61979C0803
CONCLUSIE VAN DE ADVOCAAT-GENERAAL H. MAYRAS
VAN 22 MEI 1980 (
1
)
Mijnheer de President
mijne heren Rechters,
In deze zaak, die u ter fine van een prejudiciële beslissing door een van de juges d'instruction in het Tribunal de grande instance te Parijs wordt voorgelegd, gaat het om de uitlegging van de verordeningen waarin de Commissie, voor het tijdvak van 27 augustus 1974 tot 8 april 1975, de exportrestituties in de sector rundvlees heeft vastgelegd.
I —
In die periode heeft de vennootschap Multi-Agra, gevestigd te Parijs, 31 partijen uitgebeend en bevroren rundvlees naar Griekenland geëxporteerd. In 30 van de 31 aangiften werd nader vermeld dat dit vlees bestond uit „delen, zonder been, met uitzondering van kopvlees, slachtafvallen, de vang en de schenkel, afzonderlijk verpakt”. Ter zake van deze exporten werden de voor bedoelde waren in de achtereenvolgens vastgestelde verordeningen voorziene restituties verleend.
Nadat er bij de leveranciers tot controle was overgegaan, stelde de douane vast dat een deel van de uitgevoerde partijen wangmiddenstukken of schenkelvlees dan wel zowel schenkelvlees als vangvlees bevatten. Zij meende dat er in zoverre aan Multi-Agra geen restituties hadden behoren te zijn verleend; Multi-Agra had die restituties slechts kunnen ontvangen door het doen van valse aangiften, tot doel of ten gevolge hebbend dat zij bij export een voordeel verkreeg, hetgeen een in artikel 426 van de Code des douanes strafbaar gestelde overtreding oplevert, ter zake waarvan de in artikel 414 van die code voorziene straffen kunnen worden opgelegd.
Zij heeft zich dan ook, niet tevergeefs, tot het parket gewend met verzoek tegen de heer Roudolff, in zijn hoedanigheid van president-directeur-generaal van de uitvoerende vennootschap, een gerechtelijk vooronderzoek in te leiden. Te zijner verdediging stelt deze laatste dat de opvatting der administratie op een onjuiste uitlegging van de communautaire verordeningen berust.
Dit verweer heeft de rechter-commissaris aanleiding gegeven uw Hof krachtens artikel 177, tweede alinea, van het EEGVerdrag te verzoeken zich over de beiderzijds voorgedragen standpunten uit te spreken. Uw arrest zal de Franse magistraat in staat stellen uit te maken of de aan verdachte te last gelegde feiten strafbare feiten zijn of niet.
De vraag van de juge d'instruction luidt als volgt:
„Konden volgens de termen van post ex 02.01.A II a) 2 dd) 22 ccc) van het gemeenschappelijk douanetarief in 1974 en 1975 worden beschouwd als te beantwoorden aan deze omschrijving: exporten van dozen, bevattende delen van voorvoeten van runderen, uitgebeend en bevroren, daaronder begrepen bepaalde delen, aangeduid als wangmiddenstukken, vanglappen en schenkels, wanneer deze laatste delen niet afzonderlijk waren verpakt, en konden daarvoor uitvoerrestituties worden toegekend als bedoeld in de verordeningen (EEG) nrs. 805/68 en 885/68 van de Raad van de Europese Gemeenschappen?”
II —
De Commissie heeft er terecht op gewezen, dat de vraagstelling aanleiding geeft tot een vooropmerking betreffende de erin voorkomende verwijzing naar het gemeenschappelijk douanetarief.
Het is namelijk zo dat er in de verordeningen der Commissie, waarin wordt omschreven voor welke produkten er een restitutie wordt toegekend — met vermelding van het bedrag dier restitutie —, ter aanduiding van de ervoor in aanmerking komende produkten weliswaar aan de nomenclatuur van het gemeenschappelijk douanetarief wordt gerefereerd, doch veelal ook met bijzondere, nauwkeuriger criteria wordt gewerkt. Heeft men te maken met de speciale definities van de landbouwverordeningen, dan staat voor het nummer van het gemeenschappelijk douanetarief de aanduiding „ex”. U zult hebben vastgesteld dat er voor de litigieuze produkten zulk een definitie bestaat. Wij menen dat de prejudiciële vraag, enigszins gewijzigd, moet worden gelezen als volgt:
Mocht het er, gezien de omschrijving der waren, vallende onder de onderverdeling ex 02.01 A II a) 2 dd) ex 22 voorkomende in de bijlage van de verordeningen der Commissie waarin de exportrestituties in de sector rundvlees zijn vastgesteld, in het tijdvak augustus 1974/april 1975 voor worden gehouden dat onder die post vielen exporten van dozen, bevattende delen van voorvoeten van runderen, uitgebeend en bevroren, waaronder begrepen bepaalde delen, aangeduid als wangmiddenstukken, vanglappen en schenkels, wanneer die delen niet afzonderlijk waren verpakt, en mochten daarvoor exportrestituties worden toegekend in voege als voorzien in 's Raads verordeningen nrs. 805/68 en 885/68?
Het gaat er dus alleen om of er voor de litigieuze produkten, ongeacht de wijze van verpakking, geen restituties mochten worden toegekend, zoals volgens het standpunt van de douane, daarin bijgevallen door de Commissie, het geval is, dan wel of er alleen geen restitutie mag worden toegekend wanneer zij afzonderlijk verpakt zijn, dus wel wanneer de verpakte goederen niet zijn gesorteerd, zoals de heer Roudolff meent.
III —
Laatstgenoemde gaat uit van een bespreking van de terminologie der omstreden tekst, waaruit, naar hij meent, de juistheid van de door hem voorgestane opvatting ten duidelijkste blijkt. Voor de Commissie lijdt het evenwel geen twijfel dat dezelfde tekstanalyse de juistheid van haar standpunt aantoont.
Waar partijen aldus lijnrecht tegenover elkander staan, zullen wij ons op onze beurt over de omstreden bepaling hebben te buigen, waarbij wij dienen stil te staan bij alle sinds het tijdvak van uitvoer door de Commissie vastgestelde verordeningen, en wel in de zes talen van de Gemeenschap die, omdat het om een bepaling van gemeenschapsrecht gaat, gelijkelijk authentiek zijn.
a)
In het hierbedoelde tijdvak heeft de te bespreken formulering twee versies gekend.
In de verordeningen nrs. 2010/74 van 30 juli 1974, waarbij de restituties met ingang van 1 augustus 1974 werden vastgesteld, en 2243/74 van 29 augustus 1974, die de periode vanaf 1 september 1974 bestrijkt, stond er het volgende:
„Morceaux désossés, à l'exception des joues, des abats, du flanchet et du jarret, emballés séparément:
—
pour les exportations à destination des États-Unis
—
pour les exportations à destination des pays tiers européens ...”
Een identieke omschrijving is te vinden in de andere talen van de Gemeenschap:
„Boned or boneless, excluding the chaps, the offals, the thin flanks and the skin, packaged separately”;
„Teilstücke ohne Knochen, mit Ausnahme von Kopffleisch, Schlachtabfällen, Fleisch- und Knochendünnung und die Hesse, getrennt verpackt”;
„Pezzi disossati, esclusi le guance, le frattaglie, la pancia, la tibia e il muscolo aderente, confezionati separatamente”;
„delen zonder been, met uitzondering van kopvlees, slachtafvallen, de vang en de schenkel, afzonderlijk verpakt”;
„Udbenet med undtagelse af kæber, slagteaffald, slag og skank, stykkerne emballeret hver for sig”.
Ten slotte is er de periode van 7 oktober 1974 tot 30 april 1975, bestreken door negen achtereenvolgens vastgestelde teksten (verordeningen nrs. 2538/74, 2645/74, 2943/74, 3084/74, 3205/74, 180/75, 494/75 en 735/75), waarin de litigieuze formulering als volgt luidde:
„Morceaux désossés:
—
à l'exception des joues et des abats pour les exportations à destination des États-Unis
—
à l'exception des joues, des abats, du flanchet et du jarret, emballés séparément, pour les exportations à destination des pays tiers européens, ...”
De overige taalversies ondergingen dezelfde wijziging. Zo kwam de Engelse tekst te luiden:
„Boned or boneless:
—
excluding the cheeks and the offals, for export to the United States of America
—
excluding the cheeks, the offals, the thin flanks and the skin, packages separately, for export to European third countries, ...”
b)
Hoe moeten deze teksten nu worden beoordeeld?
Onzes inziens blijkt uit de beide Franse versies niet voldoende duidelijk of „emballés séparément” slaat op „joues, abats, flanchet et jarret” dan wel op „morceaux désossés”. Ik meen dat wij hier met een dubbelzinnige en eigenlijk slecht geredigeerde tekst te maken hebben.
Volgens de door ons ingewonnen inlichtingen geldt hetzelfde voor de andere taalversies. De dubbelzinnigheid spreekt vooral uit de Duitse tekst. Moet aan de Commissie worden toegegeven dat de heer Roudolff het gelijk aan zijn zijde zou hebben als er had gestaan: „Teilstücke ohne Knochen, mit Ausnahme von getrennt verpacktem Kopffleisch, ...”, ook haar eigen analyse van de omstreden tekst is geenszins boven twijfel verheven. Het zou slechts anders zijn geweest als men zich bediend had van een van de beide navolgende formuleringen: „getrennt verpackte Teilstücke ohne Knochen, ...” of „Teilstücke ohne Knochen, getrennt verpackt, ...”
Hoe gebrekkig de van augustus 1974 tot april 1975 gebruikte formulering wel is, blijkt ook bij lezing van de voordien en nadien gebezigde bewoordingen. Zo leest men in de verordeningen nrs. 1444/74 van 10 juni 1974 en 1631/74 van 27 juni 1974, die gegolden hebben in het tijdvak dat onmiddellijk aan de omstreden exporten voorafging:
„Morceaux désossés, à l'exception des joues et des abats:
—
pour les exportations à destination des Etats-Unis
—
à l'exception du flanchet et du jarret emballés séparément, pour les exportations à destination des pays tiers européens, ...”
Zou men zich op een strikt grammatikaal standpunt stellen, dan zou het ontbreken van een komma tussen de woorden „emballés séparément” en „flanchet et jarret” medebrengen dat ten aanzien van die produkten slechts de door de heer Roudolff voorgestane uitlegging mag worden gevolgd.
Op grond van de tegenwoordige tekst lijdt het echter blijkens verordening nr. 897/80 van 14 april 1980 geen twijfel dat er voor vang en schenkel, hoe ook verpakt, geen restituties kunnen worden verleend.
Er staat thans:
„Morceaux désossés, à l'exception du flanchet et du jarret, chaque morceau emballé individuellement.”
Een letterlijke uitlegging maakt dus geen stellige beantwoording van de vraag van de verwijzende rechter mogelijk.
IV —
Dit is, naar mijn mening, ook het geval met het argument, dat de Commissie wil ontlenen aan de opzet van de verordeningen inzake de restituties bij uitvoer in de sector rundvlees.
a)
De Commissie stelt vast dat de besproken onderverdeling (ex 02.01 A II a) 2 dd) ex 22), zoals die te vinden is in de verordeningen houdende vaststelling der exportrestituties, zoals die in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn vastgesteld, behalve op' kopvlees, vang en schenkel, op slachtafvallen slaat. En worden slachtafvallen in post 02.01 van het gemeenschappelijk douanetarief (vlees en eetbare slachtafvallen) genoemd, in onderverdeling ex 02.01 A II a) 2 (eetbaar vlees van runderen, van huisdieren, bevroren) komen wij slachtafvallen niet meer tegen. Redenen van logica brengen dan volgens de Commissie mede dat men de hieruit sprekende bedoeling slachtafvallen niet onder de restitutieregeling te brengen, niet reeds door de bewoordingen van een onderverdeling ontzenuwd acht.
Het lijdt derhalve volgens de Commissie geen twijfel dat slachtafvallen, ongeacht verpakking, niet onder de restitutieregeling vallen. Per analogiam moet dan hetzelfde gelden voor produkten van een even inferieure kwaliteit, zoals kopvlees, vang en schenkel.
b)
Wij achten deze redenering niet onbedenkelijk.
Slachtafvallen werden in onderverdeling 02.01 B van het gemeenschappelijk douanetarief met zoveel woorden genoemd, zodat zij niet door opneming in een der onderrubrieken van onderverdeling 02.01 A van het tarief voor restitutie in aanmerking konden worden gebracht. De Commissie heeft dit ook beseft: sedert 1 september 1975 komen slachtafvallen — en kopvlees — niet meer in de omstreden tekst voor. De Commissie zelf verklaarde het onjuist en overbodig te achten om, zoals eerder gebeurd was, de uitzondering voor kopvlees en slachtafvallen in de warenomschrijving van de betrokken onderverdeling op te nemen.
Bovendien is het wellicht niet ondienstig, wanneer ik erop wijs dat de bereidingen en conserven van slachtafvallen, bedoeld in onderverdeling ex 16.02 B III b) 1 van de verordeningen waarin de exportrestituties zijn vastgelegd, ten tijde der litigieuze feiten en ook thans nog voor restituties in aanmerking komen; dit blijkt ook uit de bijlage bij verordening nr. 897/80 van 14 april 1980.
V —
In die omstandigheden kunnen alleen overwegingen, aan de doelstelling van de regling inzake de toekenning van restituties bij de uitvoer van rundvlees ons het antwoord op de gestelde vraag aan de hand doen.
a)
Exportrestituties zijn bedoeld om produkten met onvoldoende afzet op de markt van de Gemeenschap, op de wereldmarkt tegen concurrerende prijzen te kunnen afzetten. Die situatie doet zich met betrekking tot de omstreden produkten niet voor: kopvlees, vang en schenkel zijn vooral voor verwerking bestemd, anders gezegd: dit vlees is niet bestemd om als zodanig te worden geconsumeerd, doch in de vorm van door verwerking verkregen produkten: worst, vlees in blik, eventueel ook voor veevoeder bestemd. Dergelijk voor verwerking bestemd vlees kan vanouds op tal van manieren binnen de Gemeenschap worden gebruikt, zodat het misplaatst is er exportrestituties voor toe te kennen..
Dat er, zoals men zal hebben opgemerkt, voor de export van vang en schenkel, ongeacht verpakking, bestemd voor de Verenigde Staten, in 1974/75 een uitzondering gold, vindt zijn verklaring in bijzondere omstandigheden. Bedoelde restituering hield verband met de zorg de traditionele handelsstromen tussen de Verenigde Staten en bepaalde niet door mond- en klauwzeer getroffen gebieden van het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en vooral ook Ierland, in stand te houden. Dat men de voorwaarden ener afzonderlijke verpakking heeft laten vallen, houdt verband met de gestrengheid van de in Amerika verrichte controles, die de beduchtheid voor fraude wegnemen, alsook met het feit dat de toegekende restituties zo laag zijn dat het niet tot verkeersverleggingen komt.
Voor de uitvoer naar niet tot de Gemeenschap behorende Europese landen geldt voor en na dat kopvlees, vang en schenkel, ongeacht verpakking, niet voor restituties in aanmerking komen.
b)
Hoe onlogisch het standpunt van verdachte in het hoofdgeding wel is, blijkt ook als men de noodzaak de controle op de exporten te vergemakkelijken, een wel zeer aangelegen punt, in zijn overwegingen betrekt.
In het systeem dat in de uitlegging van de heer Roudolff besloten ligt, zou er voor vlees zonder been, niet zijnde kopvlees, slachtafval, vang of schenkel, steeds een uitvoerrestitutie worden toegekend, zonder dat er een afzonderlijke verpakking zou worden verlangd. Voor kopvlees, slachtafvallen, vang en schenkel zouden ook restituties worden toegekend in geval van ongesorteerde verpakking.
Dit standpunt zou iedere controle op de kwaliteit der uitgevoerde produkten illusoir maken. Bij uitgebeend vlees gaat het om kleine stukken die, door bevriezing, praktisch niet van elkander kunnen worden losgemaakt. Wordt zulk vlees niet afzonderlijk verpakt, dan komt het door de bevriezing tot verklontering en bestaat er, indien niet bij elke controle tot ontvriezing wordt overgegaan, geen enkele garantie dat zulk vlees niet vermengd is met ander, bij uitvoer niet voor een restitutie in aanmerking komend vlees.
Hoe ongerijmd ware het niet, mijne heren, voor het toekennen van restituties wegens uitvoer der omstreden produkten te verlangen dat zij niet afzonderlijk zijn verpakt, met andere woorden dat er naar aard en kwaliteit der uitgevoerde produkten geen controle kan worden ingesteld.
Met de Commissie zijn wij dan ook van mening dat de voorwaarde van een afzonderlijke verpakking alleen geldt voor vlees zonder been dat voor een restitutie in aanmerking komt, uitgezonderd de vleessoorten genaamd kopvlees, vang en schenkel.
Wij concluderen dan ook dat uw Hof de vraag van een van de juges d'instruction in het Tribunal de grande instance te Parijs als volgt zal beantwoorden:
De omschrijving der waren, vallende onder de onderverdeling ex 02.01 A II a) 2 dd) ex 22, voorkomende ín de bijlagen van de verordeningen der Commissie waarin de exportrestituties in de sector rundvlees zijn vastgesteld, zoals die tussen augustus 1974 en april 1975 van toepassing waren, is in die zin te verstaan dat alleen terzake van de uitvoer van delen vlees, uitgebeend, bevroren en afzonderlijk verpakt, met uitzondering van kopvlees, vang en schenkel, een aanspraak op restituties kon worden gemaakt.
(
1
)	Vertaald uit het Frans.