62022CJ0339_RES
Kawża C‑339/22
BSH Hausgeräte GmbH
vs
Electrolux AB
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mis-Svea Hovrätt)
Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) tal‑25 ta’ Frar 2025
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Ġurisdizzjoni u eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali – Regolament (UE) Nru 1215/2012 – Artikolu 4(1) – Ġurisdizzjoni ġenerali – Il-punt 4 tal-Artikolu 24 – Ġurisdizzjoni esklużiva – Ġurisdizzjoni fil-qasam tar-reġistrazzjoni jew tal-validità ta’ privattivi – Azzjoni għal kontrafazzjoni – Privattiva Ewropea vvalidata fi Stati Membri u fi Stat terz – Kontestazzjoni tal-validità tal-privattiva permezz ta’ eċċezzjoni – Ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qorti li quddiemha titressaq l-azzjoni għal kontrafazzjoni”
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Ġurisdizzjoni u eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali – Regolament Nru 1215/2012 – Determinazzjoni tal-ġurisdizzjoni internazzjonali ta’ qorti ta’ Stat Membru – Ġurisdizzjoni esklużiva – Tilwimiet dwar ir-reġistrazzjoni jew il-validità ta’ privattivi – Kunċetti awtonomi tad-dritt tal-Unjoni – Interpretazzjoni uniformi – Regola jew proċedura nazzjonali dwar l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni – Assenza ta’ effett
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1215/2012, il-punt 4 tal-Artikolu 24)
(ara l-punti 25 u 26)
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Ġurisdizzjoni u eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali – Regolament Nru 1215/2012 – Dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament ikklassifikati bħala ekwivalenti għal dawk tar-Regolament Nru 44/2001 u tal-Konvenzjoni ta’ Brussell – Interpretazzjoni tal-imsemmija dispożizzjonijiet skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar ir-Regolament Nru 44/2001 u l-Konvenzjoni ta’ Brussell – Ġurisdizzjoni esklużiva – Tilwimiet dwar ir-reġistrazzjoni jew il-validità ta’ privattivi – Kunċett – Interpretazzjoni awtonoma – Interpretazzjoni stretta
(Konvenzjoni tas‑27 ta’ Settembru 1968, il-punt 4 tal-Artikolu 16; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1215/2012, il-punt 4 tal-Artikolu 24; Regolament tal-Kunsill Nru 44/2001, il-punt 4 tal-Artikolu 22)
(ara l-punti 28 u 43)
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Ġurisdizzjoni u eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali – Regolament Nru 1215/2012 – Determinazzjoni tal-ġurisdizzjoni internazzjonali ta’ qorti ta’ Stat Membru – Ġurisdizzjoni esklużiva – Tilwimiet dwar ir-reġistrazzjoni jew il-validità ta’ privattivi – Portata – Stħarriġ inċidentali tal-validità ta’ privattiva maħruġa fi Stat Membru fil-kuntest ta’ azzjoni għal kontrafazzjoni mressqa fi Stat Membru ieħor – Esklużjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1215/2012, Artikolu 4(1), il-punt 4 tal-Artikolu 24, u Artikolu 27)
(ara l-punti 35 sa 37)
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Ġurisdizzjoni u eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali – Regolament Nru 1215/2012 – Determinazzjoni tal-ġurisdizzjoni internazzjonali ta’ qorti ta’ Stat Membru – Kamp ta’ applikazzjoni – Ġurisdizzjoni tal-qorti tad-domiċilju tal-konvenut – Azzjoni għal kontrafazzjoni ta’ privattiva Ewropea vvalidata f’diversi Stati Membri – Kontestazzjoni mill-konvenut tal-validità tal-privattiva – Tilwimiet dwar ir-reġistrazzjoni jew il-validità ta’ privattivi – Ġurisdizzjoni esklużiva – Obbligu tal-qorti tad-domiċilju tal-konvenut adita bl-azzjoni għal kontrafazzjoni li tiddikjara li ma għandhiex ġurisdizzjoni – Assenza
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1215/2012, Artikoli 4(1), il-punt 4 tal-Artikolu 24, u Artikolu 27)
(ara l-punti 38 sa 42, 44 sa 48, u 52, u d-dispożittiv 1)
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Ġurisdizzjoni u eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali – Regolament Nru 1215/2012 – Determinazzjoni tal-ġurisdizzjoni internazzjonali ta’ qorti ta’ Stat Membru – Ġurisdizzjoni tal-qorti tad-domiċilju tal-konvenut – Tilwimiet dwar ir-reġistrazzjoni jew il-validità ta’ privattivi – Kontrafazzjoni ta’ privattivi maħruġa fi Stat terz – Portata – Stħarriġ inċidentali mill-qorti adita tal-validità tal-privattiva maħruġa fi Stat terz – Inklużjoni
(Konvenzjoni tat‑30 ta’ Ottubru 2007, il-punt 4 tal-Artikolu 22; Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1215/2012, Artikolu 4(1), il-punt 4 tal-Artikolu 24, u Artikoli 33, 34 u 73(1) u (3))
(ara l-punti 55 sa 57, u 61 sa 76, u d-dispożittiv 2)
Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Ġurisdizzjoni u eżekuzzjoni tas-sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali – Regolament Nru 1215/2012 – Kamp ta’ applikazzjoni – Eżistenza ta’ element barrani – Tilwima bejn partijiet iddomiċiljati fi Stati Membri – Element barrani li jinsab fit-territorju ta’ pajjiż terz – Inklużjoni
(Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 1215/2012, Artikolu 4(1))
(ara l-punti 58 sa 60)
Sunt
Adita b’talba għal deċiżjoni preliminari mis-Svea hovrätt, Patent- och marknadsöverdomstolen (il-Qorti tal-Appell sedenti fi Stokkolma bħala l-Qorti tal-Appell tal-Proprjetà Industrijali u Kummerċjali, l-Isvezja), il-Qorti tal-Ġustizzja tat deċiżjoni dwar il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1215/2012 (
1
). Hija ddeċidiet li qorti tal-Istat Membru tad-domiċilju tal-konvenut, adita b’azzjoni għal kontrafazzjoni ta’ privattiva maħruġa fi Stat Membru ieħor, iżżomm il-ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni ta’ din l-azzjoni meta, fil-kuntest ta’ din l-azzjoni, il-konvenut jikkontesta, permezz ta’ eċċezzjoni, il-validità tal-imsemmija privattiva, filwaqt li l-ġurisdizzjoni sabiex tingħata deċiżjoni dwar din il-validità tappartjeni esklużivament lill-qrati ta’ dan l-Istat Membru l-ieħor.
BSH kienet proprjetarja ta’ privattiva Ewropea li tipproteġi invenzjoni fil-qasam tal-vacuum cleaners. Din il-privattiva ġiet ivvalidata fl-Isvezja u f’diversi Stati Membri oħra, kif ukoll fir-Renju Unit u fit-Turkija, li wassal għall-ħruġ ta’ privattivi nazzjonali f’dawn l-Istati.
Fi Frar 2020, BSH ressqet azzjoni għal kontrafazzjoni kontra Electrolux li kienet tikkonċerna l-partijiet nazzjonali kollha tal-imsemmija privattiva Ewropea quddiem il-Patent- och marknadsdomstolen (il-Qorti tal-Proprjetà Industrijali u Kummerċjali, l-Isvezja). Electrolux invokat l-inammissibbiltà tat-talbiet dwar il-kontrafazzjoni tal-partijiet nazzjonali tal-privattiva minbarra dik Svediża, filwaqt li sostniet, kemm abbażi tar-Regolament Brussell Ia kif ukoll abbażi tal-Liġi Svediża dwar il-Privattivi (
2
), li l-privattivi barranin kienu invalidi u li l-qrati Svediżi ma kellhomx, għaldaqstant, ġurisdizzjoni sabiex jagħtu deċiżjoni dwar il-kontrafazzjoni tagħhom.
Il-Qorti tal-Proprjetà Industrijali u Kummerċjali ddikjarat li ma kellhiex ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tal-azzjoni għal kontrafazzjoni tal-privattivi minbarra dik ivvalidata fl-Isvezja. BSH appellat minn din id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.
Din tal-aħħar staqsiet jekk il-punt 4 tal-Artikolu 24 (
3
) tar-Regolament Brussell Ia kellux jiġi interpretat fis-sens li qorti tal-Istat Membru tad-domiċilju tal-konvenut adita, skont l-Artikolu 4(1) ta’ dan ir-regolament, b’azzjoni għal kontrafazzjoni ta’ privattiva maħruġa fi Stat Membru żżomm ġurisdizzjoni fir-rigward ta’ din l-azzjoni meta, fil-kuntest tagħha, dan il-konvenut jikkontesta, bħala eċċezzjoni, il-validità ta’ din il-privattiva. Hija staqsiet ukoll jekk il-punt 4 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Brussell Ia kellux jiġi interpretat fis-sens li kien japplika għal qorti ta’ Stat terz u kien jagħti, konsegwentement, ġurisdizzjoni esklużiva lil din il-qorti f’dak li jirrigwarda l-evalwazzjoni tal-validità ta’ privattiva maħruġa jew ivvalidata f’dan l-Istat.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
Fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja tat deċiżjoni dwar il-kamp ta’ applikazzjoni rispettiv tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni tal-qrati kkonċernati kif jirriżultaw mill-Artikolu 4(1) (
4
) u mill-punt 4 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Brussell Ia. Hija kkonstatat, qabelxejn, li mill-kliem tal-punt 4 tal-Artikolu 24 ta’ dan ir-regolament jirriżulta li l-qrati tal-Istat Membru li joħroġ il-privattiva biss għandhom ġurisdizzjoni sabiex jieħdu konjizzjoni ta’ kontestazzjoni dwar ir-reġistrazzjoni jew il-validità ta’ din il-privattiva, irrispettivament minn jekk din il-kontestazzjoni titqajjimx permezz ta’ azzjoni jew permezz ta’ eċċezzjoni bħala motiv ta’ difiża fil-kuntest ta’ azzjoni għal kontrafazzjoni quddiem qorti ta’ Stat Membru ieħor. Din is-soluzzjoni hija ġġustifikata mill-fatt li l-ħruġ tal-privattivi jinvolvi l-intervent tal-amministrazzjoni nazzjonali u mill-fatt li dawn il-qrati, li jiddeċiedu fuq il-bażi tad-dritt nazzjonali tagħhom, huma fl-aħjar pożizzjoni sabiex jagħtu deċiżjoni dwar dan. Dan it-tħassib dwar l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja jikseb iktar importanza fil-qasam tal-privattivi peress li diversi Stati Membri stabbilixxew sistema ta’ protezzjoni ġudizzjarja partikolari, billi rriżervaw dawn it-tilwimiet għal qrati speċjalizzati.
Għalhekk, meta qorti tal-Istat Membru tad-domiċilju tal-konvenut tiġi adita, skont ir-Regolament Brussell Ia (
5
), b’azzjoni għal kontrafazzjoni ta’ privattiva maħruġa minn Stat Membru ieħor, li fil-kuntest tagħha l-konvenut jikkontesta, permezz ta’ eċċezzjoni, il-validità ta’ din il-privattiva, din il-qorti ma tistax tikkonstata, b’mod inċidentali, l-invalidità tal-imsemmija privattiva, iżda għandha tiddikjara li ma għandhiex ġurisdizzjoni, konformement mal-Artikolu 27 ta’ dan ir-regolament (
6
), fir-rigward tal-kwistjoni tal-validità tal-privattiva, fid-dawl tar-regola ta’ ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati tal-Istat Membru ta’ ħruġ tal-privattiva prevista fil-punt 4 tal-Artikolu 24 tal-imsemmi regolament.
Peress li din ir-regola ta’ ġurisdizzjoni esklużiva tirrigwarda biss, madankollu, it-tilwimiet “li għandhom x’jaqsmu mar-reġistrazzjoni jew validità ta’ privattivi”, qorti tal-Istat Membru tad-domiċilju tal-konvenut, adita skont l-Artikolu 4(1) ta’ dan l-istess regolament b’azzjoni għal kontrafazzjoni ta’ privattiva maħruġa fi Stat Membru ieħor, iżżomm ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni ta’ din l-azzjoni meta, fil-kuntest tagħha, dan il-konvenut jikkontesta, permezz ta’ eċċezzjoni, il-validità ta’ din il-privattiva.
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-punt 4 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Brussell Ia kellux jiġi interpretat fis-sens li japplika għal qorti ta’ Stat terz u jagħti, minħabba f’hekk, ġurisdizzjoni esklużiva lil dik il-qorti f’dak li jirrigwarda l-evalwazzjoni tal-validità ta’ privattiva maħruġa jew ivvalidata f’dan l-Istat, il-Qorti tal-Ġustizzja osservat li l-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tirrigwarda l-ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati tal-Istati Membri u li s-sistema prevista mir-Regolament Brussell Ia hija sistema ta’ ġurisdizzjoni interna għall-Unjoni Ewropea, li ssegwi għanijiet proprji bħalma huma l-funzjonament tajjeb tas-suq intern kif ukoll l-istabbiliment ta’ spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja. Peress li l-punt 4 tal-Artikolu 24 ta’ dan ir-regolament ma jistax jitqies li huwa applikabbli f’sitwazzjoni fejn il-privattivi kkonċernati jinħarġu jew jiġu vvalidati mhux fi Stat Membru, iżda fi Stat terz (
7
), din id-dispożizzjoni ma tapplikax għal qorti ta’ Stat terz u ma tagħti, għaldaqstant, ebda ġurisdizzjoni, esklużiva jew le, lil tali qorti f’dak li jirrigwarda l-evalwazzjoni tal-validità ta’ privattiva maħruġa jew ivvalidata f’dan l-Istat.
Madankollu, għalkemm il-ġurisdizzjoni bħala prinċipju tal-qorti tad-domiċilju tal-konvenut stabbilita fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament Brussell Ia tista’ tkun limitata, minn naħa, minn regoli speċjali (
8
) u, min-naħa l-oħra, mid-dritt internazzjonali ġenerali, l-ebda limitazzjoni prevista minn dawn tal-aħħar ma dehret li kellha tittieħed inkunsiderazzjoni f’dan il-każ.
Fir-rigward tad-dritt internazzjonali ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li att adottat bis-saħħa tal-kompetenzi tal-Unjoni, bħalma huwa r-Regolament Brussell Ia, għandu jiġi interpretat, u l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu limitat, fid-dawl tar-regoli u tal-prinċipji tad-dritt internazzjonali ġenerali, li jorbtu lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, il-ġurisdizzjoni tal-qorti tad-domiċilju tal-konvenut sabiex tiddeċiedi kawża marbuta, tal-inqas parzjalment, ma’ Stat terz ma tmurx kontra l-prinċipju tad-dritt internazzjonali tal-effett relattiv tat-Trattati.
Barra minn hekk, din il-ġurisdizzjoni għandha tiġi eżerċitata mingħajr ma tinterferixxi mal-prinċipju ta’ nuqqas ta’ ndħil. Fl-eżerċizzju tas-setgħat tiegħu, il-ħruġ minn Stat ta’ privattiva nazzjonali, li tagħti lill-proprjetarju tagħha drittijiet esklużivi ta’ proprjetà intellettwali fit-territorju tiegħu, jirriżulta mis-sovranità nazzjonali tal-imsemmi Stat. Issa, peress li deċiżjoni ġudizzjarja li tikkonċerna privattiva taffettwa l-eżistenza jew il-kontenut ta’ dawn id-drittijiet esklużivi, huma biss il-qrati kompetenti ta’ dan l-Istat li jistgħu jagħtu tali deċiżjoni.
Mill-banda l-oħra, il-qorti tal-Istat Membru tad-domiċilju tal-konvenut, adita, abbażi tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament Brussell Ia, b’azzjoni għal kontrafazzjoni li fil-kuntest tagħha titqajjem bħala eċċezzjoni l-kwistjoni tal-validità ta’ privattiva maħruġa jew ivvalidata fi Stat terz, għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar din il-kwistjoni jekk ma tkun applikabbli l-ebda waħda mil-limitazzjonijiet. Fil-fatt, peress li d-deċiżjoni li tintalab f’dan ir-rigward jkollha biss effetti inter partes, din ma tkunx ta’ natura li taffettwa l-eżistenza jew il-kontenut ta’ din il-privattiva f’dan l-Istat terz u lanqas li twassal għall-modifika tar-reġistru nazzjonali tiegħu.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li l-punt 4 tal-Artikolu 24 tar-Regolament Brussell Ia għandu jiġi interpretat fis-sens li ma japplikax għal qorti ta’ Stat terz u, konsegwentement, ma jagħti ebda ġurisdizzjoni, esklużiva jew le, lil tali qorti fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-validità ta’ privattiva maħruġa jew ivvalidata minn dan l-Istat.
(
1
)	Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali (ĠU 2012, L 351, p. 1) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Brussell Ia”).
(
2
)	Ara t-tieni paragrafu tal-Artikolu 61 tal-patentlagen (1967:837) (il-Liġi dwar il-Privattivi (1967:837)).
(
3
)	Artikolu 24 tar-Regolament Brussell 1a: “Dawn il-qrati li ġejjin ta’ Stat Membru għandu jkollhom ġurisdizzjoni esklużiva, independentement mid-domiċilju tal-partijiet: […] (4) fi proċedimenti li għandhom x’jaqsmu mar-reġistrazzjoni jew validità ta’ privattivi, trade marks, disinnji, jew drittijiet oħra simili li jridu jiġu depożitati jew reġistrati, indipendentement minn jekk il-kwistjoni titqajjem permezz ta’ azzjoni jew permezz ta’ eċċezzjoni, il-qrati tal-Istat Membru li fih tkun saret l-applikazzjoni għad-depożitu jew ir-reġistrazzjoni, tkun seħħet jew tkun meqjusa li seħħet taħt it-termini ta’ strument tal-Unjoni jew ta’ konvenzjoni internazzjonali. Mingħajr preġudizzju għal l-ġurisdizzjoni tal-Uffiċju Ewropew tal-Privattivi skont il-Konvenzjoni dwar l-Għoti ta’ Privattivi Ewropej, iffirmata f’Munich fil‑5 ta’ Ottubru 1973, il-qrati ta’ kull Stat Membru għandhom ikollhom il-ġurisdizzjoni esklużiva fi proċedimenti li jikkonċernaw ir-reġistrazzjoni jew il-validità ta’ xi privattiv Ewropew mogħti għal dak l-Istat Membru; […]”
(
4
)	Artikolu 4(1) tar-Regolament Brussell Ia: “[s]oġġetti għal dan ir-Regolament, persuni b’domiċilju fi Stat Membru għandhom, independentament min-nazzjonalità tagħhom, jitressqu quddiem il-qrati ta’ dak l-Istat Membru”. »
(
5
)	Skont l-Artikolu 4(1) tar-Regolament Brussell Ia.
(
6
)	Artikolu 27 tar-Regolament Brussell Ia: “Meta qorti ta’ Stat Membru jkollha quddiemha talba li tkun prinċipalment tirrigwarda kwistjoni li fuqha l-qrati ta’ Stat Membru ieħor ikollhom ġurisdizzjoni esklużiva bis-saħħa tal-Artikolu 24, din għandha tiddikjara b’inizjattiva tagħha li m’għandhiex ġurisdizzjoni.”
(
7
)	Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2022, IRnova (C‑399/21, EU:C:2022:648, punt 35).
(
8
)	Artikolu 73 tar-Regolament Brussell Ia.