61990J0075
ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση C-75/90 (
*1
)
Ι — Περιστατικά και διαδικασία
1. Η διαφορά της κύριας δίκης
Κατά το σημείο 8 του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΟΚ) 337/79 του Συμβουλίου, της 5ης Φεβρουαρίου 1979 (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 112), του οποίου επανάληψη αποτελεί το σημείο 10 του παραρτήματος Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 822/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για την κοινή οργάνωση της αμπελοοινικής αγοράς (ΕΕ L 84, σ. 1 ), οίνος ή κρασί είναι « το προϊόν που παράγεται αποκλειστικά με αλκοολική ζύμωση, ολική ή μερική, νωπών σταφυλιών, σπασμένων ή όχι, ή γλεύκους σταφυλιών ».
Ήδη από το 1986η union des caves coopératives de l'ouest audois et du Razès (στο εξής: Uccoar) σχεδίαζε να διαθέσει στο εμπόριο κρασί από το οποίο είχε αφαιρεθεί το οινόπνευμα. Η direction départementale de la concurrence, de la consommation et des fraudes (περιφερειακή διεύθυνση ανταγωνισμού, καταναλώσεως και πατάξεως της απάτης ), απαντώντας στα ερωτήματα της Uccoar, πρότεινε για το εν λόγω προϊόν, σύμφωνα με το διάταγμα της 7ης Δεκεμβρίου 1984, το οποίο αποκλείει το κρασί από το πεδίο εφαρμογής του, μια περιγραφική ονομασία, όπως «ποτό με βάση το κρασί από το οποίο έχει αφαιρεθεί το οινόπνευμα», ενώ για τη διάθεση του προϊόντος στην αλλοδαπή τόνισε ότι έπρεπε να τηρείται η ρύθμιση της συγκεκριμένης χώρας προορισμού.
Η Uccoar εντούτοις άρχισε το 1988 να διαθέτει το εν λόγω προϊόν στο εμπόριο με την ονομασία « vin sans alcool » ( « κρασί χωρίς το οινόπνευμα » ) και άρχισε να διαφημίζει ευρέως το προϊόν αυτό.
Η διοίκηση μήνυσε τον πρόεδρο της Uccoar R. Guitard, για απάτη ως προς τη φύση του εμπορεύματος και παραπλανητική διαφήμιση. Η μηνύτρια θεωρεί ότι η αφαίρεση του οινοπνεύματος από το κρασί δεν αποτελεί επιτρεπόμενη οινολογική πρακτική και ότι επιπλέον για την παραγωγή του εν λόγω προϊόντος προστίθενται συμπυκνωμένα γλεύκη.
Η Uccoar ισχυρίζεται ότι εμπορεύεται κρασί που ανταποκρίνεται στον ορισμό του σημείου 10 του παραρτήματος Ι του κανονισμού 822/87 και από το οποίο έχει αφαιρεθεί εκ των υστέρων το οινόπνευμα σύμφωνα με μια μέθοδο παραγωγής που μπορεί να ελεγχθεί εργαστηριακώς, το δε προϊόν ικανοποιεί τη γεύση των καταναλωτών η μέθοδος αυτή παραγωγής ανακαλύφθηκε χάρη σε έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με το Institut national de la recherche agronomique ( Εθνικό Ινστιτούτο Γεωπονικών Ερευνών ). Η Uccoar διευκρινίζει ότι, αφού σε άλλα κράτη μέλη πωλείται κρασί χωρίς οινόπνευμα, η στενή ερμηνεία της γαλλικής διοικήσεως αποτελεί πηγή διακρίσεων εις βάρος των Γάλλων αμπελουργών.
Το tribunal correctionnel de Carcassonne, θεωρώντας ότι, προκειμένου να κρίνει αν τα περιστατικά εν προκειμένω συνιστούν το αδίκημα της απάτης και το αδίκημα της παραπλανητικής διαφημίσεως, πρέπει προηγουμένως να ερμηνευθεί ο ορισμός του κρασιού τον οποίο περιέχουν οι κανονισμοί, ανέστειλε τη διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
« Πρέπει, κατά τους κανονισμούς ΕΟΚ, το κρασί που ορίζεται στο σημείο 8 του παραρτήματος II του κανονισμού 337/79 και στο σημείο 10 του παραρτήματος Ι του κανονισμού 822/87, να έχει, όταν διατίθεται στο εμπόριο, ορισμένο τουλάχιστον βαθμό οινοπνεύματος; »
2. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου
Η απόφαση του tribunal correctionnel de Carcassonne, η οποία εκδόθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 1990, πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 21 Μαρτίου 1990.
Γραπτές παρατηρήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 20 του Πρωτοκόλλου περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κατέθεσαν στις 20 Ιουνίου 1990 η Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον Patrick Hetsch, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας της, και στις 28 Ιουνίου 1990 η Κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενη από τον Philippe Pouzoulet, Αναπληρωτή Διευθυντή της Διευθύνσεως Νομικών Υποθέσεων, και τον Géraud de Bergues, Αναπληρωτή Γενικό Γραμματέα Εξωτερικών Υποθέσεων.
II — Γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο
1. Επί της ερμηνείας τον όρου «οίνος» ή « κρασί»
Η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή παρατηρούν ότι από την ανάγνωση του σημείου 10 του παραρτήματος Ι του κανονισμού 822/87 προκύπτει ότι το κρασί είναι προϊόν που περιέχει υποχρεωτικά οινόπνευμα και ότι επίσης η αφαίρεση μέρους ή όλου του οινοπνεύματος από το κρασί δεν αποτελεί οινολογική πρακτική την οποία να επιτρέπει ο κανονισμός. Η Επιτροπή διευκρινίζει συναφώς ότι οι επιτρεπόμενες οινολογικές πρακτικές και επεξεργασίες δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται παρά μόνο για την οινοποίηση ή τη συντήρηση του κρασιού και όχι για την αφαίρεση από το κρασί ενός από τα βασικά του χαρακτηριστικά, της περιεκτικότητας του δηλαδή σε οινόπνευμα.
Η Γαλλική Κυβέρνηση υπενθυμίζει επιπλέον ότι, κατά τον προαναφερθέντα κανονισμό, τα κρασιά που είναι κατάλληλα να δώσουν επιτραπέζια κρασιά και δεν έχουν τον κατώτατο κατ' όγκο αλκοολικό τίτλο των επιτραπέζιων κρασιών δεν μπορούν να διατίθενται στο εμπόριο παρά μόνο για την παραγωγή αφρωδών οίνων ή για τη χρησιμοποίηση στις οξοποιίες, στα αποστακτήρια ή για άλλες βιομηχανικές χρήσεις. Τέλος, η Γαλλική Κυβέρνηση στηρίζεται στην ερμηνεία της Επιτροπής, κατά την οποία το κρασί μεταβάλλεται, κατόπιν της αφαιρέσεως του οινοπνεύματος, σε προϊόν που δεν μπορεί πλέον να θεωρείται ως « οίνος » ή « κρασί » (έγγραφο υπ' αριθ. 10422, της 24ης Ιουλίου 1987, το οποίο απεστάλη στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Γαλλίας στις Κοινότητες ).
2. Επί τον πεδίου εφαρμογής της κοινοτικής ρυθμίσεως
Κατά την Επιτροπή, το προϊόν που λαμβάνεται μετά την αφαίρεση του οινοπνεύματος εμπίπτει εντούτοις στην κοινοτική ρύθμιση του αμπελοοινικού τομέα. Επ' αυτού η Επιτροπή παραπέμπει στην απόφαση που εξέδωσε το Δικαστήριο στην υπόθεση 56/80, Weigand (Συλλογή 1981, σ. 583). Σκοπός των διατάξεων των κανονισμών αυτών είναι η εξάλειψη κάθε πρακτικής που θα μπορούσε να δημιουργήσει κίνδυνο για την ευθύτητα των εμπορικών συναλλαγών που αφορούν τα κρασιά' έτσι, η ένδειξη « οίνος » ή « κρασί » ενδέχεται να χρησιμοποιείται για άλλα προϊόντα, που δεν καλύπτονται από τον ορισμό του οίνου ο οποίος δίδεται στον κανονισμό 822/87.
Η Επιτροπή παραθέτει ειδικότερα το άρθρο 45, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) 355/79 του Συμβουλίου, το οποίο αναγνωρίζει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιτρέπουν τη χρησιμοποίηση της λέξεως « οίνος », συνοδευόμενης από το όνομα καρπού ή φρούτου και με μορφή σύνθετης ονομασίας, για την περιγραφή προϊόντων που παράγονται από τη ζύμωση άλλων φρούτων, εκτός από τα σταφύλια, καθώς και τη χρησιμοποίηση άλλων σύνθετων ονομασιών που να περιλαμβάνουν τη λέξη οίνος ή κρασί, εφόσον αποκλείεται να υπάρξει σύγχυση με το « κρασί » κατά την έννοια του κανονισμού 822/87.
Επομένως, κατά την Επιτροπή, εντός του πλαισίου αυτού που οροθετείται με τους κανονισμούς, ο όρος « οίνος » ή « κρασί » μπορεί να χρησιμοποιείται για το προϊόν που λαμβάνεται μετά την αφαίρεση από το κρασί του οινοπνεύματος, εναπόκειται δε σε κάθε κράτος μέλος να θεσπίζει τους κανόνες για τη χρησιμοποίηση αυτή, υπό τις προϋποθέσεις που θέτουν οι κοινοτικές πράξεις. Η Επιτροπή θεωρεί ότι στο αιτούν εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να κρίνει αν η ονομασία «κρασί χωρίς το οινόπνευμα » που χρησιμοποιείται εν προκειμένω ανταποκρίνεται στα κριτήρια που έχει θέσει ο κοινοτικός νομοθέτης για την εξασφάλιση της προστασίας των καταναλωτών, όπως εφαρμόζονται από το κράτος μέλος.
Από τις παρατηρήσεις της Γαλλικής Κυβερνήσεως προκύπτει ότι η κυβέρνηση αυτή δεν αγνοούσε τη δυνατότητα χρησιμοποιήσεως του όρου « οίνος » ή « κρασί », υπό τις προϋποθέσεις που προέβλεπε η κοινοτική ρύθμιση, αλλά δεν θέλησε να κάνει χρήση της δυνατότητας αυτής και επομένως δεν επιτρέπεται η χρήση μιας ονομασίας όπως « κρασί χωρίς οινόπνευμα » για άλλα προϊόντα εκτός από το κρασί, έστω και αν πρόκειται για προϊόντα που προκύπτουν από την αφαίρεση του οινοπνεύματος από το κρασί. Η Γαλλική Κυβέρνηση προσθέτει ότι το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται από την οδηγία 79/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1978, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τη σήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή καθώς επίσης και τη διαφήμιση τους (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 33 ). Κατά το άρθρο 5, παράγραφος 3, της οδηγίας αυτής, η ονομασία πωλήσεως μπορεί να συνοδεύεται από ένδειξη της φυσικής καταστάσεως του τροφίμου ή της ειδικής επεξεργασίας που έχει υποστεί' η Γαλλική Κυβέρνηση υπενθυμίζει εντούτοις ότι, κατά το Δικαστήριο, αυτό δεν συμβαίνει στην περίπτωση κατά την οποία το προϊόν που έχει υποστεί την επεξεργασία δεν εμφανίζει πλέον τα χαρακτηριστικά που προσδοκά ο καταναλωτής, όταν αγοράζει το προϊόν αυτό ( απόφαση της 14ης Ιουλίου 1988, υποθ. 298/87, Smanor, Συλλογή 1988, σ. 4489 ). Αυτή είναι η περίπτωση του κρασιού από το οποίο έχει αφαιρεθεί το οινόπνευμα, το οποίο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως οίνος ή κρασί κατά την έννοια της κοινοτικής αμπελοοινικής ρυθμίσεως.
Όσον αφορά το επιχείρημα ότι οι διαφορετικές προϋποθέσεις εμπορίας που ισχύουν στα διάφορα κράτη μέλη μπορούν να δημιουργήσουν διακρίσεις, η Επιτροπή υπενθυμίζει τη νομολογία κατά την οποία, εφόσον δεν υπάρχει κοινοτική εναρμόνιση, οι διαφορές αυτές οφείλονται στη συνύπαρξη διαφορετικών νομοθεσιών στα διάφορα κράτη μέλη.
Gordon Slynn
εισηγητής δικαστής
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.