61985J0196
ΈΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠ' ΑΚΡΟΑΤΗΡΊΟΥ ΣΥΖΉΤΗΣΗ
στην υπόθεση 196/85 (
*1
)
Ι — Πραγματικά περιστατικά και έγγραφη διαδικασία
1.
Οι vins de liqueur και οι προς αυτούς εξομοιούμενοι οίνοι υπάγονται στη Γαλλία σε φόρο καταναλώσεως, κατά γενικό κανόνα, 6795 FF ανά εκατόλιτρο αγνής αλκοόλης ( άρθρο 403-Ι-3° του γενικού φορολογικού κώδικα ). Ωστόσο, ορισμένοι απ' αυτούς τους οίνους υπάγονται σε ευνοϊκό σύστημα που συνίσταται στην επιβολή επί των ποσοτήτων αλκοόλης που προστίθενται για την παρασκευή τους φόρου 2545 FF ανά εκατόλιτρο αγνής αλκοόλης, ως φόρου καταναλώσεως (άρθρο 403-Ι-1° του γενικού φορολογικού κώδικα) στον οποίο προστίθεται φόρος κύκλου εργασιών 54,80 FF ανά εκατόλιτρο (άρθρο 438-1 του γενικού φορολογικού κώδικα ).
Το ευνοϊκό σύστημα εφαρμόζεται, όσον αφορά τα γαλλικά προϊόντα, στους « γλυκούς φυσικούς οίνους », ονομασία που επιφυλάσσεται στους « οίνους των οποίων η παραγωγή είναι παραδοσιακή και συνήθης » και οι οποίοι πρέπει να:
« —
παράγονται απευθείας από καλλιεργητές-παραγωγούς και αποκλειστικά από την ίδια την παραγωγή τους μοσχάτων σταφυλιών, grenache (είδος μαύρων σταφυλιών με μεγάλες ρώγες ), maccabèo ( άλλη ειδική ποικιλία σταφυλιών) ή malvoisie ( σταφύλια της Μονεμβασιάς ) · εντούτοις, γίνονται δεκτά σταφύλια παραγόμενα σε αμπέλια στα οποία καλλιεργούνται και άλλες ποικιλίες, υπό τον όρο να μη υπερβαίνουν, μαζί με τις άλλες ποικιλίες εκτός των προαναφερΟεισών τεσσάρων ποικιλιών, το 10 °/ο του συνολικού αριθμού των φυτών αμπέλου
—
παράγονται εντός του ορίου αποδόσεως 40 εκατολίτρων γλεύκους ανά εκτάριο· οποιαδήποτε υπέρβαση αυτού του ορίου συνεπάγεται, για το σύνολο του τρύγου, την απώλεια της ονομασίας « φυσικός γλυκός οίνος »
—
προέρχονται από γλεύκος του οποίου η αρχική φυσική ζάχαρη να ανέρχεται τουλάχιστον σε 252 γραμμάρια ανά λίτρο·
—
παρασκευάζονται, κατ' αποκλεισμό οποιασδήποτε άλλης μεθόδου, με την προσθήκη αλκοόλης όμοιας με αγνή αλκοόλη κατ' ελάχιστο όριο 5 ο/ο του όγκου του χρησιμοποιούμενου γλεύκους και κατ' ανώτατο όριο αυτό που είναι κατώτερο από τις ακόλουθες αναλογίες:
είτε 10 % του όγκου του χρησιμοποιούμενου γλεύκους,
ή 40 % της ολικής ανά όγκο του τελικού προϊόντος περιεκτικότητας σε αλκοόλη, εκπροσωπούμενης από το άθροισμα της πραγματικής περιεκτικότητας σε αλκοόλη και του ισοδύναμου της δύνη τικής περιεκτικότητας σε αλκοόλη υπολογιζόμενης βάσει του ότι 1 ο/ο αγνής αλκοόλης ανά όγκο αντιστοιχεί σε 17,5 γραμμάρια εναπομένουσας ζάχαρης ανά λίτρο·
...» (άρθρο 416 του γενικού φορολογικού κώδικα )
Το ευνοϊκό φορολογικό σύστημα αρχικά είχε εφαρμογή μόνο στη γαλλική παραγωγή, και γι' αυτό το λόγο η Επιτροπή είχε κινήσει το 1978 διαδικασία επί παραβάσει εναντίον της Γαλλικής Δημοκρατίας. Εντούτοις αυτή η διαδικασία τερματίστηκε όταν ο δημοσιονομικός νόμος του 1982 τροποποίησε το φορολογικό σύστημα με την εισαγωγή της διατάξεως του άρθρου 417α στο γενικό κώδικα φορολογίας. Λυτή η διάταξη επεκτείνει το εν λόγω καθεστώς στα εισαγόμενα προϊόντα προελεύσεως άλλων κρατών μελών εξομοιώνοντας, από φορολογική άποψη, προς τους γλυκούς φυσικούς οίνους που αφορά το άρθρο 416:
« τους vins de liqueur ποιότητος, τους παραγόμενους εντός καθορισμένων περιοχών της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας των οποίων η παραγωγή είναι παραδοσιακή και συνήθης και οι οποίοι, υπό την προϋπόθεση να έχουν υπαχθεί σε μηχανισμό ελέγχου παρέχοντα παρόμοιες εγγυήσεις με αυτές που απαιτούνται για τους φυσικούς γλυκείς οίνους όσον αφορά τους όρους παραγωγής και διαθέσεώς τους στο εμπόριο, εμφανίζουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
(ακολουθεί η απαρίθμηση των ειδικών όρων στο άρθρο 416, στην οποία απαρίθμηση προσετέθη η ακόλουθη φράση )
—
να κυκλοφορούν με ειδικά συνοδευτικά έγγραφα » ( άρθρο 417α του γενικού φορολογικού κώδικα ).
Εντούτοις, αυτή η τελευταία φράση του προαναφερθέντος κειμένου, η σχετική με τα ειδικά συνοδευτικά έγγραφα, καταργήθηκε από το δημοσιονομικό νόμο του 1986.
2.
Θεωρώντας ότι η γαλλική νομοθεσία παραβίαζε το άρθρο 95 της Συνθήκης, καθόσον το άρθρο 417α του γενικού κώδικα φορολογίας εξαρτούσε τη χορήγηση ευνοϊκού συστήματος για τους vins de liqueur προελεύσεως άλλων κρατών μελών από προϋποθέσεις, των οποίων οι τρεις παρουσιάζουν περιοριστικό χαρακτήρα, ήτοι η απαίτηση οι εν λόγω οίνοι να προέρχονται από περιοχές των οποίων η παραγωγή είναι παραδοσιακή και συνήθης, να υπάγονται σε μηχανισμό ελέγχου παρέχοντα παρόμοιες εγγυήσεις και να κυκλοφορούν με ειδικά συνοδευτικά έγγραφα, η Επιτροπή, με έγγραφο της 21ης Ιουνίου 1983, κάλεσε τη γαλλική κυβέρνηση να διατυπώσει τις παρατηρήσεις της επί των σημείων της υποτιθέμενης παραβάσεως.
Με έγγραφο της 6ης Σεπτεμβρίου 1983, η γαλλική κυβέρνηση διατύπωσε διάφορες παρατηρήσεις και προσκόμισε ορισμένα πληροφοριακά στοιχεία για την άμυνά της.
Στις 4 Σεπτεμβρίου 1984, η Επιτροπή διατύπωσε αιτιολογημένη γνώμη κατ' εφαρμογή του άρθρου 169, πρώτη παράγραφος, της Συνθήκης ΕΟΚ, αναφέρουσα τις αιτιάσεις που έγιναν δεκτές και καλώντας τη γαλλική Δημοκρατία να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα για να συμμορφωθεί προς την αιτιολογημένη γνώμη εντός προθεσμίας ενός μηνός.
Με έγγραφο της 2ας Νοεμβρίου 1984, η γαλλική κυβέρνηση παρέσχε συμπληρωματικές διευκρινίσεις επιμένοντας ότι η επίμαχη νομοθεσία ανταποκρινόταν σε όλες τις απαιτήσεις του άρθρου 95 της Συνθήκης. Ανέλαβε, ωστόσο, την υποχρέωση να τροποποιήσει τη διατύπωση του άρθρου 417α του γενικού κώδικα φορολογίας όσον αφορά την απαίτηση ειδικών συνοδευτικών εγγράφων.
3.
Η υπό κρίση προσφυγή πρωτοκολλήθηκε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 25 Ιουνίου 1985.
Το Δικαστήριο, κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και μετά από ακρόαση του γενικού εισαγγελέα, αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή αποδείξεων.
II — Αιτήματα των διαδίδων
Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:
—
να αναγνωριστεί ότι η Γαλλική Δημοκρατία, θεσπίζοντας και διατηρώντας το σύστημα διαφοροποιημένης φορολογίας ορισμένων οίνων υπό την ονομασία « γλυκοί φυσικοί οίνοι » και vins de liqueur, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 95 της Συνθήκης'
—
να καταδικαστεί η Γαλλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.
Η Γαλλική Δημοκρατία ζητεί από το Δικαστήριο:
—
να απορριφθεί η προσφυγή της Επιτροπής'
—
να καταδικαστεί η προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.
III — Ισχυρισμοί και επιχειρήματα των διαδίκων
1.
α )
Η Επιτροπή τονίζει ότι δεν αμφισβητεί την αρχή της εφαρμογής ευνοϊκού φορολογικού συστήματος στους γλυκούς φυσικούς οίνους εφόσον το ευεργέτημα αυτού του συστήματος επεκτάθηκε, με το δημοσιονομικό νόμο του 1982, σε ομοειδή προϊόντα εισαγόμενα από άλλα κράτη μέλη. Θεωρεί, ωστόσο, ότι οι όροι τους οποίους τα εισαγόμενα προϊόντα πρέπει να πληρούν δυνάμει του άρθρου 417α ώστε να απολαύουν του εν λόγω συστήματος εμφανίζουν περιοριστικό χαρακτήρα που καθιστά πρακτικώς ανενεργό την εν λόγω επέκταση στα εισαγόμενα προϊόντα.
Σχετικώς, υποστήριξε καταρχάς, στο εισαγωγικό της δίκης έγγραφο, ότι τρεις όροι του άρθρου 417α ήταν ασυμβίβαστοι προς τις απαιτήσεις του άρθρου 95 της Συνθήκης, ήτοι:
—
οι vins de liqueur, οι παραγόμενοι σε άλλο κράτος μέλος της Κοινότητας πρέπει να προέρχονται από περιοχές των οποίων η παραγωγή είναι παραδοσιακή και συνήθης'
—
αυτοί οι οίνοι πρέπει να υπάγονται σε μηχανισμό ελέγχου παρέχοντα παρόμοιες εγγυήσεις με αυτές που απαιτούνται για τους « γλυκούς φυσικούς οίνους » όσον αφορά τους όρους παραγωγής και διαθέσεώς τους στο εμπόριο
—
πρέπει να κυκλοφορούν με ειδικά συνοδευτικά έγγραφα.
Λαμβάνοντας υπόψη την επελθούσα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, με το δημοσιονομικό νόμο του 1986, νομοθετική τροποποίηση, η Επιτροπή, στην απάντηση της, απέσυρε την τελευταία αιτίαση τη σχετική με τα ειδικά συνοδευτικά έγγραφα. Κατά συνέπεια, μόνο τα επιχειρήματα που αφορούν τις δύο παραμένουσες αιτιάσεις εκτίθενται κατωτέρω.
β )
Ως προς τον όρο « παραδοσιακή και συνήθης παραγωγή » ( πρώτη αιτίαση ), η Επιτροπή προσάπτει στη γαλλική νομοθεσία ότι εισήγαγε μη αντικειμενικό κριτήριο ορισμού που δεν επιτρέπει εφαρμογή χωρίς διακρίσεις.
Πράγματι, αυτός ο όρος δεν συντρέχει « συγκεκριμένα » παρά μόνο σε όφελος αποκλειστικό, ή σχεδόν αποκλειστικό, της εθνικής παραγωγής, εμποδίζει την πρόσβαση στη γαλλική αγορά κάθε νέας παραγωγής και δημιουργεί κατάσταση ανασφάλειας δικαίου καθόσον απονέμει στη γαλλική διοίκηση διακριτική ευχέρεια εκτιμήσεως ως « παραδοσιακής και συνήθους », της παραγωγής των άλλων κρατών μελών, που ήδη αναγνωρίζει σαν ομοειδή προς τους « γλυκούς φυσικούς οίνους ». 'Ετσι, ο εν λόγω όρος αποκρυσταλλώνει τις υφιστάμενες καταστάσεις αποκλείοντας από το ευεργέτημα του ευνοϊκού συστήματος κάθε νέα παραγωγή άλλων κρατών μελών.
Η Επιτροπή διευκρινίζει σχετικώς ότι δεν αμφισβητεί το δικαίωμα της γαλλικής κυβερνήσεως να θεσπίσει διαφοροποιημένο φορολογικό σύστημα για τους εθνικούς vins de liqueur. Εντούτοις, δυνάμει της αποφάσεως της 27ης Φεβρουαρίου 1980 ( Επιτροπή κατά Ιταλίας, 169/78, Rec. σ. 385 ), αυτή η δυνατότητα εξαρτάται από την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω ευεργετήματα θα επεκτείνονται κατά τρόπο μη εισάγοντα διακρίσεις στα εισαγόμενα προϊόντα που τελούν υπό τις αυτές προϋποθέσεις.
Η επίκληση κριτηρίων ποιότητας που συνδέονται με την ύπαρξη παραγωγής σε ορισμένες περιοχές δεν μπορεί να γίνει δεκτή για να δικαιολογήσει παρέκκλιση από το άρθρο 95 της Συνθήκης. Αυτό προκύπτει από τις αποφάσεις της 15ης Μαρτίου 1983 (Επιτροπή κατά Ιταλίας, 319/81, Συλλογή σ. 601 ) και της 7ης Μαΐου 1981 (Hansen, 153/80, Συλλογή σ. 1165 ). Με την πρώτη απόφαση, το Δικαστήριο έκρινε ότι η εφαρμογή διαφοροποιημένου φορολογικού συστήματος σε συνάρτηση με το κριτήριο της ονομασίας καταγωγής ή προελεύσεως όσον αφορά τα εισαγόμενα από άλλα κράτη μέλη προϊόντα είναι αντίθετο προς το άρθρο 95 της Συνθήκης. Η δεύτερη απόφαση αποκλείει όροι συνδεόμενοι με τη γεωγραφική θέση μιας χώρας να προβάλλονται για να μη χορηγηθούν στα εισαγόμενα προϊόντα φορολογικά οφέλη επιφυλασσόμενα στα ομοειδή εγχώρια προϊόντα.
Η Επιτροπή συμπεραίνει από τα προηγουμένως αναπτυσσόμενα ότι ο περιορισμός του ευνοϊκού συστήματος στα προϊόντα που προέρχονται από περιοχές της Κοινότητας όπου η παραγωγή είναι παραδοσιακή και συνήθης θίγει την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων μεταξύ εγχωρίων και ομοειδών εισαγόμενων προϊόντων κατά την έννοια του άρθρου 95 της Συνθήκης.
γ)
Ως προς την απαίτηση υπάρξεως μηχανισμού ελέγχου ( δεύτερη αιτίαση ), η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτή έχει ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό από το ευεργέτημα της παραγωγής των κρατών μελών των οποίων η νομοθεσία δεν προβλέπει ανάλογο μηχανισμό. Αυτή η απαίτηση είναι αντίθετη προς τη νομολογία του Δικαστηρίου περί της οποίας οι αποφάσεις της 30ής Οκτωβρίου 1980 (Schneider-Import, 26/80, Rec. σ. 3469) και της 7ης Μαΐου 1981 ( Hansen, προαναφερθείσα ), κατά τις οποίες μια εθνική νομοθεσία δεν μπορεί να επιβάλλει όρους εφαρμογής που προκύπτουν από αυτή τη νομοθεσία, και τους οποίους δεν μπορούν να συγκεντρώσουν οι παραγωγοί των κρατών μελών των οποίων η νομοθεσία δεν περιλαμβάνει ανάλογες διατάξεις.
Η Επιτροπή αμφισβητεί σχετικώς ότι η υπαγωγή των εισαγόμενων προϊόντων στο ευνοϊκό σύστημα μπορεί να εξαρτάται από την κατάρτιση συμφωνίας διαπραγματευόμενης μεταξύ των αρχών των ενδιαφερομένων κρατών μελών ή από την προϋπόθεση ότι παρέχονται πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τη φύση του προϊόντος. Εναπόκειται, τουναντίον, στο κράτος μέλος που θεσπίζει διαφοροποιημένο φορολογικό σύστημα να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε το σύστημα να εφαρμόζεται αδιακρίτως σε όλα τα ομοειδή προϊόντα της Κοινότητας.
Στην προκειμένη περίπτωση, η καθής δεν τηρεί αυτή την επιταγή ζητώντας από τα κράτη μέλη που επιθυμούν να πραγματοποιήσουν εξαγωγές προς αυτήν να διαπραγματευθούν τους όρους της υπαγωγής στο ευνοϊκό της σύστημα. Αυτό εμφανίζει την επέκταση του ευνοϊκού συστήματος ως παραχώρηση διαπραγματευόμενη μεταξύ των εθνικών διοικήσεων. Για παράδειγμα, αναφέρεται συμφωνία που καταρτίστηκε με τις ελληνικές αρχές περί της υπαγωγής στο ευνοϊκό σύστημα ορισμένων οίνων της Σάμου ( « συμφωνία Σάμος » ).
2.
α )
Η γαλλική κυβέρνηση εκθέτει καταρχάς το ιστορικό του φορολογικού συστήματος των γλυκών φυσικών οίνων. Αιτία της θεσπίσεως αυτής της νομοθεσίας είναι η ανάγκη να ληφθούν υπόψη τα οικονομικά και κοινωνικά συμφέροντα της παραγωγού περιοχής, καθώς και η ιδιαιτερότητα και η ποιότητα των οίνων για τους οποίους πρόκειται. Το επίμαχο φορολογικό σύστημα διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο για την εξασφάλιση της οικονομικής επιβίωσης των μικρών αμπελουργών που δεν διαθέτουν εναλλακτική γεωργική δραστηριότητα, υφίστανται υψηλό κόστος παραγωγής και αντιμετωπίζουν αυξημένες δυσχέρειες διαθέσεως στο εμπόριο.
Κατά το κοινοτικό δίκαιο οι γλυκοί φυσικοί οίνοι κατατάσσονται στην κατηγορία των vins de liqueur και υπάγονται στον ορισμό αυτών των προϊόντων που δίδεται στο σημείο 12 του παραρτήματος II του κανονισμού 337/79 του Συμβουλίου της 5ης Φεβρουαρίου 1979, περί κοινής οργανώσεως της αμπελοοινικής αγοράς (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 112 και επ.). Υπάγονται επίσης στις διατάξεις του κανονισμού 338/79 του Συμβουλίου της 5ης Φεβρουαρίου 1979, περί καθορισμού ειδικών διατάξεων σχετικών με τους οίνους ποιότητος που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών ( ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 159 και επ. ).
Η γαλλική κυβέρνηση υπενθυμίζει περαιτέρω τις μεγάλες γραμμές της νομολογίας του Δικαστηρίου, που κατά τη γνώμη της συνδέονται με την επίλυση της υπό κρίση διαφοράς: στην απόφαση της 15ης Μαρτίου 1983 ( Επιτροπή κατά Ιταλίας, προαναφερθείσα), το Δικαστήριο δέχθηκε ότι το κοινοτικό δίκαιο δεν περιορίζει, στο παρόν στάδιο της εξελίξεως του, την ελευθερία των κρατών μελών να θεσπίζουν σύστημα διαφοροποιημένης φορολογίας για ορισμένα προϊόντα σε συνάρτηση με αντικειμενικά κριτήρια. Επιπλέον, στην απόφαση της 10ης Οκτωβρίου 1978 ( Hansen & Balle, 148/77, Rec. σ. 1787), που επιβεβαιώθηκε με την απόφαση της 27ης Φεβρουαρίου 1980 ( Επιτροπή κατά Ιταλίας, προαναφερθείσα ), το Δικαστήριο αναγνώρισε τη νομιμότητα ορισμένων φορολογικών απαλλαγών και ελαφρύνσεων, υπό τον όρο τα κράτη μέλη που κάνουν χρήση αυτών των δυνατοτήτων να επεκτείνουν το ευεργέτημα αδιακρίτως στα εισαγόμενα προϊόντα που τελούν υπό τις αυτές συνθήκες. Σχετικώς, το Δικαστήριο έλαβε ιδίως υπόψη την ανάγκη των κρατών μελών να διατηρήσουν παραγωγή ή επιχειρήσεις οι οποίες, χωρίς αυτά τα ειδικά φορολογικά πλεονεκτήματα, δεν θα ήταν πλέον αποδοτικές λόγω της αυξήσεως του κόστους παραγωγής. Τέλος, το Δικαστήριο έκρινε ότι τα φορολογικά κριτήρια δεν μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα να επιβάλλουν εκ των προτέρων στα εισαγόμενα προϊόντα τη βαρύτερη φορολογία, όταν μόνο αυτά τα προϊόντα ανταποκρίνονται στα κριτήρια της βαρύτερης φορολογίας ( προαναφερθείσα απόφαση της 15ης Μαρτίου 1983, Επιτροπή κατά Ιταλίας).
β )
Όσον αφορά τον όρο « παραδοσιακή και συνήθης παραγωγή » ( πρώτη αιτίαση ), η γαλλική κυβέρνηση αμφισβητεί την υποτιθέμενη έλλειψη αντικειμενικότητας αυτού του κριτηρίου. Η έννοια της παραδόσεως και της συνήθειας έχει ταυτόχρονα ιστορική σημασία, ( αδιαχώριστη πανάρχαιη παραγωγή μιας αμπέλου και μιας γεωγραφικής ζώνης της οποίας η αρχαιότητα είναι πασίγνωστη ) και τεχνική σημασία ( παραγωγή σύμφωνη με οινολογικούς κανόνες και μεθόδους που « κωδικοποιούν » τις σταθερές και πιστές συνήθειες ).
Η αντικειμενικότητα μιας τέτοιας έννοιας είναι ακόμα πιο εμφανής δεδομένου ότι η έννοια της συνήθειας και της παράδοσης απαντάται επίσης στην κοινοτική κανονιστική ρύθμιση. 'Ετσι, ο προαναφερθείς κανονισμός 338/79, επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεσπίζουν ειδικούς κανόνες σχετικά με τους οίνους ποιότητας που παράγονται σε καθορισμένες περιοχές ( vqprd ), « αφού ληφθούν υπόψη χρήσεις νόμιμες και συνεχείς» (άρθρο 19), και αναφέρεται στις « παραδοσιακές συνθήκες παραγωγής» (άρθρα 2 και 16). Παρόμοιοι όροι καθιερώθηκαν με τις διατάξεις των πράξεων προσχωρήσεως του Βασιλείου της Ισπανίας και της Πορτογαλικής Δημοκρατίας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, που τροποποίησαν τον προαναφερθέντα κανονισμό 337/79 [ παράρτημα Ι, τμήμα XIV, « γεωργία », στοιχείο ε ), « οίνοι » ].
Η γαλλική κυβέρνηση υποστηρίζει σχετικά ότι μόνο η παραγωγή των άλλων κρατών μελών που ανταποκρίνεται στον ορισμό του άρθρου 417α του γενικού φορολογικού κώδικα μπορεί να θεωρηθεί ως ομοειδής με τους γαλλικούς γλυκούς φυσικούς οίνους, κατά την έννοια του άρθρου 95 της Συνθήκης. Πράγματι, οι γλυκοί φυσικοί οίνοι και οι προς αυτούς εξομοιούμενοι vins de liqueur ποιότητας εμφανίζουν ειδικά χαρακτηριστικά παραγωγής ( συνέχεια των μεθόδων παραγωγής' ποιότητα της αμπέλου και του κλίματος σε καθορισμένες ζώνες παραγωγής ). Αυτό δεν συμβαίνει με την παραγωγή άλλων vins de liqueur που παρασκευάζονται από βιομηχάνους με μεθόδους που δεν εμφανίζουν τις ίδιες απαιτήσεις και με υλικά διαφόρων προελεύσεων. Επομένως, το ευνοϊκότερο φορολογικό σύστημα στο οποίο υπάγονται οι φυσικοί γλυκοί οίνοι αποβλέπει στο να αντισταθμίσει τις αυστηρότερες συνθήκες παραγωγής που βαρύνουν αυτούς τους οίνους και τους προς αυτούς εξομοιούμενους, έτσι ώστε να επιτρέπει τη διατήρηση παραγωγής ποιότητας που εμφανίζει για ορισμένες περιοχές της Κοινότητας ειδικό οικονομικό συμφέρον.
γ)
Ως προς την απαίτηση μηχανισμού ελέγχου (δεύτερη αιτίαση), η γαλλική κυβέρνηση θεωρεί ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, (αποφάσεις της 30ής Οκτωβρίου 1980, Schneider-Import, και της 7ης Μαΐου 1981, Hansen, προαναφερθείσες), τα κράτη μέλη μπορούν να εξαρτούν την εφαρμογή ευνοϊκού συστήματος που θεσπίζεται υπέρ της εγχώριας παραγωγής, σε εισαγόμενη παραγωγή από άλλα κράτη μέλη, από την τήρηση όρων θεωρούμενων παρομοίων προς τους απαιτούμενους για την εθνική παραγωγή, ακόμα και αν η νομοθεσία του κράτους μέλους από το οποίο προέρχεται η εισαγόμενη παραγωγή δεν έχει θεσπίσει αντίστοιχη διάταξη. Το Δικαστήριο δέχτηκε εξάλλου τη νομιμότητα της απαιτήσεως προσκομίσεως αποδείξεων που να επιτρέπουν στο κράτος μέλος εισαγωγής να ελέγχει ότι η εισαγόμενη παραγωγή υπέρ της οποίας αναγνωρίζεται ευνοϊκό φορολογικό σύστημα πληροί πράγματι ταυτόσημους όρους ή τουλάχιστον όρους θεωρούμενους ισοδύναμους.
Συνεπώς, η γαλλική κυβέρνηση έχει το δικαίωμα να απαιτεί όπως η παραγωγή άλλων κρατών μελών που εξομοιώνεται με τους γλυκούς φυσικούς οίνους υποβάλλεται σε έλεγχο, ο οποίος να είναι ο ίδιος ή ακόμα και ανάλογος με τον έλεγχο που ασκείται επί της γαλλικής παραγωγής, να είναι ισοδύναμος και να απαιτεί την προσκόμιση αποδείξεων ότι η εισαγόμενη παραγωγή υπέστη αυτό τον έλεγχο. Αυτό το συμπέρασμα επιβεβαιώνεται άλλωστε από το γεγονός ότι η ίδια η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση επιβάλλει στα κράτη μέλη να διασφαλίζουν τον έλεγχο και την προστασία των vqprd.
Τέλος, η γαλλική κυβέρνηση αμφισβητεί την ύπαρξη συμφωνίας καταρτισθείσας με την ελληνική διοίκηση σχετικά με το φορολογικό σύστημα του οίνου της Σάμου' οι σχετικές επαφές που πραγματοποιήθηκαν με τις ελληνικές αρχές είχαν απλώς ως αποτέλεσμα τη συλλογή πληροφοριών επιτρεπουσών να καθοριστεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι οριζόμενες από τη γαλλική νομοθεσία προϋποθέσεις.
IV — Απαντήσεις στα ερωτήματα του Δικαστηρίου
1.
Σε απάντηση ερωτήματος που έθεσε το Δικαστήριο, η Επιτροπή διευκρίνισε ότι, κατά την άποψη της, προέκυπτε από γαλλική οδηγία της 13ης Αυγούστου 1982 τη σχετική με το « φορολογικό σύστημα της αλκοόλης — ύψος φόρου — εισαγόμενοι vins de liqueur» ( Bulletin officiel de la direction générale des impôts αριθ. 142 της 13. 8. 1982), ότι είχε καταρτιστεί συμφωνία — τυπική ή όχι — μεταξύ γαλλικής και ελληνικής κυβερνήσεως για να επιτραπεί στους οίνους υπό την ονομασία « Σάμος — γλυκός φυσικός οίνος ποιότητας » να εξομοιωθούν με τους παραγόμενους στη Γαλλία γλυκούς φυσικούς οίνους υπό τους τιθέμενους στο άρθρο 416 του γενικού φορολογικού κώδικα όρους. Η εν λόγω διάταξη περιελάμβανε μεταξύ άλλων το ακόλουθο χωρίο:
« Κατόπιν αιτήσεως των ελληνικών αρχών και αφού κατέστη δυνατό από αυτές να συγκεντρωθούν όλα τα απαραίτητα πληροφοριακά στοιχεία, υπουργική απόφαση της 1ης Ιουνίου 1982..., διέταξε την προβλεπόμενη από το νόμο εξομοίωση υπέρ των οίνων ποιότητας που παράγονται σε καθορισμένες περιοχές της Ελλάδος και απολαύουν της ονομασίας “ Σάμος — γλυκός φυσικός οίνος ποιότητας ”. »
Αυτό το κείμενο καταδεικνύει ότι η υπαγωγή του γλυκού φυσικού οίνου ποιότητας Σάμου στο προνομιακό φορολογικό σύστημα που εφαρμόζεται στη Γαλλία έγινε κατόπιν αιτήσεως των ελληνικών αρχών. Επομένως, πρόκειται περί συμφωνίας μεταξύ των δύο μερών, ακόμα και αν αυτή η συμφωνία δεν περιβλήθηκε τυπική μορφή με σύμβαση καταρτισθείσα μεταξύ των δύο κρατών μελών και δημοσιευθείσα στις αντίστοιχες επίσημες εφημερίδες τους.
Το αντάλλαγμα της Ελλάδας, για να επιτύχει την απόφαση εξομοιώσεως του γάλλου υπουργού, δόθηκε υπό τη μορφή προεδρικού διατάγματος, υπογραφέντος από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας στις 3 Μαρτίου 1982{Εφημερίδα νης Κυβερνήσεως της 18ης Μαρτίου 1982, σ. 236). Λυτό το διάταγμα ορίζει τις συνθήκες παραγωγής, ήτοι ιδίως ότι η απόδοση των αμπέλων για να χαρακτηριστεί σαν « οίνος της Σάμου » δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 800 λίτρα μούστου ή 1000 χγρ. σταφυλών ανά 1000 τετραγωνικά μέτρα και ότι ο εν λόγω οίνος πρέπει να καλλιεργείται σε ακριβώς καθορισμένες γεωγραφικές περιοχές. Το προεδρικό διάταγμα προβαίνει περαιτέρω σε διάκριση μεταξύ των οίνων των αποκαλούμενων « οίνοι φυσικώς γλυκοί », στους οποίους δεν επιτρέπεται η προσθήκη αιθυλικής αλκοόλης, και τριών άλλων κατηγοριών οίνων, ήτοι του « γλυκού φυσικού οίνου », του « γλυκού φυσικού οίνου ποιότητας » και του « γλυκού οίνου », στους οποίους η προσθήκη αλκοόλης για την παραγωγή επιτρέπεται υπό ορισμένες προϋποθέσεις.
2.
Η γαλλική κυβέρνηση διευκρίνισε, όσον αφορά το « μηχανισμό ελέγχου » που αναφέρει το άρθρο 417α του γενικού φορολογικού κώδικα ότι οι vins de liqueur ποιότητας που παράγονται υπό τους προβλεπόμενους σ' αυτή τη διάταξη όρους, υπάγονται, όπως και οι γαλλικοί γλυκοί φυσικοί οίνοι, στην κοινοτική κανονιστική ρύθμιση και, επομένως, υπάγονται στους ίδιους ελέγχους των οποίων η οργάνωση και οι λεπτομέρειες ασκήσεως ανήκουν στη δικαιοδοσία των κρατών μελών. Επί του φορολογικού πεδίου, όφειλαν επίσης να ανταποκρίνονται στους ίδιους κανόνες παραγωγής όπως και οι γαλλικοί γλυκοί φυσικοί οίνοι.
Δεδομένου ότι αυτοί οι όροι ελέγχονται αυστηρά στη Γαλλία, είναι δίκαιο να συμβαίνει το ίδιο και στα ενδιαφερόμενα άλλα κράτη μέλη, ώστε να αποφεύγεται διάκριση εις βάρος των γαλλικών προϊόντων. Προς το σκοπό αυτό_παρίσταται αναγκαία η λήψη συνόλου μέτρων στο κράτος μέλος εξαγωγής, ώστε οι διέποντες τα εν λόγω προϊόντα κανόνες να ορίζουν νομικό πλαίσιο που να ανταποκρίνεται στα κριτήρια του προαναφερθέντος άρθρου 417α και οι έλεγχοι για την τήρηση των εν λόγω κανόνων να είναι πραγματικοί. Εννοείται, εντούτοις, ότι κάθε κράτος μέλος παραμένει ελεύθερο να επιλέγει τις μεθόδους και την αρμόδια αρχή την επιφορτισμένη με την εφαρμογή τους.
Το άρθρο 417α του γενικού φορολογικού κώδικα δεν απαιτεί, επομένως, ο έλεγχος να είναι ο ίδιος ούτε καν ανάλογος προς τον ασκούμενο επί της γαλλικής παραγωγής, αλλά να είναι πραγματικός και να παρέχει εγγυήσεις της αυτής αξίας ώστε να επιφυλάσσεται στους οίνους η ίδια μεταχείριση.
Η απόδειξη της υπάρξεως του μηχανισμού ελέγχου μπορεί ευχερώς να προσκομιστεί από τον εισαγωγέα με πιστοποιητικό εκδιδόμενο από την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους εξαγωγής.
U. Everling
εισηγητής δικαστής
(
*1
)	Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.