‘2. De vaststaande feiten
Als enerzijds gesteld en anderzijds erkend dan wel niet of onvoldoende
gemotiveerd weersproken, gelet ook op de in zoverre niet betwiste
inhoud van de in het geding gebrachte producties, staat tussen partijen –
voorzover van belang – het volgende vast:
2.1. Costec en de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
Prochemko International BV, gevestigd in Utrecht (hierna: Prochemko)
hebben gedurende jaren zaken gedaan, waarbij Prochemko roerende
zaken verkocht en leverde aan Costec. Costec en Prochemko hebben
op 25 juni 2004 een "Partnerschaftsvertrag" gesloten. Daarnaast heeft
Prochemko een licentieovereenkomst gesloten met de directeur van
Costec.
2.2. Prochemko is op 25 augustus 2004 in staat van faillissement
verklaard. Na het faillissement van Prochemko is Chemtec aan Costec
dezelfde producten gaan verkopen als Prochemko voorheen aan Costec
verkocht.
2.3. Chemtec en Costec hebben op 6 september 2004
een samenwerkingsovereenkomst gesloten (hierna: de
samenwerkingsovereenkomst), met de navolgende inhoud:
"Hiermit erklären A. (Costec GMBH) und B. (Chemtec Chemicals BV)
folgendes:
Am 6. September 2004 werden alle Verträge ungültig die zwischen
[Prochemko] und [Costec] bestanden haben.
Ab dem. 6 September 2004 liefert [Chemtec] die vereinbarten Produkte
an [Costec]. Diese Produkte werden von [Costec] auf eigene Gefahr und
Rechnung an Abnehmer in Deutschland geliefert.
Nach eine Probezeit von 1,5 Jahre wird geprüft ob [Costec] offizieller
Importeur in Deutschland für [Chemtec] werden kann.
Es handelt sich um die Produktgruppen (…).
[Costec] erklärt sich mit den Verkaufsbedingungen der [Chemtec]
einverstanden. Darüber hinaus gilt bei allen eventuellen Streitigkeiten
zwischen den beiden Firmen niederländisches Recht und der Gerichtsstand
ist Rotterdam/Niederlande."
2.4 Art. 13 lid 2 van de algemene voorwaarden van Chemtec bepaalt:
"Voor zover geschillen die mochten ontstaan naar aanleiding van
een overeenkomst waarop deze voorwaarden geheel of ten dele van
toepassing zijn, in verband met de aard dan wel het gevorderde bedrag,
tot de bevoegdheid van een Rechtbank behoren, is uitsluitend de
rechtbank Rotterdam bevoegd terzake enige uitspraak te doen."
3. Het geschil
in de hoofdzaak
3.1. Chemtec vordert – verkort weergegeven – om bij vonnis uitvoerbaar
bij voorraad Costec te veroordelen tot betaling van € 22.974,75, te
vermeerderen met de overeengekomen rente ad 1,5% per maand over €
18.550,62, te berekenen vanaf 4 oktober 2006 en met veroordeling van
Costec in de kosten van het geding.
3.2. Tegen de achtergrond van de vaststaande feiten heeft Chemtec
aan haar vordering – verkort weergegeven – de volgende stellingen ten
grondslag gelegd:
a. Chemtec heeft aan Costec roerende zaken verkocht en geleverd,
welke tot een bedrag van € 18.550,62 – ondanks aanmaning en
ingebrekestelling – onbetaald zijn gebleven.
b. Costec is over het openstaande bedrag een contractueel
overeengekomen rente verschuldigd van 1,5% per maand, verschuldigd
vanaf het moment waarop Costec in verzuim is geraakt. Deze rente,
berekend tot 3 oktober 2006, bedraagt € 3.266,13.
c. Chemtec heeft haar vordering ter incasso uit handen gegeven,
waardoor zij buitengerechtelijke incassokosten heeft gemaakt. Deze
kosten begroot Chemtec op grond van Voorwerk-II op € 1.158,-. in het
incident
3.3. Vóór alle weren heeft Costec geconcludeerd dat de rechtbank zich
onbevoegd dient te verklaren om van de vordering van Chemtec kennis te
nemen, met veroordeling van Chemtec in de proceskosten. Costec heeft
hiertoe
– verkort weergegeven – het volgende aangevoerd:
a. Er is geen rechtsgeldige forumkeuze gemaakt door partijen op grond
waarvan de rechtbank in afwijking van de hoofdregel van art. 2 van de
EEX Verordening (hierna: EEX-Vo) bevoegd is om kennis te nemen van
een vordering tegen (het in Duitsland gevestigde) Costec.
b. De rechtbank is niet bevoegd op grond van de forumkeuze uit de
samenwerkingsovereenkomst, nu deze forumkeuze niet voldoet aan
de eisen van art. 23 lid 1 EEX-Vo. Immers, de forumkeuze ziet niet op
geschillen naar aanleiding van een bepaalde rechtsbetrekking zoals
genoemd artikel vereist, maar op alle eventuele geschillen tussen de
beide ondernemingen. Tussen Chemtec en Costec golden een veelheid van
onderlinge rechtsbetrekkingen. Niet alleen werden er talloze verschillende
koopovereenkomsten gesloten, ook bestaat er tussen partijen een
distributieovereenkomst. Verder bestaat er tussen Prochemko en Costec
een samenwerkingsovereenkomst en is er tussen Prochemko en de
directeur van Costec een licentieovereenkomst gesloten.
(…)
4. De beoordeling
in het incident
4.1. De exceptie van onbevoegdheid is vóór alle weren en daarmee tijdig
opgeworpen.
4.2. Teneinde te bepalen of deze rechtbank bevoegd is om van de
vordering van Chemtec kennis te nemen, dient te worden onderzocht of
tussen partijen een geldige forumkeuze in de zin van art. 23 EEX-Vo is
overeengekomen, nu niet gesteld of gebleken is dat deze bevoegdheid op
andere bepalingen kan zijn gegrond.
4.3. In geschil is of de forumkeuze uit de samenwerkingsovereenkomst
voldoet aan de eisen van art. 23 EEX-Vo of dat deze – zoals Costec stelt
en Chemtec betwist – aan die eisen niet voldoet omdat zij niet ziet op
een bepaalde rechtsbetrekking zoals art. 23 EEX-Vo vereist. Dit is een
vraag naar de vaststelling van de inhoud van het forumkeuzebeding,
waarvoor art. 23 EEX-Vo geen regels geeft (behoudens in het hier
niet toepasselijke lid 5) en die moet worden beantwoord aan de
hand van het recht dat volgens de normale verwijzingsregels voor
internationale overeenkomsten van toepassing is. Nu ingevolge art. 1
lid 2 onder d van het EEG-Verbintenissenverdrag dat verdrag niet van
toepassing is op de vraag welk recht op de forumkeuze van toepassing
is, dient het toepasselijke recht te worden bepaald op grond van het
Nederlandse commune internationaal privaatrecht. Dat recht staat
partijen toe om een rechtskeuze te maken in een overeenkomst met een
internationaal karakter, behoudens enkele uitzonderingen waarvan niet
is gesteld of gebleken dat deze van toepassing zijn. Nu partijen in de
samenwerkingsovereenkomst Nederlands recht van toepassing hebben
verklaard, zal de rechtbank het forumkeuzebeding uitleggen aan de hand
van het Nederlandse recht.
4.4. Over de uitleg van het forumkeuzebeding overweegt de rechtbank als
volgt.
De bepaling is vervat in een schriftelijke samenwerkingsovereenkomst
waarin Chemtec en Costec overeenkwamen dat Chemtec aan Costec
bepaalde producten zou gaan leveren met ingang van 6 september
2004. In essentie betreft het een raamovereenkomst voor toekomstige
leveringen uit hoofde van – nog te sluiten – koopovereenkomsten
aangaande de in de samenwerkingsovereenkomst genoemde producten.
Een redelijke uitleg van het forumkeuzebeding brengt daarom mee
dat dit bedoeld is om te gelden voor geschillen die voortvloeien uit of
samenhangen met de samenwerkingsovereenkomst en de levering uit
hoofde van – nog te sluiten – koopovereenkomsten aangaande de in
de samenwerkingsovereenkomst genoemde producten. Dit zou alleen
anders kunnen zijn indien een partij in de gegeven omstandigheden
redelijkerwijs ervan mocht uitgaan dat de forumkeuze tevens zag op
alle andere geschillen tussen partijen, maar er zijn geen, voldoende
onderbouwde, feiten of omstandigheden gesteld die maken dat Costec
hier vanuit mocht gaan.
Costec betoogt in dit verband weliswaar dat er ook andere
overeenkomsten tussen Chemtec en Costec golden, maar dit betoog
slaagt niet. Costec beroept zich – naast koopovereenkomsten,
waarvan Costec niet stelt dat dit gaat om overeenkomsten die
verplichten tot levering van andere producten dan die genoemd
in de samenwerkingsovereenkomst – op overeenkomsten die zijn
gesloten tussen Prochemko en Costec (en diens bestuurder) en op een
distributieovereenkomst tussen Chemtec en Costec d.d. 13 april 2005.
De Prochemko-overeenkomsten zouden alleen relevant kunnen zijn voor
de uitleg van de forumkeuze, indien deze (mede) golden in de relatie
tussen Chemtec en Costec. Echter, de samenwerkingsovereenkomst
bepaalt dat de tussen Prochemko en Costec bestaande overeenkomsten
werden beëindigd. Daargelaten of de samenwerkingsovereenkomst kan
bewerkstelligen dat overeenkomsten tussen Prochemko en Costec (en
diens bestuurder) worden beëindigd, het resultaat hiervan is in ieder
geval dat de betreffende overeenkomsten niet gelden in de relatie tussen
Chemtec en Costec.
Het (betwiste) bestaan van een distributieovereenkomst tussen
Chemtec en Costec is voor de uitleg van de forumkeuze in de
samenwerkingsovereenkomst niet terzake doende, nu deze eerst op
een latere datum is gesloten. Er zijn geen feiten of omstandigheden
gesteld of gebleken die er op wijzen dat partijen met de forumkeuze in
de samenwerkingsovereenkomst ook het oog hadden op deze (toen nog
toekomstige) distributieovereenkomst. Andere overeenkomsten waarvoor
het forumkeuzebeding eventueel kan zijn bedoeld, zijn gesteld noch
gebleken.
4.5. De slotsom van het voorgaande is dat het forumkeuzebeding
aldus uitgelegd wordt dat dit ziet op geschillen die voortvloeien uit of
samenhangen met de samenwerkingsovereenkomst en de leveringen uit
hoofde van – nog te sluiten – koopovereenkomsten met betrekking tot
de producten genoemd in de samenwerkingsovereenkomst. Hiermee ziet
de forumkeuze op geschillen die zijn ontstaan of zullen ontstaan uit een
bepaalde rechtsbetrekking in de zin van art. 23 EEX-Vo. Nu voorts aan
de overige voorwaarden van art. 23 EEX-Vo is voldaan en er geen andere
gronden zijn gesteld of gebleken op grond waarvan de forumkeuze niet
geldig zou zijn, concludeert de rechtbank dat de forumkeuze geldig is.
4.6. Chemtec heeft aan haar vordering ten grondslag gelegd dat zij
betaling vordert van de levering van producten zoals genoemd in de
samenwerkingsovereenkomst. Dit betekent dat de rechtbank bevoegd
is om kennis te nemen van de vordering van Chemtec. De discussie
aangaande de geldigheid van de distributieovereenkomst is voor de
bevoegdheid van de rechtbank niet relevant, nu deze bevoegdheid
bepaald dient te worden op basis van de grondslag van de vordering van
Chemtec.’
Volgt in het incident bevoegdverklaring en in de hoofdzaak rolverwijzing.