62023CO0026(01)
DIGRIET TAL-PRESIDENT TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA
27 ta’ Lulju 2023 (
*1
)
“Appell – Inizjattiva taċ-ċittadini ‘Minority SafePack’ – Talba għal intervent – It-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea – Interess fis-soluzzjoni tat-tilwima – Ammissjoni”
Fil-Kawża C‑26/23 P,
li għandha bħala suġġett appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ippreżentat fil‑21 ta’ Jannar 2023,
Citizens’ Committee of the European Citizens’ Initiative “Minority SafePack – one million signatures for diversity in Europe”, irrappreżentat minn T. Hieber, Rechtsanwalt,
rikorrent,
il-partijiet l-oħra fil-kawża huma:
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn I. Rubene, E. A. Stamate u C. Urraca Caviedes, bħala aġenti,
konvenuta fl-ewwel istanza,
L-Ungerija, irrappreżentata minn M. Z. Fehér u K. Szíjjártó, bħala aġenti,
Ir-Repubblika Ellenika,
Ir-Repubblika Slovakka,
intervenjenti fl-ewwel istanza,
IL-PRESIDENT TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA,
wara li ra l-proposta ta’ S. Rodin, Imħallef Relatur,
wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, M. A. M. Collins,
tagħti l-preżenti
Digriet
1
Permezz tal-appell tiegħu, is-Citizens’ Committee of the European Citizens’ Initiative “Minority SafePack — one million signatures for diversity in Europe” (iktar ’il quddiem is“Citizens’ Committee”) jitlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tad‑9 ta’ Novembru 2022, Minority SafePack — one million signatures for diversity in Europe vs Il‑Kummissjoni (T‑158/21, EU:T:2022:696), li permezz tagħha din ċaħdet ir-rikors tiegħu intiż għall-annullament tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni C(2021) 171 final tal‑14 ta’ Jannar 2021 dwar l-Inizjattivi taċ-Ċittadini Ewropej “Minority SafePack — miljun firma għad-diversità fl-Ewropa” (iktar ’il quddiem il-“komunikazzjoni kontenzjuża”).
2
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fis‑17 ta’ April 2023, id-Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens (il-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż), fuq il-bażi tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, talbet li titħalla tintervjeni f’dan l-appell insostenn tat-talbiet tas-Citizens’ Committee.
3
Wara li, konformement mal-Artikolu 131(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, li, bis-saħħa tal-Artikolu 190(1) tal-istess Regoli, japplika għall-proċedura ta’ appell, it-talba għal intervent ġiet innotifikata lill-partijiet mir-Reġistratur tal-Qorti tal-Ġustizzja, is-Citizens’ Committee u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom bil-miktub dwar din it-talba fit-terminu stabbilit. Kienet biss il-Kummissjoni li talbet li l-imsemmija talba tiġi miċħuda.
Fuq it‑talba għal intervent
4
L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea jipprevedi li l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea jistgħu jintervjenu fil-kawżi mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Skont l-ewwel sentenza tat-tieni paragrafu ta’ dan l-artikolu, l-istess dritt jappartjeni lill-korpi u lill-organi tal-Unjoni u lil kull persuna oħra, jekk dawn ikunu jistgħu juru li għandhom interess fis-soluzzjoni tat-tilwima mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
5
Qabel kollox, għandu jiġi kkonstatat li entità infrastatali ta’ Stat Membru tista’ għalhekk tintervjeni fil-kawżi bl-istess mod bħal kull persuna oħra, iżda li, b’mod differenti mill-Istat Membru li hija taqa’ taħtu, hija għandha turi li għandha interess fis-soluzzjoni tat-tilwima mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
6
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-kunċett ta’ “interess fis-soluzzjoni ta’ tilwima”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, għandu jiġi ddefinit fir-rigward tas-suġġett tat-tilwima u għandu jinftiehem li jfisser interess dirett u attwali fl-eżitu tat-talbiet innifishom, u mhux interess fir-rigward tal-motivi jew tal-argumenti mqajma. Fil-fatt, it-termini “soluzzjoni tat-tilwima” jirreferu għad-deċiżjoni finali mitluba, kif tiġi stabbilita fid-dispożittiv tas-sentenza li għandha tingħata (ara, b’mod partikolari, id-digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑5 ta’ Lulju 2018, Uniwersytet Wrocławski u Il‑Polonja vs REA, C‑515/17 P u C‑561/17 P, EU:C:2018:553, punt 7).
7
Bħala prinċipju, interess fis-soluzzjoni tat-tilwima jista’ jitqies li huwa suffiċjentement dirett biss sa fejn din is-soluzzjoni tkun tali li tbiddel il-pożizzjoni legali tal-persuna li tressaq talba għal intervent (digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat‑30 ta’ April 2020, Il‑Kummissjoni vs HSBC Holdings et, C‑806/19 P, EU:C:2020:364, punt 8 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
8
Madankollu, għandu jiġi osservat li l-entitajiet infrastatali tal-Istati Membri, b’mod differenti mill-persuni fiżiċi u ġuridiċi, jistgħu jitolbu li jintervjenu fil-kawżi mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja mhux sabiex jiddefendu interessi privati, iżda sabiex isostnu l-perspettiva tagħhom fil-kuntest ta’ kawżi li jista’ jkollhom effett sinjifikattiv fuq l-eżerċizzju tal-kompetenzi mogħtija lilhom mill-Kostituzzjoni jew mil-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri li huma jaqgħu taħthom.
9
Għaldaqstant, f’dak li jirrigwarda t-talbiet għal intervent tal-entitajiet infrastatali tal-Istati Membri, għandha tiġi applikata l-kundizzjoni dwar l-eżistenza ta’ interess dirett u attwali fis-soluzzjoni tat-tilwima b’mod li jirrifletti din l-ispeċifiċità (ara, f’dan is-sens, id-digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑17 ta’ Settembru 2021, Il‑Ġermanja vs Pharma Mar u Il-Kummissjoni, C‑6/21 P u C‑16/21 P, EU:C:2021:756, punt 11).
10
Fil-fatt, diġà ġie deċiż, fir-rigward tat-talbiet għal intervent imressqa minn organizzazzjonijiet għall-protezzjoni tal-ambjent, li r-rekwiżit ta’ interess dirett u attwali fis-soluzzjoni tat-tilwima pendenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jippreżupponi, minn naħa, li l-kamp ta’ azzjoni ta’ dawn l-organizzazzjonijiet, kif jirriżulta mill-għan tagħhom, stabbilit eventwalment fl-istatuti tagħhom, ikollu rabta diretta mas-suġġett ta’ din it-tilwima u, min-naħa l-oħra, li l-imsemmija tilwima tqajjem kwistjonijiet ta’ prinċipju tali li jaffettwaw l-interessi difiżi mill-organizzazzjonijiet inkwistjoni (digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑7 ta’ Frar 2019, Bayer CropScience u Bayer vs Il‑Kummissjoni, C‑499/18 P, EU:C:2019:107, punt 6 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). Filwaqt li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi speċifiċi tas-sitwazzjoni tal-entitajiet infrastatali tal-Istati Membri li jirriżultaw mill-fatt li l-kompetenzi tagħhom huma kostituzzjonalment irrikonoxxuti fid-dritt ta’ dawn tal-aħħar, għandhom jiġu applikati essenzjalment l-istess kriterji sabiex jiġi evalwat jekk huma għandhomx interess fis-soluzzjoni tat-tilwima, mutatis mutandis.
11
B’hekk, sabiex tiġġustifika interess fis-soluzzjoni ta’ tilwima quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li fiha hija ma hijiex parti, entità infrastatali ta’ Stat Membru għandha tistabbilixxi, minn naħa, li s-suġġett tal-kawża jaqa’ fil-kamp tal-kompetenzi mogħtija lilha mid-dritt nazzjonali u, min-naħa l-oħra, li din il-kawża tqajjem kwistjonijiet ta’ prinċipju ta’ natura li jaffettwaw l-interessi proprji tagħha. Għalhekk, f’dan l-aħħar rigward, l-interess invokat minn din l-entità ma għandux jiġi konfuż b’mod komplet ma’ dak tal-Istat Membru li hija taqa’ taħtu, li seta’ jintervjeni fil-kawża fi kwalunkwe każ.
12
F’dan il-każ, jirriżulta, essenzjalment, minn din it-talba għal intervent li l-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż hija waħda mit-tliet komunitajiet previsti mill-qafas kostituzzjonali tar-Renju tal-Belġju u li hija tgawdi minn status ta’ awtonomija mogħti b’mod partikolari mill-Artikoli 2, 115 u 121 tal-Kostituzzjoni kif ukoll minn kompetenza fuq il-kwistjonijiet marbuta mal-preżervazzjoni tal-identità kulturali u lingwistika tal-minoranza li titkellem bil-Ġermaniż li tirriżulta mill-Kostituzzjoni Belġjana. Skont l-Artikolu 130 tal-imsemmija kostituzzjoni, il-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż hija kompetenti, b’mod partikolari, fil-qasam tal-protezzjoni u tal-illustrazzjoni tal-lingwa Ġermaniża u għandha kompetenzi estiżi fl-oqsma tal-edukazzjoni u tar-riċerka.
13
Għaldaqstant, għandu jiġi kkonstatat li s-suġġett tal-kawża quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jaqa’ taħt il-kompetenzi proprji tal-Komunità tal-Belġju li titkellem bil-Ġermaniż, kif jirriżultaw mill-Kostituzzjoni Belġjana. Fil-fatt, din il-kawża tirrigwarda inizjattiva taċ-ċittadini intiża, skont il-komunikazzjoni kontenzjuża, sabiex ittejjeb il-protezzjoni tal-persuni li jagħmlu parti minn minoranzi nazzjonali u lingwistiċi u sabiex issaħħaħ id-diversità kulturali u lingwistika fl-Unjoni.
14
Barra minn hekk, l-imsemmija kawża tqajjem kwistjonijiet ta’ prinċipju tali li jaffettwaw l-interessi proprji ta’ din l-entità. Fil-fatt, il-komunikazzjoni kontenzjuża tindika li “[l]-[Unjoni] m’għandha l-ebda kompetenza leġiżlattiva ġenerali speċifikament dwar il-protezzjoni tal-minoranzi nazzjonali” jew ukoll li “[l]-Unjoni m’għandha l-ebda kompetenza leġislattiva dwar kwistjonijiet bħall-użu ta’ lingwi reġjonali jew minoritarji, fl-edukazzjoni pubblika jew bnadi oħra” u li “[d]awk il-mistoqsijiet [kwistjonijiet] jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-Istati Membri”. Għalhekk, din il-kawża tqajjem kwistjoni dwar il-portata tal-kompetenza tal-Unjoni sabiex tadotta miżuri f’qasam li jaqa’ taħt il-kompetenza tal-Komunità tal-Belġju li titkellem bil-Ġermaniż.
15
F’dawn iċ-ċirkustanzi, fid-dawl tan-natura fundamentali ta’ din il-kwistjoni ta’ kompetenza, u tal-fatt li r-risposta għal din id-domanda tista’ tkun determinanti għall-kontenut ta’ kull komunikazzjoni ġdida magħmula mill-Kummissjoni fl-istess qasam, huwa għalxejn li l-Kummissjoni ssostni li l-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż għandha biss interess indirett u inċert li tintervjeni f’dan il-każ, billi tosserva li l-komunikazzjoni kontenzjuża jew kull komunikazzjoni ġdida tal-Kummissjoni ta’ din in-natura tikkostitwixxi biss stadju f’serje ta’ atti u ta’ avvenimenti futuri. Għandu wkoll jiġi miċħud, minħabba li huwa mingħajr effett fuq l-evalwazzjoni f’dan il-każ tal-interess fis-soluzzjoni tat-tilwima tal-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż, l-argument tal-Kummissjoni li din il-komunità jew kull grupp ieħor ta’ organizzaturi għandhom dejjem il-possibbiltà li jippreżentaw inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej ġdida li tinkludi proposti identiċi jew analogi għall-inizjattiva kontenzjuża, li l-Kummissjoni tevalwa abbażi tal-merti tagħha stess fil-każ li hija tikseb l-appoġġ neċessarju.
16
Għaldaqstant, il-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż għandha titqies li wriet interess fis-soluzzjoni tat-tilwima, fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.
17
F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-talba għal intervent imressqa mill-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż insostenn tat-talbiet tas-Citizens’ Committee għandha tintlaqa’.
Fuq id‑drittijiet proċedurali tal‑intervenjenti
18
Peress li qiegħda tintlaqa’ t-talba għal intervent, il-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż ser tirċievi komunikazzjoni, skont l-Artikolu 131(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, li, bis-saħħa tal-Artikolu 190(1) ta’ dawn l-istess Regoli, japplika għall-proċedura ta’ appell, tal-atti tal-proċedura kollha nnotifikati lill-partijiet, fl-assenza ta’ talba minn dawn tal-aħħar sabiex ċerti atti jew dokumenti jiġu esklużi minn din il-komunikazzjoni.
19
Peress li din it-talba tressqet fit-terminu previst fl-Artikolu 190(2) tar-Regoli tal-Proċedura, kif miżjud b’terminu fiss ta’ għaxart ijiem għal raġuni ta’ distanza skont l-Artikolu 51 ta’ dawn ir-Regoli, il-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż tista’ tippreżenta, skont l-Artikolu 132(1) ta’ dawn ir-Regoli, nota ta’ intervent fi żmien xahar, miżjud b’dan l-istess terminu għal raġuni ta’ distanza, wara l-komunikazzjoni msemmija fil-punt preċedenti.
20
Fl-aħħar nett, il-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż tista’ tippreżenta osservazzjonijiet orali jekk tiġi organizzata seduta għas-sottomissjonijiet orali.
Fuq l‑ispejjeż
21
Skont l-Artikolu 137 tar-Regoli tal-Proċedura, li, bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) ta’ dawn ir-Regoli, japplika għall-proċedura ta’ appell, id-deċiżjoni dwar l-ispejjeż għandha tingħata fis-sentenza jew fid-digriet li jagħlqu l-proċedura.
22
F’dan il-każ, peress li t-talba għal intervent tal-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż intlaqgħet, hemm lok li l-ispejjeż marbuta mal-intervent tagħha jiġu rriżervati.
Għal dawn il-motivi, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja jordna:
1)
Id-Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens (il-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż) hija ammessa tintervjeni insostenn tat-talbiet tas-Citizens’ Committee of the European Citizens’ Initiative “Minority SafePack – one million signatures for diversity in Europe”.
2)
Kopja tal-atti proċedurali kollha għandha tiġi nnotifikata lid-Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens (il-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż) mir-Reġistratur.
3)
Id-Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens (il-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż) għandha terminu ta’ xahar, li jibda jiddekorri mid-data tan-notifika msemmija fil-punt 2 ta’ dan id-dispożittiv, sabiex tippreżenta nota ta’ intervent.
4)
L-ispejjeż marbuta mal-intervent tad-Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens (il-Komunità tal-Belġju li Titkellem bil-Ġermaniż) huma rriżervati.
Firem
(
*1
)	Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.