62000CJ0260_EL
Διάδικοι
Σκεπτικό της απόφασης
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Διατακτικό
Διάδικοι
Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-260/00 έως C-263/00,
που έχουν ως αντικείμενο αιτήσεις του Hessisches Finanzgericht, Kassel (Γερμανία), προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 234 ΕΚ, με τις οποίες ζητείται, στο πλαίσιο των διαφορών που εκκρεμούν ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ
Lohmann GmbH & Co. KG (C-260/00 έως C-262/00),
Medi Bayreuth Weihermüller & Voigtmann GmbH & Co. KG (C-263/00)
και
Oberfinanzdirektion Koblenz,
η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία της δασμολογικής κλάσεως 9021 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, που περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (ΕΕ L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1734/96 της Επιτροπής, της 9ης Σεπτεμβρίου 1996 (ΕΕ L 238, σ. 1),
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους Μ. Wathelet, πρόεδρο τμήματος, C. W. A. Timmermans, D. A. O. Edward (εισηγητή), S. von Bahr και A. Rosas, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: A. Tizzano
γραμματέας: H. A. Rühl, κύριος υπάλληλος διοικήσεως,
λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:
- η Lohmann GmbH & Co. KG (C-260/00 έως C-262/00), εκπροσωπούμενη από τους P. Barth, Μ. Barth και J. Walda,
- η Medi Bayreuth Weihermüller & Voigtmann GmbH & Co. KG (C-263/00), εκπροσωπούμενη από τους W. Weihermüller, Μ. Weihermüller και S. Weihermüller,
- η Oberfinanzdirektion Koblenz, εκπροσωπούμενη από τον Μ. Fritz,
- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον J. C. Schieferer,
έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,
αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της Lohmann GmbH & Co. KG (C-260/00 έως C-262/00), εκπροσωπούμενης από τον J. Μüller-Lisse, Rechtsanwalt, της Medi Bayreuth Weihermüller & Voigtmann GmbH & Co. KG (C-263/00), εκπροσωπούμενης από τον L. Harings, Rechtsanwalt, και της Επιτροπής, εκπροσωπούμενης από τον J. C. Schieferer, κατά τη συνεδρίαση της 21ης Φεβρουαρίου 2002,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 25ης Απριλίου 2002,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
Σκεπτικό της απόφασης
1 Με διατάξεις της 21ης Φεβρουαρίου 2000, που περιήλθαν στο Δικαστήριο στις 28 Ιουνίου 2000, και επί των οποίων παρασχέθηκαν διευκρινήσεις, αιτήσει του Δικαστηρίου, στις 17 Οκτωβρίου 2001, το Hessisches Finanzgericht, Kassel, υπέβαλε, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 234 ΕΚ, σειρά προδικαστικών ερωτημάτων ως προς την ερμηνεία της κλάσεως 9021 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, που περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (ΕΕ L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1734/96 της Επιτροπής, της 9ης Σεπτεμβρίου 1996 (ΕΕ L 238, σ. 1) (στο εξής: ΣΟ).
2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφορών μεταξύ των εταιριών Lohmann GmbH & Co. KG (στο εξής: Lohmann) (C-260/00 έως C-262/00) και Medi Bayreuth Weihermüller & Voigtmann GmbH & Co. KG (στο εξής: Medi Bayreuth) (C-263/00) και της Oberfinanzdirektion Koblenz (στο εξής: Oberfinanzdirektion) ως προς τη δασμολογική κατάταξη ορισμένων προϊόντων ως ορθοπεδικών προϊόντων στη κλάση 9021 της ΣΟ.
Το νομικό πλαίσιο
3 Η ΣΟ, η οποία εισήχθη με τον κανονισμό 2658/87, αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση των αναγκών τόσο του Κοινού Δασμολογίου όσο και των στατιστικών του εξωτερικού εμπορίου της Κοινότητας. Στηρίζεται στο εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ), όπως καταρτίστηκε από το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, νυν Παγκόσμιο Τελωνειακό Οργανισμό, και ιδρύθηκε με τη διεθνή σύμβαση που συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983 (στο εξής: σύμβαση ΕΣ), η οποία εγκρίθηκε, καθώς και το πρωτόκολλο τροποποιήσεώς της, της 24ης Ιουνίου 1986, εξ ονόματος της Κοινότητας με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (ΕΕ L 198, σ. 1).
4 Το κεφάλαιο 90 του τμήματος XVII του δευτέρου μέρους της ΣΟ φέρει τον τίτλο «Όργανα και συσκευές οπτικής, φωτογραφίας ή κινηματογραφίας, μέτρησης, ελέγχου ή ακριβείας. Όργανα και συσκευές ιατροχειρουργικής, μέρη και εξαρτήματα αυτών των οργάνων ή συσκευών».
5 Η κλάση 9021 της ΣΟ έχει ως εξής:
«Είδη και συσκευές ορθοπεδικής, στα οποία περιλαμβάνονται και οι ιατροχειρουργικές ζώνες και επίδεσμοι και οι πατερίτσες. Νάρθηκες, υποστηρίγματα και άλλα είδη και συσκευές για κατάγματα. Είδη και συσκευές προθέσεως. Συσκευές για τη διευκόλυνση της ακοής στους κουφούς και άλλες συσκευές που κρατιούνται με το χέρι, φέρονται από τα πρόσωπα ή εισάγονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με σκοπό την αναπλήρωση μιας έλλειψης ή τη θεραπεία μιας αναπηρίας».
6 Σύμφωνα με τη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ, το κεφάλαιο αυτό «δεν περιλαμβάνει [...] τις ζώνες και τους επιδέσμους από υφαντικές ύλες, των οποίων η επιδιωκόμενη επίδραση στο όργανο προς υποστήριξη ή συγκράτηση είναι συνάρτηση μόνο της ελαστικότητας (π.χ. ζώνες εγκυμοσύνης, θωρακικοί επίδεσμοι, υπογάστριοι επίδεσμοι, επίδεσμοι για τις αρθρώσεις ή τους μυς) (τμήμα XI)».
7 Τα κεφάλαια 61, 62 και 63 του τμήματος ΧΙ του δευτέρου μέρους της ΣΟ φέρουν τους αντίστοιχους τίτλους «Ενδύματα και συμπληρώματα του ενδύματος, πλεκτά», «Ενδύματα και συμπληρώματα του ενδύματος, άλλα από τα πλεκτά» και «Άλλα έτοιμα υφαντουργικά είδη· συνδυασμοί· μεταχειρισμένα ενδύματα και άλλα μεταχειρισμένα είδη και ράκη».
8 Η σημείωση 2 του κεφαλαίου 61 της ΣΟ έχει ως εξής:
«Το κεφάλαιο αυτό δεν περιλαμβάνει:
α) τα είδη της κλάσης 6212·
β) τα μεταχειρισμένα είδη της κλάσης 6309·
γ) τις συσκευές ορθοπεδικής, όπως κηλεπίδεσμους, ιατροχειρουργικές ζώνες (κλάση 9021).»
9 Η διατύπωση της σημειώσεως 2 β) του κεφαλαίου 62 της ΣΟ ταυτίζεται με τη διατύπωση της σημειώσεως 2 γ) του κεφαλαίου 61 της ΣΟ.
10 Ο κανόνας 2 β) των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ, που περιλαμβάνεται στον τίτλο Ι, Α, του πρώτου μέρους της ΣΟ, ορίζει:
«Κάθε αναφορά σε μία ύλη μέσα σε ορισμένη κλάση καλύπτει την ύλη αυτή, είτε σε αμιγή κατάσταση είτε αναμεμειγμένη ή και συνδυασμένη με άλλες ύλες. Επίσης, κάθε αναφορά σε τεχνουργήματα από ορισμένη ύλη καλύπτει τα τεχνουργήματα που αποτελούνται εξ ολοκλήρου ή μερικώς από την ύλη αυτή. Η κατάταξη των αναμειγμένων αυτών προϊόντων ή των συνθέτων αυτών ειδών γίνεται σύμφωνα με τις αρχές που αναφέρονται στον κανόνα 3.»
11 Ο κανόνας 3 β) των εν λόγω γενικών κανόνων έχει ως εξής:
«Όταν εμπορεύματα πρέπει, εκ πρώτης όψεως, να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις, σ' εφαρμογή του κανόνα 2 β), ή σε κάθε άλλη περίπτωση, η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω:
[...]
β) Τα αναμειγμένα προϊόντα, τα τεχνουργήματα και τα είδη που αποτελούνται από διάφορες ύλες ή προκύπτουν από τη συναρμολόγηση διαφόρων αντικειμένων, καθώς και τα εμπορεύματα που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, στα οποία η κατάταξη δεν μπορεί να γίνει με εφαρμογή του κανόνα 3 α), κατατάσσονται σύμφωνα με την ύλη ή το είδος που δίνει σ' αυτά τον ουσιώδη τους χαρακτήρα, όταν είναι δυνατός αυτός ο καθορισμός.»
12 Δυνάμει του άρθρου 6, παράγραφος 1, της συμβάσεως ΕΣ, συστήθηκε, στο πλαίσιο του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας, επιτροπή καλούμενη «επιτροπή του εναρμονισμένου συστήματος» (στο εξής: επιτροπή ΕΣ), η οποία αποτελείται από εκπροσώπους όλων των συμβαλλομένων μερών. Κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, της συμβάσεως ΕΣ, το έργο της επιτροπής αυτής συνίσταται, μεταξύ άλλων, στην πρόταση τροπολογιών της εν λόγω συμβάσεως και τη σύνταξη επεξηγηματικών σημειώσεων, γνωμοδοτήσεων περί κατατάξεως και άλλων γνωμοδοτήσεων περί της ερμηνείας του ΕΣ.
13 Όσον αφορά τα είδη και συσκευές ορθοπεδικής που περιλαμβάνονται στην κλάση 9021, η πρώτη επεξηγηματική σημείωση της κλάσεως 9021, που αποτελεί απόσπασμα των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ, δεύτερη έκδοση (1996) (στο εξής: πρώτη επεξηγηματική σημείωση της κλάσεως 9021) διευκρινίζει:
«Αυτά τα είδη και οι συσκευές χρησιμεύουν:
- είτε για την πρόληψη ή διόρθωση ορισμένων σωματικών ατελειών·
- είτε για την υποστήριξη ή συγκράτηση των οργάνων μετά από νόσο ή εγχείριση.
Μεταξύ των ειδών και συσκευών αυτών, περιλαμβάνονται:
1) Οι συσκευές για την ισχιοαρθροκάκη.
2) Οι συσκευές που χρησιμοποιούνται μετά την αποκοπή του βραχιονίου οστού.
3) Οι συσκευές για τις σιαγόνες.
4) Οι συσκευές που αποκαλούνται παλέτες για την ανόρθωση των δακτύλων.
5) Οι συσκευές για την ανόρθωση της κεφαλής και της σπονδυλικής στήλης (mal de Pott, φυματιώδης σπονδυλίτιδα).
6) Τα ορθοπεδικά υποδήματα, που περιέχουν ένα εκτεταμένο οπίσθιο σκληρό δέρμα το οποίο μπορεί να ενισχυθεί με πλαίσιο από μέταλλο ή φελλό, τα οποία κατασκευάζονται αποκλειστικά επί παραγγελία.
7) Τα εσωτερικά ειδικά πέλματα, που κατασκευάζονται επί παραγγελία, για υποδήματα.
8) Οι συσκευές ορθοδοντικής (συσκευές ανορθώσεως, τόξα, δακτύλιοι κ.λπ.) που χρησιμοποιούνται για τη διόρθωση των ατελειών της οδοντοστοιχίας.
9) Οι συσκευές για την ορθοπεδική των ποδών (για στρεβλόποδες, για ανακούφιση της κνήμης με ή χωρίς ελατήριο για το πόδι, ανυψωτές ποδών, κ.λπ.).
10) Οι κηλεπίδεσμοι (βουβωνικοί, μηριαίοι, ομφαλικοί, κ.λπ.).
11) Οι συσκευές ανορθώσεως κατά της σκολιώσεως και της κυφώσεως, καθώς και όλοι οι ιατροχειρουργικοί κορσέδες και ζώνες (περιλαμβανομένων ορισμένων αντιπτωτικών ζωνών), που διακρίνονται:
α) είτε επειδή έχουν πεπιεσμένες δέσμες χάρτου ή γάζας, μαξιλάρια, υπερυψωτές ή ειδικά ελάσματα που προσαρμόζονται ανάλογα με τον ασθενή·
β) είτε από τη φύση των συστατικών υλικών (δέρμα, μέταλλο, πλαστικό υλικό, κ.λπ)·
γ) είτε ακόμη επειδή έχουν ενισχυμένα μέρη, σκληρά υφασμάτινα μέρη ή επιδέσμους διαφορετικού φάρδους.
Η ειδική κατασκευή των ειδών αυτών αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη ορθοπεδική λειτουργία και τα διαφοροποιεί από τους κοινούς κορσέδες ή ζώνες, ακόμη και αν οι κοινοί αυτοί κορσέδες και ζώνες έχουν επίσης αποτελεσματικό ρόλο υποστηρίξεως ή συγκρατήσεως.
12) Οι ορθοπεδικοί κρεμαστήρες (εξαιρουμένων των απλών πλεκτών κρεμαστήρων, παραδείγματος χάριν).
[...]»
Οι διαφορές της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
14 Το 1997, οι Lohmann και Medi Bayeruth ζήτησαν να τους χορηγηθούν δεσμευτικές δασμολογικές πληροφορίες για ορισμένα προϊόντα που είχαν εισαγάγει από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ή το Μεξικό και τα οποία φρονούσαν ότι ενέπιπταν, ως ορθοπεδικά προϊόντα, στην κλάση 9021 της ΣΟ. Επρόκειτο για επιδέσμους καρπού «epX Wrist Dynamic» (C-260/00), υποστηρικτικές ζώνες πλάτης «epX Back Basic» (C-261/00), επιδέσμους για τον αγκώνα «epX Elbow Basic» και «epX Elbow Dynamic» (C-262/00), καθώς και επιγονάτια με κατευθυντήριες ράβδους «Stabimed» και λειτουργικές ορθώσεις γονάτου «Collamed» (C-263/00).
15 Πάντως, οι δεσμευτικές δασμολογικές πληροφορίες που χορηγήθηκαν κατέταξαν το σύνολο των προϊόντων αυτών στη διάκριση 6307 90 10 της ΣΟ, δηλαδή ως πλεκτά υφάσματα.
16 Επειδή η Oberfinanzdirektion απέρριψε τις διοικητικές ενστάσεις τους, η Lohmann και η Medi Bayreuth προσέφυγαν ενώπιον του Hessisches Finanzgericht ζητώντας να ακυρωθούν οι δεσμευτικές δασμολογικές πληροφορίες και να υποχρεωθεί η Oberfinanzdirektion να χορηγήσει νέες δεσμευτικές δασμολογικές πληροφορίες περί κατατάξεως των εν λόγω προϊόντων στην κλάση 9021 της ΣΟ.
17 Το Hessisches Finanzgericht έχει αμφιβολίες ως προς το αν η διαπίστωση του Δικαστηρίου, στη σκέψη 12 της αποφάσεως της 24ης Μαρτίου 1994, C-148/93, 3Μ Medica (Συλλογή 1994, σ. Ι-1123), ότι τα είδη που εμπίπτουν στην κλάση 9021 της ΣΟ «έχουν ως κοινό γνώρισμα το ότι είναι ειδικώς προσαρμοσμένα στη σωματική ατέλεια για τη διόρθωση της οποίας προορίζονται και ότι έχουν ειδικώς επινοηθεί για συγκεκριμένο πρόσωπο» ισχύει και για τα επίδικα στις εκκρεμείς ενώπιόν του υποθέσεις προϊόντα. Περαιτέρω, το Hessisches Finanzgericht έχει αμφιβολίες, όσον αφορά το κριτήριο της ελαστικότητας του υφάσματος, ως προς το πεδίο εφαρμογής της σημειώσεως 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ.
18 Υπό τις συνθήκες αυτές, το Hessisches Finanzgericht αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
Στην υπόθεση C-260/00
«1) Υπάγεται ο επίδεσμος καρπού που καλείται "επίδεσμος καρπού epX Wrist Dyamic", μεγέθους Μ/L, και αποτελείται από ελαστικό μονόχρωμο_τριπλό ύφασμα, πάχους 1,2 mm, με δύο εξωτερικά στρώματα από ελαστική πλεκτή υφαντική ύλη και ένα ενδιάμεσο, μη ορατό στρώμα πολύ λεπτής διατομής από πλαστικό, ραμμένο σωληνοειδώς, όπου σε κάθε πλευρά έχουν ενσωματωθεί τέσσερα ελαφρώς κεκλιμένα μεταλλικά ελάσματα μήκους 12 cm από ανοξείδωτο υλικό, ο οποίος έχει συνολικό μήκος περίπου 19 cm, με διάμετρο στο άνω μέρος περίπου 11 cm και στο κάτω μέρος περίπου 9 cm, και ο οποίος έχει ένα στρογγυλό άνοιγμα-υποδοχή για τον αντίχειρα, στην κατηγορία των "ειδών και συσκευών ορθοπεδικής" κατά την έννοια της κλάσεως 9021 της ΣΟ;
2) Επιτρέπει η λέξη "μόνο" που χρησιμοποιείται στη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ σε συνδυασμό με την αναφορά που περιλαμβάνεται στη σημείωση 2 γ) του κεφαλαίου 61 της ΣΟ, καθώς και στη σημείωση του κεφαλαίου 62 της ΣΟ και η οποία αποκλείει ορισμένα είδη από τα κεφάλαια αυτά, να θεωρηθεί η ελαστικότητα του υφάσματος ως το μόνο κρίσιμο στοιχείο, ακόμη και όταν η υποστηρικτική λειτουργία τουλάχιστον ενισχύεται, όχι μόνον από το κατάλληλο ράψιμο, αλλά και από άλλα στοιχεία (εν προκειμένω τα μεταλλικά ελάσματα);»
Στην υπόθεση C-261/00
«1) Υπάγεται η υποστηρικτική ζώνη πλάτης, που καλείται "ζώνη πλάτης epX Back Basic", μεγέθους S, μήκους 87 cm και φάρδους 23 cm, που κατασκευάζεται ως γαζωτός επίδεσμος από διάφορα υλικά και αποτελείται κυρίως από ελαστικό ύφασμα πάχους μέχρι 1,5 mm, ο οποίος κλείνει στο μπροστινό μέρος με ταινία τύπου "velcro" και είναι εφοδιασμένος στην εξωτερική πλευρά με δύο πρόσθετες ελαστικές πλεκτές ταινίες, που μπορούν να τραβηχτούν προς τα εμπρός, να τεντωθούν και να στερεωθούν στο τμήμα της ταινίας τύπου "velcro", ενώ στο μέσον (της πίσω πλευράς) είναι ενσωματωμένη μια λεπτή πλαστική ράβδος και στο πίσω τμήμα έχει προβλεφθεί μια λεγόμενη "τσέπη γάζας" στην οποία μπορούν να παρεμβληθούν συμπληρωματικές προσθήκες, στην κατηγορία "είδη και συσκευές ορθοπεδικής" κατά την έννοια της κλάσεως 9021 της ΣΟ;
2) Επιτρέπει η λέξη "μόνο" που χρησιμοποιείται στη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ σε συνδυασμό με την αναφορά που περιλαμβάνεται στη σημείωση 2 γ) του κεφαλαίου 61 της ΣΟ, καθώς και στη σημείωση του κεφαλαίου 62 της ΣΟ και η οποία αποκλείει ορισμένα είδη από τα κεφάλαια αυτά, να θεωρηθεί η ελαστικότητα του υφάσματος ως το μόνο κρίσιμο στοιχείο, ακόμη και όταν η υποστηρικτική λειτουργία τουλάχιστον ενισχύεται από το κατάλληλο για τη χρήση του ράψιμο με την επεξεργασία υφαντικών υλών διαφορετικής ελαστικότητας;»
Στην υπόθεση C-262/00,
«1) Υπάγεται η πόρπη για τον αγκώνα που καλείται "epX Elbow Basic" και ο επίδεσμος αγκώνα που καλείται "epX Elbow Dynamic" και αποτελούνται από μονόχρωμο, τριπλό ύφασμα, πάχους 1 mm, με δύο εξωτερικά στρώματα από ελαστική πλεκτή υφαντική ύλη και ένα ενδιάμεσο από πλαστικό, ραμμένοι σωληνοειδώς, μήκους 8 cm (πόρπη για τον αγκώνα) ή 22 cm (επίδεσμος αγκώνα, ραμμένος σε ανατομικό σχήμα), που φοριούνται κάτω από τον αγκώνα στον κάτω βραχίονα ως περικάρπιο, εφοδιασμένα με ενσωματωμένη πεπιεσμένη γάζα, πάνω από την οποία περνά κυκλική ζώνη με ελαστικό τμήμα που αντιστέκεται στο τράβηγμα και ταινία τύπου "velcro", στην κατηγορία "είδη και συσκευές ορθοπεδικής" κατά την έννοια της κλάσεως 9021 της ΣΟ;
2) Επιτρέπει η λέξη "μόνο" που χρησιμοποιείται στη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ σε συνδυασμό με την αναφορά που περιλαμβάνεται στη σημείωση 2 γ) του κεφαλαίου 61 της ΣΟ, καθώς και στη σημείωση του κεφαλαίου 62 της ΣΟ και η οποία αποκλείει ορισμένα είδη από τα κεφάλαια αυτά, να θεωρηθεί η ελαστικότητα του υφάσματος ως το μόνο κρίσιμο στοιχείο, ακόμη και όταν η υποστηρικτική λειτουργία ενισχύεται και από άλλα στοιχεία (εδώ τη γάζα);
3) Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο δεύτερο ερώτημα, μπορεί να γίνει κατ' αντιδιαστολή επίκληση στο σημείο 3, στοιχείο β__ των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ σχετικά με το ερώτημα, πότε υπερισχύει η υποστηρικτική λειτουργία των άλλων υλικών, που δεν αποτελούνται από ελαστικό ύφασμα, ή ποια κριτήρια είναι εν προκειμένω εφαρμοστέα;»
Στην υπόθεση C-263/00,
«1) Υπάγονται τα λειτουργικά επιγονάτια με κατευθυντήριες ράβδους καθώς και λειτουργικές ορθώσεις γονάτου με τη δράση επιδέσμων, που αποτελούνται κυρίως από ραμμένο Neopren και είναι εφοδιασμένες στα πλευρά με δύο ράβδους, μήκους 30 ή 37 cm (που μπορούν να αφαιρεθούν) από αλουμίνιο με πολυκεντρικές αρθρώσεις με δυνατότητα περιορισμένης εκτάσεως και δύο ταινίες τύπου "velcro", ενώ η σύμφωνη με τον προορισμό των επιγονατίων/ορθώσεων αυτών προϋποθέτει την ατομική ρύθμιση στις αρθρώσεις με κοχλίες για τη δυνατότητα περιορισμένης εκτάσεως, στην κατηγορία "είδη και συσκευές ορθοπεδικής" κατά την έννοια της κλάσεως 9021 της ΣΟ;
2) Επιτρέπει η λέξη "μόνο" που χρησιμοποιείται στη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ σε συνδυασμό με την αναφορά που περιλαμβάνεται στη σημείωση 2 γ) του κεφαλαίου 61 της ΣΟ, καθώς και στη σημείωση του κεφαλαίου 62 της ΣΟ και η οποία αποκλείει ορισμένα είδη από τα κεφάλαια αυτά, να θεωρηθεί η ελαστικότητα του υφάσματος ως το μόνο κρίσιμο στοιχείο, ακόμη και όταν η υποστηρικτική λειτουργία ενισχύεται και από άλλα υλικά;
3) Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο δεύτερο ερώτημα, μπορεί το σημείο 3, στοιχείο β__ των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ να εφαρμοστεί προκειμένου να καθοριστεί πότε υπερισχύει η υποστηρικτική λειτουργία των άλλων υλικών και πότε πρέπει να εφαρμοστούν άλλα κριτήρια;»
19 Με διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2000, αποφασίστηκε η ένωση των υποθέσεων C-260/00 έως C-263/00 προς διευκόλυνση της έγγραφης και προφορικής διαδικασίας και προς έκδοση κοινής αποφάσεως.
20 Με την αρχική διατύπωση του δευτέρου ερωτήματος σε κάθε μία από τις τέσσερις υποθέσεις, το αιτούν δικαστήριο ζητούσε την ερμηνεία της λέξης «μόνο» που χρησιμοποιείται, κατά την άποψη του δικαστηρίου αυτού, στη σημείωση 2 β) των κεφαλαίων 61 και 62 της ΣΟ. Επειδή η λέξη αυτή όμως δεν περιλαμβάνεται στη σημείωση αυτή, το Δικαστήριο, στις 3 Οκτωβρίου 2001, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 104, παράγραφος 5, του Κανονισμού Διαδικασίας, ζήτησε από το εν λόγω δικαστήριο να διευκρινίσει συναφώς τα ερωτήματά του. Με διατάξεις της 17ης Οκτωβρίου 2001 που περιήλθαν στο Δικαστήριο στις 29 Οκτωβρίου 2001, το αιτούν δικαστήριο τροποποίησε τα προδικαστικά του ερωτήματα στις τέσσερις υποθέσεις όπως εκτίθενται στη σκέψη 18 της παρούσας αποφάσεως.
Επί των πρώτων ερωτημάτων
21 Με το πρώτο ερώτημα των υποθέσεων αυτών, το αιτούν δικαστήριο ερωτά αν ορισμένα προϊόντα, τα οποία περιγράφει λεπτομερώς, πρέπει ή όχι να καταταγούν στην κλάση 9021 της ΣΟ.
Υποβληθείσες στο Δικαστήριο παρατηρήσεις
22 Η Lohmann και η Medi Bayreuth ισχυρίζονται ότι τα επίδικα στη διαφορά της κύριας δίκης προϊόντα έχουν ειδικώς επινοηθεί και ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένη ορθοπεδική λειτουργία. Ειδικότερα, όσον αφορά τις υποστηρικτικές ζώνες πλάτης, η Lohmann προσθέτει ότι, αναλόγως των διαφόρων ιατρικών συνταγών, το προϊόν αυτό είναι συνήθως εξοπλισμένο με πρόσθετα στοιχεία (πεπιεσμένες γάζες) που προσαρμόζονται στις ανατομικές ιδιαιτερότητες του ασθενούς προτού χρησιμοποιηθούν.
23 Η Medi Bayreuth τονίζει ότι, λαμβανομένης υπόψη της τεχνικής προόδου, η απαίτηση κατασκευής επί παραγγελία μιας συσκευής ορθοπεδικής δεν συνάδει πλέον προς την πραγματικότητα: στον ιατρικό τομέα, πολυάριθμα προϊόντα που άλλοτε κατασκευάζονταν επί παραγγελία έχουν σήμερα αντικατασταθεί από βιομηχανικά προϊόντα για τα οποία απαιτείται απλώς προσαρμογή πριν από τη χρήση τους. Εξάλλου, βάσει της διατυπώσεως της κλάσεως 9021 της ΣΟ δεν μπορεί να γίνει διάκριση μεταξύ των κατασκευαζομένων και μη κατασκευαζομένων επί παραγγελία προϊόντων.
24 Η Oberfinanzdirektion παραπέμπει στην ερμηνεία της κλάσεως 9021 της ΣΟ την οποία υποστήριξε στις υποθέσεις της κύριας δίκης, σύμφωνα με την οποία τα εν λόγω προϊόντα δεν εμπίπτουν στην κλάση αυτή. Ειδικότερα, προκειμένου για τις επίδικες στην υπόθεση C-261/00 υποστηρικτικές ζώνες πλάτης, η Oberfinanzdirektion στηρίζει την εκτίμησή της ότι δεν πρόκειται για συσκευές ορθοπεδικής κατά την έννοια της εν λόγω κλάσεως, αφενός, στα χαρακτηριστικά του εν λόγω προϊόντος και, αφετέρου, σε απόφαση της επιτροπής ΕΣ με την οποία η επιτροπή αυτή αποφάσισε να κατατάξει τα παρεμφερή προϊόντα στη διάκριση 6212 90 της ΣΟ. Η Oberfinanzdirektion διευκρινίζει ότι η απόφαση αυτή αποτέλεσε αντικείμενο ανακοινώσεως της Επιτροπής στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ 2001 C 202, σ. 8).
25 Η Επιτροπή φρονεί ότι, από την προαναφερθείσα απόφαση 3Μ Medica, προκύπτει ότι αποκλείεται η κατάταξη των επίδικων στις υποθέσεις C-260/00 έως C-262/00 προϊόντων στην κλάση 9021 της ΣΟ, διότι δεν αποδείχθηκε, κατά τον χρόνο γενέσεως της τελωνειακής οφειλής, ότι τα εν λόγω προϊόντα επινοήθηκαν ή προσαρμόστηκαν ανάλογα με συγκεκριμένη σωματική ατέλεια και κατασκευάστηκαν επί παραγγελία για ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, ή ότι προϋποθέτουν τη μεταγενέστερη παρέμβαση ειδικού προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ατομικώς από ένα συγκεκριμένο πρόσωπο. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το συμπέρασμα αυτό συνάδει και προς τις επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ. Συνεπώς, δεν αρκεί ο ασθενής να χρησιμοποιεί το προϊόν ακολουθώντας, παραδείγματος χάριν, τις οδηγίες χρήσεως. Αντιθέτως, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών των επιδίκων στην υπόθεση C-263/00 προϊόντων, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι εμπίπτουν στην κλάση 9021 της ΣΟ αν προκύπτει ότι η εγκατάστασή τους και η ορθή χρησιμοποίησή τους χρήζουν της παρεμβάσεως ορθοπεδικού.
Απάντηση του Δικαστηρίου
26 Επιβάλλεται εκ προοιμίου να τονιστεί ότι, όταν το Δικαστήριο επιλαμβάνεται προδικαστικής παραπομπής σε θέματα δασμολογικής κατατάξεως, το έργο του συνίσταται μάλλον στο να διαφωτίσει το εθνικό δικαστήριο ως προς τα κριτήρια η εφαρμογή των οποίων θα επιτρέψει στο δικαστήριο αυτό να κατατάξει ορθώς τα επίδικα προϊόντα στη ΣΟ, αντί να προβεί το ίδιο στην κατάταξη αυτή· τούτο δε κατά μείζονα λόγο καθόσον το Δικαστήριο δεν έχει οπωσδήποτε υπόψη του όλα τα αναγκαία προς τούτο στοιχεία. Επομένως, το εθνικό δικαστήριο έχει, εν πάση περιπτώσει, περισσότερες δυνατότητες να προβεί στην κατάταξη αυτή.
27 Πράγματι, η προβλεπόμενη στο άρθρο 234 ΕΚ διαδικασία προδικαστικής παραπομπής καθιερώνει μια στενή συνεργασία μεταξύ των εθνικών δικαιοδοτικών οργάνων και του Δικαστηρίου, η οποία στηρίζεται σε κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ τους (απόφαση της 30ής Μαρτίου 2000, C-236/98, JämO, Συλλογή 2000, σ. Ι-2189, σκέψη 30), και αποτελεί ένα μέσο με το οποίο το Δικαστήριο παρέχει στα εθνικά δικαιοδοτικά όργανα τα στοιχεία ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου που αυτά χρειάζονται για την επίλυση των διαφορών επί των οποίων καλούνται να αποφανθούν (απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 2001, C-403/98, Monte Arcosu, Συλλογή 2001, σ. Ι-103, σκέψη 21).
28 Το Δικαστήριο μπορεί συνεπώς να οδηγηθεί, σε θέματα δασμολογικής κατατάξεως, να συναγάγει από τη διατύπωση των ερωτημάτων του εθνικού δικαστηρίου, λαμβάνοντας υπόψη τα εκτιθέμενα στην απόφαση περί παραπομπής δεδομένα, τα στοιχεία ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου, τα οποία θα παράσχουν στο δικαστήριο αυτό τη δυνατότητα να προβεί στη δασμολογική κατάταξη της οποίας έχει επιληφθεί (βλ., συναφώς, την απόφαση της 17ης Σεπτεμβρίου 1998, C-400/96, Harpegines, Συλλογή 1998, σ. Ι-5121, σκέψη 11).
29 Συνεπώς, το πρώτο ερώτημα των υποθέσεων αυτών πρέπει να νοηθεί υπό την έννοια ότι ζητούνται τα κριτήρια βάσει των οποίων μπορεί να καθοριστεί αν προϊόντα όπως οι επίδεσμοι καρπού, οι υποστηρικτικές ζώνες πλάτης, οι επίδεσμοι για τον αγκώνα και τα επιγονάτια μπορούν να καταταγούν στη κλάση 9021 της ΣΟ.
30 Συναφώς, πρέπει να υπομνηστεί η πάγια νομολογία του Δικαστηρίου σύμφωνα με την οποία, χάριν της ασφαλείας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και ιδιότητες, όπως ορίζονται από τη διατύπωση της κλάσεως του Κοινού Δασμολογίου και των σημειώσεων επί των τμημάτων ή των κεφαλαίων (βλ., μεταξύ άλλων, την απόφαση της 7ης Φεβρουαρίου 2002, C-276/00, Turbon International, Συλλογή 2002, σ. Ι-1389, σκέψη 21).
31 Ομοίως, για την ερμηνεία του Κοινού Δασμολογίου, κατά πάγια νομολογία, τόσο οι σημειώσεις που προηγούνται των κεφαλαίων του Κοινού Δασμολογίου όσο και οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ συνιστούν σημαντικά μέσα εξασφαλίσεως της ομοιόμορφης εφαρμογής του δασμολογίου αυτού και παρέχουν, ως εκ τούτου, πολύτιμα στοιχεία για την ερμηνεία του (προαναφερθείσα απόφαση Turbon International, σκέψη 22).
32 Εν προκειμένω, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ούτε το γράμμα των κλάσεων της ΣΟ ούτε το γράμμα των σημειώσεων επί των τμημάτων ή των κεφαλαίων της αναφέρεται ρητώς στα επίδικα στην υπόθεση της κύριας δίκης προϊόντα. Αντιθέτως, οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ προσφέρουν χρήσιμα για τη δασμολογική τους κατάταξη στοιχεία.
33 Συναφώς, πρέπει να υπομνηστεί ότι, σύμφωνα με την πρώτη επεξηγηματική σημείωση της κλάσεως 9021, τα είδη και οι συσκευές ορθοπεδικής, στα οποία αναφέρεται η κλάση 9021 της ΣΟ, χρησιμεύουν είτε «για την πρόληψη ή τη διόρθωση ορισμένων σωματικών ατελειών» είτε «για τη στήριξη ή συγκράτηση των οργάνων μετά από νόσο ή εγχείρηση».
34 Στον κατάλογο που ακολουθεί την περιγραφή αυτή, με παραδείγματα συναφών ειδών και συσκευών, επισημαίνεται ενίοτε ότι το συγκεκριμένο προϊόν πρέπει να έχει γίνει επί παραγγελία (ορθοπεδικά υποδήματα, εσωτερικά ειδικά πέλματα). Βάσει αυτού του στοιχείου το Δικαστήριο έκρινε ότι τα σανδάλια και υποδήματα που μπορούν να εξομοιωθούν προς μη κατασκευαζόμενα επί παραγγελία εσωτερικά πέλματα ή υποδήματα που στηρίζουν το κοίλο του πέλματος δεν αποτελούν «είδη ορθοπεδικής» εμπίπτοντα στην κλάση 9021 της ΣΟ (προαναφερθείσα απόφαση EM Medica, σκέψη 14).
35 Αντιθέτως, τέτοια απαίτηση δεν προβλέπεται για τα περισσότερα από τα αναφερόμενα στον κατάλογο αυτό προϊόντα.
36 Ως προς τις ανορθωτικές συσκευές κατά της σκολιώσεως και της κυφώσεως καθώς και τους ιατροχειρουργικούς κορσέδες και ζώνες, η πρώτη επεξηγηματική σημείωση της κλάσεως 9021 επισημαίνει ότι στην κλάση αυτή εμπίπτουν τα συναφή είδη που χαρακτηρίζονται από προσαρμοζόμενα ανάλογα με τον ασθενή υλικά. Η ίδια αυτή σημείωση διευκρινίζει ότι η «ειδική κατασκευή των ειδών αυτών αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη ορθοπεδική λειτουργία και τα διαφοροποιεί από τους συνήθεις κορσέδες ή ζώνες, ακόμη και αν οι κοινοί αυτοί κορσέδες και ζώνες έχουν επίσης αποτελεσματικό ρόλο υποστηρίξεως ή συγκρατήσεως».
37 Η απαίτηση κατασκευής επί παραγγελία ή τουλάχιστον προσαρμογής ανάλογα με τον ασθενή εκφράζει την πρόθεση αποκλεισμού κατατάξεως στην κλάση 9021 της ΣΟ προϊόντων «κοινών», δηλαδή απλών προϊόντων τα οποία δεν έχουν τα χαρακτηριστικά των προϊόντων που αναφέρονται στην πρώτη επεξηγηματική σημείωση της κλάσεως 9021. Πράγματι, οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ περιγράφουν το κεφάλαιο 90 της ΣΟ ως περικλείον ένα σύνολο οργάνων και συσκευών τα οποία, γενικώς, χαρακτηρίζονται κατ' ουσίαν από την τελειότητα της κατασκευής τους και τη μεγάλη τους ακρίβεια.
38 Για τον λόγο αυτό, η πρώτη επεξηγηματική σημείωση της κλάσεως 9021 στηρίζεται στο κριτήριο της κατασκευής επί παραγγελία για να διαφοροποιήσει τα ορθοπεδικά από τα κοινά υποδήματα, ή στα κριτήρια προσαρμογής ανάλογα με τον ασθενή, τη φύση των συστατικών υλικών ή την ύπαρξη ενισχυμένων μερών για να διαφοροποιήσει ορισμένες ανορθωτικές συσκευές από τους κοινούς κορσέδες ή ζώνες, ή ακόμη στο κριτήριο της εξειδικευμένης λειτουργίας του προϊόντος για να διαφοροποιήσει τους ορθοπεδικούς από τους απλούς πλεκτούς κρεμαστήρες.
39 Τα κριτήρια που μπορούν να διαφοροποιήσουν τα απλά ή κοινά προϊόντα από αυτά που ανταποκρίνονται σε ιατρικής φύσεως λειτουργία περιλαμβάνουν συνεπώς τη μέθοδο κατασκευής του οικείου προϊόντος, τη φύση των συστατικών υλικών του, τη δυνατότητα προσαρμογής του στις ατέλειες που σκοπεί να διορθώσει ή άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, ιδίως την εξειδικευμένη λειτουργία του.
40 Στην περίπτωση που το προϊόν υφίσταται σε διάφορες μορφές και είναι, στην απλή συνήθη του μορφή, γενικής χρήσεως, ενώ, σε διαφορετική μορφή ανταποκρίνεται σε ιατρική λειτουργία και χρησιμοποιείται για ορθοπεδικούς σκοπούς, μόνο στην τελευταία αυτή μορφή και κατ' εφαρμογήν των προαναφερθέντων κριτηρίων πρέπει να καταταγεί στην κλάση 9021 της ΣΟ.
41 Πρέπει να διευκρινιστεί ότι η προσαρμογή στις ατέλειες μπορεί να επέλθει είτε στο στάδιο κατασκευής του προϊόντος, είτε, όταν πρόκειται για προκατασκευασμένο προϊόν, αργότερα, ιδίως κατά τη χρονική στιγμή της χρησιμοποιήσεώς του, με τη βοήθεια ειδικών μηχανισμών που προβλέπει συναφώς το προϊόν, από γιατρό ή από τον ίδιο τον ασθενή.
42 Δεδομένου ότι η τεχνική πρόοδος σε θέματα παραγωγής ειδών και συσκευών ορθοπεδικής επιτρέπει ολοένα και περισσότερο την παραγωγή μη κατασκευαζομένων επί παραγγελία ειδών και συσκευών και τη μεταγενέστερη προσαρμογή τους σε συγκεκριμένες ανάγκες του ασθενή, ιδίως κατά τη χρησιμοποίησή τους, η εμμονή για την προσαρμογή στις ανάγκες του ασθενούς από τη στιγμή της παραγωγής δεν είναι εύλογη και μπορεί να αυξήσει τις οικονομικές επιβαρύνσεις για τα συστήματα κοινωνικής ασφαλίσεως.
43 Επομένως, τα επίδικα στη διαφορά της κύριας δίκης προϊόντα εμπίπτουν στην κλάση 9021 της ΣΟ αν έχουν χαρακτηριστικά που τα διαφοροποιούν, μεταξύ άλλων, λόγω των συστατικών υλικών τους, του τρόπου λειτουργίας τους ή της προσαρμοστικότητάς τους στις συγκεκριμένες ατέλειες του ασθενούς, από τους κοινούς και γενικής χρήσεως επιδέσμους και ζώνες. Συναφώς, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία από ποιον και σε ποια χρονική στιγμή επέρχεται ενδεχομένως η προσαρμογή αυτή.
44 Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να εξακριβώσει εάν πρόκειται περί αυτού στις υποθέσεις της κύριας δίκης.
45 Συνεπώς, στο πρώτο ερώτημα των υποθέσεων αυτών πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η κλάση 9021 της ΣΟ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι στην κλάση αυτή εμπίπτουν προϊόντα όπως οι επίδεσμοι καρπού, οι υποστηρικτικές ζώνες μέσης, οι επίδεσμοι αγκώνα και τα επιγονάτια, αν τα προϊόντα αυτά έχουν χαρακτηριστικά που τα διαφοροποιούν, μεταξύ άλλων, λόγω των συστατικών υλικών τους, του τρόπου λειτουργίας τους ή της προσαρμοστικότητάς τους στις συγκεκριμένες ατέλειες του ασθενούς, από τους κοινούς και γενικής χρήσεως επιδέσμους και ζώνες. Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να εξακριβώσει εάν πρόκειται περί αυτού στις υποθέσεις της κύριας δίκης.
Επί των δευτέρων ερωτημάτων
46 Με το δεύτερο ερώτημα που τίθεται σε κάθε μία από τις υποθέσεις αυτές, το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ' ουσίαν αν η λέξη «μόνο» που περιλαμβάνεται στην επεξηγηματική σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η σημείωση αυτή αποκλείει από το εν λόγω κεφάλαιο τις ζώνες και τους επιδέσμους, των οποίων άλλα χαρακτηριστικά, πλην της ελαστικότητας, συμβάλλουν σημαντικά στην επίτευξη του επιδιωκόμενου αποτελέσματος επί του προς υποστήριξη ή συγκράτηση οργάνου.
Υποβληθείσες στο Δικαστήριο παρατηρήσεις
47 Η Lohmann και η Medi Bayreuth, καθώς και η Επιτροπή, φρονούν ότι η λέξη «μόνο» που περιλαμβάνεται στη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ πρέπει να ερμηνευθεί κατά γράμμα, οπότε, αν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα επί του προς υποστήριξη ή συγκράτηση οργάνου απορρέει και από άλλα στοιχεία, πλην της ελαστικότητας απλώς του οικείου επιδέσμου ή ζώνης, η εν λόγω σημείωση δεν είναι εφαρμοστέα.
Απάντηση του Δικαστηρίου
48 Από το ίδιο το γράμμα της σημειώσεως 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ προκύπτει ότι, αν η ελαστικότητα της ζώνης ή του επιδέσμου είναι το μόνο στοιχείο που συμβάλλει στην επίτευξη του επιδιωκόμενου αποτελέσματος επί του προς υποστήριξη ή συγκράτηση οργάνου, αποκλείεται η κατάταξη στην κλάση 9021 της ΣΟ. Αντιθέτως, η εν λόγω σημείωση δεν είναι εφαρμοστέα, αν η συμβολή άλλων στοιχείων στο αποτέλεσμα αυτό δεν είναι αμελητέα.
49 Την ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνει η οικονομία των σημειώσεων του κεφαλαίου 90 της ΣΟ. Πράγματι, η σημείωση 2 β) του κεφαλαίου αυτού περιλαμβάνει τη διατύπωση «μόνο ή κύρια», πράγμα που επιτρέπει να ληφθούν υπόψη άλλα στοιχεία στο πλαίσιο της σημειώσεως αυτής.
50 Προστίθεται ότι, εφόσον η σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ αναφέρεται μόνον στο αποτέλεσμα επί του προς υποστήριξη ή συγκράτηση οργάνου, η ύπαρξη στοιχείων που έχουν σταθεροποιητική επίδραση ασκούμενη μόνον επί της ζώνης ή του επιδέσμου, ώστε αυτά να μη διπλώνονται ή τυλίγονται, δεν αποκλείει την εφαρμογή της εν λόγω σημειώσεως.
51 Επομένως, στο δεύτερο ερώτημα των υποθέσεων αυτών πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η λέξη «μόνο» που περιλαμβάνεται στη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της ΣΟ έχει την έννοια ότι η σημείωση αυτή δεν αποκλείει από το εν λόγω κεφάλαιο τις ζώνες και τους επιδέσμους, των οποίων άλλα χαρακτηριστικά, πλην της ελαστικότητας, συμβάλλουν σημαντικά στην επίτευξη του επιδιωκόμενου αποτελέσματος επί του προς υποστήριξη ή συγκράτηση οργάνου.
Επί των τρίτων ερωτημάτων
52 Ενόψει των απαντήσεων που δόθηκαν στα πρώτα και δεύτερα ερωτήματα, το τρίτο ερώτημα που τίθεται στις υποθέσεις C-262/00 και C-263/00 δεν χρήζει απαντήσεως.
Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα
Επί των δικαστικών εξόδων
53 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή, που κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει, ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης, τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.
Διατακτικό
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε διατάξεις της 21ης Φεβρουαρίου 2000 το Hessisches Finanzgericht, Kassel, αποφαίνεται:
1) Η κλάση 9021 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, που περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1734/96 της Επιτροπής, της 9ης Σεπτεμβρίου 1996, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι στην κλάση αυτή εμπίπτουν προϊόντα όπως οι επίδεσμοι καρπού, οι υποστηρικτικές ζώνες μέσης, οι επίδεσμοι αγκώνα και τα επιγονάτια, αν τα προϊόντα αυτά έχουν χαρακτηριστικά που τα διαφοροποιούν, μεταξύ άλλων, λόγω των συστατικών υλικών τους, του τρόπου λειτουργίας τους ή της προσαρμοστικότητάς τους στις συγκεκριμένες ατέλειες του ασθενούς, από τους κοινούς και γενικής χρήσεως επιδέσμους και ζώνες. Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να εξακριβώσει εάν πρόκειται περί αυτού στις υποθέσεις της κύριας δίκης.
2) Η λέξη «μόνο» που περιλαμβάνεται στη σημείωση 1 β) του κεφαλαίου 90 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας έχει την έννοια ότι η σημείωση αυτή δεν αποκλείει από το εν λόγω κεφάλαιο τις ζώνες και τους επιδέσμους, των οποίων άλλα χαρακτηριστικά, πλην της ελαστικότητας, συμβάλλουν σημαντικά στην επίτευξη του επιδιωκόμενου αποτελέσματος επί του προς υποστήριξη ή συγκράτηση οργάνου.