62023CJ0620
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an tOchtú Dlísheomra)
6 Márta 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Acmhainní an Aontais Eorpaigh – Cosaint leasanna airgeadais an Aontais – Rialachán (AE) Uimh. 1299/2013 – Forálacha sonracha i dtaca le tacaíocht ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa do sprioc an chomhair chríochaigh Eorpaigh – Airteagal 27 – Aisghnóthú suimeanna arna n-íoc as diaidh neamhrialtacht ó phríomhthairbhí – Rialachán Cur Chun Feidhme Uimh. 447/2014 – Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (ICR II) – Rialacha sainiúla cur chun feidhme – Airteagail 40 agus 46 – Ceartú airgeadais i gcás neamhrialtacht – Cinneadh ceartú airgeadais dírithe ar thairbhí seachas ar an bpríomhthairbhí – Ceart an tairbhí a bheith páirteach sna nósanna imeachta riaracháin agus breithiúnacha a bhaineann leis an gcinneadh sin – Airteagail 41 agus 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh)
I gCás C-620/23,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ó Administrativen sad Sofia-oblast (Cúirt Riaracháin Cúige Shóifia, an Bhulgáir), trí bhreith an 21 Meán Fómhair 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 6 Deireadh Fómhair 2023, sna himeachtaí
‘NOV ZHIVOT 1919’ NCh
v
Rakovoditel na Upravlyavashtia organ na programata za transgranichno satrudnichestvo INTERREG-IPP,
tugann AN CHÚIRT (an tOchtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: N. Jääskinen, Uachtarán an Naoú Dlísheomra, ag feidhmiú mar Uachtarán an Ochtú Dlísheomra, M. Gavalec, (Rapóirtéir) agus J. Passer, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: T. Ćapeta,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
an Coimisiún Eorpach, ag D. Drambozova, C. Ehrbar agus J. Hradil, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 40 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 447/2014 ón gCoimisiún an 2 Bealtaine 2014 maidir le rialacha sonracha i ndáil le cur chun feidhme Rialachán (AE) Uimh. 231/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (ICR II) (IO 2014 L 132, lch. 32) agus Airteagail 41 agus 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir ‘NOV ZHIVOT 1919’ agus Rakovoditel na Upravlyavashtia organ na programata za transgranichno satrudnichestvo INTERREG-IPP (Ceann an údaráis bainistíochta ar an gclár um chomhar trasteorann INTERREG IPA, an Bhulgáir) (‘an t-údarás bainistíochta’) maidir le cinneadh lenar ghlac an t-údarás sin ceartú airgeadais a fhorchur tar éis neamhrialtacht a fuarthas le linn chur chun feidhme tionscadail arna mhaoiniú ag cistí an Aontais.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais
Rialachán (AE) Uimh. 1299/2013;
3
Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) Uimh. 1299/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Nollaig 2013 maidir le forálacha sonracha i dtaca le tacaíocht ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa do sprioc an chomhair chríochaigh Eorpaigh (IO 2013, L 347, lch. 259) dar teideal ‘Ceangaltais bhuiséadacha, íocaíochtaí agus aisghnóthú’:
‘[...]
2.   Áiritheoidh an t-údarás bainistíochta go ndéantar méid ar bith a íocfar mar thoradh ar neamhrialtacht a aisghnóthú ón bpríomhthairbhí nó ón tairbhí aonair. Déanfaidh tairbhithe méideanna ar bith a íocadh go míchuí a aisíoc leis an bpríomhthairbhí.
3.   Mura n-éiríonn leis an bpríomhthairbhí aisíocaíocht a dhaingniú ó thairbhithe eile nó mura n-éiríonn leis an údarás bainistíochta aisíocaíocht a dhaingniú ón bpríomhthairbhí nó ón tairbhí aonair, déanfaidh an Ballstát nó an tríú tír a bhfuil an tairbhí lena mbaineann lonnaithe ar a chríoch nó, i gcás [grúpáil Eorpach um chomhar críochach], ina bhfuil sé cláraithe, aon mhéideanna a íocadh go míchuí leis an tairbhí sin a aisíoc leis an údarás bainistíochta. Beidh an t-údarás bainistíochta freagrach as na méideanna i dtrácht a aisíoc le buiséad ginearálta an Aontais, i gcomhréir le cionroinnt na ndliteanas i measc na mBallstát rannpháirteach mar a leagtar síos sa chlár comhair.’
Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013;
4
Seo a leanas foclaíocht aithris 65 de Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Nollaig 2013 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, le Ciste Sóisialta na hEorpa, leis an gCiste Comhtháthaithe, leis an gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus leis an gCiste Eorpach Muirí agus Iascaigh agus lena leagtar síos forálacha ginearálta maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, le Ciste Sóisialta na hEorpa, leis an gCiste Comhtháthaithe agus leis an gCiste Eorpach Muirí agus Iascaigh agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1083/2006 ón gComhairle (IO 2013 L 347, lch. 320, agus ceartúchán IO 2016, L 200, lch. 140):
Ba cheart do na Ballstáit bearta leormhaithe a ghlacadh chun bunú agus feidhmiú cuí a gcóras bainistíochta agus rialaithe a ráthú chun áirithiú a thabhairt maidir le húsáid dhlíthiúil agus rialta Chistí [Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa (SIE)]. [...]’
5
Foráiltear le hAirteagal 2(36) den Rialachán sin:
‘Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
(36)
ciallaíonn “neamhrialtacht” aon chás ina sáraítear foráil dhlí an Aontais, nó an dlí náisiúnta a bhaineann lena chur i bhfeidhm, ar sárú é a bheidh mar thoradh ar ghníomh nó ar fhaillí a dhéanann oibreoir eacnamaíochta a bhfuil baint aige le cur chun feidhme Chistí SIE, a bhfuil sé d'éifeacht aige, nó a bheadh, dochar a dhéanamh do bhuiséad ginearálta an Aontais trí ábhar caiteachais gan údar maith a ghearradh ar bhuiséad ginearálta an Aontais;
6
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 143 den Rialachán sin, dar teideal ‘Ceartuithe airgeadais ag Ballstáit’:
‘1.   Beidh na Ballstáit freagrach, sa chéad ásc, as neamhrialtachtaí a imscrúdú agus as na ceartuithe airgeadais is gá a dhéanamh agus gnóthuithe a shaothrú. I gcás neamhrialtachta sistéamaí, leathnóidh an Ballstát a imscrúdú chun na hoibríochtaí ar fad a bhféadfaí difear a dhéanamh dóibh a chuimsiú ann.
2.   Déanfaidh na Ballstáit na ceartuithe airgeadais is gá maidir le neamhrialtachtaí aonair nó sistéamacha arna mbrath in oibríochtaí nó i gcláir oibríochtúlaí. Is éard a bheidh i gceist le ceartuithe airgeadais an rannchuidiú poiblí iomlán le hoibríocht nó le clár oibríochtúil, nó cuid de ranníocaíocht, a chur ar ceal. Cuirfidh an Ballstát san áireamh cineál agus tromaíocht na neamhrialtachtaí agus an chaillteanais airgeadais i leith na gCistí nó an [Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI)] agus cuirfidh sé ceartú comhréireach i bhfeidhm. Déanfar ceartuithe airgeadais a thaifeadadh sna cuntais le haghaidh na bliana cuntasaíochta ina gcinntear an cealú.
[...]’
Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 447/2014;
7
Foráiltear dó seo a leanas, de réir théarmaí Airteagal 6 de Rialachán Cur Chun Feidhme Uimh. 447/2014, dar teideal ‘Cinntí agus comhaontuithe cistiúcháin’:
‘[...]
3.   Déanfar foráil sna comhaontuithe cistiúcháin, inter alia, maidir leis na téarmaí ar a ndéanfar [Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (ICR II)] a bhainistiú, lena n-áirítear na modhanna cur chun feidhme lena mbaineann, déine cabhrach, spriocdhátaí cur chun feidhme, chomh maith le rialacha maidir le hincháilitheacht caiteachais. [...]
4.   Féadfaidh an Ballstát ina bhfuil údarás bainistíochta an chláir lena mbaineann comhaontuithe cistiúcháin le haghaidh cláir um chomhar trasteorann dá dtagraítear i dTeideal VI, Caibidil II a shíniú freisin. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8
I dTeideal VI den Rialachán cur chun feidhme sin, dar teideal ‘Comhar trasteorann’, tá Caibidil II, dar teideal ‘Comhar trasteorann idir na Ballstáit agus tairbhithe ICR II’, a bhfuil Airteagal 33 den Rialachán Cur Chun Feidhme sin mar chuid de, agus an fhoclaíocht seo a leanas inti:
‘1.   A mhéid a bhaineann le Ballstát amháin nó níos mó atá rannpháirteach i gclár um chomhar trasteorann a chumhdaítear sa Chaibidil seo, go háirithe an Ballstát ina bhfuil an t-údarás bainistíochta lonnaithe, beidh feidhm ag na rialacha is infheidhme maidir le sprioc an chomhair chríochaigh Eorpaigh a leagtar amach i Rialachán [Uimh. 1303/2013] agus i Rialachán [Uimh. 1299/2013], i gcomhréir leis an gCaibidil seo. Chun críocha na Caibidle seo, i gcás ina dtagraíonn na rialacha sin do Chistí [SIE] mar a shainmhínítear iad in Airteagal 1 de Rialachán [Uimh. 1303/2013], measfar go bhfuil cúnamh ICR II cumhdaithe freisin.
2.   A mhéid a bhaineann le tairbhithe ICR II atá rannpháirteach i gclár um chomhar trasteorann a chumhdaítear leis an gCaibidil seo, beidh feidhm ag na rialacha is infheidhme maidir leis an gcomhar críochach Eorpach, i gcomhréir leis an gCaibidil seo, gan dochar do mhaoluithe cuí-réasúnaithe dá bhforáiltear sa chomhaontú cistiúcháin is infheidhme.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9
Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 40 den Rialachán Cur Chun Feidhme sin, dar teideal ‘Tairbhithe’:
‘1.   I gcás ina bhfuil beirt thairbhithe nó níos mó ag oibríocht a bhaineann le clár um chomhar trasteorann, ainmneoidh na tairbhithe uile ceann díobh mar phríomhthairbhí.
2.   Beidh na cúraimí seo a leanas ar an bpríomhthairbhí:
(a)
na socruithe le tairbhithe eile a leagan síos i gcomhaontú ina bhfuil forálacha lena ráthaítear, inter alia, bainistíocht fhónta airgeadais na gcistí atá leithdháilte ar an oibríocht, lena n-áirítear na socruithe chun méideanna a íocadh go míchuí a aisghnóthú;
(b)
freagracht a ghlacadh as cur chun feidhme na hoibríochta iomláine;
(c)
a áirithiú go bhfuil caiteachas arna thíolacadh ag na tairbhithe uile tabhaithe i gcur chun feidhme na hoibríochta agus go gcomhfhreagraíonn sé do na gníomhaíochtaí a comhaontaíodh idir na tairbhithe uile, agus go bhfuil sé i gcomhréir leis an doiciméad a sholáthraíonn an t-údarás bainistíochta de bhun Airteagal 40(6);
(d)
a áirithiú go mbeidh an caiteachas arna thíolacadh ag tairbhithe eile fíoraithe ag rialtóir nó ag rialtóirí i gcás nach ndéanann an t-údarás bainistíochta an fíorú sin de bhun Airteagal 23(1) de Rialachán [Uimh. 1299/2013].
3.   Mura sonraítear a mhalairt sna socruithe a leagtar síos i gcomhréir le pointe (a) de mhír 2, áiritheoidh an príomhthairbhí go bhfaighidh na tairbhithe eile méid iomlán na tacaíochta poiblí a luaithe agus is féidir agus ina iomláine. Ní asbhainfear méid ar bith nó ní choinneofar méid ar bith siar agus ní thoibheofar muirear sonrach ar bith ná muirear ar bith eile lena ngabhann éifeacht choibhéiseach a laghdódh an méid sin ar na tairbhithe eile.
4.   Beidh príomhthairbhithe nó tairbhithe aonair lonnaithe i dtír rannpháirteach.
5.   Gan dochar d’Airteagal 39(2) den Rialachán seo, féadfaidh grúpáil Eorpach um chomhar críochach arna bunú i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1082/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [an 5 Iúil 2006 maidir le grúpáil Eorpach um chomhar críochach (EGTC) (IO 2006 L 210, lch. 19),] nó eintiteas dlíthiúil eile arna bhunú i gcomhréir le dlí ceann de na tíortha rannpháirteacha, iarratas a dhéanamh ar oibríocht mar thairbhí aonair, ar choinníoll gur údaráis phoiblí nó comhlachtaí poiblí dhá thír rannpháirteacha ar a laghad a bhunaíonn í.
6.   Cuirfidh an t-údarás bainistíochta doiciméad ar fáil don phríomhthairbhí nó don tairbhí aonair do gach oibríocht ina leagtar amach na dálaí tacaíochta le haghaidh na hoibríochta, lena n-áirítear na ceanglais shonracha maidir leis na táirgí nó na seirbhísí atá le soláthar faoin oibríocht, an plean cistiúcháin agus an teorainn ama lena fhorghníomhú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10
Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 46(6) de Rialachán Cur Chun Feidhme Uimh. 447/2014, dar teideal ‘Bainistíocht airgeadais, dídhílsiú, scrúdú agus glacadh cuntas, dúnadh agus ceartuithe airgeadais’:
‘Beidh feidhm ag Airteagal 85, Airteagal 122(2) agus Airteagal 143 go hAirteagal 147 de Rialachán [Uimh. 1303/2013] i dtaca le ceartuithe airgeadais agus aisghnóthuithe. Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 27(2) agus (3) de Rialachán 1299/2013 chomh maith.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046
11
Foráiltear mar seo a leanas le Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1296/2013, (AE) Uimh. 1301/2013, (AE) Uimh. 1303/2013, (AE) Uimh. 1304/2013, (AE) Uimh. 1309/2013, (AE) Uimh. 1316/2013, (AE) Uimh. 223/2014, (AE) Uimh. 283/2014, agus Cinneadh Uimh. 541/2014/AE agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 (IO 2018 L 193, lch. 1):
‘1.
Gníomhaithe airgeadais de réir bhrí Chaibidil 4 den Teideal seo agus daoine eile, lena n-áirítear údaráis náisiúnta ar aon leibhéal, a bhfuil baint acu le cur chun feidhme an bhuiséid faoi bhainistíocht dhíreach, indíreach nó roinnte, lena n-áirítear gníomhartha ullmhúcháin chuige sin, iniúchóireacht nó rialú an bhuiséid, cuirfear toirmeasc orthu aon ghníomhaíocht a dhéanamh a chothódh coinbhleacht idir a leasa féin agus leasa an Aontais. Déanfaidh siad bearta iomchuí chomh maith chun cosc a chur ar choinbhleacht leasa sna feidhmeanna atá faoina bhfreagracht agus chun aghaidh a thabhairt ar chásanna as a bhféadfaí coinbhleacht leasa a thuiscint.
2.
I gcás ina mbeidh riosca coinbhleachta leasa ann a bhaineann le comhalta foirne údaráis náisiúnta, cuirfidh an duine lena mbaineann an cúrsa faoi bhráid a oifigigh uachtaraigh. I gcás gurb ann do riosca den sórt sin do chomhalta foirne a chumhdaítear faoi na Rialacháin Foirne, cuirfidh an duine lena mbaineann an t-ábhar faoi bhráid an oifigigh údarúcháin trí tharmligean ábhartha. Dearbhóidh an t-oifigeach uachtarach ábhartha nó an t-oifigeach údarúcháin trí tharmligean ábhartha, i scríbhinn, an bhfuil coinbhleacht leasa ann. Sa chás go bhfuil coinbhleacht leasa ann, áiritheoidh an t-údarás ceapacháin nó an t-údarás náisiúnta ábhartha go n-éireoidh an duine lena mbaineann as aon ghníomhaíocht a bhaineann leis an gcúrsa sin. Áiritheoidh an t-oifigeach údarúcháin trí tharmligean ábhartha nó an t-údarás náisiúnta ábhartha go ndéanfar aon ghníomhaíocht chuí sa bhreis i gcomhréir leis an dlí is infheidhme.
3.
Chun críocha mhír 1, beidh coinbhleacht leasa ann i gcás ina gcuirfear as d’fheidhmiú oibiachtúil neamhchlaonta fheidhmeanna an ghníomhaí airgeadais nó duine eile, amhail dá dtagraítear i mír 1, ar chúiseanna a bhaineann le cúrsaí teaghlaigh, le cúrsaí mothúcháin, le coibhneas polaitiúil nó náisiúnta, le leas eacnamaíoch nó le haon leas pearsanta eile, díreach nó indíreach.’
Dlí na Bulgáire
12
Foráiltear le hAirteagal 70 den Zakon za upravlenie na sredstvata ot evropeyskite fondove pri spodeleno upravlenie (Dlí maidir le bainistiú acmhainní cistí Eorpacha faoi bhainistíocht chomhroinnte, DV Uimh. 101 an 22 Nollaig 2015), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí, i mír 1 de:
‘Féadfar tacaíocht airgeadais ó acmhainní Cistí Eorpacha faoi bhainistíocht chomhroinnte a chur ar ceal go hiomlán nó i bpáirt trí cheartú airgeadais a dhéanamh ar na cúiseanna seo a leanas:
1.
i gcás go bhfuil coinbhleacht leasa ann de réir bhrí Airteagal 61 de Rialachán [2018/1046] maidir leis an tairbhí.
[...]’
13
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 73, mír 1 den dlí sin:
‘Cinnfear an ceartú airgeadais, maidir lena bhunús agus lena mhéid, le cinneadh réasúnaithe ó cheann an údaráis bainistíochta a d’fhormheas an tionscadal.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú
14
An 4 Samhain 2020, tugadh conradh deontais i gcrích idir an t-údarás bainistíochta agus Opština Babušnica (Bardas Babušnica, an tSeirbia), a ainmníodh mar phríomh-chomhpháirtí. Ba é ábhar an chonartha seo an t-údarás bainistíochta a bheith ag tabhairt deontais le haghaidh chur chun feidhme an tionscadail ‘Líonra Cultúrtha Trasteorann le haghaidh Todhchaí Choiteann’, arna mhaoiniú faoi INTERREG IPA na Bulgáire-na Seirbia 2014-2020, faoi ICR II.
15
Ina cháil mar phríomh-chomhpháirtí agus i gcomhréir le hAirteagal 1 den chonradh sin, fuair Bardas Babušnica an cistiú atá i gceist agus ghlac sé freagracht as an tionscadal sin a thabhairt i gcrích. Sa chomhthéacs sin, bhí sé freagrach don údarás bainistíochta as na neamhrialtachtaí uile a rinneadh a aisíoc, lena n-áirítear na neamhrialtachtaí sin a rinne na comhpháirtithe, agus as na suimeanna uile a bhí dlite don údarás sin i gcás neamhrialtachta.
16
Tá NOV ZHIVOT 1919 ina chomhpháirtí de chuid an tionscadail.
17
An 27 Aibreán 2021, thug NOV ZHIVOT 1919 conradh seirbhíse i gcrích leis an soláthraí seirbhíse ‘Tsentar za profesionalno obuchenie i orientirane’ EOOD chun an tionscadal céanna a chur i bhfeidhm.
18
Tar éis fógra a fháil maidir le hamhras faoi neamhrialtacht, chinn an t-údarás bainistíochta go raibh coinbhleacht leasa ann, de réir bhrí Airteagal 61 de Rialachán 2018/1046, idir duine arna ainmniú ag NOV ZHIVOT 1919 mar chomhordaitheoir an tionscadail atá i gceist agus duine atá bainteach leis an soláthraí seirbhíse sin.
19
Ós rud é go ndearna an t-údarás bainistíochta an choinbhleacht leasa sin a aicmiú mar ‘neamhrialtacht’ de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán Uimh. 1303/2013, le cinneadh an 20 Aibreán 2023 (‘cinneadh maidir le ceartú airgeadais an 20 Aibreán 2023’), ghlac ceann an údaráis sin ceartú airgeadais i dtaca le NOV ZHIVOT 1919, arb ionann é agus 100 % den chaiteachas incháilithe arna chistiú ag Cistí SIE faoin gconradh seirbhíse dá dtagraítear i mír 17 den bhreithiúnas seo.
20
Thug NOV ZHIVOT 1919 caingean i gcoinne an chinnidh sin os comhair Administrativen sad Sofia-oblast (Cúirt Riaracháin Chúige Shóifia, an Bhulgáir), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, agus rinne sé agóid faoin gcinneadh go raibh an choinbhleacht leasa sin ann.
21
Tugann an chúirt sin dá haire, de réir an chásdlí náisiúnta, go bhfuil dlínse ag an údarás bainistíochta lena mbaineann chun neamhrialtacht a chinneadh arna déanamh ag tairbhithe atá bunaithe ar chríoch Phoblacht na Bulgáire agus, dá bhrí sin, chun ceartú airgeadais a fhorchur, mar a rinneadh sa chás seo. Chumhdófaí leis an inniúlacht sin cásanna neamhrialtachta arna ndéanamh ag príomhthairbhí nó príomh-chomhpháirtí agus cásanna neamhrialtachta arna ndéanamh ag tairbhí nó comhpháirtí seachas an príomhthairbhí nó an príomh-chomhpháirtí sin. Mar sin féin, tá an dlínse sin teoranta ó thaobh na críche de, a mhéid is gá déantóir na neamhrialtachta a shuí ar chríoch Phoblacht na Bulgáire.
22
I ndáil leis sin, cuireann an chúirt sin in iúl, sa díospóid atá os a comhair, nach raibh an príomh-chomhpháirtí, nár díríodh an cinneadh maidir le ceartú airgeadais an 20 Aibreán 2023 air, rannpháirteach sa nós imeachta riaracháin lena gcinntear an ceartú airgeadais sin ná sna himeachtaí breithiúnacha lena n-iarrtar é a neamhniú, toisc go bhfuil sé bunaithe i gcríoch Phoblacht na Seirbia.
23
Ós rud é gur ghlac an príomh-comhpháirtí sin freagracht as tabhairt i gcrích an tionscadail iomláin atá i gceist, lena n-áirítear na neamhrialtachtaí a rinne na comhpháirtithe sa chonradh deontais dá dtagraítear i mír 14 den bhreithiúnas seo, tá baint reatha aige leis an gcinneadh maidir le ceartú airgeadais an 20 Aibreán 2023. Dá bhrí sin, d’éileofaí le toradh na díospóide sin a chinneadh an é an príomh-chomhpháirtí sin ar cheart an cinneadh sin a bheith dírithe air agus, más ea, ar chóir ceart chun páirt a ghlacadh sa nós imeachta riaracháin ónar eascair glacadh an chinnidh sin agus an nós imeachta breithiúnach chun é a neamhniú a ráthú don chomhpháirtí sin.
24
Sna himthosca sin, chinn Administrativen sad Sofia-oblast (Cúirt Riaracháin Chúige Shóifia), bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais i gcomhair réamhrialú:
‘1.
An é nach gcuirtear cosc le hAirteagal 40 de Rialachán Cur Chun Feidhme [Uimh. 447/2014], i gcásanna comhoibrithe trasteorann idir Ballstát agus tairbhí na hIonstraime Réamhaontachais (ICR II) don tréimhse 2014/2020, ar cheartúchán airgeadais a fhorchur ar oibreoir eacnamaíoch a líomhnaítear go raibh sé i mbun iompar neamhdhleathach ar neamhrialtacht é ach nach é an [príomhthairbhí] agus dá bhrí sin nach é an páirtí a ghlac freagracht as an tionscadal iomlán a chur chun feidhme?
2.
Más freagra dearfach a thabharfar ar an gcéad cheist, le hAirteagail 41 agus 47 den [Chairt um Chearta Bunúsacha], i gcásanna comhoibrithe trasteorann den sórt sin, an ráthaítear ceart an phríomhthairbhí chun páirt a ghlacadh sa nós imeachta maidir le cinneadh a dhéanamh i ndáil le ceartúchán airgeadais a fhorchur agus sna himeachtaí breithiúnacha lena ndéantar agóid i gcoinne an ghnímh riaracháin, gan beann ar a shuíomh i dtaca leis an údarás atá freagrach faoin gclár ábhartha comhoibrithe trasteorann chun an ceartúchán airgeadais a fhorchur, agus an gceadaítear leis na forálacha dá dtagraítear teorainneacha amhail iad siúd dá bhforáiltear i gcásdlí na gcúirteanna náisiúnta sna príomhimeachtaí, lena gcuirtear teorainn leis na roghanna rannpháirtíochta sin?’
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist
25
Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara, sa chéad cheist, gur thagair an chúirt a rinne an tarchur go sainráite d’Airteagal 40 de Rialachán Cur Chun Feidhme Uimh. 447/2014. Tá an t-airteagal sin le fáil i gCaibidil II, dar teideal ‘Comhar trasteorann idir na Ballstáit agus tairbhithe ICR II’ de Theideal VI den Rialachán Cur Chun Feidhme sin, dar teideal ‘Comhar trasteorann’. Tá Airteagal 46 den Rialachán Cur Chun Feidhme sin sa chaibidil sin, dar teideal ‘Bainistíocht airgeadais, dídhílsiú, scrúdú agus glacadh cuntas, dúnadh agus ceartuithe airgeadais’, lena bhforáiltear, go háirithe, sa dara habairt de mhír 6, go bhfuil feidhm ag Airteagal 27(2) de Rialachán Uimh. 1299/2013 freisin.
26
Dá bhrí sin, ní mór a mheas, trína céad cheist, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcuirtear cosc le hAirteagal 40 agus le hAirteagal 46(6) de Rialachán Cur Chun Feidhme Uimh. 447/2014, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 27(2) de Rialachán Uimh. 1299/2013, ar údarás bainistíochta atá bunaithe i mBallstát atá rannpháirteach i gclár um chomhar trasteorann ICR II cinneadh maidir le ceartú airgeadais a fhorchur ar oibreoir eacnamaíoch amháin a bhfuil neamhrialtacht déanta aige, de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán 1303/2013, nuair atá príomhthairbhí atá freagrach as cur chun feidhme iomlán na hoibríochta atá i gceist, lena n-áirítear aisíoc aon suim a íocadh go míchuí, ainmnithe faoin gclár sin, ach nach bhfuil sé bunaithe sa Bhallstát sin.
27
Mar phointe tosaigh, is fiú a thabhairt chun cuimhne, i bhfianaise Airteagal 2(36) de Rialachán Uimh. 1303/2013 go gciallaíonn neamhrialtacht, de réir bhrí na forála sin, aon chás ina sáraítear foráil dhlí an Aontais, nó an dlí náisiúnta a bhaineann lena chur i bhfeidhm, ar sárú é a bheidh mar thoradh ar ghníomh nó ar fhaillí a dhéanann oibreoir eacnamaíochta a bhfuil baint aige le cur chun feidhme Chistí SIE, a bhfuil sé d'éifeacht aige, nó a bheadh, dochar a dhéanamh do bhuiséad ginearálta an Aontais trí ábhar caiteachais gan údar maith a ghearradh ar bhuiséad ginearálta an Aontais.
28
Ina theannta sin, foráiltear le hAirteagal 143(1) den rialachán sin, atá infheidhme i gcomhréir leis an gcéad abairt d’Airteagal 46(6) de Rialachán Cur Chun Feidhme Uimh. 447/2014, inter alia, go mbeidh na Ballstáit freagrach, sa chéad ásc, as neamhrialtachtaí a imscrúdú agus as na ceartuithe airgeadais is gá a dhéanamh agus gnóthuithe a shaothrú. Chun na críocha sin agus mar dá bhforáiltear in Airteagal 143(2) Déanfaidh na Ballstáit na ceartuithe airgeadais is gá maidir le neamhrialtachtaí aonair nó sistéamacha arna mbrath in oibríochtaí nó i gcláir oibríochtúlaí.
29
Mar sin féin, ní leagtar síos rialacha maidir leis an sainmhíniú ar sheolaithe gnímh ceartúcháin airgeadais le haon fhoráil den Rialachán sin.
30
I ndáil leis sin, ní mór a mheabhrú nach ionann an oibleagáid buntáiste a fuarthas go mícheart trí neamhrialtacht a aisíoc agus pionós, ach gurb é an t-aon iarmhairt amháin é ar chinneadh nár comhlíonadh na coinníollacha is gá chun an buntáiste a eascraíonn as rialacháin an Aontais a fháil, rud a fhágann go bhfuarthas an buntáiste go míchuí (breithiúnas an 1 Deireadh Fómhair 2020, Elme Messer Metalurgs, C-743/18, EU:C:2020:767, mír 64 agus an cásdlí dá dtagraítear).
31
Dá bhrí sin, ní gá go n-éileofaí aisíocaíocht buntáiste a fuarthas go míchuí trí neamhrialtacht, de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán Uimh. 1303/2013, ón gcomhlacht a rinne neamhrialtacht den sórt sin.
32
I bhfocail eile, foráiltear le hAirteagal 40(1) de Rialachán Cur Chun Feidhme Uimh. 447/2014, dar teideal ‘Tairbhithe’ i gcás ina bhfuil beirt thairbhithe nó níos mó ag oibríocht a bhaineann le clár um chomhar trasteorann, ainmneoidh na tairbhithe uile ceann díobh mar phríomhthairbhí. Faoi Airteagal 40(2)(b) de, is é siúd atá freagrach as cur chun feidhme na hoibríochta ina hiomláine. I bhfocail eile, i gcomhréir leis an Airteagal 40(2)(c) sin, déanfaidh sé a áirithiú go bhfuil caiteachas arna thíolacadh ag na tairbhithe uile tabhaithe i gcur chun feidhme na hoibríochta agus go gcomhfhreagraíonn sé do na gníomhaíochtaí a comhaontaíodh idir na tairbhithe uile, agus go bhfuil sé i gcomhréir leis an doiciméad a sholáthraíonn an t-údarás bainistíochta de bhun Airteagal 40(6).
33
I bhfianaise na forála a luaitear ar deireadh ansin, cuirfidh an t-údarás bainistíochta doiciméad ar fáil don phríomhthairbhí nó don tairbhí aonair do gach oibríocht ina leagtar amach na dálaí tacaíochta le haghaidh na hoibríochta, lena n-áirítear na ceanglais shonracha maidir leis na táirgí nó na seirbhísí atá le soláthar faoin oibríocht, an plean cistiúcháin agus an teorainn ama lena fhorghníomhú.
34
Dá bhrí sin, murab ionann agus tairbhithe eile tacaíochta, tá caidreamh ar leith ag an bpríomhthairbhí leis an údarás bainistíochta, arb é an t-idirghabhálaí díreach é.
35
Tacaítear leis an léiriú sin le hAirteagal 27(2) de Rialachán Uimh. 1299/2013, lena bhforáiltear go bhfuil an t-údarás bainistíochta lena áirithiú go n-aisghnófar aon suim a íocadh mar thoradh ar neamhrialtacht ón bpríomhthairbhí nó ón tairbhí aonair agus go n-aisíocfaidh na tairbhithe leis an bpríomhthairbhí aon suim a íocadh go míchuí.
36
Dá bhrí sin, i gcás inar ainmníodh príomhthairbhí i gcomhréir le hAirteagal 40 de Rialachán Cur Chun Feidhme Uimh. 447/2014, ceanglaítear ar an údarás bainistíochta aon suim airgid a aisghnóthú ón bpríomhthairbhí sin seachas ó aon tairbhí eile.
37
Sa chás seo, is léir ón gcomhad atá os comhair na Cúirte gur thug Bardas Babušnica conradh deontais i gcrích leis an údarás bainistíochta, gur ainmníodh é mar phríomhpháirtí agus, sa cháil sin, go raibh sé freagrach don údarás bainistíochta as na neamhrialtachtaí go léir a rinneadh agus as na suimeanna go léir a bhí dlite don údarás sin i gcás neamhrialtachta a aisíoc, cé go ndearna NOV ZHIVOT 1919, comhpháirtí faoin tionscadal ‘Líonra Cultúrtha Trasteorann le haghaidh Todhchaí Choiteann’, an neamhrialtacht atá i gceist.
38
Ag féachaint don fhreagracht airgeadais atá ar an bpríomhthairbhí, i gcomhréir le hAirteagal 27(2) de Rialachán Uimh. 1299/2013, agus arb é atá i gceist léi ná aon suim a íocadh go míchuí a aisíoc, agus ós rud é gur idirghabhálaí díreach de chuid an údaráis bainistíochta atá i gceist é an tairbhí sin, ní mór a mheas, i gcás ina ndéanann cinneadh maidir le ceartú airgeadais difear díreach do leasanna príomhthairbhí, nach mór an cinneadh sin a fhorchur air.
39
I ndáil leis sin, ní féidir, leis na himthosca atá luaite ag an gcúirt a rinne an tarchur ar dá réir nach bhfuil an t-údarás bainistíochta inniúil chun ceartú airgeadais a ordú ar an bpríomhthairbhí lena mbaineann – eadhon Bardas Babušnica – an oibleagáid sin a athrú.
40
Leanann sé ón méid sin roimhe seo gurb é an freagra ar an gcéad cheist ná go gcuirtear cosc le hAirteagal 40 agus le hAirteagal 46(6) de Rialachán Cur Chun Feidhme Uimh. 447/2014, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 27(2) de Rialachán Uimh. 1299/2013, ar údarás bainistíochta atá bunaithe i mBallstát atá rannpháirteach i gclár um chomhar trasteorann ICR II cinneadh maidir le ceartú airgeadais a fhorchur ar oibreoir eacnamaíoch amháin a bhfuil neamhrialtacht déanta aige, de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán 1303/2013, nuair atá príomhthairbhí atá freagrach as cur chun feidhme iomlán na hoibríochta atá i gceist, lena n-áirítear aisíoc aon suim a íocadh go míchuí, ainmnithe faoin gclár sin, ach nach bhfuil sé bunaithe sa Bhallstát sin.
An dara ceist
41
I bhfianaise an fhreagra a tugadh ar an gcéad cheist, ní gá an dara ceist a fhreagairt.
Costais
42
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an tOchtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 40 agus Airteagal 46(6) de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 447/2014 ón gCoimisiún an 2 Bealtaine 2014 maidir le rialacha sonracha i ndáil le cur chun feidhme Rialachán (AE) Uimh. 231/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (ICR II), arna léamh i gcomhar le hAirteagal 27(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1299/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Nollaig 2013 maidir le forálacha sonracha i dtaca le tacaíocht ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa do sprioc an chomhair chríochaigh Eorpaigh,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
Cuirtear cosc leo ar údarás bainistíochta atá bunaithe i mBallstát atá rannpháirteach i gclár um chomhar trasteorann (ICR II) cinneadh maidir le ceartú airgeadais a fhorchur ar oibreoir eacnamaíoch amháin a bhfuil neamhrialtacht déanta aige, de réir bhrí Airteagal 2(36) de Rialachán 1303/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Nollaig 2013 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, le Ciste Sóisialta na hEorpa, leis an gCiste Comhtháthaithe, leis an gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus leis an gCiste Eorpach Muirí agus Iascaigh agus lena leagtar síos forálacha ginearálta maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, le Ciste Sóisialta na hEorpa, leis an gCiste Comhtháthaithe agus leis an gCiste Eorpach Muirí agus Iascaigh agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1083/2006 ón gComhairle, nuair atá príomhthairbhí atá freagrach as cur chun feidhme iomlán na hoibríochta atá i gceist, lena n-áirítear aisíoc aon suim a íocadh go míchuí, ainmnithe faoin gclár sin, ach nach bhfuil sé bunaithe sa Bhallstát sin.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Bhulgáiris.