62013CC0671_MT
Opinion of the Advocate-General
Opinion of the Advocate-General
1. Il-Lietuvos Aukščiausiasis Teismas (Qorti Suprema) tal-Litwanja tipprovdi lill-Qorti tal-Ġustizzja l-possibbiltà li tieħu deċiżjoni għall-ewwel darba dwar diversi kwistjonijiet relatati mal-artikolazzjoni tal-iskemi ta’ protezzjoni ta’ depożiti u ta’ investituri previsti, rispettivament, fid-Direttiva 94/19/KE (2) u fid-Direttiva 97/9/KE (3) . Il-fatt li l-leġiżlatur Litwan ittraspona ż-żewġ direttivi f’test leġiżlattiv wieħed iġorr miegħu r-riskju li jista’ jkun hemm trikkib tal-garanziji previsti miż-żewġ direttivi jew, min-naħa l-oħra, li l-esklużjonijiet speċifikament permessi f’kull waħda minnhom jistgħu joperaw b’mod indiskriminatorju għal kull strument finanzjarju. Għalhekk, huwa importanti li tiġi enfasizzata l-ispeċifiċità tas-suġġett ta’ direttiva u ta’ oħra u, konsegwentement, il-ħtieġa li jiġu artikolati kif suppost l-iskemi ta’ protezzjoni rispettivi tagħhom.
I – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dritt tal-Unjoni
1. Id-Direttiva depożiti
2. B’mod konformi mal-premessa sittax tad-Direttiva depożiti, “[…] il-livell minimu ta’ garanzija preskritt f’din id-Direttiva m’għandux iħalli proporzjon kbir ta’ depożiti mingħajr protezzjoni fl-interess kemm tal-protezzjoni tal-konsumatur u l-istabbilità tas-sistema finanzjarja […]”.
3. Skont il-premessa tmintax tal-istess direttiva, “[…] Stat Membru għandu jkun jista’ jeskludi ċerti kategoriji ta’ depożiti jew depożitaturi speċifikament imniżla, jekk huma ma jħossux li dawn ikunu jeħtieġu protezzjoni speċjali, mill-garanzija mogħtija bi skemi ta’ garanzija ta’ depożiti”.
4. L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva depożiti jiddefinixxi d-depożitu bħala “xi bilanċ ta’ kreditu li jirriżulta minn fondi li jitħallew f’kont jew minn sitwazzjonijiet temporanji li joħorġu minn transazzjonijiet bankarji normali u li l-istituzzjoni ta’ kreditu għandha tħallas skond il-kondizzjonijiet legali u kontrattwali applikabbli, u xi dejn b’xhieda ta’ ċertifikat maħruġ mill-istituzzjoni ta’ kreditu.”
5. B’mod konformi mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva depożiti, “[k]ull Stat Membru għandu jassigura li fit-territorju tiegħu, waħda jew aktar skemi ta’ garanzija ta’ depożitu jkunu introdotti u uffiċjalment rikonoxxuti. Ħlief f’ċirkostanzi maħsuba fit-tieni sub-paragrafu u l-paragrafu 4, l-ebda istituzzjoni ta’ kreditu awtorizzata f’dak l-Istat Membru bis-saħħa ta’ l-Artikolu 3 tad-Direttiva 77/780/EEC ma tista’ tieħu depożiti sakemm ma tkunx membru ta’ skema bħal dik.”
6. L-Artikolu 7 tal-imsemmija direttiva jistabbilixxi dan li ġej fil-paragrafi (1) u (2) tiegħu:
“1. Skemi ta’ garanzija ta’ depożiti għandhom jistipulaw li d-depożiti aggregati għal kull depożitatur għandhom ikunu koperti b’sa ECU 20000 fil-każ li d-depożiti ma jkunux disponibbli.
[…]
2. L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li ċerti depożitaturi jew depożiti għandhom ikunu esklużi mill-garanzija jew għandhom jingħataw livell anqas ta’ garanzija. Dawk l-esklużjonijiet huma mniżżla fl-Anness I.”
7. Il-punt 12 tal-lista ta’ esklużjonijiet tal-imsemmi Anness I, jinkludi “s-sigurtajiet ta’ dejn maħruġa mill-istess istituzzjoni u responsabbiltajiet li joriġinaw mill-aċċettazzjonijiet tagħha ta’ noti ta’ promessa.”
2. Id-Direttiva investituri.
8. Il-premessa 4 tad-Direttiva investituri tistabbilixxi dan li ġej:
“Billi l-protezzjoni ta’ l-investituri u l-manteniment ta’ fiduċja fis-sistema finanzjarja huma aspett importanti fit-twettieq u l-funzjonar xieraq tas-suq intern f’dan il-qasam; billi għal dak il-għan huwa għalhekk essenzjali li kull Stat Membru għandu jkollu skema ta’ kumpens għall-investitur li tiggarantixxi livell armonizzat minimu ta’ protezzjoni mill-anqas lejn l-investitur żgħir fil-każ li ditta ta’ l-investiment ma tkunx tista’ tilħaq l-obligazzjonijiet tagħha ma’ klijenti investituri”.
9. Il-premessa 9 tal-istess direttiva tipprovdi:
“Billi d-definizzjoni ta’ ditta ta’ l-investiment tinkludi istituzzjonijiet ta’ kreditu li huma awtorizzati li jipprovdu servizzi ta’ l-investiment; billi kull istituzzjoni ta’ kreditu bħal din għandha wkoll tkun meħtieġa li tappartjeni għal skema ta’ kumpens għall-investitur li tkopri n-negozju tagħha ta’ l-investiment; billi, madankollu, m’hemmx bżonn li jkun meħtieġ li l-istituzzjoni ta’ kreditu bħal din tkun tappartjeni għal żewġ skemi separati meta skema waħda tilħaq il-ħtiġijiet kemm ta’ din id-Direttiva kif ukoll tad-Direttiva 94/19/KE […]; billi, madankollu, fil-każ ta’ ditti ta’ l-investiment li huma l-istituzzjonijiet ta’ kreditu tista’ f’ċerti każi tkun diffiċli biex tiddistingwixxi bejn depożiti koperti bid-Direttiva 94/19/KE u flus miżmuma b’konnessjoni man-negozju ta’ l-investiment; billi l-Istati Membri għandhom jitħallew li jiddeterminaw liema Direttiva għandha tkun applikabbli għal dawn il-pretensjonijiet”.
10. L-Artikolu 1(4) tad-direttiva jiddefinixxi “investitur” bħala “xi persuna li tkun fdat il-flus jew strumenti lid-ditta ta’ l-investiment b’konnessjoni ma’ negozju ta’ l-investiment”.
11. B’mod konformi mal-Artikolu 1(3) tad-Direttiva investituri, “strumenti” għandha tfisser, skont l-istess direttiva, dawk elenkati fis-Sezzjoni B tal-Anness tad-Direttiva 93/22/KEE (4) .
12. L-Artikolu 2 tad-Direttiva investituri jistabbilixxi dan li ġej fil-paragrafi 2 u 3 tiegħu:
“2. Skema għandha tipprovdi koperta għall-investituri bi qbil ma’ l-Artikolu 4 meta jew:
– l-awtoritajiet kompetenti jkunu ddeterminaw li fl-opinjoni tagħhom li ditta ta’ investiment tkun tidher, għal dak iż-żmien, għal raġunijiet direttament irrelatati maċ-ċirkostanzi finanzjarji, li ma tkunx tista’ tlaħħaq ma’ l-obligazzjonijiet tagħha li joriġinaw mill-pretensjonijiet ta’ l-investituri u li ma jkolliex prospett fil-qrib li tkun tista’ tagħmel dan;
jew
– awtorità ġudizjarja tkun ħarġet digriet, għal raġunijiet direttament relatati maċ-ċirkustanzi finanzjarji tad-ditta ta’ l-investiment, li jkollu l-effet li jissospendi l-abbiltà ta’ l-investituri li jkunu jistgħu jagħmlul talbiet kontra tagħha
liema minnhom tkun l-aktar kmieni.
Koperta għandha tkun ipprovduta għal talbiet li joriġinaw min-nuqqas tad-ditta ta’ l-investiment li tkun tista:
– tħallas lura flejjes dovuti minnha jew li jappartienu lill-investituri u miżmuma f’isimhom b’konnessjoni man-negozju ta’ l-investiment,
jew
– treġġa lura lill-investuri xi strumenti li jappartienu lilhom u miżmuma, amministrati jew immaneġjati f’isimhom b’konnessjoni man-negozju ta’ l-investiment,
bi qbil mal-kondizzjonijiet legali u kontrattwali kif applikabbli.
3. Xi talba permezz tal-paragrafu 2 fuq l-istituzzjoni ta’ kreditu li, f’dak l-Istat Membru partikolari, tkun suġġetta kemm għal din id-Direttiva kif ukoll għad-Direttiva 94/19/KE għandha tkun indirizzata minn dak l-Istat Membru lejn skema permezz ta’ waħda jew oħra minn dawk id-Direttivi bħal ma dak l-Istat Membru jħoss li jkun xieraq. L-ebda talba m’għandha tkun eliġibli għal kumpens għal aktar minn darba skond dawk id-Direttivi.”
13. L-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva 97/9 jipprovdi dan li ġej:
“1. L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-iskemi jipprovdu koperta ta’ mhux anqas minn ECU 20000 għal kull investitur fir-rigward ta’ talbiet li hemm referenza għalihom fl-Artikolu 2(2).
Sal-31 ta’ Diċembru 1999 l-Istati Membri li fihom, meta din id-Direttiva tkun addottata, il-koperta tkun ta’ anqas minn ECU 20000, jistgħu iżommu dik il-koperta aktar baxxa, basta li din ma tkunx ta’ anqas minn ECU 15000. Dik l-għażla għandha wkoll tkun disponibbli għall-Istati Membri li dwarhom id-dispożizzjonijiet transizzjonali tat-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 94/19/KE ikunu applikabbli.
2. Stat Membru jista’ jipprovdi li ċerti investituri jkunu esklużi mill-koperta minn skemi jew li jingħataw koperta aktar baxxa. Dawk l-esklużjonijiet għandhom ikunu kif elenkati fl-Anness I (5) ”.
3. Id-Direttiva 86/635/KEE (6)
14. Skont l-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 86/635, il-punt “Djun awtentikati b’ċertifikati” għandu jinkludi “kemm it-titoli ta’ djun u wkoll djun li għalihom inħarġu ċertifikati negozjabbli, b’mod partikolari rċevuti ta’ depożitu, “bons de caisse” u passiv li joriġinaw minn aċċettazzjonijiet proprji u minn noti promissorji.”
4. Id-Direttiva 2004/39/KE (7)
15. L-Anness I, Taqsima C, tad-Direttiva 2004/39 jistabbilixxi l-lista tal-istrumenti finanzjarji li tirreferi għalihom l-istess direttiva. Il-punt 2 tagħha jinkludi l-istrumenti tas-suq tal-flus fil-kunċett ta’ “strumenti finanzjarji”.
16. L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/39 jiddefinixxi fil-punt 19 tiegħu “strumenti tas-suq tal-flus” bħala “dawk il-klassijiet ta’ strumenti li jiġu normalment ikkummerċjati fis-suq tal-flus, bħalma huma l-kambjali tat-teżor, iċ-ċertifikati tad-depożitu u studji kummerċjali u strumenti li jeskludu l-ħlas.”
5. Ir-Regolament (KE) Nru 25/2009 (8)
17. Skont l-Anness I, l-ewwel parti, taqsima 2, punt g), tar-Regolament Nru 25/2009, “strumenti tas-suq tal-flus” tfisser “strumenti li normalment jiġu negozjati fis-suq tal-flus li huma likwidi u għandhom valur li jista’ jiġi determinat b’mod preċiż f’kull ħin.”
B – Il-liġi nazzjonali
18. L-Artikolu 2(3) tal-Liġi Litwana Nru IX-975, tal-20 ta’ Ġunju 2002, dwar il-garanzija ta’ depożiti u ta’ bonds fir-rigward tal-investituri (Indėlių ir įsipareigojimų investuotojams draudimo įstatymas, iktar ’il quddiem il-“liġi Litwana dwar il-garanzija ta’ depożiti”), jipprovdi li t-terminu “depożitatur” tfisser persuna fiżika jew ġuridika, li għandha depożitu f’bank, f’fergħa ta’ bank jew f’kooperattiva bankarja, bl-eċċezzjoni ta’ dawk il-persuni li d-depożiti tagħhom ma jistgħux jiġu assigurati taħt l-istess Liġi.”
19. Fl-Artikolu 3(1) tal-imsemmija liġi huwa stabbilit li d-depożiti tad-depożitaturi huma koperti mill-garanzija, fil-munita nazzjonali (LTL) jew fil-munita barranija, filwaqt li l-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu jipprovdi li ma jistgħux ikunu koperti mill-garanzija, fost l-oħrajn, l-istrumenti tad-dejn (ċertifikati ta’ depożitu) maħruġa mill-persuna assigurata (f’dan il-każ, il-Bank).
20. Skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 9(1) tal-Liġi Litwana dwar il-garanzija ta’ depożiti, id-dritt għal kumpens għall-garanzija għandu jibda favur l-investitur fil-jum li fih iseħħ il-fatt assigurat biss jekk il-persuna assigurata tkun ittrasferiet jew użat il-valuri u (jew) il-fondi tal-investitur mingħajr il-kunsens ta’ dan tal-aħħar.
II – Il-fatti
21. It-talba għal deċiżjoni preliminari toriġina minn żewġ tilwimiet flimkien fejn żewġ individwi, Vitoldas Guliavičius u Virgilijus Vidutis Nemaniūnas, jitolbu dikjarazzjoni ta’ annullament ta’ kull wieħed miż-żewġ kuntratti ta’ ksib ta’ ċertifikat tad-depożitu u ta’ sottoskrizzjoni ta’ bonds konklużi ma’ istituzzjoni bankarja (Snoras), billi jargumentaw li la kienu ġew debitament informati dwar il-karatteristiċi u l-kundizzjonijiet tal-istrumenti finanzjarji inkwistjoni, u lanqas dwar is-sitwazzjoni finanzjarja ta’ Snoras, li falliet ftit wara l-iffirmar ta’ dawk il-kuntratti.
22. Fil-każ tal-kuntratt ta’ ksib taċ-ċertifikat tad-depożitu, V.Guliavičius ingħata deċiżjoni favorevoli fit-tieni istanza, li ġiet ikkontestata fl-appell minn VI Indėlių ir investicijų draudimas (iktar ’il quddiem, “IID”), kumpannija pubblika li l-għan tagħha huwa l-protezzjoni tad-depożiti u tal-investimenti fil-każ ta’ insolvenza tal-istituzjonijiet finanzjarji. Min-naħa l-oħra, fil-kuntest tal-kuntratt ta’ sottoskrizzjoni tal-bonds, it-talba ta’ V.V. Nemaniūnas ġiet miċħuda fl-ewwel u fit-tieni istanza u finalment huwa ppreżenta appell.
23. Il-Qorti Suprema tal-Litwanja, li huma pendenti quddiemha ż-żewġ appelli, tressaq din it-talba għal deċiżjoni preliminari, filwaqt li tispeċifika li l-qrati li ddeċidew fl-ewwel u fit-tieni istanza ddeċidew biss fuq l-allegat aġir illegali ta’ Snoras b’konnessjoni mal-informazzjoni mogħtija rigward ir-riskji li kienu jinvolvu t-tranżazzjonijiet ikkontestati. Madankollu, il-kwistjoni għandha tiġi solvuta wkoll mill-perspettiva tar-regoli relatati mal-protezzjoni tal-applikanti bħala depożitaturi jew investituri.
III – Id-domandi magħmula
24. It-talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa fis-17 ta’ Diċembru 2013, hija kif ġej:
“1) Id-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 7(2) u tal-punt 12 tal-Anness I tad-Direttiva 94/19 għandhom jinftiehmu u jiġu interpretati fis-sens li, meta Stat Membru jeskludi mill-benefiċċju tal-garanzija d-depożitanti ta’ istituzzjoni ta’ kreditu li għandhom strumenti ta’ dejn (ċertifikati ta’ depożitu) maħruġa minnha, din l-esklużjoni tista’ tiġi applikata biss fil-każijiet fejn l-imsemmija ċertifikati ta’ depożitu fihom (għandhom) il-karatteristiċi kollha ta’ strument finanzjarju fis-sens tad-Direttiva 2004/39 (b’kont meħud, ukoll, ta’ atti oħra tad-dritt tal-Unjoni, bħar-Regolament Nru 25/2009 tal-Bank Ċentrali Ewropew), li n-negozjabbiltà tiegħu hija fis-suq sekondarju?
2) Jekk l-Istat Membru jagħżel li jittrasponi d-Direttivi 94/19 u 97/9 fid-dritt nazzjonali b’tali mod li s-sistemi [l-iskemi] ta’ protezzjoni tad-depożitanti u tal-investituri jiġu implementati f’att leġiżlattiv wieħed (liġi waħda), id-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 7(2) u l-punt 12 tal-Anness I tad-Direttiva 94/19 u l-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 97/9, fid-dawl tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 97/9 għandhom jinftiehmu u jiġu interpretati fis-sens li d-detenturi ta’ ċertifikati ta’ depożitu u ta’ bonds [għandhom ikunu jistgħu jinvokaw] waħda mis-sistemi ta’ protezzjoni (ta’ garanzija) għall-finijiet tad-direttivi ċċitati iktar 'il fuq?
3) Fid-dawl tal-fatt li, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali, l-ebda waħda mis-sistemi ta’ protezzjoni possibbli previsti mid-Direttivi 94/19 u 97/9 ma tapplika għad-detenturi ta’ ċertifikati ta’ depożitu u bonds maħruġa minn istituzzjoni ta’ kreditu:
a) id-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikoli 3(1), 7(1) (kif emendat bid- Direttiva 2009/14) u 10(1) tad-Direttiva 94/19 u l-Artikolu 1(1) ta’ din l-istess direttiva, li jiddefinixxi l-kunċett ta’ depożitu, huma suffiċjentement ċari, preċiżi, inkundizzjonati u joħolqu drittijiet suġġettivi li jistgħu jiġu invokati minn individwi quddiem il-qorti nazzjonali insostenn tat-talbiet tagħhom ta’ kumpens kontra l-organu ta’ garanzija stabbilita mill-Istat, responsabbli għall-ħlas tal-imsemmi kumpens?
b) L-Artikoli 2(2) u 4(1) tad-Direttiva 97/9 huma suffiċjentement ċari, preċiżi, inkundizzjonati u joħolqu drittijiet suġġettivi li jistgħu jiġu invokati minn individwi quddiem il-qorti nazzjonali insostenn tat-talbiet tagħhom ta’ kumpens kontra l-organu ta’ garanzija stabbilita mill-Istat, responsabbli għall-ħlas tal-imsemmi kumpens?
c) Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għad-domandi ta’ hawn fuq (‘3a’ u ‘3b’), liema waħda miż-żewġ sistemi possibbli ta’ protezzjoni l-qorti nazzjonali għandha tagħżel li tapplika sabiex issolvi l-kawża bejn individwu u istituzzjoni ta’ kreditu u li tinvolvi l-parteċipazzjoni tal-organu ta’ garanzija stabbilit mill-Istat, responsabbli mill-ġestjoni tas-sistemi ta’ protezzjoni tad-depożitatanti u tal-investituri?
4) Id-disposizzjonijiet tal-Artikoli 2(2) u 4(2) tad-Direttiva 97/9 (moqrija flimkien mal-Anness I tal-imsemmija direttiva) għandhom jinftiehmu u jiġu interpretati fis-sens li huma jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, li skontha s-sistema ta’ kumpens għall-investituri ma tapplikax għall-investituri li għandhom strumenti ta’ dejn maħruġa minn istituzzjoni ta’ kreditu, minħabba t-tip ta’ strumenti finanzjarji (strumenti ta’ dejn) u fid-dawl tal-fatt li l-assigurat (l-istituzzjoni ta’ kreditu) ma ttrasferiex jew ma użax il-fondi jew it-titoli ta’ investiment mingħajr il-kunsens ta’ dawn tal-aħħar? Il-fatt li l-istituzzjoni ta’ kreditu li ħarġet strumenti ta’ dejn — l-emittent — hija fl-istess ħin ukoll il-konservatur ta’ dawn l-istrumenti finanzjarji (intermedjarja) u li l-fondi investiti ma humiex distinti minn fondi oħra li għandha l-istituzzjoni ta’ kreditu huwa ta’ rilevanza għall-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet iċċitati iktar 'il fuq tad-Direttiva 97/9 dwar il-protezzjoni tal-investituri?”
25. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, finalment (1) dwar il-portata tal-eventwali eċċezzjoni tal-garanzija prevista mid-Direttiva depożiti; eċċezzjoni li, jekk tiġi interpretata b’mod strett — kif, fl-opinjoni tagħha, huwa xieraq — ma tkunx applikabbli għall-kuntratti kkontestati; (2) u (3) rigward il-korrezzjoni tat-traspożizzjoni tad-Direttiva depożiti u d-Direttiva investituri fil-liġi Litwana u, jekk jirriżulta li din tkun inkorretta, il-possibbiltà li l-individwi jinvokaw l-applikazzjoni diretta ta’ dawn id-direttivi; (4) dwar il-possibbiltà li l-leġiżlazzjoni nazzjonali ma tiġix applikata għal ċerti tipi ta’ investituri minħabba t-tip ta’ strument finanzjarju.
IV – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
26. Fil-proċedura dehru, billi ssottomettew osservazzjonijiet bil-miktub, Snoras, IID, ir-Repubblika tal-Litwanja u l-Kummissjoni. Fis-seduta tal-20 ta’ Novembru 2014, dehru wkoll ir-rappreżentanti ta’ V.V. Nemaniūnas u V. Guliavičius, fejn dan tal-aħħar issottometta sottomissjonijiet orali.
V – Analiżi tad-domandi magħmula
A – Dwar l-ewwel domanda preliminari
27. L-ewwel domanda li l-Lietuvos Aukščiausiasis Teismas tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja għandha bħala suġġett speċifiku d-Direttiva depożiti u tikkonċerna preċiżament il-possibbiltà mogħtija lill-Istati Membri fl-Artikolu 7(2), flimkien mal-punt 12 tal-Anness I tal-imsemmija direttiva li jeskludu ċ-“ċertifikati tad-depożitu” mill-garanziji previsti fiha għad-depożitu li, bħala prinċipju, għandhom jibbenefikaw minn din id-direttiva skont l-ewwel artikolu tagħha.
28. B’mod iktar speċifiku, id-domanda hija, jekk l-imsemmija possibbiltà ta’ esklużjoni taċ-ċertifikati ta’ depożitu tapplikax biss għal dawk li jissodisfaw il-karatteristiċi kollha ta’ strument finanzjarju fis-sens tad-Direttiva 2004/39, inkluża l-possibbiltà li jiġu nnegozjati fis-suq sekondarju.
1. L-argumenti tal-partijiet
29. V. Guliavičius jargumenta li l-każ jinvolvi depożitu fiss li, peress li mhux negozjabbli fis-suq kapitali, ma jistax jitqies bħala prodott ta’ investiment u, konsegwentement, ma jistax jiġi eskluż mill-garanzija prevista mid-Direttiva depożiti.
30. Snoras u IID jemmnu li r-Repubblika tal-Litwanja setgħet tuża l-possibbiltà prevista fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva depożiti u għalhekk, teskludi mill-garanzija ċ-ċertifikati ta’ depożitu. Huma jsostnu, f’dan ir-rigward, li d-definizzjoni ta’ dawn iċ-ċertifikati fil-liġi Litwana tikkorrispondi għal dik stabbilita fir-Regolament Nru 25/2009 u fid-Direttiva 2004/39. Din tal-aħħar ma tistax tiġi applikata għall-finijiet tal-interpretazzjoni tagħha mingħajr ma tikser il-prinċipju ta’ nonretroattività.
31. Ir-Repubblika tal-Litwanja ssostni li, sabiex jintlaħqu l-objettivi tad-Direttiva depożiti –jiġifieri, il-libertà li jiġu pprovduti servizzi fis-settur bankarju, l-istabbiltà tas-sistema bankarja u l-protezzjoni ta’ dawk li jfaddlu– il-leġiżlatur tal-Unjoni għażel armonizzazzjoni minima. Id-direttiva ma ħolqotx skema li tkopri t-tipi kollha ta’ depożiti jew depożitanti, filwaqt li tipprevedi l-possibbiltà li l-Istati Membri jeskludu ċerti depożiti mill-garanzija. Fil-fehma tagħha, iċ-ċertifikati ta’ depożitu li huma s-suġġett tal-kawża prinċipali jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “is-sigurtajiet ta’ dejn maħruġa [minn istituzzjoni]” stipulat fil-punt 12 tal-Anness I tad-Direttiva depożiti u, għalhekk, ir-Repubblika tal-Litwanja setgħet teskludihom mill-garanzija għad-depożiti.
32. F’dan ir-rigward, il-Gvern Litwan isostni li d-Direttiva depożiti ma tillimitax il-kunċett ta’ titoli ta’ kreditu għat-titoli li jkollhom il-karatteristiċi tal-istrumenti finanzjarji skont it-tifsira tad-Direttiva 2004/39, li la tirreferi għad-Direttiva depożiti u lanqas temendaha, u għalhekk l-adozzjoni tagħha ma kienx ikollha impatt fuq l-esklużjoni prevista fil-punt 12 tal-Anness I ta’ din tal-aħħar.
33. Il-Kummissjoni, min-naħa tagħha, tqis, l-ewwel nett, li sabiex jiġi ddeterminat jekk iċ-ċertifikati ta’ depożitu jistgħux jiġu inklużi fil-kunċett ta’ “xi bilanċ ta’ kreditu rrappreżentat minn titolu ta’ kreditu maħruġ minn istituzzjoni ta’ kreditu” [traduzzjoni mhux uffiċjali] previst fl-Artikolu 1 tad-Direttiva depożiti jeħtieġ li jsir riferiment għall-Artikolu 20(1) tad-Direttiva 86/635, li jinkludi ċ-ċertifikati ta’ depożitu fil-kunċett ta’ kreditu rrappreżentat minn titolu trasferibbli. It-tieni nett, il-Kummissjoni ssostni li, ladarba jiġi stabbilit li ċ-ċertifikati ta’ depożitu jistgħu jidħlu fil-kunċett ta’ depożitu previst fl-Artikolu 1 tad-Direttiva depożiti, il-ħtieġa tal-interpretazzjoni restrittiva tal-esklużjoni prevista fl-Artikolu 7(2) tal-istess direttiva ma tfissirx, fl-opinjoni tagħha, li dik l-esklużjoni tista’ tiġi applikata biss għat-titoli ta’ kreditu li għandhom il-karatteristiċi tal-istrumenti finanzjarji skont it-tifsira tad-Direttiva 2004/39.
2. Evalwazzjoni
34. Ir-risposta għal din l-ewwel domanda għandha tingħata permezz tal-interpretazzjoni integrata ta’ żewġ dispożizzjonijiet tad-Direttiva depożiti. Minn naħa, l-Artikolu 1, li jiddefinixxi d-depożitu bħala “xi bilanċ ta’ kreditu li jirriżulta minn fondi li jitħallew f’kont jew minn sitwazzjonijiet temporanji li joħorġu minn transazzjonijiet bankarji normali u li l-istituzzjoni ta’ kreditu għandha tħallas skond il-kondizzjonijiet legali u kontrattwali applikabbli, u xi dejn b’xhieda ta’ ċertifikat maħruġ mill-istituzzjoni ta’ kreditu ” (9) . Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 7(2), flimkien mal-punt 12 tal-Anness I tal-istess direttiva, li abbażi tiegħu l-Istati Membri jistgħu jeskludu jew inaqqsu l-garanzija ta’ ċerti depożiti; speċifikament, dik tas-“sigurtajiet ta’ dejn maħruġa mill-istess istituzzjoni u [r-]responsabbiltajiet li joriġinaw mill-aċċettazzjonijiet tagħha ta’ noti ta’ promessa”.
35. Jekk insegwu strettament il-kliem tal-Artikolu 1 tad-Direttiva depożiti jidher ċar li l-leġiżlatur inkluda fil-kategorija “depożitu” żewġ kunċetti jew figuri differenti. Minn naħa, u skont il-kliem tiegħu, “xi bilanċ ta’ kreditu li jirriżulta minn fondi li jitħallew f’kont jew minn sitwazzjonijiet temporanji li joħorġu minn transazzjonijiet bankarji normali u li l-istituzzjoni ta’ kreditu għandha tħallas skond il-kondizzjonijiet legali u kontrattwali applikabbli”. Min-naħa l-oħra, u bħala kunċett differenti minn dak ta’ qablu, “xi dejn b’xhieda ta’ ċertifikat maħruġ mill-istituzzjoni ta’ kreditu”.
36. Iż-żewġ każijiet jinvolvu dejn li l-istituzzjoni ta’ kreditu hija obbligata li tħallas lura, kemm jekk, f’każ wieħed, lid-detentur ta’ kont li fih jinżammu fondi li wasslu għal bilanċ ta’ kreditu jew li fih ikunu saru tranżazzjonijiet bankarji normali li ġġeneraw sitwazzjonijiet tranżitorji li minnhom jirriżulta wkoll bilanċ ta’ kreditu, kif ukoll jekk, f’każ ieħor, lid-detentur ta’ ċertifikat ta’ depożitu. Filwaqt li jaqblu minn dan il-lat, id-djun inkwistjoni huma differenti, madankollu, minħabba l-fatt li fil-każ ta’ ċertifikati ta’ depożitu biss huwa involut dejn li jista’ jiġi ttrasferit jew, jekk applikabbli, innegozjat.
37. Fil-fatt, fl-ewwel każ l-Artikolu 1 tad-Direttiva depożiti jirreferi għal dejn li l-ħlas lura tiegħu għandu jitwettaq taħt il-kundizzjonijiet legali u kuntrattwali applikabbli għall-kontijiet li fihom dan isir jew għall-operazzjonijiet bankarji normali li minnhom dan id-dejn jirriżulta bħala konsegwenza ta’ sitwazzjoni tranżitorja. Huwa ċar, fil-fehma tiegħi, li dan l-obbligu ta’ ħlas lura jeskludi l-possibbiltà li d-dejn ikun is-suġġett ta’ trasferiment jew negozjar, peress li, strictu sensu, dan huwa depożitu fdat lill-istituzzjoni (10) .
38. Fit-tieni każ, madankollu, l-Artikolu 1 tad-direttiva jsemmi espressament id-dejn b’xhieda ta’ ċertifikat ta’ depożitu, jiġifieri strument li għandu l-karatteristika inerenti tan-negozjabbiltà (11) . Dan jirriżulta mid-Direttiva 86/635, li l-Artikolu 20(1) tagħha jistipula li “Djun awtentikati b’ċertifikati” għandhom jinkludu “kemm it-titoli ta’ djun u wkoll djun li għalihom inħarġu ċertifikati negozjabbli, b’mod partikolari rċevuti ta’ depożitu (12) [...]”. Fl-istess sens, l-Artikolu 4(1)(19) tad-Direttiva 2004/39 jiddefinixxi “strumenti tas-suq tal-flus” bħala “dawk il-klassijiet ta’ strumenti li jiġu
normalment ikkummerċjati
fis-suq tal-flus, bħalma huma l-kambjali tat-teżor, iċ-ċertifikati tad-depożitu (13) u studji kummerċjali u strumenti li jeskludu l-ħlas.”
39. Konsegwentement, jidher ċar li, għall-finijiet tad-Dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, tad-Direttiva depożiti, iċ-ċertifikati ta’ depożitu huma tip ta’ “depożitu” fis-sens ta’ din id-direttiva tal-aħħar, li huwa kkaratterizzati preċiżament min-negozjabbiltà tagħhom.
40. Il-kwistjoni għalhekk hija jekk, ikkaratterizzati b’dan il-mod, iċ-ċertifikati ta’ depożitu jirriżultawx fost il-każijiet li, skont l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva depożiti, l-Istati Membri jistgħu jeskludu mill-garanzija prevista mid-direttiva jew jipprevedu garanzija mnaqqsa.
41. Skont l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva depożiti, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu li “ċerti depożitaturi jew depożiti għandhom ikunu esklużi mill-garanzija jew għandhom jingħataw livell anqas ta’ garanzija”. Madankollu, din il-possibbiltà ma hijiex ġenerali, kif jirriżulta mill-użu tat-terminu “ċerti”, iżda jaffettwa lil dawk id-depożitaturi u d-depożiti li l-istess direttiva telenka fl-Anness I tagħha.
42. Wara analiżi tad-depożitaturi u d-depożiti msemmija fl-Anness I, għandu jiġi nnotat li, fir-rigward ta’ dawn tal-aħħar, kważi kollha jikkonformaw mal-kunċett ta’ depożitu u, fir-rigward ta’ dawk tal-ewwel, li wkoll fil-parti l-kbira tagħhom huma depożitaturi pubbliċi. Fil-fatt, hawnhekk huma inklużi, id-depożiti minn impriżi tal-assigurazzjoni (il-punt 2), id-depożiti minn Stati u mill-awtoritajiet pubbliċi (il-punti 3 u 4), id-depożiti minn impriżi tal-investiment kollettiv (il-punt 5) jew minn fondi ta’ pensjoni u ta’ rtirar (il-punt 6) kif ukoll depożiti ta’ dawk li għandhom xi responsabbiltà fil-ġestjoni jew awditjar tal-istituzzjoni ta’ kreditu (il-punti 7, 8 u 9) jew id-depożiti f’munita barranija (il-punt 13). F’dawn il-każijiet, dawn huma dejjem depożiti li l-partikolarità tagħhom tinsab fin-natura tad-detenturi rispettivi tagħhom. Huwa preċiżament din in-natura li tiġġustifika l-possibbiltà tal-esklużjoni ta’ tali depożiti mill-protezzjoni mogħtija mid-Direttiva depożiti. Jew minħabba li, peress li huma depożitaturi pubbliċi, ma hijiex meħtieġa l-protezzjoni prevista mid-direttiva għall-individwi, jew inkella minħabba li dawn huma depożitaturi li kellhom xi responsabbiltà fis-sitwazzjoni li rrendiet neċessarja l-protezzjoni inkwistjoni.
43. L-uniċi suppożizzjonijiet imsemmija fl-Anness I li ma humiex relatati mal-kundizzjoni tad-detentur tad-depożitu huma, minn naħa, dawk previsti fil-punt 10 (“Id-depożiti mhux nominattivi”), li minnhom jirriżulta li, għall-kuntrarju, ma jistgħux jiġu esklużi d-“depożiti nominattivi” [traduzzjoni mhux uffiċjali], u min-naħa l-oħra, u fir-rigward ta’ dak li japplika fil-każ tagħna, dawk imsemmijin fil-punt 12, li jirreferi għal “is-sigurtajiet ta’ dejn maħruġa mill-istess istituzzjoni u [r-]responsabbiltajiet li joriġinaw mill-aċċettazzjonijiet tagħha ta’ noti ta’ promessa”. Dan ifisser, tipikament, iċ-ċertifikati ta’ depożitu.
44. Għalhekk, fl-opinjoni tiegħi ma hemm l-ebda dubju li r-Repubblika tal-Litwanja kienet awtorizzata mid-Direttiva depożiti biex teskludi jew tnaqqas il-garanzija taċ-ċertifikati ta’ depożitu, jiġifieri dawk l-istrumenti finanzjarji negozjabbli, u għalhekk, skont dan, in-negozjabbiltà hija element inerenti għal dawn l-istrumenti fid-Dritt tal-Unjoni.
45. Madankollu, il-leġiżlatur Litwan ma eskludiex il-ġeneralità taċ-ċertifikati ta’ depożitu, iżda, bi qbil mad-Direttiva depożiti, biss dawk li ġew maħruġa mill-istituzzjoni ta’ kreditu assigurata nnifisha. Sal-punt li d-Direttiva depożiti tawtorizza l-esklużjoni ta’ dawn iċ-ċertifikati ta’ depożitu, ma hemmx raġuni għalfejn il-leġiżlatur Litwan jiġi kkritikat.
46. Issa, nemmen li huma biss iċ-ċertifikati ta’ depożitu fis-sens tad-dritt tal-Unjoni li jistgħu jiġu esklużi, jiġifieri, t-titoli negozjabbli, b’tali mod li, jekk ma tkunx preżenti din il-kundizzjoni u jkunu, pereżempju, ċertifikati nominattivi, ikun irrilevanti jekk l-emittent tagħhom kienet istituzzjoni assigurata (14) . Fi kliem ieħor, jekk, minħabba n-natura tagħhom, l-istrumenti finanzjarji kkontestati ma kinux negozjabbli u, għalhekk, irrispettivament mill-isem mogħti lilhom, ma kinux jikkostitwixxu ċertifikati ta’ depożitu proprji, ma għandux ikun hemm possibbiltà tal-esklużjoni prevista mid-Direttiva depożiti.
47. Fi kwalunkwe każ, hija l-qorti nazzjonali li għandha tiddetermina jekk l-istrumenti kkontestati fil-kawża prinċipali jikkonformawx mat-tip ta’ ċertifikat ta’ depożitu li, skont id-Direttiva depożiti, u fid-dawl tal-kriterju tan-negozjabbiltà jew nuqqas ta’ negozjabbiltà tagħhom, humiex koperti jew le mill-garanzija prevista minn dik id-direttiva.
48. Għal dawn ir-raġunijiet, nipproponi li r-risposta għall-ewwel domanda tkun fis-sens li l-Artikolu 7(2), flimkien mal-punt 12 tal-Anness I tad-Direttiva depożiti, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri jistgħu jeskludu mill-benefiċċju tal-garanzija lid-depożitaturi ta’ istituzzjoni ta’ kreditu li jkollhom ċertifikati ta’ depożitu maħruġa minn din tal-aħħar, meta dawn huma strumenti negozjabbli, fatt li għandu jiġi ddeterminat mill-qorti nazzjonali. Jekk dan ma jkunx il-każ, għandu jiġi mifhum li d-depożiti msemmija ma kinux ġew esklużi mill-garanzija prevista minn din id-direttiva.
B – Dwar ir-raba’ u t-tieni domanda preliminari
49. Fil-fehma tiegħi, għandha tingħata risposta konġunta għat-tieni u r-raba’ domanda preliminari magħmula mil-Lietuvos Aukščiausiasis Teismas.
50. Ir-raba’ domanda tirrigwarda direttiva differenti minn dik preċedenti, id-Direttiva investituri, irrispettivament mill-fatt li kemm din id-direttiva kif ukoll id-Direttiva depożiti ġew trasposti mil-leġiżlatur nazzjonali fl-istess test leġiżlattiv.
51. B’mod konkret, id-domanda tistaqsi jekk il-leġiżlatur Litwan ittrasponiex b’mod korrett id-Direttiva investituri meta mill-garanziji previsti fiha eskluda ċerti investimenti, bħal ma huwa dak ikkostitwit minn titolu ta’ kreditu, speċifikament, ċertifikat ta’ depożitu, mhux trasferibbli jew negozjabbli.
52. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi speċifikament jekk l-Artikoli 2(2) u 4(2) tad-Direttiva investituri, flimkien mal-Anness I tal-imsemmija direttiva, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li teskludi mill-iskema ta’ kumpens għall-investituri li jkollhom strumenti ta’ dejn maħruġa fiċ-ċirkustanzi li jikkaratterizzaw il-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
53. Kif se naraw iktar ’il quddiem, ir-risposta għal din id-domanda hija marbuta mill-qrib mat-tieni domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju, fejn jiġi mistoqsi jekk, permezz tat-traspożizzjoni tad-Direttivi 94/19 u 97/9 permezz tal-istess liġi nazzjonali, l-Artikolu 7(2) flimkien mal-punt 12 tal-Anness I tad-Direttiva 94/19, u l-Artikolu 2(2) tad-Direttiva 97/9, fid-dawl tal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 97/9 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li d-detenturi ta’ ċertifikati ta’ depożitu u bonds għandhom ikunu jistgħu jinvokaw waħda mill-iskemi ta’ protezzjoni previsti f’dawk id-direttivi.
1. L-argumenti tal-partijiet fir-rigward tar-raba’ domanda
54. Fl-opinjoni ta’ Snoras u ta’ IID, l-assigurazzjoni prevista fid-Direttiva investituri ma hijiex marbuta mat-tip ta’ strument finanzjarju, iżda mal-persuna li żżommu (l-intermedjarju finanzjarju) u ma tkoprix ir-riskju ta’ insolvenza tal-emittent. Barra minn hekk, fil-każ li, bħal f’dan il-każ, il-fondi tal-investiment jiġu ttrasferiti lill-emittent bħala prezz tal-istrumenti finanzjarji miksuba, l-ammonti mħallsa mill-investitur ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala fondi ta’ investiment, koperti mill-garanzija tal-Artikolu 2 tad-Direttiva investituri. F’dan il-każ, il-fondi ġew ittrasferiti volontarjament lil Snoras fuq il-bażi tal-kuntratti ffirmati ma V. Guliavičius u lil V.V. Nemaniūnas, fejn, barra minn hekk, il-kuntratti kienu jipprevedu li l-bank kien awtorizzat juża l-fondi tal-klijenti tiegħu. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-fatt li Snoras kienet, fl-istess ħin, l-emittent u l-intermedjarju tat-titoli huwa irrilevanti għall-interpretazzjoni tad-Direttiva investituri.
55. Il-Gvern Litwan jiddikjara li l-Qorti Suprema kienet żbaljat meta ddikjarat li l-iskema ta’ garanzija tal-investituri ma hijiex applikabbli minħabba t-tip ta’ strument finanzjarju. Fl-opinjoni tiegħu, dan ma kienx il-każ minħabba l-fatt li l-istituzzjoni falluta ma użatx jew ma ttrasferitx it-titoli jew il-fondi mingħajr il-kunsens ta’ V.V. Nemaniūnas u V. Guliavičius. Min-naħa l-oħra, ir-Repubblika tal-Litwanja tqis li huwa irrilevanti li Snoras kienet fl-istess ħin l-emittent u l-intermedjarju tat-titoli ta’ kreditu inkwistjoni, peress li l-ammonti li ġew ittrasferiti lilha mill-investituri kienu l-korrispettiv għax-xiri tat-titoli u r-rimbors tagħhom jista’ jintalab biss minn dawk l-investituri taħt il-kundizzjonijiet stipulati fil-kuntratti korrispondenti. Fil-qosor, xejn ma jippermetti li jiġi meqjus li l-assi tal-investituri kienu suġġetti għal approprjazzjoni jew użu mingħajr kunsens.
56. Il-Kummissjoni ssostni li l-iskema prevista fl-Artikolu 2(2) u fl-Artikolu 4(2) tad-Direttiva investituri tiżgura l-kumpens għaċ-ċertifikati ta’ depożitu u bonds inkwistjoni jekk jiġu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet. L-ewwel nett, li jkunu strumenti finanzjarji fis-sens tad-Direttiva 2004/39, jiġifieri titoli negozjabbli fis-suq monetarju. It-tieni nett, li l-istituzzjoni ta’ kreditu ma tkunx irritornat lill-investituri t-titoli tagħhom jew ma tkunx irrimborsat il-fondi li huma dovuti lilhom jew li jappartjenu lilhom u huma miżmuma f’isimhom fir-rigward taċ-ċertifikati ta’ depożitu. Għall-Kummissjoni, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk fil-każ inkwistjoni humiex issodisfatti ż-żewġ kundizzjonijiet. Madankollu, il-Kummissjoni tiddikjara li, għall-finijiet tat-twettiq tal-ewwel kundizzjoni, is-sempliċi fatt li t-titoli ma jiġux ittrasferiti lid-detentur jew lil intermedjarju finanzjarju u li ma jiġux irreġistrati f’depożitarju ċentrali ma jippermettix li tiġi eskluża l-possibbiltà li tali titoli huma negozjabbli.
2. L-argumenti tal-partijiet fir-rigward tat-tieni domanda
57. V. Guliavičius jikkunsidra li ż-żewġ direttivi għandhom jiġi artikolati b’tali mod li dejjem ikun hemm lok għal garanzija prevista minn waħda minnhom, b’tali mod li l-esklużjoni ta’ ċerti strumenti finanzjarji ma tistax twassal iktar għal nuqqas ta’ protezzjoni tal-investituri.
58. Kemm ir-Repubblika tal-Litwanja kif ukoll Snoras u IID jsostnu li d-Direttiva depożiti u d-Direttiva investituri għandhom għanijiet differenti: l-ewwel waħda, dak li tinżamm il-fiduċja tad-depożitaturi fl-istituzzjonijiet ta’ kreditu u l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja; l-aħħar waħda, dak tal-protezzjoni tal-investituri kontra r-riskju ta’ frodi, ta’ negliġenza professjonali jew ta’ żball fil-ġestjoni min-naħa tal-impriża tal-investiment, mingħajr ma tkun inkluża l-garanzija kontra r-riskju inerenti tal-investiment bħala tali. Skont dawn il-partijiet, il-kumpens jingħata biss fil-każ ta’ insolvenza tal-istituzzjoni ta’ kreditu jew tal-impriża ta’ investiment u jekk jiġu ssodisfatti l-kundizzjonijiet previsti fil-leġiżlazzjoni Litwana u tal-Unjoni. Fir-rigward tad-Direttiva investituri, dan ikun il-każ tal-kundizzjoni imposta mill-Artikolu 9(1) tal-Liġi Litwana dwar il-garanzija ta’ depożiti.
59. Dawn il-partijiet isostnu wkoll li ż-żewġ direttivi jippermettu li l-Istati Membri jeskludu ċerti kategoriji ta’ depożiti u ta’ investituri mill-garanzija. Madankollu, huma jargumentaw li d-Direttiva investituri ma tipprovdix li l-kategoriji esklużi mill-protezzjoni offruta mid-Direttiva depożiti għandhom ikunu neċessarjament protetti fis-sens tad-Direttiva investituri jew viċi versa. Dan huwa għaliex, għalkemm relatati ma xulxin, is-sempliċi fatt li ż-żewġ direttivi ġew trasposti bl-istess liġi nazzjonali ma jfissirx li d-depożitaturi jew l-investituri kollha jistgħu jinvokaw f’kull każ kumpens għall-insolvenza tal-istituzzjoni ta’ kreditu jew tal-impriża ta’ investiment.
60. Skont il-Kummissjoni, għalkemm iż-żewġ direttivi huma differenti fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni u tal-kundizzjonijiet tal-applikabbiltà tagħhom, kif ukoll fir-rigward il-livell ta’ protezzjoni li jipprevedu, huwa possibbli li l-iskemi jissovrapponu ruħhom f’xi każijiet, ċirkustanza fejn jeżistu regoli li jipprevjenu l-kumpens doppju; b’mod speċifiku l-premessa 9 tad-Direttiva investituri u l-Artikolu 2(3) tal-istess direttiva.
61. Il-Kummissjoni tinnota li ż-żewġ direttivi għandhom l-għan komuni li jiżguraw protezzjoni minima għall-investituri żgħar minħabba l-vulnerabbiltà tagħhom fil-konfront tal-istituzzjonijiet finanzjarji. Madankollu, l-esklużjoni ta’ ċerti titoli ta’ kreditu skont l-Artikolu 7(2) u l-punt 12 tal-Anness I tad-Direttiva depożiti għandha tiġi interpretata separatament mill-fatt li dawn it-titoli huma suġġetti għall-garanzija prevista mid-Direttiva investituri jew huma esklużi minnha. Minn dan jirriżulta li ma tistax tiġi eskluża l-possibbiltà li l-individwi ma jistgħux jibbenefikaw minn waħda miż-żewġ garanziji.
3. Evalwazzjoni
62. Id-Direttiva investituri tiżgura l-protezzjoni għall-investituri, imfittxija minnha, jekk jiġu ssodisfatti l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 2(2) tagħha, u li huma relatati mal-impossibbiltà li, minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja tagħha, impriża ta’ investiment tissodisfa l-obbligazzjonijiet tagħha fil-konfront tal-investituri. F’din iċ-ċirkustanza, id-Direttiva investituri tipprovdi li għandha tiġi żgurata koperta għall-(A) ħlas lura lill-investituri ta’ fondi dovuti minnha jew li jappartjenu lill-investituri u li l-impriża ta’ investiment iżżomm iddepożitati f’isimhom b’konnessjoni ma operazzjonijiet ta’ investiment jew għat-(B) treġġigħ lura lill-investituri ta’ kull strumenti li jappartjenu lilhom u miżmuma, amministrati jew ġestiti f’isimhom b’konnessjoni ma operazzjonijiet ta’ investiment. Dan kollu “bi qbil mal-kondizzjonijiet legali u kontrattwali kif applikabbli”.
63. Għall-finijiet tad-Direttiva investituri, skont l-Artikolu 1(3) tagħha, għandhom jiġu kkunsidrati bħala “strumenti” dawk elenkati fis-Sezzjoni B tal-Anness tad-Direttiva 93/22, jiġifieri, fost l-oħrajn, l-istrumenti tas-suq tal-flus, li fosthom, kif rajna fil-punt 38, skont l-Artikolu 4(1)(19) tad-Direttiva 2004/39, insibu ċ-ċertifikati ta’ depożitu.
64. Id-Direttiva investituri tippermetti li l-Istati Membri jistabbilixxu ċerti esklużjonijiet minn skema ta’ garanzija. Speċifikament, il-leġiżlatur tal-Unjoni stabbilixxa, fl-Anness I, lista ta’ esklużjonijiet possibbli, kollha bbażati fuq l-istatus personali jew istituzzjonali tal-investitur, b’tali mod li jistgħu jiġu esklużi, pereżempju, l-investituri professjonali jew pubbliċi, il-maniġers u l-persuni responsabbli tal-istess impriża ta’ investiment jew il-qraba tagħhom.
65. Skont il-liġi Litwana –li, kif nafu, tinkludi fl-istess test regolatorju t-traspożizzjoni tad-Direttiva depożiti u tad-Direttiva investituri–, iċ-ċertifikati ta’ depożitu maħruġa mill-istituzzjoni ta’ kreditu nnifisha huma esklużi minn garanzija. Minħabba, preċiżament, il-“fużjoni” taż-żewġ direttivi magħmula fil-leġiżlazzjoni Litwana ma huwiex possibbli li jiġi ddeterminat jekk dawn iċ-ċertifikati humiex esklużi bħala depożiti jew bħala investimenti, jiġifieri, liema mill-esklużjonijiet possibbli permessi minn dawk id-direttivi intużat mill-leġiżlatur Litwan. Kemm il-Gvern Litwan kif ukoll Snoras u IID jargumentaw li l-esklużjoni tal-garanzija f’dan il-każ ma hijiex dovuta għall-fatt li Snoras hija l-emittent tat-titoli inkwistjoni. Il-fattur deċiżiv kien, fl-opinjoni tagħha, il-fatt li Snoras ma użatx jew ma ttrasferietx dawk it-titoli mingħajr il-kunsens ta’ V.V. Nemaniūnas u ta’ V. Guliavičius.
66. Fil-fehma tiegħi, huwa ċar li d-Direttiva investituri ma tkoprix ir-riskju inerenti fl-operazzjonijiet kollha ta’ investiment, iżda biss ċerti riskji marbutin mal-insolvenza tal-impriżi tal-investiment. Madankollu, meta, bħal fil-każ inkwistjoni, l-emittent tat-titoli u l-intermedjarju jkunu l-istess istituzzjoni ta’ kreditu, huwa diffiċli li wieħed jidentifika r-riskju assoċjat mas-sitwazzjoni finanzjarja tal-istituzzjoni ta’ kreditu, minn naħa, u r-riskju assoċjat mal-investiment, min-naħa l-oħra.
67. Fil-fatt, id-Direttiva investituri tippermetti l-eventwalità li jista’ jkun hemm krediti li, peress li jirriżultaw minn impriżi ta’ investiment li jkunu istituzzjonijiet ta’ kreditu, ma jkunx faċli li jiġi ddeterminat jekk dawn jikkostitwixxux depożitu protett bid-Direttiva depożiti jew jekk humiex fondi depożitati f’dawn l-istituzzjonijiet fir-rigward ta’ operazzjonijiet ta’ investiment protetti bid-Direttiva investituri. Din hija r-raġuni għaliex, skont il-premessa 9 tad-direttiva msemmija l-aħħar, f’dawn il-każijiet “l-Istati Membri għandhom jitħallew li jiddeterminaw liema Direttiva għandha tkun applikabbli għal dawn il-pretensjonijiet”.
68. Nemmen li l-possibbiltà hekk offruta lill-Istati Membri hija bbażata fuq il-fatt li, irrispettivament minn kemm jista’ jkun diffiċli li jiġi ddeterminat f’dawn il-każijiet jekk ikunux depożiti jew investimenti, il-leġiżlatur tal-Unjoni xtaq li finalment tiġi applikata waħda jew oħra mill-iskemi ta’ protezzjoni previsti minn kull waħda miż-żewġ direttivi kkonċernati, u dan jimplika li l-leġiżlazzjonijiet nazzjonali u l-qrati nazzjonali rispettivi għandhom jagħmlu possibbli l-kompitu, msemmi hawn fuq, ta’ klassifikazzjoni bħala depożitu jew bħala investiment tal-istrument finanzjarju speċifiku kkonċernat f’kull każ.
69. Għalhekk, fil-fehma tiegħi, dan jirriżulta mill-premessa 9 stess tad-Direttiva investituri, li tgħid li, peress li “d-definizzjoni ta’ ditta ta’ l-investiment tinkludi istituzzjonijiet ta’ kreditu li huma awtorizzati li jipprovdu servizzi ta’ l-investiment [...] kull istituzzjoni ta’ kreditu bħal din għandha wkoll tkun meħtieġa li tappartjeni għal skema ta’ kumpens għall-investitur li tkopri n-negozju tagħha ta’ l-investiment [, mingħajr], madankollu, [ma jkun] [...]jkun meħtieġ li l-istituzzjoni ta’ kreditu bħal din tkun tappartjeni għal żewġ skemi separati meta skema waħda tilħaq il-ħtiġijiet kemm ta’ din id-Direttiva kif ukoll tad-Direttiva 94/19/KE […]”.
70. B’mod konsistenti ma’ dak li ntqal qabel, l-Artikolu 2(3) tad-Direttiva investituri jipprovdi li “[x]i talba permezz tal-paragrafu 2 fuq l-istituzzjoni ta’ kreditu li, f’dak l-Istat Membru partikolari, tkun suġġetta kemm għal din id-Direttiva kif ukoll għad-Direttiva 94/19/KE għandha tkun indirizzata minn dak l-Istat Membru lejn skema permezz ta’ waħda jew oħra minn dawk id-Direttivi bħal ma dak l-Istat Membru jħoss li jkun xieraq”. Madankollu, l-istess artikolu jipprovdi li “[l]-ebda talba m’għandha tkun eliġibli għal kumpens għal aktar minn darba skond dawk id-Direttivi”.
71. Fil-każ tal-leġiżlazzjoni Litwana, iż-żewġ direttivi ġew trasposti fi strument leġiżlattiv uniku, li jipprovdi skema ta’ protezzjoni unika. Fil-fehma tiegħi, din is-soluzzjoni regolatorja li tikkonsisti fl-introduzzjoni ta’ skema ta’ protezzjoni unika ma hijiex, assolutament, kuntestabbli, peress li l-premessa li għadha kif ġiet iċċitata tirreferi b’mod espliċitu għall-possibbiltà ta’ “skema waħda”. Madankollu, dan dejjem sakemm tali skema, kif meħtieġ fl-istess premessa, “tilħaq il-ħtiġjiet” kemm tad-Direttiva depożiti kif ukoll tad-Direttiva investituri.
72. Konsegwentement, il-fatt li, skont il-liġi Litwana, ċertifikat ta’ depożitu maħruġ minn istituzzjoni ta’ kreditu huwa eskluż mill-protezzjoni pprovduta għad-depożiti ma jista’ bl-ebda mod jipproduċi l-effett tal-esklużjoni tiegħu mill-protezzjoni li jisħoqqlu bħala strument ta’ investiment. Għall-kuntrarju, l-iskema ta’ protezzjoni stabbilita mil-leġiżlatur Litwan għandha simultanjament tilħaq kemm il-ħtiġijiet tad-Direttiva depożiti kif ukoll dawk tad-Direttiva investituri, peress li, kif rajna, id-Direttiva investituri teħtieġ li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu awtorizzati biex jipprovdu servizzi ta’ investiment jipparteċipaw fi skema ta’ kumpens fir-rigward tal-operazzjonijiet ta’ investiment tagħhom.
73. L-esklużjoni tkun possibbli biss li kieku d-Direttiva investituri pprovdiet għal tali eċċezzjoni. Madankollu, fid-determinazzjoni tal-każijiet koperti mill-garanzija prevista fiha, id-Direttiva investituri tirreferi biss għaċ-ċirkustanza fejn l-impriża tal-investiment ssib ruħha f’pożizzjoni fejn ma tistax tissodisfa l-obbligazzjonijiet tagħha “għal raġunijiet direttament relatati maċ-ċirkustanzi finanzjarji tad-ditta tal-investiment” (Artikolu 2(2) tad-Direttiva investituri), mingħajr ma tagħmel riferiment għas-sitwazzjoni meħtieġa mil-leġiżlatur Litwan, jiġifieri, l-użu mingħajr kunsens tal-fondi.
74. Konsegwentement, bħala t-tieni konklużjoni intermedja, nipproponi li r-risposta għar-raba’ domanda tkun fis-sens li l-Artikoli 2(2) u 4(2) tad-Direttiva investituri (flimkien mal-Anness I ta’ din id-direttiva) għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li mill-iskema ta’ kumpens ipprovduta fiha teskludi ċ-ċertifikati ta’ depożitu maħruġa minn istituzzjoni ta’ kreditu jekk din ma tkunx ittrasferiet jew użat il-fondi jew it-titoli tal-investituri mingħajr il-kunsens tagħhom.
C – Dwar it-tielet domanda preliminari
75. Fl-aħħar nett, f’dak li jidhirli li huwa l-ordni loġiku ta’ kif għandhom jiġu ttrattati d-domandi magħmula mil-Lietuvos Aukščiausiasis Teismas, se niffoka fuq l-analiżi tat-tielet domanda, fejn jiġi mistoqsi jekk, fil-każ fejn il-protezzjoni prevista mid-Direttivi 94/19 u 97/9 hija eskluża mil-leġiżlazzjoni nazzjoni, ċerti dispożizzjonijiet miż-żewġ direttivi jistgħux jiġu invokati mill-individwi quddiem il-qorti nazzjonali.
76. Madankollu, nippremetti li, jekk l-esklużjoni tal-istrumenti kkontestati mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-protezzjoni prevista fid-Direttiva depożiti hija konformi ma din l-istess direttiva, il-kwistjoni tal-effett dirett tqum biss fir-rigward tad-Direttiva investituri, sa fejn il-leġiżlazzjoni nazzjonali tkun indebitament eskludiet il-protezzjoni dovuta skont din tal-aħħar.
1. L-argumenti tal-partijiet
77. Snoras u IID jaqblu mal-pożizzjoni tal-Gvern Litwan, meta jiddikjaraw li d-dispożizzjonijiet tad-direttivi invokati mill-qorti tar-rinviju la japplikaw għal Snoras, bħala suġġett privat, u lanqas għal IID, impriża pubblika involuta fil-kawża prinċipali bħala intervenjenti. Huma jsostnu, fl-aħħar nett, li, fil-każ li jiġi konkluż li ż-żewġ direttivi jistgħu jiġu applikati direttament, għandha tieħu preċedenza l-applikazzjoni tad-Direttiva investituri.
78. Il-Gvern Litwan jiddiskuti d-dikjarazzjoni tal-qorti tar-rinviju li tgħid li, skont ir-regoli nazzjonali, ebda waħda mill-iskemi ta’ protezzjoni previsti mid-Direttiva depożiti u mid-Direttiva investituri ma tista’ tiġi applikata għad-detenturi ta’ ċertifikati ta’ depożitu u bonds maħruġa minn istituzzjoni ta’ kreditu. Fil-fehma tiegħu, għalkemm huwa ċert li d-Direttiva depożiti ma tapplikax minħabba l-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 7(2), tista’ tkun applikabbli l-iskema tad-Direttiva investituri. F’dan il-każ ma kien hemm ebda kumpens għaliex ma ġietx issodisfatta l-kundizzjoni prevista fl-Artikolu 9(2) tal-Liġi Litwana dwar il-garanzija ta’ depożiti.
79. Fir-rigward tal-kwistjoni tal-effett dirett, ir-Repubblika tal-Litwanja ssostni li, peress li ttrasponiet b’mod korrett id-Direttiva depożiti u d-Direttiva investituri, il-kwistjoni hija irrilevanti u, f’kull każ, ebda waħda miż-żewġ direttivi ma tissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa biex tipproduċi dak l-effett.
80. Il-Kummissjoni, min-naħa tagħha, temmen li d-domanda tan-natura ċara, preċiża u inkundizzjonata tad-Direttiva depożiti hija barra minn lokha, peress li, f’dan il-każ, u skont l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva depożiti, iċ-ċertifikati ta’ depożitu ġew legalment esklużi mill-protezzjoni prevista minn dik id-direttiva. Fir-rigward tad-Direttiva investituri, il-Kummissjoni tqis li jkun xieraq li l-qorti tar-rinviju tapplika d-dispożizzjonijiet nazzjonali rilevanti b’tali mod li jkunu kompatibbli mal-interpretazzjoni tal-Artikolu 2(2) u tal-Artikolu 4(2) ta’ dik id-direttiva li, fl-opinjoni tagħha, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni biex tingħata risposta għar-raba’ domanda mressqa mill-qorti tar-rinviju.
2. Evalwazzjoni
81. Permezz tat-tielet domanda l-qorti tar-rinviju tibda bil-premessa li, “skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali, l-ebda waħda mis-sistemi [mill-iskemi] ta’ protezzjoni possibbli previsti mid-Direttiva [depożiti] u d-Direttiva [investituri] ma tapplika għad-detenturi ta’ ċertifikati ta’ depożitu u bonds maħruġa minn istituzzjoni ta’ kreditu”. Fid-dawl ta’ dan, hija tistaqsi jekk l-applikazzjoni diretta tad-Direttiva depożiti u d-Direttiva investituri hijiex possibbli.
82. Kif diġà rrilevajt, il-ħtieġa għal applikazzjoni diretta tad-Direttiva investituri tqum fil-każ li, jekk tiġi eskluża legalment il-protezzjoni prevista mid-Direttiva depożiti, l-istrumenti kkontestati ma setgħux jiġu kkumpensati bħala investimenti peress li ma ssodisfawx il-kundizzjoni stipulata għal dak l-iskop mil-leġiżlatur Litwan, jiġifieri, li l-fondi ntużaw mingħajr kunsens.
83. Jekk dan kien il-każ finalment, nemmen li n-natura pubblika ta’ IID, impriża pubblika li l-għan tagħha huwa li tipproteġi d-depożiti u l-investimenti fil-każ ta’ insolvenza tal-istituzzjonijiet finanzjarji, dan ikun jiġġustifika, bħala prinċipju, l-applikazzjoni diretta tad-Direttiva investituri, peress li l-kawża prinċipali ma tinvolvix biss partijiet li huma individwi (15) . Madankollu, kif huwa magħruf, dan ma jkunx biżżejjed, fih innifsu, biex jipproduċi din il-konsegwenza, u għalhekk huwa neċessarju, l-ewwel nett, li d-dispożizzjoni li l-effett dirett tagħha huwa maħsub tkun suffiċjentement ċara, preċiża u inkundizzjonata.
84. Fil-fatt, u b’mod konformi mal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-każijiet ta’ nuqqas ta’ traspożizzjoni jew ta’ traspożizzjoni inkorretta ta’ direttiva li d-dispożizzjonijiet tagħha ma humiex suġġetti għal kundizzjoni u jkunu preċiżi biżżejjed, l-individwi jistgħu jinvokaw dawn id-dispożizzjonijiet kontra l-Istat quddiem il-Qrati nazzjonali (16) .
85. F’din il-kawża nemmen li anki din il-kundizzjoni hija ssodisfatta, peress li, minkejja li d-Direttiva investituri ma tistabbilixxix fiha nfisha skema ta’ kumpens għall-investituri, din l-iskema ġiet stabbilita mil-leġiżlatur Litwan fl-intier tagħha u fid-dettalji kollha tagħha, b’tali mod li l-unika ċirkustanza li tista’ timpedixxi li l-istrumenti kkontestati jibbenefikaw minn din l-iskema — fil-każ li, għar-raġunijiet indikati, għandhom jiġu kkunsidrati bħala strumenti tal-investiment, fatt li għandu jiġi ddeterminat mill-qorti tar-rinviju — tkun kundizzjoni imposta mil-leġiżlatur Litwan (l-użu mingħajr kunsens) li ma hijiex kompatibbli, fl-opinjoni tiegħi, mad-Direttiva investituri.
86. F’dan ir-rigward, id-dispożizzjoni tad-Direttiva investituri fir-rigward tad-delimitazzjoni tal-każijiet protetti hija, minnha nnifisha, suffiċjentement ċara, preċiża u inkundizzjonata biex tkun tista’ tiġi invokata direttament bi ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni nazzjonali.
87. Konsegwentement, f’dan ir-rigward id-Direttiva investituri għandha effett diretta u, peress li l-kawża prinċipali ma tinvolvix biss individwi, tista’ tiġi applikata mill-istess qorti tar-rinviju. Għal din ir-raġuni, għandu jkun biżżejjed li l-kundizzjoni stipulata mil-leġiżlatur Litwan titqies bħala mhux stabbilita u mhux prevista mid-Direttiva investituri, b’tali mod li l-iskema ta’ protezzjoni stabbilita mil-leġiżlatur Litwan tista’ tipprovdi koperta, jekk applikabbli, għall-istrumenti kkuntestati.
88. Għalhekk, u bħala l-aħħar konklużjoni intermedja, nipproponi li r-risposta għat-tielet domanda tkun fis-sens li l-qorti tar-rinviju hija obbligata, jekk applikabbli, abbażi tal-effett dirett tad-Direttiva investituri, li ma tapplikax il-kundizzjoni tal-użu mingħajr kunsens stabbilita mil-leġiżlatur nazzjonali fid-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-investimenti inklużi fl-iskema ta’ protezzjoni previsti mid-Direttiva investituri.
VI – Konklużjoni
89. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi preliminari magħmula:
“1) L-Artikolu 7(2), flimkien mal-punt 12 tal-Anness I tad-Direttiva 94/19 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-30 ta’ Mejju 1994, dwar skemi ta’ garanzija għal depożiti, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri jistgħu jeskludu mill-benefiċċju tal-garanzija lid-depożitaturi ta’ istituzzjoni ta’ kreditu li jkollhom ċertifikati ta’ depożitu maħruġa minn din tal-aħħar, meta dawn huma strumenti negozjabbli. Hija l-qorti nazzjonali li għandha tiddetermina jekk iċ-ċertifikati inkwistjoni jissodisfawx din il-kundizzjoni.
2) L-Artikoli 2(2) u 4(2) tad-Direttiva 97/9 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-3 ta’ Marzu 1997, dwar skemi ta’ kumpens għall-investitur (flimkien mal-Anness I ta’ dik id-Direttiva) għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li, bl-esklużjoni ta’ sovrappożizzjoni mad-Direttiva 94/19, mill-iskema ta’ kumpens ipprovduta fiha teskludi ċ-ċertifikati ta’ depożitu maħruġa minn istituzzjoni ta’ kreditu jekk din ma tkunx ittrasferit jew użat il-fondi jew it-titoli tal-investituri mingħajr il-kunsens tagħhom.
3) Il-qorti tar-rinviju hija obbligata, abbażi tal-effett dirett tad-Direttiva 97/9, li ma tapplikax il-kundizzjoni tal-użu mingħajr kunsens stabbilita mil-leġiżlatur nazzjonali fid-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-investimenti inklużi fl-iskema ta’ protezzjoni previsti mill-imsemmija Direttiva”.
(1) .
(2)  –	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-30 ta’ Mejju 1994, dwar skemi ta’ garanzija għal depożiti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 2, p. 252). Iktar ’il quddiem id-“Direttiva depożiti”.
(3)  –	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-3 ta’ Marzu 1997, dwar skemi ta’ kumpens għall-investitur (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 2, p. 311). Iktar ’il quddiem id-“Direttiva investituri”.
(4)  –	Direttiva tal-Kunsill, tal-10 ta’ Mejju 1993, dwar servizzi ta’ investiment fil-qasam ta’ titoli (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 2, p. 43) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 93/22”. L-istrumenti elenkati fit-Taqsima B tal-Anness tagħha huma dawn li ġejjin: “1. a) Titoli trasferibbli. b) Unitajiet [holding] f’intrapriżi ta’ l-investiment kollettiv. 2. Strumenti tas-suq tal-flus. 3. Kuntratti ta’ futuri finanzjarji, inklużi ekwivalenti ta’ strumenti ta’ twettiq bi flus.  4. Ftehim bil-quddiem ta’ rati dritti ta’ imgħax (FRAs). 5. Rati ta’ imgħax, muniti u tpartit ta’ ekwitajiet. 6. Għażliet biex ikunu akkwistati jew iddisponuti xi strumenti li jidħlu f’din it-taqsima ta’ l-Anness, inklużi l-ekwivalenti ta’ strumenti ta’ twettiq bi flus. Din il-kategorija tinkludi għażliet partikolari dwar muniti u rati ta’ imgħax.”
(5)  – L-Anness I jelenka l-eċċezzjonijiet li ġejjin: “1. L-investituri professjonali u istituzzjonali […]. 2. L-istituzzjonijiet supra-nazzjonali, awtoritajiet tal-gvern u awtoritajiet ċentrali amministrattivi. 3. L-awtoritajiet provinċjali, reġjonali, lokali u muniċipali. 4. Id-Diretturi, l-amministraturi u l-membri li huma personalment responsabbli għal ditti ta’ l-investiment, persuni li jkollhom 5 % jew aktar tal-kapital ta’ dawk id-ditti ta’ l-investiment, persuni responsabbli għat-twettieq ta’ l-awditjar statutorju tad-dokumenti tal-kontijiet ta’ ditti ta’ l-investiment u l-investituri bi status simili f’ditti oħta fl-istess grupp bħal dik id-ditta. 5. Qraba fil-qrib u partijiet terzi li jaġixxu f’isem l-investituri li hemm referenza għalihom fil-punt 4. 6. Ditti oħra fl-istess grupp. 7. L-investituri li għandhom ir-responsabbiltà għal jew li jkunu ħadu vantaġġ minn ċerti fatti li jirrigwardjaw ditta ta’ l-investiment li tkun ħolqot il-bidu tad-diffikultajiet finanzjarji tad-ditta jew li tkun ikkontribwiet għad-deterjorazzjoni tas-sitwazzjoni finanzjarja tagħha. 8. Il-kumpaniji li huma ta’ ċertu daqs hekk li ma jkollhomx permess li jħejju balance sheet imqassra bis-saħħa ta’ l-Artikolu 11 tar-Raba Direttiva tal-Kunsill (78/660/KEE) tal-25 ta’ Lulju 1978 ibbażata fuq l-Artikolu 54(3)(g) tat-Trattat dwar il-kontijiet annwali ta’ ċerti tipi ta’ kumpaniji”.
(6)  –	Direttiva tal-Kunsill, tat-8 ta’ Diċembru 1986, dwar il-kontijiet annwali u l-kontijiet konsolidati ta’ banek u istituzzjonijiet finanzjarji oħrajn (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 157) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 86/635”).
(7)
–	Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-21 ta’ April 2004, dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 85/611/KEE u 93/6/KEE u d-Direttiva 2000/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 93/22/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 236) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2004/39”).
(8)  –	Regolament tal-Bank Ċentrali Ewropew, tad-19 ta’ Diċembru 2008, dwar il-karta tal-bilanċ tas-settur tal-istituzzjonijiet finanzjarji monetarji (ĠU L 15, p. 14), kif emendat bir-Regolament (UE) Nru 883/2011 tal-Bank Ċentrali Ewropew, tal-25ta’ Awwissu 2011 (ĠU L 228, p. 13).
(9)  –	Enfasi miżjuda.
(10)  –	Dan jinvolvi, tipikament, depożitu “a vista”, li t-tip l-iktar ġenwin huwa dak li jissejjaħ “depożitu fil-kont kurrenti”. Ara, pereżempju, Cortés, L.J “Contratos bancarios (II)”, f’Uría, R. u Menéndez, A. Curso de Derecho Mercantil, vol. II, Civitas, Madrid, 2001, paġna 540. Ara wkoll, Thessinga, K.D. “Das Einlagengeschäft”, f’Boujong, K., Ebenroth,  C.T y Joost, D. Handelsgesestzbuch Kommentar, Bd. 2, C.H. Beck/Franz Vahlen, Munich, 2001, pp. 1918 u sussegwenti.
(11)  –	F’dan ir-rigward, għal kollha, Cremades Bañón, F. Certificados de depósito en las imposiciones a plazo, Murcia, 1979, p. 102. Dan jinvolvi, ukoll tipikament, depożiti jew ħlasijiet “għal terminu fiss”, li l-likwidità tagħhom hija ffaċilitata permezz tal-ħruġ ta’ ċertifikati li jinkludu d-dritt għall-ħlas lura tal-kapital depożitat. Għalhekk, Cortés, L. J. ob. cit., p. 541, li jiddefinixxi ċ-ċertifikati tad-depożitu bħala “titoli, li jitħallsu fuq ordni, negozjabbli permezz ta’ approvazzjoni sabiex id-detentur ikun jista’ jinnegozjahom filwaqt li jirkupra l-fondi investiti jew id-depożiti għal terminu fiss mingħajr ma jiġi kkanċellat jew mitmum il-kuntratt mal-istituzzjoni ta’ kreditu” [traduzzjoni libera]. Ara wkoll, Recalde, A. “Certificado de depósito”, Enciclopedia Jurídica Básica, vol. I, Cívitas, Madrid, 1995, p. 1016.
(12)  –	Enfasi miżjuda.
(13)  –	Enfasi miżjuda.
(14)  –	Il-kriterju tan-negozjabbiltà huwa dak li, fil-fehma tiegħi, huwa kompatibbli l-iktar mal-għan tal-eċċezzjoni permessa bid-Direttiva depożiti u, kif se naraw, l-iktar wieħed xieraq biex din id-Direttiva tiġi żviluppata mal-għan tad-Direttiva investituri. Fil-fehma tiegħi, huwa nebbieħi l-fatt li, pereżempju, il-liġi Ġermaniża teskludi mill-garanzija tad-Direttiva depożiti ċ-ċertifikati għall-portatur [§ 1(2) tal-Einlagensicherungs- und Anlegerentschädigungsgesetz, tas-16 ta’ Lulju 1998 (BGBl. I p. 1842), kif emendata bil-Liġi tal-15 ta’ Lulju 2014 (BGBL. I p. 934)]. Fl-istess rigward, il-leġiżlatur Spanjol jiggarantixxi bħala depożiti ċ-ċertifikati tad-depożitu nominattivi, filwaqt li jeskludi ċ-ċertifikati ta’ depożitu maħruġa lill-portatur [l-Artikolu 4(4)(c) tad-Digriet Irjali 2606/1996, tal-20 ta’ Diċembru, li jistabbilixxi l-iskema legali tal-fond ta’ garanzija tad-depożiti tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu, BOE Nru 307, tal-21 ta’ Diċembru].
(15)  –	Fi-kliem is-sentenza tal-15 ta’ Jannar 2014, Association de médiation sociale, (C‑176/12, EU:C:2014:2), punt 36, “anki dispożizzjoni ċara, preċiża u inkundizzjonali ta’ direttiva intiża sabiex tikkonferixxi drittijiet jew timponi obbligi fuq individwi ma tistax tiġi applikata bħala tali fil-kuntest ta’ kawża esklużivament bejn individwi. Fl-istess sens, ara s-sentenza tad-19 ta’ Jannar 2010, Kücükdeveci (C‑555/07, EU:C:2010:21), punt 46.
(16)  –	Ġurisprudenza klassika mis-sentenza tal-4 ta’ Diċembru 1974, Van Duyn, 41/74 (EU:C:1974:133). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja dejjem aċċettat definizzjoni wiesgħa tal-kunċett ta’ Stat għal dan il-għan; f’dan ir-rigward, ara s-sentenza tas-26 ta’ Frar 1986, Marshall, C‑152/84 (EU:C:1986:84).