Προσωρινό κείμενο
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
ANDREA BIONDI
της 12ης Μαρτίου 2026 (1)
Υπόθεση C-845/24 P
Silgan Holdings, Inc.,
Silgan Holdings Austria GmbH,
Silgan International Holdings BV,
Silgan Metal Packaging Distribution GmbH,
Silgan White Cap Manufacturing GmbH
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
« Αίτηση αναιρέσεως – Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Αγορά μεταλλικών συσκευασιών – Κίνηση της διαδικασίας έρευνας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατόπιν αιτήματος εθνικής αρχής ανταγωνισμού – Προθεσμία παραπομπής – Κανονισμός (ΕΚ) 1/2003 – Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τη συνεργασία στο πλαίσιο του δικτύου των αρχών ανταγωνισμού – Αρχή της χρηστής διοικήσεως – Υποχρέωση αιτιολογήσεως »
I.      Εισαγωγή
1.        Στο πλαίσιο της παρούσας αναιρετικής διαδικασίας, οι Silgan Holdings, Inc., Silgan Holdings Austria GmbH, Silgan International Holdings BV, Silgan Metal Packaging Distribution GmbH και Silgan White Cap Manufacturing GmbH, εταιρίες που ανήκουν στον ίδιο όμιλο (από κοινού: Silgan), ζητούν την αναίρεση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου της 2ας Οκτωβρίου 2024, Silgan Holdings κ.λπ. κατά Επιτροπής (T-589/22, EU:T:2024:662, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή τους κατά της αποφάσεως C(2022) 4761 final της Επιτροπής, της 12ης Ιουλίου 2022 (2) (στο εξής: επίδικη απόφαση) (3), η οποία αφορά διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 101 ΣΛΕΕ. Εν ολίγοις, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία, μεταξύ άλλων, κατά της Silgan κατόπιν αιτήματος της Bundeskartellamt (Αρχής Ανταγωνισμού, Γερμανία· στο εξής: εθνική αρχή ανταγωνισμού). Η εθνική αρχή ανταγωνισμού ζήτησε από την Επιτροπή να κινήσει τη διαδικασία για τον λόγο ότι τα κενά της τότε ισχύουσας γερμανικής νομοθεσίας δεν θα επέτρεπαν την επιβολή αποτελεσματικών κυρώσεων στις εν λόγω εταιρίες, δεδομένου ότι, μετά την εταιρική αναδιάρθρωση στην οποία είχαν προβεί οι εταιρίες του ομίλου Silgan, δεν θα ήταν δυνατόν να προσδιοριστούν όλες οι εταιρίες που είχαν διαπράξει την παράβαση. Κατά το πέρας της διαδικασίας, η Επιτροπή διαπίστωσε (4) ενιαία και διαρκή παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ στον τομέα των μεταλλικών συσκευασιών στη Γερμανία από τις 11 Μαρτίου 2011 έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2014 και επέβαλε στη Silgan πρόστιμο ύψους 23 852 000 ευρώ, μειωμένο κατά 10 % κατ’ εφαρμογήν της ανακοίνωσης σχετικά με τη διεξαγωγή διαδικασιών διευθέτησης διαφορών (5).
2.        Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε επί της ουσίας το σύνολο των λόγων ακυρώσεως που προβλήθηκαν προς στήριξη της προσφυγής κατά της αποφάσεως της Επιτροπής.
II.    Το νομικό πλαίσιο
Α.      Κανονισμός 1/2003
3.        Στο πλαίσιο της παρούσας προσφυγής, είναι κρίσιμο το άρθρο 11, παράγραφοι 3 και 6, του κανονισμού 1/2003 (6) σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα [101 και 102 ΣΛΕΕ].
4.        Το άρθρο 11, το οποίο φέρει τον τίτλο «Συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών ανταγωνισμού των κρατών μελών», ορίζει στις παραγράφους 3 και 6 τα εξής:
«3.      Όταν οι αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών ενεργούν κατ’ εφαρμογή [του άρθρου 101 ή
του άρθρου 102 ΣΛΕΕ], ενημερώνουν εγγράφως την Επιτροπή πριν ή αμέσως μετά την έναρξη του πρώτου τυπικού μέτρου έρευνας. Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να διαβιβασθούν και στις αρχές ανταγωνισμού των λοιπών κρατών μελών.
[...]
6.      Η κίνηση διαδικασίας με σκοπό την έκδοση απόφασης κατ’ εφαρμογή του κεφαλαίου ΙΙΙ από την Επιτροπή συνεπάγεται την απώλεια από τις αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών της αρμοδιότητάς τους να εφαρμόζουν τα άρθρα [101 και 102 ΣΛΕΕ]. Εάν η αρχή ανταγωνισμού κράτους μέλους έχει ήδη επιληφθεί μιας υπόθεσης, η Επιτροπή κινεί διαδικασία μόνον κατόπιν διαβούλευσης με αυτή την εθνική αρχή ανταγωνισμού».
Β.      Ανακοίνωση της Επιτροπής για τη συνεργασία στο πλαίσιο του δικτύου των αρχών ανταγωνισμού
5.        Η λειτουργία του κανονισμού 1/2003 περιγράφεται λεπτομερώς στην ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία στο πλαίσιο του δικτύου των αρχών ανταγωνισμού (7) (στο εξής: ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία). Ειδικότερα, όσον αφορά την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, η παράγραφος 18 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία ορίζει τα εξής:
«Όταν ανακύπτει ζήτημα παραπομπής μιας υπόθεσης από τη μία αρχή στην άλλη, το ζήτημα πρέπει να διευθετείται χωρίς καθυστέρηση, κατά κανόνα εντός δύο μηνών από την ημερομηνία της πρώτης αποστολής πληροφοριών στο Δίκτυο δυνάμει του άρθρου 11 [του κανονισμού 1/2003]. Κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα, οι αρχές ανταγωνισμού καταβάλλουν προσπάθεια για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με την τυχόν παραπομπή, καθώς επίσης, ανάλογα με την περίπτωση, σχετικά με τις ρυθμίσεις που θα διέπουν την εκ παραλλήλου ανάληψη δράσης».
6.        Η παράγραφος 19 της προμνημονευθείσας ανακοινώσεως προβλέπει τα εξής:
«Κατά κανόνα, η αρχή ή οι αρχές ανταγωνισμού που ασχολούνται με μία υπόθεση κατά το πέρας της προθεσμίας παραπομπής πρέπει να εξακολουθήσουν να ασχολούνται με αυτήν μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Η παραπομπή μιας υπόθεσης μετά την αρχική δίμηνη προθεσμία ανάθεσης πρέπει κανονικά να γίνεται μόνον εφόσον έχει υπάρξει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ουσιώδης μεταβολή των πραγματικών περιστατικών που είναι γνωστά για την υπόθεση».
7.        Το τμήμα 3.2 της ίδιας ανακοινώσεως, με τίτλο «Κίνηση διαδικασίας από την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 11 παράγραφος 6, του κανονισμού του Συμβουλίου», εκθέτει τη λειτουργία της κινήσεως διαδικασίας. Ειδικότερα, το τμήμα αυτό διαλαμβάνει ότι είναι πιθανές δύο περιπτώσεις, η δεύτερη εκ των οποίων ανακύπτει όταν μία η περισσότερες εθνικές αρχές ανταγωνισμού έχουν ενημερώσει το Δίκτυο ότι έχουν ήδη επιληφθεί συγκεκριμένης υπόθεσης. Η δεύτερη περίπτωση, η οποία είναι κρίσιμη για την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, ρυθμίζεται στην παράγραφο 54. Ειδικότερα, η παράγραφος 54 ορίζει τα εξής:
«Η δεύτερη περίπτωση ανακύπτει όταν μία η περισσότερες ΕΑΑ (εθνικές αρχές ανταγωνισμού) έχουν ενημερώσει το Δίκτυο κατ’ εφαρμογή του άρθρου 11 παράγραφος 3, [του κανονισμού 1/2003] ότι έχουν ήδη επιληφθεί συγκεκριμένης υπόθεσης. Κατά τη διάρκεια της αρχικής περιόδου ανάθεσης (ενδεικτική δίμηνη προθεσμία - βλ. την ανωτέρω παράγραφο 18), η Επιτροπή δύναται να κινήσει διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 11, παράγραφος 6, [του κανονισμού 1/2003] αφού διεξαγάγει πρώτα διαβουλεύσεις με τις οικείες αρχές. Μετά τη φάση της ανάθεσης, η Επιτροπή εφαρμόζει καταρχήν το άρθρο 11, παράγραφος 6, [του κανονισμού 1/2003] μόνον εφόσον συντρέχει μία από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
[...]
δ)      Είναι απαραίτητη η έκδοση απόφασης από την Επιτροπή προς χάριν της περαιτέρω ανάπτυξης της κοινοτικής πολιτικής ανταγωνισμού, ιδίως αν έχει ανακύψει σε περισσότερα κράτη μέλη παρόμοιο ζήτημα ανταγωνισμού ή για να διασφαλισθεί η αποτελεσματική επιβολή της σχετικής νομοθεσίας.
[...]»
III. Επί της αιτήσεως αναιρέσεως
8.        Το κύριο αντικείμενο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως είναι η λειτουργία του συστήματος συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών ανταγωνισμού των κρατών μελών, όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία, στην ειδική περίπτωση κατά την οποία το αίτημα παραπομπής υποβάλλεται μετά το αρχικό στάδιο αναθέσεως. Συγκεκριμένα, το ζήτημα αφορά την αρμοδιότητα της Επιτροπής και την προθεσμία για την κίνηση διαδικασίας, αφού η εθνική αρχή ανταγωνισμού είχε ήδη κινήσει την έρευνα, από την οποία προέκυπτε ότι τα κενά του τότε ισχύοντος εθνικού δικαίου δεν θα επέτρεπαν την επιβολή αποτελεσματικών κυρώσεων στις οικείες επιχειρήσεις.
9.        Ειδικότερα, η Silgan ζητεί από το Δικαστήριο να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, να ακυρώσει την επίδικη απόφαση και να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας.
10.      Η Επιτροπή και η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, παρεμβαίνουσα πρωτοδίκως, ζητούν από το Δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και να καταδικάσει τη Silgan στα δικαστικά έξοδα.
Το
Συμβούλιο
της
Ευρωπαϊκής
Ένωσης, επίσης
παρεμβαίνον πρωτοδίκως, ζητεί
από
το
Δικαστήριο
να
απορρίψει
την
αίτηση
αναιρέσεως
στο
μέτρο
που
αυτή
βάλλει
κατά της εκτιμήσεως του Γενικού Δικαστηρίου επί της νομιμότητας του άρθρου 11, παράγραφος 6, του
κανονισμού 1/2003.
11.      Προς στήριξη της αιτήσεώς της αναιρέσεως, η Silgan προβάλλει πέντε λόγους αναιρέσεως, τους οποίους αμφισβητεί στο σύνολό τους η Επιτροπή.
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως προβάλλεται εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας. Ο
δεύτερος
λόγος
αναιρέσεως
αφορά
εσφαλμένη
ερμηνεία
και
εφαρμογή
της
αρχής της απαγορεύσεως καταχρήσεως εξουσίας. Με
τον
τρίτο
λόγο
αναιρέσεως
προβάλλεται εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της αρχής της
αναλογικότητας. Με
τον
τέταρτο
λόγο
αναιρέσεως
προσάπτεται
στο
Γενικό
Δικαστήριο
εσφαλμένη
ερμηνεία
και
εφαρμογή
της
αρχής κατά την οποία η Διοίκηση δεσμεύεται από τις αποφάσεις της. Ο
πέμπτος
λόγος
αναιρέσεως
αφορά
εσφαλμένη
ερμηνεία
και
εφαρμογή
της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως που υπέχει η Επιτροπή.
Κατόπιν αιτήματος του Δικαστηρίου, οι παρούσες προτάσεις θα επικεντρωθούν στον τέταρτο λόγο.
12.      Η επιχειρηματολογία της Silgan, στο πλαίσιο του τετάρτου λόγου αναιρέσεως, διαρθρώνεται σε τέσσερα σκέλη.
13.      Το πρώτο σκέλος αφορά εσφαλμένη ερμηνεία της αρχής κατά την οποία η διοίκηση δεσμεύεται από τις αποφάσεις της. Το δεύτερο σκέλος αφορά εσφαλμένη ερμηνεία του δεσμευτικού χαρακτήρα της ανακοινώσεως της Επιτροπής. Με το τρίτο σκέλος προβάλλεται πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία των παραγράφων 19 και 54 της ανακοινώσεως της Επιτροπής. Με το τέταρτο σκέλος προβάλλεται πλάνη περί το δίκαιο κατά την ερμηνεία της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως που υπέχει η Επιτροπή.
14.      Ωστόσο, στο πλαίσιο της αναλύσεως των παρουσών προτάσεων, θεωρώ σκόπιμο να αναδιοργανώσω κατά σειρά σημασίας τα τέσσερα σκέλη, εξετάζοντας κατά προτεραιότητα το τρίτο σκέλος. Θα εξετάσω στη συνέχεια από κοινού το πρώτο, το δεύτερο και το τέταρτο σκέλος. Ο λόγος είναι ότι το τρίτο σκέλος του τετάρτου λόγου αναιρέσεως αφορά ακριβώς το κύριο ζήτημα της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, ήτοι την εξουσία της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία κατόπιν αιτήματος της εθνικής αρχής ανταγωνισμού.
Α.      Προκαταρκτικές παρατηρήσεις
15.      Προκαταρκτικώς, πρέπει να εκτεθεί το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η υπό κρίση υπόθεση. Ως γνωστόν, ο κανονισμός 1/2003 θέσπισε σύστημα παράλληλων αρμοδιοτήτων βάσει του οποίου η Επιτροπή και οι αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών μπορούν να εφαρμόζουν τα άρθρα 101 και 102 ΣΛΕΕ. Από κοινού, αποτελούν ένα δίκτυο, γνωστό ως «European Competition Network» (Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ανταγωνισμού, στο εξής: ΕΔΑ), το οποίο βασίζεται στη στενή συνεργασία για την εφαρμογή και την εποπτεία του δικαίου ανταγωνισμού της Ένωσης. Το δίκτυο αυτό πρέπει να διασφαλίζει την αποτελεσματική και ομοιόμορφη εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού.
16.      Στο πλαίσιο αυτού του δικτύου συνεργασίας, η εφαρμογή του δικαίου περί ανταγωνισμού στηρίζεται σε ένα σύστημα παράλληλων αρμοδιοτήτων της Επιτροπής και των εθνικών αρχών ανταγωνισμού (8). Ταυτόχρονα, διατηρήθηκε σε ισχύ ο κανόνας σύμφωνα με τον οποίον οι αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών παύουν αυτοδικαίως να είναι αρμόδιες αφ’ ης στιγμής η Επιτροπή κινήσει η ίδια διαδικασία για συγκεκριμένη υπόθεση. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η συνεπής εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού και επιτυγχάνεται η κατά το δυνατόν καλύτερη διαχείριση του δικτύου (9). Ως εκ τούτου, η Επιτροπή παραμένει ο εγγυητής της ομοιόμορφης εφαρμογής του δικαίου του ανταγωνισμού της Ένωσης.
17.      Στο πλαίσιο αυτό, η ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία, πράξη ήπιου δικαίου, καθορίζει λεπτομερώς τη λειτουργία του συστήματος που θεσπίστηκε με τον κανονισμό 1/2003.
18.      Η ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία χρησιμεύει, επομένως, ως οδηγός για τον συντονισμό των σχέσεων συνεργασίας και ανάθεσης των υποθέσεων μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών ανταγωνισμού των κρατών μελών.
19.      Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται το κύριο ζήτημα που εγείρει η υπό κρίση διαφορά, το οποίο αφορά τον τρόπο κατανομής των υποθέσεων μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών αρχών ανταγωνισμού. Ειδικότερα, για να αποφανθεί επί της αιτήσεως αναιρέσεως, το Δικαστήριο θα χρειαστεί να διευκρινίσει σε ποιον βαθμό η Επιτροπή μπορεί να κινήσει διαδικασία, κατόπιν αιτήματος της εθνικής αρχής ανταγωνισμού, κατά την έννοια της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία.
1.      Επί του τρίτου σκέλους του τετάρτου λόγου αναιρέσεως
20.      Η Silgan βάλλει κατά της σκέψεως 105 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, με την οποία το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η Silgan δεν απέδειξε ότι η Επιτροπή παρέκκλινε από την ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία. Η Silgan προβάλλει συναφώς δύο αιτιάσεις.
21.      Με την πρώτη αιτίασή της, η Silgan βάλλει κατά των σκέψεων 59 και 60 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, με τις οποίες το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις της παραγράφου 54, στοιχείο δʹ, δεύτερη επιλογή, της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία.
22.      Με τη δεύτερη αιτίασή της, η Silgan προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν έλαβε υπόψη του τη δίμηνη προθεσμία που προβλέπεται στην ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία και ότι θα έπρεπε να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Επιτροπή δεν είχε τηρήσει την εν λόγω προθεσμία.
α)      Επιχειρήματα της Silgan επί της πρώτης αιτιάσεως, η οποία αφορά μη τήρηση των απαιτούμενων όρων για την καθυστερημένη παραπομπή
23.      Όσον αφορά την πρώτη αιτίαση που αφορά τη μη τήρηση των απαιτούμενων όρων για την καθυστερημένη παραπομπή της υποθέσεως, η Silgan υποστηρίζει ότι η ουσιώδης μεταβολή των πραγματικών περιστατικών για την οποία γίνεται λόγος στην παράγραφο 19 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία προϋποθέτει ότι πρόκειται για νέα στοιχεία σχετικά με τις περιστάσεις που οδήγησαν την Επιτροπή στο συμπέρασμα ότι υπήρξε παράβαση του δικαίου. Κατά τη Silgan, η εταιρική αναδιάρθρωση δεν συνιστά ουσιώδη μεταβολή των πραγματικών περιστατικών, δεδομένου ότι έλαβε χώρα μετά την παύση της παραβάσεως.
24.      Η Silgan βάλλει επίσης κατά της σκέψεως 72 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, με την οποία το Γενικό Δικαστήριο περιορίστηκε να επισημάνει ότι η εθνική αρχή ανταγωνισμού ενδέχεται να μην ήταν σε θέση να διασφαλίσει την πλήρη επιβολή κυρώσεων για τυχόν παραβάσεις, αφήνοντας ως εκ τούτου ανοικτό, κατά τη Silgan, το ζήτημα αν αυτό ίσχυε πράγματι.
25.      Το Γενικό Δικαστήριο έπρεπε, συνεπώς, να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν είχε αποδειχθεί ότι η συνέχιση της έρευνας από την Επιτροπή ήταν αναγκαία για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του δικαίου του ανταγωνισμού της Ένωσης.
26.      Επιπλέον, η Silgan προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι, στη σκέψη 105 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, υπέπεσε σε σφάλμα εκτιμήσεως όσον αφορά την κατανομή του βάρους αποδείξεως. Η Επιτροπή όφειλε να αποδείξει τα στοιχεία επί των οποίων θεμελιώνει την αρμοδιότητά της και να αποδείξει ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις για την παραπομπή.
β)      Νομική εκτίμηση
27.      Κατ’ αρχάς, πρέπει να γίνει αναφορά στις παραγράφους 18 και 19 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία. Αφενός, η παράγραφος 18, αναφερόμενη στη δίμηνη προθεσμία από την ημερομηνία της πρώτης αποστολής πληροφοριών στο Δίκτυο, αφορά την αρχική προθεσμία αναθέσεως που προηγείται της ενάρξεως της διαδικασίας (10). Με άλλα λόγια, η αρχική προθεσμία αναθέσεως συμπίπτει με την περίοδο κατά την οποία προσδιορίζεται η αρχή που είναι κατάλληλη για να επιληφθεί της υποθέσεως (11). Αφετέρου, η παράγραφος 19 αφορά την περίπτωση κατά την οποία, μετά την παρέλευση της δίμηνης προθεσμίας, η αρχή ανταγωνισμού πρέπει να εξακολουθήσει να ασχολείται με την υπόθεση μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Ακολούθως, η παράγραφος 19 ρυθμίζει την περίπτωση κατά την οποία, κατ’ εξαίρεση, η παραπομπή της υποθέσεως επιτρέπεται, μετά την αρχική δίμηνη προθεσμία αναθέσεως, μόνον εφόσον έχει υπάρξει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ουσιώδης μεταβολή των πραγματικών περιστατικών που είναι γνωστά για την υπόθεση.
28.      Με βάση τα ανωτέρω, επιβάλλεται η επισήμανση ότι, στη σκέψη 60 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι η Επιτροπή ήταν σε θέση, περισσότερο από την εθνική αρχή, να διασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού. Συναφώς, εκτιμώ ότι η συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου στις σκέψεις 56 έως 59 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν ενέχει πλάνη περί το δίκαιο.
29.      Ειδικότερα, με τις σκέψεις 56 έως 58 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο υπογράμμισε τη χρονική διαφορά μεταξύ της διαπιστώσεως της παραβάσεως και της πραγματοποιήσεως των αναδιαρθρώσεων (12) και επισήμανε ότι τα κενά της τότε ισχύουσας γερμανικής νομοθεσίας εμπόδιζαν την επιβολή αποτελεσματικών κυρώσεων στις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις (13). Δεδομένων των εν λόγω περιστάσεων και χρονικών διαφορών, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι θα μπορούσε να είχε προκληθεί κίνδυνος ατιμωρησίας της παραβάσεως, βάσει της τότε ισχύουσας γερμανικής νομοθεσίας, τουλάχιστον για μέρος της παραβάσεως αυτής, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού της Ένωσης.
30.      Πράγματι, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε, στη σκέψη 59 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι σκοπός του κανονισμού 1/2003 είναι να διασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας ανταγωνισμού της Ένωσης, παρέχοντας στις αρχές ανταγωνισμού των κρατών μελών την εξουσία να εφαρμόζουν τη νομοθεσία αυτή παράλληλα με την Επιτροπή.
31.      Το Γενικό Δικαστήριο απλώς υπογράμμισε ότι ο σκοπός αυτός υπενθυμίζεται επίσης στην παράγραφο 54, στοιχείο δʹ, δεύτερη επιλογή, της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία. Βάσει των παραδοχών αυτών, ορθώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η Επιτροπή ήταν σε θέση, περισσότερο από την εθνική αρχή, να διασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού.
32.      Εξάλλου, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 2 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία, «τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να συγκροτήσουν ένα σύστημα επιβολής κυρώσεων που να προβλέπει την επιβολή αποτελεσματικών, μη δυσανάλογων και αποτρεπτικών κυρώσεων για παραβιάσεις της κοινοτικής νομοθεσίας». Με άλλα λόγια, αν το κράτος μέλος δεν μπορεί να διασφαλίσει ένα τέτοιο σύστημα κυρώσεων, δεν μπορεί να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και ομοιόμορφη εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού (14). Θα ήταν, πράγματι, αντίθετο προς το πνεύμα συνεργασίας που χαρακτηρίζει το δίκτυο καθώς και προς τον σκοπό που επιδιώκει ο κανονισμός 1/2003 να θεωρηθεί ότι η εθνική αρχή ανταγωνισμού δεν μπορεί να ζητήσει από την Επιτροπή να αναλάβει τη διαδικασία (15).
33.      Επιπλέον, το άρθρο 11, παράγραφος 6, του κανονισμού 1/2003, το οποίο βασίζεται στη στενή συνεργασία μεταξύ των αρχών ανταγωνισμού των κρατών μελών και της Επιτροπής (16), προβλέπει όχι μόνον ότι η κίνηση διαδικασίας από την Επιτροπή συνεπάγεται την απώλεια της αρμοδιότητας των αρχών ανταγωνισμού των κρατών μελών, αλλά και ότι, εάν η αρχή ανταγωνισμού κράτους μέλους έχει ήδη επιληφθεί μιας υπόθεσης, η Επιτροπή κινεί διαδικασία μόνον κατόπιν διαβούλευσης με αυτή την εθνική αρχή ανταγωνισμού (17). Συναφώς, όπως έχει επίσης επισημάνει το Δικαστήριο, το άρθρο 11, παράγραφος 6, εμπίπτει στο κεφάλαιο IV του κανονισμού 1/2003, το οποίο αφορά τη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών ανταγωνισμού των κρατών μελών (18).
34.      Επομένως, το επιχείρημα της Silgan ότι το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι πληρούνταν οι προϋποθέσεις της παραγράφου 54, στοιχείο δʹ, δεύτερη επιλογή, της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία είναι αβάσιμο. Οι σκέψεις 59 έως 60 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν περιέχουν καμία αναφορά προς αυτή την κατεύθυνση.
35.      Όσον αφορά την αιτίαση της Silgan σχετικά με την ουσιώδη μεταβολή των πραγματικών περιστατικών που είναι γνωστά για την υπόθεση, περί της οποίας γίνεται λόγος στην παράγραφο 19 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία, επισημαίνεται κατ’ αρχάς ότι από τις επικρινόμενες σκέψεις της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν είναι δυνατόν να συναχθεί ότι έγινε οποιαδήποτε συζήτηση σχετικά με το ζήτημα αυτό. Όπως προαναφέρθηκε, το συμπέρασμα του Γενικού Δικαστηρίου ότι η Επιτροπή μπορούσε να ασκήσει την αρμοδιότητά της στηρίζεται αποκλειστικά στην ανάγκη να διασφαλιστεί η επίτευξη του σκοπού του κανονισμού 1/2003, ήτοι η αποτελεσματική εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού.
36.      Ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι υπάρχει συνάφεια μεταξύ της παρούσας υποθέσεως και της παραγράφου 19 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία, αμφιβάλλω κατά πόσον μια εταιρική αναδιάρθρωση δεν μπορεί να εμπίπτει στον ορισμό της ουσιαστικής μεταβολής των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως. Μολονότι η αναδιάρθρωση μπορεί να συνιστά αφ’ εαυτής γεγονός άσχετο με την ίδια την παράβαση, είμαι της γνώμης ότι, γενικώς, η αναδιάρθρωση, υπό τις διάφορες μορφές που μπορεί να λάβει, πρέπει να θεωρηθεί ως ένα πιθανό μέσο για τη βελτίωση της εμπορικής και στρατηγικής θέσεως κάθε επιχειρήσεως στην αγορά και ότι συνεπάγεται, εν πάση περιπτώσει, ουσιώδεις μεταβολές στις επιχειρήσεις που διαπράττουν τις παραβάσεις, οπότε μπορεί να εμπίπτει στον ορισμό της ουσιαστικής μεταβολής των πραγματικών περιστατικών.
37.      Όσον αφορά την κατανομή του βάρους αποδείξεως, διατηρώ αμφιβολίες ως προς το παραδεκτό της αιτιάσεως της Silgan ότι εναπέκειτο στην Επιτροπή να αποδείξει την αρμοδιότητά της. Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι ο προσφεύγων στο πλαίσιο δικαστικής προσφυγής έχει την ευθύνη να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία μπορεί να συνίστανται σε σοβαρές ενδείξεις, πρόσφορες να αποδείξουν το βάσιμο των αιτιάσεων (19). Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε σφάλμα εκτιμήσεως, αλλά απλώς διαπίστωσε ότι η Silgan δεν απέδειξε ότι η Επιτροπή παρέκκλινε από την ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία. Εξάλλου, από τη σκέψη 105 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο είχε αμφιβολίες ως προς το παραδεκτό του επιχειρήματος της Silgan ότι η διοίκηση δεν μπορεί να αποκλίνει από τα εσωτερικά μέτρα που λαμβάνει, δεδομένου ότι το επιχείρημα αυτό προβλήθηκε μόλις με το υπόμνημα απαντήσεως.
38.      Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η πρώτη αιτίαση του τρίτου σκέλους του τετάρτου λόγου αναιρέσεως πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να απορριφθεί.
γ)      Επιχειρήματα της Silgan επί της δεύτερης αιτιάσεως που αφορά την εκ των υστέρων παραπομπή της υποθέσεως με υπερβολική καθυστέρηση
39.      Όσον αφορά τη δεύτερη αιτίαση του τρίτου σκέλους, η οποία αφορά την εκ των υστέρων παραπομπή της υποθέσεως με υπερβολική καθυστέρηση, η Silgan προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν έλαβε υπόψη τις απαιτήσεις σχετικά με τα χρονικά όρια που επιβάλλει η ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία σε περίπτωση εκ των υστέρων παραπομπής και ότι, στη σκέψη 105 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο όφειλε να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για απόκλιση από τις απαιτήσεις αυτές.
40.      Η Silgan υποστηρίζει επίσης ότι, αντιθέτως προς τις διαπιστώσεις στις οποίες προέβη το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 88 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, από τη χρήση της φράσεως «κατ’ αρχήν» στην παράγραφο 18 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία δεν προκύπτει ότι η δίμηνη προθεσμία από την ημερομηνία της πρώτης αποστολής πληροφοριών στο Δίκτυο δεν είναι επιτακτική. Στις σκέψεις 88 και 89 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι η παράγραφος 18 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία δεν έχει εφαρμογή εν προκειμένω και ότι η Επιτροπή δεν δεσμεύεται από καμία προθεσμία.
41.      Η Silgan υποστηρίζει ότι η εκ των υστέρων παραπομπή πρέπει, αντιθέτως, να πραγματοποιείται αμελλητί, αφ’ ης στιγμής η Επιτροπή λάβει γνώση των περιστάσεων που τη δικαιολογούν.
δ)      Νομική εκτίμηση
42.      Επισημαίνω κατ’ αρχάς ότι, στη σκέψη 88 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η παράγραφος 18 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία δεν ασκεί επιρροή εν προκειμένω, διότι η παράγραφος αυτή ρυθμίζει την περίπτωση κατά την οποία η εθνική αρχή ανταγωνισμού και η Επιτροπή έπρεπε να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με ενδεχόμενη ανάθεση.
43.      Συναφώς, πρέπει να επισημανθεί ότι, όπως εκτέθηκε στο σημείο 27 των παρουσών προτάσεων, η παράγραφος 18 αναφέρεται ρητώς στην περίπτωση κατά την οποία, κατά το αρχικό στάδιο της διαδικασίας, ανακύπτει ζήτημα παραπομπής μιας υπόθεσης από τη μία αρχή στην άλλη, το οποίο πρέπει να διευθετείται χωρίς καθυστέρηση, κατά κανόνα εντός δύο μηνών. Εντούτοις, από τη δικογραφία προκύπτει ότι, αντιθέτως, η Επιτροπή παρενέβη κατόπιν αιτήματος της εθνικής αρχής ανταγωνισμού, διότι η αρχή ανησυχούσε μήπως τα κενά της γερμανικής νομοθεσίας οδηγήσουν σε ατιμωρησία των εταιριών που διέπραξαν την παράβαση. Εξάλλου, εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι η εθνική αρχή ανταγωνισμού ζήτησε από την Επιτροπή να διερευνήσει την υπόθεση, αφού είχε ήδη κινήσει τη διαδικασία (20). Επομένως, η Επιτροπή παρενέβη μετά την αρχική περίοδο αναθέσεως. Ως εκ τούτου, φρονώ ότι ορθώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η παράγραφος 18 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία δεν ασκεί επιρροή εν προκειμένω.
44.      Όσον αφορά τη σκέψη 89 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στην οποία το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι από την παράγραφο 54 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία δεν προκύπτει ότι η Επιτροπή δεν δεσμεύεται από συγκεκριμένη προθεσμία, πρέπει να διευκρινιστεί το περιεχόμενο της εν λόγω παραγράφου 54 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία.
45.      Η παράγραφος 54 ρυθμίζει δύο περιπτώσεις: η πρώτη αφορά την αρχική περίοδο ανάθεσης, παραπέμποντας στη δίμηνη προθεσμία που αναφέρεται στην παράγραφο 18. Όπως προβλέπεται στην παράγραφο 54, κατά τη διάρκεια της αρχικής αυτής περιόδου, η Επιτροπή μπορεί να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 11, παράγραφος 6, του κανονισμού 1/2003, κατόπιν διαβούλευσης με την οικεία αρχή ανταγωνισμού. Η δεύτερη αφορά το χρονικό σημείο κατά το οποίο, μετά την ολοκλήρωση της φάσης της ανάθεσης, η Επιτροπή μπορεί, κατ’ αρχήν, να εφαρμόσει το άρθρο 11, παράγραφος 6, του κανονισμού 1/2003 μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις που απαριθμούνται στην ίδια παράγραφο 54. Για τη δεύτερη αυτή περίπτωση, η εν λόγω παράγραφος δεν ορίζει καμία προθεσμία. Μία από τις περιπτώσεις που απαριθμούνται στην παράγραφο αυτή αφορά την περίπτωση κατά την οποία η έκδοση αποφάσεως της Επιτροπής είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του δικαίου του ανταγωνισμού της Ένωσης.
46.      Επομένως, κατά τη γνώμη μου, ορθώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι από την παράγραφο 54 προκύπτει ότι η Επιτροπή δεν δεσμεύεται από καμία προθεσμία.
47.      Εξάλλου, είναι σκόπιμο να επισημανθεί ότι, με τα δικόγραφά της, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι η κίνηση της διαδικασίας δεν μπορούσε να λάβει χώρα πριν από την ημερομηνία των ελέγχων που έπρεπε να διενεργηθούν. Εξηγεί επίσης ότι ο λόγος για τον οποίο παρήλθαν δέκα μήνες μεταξύ του αιτήματος της εθνικής αρχής ανταγωνισμού και της κινήσεως της διαδικασίας από την Επιτροπή έγκειται στο γεγονός ότι η προθεσμία αυτή ήταν αναγκαία για να ζητηθούν και να αναλυθούν οι πολυάριθμοι φάκελοι, να αποφασιστεί αν θα συνεχιστεί ή όχι η αποδεικτική διαδικασία και να οργανωθούν οι επιθεωρήσεις.
48.      Συναφώς, επισημαίνω ότι, στις σκέψεις 91 έως 93 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ορθώς το Γενικό Δικαστήριο παρέπεμψε στη νομολογία κατά την οποία το δίκαιο της Ένωσης επιβάλλει στα θεσμικά όργανα την υποχρέωση να εξετάζουν τα ζητήματα εντός εύλογης προθεσμίας στο πλαίσιο των διοικητικών διαδικασιών που διεξάγουν και ότι ο εύλογος χαρακτήρας της προθεσμίας εκτιμάται σε συνάρτηση με τις περιστάσεις που χαρακτηρίζουν κάθε υπόθεση και, ειδικότερα, την περιπλοκότητα της συγκεκριμένης υποθέσεως (21).
49.      Ειδικότερα, επισημαίνω ότι το Δικαστήριο έχει ήδη κρίνει ότι οι υποθέσεις ανταγωνισμού απαιτούν κατά κανόνα τη διενέργεια πολύπλοκης ανάλυσης των πραγματικών περιστατικών και των οικονομικών στοιχείων και ότι η έκδοση πράξεων και η λήψη μέτρων έρευνας από τις εποπτικές αρχές ανταγωνισμού, σε περίπτωση σημαντικού αριθμού υποθέσεων, επιμηκύνουν κατ’ ανάγκην τη διάρκεια της διαδικασίας επί παραβάσει (22).
50.      Εν προκειμένω, φρονώ ότι ορθώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, βάσει των στοιχείων που εκτίθενται στις σκέψεις 94 έως 100 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι θα ήταν εύλογη μια προθεσμία δέκα μηνών για τη διεξαγωγή της διαδικασίας. Εξάλλου, όπως ορθώς υπενθύμισε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 101 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, πρέπει να επισημανθεί κατ’ αναλογίαν ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, η παραβίαση της αρχής της τηρήσεως εύλογης διάρκειας της διαδικασίας είναι ικανή να δικαιολογήσει την ακύρωση αποφάσεως που εκδίδεται κατά το πέρας διοικητικής διαδικασίας βάσει των άρθρων 101 ή 102 ΣΛΕΕ μόνον εφόσον συνεπάγεται επίσης προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας της εμπλεκομένης επιχειρήσεως (23). Εντούτοις, η Silgan δεν προέβαλε προσβολή των δικαιωμάτων άμυνάς της ούτε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου (24) ούτε ενώπιον του Δικαστηρίου.
51.      Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η δεύτερη αιτίαση του τρίτου σκέλους του τετάρτου λόγου αναιρέσεως πρέπει, κατά τη γνώμη μου, επίσης να απορριφθεί.
2.      Επί του πρώτου, του δευτέρου και του τετάρτου σκέλους του τετάρτου λόγου αναιρέσεως
52.      Στο πλαίσιο του τετάρτου λόγου αναιρέσεως, η Silgan προβάλλει τρεις ακόμη αιτιάσεις κατά των σκέψεων 105 και 106 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
53.      Πρώτον, η Silgan επικαλείται την αρχή σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή υποχρεούται να τηρεί τις πράξεις τις οποίες εκδίδει και από τις οποίες μπορεί να παρεκκλίνει μόνον επικαλούμενη λόγους συμβατούς με την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως.
54.      Δεύτερον, η Silgan υποστηρίζει ότι η αρχή αυτή ισχύει επίσης για την ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία.
Η Silgan μνημονεύει συναφώς την απόφαση της 9ης Φεβρουαρίου 2022, Sped-Pro κατά Επιτροπής (T‑791/19, EU:T:2022:67), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, όπως ισχύει και για άλλες πράξεις που έχουν τον χαρακτήρα soft
law, και στην περίπτωση της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία, η Επιτροπή αυτοπεριορίζεται στην άσκηση της εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει και δεν μπορεί να αποκλίνει από τους εν λόγω κανόνες, άλλως το κύρος των αποφάσεών της ενδέχεται να πάσχει λόγω παραβιάσεως γενικών αρχών του δικαίου, όπως της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ή της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης (25).
55.      Τρίτον, προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι δεν έκρινε ότι η Επιτροπή δεν αιτιολόγησε επαρκώς την παρέκκλιση από την ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία.
56.      Όσον αφορά τις δύο πρώτες προαναφερθείσες αιτιάσεις, η Silgan απλώς παραθέτει την αρχή κατά την οποία η διοίκηση δεσμεύεται από τις αποφάσεις της, χωρίς ουδόλως να αμφισβητεί τη συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου, διατηρώ αμφιβολίες ως προς το παραδεκτό των δύο αυτών αιτιάσεων.
57.      Όσον αφορά την ουσία, και όπως εκτέθηκε στα σημεία 28 έως 31 των παρουσών προτάσεων, αν η Επιτροπή αποφασίσει, κατόπιν αιτήματος της εθνικής αρχής ανταγωνισμού, να κινήσει τη διαδικασία στο μέτρο που αυτό είναι αναγκαίο για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του δικαίου του ανταγωνισμού της Ένωσης, δεν συντρέχει παρέκκλιση από την ανακοίνωση σχετικά με τη συνεργασία. Ως
εκ
τούτου, οι
συγκεκριμένες
εκτιμήσεις
δεν
αντιβαίνουν
στην
απόφαση
Sped-Pro κατά Επιτροπής όπως μνημονεύθηκε στο σημείο 54 των παρουσών προτάσεων.
58.      Όσον αφορά την τρίτη προαναφερθείσα αιτίαση, η οποία παρατέθηκε στο σημείο 55 των παρουσών προτάσεων, η Silgan παραπέμπει στις παρατηρήσεις που διατύπωσε στο πλαίσιο του πέμπτου λόγου αναιρέσεως. Η Silgan βάλλει, ειδικότερα, κατά της σκέψεως 62 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, με την οποία το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι οι αιτιολογήσεις που περιείχαν τα ανακοινωθέντα Τύπου της εθνικής αρχής ανταγωνισμού της 27ης Απριλίου 2018 (26) και της Επιτροπής της 12ης Ιουλίου 2022 (27), αντιστοίχως, επέτρεπαν στη Silgan να κατανοήσει το πλαίσιο που είχε οδηγήσει την εν λόγω Αρχή να υποβάλει το αίτημα και την Επιτροπή να κινήσει τη διαδικασία. Συναφώς, η Silgan υποστηρίζει ότι τα έντυπα ανακοινωθέντα δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την αιτιολογία αποφάσεως της Επιτροπής, ιδίως όταν το ανακοινωθέν Τύπου δημοσιεύθηκε μετά την έκδοση της αποφάσεως.
59.      Όσον αφορά την τελευταία αυτή αιτίαση, επισημαίνω ότι βεβαίως, με την επίδικη απόφαση, η Επιτροπή απλώς αναφέρει ότι κίνησε τη διαδικασία κατόπιν αιτήματος της εθνικής αρχής ανταγωνισμού, ενώ, στο ανακοινωθέν Τύπου, επισήμανε ότι η εθνική αρχή ανταγωνισμού αποφάσισε να αναθέσει την υπόθεση στην Επιτροπή λόγω των κενών της τότε ισχύουσας γερμανικής νομοθεσίας, τα οποία δεν επέτρεπαν την επιβολή κυρώσεων στις θυγατρικές εταιρίες της Silgan (28). Εντούτοις, από τη δικογραφία προκύπτει ότι οι δυσχέρειες αυτές, οι οποίες οφείλονταν σε νομοθετικά κενά, είχαν επίσης επισημανθεί στο ανακοινωθέν Τύπου της εθνικής αρχής ανταγωνισμού της 27ης Απριλίου 2018, ήτοι πολύ πριν από το ανακοινωθέν Τύπου της Επιτροπής της 12ης Ιουλίου 2022.
60.      Συναφώς, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, δεν απαιτείται να προσδιορίζονται στην αιτιολογία όλα τα πραγματικά και νομικά στοιχεία τα οποία ασκούν επιρροή, καθόσον η τήρηση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται με γνώμονα όχι μόνον το γράμμα της, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται καθώς και το σύνολο των νομικών κανόνων που διέπουν τον σχετικό τομέα (29).
61.      Εξάλλου, καίτοι ο έλεγχος αυτός μπορεί να διενεργηθεί μόνον εφόσον υφίσταται τυπικώς εκδοθείσα απόφαση, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι από στοιχεία όπως, για παράδειγμα, το ανακοινωθέν Τύπου, μπορούν να γίνουν γνωστά τα ουσιώδη στοιχεία που ασκούν επιρροή στην υπόθεση (30).
62.      Εν προκειμένω, επισημαίνω ότι το ανακοινωθέν Τύπου της Επιτροπής καθώς και εκείνο της εθνικής αρχής ανταγωνισμού –βάσει των όσων προκύπτουν από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση– επέτρεπαν όντως στη Silgan να κατανοήσει τους λόγους που οδήγησαν την εθνική αρχή ανταγωνισμού να αναθέσει την υπόθεση στην Επιτροπή και την Επιτροπή να κινήσει τη διαδικασία.
63.      Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το πρώτο, το δεύτερο και το τέταρτο σκέλος του τετάρτου λόγου αναιρέσεως πρέπει επίσης να απορριφθούν.
64.      Κατά συνέπεια, φρονώ ότι ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του.
IV.    Πρόταση
65.      Κατόπιν των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απορρίψει στο σύνολό του τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως.
1      Γλώσσα του πρωτοτύπου: η ιταλική.
2      Η απόφαση της Επιτροπής C(2022) 4761 final, της 12ης Ιουλίου 2022, στην υπόθεση AT.40522, είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://ec.europa.eu/competition/antitrust/cases1/202307/AT_40522_8986595_2868_7.pdf
3      Για λεπτομερέστερη έκθεση του πραγματικού πλαισίου της υπό κρίση υποθέσεως, παραπέμπω στις σκέψεις 2 έως 14 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
4      Με την ίδια απόφαση, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η παράβαση διαπράχθηκε επίσης από τις Crown Holdings, Inc. και Crown Cork & Seal Deutschland Holdings GmbH (στο εξής, από κοινού: Crown), επιβάλλοντας και σε αυτές τις εταιρίες πρόστιμο. Όπως προκύπτει από τα δικόγραφα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, οι εταιρίες της Crown είχαν επίσης προβεί σε εταιρική αναδιάρθρωση. Κατά της αποφάσεως της Επιτροπής ασκήθηκε, ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, προσφυγή ακυρώσεως επίσης εκ μέρους της Crown, η οποία όμως απορρίφθηκε με απόφαση της 2ας Οκτωβρίου 2024, Crown Holdings και Crown Cork & Seal Deutschland κατά Επιτροπής (T-587/22, EU:T:2024:661). Επί του παρόντος εκκρεμεί ενώπιον του Δικαστηρίου αίτηση αναιρέσεως της Crown με την οποία ζητείται η αναίρεση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου στην υπόθεση C-855/24 P. Στις παρούσες προτάσεις, θα περιοριστώ στα επιχειρήματα που προέβαλε μόνον η Silgan.
5      Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη διεξαγωγή διαδικασιών διευθέτησης διαφορών εν όψει της έκδοσης αποφάσεων δυνάμει του άρθρου 7 και του άρθρου 23 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου σε περιπτώσεις συμπράξεων (ΕΕ 2008, C 167, σ. 1).
6      Κανονισμός του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης (ΕΕ 2003, L 1, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) 487/2009 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 2009 (ΕΕ 2009, L 148, σ. 1).
7      Βλ. παράγραφο 3 της Ανακοινώσεως της Επιτροπής σχετικά με τη συνεργασία στο πλαίσιο του δικτύου των αρχών ανταγωνισμού (ΕΕ 2004, C 101, σ. 43).
8      Πρβλ. απόφαση της 23ης Νοεμβρίου 2017,
Gasorba κ.λπ. (C-547/16, EU:C:2017:891, σκέψη 23).
9      Βλ. αιτιολογική σκέψη 17 του κανονισμού 1/2003.
10      Στο πλαίσιο αυτό, με τα δικόγραφά της, η Επιτροπή διευκρίνισε ότι η αρχική προθεσμία αναθέσεως προηγείται της ενάρξεως της διαδικασίας.
11      Βλ. παραγράφους 5 έως 9 της ανακοινώσεως σχετικά με τη συνεργασία.
12      Όπως διαπίστωσε η Επιτροπή στην απόφασή της (βλ. υποσημείωση 2 των παρουσών προτάσεων), η παράβαση διαπράχθηκε από τις 11 Μαρτίου 2011 έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2014. Όπως διευκρινίζεται στη σκέψη 56 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, πολλές εταιρίες της Silgan αποτέλεσαν αντικείμενο αναδιαρθρώσεων αρχής γενομένης από τον Δεκέμβριο 2016.
13      Στη συνέχεια, ο Γερμανός νομοθέτης διόρθωσε τα κενά εισάγοντας το άρθρο 81 με την ένατη τροποποίηση του Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen (νόμου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού), Bundesgesetzblatt Jahrgang 2017 Teil | Nr. 33, ausgegeben zu Bonn am 8. Juni 2017.
14      Πρβλ. απόφαση της 30ής Ιανουαρίου 2025, Caronte & Tourist (C-511/23, EU:C:2025:42), με την οποία το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι, «κατά την άσκηση της διαδικαστικής αυτονομίας του, ένα κράτος μέλος οφείλει να διασφαλίζει όχι μόνον την πλήρη αποτελεσματικότητα του δικαίου ανταγωνισμού της Ένωσης καθώς και τη δίωξη και καταστολή των παραβάσεων του δικαίου ανταγωνισμού της Ένωσης, αλλά και την τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των δικαιωμάτων άμυνας των επιχειρήσεων τις οποίες αφορούν οι διαδικασίες επί παραβάσει» (σκέψη 62, η υπογράμμιση δική μου).
15      Τούτο ισχύει ακόμη και όταν η αρχή ανταγωνισμού διαπιστώνει ότι δεν είναι πλέον σε θέση να περατώσει τη διαδικασία και να επιβάλει κυρώσεις, για τον λόγο ότι το ισχύον νομοθετικό σύστημα δεν κατέστησε δυνατή τη δίωξη των παραβάσεων της νομοθεσίας ανταγωνισμού.
16      Πρβλ. απόφαση της 8ης Μαρτίου 2007, France Télécom κατά Επιτροπής (T-339/04, EU:T:2007:80, σκέψη 79).
17      Πρβλ. απόφαση της 25ης Φεβρουαρίου 2021, Slovak Telekom (C-857/19, EU:C:2021:139, σκέψη 31).
18      Όπ.π.
19      Πρβλ. απόφαση της 26ης Ιουνίου 2017, Duravit κ.λπ. κατά Επιτροπής (C-609/13 P, EU:C:2017:46, σκέψη 58).
20      Όπως προκύπτει από τις σκέψεις 3 και 4 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στις 21 Μαΐου 2015, η εθνική αρχή ανταγωνισμού διενήργησε έρευνες στις εγκαταστάσεις των διαφόρων εταιριών του ομίλου Silgan και, στις 14 Ιουνίου 2017, η αρχή αυτή ζήτησε από την Επιτροπή να διερευνήσει την υπό κρίση υπόθεση.
21      Βλ. απόφαση της 15ης Οκτωβρίου 2002, Limburgse Vinyl Maatschappij κ.λπ. κατά Επιτροπής (συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-238/99 P, C-244/99 P, C-245/99 P, C-247/99 P, C-250/99 P έως C-252/99 P και C-254/99 P, EU:C:2002:582, σκέψη 187).
22      Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 15ης Ιανουαρίου 2026_Imballaggi Piemontesi (C-588/24, EU:C:2026:14, σκέψη 58 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
23      Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2024_Ferriere Nord κατά Επιτροπής (C‑31/23 P, EU:C:2024:851, σκέψη 150 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
24      Βλ. σκέψη 76 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.
25      Σκέψη 40.
26      Το ανακοινωθέν Τύπου της εθνικής αρχής ανταγωνισμού δεν επισυνάπτεται στα υπομνήματα των διαδίκων. Αποτελούσε μέρος των εγγράφων που κατατέθηκαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και είναι προσβάσιμο στο κοινό.
27      Το ανακοινωθέν Τύπου της Επιτροπής είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_4483
28      Το ανακοινωθέν Τύπου της Επιτροπής αναφέρεται επίσης στις θυγατρικές εταιρείες της Crown.
29      Πρβλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 2023, EDP España κατά Naturgy Energy Group και Επιτροπής (συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-693/21 P και C-698/21 P, EU:C:2023:989, σκέψη 61).
30      Πρβλ. απόφαση της 16ης Ιουνίου 2015, Gauweiler κ.λπ. (C-62/14, EU:C:2015:400, σκέψη 71).