Προσωρινό κείμενο
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο τμήμα)
της 13ης
Νοεμβρίου 2025 (*)
« Προδικαστική παραπομπή – Μεταναστευτική πολιτική – Οδηγία
(ΕE)
2016/801 – Προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την εθελοντική υπηρεσία – Άρνηση ανανέωσης άδειας διαμονής – Άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ – Επαρκείς πόροι – Πρόσθετες προϋποθέσεις που απορρέουν από τη νομολογία ανωτάτου εθνικού δικαστηρίου – Αποδείξεις – Αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης »
Στην υπόθεση C‑525/23 [Oti] (i),
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Fővárosi Törvényszék (δικαστήριο περιφέρειας Βουδαπέστης, Ουγγαρία) με απόφαση της 26ης
Ιουνίου 2023, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 14 Αυγούστου 2023, στο πλαίσιο της δίκης
OS
κατά
Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),
συγκείμενο από τους M. L. Arastey Sahún, πρόεδρο τμήματος, J. Passer, E. Regan (εισηγητή), Δ. Γρατσία και B. Smulders, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Ν. Αιμιλίου
γραμματέας: I. Illéssy, διοικητικός υπάλληλος,
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 20ής
Νοεμβρίου 2024,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–        η Ουγγρική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την Zs. Biró-Tóth και τον M. Z. Fehér,
–        η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την J. Hottiaux και τον C. Kovács,
αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 3ης
Απριλίου 2025,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1        Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας (ΕΕ)
2016/801 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την έρευνα, τις σπουδές, την πρακτική άσκηση, την εθελοντική υπηρεσία, τις ανταλλαγές μαθητών ή τα εκπαιδευτικά προγράμματα και την απασχόληση των εσωτερικών άμισθων βοηθών (au pair) (ΕΕ 2016, L 132, σ. 21), της αρχής της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης, του άρθρου 79 ΣΛΕΕ και των άρθρων 45 και 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης).
2        Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ του OS και της Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság (εθνικής γενικής αστυνομικής διεύθυνσης αλλοδαπών, Ουγγαρία, στο εξής: εθνική αρχή) σχετικά με την απόρριψη της αίτησης που είχε υποβάλει για την ανανέωση της άδειας διαμονής του στην Ουγγαρία με σκοπό την άσκηση εθελοντικής δραστηριότητας στη χώρα αυτή.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Η οδηγία 2003/109/ΕΚ
3        Το άρθρο 5 της οδηγίας
2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου, της 25ης
Νοεμβρίου 2003, σχετικά με το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι είναι επί μακρόν διαμένοντες (ΕΕ 2004, L 16, σ. 44), το οποίο φέρει τον τίτλο «Προϋποθέσεις απόκτησης του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Τα κράτη μέλη απαιτούν από τον υπήκοο τρίτης χώρας να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία ότι διαθέτει για τον ίδιο και για τα εξαρτώμενα από αυτόν μέλη της οικογένειάς του:
α)      σταθερούς και τακτικούς πόρους, επαρκείς για τη συντήρηση του ιδίου/της ιδίας και των μελών της οικογενείας του/της, χωρίς να απαιτείται προσφυγή στο σύστημα κοινωνικής αρωγής του οικείου κράτους μέλους. Τα κράτη μέλη αξιολογούν τους πόρους αυτούς σύμφωνα με τη φύση και τον τακτικό χαρακτήρα τους και μπορούν να λαμβάνουν υπόψη το επίπεδο των κατωτάτων μισθών και συντάξεων πριν από την αίτηση για τη χορήγηση του καθεστώτος του επί μακρόν διαμένοντος·
[…]».
Η οδηγία 2004/38/ΕΚ
4        Το άρθρο 7 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης
Απριλίου 2004, σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 και την κατάργηση των οδηγιών 64/221/ΕΟΚ, 68/360/ΕΟΚ, 72/194/ΕΟΚ, 73/148/ΕΟΚ, 75/34/ΕΟΚ, 75/35/ΕΟΚ, 90/364/ΕΟΚ, 90/365/ΕΟΚ και 93/96/ΕΟΚ (ΕΕ 2004, L 158, σ. 77, και διορθωτικό ΕΕ 2004, L 229, σ. 35), το οποίο φέρει τον τίτλο «Δικαίωμα διαμονής άνω των τριών μηνών», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Όλοι οι πολίτες της Ένωσης έχουν δικαίωμα διαμονής στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών, εφόσον:
[…]
β)      διαθέτουν επαρκείς πόρους για τον εαυτό τους και τα μέλη των οικογενειών τους, ούτως ώστε να μην επιβαρύνουν κατά τη διάρκεια της περιόδου παραμονής τους το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του κράτους μέλους υποδοχής, καθώς και πλήρη ασφαλιστική κάλυψη ασθενείας στο κράτος μέλος υποδοχής, […]
[…]».
Η οδηγία 2016/801
5        Κατά τις αιτιολογικές σκέψεις 2, 3, 20, 21, 41, 42, 54 και 61 της οδηγίας 2016/801:
«(2)      Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ανταποκριθεί στην ανάγκη που εντοπίστηκε στις εκθέσεις εφαρμογής για τις οδηγίες 2004/114/ΕΚ [του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2004, σχετικά με τις προϋποθέσεις εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό τις σπουδές, την ανταλλαγή μαθητών, την άμισθη πρακτική άσκηση ή την εθελοντική υπηρεσία (ΕΕ 2004, L 375, σ. 12),] και 2005/71/ΕΚ [του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 2005, σχετικά με ειδική διαδικασία εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς επιστημονικής έρευνας (ΕΕ 2005, L 289, σ. 15),] για την αντιμετώπιση των αδυναμιών που διαπιστώθηκαν, τη διασφάλιση περισσότερης διαφάνειας και ασφάλειας δικαίου και την παροχή συνεκτικού νομικού πλαισίου για τις διάφορες κατηγορίες υπηκόων τρίτων χωρών που έρχονται στην [Ευρωπαϊκή] Ένωση. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να απλουστεύσει και να εξορθολογήσει τις ισχύουσες διατάξεις για τις εν λόγω κατηγορίες σε μία ενιαία πράξη. Παρ’ όλο που οι κατηγορίες που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία παρουσιάζουν διαφορές, εμφανίζουν και ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, γεγονός που καθιστά δυνατή την εξέτασή τους μέσω ενός κοινού νομικού πλαισίου στο επίπεδο της Ένωσης.
(3)      Η παρούσα οδηγία αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου του προγράμματος της Στοκχόλμης για προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών που αφορούν τις προϋποθέσεις χορήγησης άδειας εισόδου και διαμονής σε υπηκόους τρίτων χωρών. Η μετανάστευση από χώρες εκτός της Ένωσης αποτελεί μια πηγή εισροής ατόμων υψηλής ειδίκευσης, και ειδικότερα οι σπουδαστές και οι ερευνητές αποτελούν όλο και πιο περιζήτητες ομάδες. Διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην κατάρτιση του ανθρώπινου κεφαλαίου, κύριου πλεονεκτήματος της Ένωσης, και στη διασφάλιση έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης και, κατά συνέπεια, συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής “Ευρώπη 2020”.
[…]
(20)      Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να στηρίζει τους στόχους της “ευρωπαϊκής εθελοντικής υπηρεσίας” για την ανάπτυξη της αλληλεγγύης, της αμοιβαίας κατανόησης και της ανεκτικότητας μεταξύ των νέων και των κοινωνιών όπου ζουν, συμβάλλοντας παράλληλα στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και στην προώθηση της ενεργού συμμετοχής των νέων στα κοινά. Προκειμένου να εξασφαλιστεί πρόσβαση στην ευρωπαϊκή εθελοντική υπηρεσία με συνεκτικό τρόπο σε ολόκληρη την Ένωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόζουν τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας που αφορούν υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι υποβάλλουν αίτηση για τον σκοπό της ευρωπαϊκής εθελοντικής υπηρεσίας.
(21)      Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν
τη δυνατότητα να εφαρμόζουν τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας σε μαθητές,
εθελοντές πλην των υπαγομένων στην ευρωπαϊκή εθελοντική υπηρεσία και εσωτερικούς άμισθους βοηθούς (au pair), προκειμένου να διευκολύνεται η είσοδος και η διαμονή τους και να διασφαλίζονται τα δικαιώματά τους.
[…]
(41)      Σε περίπτωση αμφιβολιών για τους λόγους υποβολής της αίτησης εισδοχής, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να διενεργούν κατάλληλους ελέγχους ή να ζητούν αποδεικτικά στοιχεία προκειμένου να αξιολογούν, κατά περίπτωση, την σκοπούμενη από τον αιτούντα έρευνα, σπουδές, πρακτική άσκηση, εθελοντική υπηρεσία, πρόγραμμα ανταλλαγής μαθητών ή εκπαιδευτικό πρόγραμμα ή απασχόληση ως εσωτερικού άμισθου βοηθού (au pair) και να καταπολεμάται η κατάχρηση ή η κακή χρήση της διαδικασίας που ορίζεται στην παρούσα οδηγία.
(42)      Όταν οι πληροφορίες που παρέχονται είναι ελλιπείς, τα κράτη μέλη ενημερώνουν τον αιτούντα εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος για τις συμπληρωματικές πληροφορίες που απαιτούνται, και ορίζουν εύλογη προθεσμία υποβολής τους. Εάν οι συμπληρωματικές πληροφορίες δεν προσκομιστούν εντός της προθεσμίας αυτής, η αίτηση μπορεί να απορριφθεί.
[…]
(54)      Η δίκαιη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία θα πρέπει να διασφαλίζεται σύμφωνα με το άρθρο 79 ΣΛΕΕ. Οι ερευνητές θα πρέπει να απολαύουν ίσης μεταχείρισης με τους υπηκόους του οικείου κράτους μέλους σύμφωνα με το άρθρο 12
παράγραφοι 1 και 4 της οδηγίας 2011/98/ΕΕ [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με ενιαία διαδικασία υποβολής αίτησης για τη χορήγηση στους υπηκόους τρίτων χωρών ενιαίας άδειας διαμονής και εργασίας στην επικράτεια κράτους μέλους και σχετικά με κοινό σύνολο δικαιωμάτων για τους εργαζομένους από τρίτες χώρες που διαμένουν νομίμως σε κράτος μέλος (ΕΕ 2011, L 343, σ. 1)], με την επιφύλαξη της δυνατότητας του εν λόγω κράτους μέλους να περιορίζει την ίση μεταχείριση στις συγκεκριμένες περιπτώσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία. […]
[…]
(61)      Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και συνάδει με τις αρχές που αναγνωρίζονται στον [Χάρτη], σύμφωνα με το άρθρο 6 [ΣΕΕ]».
6        Το άρθρο 1 της οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Αντικείμενο», έχει ως ακολούθως:
«H παρούσα οδηγία καθορίζει:
α)      τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής για περίοδο που υπερβαίνει τις 90 ημέρες στο έδαφος των κρατών μελών, καθώς και τα δικαιώματα υπηκόων τρίτων χωρών και, κατά περίπτωση, των μελών της οικογένειάς τους για τους σκοπούς της έρευνας, των σπουδών, της πρακτικής άσκησης ή της εθελοντικής υπηρεσίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής εθελοντικής υπηρεσίας, και, εφόσον το αποφασίσουν τα κράτη μέλη, για τους σκοπούς προγράμματος ανταλλαγής μαθητών ή εκπαιδευτικών προγραμμάτων, εθελοντικής υπηρεσίας διαφορετικής από την ευρωπαϊκή εθελοντική υπηρεσία ή απασχόλησης ως εσωτερικών άμισθων βοηθών (au pair)·
[…]».
7        Το άρθρο 2 της οδηγίας, το οποίο επιγράφεται «Πεδίο εφαρμογής», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα ακόλουθα:
«Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στους υπηκόους τρίτων χωρών που αιτούνται να γίνουν δεκτοί ή που έχουν γίνει δεκτοί στο έδαφος κράτους μέλους για τον σκοπό της έρευνας, των σπουδών, της πρακτικής άσκησης ή εθελοντικής υπηρεσίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής εθελοντικής υπηρεσίας. Τα κράτη μέλη δύνανται επίσης να αποφασίζουν να εφαρμόσουν τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας στους υπηκόους τρίτων χωρών που υποβάλλουν αίτηση για να γίνουν δεκτοί στο πλαίσιο προγράμματος ανταλλαγής μαθητών ή εκπαιδευτικού προγράμματος, εθελοντικής υπηρεσίας διαφορετικής από την ευρωπαϊκή εθελοντική υπηρεσία ή απασχόλησης ως εσωτερικών άμισθων βοηθών (au pair).»
8        Το άρθρο 4 της οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ευνοϊκότερες διατάξεις», ορίζει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Η παρούσα οδηγία δεν θίγει ευνοϊκότερες διατάξεις:
α)      διμερών ή πολυμερών συμφωνιών που συνάπτονται μεταξύ της Ένωσης ή της Ένωσης και των κρατών μελών της και ενός ή περισσότερων τρίτων χωρών· ή
β)      διμερών ή πολυμερών συμφωνιών που συνάπτονται μεταξύ ενός ή περισσότερων κρατών μελών και ενός ή περισσότερων τρίτων χωρών.»
9        Κατά το άρθρο 5, παράγραφοι 1 και 3, της οδηγίας 2016/801:
«1.      Η εισδοχή υπηκόου τρίτης χώρας δυνάμει της παρούσας οδηγίας υπόκειται σε έλεγχο δικαιολογητικών που αποδεικνύουν ότι ο εν λόγω υπήκοος τρίτης χώρας πληροί:
α)      τις γενικές προϋποθέσεις του άρθρου 7· και
β)      τις σχετικές ειδικές προϋποθέσεις των άρθρων 8, 11, 12, 13, 14 ή 16.
[…]
3.      Όταν πληρούνται όλες οι γενικές και ειδικές προϋποθέσεις, οι υπήκοοι τρίτων χωρών δικαιούνται να λάβουν άδεια.
Όταν ένα κράτος μέλος εκδίδει άδεια διαμονής μόνο στο έδαφός του και πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις εισδοχής που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος χορηγεί στον υπήκοο τρίτης χώρας την απαιτούμενη θεώρηση.»
10      Το άρθρο 7 της οδηγίας, το οποίο επιγράφεται «Γενικές προϋποθέσεις», προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:
«Όσον αφορά την εισδοχή υπηκόου τρίτης χώρας δυνάμει της παρούσας οδηγίας, ο αιτών:
[…]
γ)      προσκομίζει τα αποδεικτικά στοιχεία που καταδεικνύουν ότι ο υπήκοος της τρίτης χώρας διαθέτει ή, εφόσον προβλέπεται από το εθνικό δίκαιο, ότι έχει υποβάλει αίτηση για ασφάλιση ασθένειας για όλους τους κινδύνους που καλύπτονται συνήθως για τους πολίτες του αντίστοιχου κράτους μέλους. Η ασφάλιση πρέπει να ισχύει για τη διάρκεια της προβλεπόμενης διαμονής·
[…]
ε)      προσκομίζει τα ζητούμενα από το οικείο κράτος μέλος αποδεικτικά στοιχεία που καταδεικνύουν ότι κατά την προβλεπόμενη διαμονή του ο υπήκοος τρίτης χώρας θα διαθέτει επαρκείς πόρους για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσής του χωρίς να χρειάζεται να καταφύγει στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του συγκεκριμένου κράτους μέλους, καθώς και για την κάλυψη των εξόδων ταξιδίου επιστροφής. Η αξιολόγηση των επαρκών πόρων πρέπει να βασίζεται σε εξατομικευμένη εξέταση κάθε περίπτωσης και να λαμβάνει υπόψη τους πόρους που προέρχονται, μεταξύ άλλων, από επιχορήγηση, υποτροφία για σπουδαστές ή άλλη υποτροφία, έγκυρη σύμβαση εργασίας ή δεσμευτική προσφορά εργασίας ή χρηματοδοτική δέσμευση από οργανισμό διαχείρισης προγράμματος ανταλλαγής μαθητών, φορέα υποδοχής ασκουμένων, οργανισμό αρμόδιο για πρόγραμμα εθελοντικής υπηρεσίας, οικογένεια υποδοχής ή οργανισμό που μεσιτεύει εσωτερικούς άμισθους βοηθούς (au pair).»
11      Το άρθρο 14 της οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ειδικές προϋποθέσεις για τους εθελοντές», ορίζει στην παράγραφο 1, στοιχείο αʹ, τα ακόλουθα:
«Επιπλέον των γενικών προϋποθέσεων που ορίζονται στο άρθρο 7 όσον αφορά την εισδοχή υπηκόου τρίτης χώρας για τον σκοπό εθελοντικής υπηρεσίας, ο αιτών:
α)      προσκομίζει συμφωνία με τον φορέα υποδοχής ή, εφόσον αυτό προβλέπεται από το εθνικό δίκαιο, άλλον αρμόδιο φορέα του οικείου κράτους μέλους για το πρόγραμμα εθελοντικής υπηρεσίας στο οποίο συμμετέχει ο υπήκοος τρίτης χώρας. Η συμφωνία περιλαμβάνει:
[…]
v)      τους διαθέσιμους πόρους για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσης και στέγασης του υπηκόου τρίτης χώρας και το ελάχιστο χρηματικό ποσό ως συμβολική αμοιβή καθ’ όλη τη διάρκεια της διαμονής· και
[…]».
12      Το άρθρο 34 της οδηγίας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διαδικαστικές εγγυήσεις και διαφάνεια», προβλέπει στην παράγραφο 3 τα εξής:
«Εάν οι πληροφορίες ή τα δικαιολογητικά που παρέχονται προς υποστήριξη της αίτησης είναι ελλιπή, οι αρμόδιες αρχές ενημερώνουν τον αιτούντα, εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος, για τις συμπληρωματικές πληροφορίες που απαιτούνται και ορίζουν εύλογη προθεσμία υποβολής τους. Η περίοδος που αναφέρεται στις παραγράφους 1 ή 2 αναστέλλεται μέχρις ότου οι αρμόδιες αρχές λάβουν τις απαιτούμενες συμπληρωματικές πληροφορίες. Εάν οι συμπληρωματικές πληροφορίες ή τα συμπληρωματικά έγγραφα δεν προσκομισθούν εντός της προθεσμίας αυτής, η αίτηση μπορεί να απορριφθεί.»
Το ουγγρικό δίκαιο
13      Κατά το άρθρο 2, στοιχείο d, του a harmadik országbeli állampolgárok beutazásáról és tartózkodásáról szóló 2007. évi II. Törvény (νόμου
ΙΙ του 2007 περί εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών)
(Magyar Közlöny 2007/1), όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης (στο εξής: νόμος II του 2007):
«[Ω]ς μέλος της οικογένειας θεωρείται:
da)      ο/η σύζυγος υπηκόου τρίτης χώρας ή Ούγγρου υπηκόου·
db)      το ανήλικο τέκνο (συμπεριλαμβανομένου του θετού ή του φιλοξενούμενου τέκνου) υπηκόου τρίτης χώρας και του/της συζύγου του·
dc)      το ανήλικο τέκνο (συμπεριλαμβανομένου του θετού ή του φιλοξενούμενου τέκνου) υπηκόου τρίτης χώρας του οποίου ο εν λόγω υπήκοος έχει την επιμέλεια και ασκεί τη γονική μέριμνα·
dd)      το ανήλικο τέκνο (συμπεριλαμβανομένου του θετού ή του φιλοξενούμενου τέκνου) του/της συζύγου υπηκόου τρίτης χώρας ή Ούγγρου υπηκόου του οποίου ο/η εν λόγω σύζυγος έχει την επιμέλεια και ασκεί τη γονική μέριμνα·
de)      κάθε πρόσωπο έχον τη γονική μέριμνα ανήλικου Ούγγρου υπηκόου, το οποίο έχει την επιμέλεια και ζει υπό τη στέγη του εν λόγω Ούγγρου υπηκόου».
14      Το άρθρο 13, παράγραφος 1, στοιχείο
f, του νόμου II του 2007 ορίζει τα εξής:
«Ο υπήκοος τρίτης χώρας δύναται να εισέλθει στο ουγγρικό έδαφος για διαμονή που υπερβαίνει τις 90 ημέρες κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου 180
ημερών […] εάν διαθέτει, καθ’ όλη τη διάρκεια της διαμονής του, επαρκείς πόρους για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσης και στέγασής του, καθώς και για την κάλυψη των εξόδων ταξιδίου επιστροφής.»
15      Το άρθρο 87, παράγραφος 1, του νόμου II του 2007 έχει ως ακολούθως:
«Η υπηρεσία αλλοδαπών της αστυνομίας μπορεί να καλέσει τον ενδιαφερόμενο να προβεί σε δήλωση, εάν τούτο απαιτείται για τη διασαφήνιση των γεγονότων. Η δήλωση μπορεί να γίνει είτε προφορικά είτε γραπτά. Εάν η δήλωση γίνει προφορικά, η οικεία υπηρεσία αλλοδαπών της αστυνομίας συντάσσει πρακτικό. […]»
16      Το άρθρο 29, παράγραφοι 5 και 6, του a harmadik országbeli állampolgárok beutazásáról és tartózkodásáról szóló 2007. évi II. törvény végrehajtásáról szóló 114/2007. (V. 24.) Korm. rendelet (κυβερνητικού διατάγματος 114/2007, περί εφαρμογής των διατάξεων του νόμου II του 2007, σχετικά με την είσοδο και τη διαμονή υπηκόων τρίτων χωρών, στο εξής: διάταγμα 114/2007) (Magyar Közlöny 2007/65), προβλέπει τα εξής:
«5.      Ο υπήκοος τρίτης χώρας διαθέτει επαρκείς πόρους για διαμονή άνω των 90 ημερών εφόσον ο ίδιος ή κάποιο μέλος της οικογένειας είναι σε θέση να καλύψει τα έξοδα διαβίωσης, στέγασης, ταξιδίου επιστροφής και, εφόσον απαιτείται, την ιατρική περίθαλψη, με εισόδημα ή περιουσία που έχει αποκτήσει νομίμως και έχει στη διάθεσή του.
6.      Στο πλαίσιο της διαδικασίας χορήγησης θεώρησης εισόδου για διαμονή άνω των 90 ημερών και άδειας διαμονής, η ύπαρξη των μέσων διαβίωσης μπορεί, μεταξύ άλλων, να αποδεικνύεται με τα ακόλουθα μέσα:
a)      ουγγρικά μέσα πληρωμής ή αλλοδαπά μετατρέψιμα
μέσα πληρωμής σε πιστωτικό ίδρυμα στην Ουγγαρία·
b)      ένα μέσο (σύμβαση ανοίγματος λογαριασμού πληρωμών, βιβλιάριο καταθέσεων κ.λπ.) με βάση το οποίο αναγνωρίζεται στον υπήκοο τρίτης χώρας το δικαίωμα ανάληψης μετρητών από πάροχο υπηρεσιών πληρωμών στην Ουγγαρία, συνοδευόμενο από βεβαίωση πιστωτικού ιδρύματος σχετικά με τη διαθέσιμη κάλυψη σε μετρητά·
c)      εναλλακτικά μέσα πληρωμής αντί των μετρητών (επιταγή, πιστωτική κάρτα κ.λπ.) που γίνονται δεκτά στο εμπόριο στην Ουγγαρία, συνοδευόμενα από βεβαίωση πιστωτικού ιδρύματος σχετικά με τη διαθέσιμη κάλυψη σε μετρητά·
d)      έγκυρη επιστολή πρόσκλησης δεόντως εγκεκριμένη από τη διοίκηση·
e)      πράξη που αποδεικνύει την παροχή καταλύματος το οποίο έχει δεσμευθεί και πληρωθεί καθώς και διατροφής·
f)      δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο με το οποίο πιστοποιείται η ύπαρξη στην Ουγγαρία στοιχείων του ενεργητικού, περιουσιακών δικαιωμάτων ή περιουσιακών στοιχείων που εγγυώνται τη διαβίωση·
g)      την απόδειξη των εισοδημάτων από νόμιμη αμειβόμενη δραστηριότητα την οποία ο αιτών προτίθεται να ασκήσει ή ασκεί στο ουγγρικό έδαφος·
h)      την απόδειξη εισοδημάτων που προέρχονται σε τακτική βάση από την αλλοδαπή·
i)      δήλωση μέλους της οικογένειας το οποίο, στο ουγγρικό έδαφος, είτε είναι κάτοχος θεώρησης εισόδου ή άδειας διαμονής, του καθεστώτος μετανάστη ή εγκατεστημένου προσώπου, ή δελτίου διαμονής ή δελτίου μόνιμης διαμονής προβλεπόμενου από ειδικό νόμο, είτε έχει αναγνωριστεί ως πρόσφυγας, παραληφθείσα ενώπιον συμβολαιογράφου και βεβαιούσα τη δέσμευση του οικείου μέλους της οικογένειας να συντηρεί τον αιτούντα ως εξαρτώμενο πρόσωπο και να του παρέχει διατροφή, η οποία δήλωση πρέπει να συνοδεύεται από έγγραφο που αποδεικνύει τη δυνατότητα του προσώπου να εκπληρώσει τη δέσμευση την οποία αναλαμβάνει, ή
j)      κάθε άλλο αξιόπιστο αποδεικτικό μέσο.»
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
17      Ο OS, υπήκοος τρίτης χώρας, ήταν κάτοχος άδειας διαμονής στην Ουγγαρία με σκοπό τις σπουδές, με ισχύ έως τις 30 Ιουνίου 2020. Στις 5 Ιουνίου 2020 υπέβαλε αίτηση ανανέωσης της άδειας διαμονής του (στο εξής: αίτηση ανανέωσης) ενώπιον της Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság Budapesti és Pest megyei Regionális Igazgatósága (εθνικής γενικής αστυνομικής διεύθυνσης αλλοδαπών, περιφερειακής διεύθυνσης Βουδαπέστης και της Κομητείας της Πέστης, Ουγγαρία, στο εξής: περιφερειακή αρχή), στην οποία δήλωνε, ως σκοπό της διαμονής του –επισήμως καταχωρισμένη ως διαμονή «για άλλον σκοπό»– την άσκηση εθελοντικής δραστηριότητας. Επιπλέον, επισήμαινε ότι ο θείος του, Βρετανικής ιθαγενείας, θα του εξασφάλιζε τους αναγκαίους πόρους κατά τη διαμονή του στην Ουγγαρία.
18      Προκειμένου να αποδείξει τον σκοπό της διαμονής του, ο OS επισύναψε στην αίτηση ανανέωσης σύμβαση καταρτισθείσα την 1η
Ιουνίου 2020 από οργανισμό εδρεύοντα στην Ουγγαρία, τον «Mahatma Gandhi Emberi Jogi Egyesület», κατά τα οριζόμενα στην οποία θα ασκούσε, από τις 15 Ιουνίου 2020 και έπειτα, για λογαριασμό του εν λόγω οργανισμού εθελοντική δραστηριότητα για αόριστο χρονικό διάστημα. Επισύναψε επίσης στην αίτηση ανανέωσης αναλυτική κατάσταση κίνησης τραπεζικού λογαριασμού των τελευταίων έξι μηνών στο όνομά του, δήλωση του θείου του με την οποία βεβαιωνόταν ότι ο OS ήταν εξαρτώμενο από αυτόν πρόσωπο και δικαιολογητικά έγγραφα αποδεικτικά των εισοδημάτων του θείου του.
19      Η περιφερειακή αρχή απέρριψε την αίτηση ανανέωσης και διέταξε την απέλαση του OS προς την τρίτη χώρα της οποίας είναι υπήκοος, χωρίς να λάβει υπόψη τα έγγραφα που είχε προσκομίσει ο τελευταίος προς στήριξη της αίτησης ανανέωσης, με την αιτιολογία ότι ο θείος του, ο οποίος υποτίθεται ότι θα του παρείχε τα μέσα διαβίωσής του στην Ουγγαρία, δεν μπορούσε να θεωρηθεί ως «μέλος της οικογένειας», κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο d, του νόμου II του 2007 και του άρθρου 29, παράγραφος 5, του διατάγματος 114/2007.
20      Ο OS άσκησε διοικητική προσφυγή κατά της εν λόγω απορριπτικής απόφασης ενώπιον της εθνικής αρχής. Υποστήριξε ότι, ακόμη και αν ο θείος του δεν είχε την ιδιότητα του «μέλους της οικογένειας», κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο d, του νόμου II του 2007, μπορούσε να του παρέχει την αναγκαία οικονομική στήριξη για τη διαβίωσή του στο ουγγρικό έδαφος βάσει σύμβασης δανείου συναφθείσας μεταξύ τους. Συναφώς, ο OS επισύναψε στην προσφυγή του δήλωση με βάση την οποία ο θείος του δεσμευόταν έναντί του να καταβάλλει μηνιαίο ποσό ύψους 200 000 ουγγρικών φιορινιών (HUF) (περίπου 520
ευρώ) κατά τη διάρκεια της ενιαύσιας περιόδου κατά την οποία θα ασκούσε την εθελοντική δραστηριότητά του.
21      Μετά την επικύρωση της απόφασης της περιφερειακής αρχής από την εθνική αρχή, ο OS άσκησε προσφυγή ενώπιον του Fővárosi Törvényszék (δικαστηρίου περιφέρειας Βουδαπέστης, Ουγγαρία), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου. Προς στήριξη της προσφυγής του, ο OS προβάλλει ότι η εθνική αρχή δεν εδύνατο να αρνηθεί να λάβει υπόψη τα αποδεικτικά στοιχεία που ο ίδιος είχε προσκομίσει για τον λόγο και μόνον ότι ο θείος του δεν ήταν «μέλος της οικογένειας», κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο d, του νόμου II του 2007, προκειμένου να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν διασφαλιζόταν η κάλυψη των εξόδων διαβίωσης και επιστροφής του. Ενώπιον του δικαστηρίου αυτού, ο OS δήλωσε ότι ο θείος του θα του παρείχε οικονομική στήριξη υπό μορφή δωρεάς, και όχι στο πλαίσιο υποχρέωσης διατροφής, συνεπώς δε ο OS έχει ο ίδιος στη διάθεσή του τους αναγκαίους για τη διαβίωσή του πόρους. Πράγματι, αντιθέτως προς την ερμηνεία που υιοθέτησε η εθνική αρχή, οιοδήποτε νομίμως αποκτηθέν εισόδημα μπορεί να συνιστά πόρο για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσης στην Ουγγαρία.
22      Το αιτούν δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή του OS. Έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι το άρθρο 29, παράγραφοι 5 και 6, του διατάγματος 114/2007 έχει την έννοια ότι τα μέσα διαβίωσης τα οποία πρέπει να έχει στη διάθεσή του ο ενδιαφερόμενος αιτών άδεια διαμονής μπορούν να προέρχονται από νομίμως αποκτηθέντα εισοδήματα ή περιουσιακά στοιχεία, ανεξαρτήτως του αν πρόκειται για ίδια εισοδήματα του αιτούντος ή για εισοδήματα που τέθηκαν στη διάθεσή του από μέλος της οικογένειάς του.
23      Συναφώς, το εν λόγω δικαστήριο έκρινε επίσης ότι, αφ’ ης στιγμής ο νόμος II του 2007 δεν ορίζει την έννοια των «εισοδημάτων», θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το περιεχόμενο που της αποδίδεται στο εθνικό φορολογικό δίκαιο. Στον τομέα αυτόν, όμως, ουδεμία διάκριση υφίσταται ανάλογα με την πηγή των εισοδημάτων, οπότε τα εισοδήματα θα μπορούσαν να έχουν αποκτηθεί όχι μόνον από εργοδότη, αλλά και από άλλο φυσικό πρόσωπο για οιαδήποτε αιτία, όπως συμβαίνει, εν προκειμένω, με την οικονομική ενίσχυση που λαμβάνει ο OS από τον θείο του. Το εν λόγω δικαστήριο συνήγαγε εξ αυτού ότι η εθνική αρχή ενήργησε κατά παράβαση του νόμου καθόσον δεν έλαβε υπόψη το δηλωθέν από τον OS εισόδημα για τον λόγο και μόνον ότι το εισόδημα αυτό δεν προερχόταν από μέλος της οικογένειάς του. Ως εκ τούτου, το ίδιο δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση της εθνικής αρχής
και διέταξε την περιφερειακή αρχή να εξετάσει εκ νέου την αίτηση ανανέωσης.
24      Η απόφαση αυτή αναιρέθηκε από το Kúria (Ανώτατο Δικαστήριο, Ουγγαρία), το οποίο απεφάνθη ότι, καίτοι οι πόροι τους οποίους χρειάζεται ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας προκειμένου να είναι σε θέση να εξασφαλίσει τη διαβίωσή του κατά τη διάρκεια της διαμονής του μπορούν μεν πράγματι να του παρασχεθούν από πρόσωπο μη έχον την ιδιότητα του «μέλους της οικογένειας», κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο d, του νόμου II του 2007, είναι εντούτοις αναγκαίο ο εν λόγω υπήκοος να αποδείξει ότι θα μπορεί να έχει στη διάθεσή του τους πόρους αυτούς απεριόριστα, ως εάν επρόκειτο για ίδιο εισόδημα ή περιουσιακό στοιχείο. Εν προκειμένω, όμως, οι σχετικές δηλώσεις του OS παρίστανται αντιφατικές, δεδομένου ότι ο ίδιος χαρακτήρισε τη χρηματοοικονομική στήριξη που θα του παρείχε ο θείος του άλλοτε ως δάνειο και άλλοτε ως δωρεά.
25      Συγκεκριμένα, κατά το Kúria (Ανώτατο Δικαστήριο), σε μια τέτοια περίπτωση, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν πληρούνται τα κριτήρια του άρθρου 29, παράγραφος 5, είναι απαραίτητο ο υπήκοος τρίτης χώρας ο οποίος έχει υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής να διευκρινίζει εάν θεωρεί το ποσό αυτό ως εισόδημα ή περιουσιακό στοιχείο και να αποδεικνύει, αφενός, για ποιον λόγο έλαβε εν τέλει το εν λόγω ποσό ή το εν λόγω περιουσιακό στοιχείο και, αφετέρου, ότι μπορεί να το έχει στη διάθεσή του απεριόριστα ως εάν ήταν δικό του.
26      Συνακόλουθα, ακόμη και αν, σε ορισμένες περιπτώσεις, η οικονομική στήριξη που παρέχεται από τρίτον θα μπορούσε να θεωρηθεί ως εισόδημα ή περιουσιακό στοιχείο του αιτούντος, τούτο θα καθιστούσε αναγκαία την προσκόμιση συστηματικά συνεκτικών αποδεικτικών στοιχείων και συνεπών δηλώσεων, τόσο εκ μέρους του τρίτου που παρέχει τα εισοδήματα όσο και εκ μέρους του αιτούντος, μεταξύ άλλων όσον αφορά την αιτία επί της οποίας στηρίζονται τα εισοδήματα αυτά. Επομένως, οι δηλώσεις σχετικά με τον λόγο για τον οποίο παρέχονται οι πόροι ή σχετικά με τη φύση τους δεν μπορούν να μεταβάλλονται διαρκώς μεσούσης της διαδικασίας, διότι άλλως θα θιγόταν η αξιοπιστία τόσο των δηλώσεων αυτών όσο και του ίδιου του αιτούντος.
27      Το Kúria (Ανώτατο Δικαστήριο) ανέπεμψε την υπόθεση στο Fővárosi Törvényszék
(δικαστήριο περιφέρειας Βουδαπέστης), ήτοι στο αιτούν δικαστήριο, επιβάλλοντάς του να εξετάσει εάν οι δηλώσεις του OS σχετικά με το χορηγηθέν εισόδημα ή περιουσιακό στοιχείο ήταν συνεπείς και τεκμηριώνονταν επαρκώς, ειδάλλως το παρασχεθέν ποσό δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι του ανήκει.
28      Το αιτούν δικαστήριο διατηρεί αμφιβολίες ως προς το εάν οι επιβαλλόμενες από
το Kúria (Ανώτατο Δικαστήριο) εξακριβώσεις είναι σύμφωνες με το δίκαιο της Ένωσης. Συγκεκριμένα, πρόκειται για κριτήρια που έρχονται να προστεθούν σε εκείνα που προβλέπονται στην οδηγία 2016/801, ιδίως δε στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, αυτής, χωρίς ο αιτών να μπορεί, κατά περίπτωση, να διορθώσει τις δηλώσεις του και να προσκομίσει τα κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία που άπτονται των κριτηρίων αυτών.
29      Το αιτούν δικαστήριο είναι της άποψης ότι, καίτοι ο αιτών άδεια διαμονής οφείλει, σύμφωνα με την προϋπόθεση που προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801, να αποδείξει, με τον τρόπο που υπαγορεύεται από το οικείο κράτος μέλος, ότι θα έχει στη διάθεσή του, κατά τη διάρκεια της σκοπούμενης διαμονής του, επαρκείς πόρους για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσής του χωρίς να χρειάζεται να καταφύγει στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του συγκεκριμένου κράτους μέλους (στο εξής: προϋπόθεση περί επαρκών πόρων), η διακριτική ευχέρεια που διατηρούν τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή της διάταξης αυτής αφορά πρωτίστως τον τρόπο εξέτασης των αποδεικτικών στοιχείων και μόνον κατ’ εξαίρεση συνεπάγεται την προσθήκη πρόσθετων κριτηρίων, επιπλέον εκείνων τα οποία προβλέπει η εν λόγω διάταξη. Άλλως ειπείν, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ποιο είναι το εύρος του περιθωρίου εκτιμήσεως που απολαύουν τα κράτη μέλη όσον αφορά την προϋπόθεση περί επαρκών πόρων και, ειδικότερα, εάν, για τους σκοπούς της εξέτασης της προϋπόθεσης αυτής, τα κράτη μέλη οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη μόνον τις διατάξεις του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2016/801 και μόνον τα πραγματικά στοιχεία που είναι κρίσιμα προκειμένου να εξακριβωθεί αν πληρούνται οι προϋποθέσεις που απορρέουν από τις διατάξεις αυτές, ή εάν ο εθνικός νομοθέτης έχει τη δυνατότητα να επιβάλει συμπληρωματικές απαιτήσεις, όπως απαιτήσεις περί συνεπών δηλώσεων σχετικά με τον λόγο για τον οποίο παρέχεται η οικονομική στήριξη, ή ακόμη περί της απόδειξης της δυνατότητας μελλοντικής χρήσης, κατά τρόπο οριστικό και ανεπίδεκτο περιορισμών, ποσού που έχει τεθεί στη διάθεση του αιτούντος από τρίτον.
30      Στο πλαίσιο αυτό, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται επίσης, αφενός, εάν οι προϋποθέσεις τις οποίες έθεσε το Kúria (Ανώτατο Δικαστήριο) αντιτίθενται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801 και, ειδικότερα, εάν είναι καθοριστικής σημασίας, για τους σκοπούς της εξακρίβωσης περί του αν πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στη διάταξη αυτή, να διευκρινιστεί αν η απόκτηση χρηματικού ποσού από τον αιτούντα έχει οριστικό χαρακτήρα, δηλαδή αν ο αιτών το έλαβε ως δωρεά ή ως δάνειο, ή αν αρκεί, για την πλήρωση της προϋπόθεσης περί επαρκών πόρων, το πρόσωπο που εξασφαλίζει την εν λόγω οικονομική στήριξη να υποβάλει δήλωση με την οποία να διευκρινίζει ότι προορίζει το χρηματικό ποσό για τα έξοδα διαβίωσης του εν λόγω αιτούντος. Αφετέρου, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται εάν ασκεί επιρροή, στην υπόθεση της οποίας έχει επιληφθεί, η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης, λαμβανομένου υπόψη ότι το σύνολο των συμπληρωματικών αυτών απαιτήσεων δεν επιβάλλονται από τον εθνικό νομοθέτη, αλλά απορρέουν από τη νομολογία ανωτάτου δικαστηρίου του οποίου οι αποφάσεις είναι δεσμευτικές και απρόσβλητες.
31      Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο, παραπέμποντας στη νομολογία του Δικαστηρίου, διερωτάται εάν η επιβολή πρόσθετων προϋποθέσεων εισδοχής σε σχέση με εκείνες που προβλέπονται στην οδηγία 2016/801 μπορεί να αντιβαίνει στους σκοπούς τους οποίους αυτή επιδιώκει και οι οποίοι συνίστανται στην ενθάρρυνση της κινητικότητας των υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την άσκηση εθελοντικής δραστηριότητας εντός της Ένωσης, καθώς και στην ασφάλεια δικαίου την οποία υπογραμμίζει η αιτιολογική σκέψη 2 της οδηγίας, τη δίκαιη μεταχείριση για την οποία γίνεται λόγος στην αιτιολογική σκέψη 54 και, επιπλέον, την ελευθερία κυκλοφορίας και διαμονής καθώς και το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου, που κατοχυρώνονται, αντιστοίχως, στα άρθρα 45 και 47 του Χάρτη, τα οποία μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 61 της ίδιας οδηγίας.
32      Τέλος, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται εάν το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και η απαίτηση περί δίκαιης δίκης, ερμηνευόμενα υπό το πρίσμα της αιτιολογικής σκέψης 42 της οδηγίας 2016/801, αντιτίθενται σε διαδικασία εξέτασης αίτησης για τη χορήγηση άδειας διαμονής η οποία επιβάλλει στις αρμόδιες αρχές την υποχρέωση να ελέγχουν τη δήλωση στην οποία προέβη ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας σε σχέση με τον λόγο για τον οποίο του χορηγήθηκε η οικονομική στήριξη και τα συνημμένα στη δήλωση αυτή δικαιολογητικά έγγραφα, χωρίς ο εν λόγω υπήκοος τρίτης χώρας να έχει ειδοποιηθεί, κατά τη διοικητική διαδικασία, σχετικά με το ότι, για να θεωρηθεί ότι πληρούται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων, έπρεπε οι δηλώσεις του ιδίου αλλά και του προσώπου που του παρέχει κατ’ αυτόν τον τρόπο οικονομική στήριξη να είναι συνεπείς ή ότι υφίστατο το ενδεχόμενο να του ζητηθεί, χάριν της διαπίστωσης περί της πλήρωσης της προϋπόθεσης αυτής, να προσκομίσει συναφώς συμπληρωματικές δηλώσεις και δικαιολογητικά έγγραφα.
33      Υπό τις συνθήκες αυτές, το Fővárosi Törvényszék (δικαστήριο περιφέρειας Βουδαπέστης) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)      Λαμβανομένων υπόψη των σκοπών που καθορίζονται στις αιτιολογικές σκέψεις 2 και 41 καθώς και στο άρθρο 1, στοιχείο αʹ, και στο άρθρο 4, παράγραφος 1, της [οδηγίας 2016/801], συνάδει με το περιθώριο εκτίμησης που αναγνωρίζει στα κράτη μέλη το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της ίδιας οδηγίας η πρακτική κράτους μέλους κατά την οποία, προκειμένου να διαπιστωθεί ότι ο αιτών υπήκοος τρίτης χώρας που επιθυμεί να παράσχει εθελοντική υπηρεσία διαθέτει μέσα διαβίωσης, –αφού πρώτα ο αιτών έχει αποδείξει ότι συγγενής του, ο οποίος δεν θεωρείται μέλος της οικογένειάς του μπορεί να παράσχει και παρέχει, από το νομίμως αποκτηθέν εισόδημά του και μέσω τακτικής μεταφοράς του αναγκαίου για σκοπούς διαβίωσης ποσού, επαρκείς πόρους για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσης και των εξόδων του ταξιδίου επιστροφής του αιτούντος– επιβάλλεται ως πρόσθετη προϋπόθεση να δηλώνει ο αιτών επακριβώς αν το ποσό που λαμβάνει προέρχεται από εισόδημα ή περιουσιακά στοιχεία και, επιπλέον, να αποδεικνύει εγγράφως τη νόμιμη αιτία βάσει της οποίας απέκτησε το εν λόγω εισόδημα ή τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία, καθώς και ότι έχει στη διάθεσή του το εισόδημα ή τα περιουσιακά στοιχεία ως εάν ήταν κύριος, οριστικά και απεριόριστα;
2)      Λαμβανομένων υπόψη της αρχής της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης, της δίκαιης μεταχείρισης κατά το άρθρο 79 ΣΛΕΕ, της ελευθερίας διαμονής που κατοχυρώνεται στο άρθρο 45 του [Χάρτη] και των δικαιωμάτων πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου που κατοχυρώνονται στο άρθρο 47 του Χάρτη, καθώς και των αιτιολογικών σκέψεων 54 και 61 της [οδηγίας 2016/801], και ιδίως της αρχής της ασφάλειας δικαίου, ασκεί επιρροή στην απάντηση που πρέπει να δοθεί στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα το γεγονός ότι, συνολικά, η εθνική νομοθεσία για τις άδειες διαμονής δεν προβλέπει τις προϋποθέσεις που μνημονεύθηκαν στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα και, επομένως, οι εν λόγω προϋποθέσεις δεν θεσπίσθηκαν από τον νομοθέτη, αλλά διαμορφώθηκαν από το ανώτατο δικαστήριο του κράτους μέλους, κατά την εφαρμογή του δικαίου, με νομολογία που πρέπει να αποτελέσει προηγούμενο;
3)      Στο μέτρο που, προκειμένου να διαπιστωθεί ότι ο αιτών διαθέτει μέσα διαβίωσης, απαιτούνται επίσης η δήλωση και η έγγραφη απόδειξη της πλήρωσης των προμνησθεισών προϋποθέσεων, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, στην υπό κρίση υπόθεση, λαμβανομένων υπόψη της απαίτησης δίκαιης μεταχείρισης που προβλέπεται στο άρθρο 79 ΣΛΕΕ, των δικαιωμάτων πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου που κατοχυρώνονται στο άρθρο 47 του Χάρτη, της απαίτησης ασφάλειας δικαίου που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 2 [της οδηγίας 2016/801], και των διαλαμβανομένων στις αιτιολογικές σκέψεις 41 και 42 [της εν λόγω οδηγίας] διαδικαστικών εγγυήσεων, το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της [οδηγίας 2016/801] έχει
την έννοια ότι η πρακτική κράτους μέλους είναι σύμφωνη με τις νομοθετικές επιταγές μόνον εφόσον, όταν ο αιτών καλείται να δηλώσει και να αποδείξει, κατά τρόπο συνεκτικό και συνεπή, [τη φύση του εισοδήματος σύμφωνα με] τις πρόσθετες προϋποθέσεις που θεωρούνται αναγκαίες, ενημερώνεται για τις έννομες συνέπειες, η δε αίτηση για άδεια διαμονής μπορεί να απορριφθεί για τον λόγο ότι ο αιτών δεν απέδειξε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που καθορίζονται στη νομολογία, μόνον εφόσον, στο πλαίσιο αυτό, τα δικαιώματα του ενδιαφερομένου έγιναν σεβαστά και τηρήθηκαν οι διαδικαστικές εγγυήσεις;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του παραδεκτού
34      Η Ουγγρική Κυβέρνηση φρονεί ότι η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως είναι απαράδεκτη, για τον λόγο ότι η διαφορά της κύριας δίκης δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2016/801.
35      Κατ’ αυτήν, πρώτον, από τυπικής απόψεως, ο OS δεν διευκρίνισε ότι η αίτηση ανανέωσης είχε ως σκοπό «την άσκηση εθελοντικής δραστηριότητας». Συγκεκριμένα, η αίτηση αυτή υποβλήθηκε επισήμως για διαμονή «για άλλον σκοπό».
36      Δεύτερον, όπως προβλέπει το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής, ερμηνευόμενο υπό το πρίσμα της αιτιολογικής της σκέψης 21, ο Ούγγρος νομοθέτης αποφάσισε να εφαρμόσει την εν λόγω οδηγία στους υπηκόους τρίτων χωρών που αιτούνται να γίνουν δεκτοί στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους για τον σκοπό εθελοντικής υπηρεσίας εκτός του πλαισίου της ευρωπαϊκής εθελοντικής υπηρεσίας.
37      Εντούτοις, στην περίπτωση αυτή, η Ουγγρική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, σύμφωνα με το περιθώριο εκτιμήσεως που καταλείπεται στα κράτη μέλη βάσει του άρθρου 14, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της ίδιας οδηγίας, η εθνική νομοθεσία επιβάλλει στον φορέα υποδοχής εντός του οποίου σχεδιάζεται η άσκηση της εθελοντικής δραστηριότητας να τηρεί υποχρέωση δηλώσεως. Εν προκειμένω, όμως, τούτο δεν συνέβη στην περίπτωση του οργανισμού για λογαριασμό του οποίου ο OS θα ασκούσε εθελοντική δραστηριότητα.
38      Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, τα σχετικά με την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ερωτήματα που υποβάλλονται από τον εθνικό δικαστή εντός του πραγματικού και νομικού πλαισίου το οποίο αυτός προσδιορίζει με δική του ευθύνη και του οποίου την ακρίβεια το Δικαστήριο δεν οφείλει να ελέγξει τεκμαίρονται λυσιτελή. Το Δικαστήριο μπορεί να απορρίψει αίτηση εθνικού δικαστηρίου μόνον όταν είναι πρόδηλο ότι η ζητούμενη ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης ουδεμία σχέση έχει με το υποστατό ή το αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης, όταν το ζήτημα είναι υποθετικής φύσεως ή ακόμη όταν το Δικαστήριο δεν έχει στη διάθεσή του τα πραγματικά και νομικά στοιχεία που είναι αναγκαία για να δώσει χρήσιμη απάντηση στα υποβληθέντα ερωτήματα (απόφαση της 12ης
Σεπτεμβρίου 2024, Sagrario, C‑63/23, EU:C:2024:739, σκέψη 66 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
39      Εν προκειμένω, πάντως, όπως προκύπτει από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως και όπως παραδέχθηκε η Ουγγρική Κυβέρνηση κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου, η διαφορά της κύριας δίκης αφορά απόφαση με την οποία οι αρμόδιες αρχές απέρριψαν την αίτηση ανανέωσης που είχε υποβάλει ο OS με την αιτιολογία ότι δεν πληρούνταν η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων που προβλέπεται στην οδηγία 2016/801, όπως αυτή μεταφέρθηκε στην ουγγρική έννομη τάξη, προϋπόθεση η οποία αποτελεί το αντικείμενο των ερωτημάτων που υποβάλλει το αιτούν δικαστήριο στο Δικαστήριο.
40      Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν προκύπτει προδήλως ότι η ζητούμενη ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης δεν έχει καμία σχέση με το υποστατό ή το αντικείμενο της διαφοράς της κύριας δίκης.
41      Επομένως, η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως είναι παραδεκτή.
Επί της ουσίας
42      Με τα ερωτήματά του, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί
εάν το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801 και η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης έχουν την έννοια ότι:
–        αφενός, το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας αυτής αντιτίθεται σε εθνική πρακτική βάσει της οποίας, στην περίπτωση υπηκόου τρίτης χώρας, αιτούντος άδεια διαμονής για τον σκοπό εθελοντικής υπηρεσίας, απαιτείται, προκειμένου να θεωρηθεί ότι πληρούται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων που προβλέπεται στην εν λόγω διάταξη, να αποδείξει ο εν λόγω υπήκοος
ότι, υπό τον όρο
οι σχετικές δηλώσεις να
είναι συνεπείς, ικανοποιούνται ορισμένα ειδικά κριτήρια που αφορούν τον χαρακτηρισμό των πόρων ως εισοδήματος ή περιουσιακού στοιχείου, τη νόμιμη αιτία με βάση την οποία αυτός τους απέκτησε καθώς και το γεγονός ότι θα τους έχει στη διάθεσή του οριστικά και απεριόριστα,
ως εάν του ανήκαν κατά κυριότητα, και
–        αφετέρου, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης, το ίδιο ισχύει και όταν οι προμνησθείσες απαιτήσεις απορρέουν από τη νομολογία ανωτάτου εθνικού δικαστηρίου του οποίου οι αποφάσεις έχουν χαρακτήρα νομολογιακού προηγουμένου με δεσμευτική ισχύ.
43      Κατά πρώτον, όσον αφορά τις προϋποθέσεις που σχετίζονται με τη χορήγηση άδειας διαμονής βάσει της οδηγίας 2016/801, υπενθυμίζεται ότι, δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 3, αυτής, ο υπήκοος τρίτης χώρας ο οποίος υπέβαλε αίτηση εισδοχής στο έδαφος κράτους μέλους δικαιούται να λάβει άδεια διαμονής στο εν λόγω κράτος μέλος όταν πληροί, αφενός, τις γενικές προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 7 της οδηγίας και, αφετέρου, τις ειδικές προϋποθέσεις που ισχύουν ανάλογα με το είδος της υποβληθείσας αιτήσεως, εν προκειμένω τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 14 της οδηγίας για τις αιτήσεις εισδοχής για τον σκοπό εθελοντικής υπηρεσίας.
44      Εξ αυτού συνάγεται ότι, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 5, παράγραφος 3, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να χορηγούν άδεια διαμονής για τον σκοπό εθελοντικής υπηρεσίας στον αιτούντα ο οποίος πληροί τις απαιτήσεις των άρθρων 7 και 14 της οδηγίας 2016/801 (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 29ης
Ιουλίου 2024, Perle, C‑14/23, EU:C:2024:647, σκέψη 35 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
45      Επομένως, δεν επιτρέπεται στα κράτη μέλη να επιβάλλουν, όσον αφορά την εισδοχή υπηκόων τρίτων χωρών για τον σκοπό εθελοντικής υπηρεσίας, πρόσθετες προϋποθέσεις εκτός αυτών που προβλέπονται στα άρθρα 7 και 14 (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2014, Ben Alaya, C‑491/13, EU:C:2014:2187, σκέψη 30).
46      Εκ των ανωτέρω συνάγεται ότι, προκειμένου να δοθεί απάντηση στα ερωτήματα του αιτούντος δικαστηρίου, πρέπει να διευκρινιστεί το περιεχόμενο της έννοιας των «πόρων», κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, και, ειδικότερα, να διαπιστωθεί αν το περιεχόμενο αυτό μπορεί να καθοριστεί βάσει ειδικών κριτηρίων που άπτονται της φύσης των οικείων πόρων, της προέλευσής τους, της νόμιμης αιτίας βάσει της οποίας ο υπήκοος τρίτης χώρας τούς απέκτησε ή των λεπτομερών προϋποθέσεων βάσει των οποίων έχει τους πόρους αυτούς στη διάθεσή του.
47      Εν προκειμένω, το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801 προβλέπει ότι ο αιτών προσκομίζει τα ζητούμενα από το οικείο κράτος μέλος αποδεικτικά στοιχεία που καταδεικνύουν ότι κατά τη σκοπούμενη διαμονή του ο υπήκοος τρίτης χώρας θα έχει στη διάθεσή του επαρκείς πόρους για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσής του χωρίς να χρειάζεται να καταφύγει στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του συγκεκριμένου κράτους μέλους, καθώς και για την κάλυψη των εξόδων ταξιδίου επιστροφής. Η διάταξη αυτή διευκρινίζει επίσης ότι η αξιολόγηση των επαρκών πόρων πρέπει να βασίζεται σε εξατομικευμένη εξέταση κάθε περίπτωσης και να λαμβάνει υπόψη τους πόρους που προέρχονται, μεταξύ άλλων, από επιχορήγηση, υποτροφία για σπουδαστές ή άλλη υποτροφία, έγκυρη σύμβαση εργασίας ή δεσμευτική προσφορά εργασίας ή χρηματοδοτική δέσμευση από οργανισμό διαχείρισης προγράμματος ανταλλαγής μαθητών, φορέα υποδοχής ασκουμένων, οργανισμό αρμόδιο για πρόγραμμα εθελοντικής υπηρεσίας, οικογένεια υποδοχής ή οργανισμό που μεσιτεύει εσωτερικούς άμισθους βοηθούς (au pair).
48      Δεδομένου ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, ουδόλως παραπέμπει στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών, ο χρησιμοποιούμενος στη διάταξη αυτή όρος «πόροι» πρέπει, επομένως, να εκλαμβάνεται ως αυτοτελής έννοια του δικαίου της Ένωσης και να ερμηνεύεται με ενιαίο τρόπο εντός αυτής, ανεξαρτήτως του χαρακτηρισμού που δίδεται εντός των κρατών μελών, λαμβανομένων υπόψη του γράμματος της εν λόγω διατάξεως, καθώς και των σκοπών που επιδιώκονται με τη ρύθμιση της οποίας αποτελεί μέρος [βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 3ης Οκτωβρίου 2019, X (Επί μακρόν διαμένοντες – Σταθεροί, τακτικοί και επαρκείς πόροι), C‑302/18, EU:C:2019:830, σκέψη 26 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].
49      Πρώτον, όσον αφορά το γράμμα του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801, η διάταξη αυτή μνημονεύει, όπως προκύπτει από τη σκέψη 47 της παρούσας αποφάσεως, ορισμένους πόρους που μπορούν να λαμβάνονται υπόψη, όπως όταν πρόκειται περί επιχορήγησης, υποτροφίας ή χρηματοδοτικής δέσμευσης από οργανισμό αρμόδιο για πρόγραμμα εθελοντικής υπηρεσίας. Ο μη εξαντλητικός χαρακτήρας του καταλόγου αυτού, ο οποίος αναδεικνύεται με τη φράση «μεταξύ άλλων», υποδηλώνει ότι ο νομοθέτης της Ένωσης θέλησε να προσδώσει στην έννοια των «πόρων» ευρύ περιεχόμενο και, συνεπώς, δεν θεώρησε ότι, προκειμένου να εκτιμηθεί αν πληρούται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων, πρέπει να εξαιρεθούν ορισμένοι πόροι.
50      Η ανωτέρω διαπίστωση επιβεβαιώνεται από την απαίτηση να στηρίζεται η αξιολόγηση της επάρκειας των πόρων, δυνάμει της διατάξεως αυτής, σε εξατομικευμένη εξέταση κάθε περίπτωσης. Προκύπτει, επομένως, ότι ο σκοπός της αξιολόγησης πρέπει να περιορίζεται στην εξακρίβωση του αν ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας είναι σε θέση να έχει στη διάθεσή του, κατά τη σκοπούμενη διαμονή του, επαρκείς πόρους για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσής του χωρίς να χρειάζεται να καταφύγει στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του συγκεκριμένου κράτους μέλους, καθώς και για την κάλυψη των εξόδων ταξιδίου επιστροφής, χωρίς να είναι απαραίτητο να διαπιστωθεί, περαιτέρω, ότι οι επίμαχοι πόροι πληρούν ειδικά κριτήρια, ιδίως όσον αφορά τη φύση, την προέλευση ή τις λεπτομερείς προϋποθέσεις βάσει των οποίων έχει τους πόρους αυτούς στη διάθεσή του
ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας.
51      Εξάλλου, στο πλαίσιο της εξατομικευμένης αυτής εξέτασης, το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801 προβλέπει ότι μπορούν να ληφθούν υπόψη πόροι η ύπαρξη των οποίων αποδεικνύεται μέσω χρηματοδοτικής δέσμευσης, μεταξύ άλλων, από οργανισμό αρμόδιο για πρόγραμμα εθελοντικής υπηρεσίας. Εξ
αυτού συνάγεται ότι η ως άνω διάταξη δεν επιβάλλει στον ενδιαφερόμενο υπήκοο τρίτης χώρας να αποδείξει ότι μπορεί να έχει στη διάθεσή του τους εν λόγω πόρους οριστικά και απεριόριστα, ως εάν επρόκειτο για ίδιο εισόδημα ή περιουσιακό στοιχείο.
52      Κατά συνέπεια, το γράμμα της εν λόγω διάταξης υποδηλώνει ότι η πλήρωση της προϋπόθεσης περί επαρκών πόρων δεν εξαρτάται από το αν οι πόροι που θα έχει στη διάθεσή του ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας κατά τη σκοπούμενη διαμονή του συνιστούν εισόδημα ή περιουσιακό στοιχείο, από τη νόμιμη αιτία βάσει της οποίας αυτός
τους απέκτησε ή από το γεγονός ότι θα μπορεί να τους έχει στη διάθεσή του οριστικά και απεριόριστα, ως εάν του ανήκαν κατά κυριότητα. Τέτοιου είδους κριτήρια αποτελούν πρόσθετες προϋποθέσεις τις οποίες τα κράτη μέλη δεν επιτρέπεται να θεσπίζουν, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 45
της παρούσας αποφάσεως.
53      Δεύτερον, η κατά τα ανωτέρω ερμηνεία επιρρωννύεται από το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η οδηγία 2016/801 και του οποίου αναπόσπαστο μέρος αποτελούν οι νομοθετικές πράξεις της Ένωσης που εξαρτούν το δικαίωμα διαμονής στο έδαφος κράτους μέλους από την πλήρωση προϋπόθεσης περί «πόρων» ανάλογης με εκείνη που προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας αυτής.
54      Συναφώς, επισημαίνεται ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2004/38 προβλέπει ότι όλοι οι πολίτες της Ένωσης έχουν δικαίωμα διαμονής στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών, μεταξύ άλλων, εφόσον διαθέτουν επαρκείς πόρους για τον εαυτό τους και τα μέλη των οικογενειών τους, ούτως ώστε να μην επιβαρύνουν κατά τη διάρκεια της περιόδου παραμονής τους το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του κράτους μέλους υποδοχής.
55      Στο πλαίσιο αυτό, όπως προκύπτει από τη νομολογία του Δικαστηρίου, οι όροι «διαθέτουν επαρκείς πόρους», οι οποίοι περιλαμβάνονται στη διάταξη αυτή, έχουν την έννοια ότι αρκεί οι πολίτες της Ένωσης να έχουν στη διάθεσή τους τέτοιους πόρους, χωρίς η διάταξη αυτή να επιβάλλει την παραμικρή υποχρέωση σχετικά με την προέλευση των πόρων αυτών, τους οποίους θα μπορούσε, παραδείγματος χάριν, να παρέχει υπήκοος τρίτης χώρας (πρβλ. απόφαση της 16ης Ιουλίου 2015, Singh κ.λπ., C‑218/14, EU:C:2015:476, σκέψη 74 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
56      Ειδικότερα, η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων, την οποία προβλέπει το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2004/38, δεν απαιτεί να πρέπει ο ενδιαφερόμενος να έχει ο ίδιος στη διάθεσή του τέτοιους πόρους, δεδομένου ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει, μεταξύ άλλων, ότι μπορεί να επικαλεστεί τους πόρους μέλους της οικογένειας που τον συνοδεύει (πρβλ. απόφαση της 16ης Ιουλίου 2015, Singh κ.λπ., C‑218/14, EU:C:2015:476, σκέψη 75 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
57      Παράλληλα, το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2003/109, το οποίο διέπει τις προϋποθέσεις απόκτησης του καθεστώτος επί μακρόν διαμένοντος στο έδαφος κράτους μέλους, προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι το εκάστοτε κράτος μέλος οφείλει να απαιτεί από τον υπήκοο τρίτης χώρας να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία ότι έχει στη διάθεσή του, για τον ίδιο και για τα εξαρτώμενα από αυτόν μέλη της οικογένειάς του, σταθερούς και τακτικούς πόρους, επαρκείς για τη συντήρηση του ιδίου/της ιδίας και των μελών της οικογενείας του/της, χωρίς να απαιτείται προσφυγή στο σύστημα κοινωνικής αρωγής του οικείου κράτους μέλους.
58      Από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει, πάντως, ότι η προέλευση των πόρων στους οποίους αναφέρεται η διάταξη αυτή δεν αποτελεί καθοριστικό κριτήριο για το οικείο κράτος μέλος προκειμένου να εξακριβώσει αν οι εν λόγω πόροι πληρούν τις προϋποθέσεις τις οποίες προβλέπει η διάταξη αυτή [πρβλ. απόφαση της 3ης Οκτωβρίου 2019, X (Επί μακρόν διαμένοντες – Σταθεροί, τακτικοί και επαρκείς πόροι), C‑302/18, EU:C:2019:830, σκέψη 41].
59      Ειδικότερα, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι ο περιεχόμενος στο άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2003/109 όρος «πόροι» δεν αφορά αποκλειστικώς τους «ιδίους πόρους» του αιτούντος το καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος, αλλά μπορεί επίσης να καλύπτει τους πόρους που τίθενται στη διάθεση του εν λόγω αιτούντος από τρίτον, εφόσον, λαμβανομένης υπόψη της ατομικής καταστάσεως του συγκεκριμένου αιτούντος, θεωρείται ότι οι πόροι αυτοί πληρούν τις προϋποθέσεις τις οποίες προβλέπει η διάταξη αυτή [πρβλ. απόφαση της 3ης Οκτωβρίου 2019, X (Επί μακρόν διαμένοντες – Σταθεροί, τακτικοί και επαρκείς πόροι), C‑302/18, EU:C:2019:830, σκέψη 44].
60      Κατά συνέπεια, το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της οδηγίας 2004/38 και το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, της οδηγίας 2003/109, όπως έχουν ερμηνευθεί από το Δικαστήριο, επιβεβαιώνουν ότι, προκειμένου να εκτιμηθεί, κατ’ αναλογίαν, αν πληρούται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων, την οποία προβλέπει το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801, οι κρίσιμοι συναφώς πόροι δεν εξαρτώνται από το εάν ικανοποιούνται ορισμένα ειδικά κριτήρια όσον αφορά τον χαρακτηρισμό τους ως εισοδήματος ή περιουσιακού στοιχείου, τη νόμιμη αιτία βάσει της οποίας ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας τούς απέκτησε καθώς και το γεγονός ότι τους έχει στη διάθεσή του οριστικά και απεριόριστα, ως εάν του ανήκαν κατά κυριότητα.
61      Τρίτον, και οι επιδιωκόμενοι από την οδηγία 2016/801 σκοποί ενισχύουν την κατά τα ανωτέρω ερμηνεία του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας αυτής.
62      Ειδικότερα, η αιτιολογική σκέψη 3 της οδηγίας 2016/801 διαλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ότι η μετανάστευση από χώρες εκτός της Ένωσης αποτελεί μια πηγή εισροής ατόμων υψηλής ειδίκευσης και ότι τα πρόσωπα αυτά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην κατάρτιση του ανθρώπινου κεφαλαίου, κύριου πλεονεκτήματος της Ένωσης, και στη διασφάλιση έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης.
63      Επιπλέον, κατά την αιτιολογική της σκέψη 20, η οδηγία 2016/801 σκοπεί στο να στηρίζει τους στόχους της «ευρωπαϊκής εθελοντικής υπηρεσίας» για την ανάπτυξη της αλληλεγγύης, της αμοιβαίας κατανόησης και της ανεκτικότητας μεταξύ των νέων και των κοινωνιών όπου ζουν, συμβάλλοντας παράλληλα στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και στην προώθηση της ενεργού συμμετοχής των νέων στα κοινά. Περαιτέρω, η αιτιολογική σκέψη 21 της οδηγίας αυτής αναφέρει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν τις διατάξεις της σε μαθητές, εθελοντές πλην των υπαγομένων στην ευρωπαϊκή εθελοντική υπηρεσία και εσωτερικούς άμισθους βοηθούς (au pair), προκειμένου να διευκολύνεται η είσοδος και η διαμονή τους και να διασφαλίζονται τα δικαιώματά τους.
64      Εκ των ανωτέρω συνάγεται, όπως υπογράμμισε, κατ’ ουσίαν, ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 48 των προτάσεών του, ότι σκοπός της οδηγίας 2016/801 είναι η διευκόλυνση της εισόδου και της διαμονής, εν προκειμένω, των εθελοντών, εφόσον τα πρόσωπα αυτά έχουν στη διάθεσή τους τους αναγκαίους πόρους ώστε να μην επιβαρύνουν το οικείο κράτος μέλος και, ειδικότερα, το σύστημά του κοινωνικής πρόνοιας.
65      Πάντως, για την επίτευξη του τελευταίου ως άνω σκοπού αρκεί ο υπήκοος τρίτης χώρας ο οποίος έχει υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής, μεταξύ άλλων για τον σκοπό εθελοντικής υπηρεσίας, να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία που καταδεικνύουν ότι θα έχει στη διάθεσή του επαρκείς πόρους κατά τη σκοπούμενη διαμονή του. Συναφώς, τυχόν ειδικά κριτήρια που άπτονται του ζητήματος εάν οι εν λόγω πόροι συνιστούν εισόδημα ή περιουσιακό στοιχείο, που αφορούν τη νόμιμη αιτία βάσει της οποίας αυτός τους απέκτησε ή το γεγονός ότι τους
έχει στη διάθεσή του οριστικά και απεριόριστα,
ως εάν ήταν δικοί του κατά κυριότητα,
δεν ασκούν, αυτά καθεαυτά, επιρροή. Το να εξαρτώνται οι εν λόγω πόροι από την ικανοποίηση τέτοιων κριτηρίων, προκειμένου να εκτιμηθεί αν πληρούται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων, θα ισοδυναμούσε με θέσπιση πρόσθετων προϋποθέσεων, επιπλέον εκείνων που προβλέπονται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801, και, ωσαύτως, θα ήταν ικανό να εμποδίσει την επίτευξη των σκοπών που επιδιώκει η εν λόγω οδηγία.
66      Στην υπό κρίση υπόθεση, από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο προκύπτει ότι οι δηλώσεις του OS σχετικά με τους επίμαχους στην κύρια δίκη πόρους ήταν αντιφατικές, αφού οι πόροι αυτοί χαρακτηρίστηκαν από τον ενδιαφερόμενο άλλοτε ως δάνειο και άλλοτε ως δωρεά. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι, υπό την επιφύλαξη εξακριβώσεως από το αιτούν δικαστήριο, το γεγονός ότι o OS θα έπρεπε ενδεχομένως να επιστρέψει τα ποσά που θα του παρέσχε ο θείος του μετά την ολοκλήρωση της εθελοντικής δραστηριότητας δεν ασκεί επιρροή ως προς την κρίση περί του αν θα έχει στη διάθεσή του επαρκείς πόρους κατά τη σκοπούμενη διαμονή του στο έδαφος του οικείου κράτους μέλους.
67      Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι το ζήτημα εάν πληρούται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων δεν μπορεί να εξαρτάται από το αν ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας αποδεικνύει ότι ικανοποιούνται ορισμένα ειδικά κριτήρια όσον αφορά τον χαρακτηρισμό των πόρων ως εισοδήματος ή περιουσιακού στοιχείου, τη νόμιμη αιτία βάσει της οποίας αυτός τους απέκτησε καθώς και το γεγονός ότι τους έχει στη διάθεσή του οριστικά
και απεριόριστα,
ως εάν του ανήκαν κατά κυριότητα, δεδομένου ότι κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με το να εξαρτάται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων από απαιτήσεις που βαίνουν πέραν των προβλεπομένων στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801.
68      Κατά δεύτερον, τα ερωτήματα του αιτούντος δικαστηρίου αφορούν επίσης την ισχύ των αποδεικτικών στοιχείων προς τεκμηρίωση του ότι πληρούται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων και, ειδικότερα, τη σημασία που πρέπει να αποδίδεται, κατά την εκτίμηση της προϋπόθεσης αυτής, στη συνέπεια των σχετικών δηλώσεων, όταν ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας δεν έχει ειδοποιηθεί περί του ότι είναι δυνατόν να απορριφθεί η αίτησή του για χορήγηση άδειας διαμονής για τον σκοπό εθελοντικής υπηρεσίας αποκλειστικώς και μόνο λόγω ανακολουθιών στις δηλώσεις του.
69      Συναφώς, όπως επισήμανε και ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 54 των προτάσεών του, η πλήρωση της προϋπόθεσης περί επαρκών πόρων μπορεί να εξαρτάται από την προσκόμιση ορισμένων αποδεικτικών στοιχείων από τον ενδιαφερόμενο υπήκοο τρίτης χώρας μόνον εφόσον αυτά αφορούν τις απαιτήσεις που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη προϋπόθεση, και όχι πρόσθετες απαιτήσεις οι οποίες υπερβαίνουν εκείνες που απαιτούνται βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801.
70      Εν προκειμένω, παρατηρείται ότι, μολονότι η φύση των πόρων που έχει στη διάθεσή του ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας, η νόμιμη αιτία βάσει της οποίας ο ίδιος τους απέκτησε και οι συνθήκες υπό τις οποίες έχει στη διάθεσή του τους πόρους δεν μπορούν να αποτελέσουν, αφ’ εαυτών, πρόσθετες απαιτήσεις στις οποίες υπόκειται η πλήρωση της προϋπόθεσης περί επαρκών πόρων, γεγονός παραμένει ότι τέτοιου είδους εκτιμήσεις μπορούν να συνιστούν κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία στο πλαίσιο της διαπίστωσης περί του αν πληρούται η προϋπόθεση αυτή.
71      Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει επίσης να υπογραμμιστεί ότι το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, στην περίπτωση αιτούντος άδεια διαμονής με σκοπό τις σπουδές, δυνάμει της οδηγίας 2016/801, τυχόν ανακολουθίες στις δηλώσεις που αφορούν το σχέδιο σπουδών του μπορούν να συνιστούν μία από τις αντικειμενικές περιστάσεις που συμβάλλουν στη διαπίστωση περί της ύπαρξης καταχρηστικής πρακτικής, υπό την προϋπόθεση ότι είναι αρκούντως πρόδηλες και ότι εκτιμώνται υπό το πρίσμα όλων των ειδικών περιστάσεων της συγκεκριμένης περιπτώσεως (πρβλ. απόφαση της 29ης Ιουλίου 2024, Perle, C‑14/23, EU:C:2024:647, σκέψη 53).
72      Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι, στο πλαίσιο αιτήσεως εισδοχής δυνάμει της οδηγίας 2016/801, οι ανακολουθίες στις δηλώσεις που αφορούν τους πόρους που θα έχει στη διάθεσή του ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας μπορούν να αποτελέσουν ένδειξη χάρη στην οποία διαπιστώνεται η ύπαρξη κατάστασης όπου δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στην οδηγία αυτή, ιδίως όσον αφορά τη χορήγηση άδειας διαμονής για τον σκοπό εθελοντικής υπηρεσίας.
73      Όσον αφορά τέτοιου είδους ανακολουθίες, δεν μπορεί,
κατά τα λοιπά, να επιβληθεί στα κράτη μέλη η υποχρέωση να προειδοποιούν, εκ των προτέρων, τους υπηκόους τρίτων χωρών που υποβάλλουν αίτηση εισδοχής στο έδαφός τους ότι τυχόν ανακολουθίες στις δηλώσεις στις οποίες προβαίνουν προς στήριξη της αιτήσεώς τους μπορούν να οδηγήσουν στην άρνηση χορηγήσεως της ζητηθείσας άδειας διαμονής.
74      Τούτου λεχθέντος, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 34, παράγραφος 3, της οδηγίας 2016/801 προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι, εάν οι πληροφορίες ή τα δικαιολογητικά που παρέχονται προς υποστήριξη της αίτησης είναι ελλιπή, οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να ενημερώνουν τον αιτούντα, εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος, για τις συμπληρωματικές πληροφορίες που απαιτούνται και να ορίζουν εύλογη προθεσμία υποβολής τους. Συνεπώς, όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 63 των προτάσεών του, σε περίπτωση που, λόγω ενδεχόμενων ανακολουθιών στις δηλώσεις που υποβάλλονται κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εξέτασης, προκύπτει ότι ελλείπουν οι πληροφορίες που είναι αναγκαίες προκειμένου να εκτιμηθεί εάν πληρούται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων, θα πρέπει να παρασχεθεί στον αιτούντα εύλογη δυνατότητα να κοινοποιήσει τις πληροφορίες αυτές.
75      Συναφώς, πρέπει να διευκρινιστεί ότι τυχόν ανακολουθίες υπό τις ανωτέρω περιστάσεις δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως πρόσκομμα για τη χορήγηση άδειας διαμονής όταν από την εξατομικευμένη εξέταση κάθε περίπτωσης, όπως επιτάσσει το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801, προκύπτει ότι, παρά τις ανακολουθίες, ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας θα έχει στη διάθεσή του επαρκείς πόρους κατά τη σκοπούμενη διαμονή του, οπότε πληρούται στην περίπτωσή του η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων.
76      Ως εκ τούτου, η διαπίστωση ανακολουθιών στις δηλώσεις του αιτούντος σχετικά με τους πόρους που θα έχει στη διάθεσή του κατά τη σκοπούμενη διαμονή του δεν αρκεί, κατ’ αρχήν, ως δικαιολογητική βάση για την άρνηση χορηγήσεως της ζητηθείσας άδειας διαμονής, εκτός αν από τις ανακολουθίες αυτές προκύπτει προδήλως ότι δεν πληρούται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων.
77      Πράγματι, η άρνηση χορηγήσεως της ζητηθείσας άδειας διαμονής για τον λόγο και μόνον ότι οι δηλώσεις που αφορούν τους πόρους που θα έχει στη διάθεσή του ο αιτών κατά τη σκοπούμενη διαμονή του ήταν αντιφατικές καθ’ όλη τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας θα ισοδυναμούσε, αντιθέτως προς τις επιταγές του άρθρου 5, παράγραφος 3, της οδηγίας 2016/801, με το να εξαρτάται η χορήγηση από την τήρηση πρόσθετων προϋποθέσεων, επιπλέον εκείνων τις οποίες προβλέπει η οδηγία αυτή, πράγμα το οποίο δεν επιτρέπεται στα κράτη μέλη, όπως υπομνήσθηκε στη σκέψη 45
της παρούσας αποφάσεως.
78      Κατά τρίτον, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς τις συνέπειες που συνεπάγεται, στην υπόθεση της κύριας δίκης,
η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης στο μέτρο που οι απαιτήσεις, αφενός, σχετικά με τον χαρακτηρισμό των πόρων που δήλωσε ο ενδιαφερόμενος υπήκοος τρίτης χώρας ως εισοδήματος ή περιουσιακού στοιχείου, σχετικά με τη νόμιμη αιτία βάσει της οποίας ο ίδιος τους απέκτησε καθώς και σχετικά με το γεγονός ότι θα τους έχει στη διάθεσή του οριστικά και απεριόριστα ως εάν του ανήκαν κατά κυριότητα και, αφετέρου, σχετικά με τη συνέπεια
από την οποία πρέπει να χαρακτηρίζονται οι δηλώσεις που αφορούν τα διάφορα αυτά ζητήματα, απορρέουν από τη νομολογία ανώτατου εθνικού δικαστηρίου του οποίου οι αποφάσεις έχουν χαρακτήρα νομολογιακού προηγουμένου με δεσμευτική ισχύ.
79      Κατά πάγια νομολογία, η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης καθιερώνει την προτεραιότητα του δικαίου της Ένωσης έναντι του δικαίου των κρατών μελών. Η αρχή αυτή επιβάλλει, ως εκ τούτου, σε όλες τις αρχές των κρατών μελών να διασφαλίζουν την πλήρη αποτελεσματικότητα των διαφόρων κανόνων της Ένωσης, το δε δίκαιο των κρατών μελών δεν μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα το οποίο αναγνωρίζεται στους κανόνες αυτούς εντός των κρατών μελών. Ως εκ τούτου, δυνάμει της αρχής της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης, η επίκληση από κράτος μέλος των διατάξεων του εθνικού δικαίου του, ακόμη και του συνταγματικού, δεν είναι δυνατόν να υπονομεύσει την ενότητα και την αποτελεσματικότητα του δικαίου της Ένωσης (απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 2024, Global Ink Trade, C‑537/22, EU:C:2024:6, σκέψη 23 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
80      Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται ότι ο εθνικός δικαστής που έχει ασκήσει την ευχέρεια που του παρέχει το άρθρο 267 ΣΛΕΕ δεσμεύεται, για την επίλυση της διαφοράς της οποίας έχει επιληφθεί, από την εκ μέρους του Δικαστηρίου ερμηνεία των διατάξεων του δικαίου της Ένωσης και οφείλει επομένως, αν χρειαστεί, να μην εφαρμόζει τις εκτιμήσεις ανώτερου εθνικού δικαστηρίου, αν κρίνει, λαμβανομένης υπόψη της ερμηνείας που έδωσε το Δικαστήριο, ότι οι εκτιμήσεις αυτές δεν είναι σύμφωνες με το δίκαιο της Ένωσης, αφήνοντας ενδεχομένως ανεφάρμοστο τον εθνικό κανόνα που τον υποχρεώνει να συμμορφώνεται προς τις αποφάσεις του ανώτερου δικαστηρίου (απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 2024, Global Ink Trade, C‑537/22, EU:C:2024:6, σκέψη 24 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
81      Υπό τις συνθήκες αυτές, η επιταγή περί διασφαλίσεως της πλήρους αποτελεσματικότητας του δικαίου της Ένωσης περιλαμβάνει την υποχρέωση του εθνικού δικαστή να τροποποιεί, αν παρίσταται ανάγκη, την πάγια νομολογία σε περίπτωση που αυτή στηρίζεται σε ερμηνεία του εσωτερικού δικαίου η οποία δεν συμβιβάζεται με το δίκαιο της Ένωσης (απόφαση της 11ης Ιανουαρίου 2024, Global Ink Trade, C‑537/22, EU:C:2024:6, σκέψη 25 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
82      Στην υπό κρίση υπόθεση, το αιτούν δικαστήριο δεσμεύεται επομένως για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης από την εκ μέρους του Δικαστηρίου ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης και θα οφείλει, αν χρειαστεί, να μην εφαρμόσει την εκτίμηση που απορρέει από τη νομολογία του Kúria (Ανωτάτου Δικαστηρίου), παρά το γεγονός ότι το αιτούν δικαστήριο υποχρεούται κατ’ αρχήν, δυνάμει του εθνικού δικαίου, να συμμορφώνεται προς τη νομολογία αυτή, αν κρίνει, λαμβανομένης υπόψη της ερμηνείας αυτής, ότι η εκτίμηση αυτή δεν είναι σύμφωνη με το δίκαιο της Ένωσης.
83      Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, στα προδικαστικά ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας 2016/801 και η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης έχουν την έννοια ότι:
–        αφενός, το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας αντιτίθεται σε εθνική πρακτική βάσει της οποίας, στην περίπτωση υπηκόου τρίτης χώρας, αιτούντος άδεια διαμονής για τον σκοπό εθελοντικής υπηρεσίας, απαιτείται, προκειμένου να θεωρηθεί ότι πληρούται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων που προβλέπεται στην εν λόγω διάταξη, να αποδείξει ο εν λόγω υπήκοος
ότι, υπό τον όρο
οι σχετικές δηλώσεις να είναι συνεπείς, ικανοποιούνται ορισμένα ειδικά κριτήρια που αφορούν τον χαρακτηρισμό των πόρων ως εισοδήματος ή περιουσιακού στοιχείου, τη νόμιμη αιτία με βάση την οποία αυτός τους απέκτησε καθώς και το γεγονός ότι θα τους έχει στη διάθεσή του οριστικά και απεριόριστα, ως εάν του ανήκαν κατά κυριότητα, και
–        αφετέρου, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης, το ίδιο ισχύει και όταν οι προμνησθείσες απαιτήσεις απορρέουν από τη νομολογία ανωτάτου εθνικού δικαστηρίου του οποίου οι αποφάσεις έχουν χαρακτήρα νομολογιακού προηγουμένου με δεσμευτική ισχύ.
Επί των δικαστικών εξόδων
84      Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’
αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφαίνεται:
Το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας (ΕΕ) 2016/801 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την έρευνα, τις σπουδές, την πρακτική άσκηση, την εθελοντική υπηρεσία, τις ανταλλαγές μαθητών ή τα εκπαιδευτικά προγράμματα και την απασχόληση των εσωτερικών άμισθων βοηθών (au pair), και η αρχή της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης
έχουν την έννοια ότι:
–        αφενός, το άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο εʹ, της οδηγίας αντιτίθεται σε εθνική πρακτική βάσει της οποίας, στην περίπτωση υπηκόου τρίτης χώρας, αιτούντος άδεια διαμονής για τον σκοπό εθελοντικής υπηρεσίας, απαιτείται, προκειμένου να θεωρηθεί ότι πληρούται η προϋπόθεση περί επαρκών πόρων που προβλέπεται στην εν λόγω διάταξη, να αποδείξει ο εν λόγω υπήκοος ότι, υπό τον όρο οι σχετικές δηλώσεις να είναι συνεπείς, ικανοποιούνται ορισμένα ειδικά κριτήρια που αφορούν τον χαρακτηρισμό των πόρων ως εισοδήματος ή περιουσιακού στοιχείου, τη νόμιμη αιτία με βάση την οποία αυτός τους απέκτησε καθώς και το γεγονός ότι θα τους έχει στη διάθεσή του οριστικά και απεριόριστα, ως εάν του ανήκαν κατά κυριότητα, και
–        αφετέρου, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης, το ίδιο ισχύει και όταν οι προμνησθείσες απαιτήσεις απορρέουν από τη νομολογία ανωτάτου εθνικού δικαστηρίου του οποίου οι αποφάσεις έχουν χαρακτήρα νομολογιακού προηγουμένου με δεσμευτική ισχύ.
(υπογραφές)
*      Γλώσσα διαδικασίας: η ουγγρική.
i      Η ονομασία που έχει δοθεί στην παρούσα υπόθεση είναι πλασματική. Δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό όνομα κανενός διαδίκου.