62012CJ0204_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-Kawżi magħquda C‑204/12 sa C‑208/12,
li għandhom bħala suġġett talbiet għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mir-rechtbank van eerste aanleg te Brussel (il-Belġju), permezz tad-deċiżjonijiet tas-16 ta’ April 2012, li waslu fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-30 ta’ April 2012, fil-proċeduri
Essent Belgium NV
vs
Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt,
fil-preżenza ta’:
Vlaams Gewest,
Vlaamse Gemeenschap (C‑204/12, C‑206/12 u C‑208/12),
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn L. Bay Larsen, President ta’ Awla, J. Malenovský u A. Prechal (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: Y. Bot,
Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-21 ta’ Marzu 2013,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– għal Essent Belgium NV, minn D. Haverbeke u W. Vandorpe, advocaten,
– għal Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt, Vlaams Gewest u Vlaamse Gemeenschap, minn S. Vernaillen u B. Goosens, advocaten,
– għall-Gvern Olandiż, minn B. Koopman, M. Bulterman u C. Wissels, bħala aġenti,
– għall-Kummissjoni Ewropea, minn O. Beynet u K. Herrmann kif ukoll minn E. Manhaeve, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-8 ta’ Mejju 2013,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikoli 18 TFUE, 34 TFUE u 36 TFUE, tal-Artikoli 4, 11 u 13 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 52, p. 3, iktar ’il quddiem il-“Ftehim ŻEE”), tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/77/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-27 ta’ Settembru 2001, fuq il-promozzjoni ta’ elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli fis-suq intern tal-elettriku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 12, Vol. 2, p. 121) u tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2003/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Ġunju 2003, dwar ir-regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku u li tħassar id-Direttiva 96/92/KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 12, Vol. 2, p. 211).
2. Dawn it-talbiet ġew ippreżentati fil-kuntest ta’ kawżi bejn Essent Belgium NV (iktar ’il quddiem “Essent”) u l-Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt (Awtorità Regolamentari tas-Suq tal-Gass u tal-Elettriku, iktar ’il quddiem il-“VREG”), flimkien mal-Vlaams Gewest (Reġjun Fjamming) u l-Vlaamse Gemeenschap (Komunità Fjamminga), dwar multi amministrattivi imposti mill-VREG lil Essent minħabba nuqqas li jiġu ppreżentati ċertifikati li jistabbilixxu li l-kwantità ta’ elettriku indikata fihom ġiet prodotta minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli (iktar ’il quddiem iċ-“ċertifikati ħodor”).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2001/77
3. Id-Direttiva 2001/77 ġiet abrogata, b’effett mill-1 ta’ Jannar 2012, bid-Direttiva 2009/28/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli u li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi 2001/77/KE u 2003/30/KE (ĠU L 140, p. 16). Madankollu, fid-dawl tad-data meta seħħew il-fatti tal-kawża prinċipali, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2001/77.
4. Skont il-premessi 1 sa 3, 10, 11, 14 u 15 tad-Direttiva 2001/77:
“(1) Il-potenzjal għall-isfruttament ta’ sorsi ta’ enerġija rinovabbli mhux użata [ma huwiex użat] biżżejjed fil-preżent [fil-Komunità]. Il-Komunità tirrikonoxxi l-bżonn li tħeġġeġ sorsi ta’ enerġija rinovabbli bħala miżura prioritarja billi l-isfruttment tagħhom jikkontribwixxi għall-protezzjoni ta’ l-ambjent u l-iżvilupp sostenibbli. Barra dan, dan jista’ joħloq ukoll impjiegi lokali, ikollu impatt pożittiv fuq il-koeżjoni ambjentali, jikkontribwixxi għas-sigurezza tal-provista u jagħmilha possibbli li jintlaħqu l-miri ta’ Kyoto iktar malajr. Huwa għalhekk meħtieġ li jkun zgurat li dan il-potenzjal huwa sfruttat aħjar fil-qafas tas-suq intern ta’ l-elettriku.
(2) Il-promozzjoni ta’ l-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli hija prijorità kbira tal-Komunità [...] għal raġunijiet ta’ sigurtà u diversifikazzjoni tal-provista ta’ l-enerġija, ta’ protezzjoni ambjentali u ta’ koeżjoni soċjali u ekonomika. [...]
(3) L-użu akbar ta’ enerġija prodotta minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli jikkostitwixxi parti importanti tal-pakkett ta’ miżuri meħtieġa biex jikkonformaw mal-Protokoll ta’ Kyoto tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti fuq il-Bidla fil-Klima, u ta’ kull pakkett ta’ politika biex jitħarsu l-impenji.
[...]
(10) Din id-Direttiva ma teħtieġx l-Istati Membri li jirrikonoxxu x-xiri ta’ garanzija ta’ l-oriġini minn Stati Membri oħra jew ix-xiri korrispondenti ta’ elettriku bħala kontribuzzjoni għat-tħaris ta’ obbligu ta’ kwota nazzjonali. Iżda, biex ikun iffaċilitat il-kummerċ fl-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli u biex tiżdied it-trasparenza għall-għażla tal-konsumatur bejn elettriku prodott minn [sorsi ta’ enerġija mhux rinnovabbli] mhux imġedded u elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli, hija meħtieġa l-garanzija ta’ l-oriġini ta’ dan l-elettriku. Skemi għall-garanzija ta’ l-oriġini waħedhom ma jfissrux dritt għall-benefiċċju mill-mekkaniżmi ta’ appoġġ nazzjonali stabbiliti fl-Istati Membri differenti. Huwa importanti li l-forom kollha ta’ elettriku prodotti minn sorsi ta' enerġija rinovabbli huma [jkunu] koperti b’dawn il-garanziji ta’ oriġini.
(11) Huwa importanti li ssir differenza bejn il-garanziji ta’ oriġini b’mod ċar miċ-ċertifikati ħodor li jistgħu jiġu skambjati.
[...]
14) L-Istati Membri [għandhom] joperaw mekkaniżmi differenti ta’ appoġġ għal sorsi ta’ enerġija rinovabbli [fuq il-livell nazzjonali], inkluż ċertifikati ħodor, għajnuna għall-investiment, eżenzjonijiet tat-taxxa jew riduzzjonijiet, rifużjonijiet tat-taxxa u skemi ta’ appoġġ ta’ prezz dirett. Mezz importanti wieħed biex jintlaħaq dan l-għan ta’ din id-Direttiva [huwa dak li jiġi żgurat] hija biex tiggarantixxi l-funzjonament xieraq ta’ dawn il-mekkaniżmi, sakemm qafas Komunitarju jitpoġġa fis-seħħ, biex tinżamm il-kunfidenza ta’ l-investitur.
(15) Għadu kmieni wisq biex ikun deċiż qafas ġewwa l-Komunità kollha dwar skemi ta’ appoġġ, minħabba l-esperjenza limitata fl-iskemi nazzjonali u s-sehem kurrenti relativament baxx tal-prezz ta’ l-elettriku appoġġjat u prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli [li l-prezz tiegħu huwa ssussidjat] fil-Komunità.”
5. L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2001/77 kien jipprovdi:
“L-iskop ta’ din id-Direttiva huwa li tkun promossa żieda fil-kontribuzzjoni ta’ sorsi ta’ enerġija rinovabbli għall-produzzjoni ta’ l-elettriku fis-suq intern għall-elettriku u biex tinħoloq bażi għal qafas tal-Komunità fil-ġejjieni tiegħu [Komunitarju futur f’dan il-qasam].”
6. Skont l-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”:
“Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
d) ‘konsum ta’ l-elettriku’ għandha tfisser il-produzzjoni ta’ l-elettriku nazzjonali, inkluż l-awtoproduzzjoni, flimkien ma’ l-importazzjonijiet, ħlief għall-esportazzjonijiet (konsum gross nazzjonali ta’ l-elettriku).
[...]”
7. L-Artikolu 3(1) u (2) tal-imsemmija direttiva, kien jipprovdi:
“1. “L-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi xierqa biex jinkoraġġixxu konsum akbar ta’ elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli skond il-miri indikattivi nazzjonali msemmija fil-paragrafu 2. Dawn il-passi għandhom ikunu fi proporzjon ma’ l-oġġettiv li għandu jintlaħaq.
2. Mhux aktar tard mis-27 ta’ Ottubru 2002 u kull ħames snin wara, l-Istati Membri għandhom jadottaw u jippubblikaw rapport li jiffissa miri indikattivi nazzjonali għall-konsum futur ta’ l-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli f’termini ta’ perċentwal ta’ konsum ta’ l-elettriku għall-għaxar snin li jmiss. [...] Biex jintlaħqu dawn il-miri sas-sena 2010, l-Istati Membri għandhom:
– iqisu l-valuri ta’ referenza fl-Anness,
– jiżguraw li l-miri huma kompatibbli ma’ kull impenn nazzjonali aċċettat fil-kuntest ta’ l-impenji dwar il-bidla tal-klima aċċettati mill-Komunità bis-saħħa tal-Protokoll ta’ Kyoto tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti fuq il-Bidla fil-Klima.”
8. Taħt it-Titolu “Skemi ta’ appoġġ”, l-Artikolu 4 tal-istess direttiva kien jipprovdi kif ġej:
“1. Mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat [KE], il-Kummissjoni [Ewropea] għandha tivvaluta l-applikazzjoni ta’ mekkaniżmi użati fl-Istati Membri skond liema produttur ta’ l-elettriku, fuq il-bażi ta’ regolamenti maħruġa mill-awtoritajiet pubbliċi, jirċievi appoġġ dirett jew indirett, u li jistgħu jkollhom effett li jirrestrinġu l-kummerċ, fuq il-bażi li dawn jikkontribwixxu għall-oġġettivi pprovduti fl-Artikoli 6 u 174 tat-Trattat.
2. Il-Kummissjoni għandha, mhux aktar tard mis-27 ta’ Ottubru 2005, tippreżenta rapport dokumentat sew fuq l-esperjenza miksuba bl-applikazzjoni u l-koeżistenza ta’ mekkaniżmi differenti msemmija fil-paragrafu 1. Ir-rapport għandu jistma s-suċċess, inkluż l-effettività taħt il-profil ta’ spejjeż, tas-sistemi ta’ appoġġ imsemmija fil-paragrafu 1 fil-promozzjoni tal-konsum ta’ l-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli f’konformità mal-mri [għanijiet] indikattivi nazzjonali msemmija fl-Artikolu 3(2). Dan ir-rapport għandu, jekk meħtieġ, ikun akkumpanjat b’proposta għal qafas Komunitarju fir-rigward ta’ skemi ta’ appoġġ għall-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli.
[...]”
9. L-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/77 kien jipprovdi, fit-titolu “Garanzija ta’ l-oriġini ta’ l-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli”:
“1. L-Istati Membri għandhom, mhux aktar tard mis-27 ta’ Ottubru 2003, jiżguraw li l-oriġini tal-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli tista’ tkun iggarantita bħala tali fit-tifsira ta’ din id-Direttiva skont l-oġġettiv, kriterji [kriterji oġġettivi] trasparenti u mhux diskrimatorji preskritti f’kull Stat Membru. Għandhom jiżguraw li garanzija ta’ l-oriġini tinħareġ f’dan is-sens b’risposta għal talba.
[...]
3. Garanzija ta’ l-oriġini għandha:
– tispeċifika s-sorsi ta’ l-enerġija minn fejn kien prodott l-elettriku, waqt li jkunu speċifikati d-dati u l-postijiet ta’ produzzjoni, u fil-każ ta’ stallazzjonijiet idroelettriċi, tindika l-kapaċità;
– isservi biex tippermetti l-produtturi ta’ l-elettriku minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli biex jintwera li l-elettriku li jbiegħu huwa prodott minn sorsi ta’ enerġija rinovabbli fit-tifsira ta’ din id-Direttiva.
4. Dawn il-garanziji ta’ oriġini, maħruġa skont il-paragrafu 2, għandhom ikunu rikonoxxuti reċiprokament mill-Istati Membri, esklussivament bħala prova tal-elementi msemmija fil-paragrafu 3. Kwalunkwe rifjut biex tiġi rikonoxxuta garanzija tal-oriġini bħala prova ta’ din ix-xorta, b’mod partikolari għal raġunijiet relatati mal-prevenzjoni ta’ frodi, irid ikun ibbażat fuq kriterji oġġettivi, trasparenti u mhux diskriminatorji. Fil-każ ta’ rifjut għar-rikonoxximent ta’ garanzija ta’ oriġini, il-Kummissjoni tista’ ġġiegħel lill-parti li qed tirrifjutaha, partikolarment fir-rigward ta’ kriterji oġġettivi, trasparenti u mhux diskriminatorji li fuqhom huwa bbażat ir-rikonoxximent.
[...]”
10. Kif jirriżulta mill-ewwel paragrafu tal-Anness tad-Direttiva 2001/77, dan tal-aħħar jipprovdi valuri ta’ referenza għall-istabbiliment ta’ għanijiet indikattivi nazzjonali dwar l-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, bħal dawk imsemmija fl-Artikolu 3(2) ta’ din id-direttiva. Mit-tabella li tinsab f’dan l-anness u mill-ispjegazzjonijiet relatati miegħu jirriżulta li l-imsemmija valuri ta’ referenza jikkonċernaw, fir-rigward ta’ kull Stat Membru, minn naħa, il-“produzzjoni nazzjonali” ta’ elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fl-1997, u min-naħa l-oħra, il-parti, f’perċentwali, għas-snin 1997 u 2010 rispettivament, tal-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fil-konsum tal-elettriku, peress li din il-parti hija “bbażat[a] fuq il-produzzjoni nazzjonali ta’ [elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli] diviż mill-konsum gross nazzjonali ta’ l-elettriku”.
11. Id-Direttiva 2001/77 ġiet inkluża fil-Ftehim ŻEE bid-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt ŻEE Nru 102/2005, tat-8 ta’ Lulju 2005, li temenda l-Anness IV (Enerġija) għall-Ftehim ŻEE (ĠU L 352M, p. 353). L-imsemmija deċiżjoni daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Settembru 2006.
Id-Direttiva 2003/54
12. Id-Direttiva 2003/54 ġiet abrogata, b’effett mit-3 ta’ Marzu 2011, mid-Direttiva 2009/72/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-13 ta’ Lulju 2009, dwar ir-regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku u li temenda d-Direttiva 2003/54/KE (ĠU L 211, p. 55). Madankollu, fid-dawl tad-data meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2003/54.
13. L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2003/54/KE kien jipprovdi:
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw, fuq il-bażi ta’ l-organizzazzjoni istituzzjonali tagħhom u b’rabta mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, li, mingħajr preġudizzju għal paragrafu 2, l-impriżi ta’ l-elettriku jiħaddmu f’konfomità mal-prinċipji ta’ din id-Direttiva bil-ħsieb li jintlaħaq suq kompetittiv, assikurat, u sostenibbli ambjentalment fil-qasam ta’ l-elettriku, u dawn m’għandhomx joħolqu diskriminazzjoni bejn dawn l-impriżi fejn jikkonċerna d-drittijiet jew l-obbligi tagħhom.”
14. Id-Direttiva 2003/54 ġiet inkluża fil-Ftehim ŻEE bid-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt ŻEE Nru 146/2005, tat-2 ta’ Diċembru 2005, li temenda l-Anness IV (Enerġija) għall-Ftehim ŻEE (ĠU 2006 L 53, p. 43). Din id-deċiżjoni daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Ġunju 2007.
Id-dritt Belġjan
Id-digriet Fjamming dwar l-organizzazzjoni tas-suq tal-elettriku
15. Id-digriet Fjamming dwar l-organizzazzjoni tas-suq tal-elettriku (vlaams decreet houdende de organisatie van de elektriciteitmarkt), tas-17 ta’ Lulju 2000 ( Belgisch Staatsblad, 22 ta’ Settembru 2000, p. 32166, iktar ’il quddiem id-“digriet dwar l-elettriku”) kien intiż, b’mod partikolari, li jiżgura l-implementazzjoni tad-Direttivi 2001/77 u 2003/54. L-imsemmi digriet kien jistabbilixxi skema ta’ appoġġ għall-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli (iktar ’il quddiem, l-“enerġija ħadra”). Dan id-digriet ġie abrogat b’digriet tat-8 ta’ Mejju 2009.
16. Il-punt 17 tal-Artikolu 2 tad-digriet dwar l-elettriku jiddefinixxi ċ-“ċertifikat aħdar” bħala “beni inkorporali trasferibbli li juri li produttur ikun ipproduċa, matul sena ddeterminata, kwantità ddeterminata tal-elettriku aħdar, espressa f’kWh”.
17. L-Artikolu 22 ta’ dan id-digriet kien jipprovdi li “[g]ħall-elettriku aħdar li l-produttur juri li huwa jkun ipproduċa fir-Reġjun Fjamming [...], l-awtorità regolatorja għandha toħroġ, fuq talba tal-produttur [ċertifikat aħdar] għal kull 1000 kWh”.
18. L-Artikolu 23(1) tal-imsemmi digriet kien jipprovdi li “[k]ull operatur li jipprovdi l-elettriku lil klijenti finali magħqudin fuq in-netwerk ta’ distribuzzjoni jew in-netwerk ta’ trasport huwa obbligat li, kull sena, qabel il-31 ta’ Marzu, jippreżenta lill-awtorità regolatorja, in-numru ta’ ċertifikati ħodor stabbilit b’applikazzjoni tal-paragrafu 2”.
19. Mill-Artikolu 23(2) ta’ dan l-istess digriet jirriżulta li n-numru ta’ ċertifikati ħodor li għandhom jiġu ppreżentati kien iddeterminat, essenzjalment, billi ġiet immultiplikata l-kwantità totali ta’ elettriku pprovduta mill-fornitur kkonċernat matul is-sena preċedenti b’koeffiċjent stabbilit, għas-snin 2005 sa 2009, għal 0.020, għal 0.025, għal 0.030, għal 0.0375 u għal 0.0450 rispettivament.
20. Skont l-Artikolu 24 tad-digriet dwar l-elettriku, “[i]l-Vlaamse regering (Gvern Fjamming) għandu jistabbilixxi l-modalitajiet u l-proċeduri fil-qasam tal-għoti ta’ ċertifikati ħodor u jiddetermina ċ-ċertifikati li jistgħu jissodisfaw l-obbligu msemmi fl-Artikolu 23”.
21. L-Artikolu 25 tal-istess digriet jipprovdi li: “[b]la ħsara għall-Artikolu 23, il-Gvern Fjamming jista’, wara l-parir tal-awtorità regolatorja u b’kunsiderazzjoni għall-eżistenza ta’ garanziji ugwali jew ekwivalenti fil-qasam tal-għoti ta’ tali ċertifikati, jaċċetta ċertifikati għall-elettriku aħdar li ma jkunx prodott fir-Reġjun Fjamming”.
22. L-Artikolu 37(2) tal-imsemmi digriet kien jipprovdi li, b’effett mill-31 ta’ Marzu 2005, il-multa amministrattiva għal ksur tal-Artikolu 23(1) tal-istess digriet kienet tammont għal EUR 125 għal kull ċertifikat nieqes.
Id-deċiżjoni tal-Gvern Fjamming favur il-produzzjoni ta’ elettriku minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli
23. L-implementazzjoni tal-Artikolu 24 tad-digriet dwar l-elettriku hija żgurata mid-deċiżjoni tal-Gvern Fjamming favur il-produzzjoni ta’ elettriku minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli (besluit van de vlaamse regering inzake de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen), tal-5 ta’ Marzu 2004 ( Belgisch Staatsblad, 23 ta’ Marzu 2004, p. 16296, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni tal-5 ta’ Marzu 2004”).
24. Fil-verżjoni li tirriżulta mill-modifiki li saru mid-deċiżjoni tal-Gvern Fjamming tal-25 ta’ Frar 2005 ( Belgisch Staatsblad, 8 ta’ Marzu 2005, p. 9490, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni tal-25 ta’ Frar 2005”), applikabbli fil-kuntest tal-Kawża C-204/12, id-deċiżjoni tal-5 ta’ Marzu 2004 kienet tinkludi, b’mod partikolari, l-Artikolu 15(1), li kien jelenka s-sorsi ta’ enerġija minnhom l-elettriku prodott seta’ jagħti lok għall-ħruġ ta’ ċertifikat aħdar aċċettat mill-VREG.
25. Fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mill-modifiki li saru mid-deċiżjoni tal-vlaamse regering tat-8 ta’ Lulju 2005 ( Belgisch Staatsblad, 17 ta’ Frar 2006, p. 8515, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni tat-8 ta’ Lulju 2005”), applikabbli fil-kuntest tal-Kawżi C-205/12 sa C-208/12, id-deċiżjoni tal-5 ta’ Marzu 2004 kienet tinkludi, barra minn hekk, id-dispożizzjonijiet segwenti.
26. Il-punt 14 tal-Artikolu 1(2) ta’ din id-deċiżjoni kien jiddefinixxi l-“garanzija ta’ oriġini” bħala “dokument ta’ sostenn sabiex juri li kwantità tal-elettriku fornita lill-klijenti finali hija prodotta minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli”.
27. L-Artikolu 13 tal-imsemmi deċiżjoni kien jipprovdi:
“§ 1 er . Id-data li tikkonċerna ċ-ċertifikati ħodor attribwiti hija rreġistrata f’bażi ta’ data ċentralizzata mill-VREG. [...]
§ 2. Mill-inqas id-dettalji li ġejjin għandhom ikunu rreġistrati b’ċertifikat aħdar:
[...]
6° jekk iċ-ċertifikat aħdar huwiex aċċettabbli jew le sabiex jissodisfa l-obbligu ta’ ċertifikati, kif imsemmi fl-Artikolu 15; [...]
[...]
§ 3. L-entrata, imsemmija fil-paragrafu 2, 6°, għandha tkun:
1° ‘aċċettabbli’, fil-każ li ċ-ċertifikat aħdar jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 15(1) [...];
2 ‘inaċċettabbli’, fil-każ li ċ-ċertifikat [aħdar] ma jissodisfax il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 15(1) [...]
[...]”
28. L-Artikolu 15(3) ta’ din l-istess deċiżjoni kien jipprovdi:
“Iċ-ċertifikati ħodor li ntużaw bħala garanzija ta’ oriġini skont id-dispożizzjonijiet tas-Subtaqsima III, jistgħu jibqgħu jintużaw fil-kuntest tal-obbligu ta’ ċertifikati, bil-kundizzjoni li l-entrata msemmija fl-Artikolu 13, § 2, 6° tkun ‘aċċettabbli’ [...].”
29. L-Artikoli 15a u 15ċ tal-istess deċiżjoni kienu jinsabu fis-Subtaqsima III, intitolata “L-użu ta’ ċertifikati ħodor bħala garanzija ta’ oriġini”. Dawn l-artikoli kienu jipprovdu:
“Artikolu 15a.	§1. Iċ-ċertifikati ħodor għandhom jintużaw bħala garanzija ta’ oriġini meta jiġu ppreżentati fil-kuntest tal-bejgħ tal-elettriku lil klijenti finali bħala elettriku minn sorsi ta’ enerġija [ħadra].
[...]
Artikolu 15ċ. §1. Garanzija ta’ oriġini minn reġjun ieħor jew minn pajjiż ieħor tista’ tiġi importata fir-Reġjun Fjamming sabiex tintuża bħala garanzija ta’ oriġini [...]
[...]
§2 Meta l-garanzija ta’ oriġini hija importata minn reġjun ieħor jew minn pajjiż ieħor, id-data tiġi rreġistrata fid-database ċentrali fil-forma ta’ ċertifikat aħdar bl-entrati li ġejjin:
1° ‘inaċċettabbli’ [...];
[...]
Iċ-ċertifikati ħodor minn reġjun ieħor jew minn pajjiż ieħor jistgħu jiġu rreġistrati bl-entrata ‘aċċettabbli’ fil-każ li l-Gvern Fjamming jiddeċiedi li jaċċetta ċ-ċertifikati kkonċernati b’applikazzjoni tal-Artikolu 25 [tad-digriet dwar l-elettriku].
Din ir-reġistrazzjoni sseħħ wara t-trażmissjoni lill-VREG, mill-awtorità kompetenti tar-reġjun l-ieħor jew il-pajjiż l-ieħor, tad-data neċessarja tal-garanzija ta’ oriġini u wara li l-garanzija ta’ oriġini tkun saret inutilizzabbli fil-pajjiż jew fir-reġjun l-ieħor.
[...]”
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
30. Skont l-Artikolu 23(1) tad-digriet dwar l-elettriku, Essent, bħala fornitur tal-elettriku, ġiet suġġetta, bejn is-snin 2003 u 2009, għall-obbligu li tippreżenta, kull sena, numru ta’ ċertifikati ħodor (iktar ’il quddiem l-“obbligu ta’ kwota”).
31. Sabiex tissodisfa l-obbligu tagħha ta’ kwota li skada fil-31 ta’ Marzu 2005, Essent bagħtet lil VREG, garanziji ta’ oriġini li jiċċertifikaw il-produzzjoni tal-elettriku aħdar fil-Pajjiżi l-Baxxi u fin-Norveġja rispettivament.
32. Billi qieset li, fin-nuqqas ta’ kwalunkwe miżuri ta’ eżekuzzjoni tal-Artikolu 25 tad-digriet dwar l-elettriku adottati mill-vlaamse regering, kienu biss iċ-ċertifikati ħodor maħruġa minn dan id-digriet lil produtturi ta’ elettriku aħdar stabbiliti fir-Reġjun Fjamming li setgħu jiġu aċċettati għall-finijiet tal-imsemmi obbligu ta’ kwota, il-VREG, permezz ta’ deċiżjoni tal-24 ta’ Mejju 2005, adottata skont l-Artikolu 37(2) tal-imsemmi digriet, imponiet lil Essent multa amministrattiva ta’ EUR 125 għal kull ċertifikat aħdar nieqes, jiġifieri, ammont totali ta’ EUR 542 125.
33. Fit-30 ta’ Settembru 2005, Essent ippreżentat rikors quddiem ir-rechtbank van eerste aanleg te Brussel (qorti tal-ewwel istanza ta’ Brussell, il-Belġju) intiż li jiġi ddikjarat li din id-deċiżjoni hija illegali u li, konsegwentement, il-multa kkonċernata ma tistax tiġi imposta. Essent titlob li s-sentenza mogħtija tkun applikabbli kemm fir-rigward ta’ Vlaams Gewest kif ukoll fir-rigward ta’ Vlaamse Gemeenschap (Kawża C-204/12).
34. Matul is-snin sussegwenti, il-VREG, għal raġunijiet simili, imponiet fuq Essent multi li jammontaw, rispettivament, għal EUR 234 750, b’deċiżjoni tat-13 ta’ Lulju 2006, għal EUR 166 125, b’deċiżjoni tal-4 ta’ Lulju 2007, kif ukoll għal EUR 281 250 u għal EUR 302 375 b’żewġ deċiżjonijiet tat-18 ta’ Mejju 2009 li jikkonċernaw, fir-rigward tal-ewwel waħda, is-sena 2008, u, fir-rigward tat-tieni waħda, is-sena 2009.
35. Id-deċiżjonijiet tat-13 ta’ Lulju 2006 u tal-4 ta’ Lulju 2007 ġew adottati wara r-rifjut tat-teħid inkunsiderazzjoni mill-VREG tal-garanziji ta’ oriġini li jiċċertifikaw il-produzzjoni tal-elettriku aħdar fid-Danimarka (u/jew fl-Isvezja) kif ukoll fin-Norveġja rispettivament, u dawk tat-18 ta’ Mejju 2009 dwar ir-rifjut tat-teħid inkunsiderazzjoni tal-garanziji ta’ oriġini li jiċċertifikaw il-produzzjoni tal-elettriku aħdar fin-Norveġja.
36. Fis-16 ta’ Lulju 2010, Essent ippreżentat rikors quddiem ir-rechtbank van eerste aanleg te Brussel intiż kontra dawn l-erba’ deċiżjonijiet (Kawżi C-205/12 sa C-208/12).
37. Insostenn tal-ħames rikorsi msemmija iktar ’il fuq, Essent tinvoka l-ewwel motiv ibbażat fuq ksur tal-Artikoli 34 TFUE u 11 tal-Ftehim ŻEE.
38. F’dan ir-rigward, ir-rechtbank van eerste aanleg te Brussel tqis li, sa fejn il-fornituri tal-elettriku huma marbuta jixtru ċertifikati ħodor maħruġa mill-VREG, huma preklużi milli jkopru parti mill-obbligu tagħhom ta’ ċertifikati billi jindirizzaw ruħhom lil operaturi li jinsabu barra l-pajjiż, b’mod li, prima facie, ikun jidher li hemm miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva fuq l-importazzjoni ta’ tali ċertifikati, fis-sens tal-Artikoli 34 TFUE u 11 tal-Ftehim ŻEE.
39. Barra minn hekk, l-imsemmija qorti tirrileva li, għad-difiża tagħha, VREG sostniet li l-garanziji ta’ oriġini inkwistjoni fil-kawżi li tressqu quddiemha ma jikkostitwixxux ċertifikati ħodor u li mill-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/77, moqri fid-dawl tal-premessa 10 tagħha, jirriżulta li tali garanziji ma jikkonferixxu ebda dritt għall-mekkaniżmu ta’ appoġġ nazzjonali għall-enerġija ħadra.
40. It-tieni motiv ippreżentat minn Essent insostenn tar-rikorsi tagħha huwa bbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni stabbilit fl-Artikolu 18 TFUE, fl-Artikolu 4 tal-Ftehim ŻEE, fl-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/77 u fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 2003/54. Fir-rigward tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2003/54, il-qorti tar-rinviju tippreċiża li, fir-rikorsi tagħha, Essent tinvoka l-fatt li mill-paragrafu 1 tal-imsemmija dispożizzjoni jirriżulta li l-Istati Membri għandhom jevitaw li jiddiskriminaw fl-organizzazzjoni istituzzjonali tas-suq tal-elettriku.
41. Skont Essent, hemm ksur tad-diversi dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni invokati peress li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni tipproteġi l-produtturi lokali tal-elettriku u għaldaqstant tostakola t-twettiq tas-suq intern u, billi tirrifjuta l-garanziji ta’ oriġini maħruġa f’pajjiżi oħra, il-VREG tittratta b’mod differenti sitwazzjonijiet identiċi.
42. Huwa f’dan il-kuntest li r-rechtbank van eerste aanleg te Brussel iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti, imfassla fi kliem essenzjalment simili f’kull waħda mill-ħames kawżi quddiemha:
“1) Regola nazzjonali, bħal dik li tinsab fid-digriet [dwar l-elettriku] kif implementat permezz tad-deċiżjoni [tal-5 ta’ Marzu 2004], emendata permezz tad-deċiżjoni [tal-25 ta’ Frar 2005] u permezz [tad-deċiżjoni tat-8 ta’ Lulju 2005], [(ma hemmx riferiment għad-deċiżjoni tat-8 ta’ Lulju 2005 fid-domanda magħmula fil-Kawża C-204/12)] fejn:
– l-operaturi li jipprovdu l-elettriku lill-klijenti finali konnessi man-netwerk ta’ distribuzzjoni jew man-netwerk ta’ trażmissjoni għandhom l-obbligu li jippreżentaw kull sena numru ta’ ċertifikati ħodor lill-awtorità regolatorja (Artikolu 23 tad-[digriet dwar l-elettriku];
– multa amministrattiva hija imposta fuq l-operaturi li jipprovdu l-elettriku lill-klijenti finali konnessi man-netwerk ta’ distribuzzjoni jew man-netwerk ta’ trażmissjoni mill-[VREG] meta ma jippreżentawx numru ta’ ċertifikati ħodor suffiċjenti sabiex jissodisfaw kwota obbligatorja ta’ ċertifikati ħodor (Artikolu 37(2) tad-[digriet dwar l-elettriku];
– huwa ppreċiżat b’mod espliċitu li l-garanziji ta’ oriġini minn pajjiżi oħra jistgħu jiġu aċċettati taħt ċerti kundizzjonijiet sabiex tiġi sodisfatta kwota obbligatorja (Artikolu 15c(2) tad-deċiżjoni [tal-5 ta’ Marzu 2004 kif emendata bid-deċiżjoni tat-8 ta’ Lulju 2005]) [(dan l-inċiż ma jinsabx fid-domandi li saru fil-Kawża C‑204/12)];
– Il-[VREG] ma tistax jew ma tridx tieħu inkunsiderazzjoni garanziji ta’ oriġini min-Norveġja [u mill-Pajjiżi l-Baxxi (dikjarazzjoni partikolari fid-domanda li saret fil-Kawża C-204/12)], [u mid-Danimarka (dikjarazzjoni partikolari fid-domanda li saret fil-Kawża C-205/12)] [u mid-Danimarka/mill-Isvezja (dikjarazzjoni partikolari fid-domanda li saret fil-Kawża C-206/12)] fin-nuqqas ta’ miżuri ta’ implementazzjoni tal-Vlaamse regering, li rrikonoxxa li l-ħruġ ta’ dawn iċ-ċertifikati huwa ugwali jew ekwivalenti (Artikolu 25 tad-digriet [dwar l-elettriku] u [i) fir-rigward tal-Kawża C-204/12] Artikolu 15(1) tad-deċiżjoni [tal-5 ta’ Marzu 2004 kif emendat bid-deċiżjoni tal-25 ta’ Frar 2005], [ii) fir-rigward tal-Kawżi C-205/12 sa C-208/12], Artikolu 15c(2) tad-deċiżjoni [tal-5 ta’ Marzu 2004 kif emendat bid-deċiżjoni tat-8 ta’ Lulju 2005]), mingħajr ma din l-ugwaljanza jew din l-ekwivalenza ġiet eżaminata fil-konkret mill-[VREG];
– fil-fatt, matul il-perijodu kollu li matulu kien fis-seħħ id-digriet [dwar l-elettriku], kienu biss iċ-ċertifikati għall-produzzjoni ta’ [l-elettriku] aħdar fir-reġjun Fjamming li ttieħdu inkunsiderazzjoni sabiex tiġi vverifikata l-osservanza tal-kwota obbligatorja filwaqt li l-operaturi li jipprovdu l-elettriku lill-klijenti finali konnessi man-netwerk ta’ distribuzzjoni jew man-netwerk ta’ trażmissjoni bl-ebda mod ma kellhom il-possibbiltà li juru li l-garanziji ta’ oriġini maħruġa, li kienu ġejjin minn Stati Membri oħra tal-Unjoni Ewropea [din id-dikjarazzjoni ma tinstabx fid-domanda li saret fil-kawża C-204/12], kienu jissodisfaw il-kundizzjoni ta’ garanziji ugwali jew ekwivalenti għall-għoti ta’ dawn iċ-ċertifikati;
– hija konformi mal-Artikoli 34 TFUE u 11 tal-Ftehim ŻEE u/jew mal-Artikoli 36 TFUE u 13 tal-Ftehim ŻEE [fil-Kawżi C-207/12 u C-208/12, id-domanda ssemmi biss l-Artikoli 11 u 13 tal-Ftehim ŻEE]?
2) Ir-regola nazzjonali msemmija [fl-ewwel domanda] hija konformi mal-Artikolu 5 tad-Direttiva [2001/77/KE]? [(fil-Kawżi C-207/12 u C-208/12, din it-tieni domanda saret biss ‘sa fejn tikkonċerna liż-ŻEE’)]?
3) Ir-regola nazzjonali msemmija [fl-ewwel domanda] hija konformi mal-prinċipji ta’ ugwaljanza u ta’ nondiskriminazzjoni li jinsabu b’mod partikolari fl-Artikolu 18 TFUE [Kawżi C-204/12 sa C-206/12], fl-Artikolu 4 tal-Ftehim ŻEE [Kawżi C-207/12 u C-208/12] u fl-Artikolu 3 tad-Direttiva [2003/54] [fil-Kawżi C-207/12 u C-208/12, id-domanda tirrigwarda l-imsemmi Artikolu 3 biss ‘sa fejn din tikkonċerna liż-ŻEE’)]?”
Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
43. B’digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-20 ta’ Ġunju 2012 [digriet Essent Belgium (C-204/12 sa C‑208/12, EU:C:2012:363)], il-Kawżi C-204/12 sa C-208/12 ġew magħquda għall-finijiet tal-proċedura bil-miktub u tal-proċedura orali kif ukoll għall-finijiet tas-sentenza.
44. Wara li ngħataw il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, il-VREG, il-Vlaams gewest u l-Vlaamse Gemeenschap (iktar ’il quddiem, flimkien, il-“VREG et ”) talbu, permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fit-30 ta’ Mejju 2013, il-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura billi sostnew, essenzjalment, li d-diversi kjarifikazzjonijiet ta’ natura fattwali huma neċessarji sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ twieġeb preċiżament għad-domandi preliminari. Barra minn hekk, VREG et
jixtiequ jesprimu ruħhom dwar in-neċessità li, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li d-dritt tal-Unjoni għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, jiġu limitati l-effetti ratione temporis
tas-sentenza li għandha tiġi deċiża.
45. Wara li rċeviet messaġġ elettroniku min-naħa tar-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-16 ta’ Lulju 2014 li informaha li s-sentenza fil-kawżi preżenti ser tingħata fil-11 ta’ Settembru 2014, Essent, permezz ta’ att ippreżentat f’dan l-istess reġistru fit-28 ta’ Lulju 2014, talbet min-naħa tagħha l-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura.
46. F’din it-talba, Essent essenzjalment sostniet li kien xieraq li l-partijiet jingħataw il-possibbiltà li jiddiskutu l-evalwazzjoni li saret fis-sentenza Ålands Vindkraft, (C‑573/12, EU:C:2014:2037), li ngħatat fl-1 ta’ Lulju 2014. F’dan ir-rigward, Essent issostni li kemm is-sitwazzjoni fattwali kif ukoll il-kuntest ġuridiku li jikkaratterizzaw il-kawża li tat lok għal din is-sentenza huma differenti minn dawk li jikkaratterizzaw il-kawżi preżenti.
47. Skont l-Artikolu 83 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, din tal-aħħar tista’, wara li jinstema’ l-Avukat Ġenerali, tordna l-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura, b’mod partikolari meta tqis li ma għandhiex informazzjoni biżżejjed jew meta waħda mill-partijiet tippreżenta, wara l-għeluq ta’ din il-fażi, fatt ġdid li jista’ jinfluwenza b’mod deċiżiv id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, jew inkella meta l-kawża jkollha tiġi deċiża fuq il-bażi ta’ argument li ma kienx indirizzat mill-partijiet jew mill-persuni kkonċernati msemmija fl-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.
48. Fil-kawża inkwistjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li hija għandha l-informazzjoni kollha neċessarja sabiex tagħti deċiżjoni. Barra minn hekk, hija tosserva li t-talbiet għall-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura ma jirreferu għal ebda fatt ġdid li jista’ jinfluwenza d-deċiżjoni li ser tingħata. Barra minn hekk, hija tirrileva li l-kawżi preżenti ma humiex deċiżi abbażi ta’ argumenti li ma ġewx diskussi bejn il-partijiet.
49. F’dawn il-kundizzjonijiet, ma hemmx lok li jiġi ordnat il-ftuħ mill-ġdid tal-fażi orali tal-proċedura.
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ammissibbiltà tad-domandi
50. Skont VREG et, id-domandi preliminari huma inammissibbli għal żewġ raġunijiet. L-ewwel nett, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni li tagħti deċiżjoni dwar il-kompatibbiltà tad-dritt nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni. It-tieni nett, dawn id-domandi ma humiex rilevanti għall-finijiet tad-deċiżjoni tal-kawżi prinċipali peress li huma bbażati fuq interpretazzjoni żbaljata tad-dritt nazzjonali. Fil-fatt, il-qorti tar-rinviju kkunsidrat b’mod żbaljat li l-Artikolu 25 tad-digriet dwar l-elettriku u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 15(ċ)(2) tad-deċiżjoni tal-5 ta’ Marzu 2004 jipprevedu l-possibbiltà li jittieħdu inkunsiderazzjoni, mhux biss ċertifikati ħodor li joriġinaw minn pajjiżi oħra, iżda wkoll garanziji ta’ oriġini li joriġinaw minn pajjiżi oħra wkoll.
51. F’dan ir-rigward, għandu madankollu jitfakkar li, minn naħa, għalkemm il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tar-rinviju preliminari, ma għandhiex ġurisdizzjoni li tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ miżura nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni, hija madankollu għandha ġurisdizzjoni li tipprovdi l-qorti nazzjonali b’interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li tista’ tagħtiha l-possibbiltà tevalwa din il-kompatibbiltà fid-dawl tas-sentenza tal-kawża li tkun tressqet quddiemha (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Azienda Agro-Zootecnica Franchini u Eolica di Altamura, C‑2/10, EU:C:2011:502, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
52. Min-naħa l-oħra, ma hijiex il-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali, peress li tali interpretazzjoni taqa’ fil-fatt taħt il-ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati nazzjonali. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja, meta tkun adita b’talba għal deċiżjoni preliminari minn qorti nazzjonali, għandha tibbaża ruħha fuq l-interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali kif deskritt lilha mill-imsemmija qorti (ara, b’mod partikolari, is-sentenza ČEZ, C‑115/08, EU:C:2009:660, punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata).
53. Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-kuntest tal-proċedura stabbilita mill-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali li quddiemha titressaq il-kawża u li għandha tagħti d-deċiżjoni, li għandha tevalwa, fid-dawl tal-partikolaritajiet tal-kawża, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun tista’ tagħti d-deċiżjoni tagħha, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, peress li d-domandi magħmula jikkonċernaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni Ewropea, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, fil-prinċipju, obbligata tagħti deċiżjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Carmen Media Group, C‑46/08, EU:C:2010:505, punt 75 u l-ġurisprudenza ċċitata).
54. Ir-rifjut li tingħata deċiżjoni dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss meta jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni Ewropea ma għandha ebda relazzjoni mar-realtà jew mal-għan tal-kawża prinċipali, meta l-problema hija ta’ natura ipotetika jew anki meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tagħti risposta utli għad-domandi magħmula (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Carmen Media Group, EU:C:2010:505, punt 76 u l-ġurisprudenza ċċitata).
55. Għandu jiġi kkonstatat, f’dan ir-rigward, li l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni mitluba mill-qorti tar-rinviju għandha rabta manifesta mas-suġġett tal-kawżi prinċipali peress li hija intiża li jiġi stabbilit jekk l-imsemmija dispożizzjonijiet għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu applikazzjoni li saret f’dan il-każ tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni fir-rigward ta’ Essent u li tali interpretazzjoni għalhekk jista’ jkollha effett fuq l-eżitu tal-imsemmija kawżi.
56. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-oġġezzjonijiet magħmula minn VREG et
għandhom jiġu miċħuda u li t-talbiet għal deċiżjoni preliminari huma ammissibbli.
Fuq it-tieni domanda
57. Permezz tat-tieni domanda tagħha, li għandha tiġi eżaminata fl-ewwel lok, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/77 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi skema ta’ appoġġ nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi l-għoti, mill-awtorità regolatorja reġjonali kompetenti, ta’ ċertifikati negozzjabbli fir-rigward ta’ elettriku aħdar prodott fit-territorju tar-reġjun ikkonċernat u li tissuġġetta l-fornituri tal-elettriku għal obbligu li kull sena jippreżentaw lill-imsemmija awtorità, taħt piena ta’ multa amministrattiva, ċerta kwantità ta’ tali ċertifikati li jikkorrispondu għal proporzjon mill-provvisti kollha tagħhom tal-elettriku f’dan ir-reġjun, mingħajr ma l-fornituri jkunu awtorizzati jissodisfaw l-imsemmi obbligu billi jużaw garanziji ta’ oriġini li joriġinaw minn Stati Membri oħra tal-Unjoni jew minn Stati terzi li huma partijiet kontraenti tal-Ftehim ŻEE.
58. Preliminarjament, u fir-rigward tad-domanda tal-qorti tar-rinviju dwar, fil-kuntest speċifiku tal-Kawżi C-207/12 u C-208/12, sa fejn l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/77 huwa rilevanti fir-rigward taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), ġie rrilevat fil-punt 11 tas-sentenza preżenti li d-Deċiżjoni Nru 102/2005 li integrat l-imsemmija direttiva fil-Ftehim ŻEE daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Settembru 2006. F’dawn il-kundizzjonijiet, u fid-dawl tal-fatt li dawn iż-żewġ kawżi jikkonċernaw deċiżjonijiet tal-VREG tat-18 ta’ Mejju 2009 dwar multi imposti għas-snin 2008 u 2009, hemm lok li jiġi kkonstatat li l-imsemmi Artikolu 5 huwa applikabbli ratione temporis
fil-kuntest tal-imsemmija kawżi.
59. Fir-rigward tal-portata ratione materiae
tal-istess Artikolu 5, għandu jitfakkar li l-imsemmija dispożizzjoni għandha essenzjalment l-għan, kif jirriżulta mit-titolu tagħha u mill-Artikolu 5(1), li l-oriġini tal-elettriku aħdar tkun tista’ tiġi ċċertifikata b’garanzija ta’ oriġini.
60. Min-naħa tagħhom, l-iskemi ta’ appoġġ nazzjonali li permezz tagħhom il-produtturi ta’ elettriku aħdar jibbenefikaw minn għajnuna diretta jew indiretta u li, kif jirriżulta mill-premessa 14 tad-Direttiva 2001/77 jistgħu, kif huwa l-każ tal-iskema ta’ appoġġ inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jirrikorru għall-mekkaniżmu ta’ ċertifikati ħodor, huma koperti minn dispożizzjoni distinta tal-imsemmija direttiva, jiġifieri l-Artikolu 4 tagħha.
61. Madankollu, ma hemm xejn fl-imsemmija Artikoli 4 u 5 jew fil-premessi tad-Direttiva 2001/77 li jindika li l-leġiżlatur tal-Unjoni kellu l-intenzjoni jistabbilixxi rabta bejn il-garanziji ta’ oriġini u l-iskemi ta’ appoġġ nazzjonali għall-produzzjoni ta’ enerġija ħadra.
62. Qabelxejn, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni, f’dan ir-rigward li, kif jirriżulta mill-premessi 14 u 15 kif ukoll mill-Artikolu 4 tad-Direttiva 2001/77, din tal-aħħar ma għandhiex bħala għan li tistabbilixxi qafas Komunitarju li jikkonċerna skemi ta’ appoġġ nazzjonali iżda hija pjuttost intiża li tiggarantixxi l-funzjonament tajjeb tal-iskemi eżistenti, b’mod li tinżamm il-kunfidenza tal-investituri, u dan, sakemm tali qafas Komunitarju jiġi implementat, skont il-każ.
63. Sussegwentement, il-premessa 10 tad-Direttiva 2001/77 tippreċiża li l-iskemi previsti għall-garanzija tal-oriġini ma jimplikawx min-natura tagħhom id-dritt għall-mekkaniżmi ta’ appoġġ nazzjonali stabbiliti fi Stati Membri differenti. F’dan ir-rigward, u fir-rigward speċifikament tal-mekkaniżmi ta’ appoġġ li jirrikorru għaċ-ċertifikati ħodor negozjabbli, il-premessa 11 tal-imsemmija direttiva tenfasizza li huwa importanti li ssir distinzjoni ċara bejn il-garanziji ta’ oriġini u l-imsemmija ċertifikati.
64. Fir-rigward tal-finalità tal-garanziji ta’ oriġini, il-premessa 10 tad-Direttiva 2001/77 tindika li dawn huma neċessarji sabiex jiġu ffaċilitati l-iskambji ta’ elettriku aħdar u sabiex tiżdied it-trasparenza għall-għażla tal-konsumatur bejn tali elettriku u dak prodott minn sorsi ta’ enerġija mhux rinnovabbli. It-tielet inċiż tal-Artikolu 5(3) tal-imsemmija direttiva jippreċiża, min-naħa tiegħu, li tali garanziji ta’ oriġini għandhom bħala għan li jippermettu lill-produtturi tal-elettriku jistabbilixxu li l-elettriku li huma jbigħu huwa prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli.
65. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 5(4), il-garanziji ta’ oriġini għandhom ikunu reċiprokament rikonoxxuti mill-Istati Membri esklużivament bħala prova tal-elementi msemmija fl-Artikolu 5(3).
66. Il-preċiżjonijiet riprodotti fil-punti 63 sa 65 tas-sentenza preżenti jindikaw li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma kellux l-intenzjoni jimponi lill-Istati Membri li għażlu skema ta’ appoġġ b’ċertifikati ħodor li jestendu l-benefiċċju tagħha għall-elettriku aħdar prodott fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor (ara, b’analoġija, is-sentenza Ålands Vindkraft, C-573/12, EU:C:2014:2037, punti 53 u 54).
67. Finalment, f’dan ir-rigward għandu jittieħed inkunsiderazzjoni wkoll li, kif jirriżulta mill-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva 2001/77, moqrija flimkien mal-anness tagħha, l-Istati Membri għandhom, b’mod partikolari, jistabbilixxu għanijiet indikattivi nazzjonali ta’ konsum futur ta’ elettriku aħdar billi jieħdu inkunsiderazzjoni, bħala valuri ta’ referenza, minn naħa, il-“produzzjoni nazzjonali” ta’ elettriku aħdar fl-1997 u, min-naħa l-oħra, il-parti, f’perċentwali, għas-snin 1997 u 2010 rispettivament, tal-elettriku aħdar fil-konsum gross tal-elettriku, peress li din il-parti hija kkalkolata skont il-“produzzjoni nazzjonali” tal-elettriku aħdar diviża bil-konsum nazzjonali gross tal-elettriku.
68. Isegwi li l-mekkaniżmi ta’ appoġġ nazzjonali għall-produtturi tal-elettriku msemmija fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 2001/77, li huma b’mod partikolari intiżi li jikkontribwixxu għat-twettiq, mill-Istati Membri, ta’ dawn l-għanijiet indikattivi nazzjonali rispettivi, għandhom fil-prinċipju jwasslu għal tisħiħ tal-produzzjoni nazzjonali tal-elettriku aħdar. F’dan ir-rigward, il-premessa 10 ta’ din id-direttiva tenfasizza, b’mod partikolari, li l-Istati Membri ma humiex marbuta jirrikonoxxu li l-akkwist ta’ garanzija ta’ oriġini mingħand Stati Membri oħra jew ix-xiri korrispondenti tal-elettriku jikkostitwixxi kontribut fir-rigward ta’ kwota nazzjonali.
69. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/77 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix skema ta’ appoġġ nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi l-għoti, mill-awtorità regolatorja reġjonali kompetenti, ta’ ċertifikati negozjabbli fir-rigward ta’ elettriku aħdar prodott fit-territorju tar-reġjun ikkonċernat u li tissuġġetta lill-fornituri tal-elettriku għal obbligu li jippreżentaw, kull sena, lill-imsemmija awtorità, taħt piena ta’ multa amministrattiva, ċerta kwantità ta’ tali ċertifikati li jikkorrispondu għal proporzjon mill-elettriku totali tagħhom f’dan ir-reġjun, mingħajr ma l-imsemmija fornituri jkunu awtorizzati jissodisfaw l-imsemmi obbligu bl-użu ta’ garanziji ta’ oriġini li joriġinaw minn Stati Membri oħra tal-Unjoni jew Stati terzi membri taż-ŻEE.
Fuq l-ewwel domanda
70. Preliminarjament, għandu jitfakkar li l-kawżi prinċipali jikkonċernaw deċiżjonijiet tal-VREG li, bejn il-15 ta’ April 2005 u t-28 ta’ Mejju 2009, imponew multi amministrattivi lil Essent minħabba li din ma ssodisfatx l-obbligi tagħha li tippreżenta ċertifikati ħodor kull sena. F’dawn il-kundizzjonijiet, u fid-dawl tal-fatt li kien biss fl-1 ta’ Diċembru li t-Trattat ta’ Lisbona daħal fis-seħħ, sabiex tingħata risposta għall-kwistjoni li tqajjem l-ewwel domanda preliminari, għandha tingħata kunsiderazzjoni lill-Artikoli 28 KE u 30 KE pjuttost milli lill-Artikoli 34 TFUE u 36 TFUE li rreferiet għalihom formalment il-qorti tar-rinviju.
71. Għalhekk, għandu jiġi kkunsidrat li, permezz tal-ewwel domanda tagħha, l-imsemmija qorti essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikoli 28 KE u l-Artikolu 30 KE kif ukoll l-Artikoli 11 u 13 tal-Ftehim ŻEE għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu skema ta’ appoġġ nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi l-għoti, mill-awtorità regolatorja reġjonali kompetenti, ta’ ċertifikati negozjabbli fir-rigward ta’ elettriku aħdar prodott fit-territorju tar-reġjun ikkonċernat u li tissuġġetta lill-fornituri tal-elettriku għal obbligu li jipprovdu, kull sena, lill-imsemmija awtorità, taħt piena ta’ multa amministrattiva, ċerta kwantità ta’ tali ċertifikati li jikkorrispondu għal proporzjon mill-elettriku totali tagħhom f’dan ir-reġjun, mingħajr ma l-imsemmija fornituri jkunu awtorizzati jissodisfaw l-imsemmi obbligu bl-użu ta’ garanziji ta’ oriġini li joriġinaw minn Stati Membri oħra tal-Unjoni jew Stati terzi membri taż-ŻEE.
72. Barra minn hekk, għandu jitfakkar li l-kliem tal-Artikoli 11 u 13 tal-Ftehim ŻEE huwa kważi identiku għal dak tal-Artikoli 28 KE u 30 KE, b’mod li, mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li għandhom jiġu interpretati b’mod uniformi (ara f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi Bellio F.lli, C-286/02, EU:C:2004:212, punti 34 u 35, u Il-Kummissjoni vs Il-Portugall, C‑265/06, EU:C:2008:210, punt 30). Għaldaqstant, il-kunsiderazzjonijiet segwenti li jikkonċernaw l-Artikoli 28 KE u 30 KE għandhom għalhekk japplikaw mutatis mutandis għall-Artikoli 11 u 13 tal-Ftehim ŻEE.
Fuq l-eżistenza ta’ ostakolu għall-moviment liberu tal-merkanzija
– L-argumenti tal-partijiet
73. Minn naħa, VREG et
u l-Kummissjoni jsostnu li l-garanziji ta’ oriġini ma jikkostitwixxux merkanzija fis-sens tal-Artikoli 28 KE u 30 KE. Il-Kummissjoni ssostni, f’dan ir-rigward, li l-imsemmija garanziji għandhom il-funzjoni unika li jistabbilixxu li l-elettriku inkwistjoni huwa “aħdar”, b’mod li huma sempliċement anċillari u ma humiex merkanzija distinta.
74. Skont VREG et, il-fatt li, fil-prattika, tali garanziji huma xi drabi kkummerċjalizzati fi tranżazzjonijiet kummerċjali awtonomi li huma differenti minn dawk li jikkonċernaw l-elettriku, ma jikkonfutax in-natura anċillari tagħhom. Anki kieku dan kien il-każ, l-uniku għan ta’ dawn il-garanziji jkun li jawtorizzaw il-bejgħ ta’ ċerta kwantità ta’ elettriku lil klijent bħala elettriku aħdar. Barra minn hekk, in-natura immaterjali tal-garanziji ta’ oriġini tipprekludi wkoll li dawn jistgħu jiġu kklassifikati bħala “merkanzija” fis-sens tal-Artikolu 28 KE.
75. A contrario, Essent hija tal-fehma li, peress li l-garanziji ta’ oriġini huma nnegozjati bi ħlas, għandhom jitqiesu li huma merkanzija.
76. Min-naħa l-oħra, Essent u l-Kummissjoni jsostnu li, indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk il-garanziji ta’ oriġini għandhomx jew le jiġu kklassifikati bħala merkanzija fis-sens tal-Artikolu 28 KE, fi kwalunkwe każ, il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tagħti lok għal miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjoni fuq l-importazzjoni stess tal-elettriku.
– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
77. Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-Artikolu 28 KE, billi jipprekludi, bejn l-Istati Membri, il-miżuri li għandhom effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni, ikopri kull miżura nazzjonali li tista’ tostakola direttament jew indirettament, attwalment jew potenzjalment, il-kummerċ intra-Komunitarju (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Dassonville, 8/74, EU:C:1974:82, punt 5, u PreussenElektra, EU:C:2001:160, punt 69).
78. Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-kwistjonijiet dwar jekk il-garanziji ta’ oriġini bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali jistgħux jiġu kklassifikati bħala “merkanzija” fis-sens tal-Artikoli 23 KE u 28 KE, u jekk il-moviment liberu tagħhom huwiex f’dan il-każ ostakolat minn skema ta’ appoġġ bħal dik fil-kawża prinċipali, għandu jingħad mill-bidu li tali garanziji jikkostitwixxu strumenti li l-eżistenza, il-kontenut, il-portata u l-funzjonijiet tagħhom stess jirriżultaw mid-Direttiva 2001/77.
79. F’dan ir-rigward, mill-punti 63 sa 65 tas-sentenza preżenti jirriżulta li, skont din id-direttiva, l-għan ta’ tali strumenti huwa li produtturi tal-elettriku jiġu awtorizzati jistabbilixxu li l-elettriku mibjugħ minnhom huwa prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, li jiġi ffaċilitat il-kummerċ ta’ tali elettriku u li tiżdied it-trasparenza għall-għażla tal-konsumatur bejn tali elettriku u dak prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli. Madankollu, dawn ma jimplikawx, fihom infushom, id-dr itt għall-mekkaniżmi ta’ appoġġ nazzjonali stabbiliti fl-Istati Membri differenti, peress li l-imsemmija garanziji ta’ oriġini għandhom f’dan ir-rigward jiġu distinti miċ-ċertifikati ħodor negozjabbli użati fil-kuntest ta’ tali mekkaniżmi.
80. Għaldaqstant, jidher li, minn naħa, il-garanziji ta’ oriġini huma intiżi bħala anċillari, l-ewwel nett, għall-elettriku aħdar prodott minn produttur u, it-tieni nett, għall-elettriku li fornitur ibigħ lill-konsumaturi. Min-naħa l-oħra, il-moviment liberu ta’ tali strumenti bejn l-Istati Membri, mill-inqas għall-finijiet li huma jħaddnu skont id-Direttiva 2001/77, ma huwiex ostakolat mill-fatt li skema ta’ appoġġ nazzjonali għall-produzzjoni ta’ enerġija ħadra li tuża ċertifikati ħodor ma tipprovdix it-teħid inkunsiderazzjoni tal-imsemmija strumenti.
81. Sabiex tingħata risposta għall-ewwel domanda preliminari, ma huwiex madankollu neċessarju li tingħata deċiżjoni definittiva għad-domandi li hemm riferiment għalihom fil-punt 78 tas-sentenza preżenti. Fil-fatt, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li, anki jekk jitqies li l-garanziji ta’ oriġini bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali jikkostitwixxu “merkanzija”, fis-sens tal-Artikoli 23 KE u 28 KE, u li skema ta’ appoġġ, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tikkostitwixxi ostakolu għall-moviment liberu tagħhom, fis-sens tat-tieni dispożizzjoni msemmija, xorta jibqa’ l-fatt li, fi kwalunkwe każ, l-imsemmi ostakolu jkun iġġustifikat, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet magħmula fil-punti 89 sa 103 tas-sentenza preżenti.
82. Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-eżistenza ta’ ostakoli għall-importazzjoni tal-elettriku, għandu jiġi rrilevat li, minkejja li d-deċiżjoni tar-rinviju ma tinkludi ebda indikazzjoni dwar jekk il-garanziji ta’ oriġini inkwistjoni fil-kawżi prinċipali nxtrawx minn Essent inkonnessjoni ma’ akkwist jew importazzjoni attwali, jista’ jitqies li kien tabilħaqq il-każ.
83. F’dawn il-kundizzjonijiet, għandu jiġi kkonstatat li leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ effettivament tostakola, mill-inqas indirettament jew potenzjalment, l-importazzjonijiet tal-elettriku, b’mod partikolari, elettriku aħdar, li joriġina minn Stati Membri oħra, u dan b’diversi modi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punti 67 sa 75).
84. Minn naħa, mill-imsemmija leġiżlazzjoni jirriżulta effettivament li l-fornituri tal-elettriku bħal Essent għandhom ikollhom, fid-data tal-iskadenza annwali, ċerta kwantità ta’ ċertifikati ħodor, għall-finijiet tal-obbligu ta’ kwota tagħhom, li tiddependi fuq il-kwantità totali tal-elettriku li huma jipprovdu.
85. Barra minn hekk, huma biss iċ-ċertifikati ħodor li jiġu attribwiti skont l-imsemmija leġiżlazzjoni li jistgħu jintużaw sabiex jissodisfaw dan l-obbligu. Għalhekk, l-imsemmija fornituri huma marbuta, fil-prinċipju, abbażi tal-elettriku li jimportaw, jixtru tali ċertifikati taħt piena ta’ multa amministrattiva. Għaldaqstant, tali leġiżlazzjoni tista’ tostakola l-importazzjonijiet tal-elettriku minn Stat Membri oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punti 69 u 70 u l-ġurisprudenza ċċitata).
86. Min-naħa l-oħra, il-fatt li l-produtturi tal-elettriku aħdar għandhom il-possibbiltà jbigħu ċ-ċertifikati ħodor tagħhom flimkien mal-elettriku li jipproduċu jidher, fil-prattika, li jista’ jiffavorixxi l-ftuħ ta’ negozjati u l-konkretizzazzjoni ta’ relazzjonijiet kuntrattwali, f’ċerti każijiet fuq perijodu twil, dwar il-provvista ta’ elettriku nazzjonali minn tali produtturi lil fornituri, filwaqt li dawn tal-aħħar ikunu jistgħu jiksbu, b’dan il-mod, kemm l-elettriku kif ukoll iċ-ċertifikati ħodor li għandhom bżonn sabiex jissodisfaw l-obbligu ta’ kwota tagħhom.
87. Isegwi li, sa dan l-estent ukoll, skema ta’ appoġġ bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha l-effett, mill-inqas potenzjali, li tillimita l-importazzjonijiet ta’ elettriku minn Stati Membri oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punti 72 u 73 u l-ġurisprudenza ċċitata).
88. Minn dak li ntqal isegwi li leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ tostakola importazzjonijiet ta’ elettriku, partikolarment elettriku aħdar, minn Stati Membri oħra u tikkostitwixxi, konsegwentement, miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjonijiet, li fil-prinċipju, hija inkompatibbli mal-obbligi tad-dritt tal-Unjoni li jirriżultaw mill-Artikolu 28 KE, sakemm tali leġiżlazzjoni ma tkunx tista’ tiġi oġġettivament iġġustifikata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 75 u l-ġurisprudenza ċċitata).
Fuq il-possibbiltà ta’ ġustifikazzjoni
89. Kif jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, leġiżlazzjoni jew prattika nazzjonali li tikkostitwixxi miżura b’effett ekwivalenti għal restrizzjonijiet kwantitattivi tista’ tkun iġġustifikata minn waħda mir-raġunijiet ta’ interess ġenerali elenkati fl-Artikolu 30 KE jew minn rekwiżiti imperattivi. Fi kwalunkwe każ, il-miżura nazzjonali għandha, skont il-prinċipju ta’ proporzjonalità, tkun xierqa sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan mixtieq u ma għandhiex tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex tali għan jintlaħaq (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 76 u l-ġurisprudenza ċċitata).
– Fuq l-għan ta’ promozzjoni tal-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli
90. Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, miżuri nazzjonali li jistgħu jostakolaw il-kummerċ intra-Komunitarju jistgħu, b’mod partikolari, jiġu ġġustifikati b’rekwiżiti imperattivi marbuta mal-protezzjoni tal-ambjent (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 77 u l-ġurisprudenza ċċitata).
91. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli għall-produzzjoni tal-elettriku, li huwa intiż li jippromwovi leġiżlazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali huwa utli għall-protezzjoni tal-ambjent, sa fejn jikkontribwixxi għat-tnaqqis ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra, li huma fost il-kawżi prinċipali tat-tibdil klimatiku li l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha ħadu l-impenn li jikkumbattu (ara s-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 78 u l-ġurisprudenza ċċitata).
92. Għaldaqstant, u kif huwa spjegat, b’mod partikolari, fil-premessi 1 sa 3 tad-Direttiva 2001/77, iż-żieda ta’ dan l-użu li huwa fost l-ogħla prijoritajiet tal-Unjoni tikkostitwixxi parti importanti mill-miżuri kollha li huma meħtieġa għall-osservazzjoni tal-Protokoll ta’ Kyoto u sabiex iħaffu t-twettiq tal-għanijiet tiegħu (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza IBV & Cie, C‑195/12, EU:C:2013:598, punt 56).
93. Kif diġà rrilevat il-Qorti tal-Ġustizzja, tali żieda hija wkoll intiża għall-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-persuni u tal-annimali kif ukoll għall-preżervazzjoni tal-pjanti, li huma fost ir-raġunijiet ta’ interess ġenerali elenkati fl-Artikolu 30 KE (ara s-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 80 u l-ġurisprudenza ċċitata).
94. Kif jipprovdi, b’mod partikolari, l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/77, mekkaniżmi nazzjonali ta’ appoġġ għall-produzzjoni tal-elettriku aħdar jistgħu għalhekk jikkontribwixxu għat-twettiq tal-għanijiet iddefiniti fl-Artikoli 6 KE u 174(1) KE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza IBV & Cie, EU:C:2013:598, punt 59).
95. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għandu jiġi ammess li l-għan tal-promozzjoni tal-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli għall-produzzjoni tal-elettriku bħal dak imħaddan mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jista’ fil-prinċipju jiġġustifika ostakoli għall-moviment liberu tal-merkanzija.
– Fuq il-proporzjonalità
96. Kif imfakkar fil-punt 89 tas-sentenza preżenti, sabiex l-imsemmija leġiżlazzjoni tkun tista’ tiġi ġġustifikata, hija għandha madankollu tissodisfa r-rekwiżiti li jirriżultaw mill-prinċipju ta’ proporzjonalità, jiġifieri li tkun adatta sabiex jintlaħaq l-għan leġittimu li hija tħaddan u li tkun neċessarja għal dan il-għan.
97. Fir-rigward, l-ewwel nett, tal-fatt li huma biss iċ-ċertifikati ħodor mogħtija skont l-imsemmija leġiżlazzjoni fir-rigward tal-elettriku aħdar prodott fit-territorju reġjonali kkonċernat u mhux il-garanziji ta’ oriġini li jikkonċernaw l-elettriku aħdar prodott fi Stati Membri oħra li jistgħu jintużaw għall-finijiet tal-obbligu ta’ kwota, għandu jiġi ammess li, peress li, b’mod partikolari, id-dritt tal-Unjoni ma armonizzax l-iskemi ta’ appoġġ nazzjonali tal-elettriku aħdar, tali esklużjoni ma tistax, fiha nfisha, titqies li hija neċessarja għall-finijiet tat-twettiq tal-għan leġittimu mħaddan inkwistjoni, li huwa l-promozzjoni taż-żieda tal-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fil-produzzjoni tal-elettriku (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punti 92 sa 94).
98. Fl-ewwel lok, il-fatt li skema ta’ appoġġ tkun intiża b’mod li tiffavorixxi direttament il-produzzjoni tal-elettriku aħdar pjuttost mis-sempliċi konsum tiegħu jista’ jiġi ġġustifikat, b’mod partikolari, mill-fatt li n-natura ħadra tal-elettriku tirrigwarda biss il-metodu ta’ produzzjoni tiegħu u li, konsegwentement, huwa prinċipalment fl-istadju tal-produzzjoni li l-għanijiet ambjentali marbuta mat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gass jistgħu jiġu effettivament milħuqa (ara s-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 95).
99. Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, kuntrarjament għal dak li ssostni Essent, u kif ġie rrilevat fil-punti 67 u 68 tas-sentenza preżenti, mill-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva 2001/77, moqri flimkien mal-anness tagħha, jirriżulta, f’dan ir-rigward, li l-leġiżlatur tal-Unjoni awtorizza lid-diversi Stati Membri jistabbilixxu għanijiet indikattivi nazzjonali skont il-produzzjoni nazzjonali tal-elettriku aħdar.
100. Fit-tieni lok, u fir-rigward tal-fatt li l-iskema ta’ appoġġ inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma hijiex intiża li tibbenefika wkoll il-produzzjoni tal-elettriku aħdar li jinsab fit-territorju ta’ Stati Membri oħra, b’mod partikolari, permezz it-teħid inkunsiderazzjoni tal-garanziji ta’ oriġini marbuta ma’ tali elettriku, għandu jiġi rrilevat li l-punti ta’ tluq, l-enerġija rinnovabbli potenzjali u t-tqassim tal-elettriku ta’ kull Stat Membru jvarjaw (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 98).
101. Barra minn hekk, u kif irrileva l-leġiżlatur tal-Unjoni fil-premessa 14 tad-Direttiva 2001/77, metodu importanti għat-twettiq tal-għan tal-imsemmija direttiva huwa li jiġi ggarantit il-funzjonament tajjeb ta’ mekkaniżmi ta’ appoġġ tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fuq livell nazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza IBV & Cie, EU:C:2013:598, punt 57).
102. Barra minn hekk, għal dan il-għan, huwa importanti li l-Istati Membri jkunu jistgħu jikkontrollaw l-effett u l-ispejjeż ta’ dawn l-iskemi skont il-potenzjal tagħhom, filwaqt li jżommu kunfidenza fl-investituri (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 99).
103. Fid-dawl ta’ dak li ntqal, ma jidhirx li s-sempliċi fatt li skema ta’ appoġġ li tuża ċertifikati ħodor, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tiġi limitata għall-elettriku aħdar prodott fit-territorju reġjonali u li jiġi rrifjutat li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-garanziji ta’ oriġini marbuta mal-elettriku prodott fi Stati Membri oħra għall-finijiet tal-obbligu ta’ kwota jista’ jikser il-prinċipju ta’ proporzjonalità (ara, b’analoġija, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 104).
104. Madankollu, fit-tieni lok, għandu jiġi eżaminat ukoll jekk, meħuda flimkien mar-restrizzjoni li għadha kif issemmiet, il-karatteristiċi l-oħra tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni li ssemmi l-qorti tar-rinviju jippermettux li jikkonkludu li, globalment, din il-leġiżlazzjoni tissodisfa r-rekwiżiti tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
105. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, fil-fatt, li mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li din il-leġiżlazzjoni hija, b’mod partikolari, ikkaratterizzata minn obbligu tal-fornituri li jżommu u li jirrappreżentaw, kull sena, lill-awtorità regolatorja kompetenti, ċertu numru ta’ ċertifikati ħodor li jikkorrispondu għal proporzjon mill-provvisti tagħhom, u dan taħt piena li jkollhom iħallsu multa amministrattiva.
106. Għaldaqstant, mill-imsemmija leġiżlazzjoni jirriżulta li, fil-każ ta’ importazzjoni ta’ elettriku aħdar minn Stati Membri oħra, il-kummerċjalizzazzjoni jew il-konsum ta’ dan l-elettriku jeżiġu, fil-prinċipju, li l-fornituri kkonċernati jixtru ċertifikati ħodor skont il-kwantità ta’ elettriku importat.
107. Fid-dawl ta’ dawn l-aspetti, għandu jiġi rrilevat, l-ewwel nett, li skema ta’ appoġġ li, bħal dik tal-kawża prinċipali, tuża ċertifikati ħodor, hija intiża b’mod partikolari, li l-ispejjeż addizzjonali marbuta mal-produzzjoni tal-elettriku aħdar ikunu direttament sostnuti mis-suq, jiġifieri mill-fornituri tal-elettriku li għandhom jissodisfaw l-obbligu ta’ kwota, u in fine, mill-konsumaturi.
108. Billi jagħmel tali għażla, l-Istat Membru ma jeċċedix il-marġni ta’ diskrezzjoni li huwa għandu sabiex jilħaq l-għan leġittimu intiż għaż-żieda tal-produzzjoni tal-elettriku aħdar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punti 109 u 110).
109. It-tieni nett, għandu jiġi osservat li, għad-differenza, pereżempju, ta’ għajnuna għall-investiment, din it-tip ta’ skema hija intiża li ssostni l-operazzjoni ta’ installazzjonijiet ta’ produzzjoni ta’ elettriku aħdar ladarba dawn isiru attivi. F’dan ir-rigward, l-obbligu ta’ kwota huwa, b’mod partikolari, intiż li jiggarantixxi lill-produtturi ta’ elettriku aħdar, talba għaċ-ċertifikati li ngħataw u b’dan il-mod li jiffaċilita l-bejgħ tal-elettriku aħdar li huma jipproduċu bi prezz ogħla mill-prezz tas-suq għall-enerġija konvenzjonali.
110. L-effett ta’ inċentiv li tali skema teżerċita b’mod ġenerali fuq il-produtturi tal-elettriku, inkluż, b’mod partikolari, fuq dawk li huma kemm produtturi, minn naħa, u fornituri jew konsumaturi, min-naħa l-oħra, li jżidu l-produzzjoni ta’ elettriku aħdar tagħhom ma tidhirx dubjuża, u lanqas, konsegwentement, ma jidher li huwa possibbli li tiġi kkonfutata l-abbiltà ta’ tali skema li tilħaq l-għan leġittimu mħaddan (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punti 111 u 112).
111. Madankollu, għandu jiġi rrilevat, it-tielet nett, li l-funzjonament tajjeb ta’ tali skema jimplika, essenzjalment, l-eżistenza ta’ mekkaniżmi tas-suq li jistgħu jippermettu lill-operaturi, li huma suġġetti għall-obbligu ta’ kwota u li għad ma għandhomx ċertifikati ħodor meħtieġa sabiex jissodisfaw tali obbligu, jiksbu ċertifikati b’mod effettiv u taħt kundizzjonijiet ġusti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 113).
112. Għaldaqstant, jeħtieġ li jiġu stabbiliti mekkaniżmi li jiżguraw l-implementazzjoni ta’ suq ġenwin ta’ ċertifikati ħodor fejn l-offerta u d-domanda effettivament ikunu jistgħu jiġu ssodisfatti u jkunu bbilanċjati, b’mod li jkun effettivament possibbli għall-fornituri kkonċernati li jiksbu ċertifikati taħt kundizzjonijiet ġusti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 114).
113. Fir-rigward tal-fatt li l-fornituri li ma josservawx l-obbligu ta’ kwota li huma suġġetti għalih, għandhom iħallsu, bħal Essent fil-kawżi prinċipali, multa amministrattiva, għandu jiġi ddikjarat dan li ġej.
114. Għalkemm l-impożizzjoni ta’ tali multa tista’ tabilħaqq titqies li hija neċessarja sabiex tinkoraġġixxi, minn naħa, lill-produtturi jżidu l-produzzjoni tagħhom ta’ elettriku aħdar u, min-naħa l-oħra, lill-operaturi suġġetti għal obbligu ta’ kwota jakkwistaw effettivament iċ-ċertifikati ħodor meħtieġa, jeħtieġ ukoll, madankollu, li l-modalitajiet ta’ determinazzjoni u l-ammont ta’ din il-multa ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju għal tali finijiet ta’ inċentiv billi jevitaw, b’mod partikolari, f’dan ir-rigward, li jippenalizzaw lill-operaturi kkonċernati b’mod li jkun eċċessiv (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 116). Hija l-qorti tar-rinviju li, skont il-każ, għandha tivverifika jekk dan huwa l-każ fir-rigward ta’ multi amministrattivi inkwistjoni fil-kawżi prinċipali.
115. Finalment, għandu jiġi rrilevat, ir-raba’ nett, li sakemm jeżisti suq taċ-ċertifikati ħodor li jissodisfa l-kundizzjonijiet imsemmija fil-punti 111 u 112 tas-sentenza preżenti, li fih l-operaturi li jkunu importaw l-elettriku minn Stati Membri oħra jistgħu jiksbu ċertifikati b’mod effettiv u taħt kundizzjonijiet ġusti, il-fatt li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni ma tipprekludix lill-produtturi ta’ elettriku aħdar milli jbigħu lill-operaturi li jkunu suġġetti għall-obbligu ta’ kwota, l-elettriku u ċ-ċertifikati flimkien, ma jfissirx li din il-leġiżlazzjoni tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan ta’ żieda fil-produzzjoni ta’ elettriku aħdar. Fil-fatt, il-fatt li teżisti tali possibbiltà jidher li jista’ jkollu effett addizzjonali ta’ inċentiv fuq il-produtturi sabiex iżidu l-produzzjoni tagħhom ta’ elettriku aħdar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ålands Vindkraft, EU:C:2014:2037, punt 118).
116. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikoli 28 KE u 30 KE kif ukoll l-Artikoli 11 u 13 tal-Ftehim ŻEE għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludix skema ta’ appoġġ nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi l-għoti, mill-awtorità regolamentari reġjonali kompetenti, ta’ ċertifikati negozjabbli fir-rigward ta’ elettriku aħdar prodott fit-territorju tar-reġjun ikkonċernat u li tissuġġetta lill-fornituri tal-elettriku għal obbligu li kull sena jippreżentaw, lill-imsemmija awtorità kompetenti, taħt piena ta’ multa amministrattiva, ċerta kwantità ta’ tali ċertifikati li tikkorrispondi għal proporzjon mit-total tal-kunsinni tagħhom tal-elettriku f’dan ir-reġjun, mingħajr ma tali fornituri jkunu awtorizzati jissodisfaw tali obbligu bl-użu ta’ garanziji ta’ oriġini minn Stati Membri oħra tal-Unjoni jew minn Stati terzi membri taż-ŻEE, sakemm:
– jiġu stabbiliti mekkaniżmi li jiżguraw l-implementazzjoni ta’ suq ġenwin ta’ ċertifikati fejn l-offerta u d-domanda effettivament ikunu jistgħu jiġu ssodisfatti u jkunu bbilanċjati, b’mod li jkun effettivament possibbli għall-fornituri kkonċernati li jiksbu ċertifikati taħt kundizzjonijiet ġusti
– il-metodu ta’ kalkolu u l-ammont tal-multa amministrattiva li għandha titħallas mill-fornituri li ma jkunux issodisfaw dan l-obbligu jiġu stabbiliti b’mod li ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju għall-finijiet li jinċentivaw lill-produtturi jżidu effettivament il-produzzjoni tagħhom ta’ elettriku aħdar u lill-fornituri suġġetti għall-imsemmi obbligu li jiksbu effettivament iċ-ċertifikati meħtieġa, billi jevitaw, b’mod partikolari, li jippenalizzaw l-imsemmija fornituri b’mod li jkun eċċessiv.
Fuq it-tielet domanda
117. Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk ir-regoli ta’ nondiskriminazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 18 TFUE, fl-Artikolu 4 tal-Ftehim ŻEE u fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 2003/54 għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux skema ta’ appoġġ nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi l-għoti, mill-awtorità regolamentari reġjonali kompetenti, ta’ ċertifikati negozjabbli fir-rigward ta’ elettriku aħdar prodott fit-territorju tar-reġjun ikkonċernat u li tissuġġetta lill-fornituri tal-elettriku għal obbligu li kull sena jippreżentaw, lill-imsemmija awtorità kompetenti, taħt piena ta’ multa amministrattiva, ċerta kwantità ta’ tali ċertifikati li tikkorrispondi għal proporzjon mit-total tal-kunsinni tagħhom tal-elettriku f’dan ir-reġjun, mingħajr ma tali fornituri jkunu awtorizzati jissodisfaw tali obbligu bl-użu ta’ garanziji ta’ oriġini minn Stati Membri oħra tal-Unjoni jew minn Stati terżi membri taż-ŻEE.
118. Fir-rigward, qabelxejn, tal-Artikolu 18 TFUE, dan jipprovdi li, fil-qasam tal-applikazzjoni tat-trattati u bla ħsara għad-dispożizzjonijiet partikolari li huma jipprovdu, kull diskriminazzjoni bbażata fuq in-nazzjonalità għandha tiġi prekluża.
119. Għandu jiġi rrilevat li, fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, il-qorti tar-rinviju ma tispjegax kif tali skema bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali tista’ tagħti lok għal differenza fit-trattament li tikkostitwixxi diskriminazzjoni bbażata fuq in-nazzjonalità, u lanqas kif tali differenza fit-trattament hija, skont il-każ, differenti minn dik li tikkonċerna l-garanziji ta’ oriġini u l-importazzjoni tal-elettriku minn Stati Membri oħra, li diġà hija koperta mill-ewwel domanda.
120. Fir-rigward tal-kawżi prinċipali, għandu jitfakkar, barra minn hekk, li Essent tikkontesta l-fatt li ma setgħetx, bħala fornitur tal-elettriku, tuża garanziji ta’ oriġini minn Stati Membri oħra tal-Unjoni u taż-ŻEE sabiex tissodisfa l-obbligu ta’ kwota li hija għandha skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
121. Għandu jiġi kkonstatat, f’dan ir-rigward, li l-obbligu ta’ kwota inkwistjoni fil-kawża prinċipali japplika għall-fornituri kollha tal-elettriku li joperaw fir-Reġjun Fjamming, indipendentement min-nazzjonalità tagħhom. Bl-istess mod, il-fatt li l-imsemmija fornituri ma jistgħux jużaw garanziji ta’ oriġini minflok ċertifikati ħodor japplika għalihom kollha indipendentement min-nazzjonalità tagħhom.
122. Fir-rigward tal-produtturi tal-elettriku, minbarra l-fatt li ma humiex destinatarji tal-obbligu ta’ kwota, għandu jitfakkar li l-fatt li l-elettriku li jipproduċu dawk li huma stabbiliti fi Stati Membri oħra jista’ possibbilment ikun suġġett għal differenza fit-trattament u jkun ostakolat meta jiġi importat fir-Reġjun Fjamming jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 34 TFUE u, għalhekk, huwa kompletament kopert minn tali dispożizzjoni, fil-kuntest tal-eżami tal-ewwel domanda.
123. Sussegwentement, fir-rigward tal-Artikolu 4 tal-Ftehim ŻEE, li l-kliem tiegħu huwa kważi identiku għal dak tal-Artikolu 18 TFUE, mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 72 tas-sentenza preżenti jirriżulta li analiżi identika għal dik li għadha kif saret fir-rigward tal-Artikolu 18 għandha tapplika hawnhekk ukoll, b’mod li l-Artikolu 4 ma huwiex applikabbli għal sitwazzjonijiet bħal dawk inkwistjoni fil-kawżi prinċipali.
124. Finalment, fir-rigward tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2003/54, u l-ewwel nett, tal-kwistjoni li tqajjem it-tielet domanda magħmula fil-Kawżi C-207/12 u C-208/12 dwar sa fejn l-imsemmija dispożizzjoni hija rilevanti fir-rigward taż-ŻEE, għandu jitfakkar li, kif ġie rrilevat fil-punt 14 tas-sentenza preżenti, id-Deċiżjoni Nru 146/2005 li integrat l-imsemmija direttiva fil-Ftehim ŻEE daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Ġunju 2007. F’dawn il-kundizzjonijiet, u fid-dawl tal-fatt li dawn iż-żewġ kawżi jikkonċernaw deċiżjonijiet tal-VREG tat-18 ta’ Mejju 2009 dwar multi imposti għas-snin 2008 u 2009, għandu jiġi kkonstatat li l-imsemmi Artikolu 3 japplika ratione temporis
fil-kuntest tal-imsemmija kawżi.
125. It-tieni nett, għandu jiġi rrilevat li minkejja li d-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju tirreferi għall-Artikolu 3 tad-Direttiva 2003/54, mill-kjarifika fid-digriet tar-rinviju, kif riprodotta fit-tieni sentenza tal-punt 40 tas-sentenza preżenti, jirriżulta li din id-domanda għandha tinftiehem li tirreferi għall-Artikolu 3(1).
126. It-tielet nett, għandu jitfakkar li l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2003/54 jipprevedi b’mod partikolari li l-Istati Membri ma jistgħux jiddiskriminaw bejn impriżi tal-elettriku kemm fir-rigward tad-drittijiet kif ukoll fir-rigward tal-obbligi tagħhom.
127. Fil-każ ineżami, il-qorti tar-rinviju madankollu ma tipprovdi ebda spjegazzjoni dwar liema każijiet, fil-fehma tagħha, jikkostitwixxu diskriminazzjoni fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni.
128. Madankollu, għandu jitfakkar, f’dan ir-rigward, li skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-qrati tar-rinviju għandhom jindikaw ir-raġunijiet preċiżi li wassluhom jiddubitaw l-interpretazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni u jqisu li huwa neċessarju jagħmlu domanda preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, b’mod partikolari, id-digriet BVBA De Backer, C‑234/05, EU:C:2005:662, punt 9 u l-ġurisprudenza ċċitata).
129. F’dawn il-kundizzjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tagħti lill-qorti tar-rinviju indikazzjonijiet li jmorru lil hinn minn dak li jirriżulta diġà mill-punti 118 u 119 tas-sentenza preżenti, jiġifieri li ma huwiex ċar kif, fil-kuntest tal-kawżi prinċipali, Essent ġarrbet diskriminazzjoni fir-rigward tad-drittijiet jew tal-obbligi tagħha bħala fornitur fis-suq tal-elettriku.
130. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għat-tielet domanda għandha tkun li r-regoli ta’ nondiskriminazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 18 TFUE, fl-Artikolu 4 tal-Ftehim ŻEE u fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2003/54 għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux skema ta’ appoġġ nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi l-għoti, mill-awtorità regolamentari reġjonali kompetenti, ta’ ċertifikati negozjabbli fir-rigward ta’ elettriku aħdar prodott fit-territorju tar-reġjun ikkonċernat u li tissuġġetta lill-fornituri tal-elettriku għal obbligu li kull sena jippreżentaw, lill-imsemmija awtorità kompetenti, taħt piena ta’ multa amministrattiva, ċerta kwantità ta’ tali ċertifikati li tikkorrispondi għal proporzjon mit-total tal-kunsinni tagħhom tal-elettriku f’dan ir-reġjun, mingħajr ma tali fornituri jkunu awtorizzati jissodisfaw tali obbligu bl-użu ta’ garanziji ta’ oriġini minn Stati Membri oħra tal-Unjoni jew minn Stati terżi membri taż-ŻEE.
Fuq l-ispejjeż
131. Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1) L-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/77/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-27 ta’ Settembru 2001, fuq il-promozzjoni ta’ elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fis-suq intern tal-elettriku, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix skema ta’ appoġġ nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi l-għoti, mill-awtorità regolatorja reġjonali kompetenti, ta’ ċertifikati negozjabbli fir-rigward ta’ elettriku aħdar prodott fit-territorju tar-reġjun ikkonċernat u li tissuġġetta lill-fornituri tal-elettriku għal obbligu li jippreżentaw, kull sena, lill-imsemmija awtorità, taħt piena ta’ multa amministrattiva, ċerta kwantità ta’ tali ċertifikati li jikkorrispondu għal proporzjon mill-elettriku totali tagħhom f’dan ir-reġjun, mingħajr ma l-imsemmija fornituri jkunu awtorizzati jissodisfaw l-imsemmi obbligu bl-użu ta’ garanziji ta’ oriġini li joriġinaw minn Stati Membri oħra tal-Unjoni Ewropea jew Stati terzi membri taż-Żona Ekonomika Ewropea.
2) L-Artikoli 28 KE u 30 KE kif ukoll l-Artikoli 11 u 13 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux skema ta’ appoġġ nazzjonali, bħal dik deskritta fil-punt 1 ta’ dan id-dispożittiv, sakemm:
– jiġu stabbiliti mekkaniżmi li jiżguraw l-implementazzjoni ta’ suq ġenwin ta’ ċertifikati fejn l-offerta u d-domanda effettivament ikunu jistgħu jiġu ssodisfatti u jkunu bbilanċjati, b’mod li jkun effettivament possibbli għall-fornituri kkonċernati li jiksbu ċertifikati taħt kundizzjonijiet ġusti;
– il-metodu ta’ kalkolu u l-ammont tal-multa amministrattiva li għandha titħallas mill-fornituri li ma jkunux issodisfaw dan l-obbligu jiġu stabbiliti b’mod li ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa neċessarju għall-finijiet li jinċentivaw lill-produtturi jżidu effettivament il-produzzjoni tagħhom ta’ elettriku aħdar u lill-fornituri suġġetti għall-imsemmi obbligu li jiksbu effettivament iċ-ċertifikati meħtieġa, billi jevitaw, b’mod partikolari, li jippenalizzaw l-imsemmija fornituri b’mod li jkun eċċessiv.
3) Ir-regoli ta’ nondiskriminazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 18 TFUE, fl-Artikolu 4 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, tat-2 ta’ Mejju 1992, u fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2003/54 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Ġunju 2003, dwar ir-regoli komuni għas-suq intern fil-qasam tal-elettriku u li tħassar id-Direttiva 96/92/KE rispettivament, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux skema ta’ appoġġ nazzjonali bħal dik deskritta fil-punt 1 ta’ dan id-dispożittiv.