62018TO0762_RES
(Zaak T‑762/18 R)
Sofia Athanasiadou en Konstantinos Soulantikas
tegen
Europese Commissie
Beschikking van de president van het Gerecht van 10 september 2019
„Kort geding – Financiële bepalingen (begroting, financieel kader, eigen middelen, bestrijding van fraude) – Gedwongen tenuitvoerlegging – Verzoek tot opschorting – Ontvankelijkheid – Geen spoedeisendheid”
Kort geding – Opschorting van de tenuitvoerlegging – Voorwaarden voor ontvankelijkheid – Verzoek tot opschorting van de gedwongen tenuitvoerlegging van een besluit houdende een geldelijke verplichting – Geen beroep ten gronde ingesteld – Geen invloed
(Art. 256, lid 1, 278 en 299 VWEU; Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, art. 47; Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 156, lid 1)
(zie punten 31‑36)
Samenvatting
In de beschikking Athanasiadou en Soulantikas/Commissie (T‑762/18 R) van 10 september 2019 heeft de president van het Gerecht in het kader van een verzoek in kort geding het middel van niet-ontvankelijkheid wegens het ontbreken van een hoofdvordering afgewezen.
Athanasiadou en Soulantikas, die in Griekenland wonen, hebben de privaatrechtelijke vennootschap ECOSE opgericht. ECOSE heeft met het Uitvoerend Agentschap „Onderwijs, audiovisuele media en cultuur” een subsidieovereenkomst gesloten voor de uitvoering van een project met de titel „Seniors in actions”. Naar aanleiding van een auditverslag waarin de terugvordering van een bedrag van 59696,98 EUR werd aanbevolen, heeft de Commissie een besluit vastgesteld waarbij dit bedrag, vermeerderd met de verschuldigde rente, van ECOSE werd teruggevorderd (hierna: „bestreden besluit”). Overeenkomstig de bepalingen van het Griekse wetboek van burgerlijke rechtsvordering heeft de Commissie het bestreden besluit en het betalingsbevel door een gerechtsdeurwaarder laten betekenen. Op 30 oktober 2018 hebben verzoekers verzet aangetekend bij de alleensprekende rechter in eerste aanleg van Athene (Griekenland). Op 31 december 2018 hebben verzoekers krachtens artikel 299 VWEU bij het Gerecht een verzoek tot opschorting van de gedwongen tenuitvoerlegging van het bestreden besluit ingediend. (
1
) In haar opmerkingen heeft de Commissie verzocht om het verzoek in kort geding niet-ontvankelijk te verklaren omdat in strijd met de artikelen 161 en 156 van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht (
2
) geen beroep ten gronde tot nietigverklaring van het bestreden besluit was ingesteld.
Ten eerste herinnert de president van het Gerecht aan zijn exclusieve bevoegdheid om de gedwongen tenuitvoerlegging van het bestreden besluit op te schorten; de bevoegdheid van de betrokken nationale rechtelijke instanties is beperkt tot het toezicht op de regelmatigheid van de tenuitvoerlegging. (
3
)
Ten tweede merkt de president op dat artikel 156 van het Reglement voor de procesvoering voorziet in verschillende procedurele regelingen naargelang van de rechtsgrondslag waarop het verzoek in kort geding is gebaseerd. Zo geldt de in artikel 156, lid 1, van dat Reglement neergelegde regel dat een verzoek tot opschorting van de tenuitvoerlegging van een handeling van een instelling slechts ontvankelijk is indien vooraf of tegelijkertijd een beroep ten gronde tegen die handeling is of wordt ingesteld, uitdrukkelijk slechts voor verzoeken op grond van artikel 278 VWEU en 157 EA. Deze verplichting geldt dus niet noodzakelijkerwijs in het onderhavige geval.
Ten derde wijst de president van het Gerecht erop dat de nakoming van een dergelijke verplichting verzoekers het recht op een doeltreffende voorziening in rechte ontneemt. In de omstandigheden van het onderhavige geval moet het immers mogelijk zijn de rechter van de Unie, die als enige bevoegd is om de opschorting van de tenuitvoerlegging te gelasten, te verzoeken om dit in voorkomend geval te doen, teneinde de nationale rechterlijke instanties de tijd te geven die nodig is voor de uitoefening van de hun bij artikel 299, lid 4, VWEU verleende bevoegdheid om toezicht uit te oefenen op de regelmatigheid van de tenuitvoerleggingsmaatregelen.
In die context onderstreept de president van het Gerecht dat de middelen die worden aangevoerd om te bewijzen dat het verzoek op het eerste gezicht feitelijk en rechtens gerechtvaardigd is, logischerwijs middelen moeten zijn die onder de bevoegdheid van de nationale rechter vallen en die gegrond lijken. Middelen betreffende de rechtmatigheid van het besluit kunnen immers niet slagen, tenzij zij worden aangevoerd in het kader van een verzoek dat op grond van artikel 278 VWEU wordt ingediend in het verlengde van een krachtens artikel 263 VWEU ingesteld beroep ten gronde, aangezien de gegrondheid van een besluit dat executoriale titel vormt, slechts op grond van deze bepaling kan worden betwist voor de rechter die bevoegd is om uitspraak te doen over beroepen tot nietigverklaring.
Zonder dat in deze fase uitspraak hoeft te worden gedaan over de vraag of het verzoek gegrond lijkt, kan in dit verband worden opgemerkt dat een aantal van de gronden die verzoekers aanvoeren ter onderbouwing van hun stelling dat is voldaan aan de voorwaarde dat het verzoek op het eerste gezicht feitelijk en rechtens gerechtvaardigd is, in dit geval juist betrekking heeft op de procedure van gedwongen tenuitvoerlegging in Griekenland en op de regelmatigheid van de tenuitvoerleggingsmaatregelen en dus onder de bevoegdheid van de nationale rechter valt. Het verzoek in kort geding heeft dus wel degelijk tot doel de nationale rechter in staat te stellen zijn bevoegdheid uit hoofde van artikel 299 VWEU uit te oefenen.
De president van het Gerecht heeft dan ook geconcludeerd dat het middel van niet-ontvankelijkheid dat is gebaseerd op het feit dat geen beroep ten gronde is ingesteld, afgewezen moet worden. Tot slot is het verzoek in kort geding zelf afgewezen wegens het ontbreken van spoedeisendheid.
(
1
)	Krachtens artikel 299 VWEU vormen de besluiten van de Commissie die voor natuurlijke of rechtspersonen, met uitzondering van de staten, geldelijke verplichtingen inhouden, een executoriale titel. De tenuitvoerlegging geschiedt volgens de bepalingen van burgerlijke rechtsvordering die van kracht zijn in de staat op het grondgebied waarvan zij plaatsvindt. De formule van tenuitvoerlegging wordt, zonder andere controle dan de verificatie van de authenticiteit van de titel, aangebracht door de nationale autoriteit die door de regering van elke lidstaat daartoe wordt aangewezen. De betrokken regering brengt deze aanwijzing ter kennis van de Commissie en het Hof van Justitie van de Europese Unie. Nadat de bedoelde formaliteiten op verzoek van de belanghebbende zijn vervuld, kan deze de tenuitvoerlegging volgens de nationale wetgeving voortzetten door zich rechtstreeks te wenden tot de bevoegde instantie. De tenuitvoerlegging kan uitsluitend worden geschorst door een beslissing van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Het toezicht op de regelmatigheid van de wijze van tenuitvoerlegging behoort echter tot de bevoegdheid van de nationale rechterlijke instanties.
(
2
)	Artikel 156, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht bepaalt dat een verzoek tot opschorting van de tenuitvoerlegging van een handeling van een instelling bedoeld in artikel 278 VWEU en artikel 157 EA slechts ontvangen kan worden indien de verzoeker tegen die handeling beroep heeft ingesteld bij het Gerecht.
(
3
)	Overeenkomstig artikel 299 VWEU, gelezen in samenhang met artikel 256, lid 1, VWEU, artikel 39, lid 1, en artikel 53, lid 1, van het Protocol betreffende het statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie.