62021TJ0598_RES
Zaak T‑598/21
European Association of Non-Integrated Metal Importers & distributors (Euranimi)
tegen
Europese Commissie
Arrest van het Gerecht (Tiende kamer) van 4 oktober 2023
„Vrijwaringsmaatregelen – Markt van staalproducten – Invoer van bepaalde staalproducten – Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1029 – Beroep tot nietigverklaring – Procesbelang – Procesbevoegdheid – Ontvankelijkheid – Verlenging van een vrijwaringsmaatregel – Noodzaak – Dreiging van ernstige schade – Aanpassingsmaatregelen – Belang van de Unie – Kennelijk onjuiste beoordeling”
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Procesbelang – Noodzaak van een bestaand en daadwerkelijk belang – Beroep dat de verzoekende partij een voordeel kan opleveren – Beroep tegen een verordening houdende verlenging van vrijwaringsmaatregelen in de vorm van een stelsel van tariefcontingenten – Beroep dat is ingesteld door een vereniging die de belangen van de importeurs van het betrokken product verdedigt en vertegenwoordigt – Ontvankelijkheid
(Art. 263, vierde alinea, VWEU)
(zie punten 24‑36)
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Begrip regelgevingshandeling in de zin van artikel 263, vierde alinea, VWEU – Elke handeling van algemene strekking met uitzondering van wetgevingshandelingen – Verordening houdende verlenging van een vrijwaringsmaatregel in de vorm van een stelsel van tariefcontingenten – Daaronder begrepen
(Art. 263, vierde alinea, VWEU; verordening 2021/1029 van de Commissie)
(zie punten 43‑45)
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Regelgevingshandelingen – Handelingen die geen uitvoeringsmaatregelen met zich meebrengen en de verzoekende partij rechtstreeks raken – Begrip rechtstreekse geraaktheid – Criteria – Handeling die rechtstreekse gevolgen heeft voor de rechtspositie van de verzoeker – Verordening van de Commissie tot instelling van een vrijwaringsmaatregel in de vorm van een stelsel van tariefcontingenten – Beroep dat is ingesteld door een vereniging die de belangen van de importeurs van het betrokken product verdedigt en vertegenwoordigt – Rechtstreekse geraaktheid van de vertegenwoordigde leden
(Art. 263, vierde alinea, VWEU; verordening 2021/1029 van de Commissie)
(zie punten 46‑52)
Beroep tot nietigverklaring – Natuurlijke personen of rechtspersonen – Regelgevingshandelingen – Handelingen die geen uitvoeringsmaatregelen met zich meebrengen en de verzoekende partij rechtstreeks raken – Begrip uitvoeringsmaatregelen – Criteria – Verordening van de Commissie tot instelling van een vrijwaringsmaatregel in de vorm van een stelsel van tariefcontingenten – Stelsel van contingenten dat rechtsgevolgen heeft die niet afhangen van enige uitvoeringsmaatregel – Ontvankelijkheid
(Art. 263, vierde alinea, VWEU; verordening 2021/1029 van de Commissie)
(zie punten 57‑61)
Gemeenschappelijke handelspolitiek – Gemeenschappelijke regeling voor invoer – Vrijwaringsmaatregelen – Beoordelingsbevoegdheid van de instellingen – Rechterlijke toetsing – Grenzen
(zie punt 67)
Gemeenschappelijke handelspolitiek – Gemeenschappelijke regeling voor invoer – Vrijwaringsmaatregelen – Verordening houdende verlenging van een vrijwaringsmaatregel in de vorm van een stelsel van tariefcontingenten – Voorwaarden – Verlenging die noodzakelijk is om ernstige schade te voorkomen of te herstellen – In aanmerking te nemen factoren
[Verordening 2015/478 van het Europees Parlement en de Raad, art. 19, lid 2, a)]
(zie punten 72‑93)
Gemeenschappelijke handelspolitiek – Gemeenschappelijke regeling voor invoer – Vrijwaringsmaatregelen – Verordening houdende verlenging van een vrijwaringsmaatregel in de vorm van een stelsel van tariefcontingenten – Voorwaarden – Bewijs van aanpassingen door de producenten in de Unie
[Verordening 2015/478 van het Europees Parlement en de Raad 2015/478, art. 19, lid 2, b)]
(zie punten 95‑101)
Gemeenschappelijke handelspolitiek – Gemeenschappelijke regeling voor invoer – Vrijwaringsmaatregelen – Verordening houdende verlenging van een vrijwaringsmaatregel in de vorm van een stelsel van tariefcontingenten – Belang van de Unie bij de verlenging van de vrijwaringsmaatregel – Beoordelingscriteria
(Verordening 2015/478 van het Europees Parlement en de Raad)
(zie punten 106‑119)
Samenvatting
In het kader van de handelsbeschermingspolitiek van de Unie heeft de Europese Commissie de invoer van bepaalde ijzer- en staalproducten uit verschillende derde landen (hierna: „betrokken product”) aan voorafgaand toezicht onderworpen. Op basis van de daartoe verzamelde statistische gegevens heeft zij een vrijwaringsonderzoek geopend. Dit onderzoek bracht haar tot de conclusie dat de staalindustrie van de Unie ernstige schade dreigde te lijden met betrekking tot de meeste van de betrokken productcategorieën. Bijgevolg heeft zij ten aanzien van de invoer van de betrokken staalproducten eerst een voorlopige vrijwaringsmaatregel (
1
) en vervolgens een definitieve vrijwaringsmaatregel (
2
) ingesteld, in de vorm van specifieke tariefcontingenten per categorie (
3
). Het aldus ingestelde vrijwaringsmechanisme bestaat uit twee fasen. De eerste fase bestaat in de instelling van tariefcontingenten die zijn vastgesteld op een niveau dat het mogelijk moet maken de traditionele handelsstromen per productcategorie te handhaven, en de tweede in de toepassing van een aanvullend douanerecht op de invoer tegen een tarief van 25 %, wanneer de vastgestelde kwantitatieve drempels van deze tariefcontingenten worden overschreden (hierna: „tarief buiten het contingent”) (
4
). Op 24 juni 2021 heeft de Commissie die maatregel bij verordening 2021/1029 (
5
) verlengd voor een periode van drie jaar, tot en met 30 juni 2024 (hierna: „bestreden verordening”).
Verzoekster, European Association of Non-Integrated Metal Importers & distributors (Euranimi), een vereniging van ondernemers van de Unie die de belangen behartigt van niet-geïntegreerde importeurs, distributeurs, handelaren en verwerkers van staal, roestvrij staal en metaalproducten, heeft beroep tot nietigverklaring van de bestreden verordening ingesteld.
Het Gerecht verklaart dit beroep ontvankelijk, maar verwerpt het ten gronde. In zijn arrest preciseert het met name onder welke voorwaarden zowel het procesbelang als de procesbevoegdheid van een vereniging die de belangen behartigt van importeurs, distributeurs, handelaren en verwerkers van het betrokken product, kan worden aanvaard voor een beroep tot nietigverklaring van een handeling waarbij een vrijwaringsmaatregel wordt ingesteld.
Beoordeling door het Gerecht
Allereerst onderzoekt het Gerecht de ontvankelijkheid en stelt het vast dat het beroep ontvankelijk is, onder afwijzing van het betoog van de Commissie dat verzoekster geen procesbelang en geen procesbevoegdheid heeft.
Wat het procesbelang van verzoekster betreft, is het Gerecht van oordeel dat een nietigverklaring van de bestreden verordening op zich rechtsgevolgen kan hebben en een voordeel kan opleveren voor verzoekster.
Ten eerste zou een dergelijke nietigverklaring namelijk vergelijkbaar zijn met een volledige liberalisering van de tariefcontingenten, waardoor verzoekster haar activiteit zou kunnen uitoefenen in het kader van een wettelijke regeling zonder beperkingen in de vorm van kwantitatieve drempels.
Ten tweede is verzoeksters belang bestaand en actueel, aangezien het tarief buiten het contingent kan worden toegepast op de datum waarop het beroep is ingesteld. Dit belang staat ook vast, aangezien het stelsel van contingenten van kracht was op de datum met ingang waarvan de bestreden verordening van toepassing was.
Ten derde kan het bestaan van verzoeksters procesbelang niet afhankelijk worden gesteld van de toepassing van het tarief buiten het contingent. Verzoekster beperkt zich niet tot het aanvechten van de toepassing van dat tarief, maar zij betwist het stelsel van contingenten, waarvan het bestaan op zich de rechtspositie van haar leden wijzigt. Indien voorts het bestaan van een procesbelang afhankelijk zou worden gesteld van de toepassing van het tarief buiten het contingent, zou dit tot gevolg hebben dat verzoeksters leden verplicht zouden zijn hoeveelheden boven de kwantitatieve drempels in te voeren om dit stelsel te kunnen betwisten. Dit zou voorbijgaan aan de ongunstige situatie die voortvloeit uit de toepassing op zich van een dergelijk stelsel.
Ten slotte betoogt de Commissie tevergeefs dat het Gerecht in een eerder arrest (
6
) de hypothese dat de tariefcontingenten gevolgen hebben, heeft afgewezen. In dat arrest heeft het Gerecht zich namelijk niet uitgesproken over de ontvankelijkheid van het bij hem ingestelde beroep, maar over het bestaan van een kennelijke beoordelingsfout in de analyse van de Commissie, zodat de door haar aangevoerde overwegingen irrelevant zijn in het kader van het onderzoek van het procesbelang van verzoekster in de onderhavige zaak.
Wat de procesbevoegdheid van verzoekster betreft, oordeelt het Gerecht dat zij als representatieve vereniging bevoegd is om op grond van artikel 263, vierde alinea, derde zinsnede, VWEU op te komen tegen de bestreden verordening. Volgens deze bepaling kan een representatieve vereniging beroep tot nietigverklaring instellen tegen een handeling die niet tot haar is gericht, mits de bestreden handeling een regelgevingshandeling is die haar leden rechtstreeks raakt en die geen uitvoeringsmaatregelen met zich meebrengt.
In casu stelt het Gerecht om te beginnen vast dat de bestreden verordening, gelet op de algemene strekking ervan en de wijze waarop zij is vastgesteld, regelgevend van aard is en geen wetgevingshandeling is.
Vervolgens oordeelt het Gerecht dat deze verordening verzoeksters leden rechtstreeks raakt, ten eerste omdat zij rechtstreekse gevolgen heeft voor hun rechtspositie. Deze verordening stelt namelijk het rechtskader en de voorwaarden vast waaronder die leden zowel qua hoeveelheid als qua prijs hun aan een stelsel van contingenten onderworpen producten in de Unie kunnen invoeren. Voor deze producten geldt niet langer het vrije verkeer binnen de Unie, waarbij de Commissie noch hoeveelheden vaststelt, noch een vergunning dient te verlenen. Ten tweede laat de bestreden verordening aan de bevoegde autoriteiten van de lidstaat geen enkele beoordelingsbevoegdheid in het kader van de tenuitvoerlegging van de vrijwaringsmaatregel, zowel in het kader van de eerste fase van het vrijwaringsmechanisme, aangezien het stelsel van contingenten van kracht wordt op de datum met ingang waarvan de bestreden verordening van toepassing is, als in het kader van de tweede fase van dit mechanisme, waarbij de bevoegde autoriteiten een tarief buiten het contingent moeten toepassen wanneer de tariefcontingenten zijn uitgeput.
Ten slotte bevestigt het Gerecht dat die verordening geen uitvoeringsmaatregelen met zich meebrengt ten aanzien van verzoeksters leden. Het ontstaan van de rechtsgevolgen van het stelsel van contingenten hangt namelijk niet af van enige uitvoeringsmaatregel. Hieruit volgt dat er vóór de uitputting van het tariefcontingent geen uitvoeringsmaatregelen bestaan die verzoeksters leden wier rechtspositie door de invoering van het stelsel van contingenten wordt aangetast, voor de nationale rechter kunnen aanvechten.
Ten gronde verwerpt het Gerecht in de eerste plaats het middel inzake schending van artikel 19 van de basisverordening betreffende vrijwaringsmaatregelen (
7
), daar de Commissie geen kennelijke beoordelingsfout heeft gemaakt door te concluderen dat is voldaan aan de voorwaarden voor verlenging van de vrijwaringsmaatregelen op grond van deze bepaling (
8
).
In de tweede plaats verwerpt het Gerecht het middel inzake kennelijke fouten van de Commissie bij de beoordeling van het belang van de Unie bij de verlenging van de vrijwaringsmaatregel, aangezien verzoekster het bestaan daarvan niet aantoont.
In het licht van deze overwegingen verwerpt het Gerecht het beroep in zijn geheel.
(
1
)	Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1013 van 17 juli 2018 tot instelling van voorlopige vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van de invoer van bepaalde staalproducten (PB 2018, L 181, blz. 39).
(
2
)	Uitvoeringsverordening (EU) 2019/159 van de Commissie van 31 januari 2019 tot instelling van definitieve vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van de invoer van bepaalde staalproducten (PB 2019, L 31, blz. 27).
(
3
)	Bij uitvoeringsverordening (EU) 2019/159 is een landspecifiek contingent vastgesteld voor landen met een aanzienlijk belang in de aanlevering en een „residueel” tariefcontingent voor andere landen die naar de Unie exporteren.
(
4
)	Verordening 2019/159, overwegingen 164‑180.
(
5
)	Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1029 van de Commissie van 24 juni 2021 tot wijziging van uitvoeringsverordening (EU) 2019/159 van de Commissie teneinde de vrijwaringsmaatregel ten aanzien van de invoer van bepaalde staalproducten te verlengen (PB 2021, L 225 I, blz. 1).
(
6
)	Arrest van 20 oktober 2021, Novolipetsk Steel/Commissie, T‑790/19, EU:T:2021:706.
(
7
)	Verordening (EU) 2015/478 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2015 betreffende de gemeenschappelijke regeling voor de invoer (PB 2015, L 83, blz. 16).
(
8
)	Krachtens deze bepaling kan een vrijwaringsmaatregel worden verlengd indien wordt vastgesteld dat een dergelijke verlenging noodzakelijk is om ernstige schade te voorkomen of te herstellen [artikel 19, lid 2, onder a)] en indien wordt vastgesteld dat er bewijsmateriaal is dat de producenten in de Unie nog met aanpassingen bezig zijn [artikel 19, lid 2, onder b)].