62020CJ0166
WYROK TRYBUNAŁU (szósta izba)
z dnia 8 lipca 2021 r. (
*1
)
Odesłanie prejudycjalne – Uznawanie kwalifikacji zawodowych – Dyrektywa 2005/36/WE – Artykuł 1 i art. 10 lit. b) – Kwalifikacje zawodowe uzyskane w kilku państwach członkowskich – Przesłanki uzyskania – Brak dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji – Artykuły 45 i 49 TFUE – Pracownicy – Swoboda przedsiębiorczości
W sprawie C‑166/20
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (najwyższy sąd administracyjny Litwy) postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2020 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 22 kwietnia 2020 r., w postępowaniu:
BB
przeciwko
Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija,
TRYBUNAŁ (szósta izba),
w składzie: L. Bay Larsen (sprawozdawca), prezes izby, C. Toader i M. Safjan, sędziowie,
rzecznik generalny: G. Hogan,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
–
w imieniu rządu litewskiego – V. Kazlauskaitė-Švenčionienė, w charakterze pełnomocnika,
–
w imieniu rządu niderlandzkiego – M.K. Bulterman i J. Langer, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu rządu austriackiego – A. Posch, J. Schmoll i E. Samoilova, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu rządu norweskiego – I. Meinich i K.S. Borge, w charakterze pełnomocników,
–
w imieniu Komisji Europejskiej – początkowo L. Armati, A. Steiblytė, S.L. Kalėda i H. Støvlbæk, a następnie L. Armati, A. Steiblytė i S.L. Kalėda, w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 1 i art. 10 lit. b) dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.U. 2005, L 255, s. 22), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U. 2013, L 354, s. 132) (zwanej dalej „dyrektywą 2005/36”), art. 45 i 49 TFUE oraz art. 15 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”).
2
Wniosek ten został złożony w ramach sporu między BB a Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija (ministerstwem zdrowia Republiki Litewskiej) (zwanym dalej „ministerstwem zdrowia”) w przedmiocie odmowy uznania przez to ministerstwo kwalifikacji zawodowych BB.
Ramy prawne
3
Artykuł 1 dyrektywy 2005/36, zatytułowany „Cel”, w akapicie pierwszym stanowi:
„Niniejsza dyrektywa ustanawia zasady, na podstawie których każde państwo członkowskie, które uzależnia dostęp do zawodu regulowanego lub jego wykonywanie na swoim terytorium od posiadania szczególnych kwalifikacji zawodowych (zwane dalej »przyjmującym państwem członkowskim«) uznaje, dla celów dostępu do tego zawodu i jego wykonywania, kwalifikacje zawodowe uzyskane w innym lub innych państwach członkowskich (zwanych dalej »rodzimym państwem członkowskim« [»państwem członkowskim pochodzenia«]), które umożliwiają posiadaczowi wymienionych kwalifikacji wykonywanie w tych państwach tego samego zawodu”.
4
Artykuł 4 tej dyrektywy, zatytułowany „Skutki uznania”, przewiduje:
„1.   Uznanie kwalifikacji zawodowych przez przyjmujące państwo członkowskie pozwala beneficjentom na uzyskanie w tym państwie członkowskim dostępu do tego samego zawodu, w odniesieniu do którego posiadają kwalifikacje w rodzimym państwie członkowskim [państwie członkowskim pochodzenia], oraz wykonywanie tego zawodu w przyjmującym państwie członkowskim na tych samych warunkach, jakie obowiązują obywateli przyjmującego państwa członkowskiego.
2.   Dla celów niniejszej dyrektywy zawód, który wnioskodawca pragnie wykonywać w przyjmującym państwie członkowskim, uznaje się za ten sam, do którego wykonywania kwalifikacje wnioskodawca posiada w rodzimym państwie członkowskim [państwie członkowskim pochodzenia], jeżeli w obu przypadkach chodzi o [jeżeli chodzi o] porównywalną działalność.
[…]”.
5
Artykuł 4f dyrektywy 2005/36, zatytułowany „Dostęp częściowy”, w ust. 6 wskazuje, że artykuł ten nie ma zastosowania do specjalistów korzystających z automatycznego uznania kwalifikacji zawodowych na mocy rozdziałów II, III i IIIa tytułu III tej dyrektywy.
6
Artykuł 10 lit. b) wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Zakres”, znajdujący się w jej tytule III rozdział I, dotyczący „[o]gólnego systemu uznawania dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji”, stanowi:
„Przepisy niniejszego rozdziału mają zastosowanie do wszystkich zawodów, które nie są objęte przepisami rozdziałów II i III niniejszego tytułu, oraz w następujących przypadkach, w których wnioskodawca, z przyczyn szczególnych i wyjątkowych, nie spełnia warunków określonych w przepisach zawartych w tych rozdziałach:
[…]
b)
w przypadku lekarzy posiadających podstawowy poziom wykształcenia medycznego, lekarzy specjalistów, pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną, lekarzy dentystów, wyspecjalizowanych lekarzy dentystów, lekarzy weterynarii, położnych, farmaceutów i architektów – jeżeli migrant nie spełnia wymogów dotyczących odbycia faktycznej i zgodnej z prawem praktyki zawodowej, o których mowa w art. 23, 27, 33, 37, 39, 43 i 49”.
7
W rozdziale III tytułu III wspomnianej dyrektywy, dotyczącym „[uznawania] na podstawie koordynacji minimalnych wymogów w zakresie kształcenia”, art. 21 tej dyrektywy, zatytułowany „Zasada automatycznego uznawania”, w ust. 1 akapit pierwszy przewiduje:
„Każde państwo członkowskie uznaje dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarzy uprawniające do podejmowania działalności zawodowej w charakterze lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego lub lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty lub wyspecjalizowanego lekarza dentysty, lekarza weterynarii, farmaceuty oraz architekta wyszczególnione, odpowiednio, w załączniku V, pkt 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.6.2 i 5.7.1, spełniające minimalne wymogi w zakresie kształcenia, o których mowa, odpowiednio, w art. 24, 25, 31, 34, 35, 38, 44 oraz 46, i nadaje tym dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, na potrzeby podejmowania i prowadzenia działalności zawodowej, taką samą moc na swoim terytorium, jak dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, które samo wydaje”.
8
Artykuł 23 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Prawa nabyte”, w ust. 1 przewiduje:
„Bez uszczerbku dla szczególnych praw nabytych w odniesieniu do określonych zawodów, w przypadkach, w których dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji uprawniający do podjęcia działalności zawodowej lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego lub lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty lub wyspecjalizowanego lekarza dentysty, lekarza weterynarii, położnej lub farmaceuty, uzyskany przez obywatela państwa członkowskiego nie spełnia wszystkich wymogów w zakresie wykształcenia, o których mowa w art. 24, 25, 31, 34, 35, 38, 40 oraz 44, każde państwo członkowskie uznaje ten dokument za wystarczający dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wydany przez te państwa członkowskie, o ile dokument ten poświadcza ukończenie kształcenia, które rozpoczęło się przed datami odniesienia określonymi w załączniku V, pkt 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.5.2 i 5.6.2, oraz załączone jest do niego zaświadczenie, stwierdzające, że posiadacz danego dokumentu faktycznie i zgodnie z prawem wykonywał przedmiotowe rodzaje działalności nieprzerwanie przez co najmniej trzy lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
9
BB ukończyła czteroletnie studia w zakresie farmacji w Zjednoczonym Królestwie, uzyskując w dniu 18 lipca 2013 r. tytuł magistra farmacji. W ciągu 26 tygodni (6 miesięcy) odbywała ona praktykę w aptece, która została pozytywnie oceniona i zaliczona.
10
W Zjednoczonym Królestwie prawo do wykonywania zawodu farmaceuty uzyskuje się po upływie czterech lat studiów i po 12 miesiącach stażu zawodowego. BB nie ukończyła 12 miesięcy stażu zawodowego wymaganego w tym państwie członkowskim w celu uzyskania kwalifikacji farmaceuty, ponieważ musiała wrócić na Litwę ze względów osobistych.
11
W dniu 23 lipca 2014 r. Studijų kokybės vertinimo centras (ośrodek oceny jakości w szkolnictwie wyższym, Litwa) wydał zaświadczenie uznające równoważność dyplomu BB z tytułem magistra przyznawanym na Litwie po ukończeniu pełnego cyklu studiów w zakresie farmacji. Ośrodek oceny wskazał, że zaświadczenie to nie stanowi uznania kwalifikacji zawodowych, ponieważ takie uznanie należy do wyłącznej kompetencji ministerstwa zdrowia.
12
W dniu 6 sierpnia 2014 r. BB złożyła wniosek o uznanie jej kwalifikacji do tego ministerstwa. Ministerstwo wskazało, że dokumenty BB potwierdzają jej wykształcenie akademickie, ale nie kwalifikacje zawodowe, ponieważ nie ma pewności, w którym państwie członkowskim należy odbyć pozostałe sześć miesięcy praktyki
13
We wrześniu 2014 r., zarządzeniem Lietuvos sveikatos mokslų universiteto rektorius (rektora uniwersytetu nauk medycznych Litwy) BB uzyskała zezwolenie na odbycie studiów i zawarła z tym uniwersytetem umowę, na podstawie której odbyła dodatkowe sześć miesięcy praktyki w zakresie farmacji. W dniu 27 maja 2015 r. uniwersytet ten wydał jej zaświadczenie potwierdzające odbycie praktyki.
14
BB zwróciła się do Valstybinė vaistų kontrolės tarnyba (państwowej rady kontroli środków leczniczych, Litwa) przy ministerstwie zdrowia o wydanie jej licencji farmaceuty. W tym celu powołała się ona na zaświadczenie wskazane w poprzednim punkcie. W dniu 1 czerwca 2015 r. rada ta poinformowała BB, że w celu uzyskania tej licencji powinna ona przedstawić dokument potwierdzający uznanie jej kwalifikacji zawodowych na Litwie. W dniu 9 czerwca 2015 r. BB ponowiła wniosek o uznanie kwalifikacji zawodowych w ministerstwie zdrowia, załączając do niego między innymi zaświadczenie, o którym mowa w pkt 13 niniejszego wyroku.
15
W dniu 3 lipca 2015 r. rada ta zakończyła rozpatrywanie wniosku BB bez wydania licencji farmaceuty, o którą się zwrócono.
16
Zarządzeniem nr V‑902 z dnia 24 lipca 2017 r. ministerstwo zdrowia odmówiło uznania kwalifikacji zawodowych BB i poinformowało ją o tym pismem z dnia 28 lipca 2017 r. Zarządzenie to wskazuje, że BB nie uzyskała kwalifikacji zawodowych farmaceuty w państwie członkowskim Unii Europejskiej.
17
BB zaskarżyła to zarządzenie do komisji odwoławczej, która decyzją z dnia 13 września 2017 r. utrzymała je w mocy. Komisja ta uzasadniła swoją decyzję faktem, że dyrektywa 2005/36, a tym samym transponująca ją ustawa krajowa, ma zastosowanie wyłącznie do osób, które uzyskały kwalifikacje zawodowe w państwie członkowskim innym niż przyjmujące państwo członkowskie i posiadają dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji.
18
BB zaskarżyła decyzje ministerstwa zdrowia i komisji odwoławczej do Vilniaus apygardos administracinis teismas (rejonowego sądu administracyjnego w Wilnie, Litwa). Wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r. sąd ten oddalił skargę BB jako bezzasadną.
19
Wyrok ten został zaskarżony przed Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (najwyższym sądem administracyjnym Litwy).
20
Zdaniem sądu odsyłającego BB spełniła warunki wymagane przez prawo Zjednoczonego Królestwa do uzyskania kwalifikacji zawodowych farmaceuty, a mianowicie ukończyła czteroletnie kształcenie zawodowe i odbyła łącznie 12 miesięcy praktyki w aptece, to znaczy 6 miesięcy w Zjednoczonym Królestwie i 6 miesięcy na Litwie. Gdyby BB spełniła wszystkie te warunki w jednym państwie członkowskim, mianowicie w Zjednoczonym Królestwie, uzyskałaby dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji farmaceuty, który zgodnie z zasadą automatycznego uznawania ustanowioną w art. 21 dyrektywy 2005/36 byłby uznawany na Litwie.
21
Biorąc pod uwagę, że BB nie może powoływać się na system automatycznego uznawania przewidziany w art. 21 dyrektywy 2005/36, podczas gdy zasadniczo spełnia przesłanki kwalifikacji zawodowych przewidziane w art. 44 tej dyrektywy, należy ustalić, czy art. 10 lit. b) wspomnianej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że znajduje on zastosowanie, w przypadku gdy zainteresowana osoba nie uzyskała dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji farmaceuty, podczas gdy w praktyce spełniła warunki wymagane do uzyskania tych kwalifikacji zawodowych nie w jednym, lecz w kilku państwach członkowskich, z których jedno jest przyjmującym państwem członkowskim. Sąd odsyłający uważa, że należy również ustalić, czy w takim przypadku przepisy tytułu III rozdział I dyrektywy 2005/36 należy interpretować w ten sposób, że organy właściwe w zakresie uznawania kwalifikacji są zobowiązane do dokonania oceny treści wszystkich dokumentów przedstawionych przez zainteresowaną osobę mogących świadczyć o jej kwalifikacjach zawodowych, jak również zgodności kształcenia, które poświadczają, z przesłankami wymaganymi do uzyskania kwalifikacji zawodowych w przyjmującym państwie członkowskim oraz, w stosownym przypadku, zastosowania środków wyrównawczych.
22
Ponieważ ogólny system uznawania przewidziany w dyrektywie 2005/36 ma zastosowanie tylko w niektórych przypadkach, sąd odsyłający zastanawia się ponadto, czy BB może domagać się uznania swoich kwalifikacji zawodowych, powołując się na art. 45 i 49 TFUE oraz na art. 15 karty.
23
W tych okolicznościach Lietuvos vyriausiasis administracinis teismas (najwyższy sąd administracyjny Litwy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy art. 10 lit. b) dyrektywy [2005/36], w świetle celu tej dyrektywy określonego w jej art. 1, należy interpretować w ten sposób, że znajduje on zastosowanie w sytuacji, w której dana osoba nie uzyskała dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, ponieważ choć potencjalnie spełniła wymogi niezbędne dla uzyskania kwalifikacji zawodowych, to miało to miejsce w kilku państwach członkowskich Unii, a nie w jednym państwie? Czy w takiej sytuacji, w której dana osoba nie uzyskała dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, ponieważ spełniła potencjalnie wymogi niezbędne dla uzyskania kwalifikacji zawodowych w kilku, a nie w jednym państwie członkowskim Unii Europejskiej, rozdział I (Ogólny system uznawania dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji) w tytule III dyrektywy [2005/36] powinno się interpretować w ten sposób, że zobowiązuje on instytucję uznającą kwalifikacje do oceny treści wszystkich dokumentów złożonych przez tę osobę, które mogą potwierdzić kwalifikacje zawodowe oraz ich zgodność z wymogami przewidzianymi dla uzyskania kwalifikacji zawodowych w przyjmującym państwie członkowskim, a także – w razie potrzeby – do zastosowania środków wyrównawczych?
[2)]
Czy w sytuacji takiej jak ta występująca w niniejszej sprawie, w której strona skarżąca potencjalnie spełniła wymogi niezbędne dla uzyskania kwalifikacji zawodowych farmaceuty w rozumieniu art. 44 w sekcji 7 [tytułu III] rozdziału III dyrektywy [2005/36], ale wymogi te zostały spełnione w kilku państwach członkowskich Unii, a nie w jednym, w związku z czym strona skarżąca nie posiada dokumentu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe określonego w pkt 5.6.2 załącznika V do dyrektywy [2005/36], art. 45 i 49 TFUE oraz art. 15 karty powinno się interpretować w ten sposób, że zobowiązują one właściwe organy przyjmującego państwa członkowskiego do oceny kształcenia zawodowego strony skarżącej i porównania go z kształceniem zawodowym wymaganym w państwie przyjmującym, a także do oceny treści złożonych dokumentów, które mogą potwierdzić kwalifikacje zawodowe oraz ich zgodność z wymogami przewidzianymi dla uzyskania kwalifikacji zawodowych w przyjmującym państwie członkowskim, a także – w razie potrzeby – do zastosowania środków wyrównawczych?”.
W przedmiocie pytania pierwszego
24
Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy dyrektywę 2005/36, a w szczególności jej art. 1 i art. 10 lit. b), należy interpretować w ten sposób, że znajduje ona zastosowanie do sytuacji, w której osoba wnioskująca o uznanie kwalifikacji zawodowych w przyjmującym państwie członkowskim nie uzyskała dokumentu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w innym państwie członkowskim, a jeśli tak, to czy przepisy rozdziału I tytułu III tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że organ właściwy w sprawach uznawania kwalifikacji zawodowych jest zobowiązany do dokonania oceny treści wszystkich przedłożonych przez zainteresowanego dokumentów mogących wykazać jego kwalifikacje, które zostały uzyskane w kilku państwach członkowskich, oraz zgodności wykształcenia, które one potwierdzają, z warunkami wymaganymi do uzyskania kwalifikacji zawodowych w przyjmującym państwie członkowskim, a w razie potrzeby do zastosowania środków wyrównawczych.
25
W tym względzie należy zauważyć w odniesieniu do celu dyrektywy 2005/36, iż z jej art. 1 i 4 wynika, że podstawowym celem wzajemnego uznawania jest umożliwienie posiadaczowi kwalifikacji zawodowych uprawniających do wykonywania zawodu regulowanego w państwie członkowskim pochodzenia podjęcia w przyjmującym państwie członkowskim tego samego zawodu co zawód, w którym posiada on kwalifikacje w państwie członkowskim pochodzenia, i do wykonywania owego zawodu w państwie przyjmującym na takich samych warunkach jak jego obywatele (wyrok z dnia 16 kwietnia 2015 r., Angerer, C‑477/13, EU:C:2015:239, pkt 36).
26
W związku z tym wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych, o którym mowa w tej dyrektywie, zakłada, że wnioskodawca posiada wykształcenie uprawniające go w państwie członkowskim pochodzenia do wykonywania tam zawodu regulowanego.
27
Jest tak niezależnie od systemu uznawania kwalifikacji zawodowych, a mianowicie ogólnego systemu uznawania w rozumieniu rozdziału I tytułu III dyrektywy 2005/36 lub automatycznego systemu uznawania w rozumieniu rozdziałów II, III i IIIa tytułu III tej dyrektywy.
28
Z powyższego wynika, że art. 10 dyrektywy 2005/36, który definiuje zakres stosowania ogólnego systemu uznawania dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji przewidzianego w rozdziale I tytułu III tej dyrektywy, nie może, zgodnie z lit. b) tego artykułu, narzucać przyjmującemu państwu członkowskiemu, pod rygorem naruszenia celu wspomnianej dyrektywy, zbadania dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji posiadanych przez wnioskodawcę nieposiadającego kwalifikacji niezbędnych do wykonywania zawodu farmaceuty w państwie członkowskim pochodzenia (zob. analogicznie wyrok z dnia 16 kwietnia 2015 r., Angerer, C‑477/13, EU:C:2015:239, pkt 24, 37).
29
W świetle całości powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że dyrektywę 2005/36, a w szczególności jej art. 1 i art. 10 lit. b), należy interpretować w ten sposób, że nie znajduje ona zastosowania do sytuacji, w której osoba występująca o uznanie swoich kwalifikacji zawodowych nie uzyskała dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, który w państwie członkowskim pochodzenia uprawniałby ją do wykonywania zawodu regulowanego.
W przedmiocie pytania drugiego
30
Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 45 i 49 TFUE oraz art. 15 karty należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji, w której zainteresowany nie posiada dokumentu potwierdzającego posiadanie przez niego kwalifikacji zawodowych farmaceuty w rozumieniu pkt 5.6.2 załącznika V do dyrektywy 2005/36, zaś nabywał umiejętności zawodowe związane z tym zawodem zarówno w państwie członkowskim pochodzenia, jak i w przyjmującym państwie członkowskim, właściwe organy tego ostatniego są zobowiązane, w chwili otrzymania wniosku o uznanie kwalifikacji zawodowych, do dokonania oceny tych umiejętności i porównania ich z umiejętnościami wymaganymi w przyjmującym państwie członkowskim do celów dostępu do zawodu farmaceuty.
31
Na wstępie należy przypomnieć, że art. 15 ust. 2 karty, zgodnie z którym każdy obywatel Unii ma swobodę poszukiwania zatrudnienia, wykonywania pracy i korzystania z prawa przedsiębiorczości w każdym państwie członkowskim, wyraża między innymi swobodę przepływu pracowników zagwarantowaną w art. 45 TFUE i swobodę przedsiębiorczości zagwarantowaną w art. 49 TFUE (wyrok z dnia 8 maja 2019 r., PI, C‑230/18, EU:C:2019:383, pkt 53).
32
Zgodnie z art. 52 ust. 2 karty prawa uznane w karcie, które są przedmiotem postanowień traktatów, są wykonywane na warunkach i w granicach w nich określonych. Zatem interpretacja art. 15 ust. 2 karty jest w niniejszej sprawie zbieżna z wykładnią art. 45 i 49 TFUE (zob. podobnie wyrok z dnia 4 lipca 2013 r., Gardella, C‑233/12, EU:C:2013:449, pkt 39).
33
Z powyższego wynika, że aby udzielić odpowiedzi na pytanie drugie, wystarczy odwołać się do art. 45 i 49 TFUE.
34
Należy również przypomnieć, że podczas rozpatrywania wniosku obywatela Unii o zezwolenie na wykonywanie zawodu, którego podjęcie zależy zgodnie z prawem krajowym od posiadania dyplomu bądź kwalifikacji zawodowych czy też okresów doświadczenia praktycznego, organy państwa członkowskiego są zobowiązane uwzględnić wszystkie dyplomy, świadectwa i inne dokumenty, a także stosowne doświadczenie zainteresowanego, poprzez porównanie z jednej strony kwalifikacji potwierdzonych tymi dokumentami i tym doświadczeniem, a z drugiej strony wiedzy i kwalifikacji zawodowych wymaganych w świetle przepisów krajowych (wyrok z dnia 22 stycznia 2002 r., Dreessen, C‑31/00, EU:C:2002:35, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo).
35
Ponieważ wyroki te są jedynie wyrazem, jaki w orzecznictwie znajduje zasada nierozerwalnie związana z podstawowymi swobodami traktatu FUE, zasada ta nie może utracić części swej wagi prawnej z racji przyjęcia dyrektyw dotyczących wzajemnego uznawania dyplomów (zob. podobnie wyrok z dnia 22 stycznia 2002 r., Dreessen, C‑31/00, EU:C:2002:35, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo).
36
Jak bowiem wynika z art. 53 ust. 1 TFUE, celem dyrektyw przyjętych na tej podstawie jest ułatwienie wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych potwierdzających posiadane kwalifikacje dokumentów poprzez ustalenie reguł i wspólnych kryteriów automatycznego w miarę możliwości uznawania wspomnianych dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje. Nie mają one natomiast na celu utrudniania uznawania takich dyplomów, świadectw i innych potwierdzających posiadanie kwalifikacji dokumentów w sytuacjach nieobjętych ich zakresem (zob. podobnie wyrok z dnia 22 stycznia 2002 r., Dreessen, C‑31/00, EU:C:2002:35, pkt 26).
37
Rozważania te mają zastosowanie w szczególności do dyrektywy 2005/36, która została przyjęta na podstawie w szczególności art. 47 ust. 1 WE (obecnie art. 53 ust. 1 TFUE).
38
Tymczasem w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, która – jak wynika z odpowiedzi udzielonej na pytanie pierwsze – nie jest objęta zakresem stosowania dyrektywy 2005/36, przyjmujące państwo członkowskie powinno przestrzegać swoich obowiązków w dziedzinie uznawania kwalifikacji zawodowych, przypomnianych w pkt 34 niniejszego wyroku, które mają zastosowanie do sytuacji objętych zarówno art. 45 TFUE, jak i art. 49 TFUE (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 września 2000 r., Hocsman, C‑238/98, EU:C:2000:440, pkt 21; z dnia 6 października 2015 r., Brouillard, C‑298/14, EU:C:2015:652, pkt 46, 54).
39
Jeśli to porównawcze badanie dyplomów prowadzi do stwierdzenia, że wiedza i kwalifikacje potwierdzone zagranicznym dyplomem odpowiadają wiedzy i kwalifikacjom wymaganym w świetle krajowych przepisów, państwo członkowskie jest zobowiązane przyznać, że dyplom ten spełnia wskazane w nim wymogi. Jeżeli natomiast takie porównawcze badanie wykaże jedynie częściową zbieżność pomiędzy wiedzą i kwalifikacjami, przyjmujące państwo członkowskie jest uprawnione do tego, aby żądać od zainteresowanego wykazania, że zdobył brakującą wiedzę i kwalifikacje (wyrok z dnia 6 października 2015 r., Brouillard, C‑298/14, EU:C:2015:652, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo).
40
W tym względzie obowiązek ustalenia, czy wiedza zdobyta w przyjmującym państwie członkowskim, w szczególności w ramach doświadczenia praktycznego, może zostać uwzględniona dla celów stwierdzenia posiadania brakującej wiedzy, należy do właściwych organów krajowych (wyrok z dnia 6 października 2015 r., Brouillard, C‑298/14, EU:C:2015:652, pkt 58 i przytoczone tam orzecznictwo).
41
Natomiast jeżeli wspomniane porównawcze badanie wykazuje istotne różnice pomiędzy wykształceniem uzyskanym przez wnioskodawcę a wykształceniem wymaganym w przyjmującym państwie członkowskim, właściwe organy mogą ustanowić środki wyrównawcze w celu uzupełnienia tych różnic (zob. w szczególności wyrok z dnia 2 grudnia 2010 r., Vandorou i in., C‑422/09, C‑425/09 i C‑426/09, EU:C:2010:732, pkt 72).
42
Biorąc pod uwagę całość powyższych rozważań, na pytanie drugie należy odpowiedzieć, że art. 45 i 49 TFUE należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji, w której zainteresowany nie posiada dokumentu potwierdzającego posiadanie przez niego kwalifikacji zawodowych farmaceuty w rozumieniu pkt 5.6.2 załącznika V do dyrektywy 2005/36, zaś nabywał umiejętności zawodowe związane z tym zawodem zarówno w państwie członkowskim pochodzenia, jak i w przyjmującym państwie członkowskim, właściwe organy tego ostatniego są zobowiązane, w chwili otrzymania wniosku o uznanie kwalifikacji zawodowych, do dokonania oceny tych umiejętności i porównania ich z umiejętnościami wymaganymi w przyjmującym państwie członkowskim do celów dostępu do zawodu farmaceuty. Jeżeli umiejętności te odpowiadają umiejętnościom wymaganym przez przepisy krajowe przyjmującego państwa członkowskiego, państwo to jest zobowiązane je uznać. Jeśli analiza porównawcza wykazuje jedynie częściową zbieżność pomiędzy tymi umiejętnościami, przyjmujące państwo członkowskie ma prawo żądać, aby zainteresowany wykazał, że zdobył brakującą wiedzę i kwalifikacje. Do właściwych organów krajowych należy w danym wypadku ocena, czy wiedza zdobyta w przyjmującym państwie członkowskim, w szczególności w ramach doświadczenia praktycznego, może mieć znaczenie dla celów wykazania posiadania brakującej wiedzy. Jeżeli wspomniana analiza porównawcza wykazuje istotne różnice pomiędzy wykształceniem uzyskanym przez wnioskodawcę a wykształceniem wymaganym w przyjmującym państwie członkowskim, właściwe organy mogą ustanowić środki wyrównawcze w celu uzupełnienia tych różnic.
W przedmiocie kosztów
43
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (szósta izba) orzeka, co następuje:
1)
Dyrektywę 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, zmienioną dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r., w szczególności jej art. 1 i art. 10 lit. b), należy interpretować w ten sposób, że nie znajduje ona zastosowania do sytuacji, w której osoba występująca o uznanie swoich kwalifikacji zawodowych nie uzyskała dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, który w państwie członkowskim pochodzenia uprawniałby ją do wykonywania zawodu regulowanego.
2)
Artykuły 45 i 49 TFUE należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji, w której zainteresowany nie posiada dokumentu potwierdzającego posiadanie przez niego kwalifikacji zawodowych farmaceuty w rozumieniu pkt 5.6.2 załącznika V do dyrektywy 2005/36, zmienionej dyrektywą 2013/55, zaś nabywał umiejętności zawodowe związane z tym zawodem zarówno w państwie członkowskim pochodzenia, jak i w przyjmującym państwie członkowskim, właściwe organy tego ostatniego są zobowiązane, w chwili otrzymania wniosku o uznanie kwalifikacji zawodowych, do dokonania oceny tych umiejętności i porównania ich z umiejętnościami wymaganymi w przyjmującym państwie członkowskim do celów dostępu do zawodu farmaceuty. Jeżeli umiejętności te odpowiadają umiejętnościom wymaganym przez przepisy krajowe przyjmującego państwa członkowskiego, państwo to jest zobowiązane je uznać. Jeśli analiza porównawcza wykazuje jedynie częściową zbieżność pomiędzy tymi umiejętnościami, przyjmujące państwo członkowskie ma prawo żądać, aby zainteresowany wykazał, że zdobył brakującą wiedzę i kwalifikacje. Do właściwych organów krajowych należy w danym wypadku ocena, czy wiedza zdobyta w przyjmującym państwie członkowskim, w szczególności w ramach doświadczenia praktycznego, może mieć znaczenie dla celów wykazania posiadania brakującej wiedzy. Jeżeli wspomniana analiza porównawcza wykazuje istotne różnice pomiędzy wykształceniem uzyskanym przez wnioskodawcę a wykształceniem wymaganym w przyjmującym państwie członkowskim, właściwe organy mogą ustanowić środki wyrównawcze w celu uzupełnienia tych różnic.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: litewski.