62024CC0129
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
MEDINA
arna tabhairt an 27 Márta 2025 (
1
)
Cás C‑129/24
Coillte Cuideachta Ghníomhaíochta Ainmnithe
v
an Coimisinéir um Fhaisnéis Comhshaoil,
páirtithe uamtha:
Duine/daoine anaithnid ar a dtugtar John agus/nó Jane Doe,
Éire,
an tArd-Aighne,
Right to Know CLG
(Iarraidh ar réamhrialú ón gCúirt Uachtarach (Éire))
(Tarchur chun réamhrialú – An Comhshaol – Coinbhinsiún Aarhus – Treoir 2003/4/CE – Rochtain phoiblí ar fhaisnéis faoin gcomhshaol – Rochtain ar fhaisnéis faoin gcomhshaol ar iarratas – Na coincheapa ‘iarratasóir’ agus ‘iarratas’ – Iarratas anaithnid nó faoi ainm bréige – Ceanglas go soláthróidh iarratasóirí a bhfíorainm agus a seoladh fisiciúil reatha – Neamhbhailíocht an iarratais – Diúltú don iarratas i gcás ina bhfuil sé míréasúnta go follasach)
I. Réamhrá
1.
Is é an ceart chun rochtain a fháil ar fhaisnéis faoin gcomhshaol an chéad cheann de na trí cholún atá mar bhonn taca faoin gCoinbhinsiún Aarhus, (
2
) mar aon leis an gceart chun rannpháirtíochta poiblí agus rochtain ar an gceartas. (
3
) Is é cuspóir deiridh na gceart sin a chur ar chumas gach saoránaigh ‘an ceart chun cónaithe i dtimpeallacht atá leordhóthanach dá shláinte agus dá fholláine’ a ‘dheimhniú’ agus an dualgas [a chomhlíonadh], ina n‑aonar agus i gcomhar le daoine eile araon, an comhshaol a chosaint agus a fheabhsú ar mhaithe leis an nglúin seo agus leis na glúnta atá le teacht’. (
4
) Tá ‘défhéiniúlacht’ ag Coinbhinsiún Aarhus, (
5
) lena nasctar cearta comhshaoil agus cearta an duine. (
6
) Tacaíonn a ‘cholúin’‘go frithpháirteach lena chéile’; (
7
) is réamhchoinníoll é an ceart rochtana ar fhaisnéis faoin gcomhshaol chun go n‑oibreoidh na cearta eile. (
8
)
2.
Leis an gcéad aithris de Threoir 2003/4 (
9
), léirítear an tábhacht a bhaineann leis an gceart chun faisnéise agus cuirtear in iúl inti an uaillmhian ‘go [rannchuideoidh] rochtain mhéadaithe phoiblí ar fhaisnéis faoin gcomhshaol agus scaipeadh na faisnéise sin le feasacht níos fearr ar chúrsaí comhshaoil […] agus, ar deireadh, le comhshaol níos fearr’.
3.
Baineann an cás seo leis an gceist an féidir rochtain ar fhaisnéis faoin gcomhshaol, mar riail ghinearálta, a bheith faoi réir an cheanglais go soláthróidh iarratasóirí a n‑ainm agus a seoladh fisiciúil. Ardaítear leis an gcás seo saincheist maidir le coimircí atá ar fáil do na húdaráis phoiblí freisin agus iad ag déileáil le hiarratais a mheasann siad a bheith suaibhreosach nó cráiteach.
II. An dlí lena mbaineann
A.
Dlí idirnáisiúnta
4.
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 4(1)(a) de Choinbhinsiún Aarhus:
‘(1)   Cinnteoidh gach Páirtí, faoi réir na bhfomhíreanna seo a leanas den airteagal seo, go ndéanann údaráis phoiblí, mar fhreagairt d’iarraidh ar fhaisnéis faoin gcomhshaol, an fhaisnéis sin a chur ar fáil don phobal, laistigh de chreat na reachtaíochta náisiúnta, cóipeanna den cháipéisíocht ina gcuimsítear an fhaisnéis sin nó a bhfuil an fhaisnéis sin i gceist léi a chur ar fáil don phobal, ina measc, nuair a iarrtar agus faoi réir fhomhír (b) thíos:
(a)
Gan aon ghá a bheith le leas a lua’.
B.
Dlí an Aontais
5.
De réir Airteagal 2(5) de Threoir 2003/4, ‘ciallóidh “iarratasóir” aon duine nádúrtha nó dlítheanach a iarrann faisnéis faoin gcomhshaol.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6.
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 3(1) de Threoir 2003/4, dar teideal ‘Rochtain ar fhaisnéis faoin gcomhshaol arna iarraidh sin’:
‘Áiritheoidh na Ballstáit go gceanglófar ar údaráis phoiblí, i gcomhréir le forálacha na Treorach seo, faisnéis faoin gcomhshaol atá ina seilbh acu nó atá á shealbhú thar a gceann a chur ar fáil d’aon iarratasóir arna iarraidh sin dó agus gan iallach a bheith air leas a lua.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
C.
Dlí na hÉireann
7.
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 6 de Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaol) 2007 go 2014 (na ‘Rialacháin AIE’):
‘6. (1) Maidir le hiarratas ar fhaisnéis faoin gcomhshaol –
…
(c)
luafar ann ainm, seoladh agus aon sonraí teagmhála ábhartha eile de chuid an iarratasóra …
…
(2) Ní cheanglófar ar iarratasóir a leas a lua maidir leis an iarratas a dhéanamh’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
III. Cur i láthair gonta ar an díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear chun réamhrialú
8.
Idir an 13 Márta agus an 30 Bealtaine 2022, bhí iarrthóir nó iarrthóirí (is dócha iarrthóir amháin ach níos mó ná iarrthóir amháin b’fhéidir) i mbun cleachtadh leanúnach scríbhneoireachta chuig Coillte (cuideachta foraoiseachta leathstáit na hÉireann), le líon an‑mhór iarratas ar dócha go bhfuil siad anaithnid nó faoi ainm bréige i bhformáid chomhionann nó neas-chomhionann, ag lorg rochtain ar fhaisnéis faoin gcomhshaol. Níor cuireadh aon seoltaí fisiciúla ar fáil. Carachtair scannáin a spreag na hainmneacha.
9.
Rinne Coillte iarratais roimhe seo inar úsáideadh cuid de na hainmneacha a d’úsáid na hiarratasóirí sna himeachtaí seo a phróiseáil ar an ngnáthbhealach toisc, ag an bpointe sin, gur chosúil gur iarratais aonuaire a bhí iontu. Mar sin féin, nuair a thosaigh iarratais anaithnide de stíl agus de chineál comhchosúil agus le frásaíocht chomhchosúil ag teacht isteach ón 20 Márta 2022, tháinig Coillte ar an eolas faoi cad is cosúil a bheith mar chuid d’fheachtas eagraithe agus rinne sé bearta chun aitheantas na n‑iarrthóirí a fhíorú.
10.
Bhí Coillte den tuairim, go réasúnta, dar leis an gcúirt a rinne an tarchur, nach bhfuil na hiarratais sin ceaptha chun faisnéis faoin gcomhshaol a tharraingt agus go ndealraíonn sé go bhfuil siad mar chuid d’fheachtas níos leithne arna dhéanamh ag daoine nach bhfuil ar eolas ar chúiseanna amhrasacha. Bhí impleachtaí an‑suntasacha ag an bhfeachtas d’oibríochtaí Coillte agus bhí sé d’éifeacht aige am agus acmhainní a atreorú ó fhíoriarratais ar fhaisnéis faoin gcomhshaol agus bhí moilleanna agus frustrachas bainteach ann d’iarratasóirí dáiríre ar fhaisnéis faoin gcomhshaol.
11.
Thug Coillte freagra ar na hiarratais sin trí sheoladh (reatha) a lorg ó na hiarratasóirí agus deimhniú a lorg gurbh iad fíorainmneacha (dlíthiúla) na n‑iarratasóirí. Chinn an chúirt a rinne an tarchur go raibh Coillte den tuairim, a bhí réasúnach sna himthosca, go raibh ceist prima facie ann maidir le dílse na faisnéise aitheantais a chuir na hiarratasóirí ar fáil. Cinneann an chúirt a rinne an tarchur freisin, i bhfianaise líon na n‑iarratas a rinneadh, gur ghníomhaigh an t‑údarás poiblí lena mbaineann go réasúnta chun a chinneadh an raibh na hiarratais míréasúnta go follasach trí thagairt a dhéanamh do mhéid, nádúr agus minicíocht iarratas eile a rinne an t‑iarratasóir céanna.
12.
Measann an chúirt a rinne an tarchur, in éagmais fianaise ar a mhalairt, gur iarr Coillte deimhniú ar fhíorainm agus/nó ar sheoladh fisiciúil reatha an iarratasóra chun aitheantas an iarratasóra a fhíorú, seachas chun leas an iarratasóra a chinneadh.
13.
Ós rud é nár cuireadh aon chuid den fhaisnéis a d’iarr Coillte ar fáil, dhiúltaigh Coillte do na hiarratais toisc iad a bheith neamhbhailí faoi Airteagal 6(1)(c) de Rialacháin AIE.
14.
D’eisigh na hiarrthóirí iarratas ansin chuig Coillte chun athbhreithniú inmheánach a dhéanamh. D’iarr Coillte ar na hiarrthóirí a bhfíorainmneacha dlíthiúla a dheimhniú agus a seoltaí reatha a lua. Ós rud é gur tugadh neamhaird arís ar na hiarratais sin ar dheimhniú, diúltaíodh do na hiarratais ar athbhreithniú inmheánach toisc go raibh siad neamhbhailí.
15.
Rinneadh achomharc chuig an gCoimisinéir um Fhaisnéis Comhshaoil (Éire) (‘an Coimisinéir’) maidir le roinnt de na diúltuithe éagsúla d’iarratais ar fhaisnéis. D’eisigh an Coimisinéir cinneadh an 29 Lúnasa 2022 (an ‘cinneadh atá faoi chonspóid’), ina ndearnadh cinneadh go raibh dlínse aige na hachomhairc a bhreithniú agus nach raibh údar le Coillte caitheamh leis na hiarratais anaithnide ná leis na hiarratais faoi ainm bréige mar iarratais neamhbhailí faoi Airteagal 6(1)(c) de Rialacháin AIE.
16.
Rinne Coillte achomharc ar phointe dlí os comhair na cúirte a rinne an tarchur i gcoinne an chinnidh atá faoi chonspóid.
17.
Uamadh Éire agus an tArd-Aighne leis na himeachtaí dlíthiúla agus cuireadh Right to Know CLG (‘Right to Know CLG’) san áireamh mar amicus curiae.
18.
Féachann an chúirt a rinne an tarchur le léiriú an téarma ‘iarratas’ in Airteagal 6(1) de Threoir 2003/4 agus an téarma ‘iarratasóir’ in Airteagal 2(5) den Treoir sin a shoiléiriú.
19.
Maidir leis an téarma ‘iarratas’, cuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl, de réir Airteagal 6 de Rialacháin AIE, nach mór d’iarratas ar fhaisnéis faoin gcomhshaol ceanglais fhoirmiúla áirithe a chomhlíonadh, lena n‑áirítear ainm agus seoladh a lua. Ní mór iarratas nach gcomhlíonann na foirmiúlachtaí sin a mheas mar iarratas neamhbhailí. Dá bhrí sin, tá an chúirt a rinne an tarchur den tuairim nach féidir a bheith i gceist leis an téarma ‘iarratas’ ach iarratas bailí a chomhlíonann Treoir 2003/4 agus a chomhlíonann reachtaíocht náisiúnta trasuite.
20.
Maidir leis an téarma ‘iarratasóir’, measann an chúirt a rinne an tarchur go gciallaíonn sé duine nádúrtha nó dlítheanach arna shainaithint ag ainm dlíthiúil agus seoladh fisiciúil reatha an duine sin, seachas duine anaithnid nó faoi ainm bréige. Luaitear ann go dtugtar le tuiscint, ós rud é go dtugtar cearta do dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha le Treoir 2003/4, nach mór don iarratasóir fíorainm agus seoladh fisiciúil a thabhairt chun a shuí go bhfuiltear i dteideal go gcaithfear leis mar iarratasóir. D’fhéadfadh toradh míshásúil a bheith mar thoradh ar easpa na faisnéise sin freisin nuair a thagann díospóid os comhair cúirte, mar a tharla i gcás na bpáirtithe leasmhara, atá nó nach bhfuil inaitheanta leis an bhfaisnéis íosta is gá chun páirt a ghlacadh in imeachtaí.
21.
Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, dá gcinnfeadh an Chúirt nach gá ‘iarratasóir’, de réir bhrí Threoir 2003/4, a shainaithint, an gcuirtear cosc leis an Treoir sin ar reachtaíocht náisiúnta lena gceanglaítear ar iarratasóirí a n‑ainmneacha agus/nó a seoladh fisiciúil reatha a thabhairt chun iarratas a dhéanamh. Tá an chúirt a rinne an tarchur den tuairim, i gcomhréir le prionsabal an neamhspleáchais náisiúnta ó thaobh nósanna imeachta de, go bhféadfadh Ballstát a roghnú Treoir 2003/4 a thrasuí ar bhealach lena gceanglaítear ar iarrthóirí iad féin a shainaithint ionas go mbeidh an t‑údarás poiblí in ann a fhíorú gurb iad na daoine nádúrtha nó dlítheanacha iad dá dtugtar cearta iarratasóirí.
22.
Is mian leis an gcúirt a rinne an tarchur a fháil amach, dá gcinnfeadh an Chúirt Bhreithiúnais go gcuirtear bac le Treoir 2003/4 ar reachtaíocht náisiúnta lena gceanglaítear iarratasóirí a shainaithint, d’fhéadfadh údarás poiblí, mar sin féin, deimhniú a lorg maidir le hainm agus/nó seoladh fisiciúil reatha an iarratasóra i gcás ina bhfuil forais réasúnacha aici a bheith in amhras go bhfuil an fhaisnéis a sholáthraítear bréagach nó neamhiomlán. Níor cheart go mbeadh sé ábhartha go bhféadfadh amhantraíocht maidir le leas an iarratasóra a bheith mar thoradh ar fhaisnéis den sórt sin.
23.
Ar deireadh, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhféadfadh an t‑údarás faisnéis a iarraidh maidir le aitheantas an iarratasóra chun a chinneadh an bhfuil iarratas ar leith míréasúnta go follasach trí thagairt an mhéid, nádúir agus minicíochta iarratas eile a rinne an t‑iarratasóir.
24.
Sna himthosca sin, chinn an Chúirt Uachtarach bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)
An gciallaíonn an focal “iarratas” in Airteagal 6(1) den Rialachán 2003/4 (1) arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(1) de [Choinbhinsiún Aarhus] iarratas amháin atá bailí trí thagairt ar an Treoir agus ar an dlí baile lena dtrasuítear den Bhallstát lena mbaineann?
(2)
An gciallaíonn an focal “iarratasóir” in Airteagal 2(5) de Threoir 2003/4 arna léamh i bhfianaise inter alia Airteagal 4(1)(b) agus/nó Airteagal 6(1) agus/nó (2) agus/nó Airteagail 2(5) agus 4(1) agus (3)(b) den [Choinbhinsiún Aarhus] duine nádúrtha nó dlítheanach arna sainaithint ag a bhfíorainm agus/nó a seoladh fisiciúil reatha, in ionad duine anaithnid nó duine le hainm bréige agus/nó iarratasóir ina n-aithnítear a sonraí teagmhála trí ríomhphoist amháin?
(3)
Más freagra diúltach ar an dara ceist, an bhfuil éifeacht ag Airteagal 3(1) agus/nó (5)(c) den Treoir 2003/4 arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(1) den [Choinbhinsiún Aarhus] cosc a chur ar reachtaíocht ina gceanglaítear ar iarratasóir a ainm/hainm a thabhairt agus/nó a sheoladh/seoladh fisiciúil reatha chun iarratas a dhéanamh?
(4)
Más freagra diúltach ar an dara ceist agus freagra dearfach go ginearálta ar an tríú ceist, an bhfuil an éifeacht ag an Treoir 2003/4 arna léamh i bhfianaise Airteagal 4 de [Choinbhinsiún Aarhus] an 25 Meitheamh 1998 i gcás a gcruthaíonn údarás phoiblí an tuairim réasúnta go bhfuil ceist prima facie ar fíre na faisnéise maidir lena n‑aitheantas arna soláthar ag iarratasóir, cuireadh cosc ar an údarás poiblí ó dheimhniú a lorg ar fíorainm an iarratasóra agus/nó seoladh fisiciúil reatha, le cuspóir aitheantas an iarratasóra a fhíorú, agus gan an cuspóir leas an iarratasóra a shocrú, fiú más féidir le soláthar an fhíorainm agus/nó seoladh fisiciúil reatha an iarratasóra féidearthacht a thabhairt le tuiscint nó amhantraíocht a chruthú go hindíreach ar pháirt an údaráis phoiblí nó ar bhealach eile maidir le leas an iarratasóra má tá leas dá dtagraítear in Airteagal 3(1) den Treoir?
(5)
Más freagra diúltach ar an dara ceist agus freagra dearfach go ginearálta ar an tríú ceist, an bhfuil éifeacht ag Airteagal 4(1)(b) den Treoir arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(3)(b) [den Choinbhinsiún Aarhus] gur cuireadh cosc ar údaráis phoiblí deimhniú a lorg maidir le fíorainm an iarratasóra agus/nó seoladh fisiciúil reatha, le cuspóir a fhíorú cibé go bhfuil iarratas tugtha míréasúnta trí thagairt an mhéid, nádúir agus minicíocht iarratas eile a rinne an t‑iarratasóir, agus gan an cuspóir leas an iarratasóra a shocrú, cé gur féidir le soláthar an fhíorainm agus/nó seoladh fisiciúil reatha d’iarratasóir féidearthacht a thabhairt le tuiscint nó amhantraíocht a chruthú go hindíreach ar pháirt an údaráis phoiblí nó ar bhealach eile maidir le leas an iarratasóra má tá leas dá dtagraítear in Airteagal 3(1) den Treoir?’
25.
Chuir Coillte, an Coimisinéir, Rialtas na Seice agus Rialtas na hIodáile, Éire agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach.
IV. Measúnú
A.
Barúlacha tosaigh
26.
Ar an gcéad dul síos, ba cheart a mheabhrú gur gheall an tAontas Eorpach, trí bheith ina pháirtí i gCoinbhinsiún Aarhus, prionsabal ginearálta rochtana ar fhaisnéis faoin gcomhshaol atá i seilbh na n‑údarás poiblí a áirithiú, laistigh de raon feidhme dhlí an Aontais. (
10
)
27.
Mar a dheimhnítear le haithris 5 de Threoir 2003/4, bhí sé beartaithe ag reachtas an Aontais agus an Treoir sin á glacadh comhoiriúnacht dhlí an Aontais leis an gCoinbhinsiún sin a áirithiú, ag féachaint dá thabhairt i gcrích ag an Aontas Eorpach, trí fhoráil a dhéanamh do scéim ghinearálta lena n‑áiritheofar go mbeidh ceart rochtana ag aon duine nádúrtha nó dlítheanach i mBallstát ar fhaisnéis faoin gcomhshaol atá i seilbh na n‑údarás poiblí nó thar a gceann, gan bheith ar an duine sin leas a lua. (
11
)
28.
Dá bhrí sin, chun Treoir 2003/4 a léiriú, ní mór foclaíocht agus aidhm Choinbhinsiún Aarhus, atá an Treoir sin ceaptha lena chur chun feidhme i ndlí an Aontais, a chur san áireamh. (
12
)
29.
Thairis sin, de réir chásdlí socair na Cúirte, féadfar Treoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus a mheas mar dhoiciméad míniúcháin, ar féidir é a chur san áireamh más iomchuí i measc ábhar ábhartha eile chun an Coinbhinsiún sin a léiriú, fiú mura bhfuil aon bhrí cheangailteach ag na barúlacha sa treoirleabhar agus mura bhfuil éifeacht normatach d’fhorálacha an Choinbhinsiúin acu. (
13
)
B.
An chéad cheist
30.
Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur go bunúsach an gcaithfear an téarma ‘iarratas’ in Airteagal 6(1) de Threoir 2003/4, arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(1) de Choinbhinsiún Aarhus, a léiriú sa chaoi nach gciallaíonn sé ach iarratas atá bailí trí thagairt ar an Treoir sin agus ar an dlí baile lena dtrasuítear den Bhallstát lena mbaineann.
31.
Faoi Airteagal 6(1) de Threoir 2003/4, ní mór do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil rochtain ag aon ‘iarratasóir a mheasann gur tugadh neamhaird ar a iarratas ar fhaisnéis, gur diúltaíodh go héagórach dó … gur tugadh freagra neamhleor air nó nár déileáladh leis ar shlí eile i gcomhréir le forálacha Airteagail 3, 4 nó 5, ar nós imeachta inar féidir leis an údarás poiblí sin nó le húdarás poiblí eile athbhreithniú a dhéanamh ar ghníomhartha nó neamhghníomhartha an údaráis phoiblí lena mbaineann nó gur féidir le comhlacht neamhspleách neamhchlaonta arna bhunú le dlí athbhreithniú a dhéanamh orthu ó thaobh riaracháin de’.
32.
Is léir ó scéim Threoir 2003/4, mar a thug an Coimisiún faoi deara go bunúsach, go mbaineann an nath ‘iarratas ar fhaisnéis’ in Airteagal 6(1) den Treoir sin le ‘iarratas’ arna thíolacadh faoi Airteagal 3 den Treoir sin.
33.
I gcomhréir le hAirteagal 3(1) de Threoir 2003/4, cuirfear faisnéis faoin gcomhshaol atá i seilbh údaráis phoiblí ar fáil ‘d’aon iarratasóir arna iarraidh sin dó agus gan aon iallach a bheith air leas a lua’.
34.
Ní shainmhínítear le Treoir 2003/4 an focal ‘iarratas’ ná ní fhorchuirtear léi ceanglais shonracha bhailíochta in Airteagal 3 maidir le cur isteach iarratais ag iarratasóir.
35.
Mar sin féin, de réir cásdlí socair, níl feidhm ag an gceart rochtana a ráthaítear le Treoir 2003/4 ach amháin a mhéid a chomhlíonann an fhaisnéis a iarrtar na ceanglais maidir le rochtain phoiblí a leagtar síos leis an Treoir sin, lena nglactar leis, inter alia, gur ‘faisnéis faoin gcomhshaol’ í an fhaisnéis de réir bhrí Airteagal 2(1) den Treoir sin. (
14
)
36.
Dá bhrí sin, ní mór don iarratas na ceanglais ghinearálta a leagtar síos in Airteagal 3 a chomhlíonadh ionas go mbeidh feidhm ag an gceart rochtana, lena nglactar leis nach mór do ‘iarratasóir’ an t‑iarratas a dhéanamh, chuig ‘údarás poiblí’ agus ní mór di féachaint le ‘faisnéis faoin gcomhshaol’ a fháil atá ‘i seilbh an údaráis phoiblí nó thar a cheann’. Sainmhínítear bríonna na dtéarmaí sin in Airteagal 2 de Threoir 2003/4.
37.
Ar bhealaí eile, ní fhorchuirtear le hAirteagal 2(5) ná le hAirteagal 3(1) de Threoir 2003/4 coinníollacha maidir le foirm nó bailíocht chun iarratas a chur isteach. Ní mór an téarma ‘iarratas’ a thuiscint go leathan mar aon iarratas arna thíolacadh i gcomhréir le hAirteagal 3(1) den Treoir sin.
38.
Deimhnítear an gá atá leis an téarma ‘iarratas’ a thuiscint go ginearálta le hAirteagal 4(1) de Choinbhinsiún Aarhus lena gceanglaítear ar na páirtithe a áirithiú go gcuirfidh siad faisnéis faoin gcomhshaol ar fáil don phobal mar fhreagairt ar iarratas ar fhaisnéis faoin gcomhshaol faoi chuimsiú na reachtaíochta náisiúnta. De réir Threoirleabhar um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, ‘is éard is “iarratas” ann aon chumarsáid ó dhuine den phobal le húdarás poiblí a iarrann faisnéis faoin gcomhshaol’. (
15
) Tugtar faoi deara sa treoirleabhar sin freisin ‘nach sonraítear sa choinbhinsiún foirm an iarratais, rud a thugann le tuiscint go measfar aon iarratas a chomhlíonann ceanglais Airteagal 4, acu ó bhéal nó i scríbhinn, a bheith amhlaidh faoin gCoinbhinsiún’. (
16
)
39.
Is iad na saincheisteanna a ardaíodh sa chéad cheist ná an féidir leis na Ballstáit ceanglais bhailíochta a fhorchur maidir le hiarratas a chur isteach agus an féidir leo an ceart chun rochtain ar cheartas faoi Airteagal 6 de Threoir 2003/4 a chur faoi réir na gceanglas sin.
40.
Sa chéad áit, ní mór a chur in iúl, de réir Airteagal 3(5)(c) de Threoir 2003/4, chun críocha fheidhmiú an chirt chun rochtain a fháil ar fhaisnéis faoin gcomhshaol arna iarraidh sin, go n‑áiritheoidh na Ballstáit ‘go saineofar na socruithe praiticiúla’ chun a áirithiú gur féidir an ceart sin a fheidhmiú go héifeachtach. Áirítear ar shamplaí de ‘socruithe praiticiúla’ den sórt sin oifigigh faisnéise a ainmniú, saoráidí a bhunú agus a chothabháil chun scrúdú a dhéanamh ar an bhfaisnéis a éilítear agus ar chláir nó liostaí den fhaisnéis faoin gcomhshaol atá i seilbh údaráis phoiblí nó pointí faisnéise. Luaitear le haithris 15 den Treoir sin ‘leis na socruithe sin, ráthófar go mbeidh an fhaisnéis inrochtana go héifeachtach agus go héasca agus go mbeidh sí ar fáil don phobal de réir a chéile’. Tagraítear le fomhíreanna (a) agus (b) d’Airteagal 3(5) don oibleagáid atá ar na Ballstáit a áirithiú go dtacaíonn oifigigh leis an bpobal agus rochtain ar fhaisnéis á lorg acu agus a áirithiú go bhfuil rochtain ag an bpobal ar liostaí údarás poiblí. Thairis sin, de réir na fomhíre deiridh d’Airteagal 3(5), ní mór do na Ballstáit a áirithiú go gcuirfidh na húdaráis phoiblí an pobal ar an eolas go leordhóthanach faoi na cearta atá acu agus ní mór do na Ballstáit faisnéis, treoir agus comhairle a chur ar fáil chuige sin a mhéid is iomchuí.
41.
I gcomhthéacs Airteagal 3(5) de Threoir 2003/4, is cuid de dhualgas na n‑údarás poiblí úsáid a gceart ag an bpobal a éascú í an oibleagáid ‘socruithe praiticiúla’ a áirithiú chun an ceart rochtana ar fhaisnéis faoin gcomhshaol a fheidhmiú go héifeachtach. (
17
)
42.
Dá réir sin, tá difríocht idir an oibleagáid a leagtar amach in Airteagal 3(5) de Threoir 2003/4 chun ‘socruithe praiticiúla’ a bhunú maidir le feidhmiú an chirt chun faisnéis a iarraidh agus bunú na gceanglas maidir le bailíocht. Go deimhin, cé go mbeartaítear le ‘socruithe praiticiúla’ rochtain ar fhaisnéis a éascú, is foirmiúlachtaí nó réamhriachtanais iad ceanglais bhailíochta nach mór don iarratasóir a chomhlíonadh chun rochtain a fháil ar an bhfaisnéis ábhartha.
43.
Cé go bhféadfar an creat chun iarratas a chur isteach agus a phróiseáil a leagan síos leis an reachtaíocht náisiúnta, ní fhéadfadh na rialacha ábhartha dul thar a bhfuil riachtanach chun cuspóir Airteagal 3(5) de Threoir 2003/4 a bhaint amach, eadhon rochtain éasca agus éifeachtach ar fhaisnéis faoin gcomhshaol a choimirciú.
44.
Sa dara háit, leanann sé ó Airteagal 6 de Threoir 2003/4 nach mór gníomh nó neamhghníomh de chuid an údaráis phoiblí a bheith faoi réir athbhreithniú riaracháin agus breithiúnach má ‘tugadh neamhaird ar an iarratas ar fhaisnéis, má diúltaíodh go héagórach dó (ina hiomláine nó i bpáirt), murar tugadh freagra go leordhóthanach air nó murar déileáladh leis ar shlí eile i gcomhréir le forálacha Airteagail 3, 4 nó 5’.
45.
Dá bhrí sin, ní bhraitheann feidhmiú an chirt rochtana ar an gceartas ar cé acu a mheasann nó nach measann an t‑údarás poiblí go bhfuil an t‑iarratas bailí nó ar cé acu a chomhlíontar nó nach gcomhlíontar na coinníollacha maidir le cur chun feidhme an chirt chun faisnéise faoin gcomhshaol sa dlí náisiúnta. Cibé acu atá nó nach bhfuil ‘iarratas’ ann faoi Threoir 2003/4, is ábhar é – mar is amhlaidh i gcás na gcoinníollacha ábhartha eile go léir ionas go n‑eascraíonn ceart rochtana ar fhaisnéis chomhshaoil – nach mór a bheith faoi réir athbhreithniú riaracháin agus breithiúnach de bhun Airteagal 6 den Treoir sin. Is faoin gcomhlacht atá freagrach atá sé a fháil amach an gcomhlíonann iarratas ar fhaisnéis faoin gcomhshaol na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 3(1) den Treoir sin.
46.
Murab amhlaidh a bheadh, bheadh an ceart rochtana ar an gceartas agus an dlínse a thugtar le hAirteagal 6 de Threoir 2003/4 do na comhlachtaí neamhspleácha agus neamhchlaonta arna mbunú le dlí agus do na cúirteanna dlí ag brath ar léiriú na gcoinníollacha maidir le rochtain ar fhaisnéis faoin gcomhshaol arna leanúint ag na húdaráis náisiúnta. Mar a d’áitigh an Coimisinéir, d’fhéadfaí an bonn a bhaint den sásra chun rochtain ar an gceartas a áirithiú trí ghníomh simplí údaráis phoiblí a mheasann go bhfuil iarratas neamhbhailí.
47.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, measaim nach mór an téarma ‘iarratas’ in Airteagal 6(1) de Threoir 2003/4, arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(1) de Choinbhinsiún Aarhus, a léiriú mar iarratas a thíolactar de bhun Airteagal 3(1) den Treoir sin. Ní mór an cheist maidir le cibé an dtagann iarratas faoi raon feidhme na forála deiridh sin a bheith faoi réir athbhreithniú riaracháin agus breithiúnais de bhun Airteagal 6 de Threoir 2003/4.
C.
An dara ceist
48.
Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gciallaíonn an focal ‘iarratasóir’ in Airteagal 2(5) de Threoir 2003/4, arna léamh i bhfianaise Airteagail 2 agus 4 de Choinbhinsiún Aarhus, duine nádúrtha nó dlítheanach arna shainaithint ag a bhfíorainm agus/nó a seoladh fisiciúil reatha, in ionad duine anaithnid nó duine le hainm bréige agus/nó iarratasóir ina n-aithnítear a sonraí teagmhála trí ríomhphoist amháin.
49.
De réir Airteagal 2(5), is é an ‘t-iarratasóir’ ‘aon duine nádúrtha nó dlítheanach a iarrann faisnéis faoin gcomhshaol’.
50.
De bhun Airteagal 3(1) de Threoir 2003/4, ceanglaítear ar údaráis phoiblí faisnéis faoin gcomhshaol atá ina seilbh acu nó atá ina seilbh thar a gceann a chur ar fáil ‘d’aon iarratasóir arna iarraidh sin dó agus gan iallach a bheith air leas a lua’.
51.
Eascraíonn an cheist an mbaineann an coincheap ‘iarratasóir’ le daoine nádúrtha nó dlítheanacha a shainaithint faoina bhfíorainm nó an bhféadfaí iarratasóirí anaithnide nó iarratasóirí a bhfuil ainm bréige ag gabháil leo a chumhdach leis freisin.
52.
Ní mór a mheabhrú, i gcomhréir le cásdlí socair, go gceanglaítear leis an ngá atá le dlí an Aontais a chur i bhfeidhm go haonfhoirmeach agus le prionsabal an chomhionannais nach mór léiriú neamhspleách agus aonfhoirmeach a thabhairt de ghnáth ar fud an Aontais Eorpaigh ar théarmaí forála de dhlí an Aontais nach ndéantar aon tagairt shainráite inti do dhlí na mBallstát chun brí agus raon feidhme na forála sin a chinneadh. (
18
)
53.
Ní mór, agus foráil de dhlí an Aontais á léiriú, ní hamháin a foclaíocht a chur san áireamh, ach freisin an comhthéacs ina bhfuil sí agus cuspóirí na reachtaíochta atá sí mar chuid díobh. (
19
)
54.
Maidir le foclaíocht Airteagal 2(5), aicmítear san fhoráil sin ‘aon duine nádúrtha nó dlítheanach’ mar iarratasóir. Ní shonraítear inti nach mór na daoine nádúrtha nó dlítheanacha sin a shainaithint ag a bhfíorainm dlíthiúil agus/nó a seoladh fisiciúil reatha.
55.
Measann an chúirt a rinne an tarchur go dtugtar le tuiscint le cearta a thabhairt do dhaoine nádúrtha agus dlítheanacha nach mór don iarratasóir fíorainm agus/nó seoladh fisiciúil a thabhairt chun a shuí go gcaithfear le hiarratasóir mar iarratasóir.
56.
Tacaíonn Coillte, Rialtas na Seice agus Rialtas na hIodáile agus Éire leis an tuairim sin. Áitíonn siad nach féidir ach le duine a shainaithnítear le hainm agus seoladh an duine sin iarratas a dhéanamh ar fhaisnéis faoin gcomhshaol. Is amhlaidh atá toisc nach mór do na húdaráis phoiblí a bheith in ann stádas an duine a dhéanann an t‑iarratas a dheimhniú, agus chuige sin is é an sásra is éasca agus is soiléire ná ceanglas chun fíorainm agus/nó seoladh fisiciúil reatha a sholáthar.
57.
Os a choinne sin, dearbhaíonn an Coimisinéir agus Right To Know nach bhfuil ceanglas aitheantais i gceist leis an bhfocal ‘iarratasóir’, in éagmais aon tagairt d’aitheantas an iarratasóra.
58.
Áitíonn an Coimisiún go nglactar leis, leis an tagairt do ‘dhuine’ in Airteagal 2(5) de Threoir 2003/4, gurb ann do dhuine den sórt sin i ndáiríre agus go gcuirtear cosc léi ar aon duine bréige iarratas a dhéanamh faoin Treoir sin agus tairbhe a bhaint as a forálacha. Molann an Coimisiún freisin go gcuirfí san áireamh na bealaí sin inar féidir faisnéis faoin gcomhshaol a chur ar fáil nach gá an t‑iarratasóir a shainaithint ina leith i gcónaí.
59.
I mo thuairimse, níl an ceanglas maidir leis an iarratasóir a shainaithint ina ghné dhílis de choincheap an ‘iarratasóra’. Mar a thug an Coimisiún faoi deara go bunúsach, ní chiallaíonn an fíoras go bhfuil duine inaitheanta faoi Airteagal 2(5) go gceanglaítear sainaithint a dhéanamh faoin bhforáil sin. Go deimhin, is rud amháin é glacadh leis go gcaithfidh an t‑iarratasóir a bheith ann i ndáiríre, seachas a bheith ina róbat uathoibrithe nó ina dhuine bréige. Is rud eile ar fad é glacadh leis go gcaithfidh an t‑iarratasóir sin, mar ghnáthnós, sonraí aitheantais a sholáthar chun an ceart a thugtar le hAirteagal 3(1) a fheidhmiú agus go mbeidh a aitheantas faoi réir fíorú córasach.
60.
Dá bhrí sin, mar a chuir an Coimisiún in iúl, a mhéid a bhaineann leis an sainiú ar ‘iarratasóir’ de réir bhrí Airteagal 2(5) de Threoir 2003/4, is leor duine nádúrtha nó dlítheanach a bheith ann chun go mbeadh na cearta faoin Treoir ag an duine sin.
61.
Tá an méid thuas gan dochar don chorrlach lánroghnach atá ag na Ballstáit chun foráil a dhéanamh maidir le cásanna inar gá an t‑iarratasóir a shainaithint, mar a phléifear tuilleadh go mion thíos i ndáil leis an tríú, an ceathrú agus an cúigiú ceist.
62.
Ar an gcaoi chéanna, ní shonraítear i gCoinbhinsiún Aarhus nach mór iarratasóirí ar fhaisnéis faoin gcomhshaol a shainaithint chun a gceart chun rochtain a fháil ar an bhfaisnéis sin a fheidhmiú. Níl sainiú ar an téarma ‘iarratasóir’ i gCoinbhinsiún Aarhus. De réir Airteagal 4(1) den choinbhinsiún sin, cuireann údaráis phoiblí faisnéis faoin gcomhshaol ar fáil ‘don phobal’ mar fhreagairt ar iarratas ar fhaisnéis faoin gcomhshaol. In Airteagal 2(4), sainmhínítear ‘an pobal’ mar ‘dhuine nádúrtha nó dlítheanach amháin nó níos mó, agus, i gcomhréir le reachtaíocht nó cleachtas náisiúnta, a gcomhlachais, a n‑eagraíochtaí nó a ngrúpaí’. Léirítear an sainiú leathan sin ar ‘an pobal’ i dTreoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus mar rud a chuireann an prionsabal ‘aon duine’ i bhfeidhm. (
20
)
63.
Mar a tugadh faoi deara sa litríocht dhlíthiúil, (
21
) toisc nach bhfuil aon cheanglas i gCoinbhinsiún Aarhus faisnéis aitheantais a sholáthar agus iarratas á dhéanamh agus toisc nach bhfuil aon cheanglas ann leas a lua, ní mór d’údaráis phoiblí cur chuige ‘dall-iarratasóir’ a ghlacadh. De réir an chur chuige sin ‘ní gá d’aon duine – daoine aonair, eagraíochtaí neamhrialtasacha nó daoine eile – a iarrann faisnéis faoin gcomhshaol iad féin a shainaithint nó údar a thabhairt lena n‑iarratas’. (
22
)
64.
Ceann de na cúiseanna a mheasann an chúirt a rinne an tarchur go bhféadfadh sainaithint a bheith riachtanach ná go gceadaítear léi a fhíorú gurb iad na hiarratasóirí na daoine nádúrtha nó dlítheanacha ar a dtugtar cearta na n‑iarratasóirí, murab ionann agus, go háirithe, comhlachtaí neamhchorpraithe. Aontaíonn Coillte leis an tuairim sin chomh maith le roinnt de na páirtithe leasmhara, agus ina measc sin maíonn Rialtas na Seice le Treoir 2003/4 agus Coinbhinsiún Aarhus, go nasctar an ceart chun faisnéise faoin gcomhshaol le pearsantacht dhlítheanach an iarratasóra.
65.
I ndáil leis sin, ní mór a thabhairt faoi deara go leanann sé ó aithris 2 de Threoir 2003/4 go ‘leathnaíonn sé an rochtain atá ann cheana féin a dheonaítear faoi Threoir 90/313/CEE’. (
23
) Faoi Threoir 90/313, cuireadh béim sa litríocht dhlíthiúil ar an bhfíric go bhfuil raon feidhme pearsanta an chirt chun faisnéise faoin gcomhshaol leathan agus gur cheart é a thuiscint mar rud a chuimsíonn ‘beagnach gach duine’, gan aon cheanglas maidir le foirm dhlíthiúil shonrach. (
24
) Tacaítear le tuiscint leathan ar raon feidhme pearsanta an chirt chun faisnéise faoin gcomhshaol le haidhmeanna na rochtana poiblí ar fhaisnéis faoin gcomhshaol, arb é atá iontu, de réir aithris 1 de Threoir 2003/4, ‘rannchuidiú le feasacht níos fearr ar chúrsaí comhshaoil, le malartú tuairimí saor, le rannpháirtíocht níos éifeachtaí ón bpobal i gcinnteoireacht comhshaoil agus, sa deireadh, le timpeallacht níos fearr’. Thug tráchtairí faoi deara le Treoir 2003/4, gur ‘cuireadh rochtain ar fhaisnéis i gcomhthéacs ceart daonna’ agus dá bhrí sin ‘gur tugadh an ceart ní hamháin do shaoránaigh an Aontais, ach do gach duine, lena n‑áirítear comhlachais’. (
25
)
66.
Thairis sin, de réir Airteagal 3(5)(a) de Threoir 2003/4, ceanglaítear ar oifigigh tacú leis ‘an bpobal agus rochtain ar fhaisnéis á lorg acu’. In Airteagal 2(6) den Treoir sin, sainmhínítear ‘an pobal’ mar ‘dhuine nádúrtha nó dlítheanach amháin nó níos mó, agus, i gcomhréir le reachtaíocht nó cleachtas náisiúnta, a gcomhlachais, a n‑eagraíochtaí nó a ngrúpaí’. Leanann sé ó léamh comhcheangailte an dá fhoráil sin nach mór do dhaoine nádúrtha nó dlítheanacha agus, i gcomhréir le reachtaíocht nó cleachtas náisiúnta, dá gcomhlachais, dá n‑eagraíochtaí nó dá ngrúpaí a bheith in ann rochtain ar fhaisnéis faoin gcomhshaol a lorg.
67.
Maidir leis an gceanglas faoi Airteagal 3(5)(a) de Threoir 2003/4 go dtacaíonn oifigigh leis an ‘bpobal’ agus rochtain ar fhaisnéis á lorg acu, ní bheadh aon bhrí leis dá ndiúltófaí do chatagóirí áirithe den ‘phobal’ agus go háirithe do chomhlachais nach bhfuil pearsantacht dhlíthiúil acu aon cheart rochtain a lorg ar fhaisnéis faoin gcomhshaol ar iarratas de bhun Airteagal 3(1) den Treoir sin.
68.
Thairis sin, mar a luaitear sna barúlacha tosaigh thuas, chun Treoir 2003/4 a léiriú, ní mór foclaíocht agus aidhm Choinbhinsiún Aarhus, atá an Treoir sin ceaptha lena chur chun feidhme i ndlí an Aontais, a chur san áireamh. (
26
) I dtaca leis sin, ní mór a mheabhrú go leanann Coinbhinsiún Aarhus an prionsabal ‘aon duine’ maidir leis an gceart rochtana ar fhaisnéis faoin gcomhshaol. (
27
) Leis ‘an pobal’ faoi Choinbhinsiún Aarhus, clúdaítear, go sonrach, ‘comhlachais, eagraíochtaí nó grúpaí’ daoine nádúrtha nó dlítheanacha ‘i gcomhréir le reachtaíocht nó cleachtas náisiúnta’. Ní mór d’aon cheanglais a leagtar síos leis an dlí náisiúnta cuspóir Choinbhinsiún Aarhus a chomhlíonadh, is é sin ‘rochtain leathan’ ar na cearta a thugtar leis a áirithiú. (
28
) D’fhéadfadh léiriú lena gceadófaí do na húdaráis diúltú don cheart chun faisnéise faoin gcomhshaol ar bhonn phearsantacht dhlítheanach na n‑iarratasóirí amháin an bonn a bhaint den phrionsabal sin.
69.
Ar aon chuma, is léir go bhfuil sé de cheart ag daoine nádúrtha aonair atá ina gcomhaltaí de chomhlachas nach bhfuil corpraithe (go fóill) rochtain ar fhaisnéis a iarraidh. (
29
)
70.
Dá réir sin, a mhéid atá an ceart ag gach duine rochtain a fháil ar fhaisnéis faoin gcomhshaol, d’fhéadfadh sé nach mbeadh fíorú ar stádas dlíthiúil an ‘iarratasóra’ amháin ina chúis leis an iarratasóir a shainaithint.
71.
Maidir le comhthéacs an téarma ‘iarratasóir’, ní mór a mheabhrú, de bhun Airteagal 3(1) de Threoir 2003/4, go gceanglaítear ar na húdaráis phoiblí, i gcomhréir leis an Treoir sin, faisnéis faoin gcomhshaol a chur ar fáil ‘d’aon iarratasóir arna iarraidh sin dó agus gan iallach a bheith air leas a lua’. Leanann sé ó aithris 8 den Treoir sin go bhfuil sé de cheart ag aon duine nádúrtha nó dlítheanach rochtain a fháil ar fhaisnéis faoin gcomhshaol gan air nó uirthi leas a lua.
72.
Le ceart ‘aon’ iarratasóra faisnéis faoin gcomhshaol a iarraidh agus le dualgas comhfhreagrach na n‑údarás an fhaisnéis sin a sholáthar, comhlánaítear dualgas réamhghníomhach na n‑údarás faisnéis a sholáthar a thagann as Airteagal 7 de Threoir 2003/4. De réir Airteagal 1(b) den Treoir sin, tá sé i gceist leis an dualgas réamhghníomhach a áirithiú ‘go ndéanfar, mar chuid den ghnáthchleachtas, faisnéis faoin gcomhshaol a chur ar fáil agus a scaipeadh de réir a chéile ar an bpobal chun an infhaighteacht chórasach is leithne is féidir d’fhaisnéis faoin gcomhshaol agus an scaipeadh córasach is leithne is féidir d’fhaisnéis faoin gcomhshaol ar an bpobal a bhaint amach’. Thairis sin, de réir aithris 9 den Treoir sin, ní mór do na húdaráis phoiblí faisnéis faoin gcomhshaol a chur ar fáil agus a scaipeadh ar an bpobal i gcoitinne ‘a mhéid is féidir, go háirithe trí theicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide a úsáid’.
73.
Leanann sé ó Airteagal 7 de Threoir 2003/4, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 1(b) agus i bhfianaise aithris 9 di, nach mór faisnéis faoin gcomhshaol a ‘chur ar fáil’‘mar chuid den ghnáthchleachtas’ don phobal agus ‘a mhéid is féidir’, rud a fhágann nach gá don phobal an fhaisnéis sin a iarraidh fiú. Tá an nath ‘curtha ar fáil’ leathan go leor chun modhanna éagsúla a chur san áireamh chun an fhaisnéis a chur ar fáil. Mar a d’áitigh Right to Know, is féidir faisnéis faoin gcomhshaol a chur ar fáil d’iarratasóir ag oifigí údaráis phoiblí (trí iniúchadh nó trí bhailiú), trí shuíomh gréasáin nó trína cur ar fáil lena bailiú ag gníomhaire. Sna cásanna sin, níl aon chúis shoiléir ann nach mór do na daoine nádúrtha nó dlítheanacha ar mian leo a gceart rochtana ar fhaisnéis faoin gcomhshaol a fheidhmiú iad féin a shainaithint ar dtús. Thairis sin, ní shonraítear i dTreoir 2003/4 an bealach trína gcaithfear an fhaisnéis a ‘chur ar fáil’. Dá bhrí sin, is féidir an fhaisnéis a sheoladh, mar shampla, chuig seoladh ríomhphoist an iarratasóra má chuaigh an t‑iarratasóir i dteagmháil leis an riarachán tríd an modh sin a úsáid.
74.
Le dualgas ginearálta na n‑údarás poiblí faisnéis a scaipeadh go réamhghníomhach ar an bpobal, tacaítear leis an léiriú ar dá réir, nuair a iarrann duine den phobal rochtain ar fhaisnéis faoin gcomhshaol arna iarraidh sin, nach bhfuil aon cheanglas sonrach ann faisnéis aitheantais a sholáthar.
75.
Áitíonn Coillte, Éire agus Rialtas na Seice, le hAirteagal 6 de Threoir 2003/4, go dtacaítear leis an gconclúid go gceanglaítear leis an téarma ‘iarratasóir’ an t‑iarratasóir a shainaithint. Ina dtuairim, a mhéid a d’fhéadfadh iarratasóir athbhreithniú riaracháin a lorg ar chinneadh lena ndiúltaítear iarratas ar fhaisnéis, de bhun Airteagal 6(1), agus athbhreithniú os comhair cúirt dlí, de bhun Airteagal 6(2), ní mór an t‑iarratasóir a shainaithint agus faisnéis faoin gcomhshaol á hiarraidh.
76.
Níl mé cinnte faoin gcomparáid idir na ceanglais maidir le feidhmiú an chirt chun faisnéise faoin gcomhshaol agus an nós imeachta lena rialaítear achomharc a thabhairt os comhair údarás riaracháin nó caingean le haghaidh athbhreithniú breithiúnach. Ní mór scrúdú ar leithligh a dhéanamh ar na ceanglais a leagtar síos maidir le feidhmiú gach ceann de na cearta sin. Dá n‑aithneofaí go bhféadfaí iarratas anaithnid a chur isteach faoi Airteagal 3(1) de Threoir 2003/4, áfach, bheadh sé sin gan dochar do na rialacha a d’fhéadfadh na Ballstáit a leagan síos maidir le feidhmiú an chirt chun athbhreithniú riaracháin nó athbhreithniú breithiúnach a fháil. Tagann na rialacha arna mbunú ag na Ballstáit chun an ceart chun rochtain a fháil ar fhaisnéis faoin gcomhshaol a fhorfheidhmiú faoi phrionsabal an neamhspleáchais nós imeachta, faoi réir urramú phrionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta agus an chirt chun leigheas éifeachtach a fháil os comhair binse neamhchlaonta, i gcomhréir le hAirteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. (
30
)
77.
Níl mé cinnte ach an oiread leis an gcomparáid a rinne an Coimisiún idir an scéim atá i gceist agus an scéim is infheidhme maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid faoi Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001. (
31
) Ar an gcéad dul síos, tá raon feidhme thairbhithe an chirt rochtana ar dhoiciméid faoi Rialachán Uimh. 1049/2001 níos sriantaí ná raon feidhme thairbhithe an chirt chun faisnéise faoin gcomhshaol a leagtar amach i dTreoir 2003/4. Go deimhin, de réir Airteagal 2(1) de Rialachán Uimh. 1049/2001, tá feidhm ag an gceart rochtana ar dhoiciméid maidir le ‘aon saoránach den Aontas, agus aon duine nádúrtha nó dlítheanach a chónaíonn nó a bhfuil a oifig chláraithe aige i mBallstát’. Níl aon cháilíochtaí den sórt sin ag raon feidhme na dtairbhithe maidir leis an gceart chun rochtain a fháil ar fhaisnéis faoin gcomhshaol. Ar an dara dul síos, rialaítear rochtain phoiblí ar fhaisnéis faoin gcomhshaol atá i seilbh institiúidí an Aontais le Rialachán (CE) Uimh. 1367/2006. (
32
) Leis an Rialachán sin, mar a thugtar faoi deara sa litríocht acadúil, (
33
)‘cuirtear le tairbhithe an chirt rochtana’ faoi Airteagal 2 de Rialachán Uimh. 1049/2001, trína aithint go bhfuil ceart rochtana ag iarratasóir ar fhaisnéis faoin gcomhshaol ‘gan idirdhealú maidir le saoránacht, náisiúntacht nó sainchónaí agus, i gcás duine dlítheanach, gan idirdhealú maidir leis an áit a bhfuil a shuíomh cláraithe nó lárionad éifeachtach a ghníomhaíochtaí aige’. (
34
)
78.
I bhfianaise na ndifríochtaí i raon feidhme na dtairbhithe, ní iomchuí, dá bhrí sin, ceanglas a fhorchur go sainaithneofaí iarratasóirí faoi Threoir 2003/4 ar bhonn na gceanglas a leagtar amach i Rialachán Uimh. 1049/2001.
79.
Maidir leis na cuspóirí de Threoir 2003/4, de réir Airteagal 1(a) di, tá sé mar aidhm ag an treoir sin an ceart rochtana ar fhaisnéis faoin gcomhshaol atá i seilbh údaráis phoiblí nó thar a gceann a ráthú. Cuireann an ceart sin, mar a leanann ó aithris 1 den treoir sin agus mar a luadh cheana i mír 65 thuas, le ‘rannpháirtíocht níos éifeachtaí ón bpobal i gcinnteoireacht comhshaoil agus, sa deireadh, le timpeallacht níos fearr’. Thairis sin, leanann sé ó aithris 2 den treoir sin gur cuid de ‘phróiseas athraithe’ i ndáil le ‘hoscailteacht agus trédhearcacht’ an ceart chun rochtain phoiblí ar fhaisnéis faoin gcomhshaol. (
35
) Leanann sé freisin ó aithris 16 den treoir sin go bhfreastalaíonn nochtadh faisnéise ar leas an phobail. Dá bhrí sin, is chun críche leas an phobail atá an ceart rochtana ar fhaisnéis a chuireann ar chumas nochtadh agus ní bhraitheann sé ar leas an duine aonair ar leith atá ag iarraidh an nochta. Ar an gcúis sin, agus mar a fhoráiltear go sainráite in Airteagal 3(1) de Threoir 2003/4, ní gá d’iarratasóirí leas a lua.
80.
Ós rud é gur féidir le hiarratasóirí faisnéis faoin gcomhshaol a lorg gan iallach a bheith orthu iad féin a shainaithint, tacaítear leis an gcuspóir rochtain níos leithne a fháil ar fhaisnéis agus ar thrédhearcacht faoin gcomhshaol. D’fhéadfadh sé go mbeadh tábhacht ar leith ag baint le hanaithnideacht a chaomhnú, mar a chuir an Coimisinéir agus Right to Know isteach go bunúsach, d’iarratasóirí áirithe i gcás inar féidir a spéis i ndéanamh an iarratais a nochtadh go hindíreach trína n‑ainm dlíthiúil agus a seoladh dlíthiúil a chur san áireamh. (
36
) Tá easpa ceanglas sainaitheanta comhsheasmhach freisin le cuspóir leas an phobail atá i gceist leis an gceart chun faisnéise. (
37
)
81.
Thug Coillte agus roinnt de na páirtithe leasmhara rabhadh faoin riosca a bhaineann le hintleacht shaorga chun iarratais ar rochtain a ghiniúint agus a sheoladh go huathoibríoch. Ní cosúil go bhfuil riosca den sórt sin, tromchúiseach cé go bhféadfadh sé a bheith, ina chuid dhílis d’iarratais anaithnide. Baineann sé le modhanna na sochaí faisnéise a úsáid chun cumarsáid a dhéanamh leis na húdaráis phoiblí (seachas iarratais a chuirtear isteach go fisiciúil). Chun an riosca sin a chosc, tá sé de dhualgas ar an mBallstát na coimircí teicniúla iomchuí is gá a chur chun feidhme chun a áirithiú nach bpróiseálfaidh na húdaráis ach iarratais a thagann ó dhuine seachas ó róbat uathoibrithe. (
38
)
82.
Thug na rialtais a chuir barúlacha i scríbhinn isteach agus Éire rabhadh freisin faoin mbaol mí-úsáide mar thoradh ar iarratais anaithnide nó le hainmneacha bréige. Ní mór a mheabhrú, de réir Airteagal 4(1)(b) de Threoir 2003/4, gur féidir leis na Ballstáit diúltú d’iarratais ar fhaisnéis faoin gcomhshaol atá ‘míréasúnta’. Tá an foras diúltaithe sin leathan go leor chun ligean don údarás poiblí diúltú d’iarratas atá cráiteach nó atá ceaptha chun ciapadh nó cur isteach a dhéanamh. Mar a phléifidh mé thíos maidir leis an gcúigiú ceist, i gcomhthéacs chur i bhfeidhm na heisceachta sin, d’fhéadfadh na húdaráis phoiblí aitheantas a iarraidh.
83.
Dá bhrí sin, d’fhéadfadh sé go ndiúltófaí iarratas mar thoradh ar mhí-úsáid an chirt chun faisnéise, ach ní thugann sé údar le léiriú sriantach ar an téarma ‘iarratasóir’.
84.
Tagaim ar an gconclúid go leanann sé ó fhoclaíocht, ó chomhthéacs agus ó chuspóir Airteagal 2(5) de Threoir 2003/4 nach gceanglaítear leis an gcoincheap ‘iarratasóir’ an duine nádúrtha nó dlítheanach a iarrann faisnéis faoin gcomhshaol a shainaithint i gcomhréir le hAirteagal 3(1) den Treoir sin.
85.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, measaim nach mór an focal ‘iarratasóir’ in Airteagal 2(5) de Threoir 2003/4, arna léamh i bhfianaise Airteagail 2 agus 4 de Choinbhinsiún Aarhus, a léiriú sa chaoi nach bhfuil sé teoranta do dhuine nádúrtha nó dlítheanach arna shainaithint ag fíorainm agus/nó seoladh fisiciúil reatha an duine sin ach go n‑áirítear leis freisin duine anaithnid nó duine faoi ainm bréige agus/nó iarratasóir nach n-aithnítear a shonraí teagmhála ach amháin trí ríomhphost.
D.
An tríú agus an ceathrú ceist
86.
Lena tríú agus a ceathrú ceist, nach mór a scrúdú le chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 3(1) de Threoir 2003/4, arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(1) de Choinbhinsiún Aarhus, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc léi ar reachtaíocht náisiúnta lena gceanglaítear ar iarratasóirí a n‑ainm agus a seoladh fisiciúil a thabhairt chun iarratas ar fhaisnéis faoin gcomhshaol a dhéanamh agus go gcuirtear cosc léi ar an údarás poiblí aitheantas an iarratasóra a fhíorú, fiú nuair atá amhras ann maidir le barántúlacht na faisnéise aitheantais arna soláthar ag an iarratasóir.
87.
Beidh sé riachtanach an cheist sin a fhreagairt má leanann an Chúirt an freagra a mholaim don dara ceist.
88.
Le hAirteagal 3(1) de Threoir 2003/4, mar a cuireadh in iúl thuas, comhfhreagraítear d’Airteagal 4(1) de Choinbhinsiún Aarhus, lena leagtar síos an oibleagáid atá ar údaráis phoiblí ‘faisnéis faoin gcomhshaol atá ina seilbh acu nó atá ar fáil dóibh a chur ar fáil d’aon iarratasóir arna iarraidh sin dó agus gan aon leas a bheith aige’. Leis an bhforáil dheireanach sin, cuirtear d’oibleagáid ar na húdaráis phoiblí faisnéis faoin gcomhshaol a sholáthar don phobal mar fhreagairt ar iarratas ar fhaisnéis den sórt sin.
89.
Mar a luadh thuas sa fhreagra ar an dara ceist, níl ceanglas bunúsach ar an iarratasóir sonraí aitheantais a sholáthar i gceist le hAirteagal 3(1) de Threoir 2003/4.
90.
Is í an cheist a ardaíodh an féidir leis na Ballstáit ceanglas den sórt sin a leagan síos chun sainaithint a sholáthar ina reachtaíocht náisiúnta.
91.
Leanann sé ó Airteagal 288 CFAE go bhfuil lánrogha leathan ag na Ballstáit, agus treoir á trasuí acu, maidir leis an rogha bealaí agus modhanna chun a áirithiú go gcuirfear chun feidhme í. Ní dhéanann an tsaoirse rogha sin difear don oibleagáid a fhorchuirtear ar na Ballstáit uile a bhfuil an treoir dírithe orthu na bearta uile is gá a ghlacadh chun a áirithiú go mbeidh an treoir lena mbaineann lánéifeachtach i gcomhréir leis an gcuspóir a bhféachtar lena bhaint amach léi. (
39
)
92.
Maidir le cur chun feidhme an chirt chun rochtain a fháil ar fhaisnéis faoin gcomhshaol, luaitear go sonrach in Airteagal 3(5) de Threoir 2003/4 go bhfuil na Ballstáit le ‘na socruithe praiticiúla’ a shainiú chun a áirithiú gur féidir an ceart sin ‘a fheidhmiú go héifeachtach’. Mar a luadh thuas, (
40
) is é is cuspóir do na socruithe praiticiúla sin feidhmiú an chirt a éascú.
93.
Foráiltear le Coinbhinsiún Aarhus in Airteagal 4(1) go gcuirfidh na húdaráis phoiblí faisnéis faoin gcomhshaol ar fáil ‘faoi chuimsiú na reachtaíochta náisiúnta’. De réir Treoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, ciallaíonn sé sin ‘gur cheart creat a leagan amach sa reachtaíocht náisiúnta don phróiseas chun iarratais ar fhaisnéis a fhreagairt i gcomhréir le Coinbhinsiún [Aarhus]’. (
41
) Chun críocha chur chun feidhme an chirt chun faisnéise faoin gcomhshaol, meastar gur cuid de dhlí náisiúnta na mBallstát é dlí an Aontais, agus go háirithe Treoir 2003/4. (
42
)
94.
Leanann sé ó Airteagal 3(5) de Threoir 2003/4 agus ó Airteagal 4(1) de Choinbhinsiún Aarhus, i gcomhthéacs na socruithe praiticiúla a shainiú maidir le feidhmiú éifeachtach an chirt chun faisnéise faoin gcomhshaol, go bhfuil lánrogha ag na Ballstáit creat an phróisis chun iarratais ar fhaisnéis a chur isteach agus a fhreagairt a chinneadh.
95.
Sa chomhthéacs sin, ar an gcéad dul síos, d’fhéadfadh sé go mbeadh gá leis an iarratasóir a shainaithint chun go bhfreagróidh na húdaráis an t‑iarratas. D’fhéadfadh údaráis phoiblí, mar shampla, ainm agus seoladh poist an iarratasóra a éileamh mura soláthraíonn an t‑iarratasóir aon sonraí teagmhála eile.
96.
D’fhéadfadh sonraí aitheantais an iarratasóra a bheith riachtanach freisin i gcás ina soláthraítear faisnéis faoi réir muirir (réasúnta), i gcomhréir le hAirteagal 5(2) de Threoir 2003/4. (
43
)
97.
Ar an dara dul síos, d’fhéadfadh sé go mbeadh gá le sonraí aitheantais nuair a thagann an t‑iarratas ar fhaisnéis faoi cheann de na heisceachtaí faoi Airteagal 4 de Threoir 2003/4.
98.
Leagtar amach go sonrach in Airteagal 4 den Treoir sin na heisceachtaí a d’fhéadfadh na Ballstáit a bhunú maidir leis an gceart chun rochtain a fháil ar fhaisnéis faoin gcomhshaol. A mhéid a rinneadh eisceachtaí den sórt sin a thrasuí sa dlí náisiúnta, is ceadmhach do na húdaráis phoiblí brath orthu chun cur i gcoinne iarratais ar fhaisnéis a fhaigheann siad. (
44
)
99.
Cumhdaíonn na heisceachtaí sin, inter alia, iarratas atá míréasúnta go follasach, iarratas a bhaineann le hábhar atá á chríochnú, cumarsáid inmheánach agus cásanna ina mbeadh drochthionchar ag nochtadh faisnéise ar rúndacht imeachtaí údarás poiblí, ar chaidreamh idirnáisiúnta, ar shlándáil phoiblí nó ar chosaint náisiúnta, ar rúndacht faisnéise tráchtála nó tionsclaíche nó ar rúndacht sonraí pearsanta.
100.
Luaitear sa dara fomhír d’Airteagal 4(2) de Threoir 2003/4 nach mór, i ngach cás ar leith, an leas poiblí a bhfreastalaítear air tríd an nochtadh a mheas i gcoinne an leasa a bhfreastalaítear air leis an diúltú. Dá réir sin, ní mór diúltú rochtain a thabhairt ar fhaisnéis faoin gcomhshaol ar na forais a leagtar amach in Airteagal 4 a bheith bunaithe i gcónaí ar na leasanna lena mbaineann a mheas.
101.
Is léir ó chásdlí na Cúirte nach mór na leasanna a mheas ar bhonn scrúdú iarbhír agus sonrach ar gach cás a thugtar os comhair na n‑údarás inniúil i ndáil le hiarratas ar rochtain ar fhaisnéis faoin gcomhshaol arna déanamh ar bhonn Threoir 2003/4. (
45
)
102.
Ós rud é nach mór na leasanna sonracha a bhaineann le gach cás ar leith a chur san áireamh agus iarratas ar rochtain á scrúdú, ceanglaítear ar an údarás poiblí freisin scrúdú a dhéanamh ar aon sonraí a chuir an t‑iarratasóir ar fáil maidir leis na forais a d’fhéadfadh a bheith ina n‑údar le nochtadh na faisnéise atá á lorg. (
46
)
103.
Thairis sin, de réir Airteagal 4(5) de Threoir 2003/4, ní mór diúltú faisnéis a chur ar fáil a ‘fhógairt’ don iarratasóir i scríbhinn nó go leictreonach, má bhí an t‑iarratas i scríbhinn nó má iarrann an t‑iarratasóir amhlaidh. Ní mór na cúiseanna leis an diúltú a lua san fhógra. I gcás ina dtugtar fógra faoi dhiúltú, ní chuireann an t‑údarás poiblí faisnéis ar fáil a thuilleadh. Ina ionad sin, glacann sé cinneadh riaracháin a bhféadfadh sonraí aitheantais an iarratasóra a bheith ag teastáil ina leith. (
47
)
104.
Is léir, i gcomhthéacs eisceacht a chur i bhfeidhm maidir leis an gceart chun rochtain a fháil ar fhaisnéis, nach mór don údarás dul i dteagmháil leis an iarratasóir ar bhealach nach ionann agus faisnéis a chur ar fáil. I gcásanna den sórt sin, d’fhéadfadh na Ballstáit a mheas gur gá an t‑iarratasóir a shainaithint. (
48
)
105.
Mar sin féin, i gcás ina n‑iarrann iarratasóir faisnéis faoin gcomhshaol agus ina soláthraíonn sé sonraí teagmhála agus inar féidir leis an údarás an fhaisnéis a chur ar fáil gan aon rannpháirtíocht ar leith leis an iarratasóir agus gan eisceacht a chur i bhfeidhm, is cosúil nach ceanglas riachtanach é sainaithint an iarratasóra chun an ceart rochtana a fheidhmiú. Níl aon chúis shoiléir ann, mar shampla, nach mór do dhuine ar mian leis nó léi rochtain a fháil ar na cláir nó ar na liostaí faisnéise faoin gcomhshaol arna mbunú agus arna gcothabháil faoi Airteagal 3(5) de Threoir 2003/4 nó atá i láthair in situ ag saoráid chun faisnéis faoin gcomhshaol a scrúdú é nó í féin a shainaithint ar dtús. Is amhlaidh an cás, mar shampla, maidir le duine a sheolann ríomhphost sínithe ag úsáid ainm bréige, ag iarraidh faisnéis faoin gcomhshaol. (
49
)
106.
Mar a d’áitigh an Coimisinéir agus Right to Know go bunúsach, dá gceanglófaí go córasach ar gach iarratasóir ar fhaisnéis faoin gcomhshaol iad féin a shainaithint, d’fhéadfaí daoine áirithe a dhíspreagadh ó fhaisnéis a lorg. Mar a cuireadh in iúl thuas sa fhreagra ar an gcéad cheist, i gcás iarratasóirí áirithe, d’fhéadfadh a n‑ainm a bheith ina seachfhreastalaí ar a leas agus d’fhéadfadh sé a bheith ina cheanglas a leas a lua, contrártha do Threoir 2003/4 agus do Choinbhinsiún Aarhus. Leag na páirtithe leasmhara sin béim shonrach ar an riosca ciaptha do dhaoine a fheidhmíonn a gceart chun faisnéise faoin gcomhshaol, riosca nach bhfuil teoiriciúil ná teibí go háirithe i gcás ina bhfuil leasanna eacnamaíocha i mbaol. Is féidir leis an gcur chuige ‘dall-iarratasóir’ chomh maith leis an gcur chuige ‘dall-cúise’ an riosca aisíoca dá dtagraítear in Airteagal 3(8) de Choinbhinsiún Aarhus a chosc. (
50
)
107.
Ós rud é nach féidir aitheantas an iarratasóra a cheangal mar cheanglas ginearálta chun an ceart chun rochtain a fháil ar fhaisnéis faoin gcomhshaol a fheidhmiú, ní foras iomchuí é amhras faoi fhírinne na faisnéise aitheantais a sholáthraíonn an t‑iarratasóir ar a bhféadfadh an riarachán deimhniú aitheantas an iarratasóra a lorg. Mar sin féin, mar a phléifear faoin gcúigiú ceist thíos, ní dhéanann an méid sin dochar don chás ina n‑iarrtar deimhniú chun a chinneadh an bhfuil iarratas míréasúnta, i gcomhréir le hAirteagal 4(1)(b) de Threoir 2003/4.
108.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é mo thuairim gur cheart Airteagal 3(1) de Threoir 2003/4, arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(1) de Choinbhinsiún Aarhus, a léiriú mar rud a chuireann cosc ar reachtaíocht náisiúnta a cheanglaíonn, mar riail ghinearálta, go dtabharfaidh iarratasóirí a n‑ainm agus a seoladh fisiciúil chun iarratas a dhéanamh ar fhaisnéis faoin gcomhshaol, fiú nuair a bhíonn amhras ann faoi fhírinne na faisnéise aitheantais a chuir an t‑iarratasóir ar fáil. Tá feidhm ag an méid sin roimhe seo ar choinníoll nach bhfuil gá le sainaithint chun freagra a thabhairt ar an iarratas agus nach bhfuil aon mhaolú infheidhme faoi Airteagal 4 den treoir sin.
E.
An cúigiú ceist
109.
Lena cúigiú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 4(1)(b) de Threoir 2003/4, arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(3)(b) de Choinbhinsiún Aarhus, a léiriú sa chaoi gur cuireadh cosc ar údarás poiblí deimhniú a lorg maidir le fíorainm agus/nó seoladh fisiciúil reatha an iarratasóra le cuspóir a fhíorú cibé go bhfuil iarratas tugtha míréasúnta trí thagairt an mhéid, nádúir agus minicíochta iarratas eile a rinne an t‑iarratasóir.
110.
De réir cásdlí socair, ciallaíonn an ceart rochtana ar fhaisnéis faoin gcomhshaol dá bhforáiltear faoi Threoir 2003/4 gur cheart nochtadh faisnéise den sórt sin a bheith mar riail ghinearálta agus nár cheart cead a thabhairt d’údaráis phoiblí diúltú d’iarratas ar fhaisnéis faoin gcomhshaol ach amháin i gcásanna sonracha atá sainithe go soiléir. Ba cheart, dá bhrí sin, na heisceachtaí ar an gceart rochtana a léiriú ar bhealach sriantach, lenar cheart leas an phobail a bhfreastalaítear air tríd an nochtadh a mheas in aghaidh an leasa a bhfreastalaíonn an diúltú air. (
51
)
111.
Mar a chuirtear in iúl thuas, (
52
) leagtar amach go sonrach in Airteagal 4 den Treoir sin na heisceachtaí a d’fhéadfadh na Ballstáit a bhunú maidir leis an gceart chun rochtain a fháil ar fhaisnéis faoin gcomhshaol. A mhéid a rinneadh eisceachtaí den sórt sin a thrasuí sa dlí náisiúnta, is ceadmhach do na húdaráis phoiblí brath orthu chun cur i gcoinne iarratas ar fhaisnéis a fhaigheann siad. (
53
)
112.
Dá bhrí sin, d’fhéadfadh na Ballstáit, de bhun Airteagal 4(1)(b) de Threoir 2003/4, foráil a dhéanamh maidir le hiarratas ar fhaisnéis faoin gcomhshaol a dhiúltú má tá an t‑iarratas ‘míréasúnta’.
113.
Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur go sonrach, i gcomhthéacs chur i bhfeidhm na heisceachta sin, an bhféadfadh údaráis phoiblí deimhniú ar aitheantas an iarratasóra a lorg agus an bhféadfadh siad méid, cineál agus minicíocht iarratas eile arna ndéanamh ag an iarratasóir a chur san áireamh agus réasúntacht an iarratais á cinneadh acu.
114.
Ní mór a thabhairt faoi deara ag an tús go n‑úsáideann leaganacha teanga áirithe den fhoráil thuasluaite an téarma ‘míréasúnta’ (
54
) chun cur síos a dhéanamh ar iarratas ach úsáideann leaganacha teanga eile an téarma ‘maslach’. (
55
) Mar sin féin, ní léirítear in aon cheann de na leaganacha teanga critéir shonracha chun measúnú a dhéanamh ar neamhréasúnacht fhollasach ná ar chineál maslach an iarratais.
115.
Bunaítear le hAirteagal 4(3) de Threoir 2003/4, i gcás ina ndéanfaidh Ballstát foráil d’eisceachtaí, go bhféadfadh sé liosta critéar a tharraingt suas a mbeidh rochtain ag an bpobal air agus ar ar a bhonn a d’fhéadfadh an t‑údarás lena mbaineann cinneadh a dhéanamh maidir leis an gcaoi iarratais a láimhseáil. (
56
)
116.
Dá bhrí sin, tá sé de rogha ag na Ballstáit na tosca a chinneadh chun an forais diúltaithe sin a chur i bhfeidhm.
117.
Mar sin féin, a mhéid atá sé ina eisceacht ón riail ghinearálta nach mór faisnéis a sholáthar, ní mór diúltú ar fhoras iarratas atá míréasúnta go follasach a bheith eisceachtúil i gcónaí.
118.
Chuige sin, ní mór an caighdeán maidir le hiarratas a aicmiú mar iarratas atá míréasúnta go follasach a bheith ard.
119.
Go háirithe, maidir le méid na faisnéise a iarradh, de réir Airteagal 3(2)(b) de Threoir 2003/4, tugtar údar leis an méid sin a chur san áireamh (chomh maith le castacht na faisnéise a iarradh) le síneadh a chur leis an teorainn ama míosa nach mór don riarachán freagra a thabhairt ina leith. Leanann sé ó léamh comhcheangailte ar Airteagal 3(2)(b) de Threoir 2003/4 agus ar Airteagal 4(2)(b) den Treoir sin nach bhfágann méid na faisnéise iarrtha amháin go bhfuil iarratas míréasúnta. (
57
)
120.
Maidir le minicíocht na n‑iarratas, ní mór a mheabhrú go bhfónann an ceart rochtana ar fhaisnéis faoin gcomhshaol don chuspóir ginearálta cur le feasacht níos fearr ar chúrsaí comhshaoil. Tá sé de cheart ag iarratasóir faisnéis faoin gcomhshaol a iarraidh ó údaráis éagsúla nó ón údarás céanna gan teorainn maidir le líon na n‑iarratas. Dá socrófaí dearbhthairseach uimhriúil, ar os a cionn a d’fhéadfaí iarratas a aicmiú mar iarratas atá míréasúnta, d’fhéadfaí an bonn a bhaint den cheart chun faisnéise faoin gcomhshaol. (
58
)
121.
É sin ráite, de réir cásdlí socair, tá, i ndlí an Aontais, prionsabal ginearálta dlí ann nach féidir brath ar dhlí an Aontais chun críoch mhí-úsáideach nó chalaoiseach. (
59
) Ní mór do dhaoine aonair an prionsabal ginearálta dlí sin a chomhlíonadh, (
60
) lena n‑áirítear iarratasóirí a fheidhmíonn a gceart chun faisnéise faoin gcomhshaol.
122.
Léirítear leis an eisceacht a leagtar amach in Airteagal 4(1)(b) de Threoir 2003/4 cásdlí sin na Cúirte agus deimhníonn sí, de réir mar a chuir Éire isteach, a thábhachtaí atá sé mí-úsáid na gceart a thugtar leis an Treoir sin a sheachaint.
123.
Chun a chinneadh go bhfuil iarratas míréasúnta go follasach, ní mór don údarás atá i gceist aird a thabhairt ar imthosca ábhartha uile gach cáis, lena n‑áirítear cineál an iarratais agus foinse an iarratais. Is amhlaidh atá go háirithe, mar a chuir Rialtas na Seice in iúl go bunúsach, i gcás ina léiríonn imthosca an cháis go bhfuil an t‑iarratas cráiteach nó suaibhreosach, nuair a d’fhéadfadh sí a bheith ina cúis le ciapadh nó le cur isteach nó nuair a léiríonn sí go bhfuil sé ar intinn ag an iarratasóir nó ag na hiarratasóirí feidhmiú an údaráis phoiblí a chur ó rath tríd an iomarca iarratais a sheoladh chuige. (
61
)
124.
Sa chomhthéacs sin, d’fhéadfadh sé go mbeadh gá le hainm agus seoladh an iarratasóra a dheimhniú ionas gur féidir leis na húdaráis fógra a thabhairt don iarratasóir faoi na cúiseanna leis an diúltú an fhaisnéis uile nó cuid di a iarradh a chur ar fáil, mar a fhoráiltear in Airteagal 4(5) de Threoir 2003/4.
125.
Dá bhrí sin, maidir lena chinneadh an bhfuil iarratas míréasúnta, ní bhraitheann sé sin ar líon, ar chineál ná ar mhinicíocht na n‑iarratas a dhéantar ina n‑aonar, ach ar imthosca uile gach cáis. D’fhéadfadh úsáid ainm cleite atá soiléir neamhshuimiúil nó cráiteach a bheith san áireamh sna himthosca sin.
126.
I bhfianaise an mhéid thuas, measaim nach mór Airteagal 4(1)(b) de Threoir 2003/4, arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(3)(b) de Choinbhinsiún Aarhus, a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leis ar údarás poiblí deimhniú a lorg maidir le fíorainm agus/nó seoladh fisiciúil reatha an iarratasóra chun a chinneadh an bhfuil iarratas ar leith míréasúnta trí thagairt an mhéid, nádúir agus minicíochta iarratas eile a rinne an t‑iarratasóir, a mhéid nach gcuirtear na critéir sin san áireamh ina n‑aonar ach i gcomhthéacs measúnú foriomlán ar imthosca gach cáis. Is amhlaidh atá go háirithe i gcás ina léirítear le himthosca sonracha an cháis go bhfuil an t‑iarratas cráiteach nó suaibhreosach, nuair a d’fhéadfadh sí a bheith ina cúis le ciapadh nó le cur isteach nó nuair a léiríonn sí go bhfuil rún ag an iarratasóir nó ag na hiarratasóirí feidhmiú an údaráis phoiblí a chur ó mhaith.
V. Conclúid
127.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, molaim go bhfreagródh an Chúirt Bhreithiúnais na ceisteanna a tharchuir an Ard-Chúirt (Éire) mar seo a leanas:
(1)
Maidir leis an téarma ‘iarratas’ in Airteagal 6(1) de Threoir 2003/4/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2003 maidir le rochtain phoiblí ar fhaisnéis faoin gcomhshaol agus lena n‑aisghairtear Treoir 90/313/CEE ón gComhairle, arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(1) den Choinbhinsiún maidir le rochtain ar fhaisnéis, rannpháirtíocht phoiblí i gcinnteoireacht agus rochtain ar an gceartas i gcúrsaí comhshaoil, arna shíniú in Aarhus an 25 Meitheamh 1998 agus arna fhormheas thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh le Cinneadh 2005/370/CE ón gComhairle an 17 Feabhra 2005 (‘Coinbhinsiún Aarhus’),
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
Is é is brí leis ná iarratas a chuirtear isteach de bhun Airteagal 3(1) den Treoir sin. Ní mór an cheist maidir le cibé an dtagann iarratas faoi raon feidhme na forála deiridh sin a bheith faoi réir athbhreithniú riaracháin agus breithiúnach de bhun Airteagal 6 de Threoir 2003/4.
(2)
Maidir leis an bhfocal ‘iarratasóir’ in Airteagal 2(5) de Threoir 2003/4, arna léamh i bhfianaise Airteagail 2 agus 4 de Choinbhinsiún Aarhus,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
nach bhfuil sé teoranta do dhuine nádúrtha nó dlítheanach a shainaithnítear de réir a fhíorainm agus/nó a sheoladh fisiciúil reatha ach go n‑áirítear leis freisin duine anaithnid nó le hainm bréige agus/nó iarratasóir nach n-aithnítear a shonraí teagmhála ach trí ríomhphost.
(3)
Maidir le hAirteagal 3(1) de Threoir 2003/4, arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(1) de Choinbhinsiún Aarhus,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta a cheanglaíonn, mar riail ghinearálta, go dtabharfaidh iarratasóirí a n‑ainm agus a seoladh fisiciúil chun iarratas a dhéanamh ar fhaisnéis faoin gcomhshaol, fiú nuair a bhíonn amhras ann maidir le barántúlacht na faisnéise aitheantais a chuir an t‑iarratasóir ar fáil. Tá feidhm ag an méid sin roimhe seo ar choinníoll nach bhfuil gá le haitheantas chun freagra a thabhairt ar an iarratas agus nach bhfuil aon mhaolú infheidhme faoi Airteagal 4 den Treoir sin.
(4)
Maidir le hAirteagal 4(1)(b) de Threoir 2003/4, arna léamh i bhfianaise Airteagal 4(3)(b) de Choinbhinsiún Aarhus,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
nach gcuirtear cosc leis ar údarás poiblí deimhniú a lorg ar fhíorainm agus/nó seoladh fisiciúil reatha an iarratasóra chun críocha a chinneadh an bhfuil iarratas ar leith míréasúnta go follasach trí thagairt an mhéid, nádúir agus minicíochta iarratas eile a rinne an t‑iarratasóir, a mhéid nach gcuirtear na critéir sin san áireamh ina n‑aonar ach i gcomhthéacs measúnú foriomlán ar imthosca gach cáis. Is amhlaidh atá go háirithe i gcás ina léirítear le himthosca sonracha an cháis go bhfuil an t‑iarratas cráiteach nó suaibhreosach, nuair a d’fhéadfadh sí a bheith ina cúis le ciapadh nó le cur isteach nó nuair a léiríonn sí go bhfuil rún ag an iarratasóir nó ag na hiarratasóirí feidhmiú an údaráis phoiblí a chur ó mhaith.
(
1
)	Teanga an cháis: an Béarla.
(
2
)	Coinbhinsiún maidir le rochtain ar fhaisnéis, rannpháirtíocht phoiblí i gcinnteoireacht agus rochtain ar an gceartas i gcúrsaí comhshaoil, arna shíniú in Aarhus an 25 Meitheamh 1998 agus arna bhformheas thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh le Cinneadh 2005/370/CE ón gComhairle an 17 Feabhra 2005 (IO 2005 L 124, lch. 1‘Coinbhinsiún Aarhus’).
(
3
)	Féach Ebbesson, J., et al., The Aarhus Convention: An Implementation Guide, an dara heagrán, Náisiúin Aontaithe, an Ghinéiv, 2014, lch. 19 (‘Treoirleabhar maidir le Cur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus’).
(
4
)	Coinbhinsiún Aarhus, réamhrá, seachtú agus ochtú mír.
(
5
)	Barritt, E., The Foundations of the Aarhus Convention, Londain, Hart Publishing, 2020, lch. 5.
(
6
)	Treoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, lch. 15.
(
7
)	Whittaker, S., Reid, C.T. agus Mendel, J., Freedom of Environmental Information: Aspirations and Practice, Cambridge, Intersentia, 2023, lch. 38.
(
8
)	Is féidir údar breise a thabhairt le rochtain ar fhaisnéis faoin gcomhshaol agus le soláthar na faisnéise sin ar fhorais amhail an gá tacú leis an bhforbairt inbhuanaithe agus forfheidhmiú an dlí comhshaoil a fheabhsú. Féach, Bell, S. et al., Environmental Law, 9ú heagrán, Oxford University Press, Oxford, 2024, lch. 248.
(
9
)	Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2003 maidir le rochtain phoiblí ar fhaisnéis faoin gcomhshaol agus lena n‑aisghairtear Treoir 90/313/CEE ón gComhairle (IO 2003 L 41, lch. 26).
(
10
)	Breithiúnas an 15 Aibreán 2021, Friends of the Irish Environment (C‑470/19, EU:C:2021:271, mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
11
)	Breithiúnas an 19 Nollaig 2013, Fish Legal agus Shirley (C‑279/12, EU:C:2013:853, mír 36 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
12
)	Breithiúnas an 19 Nollaig 2013, Fish Legal agus Shirley (C‑279/12, EU:C:2013:853, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
13
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Samhain 2022, Deutsche Umwelthilfe (Ceadú mótarfheithiclí) (C‑873/19, EU:C:2022:857, mír 55 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
14
)	Breithiúnas an 15 Aibreán 2021, Friends of the Irish Environment (C‑470/19, EU:C:2021:271, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
15
)	Treoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, lch. 79 (béim curtha leis).
(
16
)	Treoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, lch. 79.
(
17
)	Féach Treoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, lch. 62.
(
18
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 15 Aibreán 2021, Friends of the Irish Environment (C‑470/19, EU:C:2021:271, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
19
)	Breithiúnas an 16 Eanáir 2025, Banco de Santander (Ionadaíocht tomhaltóirí aonair) (C‑346/23, EU:C:2025:13, mír 43 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
20
)	Treoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, lch. 55 (béim curtha leis).
(
21
)	Whittaker, S. et al., fonóta 7, op. cit., lch. 49.
(
22
)	Ibid.
(
23
)	Treoir ón gComhairle an 7 Meitheamh 1990 maidir le saoirse rochtana ar fhaisnéis faoin gcomhshaol (IO 1990 L 158, lch. 56).
(
24
)	Féach, Krämer, L., ‘La Directive 90/313/CEE sur l’accès à l’information en matière d’environement: genèse et perspectives d’application’ in Pallemaerts, M. (eag.), Het recht op informatie inzake leefmilieu – Le droit à l’information en matière d’environnement – The right to environmental information, E. Story-Scientia, an Bhruiséil, 1991, lgh. 17 go 39, ar leathanach 32 (béim curtha leis); Klein, D.R., ‘Kapitel 3 Reaktive Umweltinformationspflichten’, Umweltinformation im Völker- und Europarecht: Aktive Umweltaufklärung des Staates und Informationszugangsrechte des Bürgers, Mohr Siebeck, Tübingen, 2011, lch. 320, agus tagairt bhreise á déanamh don litríocht dhlíthiúil.
(
25
)	Krämer, L. agus Badger, C., Krämer’s EU Environmental Law, 9ú heagrán., Hart Publishing, Oxford, 2024, lch. 139 (béim curtha leis). Féach, go ginearálta, Boer, B. (eag.), Environmental Law Dimensions of Human Rights, Oxford University Press, Oxford, 2015.
(
26
)	Féach mír 28 den bhreithiúnas seo. Is léiriú é sin, i réimse dhlí an chomhshaoil, ar an gcásdlí socair nach mór reachtaíocht an Aontais a léiriú, a mhéid is féidir, ar bhealach atá comhsheasmhach leis an dlí idirnáisiúnta, go háirithe i gcás ina bhfuil sé beartaithe go sonrach lena fhorálacha éifeacht a thabhairt do chomhaontú idirnáisiúnta arna thabhairt i gcrích ag an Aontas Eorpach. Féach breithiúnas an 6 Iúil 2023, BEI agus an Coimisiún v ClientEarth (C‑212/21 P agus C‑223/21 P, EU:C:2023:546, mír 66). Féach, Krämer, L., ‘The Aarhus Convention and the European Union’ in Banner, C. (eag.), The Aarhus Convention, A Guide for UK Lawyers, Hart Publishing, London, 2015, Bloomsbury, lch. 79.
(
27
)	Féach mír 62 den bhreithiúnas seo.
(
28
)	Féach Treoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, lch. 55. Féach freisin mo Thuairim in Societatea Civilă Profesională de Avocaţi AB & CD (C‑252/22, EU:C:2023:592, míreanna 37 agus 38).
(
29
)	Féach Klein, DR, fonóta 24, op. cit., lch. 321.
(
30
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2015, East Sussex County Council (C‑71/14, EU:C:2015:656, mír 52 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
31
)	Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún (IO 2001 L 145, lch. 43).
(
32
)	Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Meán Fómhair 2006 maidir le forálacha Choinbhinsiún Aarhus maidir le Rochtain ar Fhaisnéis, Rannpháirtíocht Phoiblí i gCinnteoireacht agus Rochtain ar Cheartas in Ábhair Chomhshaoil a chur i bhfeidhm ar institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail (IO 2006 L 264, lch. 13).
(
33
)	Etemire, U., ‘Access to environmental information under EU Law’ in Peeters, M. agus Eliantonio, M. (eag.), Research Handbook on EU Environmental Law, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, 2020, lgh. 117-132, ag lch. 120.
(
34
)	Airteagal 3 de Rialachán Uimh. 1367/2006.
(
35
)	Maidir leis an gcur chuige atá bunaithe ar chearta i leith trédhearcacht i réimse an dlí comhshaoil, féach, i measc nithe eile, Hunter, B. D., ‘The emerging norm of transparency in international environmental governance’ in Ala’i, P., agus Vaughn, G. R., (eag.) Research Handbook on Transparency, Edward Elgar, Cheltenham, Ríocht Aontaithe, 2014.
(
36
)	Tugann an Coimisinéir an sampla de dhuine aonair a rinne agóidí roimhe seo chuig údarás poiblí maidir le tionchar comhshaoil tionscadail nó duine aonair atá ag lorg faisnéise faoi bheart nó faoi ghníomhaíocht a bhfuil tionchar aici ar an gcomhshaol ina gceantar, nó i gcás ina lorgaíonn eagraíocht a bhfuil cuspóirí comhshaoil áirithe aici faisnéis.
(
37
)	Féach, Whittaker, S. et al., fonóta 7, op. cit., lch. 49, a thugann le fios ‘nach bhfuil sé tábhachtach cé a chuireann iarratas (nó iarratais) ar fhaisnéis faoin gcomhshaol isteach, mar ba cheart do gach duine a dhéanann amhlaidh a dhéanamh leis an aidhm an comhshaol a chosaint agus a fheabhsú don ghlúin reatha agus don ghlúin atá le teacht’.
(
38
)	Sampla amháin a d’fhéadfadh a bheith ann ná go gcuirtear iarratais leictreonacha isteach trí úsáid a bhaint as foirm i gcás inar gá, chun an fhoirm a chur isteach, chun a fhíorú nach róbat é an t‑iarratasóir.
(
39
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 12 Samhain 2020, an Coimisiún v an Ostair (Údarás Sábháilteachta Iarnróid) (C‑796/19, EU:C:2020:920, mír 60 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
40
)	Féach mír 41 den bhreithiúnas seo.
(
41
)	Treoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, lch. 79.
(
42
)	Féach an Coiste um Chomhlíonadh Choinbhinsiún Aarhus, Teachtaireacht ACCC/C/2006/18, an Danmhairg.
(
43
)	Maidir leis an mbrí atá le muirir ‘réasúnta’, féach breithiúnas an 9 Meán Fómhair 1999, an Coimisiún v an Ghearmáin (C‑217/97, EU:C:1999:395, mír 48).
(
44
)	Breithiúnas an 23 Samhain 2023, Right to Know (C‑84/22, EU:C:2023:910, mír 35).
(
45
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Eanáir 2021, Land Baden‑Württemberg (Cumarsáid inmheánach) (C‑619/19, EU:C:2021:35, mír 59).
(
46
)	Féach breithiúnas an 20 Eanáir 2021, Land Baden‑Württemberg (Cumarsáid inmheánach) (C‑619/19, EU:C:2021:35, mír 63).
(
47
)	Féach, Karg, M., ‘Informationszugang auf Antrag – §4 Antrag und Verfahren – B. Antragserfordernis (Abs. UIG § 4 Absatz 1)’, in Gersdorf, H. agus Paal, BP (eag.), BeckOK, Informations- und Medienrecht, 45ú heag., CH Beck, München, 2021, mír 5.
(
48
)	Mar shampla, de réir dhlí na Sualainne lena dtrasuitear Treoir 2003/4 (Lag (2005:181) om miljöinformation hos vissa enskilda organ (Dlí (2005:181) maidir le faisnéis faoin gcomhshaol comhlachtaí aonair áirithe), d’fhéadfadh gach duine rochtain ar fhaisnéis faoin gcomhshaol a iarraidh. Leanann sé ó Airteagal 3 den Dlí sin nach gá do dhaoine a iarrann faisnéis a n‑ainm a lua ná na cúiseanna leis an iarratas a lua. Mar sin féin, d’fhéadfadh sé go mbeadh gá le haitheantas chun go bhféadfadh an riarachán scrúdú a dhéanamh an bhfuil constaicí ann maidir le nochtadh na faisnéise. Is ionann na constaicí go bunúsach agus na constaicí a leagtar amach faoi Airteagal 4 de Threoir 2003/4. San Fhionlainn, is é an dlí náisiúnta lena dtrasuitear Treoir 2003/4 ná Laki vesihuoltolain 16 §:n muuttamisesta 28.01.2005/54 (Dlí 2005/54 lena modhnaítear Airteagal 16 den Dlí maidir le soláthar uisce). Mar sin féin, bhí an reachtaíocht náisiúnta ag comhlíonadh cheanglais Threoir 2003/4 go héifeachtach cheana féin i bhfianaise fhorálacha ábhartha an Dlí um Rochtain ar Fhaisnéis 21.5.1999/621 (Dlí 1999/621 maidir le rochtain ar fhaisnéis). De réir Airteagal 13 den dlí deireanach sin, ní gá do na daoine atá ag iarraidh rochtana iad féin a aithint ná cúiseanna leis an iarratas a sholáthar, mura bhfuil sé riachtanach chun lánrogha an údaráis a fheidhmiú nó chun a chinneadh an bhfuil ceart rochtana ar an doiciméad ag an duine atá ag iarraidh rochtana. Ní shonraítear le Dlí na Gréige lena dtrasuítear Treoir 2003/4 (Ypourgiki apofasi HP 11764/653, Prosvasi toy koinou stis dimosies arches gia parochi pliroforion sxetika me to perivallon (Cinneadh HP 11764/653 ón Aire, Rochtain phoiblí ar fhaisnéis faoin gcomhshaol, FEK B’327/17.03.2006 arna gcódú ag an Proedriko Diatagma 28/2015, Kodikopoiisi diataxeon gia tin prosvasi se dimosia eggrafa kai stoixeia (Foraithne Uachtaránachta 28/2015, Códú na bhforálacha maidir le rochtain ar dhoiciméid phoiblí agus gnéithe den fhaisnéis phoiblí (FEK A’34/23.03.2015)), an féidir leis an iarratas a bheith anaithnid. Áfach, is fiú a thabhairt faoi deara gur ón 1 Eanáir 2025 ar aghaidh, go gceadaítear le Kodikas Dioikitikis Diadikasias (Cód Nós Imeachta Riaracháin na Gréige, Dlí 2690/1999, FEK A’ 45/9.3.1999), a bhíonn i bhfeidhm ar gach údarás poiblí mura bhforáiltear a mhalairt, go sainráite iarratais anaithnide a chur isteach. Mar sin féin, níl aon oibleagáid ar an údarás freagra a thabhairt i gcás ina ndiúltófar d’iarratas anaithnid nó d’iarratas atá doiléir nó athráiteach.
(
49
)	É sin ráite, má léirítear leis an ainm bréige a úsáidtear go bhfuil rún mí-úsáideach ag an iarratasóir, d’fhéadfadh an t-iarratas teacht faoin eisceacht a leagtar amach in Airteagal 4(1)(b) de Threoir 2003/4.
(
50
)	Féach Treoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, ina luaitear, ag lch. 71: ‘mar atá in go leor cásanna ina mbíonn oscailteacht agus trédhearcacht i gceist agus ina bhfuil leasanna eacnamaíocha i mbaol, d’fhéadfadh sé go mbeadh gá daoine a ghlacann an baol a éileamh go gcomhlíonfar na rialacha agus go leanfar nósanna imeachta cuí a chosaint ar dhíoltas.’
(
51
)	Breithiúnas an 23 Samhain 2023, Right to Know (C‑84/22, EU:C:2023:910, mír 34).
(
52
)	Mír 98 den Tuairim seo.
(
53
)	Breithiúnas an 23 Samhain 2023, Right to Know (C‑84/22, EU:C:2023:910, mír 35).
(
54
)	Sin é an cás, mar shampla, i gcás na leaganacha Bulgáirise (‘неоснователно’), Seicise (‘nepřiměřená’), Laitvise (‘nepamatots’), Spáinnise (‘irrazonable’), Ollainnise (‘onredelijk’) agus Gréigise (‘παράλογη’).
(
55
)	Sin é an cás, mar shampla, i gcás na leaganacha Fraincise (‘abusive’), Gearmáinise (‘missbräuchlich’) agus Portaingéilise (‘abusivo’).
(
56
)	Luaitear i dTreoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, lch. 84, i gcás ina gcinneann Páirtí (i gCoinbhinsiún Aarhus) foráil a dhéanamh maidir leis an eisceacht sin ‘go mbeidh air sainmhíniú a thabhairt “míréasúnta” chun cabhrú le húdaráis phoiblí a chinneadh cathain a bheidh iarratas chomh míréasúnta sin go bhféadfar í a dhiúltú faoin eisceacht sin, agus chun suim an phobail a chosaint nach gcuirfear an tástáil i bhfeidhm go treallach’.
(
57
)	Deimhnítear an cur chuige sin i dTreoir um Chur Chun Feidhme Choinbhinsiún Aarhus, agus cuirtear in iúl, ag lch. 84, ‘cé nach dtugtar treoir dhíreach sa choinbhinsiún maidir le conas “fíor-réasúntacht” a shainmhíniú, is léir nach mór dó [baint] níos mó a bheith aige ná méid agus castacht na faisnéise a iarrtar.’
(
58
)	Féach, de réir analaí, breithiúnas an 9 Eanáir 2025, Österreichische Datenschutzbehörde (Iarratais iomarcacha) (C‑416/23, EU:C:2025:3, mír 47).
(
59
)	Breithiúnas an 19 Meán Fómhair 2024, Matmut (C‑236/23, EU:C:2024:761, mír 51).
(
60
)	Ibid., mír 52.
(
61
)	Féach, de réir analaí, breithiúnas an 9 Eanáir 2025, Österreichische Datenschutzbehörde (Iarratais iomarcacha) (C-416/23, EU:C:2025:3, mír 57).