62024CJ0864
WYROK TRYBUNAŁU (dziesiąta izba)
z dnia 12 lutego 2026 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Dyrektywa 2004/109/WE – Harmonizacja wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym mającym siedzibę lub prowadzącym działalność w jednym z państw członkowskich – Zawiadomienie o nabyciu znaczących pakietów akcji w spółkach – Nabycie takich pakietów przez osoby działające w porozumieniu – Artykuł 3 ust. 1a akapit czwarty – Pojęcie „bardziej rygorystycznych wymogów” – Przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne przyjęte w odniesieniu do ofert przejęcia, transakcji łączenia i innych transakcji mających wpływ na własność spółek lub ich kontrolowanie
W sprawie C‑864/24
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy) postanowieniem z dnia 22 października 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 13 grudnia 2024 r., w postępowaniu:
GT,
Beteiligungen im Baltikum AG,
VCI Venture Capital und Immobilien AG
przeciwko
Valora Effekten Handel AG,
TRYBUNAŁ (dziesiąta izba),
w składzie: J. Passer, prezes izby, E. Regan i D. Gratsias (sprawozdawca), sędziowie,
rzecznik generalny: J. Richard de la Tour,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu Valora Effekten Handel AG – D. Lochner, Rechtsanwalt,
–
w imieniu rządu greckiego – V. Baroutas i K. Boskovits, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – G. Meeßen i G. von Rintelen, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Europejskiego Banku Centralnego – K. Klausch, K. Lackhoff i A. Witte, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) dyrektywy 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe są dopuszczane do obrotu na rynku regulowanym oraz zmieniającej dyrektywę 2001/34/WE (Dz.U. 2004, L 390, s. 38), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/50/UE z dnia 22 października 2013 r. (Dz.U. 2013, L 294, s. 13) (zwanej dalej „dyrektywą 2004/109”).
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu między GT, Beteiligungen im Baltikum AG i VCI Venture Capital und Immobilien AG a Valora Effekten Handel AG (zwaną dalej „spółką Valora”) w przedmiocie ważności niektórych uchwał podjętych na zwyczajnym walnym zgromadzeniu spółki Valora w 2018 r.
Ramy prawne
Prawo Unii
Dyrektywa 2004/25/WE
3
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 dyrektywy 2004/25/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ofert przejęcia (Dz.U. 2004, L 142, s. 12) ustanawia ona środki koordynacji wszystkich przepisów państw członkowskich odnoszących się do ofert przejęcia dotyczących papierów wartościowych spółek podlegających prawu państwa członkowskiego, w sytuacji gdy wszystkie lub niektóre z tych papierów wartościowych są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w jednym lub większej liczbie państw członkowskich.
4
Artykuł 2 ust. 1 lit. d) tej dyrektywy ma następujące brzmienie:
„Do celów niniejszej dyrektywy:
[…]
d)
»osoby działające w porozumieniu« oznaczają osoby fizyczne lub prawne współpracujące z oferentem lub spółką będącą przedmiotem oferty na zasadzie porozumienia, wyraźnego lub cichego, ustnego lub pisemnego, którego celem jest przejęcie kontroli nad spółką będącą przedmiotem oferty lub zakłócenie pomyślnego wyniku oferty”.
5
Artykuł 4 omawianej dyrektywy, zatytułowany „Organ nadzoru i prawo właściwe”, stanowi w ust. 1:
„Państwa członkowskie wyznaczają organ lub organy właściwe do nadzoru nad ofertami przejęcia celem stosowania przepisów, jakie ustanawiają lub wprowadzają na mocy niniejszej dyrektywy […]”.
6
Artykuł 5 tej dyrektywy, zatytułowany „Ochrona akcjonariuszy mniejszościowych, obowiązkowa oferta i uczciwa cena”, stanowi w ust. 1:
„W sytuacji gdy osoba fizyczna lub prawna, w wyniku nabycia przez nią lub przez osoby działające z nią w porozumieniu, posiada papiery wartościowe spółki w rozumieniu art. 1 ust. 1, które dodane do posiadanych przez nią papierów wartościowych i do papierów wartościowych posiadanych przez osoby działające z nią w porozumieniu dają jej bezpośrednio lub pośrednio określony udział w ogólnej liczbie głosów w tej spółce, dający jej kontrolę nad tą spółką, państwa członkowskie zapewniają, że od takiej osoby wymaga się złożenia oferty jako środka ochrony mniejszościowych akcjonariuszy tej spółki. Taka oferta jest kierowana w najwcześniejszym możliwym terminie do wszystkich posiadaczy tych papierów wartościowych i obejmuje wszystkie posiadane przez nich papiery wartościowe po godziwej cenie, jak to określono w ust. 4”.
Dyrektywa 2004/109
7
Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej dyrektywy ustanawia ona „wymagania związane z ujawnianiem okresowych lub bieżących informacji o emitentach, których papiery wartościowe zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, mającym siedzibę lub prowadzącym działalność w jednym z państw członkowskich”.
8
Artykuł 2 ust. 1 tej dyrektywy stanowi:
„Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
[…]
d)
»emitent« oznacza osobę fizyczną lub osobę prawną działającą na podstawie prawa prywatnego lub publicznego, w tym również państwo, których papiery wartościowe dopuszczone są do obrotu na rynku regulowanym.
W przypadku kwitów depozytowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym »emitent« oznacza emitenta reprezentowanych papierów wartościowych, niezależnie od tego, czy te papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym;
e)
»akcjonariusz« oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną utworzoną na podstawie przepisów prawa prywatnego lub publicznego, która posiada, w sposób bezpośredni lub pośredni:
(i)
akcje emitenta we własnym imieniu i na własny rachunek;
(ii)
akcje emitenta we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby fizycznej albo prawnej;
(iii)
kwity depozytowe w przypadku których posiadacz tych kwitów uznawany jest za akcjonariusza posiadającego akcje reprezentowane przez te kwity;
[…]
i)
»macierzyste państwo członkowskie« oznacza:
(i)
w przypadku […] emitenta akcji:
–
zarejestrowanego w Unii – państwo członkowskie, w którym znajduje się jego statutowa siedziba,
[…]
[…]
[…]
q)
»formalna umowa« oznacza umowę wiążącą zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami”.
9
Artykuł 3 ust. 1a akapit czwarty omawianej dyrektywy ma następujące brzmienie:
„Macierzyste państwo członkowskie nie może stosować wobec akcjonariusza albo osoby fizycznej lub prawnej, o których mowa w art. 10 lub 13, wymogów bardziej rygorystycznych niż określone w niniejszej dyrektywie, z wyjątkiem:
[…]
(iii)
stosowania przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych przyjętych w odniesieniu do ofert przejęcia, transakcji łączenia i innych transakcji mających wpływ na własność spółek lub ich kontrolowanie, nadzorowanych przez organy wyznaczone przez państwa członkowskie na mocy art. 4 dyrektywy [2004/25]”.
10
Artykuł 9 dyrektywy 2004/109, zatytułowany „Zawiadamianie o nabyciu lub zbyciu znaczących pakietów akcji”, stanowi w ust. 1:
„Macierzyste państwo członkowskie zapewnia, aby w przypadku nabycia lub zbycia przez akcjonariusza akcji emitenta, które są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym oraz do których przypisane są prawa głosu, akcjonariusz taki powiadomił emitenta o posiadanej przez niego, w wyniku takiego nabycia lub zbycia, liczbie praw głosu, jeżeli ich procentowy udział w ogólnej liczbie głosów osiągnie, przekroczy lub spadnie poniżej 5 %, 10 %, 15 %, 20 %, 25 %, 30 %, 50 % i 75 %.
[…]”.
11
Artykuł 10 dyrektywy 2004/109, zatytułowany „Nabywanie lub zbywanie znaczącego udziału w ogólnej liczbie głosów”, stanowi:
„Wymagania dotyczące zawiadamiania, określone w art. 9 ust. 1 i 2, mają zastosowanie również wobec osoby fizycznej lub prawnej w zakresie, w jakim osoba taka uprawniona jest do nabywania, zbywania lub wykonywania praw głosu w którymkolwiek z poniższych przypadków lub też ich kombinacji:
a)
prawa głosu są w posiadaniu osoby trzeciej, z którą ta osoba fizyczna lub prawna podpisała umowę zobowiązującą do przyjęcia, poprzez wspólne i zgodne wykonanie praw głosu będących w ich posiadaniu, długoterminowej wspólnej polityki dotyczącej zarządzania danym emitentem;
b)
prawa głosu są w posiadaniu osoby trzeciej, z którą ta osoba fizyczna lub prawna podpisała umowę umożliwiającą czasowe, przeniesienie przedmiotowych praw głosu;
c)
prawa głosu są związane z akcjami będącymi w posiadaniu tej osoby fizycznej lub prawnej, złożonymi jako zabezpieczenie, o ile taka osoba fizyczna lub prawna kontroluje prawa głosu i deklaruje zamiar ich wykonania;
d)
prawa głosu są związane z akcjami, do których ta osoba fizyczna lub prawna ma dożywotni tytuł;
e)
prawa głosu znajdujące w posiadaniu lub mogą być wykonywane, w rozumieniu lit. a)–d), przez przedsiębiorstwo kontrolowane przez tę osobę fizyczną lub prawną;
f)
prawa głosu są związane z akcjami zdeponowanymi u tej osoby fizycznej lub prawnej i może ona wykonywać je według własnego uznania wobec braku szczegółowych instrukcji ze strony akcjonariuszy;
g)
prawa głosu w posiadaniu osoby trzeciej w jej własnym imieniu na rzecz tej osoby fizycznej lub prawnej;
h)
prawa głosu, które ta osoba fizyczna lub prawna może wykonywać jako pełnomocnik może według własnego uznania wobec braku szczegółowych instrukcji ze strony akcjonariuszy”.
12
Artykuł 24 omawianej dyrektywy, zatytułowany „Właściwe organy i ich uprawnienia”, stanowi w ust. 1:
„Każde państwo członkowskie wyznacza organ centralny, o którym mowa w art. 21 ust. 1 dyrektywy 2003/71/WE [Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie prospektu emisyjnego publikowanego w związku z publiczną ofertą lub dopuszczeniem do obrotu papierów wartościowych i zmieniającej dyrektywę 2001/34/WE (Dz.U. 2003, L 345, s. 64)], jako centralny właściwy organ administracyjny odpowiedzialny za wykonywanie obowiązków, o których mowa w niniejszej dyrektywie, i za zapewnienie stosowania przepisów przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą […]”.
Dyrektywa 2013/50
13
Dyrektywą 2013/50 dodano do art. 3 dyrektywy 2004/109 ust. 1a. Motyw 12 dyrektywy 2013/50 stanowi:
„Zharmonizowany system zawiadamiania o znaczących pakietach praw głosu, zwłaszcza w odniesieniu do konsolidacji pakietów akcji z pakietami instrumentów finansowych powinien zwiększyć pewność prawa, przejrzystość oraz zmniejszyć obciążenia administracyjne dla inwestorów transgranicznych […]. W szczególności państwa członkowskie powinny mieć również możliwość dalszego stosowania przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych przyjętych w odniesieniu do ofert przejęcia, transakcji łączenia i innych transakcji mających wpływ na własność lub kontrolowanie spółek nadzorowanych przez organy wyznaczone przez państwa członkowskie na mocy art. 4 dyrektywy [2004/25], które nakładają bardziej rygorystyczne wymogi dotyczące ujawniania informacji niż określone w dyrektywie [2004/109]”.
Prawo niemieckie
14
Paragraf 33 ust. 1 zdanie pierwsze Gesetz über den Wertpapierhandel (ustawy o obrocie papierami wartościowymi) (BGBl. 1998 I, s. 2708), w brzmieniu mającym zastosowanie w postępowaniu głównym (zwanej dalej „WpHG”), stanowi:
„Kto poprzez nabycie, zbycie lub w inny sposób osiąga próg 3 %, 5 %, 10 %, 15 %, 20 %, 25 %, 30 %, 50 % lub 75 % praw głosu z posiadanych przez siebie akcji emitenta, dla którego Republika Federalna Niemiec jest państwem macierzystym, albo taki próg przekracza lub schodzi poniżej niego (zobowiązany do zgłoszenia), zawiadamia o tym niezwłocznie jednocześnie emitenta i [Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (federalny urząd nadzoru finansowego, Niemcy)], najpóźniej w terminie czterech dni sesyjnych, z uwzględnieniem § 34 ust. 1 i 2”.
15
Paragraf 34 ust. 2 WpHG stanowi:
„Zobowiązanemu do zgłoszenia przypisuje się również wszystkie prawa głosu z akcji emitenta, dla którego Republika Federalna Niemiec jest państwem macierzystym, posiadane przez osobę trzecią, z którą zobowiązany do zgłoszenia lub jego spółka zależna działają wobec tego emitenta w porozumieniu na podstawie umowy lub w inny sposób, chyba że takie działanie ma miejsce w pojedynczych przypadkach. Zachowanie uznaje się za „działanie w porozumieniu”, jeżeli zobowiązany do zgłoszenia lub jego spółka zależna oraz osoba trzecia uzgadniają sposób wykonania praw głosu lub w inny sposób współpracują w celu długoterminowej i znacznej zmiany kierunku działalności gospodarczej emitenta […]”.
16
Paragraf 44 ust. 1 WpHG stanowi:
„Prawa z akcji należących do zobowiązanego do zawiadomienia lub z których prawa głosu są mu przypisane zgodnie z § 34, nie przysługują w okresie, w którym nie są spełnione obowiązki zawiadomienia zgodnie z § 33 ust. 1 lub 2 […]”.
Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
17
Powodowie w postępowaniu głównym, będący akcjonariuszami spółki Valora, pozwanej w postępowaniu głównym, wnieśli do Landgericht Mannheim (sądu krajowego w Mannheim, Niemcy) powództwo, w którym zakwestionowali niektóre uchwały przyjęte na walnym zgromadzeniu spółki Valora w 2018 r.
18
Ponieważ Landgericht Mannheim (sąd krajowy w Mannheim) oddalił to powództwo, powodowie w postępowaniu głównym wnieśli apelację do Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższego sądu krajowego w Karlsruhe, Niemcy).
19
Sąd ten oddalił tę apelację ze względu na to, że zgodnie z § 44 ust. 1 WpHG powodom w postępowaniu głównym nie przysługiwało prawo do zaskarżenia uchwał walnego zgromadzenia spółki Valora, ponieważ nie dopełnili ciążącego na nich na mocy §§ 33 i 34 WpHG obowiązku zawiadomienia. Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższy sąd krajowy w Karlsruhe) uznał w tym względzie, że prawa głosu z akcji posiadanych w spółce Valora przez każdego ze skarżących w postępowaniu głównym oraz przez spółkę trzecią, K. AG, powinny zostać im wzajemnie przypisane, ponieważ w latach 2017–2019 powodowie w postępowaniu głównym i spółka K. działali w porozumieniu w rozumieniu § 34 ust. 2 WpHG.
20
W tym względzie Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższy sąd krajowy w Karlsruhe) stwierdził, na podstawie oświadczeń złożonych przez powodów w postępowaniu głównym oraz przez spółkę K. w związku ze zwyczajnymi walnymi zgromadzeniami spółki Valora w latach 2017 i 2018, że w 2017 r. prawa głosu z akcji posiadanych przez powodów i spółkę K. łącznie przekraczały próg 10 % praw głosu w spółce Valora, zaś w 2018 r. ich udział w tych prawach spadł poniżej tego progu, a powodowie ci nie poinformowali o tym federalnego urzędu nadzoru finansowego, do czego zobowiązywał ich § 33 WpHG.
21
Ponadto, biorąc pod uwagę okoliczność, że powodowie i spółka K. działali w porozumieniu, Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższy sąd krajowy w Karlsruhe) nie uznał za konieczne rozstrzygnięcia kwestii, czy powodowie byli związani umową w sprawie wykonywania przysługującego im prawa głosu.
22
Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości, Niemcy), do którego powodowie w postępowaniu głównym wnieśli skargę rewizyjną od wyroku Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższego sądu krajowego w Karlsruhe), zastanawia się, czy art. 3 ust. 1a akapit czwarty dyrektywy 2004/109 pozwala państwom członkowskim na przyjęcie przepisu takiego jak § 34 ust. 2 WpHG, który przewiduje wymogi w zakresie zawiadamiania wykraczające poza wymogi przewidziane w art. 10 tej dyrektywy.
23
Wyjaśnia on w tym względzie, że Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższy sąd krajowy w Karlsruhe) orzekł, iż każdemu z powodów w postępowaniu głównym należy przypisać prawa głosu przysługujące pozostałym powodom oraz spółce K. ze względu na to, że działali w porozumieniu „w inny sposób” w rozumieniu § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek drugi WpHG. Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości) wskazuje, że gdyby okazało się, iż przepis ten nie jest zgodny z prawem Unii, musiałby uchylić wyrok Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższego sądu krajowego w Karlsruhe) i przekazać sprawę temu ostatniemu sądowi w celu ustalenia, na podstawie uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie, czy istnieje „umowa”, w rozumieniu § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek pierwszy WpHG między powodami w postępowaniu głównym a spółką K. Jeśli natomiast okaże się, że § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek drugi jest zgodny z prawem Unii, Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości) powinien oddalić wniesioną do niego skargę rewizyjną. W tym ostatnim przypadku istnienie „umowy” w rozumieniu § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek pierwszy WpHG między powodami w postępowaniu głównym a spółką K. byłoby bez znaczenia.
24
Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości) wyjaśnia, że kwestia zgodności § 34 ust. 2 WpHG z prawem Unii jest sporna w doktrynie niemieckiej. Autorzy, którzy twierdzą, że przepis ten jest zgodny z prawem Unii, powołują się głównie na genezę art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) dyrektywy 2004/109. Zdaniem tych autorów wynika z niej, że ów art. 34 ust. 2 miał właśnie na celu zachowanie pojęcia „działania w porozumieniu”, które zdaniem wielu państw członkowskich sprawdziło się w praktyce.
25
Sąd ten dodaje, że zdaniem tych autorów można uznać, iż § 34 ust. 2 WpHG stanowi przepis dotyczący ofert przejęcia w rozumieniu art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) dyrektywy 2004/109. Za taką tezą przemawia fakt, że ustawodawca niemiecki zdecydował się nadać § 34 ust. 2 WpHG brzmienie identyczne jak § 30 ust. 2 Wertpapiererwerbs- und Übernahmegesetz (ustawy o nabywaniu papierów wartościowych i ofertach przejęcia) (BGBl. 2001 I, s. 3822), która ma na celu transpozycję dyrektywy 2004/25 do prawa niemieckiego. Ponadto federalny urząd nadzoru finansowego kontroluje zarówno przestrzeganie przepisów tej ostatniej ustawy, jako organ nadzoru w rozumieniu art. 4 dyrektywy 2004/25, jak i przestrzeganie obowiązków powiadamiania przewidzianych przez WpHG, jako właściwy organ w rozumieniu art. 24 dyrektywy 2004/109.
26
W tych okolicznościach Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) dyrektywy [2004/109] należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek drugi [WpHG], zgodnie z którym do przypisania praw głosu nie jest wymagane zawarcie między zobowiązanym do zawiadomienia a osobą trzecią umowy dotyczącej wykonywania praw głosu, lecz wystarczające jest stwierdzone na podstawie okoliczności faktycznych działanie w porozumieniu w inny sposób?”.
W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym
27
Spółka Valora kwestionuje dopuszczalność wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na tej podstawie, że pytanie przedstawione przez Bundesgerichtshof (federalny trybunał sprawiedliwości) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym. Podnosi ona zasadniczo, że w rozpatrywanych okolicznościach istnieje „umowa” w rozumieniu art. 10 lit. a) dyrektywy 2004/109. W każdym razie okoliczności te są również objęte przypadkiem przewidzianym w art. 10 lit. e), dotyczącym praw głosu posiadanych przez przedsiębiorstwo kontrolowane przez osobę podlegającą obowiązkowi zawiadomienia.
28
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pytania dotyczące wykładni prawa Unii, z którymi zwrócił się do Trybunału sąd krajowy na gruncie stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny, przy czym prawidłowość tych ustaleń nie podlega ocenie Trybunału, korzystają z domniemania, iż mają one znaczenie dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w przedmiocie złożonego przez sąd krajowy wniosku jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa Unii, o którą wniesiono, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub z przedmiotem postępowania głównego, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia użytecznej odpowiedzi na postawione mu pytania (wyrok z dnia 1 sierpnia 2025 r., Alace i Canpelli, C‑758/24 i C‑759/24, EU:C:2025:591, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).
29
W niniejszej sprawie z informacji przekazanych przez sąd odsyłający wynika, że Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższy sąd krajowy w Karlsruhe) stwierdził istnienie działania w porozumieniu „w inny sposób” w rozumieniu § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek drugi WpHG między powodami w postępowaniu głównym a spółką K.
30
Prawdą jest, że działanie w porozumieniu kilku posiadaczy papierów wartościowych spółki objętej zakresem stosowania dyrektywy 2004/109 może stanowić wskazówkę co do istnienia między tymi posiadaczami „umowy” w rozumieniu art. 10 lit. a) tej dyrektywy i § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek pierwszy WpHG.
31
Sąd odsyłający wyjaśnia jednak, że w wyroku, którego dotyczy wniesiona do niego skarga rewizyjna, Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższy sąd krajowy w Karlsruhe) wyraźnie powstrzymał się od stwierdzenia istnienia „umowy” w rozumieniu § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek pierwszy WpHG między powodami w postępowaniu głównym a spółką K. Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższy sąd krajowy w Karlsruhe) uznał bowiem, że okoliczność, iż powodowie w postępowaniu głównym oraz spółka K. działali w porozumieniu, wystarcza, aby uzasadnić zastosowanie § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek drugi WpHG, dotyczącego działania w porozumieniu „w inny sposób”.
32
Sąd odsyłający zmierza zatem do ustalenia, czy dyrektywę 2004/109 należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie przepisowi krajowemu takiemu jak § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek drugi WpGH. Jak wyjaśnił ten sąd, w przypadku udzielenia na to pytanie odpowiedzi przeczącej skargę rewizyjną należy oddalić. Natomiast w przypadku odpowiedzi twierdzącej wspomniany sąd wskazuje, że byłby zobowiązany uwzględnić wspomnianą skargę rewizyjną, uchylić wyrok Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższego sądu krajowego w Karlsruhe) i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu ostatniemu sądowi, aby ten orzekł w przedmiocie istnienia ewentualnej „umowy” w rozumieniu art. 10 lit. a) dyrektywy 2004/109 i § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek pierwszy WpHG zawartej między powodami w postępowaniu głównym a spółką K.
33
Co się tyczy powołania się przez spółkę Valora na art. 10 lit. e) dyrektywy 2004/109, wystarczy zauważyć, że z informacji udzielonych przez sąd odsyłający nie wynika, by Oberlandesgericht Karlsruhe (wyższy sąd krajowy w Karlsruhe), który jako jedyny jest właściwy do oceny okoliczności faktycznych sporu w postępowaniu głównym, stwierdził występowanie sytuacji kontroli przedsiębiorstwa przez osobę takiej jak ta, o której mowa w tym przepisie.
34
Z całości powyższych rozważań wynika, że pytanie prejudycjalne ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym, w związku z czym niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
35
Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) dyrektywy 2004/109 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisowi państwa członkowskiego, który przewiduje, że wymogi w zakresie zawiadamiania określone w art. 9 ust. 1 i 2 tej dyrektywy mają zastosowanie również do posiadaczy praw głosu, którzy działają w porozumieniu wobec emitenta akcji, z których wynikają te prawa głosu, w inny sposób niż na podstawie „umowy” zawartej między tymi posiadaczami, o której mowa w art. 10 lit. a) tej dyrektywy.
36
Jak wynika z samego brzmienia art. 3 ust. 1a akapit czwarty dyrektywy 2004/109, macierzyste państwo członkowskie nie może stosować wobec akcjonariusza albo osoby fizycznej lub prawnej, o których mowa w art. 10 lub 13 tej dyrektywy, wymogów bardziej rygorystycznych niż określone w owej dyrektywie, przy czym zakaz ten podlega jednak trzem wyjątkom, wymienionym w ppkt (i)–(iii) tego akapitu czwartego (wyrok z dnia 9 września 2021 r., Adler Real Estate i in., C‑605/18, EU:C:2021:712, pkt 30).
37
W szczególności wyjątek zawarty w art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) umożliwia macierzystemu państwu członkowskiemu zastosowanie względem akcjonariuszy względnie osób fizycznych lub prawnych, o których mowa w szczególności w art. 10 dyrektywy 2004/109, „przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych przyjętych w odniesieniu do ofert przejęcia, transakcji łączenia i innych transakcji mających wpływ na własność spółek lub ich kontrolowanie, nadzorowanych przez organy wyznaczone przez państwa członkowskie na mocy art. 4 [dyrektywy 2004/25]” (zob. podobnie wyrok z dnia 9 września 2021 r., Adler Real Estate i in., C‑605/18, EU:C:2021:712, pkt 32).
38
Wyjątek ten jest zatem uzależniony od dwóch przesłanek, z których pierwsza polega na tym, że wymogi bardziej rygorystyczne niż wymogi ustanowione w dyrektywie 2004/109 muszą być określone w przepisach ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych dotyczących czynności wymienionych w poprzednim punkcie niniejszego wyroku, a druga na tym, że wymogi te muszą podlegać nadzorowi organów wyznaczonych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 dyrektywy 2004/25. Te dwie przesłanki mają charakter kumulatywny (zob. podobnie wyrok z dnia 9 września 2021 r., Adler Real Estate i in., C‑605/18, EU:C:2021:712, pkt 33, 37, 45).
39
Trybunał uznał, że dodanie w drodze dyrektywy 2013/50 ust. 1a do art. 3 dyrektywy 2004/109 miało na celu zaradzenie nierównemu poziomowi harmonizacji obowiązków zawiadamiania mających zastosowanie do osób fizycznych i prawnych, które nabywają udziały w kapitale emitentów działających na rynku regulowanym państwa członkowskiego lub zarządzają nimi w inny sposób, ze względu na pozostawioną macierzystemu państwu członkowskiemu w dyrektywie 2004/109 – przed zmianami wprowadzonymi na mocy dyrektywy 2013/50 – możliwość objęcia akcjonariuszy lub posiadaczy innych instrumentów finansowych bardziej rygorystycznymi wymogami w zakresie zawiadamiania niż wymogi przewidziane w tej dyrektywie. Dyrektywa 2013/50, która, jak wynika z jej motywu 12, miała na celu ustanowienie zharmonizowanego systemu zawiadamiania o znaczących pakietach praw głosu, zniosła zatem możliwość podjęcia przez państwa członkowskie takiej decyzji, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (i)–(iii) dyrektywy 2004/109 (wyrok z dnia 9 września 2021 r., Adler Real Estate i in., C‑605/18, EU:C:2021:712, pkt 31).
40
W świetle celu tego art. 3 ust. 1a – który polega na ustanowieniu owego systemu – wyjątki od nałożonego na macierzyste państwo członkowskie zakazu nakładania na akcjonariuszy lub innych instrumentów finansowych bardziej rygorystycznych wymogów w zakresie zawiadamiania należy interpretować ściśle (wyrok z dnia 9 września 2021 r., Adler Real Estate i in., C‑605/18, EU:C:2021:712, pkt 41).
41
W związku z tym w ramach ścisłej wykładni wyjątku przewidzianego w art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) dyrektywy 2004/109 należy uznać, że wyjątek ten dotyczy jedynie bardziej rygorystycznych wymogów w zakresie zawiadamiania, które są bezpośrednio związane z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi przyjętymi przez państwo członkowskie w odniesieniu do ofert przejęcia, operacji łączenia i innych transakcji mających wpływ na własność spółek i ich kontrolę.
42
Natomiast nie można uznać, że wyjątek ten obejmuje przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne dotyczące ujawniania informacji o emitentach papierów wartościowych dopuszczonych już do obrotu na rynku regulowanym mającym siedzibę lub działającym w państwie członkowskim, które mają zastosowanie niezależnie od istnienia oferty przejęcia, łączenia lub innej transakcji mającej wpływ na własność lub kontrolę nad spółkami. Okoliczność, że informacje, o których mowa w tych przepisach, mogą mieć znaczenie w przypadku oferty nabycia papierów wartościowych spółki, operacji łączenia tej spółki z inną lub innej transakcji mającej wpływ na własność pierwszej spółki i jej kontrolowania, nie wystarcza do uzasadnienia odmiennej wykładni.
43
W niniejszej sprawie z informacji przekazanych przez sąd odsyłający wynika, że zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami niemieckimi za nadzór nad bardziej rygorystycznymi wymogami wynikającymi z § 34 ust. 2 WpHG odpowiada federalny urząd nadzoru finansowego, który jest również organem wyznaczonym przez Republikę Federalną Niemiec na podstawie art. 4 dyrektywy 2004/25.
44
W związku z tym druga z przesłanek stosowania wyjątku przewidzianego w art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) dyrektywy 2004/109, o których mowa w pkt 38 niniejszego wyroku, wydaje się spełniona, z zastrzeżeniem, w razie potrzeby, dokonania weryfikacji przez sąd odsyłający.
45
Jednakże z informacji dostarczonych przez ten sąd wynika, że § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek drugi WpHG ma zastosowanie we wszystkich okolicznościach, które mogą powodować powstanie obowiązku zawiadomienia na podstawie art. 9 tej dyrektywy. Nie widać zatem, aby przepis ten miał bezpośredni związek z „ofertami przejęcia, operacjami łączenia i innymi transakcjami mającymi wpływ na własność spółek lub ich kontrolowanie”, jak tego wymaga art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) wspomnianej dyrektywy, czego zbadanie należy jednak do wspomnianego sądu.
46
Podniesiona przez sąd odsyłający okoliczność, że brzmienie § 34 ust. 2 WpHG jest identyczne z brzmieniem innego przepisu prawa niemieckiego, który dotyczy nabycia papierów wartościowych i ofert przejęcia, jest w tym względzie pozbawiona znaczenia.
47
Dla celów stosowania art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) dyrektywy 2004/109 decydujące znaczenie ma bowiem nie brzmienie rozpatrywanego przepisu krajowego, lecz jego zakres stosowania, który powinien dotyczyć wyłącznie ofert przejęcia, operacji łączenia i innych transakcji mających wpływ na własność spółek lub ich kontrolowanie.
48
Co się tyczy wskazania sądu odsyłającego, zgodnie z którym w istocie art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) dyrektywy 2004/109 jest wynikiem kompromisu osiągniętego w toku procedury uchwalania dyrektywy 2013/50, mającego na celu zachowanie przepisów krajowych takich jak § 34 ust. 2 zdanie pierwsze przypadek drugi WpHG, wystarczy zauważyć, że taka okoliczność, o ile w ogóle zostanie wykazana, nie może uzasadniać takiej wykładni art. 3 ust. 1a akapit czwarty, która prowadziłaby do objęcia zakresem jego stosowania przepisów krajowych nieobjętych jego treścią, tym bardziej że – jak wynika z orzecznictwa przytoczonego w pkt 40 niniejszego wyroku – wspomniany art. 3 ust. 1a należy interpretować ściśle.
49
W świetle całości powyższych rozważań odpowiedź na pytanie sądu odsyłającego powinna brzmieć następująco: art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) dyrektywy 2004/109 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisowi państwa członkowskiego, który przewiduje, że wymogi w zakresie zawiadamiania określone w art. 9 ust. 1 i 2 tej dyrektywy mają zastosowanie również do posiadaczy praw głosu, którzy działają w porozumieniu wobec emitenta akcji, z których wynikają te prawa głosu, w inny sposób niż na podstawie „umowy” zawartej między tymi posiadaczami, o której mowa w art. 10 lit. a) tej dyrektywy, jeżeli wymóg wynikający z takiego przepisu krajowego nie pozostaje w bezpośrednim związku z „ofertami przejęcia, operacjami łączenia i innymi transakcjami mającymi wpływ na własność spółek lub ich kontrolowanie” w rozumieniu art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii).
W przedmiocie kosztów
50
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:
Artykuł art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii) dyrektywy 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe są dopuszczane do obrotu na rynku regulowanym, oraz zmieniającej dyrektywę 2001/34/WE, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/50/UE z dnia 22 października 2013 r.,
należy interpretować w ten sposób, że:
stoi on na przeszkodzie przepisowi państwa członkowskiego, który przewiduje, że wymogi w zakresie zawiadamiania określone w art. 9 ust. 1 i 2 dyrektywy 2004/109 ze zmianami mają zastosowanie również do posiadaczy praw głosu, którzy działają w porozumieniu wobec emitenta akcji, z których wynikają te prawa głosu, w inny sposób niż na podstawie „umowy” zawartej między tymi posiadaczami, o której mowa w art. 10 lit. a) dyrektywy 2004/109 ze zmianami, jeżeli wymóg wynikający z takiego przepisu krajowego nie pozostaje w bezpośrednim związku z „ofertami przejęcia, operacjami łączenia i innymi transakcjami mającymi wpływ na własność spółek lub ich kontrolowanie” w rozumieniu art. 3 ust. 1a akapit czwarty ppkt (iii).
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: niemiecki.