Eagrán sealadach
GABREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Deichiú Dlísheomra)
29 Feabhra
2024 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhchóras cánach breisluacha (CBL) – Treoir
2006/112/CE – Maolú dá bhforáiltear in Airteagal 90(2) – Bonn cánach – Laghdú ar an mbonn cánach – Neamhíocaíocht iomlán nó páirteach an phraghais – Tréimhse teorann maidir le hiarratais ar laghdú ina dhiaidh sin ar an mbonn cánach CBL – Dáta óna dtosóidh an tréimhse teorann – Teidlíocht an duine incháinithe chun úis)
I gCás C‑314/22,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267
CFAE ón Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach, an Bhulgáir), trí bhreith an
4 Bealtaine
2022, a fuarthas ag an gCúirt Bhreithiúnais an
11 Bealtaine
2022, sna himeachtaí
‘Consortium Remi Group’ AD
v
Direktor na Direktsia ‘Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika’ Varna pri Tsentralno upravlenie na Natsionalnata agentsia za prihodite,
tugann AN CHÚIRT (an Deichiú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas, Z.
Csehi (Rapóirtéir), Uachtarán Dlísheomra, M.
Ilešič agus D.
Gratsias, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J.
Kokott,
Cláraitheoir: R.
Stefanova-Kamisheva, Riarthóir,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn agus tar éis éisteacht an
12 Bealtaine
2023,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Direktor na Direktsia ‘Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika’ Varna pri Tsentralno upravlenie na Natsionalnata agentsia za prihodite, ag M.
Koleva agus S.
Petkov,
–        Rialtas na Bulgáire, ag T.
Mitova, i gcáil Gníomhaire,
–        an Coimisiún Eorpach, ag D.
Drambozova agus J.
Jokubauskaitė, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ghinearálta ag éisteacht an
7 Meán Fómhair
2023
an Breithiúnas seo a leanas
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú, go háirithe le léiriú Airteagal 90 de Threoir
2006/112/CE ón gComhairle an
28 Samhain
2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha (IO 2006 L 347, lch. 1; ‘an Treoir maidir le CBL’).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir ‘Consortium Remi Group’ AD agus Direktor na Direktsia ‘Obzhalvane i danachno-osiguritelna praktika’ – Varna pri Tsentralno upravlenie na Natsionalnata agentsia za prihodite (Stiúrthóir ‘An Bord Achomhairc agus Cleachtais Cánach agus Slándála Sóisialaí’ na Gníomhaireachta Náisiúnta Poiblí Ioncaim, an Bhulgáir) (‘an Stiúrthóir’) maidir le diúltú an Stiúrthóra coigeartú a dheonú do Consortium Remi Group ar an méid cánach breisluacha (CBL) a d’íoc sé i leith fiacha gan íoc dá chuid féichiúnaithe.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Ionstraim Aontachais Phoblacht na Bulgáire leis an Aontas Eorpach
3        Foráiltear le hAirteagal 2 den Ionstraim i dtaobh choinníollacha aontachais Phoblacht na Bulgáire agus na Rómáine agus oiriúnuithe na gConarthaí ar a bhfuil an tAontas Eorpach fothaithe
(IO 2005 L 157, lch. 203):
‘Amhail ó dháta an aontachais, beidh forálacha na gConarthaí bunaidh agus na gníomhartha a ghlac na hinstitiúidí agus an Banc Ceannais Eorpach roimh an aontachas ina gceangal ar an mBulgáir agus ar an Rómáin agus beidh siad infheidhme sna Stáit sin faoi na coinníollacha atá leagtha síos sna Conarthaí sin agus san Ionstraim seo.’
An Treoir maidir le CBL
4        Foráiltear le hAirteagal 63 den Treoir maidir le CBL:
‘Tarlóidh an teagmhas inmhuirearaithe agus tiocfaidh CBL chun bheith inmhuirearaithe nuair a sholáthraítear na hearraí nó na seirbhísí.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        Foráiltear le hAirteagal 73 den Treoir sin:
‘Maidir le soláthar earraí nó seirbhísí, seachas an soláthar earraí agus seirbhísí sin dá dtagraítear in Airteagail 74 go
77, áireofar leis an méid inchánach gach aon ní a bhfuil i gceist leo comaoin a gheobhaidh an soláthraí nó atá le fáil aige, i gcomaoin soláthair, ón gcustaiméir nó ó thríú páirtí, lena n‑áirítear fóirdheontais atá nasctha go díreach le praghas an tsoláthair.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6        Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 90 den Treoir sin:
‘1.      ‘I gcás cealaithe, diúltaithe nó neamhíocaíochta iomláine nó páirtí, nó i gcás ina laghdaítear an praghas tar éis don soláthar a bheith déanta, laghdófar an méid inchánach dá réir sin faoi choinníollacha a chinnfidh na Ballstáit.
2.      I gcás neamhíocaíocht iomlán nó páirteach, féadfaidh na Ballstáit maolú a dhéanamh ar mhír 1.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7        Foráiltear le hAirteagal 185 den Treoir sin:
‘1.      Déanfar coigeartú, go háirithe, tar éis an tuairisceán CBL a bheith déanta, i gcás ina dtarlaíonn roinnt athruithe ar na fachtóirí a úsáidtear chun an méid atá le hasbhaint a chinneadh, mar shampla i gcás ina ndéantar ceannach a chealú nó ina bhfaightear laghduithe praghais.
2.      De mhaolú ar mhír 1, ní dhéanfar aon choigeartú i gcás idirbheart a fhanann go hiomlán nó go páirteach gan íoc nó i gcás ina scriostar, ina gcailltear nó ina ngoidtear maoin arna gcruthú nó arna ndeimhniú go cuí, nó i gcás earraí a fhorchoimeádtar chun bronntanais ar luach beag a thabhairt nó chun samplaí a thabhairt, dá dtagraítear in Airteagal 16.
Mar sin féin, i gcás idirbheart a fhanann gan íoc go hiomlán nó go páirteach nó i gcás gada, féadfaidh na Ballstáit a éileamh go ndéanfar coigeartú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8        Foráiltear leis an gcéad mhír d’Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL:
‘Féadfaidh Ballstáit oibleagáidí eile a fhorchur, ar oibleagáidí iad a mheasann siad a mbeidh gá leo chun bailiúchán ceart CBL a áirithiú agus chun imghabháil a sheachaint, faoi réir an cheanglais maidir le cóir chomhionann amhail idir idirbhearta intíre agus idirbhearta a dhéantar idir Ballstáit ag daoine inchánacha agus ar choinníoll nach n‑eascraíonn foirmiúlachtaí a bhaineann le trasnú teorainneacha as oibleagáidí den sórt sin maidir le trádáil idir Ballstáit.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Bulgáire
9        Sonraítear an méid seo a leanas in Airteagal 115 den zakon za danak varhu dobavenata stoynos (Dlí maidir le cáin bhreisluacha, DV Uimh. 63 an 4 Lúnasa
2006), a tháinig i bhfeidhm an 1 Eanáir
2007, sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘ZDDS’):
‘(1)      I gcás athraithe ar an méid inchánach nó i gcás go ndéanfaí idirbheart ar eisíodh sonrasc ina leith a chealú, beidh sé de cheangal ar an soláthraí nóta a tharraingt suas a bhaineann leis an sonrasc.
(2)      … Eiseofar an nóta laistigh de chúig lá ón teagmhas dá dtagraítear i mír 1 agus, i gcás ina mbaineann sé le soláthar ar eisíodh sonrasc ina leith ar a léirítear an CBL a rinneadh a shonrascadh ar éarlais a íoc, laistigh de chúig lá ó dháta na haisíocaíochta, fritháireamh, nó íocaíocht le haghaidh comaoine de mhéid na héarlaise sonraithe, agus bainfidh sé le méid na haisíocaíochta, an fhritháirimh nó íocaíochta eile le haghaidh comaoine.
(3)      I gcás méadú ar an méid inchánach, ardófar nóta dochair; i gcás laghdú ar an méid inchánach nó i gcás go ndéanfaí idirbheart a chealú, eiseofar nóta creidmheasa.
(4)      De bhreis ar na hábhair dá dtagraítear in Airteagal 114, ní mór an méid seo a leanas a bheith sonraithe i nóta a bhaineann le sonrasc:
1.      uimhir agus dáta an tsonraisc ar eisíodh é ina leith;
2.      an chúis lena eisiúint;
(5)      Ní mór nótaí a eisiúint i ndúblach ar a laghad; cóip amháin don soláthraí agus cóip don duine dá ndéantar an soláthar.
…
(7)      … Ní gá go luafar i nóta a bhaineann le sonrasc na hábhair a cheanglaítear le hAirteagal 114(1)(12), (14) agus (15) mura rud é go bhfuil an áit ina ndéantar an t‑idirbheart lena mbaineann sé ar chríoch Ballstáit, nó mura mbaineann sé le hidirbheart laistigh den Chomhphobal nó le ciandíol earraí.’
10      Is mar a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 116 de ZDDS:
‘(1)      Ní cheadaítear leasuithe nó breisithe a dhéanamh ar shonraisc nó ar nótaí a bhaineann le sonraisc. Ní mór doiciméid a dréachtaíodh nó a leasaíodh go mícheart a chur ar ceal agus a atheisiúint.
(2)      Measfar freisin gur doiciméid iad a dréachtaíodh go mícheart iad sonraisc agus nótaí arna n‑eisiúint a bhaineann le sonraisc den sórt sin ar cheart dóibh CBL a thaispeáint, ach nach ndéanann amhlaidh.
(3)      Measfar freisin gur doiciméid iad a dréachtaíodh go mícheart iad sonraisc agus nótaí arna n‑eisiúint a bhaineann le sonraisc den sórt sin nár cheart CBL a thaispeáint, ach a dhéanann amhlaidh.
(4)      I gcás go ndearnadh doiciméid a tarraingíodh suas go mícheart nó a leasaíodh go mícheart a thaifeadadh i leabhair chuntais an tsoláthraí nó an duine dá ndéantar an soláthar, ceanglaítear lena gcealú meabhrán a bheith tarraingthe suas ag gach páirtí, nach mór an méid seo a leanas a bheith le feiceáil ann:
1.      an chúis atá leis an gcealú;
2.      uimhir agus dáta an doiciméid arna gcur ar ceal;
3.      uimhir agus dáta eisiúna an doiciméid nua;
4.      na sínithe díobh siúd a dhréachtaigh an meabhrán thar ceann gach páirtí.
(5)      Coimeádfaidh an t‑eisitheoir na cóipeanna go léir de na doiciméid arna gcur ar ceal agus taifeadfar iad i gcuntais an tsoláthraí agus an duine dá ndéanfar an soláthar de réir an rialacháin lena gcuirtear chun feidhme an dlí seo.’
11      Foráiltear le hAirteagal 128(1) de Danachno-osiguritelnia protsesualen kodeks (Cód Nós Imeachta Cánach agus Slándála Sóisialta) (DV Uimh
105 an
29 Nollaig
2005), atá i bhfeidhm ón 1 Eanáir
2006 (‘DOPK’), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí:
‘Déanfar na ranna ioncaim suimeanna arna n‑íoc nó arna mbailiú go míchuí i leith cánacha, ranníocaíochtaí slándála sóisialta éigeantacha, fíneálacha nó pionóis airgeadais arna bhforchur ag na ranna ioncaim, chomh maith le suimeanna a bheidh inaisíoctha ag [an Natsionalnata agentsia za prihodite (an Ghníomhaireacht Náisiúnta Ioncaim)] faoin reachtaíocht chánach nó slándála sóisialta, a fhritháireamh in aghaidh na bhfiach poiblí iníoctha arna mbailiú ag an nGníomhaireacht Náisiúnta Ioncaim. Is féidir fiach faoi urchosc ama a fhritháireamh sa chás go raibh creidmheas an fhéichiúnaí iníoctha sular cuireadh urchosc ama ar a fhiach.’
12      Foráiltear mar seo le hAirteagal 129 de DOPK:
‘(1)      Féadfar fritháireamh nó aisíocaíocht a dhéanamh ar thionscnamh na n‑údarás cánach nó ar iarratas i scríbhinn ón duine lena mbaineann. Déanfar iarratas ar fhritháireamh nó ar aisíocaíocht a mheas má chuirtear isteach é laistigh de chúig bliana ón 1 Eanáir den bhliain inar tharla an teagmhas ba shiocair leis an aisíocaíocht, mura bhforáiltear a mhalairt sa dlí.
…
(3)      … Ní mór fógra fritháirimh nó aisíocaíochta a eisiúint laistigh de
30 lá ón iarraidh a fháil, mura n‑ordaítear aon athbhreithniú roimh dhul in éag na tréimhse sin. Féadtar dliteanais ina gcuimsítear cáin nó ranníocaíochtaí slándála sóisialta éigeantacha a athbhreithniú fiú i gcásanna fritháirimh nó aisíocaíochta, lena n‑áirítear cásanna ina bhfuil fógra faoin gcéad abairt ina ábhar caingne nó achomhairc. Má tá an fógra ina ábhar caingne os comhair na gcúirteanna, féadfar fógra coigeartaithe a eisiúint tráth ar bith go dtí go dtiocfaidh an cinneadh breithiúnach i bhfeidhm.
…
(7)      Beidh achomharc ann i leith fógra fritháirimh nó aisíocaíochta de réir na rialacha lena rialaítear achomhairc i gcoinne fógraí coigeartaithe.’
13      Foráiltear le hAirteagal 110 den Zakon za zadalzheniyata i dogovorite (Dlí maidir le hOibleagáidí agus Conarthaí) (DV Uimh. 275 an
22 Samhain
1950), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘ZZD’):
‘Mar thoradh ar thréimhse teorann cúig bliana a bheith caite, múchtar aon fhiach nach bhforáiltear a mhalairt sa dlí.
…’
14      Foráiltear mar seo le hAirteagal 116 de ZZD:
‘Brisfear an tréimhse teorann:
(a)      nuair a aithníonn an féichiúnaí an fiach;
(b)      trí chaingean a thionscnamh nó agóid a thaisceadh nó iarraidh ar idir-réiteach a thaisceadh; mura ndeonaítear an chaingean, an agóid nó an iarraidh ar idir-réiteach, meastar nach bhfuil an tréimhse teorann curtha ar fionraí;
(c)      trí imeachtaí forfheidhmithe a ghlacadh.
…’
15      Is mar a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 117 de ZZD:
‘Ó bhriseadh na tréimhse teorann, cuirfear tús le tréimhse teorann nua.
Más rud é gur cinneadh breithiúnach a socraíodh an fiach, is cúig bliana an tréimhse teorann nua i ngach cás.
…’
16      Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 120 de ZZD:
‘Ní bhíonn feidhm go huathoibríoch ag an riail maidir le tréimhse teorann.’
Na díospóidí sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
17      Tá Consortium Remi Group i mbun foirgnimh agus áiseanna a thógáil. Cláraíodh é chun críocha CBL an
16 Meitheamh
1995 agus díchláraíodh é an 7 Márta
2019 mar gheall ar mhainneachtain chórasach a chuid oibleagáidí faoi ZDDS a chomhlíonadh. Le breithiúnas an
18 Meán Fómhair 2020, d’fhógair Okrazhen sad Varna (an Chúirt Réigiúnach,
Varna, an Bhulgáir), go raibh Consortium Remi Group dócmhainneach agus osclaíodh imeachtaí dócmhainneachta.
18      Maidir leis an tréimhse ó
2006 go
2010 agus i ndáil le
2012, sheol Consortium Remi Group sonraisc chuig cúig chuideachta, is iad sin ‘Promes’ OOD, ‘Orkid Sofia Hills’ EOOD, ‘Valentin Stoyanov’ EOOD, ‘Sunshine Coast Investment’ EOOD agus ‘Mosstroy-Varna’ AD (‘na cuideachtaí féichiúnaí’). Léiríodh CBL ar na sonraisc sin agus, maidir le formhór na dtréimhsí CBL, íocadh CBL. Mar sin féin, mar gheall ar mhainneachtain na gcuideachtaí féichiúnaí na sonraisc sin a íoc, is ionann méid iomlán fhiachas Consortium Remi Group maidir le CBL a bhaineann leis na sonraisc sin agus 618 171.16 leva Bulgárach (BGN) (thart ar EUR 309 085).
19      Le fógra measúnaithe cánach an
31 Eanáir
2011, suíodh dliteanais Consortium Remi Group faoi ZDDS, don tréimhse idir an 1 Eanáir
2007 agus an
31 Iúil 2010, lenar áiríodh an CBL dá dtagraítear sna sonraisc a seoladh chuig Sunshine Coast Investment. Thionscain Consortium Remi Group imeachtaí dlí ag cur i gcoinne an fhógra sin ach dhíbh an chúirt chéadchéime a chaingean, ar deimhníodh a cinneadh le breithiúnas ón Varhoven administrativen sad (an Chúirt Uachtarach Riaracháin, an Bhulgáir).
20      Le hiarratas an 7 Feabhra
2020, arna thíolacadh de bhun Airteagal 129(1) de DOPK (‘an t‑iarratas ar fhritháireamh’), d’iarr Consortium Remi Group ar riarachán cánach na Bulgáire, ar bhonn Airteagal 128(1) de DOPK, fritháireamh dá dhliteanais CBL ar mhéid BGN
618 171, mar aon le hús d’íocaíocht dhéanach, arb ionann é agus an CBL a cláraíodh agus a íocadh i leith na sonrasc a seoladh chuig na cuideachtaí féichiúnaí. San iarscríbhinn a ghabhann lena iarratas ar fhritháireamh, thíolaic Consortium Remi Group ‘liosta de na méideanna nár íoc na contrapháirtithe’.
21      Diúltaíodh don iarratas sin, áfach, ar an bhforas gur cuireadh isteach é tar éis don tréimhse teorann a leagtar síos in Airteagal 129(1) de DOPK dul in éag. Ina theannta sin, fuarthas amach nár thug Consortium Remi Group fianaise ar aird ar neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach ar na fiacha a bhain leis an CBL a sonrascaíodh chuig na cuideachtaí féichiúnaí.
22      Le linn an achomhairc riaracháin ar an gcinneadh inar diúltaíodh don iarratas sin, thíolaic Consortium Remi Group cinntí lenar tionscnaíodh imeachtaí dócmhainneachta arna nglacadh maidir leis na cuideachtaí féichiúnaí mar aon le fianaise a léirigh gur ghlac leachtaitheoirí na gcuideachtaí féichiúnaí leis na fiacha sin agus go raibh siad i sceidil na n‑éileamh arna nglacadh a tarraingíodh suas i gcomhthéacs na n‑imeachtaí dócmhainneachta.
23      Deimhníodh an cinneadh diúltú don iarratas ar fhritháireamh ina iomláine le cinneadh a ghlac an Stiúrthóir an
22 Bealtaine
2020.
24      Thionscain Consortium Remi Group caingean os comhair Administrativen sad Varna (an Chúirt Riaracháin,
Varna, an Bhulgáir) a bhí dírithe i gcoinne an chinnidh inar diúltaíodh don iarratas ar fhritháireamh, arna dheimhniú ag an Stiúrthóir, caingean ar dhiúltaigh an chúirt sin. Thionscain sé achomharc ar phointe dlí i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair Varhoven administrativen sad (an Chúirt Uachtarach Riaracháin), arb í an chúirt a rinne an tarchur, ag áitiú gur cheart, i gcomhréir le hAirteagal 90(1) den Treoir maidir le CBL, an méid inchánach chun críocha CBL a laghdú i gcásanna nach bhfuair an duine inchánach an chomaoin iomlán nó cuid den chomaoin a bhí dlite tar éis seachadadh earraí nó soláthar seirbhísí a bheith déanta, agus go bhfuil éifeacht dhíreach ag an bhforáil sin, agus gur cheart, mar sin, í a chur i bhfeidhm i gcás go sáraítear é leis na forálacha náisiúnta.
25      Sonraíonn an chúirt a rinne an tarchur nach bhfuil aon fhoráil i ndlí na Bulgáire maidir le laghdú ar an méid inchánach CBL i gcás neamhíocaíochta, agus nach bhforáiltear ach do laghdú den sórt sin le hAirteagal 115 de ZDDS ach amháin i gcás foirceannadh idirbhirt.
26      Ag brath ar réasúnaíocht na Cúirte i mbreithiúnais an
23 Samhain
2017,
Di Maura (C‑246/16, EU:C:2017:887, míreanna 21 go
27), agus an 3 Iúil 2019,
UniCredit Leasing (C‑242/18, EU:C:2019:558, míreanna 62 agus
65), measann an chúirt a rinne an tarchur, amhail is a áitíonn Consortium Remi Group, nach bhféadtar a eisiamh go hiomlán an fhéidearthacht CBL a aisíoc i gcás nach n‑íoctar an praghas, d’ainneoin an mhaolaithe dá bhforáiltear in Airteagal 90(2) den Treoir maidir le CBL. Is é sin an cás, go háirithe, i gcás ina gcruthóidh an duine inchánach, i bhfianaise na gcúinsí, nach dócha go gcomhlíonfar an oibleagáid sonrasc a íoc, ar thaobh fhaighteoir an tsonraisc sin.
27      De réir na cúirte a rinne an tarchur, níor cuireadh an maolú dá bhforáiltear in Airteagal 90(2) den Treoir sin san áireamh i reachtaíocht shonrach na Bulgáire, sa mhéid is go ndéantar an bonn cánach a choigeartú i gcás nach dócha go gcomhlíonfaí an oibleagáid fiach CBL a íoc agus maidir leis na coinníollacha faoinar féidir an CBL a íocadh a aisíoc.
28      Sna himthosca sin, chinn an Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘(1)      I gcás mhaolú i gcomhréir le hAirteagal90(2) den Treoir maidir le CBL, 1 an gceadaítear le prionsabal na neodrachta agus le hAirteagal 90 den Treoir sin foráil de dhlí náisiúnta mar shampla an dara habairt d’Airteagal 129(1) de [DOPK], lena bhforáiltear tréimhse theorann chun iarratas a chur isteach ar fhritháireamh nó aisíoc cánach a ghearr an t‑eintiteas inchánach i leith soláthar earraí nó seirbhísí i gcás neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach ag faighteoir an tsoláthair?
(2)      Gan beann ar fhreagra na chéad cheiste, i gcás na bpríomhimeachtaí, an coinníoll riachtanach d’aitheantas an chirt i leith laghdú ar an méid cánach faoi Airteagal 90(1) den Treoir maidir le CBL go gceartaíonn an t‑eintiteas inchánach an sonrasc a d’eisigh sé, maidir leis an méid cánach a ghearrtar, mar gheall ar neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach ag an bhfaighteoir ar phraghas an tsoláthair faoin sonrasc, roimh an iarratas a chur isteach chun aisíoc a fháil?
(3)      Ag brath ar fhreagraí an chéad dá cheist: Cén léiriú atá le déanamh ar Airteagal 90(1) den Treoir maidir le CBL nuair atá an t‑am ina bhfuil laghdú ar an méid cánach i gcás neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach den phraghas nuair nach bhfuil aon fhoráil náisiúnta ann mar gheall ar mhaolú ó Airteagal 90(1)?
(4)      Conas a chuirtear réasúnú bhreithiúnais an [23] Samhain
2017, … Di Maura (C‑246/16, EU:C:2017:887, míreanna 21 go
27), agus an 3 Iúil 2019,
UniCredit Leasing (C‑242/18, EU:C:2019:558, míreanna 62 agus
65) i bhfeidhm mura bhfuil aon choinníollacha sonracha i dtaca le cur i bhfeidhm an iarratais ón maolú faoi Airteagal 90(2) den Treoir maidir le CBL ag dlí na Bulgáire?
(5)      An bhfuil prionsabal na neodrachta agus Airteagal 90 den Treoir maidir le CBL comhsheasmhach le cleachtas cánach agus árachais faoi, i gcás neamhíocaíochta, nach gceadaítear ceartú ar an gcáin a ghearrtar go dtí go bhfaigheann an faighteoir na soláthairtí nó seirbhísí – ar choinníoll gur eintiteas inchánach an faighteoir – fógra ar chealú na cánach, ionas go ndéanfar an asbhaint a rinne an faighteoir sa chéad áit ceartaithe?
(6)      An gceadaítear leis an léirmhíniú ar Airteagal 90(1) den Treoir an toimhde go n‑eascraíonn ceart chun praghas an mhéid cánach a laghdú i gcás neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach do cheart aisíoc a fháil ar CBL arna íoc ag an soláthróir, chomh maith leis an ús don íocaíocht dhéanach, agus ó cén tráth?’
Dlínse na Cúirte
29      De réir cásdlí socair, níl dlínse ag an gCúirt Bhreithiúnais dlí an Aontais a léiriú ach amháin maidir lena chur i bhfeidhm i mBallstát nua ó dháta a aontachais leis an Aontas Eorpach (breithiúnas an
17 Nollaig
2020,
FRANCK,
C‑801/19, EU:C:2020:1049, mír 16 agus
an cásdlí dá dtagraítear).
30      Leanann sé, go háirithe, nach bhfuil inniúlacht ag an gCúirt léiriú a dhéanamh ar threoracha AE a bhaineann le CBL i gcás ina ndearnadh aisghabháil cánacha atá i gceist sna príomhimeachtaí ar dháta roimh aontachas an Bhallstáit lena mbaineann leis an Aontas Eorpach (breithiúnas an 3 Iúil 2019,
UniCredit Leasing,
C‑242/18, EU:C:2019:558, mír 31).
31      Ós rud é go bhfuil dlúthbhaint ag an oibleagáid coigeartú le hinmhuirearaitheacht CBL atá dlite nó a íocadh mar cháin ionchuir agus leis an gceart chun asbhaint a eascraíonn as sin, ní cheadaítear don Chúirt leis an gcuma, tar éis aontachas Ballstáit leis an Aontas Eorpach, d’fhachtóirí a bhfuil sé de chumas acu, i bprionsabal, údar maith a thabhairt don cheanglas seo don Chúirt a léiriú a dhéanamh má dhéantar soláthar earraí nó seirbhísí roimh an aontachas sin (breithiúnas an
27 Meitheamh
2018,
Varna Holideis,
C‑364/17, EU:C:2018:500, mír 31).
32      Sa chás seo, baineann an díospóid sna príomhimeachtaí leis na tréimhsí inchánach chun críocha CBL i leith na mblianta
2006 go
2010 agus i leith na bliana
2012. Dá réir sin, níl aon dlínse ag an gCúirt rialú a dhéanamh ar na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú a mhéid a bhaineann siad le soláthairtí earraí nó seirbhísí a tharla in
2006, a tharla roimh aontachas Phoblacht na Bulgáire, an 1 Eanáir
2007, leis an Aontas Eorpach.
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear
An chéad cheist, an tríú ceist agus an ceathrú ceist
33      Mar réamhbhreathnú, ba cheart a thabhairt faoi deara, go bhféadfaidh an Chúirt Bhreithiúnais, chun freagra fóinteach a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur, a mheas gur gá breithniú a dhéanamh ar fhorálacha de dhlí an Aontais nár thagair an chúirt náisiúnta díobh ina ceisteanna, go háirithe trí na gnéithe de dhlí an Aontais, ar gá iad a léiriú ag féachaint d’ábhar na díospóide a bhaint as an ráiteas forais san ordú tarchuir (breithiúnas an 2 Márta
2023,
Åklagarmyndigheten,
C‑666/21, EU:C:2023:149, mír 22 agus an cásdlí dá dtagraítear).
34      Sa chás seo, cé nach ndearna an chúirt a rinne an tarchur ach tagairt do phrionsabal na neodrachta fioscaí i bhfoclaíocht na gceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú, ní chuireann an fachtóir sin cosc ar bhreithniú a dhéanamh ar phrionsabail ghinearálta eile de dhlí an Aontais a d’fhéadfadh a bheith ábhartha chun déileáil leis na ceisteanna sin.
35      Dá réir sin, ba cheart a mheas, lena céad, tríú agus ceathrú ceist, ar gá í a scrúdú le chéile, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá, ag cur san áireamh an maolú dá bhforáiltear in Airteagal 90(2) den Treoir maidir le CBL,
Airteagal 90(1) den Treoir sin, arna léamh i gcomhar le prionsabal na neodrachta fioscaí, na comhréireachta agus na héifeachtachta, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht Ballstáit lena bhforáiltear do thréimhse teorann chun iarratas a dhéanamh ar aisíocaíocht cánach breisluacha a eascraíonn as laghdú ar an mbonn cánach CBL i gcás neamhíocaíocht iomlán nó páirteach de shonrasc arna eisiúint ag duine inchánach, agus, mura gcuirtear cosc, ar cén dáta nach mór do tréimhse teorann den sórt sin tosú, in éagmais forálacha sonracha náisiúnta maidir leis sin.
36      Ba cheart a mheabhrú go bhforáiltear le hAirteagal 90(1) den Treoir CBL, i gcás cealaithe, diúltaithe nó neamhíocaíochta iomláine nó páirtí, nó i gcás ina laghdaítear an praghas tar éis don soláthar a bheith déanta, laghdófar an méid inchánach dá réir sin faoi choinníollacha a chinnfidh na Ballstáit. Ceanglaítear leis an bhforáil sin ar na Ballstáit an méid inchánach a laghdú chun críocha CBL agus, dá bhrí sin, an méid CBL is iníoctha ag an duine inchánach a laghdú más rud é, tar éis idirbheart a thabhairt chun críche, nach bhfaigheann an duine inchánach cuid den chomaoin nó nach bhfaigheann sé an chomaoin go léir. Cuimsítear san fhoráil sin ceann de phrionsabail bhunúsacha na Treorach maidir le CBL, arb ionann an méid inchánach dá réir agus an chomaoin a fuarthas iarbhír agus a bhfuil mar atoradh air ná nach féidir leis an údarás cánach méid níos airde ná an méid a fuair an duine inchánach a bhailiú mar CBL (breithiúnas an
11 Samhain
2021,
ELVOSPOL,
C‑398/20, EU:C:2021:911, mír 24 agus mír 25).
37      Foráiltear le hAirteagal 90(2) den Treoir maidir le CBL, dá pháirt, go bhféadfaidh Ballstáit, i gcás neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach na comaoine, maolú ar an oibleagáid an méid inchánach a laghdú chun críocha CBL dá bhforáiltear in Airteagal 90(1) den Treoir sin.
38      Chuige sin, chinn an Chúirt cheana féin nach mór foráil náisiúnta nach ndéantar tagairt ann, le linn di na cásanna ina laghdaítear an méid inchánach, do chás neamhíocaíocht an phraghais idirbhirt, a mheas mar thoradh ar fheidhmiú na cumhachta maolaithe ag an mBallstát a deonaíodh dó faoi Airteagal 90(2) den Treoir maidir le CBL (breithiúnas an 3 Iúil 2019,
UniCredit Leasing,
C‑242/18, EU:C:2019:558, mír 60 agus
an cásdlí dá dtagraítear).
39      Sa chás seo, leanann sé ón ordú tarchuir de chuid Rialtas na Bulgáire agus óna bharúlacha ó bhéal chomh maith, nach ndéantar foráil sa reachtaíocht náisiúnta, ina leagtar amach in Airteagal 115(1) de ZDDS na cásanna ina gceartaítear an bonn cánach, d’aon cheartú i gcás neamhíocaíocht an phraghais idirbhirt atá faoi réir CBL.
40      Dá réir sin, maidir leis an tréimhse atá i gceist sna príomhimeachtaí, ní mór a mheas gur fheidhmigh Poblacht na Bulgáire a chumhacht chun maolú ar an oibleagáid an méid inchánach a laghdú i gcás neamhíocaíochta, agus dá thoradh sin nach féidir leis an duine inchánach brath ar cheart den sórt sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Iúil 2019,
UniCredit Leasing,
C‑242/18, EU:C:2019:558, mír 61).
41      Mar sin féin, de réir chásdlí socair na Cúirte, tá an rogha sin chun maolú a dhéanamh, atá teoranta go docht do chásanna de neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach, bunaithe ar an nóisean, i gcúinsí áirithe agus i ngeall ar an staid dhlíthiúil atá i réim sa Bhallstát lena mbaineann, go bhféadfadh sé a bheith deacair neamhíocaíocht na comaoine a shuíomh nó nach bhféadfadh sé a bheith ach sealadach (breithiúnas an
11 Samhain
2021,
ELVOSPOL,
C‑398/20, EU:C:2021:911, mír 27 agus an cásdlí dá dtagraítear).
42      Dá bhrí sin ní mór údar a bheith le feidhmiú na rogha sin chun maolú a dhéanamh mura bhfuil sé mar aidhm ag na bearta a ghlac na Ballstáit lena chur chun feidhme an bonn a bhaint de chuspóir an chomhchuibhithe fhioscaigh arna shaothrú leis an Treoir maidir le CBL, agus nach féidir leis ligean do na Ballstáit laghdú iomlán ar an méid inchánach a eisiamh chun críocha CBL i gcás neamhíocaíochta (breithiúnas an
11 Samhain
2021,
ELVOSPOL,
C‑398/20, EU:C:2021:911, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
43      Go deimhin, dá nglacfaí leis gur féidir leis na Ballstáit aon laghdú ar an méid inchánach a eisiamh chun críocha CBL i gcás neamhíocaíocht chinntitheach, bheadh sin ag teacht salach ar phrionsabal neodracht CBL, as a leanann sé go háirithe, ina cháil mar bhailitheoir cánacha thar ceann an Stáit, nach mór faoiseamh iomlán a thabhairt don fhiontraí ó ualach na cánach atá dlite nó íoctha le linn a ghníomhaíochtaí eacnamaíocha atá iad féin faoi réir CBL (breithiúnas an
11 Samhain
2021,
ELVOSPOL,
C‑398/20, EU:C:2021:911, mír 31 agus an cásdlí dá dtagraítear).
44      Chuige sin, ba cheart a mheabhrú, ar an gcéad dul síos, go gcomhlíontar le hAirteagal 90(1) den Treoir maidir le CBL na coinníollacha chun go mbeidh éifeacht dhíreach aige (breithiúnas an
15 Deireadh Fómhair 2020,
E. (CBL – Laghdú ar an méid inchánach),
C‑335/19, EU:C:2020:829, mír 51 agus an cásdlí dá dtagraítear) agus, ar an dara dul síos, níl rogha an mhaolaithe dá bhforáiltear i mír 2 den Airteagal sin beartaithe ach amháin chun a chur ar chumas na mBallstát an éiginnteacht a bhaineann le haisghabháil na suimeanna atá dlite a leigheas ach ní réitíonn sé an cheist an féidir gan laghdú ar an méid inchánach a dhéanamh i gcás neamhíocaíochta cinntithí (breithiúnas an 11 Meitheamh 2020, SCT, C‑146/19, EU:C:2020:464, mír 24 agus an cásdlí dá dtagraítear).
45      Thairis sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i míreanna 41 agus 56 dá Tuairim, féadfaidh Airteagal 90(1) den Treoir maidir le CBL a bheith infheidhme go díreach i gcás nach gceadaíonn an Ballstát, mar atá sa chás seo, d’aon laghdú ar an méid inchánach i gcás neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach gan méid na héiginnteachta maidir leis an neamhíocaíocht chinntitheach a chur san áireamh.
46      Maidir leis an teorainn ama ar an gceart chun an méid inchánach dá dtagraítear in Airteagal 90 den Treoir sin a laghdú, ní mór a thabhairt faoi deara, sa chéad áit, go leanann sé ó chásdlí na Cúirte go mbeadh an fhéidearthacht iarratas a dhéanamh ar aisíocaíocht CBL gan aon teorainn ama contrártha le prionsabal na deimhneachta dlíthiúla, lena gceanglaítear nach bhféadtar agóid a dhéanamh ar feadh tréimhse éiginnte i gcoinne staid chánach an duine inchánach, ag féachaint dá chearta agus dá oibleagáidí vis-à-vis an t‑údarás cánach (féach, chuige sin, ordú an 3 Márta
2021,
FGSZ,
C‑507/20, EU:C:2021:157, mír 23 agus an cásdlí dá dtagraítear).
47      Ina theannta sin, rialaigh an Chúirt, maidir leis an scéim asbhainte CBL, ar chinn an Chúirt nach mór a léiriú go comhsheasmhach le hAirteagal 90 den Treoir maidir le CBL (féach, chuige sin, breithiúnas an
22 Feabhra
2018,
T‑2,
C‑396/16, EU:C:2018:109, mír 35), nach féidir a mheas go bhfuil tréimhse teorann a bhfuil d’éifeacht ag a dul in éag pionós a ghearradh ar dhuine inchánach nach raibh dúthrachtach a dhóthain agus ar theip ar asbhaint CBL a éileamh, trína cheart chun CBL a asbhaint a fhorghéilleadh,
neamhchomhréireach leis an réimeas arna bhunú leis an Treoir maidir le CBL, a mhéid atá feidhm ag an tréimhse teorann ar an mbealach céanna le cearta analógacha in ábhair chánach atá bunaithe ar an dlí náisiúnta agus leo siúd atá bunaithe ar dhlí an Aontais (prionsabal na coibhéise) agus, ar an dara dul síos, nach bhfágann sé go bhfuil sé ródheacair ná dodhéanta i gcleachtas an ceart chun CBL a asbhaint a fheidhmiú (prionsabal na héifeachtachta) (breithiúnas an
12 Aibreán
2018,
Biosafe – Indústria de Reciclagens,
C‑8/17, EU:C:2018:249, mír 37 agus an cásdlí dá dtagraítear).
48      Dá réir sin, maidir leis an reachtaíocht náisiúnta atá i gceist sna príomhimeachtaí, ina leagtar síos tréimhse teorann a bhfuil an t‑iarratas ar aisíocaíocht chánach doghlactha tar éis dul in éag na tréimhse sin, is leor a thabhairt faoi deara, mar a rinne an tAbhcóide Ginearálta i mír 44 dá Tuairim, nach gcuirtear cosc le hAirteagal 90(1) den Treoir maidir le CBL ar theorainn ama den sórt sin ar an gceart chun laghdaithe ar an méid cánach.
49      Sa dara háit, cé nach bhféadtar a mheas go bhfuil an tréimhse teorann inti féin, a bhíonn de thoradh ar dul in éag na tréimhse sin ná nach féidir le creidiúnaí iarratas a dhéanamh a thuilleadh ar laghdú ar an méid inchánach CBL maidir le héilimh áirithe,
neamhchomhréireach leis an Treoir maidir le CBL, is ábhar faoin dlí náisiúnta é cinneadh an dáta óna dtosóidh an tréimhse sin, faoi réir phrionsabail an chomhionannais agus na héifeachtachta a chomhlíonadh (féach, chuige sin, ordú an 3 Márta
2021,
FGSZ,
C‑507/20, EU:C:2021:157, mír 23 agus an cásdlí dá dtagraítear).
50      Maidir le prionsabal na héifeachtachta, go sonrach, féadfar a bhaint as cásdlí na Cúirte nach féidir le tréimhse teorann a thosaigh ó dháta eisiúna na sonrasc tosaigh agus a chuaigh in éag, i gcás idirbheart áirithe, sular cuireadh isteach an t‑iarratas ar fhritháireamh, cosc bailí a chur ar fheidhmiú an chirt chun CBL a laghdú mura bhfuil easpa díchill léirithe ag an duine inchánach, agus in éagmais mhí-úsáide nó claonpháirteachas calaoiseach (féach, chuige sin, ordú an 3 Márta
2021,
FGSZ,
C‑507/20, EU:C:2021:157, mír 25 agus an cásdlí dá dtagraítear).
51      Chuige sin, ba cheart a chinneadh, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara freisin i mír 50 dá Tuairim, ag féachaint do phrionsabal na neodrachta CBL, as a n‑eascraíonn go bhfuil an trádálaí, a réamh-mhaoiníonn CBL trína bhailiú thar ceann an Stáit, le faoiseamh iomlán a bhaint as ualach na cánach i gcúrsa a ghníomhaíochtaí eacnamaíocha faoi réir CBL, agus nach mór nasc leordhóthanach a bheith ann idir pointe tosaigh na tréimhse teorann chun an ceart chun laghdaithe ar an méid inchánach a fheidhmiú, faoi Airteagal 90(1) den Treoir maidir le CBL, agus an dáta óna bhféadfaidh an duine inchánach, ag gníomhú dó ar mhodh dúthrachtach, leas a bhaint as an gceart sin.
52      Thairis sin, in éagmais forálacha náisiúnta maidir leis na rialacha lena rialaítear feidhmiú an chirt chun an méid inchánach a laghdú i gcás neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach, mar atá sa díospóid sna príomhimeachtaí, ceanglaítear le prionsabail na comhréireachta agus na deimhneachta dlíthiúla go bhféadfaidh an duine inchánach an pointe tosaigh do thréimhse teorann den sórt sin a shainaithint le leibhéal réasúnta dóchúlachta.
53      Ní mór a shonrú, chuige sin, go bhféadfaí an éiginnteacht maidir le neamhíocaíocht chinntitheach a chur san áireamh freisin trí laghdú ar an méid CBL inchánach a dheonú i gcás go dtaispeánann an creidiúnaí, roimh thoradh imeachtaí dócmhainneachta nó foirceanta dá fhéichiúnaí, dóchúlacht réasúnach nach n‑íocfar an fiach, fiú má dhéantar an bonn inchánach sin a athluacháil aníos i gcás ina dtarlóidh íocaíocht dá ainneoin sin. Is faoi na húdaráis náisiúnta, dá bhrí sin, a bheadh sé a chinneadh, ag féachaint go cuí do phrionsabal na comhréireachta agus faoi réir athbhreithnithe ag na cúirteanna, an fhianaise le haghaidh tréimhse neamhíocaíochta is dócha a bheidh le soláthar ag an gcreidiúnaí, de réir ghnéithe sonracha an dlí náisiúnta is infheidhme. Bheadh a leithéid de riail ina modh chomh héifeachtach céanna chun an cuspóir atá á shaothrú a bhaint amach, nach mbainfeadh ualach chomh trom léi don chreidiúnaí, a réamh-mhaoiníonn CBL trína bhailiú thar ceann an Stáit (breithiúnas an
15 Deireadh Fómhair 2020,
E. (CBL – Laghdú ar an méid inchánach),
C‑335/19, EU:C:2020:829, mír 48 agus
an cásdlí dá dtagraítear).
54      Tá feidhm a fortiori ag an gcinneadh sin i gcomhthéacs imeachtaí dócmhainneachta nó foirceanta, inar féidir a shuíomh an chinnteacht nach bhféadfaí an fiach a aisghabháil go cinntitheach, i bprionsabal, tar éis tréimhse fhada. Ar aon chuma, is míbhuntáiste sreafa airgid i gcomparáid lena n‑iomaitheoirí i mBallstáit eile í tréimhse den sórt sin a chuirfeadh ar thrádálaithe atá faoi réir na reachtaíochta lena bhforáiltear d’imeachtaí den sórt sin, nuair nach n‑íoctar a gcuid sonrasc, rud a bhainfeadh an bonn go soiléir de chuspóir an chomhchuibhithe fhioscaigh arna shaothrú ag an Treoir maidir le CBL (féach, chuige sin, breithiúnas an
15 Deireadh Fómhair 2020,
E. (CBL – Laghdú ar an méid inchánach),
C‑335/19, EU:C:2020:829, mír 50 agus
an cásdlí dá dtagraítear).
55      Sa chás seo, cé go ndearnadh soláthairtí earraí agus seirbhísí i gceist sna príomhimeachtaí le linn
2007 go
2010 agus in
2012, níor chuir Consortium Remi Group iarratas isteach ar aisíocaíocht CBL ach mar thoradh ar an laghdú ar an méid inchánach CBL in
2020. Is léir ó dhoiciméid an chomhaid os comhair na Cúirte agus ó fhreagraí na bpáirtithe sna príomhimeachtaí ar na ceisteanna a ardaíodh le linn na héisteachta go ndearnadh, i measc na gcuideachtaí féichiúnaí, an chéad dá cheann a dhíchlárú ó chlár na gcuideachtaí roimh an dáta a ndearnadh an t‑iarratas, faoi seach in
2012 agus in
2017, go ndearnadh an tríú ceann a dhíchlárú le linn an nós imeachta atá i gceist sna príomhimeachtaí agus, faoi
dheireadh, tá an dá cheann deiridh faoi réir imeachtaí dócmhainneachta, a osclaíodh sula ndearnadh an t‑iarratas.
56      Dá bhrí sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur, ag a bhfuil dlínse amháin chun rialú a dhéanamh ar na fíorais, a fháil amach an dáta óna bhféadfadh Consortium Remi Group, gan easpa dúthrachta a léiriú, a cheart chun laghdaithe ar an méid inchánach a fheidhmiú i gcás neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach, go háirithe ag féachaint do chineál do-aisghabhála féideartha a fhiacha.
57      I bhfianaise an méid sin go léir thua, is é an freagra ar an gcéad, an tríú agus ar an gceathrú ceist ná nach mór Airteagal 90 den Treoir maidir le CBL, arna léamh i gcomhar le prionsabail na neodrachta fioscaí, na comhréireachta agus na héifeachtachta, a léiriú sa chaoi
nach gcuirtear cosc leis ar reachtaíocht Ballstáit lena bhforáiltear do thréimhse teorann chun iarratas a dhéanamh ar aisíocaíocht CBL a eascraíonn as laghdú ar an mbonn cánach CBL i gcás neamhíocaíocht iomlán nó páirteach, arb é an toradh a bheidh ar dhul in éag na reachtaíochta sin go ngearrtar pionós ar dhuine inchánach nach bhfuil dícheallach go leor, ar choinníoll nach dtosaíonn an tréimhse teorann sin ach ón dáta a raibh an duine inchánach sin in ann, gan easpa díchill a léiriú, a cheart chun laghdú a dhearbhú. In éagmais forálacha náisiúnta maidir leis na rialacha lena rialaítear feidhmiú an chirt sin, ní mór an túsphointe do thréimhse teorann den sórt sin a bheith inaitheanta ag an duine inchánach le leibhéal réasúnta dóchúlachta.
An dara ceist agus an chúigiú ceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
58      Ag féachaint don chásdlí a mheabhraítear i mír 33 den bhreithiúnas seo, ba cheart a thuiscint, lena dara agus a cúigiú ceist, ar gá a scrúdú le chéile, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 90(1) agus Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL, arna léamh i gcomhar le prionsabail na neodrachta fioscaí agus na comhréireachta, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo, in éagmais forálacha náisiúnta sonracha, ar cheanglas ar thaobh an údaráis chánach a dhéanann an laghdú ar bhonn cánach na cánach breisluacha (CBL), i gcás neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach sonraisc arna eisiúint ag duine inchánach, faoi réir an choinníll go gceartóidh an duine inchánach sin an sonrasc tosaigh roimh ré agus go gcuirfidh sé in iúl roimh ré dá fhéichiúnaí go bhfuil sé ar intinn aige CBL a chealú.
59      Mar réamhphointe, a mhéid a bhaineann leis an gcoinníoll a fhágann go bhfuil laghdú ar an méid inchánach CBL faoi réir an fhíorais go bhfuil na sonraisc a eisíodh i dtosach ceartaithe ag an duine inchánach, ní mór a thabhairt faoi deara, contrártha leis an argóint a chuir an Stiúrthóir agus an Coimisiún Eorpach ar aghaidh, nach n‑eascraíonn coinníoll den sórt sin ó Airteagal 203 den Treoir maidir le CBL.
60      De réir chásdlí na Cúirte, níl feidhm ag an bhforáil sin ach amháin i gcás inar sonrascaíodh an CBL go mícheart agus, dá bhrí sin, ní chumhdaítear léi cásanna ina bhfuil an cháin atá luaite ar an sonrasc ceart (féach, chuige sin, breithiúnas an 8 Nollaig
2022,
Finanzamt Österreich (CBL a sonrascaíodh go mícheart chuig na tomhaltóirí deiridh),
C‑378/21, EU:C:2022:968, mír 21 agus mír 23).
61      Ar an taobh eile, tagann ceanglas chun an sonrasc tosaigh a cheartú agus ceanglas a fhágann go mbeidh an laghdú comhfhreagrach ar mhéid inchánach duine inchánach ag brath, i gcás neamhíocaíochta, ar an duine sin a thugann fógra roimh ré dá fhéichiúnaí, más duine inchánach é an féichiúnaí sin, go bhfuil sé ar intinn aige méid iomlán CBL nó cuid de a chealú, faoi raon feidhme Airteagal 90(1) agus Airteagal 273 araon den Treoir maidir le CBL (féach, chuige sin, breithiúnais an
26 Eanáir
2012,
Kraft Foods Polska,
C‑588/10, EU:C:2012:40, mír 24, agus an 6 Nollaig
2018,
Tratave,
C‑672/17, EU:C:2018:989, mír 35).
62      Chuige sin, ba cheart a mheabhrú, de bhun Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL, go bhféadfaidh na Ballstáit na hoibleagáidí a mheasfaidh siad is gá a fhorchur chun bailiú ceart CBL a áirithiú agus chun imghabháil a chosc, ar choinníoll,
inter alia, nach mbítear ag brath ar an rogha sin chun oibleagáidí sonrascúcháin breise a fhorchur de bhreis ar na hoibleagáidí sin a leagtar síos i gCaibidil
3 den Treoir sin.
63      Ós rud é nach sonraítear in Airteagal 90(1) ná in Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL, lasmuigh de na teorainneacha atá leagtha síos ann, na coinníollacha ná na hoibleagáidí a fhéadfaidh na Ballstáit a fhorchur, tugtar lánrogha leis na forálacha sin do na Ballstáit,
inter alia, maidir leis na foirmiúlachtaí atá le comhlíonadh ag daoine inchánach vis-à-vis na húdaráis chánach chun a áirithiú go laghdaítear an méid inchánach (breithiúnais an
11 Meitheamh
2002 SCT,
C‑146/19, EU:C:2020:464, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear).
64      Mar sin féin, ní fhéadfaidh na bearta a bhfuil sé de rogha ag na Ballstáit a ghlacadh faoi Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL maolú, i bprionsabal, ar na rialacha a bhaineann le méid inchánach CBL ach amháin laistigh de na teorainneacha is gá chun an aidhm shonrach sin a bhaint amach. Ní mór dóibh éifeacht chomh beag agus is féidir a bheith acu ar chuspóirí agus ar phrionsabail na Treorach CBL agus ní fhéadfar iad a úsáid, dá bhrí sin, sa chaoi is go mbainfidís an bonn de neodracht CBL, ar prionsabal bunúsach é den chomhchóras CBL arna bhunú le reachtaíocht ábhartha an Aontais (breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021,
Boehringer Ingelheim,
C‑717/19, EU:C:2021:818, mír 60 agus an cásdlí dá dtagraítear).
65      Ina theannta sin, má éiríonn sé dodhéanta nó ródheacair an CBL a aisíoc mar thoradh ar na coinníollacha faoinar féidir iarratais ar aisíocaíocht chánach a dhéanamh, d’fhéadfaí go gceanglófar le prionsabal na neodrachta CBL agus prionsabal na comhréireachta ar na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir leis na hionstraimí agus na rialacha nós imeachta is gá chun cur ar chumas an duine inchánach an cháin a sonrascaíodh go míchuí a aisghabháil (féach, chuige sin, breithiúnas an
26 Eanáir
2012,
Kraft Foods Polska,
C‑588/10, EU:C:2012:40, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear).
66      Dá bhrí sin, ní mór na foirmiúlachtaí a bheidh le comhlíonadh ag daoine inchánacha chun an ceart chun laghdaithe den mhéid inchánach chun críocha CBL a fheidhmiú, i leith na n‑údarás cánach, a theorannú dóibh siúd a fhágann gur féidir cruthúnas a sholáthar, tar éis don idirbheart a bheith tugtha i gcrích, gur cinnte nach bhfaighfear an chomaoin iomlán nó cuid di. Is faoi na cúirteanna náisiúnta atá sé a chinneadh an bhfuil sé sin fíor maidir leis na foirmiúlachtaí a éilíonn an Ballstát lena mbaineann (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021_Boehringer Ingelheim,
C‑717/19, EU:C:2021:818, mír 61 agus
an cásdlí dá dtagraítear).
67      Chuige sin, chinn an Chúirt arís agus arís eile go bhféadfaidh an ceanglas, d’fhonn an méid inchánach mar a leagtar amach sa sonrasc tosaigh é a laghdú, maidir le hadmháil a bheith ag an duine inchánach go bhfuarthas sonrasc ceartúcháin ó cheannaitheoir na n‑earraí nó na seirbhísí, i bprionsabal, rannchuidiú ní amháin i bprionsabal le bailiú ceart CBL a áirithiú agus le himghabháil a chosc ach freisin le deireadh a chur leis an riosca maidir le caillteanas ioncaim cánach, agus mar sin go bhfuil na cuspóirí dlisteanacha a leagtar amach in Airteagal 90(1) agus in Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL (féach, chuige sin, breithiúnas an
26 Eanáir
2012,
Kraft Foods Polska,
C‑588/10, EU:C:2012:40, mír 32 agus mír 33) á saothrú aige.
68      Mar is léir ó chásdlí na Cúirte, tá feidhm ag an gcinneadh sin freisin maidir leis an gceanglas a fhágann go bhfuil laghdú ar an méid inchánach ag brath ar an duine inchánach fógra roimh ré a thabhairt dá fhéichiúnaí, más duine inchánach é, go bhfuil sé ar intinn aige méid iomlán CBL nó cuid de a chur ar ceal (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Nollaig
2018,
Tratave,
C‑672/17, EU:C:2018:989, mír 35 agus mír 36).
69      Dá bhrí sin, níl sé d’éifeacht an bonn a bhaint, i bprionsabal, de neodracht CBL, ag ceanglais, amhail na cinn atá i gceist sna príomhimeachtaí, nach mór don duine inchánach, ionas go bhféadfaidh sé an méid inchánach a laghdú, an sonrasc tosaigh a cheartú mar gheall ar an neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach agus réamhfhógra a sholáthar dá fhéichiúnaí go bhfuil sé ar intinn aige an cháin a chealú, ionas go mbeidh an féichiúnaí sin ar an eolas chun críche an asbhaint tosaigh a choigeartú (féach, chuige sin, breithiúnais an
26 Eanáir
2012,
Kraft Foods Polska,
C‑588/10, EU:C:2012:40, mír 37, agus an 6 Nollaig
2018,
Tratave,
C‑672/17, EU:C:2018:989, mír 39).
70      É sin ráite, is amhlaidh fós gur faoin gcúirt a rinne tarchuir atá sé a fháil amach an dealraitheach é nach gcuirtear ualach ró-throm le ceanglais den sórt sin, sa chás seo, ar an duine inchánach nó ar sholáthraí earraí nó seirbhísí (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Nollaig
2018,
Tratave,
C‑672/17, EU:C:2018:989, mír 41).
71      Is léir ó dhoiciméid an chomhaid os comhair na Cúirte, a deimhníodh le linn na héisteachta, nach ndearnadh foráil, ar an gcead dul síos, i reachtaíocht na Bulgáire, sa leagan is infheidhme maidir le fíorais na díospóide sna príomhimeachtaí, maidir le ceanglais chun an sonrasc tosaigh a choigeartú agus an féichiúnaí a chur ar an eolas faoi chealú na cánach i gcás neamhíocaíochta.
72      Ar an dara dul síos, i gcomhréir leis an bhfaisnéis chéanna sin,
díchláraíodh Consortium Remi Group ó chlár CBL an 7 Márta
2019 ionas, ar an dáta a cuireadh an t‑iarratas ar fhritháireamh i gceist sna príomhimeachtaí isteach, nach raibh an deis ag an duine inchánach sin sonraisc cheartaithe a eisiúint a thuilleadh. Shonraigh an Stiúrthóir chuige sin, gan agóid a bheith déanta maidir leis an bpointe sin, nach bhféadtar, faoi na forálacha náisiúnta ábhartha ratione temporis, an CBL a cheartú nuair a bhí an duine inchánach díchláraithe ón gclár sin.
73      Mar sin, is léir, ós rud é go bhfuil ceartú sonraisc, i gcleachtas údaráis chánach na Bulgáire, ina choinníoll riachtanach chun laghdú ar an méid inchánach a fháil, go ndéantar difear do neodracht CBL nuair atá sé dodhéanta nó ródheacair don duine inchánach sonrasc den sórt sin a choigeartú (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021,
Boehringer Ingelheim,
C‑717/19, EU:C:2021:818, mír 63).
74      Dá bhrí sin, i gcás amhail cás na díospóide sna príomhimeachtaí nach bhféadfaidh an duine inchánach doiciméad ceartúcháin a eisiúint i leith sonraisc nár íocadh, ceanglaítear le prionsabail na neodrachta CBL agus na comhréireachta go gcuirfidh an Ballstát lena mbaineann ar chumas an duine inchánach sin a shuíomh, trí bhealaí eile, os comhair na n‑údarás cánach náisiúnta, neamhíocaíocht na sonrasc sin, atá mar bhunús dá cheart chun laghdaithe ar an méid inchánach (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021,
Boehringer Ingelheim,
C‑717/19, EU:C:2021:818, mír 65).
75      Sna himthosca sin, ní mór a chinneadh go dtéann an fíoras den cheart chun laghdaithe ar an méid inchánach CBL, in éagmais forálacha náisiúnta ábhartha, a chur faoi réir an choinníll go raibh an sonrasc tosaigh ina ábhar do cheartú, thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir arna shaothrú le hAirteagal 273 den Treoir maidir le CBL a bhaint amach, arb éard atá ann ná deireadh a chur leis an riosca go gcaillfear ioncam cánach, i gcás inarbh fhéidir an coinníoll sin a chomhlíonadh.
76      Is amhlaidh an cás freisin,
a fortiori, maidir leis an oibleagáid atá ar fhaighteoir an tsonraisc sin a chur ar an eolas go bhfuil ar intinn ag eisitheoir an tsonraisc CBL a chealú, amhail é sin dá dtagraítear sa chúigiú ceist, ar léir óna bhfoclaíocht, agus ó ráitis eile a leagtar amach san iarraidh ar réamhrialú, gurb ionann an oibleagáid sin agus coinníoll riachtanach, arna fhorchur le cleachtas na n‑údarás cánach sa Bhulgáir maidir le CBL a sonrascaíodh a choigeartú i gcás neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach.
77      É sin ráite, ba cheart a thabhairt faoi deara, sa chás seo, gur díchláraíodh Consortium Remi Group ón gclár CBL mar gheall ar mhainneachtain chórasach a chuid oibleagáidí a eascraíonn as ZDDS
a chomhlíonadh agus gur bhain a iarratas ar fhritháireamh le neamhíocaíocht sonrasc a eisíodh roinnt blianta sular baineadh den chlár é. Dá réir sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a chinneadh nach bhfuil an duine inchánach freagrach as gan a bheith ábalta sonraisc cheartaithe a eisiúint.
78      Ag féachaint do na breithnithe thuas, is é an freagra ar an dara agus an cúigiú ceist ná nach mór Airteagal 90(1) agus Airteagal 273 den Treoir maidir le CBL, arna léamh i gcomhar le prionsabail na neodrachta fioscaí agus na comhréireachta, a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo, in éagmais forálacha náisiúnta sonracha, ar cheanglas ar thaobh an údaráis chánach a dhéanann an laghdú ar bhonn cánach CBL, i gcás neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach sonraisc arna eisiúint ag duine inchánach, faoi réir an choinníll go gceartóidh an duine inchánach sin an sonrasc tosaigh roimh ré agus go gcuirfidh sé in iúl roimh ré dá fhéichiúnaí go bhfuil sé ar intinn aige CBL a chealú, i gcás nach féidir leis an duine inchánach sin coigeartú den sórt sin a dhéanamh in am trátha, ar chúiseanna nach bhfuil neart aige orthu.
An séú ceist
79      Trína séú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur
an gá Airteagal 90(1) den Treoir CBL a léiriú amhail go bhfuil aon cheart chun laghdú a fháil ar bhonn cánach CBL i gcás neamhíocaíocht iomlán nó páirteach sonraisc arna eisiúint ag duine inchánach, go bhfuil ceart ag an duine inchánach chun aisíocaíocht a fháil ar CBL a d’íoc an duine inchánach sin, mar aon le hús ar íocaíocht dhéanach, agus, i gcás go dtugtar freagra ar an gceist, ó cén dáta a bhféadfar a bheith ag brath ar cheart den sórt sin.
80      Chuige sin, mar a mheabhraítear i mír 42 den bhreithiúnas seo, ráthaítear neodracht CBL leis an gcomhchóras CBL agus féachann sé le faoiseamh iomlán a thabhairt don trádálaí ón ualach CBL atá dlite nó íoctha ina ghníomhaíochtaí eacnamaíocha go léir. Is léir freisin ón gcásdlí dá dtagraítear i mír 63 den bhreithiúnas seo, cé go bhfuil lánrogha ag na Ballstáit agus na rialacha dá dtagraítear in Airteagal 90 den Treoir maidir le CBL á gcinneadh acu, nach féidir leis na rialacha sin an bonn a bhaint de phrionsabal na neodrachta fioscaí tríd an t‑ualach CBL a chur ar an duine inchánach go hiomlán nó go páirteach.
81      Go háirithe, ní mór do na rialacha sin a chumasú don duine inchánach, in imthosca iomchuí, iomlán an fhéich a eascraíonn as laghdú ar an méid inchánach CBL a aisghabháil, rud a thugann le tuiscint nach mór an aisíocaíocht a dhéanamh laistigh de thréimhse réasúnach trí íocaíocht i gcistí leachtacha nó trí mhodhanna coibhéiseacha agus, ar aon chuma, nach mbeidh aon riosca airgeadais don duine inchánach ag gabháil leis an modh aisíocaíochta arna ghlacadh (féach, chuige sin, breithiúnas an
12 Bealtaine
2021,
technoRent International agus páirtithe eile,
C‑844/19, EU:C:2021:378, mír 38).
82      Más rud é, i gcás nach ndéantar an aisíocaíocht ó laghdú ar an méid inchánach CBL laistigh de thréimhse réasúnach, nach raibh an duine inchánach i dteideal ús mainneachtana, dhéanfaí difear diúltach do chás an duine inchánach, de shárú ar phrionsabal na neodrachta fioscaí (féach, chuige sin, breithiúnas an
12 Bealtaine
2021,
technoRent International agus páirtithe eile,
C‑844/19, EU:C:2021:378, mír 39 agus mír 41).
83      Dá bhrí sin, cé nach leagtar síos le hAirteagal 90 den Treoir maidir le CBL
oibleagáid ús a íoc ar an CBL atá le haisíoc tar éis laghdú ar an méid inchánach CBL agus cé nach sonraítear an dáta óna bhfuil ús den sórt sin iníoctha, ceanglaítear le prionsabal neodracht fhioscach an chórais CBL go ndéanfaí an caillteanas airgeadais a tabhaíodh mar gheall ar aisíocaíocht bhreis CBL nach ndearnadh laistigh de thréimhse réasúnta ama a chúiteamh le híocaíocht ús mainneachtana (féach, chuige sin, breithiúnas an
12 Bealtaine
2021,
technoRent International agus páirtithe eile,
C‑844/19, EU:C:2021:378, mír 40 agus mír 41).
84      I gcás den sórt sin, faigheann an duine inchánach barrachas CBL nach mór a aisíoc leis, ach ar dóigh dó caillteanas airgeadais a thabhú ina leith sin, mar gheall ar neamh-infhaighteacht na suimeanna airgid atá i gceist. Más rud é, i gcás nach n‑aisíocann na húdaráis chánach an farasbarr sin laistigh de thréimhse réasúnta ama, nach raibh an duine inchánach i dteideal ús mainneachtana, dhéanfaí difear diúltach do chás an duine inchánach, agus bhainfí an bonn dá réir de phrionsabal na neodrachta fioscaí (breithiúnas an
12 Bealtaine
2021,
technoRent International agus páirtithe eile,
C‑844/19, EU:C:2021:378, mír 42).
85      Maidir, go sonrach, leis na rialacha i ndáil le hús a chur i bhfeidhm a bhaineann leis an aisíocaíocht a eascraíonn as laghdú ar an méid inchánach CBL, tagann na rialacha sin faoi uathriail nós imeachta na mBallstát, arna dteorannú le prionsabail an chomhionannais agus na héifeachtachta (féach, de réir analaí, breithiúnas an
13 Deireadh Fómhair 2022,
HUMDA,
C‑397/21, EU:C:2022:790, mír 45).
86      Dá réir sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a chinneadh, i bhfianaise na bprionsabal sin agus imthosca sonracha uile na díospóide atá os a comhair, cé acu an bhfuil gá, sa chás seo, le haisíocaíocht a eascraíonn as an laghdú ar an méid inchánach CBL a íoc agus, a mhéid a chinnfidh sí nár íocadh an aisíocaíocht sin laistigh de thréimhse réasúnach, an pointe óna gcuirtear ús mainneachtana le méid na haisíocaíochta sin (féach, chuige sin, ordú an 5 Deireadh Fómhair 2023,
ZSE Elektrárne,
C‑151/23, EU:C:2023:751, mír 28).
87      Sa chás seo, mar a bhreathnaíonn an tAbhcóide Ginearálta, go bunúsach, i míreanna 99, 100 agus
102 dá Tuairim, in éagmais rialacha sonracha dá bhforáiltear leis an dlí náisiúnta, ní féidir ús i ndáil leis an gceart chun aisíocaíochta de bhíthin laghdú ar an méid inchánach CBL a ríomh ach ón dáta a measann an duine inchánach go bhfuil neamhíocaíocht an fhiachais atá i gceist cinntitheach, de réir bhrí Airteagal 9 de Threoir CBL, agus a dhearbhaíonn sé a cheart chun laghdaithe ar an méid inchánach CBL sa tuairisceán CBL a bhaineann leis an tréimhse chánach leanúnach ós rud é, roimh an dáta sin, go bhfuil an bunús dlí chun an CBL a íoc ar bhonn Airteagal 63 den Treoir sin.
88      I bhfianaise an mhéid sin go léir thuas, is é an freagra ar an séú ceist ná nach mór Airteagal 90(1) de Threoir CBL, arna léamh i gcomhar le prionsabal na neodrachta fioscaí, a léiriú amhail go bhfuil aon cheart chun laghdú a fháil ar bhonn cánach CBL i gcás neamhíocaíocht iomlán nó páirteach sonraisc arna eisiúint ag duine inchánach, tá ceart ag an duine inchánach chun aisíocaíocht a fháil ar CBL a íocadh, mar aon le hús ar íocaíocht dhéanach, agus, in éagmais rialacha i reachtaíocht Ballstáit chun aon ús dlite a chur i bhfeidhm, gurb é an dáta óna ndearbhaíonn an duine inchánach a cheart chun an laghdaithe sin sa tuairisceán CBL a bhaineann leis an tréimhse chánach leanúnach an túsphointe chun an t‑ús sin a ríomh.
Costais
89      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Deichiú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.      Maidir le hAirteagal 90 de Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha, arna léamh i gcomhar le prionsabail na comhréireachta, na neodrachta fioscaí agus na héifeachtachta_ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leis ar reachtaíocht Ballstáit lena bhforáiltear do thréimhse teorann chun iarratas a dhéanamh ar aisíocaíocht cánach breisluacha (CBL) a eascraíonn as laghdú ar an mbonn cánach CBL i gcás neamhíocaíocht iomlán nó páirteach, arb é an toradh a bheidh ar dhul in éag na reachtaíochta sin go ngearrtar pionós ar dhuine inchánach nach bhfuil dícheallach go leor, ar choinníoll nach dtosaíonn an tréimhse teorann sin ach ón dáta a raibh an duine inchánach sin in ann, gan easpa díchill a léiriú, a cheart chun laghdú a dhearbhú. In éagmais forálacha náisiúnta maidir leis na rialacha lena rialaítear feidhmiú an chirt sin, ní mór an túsphointe do thréimhse teorann den sórt sin a bheith inaitheanta ag an duine inchánach le leibhéal réasúnta dóchúlachta.
2.      Maidir le hAirteagal 90(1) agus Airteagal 273 de Threoir 2006/112, arna léamh i gcomhar le prionsabail na neodrachta fioscaí agus na comhréireachta_ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc leo, in éagmais forálacha náisiúnta sonracha, ar cheanglas ar thaobh an údaráis chánach a dhéanann an laghdú ar bhonn cánach na cánach breisluacha (CBL), i gcás neamhíocaíocht iomlán nó pháirteach sonraisc arna eisiúint ag duine inchánach, faoi réir an choinníll go gceartóidh an duine inchánach sin an sonrasc tosaigh roimh ré agus go gcuirfidh sé in iúl roimh ré dá fhéichiúnaí go bhfuil sé ar intinn aige CBL a chealú, i gcás nach féidir leis an duine inchánach sin coigeartú den sórt sin a dhéanamh in am trátha, ar chúiseanna nach bhfuil neart aige orthu.
3.      Maidir le hAirteagal 90(1) de Threoir 2006/112, arna léamh i gcomhar le prionsabail na neodrachta fioscaí_ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
amhail go bhfuil aon cheart chun laghdú a fháil ar bhonn cánach na cánach breisluacha (CBL) i gcás neamhíocaíocht iomlán nó páirteach sonraisc arna eisiúint ag duine inchánach, tá ceart ag an duine inchánach chun aisíocaíocht a fháil ar CBL a íocadh, mar aon le hús ar íocaíocht dhéanach, agus, in éagmais rialacha i reachtaíocht Ballstáit chun aon ús dlite a chur i bhfeidhm, gurb é an dáta óna ndearbhaíonn an duine inchánach a cheart chun an laghdaithe sin sa tuairisceán CBL a bhaineann leis an tréimhse chánach leanúnach an túsphointe chun an t‑ús sin a ríomh.
[Sínithe]
*      Teanga an cháis: an Bhulgáiris.