardach agus a chur in áirithe ar léarscáil; (ii) an cuardach a aistriú chuig Google Maps d’fhonn treorú chuig an stáisiún luchtaithe arna roghnú; agus (iii) an seisiún luchtaithe a thosú, stad a chur leis, agus faireachán a dhéanamh air agus an íocaíocht a bhaineann leis a dhéanamh. Tá JuicePass ar fáil d’úsáideoirí le fón cliste Android agus is féidir é a íoslódáil ó Google Play.
10.      I Meán Fómhair 2018, d’iarr Enel X ar Google JuicePass a dhéanamh comhoiriúnach le Android Auto. Dhiúltaigh Google sin a dhéanamh, áfach, á rá, in éagmais teimpléad ar leith, gurb iad aipeanna meáin agus teachtaireachta na haipeanna tríú páirtiú amháin a bhí comhoiriúnach le Android Auto. I ndiaidh an dara iarraidh ó Enel X i Nollaig 2018, thug Google údar lena dhiúltú ar fhoras buarthaí slándála agus an riachtanas na hacmhainní ar ghá leo chun teimpléad nua a chruthú a shannadh ar bhealach réasúnta.
11.      An 12 Feabhra 2019, chuir Enel X gearán chuig AGCM, ag maíomh gurb ionann iompar Google agus sárú ar Airteagal 102 CFAE. Idir an dá linn, i ndiaidh do AGCM imeachtaí a thionscnamh, d’eisigh Google teimpléad chun aipeanna béite (trialacha) luchtaithe comhoiriúnach le Android Auto a dhearadh. Mheas AGCM, áfach, nach raibh sé cinnte an leor an leagan sin chun comhtháthú na bhfeidhmiúlachtaí riachtanacha uile de JuicePass in Android Auto a cheadú.
12.      Le cinneadh an 27 Aibreán 2021, tháinig AGCM ar an gconclúid gurb ionann iompar Google, lenar chuir sé bac agus moill ar fhoilsiú JuicePass ar Android Auto, dar leis an údarás sin, agus mí-úsáid ar cheannasacht de réir bhrí Airteagal 102 CFAE.
13.      Go sonrach, mheas AGCM gur táirge riachtanach é Android Auto d’fhorbróirí aipeanna atá ceaptha le húsáid ag tiománaithe. Ceadaítear leis eispéaras úsáideora, i dtéarmaí úsáid éasca agus sábháilteacht bealaigh, nach bhfuil aon choibhéis leis mar réiteach teicneolaíochta d’idir-inoibritheacht aipeanna iniompartha le córais faisnéise agus siamsaíochta gluaisteán. Thairis sin, chinn AGCM, lena iompar, go raibh sé mar rún ag Google a aip dílsithe Google Maps a chur chun tosaigh chun dochair aipeanna eile a d’fhéadfadh a bheith in iomaíocht leis, mar shampla, i leith seirbhísí luchtaithe leictrigh, amhail le JuicePass. Ar deireadh, mheas AGCM gur chruthaigh iompar Google, le breis is 2 bhliain, éifeachtaí díobhálacha ar an margadh, arb ionann iad agus srian ar rogha tomhaltóirí, nach raibh, dar leis an údarás sin, aon bonn cirt oibiachtúil leo.
14.      I bhfianaise na mbreithnithe sin, d’ordaigh AGCM do Google leagan críochnaitheach den teimpléad d’fhorbairt aipeanna luchtaithe leictrigh a eisiúint agus aon fheidhmiúlachtaí riachtanacha arna n‑aithint ag Enel X chun JuicePass a dhéanamh go hiomlán comhoiriúnach le Android Auto a chur san áireamh. D’fhorchur sé pionós EUR 102 084 433.91 ar Google freisin.
15.      Rinne Google achomharc i gcoinne ordú AGCM, ar dtús, os comhair an Tribunale amministrativo regionale del Lazio (an Chúirt Réigiúnach Riaracháin, Lazio, an Iodáil), a dhíbh an chaingean ina hiomláine. Ansin rinne sé achomharc chuig an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit, an Iodáil), arb ionann é agus an chúirt a rinne an tarchur sa chás seo.
16.      Os comhair an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit), maíonn Google nach ndearna AGCM scrúdú cuí ar na coinníollacha le haghaidh mí-úsáid a mheas i leith diúltú rochtain a dheonú, mar a eascraíonn siad as cásdlí chúirt an Aontais. Tagraíonn sé, go sonrach, don bhreithiúnas in Microsoft, (7) arna thabhairt ag an gCúirt Ghinearálta. Cáineann Google AGCM freisin ós rud é nár aithin sé sa chinneadh atá faoi chonspóid an margadh iartheachtach ábhartha agus a stádas ceannasach ann. Déanann AGCM agus Enel X agóid i gcoinne na hargóintí sin agus braitheann siad go bunúsach ar réasúnú an chinnidh atá faoi cheist sna príomhimeachtaí.
17.      D’fhonn rialú a thabhairt sna príomhimeachtaí, measann an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit) é a bheith riachtanach treoir a fháil ar léiriú Airteagal 102 CFAE, eadhon ar choinníollacha Bronner, atá feidhm acu maidir le diúltú rochtain a dheonú ar bhonneagar gnóthais cheannasaigh. De réir na gcoinníollacha sin, measfar diúltú den sórt sin a bheith mí-úsáideach (i) má bhaineann an iarraidh ar rochtain le táirge nó seirbhís atá fíor-riachtanach le haghaidh feidhmiú gníomhaíocht eacnamaíoch ar mhargadh comharsanach; (ii) más dóchúil go scriosfaí gach iomaíocht sa mhargadh sin leis an diúltú; agus (iii) murar féidir bonn cirt oibiachtúil a thabhairt leis an diúltú. Go bunúsach, fiafraíonn an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit) an dtugtar údar le gnéithe sonracha feidhmithe margaí digiteacha le himeacht ó na coinníollacha sin i gcás amhail an cás sna príomhimeachtaí nó, ar a laghad, léiriú a dhéanamh orthu ar bhealach solúbtha. Tá amhras air freisin maidir leis an gcaoi ar chóir d’údaráis iomaíochta na margaí ábhartha a shainiú i gcás amhail.
18.      Sna cúinsí sin, chuir an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit) bac ar na himeachtaí agus tharchuir sí na ceisteanna seo a leanas chuig an Chúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
“(1)      I gcomhréir le hAirteagal 102 CFAE, an gá an ceanglas go mbeidh an táirge is ábhar do dhiúltú soláthar fíor-riachtanach a léiriú sa chiall nach mór rochtain a bheith fíor-riachtanach chun gníomhaíocht ar leith a fheidhmiú ar mhargadh comharsanachta, nó an leor é go bhfuil rochtain fíor-riachtanach chun úsáid níos áisiúla a bhaint as na táirgí nó na seirbhísí atá á dtairiscint ag an ngnóthas a bhfuil rochtain á hiarraidh aige, go háirithe i gcás inarb é cuspóir an dramhtháirge, go bunúsach, é a dhéanamh níos éasca agus níos tarraingtí táirgí nó seirbhísí atá ann cheana a úsáid?
(2)      I gcomhthéacs iompair a aicmítear mar dhiúltú soláthair, an féidir a mheas gur iompar mí-úsáideach é de réir bhrí Airteagal 102 CFAE i gcás, in ainneoin easpa rochtana ar an táirge a iarradh, (i) go raibh an gnóthas is iarratasóir gníomhach ar an margadh cheana féin agus gur lean sé de bheith ag fás sa mhargadh le linn thréimhse na mí-úsáide líomhnaithe agus (ii) gur lean oibreoirí eile in iomaíocht leis an ngnóthas a d’iarr rochtain ar an táirge de bheith ag oibriú ar an margadh?
(3)      I gcomhthéacs mí-úsáide arb é atá inti diúltú rochtain a thabhairt ar tháirge nó ar sheirbhís a líomhnaítear a bheith fíor-riachtanach, an gá Airteagal 102 CFAE a léiriú sa chiall cé nach raibh an táirge nó an tseirbhís ar fháil tráth an iarratais ar sholáthar, nach mór é a chur san áireamh mar bhonn cirt oibiachtúil leis an diúltú sin, nó ar a laghad an gá d’údarás iomaíochta anailís a dhéanamh, ar thosca oibiachtúla, ar an am a thógann sé ar ghnóthas ceannasach an táirge nó an tseirbhís a bhfuil rochtain á lorg air a fhorbairt, nó a bhfuil sé de cheangal air, ar a mhalairt, go gceanglófaí ar an ngnóthas ceannasach, i bhfianaise a fhreagrachta ar an margadh, an t‑iarratasóir a chur ar an eolas faoin am is gá chun an táirge a fhorbairt?
(4)      An gá Airteagal 102 CFAE a léiriú sa chiall go bhféadfadh sé go gceanglófaí ar ghnóthas ceannasach a bhfuil smacht aige ar ardán digiteach a tháirgí a mhodhnú, nó cinn nua a fhorbairt, chun é a chur ar a gcumas dóibh siúd a iarrann air rochtain a fháil ar na táirgí sin? Más amhlaidh atá, an bhfuil gá le gnóthas ceannasach chun ceanglais ghinearálta an mhargaidh nó riachtanais an ghnóthais aonair atá ag iarraidh rochtain ar an ionchur a líomhnaítear a bheith fíor-riachtanach a chur san áireamh nó, ar a laghad ar bith, i bhfianaise na freagrachta speisialta a ghlacann sé ar an margadh, ní mór dó réamhchinneadh a dhéanamh ar chritéir oibiachtúla chun scrúdú a dhéanamh ar iarrataí a dhírítear air agus chun a n‑ord tosaíochta a rangú?
(5)      I gcomhthéacs mí-úsáide arb é atá i gceist léi diúltú rochtain a thabhairt ar tháirge nó ar sheirbhís a líomhnaítear a bheith fíor-riachtanach, an gá Airteagal 102 CFAE a léiriú sa chiall go gceanglaítear ar údarás iomaíochta ar dtús an margadh iartheachtach ábhartha a ndéanann an mhí-úsáid difear dó a shainiú agus a shainaithint, agus nach féidir ach an margadh sin a shainaithint fiú?
19.      Taisceadh an iarraidh ar réamhrialú i gClárlann na Cúirte Breithiúnais an 13 Aibreán 2023. Chuir Rialtas na hIodáile, Rialtas na Gréige, an Coimisiún Eorpach agus na páirtithe sna príomhimeachtaí barúlacha i scríbhinn isteach. Reáchtáladh éisteacht an 23 Aibreán 2024, inar ghlac Údarás Faireachán EFTA (an Comhlachas Eorpach Cóirthrádála) páirt freisin.
III. Measúnú
20.      Lena ceisteanna, lorgaíonn an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit) soiléiriú ar léiriú Airteagal 102 CFAE, go háirithe ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais is infheidhme i leith cásanna ina ndiúltaíonn gnóthas ceannasach rochtain a dheonú ar bhonneagar dá chuid féin i bhfábhar gnóthas eile a fheidhmíonn i margadh comharsanach. Cuireann an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit) na ceisteanna seo maidir leis na gnéithe sonracha, dar leis an gcúirt sin, lena dtréithrítear feidhmiú margaí digiteacha.
21.      Go sonrach, fiafraíonn an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit), sa chéad áit, i bhfianaise feidhmiú Android Auto, agus forbairt faoi láthair na margaí digiteacha, ar chóir an coinníoll maidir le fíor-riachtanas an bhonneagair dá n‑iarrtar rochtain a mheas mar bheith comhlíonta nuair nach bhfuil an rochtain sin riachtanach go docht don mhargadh comharsanach, ach go ndéanann sé úsáid na dtáirgí nó seirbhísí sa mhargadh sin níos áisiúla i leith sábháilteacht bealaigh agus úsáid chompordach.
22.      Sa dara háit, fiafraíonn an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit) an féidir diúltú ó ghnóthas ceannasach chun rochtain a dheonú a mheas mar bheith mí-úsáideach faoi na coinníollacha Bronner nuair a leanann an gnóthas is iarrthóir agus oibreoirí eile sa mhargadh comharsanach de bheith gníomhach agus de bheith ag fás in ainneoin an easpa rochtana.
23.      Sa tríú háit, fiafraíonn an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit), go bunúsach, an ionann easpa gné riachtanaí chun an rochtain a iarrtar a dheonú – mar shampla, easpa teimpléid bogearra – agus bonn cirt oibiachtúil do dhiúltú ón ngnóthas ceannasach. Mar mhalairt air sin, fiafraíonn an chúirt sin an gceanglaítear ar údarás iomaíochta anailís a dhéanamh, ar bhonn critéir oibiachtúla, ar an am ar ghá leis chun an ghné sin a fhorbairt nó an é don ghnóthas ceannasach atá sé, ag féachaint dá fhreagracht speisialta sa mhargadh, eolas a thabhairt don eintiteas is iarrthóir faoin am sin.
24.      Sa cheathrú háit, fiafraíonn an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit) an gceanglaítear le hAirteagal 102 CAFE ar ghnóthas ceannasach le smacht aige ar ardán digiteach a tháirge féin a oiriúnú nuair a fhaigheann sé iarrataí rochtana d’fhonn an rochtain sin a dheonú. Chuige sin, fiafraíonn an chúirt sin ar chóir don ghnóthas ceannasach, ag féachaint dá stádas sa mhargadh, túsáit a thabhairt d’éilimh ghinearálta an mhargaidh nó iad siúd ó eintiteas is iarrthóir agus ar chóir don ghnóthas sin critéir réamhshainithe oibiachtúla a leagadh síos chun iarrataí rochtana a mheasúnú agus a chur in ord tosaíochta.
25.      Ar deireadh, lorgaíonn an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit) le fáil amach, i gcomhthéacs mí-úsáid arb ionann í agus diúltú rochtana ar tháirge a líomhnaítear a bheith fíor-riachtanach, an gcaithfear Airteagal 102 CFAE a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé go gceanglaítear ar údarás iomaíochta an margadh iartheachtach lena mbaineann an mhí-úsáid a shainaithint roimh ré.
26.      Sna míreanna a leanas den Tuairim seo, déanfaidh mé scrúdú, ar dtús, ar an gceist ar chóir na coinníollacha arna leagan síos ag an gCúirt Bhreithiúnais sa bhreithiúnas in Bronner a mheas mar bheith infheidhme i leith cás amhail an cás sna príomhimeachtaí. Fiú murar dtagann an cheist sin faoi chumhdach cuspóra shonraigh aon cheann de na ceisteanna arna dtarchur, is é sin an príomh-amhras a chuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl san ordú tarchuir. Is é atá ann freisin an bunús ar a mbraitheann an chéad dá cheist arna dtarchur, agus is é sin an fáth go raibh díospóid dhoimhin ag na páirtithe chuige sin os comhair na Cúirte Breithiúnais. I bhfianaise an scrúdaithe sin, tabharfaidh mé aghaidh ansin ar na ceisteanna arna dtarchur ag an gcúirt a rinne an tarchur, agus deonóidh mé anailís choiteann don chéad agus don dara ceist, ar thaobh amháin, agus don tríú agus don cheathrú ceist, ar an taobh eile. Déanfar measúnú ar an gcúigiú ceist ina haonar.
A.      Infheidhmeacht coinníollacha Bronner. An chéad agus an dara ceist.
27.      Dearbhaítear le hAirteagal 102 CFAE nach luíonn aon mhí-úsáid ag gnóthas nó gnóthais ag a bhfuil ceannasacht sa mhargadh inmheánach nó i gcuid mhór de leis an margadh inmheánach agus déantar é a thoirmeasc, sa mhéid gurbh fhéidir éifeacht a bheith aici ar thrádáil idir Ballstáit. (8) D’fhéadfaí a áireamh ann sin, faoi choinníollacha áirithe, cásanna ina ndiúltaíonn gnóthas ceannasach déileáil le gnólacht eile nó, go sonrach, nuair a dhiúltaíonn gnóthas ceannasach rochtain a dheonú ar tháirge, seirbhís nó bonneagar dá chuid féin i bhfábhar gnóthas eile a fheidhmíonn i margadh comharsanach. (9)
28.      Mar a luadh cheana, déantar cásanna a bhaineann le diúltú deileáil le gnólacht eile nó rochtain a dheonú ag gnóthas ceannasach a scrúdú, go traidisiúnta, i bhfianaise an phrionsabal bhreithiúnaigh arna leagan síos ag an gCúirt Bhreithiúnais in Bronner. (10) De réir an bhreithiúnais sin, ní mór trí choinníoll a chomhlíonadh chun mí-úsáid faoi Airteagal 102 CFAE a shuí. Éilítear leis na coinníollacha sin, ar dtús, go mbaineann an rochtain a iarrtar le táirge nó seirbhís atá fíor-riachtanach d’fheidhmiú gníomhaíochta eacnamaíche i margadh comharsanach; ar an dara dul síos, nach mór gur dóchúil go ndéanfadh an diúltú ón ngnóthas ceannasach an iomaíocht go léir sa mhargadh sin a scriosadh; agus, ar an tríú dul síos, nach féidir bonn cirt oibiachtúil a thabhairt don diúltú. (11)
29.      Thug Abhcóide Ginearálta Jacobs aghaidh ar an réasúnaíocht le diúltú rochtain a dheonú a thréithriú mar mhí-úsáid ar dtús, go sonrach ina Thuairim don bhreithiúnas in Bronner. (12) I ndiaidh breis is scór bliana i ndiaidh a fhoilsithe, déantar tagairt go fóill dá anailís dhlíthiúil sa scríbhneoireacht dhlíthiúil údarásach ar an gceist, go háirithe chun a léiriú gur chóir forchur oibleagáidí rochtana ar ghnóthais cheannasacha faoi Airteagal 102 CFAE fanacht srianta go docht. (13)
30.      Sa tuairim sin, dhearbhaigh Abhcóide Ginearálta Jacobs gurb ionann an ceart chun comhpháirtithe tráchtála a roghnú agus chun maoin a dhiúscairt go saor agus prionsabail a aithnítear go ginearálta i ndlíthe na mBallstát, i gcásanna áirithe, le stádas bunreachtúil. Dá bhrí sin, tá údar chúramach de dhíth ag cur isteach ar na cearta sin. (14) Thairis sin, mheas sé go bhfuil sé go ginearálta ar thaobh na hiomaíochta agus chun leasa tomhaltóirí go fadtéarmach a cheadú do ghnóthas ceannasach torthaí a infheistíochta suntasaí a choimeád dó féin. Murach sin, ní bheadh go leor dreasachtaí ag an ngnóthas sin chun leanúint de bheith ag forbairt táirgí nó seirbhísí éifeachtacha.(15) Mar mhalairt air sin, chuir Abhcóide Ginearálta Jacobs in iúl go bhféadfadh a bheith mar thoradh ar dhiúltú rochtana, i gcásanna áirithe, go ndéanfar iomaíocht a scrios nó a laghdú go suntasach chun dochair tomhaltóirí go gearrthéarmach agus go fadtéarmach. (16)
31.      Tugaim faoi deara gur ghlac cásdlí na Cúirte Breithiúnais go sainráite leis an réasúnú arna leagan amach ag Abhcóide Ginearálta Jacobs, ar deireadh in Slovak Telecom, inar dhearbhaigh sí go bhfuil sé díobhálach go háirithe do shaoirse chonarthach agus do cheart chun maoine gnóthais cheannasaigh a cheangal ar an ngnóthas sin rochtain a dheonú. Ar an gcúis sin, ní mór go bhfanfadh gnóthais cheannasacha saor i bprionsabal chun rochtain ar tháirge, seirbhís nó bonneagar arna bhforbairt acu dá riachtanais féin a dhiúltú. (17) Ar ndóigh, ní bheadh na gnóthais cheannasacha sin chomh fonnmhar infheistiú a dhéanamh i dtáirgí nó saoráidí éifeachtacha dá bhféadfaí a cheangal orthu, arna iarraidh sin go lom ag a n‑iomaitheoirí, na leasanna a eascraíonn as a n‑infheistíocht féin a roinnt leo. (18)
32.      Is léir ón méid thuas go mbraitheann an measúnú, faoi Airteagal 102 CFAE, ar chás a bhaineann le diúltú rochtain a dheonú ó ghnóthas ceannasach, ar deireadh, ar chothromaíocht íogair idir, ar thaobh amháin, leas iomaitheoirí agus tomhaltóirí i bhforbairt chuí an mhargaidh chomharsanaigh agus iomaíocht shláintiúil ann agus, ar an taobh eile, urraim do shaoirse chonarthach agus ceart chun maoine an ghnóthais cheannasaigh mar bhealach chun dreasachtaí leordhóthanacha a chur chun cinn chun a ghníomhaíochtaí a dhéanamh ar bhealach éifeachtach. (19) Dar leis an gCúirt Bhreithiúnais, tá sé mar chuspóir leis an mbreithiúnais in Bronner an chothromaíocht íogair sin a bhaint amach tríd an trí choinníoll arna lua cheana a fhorchur. (20)
33.      Léirítear, áfach, le scrúdú ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais le déanaí, i gcásanna ina raibh uirthi léiriú a dhéanamh ar na coinníollacha arna leagan síos sa bhreithiúnas in Bronner, go bhfuil raon fheidhme na gcoinníollacha sin teoranta go leor. Mar a mhínigh Abhcóide Ginearálta Kokott go réamhfhiosach ina Tuairim le déanaí do chás Google Shopping, (21) tá na coinníollacha sin eisceachtúil de réir a gcineáil agus níl siad oiriúnach go ginearálta chun mí-úsáid a shuí i ngach cás a bhaineann le ceisteanna rochtana. (22)
34.      Ar ndóigh, tá sé tábhachtach a chur in iúl go raibh an Chúirt Bhreithiúnais soiléir gur tugadh bonn cirt le forchur na gcoinníollacha sa bhreithiúnas in Bronner le cúinsí sonracha an cháis sin, arb ionann iad agus diúltú ó ghnóthas ceannasach rochtain a dheonú d’iomaitheoir ar an mbonneagar arna fhorbairt aige do riachtanais a ghnó féin. Chuir an Chúirt Bhreithiúnais sin chun suntais go háirithe ní hamháin in Slovak Telekom, (23) dá dtagraítear thuas, ach freisin sa bhreithiúnas a tugadh le déanaí in Iarnród Baltach. (24) Eascraíonn sé ón dara cás sin, gan debhrí, nach bhfuil feidhm ag na coinníollacha Bronner ach i leith cásanna inar forbraíodh an bonneagar atá faoi cheist do riachtanais ghnó an ghnóthais cheannasaigh féin agus nuair a bhfuil an bonneagar sin tiomnaithe dá úsáid féin, d’eisiamh aon iomaitheoir eile. (25)
35.      Eascraíonn sé as sin, de réir chásdlí na Cúirte Breithiúnais, d’fhonn a chinneadh an bhfuil feidhm ag coinníollacha Bronner i leith cás a bhaineann le diúltú rochtain a dheonú, go bhfuil sé riachtanach a dhéanamh amach an bhfuil an bonneagar a lorgaítear rochtain ina leith ceaptha le bheith tiomnaithe do ghnó agus úsáid féin an ghnóthais cheannasaigh agus le bheith úsáidte aige go heisiach, mar bhealach chun leasanna na hinfheistíochta arna déanamh le haghaidh fhorbairt an bhonneagair sin a chaomhnú. Mar mhalairt air sin, níl na coinníollacha sin ceaptha le feidhm a bheith acu nuair a osclaítear an bonneagar chuig oibreoirí eile ar an margadh, a bhféadfadh, dar leis an gCúirt Bhreithiúnais, eascairt as cur i bhfeidhm oibleagáidí rialála amhail sa bhreithiúnas in Slovak Telekom. (26) Ní mór a fortiori gurb amhlaidh an cás maidir le bonneagar arna dhearadh d’aon ghnó le bheith úsáidte ag oibreoirí tríú páirtí.
36.      Chuige sin, leanann sé ón gcur síos arna dhéanamh ag an gcúirt a rinne an tarchur san ordú tarchuir go mbaineann an cás seo le hiarraidh arna déanamh chuig Google ag tríú páirtí a bhí ag iarraidh go mbeadh aip arna forbairt aige comhoiriúnach le Android Auto. In éineacht leis sin, de réir an cur síos sin, is uirlis ‘teilgin fóin chliste’ é Android Auto a cheadaíonn d’úsáideoirí gléasanna iniompartha a úsáideann Android mar chóras oibriúcháin rochtain a fháil ar aipeanna áirithe ar a bhfóin chliste trí thaispeáint chomhtháite gluaisteáin. Ón taobh sin, sásaíonn sé feidhm ardáin, tréithriú nach mór, i ndáiríre, a bheith measta ag an gcúirt a rinne an tarchur nuair a chineann sí fiúntas na bpríomhimeachtaí, ach, mar is léir ó fhoclaíocht na gceisteanna arna dtarchur, is amhlaidh gur sin an cás dar leis an gcúirt sin. (27)
37.      Thairis sin, tá sé tábhachtach a thuiscint go gcruthaíonn Android Auto luach, amhail roinnt mhaith ardáin nó bonneagair digiteacha eile, trí chinntiú go bhfuil rochtain ag a úsáideoirí ar raon leathan táirgí agus seirbhísí idir-inoibritheacha agus comhlántacha. (28) Ceaptar é i ndáiríre, ní hamháin chun a cheadú d’fhorbróirí tríú páirtí leaganacha dá n‑aipeanna féin a chruthú atá comhoiriúnach leis a chruthú, ach chun iad a spreagadh sin a dhéanamh. (29) Chuige sin, míníonn an chúirt a rinne an tarchur, ag tagairt do chinneadh AGCM, go bhfuil Android Auto ceaptha le bheith ag croílár ‘éiceachórais’,(30) a thagraíonn, sa ríomhaireacht, do shamhail oibriúcháin in roinneann úinéir ardáin dhigitigh sonraí agus seirbhísí le forbróirí seachtracha a oibríonn i seirbhís pobail úsáideoirí. (31)
38.      Leanann sé ón méid sin, mar a chuireann Rialtas na hIodáile agus an Coimisiún in iúl agus ceart aige, nach féidir an t‑ardán a lorgaítear rochtain ina leith sa chás seo, mar a chuir an chúirt a rinne an tarchur síos air, a mheas mar bheith ceaptha do riachtanais ghnó féin gnóthais cheannasaigh, de réir bhrí an chásdlí arna lua i mír 34 thuas, ná mar bheith coimeádta dá úsáid eisiach. Mar mhalairt air sin, osclaítear agus ceaptar Android Auto d’aon ghnó chun go ndéanfaí é a roinnt go saor agus chun go bhfanfadh sé ar fáil do thriú páirtithe, de réir chuspóir Google a mhéad ‘aipeanna i ngluaisteáin’ ar féidir a mhealladh ionas gur féidir le tiománaithe gluaisteáin tairbhe a bhaint as an gcabhair is iomláine agus iad ag díriú ar a dtiomáint. (32)
39.      Mar phríomhiarmhairt air sin, níl comhghaol idir an chothromaíocht idir leasanna agus dreasachtaí a bhfuil aici i gcás fíorasach amhail an ceann sa bhreithiúnas in Bronner leis na príomhghnéithe sa chás seo. I bhfocail eile, ní hé go bhféadfaí lagmhisneach a chur ar úinéir an ardáin a ghníomhaíochtaí a chur i gcrích nó infheistíocht eile a dhéanamh trí cheangal air rochtain a dheonú i bhfábhar aip arna forbairt ag tríú páirtí. Mar a mhíneoidh mé thíos, ní fhéadfadh an riosca sin maidir le lagmhisneach teacht chun cinn ach mar iarmhairt ar chothromaíocht míchuí a bhaint amach idir an bhonn cirt oibiachtúil arna chur in iúl ag an ngnóthas sin chun an diúltú an rochtain sin a dheonú a mhíniú, a mheasaim a thagann chun bheith fíorcheist na hanailíse atá le déanamh i gcás amhail an cás sna príomhimeachtaí.
40.      I mo thuairim, dá bhrí sin, ní cheart an tástáil arna cur i bhfeidhm sa bhreithiúnas in Bronner, arna cur in iúl trí na coinníollacha arna leagan síos ann, a chur i bhfeidhm sa chás seo, agus is cosúil go n‑aontaíonn an chúirt a rinne an tarchur leis sin freisin chomh maith leis an gCoimisiún, agus Rialtais na hIodáile agus na Gréige.
41.      I gcodarsnacht leis an gcur chuige sin, maíonn Google an breithiúnas a thug an Chúirt Ghinearálta in Microsoft. Mar is eol go leathan, bhain an cás sin le cur i bhfeidhm Airteagal 82 CE roimhe seo (anois Airteagal 102 CFAE) maidir le diúltú caighdeáin theicneolaíochta arna gcumhdach le cearta maoine intleachtúla a nochtadh. (33) Ina breithiúnas, sheas an Chúirt Ghinearálta go bunúsach leis an anailís arna déanamh ag an gCoimisiún sa chinneadh faoi chonspóid, inar mheas sé gur laghdaigh Microsoft idir-inoibritheacht táirgí iomaitheoirí lena chóras oibriúcháin ceannasach Windows. Agus sin á dhéanamh aici, rinne an Chúirt Ghinearálta mionléiriú ar na coinníollacha arna sainiú roimhe le cásdlí na Cúirte Breithiúnais d’fhonn mí-úsáid a shuí i gcásanna a bhaineann le diúltú rochtain a dheonú. (34)
42.      Bhain an breithiúnas in Microsoft, áfach, le cás maidir le ceadúnú éigeantach cearta maoine intleachtúla, réimse ina n‑ardaítear, ar bhealach cosúil le maoin fhisiciúil, teannas atá coibhéiseach go leor, i dtéarmaí leasanna agus dreasachtaí, leis an teannas a chuirtear síos air sa bhreithiúnas in Bronner. (35) Dá bhrí sin, fiú dá nglacfaí leis go bhféadfaí an cás in Microsoft a thuiscint, go ginearálta, mar léiriú a bhain le diúltú rochtain a dheonú ar bhonneagar digiteach, fágtar nach raibh sé mar phríomhchuspóir leis an gcóras oibriúcháin faoi cheist sa chás sin a bheith ar fáil go saor d’fhorbróirí bogearraí eile, arb é sin an phríomhdhifríocht maidir le hardán scáthánaithe amhail an t‑ardán atá faoi cheist sa chás seo.
43.      Is é sin an fáth, in éineacht leis an gcúinse nach raibh an deis ag an gCúirt Bhreithiúnais tuairim a ghlacadh ar an gcur chuige arna ghlacadh ag an gCúirt Ghinearálta i gcás Microsoft, ós rud é nach ndearnadh achomharc, nach measaim gur chóir di braith ar an mbreithiúnas sin mar fhasach bailí d’fhonn an cás seo a mheas.
44.      Cinnte, d’fhéadfaí an argóint a dhéanamh go léirítear le heaspa teimpléid shonraigh chun idir-inoibritheacht Android Auto le haipeanna luchtaithe gluaisteán leictreach a áirithiú, amhail an cás sa chás seo, mian Google na seirbhísí sin a choimeád dó féin. Níl an argóint sin áititheach, áfach, i bhfianaise gnéithe Android Auto, mar a chuirtear síos orthu i míreanna 36 agus 37 thuas. Thairis sin, chuirfinn in iúl go lom gur chosúil nach ndearna Google argóint den sórt sin os comhair na cúirte a rinne an tarchur, ag féachaint do théarmaí an ordaithe tarchuir, ná os comhair na Cúirte Breithiúnais. I ndáiríre, tagraíonn na cúiseanna arna maíomh ag Google maidir lena dhiúltú rochtain a dheonú do na deachrachtaí, i dtéarmaí srianta slándála agus ama agus acmhainní, chun teimpléad bogearra lena n‑áiritheofaí idir-inoibritheacht idir Android Auto agus aip an tríú forbróra.
45.      I bhfianaise an méid roimhe seo, mholfainn go measfadh an Chúirt Bhreithiúnais, a mhéid a chuireann gnóthas ceannasach ardán ar fáil d’oibreoirí tríú páirtí atá ceaptha agus deartha chun go ndéanfaí é a cothú le haipeanna arna bhforbairt ag na hoibreoirí sin, níl aon ghá scrúdú a dhéanamh, d’fhonn mí-úsáid a shuí faoi Airteagal 102 CFAE, an sásaítear an prionsabal arna leagan amach ag an gCúirt Bhreithiúnais sa bhreithiúnas in Bronner. Is é sin an cás go háirithe i gcás na gcoinníollacha a bhaineann, ar thaobh amháin, le fíor-riachtanas na rochtana a lorgaítear don mhargadh comharsanach agus, ar an taobh eile, scriosadh na hiomaíochta go léir sa mhargadh sin.
46.      Mar mhalairt air sin, ba chóir don scrúdú a bheith dírithe, chun na críche céanna sin, ar an ndéanann an gnóthas ceannasach is úinéir don ardán sin an rochtain a lorgaítear ar aip arna forbairt ag tríú páirtí a eisiamh, nó an gcuireann sé bac nó moill leis, chomh fada go n‑eascraíonn éifeachtaí frithiomaíocha as an iompar sin agus nach bhfuil bonn cirt oibiachtúil leis. (36) Mar a chuireann an Coimisiún in iúl, d’fhéadfadh gurb ionann na héifeachtaí frithiomaíocha sin, mar shampla, agus moill a chur le táirge nó seirbhís, a bhféadfadh a bheith, ar a laghad, in iomaíocht le táirge nó seirbhís a d’fhéadfadh an gnóthas ceannasach a sholáthar, a sheoladh ar an margadh comharsanach.
47.      Maidir leis an gcás seo, ós rud é go lorgaítear treoir leis an gcéad dá cheist a tharchuirtear mar chuid den iarraidh ar réamhrialú seo ar an léiriú ar an gcéad dá choinníoll Bronner, níl freagra ón gCúirt Bhreithiúnais ag teastáil ar cheachtar acu, i mo thuairim, sna téarmaí ina gcuirtear iad. Ar ndóigh, agus fiúntas na bpríomhimeachtaí á mheas, ní bheadh sé riachtanach don chúirt a rinne an tarchur aghaidh a thabhairt ar (i) an bhféadfaí an coinníoll maidir le fíor-riachtanas na rochtana a lorgaítear a mheas mar bheith sásaithe nuair a dhéantar úsáid na dtáirgí nó seirbhísí sin i margadh comharsanach níos áisiúla i dtéarmaí sábháilteacht bealaigh agus úsáid chompordach leis an rochtain sin, ná (ii) an bhféadfaí, go bunúsach, diúltú ó ghnóthas ceannasach chun rochtain a dheonú a mheas mar bheith mí-úsáideach faoi Airteagal 102 CFAE nuair a leanann an iomaíocht de bheith ag forbairt sa mhargadh comharsanach.
48.      I gcodarsnacht leis sin, maidir leis an gcéad cheist a tharchuirtear, mholfainn don Chúirt Bhreithiúnais a dhearbhú, ar na cúiseanna arna míniú sna míreanna roimhe den Tuairim seo, nach bhfuil an prionsabal breithiúnach arna leagan síos sa bhreithiúnas in Bronner ábhartha chun críocha cáis amhail an cás sna príomhimeachtaí. Ba chóir do mheasúnú na cúirte a rinne an tarchur a bheith dírithe ar na téarmaí arna leagan amach i mír 46 thuas, a bhfágfadh go bunúsach go ndéanfaí cinneadh arbh ionann diúltú Google rochtain a dheonú ar Android Auto agus bac nó moill a chur le rochtain ar tháirge nó seirbhís in iomaíocht, ar a laghad in iomaíocht fhéideartha, le seirbhísí eile arna soláthar ag Google tríd an ardán sin, go háirithe seirbhísí a bhaineann le feithiclí leictreacha a luchtú, seachas más féidir bonn cirt oibiachtúil a thabhairt leis an iompar sin.
49.      Maidir leis an dara ceist a tharchuirtear, mholfainn don Chúirt Bhreithiúnais aghaidh a thabhairt uirthi ar bhealach éagsúil. Ar ndóigh, d’fhéadfaí freagra a thabhairt go fóill maidir leis an gceist an bhféadfadh éifeachtaí frithiomaíocha eascairt as diúltú rochtain a dheonú nuair a bhfuil feidhm ag an mbonn céanna – eadhon gur fhan an gnóthas is iarrthóir agus oibreoirí eile gníomhach sa mhargadh comharsanach agus gur fhorbair siad a suíomh ar an margadh cé nach raibh an rochtain a lorgaítear acu. (37)
50.      Is féidir an cheist sin a fhreagairt i ndáiríre i bhfianaise cásdlí faoi láthair, go príomhúil an breithiúnas in Servizio Elettico Nazionale. (38)
51.      Eascraíonn sé ón mbreithiúnas sin agus ón gcásdlí socair dá dtagraítear ann gurb é cuspóir Airteagal 102 CFAE iompar gnóthais cheannasaigh a bhféadfadh bac a chur, trí mhodhanna a úsáid nach bhfuil bunaithe ar fhiúntas, le cothabháil an leibhéil iomaíochta arb ann dó cheana sa mhargadh nó le fás na hiomaíochta sin. (39)
52.      Thairis sin, ní chiallaíonn tréithriú cleachtais gnóthais cheannasaigh mar mhí-úsáideach go bhfuil sé riachtanach a léiriú gur baineadh amach toradh cleachtais gnóthais den sórt sin, chun a iomaitheoirí a bhrú amach as an margadh faoi cheist agus, dá bhrí sin, fíor-éifeacht eisiatach ar an margadh a shuí. Is é cuspóir Airteagal 102 CFAE mí-úsáid ag gnóthas nó gnóthais ar cheannasacht sa mhargadh inmheánach nó i gcuid mhór de a phionósú, cé acu an raibh an cleachtas sin rathúil nó nach raibh. (40)
53.      Dá bhrí sin, i gcodarsnacht le cur i gcás Google, ní chiallaíonn an cúinse gur cothabháladh an leibhéal céanna iomaíochta i margadh ar leith, in ainneoin an iompair mhí-úsáidigh de chuid gnóthais cheannasaigh, nó fiú gur fhás iomaíocht sa mhargadh sin go riachtanach nach bhféadfadh éifeachtaí frithiomaíocha eascairt as an iompar sin. Chuige sin, is leor a chur in iúl, in éagmais mí-úsáide, d’fhéadfadh an iomaíocht fás níos mó fiú agus, mar shampla, d’fhéadfadh sciartha margaidh oibreoirí eile méadú níos mó ná mar a mhéadaigh.
54.      Thairis sin, ní fhéadfaí an argóint arna maíomh ag gnóthas ceannasach, maidir le easpa éifeachtaí frithiomaíocha, a mheas mar bheith leordhóthanach chun cur i bhfeidhm Airteagal 102 CFAE a eisiamh. Cé go bhféadfadh an fíoras sin a bheith ina fhianaise nach bhféadfadh na héifeachtaí a líomhnaítear eascairt as an iompar atá faoi cheist, ní mór go bhforlíontar é le gnéithe eile fianaise ceaptha le léiriú go raibh an easpa éifeachtaí i ndáiríre mar iarmhairt ar an bhfíoras nach bhféadfadh éifeachtaí amhail eascairt as an iompar sin.(41)
55.      Leanann sé ó na breithnithe roimhe seo, fiú, in ainneoin an diúltaithe chun rochtain a dheonú ar Android Auto, gur lean oibreoirí eile de bheith ag feidhmiú nó fiú ag fás sa mhargadh comharsanach, nach gciallaíonn an cúinse sin ann féin nach bhféadfadh éifeachtaí frithiomaíocha eascairt as an diúltú sin. Ní mór don chúirt a rinne an tarchur measúnú a dhéanamh an bhféadfadh iompar an ghnóthais cheannasaigh bac a chur le cothabháil nó forbairt na hiomaíochta, agus na cúinsí ábhartha go léir den chás á gcur san áireamh agus gan beann ar cé acu ar tharla na héifeachtaí sriantacha sin nó nár tharla.(42)
56.      I bhfianaise an méid roimhe seo, tagaim ar an gconclúid, maidir leis an gcéad cheist a tharchuirthear, nach mór Airteagal 102 CFAE a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé nach bhfuil feidhm ag na coinníollacha arna leagan síos sa bhreithiúnas in Bronner nuair nár fhorbair an gnóthas ceannasach an t‑ardán a lorgaítear rochtain ina leith dá úsáid eisiach, ach gur ceapadh agus dearadh é leis an gcuspóir go ndéanfaí cothú air le haipeanna de chuid forbróirí tríú páirtí. I gcás amhail, níl gá fíor-riachtanas an ardáin sin don mhargadh comharsanach a léiriú. I gcodarsnacht leis sin, déanann gnóthas mí-úsáid ar a cheannasacht má ghlacann sé páirt in iompar arb ionann é agus rochtain ar an ardán a eisiamh, nó bac nó moill a chur leis an rochtain sin, ag aip arna forbairt ag oibreoir tríú páirtí, chomh fada is go bhféadfadh éifeachtaí frithiomaíocha eascairt as an iompar sin agus nach bhfuil bonn cirt leis. D’fhéadfadh gurb ionann na héifeachtaí frithiomaíocha sin agus moill a chur le táirge nó seirbhís a d’fhéadfadh a bheith, ar a laghad, in iomaíocht le táirge nó seirbhís a bhféadfadh an gnóthas ceannasach a sholáthar a sheoladh ar an margadh comharsanach.
57.      Maidir leis an dara ceist a tharchuirtear, ba cheart Airteagal 102 CFAE a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé nach gciallaíonn an cúinse, ann féin, gur fhan an gnóthas is iarrthóir agus oibreoirí eile gníomhach sa mhargadh comharsanach agus gur fhorbair siad a suíomh ar an margadh in ainneoin nach raibh an rochtain a iarradh acu ar ardán digiteach nach bhféadfadh éifeachtaí frithiomaíocha eascairt as diúltú an ghnóthais cheannasaigh rochtain a dheonú agus nach bhféadfaí é a mheas mar sin mar bheith mí-úsáideach.
B.      An tríú agus ceathrú ceist
58.      I ndiaidh dom an tuairim ar chóir don Chúirt Bhreithiúnais glacadh, i mo thuairim, maidir leis an gcéad agus an dara ceist arna dtarchur, déanfaidh mé scrúdú anois ar an tríú agus ceathrú ceist in éineacht a chéile. Déantar tagairt go bunúsach leo don bhonn cirt oibiachtúil a bhféadfadh gnóthas ceannasach a mhaoímh nuair a dhiúltaíonn sé rochtain ar ardán arna fhorbairt aige, a bhfuil iompar amhail an t‑iompar a chuirtear síos air i mír 46 den Tuairim seo mar thoradh air. Baineann an dá cheist freisin leis an dualgas cruthúnais nach mór don ghnóthas ceannasach sin nó na húdaráis iomaíochta ábhartha a ghlacadh orthu féin sa chás sin.
59.      Ó thus, tá sé tábhachtach a chur in iúl go bhfuil an tríú agus ceathrú ceist bunaithe ar éilimh Google, d’fhonn an rochtain arna hiarraidh ar Android Auto a dheonú, go raibh gá ar dtús teimpléad a fhorbairt d’aipeanna a bhain le seirbhísí luchtaithe le haghaidh feithiclí leictreacha. Níorbh ann don teimpléad sin tráth na hiarrata ar rochtain agus, dar le Google, bhí sé fíor-riachtanach chun Android Auto a úsáid go slán. Maíonn Google freisin nach bhféadfaí an teimpléad a chur i bhfeidhm laistigh den teorann ama a iarradh ar dtús, mar gheall, inter alia, ar an riachtanas acmhainní cuí a shannadh agus an phaindéim Covid-19.
60.      Mar is eol go leathan, fiú mura bhfuil aon choibhéis ag Airteagal 102 CFAE le hAirteagal 101(3) CFAE, lena maolaítear an cosc a leagtar amach sa Chonradh sin maidir le comhaontuithe frithiomaíocha, (43) tugtar le cásdlí na Cúirte Breithiúnais an deis do ghnóthais cheannasacha bonn cirt oibiachtúil a léiriú dá n‑iompar, fiú más ionann an t‑iompar sin, prima facie, agus mí-úsáid. (44)
61.      Ciallaíonn sin go bhféadfaidh gnóthais cheannasacha a chuirtear mí-úsáid ina leith bonn cirt oibiachtúil a mhaoímh dá n‑iompar.(45) Má éiríonn leo, ní bhíonn feidhm ag an gcosc a leagtar síos in Airteagal 102 CFAE. Féadfaidh gnóthas ceannasach a leithéid a dhéanamh trí léiriú, inter alia, go bhfuil gá oibiachtúil lena iompar,(46) riachtanas a chuirtear in éineacht freisin leis an gcoinníoll nach mór don iompar atá faoi cheist a bheith comhréireach. (47)
62.      Sa chéad áit, iarann an chúirt a rinne an tarchur ar an gCúirt Bhreithiúnais an gcaithfear easpa teimpléid tráth na hiarrata rochtana a chur san áireamh mar bhonn cirt oibiachtúil le diúltú rochtana nó, mar mhalairt air sin, an bhféadfar a cheangal ar an ngnóthas ceannasach faoi cheist an teimpléad sin a fhorbairt d’fhonn rochtain ar a ardán digiteach a éascú. Go bunúsach, éilítear cinneadh ar raon feidhme na n‑oibleagáidí le sásamh ag gnóthas ceannasach agus iarraidh rochtana ar a ardán ó fhorbróir tríú páirtí os a chomhair.
63.      Mar a chuir mé in iúl i réamhrá na Tuairime seo, (48) ceann de na gnéithe is íogaire atá le cinneadh ag an gCúirt Bhreithiúnais sa chás seo ná an gceanglaítear, i dtéarmaí idir-inoibritheachta, le hoibleagáidí rochtana ar ghnóthais cheannasacha iompar gníomhach a dhéanamh, amhail bogearra riachtanach a fhorbairt, eadhon teimpléad. Má mheasann an Chúirt Bhreithiúnais go gceanglaíonn siad an méid sin, bheadh ar an ngnóthas ceannasach faoi cheist ní hamháin toiliú do rochtain ar a ardán chun a dhualgais faoi Airteagal 102 CFAE a urramú, ach bheadh air freisin a am agus acmhainní féin a thabhairt suas chun an rochtain sin a áirithiú.
64.      Chuige sin, tá sé tábhachtach a thabhairt chun cuimhne, de réir cásdlí socair, nár mhór aon eisceacht ó riail de dhlí an Aontais Eorpaigh a chur faoi réir léiriú docht, (49) prionsabal a bhfuil feidhm mutatis mutandis aige nuair a dhéantar bonn cirt oibiachtúil laistigh de réimse Airteagal 102 CFAE a mheas. (50) I gcomhthéacs diúltú rochtain a dheonú ar ardán atá oscailte d’aon ghnó, agus chomh fada go n‑eascraíonn éifeachtaí frithiomaíocha as an ndiúltú sin, mar a pléadh sa chéad chuid den Tuairim seo, ní féidir glacadh ach le cúinsí lena gcuirtear feidhmiú agus cuspóir an ardáin sin i gcontúirt.
65.      Sa chás seo, ciallaíonn sin, ar dtús, nuair atá forbairt an teimpléid ag an ngnóthas ceannasach lena mbaineann dodhéanta go teicniúil, d’fhéadfadh easpa an teimpléid teacht chun bheith ina bonn cirt oibiachtúil inti féin. B’amhlaidh an cás freisin, mar a chuireann an Coimisiún in iúl, nuair a bhféadfadh deonú rochtana tríd an teimpléad sin tionchar a imirt, go teicniúil, ar fheidhmiú an ardáin nó nuair a bhféadfadh rochtain teacht salach ar a shamhail nó cuspóir eacnamaíoch. I gcodarsnacht leis sin, mura bhfuil forbairt teimpléid den sórt sin dodhéanta agus mura n‑imrítear tionchar ar fheidhmiú an ardáin nó mura bhfuil sé ag teacht salach ar a shamhail nó cuspóir eacnamaíoch, b’ionann diúltú docht agus díreach ón ngnóthas ceannasach sin, ar an bhforas nárbh ann do theimpléad, agus mí-úsáid faoi Airteagal 102 CFAE.
66.      Thairis sin, ba chóir a mheas nach dtugtar údar le diúltú lom rochtain a dheonú ach oiread le deacracht lom teimpléad a fhorbairt, mar a mhaíonn Google go bunúsach. Mar a cuireadh in iúl i mír 61 thuas, bheadh gá measúnú riachtanais agus comhréireachta a dhéanamh sa chás sin, ina gcuirfí san áireamh, chuige sin, na cúinse nó gnéithe seachtracha uile a bhaineann leis an diúltú sin. Is laistigh den mheasúnú sin agus, go sonrach, nuair a dhéantar machnamh ar chomhréireacht an diúltaithe, nach mór an comhthéacs (deacair) atá os comhair gnóthas ceannasach chun an teimpléad sin a fhorbairt a thomhas.
67.      Tugaim faoi deara go n‑aontaíonn na páirtithe go bhfuil forbairt teimpléid bogearra riachtanach chun idir-inoibritheacht aip arna forbairt ag tríú páirtí le hardán amhail Android Auto a áirithiú. I ndáiríre, leagtar síos leis an ordú tarchuir go bhfuil forbairt na dteimpléad sin, ceaptha le catagóirí iomlána aipeanna a chumhdach, riachtanach chun na tástálacha fada agus costasacha a bheith gá leo murach sin chun idir-inoibritheacht gach aip aonair a áirithiú le Android Auto a sheachaint. (51) Dá bhrí sin, faoi réir measúnú nithiúil na cúirte a rinne an tarchur, ciallaíonn sin, i gcás amhail an cás sna príomhimeachtaí, gur chosúil go sásaítear an tástáil riachtanais laistigh den scrúdú ar an mbonn cirt oibiachtúil go héasca, a mhéid nach bhfuil aon amhras nach féidir forbairt teimpléid a sheachaint d’fhonn rochtain slán ag aip tríú páirtí ar Android Auto a áirithiú.
68.      I gcodarsnacht leis sin, i mo thuairim, tá míniú de bhreis tuillte ag comhréireacht an diúltaithe. Is ag an tráth seo a bhfuil an bonn cirt oibiachtúil arna maíomh ag gnóthas ceannasach, i dtéarmaí srianta ama agus acmhainní chun teimpléad bogearra a fhorbairt, ábhartha d’fhonn a áirithiú go gcoimeádtar margaí ar oscailt fad is a chosnaítear dreasachtaí cuí don ghnóthas ceannasach.
69.      Maidir leis na srianta ama, tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur an é don údarás iomaíochta atá sé fiosrúchán a dhéanamh, ar bhonn gnéithe oibiachtúla, ar an am is gá do ghnóthas ceannasach an teimpléad bogearra a fhorbairt chun rochtain ar an ardán a iarrtar a áirithiú nó, mar mhalairt air sin, an gceanglaítear ar an ngnóthas ceannasach, i bhfianaise a fhreagrachta don mhargadh, an t‑iarrthóir a chur ar an eolas faoin am is gá chun an teimpléad sin a fhorbairt.
70.      Chuige sin, ba cheart a thabhairt chun cuimhne, de réir chásdlí na Cúirte Breithiúnais, cé go luíonn an dualgas cruthúnais maidir le cúinsí arb ionann iad agus sárú ar Airteagal 102 CFAE a bheith ann ar na húdaráis iomaíochta, ag an leibhéal Eorpach nó náisiúnta, is don ghnóthas ceannasach lena mbaineann aon phléadáil i leith bonn cirt oibiachtúil a ardú agus tacú léi le hargóintí agus fianaise. (52) Leag an Chúirt Ghinearálta síos, thairis sin – ar bhealach a bhféadfadh an Chúirt Bhreithiúnais tacú leis go héasca – nach mór don ghnóthas ceannasach lena mbaineann, atá an dualgas cruthúnais ar dtús air, fianaise nithiúil a léiriú agus nach féidir leis argóintí doiléire, ginearálta nó teoiriciúla amháin a chur in iúl. (53)
71.      Go loighiciúil, ní mór gurb ionann na gnéithe ar a mbraitheann an gnóthas ceannasach mar bhunús don argóint go raibh bonn cirt oibiachtúil lena iompar agus na gnéithe a chuir an gnólacht san áireamh tráth an iompair sin. (54) Mar thoradh air sin, tagann scrúdú ar théarmaí nithiúla an diúltaithe chun chinn mar ghné thábhachtach d’fhonn a chinneadh an raibh an bhonn cirt arna maíomh ag an ngnóthas ceannasach mar bhunús lena iompar i ndáiríre. Agus an riachtanas sin sásaithe, is don údarás iomaíochta atá sé ansin, nuair a chinneann sé go raibh ann do mhí-úsáid ar cheannasacht, a léiriú nach féidir rath a bheith ar na hargóintí agus an fhianaise ar a bhraith an gnóthas ceannasach agus, dá bhrí sin, nach féidir glacadh leis an mbonn cirt arna maíomh. (55)
72.      Maidir leis an gcás seo, tá sé tábhachtach a chur in iúl, nuair a mhaítear srianta ama os comhair údarás iomaíochta mar bhonn cirt oibiachtúil, comhfhreagraíonn an chéad chéim fhianaiseach leis an ngnóthas ceannasach, nach féidir braith go lom ar na srianta sin chun údar a thabhairt lena dhiúltú rochtain a dheonú. I gcodarsnacht leis sin, mar a luann an chúirt a rinne an tarchur ina ceist, ní mór don ghnóthas sin a léiriú gur chuir sé an t‑oibreoir a lorg rochtain ar an eolas faoin am is gá leis chun an teimpléad sin a fhorbairt. Féadfaidh an fhorbairt sin a bheith chomh fada is gur gá go hoibiachtúil leis, agus níl gá go mbeidh sé láithreach bonn go riachtanach. Thairis sin, d’fhéadfadh comhthéacs deacair amhail an phaindéim Covid-19, a mhaíonn Google, ina ghné le cur san áireamh. Don chéad chéim eile, má léiríonn an t‑údarás iomaíochta ábhartha nach bhfuil an measúnú arna dhéanamh ag an ngnóthas ceannasach leordhóthanach maidir leis an tréimhse ama a mhaítear le haghaidh forbairt an teimpléid, ní bheidh an bonn cirt oibiachtúil ina chosaint don iompar atá faoi cheist. (56) Ar deireadh, níl gá a rá go bhféadfaidh na gnéithe sin go léir a bheith ina n‑ábhar d’fhíorú arna dhéanamh ag an gcúirt ábhartha ina dhiaidh sin.
73.      Féadfar cur chuige cosúil a ghlacadh maidir leis na hacmhainní a bhféadfaidh go mbeadh ar ghnóthas ceannasach a shannadh le haghaidh fhorbairt an teimpléid, d’fhonn idir-inoibritheacht aip tríú páirtí le hardán a áirithiú. I ndáiríre, is comhrá faoi na costais a bhaineann leis an bhforbairt sin agus cén eintiteas a bhfuil orthu íoc astu é comhrá faoi shrianta acmhainní daonna agus airgeadais d’fhorbairt an teimpléid.
74.      Ag an tús, chuirfinn in iúl nach gciallaíonn an cúinse nach mór do ghnóthas ceannasach bheith faoi réir oibleagáid rochtain ar ardán a áirithiú agus teimpléad a fhorbairt chuige sin, mar a míníodh cheana féin sa Tuairim seo, go bhfuil ar an ngnóthas ceannasach sin costais na forbartha sin a íoc go riachtanach. Tá sé sin riachtanach chun a chinntiú, thar aon ní eile, nach eascraíonn aon dídhreasacht as cur i bhfeidhm Airteagal 102 CFAE agus na hoibleagáidí idir-inoibritheachta a leanann as don ghnóthas ceannasach agus é mar an chéad fhorbróir agus úinéir an ardáin lena mbaineann.
75.      Eascraíonn sé as an mbreithniú roimhe seo nach mór go mbeidh gnóthas ceannasach in ann braith ar shrianta acmhainní mar bhonn cirt oibiachtúil le teipeadh teimpléad a fhorbairt le haghaidh aip tríú páirtí. Ach, chun go nglacfaí leis an bonn cirt sin, tá sé tábhachtach a chinntiú, de réir an chásdlí dá dtagraítear i míreanna 70 agus 71 thuas, go dtugtar an deis don ghnóthas a iarrann rochtain luach saothair cuí a íoc, go hinargóinte i ndiaidh measúnú ar chostais fhorbairt an teimpléid riachtanaigh. Ní shásódh maíomh lom srianta acmhainní ó ghnóthas ceannasach, gan an deis sin a chur ar fáil, na ceanglais lena gceadaítear bonn cirt oibiachtúil a aithint. (57) Dá mheasfadh an gnóthas is iarrthóir an costas a bheith míchuí nó neamhréireach, ansin bheadh ar an údarás iomaíochta ábhartha, má tá sé de rún aige cinneadh go ndearnadh mí-úsáid ar cheannasacht, a léiriú nach bhfuil na hargóintí agus an fhianaise arna gcur in iúl ag an ngnóthas ceannasach chun an costas sin a ríomh áititheach agus, dá bhrí sin, nach féidir glacadh leis an mbonn cirt arna maíomh.
76.      Mar thoradh ar na breithnithe roimhe seo, d’fhonn a chinneadh an féidir glacadh leis an mbonn cirt oibiachtúil arna maíomh ag gnóthas ceannasach i dtéarmaí srianta ama agus acmhainní, ní mór don bhonn cirt sin dul faoi réir scrúdú i dtéarmaí riachtanais agus comhréireachta, a luífeadh leis na breithnithe arna gcur in iúl sna míreanna roimhe seo den Tuairim seo.
77.      Fágtar an cheist an bhféadfadh an cúinse go bhfaigheann gnóthas ceannasach roinnt iarrataí ar rochtain ag an am céanna thairis sin a bheith ina bhonn cirt oibiachtúil faoi Airteagal 102 CFAE. Tá an méid sin mar chuid den amhras arna chur in iúl ag an gcúirt a rinne an tarchur, a fiafraíonn, sa chomhthéacs sin, an bhfuil ar an ngnóthas ceannasach, ar bhonn a fhreagrachta speisialta sa mhargadh, critéir oibiachtúla roimh ré a shuí chun na hiarrataí a chuirtear isteach chuige a scrúdú agus iad a rangú in ord tosaíochta.
78.      Ba mhaith liom a chur in iúl nár cheart an tagairt don fhreagracht speisialta atá ar ghnóthais cheannasacha, mar a leagadh síos le cásdlí na Cúirte Bhreithiúnais,(58) a mheascadh suas leis an anailís ar an bpléadáil arna maíomh ag an ngnóthas sin chun údar a thabhairt le diúltú rochtain a dheonú ar ardán arna fhorbairt aige. Ar ndóigh, d’fhéadfadh an Chúirt Bhreithiúnais a mheas, mar a rinneadh an argóint cheana sa Tuairim seo, go dtugtar údar leis an bhfreagracht sin le hoibleagáid rochtana, ag glacadh leis go bhfuil feidhm ag na coinníollacha arna gcur in iúl i mír 46 thuas. I mo thuairim, áfach, in éagmais oibleagáid rialála chuige sin, ní fhéadfadh sí inti féin a bheith ina bunús le hoibleagáid a leagadh síos chun na critéir oibiachtúla chun iarrataí comhthráthacha a scrúdú a thuar agus a shainiú, ex ante.
79.      Tá sé sin ábhartha go háirithe i gcás amhail an cás sna príomhimeachtaí, nuair nach féidir, i mo thuairim, glacadh an bhoinn cirt arna maíomh ag an ngnóthas ceannasach braith ar réamhshainiú ar chritéir oibiachtúla a bheith ann nó gan a bheith ann. Cinnte, i gcomhthéacs roinnt iarrataí arna ndéanamh go comhthráthach, d’fhéadfadh easpa na gcritéar sin a bheith mar ghné le cur san áireamh d’fhonn mí-úsáid an iompair a chuirtear i leith an ghnóthais cheannasaigh a mheas nuair a eascraíonn moill iomarcach as maidir le rochtain a dheonú nó caitheamh idirdhealaitheach i measc na n‑iarrthóirí comhthráthacha. Ní léir ón ordú tarchuir, áfach, gurb amhlaidh an cás sa chás seo, a chiallaíonn nach féidir an easpa sin inti féin a bheith mar bhunús chun an mhí-úsáid lena mbaineann a shuí.
80.      I bhfianaise na hanailíse roimhe seo, tagaim ar an gconclúid, maidir leis an tríú ceist a tharchuirtear, nach mór Airteagal 102 CFAE a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé gur féidir bonn cirt oibiachtúil a thabhairt d’iompar arb ionann é agus diúltú rochtain a dheonú ar ardán atá oscailte d’aon ghnó d’oibreoir tríú páirtí nuair atá an rochtain a iarrtar dodhéanta go teicniúil nó nuair a bhféadfadh sé tionchar a imirt, ó thaobh na teicniúlachta de, ar fheidhmiú an ardáin nó nuair a bhféadfadh sé teacht salach ar a shamhail nó cuspóir eacnamaíoch. Ní féidir údar a thabhairt do dhiúltú rochtana leis an bhfíoras lom, d’fhonn rochtain a dheonú ar an ardán sin, go bhfuil ar an ngnóthas ceannasach, mar aon lena thoiliú a thabhairt, teimpléad bogearra a fhorbairt ina gcuirtear riachtanais shonracha an oibreora is iarrthóir san áireamh, chomh fada is go gceadaítear tréimse ama cuí don fhorbairt sin agus go bhfuil an fhorbairt sin faoi réir comaoin chuí i bhfábhar an ghnóthais cheannasaigh. Ní mór go gcuirfidh an gnóthas ceannasach an dá ghné in iúl don oibreoir is iarrthóir arna iarraidh sin.
81.      Maidir leis an gceathrú ceist, ní mór Airteagal 102 CFAE a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé nach bhféadfadh sé ann féin a bheith mar bhunús le hoibleagáid chun critéir oibiachtúla chun iarrataí rochtana ar ardán a scrúdú a shainiú, ex ante. Is i gcomhthéacs roinnt iarrataí arna ndéanamh go comhthráthach amháin a bhféadfadh easpa na gcritéar sin a bheith mar ghné le cur san áireamh d’fhonn mí-úsáid an iompair a chuirtear i leith an ghnóthais cheannasaigh a mheas nuair a eascraíonn moill iomarcach i leith rochtain a dheonú as nó caitheamh idirdhealaitheach i measc na n‑iarrthóirí comhthráthacha.
C.      An cúigiú ceist
82.      Lena cúigiú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, i gcomhthéacs mí-úsáid arb ionann í agus rochtain ar ardán digiteach a dhiúltú, an gcaithfear Airteagal 102 CFAE a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé go gceanglaítear ar údarás iomaíochta an margadh iartheachtach ábhartha ar a n‑imrítear tionchar leis an mí-úsáid a shainiú agus a shainaithint agus an bhféadfadh an margadh sin a bheith féideartha amháin fiú.
83.      Mar is eol go forleathan, i gcomhthéacs chur i bhfeidhm Airteagal 102 CFAE, is gá sainmhíniú roimh ré a thabhairt ar an táirge ábhartha nó ar an margadh geografach ábhartha ina bhfuil an suíomh sin ag an ngnóthas atá i gceist chun ceannasacht a chinneadh. I gcás iompair arb é atá ann rochtain ar bhonneagar a dhiúltú, a bhaineann de ghnáth leis an margadh réamhtheachtach ina bhfuil an bonneagar lonnaithe. Ceanglaítear leis an gcatagóir cáis sin freisin go sainaithneofar an margadh comharsanachta (iartheachtach) ina bhfuil an gnóthas a éilíonn rochtain atá beartaithe chun oibriú agus ina bhféadfadh éifeachtaí frithiomaíocha iompar an ghnóthais cheannasaigh tarlú. (59)
84.      É sin ráite, a mhéid a bhaineann leis an margadh comharsanachta, dearbhaíonn cásdlí na Cúirte gur leor é gur féidir margadh féideartha nó fiú margadh hipitéiseach a shainaithint. (60) D’fhéadfadh sé nach mbeadh gá ach le dhá chéim éagsúla den táirgeadh agus a n-idirnasc iarbhír a shainaithint. (61)
85.      Dá bhrí sin, mar atá ceart ag Rialtas na hIodáile agus ag an gCoimisiún, níl aon oibleagáid ann an margadh iartheachtach ábhartha a shainiú, ar bhealach cuimsitheach, agus measúnú á dhéanamh an raibh iompar an ghnóthais cheannasaigh in ann iomaíocht a shrianadh, go háirithe i gcás iompair arb éard atá ann rochtain a dhiúltú. Is fíor, sna cásanna sin, nach mór measúnú a dhéanamh ar an gcumas chun iomaíocht a shrianadh, i bprionsabal, i ndáil leis an margadh ina dtarlaíonn na héifeachtaí frithiomaíocha, go háirithe an margadh iartheachtach nó comharsanach i ndáil leis an margadh réamhtheachtach a ndéanann an gnóthas ceannasach tagairt do rochtain air. Mar sin féin, i mo thuairimse, ní gá go gceanglófaí leis sin sainmhíniú ar an margadh táirgí ábhartha agus ar an margadh geografach ábhartha de réir bhrí an Fhógra ón gCoimisiún maidir leis an sainmhíniú ar an margadh ábhartha (62) agus a raon feidhme a shainiú, mar a chuir Google isteach go bunúsach. Is leor don údarás iomaíochta a léiriú go bhfuil an t-iompar atá i gceist in ann éifeachtaí frithiomaíocha a tháirgeadh maidir le táirgí nó seirbhísí atá in iomaíocht le chéile, fiú mura bhfuil ann ach iomaíocht fhéideartha.
86.      Is cosúil go bhfuil sé sin níos fíre arís nuair atá an margadh atá faoi cheist fós faoi fhorbairt nó faoi réir forbairt gasta agus, dá bhrí sin, nach bhfuil a raon feidhme sainithe go hiomlán tráth a dhéantar an t‑iompar a líomhnaítear a bheith mí-úsáideach. Sna cásanna sin, d’fhéadfadh sainiú an mhargaidh ábhartha a bheith an‑dheacair agus d’fhéadfadh breithnithe amhantracha teacht chun cinn. Is cosúil dá bhrí sin gur leor go ndéanfaidh an t‑údarás iomaíochta scrúdú cúramach ar thréithe agus raon feidhme an mhargaidh ábhartha agus go gcuirfidh sé san áireamh go cuí iad ina anailís ar éifeachtaí féideartha an iompair atá faoi cheist.
87.      Maidir leis an gcás seo, ba chóir dom a chur in iúl, ar bhealach atá comhsheasmhach leis an gcur síos arna dhéanamh san ordú tarchuir, gur cosúil go mbaineann iompar Google le margadh faoi fhorbairt. Ar an dtuiscint gur don chúirt a rinne an tarchur atá sé an cheist sin a mheas, thabharfainn faoi deara, ina chinneadh, go ndearna AGCM scrúdú ar dtús ar réimse na n‑aipeanna do sheirbhísí luchtaithe leictrigh. Ansin, shainigh sé ‘an spás iomaíoch do sheirbhísí athlíonaidh leictrigh arna soláthar trí aipeanna’ ina bhfuil, ina thuairim, seirbhísí athlíonaidh leictrigh agus aipeanna treoirithe in iomaíocht lena chéile, agus sholáthar sé roinnt gnéithe ina gcuirtear iomaíocht idir an dá chatagóir d’aipeanna in iúl, atá ar a laghad féideartha. Cuireadh na breithnithe sin san áireamh ansin san anailís ina dhiaidh sin ar chumas iompar Google na héifeachtaí frithiomaíocha faoi cheist a chruthú.
88.      I ndáil leis an gcúigiú ceist dá dtagraítear, tagaim ar an gconclúid gur cheart Airteagal 102 CFAE a léiriú sa chaoi go gciallaíonn sé, nuair a dhiúltaíonn gnóthas ceannasach rochtain ar ardán, amhail sin atá i gceist sna príomhimeachtaí, nach gceanglaítear ar údarás iomaíochta an margadh ar a bhfuil sé dóchúil go mbeidh éifeachtaí frithiomaíocha ag an diúltú rochtana a shainiú go críochnaitheach, faoin bhFógra maidir leis an sainiú ar an margadh ábhartha. Is leor don údarás iomaíochta a léiriú go bhféadfadh éifeachtaí frithiomaíocha eascairt as an iompar faoi cheist i leith táirgí nó seirbhísí atá in iomaíocht leo.
IV.    Conclúid
89.      I bhfianaise na mbreithnithe sin roimhe seo, molaim go bhfreagródh an Chúirt Bhreithiúnais na ceisteanna arna dtarchur ag an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit, an Iodáil) le haghaidh réamhrialú mar seo a leanas:
(1)      Maidir leis an gcéad cheist arna tarchur, ní mór Airteagal 102 CFAE a léiriú mar seo a leanas:
níl feidhm ag na coinníollacha arna leagan síos i mbreithiúnas an 26 Samhain 1998, Bronner (C‑7/97, EU:C:1998:569) nuair nár fhorbair an gnóthas ceannasach an t‑ardán a lorgaítear rochtain ina leith dá úsáid eisiach, ach gur ceapadh agus dearadh é leis an gcuspóir go ndéanfaí cothú air le haipeanna de chuid forbróirí tríú páirtí. I gcás amhail, níl gá fíor-riachtanas an ardáin sin don mhargadh comharsanach a léiriú. I gcodarsnacht leis sin, déanann gnóthas mí-úsáid ar a cheannasacht má ghlacann sé páirt in iompar arb ionann é agus rochtain ar an ardán sin ag an aip arna forbairt ag oibreoir tríú páirtí a eisiamh, nó bac nó moill a chur leis an rochtain sin, chomh fada is go bhféadfadh éifeachtaí frithiomaíocha eascairt as an iompar sin chun aimhleasa na dtomhaltóirí agus nach bhfuil bonn cirt oibiachtiúil leis.
(2)      Maidir leis an dara ceist arna tarchur, ní mór Airteagal 102 CFAE a léiriú mar seo a leanas:
ní chiallaíonn an cúinse, ann féin, gur fhan an gnóthas is iarrthóir agus oibreoirí eile gníomhach sa mhargadh comharsanach agus gur fhorbair siad a suíomh sa mhargadh in ainneoin nach raibh an rochtain a iarradh acu ar ardán digiteach nach bhféadfadh éifeachtaí frithiomaíocha eascairt as an diúltú ón ngnóthas ceannasach rochtain a dheonú agus nach bhféadfaí é a mheas mar sin mar bheith mí-úsáideach. Ní mór don chúirt a rinne an tarchur measúnú a dhéanamh an raibh iompar an ghnóthais cheannasaigh in ann bac a chur ar chothabháil nó ar fhorbairt na hiomaíochta, ag cur imthosca ábhartha uile an cháis san áireamh agus beag beann ar ar tharla na héifeachtaí sriantacha sin i ndáiríre.
(3)      Maidir leis an tríú ceist arna tarchur, ní mór Airteagal 102 CFAE a léiriú mar seo a leanas:
is féidir bonn cirt oibiachtúil a thabhairt d’iompar gnóthais cheannasaigh arb ionann é agus diúltú rochtain a dheonú d’oibreoir tríú páirtí ar ardán, amhail an ceann atá i gceist sna príomhimeachtaí, nuair atá an rochtain a iarrtar dodhéanta go teicniúil nó nuair a bhféadfadh sé tionchar a imirt, ó thaobh na teicniúlachta de, ar fheidhmiú an ardáin nó nuair a bhféadfadh sé teacht salach ar a shamhail nó cuspóir eacnamaíoch. Ní féidir bonn cirt a thabhairt do dhiúltú rochtana leis an bhfíoras lom, d’fhonn rochtain a dheonú ar an ardán sin, go bhfuil ar an ngnóthas ceannasach, mar aon lena thoiliú a thabhairt, teimpléad bogearra a fhorbairt ina gcuirtear riachtanais shonracha an oibreora is iarrthóir san áireamh, chomh fada is go gceadaítear tréimse ama cuí don fhorbairt sin agus go bhfuil an fhorbairt sin faoi réir comaoin chuí i bhfábhar an ghnóthais cheannasaigh. Ní mór go gcuirfidh an gnóthas ceannasach an dá ghné in iúl don oibreoir is iarrthóir arna iarraidh sin.
(4)      Maidir leis an gceathrú ceist arna tarchur, ní mór Airteagal 102 CFAE a léiriú mar seo a leanas:
ní fhéadfadh sé ann féin a bheith mar bhunús d’oibleagáid chun critéir oibiachtúla chun iarrataí rochtana ar ardán a scrúdú a shainiú, ex ante. Is i gcomhthéacs roinnt iarrataí arna ndéanamh go comhthráthach amháin a bhféadfadh easpa na gcritéar sin a bheith mar ghné le cur san áireamh d’fhonn mí-úsáid an iompair a chuirtear i leith an ghnóthais cheannasaigh a mheas nuair a eascraíonn moill iomarcach i leith rochtain a dheonú as nó caitheamh idirdhealaitheach i measc na n‑iarrthóirí comhthráthacha.
(5)      Maidir leis an gcúigiú ceist arna tarchur, ní mór Airteagal 102 CFAE a léiriú mar seo a leanas:
nuair a dhiúltaíonn gnóthas ceannasach rochtain ar ardán, amhail an ceann atá i gceist sna príomhimeachtaí, ní cheanglaítear ar údarás iomaíochta an margadh ar a bhfuil sé dóchúil go mbeidh éifeachtaí frithiomaíocha ag an diúltú rochtana a shainiú go críochnaitheach, faoin bhFógra ón gCoimisiún maidir leis an sainiú ar an margadh ábhartha chun críocha dhlí iomaíochta an Aontais (C/2024/1645). Is leor don údarás iomaíochta a léiriú go bhféadfadh éifeachtaí frithiomaíocha eascairt as an iompar faoi cheist i leith táirgí nó seirbhísí atá in iomaíocht leo.
1      Bunteanga: an Béarla.
2      Is é Google Italy Srl fochuideachta Iodálach Google LLC, atá faoi úinéireacht Alphabet Inc. Chun críche na simplíochta, tagróidh mé do na trí ghnóthas sin, atá ina n‑iarratasóirí sna príomhimeachtaí, mar ‘Google’.
3      Údarás um Iomaíocht agus Margaí na hIodáile (‘AGCM’).
4      ‘Enel X’.
5      Breithiúnas an 26 Samhain 1998, Bronner (C‑7/97, EU:C:1998:569) (‘an breithiúnas in Bronner’ nó ‘coinníollacha Bronner’).
6      Rialachán (AU) 2022/1925 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meán Fómhair 2022 maidir le margaí inchoimhlinte agus cothroma san earnáil dhigiteach agus lena leasaítear Treoracha (AE) 2019/1937 agus (AE) 2020/1828 (an Gníomh um Margaí Digiteacha) (IO 2022 L 265, lch. 1).
7      Féach, inter alia, breithiúnas an 17 Meán Fómhair 2007, Microsoft v an Coimisiún (T‑201/04, EU:T:2007:289) (‘an breithiúnas in Microsoft’).
8      Breithiúnas an 25 Márta 2021, Slovak Telekom v an Coimisiún (C‑165/19 P, EU:C:2021:239, mír 40) (‘an breithiúnas in Slovak Telekom’).
9      Le haghaidh míniú cuimsitheach ar na forais dhlíthiúla agus eacnamaíocha le diúltú déileála, féach R. O’Donoghue KC agus J. Padilla, The Law and Economics of Article 102 TFEU, Bloombury, 2020, lch. 604 et seq.
10      An breithiúnas in Bronner, mír 41. Féach freisin breithiúnas an 29 Aibreán 2004, IMS Health (C‑418/01, EU:C:2004:257), breithiúnas an 17 Feabhra 2011, TeliaSonera Sverige (C‑52/09, EU:C:2011:83), breithiúnas an 10 Iúil 2014, Telefónica agus Telefónica de España v an Coimisiún (C‑295/12 P, EU:C:2014:2062), an breithiúnas in Slovak Telekom, breithiúnas an 25 Márta 2021, Deutsche Telekom v an Coimisiún (C‑152/19 P, EU:C:2021:238), breithiúnas an 12 Bealtaine 2022, Servizio Elettrico Nazionale agus páirtithe eile (C‑377/20, EU:C:2022:379) agus breithiúnas an 12 Eanáir 2023, Lietuvos geležinkeliai v an Coimisiún (C‑42/21 P, EU:C:2023:12) (‘an breithiúnas in Iarnród Baltach’).
11      Liostaítear an chéad agus an dara coinníoll dá dtagraítear a mhalairt slí uaireanta.
12      Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Jacobs in Bronner (C‑7/97, EU:C:1998:264).
13      Féach inter alia R. Whish agus D. Bailey, Competition law, 10ú
eag., Oxford University Press, 2021, lgh. 772 agus 773.
14      Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Jacobs in Bronner (C‑7/97, EU:C:1998:264, mír 56).
15      Ibid. (míreanna 57 agus 62).
16      Ibid. (mír 61).
17      An breithiúnas in Slovak Telekom (mír 46).
18      Ibid. (mír 47).
19      Féach, chuige sin, an breithiúnas in Iarnród Baltach (mír 86). Féach freisin breithiúnas an 10 Samhain 2021, Google agus Alphabet v an Coimisiún(Google Shopping) (T‑612/17, EU:T:2021:763, mír 217).
20      Ibid.
21      Féach Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Kokott in Google agus Alphabet v an Coimisiún (C‑48/22 P, EU:C:2024:14). Tráth a scríobhtar an Tuairim seo, níl an breithiúnas tugtha sa chás sin.
22      Ibid. (míreanna 83 et seq.).
23      An breithiúnas in Slovak Telekom, mír 45.
24      An breithiúnas in Iarnród Baltach, mír 80.
25      Ibid. (míreanna 80 agus 82).
26      Le haghaidh anailís criticiúil den chur chuige seo, féach inter alia R. O’Donoghue KC agus J. Padilla, op. cit., lgh. 585, agus M. Annalies, “Testing for abusive refusals to supply in EU competition law: past, present and future”, European Competition Law Review, 42(5), 2021, lch. 256-268.
27      Féach, go sonrach, an ceathrú ceist a tharchuirtear, ina n‑úsáidtear an téarma ‘gnóthas ceannasach a bhfuil smacht aige ar ardán digiteach’. Féach freisin an sainmhíniú ar ‘Android Auto’ arna sholáthar ag Google in https://source.android.com/docs/automotive/start/what_automotive, ina dtréithrítear é mar ‘ardán’.
28      G. Shier agus T. Byrne, “Economic Principles”, in M. Wiggers, R. Struijlaart agus J Dibbits. (eag.), Digital Competition Law in Europe, Kluwer Law International, 2023, lch. 17.
29      Féach, chuige sin, treoirlínte cáilíochta Android Auto, nach mór d’aon fhorbróirí aipeanna a leanúint agus iad ag tógáil don táirge sin, le fáil ag https://transparency.google/our-policies/product‑terms/android-auto/.
30 Féach freisin, ‘Building an ecosystem’, le fail ag https://developer.android.com/cars.
31      Féach T. Mens., C. De Roover agus A. Cleve (eag.), Software Ecosystems. Tooling and Analytics, Springer, 2023, lch. 6.
32      Féach cuspóir Google chun eispéaras úsáideora a fheabhsú agus cabhrú le forbróirí teacht ar níos mó tiománaithe le haipeanna i ngluaisteáin trí Android Auto, ar fáil ag https://android-developers.googleblog.com/2020/08/android-for-cars.html#:~:text=We%20launched%20Android%20Auto%20for_cars%20in%20the%20coming%20months.
33      Féach A. Andreangeli, ‘Case note on T‑201/04, Microsoft v Commission, Judgment of 17 September 2007’, Common Market Law Review, Iml. 45, Uimh. 3, 2008, lch. 863, agus R. O’Donoghue KC agus J. Padilla, op. cit., lch. 534 agus 535.
34      An breithiúnas in Microsoft, míreanna 647 agus 648.
35      Féach míreanna 30 agus 31 den Tuairim seo.
36      Féach, chuige sin, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Kokott in Google agus Alphabet v an Coimisiún (C‑48/22 P, EU:C:2024:14, mír 89).
37      Ceann de na príomhargóintí arna maíomh ag Google os comhair na cúirte a rinne an tarchur ná, mar a chuirtear síos air san ordú tarchuir, nach léirítear caidreamh iomaíoch idir Android Auto agus aip amhail JuicePass, a chiallaíonn nach bhféadfaí a chinneadh, in aon chás, gur eascair éifeachtaí frithiomaíocha eisiacha as an diúltú rochtain a dheonú. Ní bhaineann an dara ceist a tharchuirtear, áfach, leis an gceist sin, ach maidir leis an gceist an bhféadtar éifeachtaí frithiomaíocha a eisiamh nuair a tharlaíonn na cúinsí a chuirtear síos orthu sa cheist sin. Dá bhrí sin, i mo thuairim, níl gá don Chúirt Bhreithiúnais aghaidh a thabhairt ar argóint Google ach ba cheart don chúirt a rinne an tarchur chinneadh a dhéanamh maidir lena fiúntas.
38      Breithiúnas an 12 Bealtaine 2022, Servizio Elettrico Nazionale agus páirtithe eile (C‑377/20, EU:C:2022:379).
39      Ibid. (mír 44).
40      Ibid. (mír 53 agus an cásdlí dá dtagraítear) agus breithiúnas an 19 Eanáir 2023, Unilever Italia Mkt. Operations (C‑680/20, EU:C:2023:33, mír 41).
41 Ibid (míreanna 56 agus 72 agus an cásdlí dá dtagraítear).
42 Féach, chuige sin, breithiúnas an 17 Feabhra 2011, TeliaSonera Sverige (C‑52/09, EU:C:2011:83, mír 64).
43 Féach Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Jacobs in Syfair agus páirithe eile (C‑53/03, EU:C:2004:673, míreanna 71 and 72).
44 Breithiúnas an 27 Márta 2012, Post Danmark (C‑209/10, EU:C:2012:172, mír 40 agus an cásdlí dá dtagraítear. Féach freisin, Teachtaireacht ón gCoimisiún – Treoir maidir le tosaíochtaí forfheidhmithe an Choimisiúin agus Airteagal [102 CFAE] á chur I bhfeidhm i leith iompar mí-úsáideach eisiatach ag gnóthais cheannasacha (IO 2009 C 45, lch. 7, ‘Treoir an Choimisiúin’, míreanna 28 go 31)
45 Féach le haghaidh anailís chriticiúil, Castillo de la Torre, F. agus Gippini‑Fournier, E., Evidence, Proof and Judicial Review in EU Competition Law, Edward Elgar Publishing, 2024, lch. 243 go 247.
46 Féach breithiúnas an 27 Márta 2012, Post Danmark (C‑209/10, EU:C:2012:172, mír 41).
I ndiaidh an bhreithiúnais sin, féadfadh a bheith mar bhonn cirt oibiachtúil freisin go n‑eascraíonn éifeachtúlacht shuntasach as iompar an ghnóthais cheannasaigh atá níos tábhachtaí ná haon éifeachtaí frithiomaíocha ar thomhaltóirí. I bhfianaise cur síos na cúirte a rinne an tarchur ar an gcás sna príomhimeachtaí, áfach, níl an cineál boinn cirt sin ábhartha anseo.
47      Féach R. Whish agus D. Bailey, op. cit., lch. 220, agus T. Van der Vijver, ‘Article 102 TFEU: How to Claim the Application of Objective Justifications in the Case of prima facie Dominance Abuses?  Journal of European Competition Law & Practice, Iml. 4, eagrán 2, Oxford University Press, 2013, lch. 121-133. Féach freisin Teoir an Choimisiúin, mír 28.
48      Féach mír 5 den Tuairim seo.
49      Féach, chuige sin, breithiúnais an 5 Meán Fómhair 2019, Regards Photographiques (C‑145/18, EU:C:2019:668, mír 43) agus an 9 Samhain 2017, AZ (C‑499/16, EU:C:2017:846, mír 24).
50      Tugann scoláirí faoi deara gur glacadh cur chuige docht i gcleachtas cinnteoireachta an Choimisiúin agus i gcásdlí na Cúirte Breithiúnais i leith boinn cirt oibiachtúla. Féach O’Donoghue KC agus J. Padilla, op. cit., lch. 658.
51      Féach chuige sin breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 1994, Tetra Pak v an Coimisiún (T‑83/91, EU:T:1994:246, mír 138), ar seasadh leis ar achomharc le breithiúnas an 14 Samhain 1996, Tetra Pak v an Coimisiún (C‑333/94 P, EU:C:1996:436, mír 37).
52      Féach, chuige sin, breithiúnas an 27 Márta 2012, Post Danmark
(C‑209/10, EU:C:2012:172, mír 42). Féach freisin an breithiúnas in Microsoft (mír 688).
53      Féach, chuige sin, breithiúnas an 30 Eanáir 2020, Generics (UK) agus páirtithe eile (C‑307/18, EU:C:2020:52, mír 166). Féach freisin an breithiúnas in Microsoft (mír 698) agus breithiúnas an 14 Meán Fómhar 2022, Google agus Alphabet v an Coimisiún (Google Android) (T‑604/18, EU:T:2022:541, mír 616).
54      Féach, chuige sin, R. Whish agus D. Bailey, op. cit., lch. 223.
55      An breithiúnas in Microsoft (mír 688).
56      Féach, chuige sin, breithiúnas an 9 Meán Fómhair 2009, Clearstream v an Coimisiún (T‑301/04, EU:T:2009:317, mír 106), inar mheas an Chúirt Ghinearálta nár tugadh údar leis an bhfíoras lom go raibh athruithe suntasacha i gcórais ríomhaireachta, ullmhúcháin mionsonraithe agus roinnt sraitheanna tástálacha de dhíth chun go gceadódh an gnóthas ceannasach rochtain le moill dhá bhliain le soláthar rochtana.
57      Cé nach mbaineann an t‑amhras arna chur in iúl ag an gcúirt a rinne an tarchur go sonrach leis an mbealach inar chóir costas forbartha teimpléid a ríomh, tá sé tábhachtach a choimeád i gcuimhne nach mór do na costais a bheith bainte go docht leis na cúiseanna lena dtugtar údar le gá do theimpléad agus don am is gá don chríoch sin. D’fhéadfadh gnéithe eile, amhail forbairt teimpléid i ndiaidh iarraidh phearsantaithe, in áit teimpléid lena gcumhdófaí catagóir ghinearálta aipeanna, tionchar a imirt ar an luach saothair le híoc ag an ngnóthas is iarrthóir. Ar deireadh, bheadh sé tábhachtach an leas a bhféadfadh an gnóthas ceannasach a fháil ón teimpléad nua a chur ar fáil ar a ardán a chur san áireamh.
58 Féach, inter alia, breithiúnas an 6 Meán Fómhair 2017, Intel v an Coimisiún (C‑413/14 P, EU:C:2017:632, mír 135 agus an cásdlí dá dtagraítear).
59Breithiúnas Microsoft (mír 334)
60      Breithiúnas an 29 Aibreán 2004, IMS Health (C‑418/01, EU:C:2004:257, mír 44).
61      Chuige sin, féach breithiúnas an 29 Aibreán 2004, IMS Health (C‑418/01, EU:C:2004:257, mír 45).
62      Fógra ón gCoimisiún maidir leis an sainiú ar an margadh ábhartha chun críocha dhlí iomaíochta an Aontais (C/2024/1645).