62011CJ0578
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
12 ta’ Ġunju 2014 (
*1
)
“Appell — Akkordji — Suq Taljan tax-xiri u tal-ewwel ipproċessar ta’ tabakk mhux ipproċessat — Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE — Immunità minn multi — Obbligu ta’ kooperazzjoni — Drittijiet tad-difiża — Limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju — Dritt għal smigħ xieraq — Smigħ ta’ xhieda jew ta’ partijiet — Terminu raġonevoli — Prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament”
Fil-Kawża C‑578/11 P,
li għandha bħala suġġett apell taħt l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ippreżentat fit‑18 ta’ Novembru 2011,
Deltafina SpA, stabbilita f’Orvieto (l-Italja), irrappreżentata minn J.‑F. Bellis, F. Di Gianni u G. Coppo, avukati,
rikorrenti,
il-parti l-oħra fil-kawża li hija:
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn É. Gippini Fournier u L. Malferrari, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
konvenuta fl-ewwel istanza,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn R. Silva de Lapuerta, President tal-Awla, J. L. da Cruz Vilaça, G. Arestis, J.‑C. Bonichot u A. Arabadjiev (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: E. Sharpston,
Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-13 ta’ Novembru 2012,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-27 ta’ Marzu 2014,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tal-appell tagħha, Deltafina SpA (iktar ’il quddiem “Deltafina”) titlob prinċipalment, minn naħa, l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea Deltafina vs Il‑Kummissjoni (T‑12/06, EU:T:2011:441, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”), li permezz tagħha hija ċaħdet ir-rikors tagħha intiż għall-annullament u, sussidjarjament, għat-tnaqqis tal-multa mogħtija lilha bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2005) 40112 finali, tal‑20 ta’ Ottubru 2005, dwar proċedura għall-applikazzjoni tal-Artikolu 81(1)[KE] (Każ COMP/C.38.281/B.2 — Tabakk mhux ipproċessat — l-Italja) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”), u, min-naħa l-oħra, l-annullament ta’ din id-deċiżjoni, sa fejn din tikkonċerna lilha, kif ukoll l-annullament jew it-tnaqqis tal-multa mogħtija lilha permezz tal-imsemmija deċiżjoni u, sussidjarjament, ir-rinviju tal-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali.
Il-fatti li wasslu għat-tilwima
2
Deltafina SpA, hija kumpannija Taljana li bħala attività prinċipali twettaq l-ewwel ipproċessar ta’ tabakk mhux ipproċessat u tikkummerċjalizza t-tabakk ipproċessat. Hija 100 % miżmuma minn Universal Corp. (iktar ’il quddiem “Universal”), kumpannija li għandha s-sede tagħha f’Richmond (l-Istati Uniti).
3
Mit-3 sal-5 ta’ Ottubru 2001, il-Kummissjoni Ewropea wettqet verifiki, abbażi tal-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 17 tal-Kunsill, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel regolament li jimplimenta l-Artikoli [81 KE] u [82 KE] tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3), b’mod partikolari fis-sede tal-Fédération européenne des transformateurs de tabac (Federazzjoni Ewropea tal-Proċessuri tat-Tabakk) fi Brussell (il-Belġju) u fis-sede ta’ tliet proċessuri prinċipali Spanjoli tat-tabakk mhux ipproċessat. Din il-federazzjoni informat immedjatament lill-membri tagħha b’dawn il-verifikaturi, fosthom lill-Associazione professionale trasformatori tabacchi italiani (APTI).
4
Fid-19 ta’ Frar 2002, Deltafina ressqet quddiem il-Kummissjoni applikazzjoni għal immunità mill-multi taħt it-Titolu A tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti. Kapitolu 8, Vol. 2, p. 15, iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tal‑2002”). Din l-applikazzjoni għal immunità kienet tikkonċerna akkordju preżunt bejn il-proċessuri ta’ tabakk mhux maħdum fis-suq Taljan.
5
Fis‑6 ta’ Marzu 2002, il-Kummissjoni informat lil Deltafina li l-applikazzjoni tagħha kienet tissodisfa l-kundizzjonijiet iffissati mill-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tal‑2002 u li fi tmiem il-proċedura amministrattiva hija kienet ser tagħtiha l-immunità minn multi mitluba, bil-kundizzjoni li tissodisfa l-kundizzjonijiet imsemmija fil-punt 11 ta’ din il-komunikazzjoni.
6
Fl-14 ta’ Marzu 2002, saret laqgħa bejn id-dipartimenti tal-Kummissjoni u r-rappreżentanti ta’ Deltafina u ta’ Universal sabiex jiddiskutu l-modalitajiet tal-kooperazzjoni ta’ Deltafina mal-Kummissjoni (iktar ’il quddiem il-“laqgħa tal-14 ta’ Marzu 2002”).
7
Waqt din il-laqgħa, id-dipartimenti tal-Kummissjoni speċifikaw li huma kellhom l-intenzjoni li jwettqu verifiki ad hoc fir-rigward tal-akkordju żvelat minn Deltafina, li dawn il-verifiki ma setgħux iseħħu qabel it‑18 ta’ April 2002 u li, konsegwentement, kien neċessarju li tinżamm il-kunfidenzjalità dwarhom sa din id-data, sabiex ma tiġix kompromessa l-effikaċja tagħhom (punt 412 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
8
Deltafina spjegat li jkun impossibbli għaliha li ma tiżvelax l-applikazzjoni tagħha għal immunità sad-data prevista għal dawn il-verifiki, minħabba ż-żamma imminenti ta’ laqgħat tal-APTI, li matulhom ikun diffiċli li tinżamm il-kunfidenzjalità dwarha, u minħabba l-ħtieġa li tinforma lill-management medju tagħha kif ukoll li tiżvela din l-applikazzjoni għal immunità fil-kuntest ta’ operazzjonijiet ta’ finanzjament li jinvolvu Universal fl-Istati Uniti (punt 413 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
9
Il-Kummissjoni ħadet nota ta’ dawn id-diffikultajiet u talbet lil Deltafina, ġaladarba l-komunikazzjoni ta’ din l-informazzjoni lill-membri l-oħra tal-akkordju kienet tirriskja li tostakola l-verifiki ppjanati, tipprovdilha, f’terminu iqsar, provi u sensiela ta’ informazzjonijiet, sabiex tkun tista’ tipproċedi b’dawn il-verifiki (punti 413 sa 417 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
10
Fit‑22 ta’ Marzu 2002, seħħet konversazzjoni bit-telefon (iktar ’il quddiem il-“konversazzjoni bit-telefon tat‑22 ta’ Marzu 2002”) bejn ir-rappreżentanti ta’ Deltafina u uffiċjal tal-Kummissjoni inkarigat mill-fajl inkwistjoni, dwar numru ta’ kwistjonijiet relatati mal-kooperazzjoni ta’ Deltafina mal-Kummissjoni (punti 418 sa 420 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża kif ukoll il-punti 10, 157 u 158 tas-sentenza appellata).
11
Fl‑4 ta’ April 2002, waqt laqgħa tal-bord tal-APTI, il-President ta’ Deltafina żvela lill-persuni preżenti li din il-kumpannija kienet qed tikkoopera mal-Kummissjoni (iktar ’il quddiem l-“iżvelar tal‑4 ta’ April 2002”). Fl-istess ġurnata, Dimon Italia Srl (iktar ’il quddiem “Dimon Italia”) u Transcatab SpA (iktar ’il quddiem “Transcatab”), li r-rappreżentanti tagħhom kienu preżenti f’din il-laqgħa, ressqu applikazzjoni taħt il-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tal‑2002, mingħajr ma għamlu riferiment għad-dikjarazzjonijiet magħmula mill-President ta’ Deltafina waqt il-laqgħa tal-APTI (punti 421 sa 426, 454 u 455 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
12
Fit-18 u fid-19 ta’ April 2002, il-Kummissjoni għamlet verifiki, abbażi tal-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 17, fil-bini ta’ Dimon Italia u ta’ Transcatab, kif ukoll fil-bini ta’ Trestina Azienda Tabacchi SpA u ta’ Romana Tabacchi SpA (punt 428 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
13
Fid‑29 ta’ Mejju u fil‑11 ta’ Lulju 2002, inżammew żewġ laqgħat oħra bejn ir-rappreżentanti ta’ Deltafina u d-dipartimenti tal-Kummissjoni, li fihom la Deltafina u lanqas il-Kummissjoni ma qajmu l-kwistjoni tal-kunfidenzjalità dwar l-applikazzjoni għal immunità ta’ din il-kumpannija u Deltafina lanqas ma semmiet il-fatt li hija kienet żvelat din l-applikazzjoni għal immunità lil Dimon Italia u lil Transcatab waqt il-laqgħa tal-bord tal-APTI tal‑4 ta’ April 2002 (punti 420 u 429 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
14
Fil‑25 ta’ Frar 2004, il-Kummissjoni indirizzat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lil diversi impriżi jew assoċjazzjonijiet ta’ impriżi, fosthom Deltafina, Universal, Dimon Italia u Transcatab.
15
Fit-22 ta’ Ġunju 2004, saret seduta li fiha pparteċipat Deltafina. Waqt din is-seduta, rappreżentant ta’ Dimon Italia ġibed l-attenzjoni tal-Kummissjoni dwar żewġ dokumenti inklużi fil-fajl fl-okkażjoni tal-verifiki magħmula fil-bini ta’ Dimon Italia u li kienu jikkonsistu f’noti miktuba bl-idejn li jienu jispjegaw fil-qosor id-dikjarazzjonijiet tal-President ta’ Deltafina magħmula waqt il-laqgħa tal-bord tal-APTI tal‑4 ta’ April 2002.
16
Fil‑21 ta’ Diċembru 2004, il-Kummissjoni adottat addendum għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tal‑25 ta’ Frar 2004, li permezz tiegħu hija informat lil Deltafina u lill-impriżi l-oħra kkonċernati bl-intenzjoni tagħha li ma tagħtix lil din il-kumpannija l-immunità mill-multi mitluba, minħabba l-ksur, min-naħa tagħha, tal-obbligu ta’ kooperazzjoni previst fil-punt 11(a) tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tal-2002.
17
Fl‑20 ta’ Ottubru 2005, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kontenzjuża, li fiha kkonstatat, fl Artikolu 1 tagħha, b’mod partikolari li Deltafina u Universal kienu kisru l-Artikolu 81(1) KE, mid‑29 ta’ Settembru 1995 sad‑19 ta’ Frar 2002, billi pparteċipaw f’akkordji u/jew prattiki miftiehma fis-settur tat-tabakk mhux ipproċessat fl-Italja. Skont l-Artikolu 2 ta’ din id-deċiżjoni, multa ta’ EUR 30 miljun ingħatat in solidum lil Deltafina u lil Universal għall-ksur imsemmi f’dan l-Artikolu 1.
18
Il-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni l-kooperazzjoni effettiva ta’ Deltafina bħala ċirkustanza attenwanti billi naqset il-multa li għandha tingħata lil din il-kumpannija b’50 %. B’mod partikolari, il-Kummissjoni rrikonoxxiet il-fatt li Deltafina, sa mill-bidu, kienet ikkontribwiet b’mod materjali għall-investigazzjoni tagħha u qatt ma kienet ikkontestat il-fatti.
19
Fir-rigward tal-applikazzjoni għal immunità mill-multi ta’ Deltafina, il-Kummissjoni qieset li l-obbligu ta’ kooperazzjoni, stabbilit fil-punt 11(a) tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tal‑2002, jinkludi dak li wieħed jastjeni milli jieħu kull miżura li tista’ tikkomprometti l-kapaċità tagħha li tinvestiga u/jew tikkonstata l-ksur. Il-Kummissjoni żiedet tgħid li dan l-obbligu jipprekludi kull żvelar ta’ applikazzjoni għal immunità fil-mument fejn il-Kummissjoni tkun għadha ma wettqitx verifiki u fejn is-settur ma jkollux għarfien ta’ verifiki imminenti. Fil-fatt, ikun hemm ir-riskju li tali żvelar jikkomprometti irrevokabbilment il-kapaċità ta’ din l-istituzzjoni li tipproċedi għal verifiki effikaċi u, b’hekk, li tistabbilixxi l-ksur (punti 432 u 433 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
20
Il-Kummissjoni speċifikat li t-“tensjoni intrinsika” bejn dan l-aħħar obbligu u dak iffissat fil-punt 11(b) tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tal-2002, li abbażi tiegħu l-applikant għandu jtemm il-parteċipazzjoni tiegħu fil-ksur sa mhux iktar tard mid-data tal-applikazzjoni tiegħu għal immunità, ma tawtorizzax lil applikant jinforma volontarjament lill-membri l-oħra tal-akkordju li huwa ressaq applikazzjoni għal immunità (punt 434 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
21
Il-Kummissjoni kkonkludiet li Deltafina ma kinitx osservat dan l-obbligu, ġaladarba, minkejja li kellha għarfien dwar il-fatt li l-Kummissjoni kellha l-intenzjoni li tagħmel verifiki matul il-perijodu mit‑18 sal‑20 ta’ April 2002, il-President tagħha kien volontarjament informa lill-kompetituri prinċipali tiegħu dwar it-tressieq tal-applikazzjoni għal immunità tagħha qabel ma saru dawn il-verifiki (punti 441 sa 444 u 460 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
22
Il-Kummissjoni żiedet tgħid li la d-diskussjonijiet li seħħew waqt il-laqgħa tal‑14 ta’ Marzu 2002 u lanqas l-aġir sussegwenti tagħha ma ħallew dubju fir-rigward tal-fatt li hija qatt ma kienet aċċettat li Deltafina għandha inevitabbilment tiżvela l-applikazzjoni tagħha għal immunità lill-kompetituri tagħha u li għaldaqstant il-verifiki ma setgħux iseħħu iżjed. Hija ssostni li speċifikat sew li kien neċessarju li tinżamm il-kunfidenzjalità matul perijodu addizzjonali ta’ xahar, sabiex jiġu ppreparati l-imsemmija verifiki (punti 445 sa 448 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
23
Il-Kummissjoni ssostni li rrikonoxxiet kemm id-diffikultajiet prattiċi ta’ Deltafina biex iżżomm il-kunfidenzjalità dwar l-applikazzjoni għal immunità kif ukoll il-fatt li l-verifiki kienu ser isiru estremament improbabbli kieku Deltafina kienet obbligata tiżvela l-applikazzjoni tagħha lill-kompetituri tagħha. Issa, hija enfasizzat li, peress li l-President ta’ Deltafina ma aġixxiex taħt l-effett ta’ theddida koerċittiva kwalunkwe, l-iżvelar tal‑4 ta’ April 2002 kien volontarju u spontanju (punti 450 sa 453 u 459 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
24
Din l-istituzzjoni tqis li dan l-aġir ma seta’ jiġi ġġusitifikat bl-ebda mod (punti 454 sa 459 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
25
Il-Kummissjoni speċifikat ukoll li l-fatt li Deltafina ma informathiex, b’mod partikolari, dwar l-iżvelar tal‑4 ta’ April 2002 kien jagħti x’jifhem li Deltafina ma kinitx qed tistenna li din l-istituzzjoni tapprova l-aġir tagħha (punt 449 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
26
B’hekk, il-Kummissjoni kkonkludiet li, “għar-raġunijiet kollha esposti hawn fuq, [...] billi żvelat volontarjament l-applikazzjoni tagħha għal immunità waqt il-laqgħa tal‑APTI tal‑4 ta’ April 2002, Deltafina [kienet] naqset milli tosserva l-obbligu ta’ kooperazzjoni taħt il-punt 11(a) tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tal‑2002” (punt 460 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża).
Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
27
B’att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fid‑19 ta’ Jannar 2006, Deltafina ppreżentat rikors intiż, prinċipalment, għall-annullament tal-multa mogħtija lilha mid-deċiżjoni kontenzjuża u, sussidjarjament, għat-tnaqqis tagħha.
28
Insostenn tar-rikors tagħha, Deltafina qajmet seba’ motivi, fosthom erbgħa prinċipali, insostenn tat-talbiet tagħha intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża inkwantu hija kkundannatha tħallas multa, kif ukoll tliet motivi, sussidjarji, insostenn tat-talba tagħha għal tnaqqis tal-ammont ta’ din il-multa.
29
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet dawn il-motivi kollha mqajma minn Deltafina, b’eċċezzjoni għas-sitt wieħed, li minnu Deltafina kienet iddeżistiet.
It-talbiet tal-partijiet
30
Deltafina titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex:
—
prinċipalment, tannulla, kompletament jew parzjalment, is-sentenza appellata u, sa fejn jikkonċerna lilha, id-deċiżjoni kontenzjuża, kif ukoll li tannulla jew tnaqqas l-ammont tal-multa mogħtija lilha;
—
sussidjarjament, tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali, u
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
31
Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex:
—
tiċħad l-appell u
—
tikkundanna lil Deltafina għall-ispejjeż.
Fuq l-appell
32
Insostenn tal-appell tagħha, Deltafina tinvoka erba’ aggravji. Qabel kollox, jeħtieġ li l-ewwel u t-tieni aggravji jiġu eżaminati flimkien, sussegwentement, ir-raba’ aggravju, u, fl-aħħar nett, it-tielet aggravju.
Fuq l-ewwel u t-tieni aggravji
L-argumenti tal-partijiet
33
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, Deltafina, qabel kollox, tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli naqset milli tiddeċiedi dwar il-motiv ibbażat fuq il-fatt li, wara l-laqgħa tal‑14 ta’ Marzu 2002, hija setgħet tikkonkludi li l-Kummissjoni kienet ħelsitha mill-obbligu ta’ kunfidenzjalità u li, konsegwentement, bl-iżvelar tal‑4 ta’ April 2002, hija ma kinitx naqset mill-obbligu tagħha ta’ kooperazzjoni.
34
Sussegwentement, Deltafina tenfasizza li, fid-deċiżjoni kontenzjuża, is-sempliċi ksur tal-obbligu ta’ kooperazzjoni imputat lilha huwa kkostitwit mill-iżvelar tal‑4 ta’ April 2002. Konsegwentement, billi ddeċidiet li kien hemm ksur tal-obbligu ta’ kooperazzjoni minħabba n-nuqqas, minn Deltafina, li tinforma lill-Kummissjoni dwar dan l-iżvelar, il-Qorti Ġenerali kisret id-drittijiet tad-difiża tagħha u eċċediet il-kompetenzi tagħha, li kienu limitati għall-evalwazzjoni tal-legalità ta’ din id-deċiżjoni.
35
Fl-aħħar nett, Deltafina tqis li, fil-punt 149 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ssostitwiet l-analiżi tagħha stess tal-oneru tal-obbligi ta’ kooperazzjoni ta’ din il-kumpannija ma dak li kien ġie miftiehem bejn din tal-aħħar u l-Kummissjoni, waqt il-laqgħa tal‑14 ta’ Marzu 2002. Issa, sabiex tiddetermina l-kontenut preċiż ta’ dan l-obbligu ta’ kooperazzjoni, il-Qorti Ġenerali missha ħadet inkunsiderazzjoni l-modalitajiet ta’ kollaborazzjoni miftiehma.
36
Fil-fatt, jidher li l-Qorti Ġenerali bbażat ruħha fuq il-premessa żbaljata, li n-nuqqas, minn Deltafina, li tinforma lill-Kummissjoni dwar l-iżvelar tal-applikazzjoni għal immunità tagħha kien tikkostitwixxi, fi kwalunkwe ipoteżi, ksur tal-obbligu ta’ kollaborazzjoni, meta l-kwalifika ta’ dawn il-fatti kienet tiddependi fuq il-modalitajiet miftiehma. Issa, il-Kummissjoni setgħet, hekk kif jikkonferma l-punt 12(a) tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-immunità minn multi u t-tnaqqis tal-ammont tagħhom fil-kawżi li jikkonċernaw akkordji (ĠU 2006, C 298, p. 17), tawtorizza l-iżvelar tal-imsemmija applikazzjoni għal immunità.
37
F’dan il-każ, din l-awtorizzazzjoni ngħatat fil-laqgħa tal‑14 ta’ Marzu 2002. Fil-fatt, abbażi tal-minuti relatati mal-laqgħa msemmija u tal-aġir sussegwenti tal-partijiet ikkonċernati, il-Qorti Ġenerali missha kkonstatat li Deltafina u l-Kummissjoni kienu waslu għal ftehim dwar in-natura inevitabbli ta’ dan l-iżvelar u fuq il-ħtieġa, iktar oneruża, fuq din il-kumpannija, li tipprovdi ta’ malajr provi oħra.
38
Deltafina tispeċifika li mill-minuti tal-laqgħa tal‑14 ta’ Marzu 2002 jirriżulta li l-kwistjoni dwar jekk dan l-iżvelar kellux ikun “volontarju u spontanju” jew “mhux volontarju u meħtieġ” ma ġietx itrattata u hija tqis li, għalhekk, l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tieħu inkunsiderazzjoni l-forma tal-imsemmi żvelar hija bbażata fuq rikostituzzjoni ex post tal-fatti, li ma jistax jiġi aċċettat. Fi kwalunkwe każ, kull dubju dwar il-kontenut tal-allegat ftehim li jikkonċerna l-modalitajiet tal-kollaborazzjoni tagħha għandu, skont Deltafina, jitqies favuriha.
39
Permezz tat-tieni aggravju tagħha, Deltafina ssostni li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikoli 65 u 68 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha billi laqgħat, waqt is-seduta, xhieda orali tal-avukat tagħha, R, u ta’ V. E., l-uffiċjal tal-Kummissjoni inkarigat mill-kawża, fil-kapaċità tagħhom bħala parteċipanti fil-laqgħa tal‑14 ta’ Marzu 2002, u, konsegwentement, bħala xhieda, mingħajr ma ġie adottat digriet sabiex jiġu speċifikati l-fatti li għandhom jiġu stabbiliti, mingħajr ma dawn ix-xhieda ħadu ġurament u mingħajr ma ġew stabbiliti minuti li jirriproduċu d-depożizzjonijiet tagħhom.
40
Issa, skont Deltafina, il-Qorti Ġenerali bbażat ruħha, fil-punt 159 tas-sentenza appellata, fuq ix-xhieda ta’ V. E. sabiex tistabbilixxi li huwa ma kienx fehem li Deltafina kellha l-intenzjoni li tipproċedi bl-iżvelar tal‑4 ta’ April 2002 u li, fi kwalunkwe każ, ma kienx ta l-kunsens tiegħu għal dan. Billi ma pparagunatx din ix-xhieda ma’ dik ta’ J., li ma ntalbitx tagħti x-xhieda tagħha, il-Qorti Ġenerali kisret id-dritt ta’ Deltafina għal smigħ xieraq.
41
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti ta’ Deltafina.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
42
Fir-rigward tal-ammissibbiltà tal-argument spjegat fil-qosor fil-punt 33 ta’ din is-sentenza, li huma kkontestati mill-Kummissjoni, għandu jiġi kkonstatat li Deltafina ma titlobx lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tipproċedi għal evalwazzjoni ġdida tal-fatti, iżda sabiex tikkonstata nuqqas ta’ motivazzjoni tas-sentenza appellata. Dan l-argument huwa, għaldaqstant, ammissibbli.
43
Fir-rigward tal-ammissibbiltà tal-argument spjegat fil-qosor fil-punti 35 u 36 ta’ din is-sentenza, għandu jiġi osservat li Deltafina takkuża lill-Qorti Ġenerali talli wettqet żball ta’ liġi meta ġiet biex tiddetermina l-obbligi ta’ kooperazzjoni tagħha. Għaldaqstant, dan l-argument huwa wkoll ammissibbli.
44
Min-naħa l-oħra, hekk kif issostni ġustament il-Kummissjoni, bl-argument spjegat fil-qosor fil-punti 37 u 38 ta’ din is-sentenza, Deltafina tqiegħed inkwistjoni evalwazzjoni fattwali magħmula mill-Qorti Ġenerali, mingħajr ma tinvoka żnaturament tal-provi. Issa, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti Ġenerali, tali eżami ma jaqax taħt il-kompetenza ta’ din tal-aħħar, fejn dan l-argument għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
45
Fir-rigward tal-mertu, għandu jiġi osservat li, permezz tal-argument spjegat fil-qosor fil-punti 33 u 34 ta’ din is-sentenza, Deltafina takkuża lill-Qorti Ġenerali, minn naħa, talli naqset milli tiddeċiedi dwar il-motiv li l-Kummissjoni ħelsitha mill-obbligu ta’ kunfidenzjalità kif ukoll, min-naħa l-oħra, talli wettqet sostituzzjoni illegali ta’ motivi u li b’hekk marret lilhinn mill-kompetenzi tagħha.
46
Fir-rigward tal-ewwel parti tal-argumenti ta’ Deltafina, għandu jiġi osservat li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punt 160 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni ma setgħetx awtorizzat minn qabel lil Deltafina tipproċedi b’mod spontanju għall-iżvelar tal‑4 ta’ April 2002, peress li din il-kumpannija ma kinitx waslet biex tipprova li kienet, preċedentement, debitament informat lill-Kummissjoni dwar l-intenzjonijiet tagħha.
47
B’mod partikolari fid-dawl ta’ din il-kunsiderazzjoni, il-Qorti Ġenerali kkonfermat, fil-punt 173 tas-sentenza msemmija, l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni li tgħid li Deltafina kienet kisret l-obbligu ta’ kooperazzjoni tagħha.
48
F’dan ir-rigward, mill-punti 441, 450 u 460 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża jirriżulta lil-Kummissjoni kkunsidrat li l-iżvelar volontarju u spontanju, minn impriża li pparteċipat f’akkordju, tal-kooperazzjoni tagħha mal-Kummissjoni lil impriżi oħra li pparteċipaw fl-istess akkordju, fi stadju fejn kienu previsti verifiki fuq il-post għand dawn l-istess impriżi, huwa ta’ natura oħra meta mqabbel mal-iskoperta, minn dawn l-impriżi, ta’ din il-kooperazzjoni, minħabba diffikultajiet prattiċi għall-imsemmija impriża li tippreżerva l-kunfidenzjalità tal-kooperazzjoni tagħha.
49
Fil-fatt, il-Kummissjoni qieset li dan l-iżvelar volontarju u spontanju juri minnu nnifsu l-ksur tal-obbligu ta’ kooperazzjoni, sakemm ma jiġix stabbilit, mingħajr ekwivoċi, li tali żvelar kien ġie espressament awtorizzat minn qabel minn din l-istituzzjoni.
50
Issa, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li dan ma kienx il-każ inkwistjoni u għalhekk ikkonfermat, fil-punti 160 sa 173 tas-sentenza appellata, il-ksur, minn Deltafina, tal-obbligu ta’ kooperazzjoni, ikkonstatat mill-Kummissjoni fil-punt 460 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża.
51
Bil-kontra ta’ dak li tallega Deltafina, din l-evalwazzjoni ma hija vvizzjata b’ebda żball.
52
B’mod partikolari, il-konstatazzjoni fattwali, magħmula mill-Qorti Ġenerali, tal-assenza ta’ awtorizzazzjoni minn qabel espressa mill-Kummissjoni, tal-iżvelar spontanju tal‑4 ta’ April 2002, ma hijiex ikkontestata minn Deltafina. Issa, f’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali ma kellhiex l-obbligu li tiċħad espliċitament l-argument ta’ Deltafina intiż li jistabbilixxi l-eżistenza ta’ ftehim dwar in-natura inevitabbli tal-iżvelar tal-kooperazzjoni tagħha.
53
Fil-fatt, peress li l-iżvelar tal‑4 ta’ April 2002 kien spontanju, dan ma kienx inevitabbli. Issa, li kieku kellu jitqies li l-Kummissjoni kienet aċċettat żvelar eventwali mhux volontarju tal-kooperazzjoni ta’ Deltafina, dan ma jkunx tali li jiġġustifika l-iżvelar spontanju mwettaq minn din tal-aħħar u għaldaqstant ma jkunx tali li jinvalida l-konstatazzjoni tal-ksur, minn din il-kumpannija, tal-obbligu tagħha ta’ kooperazzjoni. Għaldaqstant dan l-argument kien ineffettiv.
54
Fir-rigward tat-tieni parti tal-argument imressaq biex jiġi ssostanzjat l-ewwel aggravju, jiġifieri l-argument ibbażat fuq sostituzzjoni ta’ motivi illegali, mill-punti 143 sa 145 tas-sentenza appellata jirriżulta li l-Qorti Ġenerali wettqet analiżi sħiħa tal-obbligu ta’ kooperazzjoni li għandha l-impriża li titlob li tibbenefika, fi tmiem il-proċedura amministrattiva, mill-immunità definittiva. Dan l-obbligu ta’ kooperazzjoni bis-sħiħ, kontinwa u bi prontezza, previst fil-punt 11(a) tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni tal-2002, jinkludi, b’mod partikolari, obbligu ta’ informazzjoni kompleta fir-rigward taċ-ċirkustanzi kollha rilevanti għall-investigazzjoni tal-Kummissjoni.
55
Barra minn hekk mill-punti 429, 449 u 459 tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża jirriżulta li l-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni l-assenza ta’ ċerta informazzjoni li l-impriża kellha tipprovdi, b’mod partikolari fir-rigward taċ-ċirkustanzi madwar il-laqgħa tal‑4 ta’ April 2002.
56
B’hekk, fil-punti 152 sa 162 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali sempliċement twieġeb għall-argument invokat minn Deltafina quddiemha, hekk kif jirriżulta mill-punt 151 ta’ din is-sentenza. Konsegwentement, peress li l-Qorti Ġenerali assolutament ma wettqitx sostituzzjoni ta’ motivi, it-tieni parti tal-argument ta’ Deltafina għandha tiġi miċħuda.
57
Barra minn hekk, sa fejn Deltafina ssostni, permezz tat-tieni aggravju tagħha, li l-Qorti Ġenerali kisret id-dritt ta’ din il-kumpannija għal smigħ xieraq, peress li, minn naħa, hija ġabret, waqt is-seduta, bi ksur tal-Artikoli 65 u 68 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, ix-xhieda orali tal-avukat ta’ Deltafina kif ukoll tal-uffiċjal tal-Kummissjoni inkarigat mill-kawża, u, min-naħa l-oħra, hija bbażat ruħha, fil-punt 159 tas-sentenza appellata, fuq waħda minn dawn ix-xhieda, mingħajr ma pparagunatha ma’ dik ta’ J., li ma ntalbitx tagħti x-xhieda tagħha, jeħtieġ li jiġi kkonstatat dan li ġej.
58
Qabel kollox, huwa paċifiku li l-Qorti Ġenerali semgħet, waqt is-seduta, lil R. u lil V. E. bħala parteċipanti fil-laqgħa tal‑14 ta’ Marzu 2002 u lil V. E. bħala parteċipant fit-taħdita bit-telefon tat‑22 ta’ Marzu 2002. Huwa paċifiku wkoll li l-partijiet ikkonċernati ġew mistoqsija mill-Qorti Ġenerali dwar il-fehma tagħhom tal-kontenut tal-imsemmija laqgħa u taħdita, li dawn il-mistoqsijiet saru barra mill-qafas proċedurali previst fl-Artikolu 68 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali u li Deltafina ma qajmet ebda oġġezzjoni f’dan ir-rigward waqt din is-seduta.
59
F’dan ir-rigward, minn naħa, kuntrarjament għal dak li tallega l-Kummissjoni, il-fatt li Deltafina ma qajmet ebda oġġezzjoni waqt l-imsemmija seduta ma għandux l-effett li jrendi t-tieni aggravju inammissibbli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Corus UK vs Il‑Kummissjoni, C‑199/99 P, EU:C:2003:531, punti 32 u 35).
60
Min-naħa l-oħra, bħal ma tosserva ġustament il-Kummissjoni, teżisti, ċertament, prassi attwali u leġittima tal-Qorti Ġenerali li tikkonsisti f’li tagħmel mistoqsijiet, fir-rigward ta’ kwistjonijiet tekniċi jew fatti kumplessi, lil persuni li jirrappreżentaw il-partijiet, li għandhom għarfien ta’ dettalji rilevanti.
61
Madankollu, f’dan il-każ, hekk kif osservat l-Avukat Ġenerali fil-punti 116 u 117 tal-konklużjonijiet, il-mistoqsijiet indirizzati mill-Qorti Ġenerali lil R. u lil V. E. kienu jikkonċernaw b’mod partikolari fatti kkontestati u kontenzjużi bejn il-partijiet. Barra minn hekk, dawn is-suġġetti ma juru ebda natura teknika jew kumplessa u wara kollox ma jidhirx li saru mistoqsijiet lil R. u lil V. E. għar-raġuni tal-għarfien tekniku partikolari li huma kellhom.
62
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li Deltafina ġustament issostni li, billi waqt is-seduta tagħmel mistoqsijiet lill-avukat tagħha u lill-uffiċjal tal-Kummissjoni inkarigat mill-kawża dwar il-fehma tagħhom ta’ dak li kien ġie miftiehem fil-laqgħa tal‑14 ta’ Marzu 2002 kif ukoll waqt il-konversazzjoni bit-telefon tat‑22 ta’ Marzu 2002, il-Qorti Ġenerali marret lilhinn minn dak li jista’ jsir permezz ta’ din il-prassi, fejn il-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali kienu jikkonċernaw fatti li kellhom jiġu stabbiliti, jekk ikun il-każ, permezz ta’ xhieda, skont il-proċedura prevista fl-Artikolu 68 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali.
63
Madankollu, kuntrarjament għal dak li tallega Deltafina, din l-irregolarità proċedurali ma tikkostitwixxix ksur tad-dritt tagħha għal smigħ xieraq.
64
Fil-fatt, hekk kif tosserva ġustament il-Kummissjoni u bil-kontra ta’ dak li tallega Deltafina, il-Qorti Ġenerali ħadet inkunsiderazzjoni, fil-punt 159 tas-sentenza appellata, id-dikjarazzjonijiet tal-uffiċjal tal-Kummissjoni inkarigat mill-kawża biss fil-kuntest tar-raġunament żviluppat ulterjorment, fejn ir-raġunament tagħha huwa essenzjalment ibbażat fuq il-provi bil-miktub eżaminati fil-punti 153 sa 158 tas-sentenza kkontestata, jiġifieri, b’mod partikolari, il-minuti tal-laqgħa tal‑14 ta’ Marzu 2002 u t-taħdita bit-telefon tat‑22 ta’ Marzu 2002.
65
Hekk kif osserva ġustament l-Avukat Ġenerali fil-punt 120 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-Qorti Ġenerali setgħet tibbaża’ l-konklużjoni tagħha sempliċement fuq dawn il-provi dokumentarji.
66
B’mod partikolari, fid-dawl, minn naħa, tas-silenzju tal-imsemmija provi bil-miktub kemm fir-rigward ta’ informazzjoni espressa, minn Deltafina, tal-intenzjoni tagħha li tiżvela volontarjament il-kooperazzjoni tagħha mal-Kummissjoni, kif ukoll fir-rigward ta’ awtorizzazzjoni espressa mill-Kummissjoni ta’ dan l-iżvelar u, min-naħa l-oħra, tal-importanza ta’ tali awtorizzazzjoni espressa kemm għal Deltafina kif ukoll għall-utilità tal-verifiki mistennija, għandu jiġi kkunsidrat li l-Qorti Ġenerali setgħet tqis, mingħajr ma twettaq żball, li l-assenza ta’ informazzjoni u ta’ awtorizzazzjoni espliċiti kienet stabbilita suffiċjentement skont id-dritt permezz tal-imsemmija provi dokumentarji.
67
Fil-fatt, hija ġurisprudenza stabbilita li l-Qorti Ġenerali hija l-unika li tista’ tiġġudika l-ħtieġa eventwali li tiġi kkompletata l-informazzjoni li għandha dwar il-kawżi li tressqu quddiemha. In-natura probatorja jew le tal-atti proċedurali tirriżulta mill-evalwazzjoni sovrana tagħha tal-fatti, li ma hijiex suġġetta għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-appell, ħlief fil-każ ta’ żnaturament tal-provi ppreżentati lill-Qorti Ġenerali jew meta l-ineżattezza materjali tal-konstatazzjonijiet magħmula minn din tal-aħħar jirriżultaw mid-dokumenti mdaħħla fil-proċess (sentenza Der Grüne Punkt – Duales System Deutschland vs Il‑Kummissjoni, C‑385/07 P, EU:C:2009:456, punt 163 u l-ġurisprudenza ċċitata).
68
Issa, fiċ-ċirkustanzi tal-każ, peress li Deltafina ma kienet ippreżentat ebda talba għal smigħ ta’ xhieda u li hija ma tinvoka ebda żnaturament tal-provi meħuda inkunsiderazzjoni mill-Qorti Ġenerali, din tal-aħħar setgħet tikkunsidra li smigħ ta’ R. u J. Jew ta’ V. E., bħala xhieda ma kienx neċessarju.
69
Għaldaqstant, minn naħa, it-tieni aggravju ma huwiex fondat u, min-naħa l-oħra, ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali, imsemmi fil-punti 153 sa 160 tas-sentenza appellata, assolutament ma huwiex ivvizzjat bi ksur tad-drittijiet tad-difiża.
70
F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ewwel u t-tieni aggravju għandhom jiġu miċħuda.
Fuq ir-raba
’ aggravju
L-argumenti tal-partijiet
71
Deltafina titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tnaqqas il-multa li ngħatat lilha, biex ittaffi l-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament li wettqet il-Kummissjoni billi tatha l-istess tnaqqis tal-multa bħal dik mogħtija lil Dimon Italia.
72
Skont Deltafina, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi billi ddikjarat li din it-talba, li kienet ġiet ippreżentata fis-seduta fl-ewwel istanza, kienet tikkostitwixxi motiv ġdid, mhux ibbażat fuq elementi ta’ fatt u ta’ dritt li ħarġu matul il-proċedura u, għalhekk, inammissibbli. Fil-fatt, l-argumenti ta’ Deltafina huma bbażati fuq ġurisprudenza, li tirriżulta mis-sentenza tal-Qorti Ġenerali Nintendo u Nintendo of Europe vs Il‑Kummissjoni (T‑13/03, EU:T:2009:131), li seħħet biss wara tmiem il-fażi bil-miktub tal-proċedura.
73
Il-Kummissjoni tikkontesta dan l-argument ta’ Deltafina.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
74
Hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, u mill-Artikolu 127(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-produzzjoni ta’ motivi ġodda fil-mori tal-kawża hija pprojbita, sakemm dawn il-motivi ma jkunux ibbażati fuq elementi ta’ fatt u ta’ dritt li joħorġu matul il-proċedura (digriet Arbos VS Il‑Kummissjoni, C‑615/12 P, EU:C:2013:742, punt 35).
75
Issa, quddiem il-Qorti Ġenerali, Deltafina ma pproduċiet ebda prova li tista’ turi li l-motiv inkwistjoni huwa bbażat fuq element ta’ dritt li ħareġ matul il-proċedura. Fil-fatt, hekk kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 127 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, invokat minn Deltafina, huwa prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, li skont ġurisprudenza stabbilita, il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali jiżguraw l-osservanza tiegħu b’mod partikolari fir-rigward ta’ multi għal ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni.
76
Għalhekk, sentenza li tispeċifika l-obbligi li għandha l-Kummissjoni skont il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, bħal dak invokat minn Deltafina, ma tistax tiġi kkunsidrata bħala element tad-dritt ġdid li jiġġustifika t-tressieq tardiv ta’ motiv ġdid.
77
Konsegwentement, ir-raba’ aggravju għandu jiġi miċħud.
Fuq it-tielet aggravju
L-argumenti tal-partijiet
78
Deltafina tosserva li l-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali damet ħames snin u tmien xhur u tispeċifika li għaddew erbgħa u tletin xahar bejn tmiem il-proċedura bil-miktub u d-deċiżjoni li jingħata bidu għall-proċedura orali. Hija tqis li din il-proċedura kienet eċċessivament twila u titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla jew tnaqqas sostanzjalment, fl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, il-multa li ġiet imposta fuqha, sabiex ittaffi l-ksur tad-dritt fundamentali ta’ Deltafina li tikseb deċiżjoni f’terminu raġonevoli, iggarantit mill-Artikoli 41(1) u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).
79
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argument ta’ Deltafina.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
80
Jeħtieġ li jitfakkar li l-qabża ta’ terminu raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, bħala irregolarità proċedurali li tikkostitwixxi l-ksur ta’ dritt fundamentali, għandha tagħti rimedju effettiv lill-parti kkonċernata billi toffrilu rimedju xieraq (sentenza Gascogne Sack Deutschland vs Il‑Kummissjoni, C‑40/12 P, EU:C:2013:768, punt 80).
81
Sa fejn Deltafina titlob l-annullament tas-sentenza appellata u, sussidjarjament, tnaqqis tal-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqu, għandu jiġi osservat li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li, fl-assenza ta’ kull indikazzjoni li t-tul eċċessiv tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali kellha effett fuq is-soluzzjoni tat-tilwima, in-nuqqas ta’ osservanza ta’ terminu raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni ma jistax jagħti lok għall-annullament tas-sentenza kkontestata (sentenza Gascogne Sack Deutschland vs Il‑Kummissjoni, EU:C:2013:768, punt 81 u l-ġurisprudenza ċċitata).
82
Din il-ġurisprudenza hija bbażata b’mod partikolari fuq il-kunsiderazzjoni li, fl-assenza ta’ effett fuq is-soluzzjoni tat-tilwima tan-nuqqas ta’ osservanza ta’ terminu raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, l-annullament tas-sentenza kkontestata ma jirrimedjax il-ksur, mill-Qorti Ġenerali, tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva (sentenza Gascogne Sack Deutschland vs Il‑Kummissjoni, EU:C:2013:768, punt 82 u l-ġurisprudenza ċċitata).
83
F’dan il-każ, Deltafin ma pprovdiet lill-Qorti tal-Ġustizzja ebda indikazzjoni ta’ natura li turi li n-nuqqas ta’ osservanza, min-naħa tal-Qorti Ġenerali, ta’ terminu raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni seta’ kellu effett fuq l-eżitu tat-tilwima li biha kienet adita din tal-aħħar.
84
Barra minn hekk, fid-dawl tal-ħtieġa li jiġu osservati r-regoli tal-kompetizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tippermetti, għas-sempliċi raġuni tal-ksur ta’ terminu raġonevoli għall-għoti ta’ deċiżjoni, lir-rikorrent iqiegħed inkwistjoni l-fondatezza jew l-ammont tal-multa, meta l-aggravji kollha indirizzati kontra l-konstatazzjonijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-ammont ta’ din il-multa u tal-aġir li hija tissanzjona ġew miċħuda (sentenza Gascogne Sack Deutschland vs Il‑Kummissjoni, EU:C:2013:768, punt 84 u l-ġurisprudenza ċċitata).
85
Minn dan isegwi li, għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni Deltafina, ir-raba’ aggravju ma jistax jagħti lok għall-annullament, anki parzjali, tas-sentenza appellata.
86
Sa fejn Deltafina titlob l-annullament jew tnaqqis tal-ammont tal-multa mogħtija lilha, b’mod li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-konsegwenzi finanzjarji li rriżultaw għaliha mit-tul eċċessiv tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li n-nuqqas ta’ osservanza, mill-Qorti Ġenerali, tal-obbligu tagħha, li jirriżulta mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta, li tiddeċiedi l-kawżi sottomessi lilha f’terminu raġonevoli jista’ jagħti lok għal talba għal kumpens u li, għalhekk, sanzjoni għal tali ksur tista’ tirriżulta biss wara li jkun ġie ppreżentat rikors għal kumpens quddiem il-Qorti Ġenerali, fejn tali rikors jikkostitwixxi rimedju effettiv (sentenza Gascogne Sack Deutschland vs Il‑Kummissjoni, EU:C:2013:768, punti 87 u 89).
87
Għalhekk hija l-Qorti Ġenerali, kompetenti skont l-Artikolu 256(1) TFUE, li għandha tiddeċiedi dwar tali talbiet għal kumpens, billi tiddeċiedi b’kulleġġ ġudikanti differenti minn dak li ħa konjizzjoni tat-tilwima li tat lok għall-proċedura li t-tul tagħha qed jiġi kkritikat, u dawn it-talbiet ma jistgħux jiġu sottomessi direttament lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell (sentenza Gascogne Sack Deutschland vs Il‑Kummissjoni, EU:C:2013:768, punti 90 u 96].
88
F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li fil-kuntest ta’ rikors għal kumpens ibbażat fuq ksur, mill-Qorti Ġenerali, tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta, inkwantu tkun marret kontra r-rekwiżiti marbuta mal-osservanza ta’ terminu ta’ deċiżjoni raġonevoli, meta dan l-aġir jikkostitwixxi ksur suffiċjentement serju ta’ regola ta’ liġi li għandha bħala għan li tagħti dritt lill-individwi (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Il‑Kummissjoni vs CEVA u Pfizer, C‑198/03 P, EU:C:2005:445, punt 63 u l-ġurisprudenza ċċitata), il-Qorti Ġenerali għandha l-obbligu, fl-evalwazzjonijiet tagħha dwar l-imsemmi ksur, li tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi speċifiċi ta’ kull kawża, bħall-kumplessità tat-tilwima u l-aġir tal-partijiet, ir-rekwiżit fundamentali ta’ ċertezza legali li minnu għandhom jibbenefikaw l-operaturi ekonomiċi u l-għan li jiġi żgurat li ma jkunx hemm distorsjoni tal-kompetizzjoni, hekk kif jirriżulta mill-punti 91 sa 95 tas-sentenza Gasgogne Sack Deutschland vs Il‑Kummissjoni (EU:C:2013:768).
89
Il-Qorti Ġenerali għandha tevalwa wkoll l-aspett materjali tad-dannu invokat u r-rabta kawżali li teżisti bejnu u t-tul eċċessiv tal-proċedura ġudizzjarja, kif ukoll tieħu inkunsiderazzjoni prinċipji ġenerali applikabbli fl-ordinamenti ġuridiċi tal-Istati Membri sabiex tipproċessa r-rikorsi bbażati fuq ksur simili.
90
B’hekk, ġaladarba f’dan il-każ huwa evidenti, mingħajr ma tkun neċessarja l-produzzjoni mill-partijiet ta’ elementi f’dan ir-rigward, li l-Qorti Ġenerali kisret b’mod suffiċjentement serju l-obbligu tagħha li tiddeċiedi l-kawża f’terminu raġonevoli, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tikkonstataha.
91
Fil-fatt, it-tul tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, jiġifieri madwar 5 snin u 8 xhur, li miegħu ikkontribwixxa, b’mod partikolari, perijodu ta’ 3 snin u 7 xhur li ddekorra bejn tmiem il-proċedura bil-miktub u s-seduta, ma jistax jiġi ġġustifikat la bil-livell ċert ta’ diffikultà tat-tilwima, la bil-fatt li sitt destinatarji tad-deċiżjoni kontenzjuża ppreżentaw rikors għal annullament kontriha, u lanqas bit-talba minn Deltafina sabiex jiġi prodott, matul il-proċedura bil-miktub quddiem il-Qorti Ġenerali, dokument fil-pussess tal-Kummissjoni.
92
Madankollu mill-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 81 sa 87 ta’ din is-sentenza jirriżulta li t-tielet aggravju għandu jiġi miċħud.
93
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, l-appell għandu jiġi miċħud.
Fuq l-ispejjeż
94
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. Skont l-Artikolu 138(1) ta’ dawn ir-regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 184(1), il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż jekk dawn ikunu ntalbu.
95
Peress li Deltafina tilfet, hemm lok li tiġi kkundannata għall-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-appell huwa miċħud.
2)
Deltafina SpA hija kkundannata għall-ispejjeż.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: it-Taljan.