62024CJ0161_RES
Cás C-161/24
OSA, z.s., ar a dtugtaí OSA roimhe seo - Ochranný svaz autorský pro práva k dílům hudebním, z.s.
v
Úřad pro ochranu hospodářské soutěže
(iarraidh ar réamhrialú ó Krajský soud v Brně)
Breithiúnas na Cúirte (an Tríú Dlísheomra) an 18 Nollaig 2025
(Tarchur chun réamhrialú – Iomaíocht – Airteagal 102 CFAE – Mí-úsáid ceannasachta – Eagraíocht chomhbhainistíochta le haghaidh cóipchirt – Táillí as ceadúnas a dheonú chun saothair atá faoi chosaint cóipchirt a chur ar fáil – Bunaíochtaí óstáin – Modh ríofa – Mainneachtain ráta áitíochta na seomraí a chur san áireamh – Praghsanna éagóracha)
Comhfhogasú reachtaíochta – Cóipcheart agus cearta gaolmhara – Treoir 2001/29 – Comhchuibhiú gnéithe áirithe den chóipcheart agus cearta gaolmhara sa tsochaí faisnéise – Cumarsáid leis an bpobal – Coincheap – Teilifíseáin raidió nó teilifíse a sholáthar atá in ann comharthaí agus saothair chosanta a fháil i seomraí óstáin – Cuimsiú
(Treoir 2001/29 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 3(1))
(féach míreanna 23-25)
Ceannasacht – Mí-úsáid – Praghsanna éagóracha – Measúnú – Táillí arna gcur i bhfeidhm ag eagraíocht chomhbhainistíochta cóipchirt – Táillí ar dheonú ceadúnais chun saothair atá faoi chosaint cóipchirt a chur ar fáil d’óstáin – Modh ríofa na dtáillí – Mainneachtain ráta áitíochta na n-óstán a chur san áireamh – Cleachtas a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le praghsanna iomarcacha nach mbaineann go réasúnta le cineál agus méid úsáide na n-oibreacha, chomh maith leis an luach eacnamaíoch a ghintear leis an úsáid sin – Measúnú ag an gcúirt a rinne an tarchur
(Airteagal 102 CFAE, , an dara mír, (a))
(féach míreanna 27-37, 40, agus an chuid oibríochtúil 1)
Ceannasacht – Mí-úsáid – Praghsanna éagóracha – Measúnú – Táillí arna gcur i bhfeidhm ag eagraíocht chomhbhainistíochta cóipchirt – Comparáid le ríchíosanna arna gcur i bhfeidhm i mBallstáit eile – Rogha na mBallstát tagartha – Critéir – Difríocht shuntasach idir na taraifí i gcomparáid – Innéacs mí-úsáide
(Airteagal 102 CFAE)
(féach mír 38)
Ceannasacht – Mí-úsáid – Praghsanna éagóracha – Measúnú – Táillí arna gcur i bhfeidhm ag eagraíocht chomhbhainistíochta cóipchirt – An gá a fhíorú go bhfuil neamhréir idir na costais a íocann an eagraíocht sin agus na praghsanna a ghearrtar – Easpa
(Airteagal 102 CFAE)
(féach mír 39)
Ceannasacht – Mí-úsáid – Toirmeasc – Cuspóir – Pionós ar chleachtais a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh, fiú go hindíreach, do thomhaltóirí tríd an mbonn a bhaint de struchtúr éifeachtach iomaíochta – An gá lena shuíomh gurb ann do dhíobháil dhíreach do thomhaltóirí – Easpa – Réasúnú leis na cleachtais de bharr a n-éifeachtaí dearfacha ar thomhaltóirí – Coinníollacha
(Airteagail 3(1)(b) agus 102 CFAE; Prótacal Uimh. 27 atá i gceangal le Conarthaí AE agus FAE]
(féach míreanna 42-44, agus an chuid oibríochtúil 2)
Ceannasacht – Mí-úsáid – Éifeacht ar thrádáil idir na Ballstáit – Critéir mheasúnaithe – Éifeacht fhéideartha shuntasach – Táillí arna gcur i bhfeidhm ag eagraíocht chomhbhainistíochta cóipchirt a bhfuil monaplacht aici i mBallstát – Eagraíocht a bhainistíonn cearta sealbhóirí cirt ar náisiúnaigh den Bhallstát sin iad agus cearta sealbhóirí cirt eachtracha – Cleachtas a d’fhéadfadh difear suntasach a dhéanamh don trádáil idir na Ballstáit
(Airteagal 102 CFAE)
(féach míreanna 46-49, agus an chuid oibríochtúil 3)
Résumé
Maidir le hiarraidh ar réamhrialú, sonraíonn an Chúirt na coinníollacha faoina bhféadfadh mainneachtain eagraíochta comhbhainistíochta cóipchirt ráta áitíochta seomraí óstáin a chur san áireamh agus na táillí is iníoctha ag na seomraí sin chun ceadúnas a dheonú chun saothair atá faoi chosaint cóipchirt a chur ar fáil a bheith ina mí-úsáid ceannasachta de réir bhrí Airteagal 102 CFAE.
Tá ceannasacht ag OSA, ceann de na comheagraíochtaí bainistíochta cóipchirt i bPoblacht na Seice, ar an margadh ábhartha.
Le cinneadh an 18 Nollaig 2019, chinn Úřad pro ochranu hospodářské soutěže (an Oifig um Chosaint Iomaíochta, Poblacht na Seice) (‘údarás iomaíochta na Seice’), le linn na tréimhse ón 19 Bealtaine 2008 go dtí an 6 Samhain 2014, gur ghearr OSA táillí ar bhunaíochtaí óstáin as saothair atá faoi chosaint cóipchirt a úsáid trí ghlacadóirí teilifíse agus raidió atá suiteáilte ina seomraí, gan ráta áitíochta na n-óstán lena mbaineann a chur san áireamh, agus gan údar oibiachtúil. De réir an chinnidh sin, d’éiligh OSA, dá bhrí sin, go n-íocfaí ríchíosanna ar sheomraí neamháitithe nár úsáideadh oibreacha den sórt sin iontu.
Mheas údarás iomaíochta Phoblacht na Seice, leis an gcleachtas sin, gur fhorchuir OSA coinníollacha éagóracha trádála ar an margadh náisiúnta chun úsáid saothar atá faoi chosaint cóipchirt a cheadúnú, arb ionann é agus mí-úsáid ceannasachta a thoirmisctear le hAirteagal 102 CFAE agus le forálacha comhfhreagracha dhlí iomaíochta Phoblacht na Seice. Dá bhrí sin, d’ordaigh sí do OSA fíneáil 10676000 koruna na Seice (CZK)(thart ar EUR 429000) a íoc agus chuir sí cosc air an cleachtas céanna a úsáid.
Rinne OSA gearán i gcoinne an chinnidh sin, ar dhiúltaigh Uachtarán Údarás Iomaíochta na Seice dó le cinneadh an 23 Samhain 2020.
Ansin, thug OSA caingean i gcoinne an chinnidh sin os comhair Krajský soud v Brně (an Chúirt Réigiúnach, Brno, Poblacht na Seice), a chinn ceist a chur ar an gCúirt faoin léiriú ar an gcoincheap ‘mí-úsáid ceannasachta’, de réir bhrí Airteagal 102 CFAE, i gcás amhail an cás atá i gceist sa chás seo.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Meabhraíonn an Chúirt nach mór eagraíocht chomhbhainistíochta a bhfuil monaplacht aici chun cóipcheart a bhaineann le catagóir saothar cosanta a bhainistiú ar chríoch Ballstáit agus a chuireann na saothair sin ar fáil d’oibreoirí eacnamaíocha mar mhalairt ar ríchíosanna a íoc ionas gur féidir leo iad a chur in iúl don phobal, a mheas mar ghnóthas a bhfuil ceannasacht aige i gcuid shubstaintiúil den mhargadh inmheánach de réir bhrí Airteagal 102 CFAE. Sa chás seo, níl aon díospóid ann go bhfuil ceannasacht den sórt sin ag OSA.
Ina dhiaidh sin, cuireann sí in iúl, i gcás ina mbaineann an éagóir líomhnaithe a bhaineann le hiompar eagraíochta comhbhainistíochta den sórt sin le leibhéal na dtáillí sin, nach mór measúnú a dhéanamh ar an bpraghsáil sin i bhfianaise na gcritéar a bhaineann le praghsanna iomarcacha. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh iompar den sórt sin a bheith ina mhí-úsáid a thoirmisctear le hAirteagal 102 CFAE má ghearrann an comhlacht sin praghas iomarcach nach bhfuil aon ghaol réasúnach aige le luach eacnamaíoch sholáthar na seirbhíse, nach mór a mheasúnú i bhfianaise imthosca uile an cháis.
I ndáil leis sin, is gá a chur san áireamh ní hamháin luach eacnamaíoch na seirbhíse comhbhainistíochta a ghlactar mar sin, ach freisin cineál agus méid úsáid na saothar, chomh maith leis an luach eacnamaíoch a ghintear leis an úsáid sin.
Maidir le hóstáin, is ionann soláthar teilifíse nó raidió atá in ann comharthaí a ghlacadh agus, dá bhrí sin, saothair chosanta a chraoladh i seomraí bunaíochta den sórt sin agus cumarsáid don phobal de réir bhrí Airteagal 3(1) de Threoir 2001/29/CE, (
1
) gan é a bheith cinntitheach cibé acu a roghnaíonn nó nach roghnaíonn an pobal sin, atá comhdhéanta de na custaiméirí atá i láthair sa bhunaíocht sin, rochtain a fháil ar na saothair a chuirtear ar fáil ar an gcaoi sin. Os a choinne sin, chun críocha chur i bhfeidhm Airteagal 102 CFAE, is toisc ábhartha é líon na ndaoine a chuimsíonn an pobal sin chun meastachán a dhéanamh, ar an gcéad dul síos, ar mhéid úsáid fhéideartha na saothar atá faoi chosaint cóipchirt agus, ar an dara dul síos, ar an tairbhe is dócha a bhainfidh an t-óstán as an gceadúnas a fuarthas ón eagraíocht chomhbhainistíochta.
Dá bhrí sin, is imthoisc é ráta áitíochta na n-óstán nach mór a chur san áireamh chun measúnú a dhéanamh, agus samhail staidrimh á húsáid nó ar bhonn critéir oibiachtúla, chobhsaí, inrochtana go héasca agus infhíoraithe eile, ar mhéid úsáid na n-oibreacha agus ar an luach eacnamaíoch a léirítear lena n-úsáid agus, dá bhrí sin, chun a chinneadh an bhfuil na ríchíosanna a éilítear chun ceadúnais a dheonú lena gcumasaítear na hoibreacha a chur in iúl don phobal ‘éagórach’ de réir bhrí phointe (a) den dara mír d’Airteagal 102 CFAE.
Dá bhrí sin, ní féidir glacadh leis, i bprionsabal, go ngearrann eagraíocht chomhbhainistíochta táillí ar bhunaíochtaí óstáin nach gcuireann san áireamh nach bhfuil rochtain ag custaiméirí ar chuid shuntasach dá seomraí, mar shampla mar gheall ar laghdú séasúrach ar a ngníomhaíocht, dúnadh páirteach le haghaidh athchóirithe, nó cás eisceachtúil amhail géarchéim sláinte.
Ar bhonn níos ginearálta, cé go bhféadfadh an ríchíos a bheith bunaithe ar rátaí comhréidhe, ba cheart dó, ar a laghad, meastachán ar chainníocht na saothar atá faoi chosaint cóipchirt a úsáidtear iarbhír a chur san áireamh.
Sa chás seo, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé, i bhfianaise imthosca uile an cháis seo, lena n-áirítear infhaighteacht agus iontaofacht na sonraí a bhaineann le ráta áitíochta na n-óstán agus na n-uirlisí teicneolaíochta atá ann cheana, a mheas an bhféadfadh OSA ráta áitíochta intuartha na n-óstán a chur san áireamh agus ríchíosanna á n-ullmhú, gan méadú díréireach a bheith mar thoradh air sin ar na costais arna dtabhú ag OSA chun na conarthaí a chuireann ceangal air d’úsáideoirí na saothar cosanta a bhainistiú agus chun faireachán a dhéanamh ar úsáid na saothar atá faoi chosaint ag cóipcheart.
Dá bhrí sin, ní féidir a chur as an áireamh nach mór modh ríofa na dtáillí, nach gcuireann ráta áitíochta na n-óstán san áireamh, a aicmiú mar mhodh ‘mí-úsáideach’ de réir bhrí Airteagal 102 CFAE. Dá bhféadfaí modh ríofa táillí ina gcuirtear an ráta áitíochta sin san áireamh a úsáid ar chostas réasúnta agus go mbeadh laghdú suntasach ar mhéid na dtáillí sin i gceist leis, d’fhéadfaí a mheas go mbeadh praghsanna éagóracha de réir bhrí phointe (a) den dara mír d’Airteagal 102 CFAE mar thoradh ar an modh ríofa reatha a úsáid.
Tá an chonclúid sin gan dochar don oibleagáid atá ar an gcúirt a rinne an tarchur aon ghné eile a chur san áireamh a bheadh ábhartha freisin chun measúnú a dhéanamh ar cé acu atá nó nach bhfuil leibhéal na ríchíosanna cothrom. D’fhéadfadh fachtóirí den sórt sin fianaise ar mhí-úsáid ceannasachta a chomhthacú nó a chur ó bhail, ar mí-úsáid í a d’fhéadfadh, de réir mar a bheidh, a bheith mar thoradh ar mhainneachtain ráta áitíochta na n-óstán a chur san áireamh.
Maidir leis an dualgas cruthúnais atá ar an údarás iomaíochta náisiúnta, sonraíonn an Chúirt, ar an gcéad dul síos, go bhfuil bunús leordhóthanach le cinneadh go bhfuil mí-úsáid ceannasachta ann i gcás ina suitear go bhféadfadh an cleachtas atá i gceist difear a dhéanamh do struchtúr éifeachtach iomaíochta gan é a bheith riachtanach a léiriú go bhféadfadh sé dochar díreach a dhéanamh do thomhaltóirí freisin.
Ar an dara dul síos, ceanglaítear ar údarás iomaíochta a léiriú go bhfuil cleachtas mí-úsáideach in ann difear suntasach a dhéanamh don trádáil idir na Ballstáit. Maidir le taraifí mí-úsáideacha arna ngearradh ag eagraíocht chomhbhainistíochta a bhfuil monaplacht aici, d’fhéadfadh tionchar a bheith acu ar thrádáil trasteorann i gcás ina mbainistíonn an eagraíocht sin ní hamháin cearta sealbhóirí cirt ar náisiúnaigh iad den Bhallstát ina bhfuil monaplacht aici, ach cearta sealbhóirí cirt ó Bhallstáit eile freisin.
(
1
)	Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Bealtaine 2001 maidir le gnéithe áirithe de chóipcheart agus de chearta gaolmhara a chomhchuibhiú sa tsochaí faisnéise (IO 2001 L 167, lch. 10)