62023TJ1104_RES
Kawża T‑1104/23
Ferrari SpA
vs
L-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea
Sentenza tal-Qorti Ġenerali (It-Tmien Awla Estiża) tat‑2 ta’ Lulju 2025
“Trade mark tal-Unjoni Ewropea – Proċedimenti ta’ revoka – Reġistrazzjoni internazzjonali li tindika l-Unjoni Ewropea – Trade mark verbali TESTAROSSA – Użu ġenwin tat-trade mark – Artikolu 51(1)(a) tar-Regolament (KE) Nru 207/2009 (li sar l-Artikolu 58(1)(a) tar-Regolament (UE) 2017/1001) – Użu minn terzi – Natura tal-użu – Kunsens impliċitu tal-proprjetarju tat-trade mark – Prova tal-użu ġenwin – Mudelli f’minjatura ta’ vetturi tal-art bil-mutur (ġugarelli)”
Trade mark tal-Unjoni Ewropea – Effetti tat-trade mark tal-Unjoni Ewropea – Drittijiet mogħtija mit-trade mark – Dritt li jiġi pprojbit l-użu tat-trade mark – Kundizzjoni – Użu minn terz li jista’ jippreġudika l-funzjonijiet tat-trade mark – Kunċett – Twaħħil minn terz ta’ sinjal identiku għal trade mark irreġistrata għal mudelli f’minjatura ta’ vetturi – Użu limitat għal indikazzjoni tan-natura fidila tar-riproduzzjoni ta’ mudell ta’ karozza – Esklużjoni
(Regolament tal-Kunsill Nru 207/2009, Artikolu 9(1))
(ara l-punti 27 sa 29, 32 u 33)
Trade mark tal-Unjoni Ewropea – Ċessjoni, revoka u invalidità – Raġunijiet għar-revoka – Assenza ta’ użu ġenwin tat-trade mark – Trade mark verbali TESTAROSSA
(Regolament tal-Kunsill Nru 207/2009, Artikoli 15(1) u 51(1)(a))
(ara l-punti 47 sa 52, 59, 65 u 71)
Trade mark tal-Unjoni Ewropea – Ċessjoni, revoka u invalidità – Raġunijiet għar-revoka – Assenza ta’ użu ġenwin tat-trade mark – Użu minn terz bil-kunsens tal-proprjetarju tat-trade mark – Kunsens impliċitu – Kriterji ta’ evalwazzjoni – Użu tat-trade mark għal mudelli f’minjatura ta’ vetturi
(Regolament tal-Kunsill Nru 207/2009, Artikoli 15(1) u 51(1)(a))
(ara l-punti 60, 62 sa 64 u 68 sa 70)
Sunt
Il-Qorti Ġenerali, adita bħala kulleġġ ġudikanti estiż, annullat parzjalment id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appell tal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea (EUIPO) (
1
) u tat deċiżjoni dwar il-kunċett ta’ użu ġenwin fil-kuntest tal-użu ta’ trade mark minn terzi bil-kunsens impliċitu tal-proprjetarju ta’ din it-trade mark. Hija ċċarat b’mod partikolari l-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza Opel (
2
) u ppreċiżat il-kundizzjonijiet li fihom jista’ jintwera l-użu ġenwin ta’ trade mark meta l-użanzi tas-settur u tas-suq inkwistjoni jkunu jippermettu, f’ċerti kundizzjonijiet, l-użu tat-trade mark irreġistrata minn ċerti operaturi sabiex jiddeskrivu l-prodotti inkwistjoni.
Fiż-żmien tal-fatti fil-kawża, Ferrari SpA, ir-rikorrenti, kienet proprjetarja tar-reġistrazzjoni internazzjonali li tindika l-Unjoni Ewropea tat-trade mark verbali TESTAROSSA għal, b’mod partikolari, mudelli f’minjatura ta’ vetturi u ta’ ġugarelli (
3
). Fl‑14 ta’ Novembru 2014, Kurt Hesse, l-intervenjent, ressaq talba għal dikjarazzjoni ta’ invalidità tal-effetti ta’ din ir-reġistrazzjoni internazzjonali (
4
). Id-Diviżjoni tal-Kanċellazzjoni laqgħet parzjalment it-talba għal revoka u ċaħditha għall-“mudelli f’minjatura ta’ vetturi tal-art bil-mutur (ġugarelli)”.
Kemm l-intervenjent kif ukoll ir-rikorrenti ppreżentaw rikors għal annullament parzjali kontra dik id-deċiżjoni. Il-Bord tal-Appell tal-EUIPO laqa’ l-appell tal-intervenjent u ċaħad dak tar-rikorrenti, li għalhekk ġiet imċaħħda mid-drittijiet tagħha fuq it-trade mark ikkontestata għall-prodotti kollha. Ir-rikorrenti adixxiet lill-Qorti Ġenerali b’rikors għal annullament kontra dik id-deċiżjoni.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali
Preliminarjament, il-Qorti Ġenerali enfasizzat li t-twaħħil minn terz ta’ sinjal identiku għal trade mark irreġistrata għal ġugarelli fuq mudelli f’minjatura ta’ vetturi jista’ jiġi pprojbit biss jekk dan ikun jippreġudika jew ikun jista’ jippreġudika l-funzjonijiet ta’ din it-trade mark, li għandu jiġi evalwat skont il-karatteristiċi tas-suq tal-mudelli f’minjatura ta’ vetturi. Dan is-suq huwa kkaratterizzat mill-koeżistenza, minn naħa, ta’ manifatturi ta’ ġugarelli indipendenti, li jużaw trade marks irreġistrati għal karozzi bħala sempliċi indikazzjonijiet li mudell f’minjatura jkun riproduzzjoni fidila ta’ mudell ta’ karozza reali u, min-naħa l-oħra, ta’ mudelli f’minjatura ta’ vetturi prodotti u kkummerċjalizzati mill-proprjetarji tat-trade marks irreġistrati għal vetturi jew minn impriżi li jkunu ekonomikament marbuta magħhom, permezz ta’ liċenzja. Il-pubbliku rilevanti huwa għalhekk imdorri li jkun espost għal mudelli f’minjatura ta’ vetturi, b’liċenzja jew mingħajrha tal-manifattur tal-vetturi, u li jiddistingwihom skont l-informazzjoni li tidher fuq l-imballaġġi tagħhom. Għalhekk, il-Qorti Ġenerali indikat li terz jista’ juża tali trade mark mingħajr il-kunsens tal-proprjetarju tagħha, bil-kundizzjoni li l-użu li huwa jagħmel tagħha fuq mudell f’minjatura ta’ vettura jkun sempliċiment jindika lill-pubbliku rilevanti li l-mudell ikun riproduzzjoni fidila ta’ mudell reali ta’ karozza. Min-naħa l-oħra, meta l-użu tat-trade mark minn terz ikun jagħmel, pereżempju, riferiment għal ftehim ta’ liċenzja konkluż mal-proprjetarju ta’ din it-trade mark, dan jiġi pperċepit bħala indikazzjoni li dawn il-prodotti joriġinaw mill-manifattur tal-vettura jew minn impriża ekonomikament marbuta ma’ dan tal-aħħar. F’każ bħal dan, il-proprjetarju tat-trade mark ikun ġġustifikat li jopponi tali użu jekk dan ikun sar mingħajr il-kunsens tiegħu.
Fir-rigward tal-każ ineżami, fl-ewwel lok, il-Qorti Ġenerali eżaminat jekk l-użu tat-trade mark mit-terzi kienx konformi mal-funzjoni essenzjali tagħha. Hija rrilevat li l-provi prodotti mir-rikorrenti kienu jikkonsistu b’mod partikolari f’diversi katalgi u ritratti ta’ mudelli f’minjatura, li fuqhom kien hemm it-trade mark ikkontestata, trade marks ta’ terzi, iżda wkoll l-indikazzjoni “prodott uffiċjali taħt liċenzja Ferrari”. F’dan ir-rigward, hija kkonstatat li dawn l-indikazzjonijiet kienu jippermettu lill-pubbliku rilevanti jifhem li dawn il-mudelli f’minjatura kienu mmanifatturati minn terz taħt liċenzja tar-rikorrenti, minkejja li t-trade mark ikkontestata twaħħlet maġenb trade marks ta’ terzi. Għaldaqstant, tali użu tat-trade mark ikkontestata kien konformi mal-funzjoni essenzjali tagħha, li hija li tiggarantixxi lill-konsumaturi l-oriġini kummerċjali tal-prodotti. Il-fatt li l-mudelli f’minjatura ta’ vetturi bit-trade mark ikkontestata kienu kkummerċjalizzati minn impriżi differenti u li l-kwalità u l-prezz tagħhom kienu differenti ma kienx jippermetti li din il-konklużjoni tiġi kkontestata. Bl-istess mod, ftit kien jimporta li l-kliem “prodott uffiċjali taħt liċenzja Ferrari” ma kienx jirreferi għat-trade mark ikkontestata, peress li r-rabta bejn l-użu tat-trade mark Ferrari u t-trade mark ikkontestata fuq l-imballaġġ u l-katalgi kienet konformi mal-użanzi tas-suq inkwistjoni. Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali rrilevat li, fis-suq tal-karozzi, il-karozzi jiġu kkummerċjalizzati kemm taħt l-ewwel trade mark li tindika l-manifattur tagħhom kif ukoll taħt trade mark oħra li tindika l-mudell tagħhom u li dawn il-kunsiderazzjonijiet huma wkoll rilevanti għas-suq tal-mudelli f’minjatura ta’ vetturi. Barra minn hekk, l-assenza tas-simboli “®” jew “TM” ħdejn it-trade mark ikkontestata ma tbiddilx il-kapaċità ta’ din it-trade mark li tissodisfa l-funzjoni essenzjali tagħha. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-Qorti Ġenerali qieset li t-trade mark ikkontestata intużat, matul il-perijodu rilevanti, għal mudelli f’minjatura ta’ vetturi, konformement mal-funzjoni essenzjali tagħha.
Fit-tieni lok, il-Qorti Ġenerali eżaminat jekk l-użu tat-trade mark ikkontestata minn terzi kienx sar bil-kunsens tal-proprjetarju. Hija osservat li l-estratti ta’ kuntratti ta’ liċenzja ppreżentati mir-rikorrenti ma kinux jinkludu l-lista tat-trade marks li kienu s-suġġett tal-imsemmija kuntratti, b’tali mod li ma kinux jippermettu li jiġi stabbilit li r-rikorrenti kienet tat il-kunsens espress tagħha għall-użu tat-trade mark tagħha minn dawn it-terzi. Madankollu, hija enfasizzat li l-kunsens tal-proprjetarju għall-użu tat-trade mark minn terzi jista’ jirriżulta wkoll b’mod impliċitu minn ċirkustanzi u elementi preċedenti, simultanji jew sussegwenti għal dan l-użu, li għandhom jiġu eżaminati fid-dawl tal-użu meqjus bħala ġġustifikat fis-settur ekonomiku kkonċernat.
Għalhekk, l-ewwel, il-Qorti Ġenerali indikat li, fil-kuntest speċifiku tal-kuntratt inkwistjoni, il-kunsens impliċitu tal-proprjetarju tat-trade mark ikkontestata kien jirriżulta mill-fatt li dan tal-aħħar kien jaf bl-użu tat-trade mark tiegħu minn terzi u ma kienx opponih, u qieset li dan kien il-każ f’din il-kawża. It-tieni, hija ppreċiżat li l-użu tat-trade mark ta’ kumpannija ta’ produzzjoni minn kumpannija oħra li tikkummerċjalizza l-prodotti inkwistjoni bħala prodotti “uffiċjali” taħt liċenzja tal-ewwel kumpannija seta’ jiġi rrikonoxxut bħala li sar bil-kunsens tal-proprjetarju ta’ din it-trade mark, sa fejn tali użu stabbilixxa rabta bejn dawn iż-żewġ kumpanniji li tippreżupponi li dan tal-aħħar awtorizza l-użu tat-trade marks tiegħu mill-kumpannija inkwistjoni. It-tielet, hija qieset li, billi ppreżentat fatturi u ordnijiet maħruġa minn terzi għall-bejgħ ta’ mudelli f’minjatura ta’ vetturi bit-trade mark ikkontestata sabiex jiġi stabbilit l-użu ġenwin, ir-rikorrenti allegat impliċitament li dan l-użu sar bil-kunsens tagħha. Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali qieset li r-rikorrenti kienet tat il-kunsens impliċitu tagħha għall-użu tat-trade mark ikkontestata minn terzi għall-prodotti inkwistjoni.
Għaldaqstant, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appell sa fejn ir-revoka tat-trade mark ikkontestata kienet ingħatat għall-mudelli f’minjatura ta’ vetturi.
(
1
)	Id-deċiżjoni tal-Ħames Bord tal-Appell tal-EUIPO tad‑29 ta’ Awwissu 2023 (Każ R 887/2016‑5).
(
2
)	Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2007, Adam Opel (C‑48/05, EU:C:2007:55).
(
3
)	Prodotti li jaqgħu fil-Klassi 28 fis-sens tal-Ftehim ta’ Nizza dwar il-Klassifikazzjoni Internazzjonali tal-Prodotti u s-Servizzi għall-finijiet tar-Reġistrazzjoni tat-Trade marks tal‑15 ta’ Ġunju 1957, kif irrivedut u emendat.
(
4
)	Abbażi tal-Artikolu 158(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 207/2009 tas‑26 ta’ Frar 2009 dwar it-trade mark tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2009, L 78, p. 1), moqri flimkien mal-Artikolu 51(1)(a) ta’ dan ir-regolament.