62024CC0202
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
MACIEJ SZPUNAR
της 27ης Ιουνίου 2024 (
1
) (
i
)
Υπόθεση C‑202/24 [Alchaster] (
ii
)
Minister for Justice and Equality
κατά
MA
[αίτηση του Supreme Court (Ανώτατου Δικαστηρίου, Ιρλανδία)για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
«Προδικαστική παραπομπή – Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας της Ένωσης με το Ηνωμένο Βασίλειο – Παράδοση προσώπων – Άρθρο 49, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχή της νομοθετικής πρόβλεψης των εγκλημάτων και των ποινών – Τροποποίηση του καθεστώτος υφ’ όρον απόλυσης»
I. Εισαγωγή
1.
Η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως από το Supreme Court (Ανώτατο Δικαστήριο, Ιρλανδία) αφορά την ερμηνεία, πρώτον, της Συμφωνίας Εμπορίου και Συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου (στο εξής: ΣΕΣ) (
2
), και, δεύτερον, του άρθρου 49, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης).
2.
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο της εκτέλεσης, στην Ιρλανδία, εντάλματος σύλληψης εκδοθέντος από τις δικαστικές αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου εις βάρος του MA με σκοπό την άσκηση ποινικής δίωξης. Το αιτούν δικαστήριο ζητεί να αποσαφηνιστούν οι υποχρεώσεις τις οποίες υπέχει η δικαστική αρχή εκτέλεσης του εντάλματος σύλληψης στην περίπτωση που ο καταζητούμενος ισχυρίζεται ότι θα υπάρξει προσβολή των θεμελιωδών του δικαιωμάτων από τις αρχές του κράτους έκδοσης.
3.
Με τις παρούσες προτάσεις μου θα εξηγήσω γιατί οι διατάξεις της ΣΕΣ για τις διαδικασίες παράδοσης κατοχυρώνουν υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ της Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου στα αντίστοιχα νομικά τους συστήματα και γιατί, παρότι η δικαστική αρχή εκτέλεσης μπορεί, υπό ορισμένες περιστάσεις, να αρνηθεί την εκτέλεση εντάλματος σύλληψης, ουδείς λόγος συντρέχει να μην εκτελεστεί το ένταλμα σύλληψης στην υπό κρίση υπόθεση.
II. Νομικό πλαίσιο
4.
Η ΣΕΣ αποτελεί συμφωνία σύνδεσης βάσει του άρθρου 217 ΣΛΕΕ (
3
) και του άρθρου 101 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (
4
). Μετά την αρχική προσωρινή εφαρμογή της από την 1η Ιανουαρίου 2021 (
5
), τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαΐου 2021, κατόπιν της επικύρωσής της από την Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο (
6
). Η συμφωνία αποτελείται από επτά μέρη (
7
).
5.
Το άρθρο 5 της ΣΕΣ, το οποίο επιγράφεται «Ιδιωτικά δικαιώματα» και περιλαμβάνεται στο πρώτο μέρος (
8
), τίτλος ΙI (
9
), της ΣΕΣ, έχει ως ακολούθως:
«1.
Με την επιφύλαξη του άρθρου SSC.67 του πρωτοκόλλου για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και εξαιρουμένου, όσον αφορά την Ένωση, του τρίτου μέρους της παρούσας συμφωνίας, καμία διάταξη της παρούσας συμφωνίας ή οποιασδήποτε συμπληρωματικής συμφωνίας δεν θεωρείται ότι παρέχει δικαιώματα ή επιβάλλει υποχρεώσεις σε πρόσωπα, πλην εκείνων που δημιουργούνται μεταξύ των Μερών βάσει του δημόσιου διεθνούς δικαίου, ούτε ότι επιτρέπει την άμεση επίκληση της παρούσας συμφωνίας ή οποιασδήποτε συμπληρωματικής συμφωνίας στην εγχώρια έννομη τάξη των Μερών.
2.
Κανένα Μέρος δεν προβλέπει στο δίκαιό του δικαίωμα προσφυγής κατά του άλλου Μέρους με την αιτιολογία ότι το άλλο Μέρος ενήργησε κατά παράβαση της παρούσας συμφωνίας ή οποιασδήποτε συμπληρωματικής συμφωνίας»
6.
Το τρίτο μέρος αφορά τη «Συνεργασία στον τομέα επιβολής του νόμου και [τη] δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις».
7.
Το άρθρο 524 της ΣΕΣ, στο τρίτο μέρος, τίτλος I (
10
), επιγράφεται «Προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών» και ορίζει τα εξής:
«1.
Η συνεργασία που προβλέπεται στο παρόν μέρος βασίζεται στον από μακρού σεβασμό των Μερών και των κρατών μελών για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών των ατόμων, μεταξύ άλλων όπως ορίζονται στην Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καθώς και στη σημασία της πραγμάτωσης των δικαιωμάτων και ελευθεριών της εν λόγω σύμβασης σε εγχώριο επίπεδο.
2.
Καμία διάταξη του παρόντος μέρους δεν τροποποιεί την υποχρέωση σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των νομικών αρχών, όπως αντικατοπτρίζονται, ιδίως, στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και, στην περίπτωση της Ένωσης και των κρατών μελών της, στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.»
8.
Ο τίτλος VII του τρίτου μέρους (άρθρα 596 έως 632), ο οποίος επιγράφεται «Παράδοση», θεσπίζει το καθεστώς παράδοσης που ισχύει μεταξύ των κρατών μελών και του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι ως άνω διατάξεις συμπληρώνονται από το παράρτημα 43, στο οποίο απαριθμούνται τα στοιχεία που πρέπει να περιέχει το ένταλμα σύλληψης (
11
).
9.
Το άρθρο 599, παράγραφος 3, της ΣΕΣ (
12
) ορίζει τα εξής:
«Με την επιφύλαξη του άρθρου 600, του άρθρου 601, παράγραφος 1, στοιχεία βʹ έως ηʹ, του άρθρου 602, του άρθρου 603 και του άρθρου 604, τα κράτη δεν αρνούνται την εκτέλεση εντάλματος σύλληψης που εκδίδεται σχετικά με την ακόλουθη συμπεριφορά όταν η εν λόγω συμπεριφορά επισύρει ποινή στέρησης της ελευθερίας ή στερητικό της ελευθερίας μέτρο ασφάλειας για ανώτατη διάρκεια τουλάχιστον 12 μηνών:
α)
τη συμπεριφορά οποιουδήποτε προσώπου που συμβάλλει στην τέλεση από ομάδα προσώπων που ενεργούν με κοινό σκοπό, ενός ή περισσότερων αξιόποινων πράξεων στον τομέα της τρομοκρατίας που αναφέρονται στα άρθρα 1 και 2 της ευρωπαϊκής σύμβασης για την καταστολή της τρομοκρατίας, η οποία υπογράφηκε στο Στρασβούργο την 27η Ιανουαρίου 1977, ή σε σχέση με την παράνομη διακίνηση ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, ή με ανθρωποκτονία εκ προθέσεως, βαρεία σωματική βλάβη, απαγωγή, παράνομη κατακράτηση, ομηρία ή βιασμό, ακόμη και όταν το εν λόγω πρόσωπο δεν συμμετέχει στην πραγματική εκτέλεση της σχετικής αξιόποινης πράξης ή των πράξεων· η εν λόγω συμβολή θα πρέπει να είναι σκόπιμη και να πραγματοποιείται με επίγνωση ότι η συμμετοχή του θα συμβάλει στην επίτευξη των εγκληματικών δραστηριοτήτων της ομάδας· ή
β)
την τρομοκρατία όπως ορίζεται στο παράρτημα 45.»
10.
Το άρθρο 604, στοιχείο γʹ, της ΣΕΣ (
13
) προβλέπει ότι, «εάν υπάρχουν σοβαροί λόγοι να πιστεύεται ότι υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων του καταζητουμένου, η δικαστική αρχή εκτέλεσης μπορεί να ζητήσει, κατά περίπτωση, πρόσθετες εγγυήσεις όσον αφορά τη μεταχείριση του καταζητουμένου μετά την παράδοσή του προτού αποφασίσει αν θα εκτελέσει το ένταλμα σύλληψης».
III. Η κύρια δίκη και το προδικαστικό ερώτημα
11.
Στις 26 Νοεμβρίου 2021 εκδόθηκαν από τον δικαστή του Magistrates’ Courts της Βόρειας Ιρλανδίας (Ηνωμένο Βασίλειο) τέσσερα εντάλματα σύλληψης του MA για τέσσερις αξιόποινες πράξεις σχετικές με τρομοκρατία (
14
), οι οποίες φέρεται να τελέστηκαν μεταξύ της 18ης και της 20ής Ιουλίου 2020.
12.
Με την απόφαση της 24ης Οκτωβρίου 2022 και τις διατάξεις της 24ης Οκτωβρίου και της 7ης Νοεμβρίου 2022, το High Court (ανώτερο δικαστήριο, Ιρλανδία) διέταξε την παράδοση του MA στο Ηνωμένο Βασίλειο, αρνούμενο παράλληλα να του χορηγήσει άδεια άσκησης έφεσης ενώπιον του Court of Appeal (εφετείου, Ιρλανδία).
13.
Με απόφαση της 17ης Ιανουαρίου 2023, το Supreme Court (Ανώτατο Δικαστήριο) χορήγησε στον MA την άδεια να ασκήσει αναίρεση κατά της ως άνω αποφάσεως και των διατάξεων του High Court (ανωτέρου δικαστηρίου).
14.
Ο MA υποστηρίζει ότι η παράδοσή του αντιβαίνει στην αρχή της νομοθετικής πρόβλεψης των εγκλημάτων και των ποινών.
15.
Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι η ΣΕΣ προβλέπει ότι μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και των κρατών μελών τυγχάνουν εφαρμογής μηχανισμοί παράδοσης προσώπων. Εκτιμά ότι, σύμφωνα με την εφαρμοστέα ιρλανδική νομοθεσία και την απόφαση‑πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου (
15
), το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να αντιμετωπιστεί ως κράτος μέλος.
16.
Το αιτούν δικαστήριο αναφέρει ότι, εάν ο MA παραδοθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο και καταδικαστεί σε στερητική της ελευθερίας ποινή, το δικαίωμα της υφ’ όρον απόλυσής του θα διέπεται από τη νομοθεσία που θέσπισε το Ηνωμένο Βασίλειο μετά τη φερόμενη τέλεση των αξιόποινων πράξεων για τις οποίες ασκήθηκε εις βάρος του ποινική δίωξη.
17.
Πράγματι, το καθεστώς που επιτρέπει την υπό όρους απόλυση στη Βόρεια Ιρλανδία τροποποιήθηκε μετά την 30ή Απριλίου 2021. Πριν από τη συγκεκριμένη τροποποίηση, πρόσωπα τα οποία είχαν καταδικαστεί για την τέλεση ορισμένων αξιοποίνων πράξεων σχετικών με τρομοκρατία μπορούσαν αυτοδικαίως να απολυθούν υπό όρους μετά την έκτιση του ημίσεος της ποινής τους. Δυνάμει του καθεστώτος που ισχύει από την ημερομηνία εκείνη και εντεύθεν, η υπό όρους απόλυση των προσώπων αυτών πρέπει να εγκριθεί από αρμόδια αρχή και μπορεί να λάβει χώρα μόνο μετά την έκτιση των δύο τρίτων της ποινής του ενδιαφερόμενου προσώπου.
18.
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει επ’ αυτού ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: ΕΔΔΑ) έχει απορρίψει τον ισχυρισμό ότι τυχόν νομοθετικές μεταβολές που αφορούν το καθεστώς χορήγησης αναστολής ή πρόωρης απόλυσης και έχουν αναδρομική ισχύ συνιστούν παράβαση του άρθρου 7 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (στο εξής: ΕΣΔΑ). Ωστόσο, το ΕΔΔΑ έχει κρίνει, στην απόφαση Del Río Prada κατά Ισπανίας (
16
), ότι μέτρα τα οποία λαμβάνονται κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της ποινής ενδέχεται να επηρεάζουν το περιεχόμενό της. Ως εκ τούτου, κατά τη γνώμη του αιτούντος δικαστηρίου, είναι αναγκαίο να προσδιοριστούν οι ακριβείς συνέπειες της προαναφερθείσας αποφάσεως του ΕΔΔΑ, προκειμένου το ίδιο να αποφανθεί επί της διαφοράς της κύριας δίκης.
19.
Η συμβατότητα της επίμαχης νομοθεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΣΔΑ έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο ελέγχου από τα δικαστήρια του Ηνωμένου Βασιλείου. Ειδικότερα, με την απόφαση που εξέδωσε στις 19 Απριλίου 2023, το Supreme Court (Ανώτατο Δικαστήριο, Ηνωμένο Βασίλειο) έκρινε ότι η εφαρμογή του σχετικού νομοθετικού πλαισίου σε αξιόποινες πράξεις τελεσθείσες πριν από τη θέση του σε ισχύ δεν αντιβαίνει στο άρθρο 7 της ΕΣΔΑ, εφόσον με το συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο τροποποιήθηκε αποκλειστικώς και μόνον ο τρόπος έκτισης των στερητικών της ελευθερίας ποινών που είχαν επιβληθεί στα ενδιαφερόμενα πρόσωπα, χωρίς να αυξηθεί η διάρκεια των ποινών αυτών.
20.
Στο πλαίσιο αυτό, λαμβάνοντας, ιδίως, υπόψη του τις εγγυήσεις τις οποίες παρέχει το δικαστικό σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου όσον αφορά την εφαρμογή της ΕΣΔΑ, δεδομένου ότι δεν τέθηκε ζήτημα συστημικής πλημμέλειας ένεκα της οποίας να πιθανολογείται η ύπαρξη πιθανής και κατάφωρης προσβολής των κατοχυρωμένων από την ΕΣΔΑ δικαιωμάτων σε περίπτωση παράδοσης, και καθώς ο MA εξακολουθούσε να έχει τη δυνατότητα να προσφύγει ενώπιον του ΕΔΔΑ, το αιτούν δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό του ΜΑ ότι υπήρχε κίνδυνος προσβολής των δικαιωμάτων αυτών.
21.
Παρά ταύτα, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται κατά πόσον μπορεί να συναχθεί το ίδιο συμπέρασμα όσον αφορά τον κίνδυνο παράβασης του άρθρου 49, παράγραφος 1, του Χάρτη.
22.
Ως προς το ζήτημα αυτό, το αιτούν δικαστήριο υπογραμμίζει ότι, στον βαθμό που το άρθρο 49, παράγραφος 1, του Χάρτη αντιστοιχεί στο άρθρο 7 της ΕΣΔΑ, οι δύο αυτές διατάξεις θα πρέπει, κατ’ αρχήν, να έχουν την ίδια εμβέλεια, σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 3, του Χάρτη. Συνεπώς, θα μπορούσε να γίνει επίκληση της συλλογιστικής που έχει γίνει δεκτή για το άρθρο 7 της ΕΣΔΑ χωρίς περαιτέρω έλεγχο. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το αιτούν δικαστήριο, το Δικαστήριο δεν έχει αποφανθεί μέχρι σήμερα σχετικά με τις συνέπειες που απορρέουν από το άρθρο 49 του Χάρτη όσον αφορά την τροποποίηση διατάξεων για την υφ’ όρον απόλυση.
23.
Επιπλέον, λαμβανομένου υπόψη ότι το κράτος εκτέλεσης υποχρεούται να παραδώσει τον καταζητούμενο, το αιτούν δικαστήριο κρίνει ότι είναι αναγκαίο να εξεταστεί εάν το κράτος αυτό έχει αρμοδιότητα να αποφανθεί επί του ισχυρισμού περί μη συμβατότητας του άρθρου 49, παράγραφος 1, του Χάρτη με τις διατάξεις οι οποίες διέπουν τις ποινές και είναι πιθανόν να εφαρμοστούν στο κράτος έκδοσης, όταν το κράτος έκδοσης δεν υπέχει υποχρέωση συμμόρφωσης προς τον Χάρτη και το Δικαστήριο έχει θέσει με τη νομολογία του αυξημένες απαιτήσεις όσον αφορά τη συνεκτίμηση του κινδύνου προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο κράτος μέλος έκδοσης.
24.
Ως εκ τούτου, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι πρέπει να ζητήσει από το Δικαστήριο να διευκρινίσει ποια κριτήρια πρέπει να εφαρμόσει η δικαστική αρχή εκτέλεσης προκειμένου να εξετάσει εάν το κράτος έκδοσης συμμορφώνεται προς την αρχή της νομοθετικής πρόβλεψης των ποινών και κατά πόσον συντρέχει κίνδυνος παραβίασης της εν λόγω αρχής σε περιπτώσεις στις οποίες η παράδοση δεν απαγορεύεται ούτε από το εθνικό σύνταγμα ούτε από την ΕΣΔΑ.
25.
Υπ’ αυτές τις περιστάσεις, το Supreme Court (Ανώτατο Δικαστήριο, Ιρλανδία) αποφάσισε, με διάταξη της 7ης Μαρτίου 2024, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 14 Μαρτίου 2024, να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
«Σε περίπτωση κατά την οποία, βάσει της [ΣΕΣ] (στην οποία έχουν ενσωματωθεί και οι διατάξεις της [απόφασης-πλαισίου 2002/584]), ζητείται η παράδοση προσώπου προκειμένου να ασκηθεί εις βάρος του δίωξη για τρομοκρατικές ενέργειες, ο δε καταζητούμενος αντιτάσσεται στην παράδοση προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι αυτή αντιβαίνει στο άρθρο 7 της [ΕΣΔΑ] και στο άρθρο 49, παράγραφος 2, του [Χάρτη], για τον λόγο ότι, μετά τον χρόνο της φερόμενης τέλεσης του αδικήματος για το οποίο ζητείται η παράδοση, έχει θεσπιστεί [στο κράτος που ζητεί την παράδοση] νομοθετική ρύθμιση η οποία μεταβάλλει το μέρος της στερητικής της ελευθερίας ποινής που θα πρέπει να εκτιθεί υπό συνθήκες κράτησης καθώς και τη διαδικασία της υφ’ όρον απόλυσης και οσάκις συντρέχουν οι εξής περιστάσεις:
i)
το κράτος που ζητεί την παράδοση (στην προκειμένη περίπτωση το Ηνωμένο Βασίλειο) είναι συμβαλλόμενο μέρος στην [ΕΣΔΑ], την οποία έχει θέσει σε εφαρμογή στο εσωτερικό του δίκαιο διά του Human Rights Act 1998 (νόμου του 1998 περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων)·
ii)
έχει κριθεί από τα δικαστήρια του Ηνωμένου Βασιλείου [συμπεριλαμβανομένου του Supreme Court of the United Kingdom (Ανωτάτου Δικαστηρίου του Ηνωμένου Βασιλείου)] ότι η εφαρμογή της επίμαχης ρύθμισης σε περιπτώσεις κρατουμένων που ήδη εκτίουν την ποινή που τους έχει επιβάλει το αρμόδιο δικαστήριο δεν αντιβαίνει στην [ΕΣΔΑ]·
iii)
οποιοδήποτε πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένου του καταζητουμένου εφόσον τελικώς παραδοθεί, διατηρεί τη δυνατότητα να προσφύγει στο [ΕΔΔΑ]·
iv)
δεν υφίσταται λόγος για να θεωρηθεί ότι το κράτος που ζητεί την παράδοση δεν θα εφαρμόσει τυχόν απόφαση που θα εκδώσει το [ΕΔΔΑ]·
v)
κατά συνέπεια, το αιτούν δικαστήριο έχει σχηματίσει την πεποίθηση ότι δεν αποδείχθηκε ότι η παράδοση του καταζητουμένου συνεπάγεται πραγματικό κίνδυνο παράβασης του άρθρου 7 της [ΕΣΔΑ] ή των διατάξεων του Συντάγματος [της Ιρλανδίας]·
vi)
δεν προβάλλεται ισχυρισμός ότι η παράδοση αντιβαίνει στο άρθρο 19 του [Χάρτη]·
vii)
το άρθρο 49 του [Χάρτη] δεν έχει εφαρμογή στο πλαίσιο της ποινικής δίκης ή της επιμέτρησης της ποινής·
viii)
δεν προβάλλεται ισχυρισμός ότι υπάρχουν λόγοι να θεωρηθεί ότι η εφαρμογή του άρθρου 7 της [ΕΣΔΑ] επάγεται αποτελέσματα που διαφέρουν ουσιωδώς από εκείνα της εφαρμογής του άρθρου 49 του [Χάρτη],
δύναται δικαστήριο οι αποφάσεις του οποίου δεν υπόκεινται σε ένδικα μέσα κατά την έννοια του άρθρου 267, τρίτο εδάφιο, [ΣΛΕΕ], λαμβανομένου υπόψη του άρθρου 52, παράγραφος 3, του [Χάρτη] και της αρχής της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών και των κρατών που οφείλουν να εφαρμόζουν τη διαδικασία παράδοσης που προβλέπουν οι περί ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης διατάξεις και οι διατάξεις της [ΣΕΣ], να αποφανθεί ότι ο καταζητούμενος δεν απέδειξε ότι συντρέχει πραγματικός κίνδυνος να συνιστά η παράδοσή του παράβαση του άρθρου 49, παράγραφος 2, του [Χάρτη] ή υποχρεούται το δικαστήριο αυτό να διερευνήσει περαιτέρω έρευνα και, εάν ναι, ποια πρέπει να είναι η φύση και το περιεχόμενο της έρευνας αυτής;»
IV. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου
26.
Το Supreme Court (Ανώτατο Δικαστήριο), με ξεχωριστό έγγραφο της 25ης Μαρτίου 2024, ζήτησε να εκδικαστεί η υπό κρίση υπόθεση με την ταχεία διαδικασία που προβλέπεται από το άρθρο 105 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου.
27.
Το άρθρο 105, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου ορίζει ότι, κατόπιν αιτήματος του αιτούντος δικαστηρίου ή, σε εξαιρετική περίπτωση, αυτεπαγγέλτως, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου μπορεί, όταν η φύση της υποθέσεως απαιτεί να αποφανθεί το Δικαστήριο το συντομότερο δυνατόν, αφού ακούσει τον εισηγητή δικαστή και τον γενικό εισαγγελέα, να αποφασίσει την υπαγωγή της προδικαστικής παραπομπής σε ταχεία διαδικασία (
17
).
28.
Στις 22 Απριλίου 2024 ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου αποφάσισε, αφού άκουσε τον εισηγητή δικαστή και τον γενικό εισαγγελέα, να κάνει δεκτό το αίτημα του αιτούντος δικαστηρίου για εκδίκαση της υπό κρίση αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως με την ταχεία διαδικασία του άρθρου 105, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου. Η απόφαση του Προέδρου του Δικαστηρίου στηρίχθηκε στο γεγονός ότι το προδικαστικό ερώτημα ανέκυψε στο πλαίσιο υποθέσεως που αφορά πρόσωπο το οποίο τελεί υπό κράτηση, κατά την έννοια του άρθρου 267, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Επιπλέον, η απάντηση που θα δοθεί στο προδικαστικό ερώτημα είναι ικανή, λαμβανομένης υπόψη της φύσης του ερωτήματος και των περιστάσεων υπό τις οποίες έχει τεθεί, να έχει συνέπειες ως προς τη συνεχιζόμενη κράτηση του ενδιαφερόμενου προσώπου (
18
).
29.
Ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου όρισε ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής των γραπτών παρατηρήσεων την 7η Μαΐου 2024. Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 105, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, η επ’ ακροατηρίου συζήτηση ορίστηκε να διεξαχθεί στις 4 Ιουνίου 2024.
30.
Γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν οι διάδικοι της κύριας δίκης, η Ουγγρική Κυβέρνηση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου (
19
). Όλοι οι μετέχοντες στη διαδικασία, πλην της Ουγγρικής Κυβερνήσεως, παρέστησαν κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η οποία διεξήχθη στις 4 Ιουνίου 2024.
V. Ανάλυση
31.
Με το προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί εάν οι δικαστικές αρχές κράτους μέλους μπορούν να αρνηθούν την εκτέλεση εντάλματος σύλληψης εκδοθέντος με σκοπό την άσκηση ποινικής δίωξης από δικαστική αρχή στο Ηνωμένο Βασίλειο δυνάμει της ΣΕΣ, με την αιτιολογία ότι ενδέχεται να υπάρχει κίνδυνος παράβασης του άρθρου 49, παράγραφος 1, του Χάρτη, διότι ο καταζητούμενος, εφόσον καταδικαστεί, θα υπόκειται σε αυστηρότερο καθεστώς υφ’ όρον απόλυσης σε σχέση με αυτό που ίσχυε κατά τον χρόνο τέλεσης της αξιόποινης πράξης για την οποία κατηγορείται. Επιπλέον, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να του παρασχεθούν διευκρινίσεις ως προς τη φύση και την έκταση του ελέγχου τον οποίο πρέπει να διενεργήσει προτού τυχόν αποφανθεί, με βάση την ανωτέρω αιτιολογία, ότι δεν πρέπει να εκτελέσει το επίμαχο ένταλμα σύλληψης.
Α. Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
1.
Η ΣΕΣ και ο Χάρτης ως εφαρμοστέο δίκαιο
32.
Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο ως άνω ερώτημα, θα εξετάσω πρώτα ποιοι είναι οι νομικοί κανόνες που διέπουν την υπό κρίση υπόθεση και, κυρίως, ποιο είναι το εφαρμοστέο ερμηνευτικό και νομολογιακό κριτήριο, πριν στραφώ στο ουσιαστικό ζήτημα του τι ακριβώς απαιτούν οι κανόνες αυτοί από τη δικαστική αρχή εκτέλεσης (
20
).
33.
Δεδομένου ότι τα τέσσερα εντάλματα σύλληψης (
21
) εκδόθηκαν μετά τη θέση της ΣΕΣ σε ισχύ, η υπό κρίση υπόθεση διέπεται από τις διατάξεις της εν λόγω συμφωνίας. Συναφώς, επισημαίνω ότι, αντιθέτως προς τα όσα έκρινε το αιτούν δικαστήριο, δεν έχει εφαρμογή η απόφαση‑πλαίσιο 2002/584. Πράγματι, η συγκεκριμένη απόφαση‑πλαίσιο i) ήταν εφαρμοστέα πριν από την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση (
22
), ii) εξακολούθησε να έχει εφαρμογή κατά τη μεταβατική περίοδο που ακολούθησε (
23
) και iii) έπαυσε να εφαρμόζεται για το Ηνωμένο Βασίλειο έκτοτε.
34.
Επιπλέον, εφαρμοστέος είναι και ο Χάρτης. Η υπό κρίση υπόθεση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης κατά την έννοια του άρθρου 51, παράγραφος 1, του Χάρτη, καθόσον αφορά την ερμηνεία της ΣΕΣ. Στον βαθμό που το υποβληθέν από τον εθνικό δικαστή προδικαστικό ερώτημα αναφέρεται στις υποχρεώσεις τις οποίες υπέχει η δικαστική αρχή (εκτέλεσης) κράτους μέλους της Ένωσης, η αρχή αυτή οφείλει, όταν λειτουργεί εντός του πεδίου εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης, να συμμορφώνεται προς τις απαιτήσεις του Χάρτη.
2.
Στάθμιση μεταξύ της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων
α)
Γενικές παρατηρήσεις
35.
Κάθε σύστημα που αφορά τη διασυνοριακή παράδοση και την εκτέλεση ενταλμάτων σύλληψης έρχεται αντιμέτωπο με φαινομενικά αντικρουόμενα συμφέροντα τα οποία, προκειμένου να λειτουργήσει το σύστημα, πρέπει να εξισορροπηθούν. Αφενός, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ίδια η αποτελεσματικότητα του συστήματος. Προκειμένου να λειτουργήσει η διαδικασία παράδοσης, τα εντάλματα σύλληψης πρέπει να εκτελούνται. Τούτο απαιτεί και προϋποθέτει υψηλό επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης και καλής πίστης, όπερ μεταφράζεται νομικώς σε αυτό που αποκαλείται αρχή της «αμοιβαίας αναγνώρισης». Η αρχή αυτή υποδηλώνει ότι μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών υπάρχει ευρεία λειτουργική ισοδυναμία όσον αφορά τα αντίστοιχα νομικά τους συστήματα, γενικώς, και την κατοχύρωση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ενδιαφερόμενων προσώπων, ειδικώς. Αφετέρου, πρέπει να γίνονται σεβαστά τα ίδια τα θεμελιώδη δικαιώματα. Η συγκεκριμένη απαίτηση ισχύει τόσο για τη δικαστική αρχή έκδοσης όσο και για τη δικαστική αρχή εκτέλεσης.
36.
Κατά κανόνα, διακυβεύονται πρωτίστως τα θεμελιώδη δικαιώματα του καταζητουμένου και τα κράτη υπέχουν υποχρέωση προστασίας των δικαιωμάτων αυτών. Ωστόσο, το ζήτημα ενδέχεται να είναι πιο σύνθετο. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες τα κράτη (τόσο της έκδοσης όσο και της εκτέλεσης του εντάλματος) οφείλουν να κατοχυρώσουν περισσότερα θεμελιώδη δικαιώματα τα οποία ενδέχεται να συγκρούονται μεταξύ τους, με συνέπεια να απαιτείται η επίτευξη μιας ευαίσθητης ισορροπίας μεταξύ των θεμελιωδών αυτών δικαιωμάτων. Για παράδειγμα, η δικαστική αρχή εκτέλεσης υπέχει, προφανώς, την υποχρέωση να βεβαιωθεί ότι στο κράτος έκδοσης γίνονται σεβαστά τα θεμελιώδη δικαιώματα του καταζητουμένου. Παράλληλα, ανάλογα με την περίπτωση, η ίδια δικαστική αρχή εκτέλεσης ενδέχεται να υποχρεούται να διασφαλίσει την αποκαλούμενη δικονομική πτυχή του δικαιώματος στη ζωή, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 2 του Χάρτη (
24
), όπερ σημαίνει ότι οφείλει να συμβάλει στη διεξαγωγή αποτελεσματικής έρευνας όταν το δικαίωμα ενός προσώπου στη ζωή έχει προσβληθεί ή διατρέχει κίνδυνο να προσβληθεί –πράγμα που δικαιολογεί αυτομάτως την ταχεία παράδοση στο κράτος έκδοσης (
25
).
37.
Ένα σύστημα το οποίο θα απαιτούσε την εκτέλεση των ενταλμάτων σύλληψης ακόμη και όταν αυτή συνεπάγεται προσβολή θεμελιωδών δικαιωμάτων, θα ήταν αδιανόητο ή, κατά το δίκαιο της Ένωσης, ασύμβατο προς τον Χάρτη.
38.
Η αμοιβαία εμπιστοσύνη δεν είναι απόλυτη έννοια, ούτε υπόκειται σε δυϊστική λογική. Αντιθέτως, συνιστά, όπως το έθεσε μεταφορικά η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, μια βαθμονομημένη κλίμακα. Υπάρχουν διάφορα είδη και διάφορες μορφές αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Με απλά λόγια, όσο μεγαλύτερη είναι η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των μερών, τόσο πιο χαμηλό είναι το επίπεδο του ελέγχου τον οποίο ασκεί η δικαστική αρχή εκτέλεσης ως προς το αν, σε επιμέρους περιπτώσεις, το πρόσωπο που πρόκειται να παραδοθεί θα αντιμετωπίσει ζητήματα όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματά του. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, αμοιβαία εμπιστοσύνη δεν σημαίνει «τυφλή» εμπιστοσύνη (
26
). Τούτο μας οδηγεί στην απόφαση‑πλαίσιο 2002/584.
β)
Εντός της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584
39.
Όσον αφορά τις ενδοενωσιακές καταστάσεις, δηλαδή τις περιπτώσεις με στοιχεία διασυνοριακότητας μεταξύ κρατών μελών, πρέπει να υπομνησθεί ότι οι καταστάσεις αυτές διέπονται, όπως το έθεσε παραστατικά το Δικαστήριο στη γνωμοδότηση 2/13 (
27
), από «ουσιώδ[η] χαρακτηριστικ[ά] του δικαίου της Ένωσης [τα οποία] έχ[ουν] διαμορφ[ώσει] ένα συγκροτημένο πλέγμα αρχών, κανόνων και εννόμων σχέσεων που τελούν σε αλληλεξάρτηση μεταξύ τους και δεσμεύουν αμοιβαία την Ένωση και τα κράτη μέλη της, καθώς και τα κράτη μέλη μεταξύ τους, τα οποία, όπως υπενθυμίζει το άρθρο 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΕΕ, μετέχουν στο εξής στη “διαδικασία μιας διαρκώς στενότερης ένωσης των λαών της Ευρώπης”» (
28
). Το νομικό αυτό μόρφωμα εδράζεται στη θεμελιώδη παραδοχή ότι όλα τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν ότι το καθένα τους χωριστά αποδέχεται, όπως και όλα τα υπόλοιπα, μια σειρά κοινών αξιών επί των οποίων στηρίζεται η Ένωση, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 ΣΕΕ (
29
). Η παραδοχή αυτή συνεπάγεται και δικαιολογεί την ύπαρξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών ως προς την αναγνώριση των αξιών αυτών και, επομένως, ως προς την τήρηση του ενωσιακού δικαίου που τις υλοποιεί (
30
).
40.
Συνακόλουθα, το υψηλότερο επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης όσον αφορά τις περιπτώσεις παράδοσης ανευρίσκεται στην απόφαση‑πλαίσιο 2002/584 για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης. Στο νομοθέτημα αυτό, όπως υπενθυμίζει τακτικά το Δικαστήριο (
31
), η αιτιολογική σκέψη 6 της αποφάσεως–πλαισίου 2002/584 υπογραμμίζει ότι το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης αποτελεί την πρώτη περίπτωση συγκεκριμένης εφαρμογής, στον τομέα του ποινικού δικαίου, της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης, την οποία το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (
32
) έχει χαρακτηρίσει ως «ακρογωνιαίο λίθο» της δικαστικής συνεργασίας.
41.
Τούτο σημαίνει ότι ο πήχης είναι εξαιρετικά ψηλά σε σχέση με το πού βρίσκεται το κατώτατο όριο για να μπορεί η δικαστική αρχή εκτέλεσης να αρνηθεί την εκτέλεση εντάλματος σύλληψης κατ’ επίκληση λόγων που άπτονται των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Στο πνεύμα αυτό, το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως αποφανθεί ότι οι δικαστικές αρχές εκτέλεσης μπορούν να αρνηθούν την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης μόνο για λόγους που απορρέουν από την απόφαση‑πλαίσιο 2002/584, όπως αυτή έχει ερμηνευθεί από τη νομολογία, και ότι, εφόσον η εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης συνιστά τον κανόνα, η άρνηση εκτέλεσης έχει προβλεφθεί ως εξαίρεση, η οποία πρέπει να ερμηνεύεται στενά (
33
).
42.
Παρά ταύτα, δεδομένου ότι από το άρθρο 1, παράγραφος 3, της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584 προκύπτει με σαφήνεια ότι η απόφαση‑πλαίσιο δεν είναι δυνατόν να έχει ως αποτέλεσμα την τροποποίηση της υποχρέωσης σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η ύπαρξη κινδύνου προσβολής των δικαιωμάτων αυτών μπορεί να σημαίνει ότι επιτρέπεται στη δικαστική αρχή εκτέλεσης, κατ’ εξαίρεση και κατόπιν προσήκουσας εξέτασης, να αρνηθεί να εκτελέσει συγκεκριμένο ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης. Έκτοτε, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι τούτο ίσχυε σε περίπτωση κινδύνου προσβολής του δικαιώματος του ενδιαφερόμενου προσώπου να μην υφίσταται απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 4 του Χάρτη (
34
), του δικαιώματος πραγματικής προσφυγής, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη (
35
), και του δικαιώματος σεβασμού της ιδιωτικής και της οικογενειακής ζωής και της προστασίας του υπέρτατου συμφέροντος του παιδιού, όπως κατοχυρώνονται στα άρθρα 7 και 24 του Χάρτη αντιστοίχως (
36
).
43.
Όσον αφορά τη μεθοδολογία που πρέπει να εφαρμόζει η δικαστική αρχή εκτέλεσης κατά την εκτίμηση του σχετικού κινδύνου, το Δικαστήριο απαιτεί παγίως να διενεργείται από την αρχή αυτή μια εξέταση δύο σταδίων. Πρόκειται για ανάλυση βάσει διαφορετικών κριτηρίων, οπότε τα στάδια αυτά δεν επιτρέπεται να συγχέονται και πρέπει να διεξάγονται διαδοχικώς (
37
). Προς τον σκοπό αυτό, η δικαστική αρχή εκτέλεσης οφείλει, κατά το πρώτο στάδιο, να εξετάσει εάν υφίστανται αντικειμενικά, αξιόπιστα, συγκεκριμένα και δεόντως ενημερωμένα στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι υφίσταται, στο κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος, πραγματικός κίνδυνος προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Τα στοιχεία αυτά ενδέχεται να προκύπτουν, μεταξύ άλλων, από αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων, αποφάσεις, εκθέσεις και λοιπά έγγραφα που προέρχονται από όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης ή όργανα τα οποία λειτουργούν υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και από πληροφορίες καταγεγραμμένες στη βάση δεδομένων του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA) (
38
). Για παράδειγμα, σε περίπτωση προβαλλόμενης παράβασης των άρθρων 7 και 24 του Χάρτη, η δικαστική αρχή εκτέλεσης πρέπει, κατά το δεύτερο στάδιο, να ελέγξει με τρόπο συγκεκριμένο και ακριβή σε ποιον βαθμό οι πλημμέλειες που διαπιστώθηκαν κατά το πρώτο στάδιο της εξέτασης ενδέχεται να επηρεάσουν τις συνθήκες κράτησης στις οποίες θα υποβληθεί το πρόσωπο σε βάρος του οποίου εκδόθηκε ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης ή τις συνθήκες άσκησης της επιμέλειας των παιδιών του και εάν, λαμβανομένης υπόψη της προσωπικής τους κατάστασης, αποχρώντες λόγοι για να θεωρηθεί ότι το πρόσωπο αυτό ή τα παιδιά του θα διατρέξουν πραγματικό κίνδυνο προσβολής των προαναφερθέντων θεμελιωδών δικαιωμάτων (
39
).
44.
Επιπλέον, το Δικαστήριο έχει κρίνει, όσον αφορά το άρθρο 47 (
40
) και τα άρθρα 7 και 24 του Χάρτη, ότι η εξέταση των δύο σταδίων πρέπει να διενεργείται ακόμη και εάν το ενδιαφερόμενο πρόσωπο δεν επικαλείται συστημικές ή γενικευμένες πλημμέλειες (
41
). Κατ’ αντιδιαστολή, το Δικαστήριο έκρινε ότι η δικαστική αρχή εκτέλεσης έπρεπε ενδεχομένως, βάσει του άρθρου 4 του Χάρτη, να αρνηθεί την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης για πρόσωπο το οποίο έπασχε από σοβαρή ασθένεια εφόσον δεν μπορούσε να αποκλειστεί ο κίνδυνος παράβασης του εν λόγω άρθρου, χωρίς να χρειάζεται να προηγηθεί το πρώτο στάδιο της εξέτασης των δύο σταδίων (
42
).
γ)
Εκτός της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584
45.
Όσον αφορά τη σχέση μεταξύ κρατών μελών της Ένωσης και τρίτων χωρών, σημείο αφετηρίας αποτελεί το γεγονός ότι, αξιωματικά, η μεταξύ τους σχέση ούτε εδράζεται ούτε μπορεί να εδράζεται στο ίδιο επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Και τούτο διότι η γενική έννομη σχέση μεταξύ τους είναι, εξ ορισμού, λιγότερο στενή.
1) Κράτη μέλη – Ισλανδία και Νορβηγία
46.
Η Ισλανδία και η Νορβηγία, ως δύο από τις χώρες που αποτελούν μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, έχουν συνάψει με την Ένωση συμφωνία η οποία διέπει τη διαδικασία παράδοσης (
43
). Όπως επισημαίνεται στο προοίμιο της συμφωνίας και έχει υπογραμμίσει το Δικαστήριο, τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας εξέφρασαν την «αμοιβαία εμπιστοσύνη» τους στη δομή και τη λειτουργία των νομικών τους συστημάτων και στην ικανότητά τους να εγγυηθούν μια δίκαιη δίκη (
44
).
47.
Προκειμένου να αρθούν οποιεσδήποτε αμφιβολίες ως προς την ορολογία, πρέπει να τονίσω ότι, εξ όσων γνωρίζω, οι όροι «mutual trust» και «mutual confidence» χρησιμοποιούνται αδιακρίτως. Για την ακρίβεια, στη συντριπτική πλειοψηφία των επισήμων γλωσσών της Ένωσης χρησιμοποιείται μόνο ένας όρος. Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι i) όλες οι επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρούνται αυθεντικές και ii), ως εκ τούτου, πρέπει κατ’ αρχήν να αναγνωρίζεται η ίδια αξία σε όλες τις γλωσσικές αποδόσεις μιας πράξεως της Ένωσης (
45
), iii) ότι η ερμηνεία διατάξεως του δικαίου της Ένωσης συνεπάγεται επομένως σύγκριση των γλωσσικών αποδόσεων (
46
) και iv) ότι οι διάφορες γλωσσικές αποδόσεις ενός νομοθετήματος της Ένωσης πρέπει να ερμηνεύονται ενιαία (
47
), θεωρώ ότι το Δικαστήριο δεν χρειάζεται να ψάχνει για διαφορές όταν στην αγγλική γλώσσα γίνεται λόγος για «mutual trust» ή «mutual confidence».
48.
Επιπλέον, όσον αφορά τη συμφωνία παράδοσης με την Ισλανδία και τη Νορβηγία, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι οι διατάξεις της «ομοιάζουν σε μεγάλο βαθμό με τις αντίστοιχες διατάξεις της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584» (
48
).
49.
Συναφώς, παρατηρώ ότι, όταν κλήθηκε να ερμηνεύσει την προαναφερθείσα συμφωνία, το Δικαστήριο στηρίχθηκε στην ερμηνεία του επί των αντιστοίχων διατάξεων της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584 (
49
). Ακόμη και στην περίπτωση που η συμφωνία δεν περιείχε διάταξη παρόμοια προς θεμελιώδη διάταξη της αποφάσεως–πλαισίου 2002/584 (
50
), το Δικαστήριο έκρινε ότι, «παρά την απουσία σχετικής ρητής διάταξης στη Συμφωνία για τη διαδικασία παράδοσης, τα συμβαλλόμενα στη Συμφωνία αυτή κράτη υποχρεούνται κατ’ αρχήν να εκτελέσουν ένταλμα σύλληψης το οποίο εκδόθηκε από άλλο συμβαλλόμενο στη Συμφωνία κράτος, μπορούν δε να αρνηθούν την εκτέλεση τέτοιου εντάλματος μόνο για λόγους οι οποίοι απορρέουν από τη Συμφωνία» (
51
).
50.
Επιπλέον, στο πλαίσιο παράδοσης εντός της Ένωσης, η οποία αφορούσε εμμέσως τη Νορβηγία, το Δικαστήριο περιέγραψε τις σχέσεις μεταξύ της Ένωσης και της Νορβηγίας ως «προνομιακές σχέσεις […] οι οποίες υπερβαίνουν το πλαίσιο οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας» (
52
). Και τούτο διότι η Νορβηγία «είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, συμμετέχει στο κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου, θέτει σε εφαρμογή και εφαρμόζει το κεκτημένο Σένγκεν και έχει συνάψει με την Ένωση τη συμφωνία περί της διαδικασίας παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ισλανδίας και της Νορβηγίας […] (
53
)».
51.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, προς υποστήριξη της θέσης του, το Δικαστήριο επικαλείται την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν από τη Νορβηγία. Η εξήγησή μου ως προς αυτό είναι ότι τούτο δικαιολογείται από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των επίμαχων υποθέσεων. Σε όλες τις σχετικές περιπτώσεις, τα πραγματικά περιστατικά των υποθέσεων αφορούσαν κράτη τα οποία ήταν συμβαλλόμενα μέρη στη Συμφωνία για τον ΕΟΧ αλλά και ενδοενωσιακές καταστάσεις (
54
). Ωστόσο, η υπό κρίση υπόθεση είναι πολύ πιο σαφής, καθόσον αφορά απλώς ένα κράτος μέλος (Ιρλανδία) και ένα κράτος μη μέλος (Ηνωμένο Βασίλειο).
2) Κράτη μέλη – Τρίτες χώρες
52.
Στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση Petruhhin (
55
), ένα εκ των ζητημάτων ήταν, στο πλαίσιο μιας κατάστασης που ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του Χάρτη δυνάμει του άρθρου του 51, παράγραφος 1 (
56
), ποια κριτήρια μπορεί να εφαρμόσει η δικαστική αρχή εκτέλεσης κατά την εκτέλεση αιτήσεως έκδοσης που υποβλήθηκε από τρίτη χώρα με την οποία η Ένωση δεν έχει συνάψει συμφωνία περί έκδοσης (
57
).
53.
Επικαλούμενο τη σχετική νομολογία του ΕΔΔΑ (
58
), το Δικαστήριο έκρινε ότι η ύπαρξη δηλώσεων και η αποδοχή διεθνών συνθηκών που εγγυώνται, κατ’ αρχήν, τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων δεν αρκούν, καθ’ εαυτές, για τη διασφάλιση προσήκουσας προστασίας από τον κίνδυνο κακομεταχείρισης σε περίπτωση κατά την οποία αξιόπιστες πηγές κάνουν λόγο για πρακτικές των αρχών –ή για πρακτικές τις οποίες ανέχονται οι αρχές– προδήλως αντίθετες προς τις αρχές της ΕΣΔΑ (
59
). Επομένως, σύμφωνα με το Δικαστήριο, κατά το μέτρο που η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους από το οποίο ζητείται η έκδοση έχει στη διάθεσή της στοιχεία που μαρτυρούν πραγματικό κίνδυνο απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης των κρατουμένων στο τρίτο κράτος το οποίο ζήτησε την έκδοση, οφείλει να εκτιμά την ύπαρξη του κινδύνου αυτού σε περίπτωση που καλείται να αποφανθεί επί της έκδοσης προσώπου στο εν λόγω κράτος (
60
). Προς τούτο, η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους από το οποίο ζητείται η έκδοση οφείλει να στηριχθεί σε αντικειμενικά, αξιόπιστα, ακριβή και δεόντως ενημερωμένα στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά ενδέχεται να προέρχονται, μεταξύ άλλων, από αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων, όπως οι αποφάσεις του ΕΔΔΑ, από δικαστικές αποφάσεις του τρίτου κράτους το οποίο ζητεί την έκδοση, καθώς και από αποφάσεις, εκθέσεις και λοιπά έγγραφα που έχουν καταρτιστεί από όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης ή όργανα τα οποία λειτουργούν υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών (
61
).
54.
Θεωρώ ότι η εξέταση την οποία απαίτησε το Δικαστήριο στο πλαίσιο της αποφάσεως Petruhhin είναι πιο ελαστική και λιγότερο αυστηρή σε σχέση με την εξέταση των δύο σταδίων που απαιτείται από την απόφαση‑πλαίσιο 2002/584. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης και όχι απαραίτητα τυχόν πλημμέλειες του νομικού συστήματος του κράτους έκδοσης εν γένει.
Β. Η ΣΕΣ
1.
Νομική βάση, σκοπός και γενική διάρθρωση
55.
Όπως αναφέρθηκε συνοπτικά στο σχετικό με το νομικό πλαίσιο τμήμα των παρουσών προτάσεων, η ΣΕΣ είναι μια συμφωνία σύνδεσης που στηρίζεται στο άρθρο 217 ΣΛΕΕ (
62
). Συνήφθη ως «συμφωνία της Ένωσης» αποκλειστικώς, και όχι ως μικτή συμφωνία, υπό την έννοια ότι τα κράτη μέλη δεν αποτελούν συμβαλλόμενα μέρη.
56.
Το πρωταρχικό μάλλον ζήτημα όσον αφορά τις διατάξεις κάθε διεθνούς συμφωνίας είναι κατά πόσον (ορισμένες από) αυτές έχουν άμεσο αποτέλεσμα, υπό την έννοια ότι μπορεί να γίνει επίκλησή τους από ιδιώτες ενώπιον των εθνικών (ενωσιακών) δικαστηρίων. Το Δικαστήριο απαντά συνήθως στο ερώτημα αυτό εξετάζοντας το πνεύμα, την οικονομία και το γράμμα των διατάξεων της επίμαχης συμφωνίας (
63
). Όσον αφορά τις διατάξεις που αφορούν την «παράδοση» και περιλαμβάνονται στο τρίτο μέρος, τίτλος VII, της ΣΕΣ, το σχετικό ερώτημα μπορεί, κατά τη γνώμη μου, να απαντηθεί με την εξέταση του άρθρου 5, παράγραφος 1, της ΣΕΣ, και την εφαρμογή ενός a contrario σκεπτικού. Κατά το άρθρο 5, παράγραφος 1, της ΣΕΣ, με την επιφύλαξη, όσον αφορά την Ένωση, του τρίτου μέρους της ΣΕΣ (
64
), καμία διάταξη της ίδιας της συμφωνίας ή οποιασδήποτε συμπληρωματικής συμφωνίας δεν θεωρείται ότι παρέχει δικαιώματα ή επιβάλλει υποχρεώσεις σε πρόσωπα, πλην εκείνων που δημιουργούνται μεταξύ των Μερών βάσει του δημόσιου διεθνούς δικαίου, ούτε ότι επιτρέπει την άμεση επίκληση της παρούσας συμφωνίας ή οποιασδήποτε συμπληρωματικής συμφωνίας στην εσωτερική έννομη τάξη των Μερών. Δεδομένου ότι το τρίτο μέρος της ΣΕΣ εξαιρείται ρητώς, ουδείς λόγος συντρέχει να γίνει δεκτό ότι οι διατάξεις του, εφόσον πληρούν τα συνήθη κριτήρια περί αμέσου αποτελέσματος, δεν πρέπει να έχουν άμεσο αποτέλεσμα εντός της ενωσιακής έννομης τάξης.
57.
Όπως προκύπτει με σαφήνεια από το άρθρο 216, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, οι διεθνείς συμφωνίες που συνάπτει η Ένωση την δεσμεύουν και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της έννομης τάξης της από την ημερομηνία θέσης τους σε ισχύ (
65
). Κατά την ερμηνεία των διεθνών συμφωνιών, το Δικαστήριο αποδίδει ιδιαίτερη έμφαση στους σκοπούς της συμφωνίας. Ως εκ τούτου, κατά πάγια νομολογία, μια διεθνής συνθήκη δεν πρέπει να ερμηνεύεται αποκλειστικώς βάσει του γράμματός της, αλλά λαμβανομένων υπόψη και των σκοπών της (
66
). Σημαντικό επακόλουθο είναι ότι η ταυτότητα στη διατύπωση των διατάξεων μιας συμφωνίας και των αντιστοίχων διατάξεων του δικαίου της Ένωσης δεν συνεπάγεται αναγκαστικά ότι οι διατάξεις αυτές πρέπει να ερμηνεύονται κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο (
67
).
58.
Ο σκοπός της ΣΕΣ, όπως καθορίζεται στο άρθρο 1, είναι να θέσει τη βάση για μια ευρεία σχέση μεταξύ της Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου, σε ένα πλαίσιο ευημερίας και καλής γειτονίας που χαρακτηρίζεται από στενές ειρηνικές σχέσεις βασιζόμενες στη συνεργασία, με σεβασμό στην αυτονομία και την κυριαρχία των μερών. Περαιτέρω, το άρθρο 3 της ΣΕΣ διευκρινίζει ότι τα μέρη παρέχουν το ένα στο άλλο, σε πλαίσιο πλήρως αμοιβαίου σεβασμού και καλής πίστης, αμοιβαία συνδρομή για την εκτέλεση των καθηκόντων που απορρέουν από τη συμφωνία. Κατά το άρθρο 4, παράγραφος 1, της συμφωνίας, οι διατάξεις της ερμηνεύονται καλή τη πίστει σύμφωνα με τη συνήθη τους έννοια στο πλαίσιό τους και λαμβανομένου υπόψη του σκοπού και του αντικειμένου της συμφωνίας σύμφωνα με τους εθιμικούς κανόνες για την ερμηνεία του δημόσιου διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των κωδικοποιημένων κανόνων που περιλαμβάνονται στη σύμβαση της Βιέννης περί του δικαίου των συνθηκών (
68
). Προς αποφυγή αμφιβολιών, ούτε η ΣΕΣ ούτε οποιαδήποτε συμπληρωματική συμφωνία θεσπίζουν υποχρέωση ερμηνείας των διατάξεών τους σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο οποιουδήποτε εκ των μερών (
69
)· ομοίως, τυχόν ερμηνεία της ΣΕΣ ή οποιασδήποτε συμπληρωματικής συμφωνίας από τα δικαστήρια οποιουδήποτε εκ των μερών δεν είναι δεσμευτική για τα δικαστήρια του άλλου μέρους (
70
).
59.
Χωρίς να απαιτείται να υπεισέλθει κανείς στις λεπτομέρειες των αντιστοίχων διατάξεων της Συνθήκης ΕΕ και της Συνθήκης ΛΕΕ, καθίσταται αμέσως προφανές ότι ο ως άνω σκοπός, όσον αφορά τις φιλοδοξίες και τις προθέσεις του, απέχει παρασάγγας από τα διαλαμβανόμενα στο προοίμιο και στα πρώτα άρθρα της Συνθήκης ΕΕ και της Συνθήκης ΛΕΕ.
60.
Παρά ταύτα, στη συνέχεια της ΣΕΣ και κατά την ανάγνωση των ουσιαστικών διατάξεών της, προκύπτει ένας βαθμός φιλοδοξίας σαφώς υψηλότερος από εκείνον που αποτυπώνεται στα εναρκτήρια άρθρα της. Έτσι, το τρίτο μέρος που αφορά τη συνεργασία στον τομέα επιβολής του νόμου και τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις (
71
), και δη ο τίτλος VII του τρίτου μέρους για την παράδοση περιέχει σειρά λεπτομερών κανόνων με αμοιβαία δικαιώματα και υποχρεώσεις τόσο για την Ένωση όσο και για το Ηνωμένο Βασίλειο.
61.
Πρώτον, το άρθρο 524 της ΣΕΣ (
72
) προβλέπει, ως προς το σύνολο του τρίτου μέρους της, ότι i) η συνεργασία που προβλέπεται στο τρίτο μέρος της ΣΕΣ βασίζεται στον από μακρού σεβασμό των Μερών και των κρατών μελών για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών των ατόμων, μεταξύ άλλων όπως ορίζονται στην Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και στην ΕΣΔΑ, καθώς και στη σημασία της πραγμάτωσης των δικαιωμάτων και ελευθεριών της εν λόγω σύμβασης σε εσωτερικό επίπεδο και ότι ii) καμία διάταξη του τρίτου μέρους της ΣΕΣ δεν τροποποιεί την υποχρέωση σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των νομικών αρχών, όπως αντικατοπτρίζονται, ιδίως, στην ΕΣΔΑ και, στην περίπτωση της Ένωσης και των κρατών μελών της, στον Χάρτη.
62.
Στον βαθμό που ισχύει η ανωτέρω περιγραφή για μια διεθνή συμφωνία που έχει συναφθεί μεταξύ της Ένωσης και τρίτης χώρας, το άρθρο 524 της ΣΕΣ αποτελεί διάταξη συνταγματικής βαρύτητας. Η συνεργασία στον τομέα επιβολής του νόμου και η δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις αποτελούν, εξ ορισμού, έναν τομέα του δικαίου που αφορά εγγενώς τα θεμελιώδη δικαιώματα. Το γεγονός ότι η Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο επιβεβαιώνουν την αμοιβαία δέσμευσή τους στη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ως προς την εγγύτητα της συνεργασίας που καλύπτεται από το τρίτο μέρος της ΣΕΣ και λειτουργεί ως ερμηνευτικό σημείο αναφοράς για ολόκληρο αυτό το μέρος της.
2.
Ο μηχανισμός παράδοσης δυνάμει της ΣΕΣ
63.
Ο στόχος του τίτλου VII του τρίτου μέρους της ΣΕΣ περιγράφεται στο άρθρο 596 της ΣΕΣ και συνίσταται στο να διασφαλιστεί ότι το σύστημα έκδοσης μεταξύ, αφενός, των κρατών μελών της Ένωσης και, αφετέρου, του Ηνωμένου Βασιλείου βασίζεται σε έναν μηχανισμό παράδοσης.
64.
Λαμβανομένου υπόψη ότι η εν λόγω διάταξη χρησιμοποιεί τους όρους «έκδοση» και «παράδοση», κρίνεται σκόπιμη μια πολύ σύντομη παρατήρηση όσον αφορά την ορολογία. Στο δίκαιο της Ένωσης, ο όρος «παράδοση» βάσει της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584 αναφέρεται σε καταστάσεις μεταξύ δύο κρατών μελών, ενώ ο όρος «έκδοση», εν γένει, αναφέρεται σε καταστάσεις μεταξύ κράτους μέλους και τρίτης χώρας (
73
). Ωστόσο, όταν οι τρίτες αυτές χώρες συνδέονται στενά με την Ένωση, όπως οι χώρες που αποτελούν μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ο όρος που χρησιμοποιείται είναι «διαδικασίες παράδοσης» (
74
). Το ίδιο ακριβώς ισχύει για τη ΣΕΣ. Ο τίτλος VII αναφέρεται συνήθως σε «παράδοση» όταν περιγράφει μια κατάσταση μεταξύ κρατών μελών της Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου και σε «έκδοση» όταν αναφέρεται σε μια κατάσταση μεταξύ είτε των κρατών μελών είτε του Ηνωμένου Βασιλείου με κάποια τρίτη χώρα (
75
). Για ποιον λόγο λοιπόν το άρθρο 596 της ΣΕΣ κάνει λόγο τόσο για έκδοση όσο και για παράδοση; Κατ’ εμέ, τούτο οφείλεται στο γεγονός ότι ο όρος «έκδοση» θεωρείται ως ο τυπικός όρος που χρησιμοποιείται στο δημόσιο διεθνές δίκαιο, ενώ ο όρος «παράδοση» παραπέμπει σε καταστάσεις που αφορούν την Ένωση και ορισμένους από τους στενότερους εταίρους της, όπως περιγράφονται ανωτέρω (
76
).
65.
Το άρθρο 599 της ΣΕΣ αφορά το πεδίο εφαρμογής του μηχανισμού παράδοσης και διευκρινίζει τις περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να εκδοθεί ένταλμα σύλληψης. Κατά το άρθρο 599, παράγραφος 1, της ΣΕΣ, ένταλμα σύλληψης μπορεί να εκδίδεται για πράξεις που τιμωρούνται από το δίκαιο του κράτους έκδοσης με στερητική της ελευθερίας ποινή ή στερητικό της ελευθερίας μέτρο ασφάλειας ανώτατης διάρκειας τουλάχιστον 12 μηνών ή, εάν έχει ήδη επιβληθεί ποινή ή μέτρο ασφαλείας, για ποινές ή μέτρα ασφαλείας στερητικών της ελευθερίας διάρκειας τουλάχιστον τεσσάρων μηνών. Επιπλέον, συνεπεία του άρθρου 599, παράγραφος 3, της ΣΕΣ, με την επιφύλαξη του άρθρου 600, του άρθρου 601, παράγραφος 1, στοιχεία βʹ έως ηʹ, και του άρθρου 604, τα κράτη δεν αρνούνται την εκτέλεση εντάλματος σύλληψης που εκδίδεται λόγω, μεταξύ άλλων, της τέλεσης αδικημάτων σχετικών με την τρομοκρατία όταν τα αδικήματα αυτά επισύρουν ποινή στέρησης της ελευθερίας ή στερητικό της ελευθερίας μέτρο τουλάχιστον 12 μηνών.
66.
Τα άρθρα 600 και 601 της ΣΕΣ παραθέτουν διάφορους υποχρεωτικούς (
77
) και προαιρετικούς (
78
) λόγους μη εκτέλεσης των ενταλμάτων σύλληψης. Όπως ακριβώς και στις αντίστοιχες διατάξεις της αποφάσεως–πλαισίου 2002/584 (
79
), κανείς από αυτούς τους λόγους δεν αφορά άμεσα τα θεμελιώδη δικαιώματα, γενικώς, ή, προφανώς, το άρθρο 49, παράγραφος 1, του Χάρτη, ειδικότερα.
67.
Κατά το άρθρο 604, στοιχείο γʹ, της ΣΕΣ, η εκτέλεση εντάλματος σύλληψης από τη δικαστική αρχή εκτέλεσης μπορεί να τελεί υπό την επιφύλαξη παροχής εγγύησης ότι εάν υπάρχουν σοβαροί λόγοι να πιστεύεται ότι υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων του καταζητουμένου, η δικαστική αρχή εκτέλεσης μπορεί να ζητήσει, κατά περίπτωση, πρόσθετες εγγυήσεις όσον αφορά τη μεταχείριση του καταζητουμένου μετά την παράδοσή του προτού αποφασίσει αν θα εκτελέσει το ένταλμα σύλληψης.
68.
Το άρθρο 613 της ΣΕΣ διέπει τις αποφάσεις για την παράδοση. Κατά την πρώτη παράγραφό του, η δικαστική αρχή εκτέλεσης αποφασίζει για την παράδοση του προσώπου, εντός των προθεσμιών και σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στον τίτλο VII, και ειδικότερα σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 597 (
80
). Κατά το άρθρο 613, παράγραφος 2, της ΣΕΣ, εάν η δικαστική αρχή εκτέλεσης κρίνει ότι οι πληροφορίες που κοινοποιήθηκαν από το κράτος έκδοσης δεν επαρκούν για να μπορέσει να αποφασίσει σχετικά με την παράδοση, ζητεί οι αναγκαίες συμπληρωματικές πληροφορίες, ιδίως όσον αφορά το άρθρο 597, τα άρθρα 600 έως 602, το άρθρο 604 και το άρθρο 606, να παρασχεθούν επειγόντως και μπορεί να τάξει προθεσμία για την παραλαβή τους, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη τήρησης των προθεσμιών που προβλέπονται στο άρθρο 615.
69.
Αξίζει να σημειωθεί ότι καμία διάταξη δεν αντιστοιχεί ευθέως στο άρθρο 1, παράγραφος 2, της αποφάσεως–πλαισίου 2002/584 (
81
). Αυτό, ωστόσο, ουδόλως μεταβάλλει το γεγονός ότι οι αρχές υπέχουν μια σιωπηρή γενική υποχρέωση εκτέλεσης των ενταλμάτων σύλληψης που εκδίδονται βάσει της ΣΕΣ. Φρονώ ότι το σύνολο των διατάξεων του τρίτου μέρους, τίτλος VII, της ΣΕΣ στηρίζεται στην ως άνω παραδοχή.
70.
Οι διατάξεις του τρίτου μέρους, τίτλος VII, της ΣΕΣ χαρακτηρίζονται από υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ της Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου όσον αφορά τη δέσμευση στον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Όλο το κείμενο διαπνέεται από την αμοιβαία εμπιστοσύνη ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα προστατεύονταν, προστατεύονται και θα προστατεύονται στο μέλλον (
82
).
71.
Από αυτή την ευσύνοπτη και επ’ ουδενί εξαντλητική επισκόπηση ορισμένων από τις βασικές διατάξεις του τρίτου μέρους, τίτλος VII, της ΣΕΣ συνάγεται ότι η Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν εγκαθιδρύσει ένα σύστημα παράδοσης το οποίο διακρίνεται από αξιοσημείωτη εγγύτητα και υψηλό επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Πράγματι, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι οι περιεχόμενες στο τρίτο μέρος, τίτλος VΙΙ, της ΣΕΣ διατάξεις είναι «πανομοιότυπες με τις προβλεπόμενες στην απόφαση-πλαίσιο 2002/584 διαδικασίες [παράδοσης]» (
83
).
72.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση του αιτούντος δικαστηρίου πηγαίνει στην καρδιά της υπό κρίση υποθέσεως και, σε αυτό το στάδιο, θα συνιστούσα φειδώ. Μολονότι, στην πλειονότητά τους, οι διατάξεις που περιέχονται στο τρίτο μέρος, τίτλος VII, της ΣΕΣ προσομοιάζουν με εκείνες της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584, στον βαθμό που είναι διατυπωμένες κατά πανομοιότυπο τρόπο, εντούτοις, εξακολουθούν να υπάρχουν σημεία στα οποία τα δύο κείμενα διαφοροποιούνται (
84
), με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτό των πολιτικών αδικημάτων (
85
).
3.
Υποχρεώσεις της δικαστικής αρχής εκτέλεσης
73.
Τούτο μας οδηγεί στον πυρήνα της υπό κρίση υποθέσεως, ο οποίος έγκειται στο ζήτημα των υποχρεώσεων που υπέχει η δικαστική αρχή εκτέλεσης όσον αφορά τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων από τις αρχές του κράτους έκδοσης. Όσον αφορά το συγκεκριμένο ζήτημα, επιβάλλονται οι ακόλουθες παρατηρήσεις.
74.
Πρώτον, δεδομένου ότι η επίμαχη κατάσταση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης δυνάμει του άρθρου 51, παράγραφος 1, του Χάρτη, η δικαστική αρχή εκτέλεσης που αποφασίζει για την εκτέλεση του εντάλματος δεσμεύεται από τον Χάρτη να διασφαλίσει ότι η παράδοση του καταζητουμένου δεν θα έχει ως αποτέλεσμα την προσβολή των δικαιωμάτων που αυτός έλκει από τον Χάρτη.
75.
Δεύτερον, η δικαστική αρχή εκτέλεσης οφείλει να προχωρήσει στην εξέταση αυτή μόνο σε περίπτωση που το πρόσωπο το οποίο αφορά το ένταλμα σύλληψης επικαλείται τέτοιου είδους εξαιρετική προσβολή των θεμελιωδών του δικαιωμάτων.
76.
Τρίτον, είναι, κατά τη γνώμη μου, μάταιο να επιχειρηθεί να εφαρμοστεί επακριβώς η εξέταση των δύο σταδίων που εφαρμόζεται σε ενδοενωσιακές καταστάσεις από την έκδοση της αποφάσεως Aranyosi και Caldararu και έπειτα (
86
), στο σύστημα το οποίο θεσπίζει η ΣΕΣ. Όπως εξήγησα λεπτομερώς ανωτέρω, η ως άνω εξέταση, ως νομολογιακό κριτήριο, βασίζεται στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης εντός της έννομης τάξης της Ένωσης, δηλαδή στην αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών. Το επίπεδο της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ της Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου είναι μεν υψηλό αλλά όχι τόσο υψηλό όσο αυτό στο οποίο στηρίζεται η απόφαση‑πλαίσιο 2002/584.
77.
Τέταρτον, η αμοιβαία εμπιστοσύνη δεν υπόκειται, ως έννοια, σε δυϊστική λογική αλλά, αντιθέτως, ομοιάζει με βαθμονομημένη κλίμακα και, όπως προαναφέρθηκε, οι σχετικές διατάξεις της ΣΕΣ διαπνέονται από υψηλό βαθμό αμοιβαίας εμπιστοσύνης, η οποία βαίνει πέραν της εμπιστοσύνης μεταξύ ενός κράτους μέλους και της συντριπτικής πλειονότητας των κρατών μη μελών. Ως εκ τούτου, από τη δικαστική αρχή εκτέλεσης αναμένεται, κατ’ αρχήν, η εκτέλεση του εντάλματος σύλληψης και τούτο μπορεί να μη συμβεί μόνο εφόσον υπάρχουν απτά αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την ύπαρξη πραγματικού κινδύνου προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Η Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο, μέσω των σχετικών διατάξεων της ΣΕΣ, έχουν εκφράσει την πεποίθηση ότι τόσο η Ένωση όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο θα τηρήσουν τις υποχρεώσεις που υπέχουν ως προς τα θεμελιώδη δικαιώματα. Κατά συνέπεια, εισάγεται το μαχητό τεκμήριο ότι, μέχρι στιγμής, τα θεμελιώδη δικαιώματα έχουν προστατευθεί, παραμένουν προστατευμένα και θα προστατεύονται και στο μέλλον από τα συμβαλλόμενα μέρη.
78.
Συναφώς, προτείνω στο Δικαστήριο i), ως σημείο αφετηρίας, να εφαρμόσει κριτήρια παρεμφερή προς εκείνα που τέθηκαν με την απόφαση Petruhhin (
87
), αλλά ii) τούτο υπό την παραδοχή ότι η δικαστική αρχή εκτέλεσης θα προβεί σε δική της εκτίμηση ως προς τα θεμελιώδη δικαιώματα των οποίων γίνεται επίκληση.
79.
Για την υπό κρίση υπόθεση, εφόσον οι ιρλανδικές αρχές έχουν στην κατοχή τους αποδεικτικά στοιχεία περί ύπαρξης πραγματικού κινδύνου προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην αιτούσα τρίτη χώρα, οφείλουν να αξιολογήσουν τον κίνδυνο αυτό όταν κληθούν να αποφασίσουν σχετικά με την έκδοση του ενδιαφερομένου στην εν λόγω χώρα. Προς τούτο, η δικαστική αρχή εκτέλεσης πρέπει να βασιστεί σε αντικειμενικά, αξιόπιστα, συγκεκριμένα και δεόντως ενημερωμένα στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά ενδέχεται να προέρχονται, μεταξύ άλλων, από αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων, όπως οι αποφάσεις του ΕΔΔΑ, από δικαστικές αποφάσεις του τρίτου κράτους το οποίο ζητεί την έκδοση, καθώς και από αποφάσεις, εκθέσεις και λοιπά έγγραφα που έχουν καταρτιστεί από όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης ή όργανα τα οποία λειτουργούν υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Απλώς και μόνον η ύπαρξη δηλώσεων και η προσχώρηση σε διεθνείς συνθήκες που εγγυώνται, κατ’ αρχήν, τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων δεν αρκούν.
80.
Επιπλέον, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η δικαστική αρχή εκτέλεσης δεν μπορεί να στηριχθεί απλώς και μόνο στο γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, μετά την αποχώρησή του από την Ένωση, εξακολουθεί να αποτελεί μέλος της ΕΣΔΑ. Ομοίως, οι τυπικές απλώς παραπομπές στη νομολογία των δικαστηρίων του Ηνωμένου Βασιλείου δεν είναι αρκετές για να καταδειχθεί ότι η διαδικασία παράδοσης σέβεται το επίμαχο θεμελιώδες δικαίωμα. Η δικαστική αρχή εκτέλεσης οφείλει να προβεί σε δική της εξέταση προκειμένου, για να το θέσω γλαφυρά, να «βγάλει συμπέρασμα» και να αποφασίσει εάν η παράδοση συνάδει με τα θεμελιώδη δικαιώματα. Τούτο σημαίνει ότι η δικαστική αρχή εκτέλεσης δεν μπορεί απλώς να λάβει υπόψη της την ύπαρξη των σχετικών αποφάσεων των δικαστηρίων του Ηνωμένου Βασιλείου. Μολονότι οι αποφάσεις αυτές αποτελούν ενδεχομένως ενδείξεις ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα γίνονται σεβαστά, η δικαστική αρχή εκτέλεσης εξακολουθεί να οφείλει να πραγματοποιήσει τη δική της αξιολόγηση και να καταλήξει στο δικό της «πόρισμα» ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα.
Γ. Άρθρο 49, παράγραφος 1, του Χάρτη
81.
Μολονότι γνωρίζω, προφανώς, ότι εναπόκειται τελικώς στο αιτούν δικαστήριο να κρίνει εάν συντρέχει εν προκειμένω κίνδυνος παράβασης του άρθρου 49, παράγραφος 1, του Χάρτη, εντούτοις, φρονώ ότι, βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεσή του, το Δικαστήριο είναι, στο παρόν στάδιο, σε θέση να παράσχει κατευθύνσεις στο αιτούν δικαστήριο.
82.
Επιβάλλεται να υπενθυμιστεί ότι το καθεστώς της υφ’ όρον απόλυσης στη Βόρεια Ιρλανδία τροποποιήθηκε με ισχύ από τις 30 Απριλίου 2021. Πριν από την τροποποίηση αυτή, πρόσωπα τα οποία είχαν καταδικαστεί για συγκεκριμένα αδικήματα τρομοκρατίας αποκτούσαν αυτομάτως το δικαίωμα της υφ’ όρον απόλυσης μετά την έκτιση του ημίσεος της ποινής τους. Δυνάμει του ισχύοντος από την ως άνω ημερομηνία και εντεύθεν καθεστώτος, η υφ’ όρον απόλυση των προσώπων αυτών πρέπει να εγκριθεί από ειδική αρχή και μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μετά την έκτιση των δύο τρίτων της ποινής τους.
83.
Το ζήτημα που ανέκυψε είναι κατά πόσον η συγκεκριμένη τροποποίηση του καθεστώτος της υφ’ όρον απόλυσης αντιβαίνει στην αρχή της μη αναδρομικότητας, η οποία κατοχυρώνεται από το άρθρο 49, παράγραφος 1, δεύτερη περίοδος, του Χάρτη.
84.
Κατά το άρθρο 49, παράγραφος 1, του Χάρτη, ουδείς επιτρέπεται να καταδικαστεί για πράξη ή παράλειψη, η οποία δεν αποτελούσε, κατά τη στιγμή της τέλεσής της, αδίκημα κατά το εθνικό ή το διεθνές δίκαιο. Ούτε επιβάλλεται βαρύτερη ποινή από εκείνη η οποία ίσχυε κατά τη στιγμή της τέλεσης του αδικήματος. Εάν, μετά την τέλεση του αδικήματος, προβλεφθεί με νόμο ελαφρύτερη ποινή, ισχύει αυτή η ποινή.
85.
Συνεπώς, το άρθρο 49 του Χάρτη περιέχει τις προϋποθέσεις επιβολής των ποινών. Η διάταξη αυτή δεν περιέχει (απλώς) αρχές κατά την έννοια του άρθρου 52, παράγραφος 5, του Χάρτη, αλλά ιδρύει δικαιώματα τα οποία μπορούν να προβληθούν δικαστικώς (
88
).
86.
Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το άρθρο 49 του Χάρτη πρέπει να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι περιέχει τις ίδιες επιταγές με εκείνες που απορρέουν από το άρθρο 7 της ΕΣΔΑ (
89
), επιβεβαιώνοντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τις πληροφορίες που παρέχονται με τις μη δεσμευτικές πλην όμως διαφωτιστικές (
90
) επεξηγήσεις σχετικά με τον Χάρτη (
91
). Παρεμπιπτόντως, το γράμμα των δύο πρώτων εδαφίων του άρθρου 49, παράγραφος 1, είναι πανομοιότυπο με εκείνο του άρθρου 7, παράγραφος 1, της ΕΣΔΑ. Κατά συνέπεια, χωρεί επίκληση της σχετικής νομολογίας του ΕΔΔΑ (
92
).
87.
Συναφώς, υπογραμμίζω ότι η εγγύηση η οποία κατοχυρώνεται στο άρθρο 7 της ΕΣΔΑ και η οποία αποτελεί ουσιώδες στοιχείο του κράτους δικαίου καταλαμβάνει κυρίαρχη θέση στο σύστημα προστασίας του ΕΔΔΑ, όπως αποδεικνύεται από το γεγονός ότι, δυνάμει του άρθρου 15 της ΕΣΔΑ, δεν χωρεί καμία παρέκκλιση από αυτήν (
93
).
88.
Όπως υπογραμμίζει το ίδιο το αιτούν δικαστήριο, το ΕΔΔΑ έχει απορρίψει τον ισχυρισμό ότι τυχόν νομοθετικές μεταβολές που αφορούν το καθεστώς χορήγησης αναστολής ή πρόωρης απόλυσης και έχουν αναδρομική ισχύ συνιστούν παράβαση του άρθρου 7 της ΕΣΔΑ, καθώς τα μέτρα αυτά δεν αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της «ποινής» κατά την έννοια του εν λόγω άρθρου.
89.
Μολονότι η έννοια της «ποινής» είναι αυτοτελής (
94
), το ΕΔΔΑ (
95
) διακρίνει στη νομολογία του μεταξύ των μέτρων που συνιστούν ποινές και των μέτρων που συνδέονται με την εκτέλεση ή την επιβολή των ποινών. Κατά συνέπεια, όταν η φύση και ο σκοπός ενός μέτρου αφορά την αναστολή της ποινής ή μια τροποποίηση του καθεστώτος πρόωρης απόλυσης, τούτο δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της «ποινής» κατά την έννοια του άρθρου 7 της ΕΣΔΑ (
96
).
90.
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ειδικότερα ότι το ΕΔΔΑ έχει κρίνει ότι «η διάκριση μεταξύ “ποινής” και μέτρου σχετικού με την “εκτέλεση” μιας “ποινής” στην πράξη δεν είναι πάντα ευκρινής» και ότι ενδέχεται μέτρα τα οποία λαμβάνονται κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της ποινής να μην αφορούν απλώς τις λεπτομέρειες εκτέλεσης της ποινής, αλλά, αντιθέτως, να επηρεάζουν το περιεχόμενό της. Επί του συγκεκριμένου ζητήματος, το αιτούν δικαστήριο παραπέμπει στην απόφαση Del Río Prada κατά Ισπανίας. Περαιτέρω, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται εάν και σε ποιον βαθμό η απόφαση αυτή συνιστά μεταστροφή από την προηγούμενη νομολογία του ΕΔΔΑ.
91.
Κατ’ εμέ, η απόφαση του ΕΔΔΑ στην οποία παραπέμπει ο εθνικός δικαστής δεν παρεκκλίνει από την πάγια νομολογία του δικαστηρίου αυτού επί του άρθρου 7, παράγραφος 1, της ΕΣΔΑ.
92.
Το παρατιθέμενο στην προδικαστική παραπομπή απόσπασμα της αποφάσεως Del Río Prada κατά Ισπανίας αναφέρεται στην προηγούμενη και πάγια νομολογία του ΕΔΔΑ. Ως εκ τούτου, το ΕΔΔΑ, ήδη πριν από την έκδοση της συγκεκριμένης αποφάσεως, απέδιδε πολύ μεγάλη προσοχή στο εάν ένα μέτρο το οποίο φαινομενικά συνδέεται με την εκτέλεση ή την επιβολή της ποινής επηρεάζει, πράγματι, το περιεχόμενό της. Με άλλα λόγια, φρονώ ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο να γίνει δεκτό, όπως υποστηρίζει ο ΜΑ, ότι η απόφαση Del Río Prada κατά Ισπανίας καταδεικνύει ότι, «σε σύγκριση με την παλαιότερη νομολογία του, το ΕΔΔΑ ακολουθεί πλέον μια πιο ευέλικτη προσέγγιση όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 7 της [ΕΣΔΑ]» (
97
).
93.
Στην απόφαση Del Río Prada κατά Ισπανίας, το σύνολο των στερητικών της ελευθερίας ποινών στις οποίες είχε καταδικαστεί η προσφεύγουσα ενώπιον του ΕΔΔΑ Inés del Río Prada, για αδικήματα που τέλεσε μεταξύ των ετών 1982 έως 1987, ανερχόταν σε περισσότερα από 3000 έτη (
98
). Η συνολική αυτή ποινή μειώθηκε εν συνεχεία σημαντικά δυνάμει του ισπανικού ποινικού κώδικα του 1973, ο οποίος προέβλεπε ως ανώτατο όριο πραγματικής στέρησης της ελευθερίας τα 30 έτη. Συναφώς, η προσφεύγουσα είχε το δικαίωμα ορισμένων μειώσεων της ποινής της λόγω εργασίας και σπουδών στη φυλακή. Ακολούθως, δηλαδή μετά την καταδίκη της και την αποφυλάκισή της, το Tribunal Supremo (Ανώτατο Δικαστήριο, Ισπανία) υιοθέτησε μια νέα νομολογία (
99
), κατά την οποία οι μειώσεις πρέπει να εφαρμόζονται σε κάθε επιμέρους ποινή και όχι στη μέγιστη ποινή των 30 ετών. Τούτο είχε ως συνέπεια την επιμήκυνση του χρόνου που θα έπρεπε να εκτίσουν αρκετοί κρατούμενοι, συμπεριλαμβανομένης της I. del Río Prada, στη φυλακή και αποτέλεσε αφορμή για να αποφανθεί το ΕΔΔΑ ότι συντρέχει παράβαση του άρθρου 7 της ΕΣΔΑ.
94.
Προκειμένου να καταλήξει στο συμπέρασμα αυτό, το ΕΔΔΑ έκρινε ως κρίσιμο το γεγονός ότι, κατά τον χρόνο που καταδικάστηκε η προσφεύγουσα και κατά τον χρόνο που της κοινοποιήθηκε η απόφαση συγχώνευσης των ποινών της και ο καθορισμός του μέγιστου ύψους της ποινής της, δεν υπήρχε καμία απολύτως ένδειξη περί της εξέλιξης της νομολογίας προς την κατεύθυνση της επίμαχης αποφάσεως του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ισπανίας (
100
).
95.
Ο εξαιρετικός χαρακτήρας της αποφάσεως Del Río Prada κατά Ισπανίας επιβεβαιώνεται από τη μεταγενέστερη απόφαση του ΕΔΔΑ στην υπόθεση Devriendt (
101
). Στην περίπτωση εκείνη, η οποία αφορούσε καταδίκη σε ισόβια κάθειρξη, μια βελγική νομοθετική ρύθμιση αύξησε το κατώτατο όριο της υφ’ όρον απόλυσης από τα 10 στα 15 έτη (
102
). Η αύξηση αυτή έλαβε χώρα μεταξύ του χρόνου τέλεσης των ποινικών αδικημάτων από το επίμαχο πρόσωπο και της (αμετάκλητης) καταδικαστικής απόφασης. Το ΕΔΔΑ διέκρινε ρητώς την υπόθεση αυτή από την απόφαση Del Río Prada κατά Ισπανίας και έκρινε ότι δεν συντρέχει παράβαση του άρθρου 7 της ΕΣΔΑ. Ειδικότερα, έκρινε ότι η επίμαχη υφ’ όρον απόλυση αποτελεί μέθοδο εκτέλεσης της στερητικής της ελευθερίας ποινής, στο πλαίσιο της οποίας ο καταδικασθείς εκτίει την ποινή του εκτός της φυλακής, υπό την επιφύλαξη συμμόρφωσής του προς τους όρους που επιβάλλονται κατά τη διάρκεια καθορισμένης δοκιμαστικής περιόδου και ότι η εν λόγω υπόθεση διαφοροποιείται από την άποψη αυτή από την απόφαση Del Río Prada κατά Ισπανίας, στην οποία το ζήτημα αφορούσε τη μείωση της προς έκτιση ποινής και όχι απλώς την ελάφρυνση ή την προσαρμογή των όρων εκτέλεσης της ποινής (
103
). Επισήμανε επίσης ότι μολονότι το νέο νομοθετικό πλαίσιο είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση του ελάχιστου χρόνου που απαιτούνταν για την υποβολή της αιτήσεως προς υφ’ όρον απόλυση, όπερ, αναμφίβολα, κατέστησε δυσχερέστερη την κατάσταση της κράτησης του προσφεύγοντος, σε αντίθεση με ό,τι ίσχυε στην υπόθεση Del Río Prada κατά Ισπανίας, η αυστηρότερη αυτή μεταχείριση δεν καθιστούσε αδύνατη την υπό όρους απόλυσή του (
104
).
96.
Προκειμένου να εξακριβωθεί εάν ένα μέτρο που ελήφθη κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της ποινής αφορά αποκλειστικά και μόνο τις λεπτομέρειες εκτέλεσης της ποινής ή, αντιθέτως, επηρεάζει το περιεχόμενό της, πρέπει να εξετάζεται ανά περίπτωση τι ακριβώς συνεπαγόταν η επιβληθείσα «ποινή» κατά το εθνικό δίκαιο που ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο ή, με άλλα λόγια, ποια είναι η πραγματική της φύση. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη το εσωτερικό δίκαιο στο σύνολό του και ο τρόπος με τον οποίο αυτό εφαρμοζόταν κατά τον κρίσιμο χρόνο (
105
).
97.
Επί του συγκεκριμένου ζητήματος, επισημαίνω ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη ότι η ποινή που επιβάλλεται για τις προσαπτόμενες εν προκειμένω αξιόποινες πράξεις, δηλαδή η ποινή της ισόβιας κάθειρξης, έχει μεταβληθεί από την ημερομηνία κατά την οποία φέρεται να έλαβαν χώρα οι αξιόποινες πράξεις μέχρι και σήμερα.
98.
Επιπλέον, το γεγονός ότι, δυνάμει του τροποποιηθέντος καθεστώτος υφ’ όρον απόλυσης στη Βόρεια Ιρλανδία, πρόσωπα τα οποία έχουν καταδικαστεί για ορισμένα αδικήματα τρομοκρατίας δεν μπορούν να τύχουν πλέον αυτομάτως υφ’ όρον απόλυσης μετά την έκτιση του ημίσεος της ποινής τους, αλλά, αντιθέτως, η υφ’ όρον απόλυσή τους πρέπει να εγκριθεί από ειδική αρχή και μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μετά την έκτιση των δύο τρίτων της ποινής τους, δεν μεταβάλλει το γεγονός ότι, ακόμη και μετά την υφ’ όρον απόλυσή τους, τα εν λόγω πρόσωπα θα εξακολουθήσουν να εκτίουν την ποινή τους.
99.
Εν κατακλείδι, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι το καθεστώς που επιτρέπει την υφ’ όρον απόλυση δεν εμπίπτει στον ορισμό της «ποινής» κατά την έννοια του άρθρου 49, παράγραφος 1, δεύτερη περίοδος, του Χάρτη και, ως εκ τούτου, δεν καταλαμβάνεται από τη διάταξη αυτή.
100.
Κατά το άρθρο 52, παράγραφος 3, του Χάρτη, στον βαθμό που ο Χάρτης περιλαμβάνει δικαιώματα αντίστοιχα προς δικαιώματα τα οποία κατοχυρώνονται στην ΕΣΔΑ, η έννοια και η εμβέλειά τους είναι ίδιες με εκείνες που τους αποδίδει η εν λόγω Σύμβαση. Η διάταξη αυτή δεν εμποδίζει το δίκαιο της Ένωσης να παρέχει ευρύτερη προστασία.
101.
Στο μέτρο που αυτό εγείρει ζήτημα ως προς το κατά πόσον το άρθρο 49, παράγραφος 1, του Χάρτη έχει ευρύτερη εμβέλεια ή επιβάλλει αυστηρότερες προϋποθέσεις σε σχέση με το άρθρο 7, παράγραφος 1, της ΕΣΔΑ, αδυνατώ να διακρίνω οποιοδήποτε περιθώριο ή λόγο για τον οποίο θα μπορούσε να ισχύει κάτι τέτοιο. Ειδικότερα, όπως υπογράμμισε η Επιτροπή, δεν υπάρχει καμία ευδιάκριτη κοινή συνταγματική παράδοση μεταξύ των κρατών μελών η οποία να συνεπάγεται ότι η εμβέλεια του άρθρου 49, παράγραφος 1, του Χάρτη είναι ή θα έπρεπε να είναι ευρύτερη από εκείνη του άρθρου 7, παράγραφος 1, της ΕΣΔΑ.
VI. Πρόταση
102.
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω παρατηρήσεων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο προδικαστικό ερώτημα που του υποβλήθηκε από το Supreme Court (Ανώτατο Δικαστήριο, Ιρλανδία) ως ακολούθως:
Σε περίπτωση που κράτος μέλος λαμβάνει αίτηση από το Ηνωμένο Βασίλειο, δυνάμει των διατάξεων του τρίτου μέρους, τίτλος VII, της Συμφωνίας Εμπορίου και Συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, με την οποία ζητείται η παράδοση καταζητουμένου και προβάλλεται ο τεκμηριωμένος με αποδεικτικά στοιχεία ισχυρισμός ότι η παράδοση του καταζητούμενου προσώπου θα έθιγε τα δικαιώματα που αυτό αντλεί από το άρθρο 49, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι δικαστικές αρχές του κράτους μέλους
–
οφείλουν να προχωρήσουν σε δική τους εξέταση προκειμένου να κρίνει εάν η παράδοση θίγει τα δικαιώματα στα οποία αναφέρεται το άρθρο 49, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·
–
οφείλουν, συναφώς, να στηριχθούν σε αντικειμενικά, αξιόπιστα, συγκεκριμένα και δεόντως ενημερωμένα στοιχεία·
–
μπορούν να αρνηθούν την παράδοση σε περίπτωση που υπάρχουν σοβαροί και αποδεδειγμένοι λόγοι να θεωρηθεί ότι το καταζητούμενο πρόσωπο θα εκτεθεί, σε περίπτωση παράδοσής του, σε πραγματικό κίνδυνο προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στο άρθρο 49, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.
Το γεγονός ότι το καταζητούμενο πρόσωπο θα υπόκειται, εάν καταδικαστεί, σε αυστηρότερο καθεστώς υφ’ όρον απόλυσης σε σχέση με εκείνο το οποίο ίσχυε κατά τον χρόνο τέλεσης των αδικημάτων που του προσάπτονται δεν συνιστά, από μόνο του, παράβαση του άρθρου 49, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.
(
1
)	Γλώσσα του πρωτοτύπου: η αγγλική.
(
i
)	Στην υποσημείωση 102 του παρόντος κειμένου έγινε τροποποίηση γλωσσικής φύσεως μετά την αρχική ανάρτησή του στην ψηφιακή Συλλογή της Νομολογίας.
(
ii
)	Η ονομασία που έχει δοθεί στην παρούσα υπόθεση είναι πλασματική. Δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό όνομα κανενός διαδίκου.
(
2
)	ΕΕ 2021, L 149, σ. 10.
(
3
)	Απόφαση (ΕΕ) 2021/689 του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2021, για τη σύναψη, εξ ονόματος της Ένωσης, της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, και της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας σχετικά με διαδικασίες ασφαλείας για την ανταλλαγή και την προστασία διαβαθμισμένων πληροφοριών (ΕΕ 2021, L 149, σ. 2).
(
4
)	Απόφαση (Eυρατόμ) 2020/2253 του Συμβουλίου, της 29ης Δεκεμβρίου 2020, για την έγκριση της σύναψης, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, της συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας σχετικά με τη συνεργασία για τις ασφαλείς και ειρηνικές χρήσεις της πυρηνικής ενέργειας και της σύναψης, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου (ΕΕ 2020, L 444, σ. 11).
(
5
)	Βλ. άρθρο 783, παράγραφος 2, της ΣΕΣ.
(
6
)	Βλ. άρθρο 783, παράγραφος 1, της ΣΕΣ και ανακοίνωση σχετικά με τη θέση σε ισχύ της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, και της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας σχετικά με διαδικασίες ασφαλείας για την ανταλλαγή και την προστασία διαβαθμισμένων πληροφοριών (ΕΕ 2021, L 149, σ. 2540).
(
7
)	Σχετικά με τις κοινές και θεσμικές διατάξεις (μέρος πρώτο), σχετικά με το εμπόριο τις μεταφορές, την αλιεία και άλλες ρυθμίσεις (μέρος δεύτερο), σχετικά με τη συνεργασία στον τομέα επιβολής του νόμου και τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις (μέρος τρίτο), σχετικά με τη θεματική συνεργασία (τέταρτο μέρος), σχετικά με τη συμμετοχή σε ενωσιακά προγράμματα, τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και τις δημοσιονομικές διατάξεις (πέμπτο μέρος), σχετικά με την επίλυση διαφορών και τις οριζόντιες διατάξεις (έκτο μέρος) και σχετικά με τις τελικές διατάξεις (έβδομο μέρος).
(
8
)	Κοινές και θεσμικές διατάξεις.
(
9
)	Αρχές ερμηνείας και ορισμοί.
(
10
)	Γενικές διατάξεις.
(
11
)	Κατά το άρθρο 778, παράγραφος 2, στοιχείο ιηʹ, της ΣΕΣ, το παράρτημα 43 αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του τίτλου VII του τρίτου μέρους. Βλ., επίσης, άρθρο 606 της ΣΕΣ σχετικά με το περιεχόμενο και τον τύπο του εντάλματος σύλληψης.
(
12
)	Το άρθρο 599 της ΣΕΣ επιγράφεται «Πεδίο εφαρμογής».
(
13
)	Το άρθρο 604 της ΣΕΣ επιγράφεται «Εγγυήσεις που παρέχονται από το κράτος έκδοσης σε ειδικές περιπτώσεις».
(
14
)	Οι τέσσερις αξιόποινες πράξεις είναι οι ακόλουθες: συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, διεύθυνση τρομοκρατικής οργάνωσης, από κοινού συμμετοχή στη διεύθυνση τρομοκρατικής οργάνωσης και προπαρασκευή της διάπραξης τρομοκρατικών ενεργειών.
(
15
)	Απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών (ΕΕ 2002, L 190, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε από την απόφαση-πλαίσιο 2009/299/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009 (ΕΕ 2009, L 81, σ. 24) (στο εξής: απόφαση-πλαίσιο 2002/584).
(
16
)	Απόφαση της 21ης Οκτωβρίου 2013 (CE:ECHR:2013:1021JUD004275009) (στο εξής: απόφαση Del Río Prada κατά Ισπανίας).
(
17
)	Επιπλέον, όταν μια υπόθεση εγείρει σοβαρή αβεβαιότητα σε σχέση με θεμελιώδη ζητήματα εθνικού συνταγματικού δικαίου και δικαίου της Ένωσης, μπορεί να είναι αναγκαίο μια τέτοια υπόθεση, λόγω των ιδιαίτερων περιστάσεών της, να εκδικαστεί σε σύντομο χρόνο. Βλ., διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 19ης Οκτωβρίου 2018, Wightman κ.λπ. (C‑621/18, EU:C:2018:851, σκέψη 10 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
18
)	Βλ. διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 22ας Απριλίου 2024, MA (C‑202/24, EU:C:2024:343, σκέψη 7).
(
19
)	Το δικαίωμα παρέμβασης και συμμετοχής του Ηνωμένου Βασιλείου στη διαδικασία διέπεται από το άρθρο 90, παράγραφος 1, της Συμφωνίας για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (ΕΕ 2020, L 29, σ. 7, στο εξής: Συμφωνία για την αποχώρηση), η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, με την απόφαση (ΕΕ) 2020/135 του Συμβουλίου, της 30ής Ιανουαρίου 2020 (ΕΕ 2020, L 29, σ. 1). Κατά το άρθρο 90, παράγραφος 1, της Συμφωνίας για την αποχώρηση, έως ότου οι αποφάσεις και οι διατάξεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε όλες τις διαδικασίες και τις αιτήσεις για την έκδοση προδικαστικής απόφασης που αναφέρονται στο άρθρο 86 [περί εκκρεμών υποθέσεων ενώπιον του Δικαστηρίου] καταστούν οριστικές, το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να παρεμβαίνει κατά τον ίδιο τρόπο με ένα κράτος μέλος ή, στα ζητήματα που παραπέμπονται ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 267 ΣΛΕΕ, να συμμετέχει στη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τον ίδιο τρόπο με ένα κράτος μέλος. Κατά την περίοδο αυτή, ο Γραμματέας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενημερώνει το Ηνωμένο Βασίλειο, ταυτόχρονα και κατά τον ίδιο τρόπο με τα κράτη μέλη, σχετικά με οποιαδήποτε υπόθεση παραπέμπεται ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την έκδοση προδικαστικής απόφασης από δικαστήριο κράτους μέλους. Δεδομένου ότι ενώπιον του Δικαστηρίου εκκρεμούν ακόμη υποθέσεις κατά την έννοια του άρθρου 86 της Συμφωνίας για την αποχώρηση, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει δικαίωμα παρέμβασης στην υπό κρίση υπόθεση.
(
20
)	Κατά το άρθρο 598, στοιχείο γʹ, της ΣΕΣ, ως «δικαστική αρχή εκτέλεσης» νοείται η δικαστική αρχή του κράτους εκτέλεσης η οποία είναι αρμόδια για την εκτέλεση του εντάλματος σύλληψης βάσει του εσωτερικού δικαίου του κράτους αυτού.
(
21
)	Κατά το άρθρο 598, στοιχείο αʹ, της ΣΕΣ, ως «ένταλμα σύλληψης» νοείται η δικαστική απόφαση που εκδίδεται από κράτος με στόχο τη σύλληψη και παράδοση καταζητουμένου από άλλο κράτος, για σκοπούς άσκησης ποινικής δίωξης ή εκτέλεσης στερητικής της ελευθερίας ποινής ή στερητικού της ελευθερίας μέτρου ασφάλειας.
(
22
)	Η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση πραγματοποιήθηκε την 31η Ιανουαρίου 2020.
(
23
)	Η μεταβατική περίοδος έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2020. Το άρθρο 127 της Συμφωνίας για την αποχώρηση ορίζει ότι, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στην εν λόγω συμφωνία, το δίκαιο της Ένωσης εφαρμόζεται για το Ηνωμένο Βασίλειο και εντός αυτού κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου. Δεδομένου ότι η Συμφωνία για την αποχώρηση δεν προβλέπει παρέκκλιση από το άρθρο 127 όσον αφορά τις διατάξεις σχετικά με το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, οι διατάξεις αυτές εξακολουθούσαν να ισχύουν κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου.
(
24
)	Και το αντίστοιχο άρθρο 2 της ΕΣΔΑ.
(
25
)	Βλ., επί του συγκεκριμένου ζητήματος, για παράδειγμα, απόφαση του ΕΔΔΑ της 9ης Ιουλίου 2019, Romero Castaño κατά Βελγίου (CE:ECHR:2019:0709JUD000835117).
(
26
)	Βλ., επί του συγκεκριμένου ζητήματος, Lenaerts, K., «La vie après l’avis; exploring the principle of mutual (yet not blind) trust», Common Market Law Review, τεύχος 54, 2017, σ. 805 έως 840, σ. 806, και Bay Larsen, L., «Some reflections on mutual recognition in the area of freedom, security and justice» σε Cardonnel, P., Rosas, A. και Wahl, N. (επιμ.), Constitutionalising the EU Judicial System: Essays in Honour of Pernilla Lindh, Hart Publishing, Λονδίνο, 2012, σ. 139 έως 152, σ. 140.
(
27
)	Γνωμοδότηση 2/13 (Προσχώρηση της Ένωσης στην ΕΣΔΑ) της 18ης Δεκεμβρίου 2014 (EU:C:2014:2454).
(
28
)	Βλ. γνωμοδότηση 2/13 (Προσχώρηση της Ένωσης στην ΕΣΔΑ) της 18ης Δεκεμβρίου 2014 (EU:C:2014:2454, σκέψη 167).
(
29
)	Το άρθρο 2 ΣΕΕ δεν συνιστά απλή διατύπωση κατευθύνσεων ή προθέσεων πολιτικής φύσεως, αλλά περιέχει αξίες οι οποίες αποτελούν μέρος της ίδιας της ταυτότητας της Ένωσης ως κοινής έννομης τάξης, αξίες οι οποίες συγκεκριμενοποιούνται μέσω αρχών που συνεπάγονται νομικά δεσμευτικές υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη. Βλ. απόφαση της 16ης Φεβρουαρίου 2022, Ουγγαρία κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (C‑156/21, EU:C:2022:97, σκέψη 232). Για μια πρόσφατη αποτίμηση του άρθρου 2 ΣΕΕ στη θεωρία, βλ. Nettesheim, M., «Die föderale Homogenitätsklausel des Art. 2 EUV», Europarecht, 2024, σ. 269 έως 299, σ. 273, ο οποίος χαρακτηρίζει την εν λόγω διάταξη ως «ρήτρα ομοσπονδιακής ομοιογένειας».
(
30
)	Γνωμοδότηση 2/13 (Προσχώρηση της Ένωσης στην ΕΣΔΑ) της 18ης Δεκεμβρίου 2014 (EU:C:2014:2454, σκέψη 168). Βλ., επίσης, προτάσεις μου στην υπόθεση Δημοκρατία της Μολδαβίας (C‑741/19, EU:C:2021:164, σημείο 87).
(
31
)	Βλ., για παράδειγμα, απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2016, Petruhhin (C‑182/15, EU:C:2016:630, σκέψη 43 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
32
)	Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999.
(
33
)	Βλ. απόφαση της 18ης Απριλίου 2023, E.D.L. (Λόγος άρνησης στηριζόμενος στην ασθένεια) (C‑699/21, EU:C:2023:295, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
34
)	Βλ. απόφαση της 5ης Απριλίου 2016, Aranyosi και Căldăraru (C‑404/15 και C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198).
(
35
)	Βλ. απόφαση της 25ης Ιουλίου 2018, Minister for Justice and Equality (Πλημμέλειες του δικαστικού συστήματος) (C‑216/18 PPU, EU:C:2018:586).
(
36
)	Βλ. απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, GN (Λόγος άρνησης στηριζόμενος στο υπέρτατο συμφέρον του παιδιού) (C‑261/22, EU:C:2023:1017).
(
37
)	Βλ. απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, GN (Λόγος άρνησης στηριζόμενος στο υπέρτατο συμφέρον του παιδιού) (C‑261/22, EU:C:2023:1017, σκέψη 46 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
38
)	Βλ. απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, GN (Λόγος άρνησης στηριζόμενος στο υπέρτατο συμφέρον του παιδιού) (C‑261/22, EU:C:2023:1017, σκέψη 47 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
39
)	Βλ. απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, GN (Λόγος άρνησης στηριζόμενος στο υπέρτατο συμφέρον του παιδιού) (C‑261/22, EU:C:2023:1017, σκέψη 48 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
40
)	Βλ. απόφαση της 31ης Ιανουαρίου 2023, Puig Gordi κ.λπ. (C‑158/21, EU:C:2023:57, σκέψη 111).
(
41
)	Βλ. απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, GN (Λόγος άρνησης στηριζόμενος στο υπέρτατο συμφέρον του παιδιού) (C‑261/22, EU:C:2023:1017).
(
42
)	Βλ. απόφαση της 18ης Απριλίου 2023, E.D.L. (Λόγος άρνησης στηριζόμενος στην ασθένεια) (C‑699/21, EU:C:2023:295, σκέψη 55).
(
43
)	Βλ. Συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Ισλανδίας και του Βασιλείου της Νορβηγίας για τη διαδικασία παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ισλανδίας και Νορβηγίας (ΕΕ 2006, L 292, σ. 2). Η συμφωνία αυτή εγκρίθηκε εξ ονόματος της Ένωσης, πρώτον, με την απόφαση 2006/697/ΕΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 2006 (ΕΕ 2006, L 292, σ. 1) και μετά τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισσαβώνας, η οποία κατέστησε αναγκαία την εκ νέου έγκριση, με την απόφαση 2014/835/ΕΕ του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2014 (ΕΕ 2014, L 343, σ. 1). Έχει τεθεί σε ισχύ από την 1η Νοεμβρίου 2019 (βλ. σχετική ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ΕΕ 2019, L 230, σ. 1).
(
44
)	Βλ. απόφαση της 2ας Απριλίου 2020, Ruska Federacija (C‑897/19 PPU, EU:C:2020:262, σκέψη 73).
(
45
)	Βλ., για παράδειγμα, απόφαση της 25ης Ιουνίου 2020, A κ.λπ. (Ανεμογεννήτριες σε Aalter και Nevele) (C‑24/19, EU:C:2020:503, σκέψη 39 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
46
)	Βλ. απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 1982, Cilfit κ.λπ. (283/81, EU:C:1982:335, σκέψη 18).
(
47
)	Βλ., για παράδειγμα, απόφαση της 30ής Μαΐου 2013, Genil 48 και Comercial Hostelera de Grandes Vinos (C‑604/11, EU:C:2013:344, σκέψη 38 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
48
)	Βλ. αποφάσεις της 2ας Απριλίου 2020, Ruska Federacija (C‑897/19 PPU, EU:C:2020:262, σκέψη 73), και της 14ης Σεπτεμβρίου 2023, Sofiyska gradska prokuratura κ.λπ. (Διαδοχικά εντάλματα σύλληψης) (C‑71/21, EU:C:2023:668, σκέψη 30).
(
49
)	Βλ. απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2023, Sofiyska gradska prokuratura κ.λπ. (Διαδοχικά εντάλματα σύλληψης) (C‑71/21, EU:C:2023:668, σκέψεις 33 έως 43 και 45 έως 61).
(
50
)	Όπως η κεντρικής σημασίας διάταξη του άρθρου 1, παράγραφος 2, της αποφάσεως‑πλαισίου κατά την οποία τα κράτη μέλη εκτελούν κάθε ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης βάσει της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης και σύμφωνα με τις διατάξεις της αποφάσεως‑πλαισίου.
(
51
)	Βλ. απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2023, Sofiyska gradska prokuratura κ.λπ. (Διαδοχικά εντάλματα σύλληψης) (C‑71/21, EU:C:2023:668, σκέψη 48).
(
52
)	Βλ. απόφαση της 17ης Μαρτίου 2021, JR (Ένταλμα σύλληψης – Καταδίκη σε τρίτο κράτος, μέλος του ΕΟΧ) (C‑488/19, EU:C:2021:206, σκέψη 60).
(
53
)	Όπ.π. Βλ., επίσης, απόφαση της 2ας Απριλίου 2020, Ruska Federacija (C‑897/19 PPU, EU:C:2020:262, σκέψη 44).
(
54
)	Στην απόφαση της 17ης Μαρτίου 2021, JR (Ένταλμα σύλληψης – Καταδίκη σε τρίτο κράτος, μέλος του ΕΟΧ) (C‑488/19, EU:C:2021:206), το Δικαστήριο κλήθηκε, κατ’ ουσίαν, να απαντήσει στο αιτούν δικαστήριο του κράτους εκτέλεσης (Ιρλανδία) και να αποφανθεί κατά πόσον επιτρέπεται η έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης δυνάμει της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584 προκειμένου να εκτελεστεί στερητική της ελευθερίας ποινή η οποία είχε επιβληθεί από δικαστήριο τρίτου κράτους (Νορβηγία) και αναγνωριστεί από το κράτος έκδοσης (Λιθουανία).
(
55
)	Βλ. απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2016 (C‑182/15, EU:C:2016:630).
(
56
)	Βλ. απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2016, Petruhhin (C‑182/15, EU:C:2016:630, σκέψη 52).
(
57
)	Εν προκειμένω, η τρίτη χώρα ήταν η Ρωσία.
(
58
)	Βλ. απόφαση του ΕΔΔΑ της 28ης Φεβρουαρίου 2008, Saadi κατά Ιταλίας (CE:ECHR:2008:0228JUD003720106, § 147).
(
59
)	Βλ. απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2016, Petruhhin (C‑182/15, EU:C:2016:630, σκέψη 57).
(
60
)	Βλ. απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2016, Petruhhin (C‑182/15, EU:C:2016:630, σκέψη 58).
(
61
)	Βλ. απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2016, Petruhhin (C‑182/15, EU:C:2016:630, σκέψη 59).
(
62
)	Και το άρθρο 101 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.
(
63
)	Τούτο συνιστά πάγια νομολογία από την απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 1972, International Fruit Company κ.λπ. (21/72 έως 24/72, EU:C:1972:115, σκέψη 20). Βλ., επίσης, αποφάσεις της 9ης Σεπτεμβρίου 2008, FIAMM κ.λπ. κατά Συμβουλίου και Επιτροπής (C‑120/06 P και C‑121/06 P, EU:C:2008:476, paragraph 108), και της 13ης Ιανουαρίου 2015, Συμβούλιο και Επιτροπή κατά Stichting Natuur en Milieu και Pesticide Action Network Europe (C‑404/12 P και C‑405/12 P, EU:C:2015:5, σκέψη 45).
(
64
)	Συνεργασία στον τομέα επιβολής του νόμου και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις.
(
65
)	Τούτο συνιστά πάγια νομολογία από την απόφαση της 30ής Απριλίου 1974, Haegeman (181/73, EU:C:1974:41, σκέψη 5). Βλ., επίσης, αποφάσεις της 1ης Αυγούστου 2022, Sea Watch (C‑14/21 και C‑15/21, EU:C:2022:604, σκέψη 94), και της 27ης Φεβρουαρίου 2024, EUIPO κατά The KaiKai Company Jaeger Wichmann (C‑382/21 P, EU:C:2024:172, σκέψη 57).
(
66
)	Βλ. γνωμοδότηση 1/91 (Συμφωνία ΕΟΧ – Ι) της 14ης Δεκεμβρίου 1991 (EU:C:1991:490, σκέψη 14) και απόφαση της 24ης Νοεμβρίου 2016, SECIL (C‑464/14, EU:C:2016:896, σκέψη 94).
(
67
)	Βλ. γνωμοδότηση 1/91 (Συμφωνία ΕΟΧ – Ι) της 14ης Δεκεμβρίου 1991 (EU:C:1991:490, σκέψη 14).
(
68
)	Η οποία υπογράφηκε στη Βιέννη στις 23 Μαΐου 1969.
(
69
)	Βλ. άρθρο 4, παράγραφος 2, της ΣΕΣ.
(
70
)	Βλ. άρθρο 4, παράγραφος 3, της ΣΕΣ.
(
71
)	Άρθρα 522 έως 701 της ΣΕΣ.
(
72
)	Η διάταξη αυτή ανευρίσκεται στον τίτλο I («Γενικές διατάξεις») του τρίτου μέρους της ΣΕΣ.
(
73
)	Βλ., επίσης, προτάσεις μου στην υπόθεση RO (C‑327/18 PPU, EU:C:2018:644, σημείο 68 και υποσημείωση 61).
(
74
)	Βλ. τη διατύπωση που χρησιμοποιείται στη Συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Ισλανδίας και του Βασιλείου της Νορβηγίας για τη διαδικασία παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ισλανδίας και Νορβηγίας.
(
75
)	Βλ. άρθρο 614, παράγραφος 3, άρθρο 623, παράγραφος 6, και άρθρο 626 της ΣΕΣ.
(
76
)	Επιπλέον, η ερμηνεία αυτή ενισχύεται έτι περαιτέρω από το γράμμα του άρθρου 629 της ΣΕΣ και την ορολογία που χρησιμοποιήθηκε στη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης περί εκδόσεως, η οποία υπεγράφη στο Παρίσι στις 13 Δεκεμβρίου 1957 (ETS υπ’ αριθ. 24, διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/024).
(
77
)	Στην περίπτωση του άρθρου 600 της ΣΕΣ.
(
78
)	Στην περίπτωση του άρθρου 601 της ΣΕΣ.
(
79
)	Άρθρα 3 επ. της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584.
(
80
)	Η διάταξη αυτή είναι διατυπωμένη κατά σχεδόν πανομοιότυπο τρόπο με το άρθρο 15, παράγραφος 1, της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584, με μοναδική ουσιαστική διαφορά ότι στο άρθρο 613, παράγραφος 1, της ΣΕΣ γίνεται μνεία και στην αρχή της αναλογικότητας.
(
81
)	Κατά τη διάταξη αυτή, τα κράτη μέλη εκτελούν κάθε ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης βάσει της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης και σύμφωνα με τις διατάξεις της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584.
(
82
)	Συναφώς, ιδίως η Επιτροπή υποστηρίζει, τόσο στις γραπτές όσο και στις προφορικές της παρατηρήσεις, ότι το γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αποτελεί χώρα που συμμετέχει στον χώρο Σένγκεν αποτελεί καθοριστικό κριτήριο. Με όλον τον σεβασμό, θα μου επιτραπεί να διαφωνήσω με τον συγκεκριμένο ισχυρισμό. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν ήταν μέλος του χώρου Σένγκεν ούτε όταν ήταν κράτος μέλος της Ένωσης. Ούτε αποτελούν μέλη του χώρου Σένγκεν επί του παρόντος η Ιρλανδία (ή η Κύπρος). Κατά τον χρόνο που το Δικαστήριο δημοσίευσε την εμβληματική του απόφαση της 5ης Απριλίου 2016 στην υπόθεση Aranyosi και Căldăraru (C‑404/15 και C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198), η Ρουμανία δεν ήταν μέλος του χώρου Σένγκεν και, ακόμη και σήμερα, δεν αποτελεί πλήρες μέλος (επί του παρόντος, η Ρουμανία και η Βουλγαρία αποτελούν κράτη μέλη που συμμετέχουν στον χώρο Σένγκεν μόνο όσον αφορά τα εσωτερικά εναέρια και θαλάσσια σύνορά τους). Κατά συνέπεια, ο χώρος Σένγκεν δεν συνιστά καθοριστικό κριτήριο.
(
83
)	Βλ. σημείο 3 της προδικαστικής παραπομπής.
(
84
)	Βλ. Peers, S., «So close, yet so far: the EU/UK Trade and Cooperation Agreement», Common Market Law Review, τεύχος 59, 2022, σ. 49 έως 80, σ. 68. Βλ., επίσης, λεπτομερώς Grange, E., Keith, B. και Kerridge, S., «Extradition under the EU-UK Trade and Cooperation Agreement», New Journal of European Criminal Law, τεύχος 12, 2021, σ. 213 έως 221, σ. 217 και 218.
(
85
)	Βλ. άρθρο 602 της ΣΕΣ. Στην απόφαση‑πλαίσιο 2002/584 δεν απαντά αντίστοιχη διάταξη.
(
86
)	Απόφαση της 5ης Απριλίου 2016 (C‑404/15 και C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198).
(
87
)	Δηλαδή σε μια κατάσταση που εμπίπτει μεν στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης, αλλά αφορά την έκδοση σε τρίτη χώρα.
(
88
)	Βλ. Lemke, S., σε von der Groeben, H., Schwarze, J., και Hatje, A. (επιμ.), Europäisches Unionsrecht (Kommentar), μέρος 1, 7η έκδοση, Nomos, Μπάντεν-Μπάντεν, 2015, άρθρο 49 GRC, σημείο 2.
(
89
)	Βλ. απόφαση της 10ης Νοεμβρίου 2022, DELTA STROY 2003 (C‑203/21, EU:C:2022:865, σκέψη 46).
(
90
)	Σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, ΣΕΕ και το άρθρο 52, παράγραφος 7, του Χάρτη, οι επεξηγήσεις έχουν εκπονηθεί με σκοπό την παροχή κατευθύνσεων για την ερμηνεία του Χάρτη και πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπόψη τόσο από τα δικαστήρια της Ένωσης όσο και από αυτά των κρατών μελών.
(
91
)	Βλ. επεξήγηση σχετικά με το άρθρο 52 – Εμβέλεια και ερμηνεία των δικαιωμάτων και των αρχών, η οποία περιέχεται στις επεξηγήσεις σχετικά με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (ΕΕ 2007, C 303, σ. 17).
(
92
)	Βλ., επίσης, Szwarc, M., σε Wróbel, A., Karta Praw Podstawowych Unii europejskiej. Komentarz, C.H.Beck, Βαρσοβία, 2020, σ. 1221.
(
93
)	Βλ. αποφάσεις του ΕΔΔΑ της 22ας Νοεμβρίου 1995, C.R. κατά Ηνωμένου Βασιλείου (CE:ECHR:1995:1122JUD002019092, § 32), της 22ας Νοεμβρίου 1995, S.W. κατά Ηνωμένου Βασιλείου (CE:ECHR:1995:1122JUD002016692, § 34), και της 12ης Φεβρουαρίου 2008, Καυκαρής κατά Κύπρου (CE:ECHR:2008:0212JUD002190604, § 137).
(
94
)	Ωστόσο, πρέπει να υπογραμμισθεί ότι, καταρχάς, μετά την εξέταση του κατά πόσον το επίμαχο μέτρο έχει επιβληθεί μετά από καταδίκη για την τέλεση «ποινικού αδικήματος», το ΕΔΔΑ μπορεί να λάβει και άλλους παράγοντες υπόψη του, όπως τη φύση και τον σκοπό του επίμαχου μέτρου, τον χαρακτηρισμό του κατά το εθνικό δίκαιο, τις διαδικασίες που συνδέονται με τη λήψη του μέτρου και την εκτέλεσή του καθώς και τη σοβαρότητά του. Πρβλ. αποφάσεις του ΕΔΔΑ της 9ης Φεβρουαρίου 1995, Welch κατά Ηνωμένου Βασιλείου (CE:ECHR:1995:0209JUD001744090, § 28), της 8ης Ιουνίου 1995, Jamil κατά Γαλλίας (CE:ECHR:1995:0608JUD001591789, § 31), και της 12ης Φεβρουαρίου 2008, Καυκαρής κατά Κύπρου (CE: ECHR:2008:0212JUD002190604, § 142).
(
95
)	Και η πρώην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, προτού τεθεί σε ισχύ, από 1ης Νοεμβρίου 1998, το πρωτόκολλο αριθ. 11 της ΕΣΔΑ, με το οποίο αναδιαρθρώθηκε ο σχετικός μηχανισμός ελέγχου.
(
96
)	Βλ. αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της 3ης Μαρτίου 1986, Hogben κατά Ηνωμένου Βασιλείου (CE:ECHR:1986:0303DEC001165385), και της 28ης Φεβρουαρίου 1996, Hosein κατά Ηνωμένου Βασιλείου (CE:ECHR:1996:0228DEC002629395). Βλ., επίσης, απόφαση του ΕΔΔΑ της 29ης Νοεμβρίου 2005, Uttley κατά Ηνωμένου Βασιλείου (CE:ECHR:2005:1129DEC003694603), και απόφαση του ΕΔΔΑ της 12ης Φεβρουαρίου 2008, Καυκαρής κατά Κύπρου (CE:ECHR:2008:0212JUD002190604, § 142).
(
97
)	Βλ. διάταξη περί παραπομπής (σκέψη 12).
(
98
)	Βλ. απόφαση Del Río Prada κατά Ισπανίας (σκέψη 12).
(
99
)	Γνωστή ως «θεωρία Parot».
(
100
)	Βλ. απόφαση Del Río Prada κατά Ισπανίας (σκέψη 117).
(
101
)	Βλ. απόφαση του ΕΔΔΑ της 31ης Αυγούστου 2021, Devriendt κατά Βελγίου (CE:ECHR:2021:0831DEC003556719).
(
102
)	Στις 26 Σεπτεμβρίου 2006 ο προσφεύγων καταδικάστηκε από το Cour d’assises de Brabant (κακουργιοδικείο Brabant, Βέλγιο) σε ισόβια κάθειρξη για ανθρωποκτονία που τελέστηκε το βράδυ της 24ης προς 25η Αυγούστου 2003. Κατά τον χρόνο εκείνο, το ελάχιστο όριο της υφ’ όρον απόλυσης ήταν τα 10 έτη για τις ποινές ισόβιας κάθειρξης. Στις 30 Ιανουαρίου 2007 το Cour de cassation (Ακυρωτικό Δικαστήριο, Βέλγιο) απέρριψε την αίτηση αναιρέσεως του προσφεύγοντος. Στις 17 Φεβρουαρίου 2015 το ΕΔΔΑ έκρινε ότι υπήρξε παράβαση του άρθρου 6, παράγραφος 1, της ΕΣΔΑ, λόγω έλλειψης αιτιολόγησης της απόφασης των ενόρκων. Κατά συνέπεια, στις 16 Ιουνίου 2015 το Cour de cassation (Ακυρωτικό Δικαστήριο) άνοιξε εκ νέου την υπόθεση, αναίρεσε την προηγούμενη απόφασή του και ανέπεμψε την υπόθεση στο Cour d’assises, Brabant (κακουργιοδικείο Brabant) προς επανεξέταση. Στις 29 Ιουνίου 2016 το κακουργιοδικείο καταδίκασε ερήμην τον προσφεύγοντα σε ποινή ισόβιας κάθειρξης. Μετά την άσκηση ανακοπής ερημοδικίας από τον προσφεύγοντα, αυτός καταδικάστηκε εκ νέου σε ποινή ισόβιας κάθειρξης στις 28 Απριλίου 2017 και το Cour de cassation (Ακυρωτικό Δικαστήριο) απέρριψε την αίτηση αναιρέσεώς του στις 24 Οκτωβρίου 2017. Εν τω μεταξύ, στις 17 Μαρτίου 2013 είχε ψηφιστεί ένας νόμος ο οποίος προέβλεπε την αύξηση του ελάχιστου χρόνου για την υποβολή αίτησης υφ’ όρον απόλυσης από τα 10 στα 15 έτη όσον αφορά τις ποινές ισόβιας κάθειρξης. Στις 16 Αυγούστου 2018 ο προσφεύγων κατέθεσε αίτηση υφ’ όρον απόλυσης, υποστηρίζοντας ότι είχε συμπληρώσει τον ελάχιστο χρόνο των 10 ετών. Ωστόσο, στις 25 Φεβρουαρίου 2019 το tribunal de l’application des peines, Gent (δικαστικό συμβούλιο εκτέλεσης ποινών, Γάνδη, Βέλγιο) απέρριψε την αίτησή του ως απαράδεκτη, με την αιτιολογία ο προσφεύγων δεν είχε ακόμη εκτίσει τα απαιτούμενα 15 έτη. Στις 26 Μαρτίου 2019 το Cour de cassation (Ακυρωτικό Δικαστήριο) απέρριψε την αίτηση αναιρέσεως του προσφεύγοντος, αποσαφηνίζοντας ότι δεν υπήρξε αύξηση της ποινής αλλά μεταβολή των όρων εκτέλεσής της, με συνέπεια να μη στοιχειοθετείται παράβαση του άρθρου 7 της ΕΣΔΑ.
(
103
)	Βλ. απόφαση του ΕΔΔΑ της 31ης Αυγούστου 2021, Devriendt κατά Βελγίου (CE:ECHR:2021:0831DEC003556719, § 26).
(
104
)	Βλ. απόφαση του ΕΔΔΑ της 31ης Αυγούστου 2021, Devriendt κατά Βελγίου (CE:ECHR:2021:0831DEC003556719, § 28).
(
105
)	Βλ. αποφάσεις του ΕΔΔΑ της 12ης Φεβρουαρίου 2008, Καυκαρής κατά Κύπρου (CE:ECHR:2008:0212JUD002190604, § 145) και Del Río Prada κατά Ισπανίας (§ 90).