Eagrán sealadach
GABREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Deichiú Dlísheomra)
30 Aibreán 2025 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Cosaint tomhaltóirí – Treoir 93/13/CEE – Téarmaí éagóracha i gconarthaí arna tabhairt i gcrích le tomhaltóirí – Conradh léasaithe atá ainmnithe in airgeadra eachtrach – Airteagail 6 agus 7 – Téarma éagórach lena gcuirtear an riosca malairte ar an tomhaltóir – Éifeachtaí a ghabhann leis an gcinneadh gur éagórach a leithéid de théarma – Neamhbhailíocht an chonartha – Éifeachtaí a ghabhann le neamhniú an chonartha ina iomláine)
I gCás C‑630/23,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ón Kúria (an Chúirt Uachtarach, an Ungáir), trí bhreith an 26 Meán Fómhair 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 17 Deireadh Fómhair 2023, sna himeachtaí
ZH,
KN
v
AxFina Hungary Zrt.,
tugann AN CHÚIRT (an Deichiú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: D. Gratsias, Uachtarán an Dlísheomra, E. Regan agus B. Smulders (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: M. D. Spielmann,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        ZH agus KN, ag L. Marczingós, ügyvéd,
–        AxFina Hungary Zrt., ag G. Stanka, ügyvéd,
–        Rialtas na hUngáire, ag M. Z. Fehér agus K. Szíjjártó, i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag P. Kienapfel agus Zs. Teleki, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú leis an léiriú atá le tabhairt ar Airteagail 1(2), 6(1) agus 7(1) de Threoir 93/13/CEE ón gComhairle an 5 Aibreán 1993 maidir le téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra (IO 1993 L 95, lch. 29).
2        Déantar an iarraidh seo i gcomhthéacs dlíthíocht idir ZH agus KN (‘beirt thomhaltóirí’) ar thaobh amháin agus AxFina Hungary Zrt. (‘AxFina’) i dtaca leis na hiarmhairtí dlíthiúla ó chur ar ceal téarma maidir leis an riosca malairte i gconradh léasaithe atá ainmnithe in airgeadra eachtrach idir AxFina agus ZH (‘téarma maidir leis an riosca malairte’).
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3        Fógraítear a leanas in aithrisí 21 agus 24 de Threoir 93/13:
‘Ag féachaint di nach mór do na Ballstáit na bearta is gá a ghlacadh d’fhonn téarmaí éagóracha i gconarthaí arna dtabhairt i gcrích ag díoltóirí nó soláthróirí le tomhaltóirí a sheachaint agus más rud é, d’ainneoin sin, go n‑úsáidtear a leithéid de théarmaí, ní chuirfear an tomhaltóir faoi cheangal leo, agus leanfaidh an conradh de bheith ina cheangal ar na páirtithe de réir na dtéarmaí sin más féidir leis leanúint de bheith ann gan na téarmaí éagóracha;
[...]
Ag féachaint di nach mór modhanna leordhóthanacha agus éifeachtacha a bheith ar fáil do chúirteanna nó údaráis riaracháin na mBallstát chun cosc a chur ar chur i bhfeidhm téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4        De réir Airteagal 1(2) den Treoir sin:
‘Ní bheidh na téarmaí conarthacha a léiríonn forálacha éigeantacha reachtúla nó rialála nó prionsabail choinbhinsiúin idirnáisiúnta is páirtí na Ballstáit nó an Comhphobal [Eorpach] iontu, go háirithe i réimse an iompair, faoi réir fhorálacha na Treorach seo.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 6(1) den Treoir sin:
‘Déanfaidh na Ballstáit foráil nach mbeidh téarmaí éagóracha a úsáidtear i gconradh arna chur i gcrích le tomhaltóir ag díoltóir nó ag soláthróir ina gceangal ar an tomhaltóir, amhail dá bhforáiltear faoina ndlí náisiúnta, agus go leanfaidh an conradh de bheith ina cheangal ar na páirtithe de réir na dtéarmaí sin más féidir leis leanúint de bheith ann gan na téarmaí éagóracha.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6        Leagtar amach an méid seo a leanas in Airteagal 7(1) den Treoir sin:
‘Áiritheoidh na Ballstáit, ar mhaithe le leas na dtomhaltóirí agus n‑iomaitheoirí, gurb ann do mhodhanna leordhóthanacha agus éifeachtacha chun cosc a chur ar úsáid leanúnach a bhaint as téarmaí éagóracha i gconarthaí arna dtabhairt i gcrích le tomhaltóirí ag díoltóirí nó ag soláthróirí.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na hUngáire
An sean-Chód sibhialta
7        Foráiltear le hAirteagal 209/A den Polgári Törvénykönyvről szóló 1959. évi IV. törvény (Dlí Uimh. IV de 1959 lena mbunaítear an Cód Sibhialta), sa leagan a bhaineann leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘an sean‑Chód Sibhialta’), go bhfuil téarmaí éagóracha atá ionchorpraithe i gconarthaí tomhaltóirí mar théarmaí agus coinníollacha ginearálta nó a dhréachtaigh an díoltóir nó an soláthróir go haontaobhach, roimh ré agus gan idirbheartaíocht aonair, ar neamhní. Faoin Airteagal 209/A sin, ní fhéadfar neamhbhailíocht a éileamh ach amháin ar mhaithe leis an tomhaltóir.
8        Faoi Airteagal 237, mír 1 den sean‑Chód Sibhialta, i gcás conradh neamhbhailí, is gá filleadh ar an riocht ina rabhthas roimh thabhairt i gcrích an chonartha.
9        De réir Airteagal 237, mír 2 den Chód sin:
‘Mura féidir filleadh ar an riocht ina rabhthas roimh thabhairt i gcrích an chonartha, féadfaidh an chúirt a dhearbhú go bhfuil an conradh i bhfeidhm go dtí go mbeidh a rialú tugtha aici. Féadfar a dhearbhú go bhfuil an conradh sin bailí más féidir cúis na neamhbhailíochta a bhaint as, go háirithe tríd an mbuntáiste díréireach a bhaint i gcás ina mbeadh comhlíonadh díréireach idir na páirtithe agus nuair is conradh úsaireachta atá i gceist. I gcásanna den sórt sin, is gá aiseag an chomhlíonta atá fós le déanamh a ordú, agus más gá, gan chomaoin a chur ina háit.’
10      Is léir ó Airteagal 361, mír 1 den chód sin go gceanglaítear ar aon duine a fuair sócmhainn chun aimhleasa duine eile an sócmhainn sin a aiseag.
11      Faoi Airteagal 363 den chód sin, ‘beidh feidhm ag na rialacha maidir le seilbh gan teideal [...] maidir le haiseag sócmhainní a bhaineann leis an saibhriú; féadfaidh an duine atá faoi dhliteanas an sócmhainn sin a aiseag a éileamh go gcúiteofar na speansais riachtanacha a tabhaíodh i leith na míre sin.’
Dlí DH1
12      Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 3, míreanna 1 agus 2 den Kúriának a pénzügyi intézmények fogyasztói kölcsönszerződéseire vonatkozó jogegységi határozatával kapcsolatos egyes kérdések rendezéséről szóló 2014. évi XXXVIII. törvény (Dlí Uimh. XXXVIII de 2014 maidir le réiteach ceisteanna áirithe a bhaineann le cinneadh an Kúria (an Chúirt Uachtarach) ar mhaithe le léiriú aonfhoirmeach ar fhorálacha an dlí shibhialta maidir le comhaontuithe iasachta arna dtabhairt i gcrích ag institiúidí creidmheasa le tomhaltóirí), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘Dlí DH1’):
‘1.      I gcomhaontú iasachta do thomhaltóirí, beidh an téarma faoina gcinneann an institiúid creidmheasa go bhfuil an praghas ceannaigh le cur i bhfeidhm tráth scaoilte na gcistí atá beartaithe chun an tsócmhainn is ábhar don iasacht nó don léasú a cheannach ar neamhní go hiomlán – ach amháin i gcás coinníoll conarthach arna chaibidliú ar leithligh – cé gurb é an ráta díola atá i bhfeidhm don aisíocaíocht, nó aon ráta malairte eile de chineál atá éagsúil ón ráta a shocraítear tráth scaoilte na gcistí.
2.      Cuirfear foráil maidir le cur i bhfeidhm an ráta malairte oifigiúil arna shocrú ag Magyar Nemzeti Bank (Banc Náisiúnta na hUngáire) don airgeadra comhfhreagrach, maidir le scaoileadh cistí agus aisíocaíocht araon (lena n‑áirítear tráthchodanna míosúla a íoc agus na costais, na táillí agus na coimisiúin uile arna socrú in airgeadra eachtrach) in ionad an chlásail neamhnithe de bhun mhír 1.’
Dlí DH2
13      Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 3, mír 1 den Kúriának a pénzügyi intézmények fogyasztói kölcsönszerződéseire vonatkozó jogegységi határozatával kapcsolatos egyes kérdések rendezéséről szóló 2014. évi XXXVIII. törvényben rögzített elszámolás szabályairól és egyes egyéb rendelkezésekről szóló 2014. évi XL. törvény (Dlí Uimh. XL de 2014 maidir leis na rialacha a bhaineann leis an ríomh dá bhforáiltear i ndlí Uimh. XXXVIII de 2014 maidir le réiteach ceisteanna áirithe a bhaineann le cinneadh an Kúria (an Chúirt Uachtarach) ar mhaithe le léiriú aonfhoirmeach ar fhorálacha an dlí shibhialta maidir le comhaontuithe iasachta arna dtabhairt i gcrích ag institiúidí creidmheasa le tomhaltóirí, agus forálacha éagsúla eile), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘Dlí DH2’):
‘I gcás ina bhforfheidhmítear téarma atá ar neamhní in Airteagal 3, mír 1 de [Dhlí DH1], ní mór an difríocht idir méid an chreidmheasa a deonaíodh de bhun an téarma sin agus an méid a eascraíonn as comhshó i gcomhréir le mír 2 agus idir méideanna na haisíocaíochta a íocadh de bhun an téarma sin agus na méideanna sin a eascraíonn as comhshó i gcomhréir le mír 2 a asbhaint i bhfabhar an tomhaltóra mar ró-íocaíocht atá inchurtha i leith difríocht sa ráta malairte.’
14      De bhun Airteagal 37, mír 1 de dhlí DH2:
‘Ní fhéadfaidh an páirtí, maidir le conarthaí a thagann faoi raon feidhme an dlí seo, a bhaint de thátal as gur cheart don chúirt an conradh nó téarma áirithe dá chuid a chinneadh a bheith neamhbhailí [...] – cibé cúis atá leis an neamhbhailíocht – ach amháin tríd an tátal a bhaint as freisin go gcuireann an chúirt seo iarmhairtí dlíthiúla na neamhbhailíochta i bhfeidhm, eadhon go ndearbhófar go bhfuil an conradh bailí nó go bhfuil éifeacht leis go dtí an dáta a dtabharfar an cinneadh [neamhbhailíochta]. [...] ’
Dlí DH7
15      Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 3 den Egyes fogyasztói kölcsönszerződesekből eredő követelések forintra átváltásával kapcsolatos kérdések rendezéséről szóló 2015. évi CXLV. törvény (Dlí Uimh. CXLV 2015 maidir le réiteach ceisteanna a bhaineann le fiacha áirithe a eascraíonn as comhaontuithe iasachta arna dtabhairt i gcrích le tomhaltóirí a chomhshó ina bhforint), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘Dlí DH7’):
‘Ceanglófar ar an institiúid creidmheasa an méid seo a leanas a dhéanamh:
a) a cuid fiach a eascraíonn as conarthaí iasachta arna n‑ainmniú in airgeadraí eachtracha a chumhdaítear leis an Dlí seo a chomhshó ina bhfiacha arna n‑ainmniú i bhforint (‘an comhshó ina bhforint’) de bhun Chaibidil 4,
b) a cuid fiach a eascraíonn as comhaontuithe iasachta arna n‑ainmniú in airgeadraí eachtracha a chumhdaítear leis an Dlí seo agus a tugadh i gcrích le tomhaltóirí agus ar foirceannadh iad cheana féin a chomhshó ina bhfiacha arna n‑ainmniú i bhforint de bhun Chaibidil 5.’
16      Faoi Airteagal 9, mír 1 de Dhlí DH7:
‘Ní fhéadfaidh leasú ar chomhaontú iasachta atá ainmnithe in airgeadra eachtrach de bhun na Caibidle seo tarlú chun aimhleasa an tomhaltóra lena mbaineann maidir le leibhéal an úis, na muirear agus na gcostas a bhaineann leis an idirbheart.’
17      De bhun Airteagal 12, mír 1 den dlí sin:
‘Is é an ráta malairte a chuirfear i bhfeidhm maidir leis an gcomhshó ina bhforint an ráta malairte a shocraigh Banc Ceannais na hUngáire go hoifigiúil le haghaidh an airgeadra an 19 Lúnasa 2015.’
18      Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 15, mír 1 den dlí sin:
‘Déanfaidh an institiúid creidmheasa fiacha a eascraíonn as conarthaí iasachta a ainmnítear in airgeadraí eachtracha atá foirceanta cheana féin a chomhshó ina bhfiacha arna n-ainmniú i bhforint i gcomhréir leis na nósanna imeachta a leagtar síos sa Chaibidil seo agus ag an ráta malairte dá bhforáiltear in Airteagal 12, mír 1.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
19      An 21 Meitheamh 2007, thug ZH comhaontú léasaithe i gcrích le AxFina, d’fhonn mótarfheithicil a cheannach, ar comhaontú léasaithe é atá ainmnithe in airgeadra eachtrach, eadhon francanna na hEilvéise (CHF), a bhfuil KN tar éis, dá chuid féin, ráthaíochtaí comhpháirteacha agus leithleacha a sholáthar chun go gcomhlíonfadh ZH a oibleagáidí conarthacha. Chomhaontaigh na páirtithe go raibh an iasacht atá i gceist sna príomhimeachtaí le haisíoc ina 120 tráthchuid sheasta mhíosúil arna n‑ainmniú i bhforint na hUngáire (HUF). Áiríodh sa chomhaontú sin freisin an téarma maidir leis an riosca malairte, faoina gcuirfí an éagsúlacht i ráta malairte an airgeadra eachtraigh sin san áireamh ag deireadh an chonartha sin agus a raibh d’éifeacht aige gurb iad an dá thomhaltóir a sheas an riosca a bhaineann le measúnú a dhéanamh ar an airgeadra eachtrach sin i ndáil le forint na hUngáire go hiomlán.
20      An 7 Bealtaine 2013, chuir AxFina deireadh leis an gcomhaontú léasaithe atá i gceist sna príomhimeachtaí le héifeacht láithreach mar gheall ar íocaíochtaí déanacha atá inchurtha i leith an dá thomhaltóir, ós rud é go raibh an fiachas iomlán a ríomhadh i bhforint na hUngáire agus a d’eascair as an gcomhaontú sin iníoctha in aon tráthchuid amháin. Ón bhfiach sin, d’asbhain AxFina go háirithe an méid a bhí mar thoradh ar an ríomh dá bhforáiltear in Airteagal 3(1) de Dhlí DH2, mar ró-íocaíocht atá inchurtha i leith difríocht malartaithe dá dtagraítear in Airteagal 3, mír 1 de Dhlí DH1, agus an méid a d’eascair as díol na feithicle lena mbaineann.
21      Thionscain AxFina caingean, i gcás ina bhfuarthas go raibh an téarma maidir leis an riosca ráta malairte éagórach agus, dá bhrí sin, neamhbhailíocht an chonartha sin, lena ndearbhófaí go raibh sé bailí go haisghníomhach go dtí an dáta ar tugadh i gcrích é agus go raibh an dá thomhaltóir faoi dhliteanas i gcomhpháirt agus go leithleach suim HUF 1 637 682 (thart ar EUR 4 000) a íoc i leith na príomhshuime agus an úis mhainneachtana. Den mhéid sin, bheadh HUF 972 960 (thart ar EUR 2 250) dlite i leith an riosca malairte.
22      Ina breithiúnas, chinn an chúirt ag an gcéad chéim, cé gur chinn sí go raibh an conradh léasaithe atá i gceist sna príomhimeachtaí neamhbhailí mar gheall ar chineál éagórach an téarma maidir leis an riosca malairte, go raibh sé de cheangal ar an dá thomhaltóir, mar sin féin, an riosca sin a iompar go pointe áirithe. Chuige sin, laghdaigh sí éileamh AxFina, bunaithe ar an gcomhaontú sin, arna dearbhú aici a bheith bailí, faoin méid a chaill ZH i gcomparáid leis an riocht ina raibh sé nuair a cuireadh an comhaontú sin faoi ainmniú forint na hUngáire.
23      Sheas an chúirt a rialaigh ar an achomharc a rinne an dá thomhaltóir i gcoinne an bhreithiúnais sin leis an gCúirt Chéadchéime. Ina tuairim, leis an réiteach a glacadh sa bhreithiúnas sin, bhíothas in ann deireadh a chur leis an díobháil do leasanna na dtomhaltóirí sin arbh é an téarma maidir leis an riosca ráta malairte ba chúis léi. Thairis sin, mar gheall ar chineál do-aisiompaithe na seirbhísí dá bhforáiltear sa chonradh sin, ní fhéadfaí an riocht ina mbeadh na tomhaltóirí sin in éagmais an téarma maidir leis an riosca ráta malairte a athbhunú.
24      Rinne na tomhaltóirí céanna achomharc i gcoinne an chinnidh ar achomharc os comhair an Kúria (an Chúirt Uachtarach, an Ungáir), arb í an chúirt a rinne an tarchur í. Sa chomhthéacs sin, iarrann siad, inter alia, go gcinnfí go bhfuil cinneadh lena ndiúltaítear don chaingean tosaigh a thionscain AxFina ar neamhréir le dlí an Aontais, agus é ag maíomh, chuige sin, go bhfuil eisiamh an réitigh lena n‑athbhunófaí an riocht ina mbeidís in éagmais an téarma maidir leis an riosca malairte ar neamhréir le dlí na hEorpa chomh maith agus nach n‑údaraítear don chúirt, thairis sin, inneachar an téarma éagóraigh sin a leasú.
25      Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire go n‑iarrtar uirthi, dá bhrí sin, rialú a thabhairt ar a bhfuil i ndán do chomhaontú léasaithe arna ainmniú in airgeadra eachtrach i gcás ina meastar go bhfuil téarma sa chomhaontú sin, faoina n‑iompraíonn an tomhaltóir lena mbaineann an riosca malairte ina iomláine, éagórach mar gheall ar easpa faisnéise don tomhaltóir sin maidir le cineál an riosca sin agus go mbeadh neamhbhailíocht an chonartha sin ina iomláine mar thoradh ar dheireadh a chur leis an téarma sin, lena sainítear príomhábhar an chonartha sin.
26      I ndáil leis sin, míníonn an chúirt a rinne an tarchur, ar an gcéad dul síos, go rialaítear faoi dhlí na hUngáire na hiarmhairtí dlíthiúla a bhaineann le neamhbhailíocht conartha ina iomláine le hAirteagal 237, míreanna 1 agus 2 den sean‑Chód Sibhialta. Faoin bhforáil sin, is iad na príomhiarmhairtí dlíthiúla, ‘agus den chéim chéanna’, a bhaineann leis an neamhbhailíocht sin ná an riocht bunaidh a athbhunú nó, más féidir deireadh a chur leis an bhforas neamhbhailíochta, dearbhú go bhfuil an conradh lena mbaineann bailí ex tunc, an bhailíocht sin a dhearbhú, inter alia, i gcás nach féidir an riocht a athbhunú roimh thabhairt i gcrích an chonartha sin. Mura féidir dearbhú bailíochta den sórt sin a dhéanamh ach oiread, dhearbhódh an chúirt ar tugadh na himeachtaí os a comhair go mbeadh éifeacht leis an gconradh sin go dtí go dtabharfaí a cinneadh agus d’ordódh sí luach na seirbhíse a d’fhéadfadh a bheith fágtha gan chomaoin a aisíoc.
27      Go háirithe, maidir le conarthaí a thagann faoi raon feidhme Dhlíthe DH1 agus DH2, amhail an comhaontú léasaithe atá i gceist sna príomhimeachtaí, ceanglaítear le hAirteagal 37, mír 1 de Dhlí DH2 go gcinntear gurb é atá i gceist leis na hiarmhairtí a bhaineann le neamhbhailíocht conartha den sórt sin ná a dhearbhú go bhfuil an conradh bailí nó a chinneadh go ngabhfaidh éifeacht leis go dtí go dtabharfar an cinneadh neamhbhailíochta agus, dá bhrí sin, cuirtear cosc ar an riocht bunaidh a athbhunú. Ar an gcaoi chéanna, i litríocht dhlíthiúil agus i gcásdlí na hUngáire, meastar, ag féachaint do chineál na gcomhaontuithe creidmheasa agus na gcomhaontuithe léasaithe, nach féidir, i gcás ina bhfuil comhaontuithe den sórt sin neamhbhailí, athbhunú an reachta bunaidh a shamhlú.
28      Sa chomhthéacs sin, tá an chúirt a rinne an tarchur den tuairim, cé gur rialaigh an Chúirt Bhreithiúnais roinnt uaireanta, go háirithe i mbreithiúnais an 27 Aibreán 2023, AxFina Hungary (C‑705/21, EU:C:2023:352), agus an 15 Meitheamh 2023, Bank M. (Iarmhairtí neamhniú an chonartha) (C‑520/21, EU:C:2023:478), ag rialú ar na hiarmhairtí dlíthiúla, i bhfianaise Threoir 93/13, ar éagóir téarma, a bhfuil neamhbhailíocht an chonartha lena mbaineann i gceist lena bhaint, ní bhaineann an cásdlí a eascraíonn as na breithiúnais sin leis na ceisteanna ábhartha léirithe go léir maidir le reachtaíocht agus cleachtas na hUngáire agus ní féidir é a réiteach leo i ngach cás.
29      Sa chás seo, bheadh sé d’éifeacht ag cur i bhfeidhm Dhlíthe DH1 agus DH2 gur féidir luach na seirbhíse atá le soláthar faoin gcomhaontú léasaithe atá i gceist sna príomhimeachtaí a ríomh i gcónaí, i bhfrancanna na hEilvéise nó i bhforint na hUngáire, fiú má tá an téarma maidir leis an riosca malairte ‘neamhoibríoch’, rud a d’fhágfadh go bhféadfadh an comhaontú sin leanúint dá éifeachtaí. Ar bhonn níos ginearálta, faoi dhlí na hUngáire, ní gá go mbeadh neamhniú conartha mar thoradh ar neamhbhailíocht conartha, ionas go measfaí ‘restitutio in integrum’ mar an t‑aon iarmhairt dhlíthiúil a d’fhéadfadh a bheith ar neamhbhailíocht den sórt sin a bheith ina thátal mícheart ó thaobh loighce de.
30      Cuireann an chúirt a rinne an tarchur in iúl, i ndáil leis sin, nach ndealraíonn sé go rialaítear ceist na n‑iarmhairtí dlíthiúla atá le cur i bhfeidhm i gcás neamhbhailíocht conartha le Treoir 93/13, nár bhain amach ach comhchuibhiú íosta sa réimse. Dá réir sin, tagann cinneadh na n‑iarmhairtí sin faoi neamhspleáchas nós imeachta na mBallstát, ar choinníoll go bhfuil an chúirt náisiúnta faoi oibleagáid a áirithiú go bhfuil an tomhaltóir lena mbaineann, ar deireadh thiar, sa riocht ina mbeadh sé dá mba rud é nárbh ann riamh don téarma a measadh a bheith éagórach.
31      Dá bhrí sin, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhfuil sé iomchuí a mheas go bhféadfadh conradh ‘leanúint de bheith i bhfeidhm’ gan na téarmaí éagóracha, de réir bhrí Airteagal 6(1) de Threoir 93/13, i gcásneamhbhailíocht an chonartha sin ina iomláine tar éis ceann dá théarmaí a mheastar a bheith éagórach a bhaint, féadfaidh cúirt náisiúnta, faoina dlí náisiúnta, a dhearbhú go bhfuil an conradh sin bailí, le héifeacht chúlghabhálach ón dáta ar tugadh i gcrích é, ar bhealach nach bhfuil aon oibleagáid ar an tomhaltóir lena mbaineann i gceist leis an téarma éagórach atá ann, cé go bhfuil na téarmaí eile, nach bhfuil éagórach, den chonradh céanna fós ina gceangal ar na páirtithe ar an mbealach céanna.
32      Ní bheadh leasú conarthach a thoirmisctear de réir an chásdlí i gceist le réiteach den sórt sin, a mhéid a chuirfí deireadh leis an téarma maidir leis an riosca malairte agus a d’fhéadfadh an comhaontú léasaithe atá i gceist sna príomhimeachtaí leanúint de bheith i bhfeidhm in éagmais an chlásail sin. Ná ní athraítear cineál an chomhaontaithe sin, ós rud é go bhfanann an ríomh a tharraingítear suas ar bhonn an airgeadra eachtraigh ina bhfuil an iasacht ainmnithe toisc gurb í an institiúid creidmheasa í anois a iompraíonn an riosca malairte.
33      Ina theannta sin, d’áiritheofaí an éifeacht dhíspreagthach a bhaineann le deireadh simplí an chlásail mhí-úsáidigh, i gcomhréir le prionsabal comhréireachta na smachtbhannaí, eadhon go gcoinneofaí an iasacht atá i gceist ag ráta úis a bheadh oiriúnach don airgeadra eachtrach a sonraíodh agus a bheadh fabhrach don tomhaltóir lena mbaineann, ach gan é sin a bheith fritháirithe ag an ‘gcúiteamh’ maidir leis an riosca malairte a iompraíonn an tomhaltóir sin, agus oibleagáid ar an institiúid creidmheasa ansin na méideanna a fuarthas faoin téarma maidir leis an riosca ráta malairte a aisíoc leis an tomhaltóir sin.
34      I gcás nach bhfuil an léiriú arna mholadh ag an gcúirt a rinne an tarchur i gcomhréir le dlí an Aontais, iarrann sí ar an gCúirt treoir a thabhairt di maidir leis na hiarmhairtí dlíthiúla a d’fhéadfadh sí a bhaint go díreach as dlí an Aontais i gcás conradh neamhbhailí, a mhéid a mheasann sí go bhféadfaí a dlí náisiúnta a léiriú contra legem sa chás sin.
35      Ar an dara dul síos, sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur go dtagann an comhaontú léasaithe atá i gceist sna príomhimeachtaí faoi raon feidhme Dhlí DH7 freisin. Faoin dlí sin, ba cheart, amach anseo, na fiacha a eascraíonn as an gconradh sin a chomhshó ina bhfiacha atá ainmnithe i bhforint na hUngáire ag an ráta malairte a shocraigh Banc Ceannais na hUngáire an 19 Lúnasa 2015 don airgeadra eachtrach arna sonrú. I ndáil leis sin, ní léir ó na rialacha agus ó mheabhrán míniúcháin Dhlí DH7 go bhféachann sé le haon neamhbhailíocht a leigheas; bhí sé i gceist ag an reachtas, os a choinne sin, go ginearálta, na tomhaltóirí lena mbaineann a dhíolmhú ó riosca an ráta malairte a sheasamh don todhchaí, i gcás líon mór conarthaí bailí.
36      Ós amhlaidh atá, tá an chúirt sin den tuairim, cé nach bhfuil téarmaí conarthacha lena léirítear forálacha reachtúla éigeantacha, amhail na cinn a leagtar síos le Dlí DH7, faoi réir fhorálacha Threoir 93/13, go bhfuil an dlí sin i gcontrárthacht leis an Treoir sin, mar sin féin, sa mhéid is go bhfuil sé d’éifeacht aici riosca malairte ar leibhéal áirithe a fhorchur ar an tomhaltóir lena mbaineann, cé gur cheart go mbeadh an tomhaltóir sin díolmhaithe go hiomlán uaithi, agus mar thoradh air sin gur cheart an dlí sin a dhífheidhmiú.
37      Sna himthosca sin, chinn an Kúria (an Chúirt Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
1. An ceart na focail ‘féadfaidh an conradh leanúint de bheith i bhfeidhm gan na téarmaí éagóracha’ in Airteagal 6(1) de [Threoir 93/13] a léiriú ar chaoi gurb é is brí leis ná go bhféadfaidh conradh tomhaltóirí atá ainmnithe in airgeadra eachtrach leanúint de bheith i bhfeidhm gan téarma conarthach ar cuid de réimse phríomhchuspóir an chonartha é agus lena dtugtar riosca neamhtheoranta maidir leis an ráta malairte don tomhaltóir, agus é á chur san áireamh go bhfuil an sásra comhshó airgeadra á rialú ag Dlí an Bhallstáit le forálacha reachtúla éigeantacha?
An bhfuil cleachtas breithiúnach de chuid Ballstáit comhoiriúnach le hAirteagal 1(2), le hAirteagal 6(1) agus le hAirteagal 7 (1) de Threoir 93/13, (ar cleachtas é atá bunaithe ar léiriú ar dhlí an Bhallstáit i bhfianaise na Treorach agus i gcomhréir le prionsabail an léirithe arna leagan síos ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh) ag féachaint do phrionsabal an tsaibhrithe [éagóraigh],
a)       ar dá réir a ordaítear don chreidiúnaí na suimeanna arna ngearradh ag an iasachtóir de bhun an téarma a measadh a bheith éagórach a aisíoc leis an tomhaltóir (nó é a chúiteamh mar chuid de ghlanadh an chuntais), ach ní thugtar an t‑ordú sin i gcomhthéacs restitutio in integrum, toisc go n‑eisiatar le foráil speisialta den dlí náisiúnta an iarmhairt dhlíthiúil sin a d’fhéadfadh a bheith mar thoradh ar neamhbhailíocht, agus nach bhfuil feidhm go huathrialach ag na rialacha maidir le saibhriú éagórach, toisc nach bhforáiltear leis an dlí náisiúnta d’iarmhairt dhlíthiúil den sórt sin a bheith ag teacht as neamhbhailíocht an chonartha, ina ionad sin, scaoiltear an tomhaltóir ó na hiarmhairtí lena ndéantar dochar ar leith dó agus déantar cothromaíocht an chonartha idir na páirtithe sa chonradh a athbhunú go comhuaineach tríd an bpríomh-iarmhairt dhlíthiúil a leagtar síos le dlí an Bhallstáit a chur i bhfeidhm i gcás go ndéantar neamhniú, eadhon dearbhú bailíochta an chonartha, ionas nach bhforchuirtear aon oibleagáid ar an tomhaltóir leis na téarmaí éagóracha, ach go mbeidh na gnéithe (neamhéagóracha) eile den chonradh (lena n‑áirítear ús conarthach agus costais eile) fós ina gceangal ar na páirtithe ar na téarmaí céanna?
b) ar dá réir, i gcás nach bhféadfaí dearbhú bailíochta a dhéanamh, a chinntear iarmhairtí dlíthiúla na neamhbhailíochta trína dhearbhú, ar mhaithe le himréiteach cuntas, go bhfuil an conradh i bhfeidhm go dtí go dtugtar breithiúnas agus trí imréiteach cuntais a shocrú idir na páirtithe trí phrionsabal an tsaibhrithe éagórach a chur i bhfeidhm?
2. Agus iarmhairtí dlíthiúla conartha atá neamhbhailí ar an bhforas thuas á gcinneadh, an féidir foráil reachtúil de chuid an Bhallstáit a dhífheidhmiú, ar foráil í a tháinig i bhfeidhm níos déanaí agus lenar cuireadh an [comhshó] éigeantach ina [bhforint] i bhfeidhm ó shin i leith, toisc go gcuirtear, mar thoradh ar shocrú an ráta malairte, cuid de riosca an ráta malairte sin ar an tomhaltóir leis an bhforáil sin, ar tomhaltóir é ar ceart — mar gheall ar an téarma conarthach éagórach — a fhuascailt go hiomlán ón riosca sin?
3. Más rud é, i gcomhréir le dlí an Aontais, nach féidir iarmhairtí dlíthiúla na neamhbhailíochta a chinneadh trí bhíthin dearbhú bailíochta ná trí dhearbhú éifeachtachta, cad iad na hiarmhairtí dlíthiúla, agus an bunús foirceadlach a chomhfhreagraíonn dóibh, a chaithfear a chinneadh le léiriú contra legem dá bhrí sin, go neamhspleách ar reachtaíocht an Bhallstáit maidir leis na hiarmhairtí dlíthiúla agus é á bhunú ar dhlí an Aontais amháin, agus é á chur san áireamh nach rialaítear iarmhairtí dlíthiúla na neamhbhailíochta le Treoir 93/13?’
Na ceisteanna a tharchuirtear
An chéad agus an tríú ceist
38      Baineann an chéad cheist agus an tríú ceist leis an gcreat a bhaineann le hAirteagail 1(2), 6(1) agus 7(1) de Threoir 93/13, maidir leis na rialacha mionsonraithe chun measúnú a dhéanamh ar an bhféidearthacht a cheadú go leanfadh comhaontú léasaithe atá ainmnithe in airgeadra eachtrach de bheith ann as a bhforchuireann an téarma, mar théarma éagórach, ar an tomhaltóir lena mbaineann an riosca malairte a bhaineann leis an airgeadra sin ina iomláine.
39      Ní mór a thabhairt faoi deara, mar réamhphointe, ós rud é go mbaineann na ceisteanna sin le conradh ina bhfuil téarma a dearbhaíodh a bheith éagórach faoi Airteagal 6(1) de Threoir 93/13, go nglactar leis go dtagann an téarma sin faoi raon feidhme na Treorach sin agus, dá bhrí sin, nach mbaintear de é de bhun Airteagal 1(2) di, lena n‑eisiatar, inter alia, téarmaí conarthacha lena léirítear forálacha éigeantacha reachtúla nó rialála.
40      I ndáil leis sin, cé go dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, i gcomhthéacs a céad cheiste, do ‘shásra comhshó airgeadra [dá bhforáiltear] le forálacha reachtúla éigeantacha’, níl aon rud sa chomhad atá os comhair na Cúirte a thabharfadh le fios go léiríonn an téarma sin, maidir leis an riosca malairte ann féin agus ní leis na socruithe le haghaidh comhshó airgeadra, inneachar na bhforálacha sin, ná ní leagann an chúirt sin amach na cúiseanna go bhfuil sé riachtanach, mar sin féin, don Chúirt léiriú a thabhairt ar Airteagal 1(2) de Threoir 93/13.
41      Sna himthosca sin, ní mór a mheas, leis an gcéad cheist agus leis an tríú ceist, arb iomchuí iad a scrúdú le chéile, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gcaithfear Airteagal 6(1) de Threoir 93/13, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 7(1) di, a léiriú sa chaoi go gceadaítear a bhaint de thátal as go bhféadfadh comhaontú léasaithe arna ainmniú in airgeadra eachtrach, atá tagtha chun bheith neamhbhailí tar éis diúltú dó, mar théarma éagórach, lena bhforchuirtear ar an tomhaltóir lena mbaineann an riosca ráta malairte a bhaineann leis an airgeadra eachtrach sin, ‘leanúint de bheith ann gan na téarmaí éagóracha’, de réir bhrí an chéad cheann de na forálacha sin, i gcás ina rialaítear an conradh sin le reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear, mar iarmhairt dhlíthiúil ar neamhbhailíocht conarthaí den sórt sin, an oibleagáid an tomhaltóir sin a scaoileadh go hiomlán ó éifeachtaí díobhálacha an téarma éagóraigh amháin, agus bailíocht agus cineál ceangailteach gnéithe eile an chonartha lena mbaineann á gcaomhnú ag an am céanna. Más freagra diúltach a thugtar, is mian leis an gcúirt sin a chur ar an eolas freisin faoi na hiarmhairtí a bheadh uirthi a bhaint as neamhbhailíocht an chonartha sin, ós rud é go measann sí go bhféadfaí, sa chás sin léiriú contra legem a dhéanamh ar an dlí náisiúnta.
An fhéidearthacht go leanfar de chonradh a bheith ann gan na téarmaí éagóracha
42      De réir cásdlí socair, ní mór a thabhairt chun cuimhne, i bhfianaise go bhfuil an tomhaltóir i riocht níos laige ná an trádálaí, go bhforáiltear le hAirteagal 6(1) den Treoir sin nach bhfuil na téarmaí éagóracha ina gceangal ar na tomhaltóirí. Is foráil shainordaitheach í an fhoráil sin atá dírithe ar fhíorchothromaíocht a athbhunú idir na páirtithe sa chaoi go bhfuil comhionannas eatarthu, in áit na cothromaíochta foirmiúla a bhunaítear leis an gconradh idir cearta agus oibleagáidí na bpáirtithe conarthacha (féach, go háirithe, breithiúnas an 9 Aibreán 2024, Profi Credit Polska (Imeachtaí a athoscailt ar cuireadh críoch leo trí chinneadh críochnaitheach),
C‑582/21, EU:C:2024:282, mír 72 agus an cásdlí dá dtagraítear).
43      Thairis sin, i bhfianaise chineál agus thábhacht leas poiblí na cosanta tomhaltóra, ceanglaítear le Treoir 93/13 ar na Ballstáit, mar is léir ó Airteagal 7(1), arna léamh i gcomhar leis an gceathrú haithris is fiche di, foráil a dhéanamh maidir le modhanna leordhóthanacha agus éifeachtacha chun bac a chur ar úsáid na dtéarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra arna dtabhairt i gcrích ag díoltóirí nó soláthróirí (breithiúnas an 9 Aibreán 2024, Profi Credit Polska (Imeachtaí a athoscailt ar cuireadh críoch leo trí chinneadh críochnaitheach),
C‑582/21, EU:C:2024:282, mír 73 agus an cásdlí dá dtagraítear).
44      Chun é sin a dhéanamh, is faoi na cúirteanna náisiúnta atá sé téarmaí éagóracha a fhágáil gan feidhm ionas nach mbeidh éifeachtaí ceangailteacha acu maidir leis an tomhaltóir, mura gcuireann an tomhaltóir ina choinne (breithiúnas an 9 Iúil 2020, Raiffeisen Bank agus BRD Groupe Société Générale, C‑698/18 agus C‑699/18, EU:C:2020:537, mír 53 agus an cásdlí dá dtagraítear).
45      Dá bhrí sin, ní mór a mheas, i bprionsabal, nach raibh téarma conarthach a measadh a bheith éagórach ann riamh, ionas nach féidir tionchar dá laghad a bheith aige ar an tomhaltóir. Dá bhrí sin, ní mór a bheith mar thoradh ar an gcinneadh breithiúnach go bhfuil téarma den sórt sin éagórach, i bprionsabal, go n‑athbhunófar, i ndlí agus i bhfíoras, an riocht ina mbeadh an tomhaltóir sin in éagmais an téarma sin (breithiúnas an 15 Meitheamh 2023, Bank M. (Iarmhairtí neamhniú an chonartha), C‑520/21, EU:C:2023:478, mír 57 agus an cásdlí dá dtagraítear).
46      Maidir leis an oibleagáid atá ar an gcúirt náisiúnta téarma conarthach éagórach lena bhforchuirtear íocaíocht suimeanna a chinntear a bheith míchuí a chur ar ceal, tá, éifeacht aisig chomhfhreagraigh aici, i bprionsabal, maidir leis na suimeanna sin, a mhéid a d’fhéadfadh easpa éifeachta den sórt sin neamhaird a thabhairt ar an éifeacht dhíspreagthach a bhfuil Airteagal 6(1) de Threoir 93/13, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 7(1) den Treoir sin, ag iarraidh a chur i gceangal leis an gcinneadh go bhfuil na téarmaí i gconarthaí tomhaltóra arna dtabhairt i gcrích ag díoltóir nó soláthróir éagórach (breithiúnas an 15 Meitheamh 2023, Bank M. (Iarmhairtí neamhniú an chonartha), C‑520/21, EU:C:2023:478, mír 58 agus an cásdlí dá dtagraítear).
47      Ina theannta sin, cé go sonraítear sa chéad chuid d’Airteagal 6(1) den Treoir sin go bhfuil na Ballstáit le foráil a dhéanamh nach mbeidh téarmaí éagóracha ina gceangal ar thomhaltóirí ‘faoi na coinníollacha a leagtar síos lena ndlí náisiúnta’, ní fhéadfaidh an creat faoin dlí náisiúnta maidir leis an gcosaint a ráthaítear do thomhaltóirí leis an Treoir sin, áfach, raon feidhme na cosanta sin a athrú agus, dá bhrí sin, substaint na cosanta sin a athrú (breithiúnas an 12 Nollaig 2024, Kutxabank, C‑300/23, EU:C:2024:1026, mír 160 agus an cásdlí dá dtagraítear).
48      Dá bhrí sin, cé gur faoi na Ballstáit atá sé, trína ndlí náisiúnta, sainiú a dhéanamh ar na rialacha mionsonraithe faoina mbunaítear cinneadh go bhfuil téarma i gconradh éagórach agus go bhfuil éifeachtaí dlíthiúla iarbhír an chinnidh sin ann, is amhlaidh fós nach mór a bheith in ann, le cinneadh den sórt sin, an riocht a athbhunú, i ndlí agus i bhfíoras, a bheadh mar sheasamh ag an tomhaltóir in éagmais an téarma éagóraigh sin, go háirithe trí cheart a bhunú chun buntáistí a fuair an díoltóir nó an soláthróir go míchuí, chun aimhleasa dó, ar bhonn an téarma éagóraigh sin (breithiúnas an 25 Aibreán 2024, Caixabank (Tréimhse theorann), C‑484/21, EU:C:2024:360, mír 20 agus an cásdlí dá dtagraítear).
49      Sa chás seo, is léir ó na mínithe arna soláthar ag an gcúirt a rinne an tarchur, maidir le conarthaí léasaithe atá ainmnithe in airgeadra eachtrach ina bhfuil téarma éagórach maidir leis an riosca malairte agus atá tagtha chun bheith neamhbhailí tar éis an téarma sin a scriosadh, amhail an téarma atá i gceist sna príomhimeachtaí, go bhforáiltear le dlí na hUngáire do réiteach arb é atá ann ‘dearbhú bailíochta’ nó ‘dearbhú go mbeidh éifeacht leis an gconradh go dtí an dáta a thabharfar an cinneadh [neamhbhailíochta], i gcomhréir leis na téarmaí a úsáidtear in Airteagal 37, mír 1 de Dhlí DH2. Sa chomhthéacs sin, foráiltear le hAirteagal 3 de Dhlí DH1 do shásra comhshó airgeadra lena n‑áirithítear, tar éis deireadh a chur leis an téarma éagórach maidir leis an riosca malairte, go bhféadfaí luach na seirbhísí atá le soláthar faoin gconradh lena mbaineann a ríomh i gcónaí.
50      Mar a mhíníonn an chúirt sin, tosaíonn sí ón mbuntuiscint go gcomhlíonann réiteach den sórt sin na ceanglais a eascraíonn as an gcéad chuid d’Airteagal 6(1) de Threoir 93/13, arna léiriú sa chásdlí dá dtagraítear i míreanna 42 go 48 den bhreithiúnas seo, a mhéid a cheadódh an réiteach sin do na tomhaltóirí lena mbaineann a bheith go hiomlán saor ón téarma éagórach maidir leis an riosca ráta malairte sa chonradh a thug siad i gcrích, agus téarmaí eile uile an chonartha sin á gcoimeád i bhfeidhm, agus an éifeacht dhíspreagthach a bhaineann le deireadh a chur leis an téarma éagórach sin á háirithiú ag an am céanna. Tar éis chur chun feidhme an réitigh sin, ní hiad na tomhaltóirí sin a thuilleadh, ach an institiúid creidmheasa lena mbaineann a iompraíonn na hiarmhairtí airgeadais a eascraíonn as an téarma éagórach sin, cé go leanann na tomhaltóirí sin de thairbhe a bhaint as an ráta úis fabhrach atá nasctha leis an airgeadra eachtrach a shonraítear sa chonradh sin, gan aon ghá a bheith ann le haon leasú ar an téarma sin.
51      Níl aon fhaisnéis sa chomhad os comhair na Cúirte a d’fhéadfadh amhras a chaitheamh i dtaobh an bhfuil toradh den sórt sin in ann, i bprionsabal, a áirithiú go dtabharfar ar ais do na tomhaltóirí céanna suimeanna a fuair an institiúid creidmheasa sin go míchuí ar bhonn an téarma éagóraigh chéanna, i gcomhréir leis an bhforáil sin.
52      É sin ráite, foráiltear le hAirteagal 6(1) de Threoir 93/13, sa dara cuid dá habairt, ‘ go leanfaidh an conradh de bheith ina cheangal ar na páirtithe de réir na dtéarmaí sin más féidir leis leanúint de bheith ann gan na téarmaí [sin]’.
53      I ndáil leis sin, is fíor nach leagtar síos leis an dara habairt d’Airteagal 6(1) de Threoir 93/13 na critéir lena rialaítear an fhéidearthacht go leanfadh conradh de bheith ann ‘gan na téarmaí éagóracha’, de réir bhrí na forála sin, ach fágtar faoin gcóras dlí náisiúnta é iad a bhunú i gcomhréir le dlí an Aontais. Dá bhrí sin, i bprionsabal, i bhfianaise na gcritéar a leagtar síos leis an dlí náisiúnta, ní mór scrúdú a dhéanamh, i gcás sonrach, ar an bhféidearthacht conradh a choinneáil ar bun a ndearnadh téarmaí áirithe a neamhbhailíochtú ina leith (breithiúnas an 3 Deireadh Fómhair 2019, Dziubak, C‑260/18, EU:C:2019:819, mír 40.
54      Thairis sin, is é is cuspóir d’Airteagal 6(1) de Threoir 93/13 an chothromaíocht idir na páirtithe a athbhunú, agus ag an am céanna, i bprionsabal, bailíocht conartha a choinneáil ina iomláine, agus gan gach conradh ina bhfuil téarmaí éagóracha a chur ar neamhní (breithiúnas an 14 Márta 2019, Dunai, C‑118/17, EU:C:2019:207, mír 40 agus an cásdlí dá dtagraítear).
55      Is amhlaidh fós go bhfuil teorainn leis an discréid atá ag na Ballstáit maidir leis na critéir a bhunú lena rialaítear an fhéidearthacht go leanfadh conradh ar aghaidh gan a théarmaí éagóracha.
56      Dá bhrí sin, ar an gcéad dul síos, leanann sé ó fhoclaíocht an dara habairt d’Airteagal 6(1) de Threoir 93/13 nach mór don chonradh lena mbaineann leanúint ar aghaidh, i bprionsabal, gan aon leasú seachas an leasú a eascraíonn as deireadh a chur lena théarmaí éagóracha, a mhéid is féidir, i gcomhréir le rialacha an dlí náisiúnta, leanúint den chonradh sin go dlíthiúil, agus nach gceanglaítear ar na cúirteanna náisiúnta, dá bhrí sin, ach téarma conarthach éagórach a fhágáil gan feidhm ionas nach mbeidh éifeachtaí ceangailteacha aige i leith an tomhaltóra lena mbaineann, gan an chumhacht a bheith acu athbhreithniú a dhéanamh ar inneachar an téarma sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 14 Meitheamh 2012, Banco Español de Crédito, C‑618/10, EU:C:2012:349, mír 65).
57      Sa chomhthéacs sin, chinn an Chúirt an méid seo – dá gceadófaí don chúirt náisiúnta athbhreithniú a dhéanamh ar inneachar na dtéarmaí éagóracha a leagtar amach i gconradh den sórt sin, d’fhéadfaí baint amach chuspóir fadtéarmach Airteagal 7 de Threoir 93/13 a chur i mbaol le cumhacht den sórt sin. Go bunúsach, chuirfeadh an cumhacht sin le deireadh a chur leis an éifeacht dhíspreagthach ar dhíoltóirí agus ar sholáthróirí trí gan na téarmaí éagóracha sin a chur i bhfeidhm ar an tomhaltóir go simplí díreach, sa mhéid go mbeadh fonn fós ar an orthusan leas a bhaint as na téarmaí sin, agus iad ar an eolas fiú dá ndearbhófaí na téarmaí sin a bheith neamhbhailí, go bhféadfadh an Chúirt náisiúnta an conradh sin a leasú sa mhéid ba ghá, ar chaoi go ráthófaí leas na ndíoltóirí nó na soláthróirí sin (breithiúnas an 26 Márta 2019, Abanca Corporación Bancaria agus Bankia, C‑70/17 agus C‑179/17, EU:C:2019:250, mír 54 agus an cásdlí dá dtagraítear).
58      Ar an dara dul síos, ar choinníoll go gcomhlíontar an coinníoll dá dtagraítear i mír 56 den bhreithiúnas seo, ní mór an fhéidearthacht an conradh atá i gceist a choimeád ar bun, i gcomhréir le rialacha an dlí náisiúnta, gan a théarmaí éagóracha a chinneadh de réir cur chuige oibiachtúil (breithiúnas an 23 Samhain 2023, Provident Polska, C‑321/22, EU:C:2023:911, mír 81 agus an cásdlí dá dtagraítear). Dá bhrí sin, ní féidir cás ceann de na páirtithe sa chonradh sin a mheas mar an critéar cinntitheach lena rialaítear a bhfuil i ndán don chonradh sin amach anseo (breithiúnas an 15 Márta 2012, Pereničová agus Perenič, C‑453/10, EU:C:2012:144, mír 32).
59      Mar sin, tagann an cheist chun cinn an bhfuil an réiteach dá dtagraítear i míreanna 49 agus 50 den bhreithiúnas seo comhsheasmhach leis an dara habairt d’Airteagal 6(1) den Treoir sin, arna léiriú sa chásdlí dá dtagraítear i míreanna 53 go 58 den bhreithiúnas sin.
60      Tá an chúirt a rinne an tarchur den tuairim go bhfuil sé sin amhlaidh sa mhéid, sa chás seo, go bhfuil an téarma éagórach maidir leis an riosca malairte eisiata, dar léi, ón gcomhaontú léasaithe atá i gceist sna príomhimeachtaí, agus mar thoradh air sin nach bhforchuirtear aon oibleagáid ar thomhaltóirí leis an téarma sin a thuilleadh. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh an conradh sin ‘leanúint de bheith ann gan na téarmaí éagóracha’, de réir bhrí an dara habairt d’Airteagal 6(1) de Threoir 93/13, de réir éifeacht an tsásra comhshó dá bhforáiltear i nDlíthe DH1 agus DH2 agus, dá bhrí sin, ‘fanacht ina cheangal ar na páirtithe ar na téarmaí céanna’, de réir bhrí na forála sin.
61      Mar sin féin, ní leor athrú den sórt sin sa dlí náisiúnta ann féin chun tacú leis an tátal go bhféadfadh conradh ‘leanúint de bheith ann gan na téarmaí éagóracha’, de réir bhrí an dara habairt d’Airteagal 6(1) de Threoir 93/13.
62      Chuige sin, ní mór a shuíomh go bhfuil sé indéanta ó thaobh an dlí de leanúint leis an gconradh lena mbaineann agus nach bhfuil aon leasú i gceist leis seachas an leasú a bheadh mar thoradh ar scriosadh na dtéarmaí sin, mar is léir ón gcásdlí dá dtagraítear i míreanna 56 agus 58 den bhreithiúnas seo, agus dá uireasa sin bheadh sé i gcontrárthacht leis an bhforáil sin an conradh sin a choimeád ar bun.
63      Más rud é, mar atá sa chás seo, gur chinn an chúirt a rinne an tarchur cheana féin go sainítear le téarma maidir leis an riosca ráta malairte príomhábhar an chonartha atá i gceist sna príomhimeachtaí agus go mbeadh neamhbhailíocht an chonartha sin mar thoradh ar an téarma sin a chur ar ceal, ní dhealraíonn sé go bhfuil sé indéanta go dlíthiúil an conradh a choimeád ar bun, ar conradh é, áfach, ar faoin gcúirt sin atá sé measúnú a dhéanamh air (féach, chuige sin, breithiúnais an 5 Meitheamh 2019, GT, C‑38/17, EU:C:2019:461, mír 43, agus an 14 Márta 2019, Dunai, C‑118/17, EU:C:2019:207, mír 52)
64      Ina theannta sin, chinn an Chúirt nach féidir leis an gcúirt náisiúnta neamhbhailíocht conartha a eascraíonn as nádúr éagórach téarma atá ann a leigheas trína dhearbhú go bhfuil an conradh sin bailí agus trína airgeadra a leasú ag an am céanna. Ar deireadh thiar, b’ionann idirghabháil den sórt sin ón gcúirt agus athbhreithniú a dhéanamh ar inneachar an téarma sin (breithiúnas an 27 Aibreán 2023, AxFina Hungary, C‑705/21, EU:C:2023:352, mír 41).
65      Murab ionann agus an méid a mholann an chúirt a rinne an tarchur, ní chaitear amhras ar an measúnú sin leis na sonraí breise, mar a achoimrítear i míreanna 49 agus 50 den bhreithiúnas seo, a chuir sí ar fáil maidir le ‘dearbhú bailíochta’, mar a bheartaíonn sí a chur chun feidhme agus a sonraíonn sí ina leith go bhféadfaidh sí, i gcás inarb iomchuí, ‘dearbhú go mbeidh éifeacht leis an gconradh go dtí an dáta a thabharfar an cinneadh [neamhbhailíochta]’ a chur ina ionad.
66      Ós rud é gurb é an toradh a bheidh ar réiteach den sórt sin ar deireadh thiar, de réir na soiléirithe breise sin, gurb í an institiúid creidmheasa a iompróidh an riosca malairte agus a iarmhairtí airgeadais, a rinne difear ar dtús do na tomhaltóirí lena mbaineann de bhun an téarma maidir leis an riosca malairte, ní mór a mheas gur gá leasú ar an téarma sin a bheith i gceist leo.
67      Dá bhrí sin, ní féidir a mheas go bhfuil an conradh atá i gceist in ann ‘leanúint de bheith ann gan na téarmaí éagóracha’ de réir bhrí an dara habairt d’Airteagal 6(1) de Threoir 93/13.
68      Is fíor gur chinn an Chúirt nach gcuirtear cosc le hAirteagal 6(1) de Threoir 93/13, i gcás den sórt sin, ar an gcúirt náisiúnta, i gcomhréir le prionsabail dhlí na gconarthaí, deireadh a chur le téarma éagórach i gconradh trí fhoráil fhorlíontach den dlí náisiúnta a chur ina ionad, nó atá infheidhme i gcás comhaontú idir na páirtithe sa chonradh sin, i gcásanna ina gcuirfí oibleagáid ar an gcúirt an conradh sin a neamhniú ina iomláine mar gheall ar neamhbhailíocht an téarma éagóraigh sin, agus ar an gcaoi sin an tomhaltóir a nochtadh d’iarmhairtí atá neamhfhabhrach go leor, agus mar thoradh air sin go ngearrfaí pionós ar an tomhaltóir dá réir (féach, chuige sin, breithiúnas an 26 Márta 2019
Abanca Corporación Bancaria agus Bankia, C‑70/17 agus C‑179/17, EU:C:2019:250, míreanna 56, 59 agus 64 agus an cásdlí dá dtagraítear).
69      I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, chun measúnú a dhéanamh ar na hiarmhairtí atá ann do riocht an tomhaltóra a eascraíonn as neamhbhailíochtú conartha ina iomláine, dá dtagraítear sa chásdlí sin, go bhfuil an mhian a chuir an tomhaltóir sin in iúl ina leith sin cinntitheach (breithiúnas an 8 Meán Fómhair 2022, D.B.P. agus páirtithe eile. (Crédit hypothécaire libellé en devises étrangères), C‑80/21 go C‑82/21, EU:C:2022:646, mír 74 agus an cásdlí dá dtagraítear).
70      Sa chás seo, agus beag beann ar fhoráil fhorlíontach nó infheidhme de dhlí na hUngáire a bheith ann nó gan a bheith ann nó i gcás chomhaontú na bpáirtithe sa chonradh lena mbaineann, de réir bhrí an chásdlí sin, chuir an bheirt thomhaltóirí in iúl go soiléir, os comhair na cúirte a rinne an tarchur agus ina mbarúlacha i scríbhinn a cuireadh faoi bhráid na Cúirte, gur mian leo go gcuirfí an comhaontú léasaithe atá i gceist sna príomhimeachtaí ar neamhní ina iomláine. Sna himthosca sin, is cosúil nach gcomhlíontar sa chás seo an coinníoll go ndéanfadh neamhniú an chonartha ina iomláine na tomhaltóirí lena mbaineann a nochtadh d’iarmhairtí a bheadh thar a bheith neamhfhabhrach, a cheanglaítear chun go n‑údarófaí don chúirt náisiúnta foráil fhorlíontach dá dlí náisiúnta a chur in ionad an téarma éagóraigh neamhnithe nó atá infheidhme i gcás chomhaontú na bpáirtithe sa chonradh sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Meán Fómhair 2022, D.B.P. agus páirtithe eile. (Crédit hypothécaire libellé en devises étrangères), C‑80/21 go C‑82/21, EU:C:2022:646, mír 78].
71      Ar an dara dul síos, chinn an Chúirt nach gcuirtear bac le hAirteagal 7(1) de Threoir 93/13 ar na Ballstáit deireadh a chur le húsáid téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra arna dtabhairt i gcrích ag díoltóirí nó ag soláthraithe le reachtaíocht, agus bailíocht na gconarthaí sin á cosaint ar an gcaoi sin, ar choinníoll go gcomhlíonann an reachtas náisiúnta, sa chomhthéacs sin, na ceanglais a eascraíonn as Airteagal 6(1) den Treoir sin (féach, chuige sin breithiúnais an 14 Márta 2019 Dunai, C‑118/17, EU:C:2019:207, míreanna 40 agus 42, agus an 29 Aibreán 2021, Bank BPH, C‑19/20, EU:C:2021:341, mír 77 agus an cásdlí dá dtagraítear).
72      Mar sin féin, ní léir ó na doiciméid atá os comhair na Cúirte Breithiúnais go bhfuil, sa chás seo, reachtaíocht den sórt sin ann maidir leis an téarma maidir leis an riosca malairte, ós rud é nach dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur ach, sa chomhthéacs sin, do reachtaíocht náisiúnta a bhaineann le téarmaí a bhaineann leis an difríocht sa ráta malairte agus a bhfuil sé mar aidhm léi ‘faoiseamh a thabhairt do thomhaltóirí, i gcás líon mór conarthaí bailí, ón riosca malairte a sheasamh don todhchaí’.
73      I ndáil leis seo, chinn an Chúirt go bhfuil reachtaíocht atá dírithe ar na fadhbanna a bhaineann le téarmaí a bhaineann leis an difríocht ráta malairte a leigheas gan dochar don rialú ba cheart a dhéanamh, i bhfianaise Threoir 93/13, ar chlásail eile de na conarthaí lena mbaineann, amhail iad siúd maidir leis an riosca malairte (féach, chuige sin, breithiúnais an 14 Márta 2019, Dunai, C‑118/17, EU:C:2019:207, mír 46, agus an 2 Meán Fómhair 2021, OTP Jelzálogbank agus páirtithe eile, C‑932/19, EU:C:2021:673, mír 45).
Na hiarmhairtí atá le baint as an dodhéantacht do chonradh leanúint de bheith ann gan na téarmaí éagóracha
74      Maidir leis na tátail atá le baint as an gcinneadh nach féidir le conradh ina bhfuil téarma éagórach leanúint ar aghaidh gan an téarma sin, de réir bhrí an dara habairt d’Airteagal 6(1) de Threoir 93/13, ní mór a mheabhrú nach rialaítear iarmhairtí neamhbhailíochta conartha arna thabhairt i gcrích idir díoltóir nó soláthróir agus tomhaltóir tar éis deireadh a chur leis na téarmaí éagóracha atá inti go sainráite le Treoir 93/13. Dá bhrí sin, is faoi na Ballstáit atá sé na hiarmhairtí a bhaineann le cinneadh den sórt sin a chinneadh, ar an tuiscint nach mór na rialacha a leagtar síos ina leith sin a bheith i gcomhréir le dlí an Aontais agus, go háirithe, leis na cuspóirí atá á saothrú leis an Treoir sin (breithiúnas an 15 Meitheamh 2023, Bank M. (Iarmhairtí neamhniú an chonartha), C‑520/21, EU:C:2023:478, mír 64).
75      Sa chomhthéacs sin, áfach, thug an Chúirt éifeacht dhíspreagthach nach mór a fheidhmiú trí gan téarmaí éagóracha a chur i bhfeidhm go simplí díreach ar thomhaltóir chun cuimhne freisin, lena gcaithfí go mbeadh sé de cheart ag an tomhaltóir sin na buntáistí a fuair an díoltóir nó an soláthróir lena mbaineann go míchuí ar bhonn na dtéarmaí sin a aiseag mar thoradh ar neamhchur i bhfeidhm na dtéarmaí sin. Dá bhrí sin, chinn sí, a mhéid a d’fhéadfadh easpa éifeacht aisghníomhach den sórt sin neamhaird a thabhairt ar an éifeacht dhíspreagthach sin, gur gá éifeacht aisig chomhchosúil a aithint i gcás nach é neamhniú na dtéarmaí sin an toradh amháin atá ar chineál éagórach téarmaí conartha arna thabhairt i gcrích idir tomhaltóir agus díoltóir nó soláthróir ach neamhbhailíocht an chonartha sin ina iomláine freisin (breithiúnas an 15 Meitheamh 2023, Bank M. (Iarmhairtí neamhniú an chonartha),
C‑520/21, EU:C:2023:478, míreanna 65 agus 66).
76      Is léir uaidh sin go mbraitheann comhoiriúnacht rialacha náisiúnta lena rialaítear na hiarmhairtí praiticiúla a eascraíonn as neamhniú conartha iasachta morgáiste mar thoradh ar théarmaí éagóracha le dlí an Aontais ar an gceist an gceadaítear leis na rialacha sin, ar an gcéad dul síos, riocht an tomhaltóra a athbhunú i ndlí agus i bhfíoras ar chaoi go mbeadh sé sa riocht ina mbeadh sé mura mbeadh an conradh sin tar éis a bheith ann agus, ar an dara dul síos, nach gcuirtear éifeacht dhíspreagthach arna héileamh le Treoir 93/13 i mbaol (breithiúnas an 15 Meitheamh 2023, Bank M. (Iarmhairtí cealaithe conartha), C‑520/21, EU:C:2023:478, mír 68).
77      Chun críocha athbhunú den sórt sin a chur chun feidhme i ndlí agus i bhfíoras de i gcás conradh léasaithe amhail an conradh atá i gceist sna príomhimeachtaí, ar an gcéad dul síos, ní mór do thomhaltóirí a bheith i dteideal, ar a laghad, aisíocaíocht na dtráthchodanna míosúla arna n‑íoc agus na gcostas arna n‑íoc i leith chomhlíonadh an chonartha sin agus íocaíocht úis mainneachtana de réir an ráta reachtúil ó dháta an fhógra fhoirmiúil (féach, chuige sin, maidir le comhaontú iasachta morgáiste, breithiúnas an 15 Meitheamh 2023, Bank M. (Iarmhairtí neamhniú an chonartha), C‑520/21, EU:C:2023:478, mír 74).
78      Dá bhrí sin, ní leor, sa chás seo, gan ach na suimeanna a fuair an institiúid creidmheasa lena mbaineann ar bhonn an téarma maidir leis an riosca ráta malairte a aisíoc leis an dá thomhaltóir, mar a mhol an chúirt a rinne an tarchur, ós rud é nach mór do na tomhaltóirí sin, mar mhalairt air sin, leas a bhaint as aisíocaíocht na dtráthchodanna míosúla agus na muirear míosúil go léir a íocadh faoin gcomhaontú léasaithe atá i gceist sna príomhimeachtaí.
79      Ar an dara dul síos, maidir leis an díoltóir nó an soláthróir lena mbaineann, eadhon, sa chás seo, institiúid creidmheasa, ní féidir an ceart a dheonú di cúiteamh a iarraidh ar thomhaltóirí a théann níos faide ná na hearraí a cuireadh ar fáil dóibh a fháil ar ais tríd an gcomhaontú léasaithe a chomhlíonadh nó tríd an luach comhfhreagrach a aisíoc agus, i gcás inarb iomchuí, ús mainneachtana a íoc. Go deimhin, dá ndeonófaí an ceart sin don institiúid chreidmheasa seo agus, dá bhrí sin, an ceart chun luach saothair a fháil as úsáid an earra sin ag na tomhaltóirí sin, bhainfí an éifeacht dhíspreagtha a bhíonn ag cealú an chonartha seo ar dhíoltóirí agus ar sholáthróirí (féach, chuige sin, maidir le comhaontú iasachta morgáiste, breithiúnas an 15 Meitheamh 2023, Bank M. (Iarmhairtí neamhniú an chonartha), C‑520/21, EU:C:2023:478, míreanna 76 agus 78).
80      Ní chaitear amhras ar an léiriú sin mar gheall ar an ngá, a luaigh an chúirt a rinne an tarchur, a áirithiú go bhfuil an ‘pionós arna fhorchur [...] comhréireach’. Ar thaobh amháin, chinn an Chúirt nach pionós dá bhforáiltear in Treoir 93/13 é neamhbhailíochtú conartha ar cinneadh go raibh ceann dá théarmaí éagórach (ordú an 30 Bealtaine 2024, Deutsche Bank Polska, C‑325/23, EU:C:2024:453, mír 74 agus an cásdlí dá dtagraítear).
81      Ar taobh eile, cé nach mór an cuspóir maidir le hathbhunú a dhéanamh i ndlí agus i bhfíoras ar an staid ina mbeadh an tomhaltóir lena mbaineann in éagmais an téarma éagóraigh sa chonradh a thug an tomhaltóir sin i gcrích a shaothrú i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, ní fhéadfar bac a chur – leis an bprionsabal sin – ar an tátal nach bhfuil an conradh ina iomláine neamhbhailí ach amháin má fhágtar leis an gcinneadh, ar bhonn oibiachtúil, ar na tátail atá le baint as breith lena gcinntear – i gcomhréir leis an dlí náisiúnta – go bhfágtar ón bhfíoras go bhfuil téarma éagórach maidir le cibé an bhfuil an conradh ar cuid de é fós i bhfeidhm go bhfuil discréid áirithe nó solúbthacht léirithe ag an gcúirt náisiúnta (féach, chuige sin, breithiúnas an 23 Samhain 2023, Provident Polskam
C‑321/22, EU:C:2023:911, míreanna 85 agus 86).
82      In imthosca amhail iad siúd atá i gceist sna príomhimeachtaí, ní mór a chur as an áireamh gurb ann do dhiscréid den sórt sin, mar a luaitear i mír 67 den bhreithiúnas seo.
83      A mhéid a mheasann an chúirt a rinne an tarchur nach bhfuil sí in ann, faoina dlí náisiúnta, an riocht ina mbeadh na tomhaltóirí lena mbaineann a athbhunú, i ndlí agus i bhfíoras, in éagmais an chonartha arna thabhairt i gcrích, mura dtugann sí léiriú sí contra legem ar an dlí sin, ní mór a mheabhrú, i gcás ina bhfuil freagra soiléir tugtha ag cásdlí na Cúirte ar cheist maidir le léiriú dhlí an Aontais, nach mór don chúirt náisiúnta gach rud is gá a dhéanamh chun a áirithiú go gcuirfear an léiriú sin chun feidhme (breithiúnas an 10 Márta 2022, Grossmania, C‑177/20, EU:C:2022:175, mír 42).
84      Sa chás seo, maidir le forálacha treorach, is fíor nach féidir leis na forálacha sin, astu féin, oibleagáidí a fhorchur ar dhuine aonair agus, dá bhrí sin, nach féidir iad a agairt amhlaidh i gcoinne duine aonair os comhair cúirt náisiúnta (breithiúnas an 18 Eanáir 2022, Thelen Technopark Berlin, C‑261/20, EU:C:2022:33, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).
85      Bíodh sin mar atá, is cuid dhílis de chóras na gconarthaí an prionsabal nach mór léiriú a dhéanamh ar an dlí náisiúnta i gcomhréir le dlí an Aontais, ar chaoi go ligtear do na cúirteanna náisiúnta lán‑éifeacht dhlí an Aontais a áirithiú, laistigh de theorainneacha a ndlínse, nuair a thugann siad rialú ar an díospóid os a gcomhair (breithiúnas an 9 Aibreán 2024, (breithiúnas an 9 Aibreán 2024, Profi Credit Polska (Imeachtaí a athoscailt ar cuireadh críoch leo trí chinneadh críochnaitheach), C‑582/21, EU:C:2024:282, mír 61).
86      I dtaca leis sin, chinn an Chúirt arís agus arís eile nach mór do chúirt náisiúnta a dtugtar imeachtaí os a comhair go heisiach idir daoine aonair, agus forálacha a ndlí náisiúnta arna nglacadh chun na n‑oibleagáidí a leagtar síos le treoir a thrasuí á gcur i bhfeidhm, corpas iomlán fhorálacha an dlí náisiúnta a chur san áireamh agus iad a léiriú, a mhéid is féidir, i bhfianaise fhoclaíocht agus chuspóir na treorach sin chun teacht ar thoradh a bheidh comhsheasmhach leis an gcuspóir atá á shaothrú leis an treoir (breithiúnas an 18 Eanáir 2022, Thelen Technopark Berlin, C‑261/20, EU:C:2022:33, mír 27 agus an cásdlí dá dtagraítear).
87      Mar sin féin, tá teorainneacha áirithe ag baint leis an bprionsabal an dlí náisiúnta a léiriú go comhréireach. Mar sin, cuirtear teorainn ar an oibleagáid atá ar an gcúirt náisiúnta tagairt a dhéanamh dá bhfuil i dtreoir nuair a dhéanann sí léiriú ar na rialacha ábhartha den dlí náisiúnta agus nuair a chuireann sí i bhfeidhm iad trí phrionsabail ghinearálta an dlí agus ní fhéadfadh an oibleagáid sin a bheith ina bunús le léiriú contra legem ar an dlí náisiúnta (breithiúnas an 30 Aibreán 2014, Kásler et Káslerné Rábai,
C‑261/13, EU:C:2014:282, mír 65 agus an cásdlí dá dtagraítear).
88      Chinn an Chúirt freisin, áfach, go gceanglaítear leis an oibleagáid ar chúirteanna náisiúnta léiriú a dhéanamh i gcomhréir le dlí an Aontais cásdlí bunaithe a leasú, i gcás inarb iomchuí, má tá an cásdlí sin bunaithe ar léiriú ar a ndlí náisiúnta atá ar neamhréir le cuspóirí treorach agus aon léiriú arna ghlacadh ag cúirt níos airde a bheadh ina cheangal uirthi, faoin dlí sin, a fhágáil gan feidhm, ex officio, mura bhfuil an léiriú sin i gcomhréir leis an Treoir sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 24 Meitheamh 2019, Popławski, C‑573/17, EU:C:2019:530, mír 78 agus an cásdlí dá dtagraítear).
89      Dá réir sin, ní fhéadfadh an chúirt náisiúnta a mheas i ndáiríre go bhfuil léiriú ar fhoráil náisiúnta atá i gcomhréir le dlí an Aontais dodhéanta ar an gcúis amháin gur minic a rinneadh léiriú ar an bhforáil sin a bhí ar neamhréir leis an gceart sin (breithiúnas an 24 Meitheamh 2019, Popławski, C‑573/17, EU:C:2019:530, mír 79 agus an cásdlí dá dtagraítear).
90      Mar sin féin, i gcás ina suitear go bhfuil sé sin dodhéanta, beidh ar an dá thomhaltóir, mar pháirtithe a ndearnadh díobháil dóibh mar gheall ar neamhchomhlíonadh dhlí náisiúnta an Aontais, a bheith in ann brath ar an gcásdlí a eascraíonn as breithiúnas an 19 Samhain 1991, Francovich agus páirtithe eile (C‑6/90 agus C‑9/90, EU:C:1991:428), chun cúiteamh a fháil, i gcás inarb iomchuí, ar an damáiste a fulaingíodh (féach, chuige sin, breithiúnas an 18 Eanáir 2022, Cás C‑261/20, Thelen Technopark Berlin, mír 41 agus an cásdlí dá dtagraítear).
91      I bhfianaise na mbreithnithe go léir roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist agus ar an tríú ceist ná nach mór Airteagal 6(1) de Threoir 93/13, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 7(1) di, a léiriú sa chaoi nach gceadaítear leis an tátal go bhféadfadh comhaontú léasaithe arna ainmniú in airgeadra eachtrach – atá tagtha chun bheith neamhbhailí tar éis téarma a cinneadh a bheith éagórach a bheith bainte as lena bhforchuirtear ar an tomhaltóir lena mbaineann an riosca ráta malairte a bhaineann leis an airgeadra eachtrach sin – ‘leanúint de bheith ann gan na téarmaí éagóracha’, de réir bhrí an chéad cheann de na forálacha sin, i gcás ina rialaítear an conradh sin le reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear, mar iarmhairt dhlíthiúil ar neamhbhailíocht conartha dá leithéid, go scaoilfí an tomhaltóir sin go hiomlán ó éifeachtaí díobhálacha an téarma éagóraigh amháin, agus bailíocht agus éifeacht cheangailteach gnéithe eile an chonartha sin á gcaomhnú ag an am céanna. I gcás dá leithéid, ós rud é nach féidir leis an gconradh sin leanúint ar aghaidh in éagmais an téarma sin, ceanglaítear leis na forálacha sin go ndéanfar an riocht ina mbeadh an tomhaltóir sin in éagmais an chonartha sin a athbhunú i ndlí agus i bhfíoras.
An dara ceist
92      Lena dara ceist, is mian leis an gcúirt a rinne an tarchur a fháil amach, go bunúsach, an gceadaítear le Treoir 93/13 do chúirt náisiúnta reachtaíocht náisiúnta a chur ar leataobh lena bhforáiltear, maidir le comhaontuithe léasaithe arna n‑ainmniú in airgeadra eachtrach a thagann faoi raon feidhme na Treorach sin, go ndéanfar méid an chreidmheasa lena mbaineann a chomhshó ina airgeadra náisiúnta ó dháta a shocraítear leis an reachtaíocht sin, agus é mar chuspóir leis sin tomhaltóirí a bhfuil conarthaí den sórt sin tugtha i gcrích acu a scaoileadh, uaidh sin ar aghaidh, ó na hiarmhairtí airgeadais a bhaineann leis an téarma maidir leis an riosca malairte sna comhaontuithe sin, bíodh na comhaontuithe sin bailí nó ná bíodh, i gcás inarb ionann an reachtaíocht sin agus leibhéal áirithe riosca malairte a bheith ar na tomhaltóirí sin.
93      I ndáil leis sin, is leor a thabhairt faoi deara, i bhfianaise an fhreagra a tugadh ar an gcéad cheist agus ar an tríú ceist, nach gá an dara ceist a fhreagairt.
Costais
94      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Deichiú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 6(1) de Threoir 93/13/CEE ón gComhairle an 5 Aibreán 1993 maidir le téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóirí, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 7(1) de,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní cheadaítear leis an tátal go bhféadfadh comhaontú léasaithe arna ainmniú in airgeadra eachtrach – atá tagtha chun bheith neamhbhailí tar éis téarma a cinneadh a bheith éagórach a bheith bainte as lena bhforchuirtear ar an tomhaltóir lena mbaineann an riosca ráta malairte a bhaineann leis an airgeadra eachtrach sin – ‘leanúint de bheith ann gan na téarmaí éagóracha’, de réir bhrí an chéad cheann de na forálacha sin, i gcás ina rialaítear an conradh sin le reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear, mar iarmhairt dhlíthiúil ar neamhbhailíocht conartha dá leithéid, go scaoilfí an tomhaltóir sin go hiomlán ó éifeachtaí díobhálacha an téarma éagóraigh amháin, agus bailíocht agus éifeacht cheangailteach gnéithe eile an chonartha sin á gcaomhnú ag an am céanna. I gcás dá leithéid, ós rud é nach féidir leis an gconradh sin leanúint ar aghaidh in éagmais an téarma sin, ceanglaítear leis na forálacha sin go ndéanfar an riocht ina mbeadh an tomhaltóir sin in éagmais an chonartha sin a athbhunú i ndlí agus i bhfíoras.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Ungáiris.