61991CJ0289_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στην υπόθεση C-289/91,
που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Verwaltungsgericht Neustatd an der Weinstrasse (Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Klaus Kuhn
και
Landwirtschaftskammer Rheinland-Pfalz,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) 823/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τους οίνους ποιότητας που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών (ΕΕ L 84, σ. 59),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
συγκείμενο από τους Ο. Due, Πρόεδρο, G. C. Rodriguez Iglesias και M. Zuleeg, προέδρους τμήματος, G. F. Mancini, R. Joliet, F. A. Schockweiler, J. C. Moitinho de Almeida, F. Grevisse, M. Diez de Velasco, P. J. G. Kapteyn και D. A. O. Edward, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: C. Gulmann
γραμματέας: H. von Holstein, βοηθός γραμματέας,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
* η Κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, εκπροσωπουμένη από τον Ernst Roeder, Ministerialrat στο ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών, και τον Joachim Karl, Regierungsdirektor στο ίδιο ομοσπονδιακό υπουργείο,
* η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένη από τον Ulrich Woelker, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις του προσφεύγοντος της κυρίας δίκης, εκπροσωπουμένου από τον Carlos Schulz-Knappe, δικηγόρο Neustadt, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Επιτροπής, κατά τη συνεδρίαση της 16ης Δεκεμβρίου 1992,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 16ης Φεβρουαρίου 1993,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με διάταξη της 31ης Οκτωβρίου 1991, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 18 Νοεμβρίου του ιδίου έτους, το Verwaltungsgericht Neustatd an der Weinstrasse υπέβαλε, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) 823/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τους οίνους ποιότητας που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών (ΕΕ L 84, σ. 59, στο εξής: κανονισμός).
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Κuhn και του Landwirtschaftskammer Rheinland-Pfalz (Γεωργικό Επιμελητήριο Ρηνανίας Παλατινάτου). Η διαφορά αυτή αφορούσε τη χορήγηση επισήμου αριθμού ελέγχου που ζητεί ο Kuhn για ποσότητα οίνου την οποία παρήγαγε, ο οποίος αριθμός του παρέχει το δικαίωμα να διαθέσει στο εμπόριο την ποσότητα αυτή με την ονομασία οίνος ποιότητας, Heuchelheimer Herrenpfad Kerner Auslese 1989.
3 Το άρθρο 11 του κανονισμού ορίζει, στην παράγραφο 1, ότι τα κράτη μέλη καθορίζουν για κάθε οίνο ποιότητας που παράγεται εντός καθορισμένων περιοχών (στο εξής: v. q. p. r. d.) και ενδεχομένως διαφοροποιώντας ανάλογα με την υποπεριοχή, την κοινότητα, το τμήμα της κοινότητας ή τις ποικιλίες αμπέλου, τη μέγιστη απόδοση ανά εκτάριο, που εκφράζεται σε ποσότητες σταφυλιών, γλεύκους σταφυλιών ή οίνου. Στην παράγραφο 2, η προπαρατεθείσα διάταξη προβλέπει στη συνέχεια ότι η υπέρβαση της αποδόσεως αυτής επιφέρει την απαγόρευση της χρησιμοποίησης, για το σύνολο της παραγωγής, της διεκδικούμενης ονομασίας, εκτός από γενικές ή ειδικές παρεκκλίσεις που προβλέπουν τα κράτη μέλη.
4 Το προπαρατεθέν άρθρο 11 τέθηκε σε εφαρμογή στη Γερμανία με το άρθρο 2a του Weingesetz (νόμος περί οίνου). Η παράγραφος 1 του άρθρου αυτού προβλέπει ότι οι κυβερνήσεις των ομοσπόνδων κρατών καθορίζουν την επιτρεπόμενη απόδοση ανά εκτάριο για τους v. q. p. r. d. και ορίζει την απόδοση αυτή ως τη μέγιστη ποσότητα οίνου και γλεύκους σταφυλιών που μπορεί να πωληθεί, να χρησιμοποιηθεί ή να μεταποιηθεί ετησίως. Η παράγραφος 2 της ιδίας διατάξεως ορίζει άλλωστε ότι, εάν η συλλεγείσα ποσότητα σε αμπελουργική εκμετάλλευση υπερβαίνει την επιτρεπομένη ποσότητα, η πλεονάζουσα ποσότητα θα μπορεί να πωληθεί, να χρησιμοποιηθεί ή να μεταποιηθεί μόνον ως βασικός οίνος προοριζόμενος για την παρασκευή ξυδιού ή ως χυμός σταφυλιών. Τέλος, το προπαρατεθέν άρθρο προβλέπει, στην παράγραφο 3, ότι η πλεονάζουσα ποσότητα θα μπορεί να αποθηκεύεται πέραν του έτους συγκομιδής για να αντισταθμίσει μεταγενέστερη μικρότερη συγκομιδή και θα μπορεί επίσης να πωλείται, να χρησιμοποιείται ή να μεταποιείται στη θέση της επιτρεπομένης συλλεγείσας ποσότητας ενός συγκεκριμένου έτους.
5 Στο πλαίσιο των διατάξεων αυτών ο Κuhn ζήτησε τη χορήγηση επισήμου αριθμού ελέγχου για 1 500 λίτρα Heuchelheimer Herrenpfad Kerner Auslese 1989. Εκτιμώντας ότι από τα 1 500 αυτά λίτρα, τα 1 425 είχαν παραχθεί καθ' υπέρβαση της επιτρεπομένης αποδόσεως, το Landwirtschaftskammer χορήγησε τον αριθμό αυτό στον Κuhn μόνο για 75 λίτρα. Ο Κuhn άσκησε τότε προσφυγή ενώπιον του Verwaltungsgericht, προκειμένου να λάβει αριθμό ελέγχου για το σύνολο της παραγωγής του.
6 Ο Κuhn ισχυρίζεται ότι το άρθρο 2a του Weingesetz δεν συνάδει προς το άρθρο 11 του κανονισμού, εφόσον ο γερμανικός νόμος εισάγει περιορισμό στη διάθεση στο εμπόριο, ενώ το άρθρο 11 αποσκοπεί στον περιορισμό της παραγωγής. Πράγματι, ενώ στο κοινοτικό δίκαιο ο αμπελουργός ο οποίος υπερέβη την επιτρεπομένη απόδοση χάνει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί την ονομασία v. q. p. r. d. για το σύνολο της παραγωγής του, στο γερμανικό δίκαιο η απώλεια του δικαιώματος αυτού αφορά μόνο το πλεονάζον μέρος της παραγωγής του. Ο κανόνας αυτός θίγει τον σκοπό του κοινοτικού κανόνα ο οποίος έγκειται στον περιορισμό της παραγωγής οίνων προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητά τους. 'Απαξ και δεν συμβιβάζεται προς το κοινοτικό δίκαιο, ο γερμανικός νόμος δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής. Δεδομένου ότι το άρθρο 11 του κανονισμού δεν έχει άμεσο αποτέλεσμα, υφίσταται επομένως νομικό κενό και καμία νομοθετική διάταξη δεν μπορεί να αντιταχθεί στην αίτηση χρησιμοποιήσεως της ονομασίας v. q. p. r. d.
7 Συμμεριζόμενο τις αμφιβολίες που εξέφρασε ο Κuhn, το Verwaltungsgericht αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία μέχρις ότου το Δικαστήριο αποφανθεί επί του ακολούθου προδικαστικού ερωτήματος:
"'Εχει το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) 823/87 την έννοια ότι βάσει αυτού επιτρέπεται η θέσπιση της διατάξεως του άρθρου 2a, παράγραφοι 1 έως 3, του Weingesetz (νόμος περί οίνου) * προστεθέντος με τον έκτο Gesetz zur AEnderung des Weingesetzes της 11ης Ιουλίου 1989 (BGBl. Ι, σ. 1424, νόμος περί τροποποιήσεως του νόμου περί οίνου), όπως τροποποιήθηκε με τον Gesetz zur AEnderung des Weingesetzes und des Weinwirtschaftsgesetzes της 30ής Αυγούστου 1990 (BGBl. Ι, σ. 1863, νόμος περί τροποποιήσεως του νόμου περί οίνου και του νόμου περί αμπελουργίας);"
8 Με τη διάταξη περί παραπομπής το Verwaltungsgericht εκτιμά ότι η άρνηση χορηγήσεως στον Κuhn αριθμού ελέγχου θα ευσταθούσε μόνον εάν ο καθορισμός της αποδόσεως ανά εκτάριο, βάσει του οποίου κρίνεται το αν έγινε υπέρβαση ποσότητας υπό την έννοια της διατάξεως του άρθρου 2a του Weingesetz σε συνδυασμό με τη σχετική νομοθεσία του ομοσπόνδου κράτους Ρηνανίας-Παλατινάτου, συμβιβάζεται προς υπέρτερο κανόνα κοινοτικού δικαίου. Στην αντίθετη περίπτωση, η προσφυγή του Κuhn θα έπρεπε να γίνει δεκτή: δεδομένου ότι οι εθνικοί νόμοι που δεν συνάδουν προς υπέρτερο κανόνα κοινοτικού δικαίου δεν μπορούν να εφαρμοστούν, οι διατάξεις του άρθρου 2a του Weingesetz σε συνδυασμό με την ισχύουσα νομοθεσία του ομοσπόνδου κράτους δεν θα μπορούσαν να αντιταχθούν στο αίτημά του.
9 Υπό το πρίσμα ακριβώς αυτό το Verwaltungsgericht υπέβαλε στο Δικαστήριο το ερώτημα αν νομίμως θεσπίστηκε το άρθρο 2a του Weingesetz.
10 Πρέπει ωστόσο να υπομνησθεί ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 177 της Συνθήκης, δεν εναπόκειται στο Δικαστήριο να αποφανθεί περί του αν εθνική διάταξη συμβιβάζεται με τις διατάξεις του κοινοτικού δικαίου. Σ' αυτό εναπόκειται ωστόσο να παράσχει στο εθνικό δικαστήριο όλα τα στοιχεία ερμηνείας που εμπίπτουν στο κοινοτικό δίκαιο, προκειμένου να του επιτρέψει να αποφανθεί επί της υποθέσεως της κυρίας δίκης.
11 Στην υπό κρίση υπόθεση, το αίτημα του Κuhn αφορά μόνον την άρνηση της διοικήσεως να του χορηγήσει αριθμό ελέγχου που να του παράσχει τη δυνατότητα να διαθέσει στο εμπόριο υπό την ονομασία v. q. p. r. d. το μέρος της παραγωγής του που υπερβαίνει την ανά εκτάριο απόδοση που καθορίζει η εθνική νομοθεσία, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 11, παράγραφος 1, του κανονισμού.
12 Από το γράμμα όμως του άρθρου 11, παράγραφος 2, του ιδίου κανονισμού προκύπτει ότι η διάταξη αυτή απαγορεύει τουλάχιστον τη διάθεση στο εμπόριο ως v. q. p. r. d. παραγωγής η οποία υπερβαίνει την ανά εκτάριο απόδοση που καθορίζει η εθνική νομοθεσία.
13 Κατά συνέπεια, αρκεί στο υποβληθέν προδικαστικό ερώτημα να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 11 του κανονισμού έχει την έννοια ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να διατεθεί στο εμπόριο ως v. q. p. r. d. ποσότητα οίνου υπερβαίνουσα την ανά εκτάριο απόδοση την οποία έχει καθορίσει το κράτος μέλος.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
14 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γερμανική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,
κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με διάταξη της 31ης Οκτωβρίου 1991 το Verwaltungsgericht Neustadt an der Weinstrasse, αποφαίνεται:
Tο άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΟΚ) 823/87 του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 1987, για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τους οίνους ποιότητας που παράγονται εντός καθορισμένων περιοχών, έχει την έννοια ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να διατεθεί στο εμπόριο ως οίνος ποιότητας που παράγεται εντός καθορισμένης περιοχής (v. q. p. r. d.) ποσότητα οίνου υπερβαίνουσα την ανά εκτάριο απόδοση την οποία έχει καθορίσει το κράτος μέλος.