62017TJ0370_RES
Υπόθεση T-370/17
KPN BV
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (όγδοο τμήμα)της 23ης Μαΐου 2019
«Ανταγωνισμός – Συγκεντρώσεις – Ολλανδική αγορά τηλεοπτικών υπηρεσιών και υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών – Λειτουργικά αυτόνομη κοινή επιχείρηση – Απόφαση με την οποία η πράξη συγκέντρωσης κρίνεται συμβατή με την εσωτερική αγορά και με τη Συμφωνία ΕΟΧ – Δεσμεύσεις – Σχετική αγορά – Κάθετα αποτελέσματα – Πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως – Υποχρέωση αιτιολογήσεως»
Συγκεντρώσεις μεταξύ επιχειρήσεων – Εξέτασή τους από την Επιτροπή – Εκτιμήσεις οικονομικής φύσεως – Διακριτική εξουσία εκτιμήσεως – Δικαστικός έλεγχος – Περιεχόμενο – Όρια
(Άρθρο 256 ΣΛΕΕ· κανονισμός 139/2004 του Συμβουλίου, άρθρα 2 και 8)
(βλ. σκέψεις 57-60, 106-108)
Συγκεντρώσεις μεταξύ επιχειρήσεων – Εξέτασή τους από την Επιτροπή – Ορισμός της σχετικής αγοράς – Κριτήρια – Δυνατότητα υποκαταστάσεως των προϊόντων – Έννοια
(Κανονισμός 139/2004 του Συμβουλίου· κανονισμός 802/2004 της Επιτροπής, παράρτημα I· ανακοίνωση 97/C 372/03 της Επιτροπής, §§ 15 και 17)
(βλ. σκέψεις 61-63, 68-71, 76)
Συγκεντρώσεις μεταξύ επιχειρήσεων – Εξέτασή τους από την Επιτροπή – Ορισμός της σχετικής αγοράς –Επιρροή της πρακτικής που ακολουθούσε η Επιτροπή με τις προγενέστερες αποφάσεις της – Δεν υφίσταται
(Κανονισμός 139/2004 του Συμβουλίου)
(βλ. σκέψεις 79, 80)
Συγκεντρώσεις μεταξύ επιχειρήσεων – Εκτίμηση της συμβατότητάς τους με την εσωτερική αγορά – Εξέτασή τους από την Επιτροπή – Εκτίμηση των αντίθετων προς τον ανταγωνισμό αποτελεσμάτων – Κάθετες επιπτώσεις – Αξιολόγηση της πιθανότητας ενός επιζήμιου για τον ανταγωνισμό σεναρίου αποκλεισμού ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε εισροές – Κριτήρια – Ικανότητα ουσιαστικού αποκλεισμού της πρόσβασης των ανταγωνιστών σε εισροές – Σημαντική ισχύς στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας
(Κανονισμός 139/2004 του Συμβουλίου, άρθρο 2· ανακοίνωση 2008/C 265/07 της Επιτροπής, σημεία 20, 31, 32 και 35)
(βλ. σκέψεις 109, 110, 113-115, 118-120)
Πράξεις των οργάνων – Αιτιολογία – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο – Απόφαση εφαρμογής των κανόνων που διέπουν τις συγκεντρώσεις μεταξύ επιχειρήσεων – Απόφαση με την οποία επιτράπηκε πράξη συγκέντρωσης
(Άρθρο 296 ΣΛΕΕ· κανονισμός 139/2004 του Συμβουλίου)
(βλ. σκέψεις 138-140)
Προσφυγή ακυρώσεως – Λόγοι – Έλλειψη αιτιολογίας ή ανεπαρκής αιτιολογία – Λόγος διαφορετικός από εκείνον που αφορά την ουσιαστική νομιμότητα
(Άρθρα 263 ΣΛΕΕ και 296 ΣΛΕΕ)
(βλ. σκέψη 141)
Σύνοψη
Με την απόφαση KPN κατά Επιτροπής (T-370/17), η οποία εκδόθηκε στις 23 Μαΐου 2019, το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε επί της αποφάσεως C(2016) 5165 τελικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 3ης Αυγούστου 2016, με την οποία κρίθηκε συμβατή με την εσωτερική αγορά και με τη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο η πράξη συγκέντρωσης με σκοπό την απόκτηση, από τη Vodafone Group και τη Liberty Global Europe Holding («κοινοποιούντα μέρη»), του από κοινού ελέγχου μιας λειτουργικά αυτόνομης κοινής επιχείρησης στις Κάτω Χώρες στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Η προσφεύγουσα, ολλανδική επιχείρηση ανταγωνίστρια των κοινοποιούντων μερών, η οποία δραστηριοποιείται, μεταξύ άλλων, στον τομέα των καλωδιακών δικτύων για τηλεοπτικές υπηρεσίες στις Κάτω Χώρες, άσκησε προσφυγή κατά της εν λόγω απόφασης. Η προσφυγή της αφορούσε ειδικότερα την ύπαρξη κάθετων προβλημάτων ανταγωνισμού σε όλη την αλυσίδα διανομής τηλεοπτικού περιεχομένου.
Το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε καταρχάς επί λόγου ακυρώσεως με τον οποίο προβλήθηκε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως όσον αφορά τον ορισμό της σχετικής αγοράς. Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι το ζήτημα αν δύο προϊόντα ή υπηρεσίες αποτελούν μέρος της ίδιας αγοράς σημαίνει ότι πρέπει να καθοριστεί αν θεωρούνται εναλλάξιμα ή δυνάμενα να υποκατασταθούν μεταξύ τους λόγω των χαρακτηριστικών τους, της τιμής τους και της χρήσης για την οποία προορίζονται, και τούτο πρωτίστως από την οπτική του πελάτη. Εν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως γιατί δεν κατέτμησε περαιτέρω τη χονδρική αγορά παροχής και απόκτησης συνδρομητικών premium αθλητικών τηλεοπτικών καναλιών, λαμβανομένης υπόψη της δυνατότητας υποκατάστασης των καναλιών αυτών από την πλευρά των παρόχων τηλεοπτικών υπηρεσιών σε επίπεδο λιανικής λόγω παρόμοιας πελατείας και παρόμοιου περιεχομένου των εν λόγω καναλιών.
Στη συνέχεια, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε την ύπαρξη πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως όσον αφορά τις κάθετες επιπτώσεις της συγκέντρωσης, ειδικότερα την επίπτωση του αποκλεισμού των ανταγωνιστών όσον αφορά το κανάλι Ziggo Sport Totaal από την πρόσβαση στις εισροές στην χονδρική αγορά παροχής και απόκτησης συνδρομητικών premium αθλητικών τηλεοπτικών καναλιών. Το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε καταρχάς ότι, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις μη οριζόντιες συγκεντρώσεις, ο αποκλεισμός ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε εισροές υπάρχει όταν, μετά τη συγκέντρωση, η νέα επιχείρηση ενδέχεται να περιορίσει την πρόσβαση στα προϊόντα ή στις υπηρεσίες τα οποία θα παρείχε σε περίπτωση που δεν είχε πραγματοποιηθεί η συγκέντρωση. Κατά την αξιολόγηση της πιθανότητας ενός επιζήμιου για τον ανταγωνισμό σεναρίου αποκλεισμού ανταγωνιστών, εναπόκειται στην Επιτροπή να εξετάσει, πρώτον, κατά πόσον η οντότητα που προέκυψε από τη συγκέντρωση έχει μετά τη συγκέντρωση την ικανότητα να δημιουργήσει ουσιαστικά εμπόδια πρόσβασης σε εισροές, δεύτερον, κατά πόσον έχει το κίνητρο να πράξει κάτι τέτοιο και, τρίτον, κατά πόσον μια στρατηγική αποκλεισμού από την αγορά θα έχει σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στον ανταγωνισμό στην αγορά επόμενης οικονομικής βαθμίδας. Οι τρεις αυτές προϋποθέσεις είναι σωρευτικές, οπότε η απουσία μιας από αυτές αρκεί για να αποκλεισθεί ο κίνδυνος επιβλαβούς για τον ανταγωνισμό αποκλεισμού από την πρόσβαση σε εισροές. Η πρώτη από τις προϋποθέσεις αυτές μπορεί να πληρούται μόνον όταν η κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση που προκύπτει από τη συγκέντρωση έχει σημαντική ισχύ στην αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας, δηλαδή εν προκειμένω στη χονδρική αγορά παροχής συνδρομητικών premium αθλητικών τηλεοπτικών καναλιών. Όμως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η Επιτροπή δεν υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως κρίνοντας, με την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι η οντότητα που προέκυψε από τη συγκέντρωση δεν είχε την ικανότητα να εφαρμόσει στρατηγική αποκλεισμού των ανταγωνιστών από την πρόσβαση σε εισροές διότι είχε μερίδιο αγοράς μικρότερο του 10 %.