Eagrán sealadach
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
EMILIOU
arna tabhairt an 23 Deireadh Fómhair 2025 (1)
Cás C‑224/24
Società Eredi Raimondo Bufarini Srl – Servizi Ambientali
v
Ministero dell’Interno,
Ministero della Transizione Ecologica,
Comitato tecnico regionale delle Marche,
Coordinamento per l’uniforme applicazione sul territorio nazionale di cui all’art. 11 del D.Lgs. 105/2015
páirtithe leasmhara:
Regione Marche,
FP
(Iarraidh ar réamhrialú ón Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit,
an Iodáil))
(Tarchur chun réamhrialú – Treoir 2012/18/AE – Saoráidí cóireála dramhaíola – Substaintí contúirteacha – An coincheap ‘láithreacht substaintí contúirteacha’ – Láithreacht réamh-mheasta – Oibleagáid fógra a thabhairt)
I.      Réamhrá
1.        Baineann an iarraidh ar réamhrialú seo,
a thíolaic an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit, an Iodáil), le léiriú ar na critéir chun
láithreacht substaintí contúirteacha a chinneadh de réir bhrí Threoir 2012/18/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Iúil 2012 maidir le rialú guaiseacha mórthionóiscí a bhaineann le substaintí contúirteacha (dá ngairtear ‘Treoir Seveso-III’ de ghnáth). (2)
2.        Is í Treoir 2012/18 an tríú leagan de Threoir ‘Seveso’, (3) a thugann a hainm ó thubaiste thionsclaíoch a tharla gar do bhaile Seveso (an Iodáil) in 1976. Ós rud é go raibh sí ar cheann de na tubaistí comhshaoil ba mheasa riamh,
rinne sí reachtas CEE ag an am sin a spreagadh chun rialacha a ghlacadh a bhfuil sé d’aidhm acu tubaistí den sórt sin a chosc agus a n‑iarmhairtí a mhaolú.
3.        I mbeagán focal, forchuirtear le Treoir 2012/18 oibleagáidí éagsúla ar bhunaíochtaí ina bhfuil substaintí contúirteacha i láthair i gcainníochtaí atá cothrom le nó os cionn na gcainníochtaí a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann léi. Ag brath ar na cainníochtaí atá i láthair, is féidir bunaíochtaí a aicmiú mar bhunaíochtaí ‘íos-sraithe’ nó ‘uas-sraithe’ (rud a spreagann oibleagáidí breise).
4.        Dá bhrí sin, tá tábhacht shuntasach ag baint leis an
tsaincheist a ardaítear sa chás seo de réir bhrí Threoir 2012/18, ós rud é go bhfuil tionchar díreach aici ar aicmiú na mbunaíochtaí a thagann faoi raon feidhme na Treorach agus, sna cásanna sin, ar chineál oibleagáidí nach mór do na bunaíochtaí sin a chomhlíonadh.
II.    An dlí lena mbaineann
5.        Baineann an Tuairim seo go príomha le léiriú phointe 12 d’Airteagal 3 de Threoir 2012/18,
lena leagtar amach an sainmhíniú ar ‘láithreacht substaintí contúirteacha’, a atáirgtear a théacs i mír 18 thíos.
6.        Sa Tuairim seo, déanfaidh mé tagairt freisin d’aithrisí 1 go 6, 26 agus 29 chomh maith le hAirteagail 1, 7, 8 agus 10 go 12 den Treoir. I gcodarsnacht leis sin, ní dhéanfaidh mé tagairt d’fhorálacha Threoir 2008/98/CE (4) agus Threoir 2010/75/AE. (5) Cé go luaitear iad sa chéad cheist a tarchuireadh, ní dhealraíonn sé go bhfuil na Treoracha sin ábhartha sna himeachtaí seo.
7.        Tá Treoir 2012/128 trasuite isteach i ndlí na hIodáile le decreto legislativo 26 giugno 2015, n. 105 – Attuazione della direttiva 2012/18/UE relativa al controllo del pericolo di incidenti rilevanti connessi con sostanze pericolose (Foraithne Reachtach Uimh. 105 an 26 Meitheamh 2015 – Cur chun feidhme Threoir 2012/18/AE maidir le rialú guaiseacha mórthionóiscí a bhaineann le substaintí contúirteacha) (‘Foraithe Reachtach Uimh. 105’). (6)
III. An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
8.        Is cuideachta é an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí (Società Eredi Raimondo Bufarini Srl – Servizi Ambientali; ‘Bufarini’) a oibríonn bunaíocht cóireála
dramhaíola leachtaí (guaiseach agus neamhghuaiseach) in Falconara Marittima (an Iodáil), faoi chead comhtháite comhshaoil arna eisiúint ag cúige Ancona (an Iodáil). De bhua an cheada sin, is féidir le Bufarini suas le 800 tona de dhramhaíl ghuaiseach a stóráil agus suas le 200 tona dramhaíola den chineál sin a chóireáil in aghaidh an lae.
9.        I dtuarascáil a foilsíodh in 2020, tháinig an Comitato tecnico regionale delle Marche (Coiste Teicniúil Réigiúnach, Marche, an Iodáil,
‘CTR’) ar an gconclúid gur tháinig an bhunaíocht arna hoibriú ag Bufarini, i bhfianaise a cumais substaintí contúirteacha a stóráil agus a chóireáil, faoi raon feidhme Fhoraithne Reachtach Uimh. 105. Ar bhonn na tuarascála sin, thug CTR fógra foirmiúil do Bufarini an fógra agus an tuarascáil dá bhforáiltear sa reachtaíocht sin a chur isteach laistigh de 60 lá.
10.      In éagmais bearta comhlíontachta leordhóthanacha ón ngnóthas, d’eisigh CTR, le cinneadh an 24 Samhain 2020,
litir nua fógra fhoirmiúil chuig Bufarini, lena n‑éilítear doiciméadacht a iarradh roimhe sin a chur isteach nó, mar mhalairt air sin, srian fisiciúil ar úsáid umar áirithe atá suite laistigh dá shuiteáil. Ghlac CTR an seasamh, chun an córas rialála is infheidhme maidir le bunaíocht amhail an ceann arna hoibriú ag Bufarini faoi Threoir 2012/18 a chinneadh, nach mór tagairt a dhéanamh d’uaschainníocht substaintí contúirteacha a fhéadfar a stóráil nó a phróiseáil faoi dhálaí intuartha. Dar leis, ní leor láithreacht shealadach substaintí den sórt sin ar an láthair,
inti féin, chun feidhmiú mar bhonn an mheasúnaithe sin.
11.      Níor aontaigh Bufarini leis an seasamh sin. Dar leis, ní thagann a shuiteáil faoi raon feidhme Fhoraithne Reachtach Uimh. 105. Tugann sé le fios go bhfuil córas curtha i bhfeidhm aige chun stoic a bhainistiú agus chun seiceáil a dhéanamh nach sáraítear na teorainneacha a leagtar amach sa reachtaíocht.
12.      Dá bhíthin sin, rinne Bufarini agóid i gcoinne chinneadh CTR os comhair Tribunale Amministrativo Regionale per le Marche (an Chúirt Réigiúnach Riaracháin, Marche, an Iodáil). Le breithiúnas an 23 Meitheamh 2021, dhíbh an chúirt sin an chaingean.
13.      Rinne Bufarini achomharc i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit). In 2022, chuir an chúirt sin bac ar na himeachtaí agus chuir sí trí cheist faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais le haghaidh réamhrialú. Bhain an tríú ceist a tarchuireadh le léiriú phointe 12 d’Airteagal 3
de Threoir 2012/18.
14.      Bhí na ceisteanna sin ab ábhar do Chás C‑144/22, a rinne an Chúirt Bhreithiúnais cinneadh ina leith lena hordú an 15 Nollaig 2022,
Società Eredi Raimondo Bufarini. (7) San ordú sin, chinn an Cúirt, áfach,
nach raibh aon ghá an tríú ceist a fhreagairt,
ós rud é nár ardaíodh í
ach sa chás gur thug an Chúirt freagra dearfach ar an gcéad cheist (maidir le raon feidhme na hoibleagáide tarchur a dhéanamh faoin tríú mír d’Airteagal 267 CFAE),
rud nárbh amhlaidh sa chás seo.
15.      I gcomhthéacs na
n‑imeachtaí náisiúnta céanna, an 21 Márta 2024, chinn an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit) bac a chur ar na himeachtaí arís agus dara tarchur chun réamhrialú a dhéanamh chuig an gCúirt Bhreithiúnais. Is iad seo a leanas na ceisteanna a tharchuirtear sna himeachtaí seo:
‘(1)      An gcuirtear cosc leis an sainmhíniú ar “[láithreacht] substaintí contúirteacha”
[i bpointe 12 d’Airteagal 3
de Threoir 2012/18] ar chleachtas trína gcuirtear cinneadh maidir leis na cainníochtaí substaintí contúirteacha atá i saoráid cóireála dramhaíola faoi réir nós imeachta oibríochtúil arna chur chun feidhme ag an oibreoir (agus, i gcás inarb iomchuí, arna thrasuí leis an gcead dá bhforáiltear in Airteagal 23 de Threoir [2008/98] nó in Airteagal 4 de Threoir [2010/75]), lena bhforáiltear, trí dhramhaíl a aicmiú mar “mheascáin” de réir bhrí [phointe 11 d’Airteagal 3] de Threoir [2012/18], d’fhaireachán leanúnach a dhéanamh ar chainníocht na substaintí contúirteacha atá sa tsuiteáil agus lena n‑áirithítear nach sáraítear na híostairseacha agus na huastairseacha a leagtar síos faoi seach i gcolún 2 agus i gcolún 3 d’Iarscríbhinn 1 a ghabhann le Treoir [2012/18]?
16.      (2)      An gcuirtear cosc le hAirteagal 7 de Threoir [2012/18], lena bhforáiltear go bhfuil oibleagáid ar an oibreoir “fógra a chur faoi bhráid an údaráis inniúil” ina bhfuil an fhaisnéis a liostaítear in Airteagal 7(1) den Treoir sin, arna léiriú i gcomhréir le prionsabail na hiomaíochta agus na saoirse bunaíochta, ar riail amhail Airteagal 13(1), (2) agus (5) de decreto legislativo n. 105/2015 (Foraithne Reachtach Uimh. 105/2015), lena bhforáiltear nach mór faisnéis a chur in iúl go heisiach trí “fhógra arna tharraingt suas i gcomhréir leis an bhfoirm a leagtar amach in Iarscríbhinn 5” (mír 1),
“arna shíniú i bhfoirm féindeimhniúcháin i gcomhréir leis na rialacha atá i bhfeidhm” (mír 2),
“arna tharchur ag an oibreoir chuig na faighteoirí dá dtagraítear i mír 1 i bhformáid leictreonach trí úsáid a bhaint as na seirbhísí agus as na modhanna leictreonacha a chuirtear ar fáil trí fhardal na mbunaíochtaí ar dócha go mbeidís ina gcúis le mórthionóiscí dá dtagraítear in Airteagal 5(3)” nó “go heisiach trí ríomhphost arna shíniú go digiteach” (mír 5), gan an méid seo a leanas a áireamh, maidir le hábhair atá ábhartha don bhreithiúnas seo, modh cumarsáide a dhéantar trí bhíthin “nós imeachta oibríochtúil arna chur chun feidhme ag an oibreoir” lena bhforáiltear d’fhaireachán leanúnach ar chainníocht na substaintí contúirteacha atá sa tsuiteáil; lena n‑áirithítear nach sáraítear na híostairseacha agus na huastairseacha faoi seach a leagtar síos i gcolún 2 agus i gcolún 3 d’Iarscríbhinn I ghabhann le Treoir [2012/18]?’
17.      Chuir Bufarini agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach.
IV.    Anailís
A.      An chéad cheist
18.      Lena céad cheist, féachann an chúirt a rinne an tarchur le soiléiriú a dhéanamh ar an sainmhíniú ar ‘láithreacht substaintí contúirteacha’ a leagtar amach i bpointe 12 d’Airteagal 3 de Threoir 2012/18 agus, go sonrach, ar bhrí an téarma ‘láithreacht réamh-mheasta’ a áirítear ann.
19.      Léitear an fhoráil sin mar seo a leanas:
‘ciallaíonn “láithreacht substaintí contúirteacha” láithreacht iarbhír nó láithreacht réamh-mheasta substaintí contúirteacha sa bhunaíocht, nó substaintí contúirteacha a bhfuil sé réasúnta le bheith ag súil go bhféadfar iad a ghiniúint le linn cailliúint smachta ar na próisis, lena n‑áirítear gníomhaíochtaí stórála, in aon suiteáil laistigh den bhunaíocht, i gcainníochtaí atá cothrom leis nó a sháraíonn na cainníochtaí cáilitheacha a leagtar amach i gCuid 1 nó i gCuid 2 d’Iarscríbhinn I’. (8)
20.      Dá bhrí sin, meastar go bhfuil substaintí contúirteacha, de réir bhrí na Treorach sin, i láthair i mbunaíocht – ar choinníoll go bhfuil a gcainníochtaí cothrom le nó níos airde ná na cainníochtaí a leagtar amach in Iarscríbhinn I di, i dtrí chás: (i) nuair atá siad i láthair go hiarbhír; (ii) nuair is féidir a bheith ag súil lena láithreacht; nó (iii) nuair atá sé réasúnta le bheith ag súil go bhféadfar iad a ghiniúint le linn cailliúint smachta ar na próisis laistigh den bhunaíocht.
21.      Ní mór le haicmiú bunaíochta faoi cheann de na trí chás a dhéanamh, i bprionsabal, sula gcuirfear tús le haon ghníomhaíocht a bhaineann le cóireáil substaintí contúirteacha. Mar a léirítear thuas, is é an dara ceann de na cásanna sin atá ábhartha sa chás seo.
22.      Go bunúsach, is í an cheist ná an raibh na húdaráis náisiúnta (is é sin,
CTR) ceart nuair a mheas siad, i gcás amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, gur cheart na cainníochtaí ‘réamh-mheasta’ a chinneadh ar  bhonn
uastoilleadh na bunaíochta, de réir an cheada comhshaoil. Chosain an Coimisiún an seasamh sin sna himeachtaí seo chomh maith.
23.      I gcodarsnacht leis sin, tá Bufarini den tuairim, chun ‘láithreacht réamh-mheasta’ substaintí contúirteacha a chinneadh, gur féidir le hoibreoir brath ar shásra lena bhforáiltear d’fhaireachán leanúnach ar chainníocht substaintí contúirteacha atá sa tsuiteáil agus lena n‑áirithítear nach sáraítear na tairseacha a leagtar síos i dTreoir 2012/18. Cuireann sé i bhfios go láidir go ndéanann a bhunaíocht substaintí contúirteacha agus neamhchontúirteacha
araon a stóráil agus a phróiseáil.
24.      Ba chóir a thabhairt faoi deara nach sainmhínítear an téarma ‘réamh-mheasta’ le Treoir 2012/18, ná ní thugtar aon soiléiriú breise inti maidir lena bhrí. Leis an easpa sainmhíniú beacht sin, ardaítear ceisteanna maidir leis an gcaoi a ndéanfaidh údaráis inniúla measúnú ar láithreacht ‘réamh-mheasta’ substaintí contúirteacha ar mhaithe le haicmiú faoin Treoir.
25.      In éagmais sainmhíniú sainráite, ní mór, dá bhrí sin, foclaíocht na forála, chomh maith le cuspóirí agus scéim ghinearálta na Treorach, a bheith mar threoir ag an léiriú ar ‘réamh-mheasta’.
26.      Maidir le foclaíocht na forála, ba mhaith liom a chur in iúl, sa ghnáthchaint, go dtuigtear go ginearálta gurb ionann an téarma ‘réamh-mheasta’ agus téarmaí amhail ‘a bhfuiltear ag súil leis’,
‘samhlaithe’,
‘beartaithe’,
‘réamhthuartha’ nó ‘réamhshamhlaithe’. Deimhnítear an cinneadh sin trí chomparáid a dhéanamh idir leaganacha teanga éagsúla na Treorach. (9)
27.      I bhfianaise an mhéid sin, is cosúil nach dtacaíonn léiriú litriúil phointe 12 d’Airteagal 3 de Threoir 2012/18 leis an seasamh a ghlac CTR agus atá á chosaint ag an gCoimisiún, eadhon gur cheart gurb ionann ‘láithreacht réamh-mheasta’ agus uastoilleadh. Is cosúil go n‑éilítear le téacs na forála, ar a laghad,
dóchúlacht réasúnta go bhféadfadh na substaintí contúirteacha atá i gceist a bheith i láthair ag pointe áirithe ama i gcainníochtaí os cionn na gcainníochtaí a leagtar amach in Iarscríbhinn I.
28.      Tugtar tuilleadh tacaíochta dó sin le hAirteagal 7(1) de Threoir 2012/18, lena n‑éilítear ar oibreoirí fógra a sheoladh chuig an údarás inniúil lena n‑áirítear, i measc nithe eile,
‘eolas atá leordhóthanach chun substaintí contúirteacha agus catagóir na substaintí atá i gceist nó ar dócha go mbeidh siad i láthair a shainaithint’, agus ‘cainníocht agus foirm fhisiceach na substainte contúirtí nó na substaintí contúirteacha lena mbaineann’. (10) Ar an gcaoi chéanna, luaitear i Nóta 3 d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2012/18 ‘gurb iad na cainníochtaí nach mór a chur san áireamh chun na hAirteagail ábhartha [den Treoir] a chur i bhfeidhm ná uaschainníochtaí atá ann nó ar dócha go mbeidh siad ann ag aon am amháin’. (11)
29.      Tá mo thuiscint ar an téarma ‘réamh-mheasta’ i gcomhréir níos mó freisin leis an téacs i bpointe 12 d’Airteagal 3 de Threoir 2012/18 maidir leis an tríú cás ina meastar go bhfuil substaintí contúirteacha i láthair i mbunaíocht: nuair ‘atá sé réasúnta le bheith ag súil go bhféadfar [iad] a ghiniúint le linn cailliúint smachta ar na próisis... laistigh den bhunaíocht’. Tugtar le fios sa chuid sin den fhoráil freisin nach leor an fhéidearthacht theoiriciúil go bhféadfadh substaintí contúirteacha a bheith i láthair i gcainníochtaí atá cothrom le nó níos airde ná na cainníochtaí a leagtar amach in Iarscríbhinn I chun cur i bhfeidhm Threoir 2012/18 a spreagadh.
30.      In aon chás, dá mbeadh sé beartaithe cur i bhfeidhm na Treorach a spreagadh mar gheall ar chumas bunaíochta substaintí contúirteacha a stóráil, a phróiseáil nó a ghiniúint amháin, tá sé réasúnta a bheith ag súil go ndéanfadh reachtas an Aontais na forálacha ábhartha a leagan amach dá réir sin. Is cosúil go bhfuil úsáid an natha
‘láithreacht réamh-mheasta’ neamhbheacht ó thaobh teanga agus coincheapa de chun coincheap an uastoillte iomláin a chur in iúl, go háirithe i gcomhthéacs ionstraim reachtach a raibh a forálacha beartaithe, dar le reachtas an Aontais féin,
le bheith ‘soiléir, comhleanúnach agus éasca le tuiscint, chun cabhrú le feabhas a chur ar chur chun feidhme agus in‑fhorfheidhmitheacht’. (12)
31.      Ní thacaíonn léiriú comhthéacsúil ná teileolaíoch ar fhorálacha Threoir 2012/18 leis an léiriú ar an téarma ‘réamh-mheasta’ a mhol CTR agus an Coimisiún ach oiread.
32.      Maidir leis an gcomhthéacs, nílim cinnte ó thaobh na n‑argóintí a chuir an Coimisiún chun cinn go bhfuil gá le léiriú thoilleadhbhunaithe
ar an téarma ‘réamh-mheasta’ a mhéid nach mór roinnt oibleagáidí a leagtar síos i dTreoir 2012/18 a chomhlíonadh roimh ré, is é sin, sula mbeidh na substaintí contúirteacha i láthair sa bhunaíocht den chéad uair. Tagraíonn an Coimisiún, go háirithe, do na hoibleagáidí maidir le beartas coiscthe mórthionóiscí a tharraingt suas agus a chur chun feidhme (Airteagal 8 di), tuarascáil sábháilteachta a chur ar fáil (Airteagal 10 di), agus plean éigeandála a tharraingt suas agus faisnéis ghaolmhar a sholáthar do na húdaráis náisiúnta inniúla (Airteagal 12 di). (13)
33.      Is cosúil go bhfuil an argóint sin beagán ciorclach, ós rud é go bhfuil sí bunaithe ar an toimhde nach mór feidhm a bheith ag na forálacha atá i gceist maidir le haon bhunaíocht nach bhfuil in ann cainníochtaí beachta substaintí contúirteacha atá i láthair ag aon am ar leith a thuar ex ante. I mo thuairimse, tá an toimhde sin gan bhunús. Ar choinníoll nach sáraítear na tairseacha a leagtar síos in Iarscríbhinn I, ní bhaineann an neamhábaltacht meastachán a dhéanamh roimh ré ar chainníochtaí beachta substaintí a cóireáladh tráth ar bith le hábhar. Dá réir sin, ní féidir, i bprionsabal, imní an Choimisiúin maidir le cur i bhfeidhm Airteagail 8, 10 agus 12 de Threoir 2012/18 teacht chun cinn.
34.      Tá argóint an Choimisiúin atá bunaithe ar théacs Airteagal 7(4) agus Airteagal 11 de Threoir 2012/18 chomh neamh-áititheach
céanna. Cuireann an Coimisiún in iúl, faoi na forálacha sin, nach mór d’oibreoirí na méaduithe nó laghduithe suntasacha ar chainníocht na substainte contúirtí atá i láthair a chur in iúl don údaráis inniúil sula ndéantar iad, agus, de réir mar a bheidh, bearta iomchuí a dhéanamh. Níl sé sin indéanta – amhail mar a chuireann an Coimisiún béim air – i ndáil le méaduithe gan choinne agus a tharlaíonn go tobann mar gheall ar mhífheidhmiú i bpróisis faireacháin.
35.      I mo thuairimse, ní thugtar aon léargas leis na forálacha sin ar léiriú ceart i bpointe 12 d’Airteagal 3 de Threoir 2012/18. Mar a léirítear le foclaíocht agus comhthéacs Airteagal 7(4)(a) agus Airteagal 11 de Threoir 2012/18
, baineann na forálacha sin le méaduithe nó laghduithe fadtéarmacha ar chainníocht substaintí contúirteacha i láthair sa bhunaíocht.
36.      D’fhéadfadh cásanna neamhbheartaithe agus sealadacha cainníochtaí substaintí contúirteacha a stóráladh,
a próiseáladh nó a gineadh os cionn na leibhéal a chuirtear in iúl do na húdaráis (agus, de réir mar a bheidh, os cionn na leibhéal a cheadaítear leis an gcead) tarlú i roinnt mhaith bunaíochtaí, nó iad uile. Is fíor sin freisin maidir leo siúd a chomhlíonann na hoibleagáidí uile a leagtar síos sa Treoir. Tá sé thar a bheith soiléir, sna cásanna sin,
nach
gceanglaítear ar na hoibreoirí an fógra, an beartas maidir le mórthionóiscí a chosc, agus mar sin de, a athbhreithniú ná a thabhairt cothrom le dáta.
37.      Ba cheart feidhm a bheith ag an méid sin go loighciúil i gcásanna ina bhfuil sásra i bhfeidhm, mar a áitíonn Bufarini, lena ndéantar faireachán leanúnach ar chainníocht na substaintí contúirteacha atá sa bhunaíocht, chun a áirithiú nach sárófar na teorainneacha a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2012/18. Más rud é, de dhearmad, go bhféadfaí ag pointe áirithe ama na teorainneacha a shárú, spreagfaí an t-oibreoir gníomhú ar mhaithe leis an méid a laghdú faoi bhun na dteorainneacha
a leagtar amach in Iarscríbhinn I. Sna cásanna sin chomh maith, níl aon mhodhnú fadtéarmach ar chainníocht na substaintí contúirteacha a ndéileáiltear leo, fiú nuair nach n-éiríonn leis an oibreoir freagairt láithreach a thabhairt. Dá bhrí sin, ní thagann na cásanna sin faoi raon feidhme na bhforálacha dá dtagraíonn an Coimisiún. (14)
38.      I ndáil, ansin, le léiriú teileolaíoch ar fhorálacha Threoir 2012/18, tugann mé an méid seo a leanas faoi deara.
39.      Ar an gcéad dul síos, is fíor gurb é cuspóir deiridh na treorach ardleibhéal cosanta do shláinte an duine agus don chomhshaol a áirithiú. (15) Tá a raon feidhme srianta, áfach – mar a léiríodh go soiléir,
inter alia, in aithrisí 1 go 6 agus le hAirteagal 1
di – do ‘mhórthionóiscí a chosc...
agus teorainn a n‑iarmhairtí’. (16) Ní ionstraim é inar díríodh ar gach tionóisc thionsclaíochta a bhaineann le substaintí contúirteacha, ach amháin iad siúd lena gcruthaítear guaiseacha suntasacha do shláinte an duine agus don chomhshaol. Níl sé dírithe ach oiread ar na rioscaí a laghdú go nialas (tasc dodhéanta,
ar ndóigh) nó le rud éigin timpeall sin. (17)
40.      Níor cheart neamhaird a dhéanamh de, fiú i gcás mhífheidhmiú sásraí faireacháin amhail iad siúd a chuir Bufarini síos orthu, a bhféadfadh cainníochtaí substaintí contúirteacha lena sáraítear na tairseacha a leagtar amach in Iarscríbhinn I ar bhonn sealadach mar thoradh air, nach mbeadh tarlú den sórt sin, ann féin, ina chúis dhíreach le tionóisc, gan trácht ar mhórthionóiscí. Is amhlaidh atá sé go háirithe i gcás ina gcoinníonn an t‑oibreoir an cumas idirghabháil a dhéanamh go tapa agus go héifeachtach chun na cainníochtaí lena mbaineann a laghdú agus chun dálaí sábháilte a athbhunú. Dá bhrí sin, ar choinníoll go gcuirfear bearta maolaithe iomchuí chun feidhme go pras, ní mhéadófaí próifíl riosca na bunaíochta go suntasach. Treisítear leis sin go bhfuil tábhacht ag baint le breithniú a dhéanamh ar na coimircí teicniúla atá i bhfeidhm agus ar fhreagairt oibríochtúil an oibreora araon nuair atá measúnú á dhéanamh ar na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ann faoi Threoir 2012/18.
41.      Ina theannta sin, ní mór an cuspóir deiridh sin a réiteach le leasanna eile an phobail. Go háirithe, mar a mhínítear in aithris 4 den Treoir, d’iarr reachtas an Aontais freisin le ‘[h]ualaí riaracháin nach bhfuil gá leo a laghdú trí chuíchóiriú nó simpliú, ar choinníoll nach gcuirfí sábháilteacht agus cosaint an chomhshaoil agus shláinte an duine i mbaol’. Cuirtear imní den sórt céanna in iúl in aithris 18 den Treoir, ina dtagraítear don ghá ‘i gcás inar féidir, ualaí riaracháin a laghdú, go háirithe d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide’.
42.      Dá nglacfaí le léiriú an Choimisiúin ar phointe 12 d’Airteagal 3 de Threoir 2012/18, ciallóidh sé sin go mbeidh ar oibreoirí a bhfuil próifíl riosca an‑íseal acu (18) roinnt oibleagáidí a chomhlíonadh a d’fhéadfadh a bheith costasach a chur chun feidhme freisin. Is cosúil go bhfuil an t‑ualach riaracháin agus airgeadais díréireach agus i bhfad ó chur chuige réalaíoch maidir le guaiseacha mórthionóiscí a bhainistiú. (19)
43.      I bhfianaise phrionsabal na comhréireachta, tá sé réasúnta glacadh leis gur ghlac reachtas an Aontais le cur chuige pragmatach seachas cur chuige rófhoirmiúil maidir leis an gcoincheap ‘láithreacht substaintí contúirteacha’ a shainiú mar pharaiméadar chun raon feidhme Threoir 2012/18 a chinneadh agus chun idirdhealú a dhéanamh idir bunaíochtaí íos-sraithe agus uas-sraithe.
44.      Dá réir sin, táim den tuairim nach mór an coincheap ‘láithreacht réamh-mheasta’ a fhorléiriú ar bhealach lena léirítear cur chuige rioscabhunaithe atá comhsheasmhach le cuspóir coisctheach na treorach, ag díriú ar dhálaí oibríochtúla intuartha seachas ar na
huastoilltí teoiriciúla. Tá léiriú den sórt sin ag teacht le haidhm na treorach mórthionóiscí a chosc trína cheangal ar na Ballstáit agus ar oibreoirí measúnú a dhéanamh ar an bhfíor-láithreacht is dócha a bheidh ann agus láimhseáil substaintí contúirteacha,
lena n‑éascaítear bearta rialála comhréireacha agus infhorfheidhmithe.
45.      Go nádúrtha, táim ar aon intinn leis an gCoimisiún maidir leis an ngá atá ann cásanna a sheachaint ina bhféadfadh oibreoirí – de mheon mímhacánta nó díreach mar gheall ar fhaillí – éalaigh óna n‑oibleagáidí faoi Threoir 2012/18 go héasca. Leis an léiriú ar an téarma,
‘láithreacht réamh-mheasta’ d’fhéadfaidh carte blanche a thabhairt,
de facto, do na hoibreoirí brath ar a n‑ionchais agus ar a meastacháin shuibiachtúla, bhainfí an bonn d’éifeachtacht an chórais cosanta a bunaíodh le Treoir 2012/18.
46.      I mo thuairimse, ní mór infheidhmeacht Threoir 2012/18 maidir le bunaíocht ar leith nó a haicmiú mar bhunaíocht ‘íos-sraithe’ nó ‘uas-sraithe’ a bheith bunaithe ar shonraí oibiachtúla atá infhíoraithe go réidh agus go héasca ag na húdaráis inniúla. Dá uireasa sin, ní bheadh córas na
cigireachta agus na bpionós atá beartaithe ag reachtas an Aontais ag feidhmiú i gceart. (20)
47.      De bhun Airteagal 20(1) de Threoir 2012/18,
‘Áiritheoidh na Ballstáit go n‑eagróidh na húdaráis inniúla córas cigireachtaí’. Is é aidhm na gcigireachtaí sin, ar an gcéad dul síos, chun a chur ar chumas na n‑údarás inniúil ‘na bearta is gá a dhéanamh i gcás neamhchomhlíonadh’ leis an Treoir (aithris 26 di). Ina theannta sin, le hAirteagal 28 de Threoir 2012/18, mar a léiríodh in aithris 29 di, ceanglaítear ar na Ballstáit foráil a dhéanamh maidir le pionóis is infheidhme maidir le sáruithe ar na forálacha náisiúnta arna nglacadh de bhun na Treorach sin atá éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach, agus iad a chur i bhfeidhm.
48.      I bhfianaise an mhéid sin, táim den tuairim go bhféadfadh córas amhail an córas atá beartaithe ag Bufarini a bheith leordhóthanach, faoi chúinsí áirithe, chun a chinntiú go bhfanfaidh ‘láithreacht réamh-mheasta’ substaintí contúirteacha sa bhunaíocht faoi bhun na dtairseach a leagtar amach in Iarscríbhinn I. Is éard atá i gceist leis an gcóras sin sásra a chur ar bun lena ndéantar faireachán ar chainníocht na substaintí contúirteacha atá sa bhunaíocht i gcónaí, rud a chuirfidh ar chumas an oibreora idirghabháil a dhéanamh go pras nuair atá riosca ann go bhféadfadh na substaintí na tairseacha a leagtar amach in Iarscríbhinn I a shárú.
49.      Ní mór a lua go soiléir, chun a mheas go bhfuil córas i gcomhréir le Treoir 2012/18, nach mór dó a chur ar chumas an oibreora idirghabháil ar bhealach coisctheach a dhéanamh – is é sin,
sula
ndéanfaidh cainníochtaí na substaintí contúirteacha na tairseacha a leagtar síos in Iarscríbhinn I a shárú. Ní féidir caitheamh le haon sásra nach n‑oibríonn ach amháin trí bhearta ceartaitheacha ex post, agus a bhfuil láithreacht substaintí contúirteacha os cionn na dtairseach sin a bhfuil leibhéal áirithe rialtachta ag baint leo mar thoradh air, mar shásra coibhéiseach. I gcásanna den sórt sin, ní de thaisme atá an barrachas ach intuartha agus, dá réir sin,
spreagtar cur i bhfeidhm na treorach go cinnte.
50.      Thairis sin, ba cheart do chóras den sórt sin na cainníochtaí atá ann i gcónaí a thaifeadadh freisin, ionas go bhféadfadh na húdaráis inniúla, tráth ar bith, a fhíorú ar sáraíodh na tairseacha atá i gceist agus, más rud é gur sáraíodh iad, an fhaisnéis is gá a fháil (inter alia, dátaí, fad agus minicíocht an tarlaithe nó na dtarluithe, cainníochtaí de bhreis agus mar sin de).
51.      Ar ndóigh, is faoi na húdaráis náisiúnta atá sé a chinneadh an bhfuil an sásra ar leith arna bhunú ag oibreoir áirithe cruinn, iontaofa agus éifeachtach – riaracháin ar an gcéad dul síos agus breithiúnach i gcás díospóide.
52.      I bhfianaise na mbreithnithe sin roimhe seo, measaim nach mór pointe 12 d’Airteagal 3 de Threoir 2012/18 a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leis ar chleachtas náisiúnta lena ndéantar measúnú ar láithreacht ‘réamh-mheasta’ substaintí contúirteacha laistigh de bhunaíocht trí thagairt a dhéanamh do shásraí arna gcur i bhfeidhm ag an oibreoir lena n‑áirithítear faireachán leanúnach ar na cainníochtaí iarbhír atá ann. Le sásraí den sórt sin, ní mór a bheith in ann idirghabháil phras a dhéanamh chun na cainníochtaí sin a laghdú i gcásanna ina bhfuil riosca intuartha ann go sárófar na tairseacha a leagtar síos in Iarscríbhinn I. Ní cheadaítear an cur chuige sin, áfach, ach amháin i gcás ina gcoimeádfaidh taifid leordhóthanacha leis an sásra, rud a chuirfidh ar chumas na n‑údarás inniúil na seiceálacha is gá a dhéanamh.
B.      An dara ceist
53.      Lena dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhféadfadh reachtaíocht náisiúnta a cheangal go ndéanfaí an fógra dá dtagraítear in Airteagal 7(1) de Threoir 2012/18 ar bhealach sonrach amháin, agus ar an gcaoi sin cineálacha fógra atá bunaithe ar theicneolaíochtaí nua a eisiamh. Tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, i ndáil leis sin, do na teicneolaíochtaí a úsáideann Bufarini agus na hoibreoirí eile a bhfuil sásraí faireacháin amhail iad siúd a phléitear thuas curtha chun feidhme acu.
54.      Níl na cúiseanna a thug ar an gcúirt a rinne an tarchur an cheist sin a chur isteach go hiomlán soiléir dom. Ina theannta sin, ní fheicim conas a d’fhéadfadh freagra ar an gceist sin tionchar a imirt ar na himeachtaí atá ar feitheamh faoi láthair os comhair na cúirte a rinne an tarchur.
55.      Is í an tsaincheist atá i gcroílár na bpríomhimeachtaí, a mhéid a thuigim, an modh ba cheart a úsáid chun a chinneadh an dtagann bunaíocht faoi raon feidhme Threoir 2012/18, ar an gcúis go bhfuil, nó gur dócha go mbeidh, substaintí contúirteacha sa bhunaíocht i méid atá comhionann leis na teorainneacha a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2012/18 nó os a gcionn. Áitíonn Bufarini go bhfuil an modh a úsáideann sé ina leith sin i gcomhréir le forálacha na treorach. Chiallódh sé sin nach dtagann a bhunaíocht faoi raon feidhme na treorach.
56.      Maidir leis an gcinneadh ar an modh ina bhfuil ar an oibreoir an fógra dá bhforáiltear in Airteagal 7
den Threoir 2012/18 a thabhairt – ag glacadh leis go raibh an fhoráil sin infheidhme maidir le Bufarini – dealraíonn sé nach bhfuil baint ar bith ag an ráiteas sin maidir leis na saincheisteanna a ardaítear sna príomhimeachtaí. Tá feidhm a fortiori ag an gconclúid sin má fhreagraítear an chéad cheist a tharchuirtear ar an mbealach a mhol mé thuas.
57.      Dá bhrí sin, measaim go bhfuil an dara ceist a tharchuirtear do-ghlactha.
V.      Conclúid
58.      Mar fhocal scoir, molaim go bhfreagródh an Chúirt na ceisteanna a tharchuir an Consiglio di Stato (an Chomhairle Stáit, an Iodáil) mar seo a leanas:
–      (1)      Maidir le pointe 12 d’Airteagal 3
de Threoir 2012/18/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Iúil 2012 maidir le rialú guaiseacha mórthionóiscí a bhaineann le substaintí contúirteacha
–      ní mór léiriú a dhéanamh sa chaoi nach gcuirtear cosc leis ar chleachtas náisiúnta lena ndéantar measúnú ar láithreacht ‘réamh-mheasta’ substaintí contúirteacha i mbunaíocht trí thagairt a dhéanamh do shásraí arna gcur i bhfeidhm ag an oibreoir lena n‑áirithítear faireachán leanúnach ar na cainníochtaí iarbhír atá ann. Ní mór do shásraí den sórt sin idirghabháil phras a cheadú chun na cainníochtaí sin a laghdú i gcás ina bhfuil riosca intuartha ann go sárófar na tairseacha a leagtar síos in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2012/18. Déantar amhlaidh ar choinníoll go gcoimeádfaidh taifid leordhóthanacha leis an sásra, rud a chuirfidh ar chumas na n‑údarás inniúil na seiceálacha is gá a dhéanamh.
–      (2)      Tá an dara ceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú do-ghlactha.
1      Bunteanga: an Béarla.
2      Treoir lena leasaítear agus lena n‑aisghairtear ina dhiaidh sin Treoir 96/82/CE ón gComhairle (IO 2012 L 197, lch. 1).
3      Téann an chéad leagan de siar go 1982: Treoir 82/501/CEE ón gComhairle an 24 Meitheamh 1982 maidir le guaiseacha mórthionóiscí ó ghníomhaíochtaí tionsclaíocha áirithe (IO 1982 L 230, lch. 1).
4      Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 maidir le dramhaíl agus lena n‑aisghairtear Treoracha áirithe (IO 2008 L 312, lch. 3).
5      Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2010 maidir le hastaíochtaí tionsclaíocha (cosc agus rialú comhtháite ar thruailliú) (IO 2010 L 334, lch. 17).
6      GURI Uimh. 161 an 14 Iúil 2015.
7      EU:C:2022:1013.
8      Béim curtha leis.
9      Féach, mar shampla, na leaganacha Gearmáinise (‘vorgesehene’), Gréigise (‘προβλεπ-μενη’), Spáinnise (‘anticipada’), Fraincise (‘anticipée’), Ollainnise (‘verwachte’), Iodáilise (‘prevista’), Polainnise (‘przewidywaną’), Portaingéilise (‘prevista’), Rómáinise (‘anticipată’) agus Fionlainnise (‘niitä ennakoidaan olevan’) de Threoir 2012/18.
10      Béim curtha leis.
11      Béim curtha leis.
12      Féach aithris 4 de Threoir 2012/18.
13      Ba cheart a lua nach bhfuil feidhm ag Airteagail 10 agus 12 de Threoir 2012/18 ach amháin maidir le bunaíochtaí uas-sraithe.
14      D’fhéadfadh sé a bheith difriúil, áfach, i gcás nach féidir na cainníochtaí a laghdú go mear. Sna cásanna sin, ní hamháin go ndéanfaí smachtbhannaí a cur i bhfeidhm a bheith mar thoradh ar mhífheidhmiú an chórais faireacháin (féach mír 48 thíos), ach d’fhéadfadh sé cur i bhfeidhm Threoir 2012/18 a spreagadh.
15      Féach, go háirithe, ar aithrisí 2 go 4 agus 6, chomh maith le hAirteagal 1 de Threoir 2012/18.
16      Béim curtha leis. Féach, sa chomhthéacs seo,
breithiúnas an 17 Meitheamh 1999,
an Coimisiún
v an Iodáil
(C‑336/97, EU:C:1999:314, mír 20 agus an cásdlí dá dtagraítear).
17      Féach, mar shampla,
ECFE, ‘OECD guiding principles for chemical accident prevention, preparedness and response – Third edition’, 2023, lch. 15 (aistriúchán neamhoifigiúil):
‘Ba cheart na bearta a ghlacann tionscal aghaidh a thabhairt ar na rioscaí a bhaineann le timpistí ceimiceacha a bheith iomchuí iad a laghdú a mhéid is indéanta le réasún’. Béim curtha leis.
18      I ndáil leis sin, is díol suntais é gur thug an Coimisiún faoi deara, i dtuarascáil le déanaí, de réir a bhunachair sonraí thiomnaithe, gur i mbunaíochtaí uas-sraithe a tharla formhór na dtimpistí (lena n‑áirítear ‘mórthionóiscí’) a taifeadadh sa tréimhse 2019 go 2022. Féach an Tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le cur chun feidhme agus feidhmiú éifeachtúil Threoir [2012/18] maidir le rialú guaiseacha mórthionóiscí a bhaineann le substaintí contúirteacha don tréimhse 2019-2022, COM(2025) 508 final an 19 Meán Fómhair 2025, lch. 13.
19      Féach, i ndáil leis sin, Tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta maidir le ‘Togra le haghaidh treorach ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le rialú guaiseacha mórthionóiscí a bhaineann le substaintí contúirteacha’, COM(2010) 781 final – 2010/0377 (COD), pointe 4.9.
20      Maidir leis an tábhacht a bhaineann le córas den sórt sin a chur chun feidhme go leordhóthanach, féach breithiúnas an 17
Meitheamh 1999, an Coimisiún v an Iodáil (C-336/97, EU:C:1999:314, mír 25).