Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Deichiú Dlísheomra)
30 Aibreán 2026
(*)
(Mainneachtain Bhallstáit ina chuid oibleagáidí a chomhlíonadh – Airteagal 258
CFAE – Treoir (AE) 2019/520 – Idir-inoibritheacht na gcóras leictreonach dolaí bóthair agus malartú trasteorann faisnéise faoi mhainneachtain dolaí a íoc san Aontas Eorpach a éascú – Mainneachtain maidir le trasuí – Mainneachtain fógra a thabhairt maidir le bearta trasuite a d’fhéadfadh a bheith ann – Airteagal 260(3)
CFAE – Iarratas ar ordú chun cnapshuim a íoc)
I gCás C‑479/23,
IMEACHTAÍ mar gheall ar mhainneachtain in oibleagáidí a chomhlíonadh faoi Airteagal 258 agus Airteagal 260(3)
CFAE, a tionscnaíodh an 26 Iúil 2023,
an Coimisiún Eorpach, dá ndéanann M.
Ilkova agus P.
Messina, i gcáil Gníomhairí,
ionadaíocht,
iarratasóir,
v
Poblacht na Bulgáire, dá ndéanann T.
Mitova, S.
Ruseva agus R.
Stoyanov, i gcáil Gníomhairí,
ionadaíocht,
cosantóir,
tugann AN CHÚIRT (an Deichiú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: J.
Passer, Uachtarán an Dlísheomra,
M. L. Arastey Sahún (Rapóirtéir), Uachtarán an Chúigiú Dlísheomra, agus D.
Gratsias, Breitheamh,
Abhcóide Ginearálta: N.
Emiliou,
Cláraitheoir: A.
Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Lena iarratas, iarrann an Coimisiún Eorpach ar an gCúirt Bhreithiúnais:
–        a dhearbhú, trí mhainneachtain na [forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin] is gá a ghlacadh chun Treoir (AE) 2019/520 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Márta 2019 maidir le hidir-inoibritheacht na gcóras leictreonach dolaí bóthair agus lena n‑éascaítear malartú trasteorann faisnéise faoi mhainneachtain dolaí a íoc san Aontas (IO 2019 L 91, lch. 45), nó, in aon chás, trí mhainneachtain fógra a thabhairt ar na forálacha sin don Choimisiún, nár chomhlíon Poblacht na Bulgáire a cuid oibleagáidí faoi Airteagal 32(1) den treoir sin;
–        a ordú do Phoblacht na Bulgáire íocaíocht chnapshuime a íoc leis an gCoimisiún a fhreagróidh don mhéid is airde den dá mhéid seo a leanas:
–        suim laethúil EUR 1 800, arna hiolrú faoi líon na laethanta ón lá tar éis dhul in éag an spriocdháta don trasuí a leagtar amach sa Treoir sin go dtí an lá ar scoir an sárú nó, má leantar den sárú, dáta craolta an bhreithiúnais sa chás seo, nó
–        íocaíocht chnapshuime íosta EUR 504 000;
–        i gcás ina leanfaidh an mhainneachtain na hoibleagáidí dá dtagraítear sa chéad fhleasc a chomhlíonadh suas go dtí dáta craolta bhreithiúnais na Cúirte Breithiúnais sa chás seo, a ordú do Phoblacht na Bulgáire [íocaíocht phionósach] EUR 9 720 in aghaidh an lae a dhéanamh leis an gCoimisiún, amhail ó dháta craolta an bhreithiúnais sa chás seo, go dtí go mbeidh a hoibleagáidí faoi Threoir 2019/520 comhlíonta ag Poblacht na Bulgáire;
–        a ordú do Phoblacht na Bulgáire na costais a íoc.
An dlí lena mbaineann
Treoir 2019/520
2        Foráiltear don mhéid seo a leanas le haithrisí 2 agus 3 de Threoir 2019/520:
‘(2)      Tá sé inmhianaithe go mbeadh córais leictreonacha dolaí bóthair in úsáid go forleathan sna Ballstáit agus sna tíortha comharsanachta, agus, a mhéid is féidir, go mbeadh córais iontaofa, sholáimhsithe agus chost‑éifeachtúla ann atá oiriúnach don fhorbairt a dhéanfar amach anseo ar an mbeartas maidir le muirir ar úsáid bóthair ar leibhéal an Aontais agus do na forbairtí teicniúla a thiocfaidh amach anseo. Dá bhrí sin, is gá córais leictreonacha dolaí bóthair a dhéanamh idir-inoibritheach chun laghdú a dhéanamh ar chostas íoc na ndolaí agus ar na hualaí a bhaineann leis ar fud an Aontais.
(3)      Rannchuidíonn córais idir-inoibritheacha leictreonacha dolaí bóthair leis na cuspóirí a leagtar síos i ndlí an Aontais maidir le dolaí bóthair a bhaint amach.’
3        Foráiltear le hAirteagal 1(1) den Treoir sin an méid seo a leanas:
‘Leagtar síos sa Treoir seo na coinníollacha is gá chun na gcríoch seo a leanas:
(a)      idir-inoibritheacht na gcóras leictreonach dolaí bóthair a áirithiú ar ghréasán bóithre iomlán an Aontais, ar mhótarbhealaí uirbeacha agus idiruirbeacha, ar phríomhbhóithre agus ar mhionbhóithre, agus ar struchtúir éagsúla, amhail tolláin nó droichid, agus báid farantóireachta; agus
(b)      éascaíocht a dhéanamh ar mhalartú trasteorann sonraí clárúcháin feithiclí maidir leis na feithiclí agus úinéirí nó sealbhóirí feithiclí lenar bhain mainneachtain dolaí d’aon chineál san Aontas a íoc.
[...]’
4        Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 2 den Treoir sin:
‘Chun críocha na Treorach seo:
[...]
(2)      ciallaíonn “soláthraí seirbhíse dolaí” eintiteas dlítheanach a sholáthraíonn seirbhísí dolaí ar fhearann SDLE amháin nó níos mó le haghaidh aicme feithiclí amháin nó níos mó;
(3)      ciallaíonn “muirearóir dolaí” eintiteas poiblí nó príobháideach a thoibhíonn dolaí as cúrsaíocht feithiclí i bhfearann SDLE;
[...]
(16)      ciallaíonn “dearbhú dola” ráiteas chuig muirearóir dolaí lena ndeimhnítear gurb ann d’fheithicil i bhfearann SDLE atá i bhfoirm atá comhaontaithe idir an soláthraí seirbhíse dolaí agus an muirearóir dolaí;
(17)      ciallaíonn “paraiméadair aicmithe feithicle” an fhaisnéis a bhaineann leis an bhfeithicil ar dá réir a ríomhtar dolaí bunaithe ar na sonraí comhthéacs dolaí;
[...]
(21)      ciallaíonn “dola” an táille nach mór don úsáideoir bóthair a íoc le taisteal ar bhóthar áirithe, ar ghréasán bóithre, ar struchtúr, amhail droichead nó tollán, nó ar bhád farantóireachta;
[...]
(26)      ciallaíonn “feithicil” mótarfheithicil, nó comhcheangal feithiclí altacha a úsáidtear chun paisinéirí nó earraí a iompar de bhóthar nó atá beartaithe chuige sin;
[...]
(29)      ciallaíonn “feithicil saothair éadroim” feithicil nach mó ná
3,5 tona a huasmhais incheadaithe.’
5        Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 5 den Treoir:
‘[...]
(4)      Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú, i gcás inar gá, go ndéanfaidh soláthraithe SDLE atá cláraithe acu, nó a sholáthraíonn an SDLE ar a gcríoch, a sholáthar d’úsáideoirí SDLE TAB a chomhlíonann na ceanglais a leagtar amach sa Treoir seo, mar aon leis na cinn a leagtar amach i dTreoir
2014/53/AE [ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014
maidir le comhchuibhiú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le trealamh raidió a chur ar fáil ar an margadh agus lena n‑aisghairtear Treoir 1999/5/CE (IO 2014 L 153, lch. 62)] agus 2014/30/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [an 26 Feabhra 2014 maidir le comhchuibhiú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le comhoiriúnacht leictreamaighnéadach (IO 2014 L 96, lch. 79)]. Féadfaidh siad fianaise a iarraidh ar sholáthraithe SDLE lena mbaineann go bhfuil na ceanglais sin comhlíonta.
(5)      Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go gcoinneoidh soláthraithe SDLE a sholáthraíonn an SDLE ar a gcríoch liostaí de TAB atá neamhbhailí a bhaineann lena gconarthaí SDLE leis na húsáideoirí SDLE. Déanfaidh siad na bearta is gá chun a áirithiú go gcoinneofar na liostaí sin i gcomhréir dhocht le rialacha an Aontais maidir le cosaint sonraí pearsanta a leagtar amach,
inter alia, i Rialachán (AE) 2016/679 [ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n‑aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO 2016 L 119, lch. 1)] agus i dTreoir 2002/58/CE [ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Iúil 2002 maidir le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le príobháideachas a chosaint san earnáil cumarsáide leictreonaí (Treoir um príobháideachas agus cumarsáid leictreonach) (IO 2002 L 201, lch. 37)].
[...]
(7)      Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go ndéanfaidh soláthraithe SDLE a sholáthraíonn an SDLE ar a gcríoch a sholáthar do mhuirearóirí dolaí an fhaisnéis atá de dhíth orthu chun an dola a ghearrtar ar fheithiclí na n‑úsáideoirí SDLE a ríomh agus a chur i bhfeidhm nó a sholáthar do mhuirearóirí dolaí an fhaisnéis ar fad is gá chun gur féidir leo ríomh an dola arna chur i bhfeidhm ar fheithiclí úsáideoirí SDLE ag na soláthraithe SDLE a fhíorú.
[...]
(9)      Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go mbeidh muirearóir dolaí atá freagrach as fearann SDLE ar a gcríoch in ann a fháil ó sholáthraí SDLE na sonraí maidir leis na feithiclí ar fad atá faoi úinéireacht nó i seilbh chliaint an tsoláthraí SDLE, a thiomáin, i dtréimhse ar leith, ar an bhfearann SDLE a bhfuil an muirearóir dolaí freagrach as, mar aon leis na sonraí maidir le húinéirí nó sealbhóirí na bhfeithiclí sin, ar choinníoll go bhfuil na sonraí sin de dhíth ar an muirearóir dolaí chun a chuid oibleagáidí i leith na n‑údarás cánach a chomhlíonadh. Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go gcuirfidh an soláthraí SDLE na sonraí arna n‑iarraidh ar fáil tráth nach déanaí ná 2 lá tar éis an iarraidh a fháil. Déanfaidh siad na bearta is gá chun a áirithiú nach nochtfaidh an muirearóir dolaí na sonraí sin d’aon soláthraí seirbhíse dolaí eile. Déanfaidh siad na bearta is gá chun a áirithiú, i gcás ina bhfuil an muirearóir dolaí comhtháite i dteannta soláthraí seirbhíse dolaí in eintiteas amháin, go n‑úsáidfear na sonraí chun na críche go gcomhlíonfadh an muirearóir dolaí a chuid oibleagáidí i leith na n‑údarás cánach, agus chun na críche sin amháin.
[...]’
6        De réir Airteagal 6 de Threoir 2019/520:
‘(1)      I gcás nach gcomhlíonann fearann SDLE na coinníollacha teicniúla agus nós imeachta maidir le hidir-inoibritheacht SDLE dá bhforáiltear sa Treoir seo, déanfaidh an Ballstát a bhfuil an fearann SDLE ar a chríoch na bearta is gá chun a áirithiú go ndéanfaidh an muirearóir dolaí freagrach measúnú ar an bhfadhb leis na geallsealbhóirí lena mbaineann agus, má thagann sé faoina réimse freagrachtaí, go ndéanfaidh sé bearta feabhais d’fhonn idir-inoibritheacht SDLE an chórais dolaí a áirithiú. I gcás inar gá, déanfaidh an Ballstát an clár dá dtagraítear in Airteagal 21(1) i ndáil leis an bhfaisnéis dá dtagraítear i bpointe (a) de a thabhairt cothrom le dáta.
[...]
(3)      Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go nglacfaidh muirearóirí dolaí atá freagrach as fearainn SDLE ar a gcríoch, ar bhonn neamh-idirdhealaitheach, le haon soláthraí SDLE atá ag iarraidh SDLE a sholáthar ar na fearainn SDLE sin.
Chun go nglacfar le soláthraí SDLE i bhfearann SDLE, beidh ar an soláthraí sin na hoibleagáidí agus na coinníollacha ginearálta a leagtar amach sa ráiteas fearainn SDLE a chomhlíonadh.
Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú nach gcuirfidh muirearóirí dolaí ceangal ar sholáthraithe SDLE úsáid a bhaint as réitigh theicniúla shonracha nó próisis theicniúla shonracha a chuirfeadh bac ar idir-inoibritheacht chomhpháirteanna idir-inoibritheachta an tsoláthraí SDLE leis na córais leictreonacha dolaí bóthair i bhfearainn SDLE eile.
Mura féidir le muirearóir dolaí agus soláthraí SDLE teacht ar chomhaontú, féadfar an t‑ábhar a chur faoi bhráid an Chomhlachta Idir-réitigh atá freagrach as an bhfearann dolaí ábhartha.
(4)      Déanfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a áirithiú go gceadófar sna conarthaí idir an muirearóir dolaí agus an soláthraí SDLE, maidir le soláthar SDLE ar chríoch an Bhallstáit sin, go n‑eiseodh an soláthraí SDLE sonrasc an dola don úsáideoir SDLE go díreach.
Féadfaidh an muirearóir dolaí a cheangal go n‑eiseodh an soláthraí SDLE an sonrasc don úsáideoir faoi ainm an mhuirearóra dolaí, agus thar a cheann, agus comhlíonfaidh an soláthraí SDLE an iarraidh sin.
(5)      Ní sháróidh an dola a ghearrann muirearóirí dolaí ar úsáideoirí SDLE an dola náisiúnta nó áitiúil comhfhreagrach. Ní dochar an méid sin do cheart na mBallstát lacáistí nó lascainí a thabhairt isteach chun úsáid íocaíochtaí leictreonacha dolaí a chur chun cinn. Beidh na lacáistí nó na lascainí ar fad a thairgeann Ballstát nó muirearóir dolaí d’úsáideoirí TAB trédhearcach, fógrófar go poiblí iad agus beidh siad ar fáil faoi na coinníollacha céanna do chliaint na soláthraithe SDLE.
(6)      Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go nglacfaidh muirearóirí dolaí ar a bhfearainn SDLE le haon TAB oibríochtúil ó sholáthraithe SDLE a bhfuil caidreamh conarthach acu leo atá deimhnithe i gcomhréir leis an nós imeachta a shainítear sna gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 15(7) agus nach bhfuil ar liosta de TAB neamhbhailí dá dtagraítear in Airteagal 5(5).
(7)      I gcás mífheidhmiú SDLE arb é an muirearóir dolaí is cúis leis, cuirfidh an muirearóir dolaí modh díghrádaithe seirbhíse ar fáil lenar féidir le feithiclí ina bhfuil an trealamh dá dtagraítear i mír 6 dul timpeall go sábháilte agus gan ach moill íosta orthu agus gan amhras a bheith ann ina leith gur tharla mainneachtain dola a íoc.
[...]’
7        Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 7(3) den Treoir sin:
Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú, i bhfearainn SDLE ag a bhfuil príomhsholáthraí seirbhíse, go gcloífidh an mhodheolaíocht chun luach saothair na soláthraithe SDLE a ríomh leis an struchtúr céanna leis an luach saothair i seirbhísí inchomparáide a sholáthraíonn an príomhsholáthraí seirbhíse. Féadfaidh méid luach saothair na soláthraithe SDLE a bheith éagsúil le luach saothair an phríomhsholáthraí seirbhíse ar an gcoinníoll go bhfuil údar cuí leis de réir na nithe seo leanas:
(a)      costas na gceanglas sonrach agus na n‑oibleagáidí sonracha atá ar an bpríomhsholáthraí seirbhíse agus nach bhfuil ar na soláthraithe SDLE; agus
(b)      an gá a bhaint amach as luach saothair na soláthraithe SDLE na costais sheasta a fhorchuireann an muirearóir dolaí bunaithe ar na costais atá ar an muirearóir dolaí córas comhlíontach SDLE a sholáthar, a oibriú agus a chothabháil ina fhearann dolaí, lena n‑áirítear costais an chreidiúnaithe, i gcás nach bhfuil costais den sórt sin san áireamh sa dola.’
8        Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 8(2) agus (3) den Treoir sin:
‘(2)      Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go mbeidh an muirearóir dolaí i dteideal ceangal a chur ar sholáthraí SDLE íoc as aon dearbhú dola cuí-réasúnaithe agus as aon neamhdhearbhú dola cuí-réasúnaithe maidir le haon chuntas úsáideora SDLE a bhainistíonn an soláthraí SDLE sin.
(3)      Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú, i gcás ina bhfuil liosta de TAB neamhbhailí dá dtagraítear in Airteagal 5(5) seolta ag soláthraí SDLE chuig muirearóir dolaí, nach mbeidh an soláthraí SDLE faoi dhliteanas i leith aon dola breise arna thabhú trí úsáid a bhaint as TAB neamhbhailí den sórt sin. Déanfaidh na muirearóirí dolaí agus na soláthraithe SDLE comhaontú eatarthu faoi líon na n‑iontrálacha ar an liosta de TAB neamhbhailí, faoi fhormáid an liosta agus faoina mhinice a thabharfar cothrom le dáta é.’
9        De réir Airteagal 9 den Treoir sin:
Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go gcoinneoidh eintitis dhlítheanacha a sholáthraíonn seirbhísí dolaí taifid chuntasaíochta lenar féidir idirdhealú soiléir a dhéanamh idir na costais agus an t‑ioncam a bhaineann le soláthar na seirbhísí dolaí agus na costais agus an t‑ioncam a bhaineann le gníomhaíochtaí eile. Soláthrófar an fhaisnéis faoi na costais agus faoin ioncam a bhaineann le soláthar na seirbhíse dolaí, arna iarraidh sin, don Chomhlacht Idir-réitigh ábhartha nó don chomhlacht breithiúnach ábhartha. Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá freisin chun a áirithiú nach gceadófar tras-fhóirdheontais idir na gníomhaíochtaí arna ndéanamh i ról an tsoláthraí seirbhíse dolaí agus gníomhaíochtaí eile.’
10      Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 14(1) de Threoir 2019/520:
‘Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go mbeidh an idirghníomhaíocht idir úsáideoirí SDLE agus muirearóirí dolaí mar chuid de SDLE teoranta, i gcás inarb infheidhme, don phróiseas sonrascaithe i gcomhréir le hAirteagal 6(4) agus do na próisis forfheidhmithe. Féadfaidh idirghníomhaíochtaí idir úsáideoirí SDLE agus soláthraithe SDLE, nó an TAB atá acu, a bheith sonrach do gach soláthraí SDLE, gan cur isteach ar idir-inoibritheacht SDLE.’
11      Foráiltear mar a leanas in Airteagal 21(5) den treoir:
‘Ag deireadh gach bliana féilire, déanfaidh údaráis na mBallstát atá i bhfeighil na gclár cláir na bhfearann SDLE agus na soláthraithe SDLE a chur in iúl go leictreonach don Choimisiún. Déanfaidh an Coimisiún an fhaisnéis a chur ar fáil do na Ballstáit eile. Déanfar aon neamhréireachtaí leis an gcás i mBallstát a thabhairt ar aird do Bhallstát an chlárúcháin agus don Choimisiún.’
12      Foráiltear le hAirteagal 24 den Treoir sin mar a leanas:
‘(1)      Déanfaidh an Ballstát ar ar a chríoch a tharla an mhainneachtain dola a íoc cinneadh imeachtaí leantacha a thionscnamh nó gan iad a thionscnamh i ndáil leis an mainneachtain dola a íoc.
An Ballstát ar ar a chríoch a tharla an mhainneachtain dola a íoc, i gcás ina gcinnfidh sé imeachtaí den sórt sin a thionscnamh, tabharfaidh an Ballstát sin fógra, i gcomhréir lena dhlí náisiúnta, don úinéir, do shealbhóir na feithicle nó don duine arna shainaithint ar dhóigh eile a bhfuil amhras faoi nó fúithi nár íoc sé nó sí an dola.
Cumhdófar san fhaisnéis sin, de réir mar is infheidhme faoin dlí náisiúnta, na hiarmhairtí dlíthiúla ábhartha i gcríoch an Bhallstáit ar ar a chríoch a tharla an mhainneachtain dola a íoc faoi dhlí an Bhallstáit sin.
(2)      Agus an litir faisnéise á cur chuig an úinéir, sealbhóir na feithicle nó an duine arna shainaithint ar dhóigh eile a bhfuil amhras faoi nó fúithi nár íoc sé nó sí an dola, déanfaidh an Ballstát ar ar a chríoch a tharla an mhainneachtain dola a íoc, i gcomhréir lena dhlí náisiúnta, aon fhaisnéis ábhartha a áireamh, go háirithe cineál na mainneachtana an dola a íoc, áit, dáta agus am na mainneachtana an dola a íoc, teideal na dtéacsanna den dlí náisiúnta a sáraíodh, an ceart achomhairc a dhéanamh agus rochtain ar fhaisnéis a bheith aige nó aici, agus an smachtbhanna agus, más iomchuí, sonraí maidir leis an bhfeiste a úsáideadh chun an mhainneachtain dola a íoc a bhrath. Chun na críche sin, féadfaidh an Ballstát ar ar a chríoch a tharla an mhainneachtain dola a íoc an litir faisnéise a bhunú ar an teimpléid a leagtar amach in Iarscríbhinn
II.
[...]’
13      De réir Airteagal 25 den Treoir sin:
‘(1)      Ní fhéadfaidh an Ballstát ar ar a chríoch a tharla an mhainneachtain dola a íoc na sonraí a gheofar tríd an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 23(1) a sholáthar don eintiteas atá freagrach as an dola a thobhach ach amháin má chomhlíontar na coinníollacha seo a leanas:
(a)      tá na sonraí a aistreofar teoranta dá bhfuil ag teastáil ón eintiteas sin chun an dola atá dlite a fháil;
(b)      tá an nós imeacht le haghaidh an dola atá dlite a fháil i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 24;
(c)      tá an t‑eintiteas lena mbaineann freagrach as an nós imeachta sin a chur i gcrích; agus
(d)      cuirtear deireadh leis an mainneachtain dola a íoc le comhlíonadh an ordaithe íocaíochta arna eisiúint ag an eintiteas a gheobhaidh na sonraí.
(2)      Déanfaidh na Ballstáit a áirithiú go mbainfear úsáid as na sonraí a sholáthrófar don eintiteas freagrach chun an dola atá dlite a fháil, agus chun na críche sin amháin, agus go ndéanfar iad a scriosadh láithreach a luaithe a íocfar an dola nó, má leantar leis an mainneachtain é a íoc, laistigh de thréimhse réasúnach tar éis aistriú na sonraí a bheidh le socrú ag an mBallstát.’
14      Foráiltear le hAirteagal 32 de Threoir 2019/520 mar seo a leanas:
‘(1)      Déanfaidh na Ballstáit na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun Airteagal 1 go Airteagal 27 agus Iarscríbhinn
I agus Iarscríbhinn
II a chomhlíonadh a ghlacadh agus a fhoilsiú faoin 19 Deireadh Fómhair 2021. Cuirfidh siad téacs na mbeart sin in iúl don Choimisiún láithreach.
Cuirfidh siad na bearta sin i bhfeidhm ón 19 Deireadh Fómhair 2021.
Nuair a ghlacfaidh na Ballstáit na bearta sin, beidh tagairt iontu don Treoir seo nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil. Áireoidh siad chomh maith ráiteas go ndéanfar tagairtí i bhforálacha reachtaíochta, rialúcháin nó riaracháin atá ann cheana maidir leis an Treoir arna haisghairm leis an Treoir seo a fhorléiriú mar thagairtí don Treoir seo. Is iad na Ballstáit a chinnfidh an tslí le tagairt den sórt sin a dhéanamh agus conas a dhéanfar an ráiteas sin a leagan amach.
(2)      Déanfaidh na Ballstáit téacs phríomhfhorálacha an dlí náisiúnta a ghlacfaidh siad sa réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo a chur in iúl don Choimisiún.’
15      Foráiltear le hAirteagal 33 den Treoir sin mar seo a leanas:
‘Déantar Treoir 2004/52/CE [ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le hidir-inoibritheacht chóras leictreonach na ndolaí bóthair sa Chomhphobal (IO 2004 L 166, lch. 124)] a aisghairm le héifeacht ón 20 Deireadh Fómhair 2021, gan dochar d’oibleagáidí na mBallstát maidir leis an teorainn ama chun an Treoir a leagtar amach i gCuid B d’Iarscríbhinn
III a thrasuí sa dlí náisiúnta.
Déanfar tagairtí don Treoir aisghairthe a fhorléiriú mar thagairtí don Treoir seo agus léifear iad i gcomhréir leis an tábla comhghaoil atá leagtha amach in Iarscríbhinn
IV.’
16      Leagtar amach in Iarscríbhinn
II a ghabhann le Treoir 2019/520 teimpléad ginearálta le haghaidh litreacha fógartha dá bhforáiltear le hAirteagal 24 den Treoir sin.
Teachtaireacht 2023
17      I dTeachtaireacht 2023/C
2/01 ón gCoimisiún, dar teideal ‘Smachtbhannaí airgeadais le linn imeachtaí um shárú’ (IO 2023 C 2, lch. 1; ‘Teachtaireacht 2023’), leagtar síos, i bpointí
3 agus 4 de, na rialacha a bhaineann leis an ‘íocaíocht phionósach’ agus leis an ‘[g]cnapshuim’ faoi seach.
18      Sonraítear i bpointe
4.2 den Teachtaireacht sin an modh ríofa don chnapshuim mar a leanas:
‘Ríomhtar an chnapshuim ar bhealach atá cosúil, a bheag nó a mhór, leis an modh chun an íocaíocht phionósach a ríomh, is é sin:
–        méid cothromráta a iolrú faoi chomhéifeacht don tromchúis,
–        an toradh a iolrú faoin bhfachtóir n,
–        an toradh a iolrú faoi líon na laethanta a leantar den sárú [...]
[...]’
19      Foráiltear an méid seo a leanas i bpointe
4.2.1 den fhógra sin:
‘Chun an chnapshuim a ríomh, tá an méid laethúil le hiolrú faoi líon na laethanta a leanann an sárú ar aghaidh. Sainmhínítear an méid seo a leanas mar a leanas:
[...]
–        i gcás caingne a thionscnaítear faoi Airteagal 260(3)
CFAE, is é sin líon na laethanta idir an lá tar éis dhul in éag an spriocdháta don trasuí a leagtar amach sa treoir atá i gceist agus an dáta a dtagann deireadh leis an sárú, nó, mura gcomhlíontar é, dáta seachadta an bhreithiúnais faoi Airteagal 260
CFAE.
[...]’
20      Foráiltear in Iarscríbhinn
I a ghabhann le Teachtaireacht 2023, dar teideal ‘Sonraí a úsáidtear chun smachtbhannaí airgeadais arna moladh don Chúirt a chinneadh’, i bpointe
2 di, go socraítear méid an chothromráta don íocaíocht chnapshuime a luaitear i bpointe 4.2.2 den Teachtaireacht sin ag EUR 1 000 in aghaidh an lae, is é sin aon trian den cothromráta le haghaidh íocaíochtaí pionósacha, agus, i bpointe
3 di, go socraítear an fachtóir ‘n’ do Phoblacht na Bulgáire ag 0.18. Luaitear i bpointe
5 d’Iarscríbhinn I a ghabhann léi gurb é EUR 504 000 an chnapshuim íosta a shocraítear do Phoblacht na Bulgáire.
Nós imeachta réamhdhlíthíochta
21      An 25 Samhain 2021, sheol an Coimisiún litir fógra fhoirmiúil chuig Poblacht na Bulgáire inar mheabhraigh sé di go raibh an spriocdháta chun Treoir 2019/520 a thrasuí imithe in éag an 19 Deireadh Fómhair 2021 agus nár tugadh fógra dó fós faoi na bearta lena dtrasuitear an Treoir sin ina hiomláine.
22      Ina freagra an 24 Eanáir 2022, chuir Poblacht na Bulgáire in iúl don Choimisiún go ndéanfaí an Treoir sin a thrasuí i ndlí na Bulgáire ar ghlacadh an Zakon za izmenenie i dopalnenie na Zakona za patishtata (Dlí lena leasaítear agus lena bhforlíontar an Dlí maidir le Bóithre), an Postanovlenie za izmenenie i dopalnenie na Naredbata za usloviyata,
reda i pravilata za izgrazhdane i funktsionirane na smesena sistema za taksuvane na razlichnite kategorii patni prevozni sredstva na baza vreme i na baza izminato razstoyanie (Ordú lena leasaítear agus lena bhforlíontar an Fhoraithne maidir leis na rialacha agus na nósanna imeachta mionsonraithe chun córas taraif measctha a bhunú agus a oibriú le haghaidh catagóirí éagsúla feithiclí bóthair de réir bhonn ama a chaitear agus an fhaid taistil) agus an Naredba za usloviyata,
reda i pravilata za postigane na operativnata savmestimost na elektronni sistemi za patno taksuvane (Ordú maidir leis na modhanna agus na rialacha chun idir-inoibritheacht na gcóras leictreonach dolaí bóthair a chur chun feidhme), téacsanna a bhí á nglacadh faoi láthair.
23      In éagmais aon teachtaireacht ina dhiaidh sin maidir le trasuí Threoir 2019/520, sheol an Coimisiún tuairim réasúnaithe chuig Poblacht na Bulgáire an 19 Bealtaine 2022 inar iarradh uirthi na bearta is gá a dhéanamh, laistigh de 2 mhí ón tuairim sin a fháil, chun an tuairim sin a chomhlíonadh.
24      I litir dar dháta an 18 Iúil 2022, níor chuir Poblacht na Bulgáire i gcoinne an tsáraithe líomhnaithe, ach luaigh sí gur fhormheas Comhairle na nAirí an dréachtdlí lena leasaítear agus lena bhforlíontar an Dlí maidir le Bóithre an 27 Bealtaine 2022 agus gur cuireadh faoi bhráid Thionól Náisiúnta na Bulgáire é an lá céanna lena ghlacadh. Dúirt an Ballstát sin freisin go nglacfaí faoi mhí Mheán Fómhair 2022 gach dréacht agus gach gníomh reachtach atá beartaithe chun forálacha na treorach sin a thrasuí go hiomlán i ndlí na Bulgáire, ach nach bhféadfaí moilleanna a chur as an áireamh, áfach.
25      Ós rud é, tar éis dhul in éag an spriocdháta chun an Treoir sin a thrasuí, nár glacadh fós na bearta chun a áirithiú go ndéanfaí í a thrasuí go hiomlán nó, ar a laghad, gur cuireadh in iúl don Choimisiún iad, thionscain an Coimisiún an chaingean seo.
An nós imeachta os comhair na Cúirte Breithiúnais
26      An 12 Feabhra 2024, dúnadh an chuid i scríbhinn den nós imeachta sa chás seo.
27      Le cinneadh ó Uachtarán na Cúirte an 16 Bealtaine 2024, tar éis na páirtithe a éisteacht, cuireadh bac ar na himeachtaí sa chás seo go dtí deireadh anailís an Choimisiúin ar ghníomhartha a ghlac Poblacht na Bulgáire idir an dá linn.
28      Le gníomh an 31 Deireadh Fómhair 2024, chuir an Coimisiún an Chúirt Breithiúnas ar an eolas gur thug Poblacht na Bulgáire fógra di, an 1 agus an 14 Feabhra 2024, faoi roinnt bearta reachtacha agus beart rialála lena dtrasuitear Treoir 2019/520. An 18 Feabhra 2024, chuir Poblacht na Bulgáire in iúl don Choimisiún go raibh foraithne le glacadh an 30 Bealtaine 2024 lena mbeartaítear trasuí iomlán na Treorach sin a áirithiú. I dteachtaireachtaí neamhfhoirmiúla ina dhiaidh sin, chuir Poblacht na Bulgáire in iúl freisin nach mór na bearta a ceapadh chun an Treoir sin a thrasuí ina hiomláine a ghlacadh faoin 30 Lúnasa 2024. Mar sin féin, níor tugadh fógra don Choimisiún faoi aon bheart trasuite breise tar éis an 18 Feabhra 2024.
29      Mar thoradh air sin, luaigh an Coimisiún, cé go ndearna Poblacht na Bulgáire roinnt dul chun cinn maidir le Treoir 2019/520 a thrasuí le linn na n‑imeachtaí os comhair na Cúirte, go bhfuil an trasuí sin fós neamhiomlán.
30      Sna himthosca sin, leasaigh an Coimisiún a éileamh gur cheart ordú a thabhairt don Bhallstát sin cnapshuim agus íocaíocht phionósach araon a íoc. Maidir leis an gcnapshuim, mhol sé idirdhealú a dhéanamh idir trí thréimhse sáraithe agus méid EUR 1 799 280 a éileamh, don chéad tréimhse, ón 20 Deireadh Fómhair 2021 go dtí an 31 Eanáir 2024, don dara tréimhse, ón 1 Feabhra 2024 go dtí an 13 Feabhra 2024, méid EUR 18 144 agus, don tríú tréimhse, ón 14 Feabhra 2024 go dtí dáta seachadta an bhreithiúnais atá le tabhairt sa chás seo nó, má thagann deireadh leis an sárú roimh an dáta sin, an dáta a tháinig deireadh leis, méid laethúil EUR 1 080. Maidir leis an íocaíocht phionósach, d’iarr an Coimisiún ar an gCúirt í a shocrú ag EUR 5 814 in aghaidh an lae go dtí go mbeadh an oibleagáid a leagtar síos in Airteagal 32 de Threoir 2019/520 comhlíonta go hiomlán.
31      Le cinneadh ó Uachtarán na Cúirte an 6 Samhain 2024, cuireadh tús arís leis na himeachtaí sa chás seo.
32      An 9 Nollaig 2024, thíolaic Poblacht na Bulgáire a barúlacha maidir le tarraingt siar pháirteach an Choimisiúin agus maidir leis an leasú ar an ordú atá á lorg.
33      Trí dhoiciméad a taisceadh an 30 Meán Fómhair 2025, d’iarr Poblacht na Bulgáire go gcuirfeadh sí fianaise nua ar fáil a bhí beartaithe chun trasuí iomlán Threoir 2019/520 i ndlí na Bulgáire a leagadh síos. I gcomhréir le hAirteagal 128(2) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, dheonaigh Uachtarán an Deichiú Dlísheomra, an 3 Deireadh Fómhair 2025, an iarraidh sin agus shocraigh sé tréimhse don Choimisiún a rachaidh in éag an 17 Deireadh Fómhair 2025 chun seasamh a ghlacadh maidir leis an bhfianaise nua sin.
34      Le doiciméad an 15 Deireadh Fómhair 2025, thíolaic an Coimisiún a bharúlacha maidir leis an bhfianaise nua sin, ar thug Poblacht na Bulgáire fógra dó ina leith an 26 Meán Fómhair 2025, agus luaigh sé gur mheas sé go raibh a oibleagáid faoi Airteagal 32(1) de Threoir 2019/520 comhlíonta anois ag an mBallstát sin maidir leis na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin uile is gá chun an treoir sin a thrasuí a ghlacadh agus fógra a thabhairt ina leith.
35      Mar thoradh air sin, tharraing an Coimisiún a chaingean siar go páirteach arís, ar an gcéad dul síos, agus tharraing sé siar a éileamh gur cheart ordú a thabhairt do Phoblacht na Bulgáire íocaíocht phionósach a íoc, agus, ar an dara dul síos, leasaigh sé a éileamh gur cheart ordú a thabhairt don Bhallstát sin cnapshuim a íoc, ag éileamh ina leith sin méid iomlán EUR 2 458 296, arb ionann é agus EUR 1 801 440 don tréimhse ón 20 Deireadh Fómhair 2021 go dtí an 31 Eanáir 2024 EUR 19 656 don tréimhse ón 1 Feabhra 2024 go dtí an 13 Feabhra 2024 agus EUR 637 200 don tréimhse ón 14 Feabhra 2024 go dtí an 25 Meán Fómhair 2025.
36      Le gníomh an 3 Samhain 2025, d’iarr Poblacht na Bulgáire ar an gCúirt Bhreithiúnais, ar an gcéad dul síos, seasamh le tarraingt siar pháirteach chaingean an Choimisiúin a mhéid a bhaineann sé le híocaíocht phionósach a fhorchur agus, ar an dara dul síos, diúltú ina hiomláine d’éileamh an Choimisiúin go n‑ordófaí do cnapshuim EUR 2 458 296 a íoc nó, mar mhalairt air sin, a mhéid a laghdú a mhéid is féidir i bhfianaise imthosca an cháis.
An chaingean
Mainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh faoi Airteagal 258 CFAE
Argóintí na bpáirtithe
37      Ina iarratas, tugann an Coimisiún dá aire, ar dhul in éag an spriocdháta a leagtar amach sa tuairim réasúnaithe, nár ghlac Poblacht na Bulgáire na bearta is gá chun Treoir 2019/520 a thrasuí sa dlí náisiúnta.
38      Thairis sin, mhainnigh Poblacht na Bulgáire a hoibleagáid téacs na mbeart sin a chur in iúl láithreach don Choimisiún.
39      I ndáil leis sin, meabhraíonn an Coimisiún, i gcomhréir le cásdlí socair, agus go háirithe breithiúnais an 27 Deireadh Fómhair 2011,
an Coimisiún v an Pholainn (C‑362/10, EU:C:2011:703, mír 46), agus an 15 Deireadh Fómhair 2015,
an Coimisiún v an Ghearmáin (C‑137/14, EU:C:2015:683, mír 51), nach mór forálacha treorach a chur chun feidhme le fórsa ceangailteach doshéanta, leis an tsainiúlacht, leis an mbeachtas agus leis an tsoiléireacht is gá, chun ceanglas na deimhneachta dlíthiúla a chomhlíonadh. Thairis sin, i gcás ina bhforáiltear go sainráite i dtreoir go mbeidh tagairt di sna bearta lena dtrasuitear an Treoir sin nó go mbeidh tagairt den sórt sin ag gabháil léi tráth a bhfoilsithe oifigiúil, dá bhforáiltear sa tríú fomhír d’Airteagal 32(1) de Threoir 2019/520 sa chás seo, tugann an Coimisiún faoi deara, de réir an chásdlí sin, gur gá in aon chás beart trasuite dearfach a ghlacadh. I ndáil leis sin, braitheann sé ar mhír 49 de bhreithiúnas an 11 Meitheamh 2015,
an Coimisiún v an Pholainn (C‑29/14, EU:C:2015:379).
40      Ag brath ar mhíreanna 51 agus 59 de bhreithiúnas an 8 Iúil 2019,
an Coimisiún v an Bheilg (Airteagal 260(3)
CFAE - Líonraí ardluais) (C‑543/17, EU:C:2019:573), deir an Coimisiún go gceanglaítear ar na Ballstáit, thairis sin, faisnéis shoiléir bheacht a chur ar fáil dó maidir le treoir a thrasuí. Ba cheart dóibh na bearta reachtacha, rialála agus riaracháin a shonrú gan débhrí trína measann siad go bhfuil na hoibleagáidí éagsúla a fhorchuirtear orthu leis an treoir sin comhlíonta acu. Ceanglaítear ar na Ballstáit freisin a léiriú, i ndáil le gach foráil den Treoir sin, an fhoráil náisiúnta nó na bearta náisiúnta lena dtrasuitear í, agus féadfaidh tábla comhghaoil a bheith ag gabháil leis an teachtaireacht sin, i gcás inarb iomchuí.
41      Ina cosaint, áitíonn Poblacht na Bulgáire, le linn an nós imeachta réamhdhlíthíochta, gur chomhlíon sí a hoibleagáidí faoi phrionsabal an chomhair dhílis agus gur chuir sí an fhaisnéis uile is gá ar fáil don Choimisiún in am trátha. Ina theannta sin, rinne na húdaráis náisiúnta a raibh baint acu le trasuí Threoir 2019/520 gach iarracht de mheon macánta forálacha na Treorach sin a thrasuí.
42      Tugann Poblacht na Bulgáire údar leis na moilleanna ar thrasuí mar gheall ar an éagobhsaíocht pholaitiúil arb é díscaoileadh comhleanúnach an Tionóil Náisiúnta is cúis léi.
43      Áitíonn sí go raibh sé dodhéanta go hoibiachtúil di forálacha Threoir 2019/520 a chur chun feidhme, ós rud é nach raibh comhlacht reachtach aici a bhí in ann dlíthe trasuite a ghlacadh, agus gur cás force majeure é an cás sin.
44      Theip ar an gCoimisiún aird chuí a thabhairt ar na himthosca a raibh an Ballstát sin ag brath orthu, eadhon staid pholaitiúil chasta na Bulgáire agus a hiarmhairtí don obair reachtach agus do phaindéim COVID-19, cé go bhfuil corrlach lánroghnach aige faoi Airteagal 258 agus 260
CFAE chun na críche sin.
45      In aon chás, cé nach ndearnadh Treoir 2019/520 a thrasuí go fóill, cuireann na dlíthe éagsúla atá ann cheana cuid dá ceanglais chun feidhme cheana féin.
46      Go háirithe, tá coincheapa a shainmhínítear in Airteagail 2(2), (3), (16), (17), (21), (26) agus (29) den Treoir sin sa Zakon za patishtata (an Dlí maidir le Bóithre) (DV Uimh. 26 an 29 Márta 2000), sa
Zakon za dvizhenie po patishtata (an Dlí maidir le Trácht ar Bhóithre) (DV Uimh. 20 an
5 Márta 1999) agus sa Naredba za usloviyata,
reda i pravilata za izgrazhdane i funktsionirane na smesena sistema za taksuvane na razlichnite kategorii patni prevozni sredstva na baza vreme i na baza izminato razstoyanie (Ordú maidir leis na modhanna agus na rialacha chun córas muirearaithe measctha a bhunú agus a oibriú le haghaidh catagóirí éagsúla feithiclí bóthair ar bhonn fad agus achar a thaistealaítear).
47      Thairis sin, tá sé beartaithe le forálacha na Bulgáire atá ann cheana míreanna 5 agus 7 d’Airteagal 5,
Airteagal 6(3), (5) agus (7), agus Airteagal 8(2) de Threoir 2019/520 a chur chun feidhme.
48      Ina fhreagra, maíonn an Coimisiún gur chomhlíon sé a dhualgas a shuíomh gurb ann don mhainneachtain líomhnaithe oibleagáidí a chomhlíonadh agus nár bhraith sé ar aon toimhde ina leith sin.
49      In aon chás, fiú dá mbeadh, go pointe áirithe, forluí idir forálacha dhlí náisiúnta na Bulgáire a bhí i bhfeidhm roimh dháta glactha Threoir 2019/520 agus na forálacha arna leasú tar éis an dáta sin, níor thug Poblacht na Bulgáire fógra faoi na bearta náisiúnta lena dtrasuítear an Treoir sin, rud a sháraigh ceanglais Airteagal 32 di.
50      Ag brath ar bhreithiúnas an 10 Eanáir 2008,
an Coimisiún v an Phortaingéil (C‑70/06, EU:C:2008:3, míreanna 21 agus 22),  cuireann an Coimisiún i gcoinne, chun diúltú d’argóint Phoblacht na Bulgáire maidir leis an dodhéantacht oibiachtúil líomhnaithe forálacha Threoir 2019/520 a thrasuí, nach féidir le Ballstát deacrachtaí inmheánacha a phléadáil, lena n‑áirítear deacrachtaí de chineál bunreachtúil, chun údar a thabhairt le mainneachtain oibleagáidí a eascraíonn as dlí an Aontais a chomhlíonadh, go háirithe na teorainneacha ama a leagtar síos i dtreoir.
51      Maidir leis an argóint a bhaineann le paindéim COVID-19, a d’ardaigh Poblacht na Bulgáire freisin, meabhraíonn an Coimisiún, i gcomhréir le cásdlí na Cúirte Breithiúnais agus go háirithe le míreanna 130 go 132 de bhreithiúnas an 13 Nollaig 2001,
an Coimisiún v an Fhrainc (C‑1/00, EU:C:2001:687), nach bhféadfaidh na Ballstáit brath ar force majeure mar imthoisc mhaolaitheach ach amháin má thagraíonn siad do dheacrachtaí dosháraithe ar leith lena gcuirtear cosc orthu go sealadach a n‑oibleagáidí sonracha faoi dhlí an Aontais a chomhlíonadh. Measann sí go leanann sé ó mhíreanna 54 agus 55 de bhreithiúnas an 25 Eanáir 2017,
Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39), go gceanglaítear ar na Ballstáit nasc sonrach a bhunú idir na himthosca a bhfuiltear ag brath orthu mar force majeure, ar thaobh amháin, agus sárú sonrach ar dhlí an Aontais, ar an taobh eile.
52      Sa chás seo, níor léirigh Poblacht na Bulgáire go raibh deacrachtaí dosháraithe ar leith ag baint leis na himthosca a bhain le paindéim COVID-19 agus nár bhunaigh sí nasc idir na himthosca sin agus mainneachtain maidir le trasuí Treoir 2019/520.
53      Ina theannta sin, i gcomhréir leis an gcásdlí socair, a mheabhraítear i gcomhthéacs phaindéim COVID-19, ní fhéadfar force majeure a agairt ach amháin ar feadh na tréimhse is gá chun deacrachtaí den chineál sin a leigheas.
54      Sa chás seo, níl an mhoill ar thrasuí comhréireach leis an ngá atá leis na deacrachtaí a bhaineann leis an bpaindéim sin a leigheas, ós rud é gur tionscnaíodh an chaingean seo an 26 Iúil 2023, is é sin le rá, níos mó ná 21
mhí tar éis dhul in éag na tréimhse chun Treoir 2019/520 a thrasuí, agus nach raibh an trasuí curtha i gcrích fós tráth a taisceadh an freagra.
55      Ina hathfhreagra, tagraíonn Poblacht na Bulgáire don obair reachtach a tugadh chun críche in 2024 d’fhonn Treoir 2019/520 a thrasuí i ndlí na Bulgáire.
56      Maidir leis an argóint a bhaineann leis an éagobhsaíocht pholaitiúil, leagann an Ballstát sin béim ar chineál urghnách na héagobhsaíochta sin toisc nárbh fhéidir, le linn tréimhsí fada, reachtaíocht a rith agus, dá bhrí sin, trasuí na Treorach sin a áirithiú.
57      Maidir le paindéim COVID-19, tagraíonn Poblacht na Bulgáire dá fad suntasach agus dá cineál tromchúiseach lena gcuirtear cosc ar an gcumhacht reachtach an trasuí sin a chur i gcrích laistigh de na teorainneacha ama forordaithe.
58      Ina ghníomh aistarraingthe páirteach, áitíonn an Coimisiún nach féidir a mheas go bhfuil trasuí Threoir 2019/520 iomlán.
59      Níor thug an Ballstát sin fógra faoi na bearta uile lena dtrasuítear forálacha Iarscríbhinn
II a ghabhann leis an Treoir sin.
60      Go háirithe, ní dhearnadh an oibleagáid a leagtar síos in Airteagal 24(2) de Threoir 2019/520, ina dtagraítear d’Iarscríbhinn
II a ghabhann léi, a thrasuí ina hiomláine.
61      Chuir Poblacht na Bulgáire in iúl don Choimisiún go ndéanfaí Airteagal 5(4),
Airteagal 6(6),
Airteagal 8(3),
Airteagal 9 agus Airteagal 21(5), agus Airteagal 25 de Threoir 2019/520 a ‘thrasuí go páirteach’. Níor chuir an Ballstát sin, áfach, an reachtaíocht náisiúnta lena n‑áirithítear trasuí iomlán na bhforálacha sin in iúl don Choimisiún.
62      Maidir leis an abairt dheireanach d’Airteagal 5(9) agus an abairt dheireanach d’Airteagal 6(1) de Threoir 2019/520, measann an Coimisiún nach gcumhdaítear leis na bearta náisiúnta dá dtagraíonn Poblacht na Bulgáire go sonrach sa tábla comhghaoil a sheol an Ballstát sin na hoibleagáidí a leagtar síos sna forálacha sin.
63      Maidir leis an dara habairt d’Airteagal 14(1) de Threoir 2019/520, chuir Poblacht na Bulgáire in iúl go bhfuil reachtaíocht na Bulgáire atá i bhfeidhm go hiomlán comhsheasmhach leis an bhforáil sin, ós rud é nach bhforchuirtear léi aon srian ar sholáthraithe SDLE ná ar a TAB, gan idir-inoibritheacht na seirbhíse sin a chur i mbaol. Mar sin féin, measann an Coimisiún nach mór an fhoráil sin a thrasuí go sainráite chun gnéithe sonracha na seirbhíse sin a ráthú.
64      Thairis sin, mhaígh Poblacht na Bulgáire nach bhfuil forálacha áirithe de Threoir 2019/520 infheidhme ar a críoch, gan, áfach, argóintí áititheacha a chur chun cinn mar thaca leis an
réasúnaíocht sin.
65      Go háirithe, measann an Coimisiún go mbaineann cineál roghnach an dara fomhír d’Airteagal 6(4) den Treoir sin lena cur chun feidhme ag an muirearóir dolaí agus ní leis an oibleagáid trasuí a dhéanamh, oibleagáid atá ar an mBallstát.
66      Maidir le hAirteagal 7(3) de Threoir 2019/520, fiú in éagmais príomhsholáthraí sna fearainn SDLE atá lonnaithe ar chríoch Phoblacht na Bulgáire, ba cheart an fhoráil sin a thrasuí, ós rud é, amach anseo, go bhféadfadh príomhsholáthraí tosú ar sheirbhísí a sholáthar ar an margadh sa Bhallstát sin.
67      Maidir leis an gcéad abairt d’Airteagal 14(1) de Threoir 2019/520, chuir Poblacht na Bulgáire in iúl nach bhfuil aon nasc díreach ag an muirearóir dolaí, faoi dhlí na Bulgáire, le húsáideoirí SDLE. Tá an Coimisiún den tuairim gur gá an fhoráil sin a thrasuí go sainráite chun na rialacha idirghníomhaíochta idir an muirearóir dolaí agus úsáideoirí na seirbhíse sin a bhunú.
68      Is é conclúid an Choimisiúin nár thrasuigh Poblacht na Bulgáire ‘thart ar 30 %’ d’fhorálacha Threoir 2019/520.
69      Ina freagra ar an gcéad gníomh aistarraingthe páirteach ón gCoimisiún, áitíonn Poblacht na Bulgáire go bhfuil dearbhú an Choimisiúin nach ndearnadh an ceanglas a leagtar síos san abairt dheireanach d’Airteagal 6(1) de Threoir 2019/520 a thrasuí i ndlí na Bulgáire mícheart. Leagtar síos an ceanglas sin in Airteagal 38 den Ordú maidir leis na modhanna agus na rialacha chun córas muirearaithe measctha a bhunú agus a oibriú le haghaidh catagóirí éagsúla feithiclí bóthair ar bhonn fad agus achar a thaistealaítear, ar tugadh fógra ina leith i gcóras Themis an 1 Feabhra 2024 faoin uimhir
MNE (2024) 00609.
70      Déantar Airteagal 24(2) de Threoir 2019/520, ina dtagraítear d’Iarscríbhinn
II a ghabhann léi, a thrasuí, cé gur trasuíodh go páirteach é, le hAirteagal 189i(4) den Dlí maidir le Trácht ar Bhóithre, ar tugadh fógra ina leith i gcóras Themis an 1 Feabhra 2024 faoin uimhir MNE (2024) 00606.
71      A mhéid a bhaineann leis an gceanglas a leagtar amach san abairt dheireanach d’Airteagal 5(9) de Threoir 2019/520, faoi dhlí na Bulgáire, is duine seachas an muirearóir dolaí é an soláthraí SDLE i gcónaí. Is gairmí é soláthraí na seirbhíse sin, de réir bhrí Airteagal 10h(3) den Dlí maidir le Bóithre, cé gurb é Agentsia za patna infrastruktura (an Ghníomhaireacht um Bonneagar Bóthair, an Bhulgáir) an muirearóir dolaí, ar údarás poiblí é. Mar thoradh air sin, níl an ceanglas a leagtar síos in Airteagal 5(9) den Treoir sin infheidhme maidir le Poblacht na Bulgáire.
72      Thairis sin, athdhearbhaíonn Poblacht na Bulgáire a hargóintí a leagtar amach ina cosaint, ar dá réir a d’fhág an éagobhsaíocht pholaitiúil a bhí aici go raibh sé go hiomlán dodhéanta di na moilleanna ar thrasuí fhorálacha Threoir 2019/520 a sheachaint.
Measúnú na Cúirte
73      De réir na céad fhomhíre d’Airteagal 32(1) de Threoir 2019/520, déanfaidh na Ballstáit na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun Airteagail 1 go 27 agus Iarscríbhinn
I agus Iarscríbhinn II den Treoir sin a chomhlíonadh a ghlacadh agus a fhoilsiú faoin 19 Deireadh Fómhair 2021. Cuirfidh siad téacs na mbeart sin in iúl don Choimisiún láithreach. Faoin tríú fomhír d’Airteagal 2(1), nuair a ghlacfaidh na Ballstáit na bearta sin, beidh tagairt iontu don Treoir sin nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil. Áireoidh siad chomh maith ráiteas go ndéanfar tagairtí i bhforálacha reachtaíochta, rialúcháin nó riaracháin atá ann cheana maidir le Treoir 2004/52 arna haisghairm le Treoir 2019/520 a fhorléiriú mar thagairtí don Treoir seo. Is iad na Ballstáit a chinnfidh an tslí le tagairt den sórt sin a dhéanamh agus conas a dhéanfar an ráiteas sin a leagan amach.
74      De réir cásdlí socair, ní mór measúnú a dhéanamh ar mainníodh nó nár mainníodh sna hoibleagáidí a chomhlíonadh de réir faoi mar atá cúrsaí sa Bhallstát ar dhul in éag an spriocdháta a leagtar amach i dtuairim réasúnaithe an Choimisiúin agus nach féidir leis an gCúirt na hathruithe ar an scéal ina dhiaidh sin a chur san áireamh (breithiúnais an 25 Feabhra 2021,
an Coimisiún v an Spáinn (an Treoir maidir le Sonraí Pearsanta – an Dlí Coiriúil),
C‑658/19, EU:C:2021:138, mír 15, agus an 25 Aibreán 2024,
an Coimisiún v an Pholainn (Treoir maidir le Sceithirí),
C‑147/23, EU:C:2024:346, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
75      Sa chás seo, ní dhíospóideann Poblacht na Bulgáire nár ghlac sí, ar dhul in éag na tréimhse a leagtar síos i dtuairim réasúnaithe an 19 Bealtaine 2022, na forálacha a ceapadh chun trasuí iomlán Threoir 2019/520 a áirithiú ina bhfuil tagairt don Treoir sin nó a bhfuil tagairt den sórt sin ag gabháil léi tráth an fhoilsithe oifigiúil, i gcomhréir le hAirteagal 32(1) den Treoir sin.
76      Cuireann an Ballstát sin in iúl, áfach, go gcuirtear cuid de na ceanglais a leagtar síos leis an Treoir sin chun feidhme cheana féin leis an reachtaíocht náisiúnta atá ann cheana.
77      Mar sin féin, tá sé de cheangail ar an argóint sin, trína bhféachann an Ballstát sin lena shuíomh nár mhainnigh sé a oibleagáidí faoi Threoir 2019/520 a chomhlíonadh ach i bpáirt mar thoradh ar fhorálacha den dlí náisiúnta a bheith ann lena gcuirtear cuid de na ceanglais sin chun feidhme cheana féin, mainneachtain a dhéanamh.
78      Is leor a chur in iúl, cé gur féidir treoir a thrasuí le rialacha an dlí náisiúnta atá i bhfeidhm cheana féin, nach amhlaidh atá sa chás seo. In aon chás, ní scaoiltear na Ballstáit, sa chás sin, ón oibleagáid fhoirmiúil an Coimisiún a chur ar an eolas gurb ann do na rialacha sin, ionas go mbeidh sé in ann a mheas an gcomhlíonann siad an Treoir sin (breithiúnas an 22 Bealtaine 2025,
an Coimisiún v an Bhulgáir (Treoir maidir le sonraí oscailte agus faisnéise ón earnáil phoiblí a athúsáid),
C‑237/23, EU:C:2025:373, mír 66 agus an cásdlí dá dtagraítear). Thairis sin, má leagtar síos go sainráite, mar atá sa chás atá idir lámha, i dtreoir oibleagáid ar na Ballstáit a áirithiú go mbeidh tagairt don treoir sin sna forálacha is gá chun í a chur chun feidhme nó go mbeidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil, ní mór do na Ballstáit sin, in aon chás, beart dearfach a ghlacadh lena dtrasuitear an treoir atá i gceist (féach breithiúnas an 14 Márta 2024,
an Coimisiún v an Laitvia (an Cód um Chumarsáid Leictreonach Eorpach),
C‑454/22, EU:C:2024:235, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
79      Áitíonn Poblacht na Bulgáire freisin go raibh sé dodhéanta go hoibiachtúil a áirithiú go ndéanfaí Treoir 2019/520 a thrasuí mar gheall, ar an gcéad dul síos, ar an éagobhsaíocht pholaitiúil sa Bhulgáir mar gheall ar athruithe rialta rialtais agus díscaoileadh an Tionóil Náisiúnta agus, ar an dara dul síos, mar gheall ar phaindéim COVID-19, rud a chuir le moilleanna ar obair reachtach, ar force majeure iad araon freisin.
80      Ní féidir glacadh leis an argóint a bhaineann le héagobhsaíocht pholaitiúil ós rud é, de réir chásdlí socair na Cúirte, nach féidir le Ballstát forálacha, cleachtais ná cásanna atá i réim ina dhlíchóras intíre a phléadáil chun údar a thabhairt do mhainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh a eascraíonn faoi dhlí an Aontais, amhail mainneachtain maidir le treoir a thrasuí laistigh den tréimhse fhorordaithe (breithiúnais an 25 Feabhra 2021,
an Coimisiún v an Spáinn (an Treoir maidir le Sonraí Pearsanta – an Dlí Coiriúil),
C‑658/19, EU:C:2021:138, mír 19, agus an 25 Aibreán 2024,
an Coimisiún v an Pholainn (Treoir maidir le Sceithirí),
C‑147/23, EU:C:2024:346, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear).
81      I ndáil leis an argóint maidir le paindéim COVID-19, ba cheart a mheabhrú, cé nach mbunaítear an coincheap ‘force majeure’ ar dhodhéantacht iomlán na hoibleagáidí faoi dhlí an Aontais a chomhlíonadh, ceanglaítear leis in ainneoin sin go mbeadh an mhainneachtain atá i gceist in oibleagáidí a chomhlíonadh inchurtha i leith imthosca nach bhfuil dual don pháirtí a agraíonn force majeure, arb imthosca neamhghnácha agus neamh-intuartha iad agus nach bhféadfaí a n‑iarmhairtí a sheachaint fiú dá mba rud é gur feidhmíodh gach dícheall cuí, agus nach bhféadfaí staid force majeure a agairt ach amháin le haghaidh na tréimhse ba ghá chun na deacrachtaí sin a réiteach (breithiúnais an 8 Meitheamh 2023,
an Coimisiún v an tSlóvaic (Ceart foirceanta gan táillí),
C‑540/21, EU:C:2023:450, mír 81, agus an 25 Aibreán 2024,
an Coimisiún v an Pholainn (Treoir maidir le Sceithirí),
C‑147/23, EU:C:2024:346, mír 36).
82      Cé gur teagmhas neamhghnách agus neamh-intuartha nach dual do Phoblacht na Bulgáire í géarchéim sláinte ar scála amhail géarchéim phaindéim COVID-19, is amhlaidh fós gur faoin mBallstát sin a bhí sé gníomhú le gach dícheall cuí tríd an gCoimisiún a chur ar an eolas in am trátha faoi na deacrachtaí a tháinig chun cinn, ar a laghad roimh dhul in éag an spriocdháta a leagtar amach sa tuairim réasúnaithe an 19 Bealtaine 2022 (féach, chuige sin, breithiúnas an 25 Aibreán 2024,
an Coimisiún v an Pholainn (Treoir maidir le Sceithirí),
C‑147/23, EU:C:2024:346, mír 36). Mar is léir ó mhíreanna 6 go 8 den athfhreagra, agus mar a dheimhnigh an Coimisiún ina ghníomh an 31 Deireadh Fómhair 2024 trína dtarraingíonn sé siar a éilimh go páirteach, ní dhearna Poblacht na Bulgáire Treoir 2019/520 a thrasuí go hiomlán an dáta sin.
83      Ina theannta sin, ní mhaíonn an Ballstát sin go dtugann paindéim COVID-19 ann féin údar leis an moill iomlán a cuireadh air agus an Treoir sin á trasuí aige. Ar deireadh, dá measfadh reachtóir an Aontais go raibh éifeachtaí na paindéime sin, a rinne difear do chríoch iomlán an Aontais, de chineál a d’fhág gur cuireadh cosc ar na Ballstáit a n‑oibleagáidí faoin Treoir sin a chomhlíonadh, chinnfeadh sé síneadh a chur leis an tréimhse chun í a thrasuí, rud nach ndearna sé Féach, chuige sin, breithiúnas an 22 Bealtaine 2025,
an Coimisiún v an Bhulgáir (Treoir maidir le sonraí oscailte agus faisnéise ón earnáil phoiblí a athúsáid),
C‑237/23, EU:C:2025:373, mír 65 agus an cásdlí dá dtagraítear).
84      I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór a mheas, trí mhainneachtain forálacha reachtaíochta, ar dhul in éag na tréimhse a leagtar síos i dtuairim réasúnaithe an 19 Bealtaine 2022, rialúcháin agus riaracháin is gá a ghlacadh chun Treoir 2019/520 a chomhlíonadh agus, dá bhrí sin, trí mhainneachtain fógra a thabhairt don Choimisiún
faoi na forálacha sin ina leith, gur mhainnigh Poblacht na Bulgáire a hoibleagáidí faoi Airteagal 32(1) den Treoir sin a chomhlíonadh.
An iarraidh faoi Airteagal 260(3) CFAE
Argóintí na bpáirtithe
85      Ina fhreagra, áitíonn an Coimisiún, in Aontas atá bunaithe ar an urraim don smacht reachta, ní mór na treoracha reachtacha uile a mheas ar bhonn na tábhachta céanna agus ní mór do na Ballstáit iad a thrasuí ina n‑iomláine laistigh de na teorainneacha ama atá leagtha síos acu.
86      Braitheann an Coimisiún freisin ar bhreithiúnas an 8 Iúil 2019,
an Coimisiún v an Bheilg (Airteagal 260(3)
CFAE
- Líonraí ardluais) (C‑543/17, EU:C:2019:573, míreanna 51 agus 59), chun an oibleagáid atá ar na Ballstáit faisnéis atá soiléir agus beacht go leor a chur in iúl maidir leis na forálacha náisiúnta lena dtrasuitear forálacha comhfhreagracha treorach a mheabhrú.
87      De bhrí gur lean an mhainneachtain oibleagáidí a líomhnaítear i gcoinne Phoblacht na Bulgáire a chomhlíonadh ar aghaidh ar an dáta a thug an Coimisiún an chaingean seo os comhair na Cúirte, molann an Coimisiún, ar bhonn Airteagal 260(3)
CFAE, gur cheart ordú a thabhairt don Bhallstát sin cnapshuim a íoc.
88      D’fhonn méid an phionóis airgeadais sin a shocrú, glacann an Coimisiún an bonn maidir leis na prionsabail ghinearálta dá dtagraítear i bpointe
2 de Theachtaireacht 2023 agus maidir leis an modh ríofa a leagtar amach i bpointe 4 den teachtaireacht sin. Go háirithe, sonraíonn an institiúid sin nach mór an chnapshuim sin a chinneadh ar bhonn na gcritéar bunúsach seo a leanas: tromchúis an tsáraithe, fad an tsáraithe agus an gá atá lena áirithiú go bhfuil éifeacht dhíspreagthach ag an bpionós ionas nach dtarlóidh sáruithe arís.
89      I bhfianaise na dtosca sin, molann an Coimisiún, ar an gcéad dul síos, comhéifeacht 10 don tromchúis a chur i bhfeidhm sa chás seo.
90      Ar an dara dul síos, maidir leis an ngá atá le héifeacht dhíspreagthach an phionóis a áirithiú i bhfianaise chumas íocaíochta an Bhallstáit lena mbaineann, cuireann an Coimisiún in iúl, faoi phointe 3 d’Iarscríbhinn
I a ghabhann le Teachtaireacht 2023, gurb é 0.18 an fachtóir ‘n’ do Phoblacht na Bulgáire.
91      I bhfianaise na bhfachtóirí sin, molann an Coimisiún méid na cnapshuime a ríomh i gcomhréir le pointe 4.2 de Theachtaireacht 2023, tríd an gcnapshuim a shocraítear ag EUR 1 000 in aghaidh an lae a iolrú faoin gcomhéifeacht don tromchúis 10 a úsáidtear sa chás seo, agus ansin faoi fhachtóir ‘n’ an Bhallstáit sin (0.18). Is é an toradh a bhíonn ar thoradh na n‑eilimintí sin méid laethúil EUR 1 800, ar cheart é a iolrú ansin faoi líon na laethanta a leantar den sárú.
92      Dá bhrí sin, molann an Coimisiún íocaíocht chnapshuime EUR 1 800 in aghaidh an lae a fhorchur ar Phoblacht na Bulgáire, agus is é EUR 504 000 an chnapshuim íosta, i gcomhréir le pointe 5 d’Iarscríbhinn
I a ghabhann le Teachtaireacht 2023.
93      Ina cosaint, áitíonn Poblacht na Bulgáire, go príomha, gur cheart diúltú d’iarraidh an Choimisiúin pionóis airgeadais a fhorchur agus, mar mhalairt air sin, gur cheart méid na bpionós sin a laghdú ar an bhforas gur léir go bhfuil an méid a mhol an Coimisiún díréireach leis an sárú líomhnaithe.
94      Maidir le tromchúis an tsáraithe, measann an Ballstát sin gur cheart an éagobhsaíocht pholaitiúil agus iarmhairtí phaindéim COVID-19 a chur san áireamh. I ndáil leis sin, ba cheart don Choimisiún a chur san áireamh freisin go gcomhlíonann reachtaíocht na Bulgáire atá ann cheana ceanglais Threoir 2019/520 go páirteach.
95      Cé nach dtagraítear go sainráite sa reachtaíocht sin do Threoir 2019/520, ní chuireann sé sin cosc ar dhaoine aonair brath uirthi agus cearta a bhaint aisti.
96      Áitíonn Poblacht na Bulgáire, i gcásanna a bhaineann le limistéir íogaire, gur mhol an Coimisiún an chomhéifeacht tromchúise chéanna leis an gcomhéifeacht tromchúise a mhaíonn sé sa chás seo nó, i roinnt de na cásanna sin, comhéifeacht tromchúise níos ísle. Luann sí ina leith sin na cásanna as ar eascair breithiúnas an 7 Meán Fómhair 2016,
an Coimisiún v an Ghréig (C‑584/14, EU:C:2016:636), agus an 26 Iúil 2017,
Comune di Corridonia agus páirtithe eile (C‑196/16 agus C‑197/16, EU:C:2017:589).
97      Sa chás seo, ní chuireann éifeachtaí thrasuí neamhiomlán Threoir 2019/520 sláinte an duine i mbaol go díreach agus ní dhéanann siad damáiste don chomhshaol ná caillteanas acmhainní dílse an Aontais Eorpaigh.
98      Dá bhrí sin, iarrann Poblacht na Bulgáire ar an gCúirt Bhreithiúnas diúltú don éileamh ar íocaíocht cnapshuime ina iomláine nó, i gcás ina measann an Chúirt Bhreithiúnas gur gá an pionós sin a fhorchur, méid an phionóis sin a shocrú ar a laghad.
99      Ina fhreagra, áitíonn an Coimisiún nach léir ó fhíorais an cháis seo go bhfuil méid an phionóis airgeadais a iarradh míchuí agus gur cheart don Chúirt é a laghdú.
100    Sonraíonn an Coimisiún nár thug Poblacht na Bulgáire fógra dó faoi aon bheart lena dtrasuitear Treoir 2019/520 roimh an spriocdháta chun í a thrasuí, eadhon an 19 Deireadh Fómhair 2021, nó tar éis an dáta sin.
101    Sna himthosca sin, is beart é an chnapshuim a fhorchur atá comhréireach leis an sárú a rinneadh.
102    Áitíonn an Coimisiún go bhfeabhsaítear le Treoir 2019/520 éifeachtacht na gcreatchoinníollacha sa mhargadh ríomhbhailiúcháin dolaí, trí idir-inoibritheacht na gcóras a fheabhsú agus trí bhunús dlí a bhunú le haghaidh malartú trasteorann faisnéise faoi fheithiclí agus faoina n‑úinéirí nó sealbhóirí nach n‑íocann táillí bóthair san Aontas Eorpach. Thairis sin, rannchuideodh an Treoir seo le comhlánú an mhargaidh inmheánaigh agus an mhargaidh aonair dhigitigh.
103    Measann sí gurb ionann gach cás mainneachtain maidir le trasuí bearta a d’fhéadfadh a bheith ann lena dtrasuitear treoir ón Aontas a thrasuí agus fógra a thabhairt fúthu agus mainneachtain oibleagáidí atá chomh tromchúiseach céanna a chomhlíonadh, ós rud é nach bhfuil aon tionchar ag cineál na treorach atá i gceist ar an gcomhéifeacht tromchúise a chuirfear i bhfeidhm.
104    Bheadh comhéifeacht 10 as 20 measartha go háirithe i gcás mainneachtain maidir le trasuí ar threoir agus i gcás nach dtugtar fógra iomlán faoi fhorálacha náisiúnta trasuite.
105    Ina hathfhreagra, meabhraíonn Poblacht na Bulgáire gur cheart don Choimisiún na himthosca sonracha a bhaineann leis an staid pholaitiúil náisiúnta agus le paindéim COVID-19 a chur san áireamh ina iarratas ar phionós airgeadais a fhorchur, as ar eascair deacrachtaí tromchúiseacha in obair an reachtais ar iarradh forálacha Threoir 2019/520 a thrasuí.
106    Dá bhforchuirfí cnapshuim ar na Ballstáit, bheadh an baol ann go gcuirfí cáilíocht thrasuí threoracha an Aontais i mbaol, agus ar an gcaoi sin spreagfaí na Ballstáit chun iad a thrasuí laistigh den tréimhse fhorordaithe gan cáilíocht an trasuite sin a chur san áireamh. Sháródh cur chuige den sórt sin prionsabal na comhréireachta a leagtar síos in Airteagal 5(4)
CAE agus ní bheadh sé comhoiriúnach le dualgas an Choimisiúin maidir le comhar dílis.
107    Ina ghníomh aistarraingthe páirteach an 31 Deireadh Fómhair 2024, molann an Coimisiún, i bhfianaise an dul chun cinn atá déanta ag Poblacht na Bulgáire maidir le Treoir 2019/520 a thrasuí ó tionscnaíodh an chaingean seo, an chomhéifeacht don tromchúis a laghdú de réir líon na bhforálacha náisiúnta trasuite ar tugadh fógra dó ina leith. Dá bhrí sin, molann sé idirdhealú a dhéanamh idir dhá thréimhse nua um shárú, an chéad cheann idir an 1 Feabhra 2024, dáta an chéad fhógra faoi na bearta trasuite, agus an 13 Feabhra 2024 agus an dara ceann a mhairfidh ón 14 Feabhra 2024, dáta an dara fógra faoi na bearta trasuite, go dtí dáta fógartha an bhreithiúnais atá le tabhairt sa chás seo nó, i gcás inar scoireadh den sárú roimh an dáta sin, go dtí an dáta ar tháinig deireadh leis, agus comhéifeacht tromchúise a chur i bhfeidhm maidir leo arb ionann í agus 7 agus 5 faoi seach.
108    Os a choinne sin, sonraíonn sí go n‑úsáideann sí, chun an chnapshuim a ríomh, maidir leis an bhfachtóir ‘n’ agus na cnapshuimeanna íosta in aghaidh an Bhallstáit, na figiúirí nuashonraithe a leagtar amach ina teachtaireacht a foilsíodh an 26 Eanáir 2024, dar teideal ‘Sonraí a úsáidtear chun smachtbhannaí airgeadais a ríomh a nuashonrú, smachtbhannaí arna moladh ag an gCoimisiún do Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh le linn imeachtaí um shárú’ (IO
C, C/2024/1123). Socraítear méid cothromráta nuashonraithe na cnapshuime, dá bhforáiltear i bpointe
2 d’Iarscríbhinn na teachtaireachta sin, ag EUR 1 080 in aghaidh an lae, is é 0.2 an fachtóir ‘n’ do Phoblacht na Bulgáire, dá bhforáiltear i bpointe
3 den Iarscríbhinn sin, agus is é EUR 603 000 an chnapshuim íosta don Bhallstát sin, dá bhforáiltear i bpointe
5 den Iarscríbhinn sin.
109    Dá bhrí sin, maidir leis an gcnapshuim, déanann an Coimisiún idirdhealú idir trí thréimhse sáraithe agus molann sé an méid laethúil a chinneadh chun an tsuim sin a shocrú, is infheidhme maidir le gach ceann acu, mar seo a leanas:
–        don tréimhse ón 20 Deireadh Fómhair 2021 (an lá tar éis an sprioc-ama chun an Treoir a thrasuí), go dtí an 31 Eanáir 2024 (an lá roimh an gcéad fhógra faoi na bearta trasuite),
tríd an gcnapshuim nuashonraithe a socraíodh ag EUR 1 080
a iolrú faoi chomhéifeacht 10 don tromchúis agus faoi fhachtóir ‘n’ Phoblacht na Bulgáire a socraíodh ag 0.2, a chomhfhreagraíonn do mhéid laethúil EUR 2 160, arna iolrú ansin faoi líon na laethanta a mhair an sárú, is é sin 833
lá. Bheadh méid na cnapshuime le haghaidh na tréimhse sin EUR 1 799 280;
–        don tréimhse ón 1 Feabhra 2024 (dáta an chéad fhógra faoi bhearta trasuite) go dtí an 13 Feabhra 2024 (an lá roimh an dara fógra faoi bhearta trasuite),
trí mhéid cothromráta nuashonraithe na cnapshuime (EUR 1 080) a iolrú faoi chomhéifeacht don tromchúis 7 agus faoi fhachtóir ‘n’ Phoblacht na Bulgáire a socraíodh ag 0.2, a chomhfhreagraíonn do mhéid laethúil EUR 1 512,
arna iolrú
ansin faoi líon na laethanta den sárú a bheith fós ann, is é sin 12
lá. Bheadh méid na cnapshuime le haghaidh na tréimhse sin EUR 18 144;
–        don tréimhse ón 14 Feabhra 2024 (dáta an dara fógra faoi na bearta trasuite) go dtí an dáta ar scoireadh den sárú nó dáta seachadta an bhreithiúnais sa chás seo,
trí mhéid cothromráta nuashonraithe na cnapshuime (EUR 1 080) a iolrú
faoi chomhéifeacht don tromchúis
5 agus faoi fhachtóir ‘n’ Phoblacht na Bulgáire arna shocrú ag 0.2, a chomhfhreagraíonn do mhéid laethúil EUR 1 080, ar cheart é a iolrú faoi líon na laethanta idir an chéad dáta agus ceann den dá dháta eile.
110    Cuireann an Coimisiún
in iúl freisin go bhfuil
na méideanna a chinn sé dá bhrí sin níos mó ná an chnapshuim íosta EUR 603 000 do Phoblacht na Bulgáire, rud nach bhfuil ábhartha a thuilleadh dá bhrí sin.
111    Ina freagra ar ghníomh aistarraingthe páirteach an Choimisiúin, iarrann Poblacht na Bulgáire ar an gCúirt Bhreithiúnas diúltú don iarratas ar phionós nó, mar mhalairt air sin, méid na cnapshuime atá á lorg a laghdú a mhéid is féidir.
112    Lena éilimh bhreise an 15 Deireadh Fómhair 2025, a taisceadh tar éis na fianaise nua a chur Poblacht na Bulgáire isteach, molann an Coimisiún méid iomlán na cnapshuime a ndearnadh iarratas ina leith a shocrú ag EUR 2 458 296, arb ionann é agus EUR 1 801 440 don tréimhse ón 20 Deireadh Fómhair 2021 go dtí an 31 Eanáir 2024, ag EUR 19 656 don tréimhse ón 1 Feabhra 2024 go dtí an 13 Feabhra 2024 agus ag EUR 637 200 don tréimhse ón 14 Feabhra go dtí an 25 Meán Fómhair 2025.
Measúnú na Cúirte
–       Cur i bhfeidhm Airteagal 260(3) CFAE agus a iomchuí atá sé an pionós airgeadais atá molta ag an gCoimisiún a fhorchur
113    Foráiltear leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 260(3)
CFAE, nuair a thabharfaidh an Coimisiún cás os comhair na Cúirte Breithiúnais de bhun Airteagal 258
CFAE ar an bhforas gur mhainnigh an Ballstát i dtrácht a oibleagáidí a chomhall maidir le bearta a chur in iúl lena ndéantar treoir a glacadh i gcomhréir le nós imeachta reachtach a thrasuí, féadfaidh an institiúid sin, nuair is iomchuí leis, méid na cnapshuime nó na híocaíocht phionósach a shonrú a bheidh le híoc ag an mBallstát i dtrácht a mheasfaidh sé is iomchuí sna himthosca. I gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 260(3), má fhaigheann an Chúirt Bhreithiúnas gur tharla sárú, féadfaidh sí cnapshuim nó íocaíocht phionósach nach mó a méid ná an méid arna shonrú ag an gCoimisiún a ghearradh ar an mBallstát i dtrácht, gabhfaidh éifeacht leis an íocaíocht phionósach ar an dáta arna shocrú ag an gCúirt ina breithiúnas.
114    Ós rud é, mar is léir ó mhír
84 den bhreithiúnas seo, go suitear, ar dhul in éag an spriocdháta a leagtar amach i dtuairim réasúnaithe an 19 Bealtaine 2022, nár ghlac Poblacht na Bulgáire ná, dá bhrí sin, nár chuir sí in iúl don Choimisiún forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun forálacha Threoir 2019/520 a thrasuí ina dlí náisiúnta, tagann an mhainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh a bunaíodh ar an gcaoi sin faoi raon feidhme Airteagal 260(3) CFAE.
115    Is cásdlí socair é, d’fhonn a mheas cibé an iomchuí pionós airgeadais a fhorchur, gur faoin gCúirt Bhreithiúnas atá sé, i ngach cás agus i bhfianaise imthosca an cháis atá os a comhair agus leibhéal an áitithe agus an díspreagtha is cosúil a cheanglaítear léi, na pionóis airgeadais iomchuí a leagan síos, go háirithe chun atarlú sáruithe comhchosúla ar dhlí an Aontais atá cosúil leor siúd sa chás seo a chosc (breithiúnas an 25 Aibreán 2024,
an Coimisiún v an Pholainn (Treoir maidir le Sceithirí),
C‑147/23, EU:C:2024:346, mír 62 agus an cásdlí dá dtagraítear).
116    Maidir le híocaíocht chnapshuime a fhorchur, ní mór a mheas gurb ionann na gnéithe dlíthiúla agus fíorasacha go léir a bhaineann leis an mainneachtain oibleagáidí a chomhlíonadh arna suí, eadhon mainneachtain iomlán fógra a thabhairt faoi na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun Treoir 2019/520 a thrasuí faoi dhul in éag na tréimhse a leagtar síos i dtuairim réasúnaithe an 19 Bealtaine 2022, agus léiriú gur gá beart athchomhairleach amhail íocaíocht chnapshuime a fhorchur a ghlacadh chun sáruithe ar dhlí an Aontais atá comhchosúil leo siúd sa chás seo a chosc go héifeachtach (féach, chuige sin, breithiúnais an 25 Feabhra 2021,
an Coimisiún v an Spáinn (an Treoir maidir le Sonraí Pearsanta – an Dlí Coiriúil),
C‑658/19, EU:C:2021:138, mír 70, agus an 29 Feabhra 2024,
an Coimisiún v Éire (Seirbhísí Meán Closamhairc),
C‑679/22, EU:C:2024:178, mír 73).
–       Méid na cnapshuime
117    Chun críocha an chnapshuim a ríomh a bhféadfar Ballstát a chiontú ina leith faoi Airteagal 260(3)
CFAE, is faoin gCúirt atá sé, agus a lánrogha á feidhmiú aici, a méid a shocrú sa chaoi is go mbeidh sé, ar an gcéad dul síos, iomchuí do na himthosca agus, ar an dara dul síos, comhréireach leis an sárú a rinneadh. I measc na dtosca atá ábhartha i ndáil leis sin, tá tosca amhail tromchúis na mainneachtana oibleagáidí a chomhlíonadh a aimsíodh, an tréimhse inar lean an mhainneachtain ar aghaidh agus cumas íocaíochta an Bhallstáit atá i gceist (breithiúnas an 20 Márta 2025,
an Coimisiún v an Bhulgáir (Treoir maidir le feithiclí iompair de bhóthar atá glan agus éifeachtúil ó thaobh an fhuinnimh de a chur chun cinn),
C‑480/23, EU:C:2025:194, mír 89 agus an cásdlí dá dtagraítear).
118    Mar réamhphointe, maidir leis an bhfíoras go mbraitheann an Coimisiún, chun na suimeanna atá i gceist sa chás seo a ríomh, ar a theachtaireacht a foilsíodh an 26 Eanáir 2024, dá dtagraítear i mír 108 den bhreithiúnas seo, is leor a thabhairt faoi deara, faoin mír dheireanach den teachtaireacht sin, ‘go gcuirfidh an Coimisiún na figiúirí nuashonraithe i bhfeidhm maidir le cinntí a ghlacann sé chun imeachtaí a thionscnamh os comhair na Cúirte Breithiúnais faoi Airteagal 260
CFAE amhail ó fhoilsiú na teachtaireachta sin san Iris Oifigiúil’.
119    In aon chás, ba cheart a mheabhrú ar bhealach comhchosúil, i gcomhthéacs cumhacht mheasúnaithe na Cúirte de bhun Airteagal 260(3)
CFAE, nach bhfuil treoirlínte ar nós na cinn sin i dteachtaireachtaí ón gCoimisiún, ina leagtar amach athróga matamaitice amhail rialacha táscacha, ina gceangal ar an gCúirt ach go gcuidíonn siad lena chinntiú go bhfuil gníomhartha dílse an Choimisiúin trédhearcach, intuartha agus comhsheasmhach le deimhneacht dhlíthiúil nuair a chuireann an institiúid sin tograí faoi bhráid na Cúirte (féach, chuige sin, breithiúnas an 25 Aibreán 2024,
an Coimisiún v an Pholainn (Treoir maidir le Sceithirí),
C‑147/23, EU:C:2024:346, mír 69 agus an cásdlí dá dtagraítear).
120    Ar an gcéad dul síos, maidir le tromchúis an tsáraithe a rinneadh, ní féidir í a chinneadh trí chomhéifeacht don tromchúis a chur i bhfeidhm go huathoibríoch (breithiúnas an 20 Márta 2025,
an Coimisiún v an Bhulgáir (Treoir maidir le feithiclí iompair de bhóthar atá glan agus éifeachtúil ó thaobh an fhuinnimh de a chur chun cinn),
C‑480/23, EU:C:2025:194, míreanna 90 agus an cásdlí dá dtagraítear). Go háirithe, trína thoimhdiú nach mór a mheas go bhfuil an leibhéal céanna tromchúise ag mainneachtain comhlíonadh leis an oibleagáid fógra a thabhairt faoi na bearta lena dtrasuítear treoir, beag beann ar an treoir lena mbaineann, ní féidir leis an gCoimisiún na pionóis airgeadais a shaincheapadh de réir na n‑iarmhairtí a bhaineann leis an mainneachtain an oibleagáid sin a chomhlíonadh ar mhaithe le leasanna príobháideacha agus poiblí. Is léir, i ndáil leis sin, gur dócha go n‑athróidh na hiarmhairtí do na leasanna príobháideacha agus poiblí lena mbaineann mar gheall ar mhainneachtain na mBallstát a n‑oibleagáidí a chomhlíonadh, ní hamháin ó Bhallstát go Ballstát, ach freisin de réir ábhar normatach na Treorach nár trasuíodh (breithiúnas an 22 Bealtaine 2025,
an Coimisiún v an Bhulgáir (Treoir maidir le sonraí oscailte agus faisnéise ón earnáil phoiblí a athúsáid),
C‑237/23, EU:C:2025:373, mír 92 agus an cásdlí dá dtagraítear).
121    Chun tromchúis an tsáraithe a aimsíodh sa chás seo a scrúdú, ba cheart a mheabhrú gur oibleagáidí bunriachtanacha de chuid na mBallstát iad an oibleagáid forálacha náisiúnta a ghlacadh chun trasuí iomlán treorach a áirithiú agus an oibleagáid fógra a thabhairt don Choimisiún faoi na bearta sin chun éifeachtacht iomlán dhlí an Aontais a áirithiú agus nach mór, dá bhrí sin, a mheas go bhfuil tromchúis áirithe ag baint le mainneachtain na n‑oibleagáidí sin a chomhlíonadh (breithiúnas an 20 Márta 2025,
an Coimisiún v an Bhulgáir (Treoir maidir le feithiclí iompair de bhóthar atá glan agus éifeachtúil ó thaobh an fhuinnimh de a chur chun cinn),
C‑480/23, EU:C:2025:194, mír 91 agus an cásdlí dá dtagraítear).
122    Sa chás seo, ba cheart a thabhairt faoi deara gur ionstraim de dhlí an Aontais í Treoir 2019/520 a bhfuil tábhacht chinnte ag baint léi sa mhéid go bhféachtar léi, ar an gcéad dul síos, idir-inoibritheacht na gcóras leictreonach dolaí bóthair a áirithiú ar ghréasán bóithre iomlán an Aontais, ar mhótarbhealaí uirbeacha agus idiruirbeacha, ar phríomhbhóithre agus ar mhionbhóithre, agus ar struchtúir éagsúla, amhail tolláin nó droichid, agus báid farantóireachta agus, ar an dara dul síos, éascaíocht a dhéanamh ar mhalartú trasteorann sonraí clárúcháin feithiclí maidir leis na feithiclí agus úinéirí nó sealbhóirí feithiclí lenar bhain mainneachtain dolaí d’aon chineál san Aontas a íoc.
123    Bhainfeadh mainneachtain forálacha na Treorach sin a thrasuí an bonn d’éifeachtacht iomlán de chomhlíonadh dhlí an Aontais agus dá chur i bhfeidhm aonfhoirmeach.
124    I ndáil leis sin, mar is léir ó mhír
75 den bhreithiúnas seo, níor ghlac Poblacht na Bulgáire, faoi dhul in éag na tréimhse a leagtar síos i dtuairim réasúnaithe an 19 Bealtaine 2022, foráil atá beartaithe chun trasuí iomlán Threoir 2019/520 a áirithiú ina bhfuil tagairt don Treoir sin nó a bhfuil tagairt den sórt sin ag gabháil léi tráth a foilsithe oifigiúil, i gcomhréir le hAirteagal 32(1) den Treoir sin.
125    Braitheann Poblacht na Bulgáire, ar an gcéad dul síos, ar na himthosca a bhaineann lena comhthéacs polaitiúil náisiúnta agus le paindéim COVID-19 araon, imthosca ba cheart a chur san áireamh, de réir an Bhallstáit sin, agus an chomhéifeacht do thromchúis an tsáraithe atá i gceist sa chás seo a cinneadh. Ní féidir go n‑éireoidh leis an argóint sin, ar na cúiseanna a leagtar amach i míreanna 80 go 83 den bhreithiúnas seo.
126    Sa dara háit, tagraíonn Poblacht na Bulgáire dá hargóintí a leagtar amach i míreanna 45 go 47 den bhreithiúnas seo, lena léirítear gur chomhlíon forálacha reachtaíocht na Bulgáire atá ann cheana cuid de cheanglais Threoir 2019/520, nach ndearna an Coimisiún measúnú orthu.
127    I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, cé gur fíor gur féidir éileamh Ballstáit gur leor cheana féin an creat reachtach a bhí ann tráth a glacadh treoir chun a mheas nár sháraigh an Ballstát sin a oibleagáidí agus nach raibh ach tionchar teoranta ag an mainneachtain an treoir sin a thrasuí a chur san áireamh chun a mheas an iomchuí pionós amhail an pionós atá i gceist sa chás seo a fhorchur, féadfar an t‑éileamh sin a chur san áireamh chun measúnú a dhéanamh ar thromchúis na mainneachtana oibleagáidí atá i gceist a chomhlíonadh chun méid na cnapshuime a ríomh (breithiúnas an 22 Bealtaine 2025,
an Coimisiún v an Bhulgáir (Treoir maidir le sonraí oscailte agus faisnéise ón earnáil phoiblí a athúsáid),
C‑237/23, EU:C:2025:373, mír 99 agus an cásdlí dá dtagraítear).
128    Sa chás seo, mar a luann an Coimisiún, thairis sin, ina fhreagra, rinneadh foráil cheana féin maidir le cuid de na hoibleagáidí a leagtar síos i dTreoir 2019/520 i gCinneadh 2009/750/CE ón gCoimisiún an 6 Deireadh Fómhair 2009 maidir leis an sainmhíniú ar Sheirbhís Dolaí Leictreonacha na hEorpa agus a heilimintí teicniúla (IO 2009 L 268, lch. 11). Mar sin féin, níl aon díospóid ann, mar a chuireann an Coimisiún in iúl freisin, go ndearnadh leasuithe suntasacha le Treoir 2019/520 ar an reachtaíocht a bhí ann roimhe sin agus go bhfuil go leor forálacha nua inti.
129    Dá bhrí sin, ní féidir a mheas go bhféadfadh rialacha náisiúnta a bheith ann sular glacadh Treoir 2019/520, amhail na rialacha ar a bhfuil Poblacht na Bulgáire ag brath sa chás seo, a bheith ina dtosca lena maolaítear go suntasach tromchúis an tsáraithe atá i gceist. É sin ráite, níor suíodh go raibh na hiarmhairtí a bhaineann le mainneachtain oibleagáidí arna mbunú sa chás seo a chomhlíonadh maidir le leasanna príobháideacha agus poiblí chomh suntasach agus a bheadh siad mura mbeadh aon fhoráil i ndlíchóras na Bulgáire atá cosúil le foráil fhorálacha Threoir 2019/520 ó thaobh ábhair de.
130    Ina dhiaidh sin, maidir le fad an tsáraithe, is léir go háirithe ó mhíreanna
33 agus 34 den bhreithiúnas seo gur lean sé ar aghaidh ar feadh beagnach 4
bliana.
131    Ar deireadh, maidir le cumas Phoblacht na Bulgáire íocaíocht a dhéanamh a chinneadh, de réir chásdlí na Cúirte, ní gá, sa mhodh chun an fachtóir ‘n’ a ríomh, méid dhaonra an Bhallstáit sin a chur san áireamh (féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Márta 2025,
an Coimisiún v an Bhulgáir (Treoir maidir le feithiclí iompair de bhóthar atá glan agus éifeachtúil ó thaobh an fhuinnimh de a chur chun cinn),
C‑480/23, EU:C:2025:194, mír 101 agus an cásdlí dá dtagraítear).
132    Ar an taobh eile, ba cheart olltáirgeacht intíre (OTI) Phoblacht na Bulgáire a ghlacadh mar an toisc is mó. I ndáil leis sin, is gá freisin na forbairtí is déanaí in OTI an Bhallstáit sin a chur san áireamh, mar a tharla tráth a rinne an Chúirt scrúdú ar na fíorais (breithiúnas an 20 Márta 2025,
an Coimisiún v an Bhulgáir (Treoir maidir le feithiclí iompair de bhóthar atá glan agus éifeachtúil ó thaobh an fhuinnimh de a chur chun cinn),
C‑480/23, EU:C:2025:194, mír 102 agus an cásdlí dá dtagraítear).
133    I bhfianaise an méid sin go léir agus ag féachaint don lánrogha a thugtar don Chúirt le hAirteagal 260(3)
CFAE, lena bhforáiltear nach féidir leis an gCúirt, i leith na híocaíochta cnapshuime a fhorchuireann sí, méid is mó ná an méid a shonraíonn an Coimisiún, ní mór a bheith den tuairim, d’fhonn cosc a chur go héifeachtach ar sháruithe eile cosúil leis na sáruithe a leanann as sárú ar Airteagal 32(1) de Threoir 2019/520 agus lena mbainfear an bonn d’éifeachtacht optamach dhlí an Aontais, ní mór cnapshuim a fhorchur, agus ní mór an méid sin a shocrú ag EUR 1 900 000.
Costais
134    Faoi Airteagal 138(1) de na Rialacha Nós Imeachta, ordófar don pháirtí caillteach na costais a íoc, má iarrtar iad i bpléadálacha an pháirtí a n‑éireoidh leis. Ós rud é go bhfuil iarratas déanta ag an gCoimisiún go n‑íocfaidh Poblacht na Bulgáire as na costais agus nár éirigh léi lena shaincheisteanna dlí, ní mór a ordú di, chomh maith lena costais féin, na costais arna dtabhú ag an gCoimisiún a íoc.
Ar na forais sin, dearbhaíonn agus rialaíonn an Chúirt (an Deichiú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.      Dearbhaítear, toisc nár ghlac sí, ar dhul in éag na tréimhse a fhorordaítear i dtuairim réasúnaithe an 19 Bealtaine 2022, forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun Treoir (AE) 2019/520 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Márta 2019 maidir le hidir-inoibritheacht na gcóras leictreonach dolaí bóthair agus lena n‑éascaítear malartú trasteorann faisnéise faoi mhainneachtain dolaí a íoc san Aontas, agus, toisc nár thug sí fógra faoi na forálacha sin don Choimisiún Eorpach, gur mhainnigh Poblacht na Bulgáire a cuid oibleagáidí faoi Airteagal 32(1) den Treoir sin a chomhlíonadh;
2.      Ordaítear do Phoblacht na Bulgáire cnapshuim EUR 1 900 000 a íoc leis an gCoimisiún Eorpach.
3.      Ordaítear do Phoblacht na Bulgáire, chomh maith lena costais féin, na costais arna dtabhú ag an gCoimisiún Eorpach a íoc.
[Sínithe]
*      Teanga an cháis: an Bhulgáiris.