Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Séú Dlísheomra)
21 Bealtaine 2026
(*)
(Tarchur chun réamhrialú – Státchabhair – Blocdhíolúine ar chabhair áirithe d’earnáil
na talmhaíochta agus na foraoiseachta – Rialachán (AE) Uimh. 702/2014 – Cabhair an damáiste a tharlaíonn de dheasca teagmhas díobhálach aeráide atá inchurtha le tubaistí nádúrtha a chúiteamh – Laghdú ar mhéid na cabhrach i gcás nach bhfuil árachas ann lena gcumhdaítear 50 % ar a laghad den meántáirgeadh bliantúil nó den ioncam a bhaineann le táirgeadh agus na rioscaí aeráide is minice sa Bhallstát nó sa réigiún lena mbaineann – Airteagal 25(9) – Neamhábaltacht fhaighteoir na cúnaimh an t‑árachas riachtanach a fháil)
I gCásanna uamtha C‑52/25 [Binanrier](i) agus C‑53/25 [Beaudeluc] i,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ón cour d’appel de Mons (Cúirt Achomhairc Mons, an Bheilg), trí bhreith an 21 Eanáir 2025, a fuarthas ag an gCúirt an 28 Eanáir 2025, sna himeachtaí
RZ,
GT (C‑52/25),
AX,
UI (C‑53/25)
v
Région wallonne,
tugann AN CHÚIRT (an Séú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: A. Kumin, ag feidhmiú mar Uachtarán Dlísheomra, S. Gervasoni agus M. Bošnjak (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: A. Biondi,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Rialtas na Beilge, ag P. Cottin,
C. Pochet agus M. Van Regemorter, i gcáil Gníomhairí, le cúnamh ó X. Drion,
avocat
–        an Coimisiún Eorpach, ag A. Bouquet, C. Kovács agus S. Verschraegen, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht leis an Tuairim ón Abhcóide Ginearálta ag éisteacht an 15 Eanáir 2026,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann na hiarrataí ar réamhrialú le léiriú Airteagal 25(9) de Rialachán (AE) Uimh. 702/2014 ón gCoimisiún an 25 Meitheamh 2014 lena ndearbhaítear go bhfuil catagóirí áirithe cabhrach, in earnáil na talmhaíochta agus in earnáil na foraoiseachta agus i limistéir thuaithe, comhoiriúnach leis an margadh inmheánach agus Airteagail 107 agus 108 [CFAE] á chur i bhfeidhm (IO 2014 L 193, lch. 1).
2        Rinneadh na hiarrataí seo in dhá imeacht idir, ar an gcéad dul síos, RZ agus GT (Cás C‑52/25) agus, ar an dara dul síos, AX agus UI (Cás C‑53/25), feirmeoirí, agus Région wallonne (Réigiún na Vallúine, an Bheilg), maidir le damáiste a d’fhulaing siad mar thoradh ar thriomach a chúiteamh.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
3        Is mar seo a leanas a bhí an fhoclaíocht in aithrisí 10, 42 agus 54 de Rialachán Uimh. 702/2014, a bhí i bhfeidhm ag an am ábhartha sna príomhimeachtaí agus ar cuireadh aithrisí eile ina n‑ionad:
‘(10)      Ba cheart na coinníollacha ginearálta do chur i bhfeidhm an Rialacháin seo a shainiú ar bhonn tacar de phrionsabail choiteanna lena n‑áiritheofar go n‑éascaíonn an chabhair le cuspóir leasa choitinn, go bhfuil éifeacht shoiléir dhreasachta aici, go bhfuil gá léi, go bhfuil sí iomchuí agus comhréireach, go ndeonaítear í le trédhearcacht iomlán agus faoi réir sásra rialaithe agus meastóireacht thráthrialta agus nach bhfuil tionchar diúltach aici ar choinníollacha trádála sa mhéid go bhfuil an chabhair sin bunoscionn leis an leas coiteann.
[...]
(42)      Ba cheart a áireamh sna catagóirí cabhrach sin go háirithe [...] cabhair bainistithe riosca agus géarchéime amhail cabhair chun cúiteamh a dhéanamh ar chaillteanais a tharlaíonn de dheasca teagmhais dhíobhálacha aeráide atá inchurtha le tubaistí nádúrtha [...]. Ba cheart é a bheith mar chuspóir sonrach ag an gcabhair sin iomaíochas agus inmharthanacht earnáil na talmhaíochta ina hiomláine a neartú.
[...]
(54)      Is ionstraim thábhachtach é bainistiú fónta riosca agus géarchéime le haghaidh earnáil talmhaíochta atá inbhuanaithe agus iomaíoch. Bíonn táirgeadh príomhúil talmhaíochta neamhchosanta ar rioscaí áirithe sláinte, aeráide agus nádúrtha chomh maith le géarchéimeanna. Dá bhrí sin, ba cheart deonú cabhrach d’earnáil an bheostoic agus cabhair le haghaidh bainistiú riosca agus géarchéime a theorannú d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta. Ba cheart Státchabhair chun caillteanais a tharlaíonn de dheasca teagmhais dhíobhálacha aeráide atá inchurtha le tubaistí nádúrtha a shlánú, cabhair chun galair ainmhithe agus lotnaidí plandaí a rialú agus cabhair chun préimheanna árachais a íoc, a bheith teoranta do chuidiú a thabhairt do thairbhithe a bhfuil deacrachtaí ar leith acu d’ainneoin iarrachtaí réasúnta a bheith déanta acu rioscaí den sórt sin a íoslaghdú. Níor cheart go spreagfadh státchabhair iad chun rioscaí neamhriachtanacha a ghlacadh. Ba cheart do na FBManna féin atá gníomhach i dtáirgeadh talmhaíochta príomhúil a bheith freagrach as na hiarmhairtí a bhaineann le roghanna místuama a dhéanamh i dtaca le modhanna táirgeachta nó táirgí.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4        Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 3 den Rialachán sin, dar teideal ‘Coinníollacha díolúine’, mar seo a leanas:
‘Beidh scéimeanna cabhrach, cabhair aonair a dheonófar faoi scéimeanna cabhrach agus cabhair ad hoc comhoiriúnach leis an margadh inmheánach de réir bhrí Airteagal 107(2) nó (3) CFAE agus beidh díolúine acu ón gceanglas fógra atá in Airteagal 108(3) CFAE ar choinníoll go gcomhlíonann an chabhair sin na coinníollacha a leagtar síos i gCaibidil I den Rialachán seo, chomh maith leis na coinníollacha sonracha a bhaineann leis an gcatagóir cabhrach ábhartha a leagtar síos i gCaibidil III den Rialachán seo.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5        Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 25 den Rialachán sin, dar teideal ‘Cabhair chun damáiste a tharla de dheasca teagmhais dhíobhálacha aeráide atá inchurtha le tubaistí nádúrtha a chúiteamh’:
‘1.      Beidh cabhair chun cúiteamh a dhéanamh le FBManna atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta as an damáiste a rinneadh de dheasca teagmhas díobhálach aeráide atá inchurtha le tubaistí nádúrtha, comhoiriúnach leis an margadh inmheánach de réir bhrí Airteagal 107(3)(c) [CFAE] agus díolmhófar ón gceanglas fógra a thabhairt de chuid Airteagal 108(3) de sin í i gcás go bhfuil sí i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos i míreanna 2 go 10 den Airteagal seo agus i gCaibidil I.
[...]
9.      Déanfar laghdú 50 % ar an gcabhair a dheonaítear faoin Airteagal seo seachas i gcás go ndeonaítear í do thairbhithe a ghlac árachas lena gcumhdaítear 50 % ar a laghad dá meántáirgeadh bliantúil nó dá n‑ioncam bliantúil a bhaineann le táirgeadh agus na rioscaí aeráide is minice atá ann sa Bhallstát nó sa réigiún lena mbaineann ar ina leith a fhoráiltear do chumhdach árachais.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Beilge
6        Foráiltear mar seo a leanas le hAirteagal 6
d’Fhoraithne ó Rialtas na Vallúine an 23 Lúnasa 2018 maidir le triomach ó Lúnasa 2016 go Meitheamh 2017 mar thubaiste talmhaíochta, lena sainítear méid geografach na tubaiste sin agus lena gcinntear cúiteamh as an damáiste (Moniteur belge an 4 Meán Fómhair 2018, lch. 68445, ‘Foraithne an 23 Lúnasa 2018’):
‘Le haghaidh cúitimh, laghdófar de 50 % na méideanna a eascraíonn as cur i bhfeidhm Airteagal [5] mura bhfuil árachas bainte amach ag an bpáirtí díobhálaithe lena gcumhdaítear 50 % ar a laghad dá tháirgeadh i gcoinne rioscaí aeráide.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
7        Bhain damáiste do na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí, a bhfuil a ngabháltas talamhaíochta comhdhéanta d’fhéarthailte buana agus sealadacha chomh maith le féarthailte le haghaidh beatha beostoic, le linn tréimhsí triomaigh a tharla idir mí Lúnasa 2016 agus mí an Mheithimh 2017. Le Foraithne an 23 Lúnasa 2018, d’aithin Rialtas na Vallúine (an Bheilg) gur tubaiste talmhaíochta é triomach as a n‑eascraíonn ceart chun cúitimh faoin dlí náisiúnta. Chuir na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí éilimh ar chúiteamh isteach ina leith sin.
8        An 31 Deireadh Fómhair 2018, mhol Gobharnóir Chúige Lucsamburg (an Bheilg) cúiteamh de mhéid arna laghdú de 50 % a dheonú do na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí, de bhun Airteagal 6
d’Fhoraithne an 23 Lúnasa 2018, ar an bhforas nach ndeachaigh siad faoi árachas
lena gcumhdaítear 50 % ar a laghad dá dtáirgeadh in aghaidh rioscaí aeráide.
9        Chuir na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí i gcoinne bhailíocht an togra sin, ag áitiú nár thug an t‑árachas a bhí ar fáil sa Bheilg an deis gabháltas talamhaíochta a chumhdach in aghaidh an riosca triomaigh. Mar sin féin, le dhá chinneadh an 10 Nollaig 2018, dheonaigh Gobharnóir Chúige Lucsamburg cúiteamh do na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí ar mhéid a bhí laghdaithe faoina leath.
10      Le dhá bhreithiúnas an 15 Márta 2021, dhíbh an cour d’appel de Liège (an Chúirt Achomhairc,
Liège, an Bheilg) an t‑achomharc a rinne na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí i gcoinne an dá chinneadh sin, ar an bhforas go gcomhlíonann Airteagal 6
d’Fhoraithne an 23 Lúnasa 2018 Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014, lena bhforáiltear go ndéanfar laghdú 50 % ar chabhair seachas i gcás go
ndeonaítear í do thairbhithe a ghlac árachas lena gcumhdaítear 50 % ar a laghad dá meántáirgeadh bliantúil nó dá n‑ioncam bliantúil a bhaineann le táirgeadh agus na rioscaí aeráide is minice atá ann sa Bhallstát nó sa réigiún lena mbaineann. Ós rud é gur cloichshneachta é an teagmhas aeráide is minice sa Bheilg agus go bhfuil, sa Bhallstát sin, polasaithe árachais ann lena gcumhdaítear na rioscaí a bhaineann leis an gcineál sin teagmhais aeráide, mheas an chúirt sin go bhféadfadh na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí dul faoi árachas den sórt sin.
11      Le breithiúnais an 19 Eanáir 2023, chuir an Cour de cassation (an Chúirt um Achomharc Deiridh, an Bheilg) an dá bhreithiúnas sin ar neamhní ar an bhforas nár chuir an cour d’appel de Liège (an Chúirt Achomhairc,
Liège) san áireamh argóintí na n‑iarratasóirí sna príomhimeachtaí go raibh sé dodhéanta dóibh árachas a fháil i gcoinne cloichshneachta, ós rud é nár cumhdaíodh leis an árachas sin damáiste a rinneadh d’fhéarthailte buana agus sealadacha.
12      Tarchuireadh na cásanna ar ais chuig an cour d’appel de Mons (Cúirt Achomhairc Mons, an Bheilg), arb í an chúirt a rinne an tarchur í. Os comhair na cúirte sin, maíonn na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí, ar thaobh amháin, nárbh fhéidir, sa Bheilg, tráth na dtriomach a bhí i gceist,
feirm a chur faoi árachas i gcoinne riosca den sórt sin. Ar an taobh eile,
maíonn siad cé gurbh ann d’árachas lena gcumhdaítear an riosca cloichshneachta,
nach mbeadh rochtain ag na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí air, ós rud é nach raibh a dtalamh talmhaíochta inárachaithe i gcoinne riosca den sórt sin, ag féachaint dá saintréithe ar leith. Tá Airteagal 6
d’Fhoraithne an 23 Lúnasa 2018 idirdhealaitheach sa mhéid nach gceadaíonn sé d’fheirmeoirí a léiriú nach raibh siad in ann níos mó ná leath dá dtáirgeadh a árachú i gcoinne an riosca lena mbaineann, nó fiú i gcoinne an riosca aeráide is minice sa Bheilg ó thaobh staidrimh de.
13      Tá amhras ar an gcúirt a rinne an tarchur maidir le raon feidhme Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014 agus an gcomhlíonann Airteagal 6
d’Fhoraithne an 23 Lúnasa 2018 an fhoráil sin. I ndáil leis sin, tugann sí faoi deara nach gcuirtear san áireamh in Airteagal 6 go bhféadfadh sé nach raibh an t‑íospartach in ann é féin a chur faoi árachas i gcoinne an riosca shonraigh aeráide ba chúis lena dhamáiste, triomach sa chás seo, ná a fheirm a chur faoi árachas i gcoinne rioscaí aeráide eile.
14      Ba sna himthosca sin a chinn an cour d’appel de Mons(Cúirt Achomhairc Mons, an Bheilg),
bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais i gcomhair réamhrialú:
‘1)      Maidir le hAirteagal 25(9) de [Rialachán (AE) Uimh. 702/2014], lena bhforáiltear go ndéanfar laghdú 50 % ar chabhair chun FBManna atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta a chúiteamh as damáiste a tharla de dheasca teagmhas díobhálach aeráide ar féidir é a [mheas a bheith]
ina thubaiste nádúrtha, seachas i gcás [go] ndeonaítear í do thairbhithe a ghlac árachas lena gcumhdaítear 50 % ar a laghad dá meántáirgeadh bliantúil nó dá n‑ioncam bliantúil a bhaineann le táirgeadh agus na rioscaí aeráide is minice atá ann sa Bhallstát nó sa réigiún lena mbaineann ar ina leith a fhoráiltear do chumhdach árachais, an bhfuil feidhm aige má tá sé beartaithe leis an gcabhair cúiteamh a thabhairt d’fheirmeoirí as damáiste de dheasca [teagmhas] aeráide a mheastar a bheith ina t[h]ubaiste nádúrtha (sa chás seo, triomach) nach ceann de na rioscaí aeráide is minice [é]
ó thaobh staitisticí [de sa] Bhallstát lena mbaineann ([Ríocht na Beilge] sa chás seo)?
2)      An bhfuil feidhm ag an laghdú dá bhforáiltear san Airteagal [25] sin má tá sé beartaithe leis an gcabhair cúiteamh a thabhairt d’fheirmeoirí as damáiste a tharlaíonn mar gheall ar theagmhas aeráide a mheastar a bheith ina thubaiste nádúrtha (sa chás seo, triomach) nach bhfuil ar cheann de na rioscaí aeráide a bhfuil cumhdach árachais ar fáil ina leith sa Bhallstát lena mbaineann ([Ríocht na Beilge] sa chás seo), fiú má tá polasaithe árachais ann lena gcumhdaítear rioscaí aeráide eile – níos minice de réir staidrimh – (sa chás seo, cloichshneachta) a d’fhéadfadh an feirmeoir a fhaigheann an chabhair a thógáil amach?
3)      An gceadaítear leis an Airteagal céanna don Bhallstát lena mbaineann gan an chabhair atá beartaithe chun cúiteamh a thabhairt d’fheirmeoirí as damáiste a tharlaíonn mar gheall ar theagmhas aeráide a mheastar a bheith ina thubaiste nádúrtha a laghdú, i gcás [go] léiríonn tairbhí na cabhrach nach bhfuil an cineál táirgthe a tháirgeann sé (sa chás seo, féarthailte buana agus sealadacha, chomh maith le féarthailte le haghaidh beatha beostoic, seachas barra) inárachaithe sa Bhallstát lena mbaineann ([Ríocht na Beilge] sa chás seo) i gcoinne na rioscaí aeráide is minice de réir staidrimh, suas le 50 % ar a laghad den mheántáirgeadh bliantúil nó den ioncam a bhaineann le táirgeadh a ghabháltais?’
15      Le cinneadh ó Uachtarán na Cúirte Breithiúnais an 24 Feabhra 2025, rinneadh Cásanna C‑52/25 agus C‑53/25 a uamadh le haghaidh an nós imeachta ó bhéal agus an bhreithiúnais.
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist agus an dara ceist
16      Lena céad cheist agus lena dara ceist, ar cheart iad a scrúdú le chéile, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014 a léiriú sa chaoi go ndéanfar laghdú 50 % ar chabhair atá beartaithe chun FBM atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta a chúiteamh as damáiste a tharlaíonn de dheasca teagmhas díobhálach aeráide ar féidir é a mheas a bheith
ina thubaiste nádúrtha i gcás nach bhfuil an FBM sin árachaithe in aghaidh na rioscaí aeráide is minice dá bhfuil ann de réir staidreamh sa Bhallstát nó sa réigiún lena mbaineann, i gcás go bhfuil an chabhair lena mbaineann beartaithe chun damáiste a tharlaíonn de dheasca teagmhas aeráide den sórt sin a chúiteamh, nach dtagann, ar an gcéad dul síos, faoi na rioscaí sin agus, ar an dara dul síos, nach riosca inárachaithe í sa Bhallstát nó sa réigiún sin lena mbaineann.
17      I gcomhréir le hAirteagal 25(1) de Rialachán Uimh. 702/2014,
tá cabhair – chun FBManna atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta a chúiteamh as an damáiste a rinneadh de dheasca teagmhas díobhálach aeráide atá inchurtha le tubaistí nádúrtha – le bheith comhoiriúnach leis an margadh inmheánach de réir bhrí Airteagal 107(3)(c) CFAE agus tá sí le bheith díolmhaithe ón gceanglas fógra atá in Airteagal 108(3) CFAE i gcás go gcomhlíonann sí na coinníollacha a leagtar síos, go háirithe, i míreanna 2 go 10 d’Airteagal 25 CFAE.
18      Áirítear leis na forálacha dá dtagraítear mar sin Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014, faoina bhfuil an tacaíocht a dheonaítear faoi Airteagal 25 le laghdú 50 %,
seachas i gcás go ndeonaítear í do thairbhithe a ghlac árachas lena gcumhdaítear 50 % ar a laghad dá meántáirgeadh bliantúil nó dá n‑ioncam bliantúil a bhaineann le táirgeadh agus na rioscaí aeráide is minice atá ann sa Bhallstát nó sa réigiún lena mbaineann ar ina leith a fhoráiltear do chumhdach árachais.
19      Chun na ceisteanna a tharchuirtear a fhreagairt, ní mór a mheabhrú, i gcomhréir le cásdlí socair, agus foráil de dhlí an Aontais á léiriú, gur gá machnamh a dhéanamh ní hamháin ar fhoclaíocht na forála sin ach ar a comhthéacs agus, go háirithe, ar a cuspóir (féach, chuige sin, breithiúnas an 13 Samhain 2025,
JYSK,
C‑117/24, EU:C:2025:872, mír 23 agus an cásdlí dá dtagraítear).
20      Maidir le foclaíocht Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014, luaitear ann go ndéanfar laghdú 50 % ar an gcabhair a dheonaítear faoi
Airteagal 25
seachas i gcás go ndeonaítear í do thairbhithe a ghlac árachas lena gcumhdaítear 50 % ar a laghad dá meántáirgeadh bliantúil nó dá n‑ioncam bliantúil a bhaineann le táirgeadh agus na rioscaí aeráide is minice atá ann sa Bhallstát nó sa réigiún lena mbaineann ar ina leith a fhoráiltear do chumhdach árachais.’
21      Dá bhrí sin, leagtar amach san fhoráil sin an dá choinníoll charnacha nach mór a chomhlíonadh leis an árachas a ghlacann tairbhí na cabhrach ionas nach laghdófar méid na cabhrach sin faoina leath. Ní dhéantar aon tagairt ann don riosca aeráide arb é,
sa chleachtas, is cúis leis an damáiste as a n‑eascraíonn deonú cabhrach, nó do thógáil árachais lena gcumhdaítear an riosca sin go sonrach. Dá bhrí sin, leanann sé ó léiriú litriúil ar Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014 nach bhfuil an cheist maidir le cineál an riosca aeráide as a n‑eascraíonn, sa chleachtas, damáiste ar féidir cúiteamh a dheonú ina leith, ná an cheist maidir le cé acu a bhí nó nach raibh an riosca áirithe sin, sa chás seo triomach inárachaithe, ábhartha chun a chinneadh an gá nó nach gá an chabhair lena mbaineann a laghdú faoina leath faoin bhforáil sin. Is é an t‑aon seiceáil a cheanglaítear ar na húdaráis náisiúnta inniúla a dhéanamh sa chomhthéacs sin ná a sheiceáil cibé acu a ghlac nó nár ghlac tairbhí féideartha na cabhrach árachas a chomhlíonann na coinníollacha thuasluaite, go háirithe árachas in aghaidh riosca atá i measc na rioscaí is minice de réir staidreamh sa Bhallstát nó sa réigiún lena mbaineann.
22      Tá léiriú den sórt sin go hiomlán comhsheasmhach leis an gcuspóir a shaothraítear le hAirteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014.
23      Mar is léir ó aithris 54 den Rialachán sin, cabhair chun an damáiste a tharlaíonn de dheasca teagmhais dhíobhálacha aeráide atá inchurtha le tubaistí nádúrtha a chúiteamh, tá sí beartaithe chun bainistiú fónta riosca agus géarchéime a áirithiú agus tá sí beartaithe chun cuidiú le FBManna a bhfuil deacrachtaí ar leith acu cé go bhfuil iarrachtaí réasúnta déanta acu chun na rioscaí, go háirithe rioscaí aeráide, a bhfuil táirgeadh príomhúil talmhaíochta neamhchosanta orthu, a íoslaghdú. Leanann sé freisin ó aithrisí 10 agus 42 den Rialachán sin gur cheart éifeacht shoiléir dreasachta a bheith ag cabhair den sórt sin, agus iomaíochas agus inmharthanacht earnáil talmhaíochta an Aontais ina hiomláine á neartú ag an am céanna.
24      Dá bhrí sin, is é cuspóir an laghdaithe dá bhforáiltear in Airteagal 25(9) den Rialachán sin FBManna atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta a spreagadh chun árachas a fháil lena gcumhdaítear na rioscaí aeráide is mó a bhfuil siad neamhchosanta orthu ó thaobh staidrimh de. Trí dheonú mhéid iomlán na cabhrach a chur faoi réir an choinníll gur ghlac tairbhithe féideartha na cabhrach sin árachas ar dócha go n‑íoslaghdóidh sé iarmhairtí airgeadais na rioscaí aeráide intuartha ar a ngníomhaíocht talmhaíochta, d’fhéach reachtas an Aontais le laghdú a dhéanamh ar spleáchas eacnamaíoch na FBManna lena mbaineann ar chabhair talmhaíochta arna deonú faoi scéimeanna cúitimh as damáiste a tharlaíonn de dheasca teagmhais dhíobhálacha aeráide atá inchurtha le tubaiste nádúrtha, agus méid iomlán na cabhrach sin á theorannú ag an am céanna, ar an iomlán.
25      Dá ndéanfar laghdú 50 %, faoi Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014, méid na cabhrach a dheonaítear i leith damáiste a dhéantar de dheasca teagmhas aeráide i gcás, ar thaobh amháin, nach bhfuil teagmhas den sórt sin i measc na rioscaí aeráide is minice dá bhfuil ann de réir staidreamh sa Bhallstát nó sa réigiún lena mbaineann agus, ar an taobh eile, nach bhfuil sé inárachaithe sna rioscaí sin, ní dhealraíonn sé go bhfuil sé contrártha leis an gcuspóir sin. Os a choinne sin, dá measfaí, i gcás den sórt sin, nach bhféadfadh tairbhí na cabhrach lena mbaineann méid na cabhrach sin a laghdú faoina leath, bheadh an baol ann go maolófaí an éifeacht dreasachta fhoriomlán ar earnáil na talmhaíochta príomhúla ina hiomláine i bhfabhar cumhdach árachais atá chomh cuimsitheach agus is féidir.
26      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist agus ar an dara ceist nach mór Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014 a léiriú sa chaoi go ndéanfar laghdú 50 % ar chabhair chun FBM atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta a chúiteamh as damáiste a tharlaíonn de dheasca teagmhas díobhálach aeráide ar féidir é a mheas a bheith
ina thubaiste nádúrtha,
i gcás nach bhfuil an FBM sin árachaithe in aghaidh na rioscaí aeráide is minice dá bhfuil ann de réir staidreamh sa Bhallstát nó sa réigiún lena mbaineann, i gcás go bhfuil an chabhair lena mbaineann beartaithe chun damáiste a tharlaíonn de dheasca teagmhas aeráide den sórt sin a chúiteamh, ar teagmhas é, ar thaobh amháin, nach dtagann faoi na rioscaí sin agus, ar an taobh eile, nach riosca inárachaithe é sa Bhallstát sin ná sa réigiún lena mbaineann.
An tríú ceist
27      Lena tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014 a léiriú sa chaoi go ndéanfar laghdú 50 % ar chabhair atá beartaithe chun FBM atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta a chúiteamh as damáiste a rinneadh de dheasca teagmhas díobhálach aeráide ar féidir é a mheas a bheith ina thubaiste nádúrtha i gcás nach raibh an FBM sin in ann árachas a fháil a chomhlíonann coinníollacha na forála sin don chineál táirgthe a tháirgeann sé, agus an soláthar atá ar fáil ar an margadh árachais ábhartha á chur san áireamh.
28      Is léir ó mhír 21 den bhreithiúnas seo nach leagtar amach in Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014 ach an dá choinníoll nach mór a chomhlíonadh leis an árachas
a ghlacann tairbhí na cabhrach a dheonaítear faoi Airteagal 25
ionas nach laghdófar an chabhair sin faoina leath, i gcomhréir leis an bhforáil sin.
29      Dá bhrí sin, ní fhágann foclaíocht Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014, ann féin, gur féidir a chinneadh, sula laghdófar an chabhair i gcomhréir leis an bhforáil sin, an gceanglaítear ar na húdaráis náisiúnta inniúla a fhíorú, i bhfianaise an tsoláthair atá ar fáil ar an margadh árachais ábhartha, an raibh tairbhí na cabhrach in ann, i ndáiríre, don chineál táirgthe a oibríonn sé, árachas a fháil a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar síos san fhoráil sin. Go háirithe, ní cheadaítear leis an bhfoclaíocht sin teacht ar an gconclúid aonchiallach nach bhfuil sé beartaithe feidhm a bheith ag laghdú faoina leath na cabhrach, dá bhforáiltear mar riail ghinearálta, i gcás nach bhfuil rochtain ag an tairbhí ar árachas den sórt sin. Sna himthosca sin, ní mór léiriú teileolaíoch a dhéanamh ar Airteagal 25(9) chun freagra a thabhairt ar an tríú ceist.
30      I ndáil leis sin, mar is léir ó mhír 24 den bhreithiúnas seo, is é cuspóir an laghdaithe dá bhforáiltear san fhoráil sin FBManna atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta a spreagadh chun árachas a fháil lena gcumhdaítear na rioscaí aeráide is mó a bhfuil siad neamhchosanta orthu ó thaobh staidrimh de, chun a spleáchas eacnamaíoch ar chabhair talmhaíochta arna deonú faoi scéimeanna cúitimh as damáiste a tharlaíonn de dheasca teagmhais dhíobhálacha aeráide atá inchurtha le tubaiste nádúrtha a laghdú.
31      I gcomhthéacs an bhainistithe fhónta riosca agus géarchéime, tá baint árachais a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014 ar cheann de na hiarrachtaí réasúnacha a d’fhéadfaí a cheangal go dlisteanach ar FBManna atá gníomhach in earnáil phríomhúil na talmhaíochta chun iarmhairtí airgeadais rioscaí aeráide intuartha ar a ngníomhaíocht a íoslaghdú. I gcás nach ndearna tairbhí na cabhrach na hiarrachtaí sin agus nach ndearna sé a oibríocht a áirithiú go cuí, tá bonn cirt leis an laghdú substaintiúil ar chabhair dá bhforáiltear in Airteagal 25(9) den Rialachán sin mar thoradh díreach ar an iompar sin.
32      Mar sin féin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i míreanna 28 agus 29 dá Thuairim, ní féidir iarmhairt den sórt sin a fhorchur sa chás eisceachtúil nach bhfuil árachas a chomhlíonann ceanglais Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014 ar fáil ar an margadh lena mbaineann. Sa chás sin, ní féidir tairbhí na cabhrach a cháineadh toisc nach ndearna sé gach iarracht réasúnta chun iarmhairtí airgeadais rioscaí aeráide intuartha ar a ghníomhaíocht a íoslaghdú trí árachas den sórt sin a fháil. Ní raibh an tairbhí sin in ann, ar a thionscnamh féin, a spleáchas eacnamaíoch ar na scéimeanna cúitimh a laghdú, agus mar thoradh air sin níl aon chuspóir ag an gcuspóir dreasachta atá mar bhonn le laghdú na cabhrach. Tá an chonclúid sin níos láidre fós ós rud é go bhfuil tairbhí na cabhrach fós neamhchosanta ar iarmhairtí airgeadais uile an damáiste a d’fhulaing sé agus go bhfuil an chabhair atá sé i dteideal a chúiteamh.
33      Dá bhrí sin, ní gá an chabhair a dheonaítear faoi Airteagal 25 de Rialachán Uimh. 702/2014 a laghdú i gcomhréir le hAirteagal 25(9) i gcás go suitear, i bhfianaise an tsoláthair atá ar fáil ar an margadh árachais ábhartha, nach raibh tairbhí na cabhrach in ann árachas a fháil a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar síos leis an bhforáil sin don chineál táirgthe a oibríonn sé. Is faoi thairbhí na cabhrach atá sé, i gcás gurb iomchuí, na himthosca fíorasacha agus dlíthiúla a shuí lena léirítear gurb ann do staid den sórt sin.
34      I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, nach bhfuil léiriú den sórt sin ar Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014 contrártha leis an gceanglas maidir le léiriú aonfhoirmeach ar an bhforáil sin. Mar a luaigh an tAbhcóide Ginearálta, go bunúsach, i mír 33 dá Thuairim, fágann an fhoráil sin gur féidir a áirithiú go gcuirfear an laghdú ar chabhair a chuirtear i bhfeidhm faoin bhforáil sin i bhfeidhm ar bhonn critéar oibiachtúil agus i gcomhréir leis an gceanglas maidir le bainistiú fónta riosca agus géarchéime.
35      Ar an dara dul síos, níl aon rud le tabhairt le fios gur dócha go n‑eascródh saobhadh iomaíochta in earnáil phríomhúil talmhaíochta an Aontais Eorpaigh as léiriú den sórt sin. Os a choinne sin, ós rud é nach gá cabhair a dheonaítear faoi Airteagal 25 de Rialachán Uimh. 2014/702 a laghdú i gcomhréir le mír 9 den fhoráil sin i gcás nach raibh tairbhí na cabhrach sin in ann árachas a fháil a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar síos sa mhír sin, d’fhéadfadh sé na míbhuntáistí a leigheas, do FBManna atá gníomhach san earnáil sin, a eascraíonn as easpa margaidh árachais Eorpaigh atá in ann seirbhísí árachais cuimsitheacha agus aonfhoirmeacha a thairiscint i ngach Ballstát.
36      Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir go gcloistear an riosca aeráide is minice sa Bheilg agus, tráth na bhfíoras is cúis leis an díospóid sna príomhimeachtaí, go raibh cumhdach árachais i gcoinne an riosca sin ar fáil go deimhin ar mhargadh árachais na Beilge. Maíonn na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí, áfach, i bhfianaise shaintréithe a ngabháltas, a bhfuil féarthailte buana agus sealadacha mar shaintréith acu, agus talamh féaraigh atá beartaithe chun beostoc a bheathú, nárbh fhéidir leo árachas cloichshneachta a thógáil amach lena gcumhdaítear 50 % ar a laghad dá meántáirgeadh bliantúil nó dá n‑ioncam a bhaineann le táirgeadh.
37      Is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fháil amach, i bhfianaise na faisnéise go léir atá ar fáil di, an féidir a shuíomh, i bhfianaise an tsoláthair atá ar fáil ar an margadh árachais ábhartha, nach raibh na hiarratasóirí sna príomhimeachtaí in ann árachas a fháil a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014.
38      I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an tríú ceist nach mór Airteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014 a léiriú sa chaoi nár cheart cabhair atá beartaithe chun FBM atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta a chúiteamh as damáiste a tharlaíonn de dheasca teagmhas díobhálach aeráide atá inchurtha le tubaiste nádúrtha a laghdú faoina leath i gcás nach raibh an FBM sin in ann árachas a fháil a chomhlíonann coinníollacha na forála sin don chineál táirgthe a oibríonn sé, agus an soláthar atá ar fáil ar an margadh árachais ábhartha á chur san áireamh.
Costais
39      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Séú Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.      Maidir le hAirteagal 25(9) de Rialachán (AE) Uimh. 702/2014 ón gCoimisiún an 25 Meitheamh 2014 lena ndearbhaítear go bhfuil catagóirí áirithe cabhrach, in earnáil na talmhaíochta agus in earnáil na foraoiseachta agus i limistéir thuaithe, comhoiriúnach leis an margadh inmheánach agus Airteagail 107 agus 108 [CFAE] á chur i bhfeidhm,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leis ar laghdú 50 % ar chabhair chun FBManna atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta a chúiteamh as damáiste a tharla de dheasca teagmhas díobhálach aeráide ar féidir é a mheas a bheith ina thubaiste nádúrtha i gcás nach bhfuil an FBM sin árachaithe in aghaidh na rioscaí aeráide is minice dá bhfuil ann de réir staidreamh sa Bhallstát nó sa réigiún lena mbaineann, i gcás go bhfuil an chabhair lena mbaineann beartaithe chun damáiste a tharlaíonn de dheasca teagmhas aeráide den sórt sin a chúiteamh, ar teagmhas é, ar thaobh amháin, nach dtagann faoi na rioscaí sin agus, ar an taobh eile, nach riosca inárachaithe é sa Bhallstát sin ná sa réigiún lena mbaineann.
2.      Maidir le hAirteagal 25(9) de Rialachán Uimh. 702/2014,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc leis ar laghdú 50 % a dhéanamh ar chabhair atá beartaithe chun fiontar beag nó meánmhéide (FBM) atá gníomhach i dtáirgeadh príomhúil talmhaíochta a chúiteamh as damáiste a tharlaíonn de dheasca teagmhas díobhálach aeráide ar féidir é a mheas a bheith ina thubaiste nádúrtha, i gcás nach raibh an FBM sin in ann árachas a fháil a chomhlíonann coinníollacha na forála sin don chineál táirgthe a tháirgeann sé, agus an soláthar atá ar fáil ar an margadh árachais ábhartha á chur san áireamh.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Fhraincis.
i      Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.