62016CC0438
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
WATHELET
ippreżentati fis-7 ta’ Diċembru 2017 (
1
)
Kawża C-438/16 P
Il-Kummissjoni Ewropea
vs
Ir-Repubblika Franċiża,
IFP Énergies nouvelles
“Appell – Għajnuna mill-Istat – Skema ta’ għajnuna implimentata minn Franza – Garanzija illimitata mill-Istat, mogħtija lill-Institut français du pétrole (IFP) bl-għoti tal-istatus ta’ stabbiliment pubbliku ta’ natura industrijali u kummerċjali (EPIC) – Kunċett ta’ ‘skema ta’ għajnuna’ – Preżunzjoni ta’ vantaġġ li jirriżulta minn garanzija mill-Istat – Oneru u livell tal-prova”
1.
B’dan l-appell, il-Kummissjoni Ewropea titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas-26 ta’ Mejju 2016, Franza u IFP Énergies nouvelles vs Il-Kummissjoni (T‑479/11 u T‑157/12, iktar ’il quddiem “is-sentenza appellata”, EU:T:2016:320), li permezz tagħha din laqgħet ir-rikors tar-Repubblika Franċiża u tal-istabbiliment pubbliku IFP Énergies nouvelles (iktar ’il quddiem l-“IFPEN”) intiż għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2012/26/UE, tad-29 ta’ Ġunju 2011 (
2
).
2.
Fid-dritt dwar l-għajnuna mill-Istat il-garanziji għandhom rwol importanti ħafna. F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja hija għal darba oħra mitluba tiddeċiedi f’dan il-kuntest fuq l-istabbilimenti pubbliċi ta’ natura industrijali u kummerċjali (EPIC) Franċiżi (
3
) u, b’mod partikolari fuq l-effetti tal-garanzija illimitata li, bis-saħħa tal-istatus tagħhom, ir-Repubblika Franċiża kkonċediet lil dawn l-istabbilimenti u li, essenzjalment, tippermettilhom li ma jkunux suġġetti għall-proċeduri ta’ insolvenza u ta’ falliment kif ukoll li jibbenefikaw mill-indikazzjoni tal-Istat bħala l-persuna finalment responsabbli għall-ħlas tad-djun assunti.
I. Il-kuntest ġuridiku
3.
L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 659/1999 (
4
) huwa fformulat kif ġej:
“Għall-għan ta’ dan ir-Regolament:
a)
‘għajnuna’ għandha tfisser kull miżura li taderixxi [tissodisfa] l-kriterja kollha mqiegħda fl-Artikolu 107(1) tat-TFUE;
[…]
c)
‘għajnuna ġdida’ għandha tfisser kull għajnuna, jiġifieri, skemi ta’ għajnuna u għajnuna individwali, li m’hijiex għajnuna eżistenti, li jinkludu tibdil lill-għajnuna eżistenti;
d)
’skema ta’ għajnuna’ għandha tfisser kull att li abbażi tiegħu, mingħajr ma jkunu meħtieġa miżuri implimentattivi oħra, jistgħu jingħataw għajnuniet individwali lill-impriżi definiti fi ħdan l-att f’manjiera ġenerali u astratta u kull azzjoni li abbażi tagħha għajnuna li m’hijiex magħquda ma’ proġett speċifiku tista’ tingħata lil waħda jew ħafna impriżi għal perjodu ta’ żmien indefinit u/jew għal ammont indefinit;
e)
‘għajnuna individwali’ għandha tfisser għajnuna li ma tingħatax abbażi ta’ skema ta’ għajnuna u għoti ta’ għajnuna notifikati abbażi ta’ skema ta’ għajnuna;
[…]”
4.
Fil-punt 1.2 tiegħu, intitolat “Tipi ta’ garanzija”, l-avviż tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli [107] u [108 TFUE] għall-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ garanziji (
5
) jipprovdi li:
“Fil-forma l-aktar komuni tagħhom, il-garanziji huma assoċjati ma’ self jew obbligu finanzjarju ieħor aċċettat minn min jissellef fil-konfront ta’ min jisilfu; dawn jistgħu jingħataw bħala garanziji individwali jew fi ħdan skemi ta’ garanzija.
Madankollu, jista’ jkun hemm diversi forom ta’ garanzija, skond il-bażi legali tagħhom, it-tip ta’ tranżazzjoni koperta, it-tul ta’ żmien, eċċ. Għalkemm din il-lista mhix waħda eżawrjenti, jistgħu jiġu identifikati l-forom ta’ garanzija li ġejjin:
[…]
–
garanziji mhux limitati għall-kuntrarju ta’ garanziji limitati fl-ammont u/jew fiż-żmien. Il-Kummissjoni tikkunsidra wkoll bħala għajnuna fil-forma ta’ garanzija t-termini ta’ finanzjament aktar favorevoli akkwistati minn intrapriżi li l-forma legali tagħhom teskludi proċeduri ta’ falliment jew proċeduri oħra ta’ insolvenza jew tipprovdi b’mod espliċitu garanzija jew kopertura tat-telf mill-Istat. L-istess japplika għall-akkwist minn Stat ta’ holding f’intrapriża jekk ikun hemm aċċettazzjoni ta’ responsabbiltà mhux limitata minflok ir-responsabbiltà limitata normali,
[…]”
5.
Il-punt 2.1 tal-Avviż dwar il-garanziji, intitolat “Kummenti ġenerali”, jipprovdi:
“L-Artikolu [107](1) [TFUE] jistipula li kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi ta’ l-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzjoni ta’ ċerti oġġetti għandha, safejn tkun tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq komuni.
Dawn il-kriterji ġenerali japplikaw ugwalment għall-garanziji. Fir-rigward ta’ forom oħra ta’ għajnuna potenzjali, garanziji mogħtija direttament mill-Istat, jiġifieri minn awtoritajiet ċentrali, reġjonali jew lokali, kif ukoll garanziji mogħtija permezz ta’ riżorsi ta’ l-Istat minn korpi oħra kontrollati mill-Istat bħal impriżi u imputabbli lil awtoritajiet pubbliċi, jistgħu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat.
Sabiex jiġi evitat kwalunkwe dubju, il-kunċett tSabiex jiġi evitat kwalunkwe dubju, il-kunċett ta’ riżorsi ta’ l-Istat għandu għalhekk jiġi ċċarat fir-rigward tal-garanziji mill-Istat. Il-benefiċċju ta’ garanzija mill-Istat huwa li r-riskju assoċjat mal-garanzija jittieħed mill-Istat. It-teħid ta’ dan ir-riskju mill-Istat għandu normalment jiġi remunerat bi premium xieraq. Fejn l-Istat iċedi l-premium kollu jew parti minnu, ikun hemm kemm benefiċċju għall-impriża kif ukoll tnaqqis tar-riżorsi ta’ l-Istat. Għalhekk, anke jekk jirriżulta li qatt ma jsir pagament mill-Istat taħt garanzija, xorta waħda jista’ jkun hemm għajnuna mill-Istat taħt l-Artikolu [107](1) [TFUE]. L-għajnuna tingħata fil-mument li ssir il-garanzija, mhux meta l-garanzija tiġi invokata u lanqas meta l-pagamenti jsiru skond it-termini tal-garanzija. Jekk garanzija tikkostitwixxix jew le għajnuna mill-Istat, u, jekk iva, x’jista’ jkun l-ammont ta’ dik l-għajnuna mill-Istat, għandu jiġi evalwat fil-mument meta tingħata l-garanzija.
[…]”.
6.
Skont il-punt 2.2 tal-Avviż dwar il-garanziji, li jikkonċerna l-għajnuna lil min jissellef:
“Normalment, il-benefiċjarju ta’ l-għajnuna huwa min jissellef. Kif indikat taħt il-punt 2.1, normalment it-teħid ta’ riskju għandu jitħallas permezz ta’ premium xieraq. Fejn min jissellef mhuwiex meħtieġ li jħallas il-premium, jew iħallas premium baxx, dan jikseb vantaġġ. F’paragun ma’ sitwazzjoni mingħajr garanzija, il-garanzija mill-Istat tippermetti lil min jissellef li jikseb termini finanzjarji aħjar għal self minn dawk normalment disponibbli fis-swieq finanzjarji. Ġeneralment, bil-benefiċċju ta’ garanzija mill-Istat, min jissellef jista’ jikseb rati aktar baxxi u/jew joffri inqas sigurtà. F’xi każi, min jissellef ma jsibx, mingħajr garanzija mill-Istat, istituzzjoni finanzjarja li tkun lesta ssellef bi kwalunkwe termini. […]”
II. Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni inkwistjoni
7.
L-IFPEN huwa stabbiliment pubbliku ta’ riċerka attivi fl-oqsma tat-tiftix taż-żejt u tal-gass, tat-teknoloġija ta’ raffinerija u tal-petrokimika. Dan l-istabbiliment huwa fdat, b’mod partikolari, bil-missjoni ta’ taħriġ ta’ inġiniera u tekniċi u bil-missjoni ta’ informazzjoni u dokumentazzjoni tas-setturi kkonċernati.
8.
Sal-2006, l-IFPEN kien ikkostitwit fil-forma ta’ persuna ġuridika tad-dritt privat, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali fis-seħħ, taħt il-kontroll ekonomiku u finanzjarju tal-Gvern Franċiż.
9.
Bis-saħħa tal-Liġi Nru 2005-781 (
6
), b’seħħ mis-6 ta’ Lulju 2006, l-IFPEN ġie ttrasformat f’persuna ġuridika tad-dritt pubbliku, preċiżament bħala EPIC (ara l-punt 2 ta’ dawn il-konklużjonijiet).
10.
Skont id-dritt Franċiż, dan it-tip ta’ stabbilimenti jgawdi minn personalità legali distinta mill-Istat Franċiż u minn awtonomija finanzjarja kif ukoll minn kompetenzi speċjali, li ġeneralment jinkludu l-eżerċizzju ta’ missjoni waħda jew iktar ta’ servizz pubbliku. Bħala persuni ġuridiċi tad-dritt pubbliku, dawn l-istabbilimenti ma jaqgħux taħt id-dritt komuni tal-proċeduri ta’ insolvenza bis-saħħa tal-prinċipju ġenerali li l-assi pubbliċi ma jistgħux ikunu suġġetti għal qbid.
11.
In-natura speċifika tal-istatut legali tal-EPIC ġibdet l-attenzjoni tal-Kummissjoni li, fid-Deċiżjoni 2010/605/UE (
7
), eżaminat dan l-istatus fir-rigward tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fl-Unjoni. F’din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni kkonkludiet, essenzjalment, li, minħabba l-istatus tagħhom, l-EPIC jibbenefikaw minn garanzija impliċita u illimitata mill-Istat. Skont il-Kummissjoni, din il-garanzija tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, għaliex din tippermetti lill-EPIC ikkonċernat (f’dak il-każ, La Poste) li jikseb kundizzjonijiet ta’ kreditu iktar favorevoli minn dawk li kien jakkwista li kieku jkun ġie vvalutat fuq il-merti tiegħu.
12.
Kien matul il-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni ‘La Poste’ li, fl-2006, l-awtoritajiet Franċiżi informaw lill-Kummissjoni bit-trasformazzjoni tal-IFPEN minn persuna ġuridika tad-dritt privat għal EPIC. B’mod partikolari, din l-informazzjoni ġiet trażmessa lill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ proċedura miftuħa fl-2005 u li tirrigwarda l-eżami, fid-dawl tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, ta’ finanzjament pubbliku mogħti lill-IFPEN mill-awtoritajiet Franċiżi.
13.
Il-Kummissjoni ddeċidiet li tissepara l-eżami tal-kwistjoni jekk it-trasformazzjoni tal-IFPEN f’EPIC setgħetx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE mill-eżami tal-finanzjament pubbliku tal-IFPEN. B’hekk, fis-16 ta’ Lulju 2008, permezz tad-Deċiżjoni 2009/157/KE (
8
), din għalqet l-eżami tal-finanzjament pubbliku mogħti lill-IFPEN. Madankollu, f’dak l-istess jum, permezz ta’ avviż ippubblikat f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea [Għajnuna mill-Istat C 35/08 (ex NN 11/08) — Garanzija illimitata mill-Istat favur l-IFP — Stedina biex jitressqu kummenti skont l-Artikolu [108](2) [TFUE] (ĠU 2008, C 259, p. 12)], din iddeċidiet li tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali dwar il-garanzija illimitata mill-Istat Franċiż favur l-IFPEN u stiednet lill-partijiet ikkonċernati sabiex jippreżentaw osservazzjonijiet.
14.
Fid-29 ta’ Ġunju 2011, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni kontenzjuża. F’dak li huwa ta’ rilevanza għall-finijiet ta’ dan l-appell, għandu jiġi nnotat li, f’din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni kkunsidrat, fl-ewwel lok, abbażi ta’ raġunament simili għal dak li kienet adottat fid-Deċiżjoni ‘La Poste’, li t-trasformazzjoni tal-IFPEN f’EPIC kienet tat lil dan l-istabbiliment, b’effett mis-6 ta’ Lulju 2006, il-benefiċċju ta’ garanzija mingħajr ħlas, illimitata u impliċita mill-Istat (iktar ’il quddiem il-“garanzija mingħajr ħlas u illimitata”).
15.
F’dan ir-rigward, l-Kummissjoni nnotat, essenzjalment, li l-karatteristiċi inerenti fl-istatus ta’ EPIC li jimplikaw li l-Istat għandu r-rwol ta’ garanti tiegħu jirriżultaw mill-ħlas tad-djun tal-IFPEN. B’dan il-mod, ikun hemm fl-istess waqt vantaġġ għal dan l-istabbiliment u piż fuq ir-riżorsi pubbliċi, għaliex l-Istat jirrinunzja għar-remunerazzjoni li normalment takkumpanja l-garanziji. Barra minn hekk, il-garanzija ser toħloq riskju ta’ impenn potenzjali u futur fuq ir-riżorsi tal-Istat, li b’hekk ikun jista’ obbligat iħallas id-djun tal-IFPEN.
16.
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni eżaminat il-kwistjoni jekk din il-garanzija mingħajr ħlas u illimitata tagħtix vantaġġ selettiv lill-IFPEN, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, fir-relazzjonijiet tiegħu mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji, il-fornituri u l-klijenti.
17.
Qabel kollox, f’dak li jikkonċerna r-relazzjonijiet mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji, il-Kummissjoni kkonkludiet, minn naħa, li dan l-istabbiliment ma kienx ħa vantaġġ ekonomiku reali mill-garanzija tal-Istat inerenti għall-istatus tiegħu ta’ EPIC matul il-perijodu mit-trasformazzjoni tiegħu f’EPIC, f’Lulju 2006, sal-aħħar tal-2010 (iktar ’il quddiem il-“perijodu kkonċernat”). Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tenfasizza li din il-konklużjoni kienet tiswa biss għall-passat, peress li din stess ma tistax tippreżumi l-imġiba futura tal-operaturi tas-suq, u lanqas l-evoluzzjoni tal-perċezzjoni l-impatt tal-garanzija mill-Istat fuq ir-riskju ta’ nuqqas ta’ ħlas tal-IFPEN.
18.
Sussegwentement, fir-rigward tar-relazzjonijiet mal-fornituri, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-IFPEN kien ibbenefika minn vantaġġ ekonomiku reali, li jikkonsisti minn tnaqqis tal-prezzijiet applikati mill-fornituri tiegħu. Dan it-tnaqqis fil-prezzijiet jirriżulta minn evalwazzjoni iktar favorevoli minn dawn tal-aħħar tar-riskju ta’ nuqqas ta’ ħlas mill-IFPEN, billi dan l-istabbiliment ma setax jitqiegħed f’likwidazzjoni ġudizzjarja minħabba l-istatus tiegħu ta’ EPIC (premessa 203 tad-Deċiżjoni kontenzjuża). F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni kkunsidrat, essenzjalment, li fl-assenza tal-garanzija mill-Istat, fornitur li jkun jixtieq jibbenefika minn garanzija paragunabbli jkollu jirrikorri għas-servizzi ta’ stabbiliment ta’ kreditu jew ta’ stabbiliment ta’ assigurazzjoni speċjalizzat. Għalhekk, it-tnaqqis fil-prezzijiet seta’ jiġi stmat f’termini tal-ispiża tal-kopertura tar-riskju ekwivalenti.
19.
Finalment, f’dak li jirrigwarda r-relazzjonijiet mal-klijenti, il-Kummissjoni kkunsidrat li, fid-dawl tal-garanzija mogħtija mill-Istat lill-IFPEN, il-klijenti tiegħu kienu assigurati li dan ma kien qatt ser ikun f’pożizzjoni ta’ likwidazzjoni ġudizzjarja u għaldaqstant dejjem ser ikun jista’ jissodisfa l-obbligazzjonijiet kuntrattwali tiegħu, jew, fl-ipoteżi li dan ma jkunx jista’, il-klijenti kienu assigurati li jirċievu kumpens għal dan in-nuqqas (premessa 220 tad-Deċiżjoni kontenzjuża). Fl-assenza ta’ din il-garanzija, klijent li jkun jixtieq jibbenefika mill-istess livell ta’ protezzjoni ser ikun imġiegħel jissottoskrivi garanzija ta’ prestazzjoni mingħand intermedjarju finanzjarju. Għalhekk, l-IFPEN ibbenefika minn vantaġġ ekonomiku reali, li huwa seta’ joffri lill-klijenti tiegħu, konsistenti fl-assenza ta’ ħlas ta’ primjum korrispondenti għal garanzija ta’ prestazzjoni, tal-inqas, għal sforz aqwa (premessa 236 tad-Deċiżjoni kontenzjuża).
20.
Fit-tielet lok, il-Kummissjoni kkunsidrat li dan il-vantaġġ ekonomiku kien selettiv, billi l-kompetituri tal-IFPEN, suġġetti għall-proċeduri ta’ insolvenza tad-dritt komuni, ma jibbenefikawx minn garanzija paragunabbli.
21.
Fl-aħħar lok, il-Kummissjoni eżaminat il-kompatibbiltà ta’ din l-għajnuna mill-Istat mat-Trattat FUE billi ħadet kont tar-regoli esposti fil-qasam komunitarju tal-għajnuna mill-Istat għar-riċerka, żvilupp u innovazzjoni (ĠU 2006, C 323, p. 1). Din ikkonkludiet li l-għajnuna mill-Istat mogħtija lill-“grupp IFPEN” kienet kompatibbli mas-suq intern bir-riżerva ta’ xi kundizzjonijiet spjegati fid-Deċiżjoni kontenzjuża.
III. Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
22.
Fid-9 ta’ Settembru 2011, ir-Repubblika Franċiża ppreżentat rikors kontra d-Deċiżjoni kontenzjuża, irreġistrat bin-numru T‑479/11, u, fil-5 ta’ April 2012, l-IFPEN ukoll ippreżenta rikors kontra din id-deċiżjoni, irreġistrat bin-numru T‑157/12.
23.
Insostenn tar-rikorsi tagħhom, ir-Repubblika Franċiża u l-IFPEN qajjmu, rispettivament, tliet u ħames motivi bbażati, essenzjalment, fuq ksur tal-oneru tal-prova impost fuq il-Kummissjoni fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat u ta’ interpretazzjoni żbaljata tal-kunċett ta’ vantaġġ selettiv, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE.
24.
Permezz ta’ digriet tat-2 ta’ Diċembru 2013, il-Qorti Ġenerali ssospendiet il-proċedura fil-Kawżi T‑479/11 u T‑157/12 sakemm ingħatat is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-3 ta’ April 2014, Franza vs Il-Kummissjoni, (C‑559/12 P, EU:C:2014:217) (
9
). Fit-8 ta’ Settembru 2015, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tgħaqqad il-Kawżi T‑479/11 u T‑157/12 għall-finijiet tal-proċedura bil-miktub u orali, kif ukoll tas-sentenza.
25.
Permezz tas-sentenza appellata (tas-26 ta’ Mejju 2016), il-Qorti Ġenerali laqgħet parzjalment iż-żewġ rikorsi u annullat id-Deċiżjoni kontenzjuża, sa fejn din tal-aħħar kienet ikklassifikat bħala għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, il-garanzija li tirriżulta mill-istatus tal-IFPEN bħala EPIC u sa fejn hija kienet iddeterminat il-konsegwenzi ta’ din il-kwalifika. Il-Qorti Ġenerali ċaħdet il-kumplament tar-rikors.
26.
F’dak li huwa ta’ rilevanza għall-finijiet ta’ dan l-appell, għandu jiġi rrilevat, qabel kollox, li, fil-punti 78 sa 89 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali spjegat li l-metodu magħżul mill-Kummissjoni sabiex tiddetermina l-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE – u li jikkonsisti fl-eżami tal-benefiċċju li l-IFPEN ħa mill-istatus tiegħu ta’ EPIC fir-relazzjonijiet tiegħu mal-kredituri tiegħu, f’dan il-każ l-istituzzjonijiet
bankarji u finanzjarji, kif ukoll mal-fornituri u l-klijenti – ma kienx żbaljat.
27.
Madankollu, fil-punt 90 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali nnotat li l-mod li bih il-Kummissjoni kienet applikat dan il-metodu għall-każ partikolari kien jippreżenta nuqqasijiet kbar, b’mod partikolari f’dak li jikkonċerna d-definizzjoni tal-allegat vantaġġ li minnu kien ibbenefika l-IFPEN fir-relazzjonijiet tiegħu mal-fornituri u l-klijenti. B’mod partikolari, il-konklużjoni tal-Kummissjoni, li tgħid li l-garanzija inkwistjoni kienet ħolqot favur l-IFPEN “vantaġġ ekonomiku reali”, kienet ibbażata, skont il-Qorti Ġenerali, fuq raġunament purament ipotetiku (punt 94 tas-sentenza appellata).
28.
Minn naħa, f’dak li jirrigwarda r-relazzjonijiet bejn l-IFPEN u l-fornituri tiegħu, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, fil-punt 95 tas-sentenza appellata, li skont il-Kummissjoni, l-IFPEN kien ħa vantaġġ mill-garanzija illimitata tal-Istat, inerenti fl-istatus tiegħu ta’ EPIC u konsistenti fi tnaqqis tal-prezzijiet li l-fornituri tiegħu kienu jagħtuh bis-saħħa tal-assenza ta’ riskju ta’ nuqqas ta’ ħlas li jirriżulta mill-insolvenza.
29.
Madankollu, skont il-Qorti Ġenerali, fid-Deċiżjoni kontenzjuża l-Kummissjoni ma kinitx ippreżentat elementi li jistgħu jikkorroboraw din l-ipoteżi. B’mod partikolari, l-ebda element ma jipprova l-eżistenza, fuq is-suq ikkonċernat jew fil-ħajja kummerċjali inġenerali, ta’ fenomenu ta’ tnaqqis tal-prezzijiet konċess, mill-fornituri, lill-istabbilimenti li jgawdu minn garanzija tal-Istat kontra r-riskju ta’ insolvenza (punt 99 tas-sentenza appellata).
30.
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tar-relazzjonijiet bejn l-IFPEN u l-klijenti tiegħu, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat, fil-punt 111 tas-sentenza appellata, li, fid-Deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni kienet iddefiniet il-vantaġġ li dan l-istabbiliment kien ħa mill-garanzija inerenti għall-istatut tiegħu bħala l-assenza ta’ ħlas ta’ primjum korrispondenti għal garanzija ta’ prestazzjoni jew ta’ sforz aqwa li dan l-istabbiliment seta’ joffri lill-klijenti tiegħu.
31.
Skont il-Qorti Ġenerali, ir-raġunament tal-Kummissjoni jippreżupponi li, f’kundizzjonijiet normali tas-suq, il-klijenti tal-istituti ta’ riċerka, bħall-IFPEN, jirrikorru għal dan it-tip ta’ garanziji sabiex jipproteġu ruħhom kontra r-riskju ta’ insolvenza tal-kontroparti kontraenti tagħhom u li, fil-preżenza ta’ garanzija bħal dik li minnha jibbenefika l-IFPEN, il-klijenti tiegħu ma għandhomx bżonn li huma stess jakkwistaw garanzija ekwivalenti (punt 114 tas-sentenza appellata).
32.
Issa, dejjem skont il-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni ma pprovdiet l-ebda element ta’ prova li jista’ juri n-natura fondata jew reali ta’ din l-ipoteżi. B’mod partikolari, id-Deċiżjoni kontenzjuża ma tikkonstata l-ebda element ta’ prova li jista’ jikkonferma li l-klijenti tal-istituti ta’ riċerka kienu jantiċipaw ir-riskju ta’ insolvenza tal-kontroparti kontraenti meta jirrikorru għal dawn il-garanziji (punt 115 tas-sentenza appellata).
33.
Imbagħad, fil-punti 133 et seq tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-argumenti mqajma mill-Kummissjoni dwar il-portata u l-applikazzjoni tal-preżunzjoni ta’ vantaġġ stabbilita mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza La Poste (C‑559/12 P).
34.
Fl-ewwel lok, fil-punt 136 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali nnotat li l-possibbiltà ta’ rikors għal preżunzjoni bħala metodu ta’ prova tiddependi fuq il-plawżibbiltà tal-ipoteżijiet li fuqhom din tkun ibbażata. B’mod partikolari, il-preżunzjoni stabbilita bis-sentenza La Poste (C‑559/12 P) tistrieħ fuq premessa doppja, jiġifieri l-eżistenza ta’ influwenza favorevoli tal-garanzija fuq l-evalwazzjoni mill-kredituri tar-riskju ta’ nuqqas ta’ ħlas mill-benefiċċjarju u tnaqqis fl-ispiża tal-kreditu. Madankollu, f’dan il-każ, fid-Deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni ma pprovdiet l-ebda element li jista’ juri l-plawżibbiltà tal-ipoteżijiet tagħha, b’mod partikolari l-ipoteżi li tgħid li l-allegat tnaqqis fil-prezz mill-fornituri kien jirriżulta mill-istatus tal-IFPEN bħala EPIC (punti 139 u 140 tas-sentenza appellata).
35.
Fit-tieni lok, fil-punt 142 tas-sentenza kkontestata, il-Qorti Ġenerali nnotat li l-Kummissjoni ma setgħetx tinvoka l-preżunzjoni stabbilita bis-sentenza La Poste (C‑559/12 P) għar-relazzjonijiet tal-IFPEN mal-klijenti u l-fornituri tiegħu. Fil-fatt, din il-preżunzjoni tippermetti biss li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ vantaġġ li jieħu s-sura ta’ kundizzjonijiet ta’ kreditu iktar favorevoli u għalhekk tapplika biss għar-relazzjonijiet bejn EPIC u l-istituzzjonijiet finanzjarji u bankarji.
36.
Fit-tielet lok, fil-punti 162 et seq tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet fuq l-argument imressaq mill-Kummissjoni u bbażat fuq il-ġurisprudenza tal-Unjoni fil-qasam (
10
), li jgħid li meta l-Kummissjoni tevalwa skema ta’ għajnuna, hija tista’ tillimita ruħha sabiex tistudja l-karatteristiċi ġenerali tas-sistema inkwistjoni sabiex tivverifika jekk din tinkludix elementi ta’ għajnuna mill-Istat.
37.
F’dan ir-rigward, mingħajr ma ddeċidiet fuq l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà ta’ dan l-argument imqajjem mill-IFPEN u r-Repubblika Franċiża, il-Qorti Ġenerali ċaħdet dan l-argument bħala infondat billi, fil-punt 164 tas-sentenza appellata, ikkonstatat li, fid-Deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni ma ppreċiżatx jekk l-għajnuna inkwistjoni kinitx tikkostitwixxi għajnuna individwali jew skema ta’ għajnuna.
38.
B’mod partikolari, il-Qorti Ġenerali nnotat essenzjalment li, billi l-garanzija inerenti fl-istatus ta’ EPIC inġenerali tista’ tiġi kklassifikata bħala għajnuna mill-Istat, hija tikkostitwixxi għajnuna mogħtija abbażi ta’ skema ta’ għajnuna fis-sens tal-Artikolu 1(d) tar-Regolament Nru 659/1999 (punt 168 tas-sentenza appellata), għajnuna li għandha tiġi nnotifikata, jiġifieri għajnuna individwali fis-sens tal-Artikolu 1(e) tar-Regolament Nru 659/1999 (punt 172 tas-sentenza appellata).
39.
Finalment, f’dak li jikkonċerna r-relazzjonijiet bejn l-IFPEN u l-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji, fil-punt 187 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali nnotat li l-Kummissjoni setgħet, fil-prinċipju, tibbaża ruħha fuq il-preżunzjoni stabbilita fis-sentenza La Poste (C‑559/12 P) (
11
). Madankollu, din il-preżunzjoni kienet ġiet ikkonfutata mill-Kummissjoni stess fid-Deċiżjoni kontenzjuża, li tgħid li, matul il-perijodu kkonċernat, l-IFPEN ma kien ħa l-ebda vantaġġ ekonomiku reali fis-sura ta’ kundizzjonijiet ta’ kreditu iktar favorevoli minn dawk li kienu ser jingħataw mill-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji minħabba l-istatus tiegħu ta’ EPIC (punti 188 u 189 tas-sentenza appellata). Minn dan, fil-punt 190 tas-sentenza kkontestata, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-eżami tal-Kummissjoni kien wera li fir-relazzjonijiet mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji, l-IFPEN ma kien ħa l-ebda vantaġġ mit-trasformazzjoni tiegħu f’EPIC.
40.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, fil-punt 197 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li fid-Deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni ma kinitx uriet l-eżistenza ta’ vantaġġ li l-IFPEN kien ħa mill-garanzija tal-Istat inerenti fl-istatus tiegħu ta’ EPIC, fir-relazzjonijiet tiegħu kemm mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji, kif ukoll mal-fornituri u l-klijenti tiegħu.
41.
Għaldaqstant, hija annullat l-Artikolu 1(3) sa (5), kif ukoll l-Artikoli 2 sa 12 tad-Deċiżjoni kontenzjuża, sa fejn dawn l-Artikoli kklassifikaw il-garanzija li tirriżulta mill-istatus tal-IFPEN bħala EPIC bħala għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE u sa fejn iddeterminaw il-konsegwenzi ta’ din il-klassifika.
IV. Fuq l-appell
42.
Il-partijiet kollha nstemgħu waqt is-seduta tat-28 ta’ Settembru 2017.
43.
Il-Kummissjoni qajjmet tliet aggravji insostenn tal-appell tagħha, li, ilkoll, jittrattaw il-ksur tal-Artikolu 107(1) TFUE u b’mod partikolari żbalji ta’ liġi li tinkludi s-sentenza appellata dwar il-metodu li bih tiġi pprovata l-eżistenza ta’ vantaġġ li jirriżulta għal impriża minn garanzija mingħajr ħlas u illimitata li tirriżulta mill-istatus tagħha.
44.
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, il-Kummissjoni tqis li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ interpretazzjoni, qabel kollox tal-kunċett ta’ skema ta’ għajnuna u, sussegwentement, billi ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-kapaċità ta’ miżura li tagħti vantaġġ, liema ħaġa tinvolvi żball ta’ liġi fir-rigward tan-natura tal-prova li għandha titressaq mill-Kummissjoni sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ vantaġġ għal impriża derivanti mill-istatus tagħha bħala EPIC. It-tieni aggravju huwa bbażat fuq żball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-portata tal-preżunzjoni sempliċi tal-eżistenza ta’ vantaġġ li jirriżulta minn garanzija mingħajr ħlas u illimitata kif ukoll fir-rigward tal-metodu li bih din tiġi kkonfutata. It-tielet aggravju jinvoka żball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-preżunzjoni ta’ vantaġġ li jirriżulta minn garanzija illimitata billi din il-preżunzjoni għandha loġikament tiġi applikata wkoll għar-relazzjonijiet mal-fornituri u l-klijenti, u mhux biss għar-relazzjonijiet mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji.
A. Fuq l-ewwel aggravju (żball ta’ interpretazzjoni tal-kunċett ta’ skema ta’ għajnuna u nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-kapaċità ta’ miżura li tagħti vantaġġ)
45.
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, maqsum fi tliet partijiet, il-Kummissjoni tikkritika qabel kollox lill-Qorti Ġenerali talli din wettqet żbalji ta’ liġi billi rrifjutat li tikklassifika l-miżura kkonċernata bħala skema ta’ għajnuna u billi pprekludiet lill-Kummissjoni milli tillimita l-eżami tagħha għall-karatteristiċi ġenerali tal-iskema ta’ għajnuna inkwistjoni (l-ewwel parti). Sussegwentement, skont il-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet skorrettament li, sabiex tiġi kkaratterizzata l-eżistenza ta’ vantaġġ, ma kienx biżżejjed li l-miżura tkun tista’ fil-futur toħloq vantaġġ lill-benefiċjarju tagħha (it-tieni parti). Finalment, il-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli eċċediet il-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha meta laqgħet ilment li ma kienx tqajjem minn waħda mir-rikorrenti fl-ewwel istanza u li ma kienx iddettaljat biżżejjed mir-rikorrenti l-oħra fl-ewwel istanza (it-tielet parti). Minħabba l-prossimità tagħhom, ser neżamina flimkien l-argumenti ppreżentati fit-tieni parti tal-ewwel aggravju u fit-tieni aggravju (kif għamlu l-partijiet waqt is-seduta).
1.
L-ewwel parti tal-ewwel aggravju (żball ta’ liġi fuq il-kunċett ta’ sistema ta’ għajnuna u l-konsegwenzi tiegħu)
46.
Din il-parti hija diretta kontra l-punti 162, 164, 172 u 173 tas-sentenza appellata, billi l-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet ħażin li l-garanzija li jibbenefika minnha l-IFPEN ma kinitx tikkostitwixxi skema ta’ għajnuna u li, għaldaqstant, il-Kummissjoni ma setgħetx tibbaża ruħha fuq il-karatteristiċi ġenerali ta’ din il-miżura sabiex tipprova li din kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.
47.
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tinnota li l-kunċett ta’ skema ta’ għajnuna, kif ikkodifikat fl-Artikolu 1(d) tar-Regolament Nru 659/1999, ikopri miżuri li huma kkaratterizzati bil-fatt li ċerti elementi ma humiex iddefiniti u jibqgħu indeterminati fil-mument tal-adozzjoni tagħhom, u f’ċerti każijiet, saħansitra waqt l-applikazzjoni tagħhom. B’hekk, meta l-Kummissjoni tistudja tali miżuri sabiex tiddetermina jekk jikkostitwixxux għajnuna fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, hija tista’ tillimita ruħha sabiex teżamina l-karatteristiċi ġenerali tagħhom.
48.
F’dan il-każ, il-Kummissjoni tqis li l-garanzija li minnha jgawdi l-IFPEN, li ma hijiex marbuta ma’ proġett speċifiku u li ngħatat lilu għal perijodu u f’ammont indeterminati, għandha tiġi kklassifikata bħala skema ta’ għajnuna. Skont il-Kummissjoni, dan huwa każ, b’mod partikolari, ta’ “skema ta’ skem(i) ta’ għajnuna”, għaliex l-għoti tal-garanzija lill-IFPEN minnha nnifisha tappartjeni lil skema ta’ għajnuna iktar vasta, jiġifieri dik tal-garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat marbuta bil-liġi mal-istatus ta’ EPIC.
49.
Għalhekk, il-Kummissjoni tikkontesta d-dikjarazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali, li jidhru fil-punti 168 sa 170 tas-sentenza appellata, li jgħidu li l-istatus ta’ EPIC jikkostitwixxi skema ta’ għajnuna, filwaqt li l-għoti lill-IFPEN tal-garanzija inkwistjoni, li hija s-suġġett tad-Deċiżjoni kontenzjuża, hija għajnuna individwali li kellha tiġi nnotifikata lill-Kummissjoni.
50.
F’dan ir-rigward, minn naħa, hija tinnota li, kuntrarjament għall-konstatazzjoni li tidher fil-punt 171 tas-sentenza appellata, ir-rekwiżit ta’ notifika tal-għajnuna xejn ma jipprova li l-garanzija li jgawdi minnha l-IFPEN ma tikkostitwixxix skema ta’ għajnuna. Fil-fatt, kemm l-iskemi ta’ għajnuna kif ukoll l-għajnuna individwali għandhom jiġu nnotifikati lill-Kummissjoni.
51.
Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tenfasizza l-fatt li l-interpretazzjoni tal-Qorti Ġenerali għandha l-effett li ċċaħħad lill-Kummissjoni mill-possibbiltà li tadotta miżuri effettivi sabiex iġġiegħel lill-awtoritajiet Franċiżi li jtemmu l-garanzija għal EPIC partikolari. Fil-fatt, skont l-Artikolu 108(1) TFUE, il-Kummissjoni tista’ tipproponi miżuri effettivi biss għal skemi ta’ għajnuna u mhux għall-għajnuna individwali.
a)
Fuq l-ammissibbiltà
52.
L-IFPEN isostni li l-ewwel parti tal-ewwel aggravju hija manifestament inammissibbli. F’dan ir-rigward, huwa jinnota, l-ewwel nett, li r-raġunament espost mill-Kummissjoni huwa bbażat fuq interpretazzjoni innovattiva tal-kunċett ta’ skema ta’ għajnuna, li tgħid li l-garanzija li minnha jgawdi l-IFPEN hija “skema ta’ skem(i) ta’ għajnuna”. B’hekk, l-ewwel parti hija bbażata fuq argumenti ġodda li ma jistgħux ikunu ammessi fl-istadju ta’ appell, fid-dawl tal-Artikolu 170(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
53.
Fil-fehma tiegħi, biżżejjed jiġi nnotat li din il-parti xejn ma hija bbażata fuq kunċett ġdid ta’ “skema ta’ skem(i) ta’ għajnuna”.
54.
Huwa ċar, mill-qari tal-appell, li l-Kummissjoni tuża l-frażi “skema ta’ skem(i) ta’ għajnuna” fil-punt 71 tal-appell biss sabiex turi l-karattru allegatament żbaljat tar-raġunament żviluppat mill-Qorti Ġenerali fil-punti 168 sa 172 tas-sentenza appellata, li wassalha, dejjem skont il-Kummissjoni, sabiex tikser it-tieni parti tal-Artikolu 1(d) tar-Regolament Nru 659/1999.
55.
Dan ir-raġunament huwa bbażat fuq distinzjoni żbaljata bejn għajnuna individwali, li kellha tkun innotifikata, u skema ta’ għajnuna, li ma hijiex suġġetta għan-notifika.
56.
Wara li spjegat li din id-distinzjoni ma hijiex fondata, il-Kummissjoni żiedet li xejn ma jtellef li miżura nazzjonali tkun ikklassifikata bħala skema ta’ għajnuna u li kull impriża li taqa’ taħt din l-iskema tkun tista’ tibbenefika minnha, meta, fis-sens tat-tieni parti tal-Artikolu 1(d) tar-Regolament Nru 659/1999, l-għajnuna li tirriżulta minnha ma tkunx marbuta ma’ proġett speċifiku u ma hijiex iddeterminata fl-ammont tagħha u/jew it-tul tagħha (
12
).
57.
It-tieni nett, l-IFPEN jargumenta essenzjalment li l-Kummissjoni ma kklassifikatx il-miżura bħala skema ta’ għajnuna fid-Deċiżjoni kontenzjuża. L-IFPEN kien qajjem eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà fuq dan is-suġġett quddiem il-Qorti Ġenerali. Ir-Repubblika Franċiża żżid li d-Deċiżjoni kontenzjuża kellha tikklassifika l-miżura bħala skema ta’ għajnuna sabiex tissodisfa l-obbligu ta’ motivazzjoni tal-atti tal-istituzzjonijiet. Essenzjalment, skont l-IFPEN u r-Repubblika Franċiża, billi l-Kummissjoni kellha tikklassifika l-miżura bħala skema ta’ għajnuna fid-Deċiżjoni kontenzjuża, iżda ma għamlitx hekk, hija ma tistax issa tikkritika lill-Qorti Ġenerali għaliex hija kkonkludiet li l-miżura ma kinitx skema ta’ għajnuna.
58.
Fil-fehma tiegħi, dan ir-raġunament huwa bbażat fuq il-premessa li tgħid li l-Kummissjoni kellha l-obbligu li espressament tikklassifika l-miżura bħala skema ta’ għajnuna fid-Deċiżjoni kontenzjuża.
59.
Issa, dak li huwa importanti huwa l-fatt li s-sentenza appellata ma adottatx bħala motiv ta’ annullament l-assenza tar-riferenza, fid-Deċiżjoni kontenzjuża, tan-natura bħala skema ta’ għajnuna tal-miżura eżaminata (punt 164 tas-sentenza appellata). Għandu jiġi kkonstatat li din il-kwistjoni tmur lil hinn mis-suġġett ta’ din is-sentenza. F’dawn il-kundizzjonijiet, il-Kummissjoni għandha raġun targumenta, fil-kuntest tal-ewwel aggravju tagħha, li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkunsidrat li l-miżura inkwistjoni ma kinitx skema ta’ għajnuna u għandha raġun li tippretendi li hija kienet uriet suffiċjentement l-eżistenza ta’ vantaġġ billi, fost elementi oħra, il-miżura inkwistjoni kienet skema ta’ għajnuna.
60.
Għaldaqstant, anki jekk klassifika espressa tal-miżura bħala skema ta’ għajnuna kienet tiċċara l-kwistjoni, l-ewwel parti tal-ewwel aggravju tal-appell hija ammissibbli.
b)
Fuq il-mertu
1) Sunt tal-argumentazzjoni tal-partijiet
61.
Kif deskritt fid-dettall fil-punti 46 sa 51 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet ħażin li l-garanzija li minnha jibbenefika l-IFPEN ma tikkostitwixxix skema ta’ għajnuna u li, għaldaqstant, il-Kummissjoni ma setgħetx tillimita ruħha sabiex teżamina l-karatteristiċi ġenerali ta’ din il-miżura sabiex turi li din tal-aħħar kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 107 TFUE.
62.
Skont l-IFPEN, dawn l-argumenti huma bbażati fuq żnaturament tal-evalwazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni kontenzjuża u l-prattika preċedenti tagħha, kif ukoll ta’ dik imwettqa mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata.
63.
Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ddeskriviet korrettament l-iter proċedurali segwiti mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni kontenzjuża u kkonkludiet korrettament li l-miżura eżaminata ma tikkostitwixxix skema ta’ għajnuna.
64.
Il-Gvern Franċiż isostni l-istess teżi u jikkonkludi li l-miżura eżaminata ma tikkostitwixxix skema ta’ għajnuna u li l-Kummissjoni ma setgħetx tillimita ruħha sabiex tistudja l-karatteristiċi ġenerali tal-miżura sabiex tiddetermina jekk din tal-aħħar kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE.
65.
Imbagħad, ir-Repubblika Franċiża tirrileva li, hekk kif jirriżulta mill-prattika deċiżjonali tal-Kummissjoni (
13
) u mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali (
14
), għajnuna mogħtija lil impriża waħda għandha tiġi kklassifikata bħala għajnuna individwali, anki jekk hija ma tkunx marbuta ma’ proġett speċifiku u jekk din tingħata għal perijodu indefinit u/jew għal ammont indefinit.
66.
Sussidjarjament, ir-Repubblika Franċiża żżid li fl-ipoteżi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li t-trasformazzjoni tal-IFPEN f’EPIC tikkostitwixxi skema ta’ għajnuna u li, għalhekk, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi, dan l-iżball ma jwassalx għall-annullament tas-sentenza appellata.
67.
Finalment, ir-Repubblika Franċiża tinnota li l-ewwel parti tal-ewwel aggravju hija, f’kull każ, ineffettiva, għaliex il-Qorti Ġenerali kienet adottat motivi oħra li, waħedhom, huma suffiċjenti sabiex jiġġustifikaw il-konklużjoni li hija waslet għaliha fid-dispożittiv tas-sentenza appellata.
68.
Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni tinnota b’mod partikolari li l-interpretazzjoni tas-sentenza appellata proposta mir-Repubblika Franċiża hija skorretta. Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali kisret kull waħda mir-regoli tas-sistema tal-prova, jiġifieri kemm il-preżunzjoni stabbilita bis-sentenza La Poste (C‑559/12 P) kif ukoll ir-regola li tgħid li l-Kummissjoni tista’ tillimita ruħha sabiex tistudja l-karatteristiċi ġenerali ta’ skema sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat. B’hekk, peress li kull wieħed minn dawn l-iżbalji ta’ liġi jista’ jwassal għall-annullament tas-sentenza appellata, l-argument imqajjem mir-Repubblika Franċiża, evokat fil-punt preċedenti, huwa infondat.
69.
Barra minn hekk, skont il-Kummissjoni, ir-raġunament segwit mill-Qorti Ġenerali huwa fil-parti l-kbira infondat jekk, kif hija ssostni fl-ewwel aggravju tagħha, il-miżura kkonċernata jkollha titqies bħala skema ta’ għajnuna.
2) Evalwazzjoni
70.
Ninnota li, wara li fil-punt 164 tas-sentenza appellata kkonstatat li fid-Deċiżjoni kontenzjuża l-Kummissjoni ma speċifikatx jekk din kinitx tirrigwarda skema ta’ għajnuna jew għajnuna individwali, jidher li l-Qorti Ġenerali kkunsidrat li l-garanzija kontenzjuża setgħet taqa’ f’din l-aħħar kategorija.
71.
Il-kunċett ta’ skema ta’ għajnuna, kif ikkodifikat fl-Artikolu 1(d) tar-Regolament Nru 659/1999, jinkludi “kull att li abbażi tiegħu, mingħajr ma jkunu meħtieġa miżuri implimentattivi oħra, jistgħu jingħataw għajnuniet individwali lill-impriżi definiti fi ħdan l-att f’manjiera ġenerali u astratta u kull azzjoni li abbażi tagħha għajnuna li m’hijiex magħquda ma’ proġett speċifiku tista’ tingħata lil waħda jew ħafna impriżi għal perjodu ta’ żmien indefinit u/jew għal ammont indefinit”.
72.
Għalhekk, għandu jiġi vverifikat jekk, kif essenzjalment ikkunsidrat il-Qorti Ġenerali fil-punti 169 sa 172 tas-sentenza appellata, billi l-miżura eżaminata fid-Deċiżjoni kontenzjuża ma hijiex, b’mod ġenerali, il-garanzija inerenti fl-istatus ta’ EPIC, iżda pjuttost it-trasformazzjoni tal-IFPEN f’EPIC (li twassal awtomatikament għall-għoti lil din l-impriża tal-garanzija mill-Istat), din iċ-ċirkustanza tippermettix effettivament li din il-miżura tiġi eskluża mill-kamp tal-applikazzjoni tal-kunċett imsemmi u tiġi kklassifikata bħala għajnuna mogħtija abbażi ta’ skema ta’ għajnuna, f’dan il-każ ta’ għajnuna individwali fis-sens tal-Artikolu 1(e) tar-regolament imsemmi.
73.
Naħseb li l-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi f’dan ir-rigward.
74.
Kif innota l-Gvern Franċiż, il-Qorti Ġenerali kienet korretta meta kkunsidrat li l-miżura li ġiet eżaminata fid-Deċiżjoni kontenzjuża ma hijiex il-garanzija inerenti fl-istatus ta’ EPIC inġenerali, iżda t-trasformazzjoni tal-IFPEN f’EPIC, li jwassal għall-għoti lil din l-impriża tal-garanzija tal-Istat marbuta ma’ dan l-istatus.
75.
Wara li, fil-punti 169 sa 173 tas-sentenza appellata, iddeskriviet korrettament l-iter proċedurali segwit mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni kontenzjuża, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-miżura eżaminata ma kinitx tikkostitwixxi skema ta’ għajnuna.
76.
Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punt 171 tas-sentenza appellata, l-analiżi ppreżentata fil-punti preċedenti (169 u 170 tas-sentenza msemmija) tikkorrispondi għad-Deċiżjoni kkontestata, b’mod partikolari għall-permessi 256 sa 259 tagħha, fejn il-Kummissjoni indikat li t-trasformazzjoni tal-IFPEN f’EPIC kienet tikkostitwixxi għajnuna ġdida fis-sens tal-Artikolu 1(c) tar-Regolament Nru 659/1999, suġġetta għall-obbligu ta’ notifika. Il-Kummissjoni qieset ukoll li, billi t-tibdil tal-istatus tal-IFPEN ma kienx ġie formalment innotifikat lilha, iżda biss indikat b’mod inċidentali fil-kuntest ta’ proċedura oħra, dan l-obbligu ma kienx ġie osservat mill-awtoritajiet Franċiżi u li t-trasformazzjoni tal-IFPEN f’EPIC kienet tikkostitwixxi għajnuna illegali.
77.
Kif innota l-IFPEN, billi l-Kummissjoni għażlet li tanalizza l-miżura inkwistjoni bħala għajnuna individwali ad hoc, huwa fir-rigward ta’ din il-klassifika biss li, kif għamlet korrettament il-Qorti Ġenerali, setgħet tiġi eżaminata l-validità tad-Deċiżjoni kontenzjuża.
78.
Għalhekk, il-Qorti Ġenerali kellha raġun tikkunsidra li, billi t-trasformazzjoni tal-IFPEN f’EPIC setgħet tiġi kklassifikata bħala għajnuna mill-Istat, hija kienet tikkostitwixxi għajnuna mogħtija abbażi ta’ skema ta’ għajnuna li kellha tiġi nnotifikata, jiġifieri għajnuna individwali fis-sens tal-Artikolu 1(e) tar-Regolament Nru 659/1999.
79.
L-argument tal-Kummissjoni bbażat fuq il-kunċett ta’ “skema ta’ skem(i) ta’ għajnuna” ma jikkonvinċinix.
80.
Din il-kunċett “innovattiv” ma jeżisti mkien fir-Regolament Nru 659/1999 (l-Artikolu 1 ta’ dan ir-regolament jipprevedi biss definizzjoni ta’ “skema ta’ għajnuna” u oħra ta’ “għajnuna individwali”) u l-“iskema ta’ għajnuna” ma tinkludix il-possibbiltà li tkun inkluża fi skema iktar wiesgħa. F’kull każ, il-każ partikolari kjarament huwa pjuttost manifestazzjoni ta’ eżekuzzjoni ta’ għajnuna individwali milli “skema ta’ skem(i) ta’ għajnuna”.
81.
Barra minn hekk, naqbel mal-pożizzjoni tal-Gvern Franċiż li ma jaqbilx mal-argument tal-Kummissjoni li jgħid li, jekk ikollu jitqies li t-trasformazzjoni ta’ IFPEN f’EPIC tikkostitwixxi għajnuna individwali, din l-istituzzjoni tkun ipprojbita milli tadotta miżuri effettivi, fis-sens tal-Artikolu 108(1) TFUE, sabiex titlob lill-awtoritajiet Franċiżi li jtemmu l-garanzija għal EPIC iddeterminat.
82.
Fil-fatt, il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali dwar in-natura ta’ għajnuna individwali tal-miżura eżaminata huma bbażati fuq iċ-ċirkustanzi speċifiċi marbuta mat-trasformazzjoni tal-IFPEN f’EPIC u, fil-prinċipju, ma humiex trasponibbli għall-istabbilimenti kollha ta’ dan it-tip.
83.
Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali kienet korretta meta kkunsidrat bħala infondat l-argument tal-Kummissjoni li jgħid li l-miżura eżaminata tikkostitwixxi skema ta’ għajnuna. Għaldaqstant, l-ewwel parti ta’ dan l-aggravju għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
84.
Qabel ma nikkunsidra t-tieni parti tal-ewwel aggravju u t-tieni aggravju flimkien, għandha tingħata risposta għat-tielet parti tal-ewwel aggravju.
2.
It-tielet parti tal-ewwel aggravju (il-Qorti Ġenerali laqgħet ilment li ma kienx tqajjem minn waħda mir-rikorrenti, u lanqas iddettaljat suffiċjentement mir-rikorrenti l-oħra)
a)
Sunt tal-argumentazzjoni tal-partijiet
85.
Il-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli ddeċidiet lil hinn mill-motivi mressqa mill-partijiet fuq l-eżistenza ta’ vantaġġ għall-IFPEN fir-relazzjonijiet tiegħu mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji.
86.
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tinnota li, fir-rikors tiegħu fl-ewwel istanza, l-IFPEN ma kien ippreżenta l-ebda kritika kontra l-analiżi tal-Kummissjoni dwar l-eżistenza ta’ vantaġġ għal dan l-istabbiliment fir-relazzjonijiet tiegħu ma’ dawn l-operaturi. Min-naħa tagħha, ir-Repubblika Franċiża llimitat ruħha sabiex tikkonstata l-eżistenza ta’ dan il-vantaġġ għall-motiv biss li l-Kummissjoni ma kinitx ipprovat dan, mingħajr ma ressqet l-ebda argument insostenn ta’ din il-pretensjoni.
87.
Għaldaqstant, meta laqgħet ilment li ma kienx tqajjem minn waħda mir-rikorrenti, u lanqas suffiċjentement iddettaljat mir-rikorrenti l-oħra, il-Qorti Ġenerali kisret il-limiti tal-kompetenzi ġudizzjarji tagħha.
88.
Għall-kuntrarju, l-IFPEN jinnota li t-tielet parti tal-ewwel aggravju għandha tiġi miċħuda bħala ineffettiva jew infondata.
89.
Għal dan l-għan, huwa jindika li billi din il-parti ma ssemmi l-ebda punt speċifiku tas-sentenza appellata, din għandha tkun ineffettiva, skont l-Artikolu 169(2) tar-Regoli tal-Proċedura.
90.
Fir-replika tagħha, il-Kummissjoni tinnota li permezz ta’ din il-parti, hija tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli wettqet l-eżami fil-mertu tal-eżistenza ta’ vantaġġ fir-relazzjonijiet tal-IFPEN mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji mingħajr lanqas indenjat ruħha li tivverifika jekk dan l-ilment kienx verament tqajjem. Hija tikkritika din l-ommissjoni tal-Qorti Ġenerali li, b’definizzjoni, ma tistax tiġi identifikata f’punt partikolari tas-sentenza appellata.
91.
Ir-Repubblika Franċiża, min-naħa tagħha, tillimita ruħha sabiex tinnota li fir-rikors għal annullament tiegħu, il-Gvern Franċiż ikkontesta li seta’ jirriżulta vantaġġ fil-futur fir-relazzjonijiet bejn l-IFPEN u l-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji.
b)
Evalwazzjoni
92.
Biżżejjed jiġi nnotat li fl-appell tagħha, il-Kummissjoni nnifisha rrikonoxxiet li l-Gvern Franċiż kien ċertament ressaq dan il-motiv ta’ annullament fil-kuntest tal-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu (ħaġa li hija wkoll enfasizzata fil-punti 58 u 185 tas-sentenza appellata). Barra minn hekk, fir-rikors u r-replika tiegħu ppreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali, l-IFPEN ikkontesta diversi drabi l-analiżi tal-Kummissjoni dwar l-eżistenza ta’ vantaġġ li huwa jibbenefika minnu fir-relazzjonijiet tiegħu mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji.
93.
Għalhekk, it-tielet parti tal-ewwel aggravju tal-Kummissjoni għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
B. Fuq ir-relazzjonijiet tal-IFPEN mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji: t-tieni parti tal-ewwel aggravju (żball ta’ liġi meta, sabiex tikkaratterizza l-eżistenza ta’ vantaġġ, qieset li ma huwiex suffiċjenti li l-miżura tkun ta’ natura li fil-futur tista’ twassal għal vantaġġ lill-benefiċjarju tagħha) u t-tieni aggravju (żball ta’ liġi fir-rigward tal-portata tal-preżunzjoni sempliċi ta’ eżistenza ta’ vantaġġ li jirriżulta minn garanzija mingħajr ħlas u illimitata)
1.
Sunt tal-argumentazzjoni tal-partijiet
94.
Fil-kuntest tat-tieni parti tal-ewwel aggravju tagħha, il-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli kkonkludiet skorrettament li l-garanzija li minnha bbenefika l-IFPEN, fir-relazzjonijiet tiegħu mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji, ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, billi bbażat ruħha sempliċiment fuq l-assenza ta’ vantaġġ reali għal dan l-istabbiliment – matul il-perijodu kkonċernat, jiġifieri fil-passat (ara, b’mod partikolari, il-punt 197 tas-sentenza appellata).
95.
Barra minn hekk, skont il-Kummissjoni, l-approċċ tal-Qorti Ġenerali iwassal sabiex jingħata trattament iktar favorevoli lill-Istati Membri li jinnotifikaw l-għoti ta’ garanziji illimitati biss lill-Istati Membri li jagħmlu dan skont l-Artikolu 108 TFUE, filwaqt li, skont prinċipju stabbilit fil-qasam ta’ għajnuna mill-Istat, l-Istati Membri tal-ewwel ma għandhomx jiġu ppreferuti kontra dawn tal-aħħar (
15
).
96.
Fil-fatt, jekk Stat Membru jinnotifika l-intenzjoni tiegħu li jagħti garanzija ta’ dan it-tip, billi hija tistax tkun taf l-effetti reali tal-miżura, il-Kummissjoni teżamina biss l-effetti potenzjali tagħha. Jekk, bil-kuntrarju, Stat Membru jagħti din il-garanzija mingħajr ma jinnotifikaha minn qabel, huwa jista’ mbagħad juri li din il-miżura ma pproduċietx effett konkret u, għaldaqstant, jeskludi l-klassifika tagħha bħala għajnuna mill-Istat. Minħabba f’hekk, l-Istati Membri jiġu nkoraġġiti sabiex ma jinnotifikawx l-għoti ta’ garanziji illimitati.
97.
L-IFPEN isostni li t-tieni parti tal-ewwel aggravju għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
98.
F’dan ir-rigward, dan ifakkar qabel kollox li, anki jekk jitqies li dan jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, l-għoti tal-garanzija favur tiegħu għandu jiġi kklassifikat bħala għajnuna individwali ġdida, fis-sens tal-Artikolu 1(c) u (d) tar-Regolament Nru 659/1999. Għalhekk, il-Kummissjoni ma setgħetx tibbenefika mill-istandard probatorju li l-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet fis-sentenza La Poste (C‑559/12 P) – barra minn hekk f’ċirkustanzi ferm partikolari –, dwar l-iskemi ta’ għajnuna eżistenti.
99.
Il-Kummissjoni lanqas ma setgħet tinvoka l-preżunzjoni stabbilita b’dik is-sentenza, billi ma kienx plawżibbli li l-istatus ta’ EPIC u l-garanzija marbuta miegħu kienet tat fil-passat jew tista’ tagħti fil-futur vantaġġ selettiv lill-IFPEN. Fil-fatt, fir-rigward tal-passat, l-analiżi tal-Kummissjoni weriet li, matul il-perijodu kkonċernat, l-ammonti mislufa minn din l-impriża kienu ssellfu bir-rati tas-suq. F’dak li jikkonċerna l-futur, id-dritt Franċiż jipprojbixxi lill-IFPEN milli jissellef għal perijodu ta’ iktar minn tnax-il xahar u jissuġġettah għal kontroll mill-Istat f’dan ir-rigward. Minħabba f’hekk, l-eżistenza ta’ vantaġġ għandha tiġi eskluża fiċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ.
100.
Min-naħa tagħha, ir-Repubblika Franċiża tfakkar, fl-ewwel lok, li t-trasformazzjoni tal-IFPEN f’EPIC ma tikkostitwixxix skema ta’ għajnuna.
101.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-preżunzjoni stabbilita bis-sentenza La Poste (C‑559/12 P), l-awtoritajiet Franċiżi jinnotaw li din hija bbażata fuq l-ipoteżi li tgħid li, permezz tal-garanzija inerenti fl-istatus tiegħu, EPIC jibbenefika minn kundizzjonijiet finanzjarji iktar vantaġġużi minn dawk li normalment jingħataw fuq is-swieq finanzjarji.
102.
Fit-tielet lok, ir-Repubblika Franċiża tqis li, fil-punt 188 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet korrettament li, fil-każ tal-IFPEN, il-preżunzjoni sempliċi fis-sens tas-sentenza La Poste (C‑559/12 P) għandha tiġi kkonfutata.
103.
Imbagħad, permezz tat-tieni aggravju tagħha, dirett, essenzjalment, kontra l-punti 134 sa 161 u 188 sa 193 tas-sentenza appellata, il-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli wettqet żball ta’ liġi dwar il-portata tal-preżunzjoni tal-eżistenza ta’ vantaġġ li jirriżulta minn garanzija mingħajr ħlas u illimitata, kif tirriżulta mis-sentenza La Poste (C‑559/12 P). Essenzjalment, il-Kummissjoni ssostni li billi rriduċiet il-portata tal-preżunzjoni sempliċi ta’ vantaġġ li jirriżulta minn garanzija mingħajr ħlas u illimitata, kif irrikonoxxuta mill-Qorti tal-Ġustizzja f’din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 107(1) TFUE u r-regoli tal-prova tal-eżistenza ta’ vantaġġ fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
104.
L-IFPEN jirrispondi li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet korrettament li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni ma setgħetx tinvoka l-preżunzjoni li tirriżulta mis-sentenza La Poste (C‑559/12 P).
105.
Qabel kollox, din il-preżunzjoni tikkostitwixxi eċċezzjoni għall-prinċipju li għandha tkun il-Kummissjoni li turi li miżura tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti bl-Artikolu 107(1) TFUE sabiex tiġi kklassifikata bħala għajnuna mill-Istat. Din il-preżunzjoni għandha għalhekk tiġi interpretata ristrettivament u għandha tiġi applikata biss meta l-eżistenza ta’ vantaġġ reali hija plawżibbli.
106.
Sussegwentement, fid-Deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni ma ppreċiżatx ir-raġunijiet għalfejn għandu jkun plawżibbli li tiġi preżunta l-eżistenza ta’ vantaġġ favur l-IFPEN. Minħabba f’hekk, din id-deċiżjoni ma tissodisfax ir-rekwiżiti ta’ motivazzjoni li jirriżultaw mill-Artikolu 296 TFUE.
107.
Finalment, fir-rigward tal-konfutazzjoni tal-preżunzjoni, l-IFPEN josserva li, fil-punti 189 sa 192 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali nnotat korrettament li, matul il-perijodu kkonċernat, fir-relazzjonijiet mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji, dan l-istabbiliment ma kien ħa l-ebda vantaġġ mill-garanzija inerenti fl-istatus tiegħu. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma pprovdiet l-ebda element li jista’ jistabbilixxi l-possibbiltà ta’ tibdil fis-sitwazzjoni wara l-2010, li wassal lill-IFPEN sabiex jissellef b’kundizzjonijiet differenti minn dawk tas-suq (
16
).
108.
Min-naħa tagħha, ir-Repubblika Franċiża tqis li t-tieni aggravju tal-Kummissjoni għandu jiġi miċħud bħala infondat. F’dan ir-rigward, din tirreferi, essenzjalment, għall-argumenti żviluppati fil-kuntest tar-risposta tagħha għat-tieni parti tal-ewwel aggravju.
2.
Evalwazzjoni
109.
Qabel kollox, kif diġà kkonstatajt qabel fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ewwel aggravju, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta ddeċidiet li t-trasformazzjoni tal-IFPEN f’EPIC ma kinitx tikkostitwixxi skema ta’ għajnuna.
110.
Għalhekk, biżżejjed li jiġi nnotat li l-Qorti Ġenerali kkonkludiet korrettament li l-ġurisprudenza dwar l-obbligi probatorji imposti fuq il-Kummissjoni fil-qasam ta’ skemi ta’ għajnuna ma kinux applikabbli f’dan il-każ.
111.
Sussegwentement, jidhirli li hija f’lokha tfakkira tas-sentenzi tat-8 ta’ Diċembru 2011, Residex Capital IV (C‑275/10, EU:C:2011:814) u La Poste (C‑559/12 P).
112.
Fl-ewwel sentenza ċċitata, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat, essenzjalment, li l-qrati nazzjonali huma kompetenti sabiex, abbażi tal-Artikolu 108(3) TFUE, jannullaw garanzija pubblika f’sitwazzjoni li fiha għajnuna illegali kienet ġiet implementata permezz ta’ din il-garanzija, li kienet mogħtija minn awtorità pubblika sabiex tkopri self mogħti minn kumpannija finanzjarja għall-benefiċċju ta’ impriża li ma setgħetx tikseb tali finanzjament taħt kundizzjonijiet normali tas-suq.
113.
F’din il-kawża, ma hemmx dubju dwar il-klassifika tal-garanzija mogħtija mill-awtorità pubblika inkwistjoni bħala għajnuna mill-Istat favur min qed jissellef, għaliex huwa ċar li, fil-mument tal-kostituzzjoni tiegħu, min qed jissellef kien diġà f’sitwazzjoni ta’ diffikultà, b’mod li, mingħajr din il-garanzija, ma kienx ikun jista’ jakkwista finanzjament fuq is-suq tal-kapitali (punti 39 sa 42).
114.
Kif innotat il-Qorti Ġenerali fil-punt 151 tas-sentenza appellata, huwa preċiżament f’dan il-kuntest li għandha titqiegħed il-konstatazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel fil-punt 39 tas-sentenza tat-8 ta’ Diċembru 2011, Residex Capital IV (C‑275/10, EU:C:2011:814), li, “meta s-self mogħti minn istituzzjoni ta’ kreditu lil min jissellef huwa ggarantit mill-awtoritajiet pubbliċi ta’ Stat Membru, min isellef normalment jikseb vantaġġ finanzjarju u jibbenefika b’hekk minn għajnuna fis-sens tal‑Artikolu [107](1) [TFUE], sa fejn l-ispiża finanzjarja li jsostni huwa inferjuri għal dak li kien isostni li kieku kien ikollu jikseb dan l-istess finanzjament u din l-istess garanzija għall-prezzijiet tas-suq”, li għaliha tirreferi l-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 96 tas-sentenza tagħha La Poste (C‑559/12 P).
115.
B’riferenza għal dan il-punt 39, fil-punt 96 tat-tieni sentenza ċċitata, jiġifieri s-sentenza La Poste (C‑559/12 P), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “persuna li tissellef li tidħol f’self iggarantit mill-awtoritajiet pubbliċi ta’ Stat Membru normalment tikseb vantaġġ, sa fejn l-ispiża finanzjarja li hija ser tbati hija inqas minn dik li jkollha tbati fil-każ li kellha tikseb dan l-istess finanzjament u din l-istess garanzija bil-prezz tas-suq”.
116.
Fil-punt segwenti (punt 97) tas-sentenza La Poste (C‑559/12 P), il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret ukoll li l-komunikazzjoni dwar il-garanziji “[kienet] tirrileva espressament, fil-punti 1.2. 2.1 u 2.2, li garanzija illimitata tal-Istat favur impriża li l-forma legali [tagħha] teskludi l-possibbiltà ta’ proċedura ta’ falliment jew ta’ insolvenza [kienet] tagħti vantaġġ immedjat lil din l-impriża u [kienet] tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, inkwantu tingħata mingħajr ma l-benefiċjarju tagħha jħallas il-primjum xieraq għat-teħid ta’ riskju sostnut mill-Istat u [kienet] tippermetti għalhekk ‘li jikseb kondizzjonijiet finanzjarji aħjar għal self minn dawk [li kienu] normalment disponibbli fuq is-swieq finanzjarji’”.
117.
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-konstatazzjonijiet li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt segwenti, li kienet teżisti “preżunzjoni sempliċi li tipprovdi li l-għoti ta’ garanzija impliċita u illimitata tal-Istat favur impriża li ma [kinitx] suġġetta għall-proċeduri normali ta’ amministrazzjoni u ta’ stralċ [kien] iwassal għal titjib tal-pożizzjoni finanzjarja tagħha permezz ta’ tnaqqis tal-ispejjeż li, normalment, [kienu] mposti fuq il-baġit tagħha” (sentenza La Poste (C‑559/12 P), punt 98).
118.
Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet (punt 99) li “fil-kuntest tal-proċedura dwar l-iskemi ta’ għajnuna eżistenti, sabiex jiġi pprovat vantaġġ mogħti permezz ta’ tali garanzija lill-impriża benefiċjarja, [kien] biżżejjed għall-Kummissjoni li tistabbilixxi l-eżistenza stess ta’ din il-garanzija, mingħajr ma jkollha bżonn turi l-effetti reali prodotti minnha mill-mument tal-għoti tagħha”.
119.
Anki f’din il-kawża, il-punt ċentrali huwa l-kwistjoni tar-regoli li jiggvernaw l-oneru u l-livell tal-prova sabiex tintwera l-eżistenza ta’ vantaġġ li jirriżulta minn garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat.
120.
F’dan ir-rigward, fil-punt 102 tas-sentenza La Poste (C‑559/12 P) il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “għandu jiġi rrilevat li l-Qorti Ġenerali qieset li l-Kummissjoni ma stabbilixxietx b’mod żbaljat l-eżistenza ta’ tali vantaġġ, billi ġustament iddeċidiet, fil-punti 106 u 108 tas-sentenza appellata, li tali garanzija ‘hija, b’mod ġenerali, ta’ natura li tagħti vantaġġ’, għaliex tingħata mingħajr kontropartita u tippermetti lill-benefiċjarju tagħha li jikseb kundizzjonijiet ta’ kreditu iktar favorevoli minn dawk li kien jikseb minħabba l-merti tiegħu biss, u għalhekk tnaqqas il-pressjoni imposta fuq il-baġit tiegħu”.
121.
Imbagħad, fil-punt 103 tas-sentenza msemmija, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “[ċ]ertament, fid-dawl ta’ dawn il-konstatazzjonijiet, huwa minnu li, kif tirrileva l-appellanti, il-Qorti Ġenerali adottat motivazzjoni kontradittorja u insuffiċjenti meta qieset, minn naħa, fil-punt 123 tas-sentenza appellata, li l-effetti reali ta’ għajnuna eżistenti ma għandhomx jintwerew, fuq il-bażi ta’ ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li hija irrilevanti, u sostniet, min-naħa l-oħra, fil-punt 124 tal-imsemmija sentenza, li, ‘[b]arra minn hekk, l-effett reali tal-vantaġġ li garanzija tal-Istat tagħti jista’ jiġi preżunt’”.
122.
Għalhekk, anki jekk fil-punt 104 tal-istess sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kkoreġiet is-sentenza tal-Qorti Ġenerali fuq dan il-punt, hija ddeċidiet li “tali żball ma jistax jinvalida s-sentenza appellata. Fil-fatt, fl-imsemmija punti 123 u 124, il-Qorti Ġenerali xorta waħda kkonkludiet kif suppost li l-Kummissjoni kienet osservat l-oneru u l-livell tal-prova imposti fuqha sabiex tistabbilixxi jekk garanzija [impliċita] u illimitata tal-Istat tikkostitwixxix vantaġġ, u ppreċiżat għal darba oħra li tali garanzija tagħti lill-persuna li tissellef il-possibbiltà ‘li tibbenefika minn rata ta’ interessi iktar baxxa jew li tipprovdi inqas sigurtà’”.
123.
Għalhekk, nosserva li l-preżunzjoni stabbilita bis-sentenza La Poste (C‑559/12 P) hija bbażata fuq l-ipoteżi li tgħid li, grazzi għall-garanzija inerenti fl-istatus tiegħu, EPIC jibbenefika jew jista’ jibbenefika minn kundizzjonijiet finanzjarji iktar vantaġġużi minn dawk li normalment jingħataw fuq is-suq finanzjarju u dan jirriżulta mis-sempliċi stabbiliment mill-Kummissjoni tal-eżistenza stess tal-garanzija (punt 99 tas-sentenza La Poste (C‑559/12 P)).
124.
Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali wettqet żball meta marret lil hinn mis-sempliċi stabbiliment mill-Kummissjoni tal-eżistenza stess tal-garanzija sabiex hija tkun tista’ tinvoka l-preżunzjoni inkwistjoni meta, fil-punt 137 tas-sentenza appellata, ikkunsidrat li din kellha l-obbligu li turi l-plawżibbiltà ta’ premessa doppja, jiġifieri li: (i) il-garanzija kellha influwenza favorevoli fuq l-evalwazzjoni mill-kredituri tar-riskju ta’ nuqqas ta’ ħlas tal-benefiċjarju u (ii) li hija kienet timplika tnaqqis fl-ispiża tal-kreditu.
125.
Ċertament din hija preżunzjoni sempliċi, li tista’ tiġi kkonfutata billi jintwera li l-garanzija inkwistjoni ma kinitx, ma għandhiex tkun, jew ma hijiex potenzjalment ta’ natura li jkollha benefiċċju għall-EPIC (
17
).
126.
F’dan il-każ, irrispettivament mill-iżball ta’ liġi osservat fil-punt 124 ta’ dawn il-konklużjonijiet, fil-punt 188 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, fil-każ tal-IFPEN, il-preżunzjoni sempliċi fis-sens tas-sentenza La Poste (C‑559/12 P) kienet ġiet ikkonfutata.
127.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi eżaminat jekk l-elementi li ppermettew lill-Qorti Ġenerali li tikkonkludi li din il-preżunzjoni kienet ġiet ikkonfutata jew ma setgħetx tiġi invokata f’dan il-każ humiex konformi mal-prinċipji fil-qasam tal-amministrazzjoni tal-prova fis-settur tal-għajnuna mill-Istat.
128.
Madankollu, sabiex tikkonkludi li l-preżunzjoni kienet ġiet ikkonfutata, il-Qorti Ġenerali ma setgħetx tikkuntenta ruħha bil-fatt li, fir-rigward tal-passat, l-IFPEN ma kien ħa l-ebda vantaġġ ekonomiku reali mill-istatus tiegħu fil-forma ta’ kundizzjonijiet ta’ kreditu iktar favorevoli mogħtija mill-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji – punt li ma huwiex ikkontestat f’dan il-każ –, fi kliem ieħor bil-fatt li l-garanzija ma kellha l-ebda “effett reali” fuq ir-relazzjonijiet bejn l-IFPEN u l-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji, matul il-perijodu kkonċernat.
129.
Fil-fatt, din iċ-ċirkustanza ma tistax tkun suffiċjenti sabiex tikkonfuta preżunzjoni ta’ vantaġġ bħal dik stabbilita bis-sentenza La Poste (C‑559/12 P). Jeħtieġ li, barra minn hekk, jintwera li l-garanzija inkwistjoni ma setgħetx, minħabba l-karatteristiċi tal-IFPEN, fil-futur iġġib vantaġġ lil dan l-istabbiliment fir-relazzjonijiet ma dawn l-operaturi.
130.
Dan mhux dak li għamlet il-Qorti Ġenerali.
131.
Huwa minnu li fil-punt 186 tas-sentenza appellata, hija osservat li r-rikorrenti fl-ewwel istanza kienu nnotaw, waqt is-seduta, li, skont il-leġiżlazzjoni applikabbli, jiġifieri l-Artikolu 12 tal-Liġi Nru 2010/1645, l-IFPEN ma setax jakkwista mingħand stabbiliment ta’ kreditu self għal tul ta’ iktar minn tnax-il xahar u f’dan ir-rigward kien suġġett għall-kontroll tal-Istat.
132.
Madankollu, fil-punt 191 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li “fil-kuntest tar-relazzjonijiet bejn l-IFPEN u l‑istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji matul il-perijodu bejn l-2006 u l-2010, il-garanzija impliċita [mingħajr ħlas] u illimitata tal-Istat inerenti fl-istatus ta’ EPIC tal-IFPEN, peress li ma tatx vantaġġ għall-benefiċċju esklużiv ta’ din l-impriża, ma [t]istax [t]iġi kklassifikat[a] bħala għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE”.
133.
Fil-punt 193 din iżżid li billi l-preżunzjoni kienet ikkonfutata, ma hemmx iktar lok li r-Repubblika Franċiża tiġi obbligata li tipprova li l-garanzija ma “tista[x] tagħti [lill-IFPEN] vantaġġ fil-futur”.
134.
Din tikkonkludi li mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li lanqas ma għandha tiddeċiedi fuq l-ammissibbiltà (u a fortiori fuq il-mertu) tal-argument tar-rikorrenti fl-ewwel istanza.
135.
F’dan is-sens, inqis li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi billi, sabiex tiġi kkonfutata l-preżunzjoni stabbilita bis-sentenza La Poste (C‑559/12 P), hija kkuntentat ruħha bil-prova ta’ assenza fil-passat ta’ kull effett (reali) tal-garanzija fuq ir-relazzjonijiet tal-IFPEN mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji.
136.
Għalhekk, it-tieni parti tal-ewwel aggravju kif ukoll it-tieni aggravju għandhom jiġu milqugħa, li jwassal għall-annullament tas-sentenza appellata f’dan ir-rigward.
137.
Jiena tal-fehma li, fuq dan il-punt, il-kwistjoni tista’ tiġi deċiża abbażi tal-analiżi tal-argument tar-rikorrenti fl-ewwel istanza bbażat fuq l-Artikolu 12 tal-Liġi Nru 2010/1645, argument li dawn ir-rikorrenti jirrepetu fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom u waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u li l-Kummissjoni għal darba oħra tikkontesta l-ammissibbiltà tagħhom, għaliex “il-Qorti Ġenerali ma utlizzatux fis-sentenza tagħha u ma setgħetx tutillizzah, għaliex l-Artikolu 12 ma nġabx għall-konjizzjoni tal-Kummissjoni la mill-awtoritajiet Franċiżi, lanqas mill-IFPEN” (hekk kif intqal waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja).
138.
Minn naħa, jiena tal-fehma li l-eċċezzjoni mqajma mill-Kummissjoni għandha tiġi miċħuda, billi dan huwa ferm inqas minn argument jew aggravju mqajjem milli element oġġettiv u pubbliku, għaliex din hija liġi tal-Istat Membru inkwistjoni.
139.
Fil-fatt, “kif il-Qorti tal-Ġustizzja kellha l-opportunità li tippreċiża f’diversi okkażjonijiet, il-portata tal-istħarriġ tal-legalità previst fl-Artikolu 263 TFUE testendi għall-elementi kollha tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar il-proċeduri ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 101 TFUE u 102 TFUE li l-Qorti Ġenerali tiżgura stħarriġ fid-dettall tagħhom, fid-dritt kemm fil-fatt, fid-dawl tal-motivi mqajma mir-rikorrenti […] u b’teħid inkunsiderazzjoni tal-provi kollha prodotti minn dawn tal-aħħar, kemm jekk dawn ikunu ġew prodotti qabel u kemm jekk wara d-deċiżjoni meħuda, kemm jekk ikunu ġew ippreżentati qabel fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva jew jekk għall-ewwel darba, fil-kuntest tar-rikors li l-Qorti Ġenerali tkun adita bih, sa fejn dawn il-provi tal-aħħar ikunu rilevanti għall-istħarriġ tal-legalità tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni […]” (
18
).
140.
Min-naħa l-oħra, fuq il-mertu, fil-punt 106 tal-appell, il-Kummissjoni rrikonoxxiet li l-preżunzjoni sempliċi stabbilita bis-sentenza La Poste (C‑559/12 P) ma tistax tiġi invokata meta l-garanzija ma tistax tagħti vantaġġ lill-EPIC fir-relazzjonijiet bejn dan l-istabbiliment u l-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji “minħabba l-karatteristiċi ta[l-EPIC]”. Skont il-Kummissjoni, dawn il-karatteristiċi jistgħu jikkonsistu b’mod partikolari fil-projbizzjoni fuq l-EPIC milli jissellef mingħand il-banek jew fis-subordinazzjoni tal-possibbiltà li jirrikorri għal self b’kundizzjonijiet b’tali mod li l-vantaġġ potenzjali jkun fi kwalunkwe każ de minimis.
141.
Barra minn hekk, waqt is-seduta tat-28 ta’ Settembru 2017 quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni aċċettat li, mil-Liġi Nru 2010/1645, “jista’ probabbilment ħafna […] jitnaqqas ammont massimu li jista’, jekk ikun xieraq, ikun de minimis u għalhekk, effettivament, dan jista’ jwassal għal konfutazzjoni ta’ preżunzjoni. Dan huwa t-tip ta’ att li jista’ effettivament iwassal għall-konfutazzjoni tal-preżunzjoni”.
142.
Issa f’dan il-każ, il-Gvern Franċiż u l-IFPEN irnexxilhom juru quddiem il-Qorti Ġenerali li, jekk l-IFPEN ikollu xi darba jirrikorri għal self fil-futur, huwa ser ikun jista’ jissellef biss għal żmien qasir ħafna, kif jirriżulta mill-istatus tal-organi differenti ta’ amministrazzjoni ċentrali (ODAĊ) li minnu jibbenefika l-IFPEN.
143.
Huwa b’dan il-mod li, f’dan il-każ, seta’ jintwera li l-IFPEN, li jibbenefika minn garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat, ma kisibx u ma kienx plawżibbli li huwa kien ser jikseb fil-futur self mingħand l-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji b’kundizzjonijiet finanzjarji iktar vantaġġużi minn dawk li normalment jingħataw fuq is-suq finanzjarju (bħal rata ta’ imgħax inqas jew rekwiżiti inqas stretti f’termini ta’ sigurtà).
144.
Għandu jiġi konkluż li, billi l-preżunzjoni kienet ikkonfutata, il-Kummissjoni ma pprovatx li, fil-futur, l-impriża setgħet madankollu tibbenefika minn “interventi li, taħt forom differenti, inaqqsu l-ispejjeż li normalment jolqtu l-finanzi ta’ impriża […]” (
19
).
C. Fuq ir-relazzjonijiet ta’ IFPEN mal-fornituri u l-klijenti tiegħu: it-tielet aggravju (preżunzjoni sempliċi ta’ eżistenza ta’ vantaġġ f’dawn ir-relazzjonijiet)
145.
Dan l-aggravju huwa dirett kontra l-punti 134 sa 161 tas-sentenza appellata, billi l-Kummissjoni tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli kkonkludiet ħażin li fil-kuntest tar-relazzjonijiet tal-IFPEN mal-fornituri u klijenti tiegħu, hija ma setgħetx tuża l-preżunzjoni sempliċi tal-eżistenza, favur dan l-istabbiliment, ta’ vantaġġ li jirriżulta mill-garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat li huwa jgawdi minnha.
1.
Sunt tal-argumentazzjoni tal-partijiet
146.
Skont il-Kummissjoni, din il-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali kienet ibbażata, essenzjalment, fuq interpretazzjoni żbaljata tas-sentenza La Poste (C‑559/12 P) u tal-Avviż dwar il-garanziji, minn naħa, u fuq allegata assenza ta’ influwenza plawżibbli tal-garanzija fuq ir-relazzjonijiet tal-IFPEN mal-fornituri u l-klijenti tiegħu, min-naħa l-oħra.
147.
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-interpretazzjoni tas-sentenza La Poste (C‑559/12 P), il-Kummissjoni targumenta li l-ebda element ta’ din is-sentenza ma jista’ jindika li l-preżunzjoni ta’ vantaġġ ma għandhiex tapplika għar-relazzjonijiet tal-EPIC mal-fornituri u l-klijenti tiegħu.
148.
Barra minn hekk, il-fatt li kemm is-sentenza La Poste (C‑559/12 P) kif ukoll l-Avviż dwar il-garanziji, fil-kuntest tal-eżami tal-preżunzjoni ta’ vantaġġ, jirreferu biss għall-krediti mogħtija mill-istabbilimenti bankarji jew finanzjarji ma għandux jeskludi li din il-preżunzjoni tkun tista’ tiġi applikata fil-kuntest tar-relazzjonijiet bejn l-EPIC u l-kredituri kummerċjali tiegħu, billi f’din is-sentenza din ir-referenza tidher biss bħala eżempju (punt 102).
149.
Fit-tieni lok, fid-dawl tal-allegata assenza ta’ influwenza plawżibbli tal-garanzija fuq ir-relazzjonijiet tal-IFPEN mal-fornituri u l-klijenti tiegħu, il-Kummissjoni tinnota, qabel kollox, li ma jistax jiġi raġonevolment sostnut li l-kredituri kummerċjali huma inġenerali indifferenti għar-rimbors tal-krediti tagħhom. Bil-kuntrarju, f’kull operazzjoni ta’ kreditu, kemm jekk ikun każ ta’ kreditu finanzjarju jew kreditu kummerċjali, ir-riskju ta’ nuqqas ta’ rimbors huwa element li għandu piż fuq ir-relazzjoni bejn il-kontropartiijiet kontraenti. Għaldaqstant, fil-prinċipju, l-assigurazzjoni li huwa sejjer jiġi rimborsat il-kreditu tiegħu mill-Istat f’każ ta’ nuqqas tal-IFPEN għandu importanza mhux żgħira għall-kreditur kummerċjali.
150.
Imbagħad, il-Kummissjoni tosserva li, skont il-punt 139 tas-sentenza appellata, ma huwiex plawżibbli li l-eżistenza tal-garanzija mill-Istat – u, għalhekk, ta’ dan il-vantaġġ għall-kreditur – tissarraf fi tnaqqis fil-prezzijiet għall-benefiċċju tal-IFPEN. Issa għalkemm hija tirrikonoxxi li tnaqqis fil-prezzijiet huwa marbut ma’ pluralità ta’ fatturi u mhux biss mal-eżistenza ta’ garanzija inerenti fl-istatus ta’ EPIC, il-Kummissjoni tikkontesta li tali ċirkustanza tista’ tiskarta l-applikazzjoni tal-preżunzjoni ta’ vantaġġ li tirriżulta mis-sentenza La Poste (C‑559/12 P). F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tfakkar li, fil-kawża li wasslet għal din is-sentenza, il-partijiet kienu fil-fatt sostnew li r-relazzjonijiet bejn La Poste u l-kredituri tagħha kienu rriżultaw minn diversi fatturi kumplessi u mhux biss mill-garanzija. Għaldaqstant, la l-Qorti Ġenerali u lanqas il-Qorti tal-Ġustizzja ma qiesu li din iċ-ċirkustanza kienet ta’ natura li tiskarta l-preżunzjoni ta’ vantaġġ.
151.
Fit-tielet lok, il-Kummissjoni tikkontesta l-kritika tal-Qorti Ġenerali, li saret b’mod partikolari fil-punt 130 tas-sentenza appellata, ibbażata fuq ksur li allegatament wettqet il-Kummissjoni tad-dmir ta’ motivazzjoni previst fl-Artikolu 296 TFUE, f’dak li jikkonċerna l-prova tal-vantaġġ li l-IFPEN jikseb mill-garanzija fir-relazzjonijiet tiegħu mal-fornituri u l-klijenti tiegħu. Fil-fatt, il-motivazzjoni tad-Deċiżjoni kontenzjuża tippermetti li jinftiehem, minn naħa, li r-raġunament ta’ din l-istituzzjoni huwa bbażat fuq preżunzjoni, anki jekk it-terminu ta’ preżunzjoni ma jissemmiex espressament u, min-naħa l-oħra, ir-raġuni għalfejn il-preżunzjoni ma kinitx ikkonfutata f’dan il-każ.
152.
L-IFPEN josserva li, billi l-għoti tal-garanzija inerenti fl-istatus ta’ EPIC jikkostitwixxi għajnuna individwali u l-preżunzjoni stabbilita bis-sentenza La Poste (C‑559/12 P) ma hijiex applikabbli f’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet korrettament, fil-punt 129 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni kellha teżamina l-effetti reali tal-garanzija, sabiex turi l-eżistenza ta’ vantaġġ għall-IFPEN.
153.
Barra minn hekk, l-IFPEN isostni li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni fl-appell tagħha, fid-Deċiżjoni kontenzjuża hija ma identifikatx vantaġġ fi ħdan il-kredituri tal-IFPEN, b’mod partikolari fi ħdan il-fornituri u l-klijenti.
154.
F’dan ir-rigward, dan jirrileva li, fir-rigward tar-relazzjonijiet bejn l-IFPEN u l-fornituri tiegħu, il-Kummissjoni kkonkludiet b’mod żbaljat, fid-Deċiżjoni kontenzjuża kif ukoll fl-appell tagħha, li l-fornituri huma meħlusa milli jħallsu miżata għall-fatturat biex jittrasferixxu l-krediti tagħhom lill-IFPEN, għaliex huma jibbenefikaw mill-garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat li minnha jibbenefika dan l-istabbiliment.
155.
F’dak li jikkonċerna r-relazzjonijiet bejn l-IFPEN u l-klijenti tiegħu, din il-parti tippretendi li l-Kummissjoni sostniet b’mod żbaljat, fid-Deċiżjoni kontenzjuża kif ukoll fl-appell tagħha, li, grazzi għall-garanzija marbuta mal-istatus tiegħu ta’ EPIC, l-IFPEN seta’ joffri lill-klijenti tiegħu garanzija ta’ konklużjoni tajba jew tal-aħjar sforz. Fil-fatt, ladarba l-IFPEN joffri primarjament servizzi ta’ riċerka, mhux ser ikollu jissodisfa obbligi kuntrattwali ta’ riżultat jew ta’ konklużjoni tajba. Barra minn hekk, dan l-istabbiliment jagħti b’mod normali lill-klijenti tiegħu garanzija limitata għall-valur tal-kuntratt.
156.
Skont l-IFPEN, minn dan isegwi li l-Qorti Ġenerali kkunsidrat korrettament, fil-punti 99 sa 108 u 111 sa 120 tas-sentenza appellata, li l-ipoteżi invokata mill-Kummissjoni, fir-rigward tal-allegat vantaġġ għall-IFPEN fir-relazzjonijiet tiegħu mal-klijenti u l-fornituri tiegħu, kienet teoretika u mhux plawżibbli.
157.
Min-naħa tagħha, ir-Repubblika Franċiża tqis li l-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi fid-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-preżunzjoni ta’ eżistenza ta’ vantaġġ li jirriżulta mill-garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat. Fil-fatt, skont dan il-Gvern, il-Qorti Ġenerali kellha raġun li ma testendix din il-garanzija għar-relazzjonijiet tal-EPIC mal-fornituri u l-klijenti tiegħu.
158.
F’dan ir-rigward, il-Gvern Franċiż ifakkar, fl-ewwel lok, li l-preżunzjoni stabbilita bis-sentenza La Poste (C‑559/12 P) ma hijiex ibbażata fuq ipoteżi ta’ relazzjonijiet tal-EPIC mal-fornituri jew mal-klijenti tiegħu, b’mod li l-Kummissjoni ma tistax tużaha f’tali ċirkustanzi.
159.
Fit-tieni lok, u f’kull każ, kif innotat il-Qorti Ġenerali fil-punt 136 tas-sentenza appellata, il-possibbiltà ta’ rikors għal tali preżunzjoni bħala metodu ta’ prova tiddependi fuq il-plawżibbiltà tal-ipoteżijiet li fuqhom hija bbażata l-preżunzjoni.
160.
F’dan ir-rigward, id-Deċiżjoni kontenzjuża hija bbażata, minn naħa, fuq l-ipoteżi li tgħid li l-EPIC li jibbenefika minn garanzija tal-Istat japprofitta minn tnaqqis tal-prezzijiet mogħti mill-fornituri tiegħu. Issa, skont ir-Repubblika Franċiża, kif innotat korrettament il-Qorti Ġenerali, tnaqqis fil-prezzijiet fir-relazzjonijiet bejn fornitur u l-EPIC ikkonċernat huwa bbażat fuq pluralità ta’ fatturi, b’mod partikolari l-volum tal-ordnijiet magħmula, it-termini ta’ ħlas konċessi mill-fornitur, jew it-tul tar-relazzjonijiet kuntrattwali. Għalhekk, tnaqqis fil-prezzijiet ma jirriżultax mill-eżistenza ta’ garanzija tal-awtoritajiet pubbliċi favur l-EPIC.
161.
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tar-relazzjonijiet bejn l-IFPEN u l-klijenti tiegħu, il-Gvern imsemmi jsostni li l-Qorti Ġenerali kellha raġun tikkunsidra, fil-punt 141 tas-sentenza appellata, li fid-Deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni ma ddefinietx il-vantaġġ li jirriżulta għall-IFPEN mill-eżistenza tal-garanzija tal-Istat u li, għaldaqstant, il-preżunzjoni li hija xtaqet tuża kienet, f’dan ir-rigward, nieqsa mis-suġġett. Fil-fatt, skont ir-Repubblika Franċiża, il-Kummissjoni ma wrietx kif il-garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat inerenti fl-istatus ta’ EPIC għandha bħala konsegwenza titjib fil-pożizzjoni tal-IFPEN fir-relazzjonijiet tiegħu mal-klijenti tiegħu.
162.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-Repubblika Franċiża titlob li t-tielet aggravju jiġi miċħud bħala infondat.
2.
Evalwazzjoni tal-ammissibbiltà
163.
L-IFPEN isostni li l-Kummissjoni trid fil-verità tikkontesta l-evalwazzjonijiet ta’ fatt u ta’ prova mwettqa mill-Qorti Ġenerali fil-punti 90 sa 131 tas-sentenza appellata. Minħabba f’hekk, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
164.
Din il-kritika hija ħafna fil-qosor u l-IFPEN innifsu ma jippretendix li t-tielet aggravju huwa inammissibbli fl-intier tiegħu (fid-dawl tal-fatt li, fir-risposta tiegħu, l-IFPEN “iwarrab” id-dibattitu dwar l-eżistenza ta’ preżunzjoni ta’ vantaġġ).
165.
Issa dan l-aggravju jikkonċerna preċiżament il-kamp ta’ applikazzjoni tal-preżunzjoni ta’ vantaġġ li jirriżulta minn garanzija mingħajr ħlas u illimitata u b’mod partikolari l-kwistjoni jekk din il-preżunzjoni tapplikax ukoll għar-relazzjonijiet tal-IFPEN mal-fornituri u l-klijenti tiegħu. Fi kliem ieħor, is-suġġett innifsu tat-tielet aggravju jaħrab mill-kritika fformulata mill-IFPEN.
166.
Għalhekk, billi din il-kwistjoni hija waħda eminentement legali, l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajjma mill-IFPEN għandha tiġi miċħuda.
3.
Evalwazzjoni fil-mertu
167.
Skont il-Kummissjoni, il-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali hija bbażata, essenzjalment, fuq interpretazzjoni żbaljata tas-sentenza La Poste (C‑559/12 P) u tal-Avviż dwar il-garanziji, minn naħa, u fuq allegata assenza ta’ influwenza plawżibbli tal-garanzija fuq ir-relazzjonijiet tal-IFPEN mal-fornituri u l-klijenti tiegħu, min-naħa l-oħra.
168.
Fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-preżunzjoni li tirriżulta mis-sentenza La Poste (C‑559/12 P) u, għalhekk, tal-interpretazzjoni ta’ din is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja mill-Qorti Ġenerali, jiena tal-fehma li l-ebda element ta’ din is-sentenza ma jista’ jindika li l-preżunzjoni ta’ vantaġġ ma tistax tiġi applikata għar-relazzjonijiet ta’ EPIC mal-fornituri u l-klijenti tiegħu.
169.
Ċertament, din is-sentenza rrikonoxxiet il-preżunzjoni sempliċi biss f’każ ta’ relazzjonijiet ta’ EPIC mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji, iżda għaliex dan kien l-uniku suq li tqiegħed inkwistjoni mill-Kummissjoni f’din il-kawża.
170.
Għalhekk naħseb li minn dan ma jistax jiġi dedott li l-preżunzjoni sempliċi ma tistax tiġi estiża għal swieq jew relazzjonijiet oħra u li għalhekk, meta ddeċidiet il-kontra (ara, b’mod partikolari, il-punt 160 tas-sentenza appellata) il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi.
171.
Fil-fatt, filwaqt li ammettiet li l-Kummissjoni kellha raġun tipproċedi għal analiżi fi tliet stadji – rabta mal-banek, rabta mal-fornituri, rabta mal-klijenti (punt 89 tas-sentenza appellata u punt 26 ta’ dawn il-konklużjonijiet) – u ammettiet li seta’ jirriżulta vantaġġ f’kull waħda minn dawn il-kategoriji, il-Qorti Ġenerali, b’mod partikolari fil-punt 142 tas-sentenza appellata, ċaħdet il-possibbiltà saħansitra ta’ estensjoni tal-preżunzjoni ta’ vantaġġ fir-relazzjonijiet mal-fornituri jew mal-klijenti (ara wkoll il-punt 35 ta’ dawn il-konklużjonijiet).
172.
Issa, kuntrarjament għal dak li ddeċidiet il-Qorti Ġenerali, mal-fornituri u l-klijenti jinsab vantaġġ tal-istess tip bħall-vantaġġ identifikat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza La Poste (C‑599/12 P), jiġifieri, minn naħa, titjib tal-kundizzjonijiet ta’ kreditu għall-benefiċjarju tal-garanzija u, min-naħa l-oħra, l-assenza ta’ ħlas minn dan tal-aħħar tal-primjum korrispondenti għall-primjum ta’ riskju assunt mill-Istat.
173.
Fil-fatt, ir-relazzjonijiet ta’ benefiċjarju tal-garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat mal-fornituri u l-klijenti tiegħu ġeneralment jinvolvu wkoll li l-għoti ta’ krediti u termini għall-ħlas (bir-riskji inerenti fihom) isiru biss minħabba bidla bejn il-provvista tas-servizz jew il-kunsinna tal-beni u l-ħlas ta’ din il-provvista jew ta’ dan l-oġġett.
174.
Huwa evidenti li l-fatt li jsir kuntratt ma benefiċjarju ta’ garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat bħall-IFPEN huwa akkumpanjat, u dan mhux mingħajr importanza għal fornitur, miċ-ċertezza ta’ ħlas jew għal klijent li jirċievi l-kunsinna jew jikseb id-danni. Dan il-vantaġġ ma jkunx jeżisti jekk il-fornitur jew il-klijent jikkuntratta ma’ operaturi oħra li ma jibbenefikawx minn din il-garanzija u ma huwa xejn iktar minn sens komun li jiġi konkluż li bħala kumpens min-naħa tiegħu l-benefiċjarju tal-garanzija ser ikun jista’ jibbenefika minn sensiela ta’ vantaġġi li jistgħu jissarrfu, b’mod partikolari, fi tnaqqis tal-prezzijiet jew fil-fatt li individwu jkun jippreferi jidħol f’kuntratt miegħu milli ma’ oħrajn.
175.
Ninnota barra minn hekk (bħall-Kummissjoni) li r-referenza espressa għall-krediti mogħtija mill-istabbilimenti bankarji jew finanzjarji ma hijiex referenza unika la fis-sentenza La Poste (C‑559/12 P), u lanqas fl-Avviż dwar il-garanziji (punti 1.2, 2.1 u 2.2) li għalih tirreferi din is-sentenza. Ta’ sikwit ħafna, hija kwistjoni tal-kundizzjonijiet ta’ kreditu li minnhom jibbenefika t-titolari tal-garanzija u tal-assenza ta’ primjum imħallas lill-Istat sabiex ikopri r-riskju li jassumi dan it-titolari, mingħajr ma dawn il-kunsiderazzjonijiet jirreferu espressament għal self ikkuntrattat mingħand istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji.
176.
Il-Qorti Ġenerali tenfasizza li, fil-kawża li wasslet għas-sentenza tat-8 ta’ Diċembru 2011, Residex Capital IV (C‑275/10, EU:C:2011:814), l-impriża benefiċjarja diġà kienet f’diffikultà fil-mument meta ngħatatilha l-garanzija. Issa, jien lanqas ma nara għalfejn din iċ-ċirkustanza timmilita favur il-limitazzjoni tal-preżunzjoni. Għall-kuntrarju, fornitur ma huwiex ser jagħti kreditu faċilment lil impriża f’diffikultà jekk din ma tibbenefikax minn garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat. F’din is-sitwazzjoni, il-vantaġġ li tieħu l-impriża mill-garanzija fir-relazzjonijiet ma dan il-kreditur kummerċjali huwa manifest.
177.
Huwa minnu, kif innotat il-Qorti Ġenerali, li r-relazzjonijiet kummerċjali bejn fornitur u l-klijent tiegħu huma ġeneralment iddeterminati minn pluralità ta’ fatturi u, għalhekk, mhux biss mill-eżistenza jew le ta’ garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat. Naħseb madankollu li din iċ-ċirkustanza ma tippermettix li tiġi skartata preżunzjoni ta’ vantaġġ li tirriżulta minn din il-garanzija.
178.
Barra minn hekk, fil-kawża li wasslet għas-sentenza La Poste (C‑559/12 P), ir-rikorrenti kienet enfasizzat li r-relazzjonijiet bejn La Poste u l-kredituri tagħha kienu jirriżultaw minn sensiela ta’ fatturi kumplessi u mhux biss mill-garanzija. Għaldaqstant, la l-Qorti Ġenerali u lanqas il-Qorti tal-Ġustizzja ma qiesu li din iċ-ċirkustanza kienet ta’ natura li tiskarta preżunzjoni ta’ vantaġġ.
179.
Finalment, il-Qorti Ġenerali setgħet tissuġġerixxi li l-kreditur ta’ benefiċjarju tal-garanzija kien fil-verità l-benefiċjarju reali tal-garanzija u għalhekk tal-vantaġġ, u mhux, f’dan il-każ, l-IFPEN. Dan l-argument jiswa wkoll għall-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji għaliex, f’każ ta’ garanzija mingħajr ħlas u illimitata ta’ min jissellef, l-istitut bankarju lanqas ma jkun qiegħed jassumi riskju, u dan neċessarjament jikkostitwixxi vantaġġ għalih.
180.
Fil-verità, fil-fehma tiegħi, l-eżistenza ta’ garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat twassal għal preżunzjoni ta’ vantaġġ kemm għall-benefiċjarju tal-garanzija kif ukoll għall-operaturi ekonomiċi li magħhom jikkuntratta dan il-benefiċjarju.
181.
Anki jekk ċerti elementi nnotati mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata (b’mod partikolari dawk relattivi għall-fatturar jew għat-tnaqqis tal-prezzijiet li, skont il-Qorti Ġenerali, huma provenjenti pjuttost minn xiri bil-grossa milli mill-eżistenza tal-garanzija) setgħu jwasslu sabiex jikkonfutaw il-preżunzjoni, xorta jibqa’ l-fatt li l-Qorti Ġenerali kellha taċċetta l-preżunzjoni sempliċi ta’ vantaġġ li jirriżulta, fir-relazzjonijiet tal-IFPEN mal-fornituri u l-klijenti tiegħu, mill-eżistenza tal-garanzija mingħajr ħlas u illimitata tal-Istat u tillimita ruħha sabiex tivverifika jekk din il-preżunzjoni kinitx ġiet ikkonfutata.
182.
Għaldaqstant, it-tielet aggravju għandu jiġi milqugħ.
183.
Għalhekk, jiena tal-fehma li – peress li s-sentenza appellata hija bbażata fuq il-premessa li tgħid li l-Qorti Ġenerali ċaħdet il-preżunzjoni għar-relazzjonijiet mal-fornituri u mal-klijenti – il-kawża ma hijiex fi stat li tista’ tiġi deċiża fuq dan il-punt u li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha neċessarjament tirrinvija l-kawża lill-Qorti Ġenerali sabiex dan it-tielet aggravju jkun diskuss quddiemha abbażi tal-eżistenza ta’ preżunzjoni u l-possibbiltà għall-IFPEN u l-Gvern Franċiż li jikkonfutaw il-preżunzjoni msemmija.
V. Fuq l-ispejjeż
184.
Peress li l-kawża ġiet irrinvijata quddiem il-Qorti Ġenerali, hemm lok li l-ispejjeż ta’ dawn il-proċeduri ta’ appell jiġu rriżervati.
VI. Konklużjoni
185.
Għal dawn ir-raġunijiet, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li:
–
tannulla s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas-26 ta’ Mejju 2016, Franza u IFP Énergies nouvelles vs Il-Kummissjoni (T‑479/11 u T‑157/12, EU:T:2016:320), sa fejn il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, l-ewwel nett, li għall-konfutazzjoni tal-preżunzjoni sempliċi stabbilita bis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-3 ta’ April 2014, Franza vs Il-Kummissjoni (C‑559/12 P, EU:C:2014:217), il-prova ta’ assenza fil-passat ta’ kull effett (reali) tal-garanzija fuq ir-relazzjonijiet tal-istabbiliment pubbliku IFP Énergies nouvelles mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji kienet suffiċjenti u, it-tieni nett, li din il-preżunzjoni sempliċi ma setgħetx tiġi estiża għal swieq jew relazzjonijiet differenti minn dawk tal-istabbiliment pubbliku IFP Énergies nouvelles mal-istituzzjonijiet bankarji u finanzjarji, jiġifieri għar-relazzjonijiet tiegħu mal-fornituri u/jew klijenti;
–
tiċħad il-kumplament tal-appell;
–
tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali għal eżami ġdid tal-argumenti sottostanti dan it-tielet aggravju tal-appell u tirriżerva l-ispejjeż.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	Deċiżjoni dwar l-Għajnuna mill-Istat C 35/08 (eks-NN 11/08) konċessa minn Franza lill-istabbiliment pubbliku “Institut français du pétrole” (ĠU 2012, L 14, p. 1, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”).
(
3
)	Jidher li l-EPIC huma numerużi f’dan l-Istat Membru (tal-inqas 51 EPIC “prinċipali”, skont Wikipédia: https://fr.wikipedia.org/wiki/%C3%89tablissement_public_%C3%A0_caract%C3%A8re_industriel_et_commercial_en_France#Principaux). Ara wkoll P. Bourdon, La garantie de l’Etat en faveur des établissements publics industriels et commerciaux: une aide ta’ Etat illicite, mais pas rédhibitoire, Rivista tal-Unjoni Ewropea, 2015, p. 523.
(
4
)	Regolament tal-Kunsill tat-22 ta’ Marzu 1999 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni ta’ l-Artikolu [108 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339), issostitwit fl-14 ta’ Ottubru 2015 mir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589 tat-13 ta’ Lulju 2015 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 TFUE (ĠU 2015, L 248, p. 9).
(
5
)	ĠU 2008, C 155, p. 10, iktar ’il quddiem l-“Avviż dwar il-garanziji”.
(
6
)	Liġi tat-13 ta’ Lulju 2005, ta’ programm li jistabbilixxi l-orjentazzjonijiet tal-politika dwar l-enerġija (JORF tal-14 ta’ Lulju 2005, p. 11570).
(
7
)	Deċiżjoni tas-26 ta’ Jannar 2010 dwar l-għajnuna mill-Istat C‑56/07 (ex E 15/05) mogħtija minn Franza lil La Poste (ĠU 2010, L 274, p. 1, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni ‘La Poste’”).
(
8
)	Deċiżjoni dwar il-miżura ta’ għajnuna implimentata minn Franza favur il-grupp IFP (C 51/05 (ex NN 84/05)) (ĠU 2009, L 53, p. 13).
(
9
)	Fid-dawl tan-numru kbir ħafna ta’ referenzi għal din is-sentenza f’dawn il-konklużjonijiet, ser tiġi adottata l-konvenzjoni segwenti, mingħajr ma r-referenzi preċiżi tas-sentenza jiġu rripetuti kull darba: iktar ’il quddiem, is-“sentenza La Poste (C-559/12 P)”.
(
10
)	Sentenzi tal-15 ta’ Diċembru 2005, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C‑66/02, EU:C:2005:768, punti 91 u 92; tas-6 ta’ Settembru 2006, Il-Portugall vs Il-Kummissjoni, C‑88/03, EU:C:2006:511 punt 91; tad-9 ta’ Ġunju 2011, Comitato Venezia vuole vivereet vs Il-Kummissjoni, (C‑71/09 P, C‑73/09 P u C‑76/09 P, EU:C:2011:368, punt 114); kif ukoll tat-12 ta’ Settembru 2007, L-Italja u Brandt Italia vs Il-Kummissjoni, T‑239/04 u T‑323/04, EU:T:2007:260, punti 142 sa 144.
(
11
)	Skont din il-ġurisprudenza, il-garanzija impliċita u illimitata tal-Istat inerenti għall-istatus ta’ EPIC għandha bħala konsegwenza titjib tal-pożizzjoni finanzjarja tal-impriża benefiċjarja permezz ta’ tnaqqis tal-ispejjeż li, normalment, ikunu imposti fuq il-baġit tagħha (punt 98 tas-sentenza msemmija).
(
12
)	Il-Kummissjoni tinnota li din is-sitwazzjoni xejn ma hija eċċezzjonali. Biżżejjed jiġu kkunsidrati l-iskemi ta’ għajnuna favur servizzi ta’ interess ġenerali li għalihom l-Istat jistabbilixxi l-kundizzjonijiet ta’ għoti ta’ kumpens lill-fornituri ta’ dawn is-servizzi, b’mod partikolari, lil dawk l-isptarijiet kollha li jirrispettaw ċerti kundizzjonijiet jew lill-impriżi kollha li jipprovdu ċerti servizzi ta’ assistenza lill-persuni f’diffikultà. Madankollu, kull sptar jew impriża taħt din l-iskema jistgħu huma wkoll jibbenefikaw minn skema ta’ għajnuna, fis-sens fejn l-isptar jew l-impriża jirċievu għajnuna li ma hijiex iddeterminata jew ma hijiex marbuta ma’ proġett speċifiku (għaliex din l-għajnuna tiddependi fuq l-ispiża netta tas-servizz pubbliku li kull suġġett ikun inkorra, spiża li ma tkunx magħrufa minn qabel). U hija preċiżament din il-klassifika ta’ sistema, fis-sens tat-tieni parti tal-Artikolu 1(d) tar-Regolament Nru 659/1999, li tippermetti lill-Kummissjoni li, meta l-miżura tkun ikklassifikata bħala għajnuna eżistenti, tadotta miżuri effettivi għall-isptar jew l-impriża kkonċernata. Għal eżempju ta’ din is-sitwazzjoni, ara d-deċiżjoni tal-Kummissjoni, tal-5 ta’ Lulju 2016, dwar l-għajnuna mill-Istat SA.19864 – 2014/C (ex 2009/NN54) implementata mill-Belġju – finanzjament tal-isptarijiet pubbliċi IRIS fir-Reġjun ta’ Brussell-Kapitali (ĠU 2016, L 351, p. 68).
(
13
)	Deċiżjoni C(2005)2706 finali tal-Kummissjoni tal-14 ta’ Settembru 2005, dwar l-għajnuna mill-Istat favur Olympiaki Aeroporia Ypiresies AE (C 11/2004 (ex NN 4/2003) – Olympiaki Aeroporia – Ristrutturar u privatizzazzjoni); deċiżjoni tal-Kummissjoni tas-17 ta’ Settembru 2008 – Għajnuna mill-Istat N 321/2008, N 322/2008 u N 323/2008 – Il-Greċja – Bejgħ ta’ xi ishma ta’ Olympic Airlines/Olympic Airways Services; deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2012) 9403 tal-20 ta’ Diċembru 2011, dwar l-għajnuna mill-Istat C 25/08 (ex NN 23/08) – Riforma tal-mod ta’ finanzjament tal-pensjonijiet tal-uffiċjali tal-Istat ikkollokati lil France Télécom implimentata mir-Repubblika Franċiża favur France Télécom (ĠU 2012, L 279, p. 1)__ u d-deċiżjoni C(2010) 4499 tal-Kummissjoni tad-29 ta’ Settembru 2010 dwar l-għajnuna mill-Istat N 178/2010 innotifikata mir-Renju ta’ Spanja bħala kumpens għal servizz pubbliku assoċjat ma’ mekkaniżmu ta’ sejħa prijoritarja favur ċentri ta’ produzzjoni ta’ enerġija elettrika li jużaw karbonju indiġenu.
(
14
)	Sentenzi tat-13 ta’ Settembru 2010, Il-Greċja et vs Il-Kummissjoni (T‑415/05, T‑416/05 u T‑423/05, EU:T:2010:386); tat-3 ta’ Diċembru 2014, Castelnou Energía vs Il-Kummissjoni (T‑57/11, EU:T:2014:1021), kif ukoll id-digriet tat-3 ta’ April 2014, CFE-CGC France Télécom-Orange vs Il-Kummissjoni (T‑2/13, mhux ippubblikata, EU:T:2014:226).
(
15
)	Sentenza tal-14 ta’ Frar 1990, Franza vs Il-Kummissjoni (C‑301/87, EU:C:1990:67, punt 33). Ara, ukoll, is-sentenzi tat-8 ta’ Diċembru 2011, France Télécom vs Il-Kummissjoni, (C‑81/10 P, EU:C:2011:811, punti 19 sa 24), kif ukoll tal-20 ta’ Settembru 2011, Regione autonoma della Sardegna et vs Il-Kummissjoni (T‑394/08, T‑408/08, T‑453/08 u T‑454/08, EU:T:2011:493, punt 91).
(
16
)	Id-dritt Franċiż jipprekludi lill-IFPEN milli jissellef għal perijodu ta’ iktar minn tnax-il xahar u fuq dan il-punt jissuġġettah għal kontroll tal-Istat [l-IFPEN jirreferi għall-Artikolu 12 tal-Liġi Nru 2010-1645, tat-28 ta’ Diċembru 2010, ta’ programmazzjoni tal-finanzi pubbliċi għas-snin 2011 sa 2014 (JORF tad-29 ta’ Diċembru 2010, p. 22868)].
(
17
)	Ara, ukoll, P. Bourdon, op. cit. fin-nota ta’ qiegħ-il paġna 3 ta’ dawn il-konklużjonijiet, li jgħid li “il-preżunzjoni […] tista’ tiġi kkonfutata [pereżempju billi jiġi kkunsidrat] li tiġi ppriżervata l-garanzija tal-Istat favur l-[EPIC]. Madankollu, din il-garanzija tal-Istat għandha, minn naħa, tiġi inkluża fil-kontijiet tal-[EPIC] u, min-naħa l-oħra, tittieħed inkunsiderazzjoni mill-istabbiliment fil-kalkolu tal-ispejjeż tiegħu. Din is-soluzzjoni, li ma hijiex ġdida […], ġiet enfasizzata dan l-aħħar mill-Kunsill tal-Istat [(Franza)]. [Dan tal-aħħar] iddikjara li, meta huma joffru servizzi fuq is-suq ‘il-prezz propost mill-awtorità pubblika jew l-istabbiliment pubbliku ta’ kooperazzjoni għandu jiġi stabbilit billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-ispejjeż kollha diretti jew indiretti li jikkontribwixxu għalih, mingħajr ma l-awtorità pubblika tibbenefika, sabiex tistabbilih, minn vantaġġ li jirriżulta mir-riżorsi jew mill-mezzi li jkunu attribwiti lilha taħt il-missjonijiet ta’ servizz pubbliku tagħha u bil-kundizzjoni li hija tista’, jekk meħtieġ, tiġġustifikah bid-dokumenti ta’ kontabbiltà tagħha jew b’kull mezz ta’ informazzjoni adegwat […]” [KE, 30 ta’ Diċembru 2014, Nru 355563, Société Armor SNC, Lebon 433 flimkien mal-konklużjonijiet]. Din id-deċiżjoni ma tikkonċernax l-[EPIC], iżda hija għal kollox trasponibbli għalihom peress li huma joffru servizzi fuq is-suq. B’mod komplimentari, il-garanzija tal-Istat tista’ tkun is-suġġett tal-ħlas mil[l-EPIC] ta’ primjum b’rabta mal-valur ekonomiku tal-garanzija, li huwa bejn wieħed u ieħor ekwivalenti għat-teħid ta’ riskju meħud mill-Istat […]. Fin-nuqqas ta’ primjum, hija tista’ eventwalment turi li l-garanzija tal-Istat hija l-kontropartita għall-obbligi ta’ servizz pubbliku ta[l-EPIC]. L-Artikolu 106 [TFUE] jipprevedi dan. Kuntratt li jorbot lil[l-EPIC] u lill-Istat sabiex jiffissaw dan il-punt huwa utli sabiex jikkonfuta l-preżunzjoni ta’ għajnuna mill-Istat illegali”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
(
18
)	Sentenza tal-21 ta’ Jannar 2016, Galp Energía España et vs Il-Kummissjoni (C‑603/13 P, EU:C:2016:38, punt 72 u l-ġurisprudenza ċċitata). Korsiv miżjud minni.
(
19
)	Sentenza tal-1 ta’ Lulju 2008, Chronopost u La Poste vs UFEX et (C-341/06 P u C‑342/06 P, EU:C:2008:375, punt 123).