61963C0078
Conclusies van de Advocaat-Generaal
K. ROEMER
10 juni 1964
Vertaald uit het Duits
INHOUD
blz.
Inleiding (feiten, vorderingen)
Beoordeling rechtens
I - Vorderingen 1 tot 3
1. Ontvankelijkheid
a) onderdeel 1
b) onderdeel 3
2. Gegrondheid
a) Schending van artikel 110 van het Statuut . .
b) Schending van artikel 5 van het Statuut …
c) Wijze van opstelling der beoordelingsrapporten
d) Samenstelling der integratiecommissie …
e) Integratieprocedure
f) Overige grieven
II — Vordering tot schadevergoeding
III — Samenvatting en conclusie
Mijnheer de President, mijne heren Rechters,
Evenals verscheidene andere zaken heeft ook deze zaak betrekking op de langdurige pogingen, die de Commissie van de E.E.G. na de inwerkingtreding van het Statuut van de ambtenaren der Gemeenschappen in het werk heeft gesteld om zich een oordeel te vormen over de vraag, welke ambtenaren in aanmerking kwamen voor een aanstelling in vaste dienst („integratie”).
Voor Rémy Huber, die sedert 1 oktober 1958 op een zgn. „Brussels arbeidscontract” in dienst van de Gemeenschap was, had de integratieprocedure een negatief verloop. De integratiecommissie bracht op 18 juli 1962 een ongunstig advies over hem uit. Vervolgens werd zijn contract overeenkomstig een besluit van het Comité van Voorzitters (dat in dit geval optrad als „tot aanstelling bevoegd gezag”) in een brief van de Directeur-Generaal Algemeen Beheer van 18 juni 1963 opgezegd.
Dit leidde tot de instelling van een beroep, waarbij verzoeker zijn vorderingen in de volgende vier onderdelen splitste:
1.
Nietigverklaring van de integratieprocedure en van het door de integratiecommissie over verzoeker uitgebrachte advies;
2.
Nietigverklaring van de opzegging van het contract;
3.
Verklaring voor recht, dat de Commissie gehouden is, de integratieprocedure opnieuw op verzoeker toe te passen;
4.
Veroordeling van de Gemeenschap, c.q. van de Commissie van de E.E.G., tot betaling van schadevergoeding.
Beoordeling rechtens
I - VORDERINGEN 1 TOT 3
Bij de bespreking van deze zaak zal ik eerst de onderdelen 1 tot 3 behandelen, daar deze ten doel hebben, verzoeker de rechtspositie te doen herwinnen, die hij voor de integratieprocedure bezat. Daarna zullen wij ons bezighouden met het vierde onderdeel (vordering tot schadevergoeding).
1.
Over de ontvankelijkheid, die door de Commissie gedeeltelijk (namelijk voor de onderdelen 1 en 3) wordt bestreden, kan ik betrekkelijk kort zijn.
a)
In het eerste onderdeel wordt voornamelijk nietigverklaring van het advies van de integratiecommissie gevorderd. De Commissie acht deze vordering niet-ontvankelijk, daar het advies geen beschikking zou zijn, doch slechts een handeling ter voorbereiding van een beschikking.
Deze stelling kan ik niet volgen. Het is bekend dat, indien de integratiecommissie definitief een ongunstig advies geeft, het tot aanstelling bevoegde gezag rechtens in de onmogelijkheid verkeert de betrokken ambtenaar een vaste aanstelling te geven in de rang en salaristrap, die hij had bereikt voordat aanspraken aan het Statuut konden worden ontleend. Een ongunstig advies heeft dus inderdaad rechtsgevolg en wel van dien aard, dat het advies een bezwarend besluit is in de zin van artikel 91 van het Statuut, over welks „wettigheid” een proces kan worden gevoerd.
Daarentegen ben ik het met de Commissie eens, dat nietigverklaring van de integratieprocedure niet in aanmerking komt, daar een procedure geen maatregel is in de zin van artikel 91 van het Statuut. Dit sluit echter niet uit, dat het Hof de integratieprocedure bij zijn onderzoek kan betrekken en daaraan eventueel de conclusie kan verbinden, dat de beschikking die eruit voortvloeit onregelmatig is. Het eerste onderdeel van de conclusies moet in deze zin worden verstaan; het is dus niet nodig, dat de vordering tot nietigverklaring van de integratieprocedure in het dictum van het arrest niet-ontvankelijk wordt verklaard.
b)
Ad onderdeel 3 meent de Commissie, dat het Hof niet kan bepalen, dat de integratieprocedure opnieuw op verzoeker moet worden toegepast.
Ook hier ben ik het met de Commissie niet eens. Naar mijn mening hebben die ambtenaren, die bij de inwerkingtreding van het Statuut bij een van de Instellingen van de Gemeenschappen een vast ambt bekleedden, rechtens aanspraak op toepassing van de integratieprocedure. Blijkt bij het onderzoek van de zaak, dat de integratieprocedure onregelmatigheden vertoont die van invloed kunnen zijn op het advies van de integratiecommissie, dan vloeit hier juridisch uit voort, dat de procedure moet worden herhaald. Dit kan naar mijn mening in het dictum van het arrest worden bepaald, tenzij het Hof niet over alle inlichtingen mocht beschikken om zich tot het doen van deze uitspraak gerechtigd te achten. Dit betreft dan echter niet de ontvankelijkheid, doch de zaak zelf.
2. Zijn de onderdelen 1 tot 3 gegrond?
Voor de onderdelen 1 tot 3 heeft verzoeker een reeks argumenten aangevoerd, die ik thans zal behandelen.
In de eerste plaats zullen wij ons bezighouden met de zuiver juridische argumenten, die ons ten dele reeds uit andere procedures bekend zijn.
a)
Naar de mening van verzoeker heeft de Commissie artikel 110 van het Statuut geschonden, doordat zij de bepalingen ter uitvoering van het integratievoorschrift van artikel 102 niet, of althans niet met gebruikmaking van artikel 110 (d.w.z. na raadpleging van het personeelscomité en van het comité voor het Statuut), heeft vastgesteld en ter kennis van het personeel gebracht.
Feitelijk staat vast, dat de Commissie reeds op 13 december 1961 een „règlement” betreffende de samenstelling en werkwijze van de integratiecommissie heeft vastgesteld en vervolgens op 9 maart 1962 de definitieve tekst van een „règlement intérieur de la commission d'intégration”. Deze stukken zijn op 23 maart 1962 door de Directeur-Generaal Algemeen Beheer aan het personeelscomité toegezonden, evenwel niet voor het vragen van advies, doch uitsluitend ter informatie.
De voornaamste vraag is dus, of artikel 102 uitvoeringsbepalingen vereist, die met inachtneming van de voorschriften van artikel 110 moeten worden vastgesteld. Voor een bevestigend antwoord kan — dit geef ik gaarne toe — een reeks argumenten worden aangevoerd.
In de eerste plaats staat mijns inziens vast — daarop heb ik reeds in de zaak 27-63 gewezen — dat artikel 110 niet alleen geldt voor bepalingen, waarin uitdrukkelijk naar dit artikel wordt verwezen. Beslissend is, of de materiële inhoud van een voorschrift uitvoeringsmaatregelen vereist, omdat het anders niet of niet op juiste wijze kan worden toegepast.
—
Wat artikel 102 betreft, is het duidelijk dat de Commissie verzoeker een sterk argument voor zijn opvatting aan de hand heeft gedaan, door voor dit artikel uitvoeringsbepalingen vast te stellen. In de reeds genoemde verordeningen is geregeld, hoe de integratiecommissie is samengesteld (aantal leden, nationaliteit en vereiste rang van de leden), op welke wijze de commissie haar oordeel vormt (overlegging van stukken, verhoor van belanghebbenden, van hun chefs en van andere ambtenaren), wie aan de vergaderingen kan deelnemen, aan welke eisen de stemming moet voldoen (minimum aantal en nationaliteit der aanwezige leden, onthouding van stemming wanneer een lid persoonlijk is geïnteresseerd, besluitvorming wanneer de stemmen staken) en dergelijke (vgl. de bepalingen over geheimhouding, het houden van notulen, de volgorde van behandeling).
—
Overigens krijgt men bij lezing van artikel 102 de indruk, dat deze regeling op grond van haar inhoud inderdaad aanvulling behoeft door middel van uitvóeringsvoorschriften. Artikel 102 bepaalt slechts, dat bij iedere Instelling door het tot aanstelling bevoegde gezag een „integratiecommissie” wordt ingesteld, bestaande uit een aantal personen, die leidinggevende functies vervullen, welke commissie een advies uitbrengt over de geschiktheid van de ambtenaren voor de functies waarin zij zijn te werk gesteld, zulks op grond van een beoordelingsrapport van hun chefs: gezien de enorme betekenis, die de integratieprocedure voor de afzonderlijke ambtenaren heeft, een voorschrift, dat niet uitmunt door uitvoerigheid en duidelijkheid.
Mijns inziens kan ook niet worden gezegd, dat de overgangsbepalingen van de artikelen 102 tot en met 109 niet tot het Statuut behoren en dat daarom artikel 110, dat spreekt van „bepalingen ter uitvoering van dit Statuut”, daarop niet van toepassing is. Formeel maken alle voorschriften, die onder het opschrift „Statuut van de ambtenaren van de Europese Economische Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie” in de artikelen 1 tot en met 110 zijn samengevat, deel uit van het Statuut. Dit blijkt uit het enige artikel van de verordening van de Raad waarbij het Statuut is vastgesteld, hetwelk bepaalt: „Het Statuut van de ambtenaren … van de Europese Economische Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie wordt neergelegd in de in de bijlage opgenomen bepalingen …”.
—
Toch geloof ik uiteindelijk, dat artikel 110 in het onderhavige geval niet is geschonden. De Commissie merkt namelijk terecht op, dat artikel 110 niet geldt voor de overgangsbepalingen, die slechts eenmaal kunnen worden toegepast, doch alleen voor de belangrijkste voorschriften van het Statuut, die een blijvend karakter dragen. Twee gronden kunnen hiervoor worden aangevoerd:
—
In artikel 110 wordt gesproken over algemene uitvoeringsbepalingen. Met het woord „algemeen” kan in dit verband slechts zijn bedoeld, dat het hier uitvoeringsbepalingen van normatieve aard betreft. Het gaat hierbij dus om voorschriften, die op een onbeperkt aantal toekomstige gevallen van toepassing zijn. Artikel 102 geldt daarentegen slechts voor een nauwkeurig bepaald aantal ambtenaren, namelijk voor die, die bij de inwerkingtreding van het Statuut bij een van de Instellingen der Gemeenschappen een vast ambt bekleedden. — Ten tweede kan worden gewezen op een van de andere overgangsbepalingen, nl. artikel 107, dat voor het geven van uitvoeringsvoorschriften uitdrukkelijk de eis stelt van een advies van het comité voor het Statuut. Dit bewijst mijns inziens, dat artikel 110 principieel niet betrekking heeft op de overgangsbepalingen. Was dit wel het geval, dan had in artikel 107 de medewerking van het comité voor het Statuut niet behoeven te worden vermeld, daar volgens artikel 110 behalve de raadpleging van het personeelscomité ook het advies van het comité voor het Statuut is voorgeschreven.
Derhalve is de grief niet gegrond, dat de Commissie artikel 110 heeft geschonden door, alvorens de verordening voor de integratiecommissie vast te stellen, noch het personeelscomité te raadplegen noch de verordening ter kennis van het personeel te brengen.
b)
Verzoeker ontleent een tweede grief aan artikel 5 van het Statuut. Hij stelt, dat de in artikel 102 vermelde beoordelingen van de ambtenaren door hun chefs eerst mochten worden opgesteld na vaststelling van de omschrijving der werkzaamheden („job description”) van artikel 5, die als maatstaf voor de beoordeling onmisbaar was.
Ook deze grief acht ik niet gegrond. Volgens de duidelijke tekst van artikel 102 behoefde de integratiecommissie slechts een advies uit te brengen over de geschiktheid van de ambtenaar voor de functie waarin hij was tewerkgesteld, d.w.z. over de wijze waarop hij zich in het verleden, vóór zijn vaste aanstelling, van zijn taak had gekweten. De bestaande administratieve organisatie was daartoe als maatstaf voldoende, waarbij voor iedere ambtenaar objectief kon worden vastgesteld, hoever zijn taak reikte en waaruit zijn werkzaamheden bestonden. De integratiecommissie had daarentegen niet tot taak, een oordeel te vellen over de wijze waarop de ambtenaar in de toekomst zou kunnen worden gebruikt; haar activiteit strekte zich dus niet uit tot de toekomstige administratieve organisatie van de Commissie, waarvoor de omschrijving der werkzaamheden van artikel 5 wèl van belang is.
c)
Met de op 'artikel 5 gebaseerde grief houdt een reeks grieven verband, die eveneens betrekking hebben op de wijze, waarop de beoordelingsrapporten zijn opgesteld.
—
Over het algemeen was de wijze van beoordeling naar de mening van verzoeker te subjectief. Volgens hem had een grotere mate van objectiviteit kunnen worden bereikt, wanneer de rapporten, althans gedeeltelijk, feiten hadden bevat in plaats van subjectieve waarderingen. Bovendien vereiste het gelijkheidsbeginsel, dat vooraf algemene regels werden vastgesteld voor de beoordeling van alle ambtenaren, die gelijksoortige functies bekleedden.
Ook hier moet in de eerste plaats worden gewezen op artikel 102, dat spreekt van rapporten inzake de bekwaamheid, de prestaties en het gedrag in de dienst. Daarmede kan zeker niets anders bedoeld zijn dan een subjectieve waardering, het geven van een waardeoordeel. Ook de Eerste Kamer van het Hof heeft zich in de zaak Leroy in deze zin uitgesproken en de grief van verzoeker, dat de opmerkingen van zijn chef te algemeen en subjectief waren, afgedaan met de opmerking dat het rapport van artikel 102 ten doel heeft een oordeel te geven omtrent het gedrag van de ambtenaar in het algemeen, zodat niet kan worden verlangd, dat het rapport in bijzonderheden afdaalt en melding maakt van afzonderlijke feiten. Inderdaad zou het beoordelingsrapport een kolossale omvang aannemen, indien elk van de vele vragen zou moeten worden beantwoord met het aanvoeren van feiten. Op feitelijke bijzonderheden kan in geval van twijfel of bij tegenspraak in het verdere verloop van de integratieprocedure worden ingegaan. De integratiecommissie was dus geenszins gedwongen, voor haar advies uitsluitend af te gaan op subjectieve beoordelingen van derden.
Wat de vraag van de vaststelling van regels voor de beoordeling betreft: het is uiteraard denkbaar en het is een ieder, die in de praktijk met beoordelingen te doen heeft, bekend, dat verschillende beoordelaars bij de toepassing van dezelfde beoordelingsschaal tot verschillende resultaten kunnen komen, onder meer omdat de meningen uiteenlopen over de stiptheid, waarmede de regels moeten worden toegepast. Dit gevaar kan echter niet 'alleen worden bestreden door een perfectionistisch, rekenkundig beoordelingssysteem in te voeren, doch ook door alle beoordelingen één enkele commissie te laten passeren, zoals in de integratieprocedure het geval is. De commissie heeft het in de hand te beletten, dat de ambtenaren uiteindelijk ongelijk worden behandeld, door subjectieve afwijkingen bij de beoordeling te corrigeren met gebruikmaking van andere gegevens (het horen van mede-ambtenaren en andere bewijsmiddelen).
—
Met betrekking tot het bijzondere geval van verzoeker is in dit verband nog beweerd, dat zijn chef hem vijandig gezind was.
Mocht hiermede bedoeld worden te stellen, dat het rapport van deze chef buiten beschouwing moest worden gelaten, dan moet hier tegenover worden gesteld, dat artikel 102 geen uitzondering op de regel (beoordeling door de chef) kent. De integratiecommissie kon het rapport van de chef dus niet weigeren, zonder zich schuldig te maken aan schending van het Statuut.
Overigens bood juist in zulke gevallen het verdere verloop van de integratieprocedure gelegenheid, door gebruikmaking van andere gegevens zorg te dragen voor een vergaande objectiviteit. Dat is in dit geval geschied. Ook andere chefs hebben hun mening over de persoon van verzoeker te kennen gegeven, getuigen zijn gehoord en ten slotte is het advies van de integratiecommissie eenstemmig tot stand gekomen.
Al met al zijn dus geen bezwaren in te brengen tegen de wijze, waarop de prestaties van verzoeker in de rapporten van zijn chefs zijn beoordeeld.
d)
Ook tegen de samenstelling van de integratiecommissie heeft verzoeker bezwaar gemaakt.
Hij maakt er aanmerking op dat een van de leden, behorend tot de juridische dienst van de Commissie, weliswaar in rang A/2 was ingedeeld, doch geen leidinggevende functie vervulde in de zin van artikel 102; voorts acht hij de aanwezigheid van een hoge ambtenaar van de administratie, die niet tot de integratiecommissie behoorde, bij de vergaderingen van de commissie ongeoorloofd.
Ook deze grieven komen mij niet gegrond voor. Weliswaar schrijft artikel 102 van het Statuut voor, dat de integratiecommissie moet zijn samengesteld uit „personeelsleden die in de Instelling leidinggevende functies vervullen” (Frans: „agents exerçant des fonctions de direction”). Ik ben echter van mening, dat daarmede slechts wordt gedoeld op ambtenaren in een hoge rang, die over de dienovereenkomstige kennis, ervaring en autoriteit beschikken. Het lijkt mij daarentegen niet vereist, dat het hier de leiders van een directoraat betreft, d.w.z. ambtenaren, die aan het hoofd van een omvangrijke administratieve organisatie staan. Gezien de administratief-technische structuur van de Commissie zou dit hebben betekend, dat de leden van de juridische dienst niet lid kunnen zijn van de integratiecommissie, voorwaar een ongewenst resultaat juist voor hem, die verlangt dat bij de integratie behoorlijke procedureregels in acht worden genomen.
Wat de aanwezigheid van de ambtenaar van de administratie betreft, kunnen bepaalde bezwaren inderdaad niet worden ontkend. Principieel zal moeten worden erkend dat de werkzaamheden van de integratiecommissie, die vèrstrekkende gevolgen hebben, niet door buitenstaanders mogen worden beïnvloed noch aan het gevaar van een verkeerde invloed mogen worden blootgesteld.
Op grond van de overgelegde notulen stellen wij echter vast, dat de betrokken ambtenaar slechts als waarnemer aan voorbereidende vergaderingen heeft deelgenomen, doch de laatste vergadering, waarin over het lot van verzoeker is beslist, niet heeft bijgewoond. Derhalve maakt ook deze omstandigheid de integratieprocedure niet ongeldig.
e)
Ernstige bezwaren worden echter opgeworpen door de grief, dat de integratiecommissie de processuele rechten van verzoeker inzoverre heeft geschonden, dat geluigen buiten zijn tegenwoordigheid zijn gehoord en dat hij niet het laatste woord heeft gehad.
Daarbij kan mijns inziens in het midden blijven, of de integratieprocedure — zoals verzoeker meent — als een administratiefrechtelijk rechtsgeding moet worden beschouwd. Voor ons onderzoek is het voldoende, indien wij ons de betekenis en de functie van de integratieprocedure voor ogen houden.
Voordat het Statuut werd afgekondigd kende de Europese Economische Gemeenschap slechts contracten van beperkte duur, als voorgeschreven in artikel 246 van het Verdrag. Deze gaven weliswaar principieel geen aanspraak op een vaste aanstelling; zij mochten echter volgens de rechtspraak van het Hof (zaken 43, 45, 48-59, Jur. VI, blz. 988) „alleen… worden verbroken… om redenen van dienstbelang”: aangenomen mag dus worden, dat het dienstverband een zekere mate van duurzaamheid bezat. — Bij de inwerkingtreding van het nieuwe Statuut is in deze situatie een verandering ingetreden. Zij bracht in zoverre een versterking van de rechtspositie der ambtenaren met zich, dat iedere ambtenaar, die op dat tijdstip bij een van de Instellingen van de Gemeenschap een vast ambt bekleedde, moest worden beoordeeld met het oog op de vraag, of hij als vast ambtenaar kon worden aangesteld. Was het resultaat van de beoordeling positief, dan leidde dit in de praktijk tot een vaste aanstelling van de ambtenaar, waarmede kennelijk — en terecht — een soort recht werd erkend van die ambtenaren, die in sommige gevallen reeds verscheidene jaren voor de Commissie hebben gewerkt. Was het resultaat negatief, dan moest volgens het Statuut het arbeidscontract in de regel worden opgezegd.
De integratieprocedure is dus voor de loopbaan der ambtenaren juridisch van zeer groot belang. Daaruit volgt mijns inziens, dat zij zo zorgvuldig mogelijk moest worden toegepast, ten einde tot een uiterst nauwgezette en objectieve beoordeling der prestaties te geraken. Daar de procedure bovendien bestond in het opstellen van waardeoordelen, die als zodanig aan toetsing door het Hof zijn onttrokken, diende er een garantie te bestaan, dat geen gegevens buiten beschouwing werden gelaten, die op de oordeelsvorming van invloed konden zijn.
De in concreto voorgedragen grieven moeten in dit licht worden bezien. Uit de overgelegde notulen blijkt, dat de integratiecommissie over het geval van verzoeker zowel zijn chef als een van de andere ambtenaren van de Commissie heeft gehoord. Over de inhoud van het verhoor weten wij niets, daar hiervan geen proces-verbaal is opgemaakt. Ook verzoeker heeft onweersproken gesteld, dat hij van de inhoud der verklaringen niet op de hoogte is gebracht, zodat hij daarop geen commentaar heeft kunnen leveren. Het is niet uitgesloten te achten, dat de integratiecommissie in haar uiteindelijk oordeel kon worden beïnvloed door de — hetzij afwijkende, hetzij aanvullende — opmerkingen van verzoeker omtrent de bij het getuigenverhoor besproken onderwerpen. Dat verzoeker niet is gehoord, is derhalve een vormfout, waaraan het Hof niet kan voorbijgaan.
Om terug te komen op het arrest Leroy, waar de integratieprocedure eveneens een rol speelde: de integratiecommissie heeft ten onrechte nagelaten betrokkene in staat te stellen, „opmerkingen te maken omtrent de factoren die van invloed kunnen zijn op zijn benoeming”.
Dit verzuim kan niet tot gevolg hebben, dat het Hof zelf zich een oordeel tracht te vormen over de betekenis van de verklaringen van verzoekers chefs en over zijn daartegen gericht verweer. Wil het Hof niet de plaats innemen van de administratie, die uitsluitend het recht heeft de prestaties van verzoeker te beoordelen, dan rest slechts de met miskenning der noodzakelijke processuele voorschriften gegeven beschikkingen nietig te verklaren en de zaak voor een nieuwe behandeling naar het uitvoerend orgaan terug te wijzen.
Hieruit volgt, dat althans deze laatste grief mijns inziens voldoende is om het advies van de integratiecommissie en de daarop berustende ontslagbeschikking te vernietigen.
ƒ)
Hiermede zou een onderzoek van de resterende middelen achterwege kunnen blijven. Ik wil niettemin met enkele woorden aantonen, dat de overige grieven niet steekhoudend zijn.
—
Dit geldt in de eerste plaats voor het gestelde motiveringsgebrek.
—
Weliswaar is het advies van de integratiecommissie niet zeer uitvoerig. Het bevat slechts een verwijzing naar het rapport van verzoekers chef, naar andere ingewonnen inlichtingen en naar het verhoor van betrokkene en noemt dan twee redenen, op grond waarvan verzoeker voor zijn post ongeschikt is te achten.
—
Niettemin zou ik, evenals de Eerste Kamer van het Hof in de zaak Leroy (en overigens met handhaving van de mening, die ik in de zaak 1-63 heb uitgesproken over de motivering van zuiver individuele beschikkingen), genoegen willen nemen met de verwijzing in het aangevallen advies naar andere gedetailleerde documenten, die verzoeker bekend waren, hoewel enkele bezwaren met betrekking tot de algemene en vage formulering „andere inlichtingen” niet geheel ongegrond schijnen.
—
Overigens is artikel 25 van het Statuut evenmin geschonden, doordat de integratiecommissie zich niet over de door verzoeker bij de integratieprocedure overgelegde stukken heeft uitgelaten: de formele motiveringsplicht houdt niet in, dat op alle door de betrokkene aangevoerde argumenten moet worden ingegaan.
—
Het is voldoende, wanneer degene die de beschikking geeft de gronden vermeldt, die haar naar zijn mening dragen.
—
Ditzelfde geldt voor de grief, dat de processuele rechten van verzoeker zijn benadeeld, doordat hij zich tijdens de integratieprocedure niet door een raadsman heeft kunnen laten bijstaan. De overgelegde notulen bevatten niets dat erop wijst, dat verzoeker dit recht is betwist; wij moeten er integendeel volgens de mededelingen van de Commissie van uitgaan, dat verzoeker nimmer een poging heeft gedaan om een raadsman aan te stellen.
—
Ook de grief, dat de feiten verkeerd zijn beoordeeld, levert mijns inziens geen bijkomende grond op tot vernietiging van de bestreden maatregelen. Deze grief berust op de omstandigheid, dat de chef van verzoeker in het beoordelingsrapport heeft gesteld, dat hij de Duitse taal schriftelijk slechts middelmatig beheerst. Daarentegen beroept verzoeker zich op zijn in Straatsburg in het Duits afgelegde „Wirtschaftsabitur” en op een examen in het Duits, dat hij aan de Universiteit te Luik „met grote onderscheiding” heeft afgelegd. Ik neem echter aan, dat wij deze kwestie kunnen laten rusten, daar het advies van de integratiecommissie niet de indruk wekt, dat de mate waarin verzoeker het Duits niet beheerste voor de beoordeling van beslissende betekenis was. Waar omgekeerd de integratiecommissie heeft geweigerd gebruik te maken van verzoekers aanbod om met betrekking tot zijn talenkennis een proef af te leggen, kan hieruit worden afgeleid, dat de integratiecommissie deze kwestie niet van groot belang achtte.
II - VORDERING TOT SCHADEVERGOEDING
Ten slotte dienen wij nog aandacht te schenken aan de vordering tot betaling van schadevergoeding, die bij pleidooi onder invloed van het arrest in de zaak 18-63 aldus is gewijzigd, dat verzoeker betaling vordert van die bedragen, die hij na de datum van zijn ontslag als salaris zou hebben ontvangen.
Veel valt hierover niet te zeggen. Indien inderdaad — hetgeen ik voor juist houd — het advies van de integratiecommissie en derhalve ook de ontslagbeschikking van de Commissie moeten worden vernietigd, dan volgt hieruit, dat verzoeker ook thans nog in dienst van de Commissie is en recht heeft op zijn maandelijkse salaris, als vastgesteld in zijn aanstellingscontract. Er bestaat inderdaad geen reden, op het onderhavige geval de beginselen niet toe te passen, die het Hof in het arrest 18-63 heeft opgesteld.
Ik vraag mij echter af of het geboden is, in het dictum van het arrest de Commissie tot betaling van een bepaald bedrag te veroordelen. Het verdient nl. overweging, de gevorderde som te verminderen met hetgeen verzoeker na zijn ontslag uit de dienst van de Commissie in andere betrekkingen heeft verdiend. Het Hof kan derhalve in het arrest volstaan met de beslissing, dat de Commissie principieel tot betaling van schadevergoeding is verplicht en gehouden is, het arrest met inachtneming van alle feitelijke omstandigheden ten uitvoer te leggen.
III - SAMENVATTING EN CONCLUSIE
Resumerend concludeer ik als volgt:
Overeenkomstig het door verzoeker gevorderde dient het advies van de integratiecommissie en tevens de ontslagbeschikking — die zonder het advies niet zou zijn genomen — te worden vernietigd. Voorts worde voor recht verklaard, dat de integratieprocedure opnieuw op verzoeker moet worden toegepast, waarbij volgens algemene rechtsbeginselen de samenstelling van de commissie moet worden gewijzigd, en voorts, dat verzoeker ook na zijn ontslag recht heeft op betaling van zijn salaris.
De proceskosten zijn voor rekening van de Commissie, daar de vordering in hoofdzaak gegrond is.