62021TJ0225_INF
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (δέκατο τμήμα) της 18ης Οκτωβρίου 2023 –Ryanair κατά Επιτροπής (Alitalia I· COVID‑19)
(Υπόθεση T‑225/21) (
1
)
«Κρατικές ενισχύσεις – Ιταλική αγορά αεροπορικών μεταφορών – Ενίσχυση χορηγηθείσα από την Ιταλία υπέρ αεροπορικής εταιρίας στο πλαίσιο της πανδημίας της COVID‑19 – Άμεση επιχορήγηση – Απόφαση περί μη προβολής αντιρρήσεων – Ενίσχυση με σκοπό την αποκατάσταση των ζημιών που προκάλεσε έκτακτο γεγονός – Άρθρο 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Συνεκτίμηση προηγούμενων μέτρων ενίσχυσης υπέρ του ίδιου δικαιούχου σε σχέση με τα οποία εκκρεμούν επίσημες διαδικασίες έρευνας – Εκτίμηση της ζημίας – Αιτιώδης συνάφεια – Αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων – Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – Ελευθερία εγκαταστάσεως – Υποχρέωση αιτιολογήσεως»
1.
Προσφυγή ακυρώσεως – Παραδεκτό – Απόρριψη προσφυγής επί της ουσίας χωρίς απόφαση επί του παραδεκτού – Εξουσία εκτιμήσεως του δικαστή της Ένωσης
(Άρθρο 263 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 10)
2.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγόρευση – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα – Άμεση επιχορήγηση αεροπορικής εταιρίας ως αποζημίωση στο πλαίσιο της πανδημίας της COVID‑19 – Εκτίμηση υπό το πρίσμα του άρθρου 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Απόφαση με την οποία η Επιτροπή διαπιστώνει τη συμβατότητα της επιχορήγησης αυτής με την εσωτερική αγορά χωρίς να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας – Μη συνεκτίμηση άλλων υπό εξέλιξη επίσημων διαδικασιών έρευνας οι οποίες δεν έχουν σχέση με την πανδημία της COVID‑19 – Απουσία κατάχρησης εξουσίας
(Άρθρο 107 § 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 16-22)
3.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγόρευση – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα – Άμεση επιχορήγηση αεροπορικής εταιρίας ως αποζημίωση στο πλαίσιο της πανδημίας της COVID‑19 – Εκτίμηση υπό το πρίσμα του άρθρου 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Συνεκτίμηση όλων των κρίσιμων στοιχείων – Προηγούμενα μέτρα ενίσχυσης υπέρ του ίδιου δικαιούχου με τα οποία όμως επιδιώκονται διαφορετικοί σκοποί – Δεν ασκούν επιρροή τα εν λόγω μέτρα
(Άρθρο 108 §§ 2 και 3 ΣΛΕΕ· κανονισμός 2015/1589 του Συμβουλίου, άρθρο 4 §§ 3 και 4)
(βλ. σκέψεις 23-32)
4.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγόρευση – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα – Άμεση επιχορήγηση αεροπορικής εταιρίας ως αποζημίωση στο πλαίσιο της πανδημίας της COVID‑19 – Εκτίμηση υπό το πρίσμα του άρθρου 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Κριτήρια – Αναλογικός χαρακτήρας της ενίσχυσης – Εκτίμηση των ζημιών που προκλήθηκαν από την πανδημία της COVID‑19 στη δικαιούχο της ενίσχυσης επιχείρηση
(Άρθρο 107 § 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 45-60, 65-73, 76-79, 83-88, 92-95, 99-101)
5.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγόρευση – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα – Άμεση επιχορήγηση αεροπορικής εταιρίας ως αποζημίωση στο πλαίσιο της πανδημίας της COVID‑19 – Εκτίμηση υπό το πρίσμα του άρθρου 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Εκτίμηση της συμβατότητας με την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων – Κριτήρια – Σκοπός της ενίσχυσης – Αναγκαιότητα της ενίσχυσης – Αναλογικός χαρακτήρας της ενίσχυσης
(Άρθρο 107 § 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 105-123)
6.
Ελεύθερη παροχή υπηρεσιών – Διατάξεις της Συνθήκης – Πεδίο εφαρμογής – Υπηρεσίες στον τομέα των μεταφορών κατά την έννοια του άρθρου 58, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ – Υπηρεσίες αεροπορικών μεταφορών – Ειδικό νομικό καθεστώς
(Άρθρα 56, 58 § 1 και 100 § 2 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 124-126)
7.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγόρευση – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις συμβατές με την εσωτερική αγορά – Ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα – Άμεση επιχορήγηση αεροπορικής εταιρίας ως αποζημίωση στο πλαίσιο της πανδημίας της COVID‑19 – Ενίσχυση συμβατή με την εσωτερική αγορά βάσει του άρθρου 107, παράγραφος 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ – Παραβίαση των αρχών της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και της ελευθερίας εγκαταστάσεως – Δεν συντρέχει
(Άρθρα 58 § 1, 100 § 2 και 107 § 2, στοιχείο βʹ, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 127-129)
8.
Προσφυγή ακυρώσεως – Φυσικά ή νομικά πρόσωπα – Πράξεις που τα αφορούν άμεσα και ατομικά – Απόφαση με την οποία η Επιτροπή διαπιστώνει τη συμβατότητα κρατικής ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά χωρίς να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας – Προσφυγή των ενδιαφερομένων κατά την έννοια του άρθρου 108, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ – Προσδιορισμός του αντικειμένου της προσφυγής – Προσφυγή η οποία αποσκοπεί στη διασφάλιση των διαδικαστικών δικαιωμάτων των ενδιαφερομένων – Λόγοι ακυρώσεως που μπορούν να προβληθούν – Λόγος ακυρώσεως στερούμενος αυτοτελούς περιεχομένου στην προκειμένη περίπτωση
(Άρθρα 108 § 2 και 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 133-135)
9.
Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απόφαση της Επιτροπής να μην προβάλει αντιρρήσεις σε σχέση με καθεστώς ενισχύσεων – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο – Συνεκτίμηση του πλαισίου και του συνόλου των νομικών κανόνων που διέπουν το ζήτημα
(Άρθρα 107 § 2, στοιχείο βʹ, και 296 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψεις 139-148)
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Η Ryanair DAC φέρει τα δικαστικά της έξοδα καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
3)
Η Ιταλική Δημοκρατία φέρει τα δικαστικά της έξοδα.
(
1
)	ΕΕ C 228 της 14.6.2021.