62019CJ0490_RES
Kawża C-490/19
Syndicat interprofessionnel de défense du fromage Morbier
vs
Société Fromagère du Livradois SAS
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mill-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni, Franza))
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) tas‑17 ta’ Diċembru 2020
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Agrikoltura – Protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini tal-prodotti agrikoli u tal-prodotti tal-ikel – Regolament (KE) Nru 510/2006– Regolament (UE) Nru 1151/2012 – Artikolu 13(1)(d) – Prattika li tista’ tqarraq bil-konsumatur dwar l-oriġini vera tal-prodott – Riproduzzjoni tal-forma jew tad-dehra li tikkaratterizza prodott li d-denominazzjoni tiegħu hija protetta – Denominazzjoni ta’ oriġini protetta (DOP) ‘Morbier’”
Agrikoltura – Leġiżlazzjonijiet uniformi – Protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini tal-prodotti agrikoli u tal-prodotti tal-ikel – Regolamenti Nru 510/2006 u 1151/2012 – Protezzjoni tad-denominazzjonijiet irreġistrati – Portata – Aġir differenti mill-użu minn terz tad-denominazzjoni rreġistrata – Inklużjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1151/2012, Artikolu 13(1); Regolament tal-Kunsill Nru 510/2006, Artikolu 13(1))
(ara l-punt 31 u d-dispożittiv)
Agrikoltura – Leġiżlazzjonijiet uniformi – Protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini tal-prodotti agrikoli u tal-prodotti tal-ikel – Regolamenti Nru 510/2006 u Nru 1151/2012 – Protezzjoni tad-denominazzjonijiet irreġistrati – Prattika li tista’ tqarraq bil-konsumatur dwar l-oriġini vera tal-prodott – Kunċett – Riproduzzjoni tal-forma jew tad-dehra li tikkaratterizza prodott kopert minn denominazzjoni rreġistrata – Inklużjoni – Kundizzjoni – Kriterji ta’ evalwazzjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1151/2012, Artikolu 13(1); Regolament tal-Kunsill Nru 510/2006, Artikolu 13(1)(d))
(ara l-punti 33, 36 sa 41 u d-dispożittiv)
Sunt
Id-dritt tal-Unjoni jipprojbixxi r-riproduzzjoni tal-forma jew tad-dehra tal-prodott protett minn DOP f’ċerti ċirkustanzi
Għandu jiġi evalwat jekk din ir-riproduzzjoni tistax tqarraq bil-konsumatur billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-fatturi rilevanti kollha, inklużi l-modalitajiet ta’ preżentazzjoni lill-pubbliku u ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-prodott kif ukoll tal-kuntest fattwali
Il-“Morbier” huwa ġobon immanifatturat fiż-żona tal-Jura (Franza) li jgawdi minn denominazzjoni ta’ oriġini protetta (DOP) mit‑22 ta’ Diċembru 2000. Dan huwa kkaratterizzat mill-preżenza ta’ strixxa sewda li taqsam il-ġobon fi tnejn fis-sens orizzontali. Din l-istrixxa sewda, oriġinarjament minn saff ta’ karbonju u issa komposta minn karbonju veġetali, tissemma espliċitament fid-deskrizzjoni tal-prodott inkluża fl-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt marbuta mad-DOP.
Is-Société Fromagère du Livradois SAS, li timmanifattura ġobon morbier mill‑1979, ma tinsabx fiż-żona ġeografika li għaliha d-denominazzjoni “Morbier” hija rriżervata. Wara l-iskadenza ta’ perijodu tranżitorju, hija tuża, għalhekk, id-denominazzjoni “Montboissié du Haut Livradois” għall-ġobon tagħha.
Fl‑2013, is-Syndicat interprofessionnel de défense du fromage Morbier (iktar ’il quddiem is-“Syndicat”) ġab proċedimenti kontra is-Société Fromagère du Livradois quddiem it-tribunal de grande instance de Paris (il-Qorti Reġjonali ta’ Pariġi, Franza). Skont is-Syndicat, is- Société Fromagère du Livradois qiegħda tippreġudika d-DOP u twettaq atti ta’ kompetizzjoni żleali u parassitarja billi timmanifattura u tikkummerċjalizza ġobon li jirriproduċi l-apparenza viżiva ta’ dak kopert mid-DOP “Morbier”, b’mod partikolari l-istrixxa sewda. L-azzjoni tagħha ġiet miċħuda.
Permezz ta’ sentenza mogħtija fl‑2017, il-cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi, Franza) ikkonfermat din iċ-ċaħda. Skont din il-qorti, id-DOP ma hijiex intiża li tipproteġi d-dehra ta’ prodott jew il-karatteristiċi tiegħu, iżda d-denominazzjoni tiegħu, b’tali mod li ma tipprojbixxix li prodott jiġi mmanifatturat skont l-istess tekniki. Għalhekk is-Syndicat appella fil-kassazzjoni minn din is-sentenza quddiem il-qorti tar-rinviju.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Cour de cassation (il-Qorti tal-Kassazzjoni, Franza) qiegħda tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-interpretazzjoni tal-Artikoli 13(1) rispettivi tar-Regolamenti Nru 510/2006 (
1
) u Nru 1151/2012 (
2
), li jirrigwardaw il-protezzjoni tad-denominazzjonijiet irreġistrati. B’mod iktar partikolari, tqum il-kwistjoni dwar jekk it-tkomplija tal-karatteristiċi fiżiċi ta’ prodott kopert minn DOP, mingħajr użu tad-denominazzjoni rreġistrata, tistax tikkostitwixxi prattika li tista’ tqarraq bil-konsumatur fir-rigward tal-oriġini vera tal-prodott, ipprojbita mill-Artikoli 13(1)(d) ta’ dawn iż-żewġ regolamenti. Il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba, għall-ewwel darba, sabiex tinterpreta dawn l-Artikoli 13(1)(d).
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi, fl-ewwel lok, li l-Artikoli 13(1) tar-Regolamenti Nru 510/2006 u Nru 1151/2012 ma jipprojbixxux biss l-użu minn terz tad-denominazzjoni rreġistrata. Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li l-Artikoli 13(1)(d) rispettivi ta’ dawn iż-żewġ regolamenti jipprojbixxu r-riproduzzjoni tal-forma jew tad-dehra li tikkaratterizza prodott kopert minn denominazzjoni rreġistrata meta din ir-riproduzzjoni tista’ twassal lill-konsumatur sabiex jemmen li l-prodott inkwistjoni huwa kopert minn din id-denominazzjoni rreġistrata. F’dan ir-rigward, għandu jiġi evalwat jekk l-imsemmija riproduzzjoni tistax tqarraq bil-konsumatur Ewropew, normalment informat u raġonevolment attent u avżat, billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-fatturi rilevanti kollha tal-każ, inklużi l-modalitajiet ta’ preżentazzjoni lill-pubbliku u ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti inkwistjoni, kif ukoll il-kuntest fattwali.
Sabiex tasal għal dawn il-konklużjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja tfakkar qabel kollox li l-Artikoli 13(1) tar-Regolamenti Nru 510/2006 u Nru 1151/2012 jinkludu lista gradwata ta’ aġir ipprojbit u ma humiex limitati għall-projbizzjoni tal-użu tad-denominazzjoni rreġistrata stess. Għalhekk, minkejja li ma jippreċiżawx speċifikament l-aġir ipprojbit, l-Artikoli 13(1)(d) ta’ dawn ir-regolamenti jirreferu fil-parti l-kbira għall-aġir kollu, minbarra dak ipprojbit mill-Artikoli 13(1)(a) sa (ċ), li jista’ jkollu r-riżultat li jqarraq bil-konsumatur dwar l-oriġini vera tal-prodott inkwistjoni.
Sussegwentement, fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk ir-riproduzzjoni tal-forma jew tad-dehra ta’ prodott kopert minn denominazzjoni rreġistrata tistax tikkostitwixxi tali prattika li tista’ tqarraq bil-konsumatur, il-Qorti tal-Ġustizzja tosserva li, ċertament, il-protezzjoni prevista mir-Regolamenti Nru 510/2006 u Nru 1151/2012 għandha bħala suġġett id-denominazzjoni rreġistrata u mhux il-prodott kopert minnha. Għaldaqstant, hija ma għandhiex l-għan li tipprojbixxi l-użu tat-tekniki ta’ manifattura jew ir-riproduzzjoni ta’ karatteristika waħda jew iktar indikati fl-ispeċifikazzjonijiet ta’ prodott kopert minn tali denominazzjoni, għar-raġuni li huma inklużi f’dawn l-ispeċifikazzjonijiet.
Madankollu, id-DOP huma protetti sa fejn jindikaw prodott li għandu ċerti kwalitajiet jew ċerti karatteristiċi. Għalhekk, id-DOP u l-prodott kopert minnha huma marbuta mill-qrib. Għaldaqstant, ma jistax jiġi eskluż li r-riproduzzjoni tal-forma jew tad-dehra ta’ prodott kopert minn denominazzjoni rreġistrata, mingħajr din id-denominazzjoni ma tidher la fuq il-prodott inkwistjoni u lanqas fuq l-imballaġġ tiegħu, tista’ taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 13(1)(d). Dan ikun il-każ jekk din ir-riproduzzjoni tista’ tqarraq bil-konsumatur dwar l-oriġini vera tal-prodott inkwistjoni.
Sabiex jiġi ddeterminat jekk dan huwiex il-każ, għandu b’mod partikolari jiġi evalwat jekk element tad-dehra tal-prodott kopert mid-denominazzjoni rreġistrata jikkostitwixxix karatteristika ta’ referenza u partikolarment distintiva sabiex ir-riproduzzjoni tiegħu tkun tista’, flimkien mal-fatturi rilevanti kollha tal-każ, twassal lill-konsumatur sabiex jemmen li l-prodott li fih din ir-riproduzzjoni huwa kopert minn din id-denominazzjoni rreġistrata.
(
1
)	Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/2006 tal-20 ta’ Marzu 2006 dwar il-protezzjoni ta’ l-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjonijiet ta’ l-oriġini għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti ta’ l-ikel (ĠU 2008, L 335M, p. 213, u rettifiki fil-ĠU 2009, L 64M, p. 74, u fil-ĠU 2011, L 293, p. 38)
(
2
)	Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Novembru 2012 dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel (ĠU 2012, L 343, p. 1, u rettifiki fil-ĠU 2013, L 55, p. 27, fil-ĠU 2015, L 191, p. 10, u fil-ĠU 2019, L 216, p. 40)