62019TJ0119_INF
Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (έβδομο τμήμα) της 3ης Φεβρουαρίου 2021 – Mutondo κατά Συμβουλίου
(Υπόθεση T‑119/19)
«Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό – Δέσμευση κεφαλαίων – Διατήρηση του ονόματος του προσφεύγοντος στους καταλόγους προσώπων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Δικαίωμα ακροάσεως – Απόδειξη του βασίμου της καταχώρησης και διατήρησης του ονόματος του προσφεύγοντος στους καταλόγους – Πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως – Συνέχιση συνδρομής των πραγματικών και νομικών περιστάσεων που συνέτρεχαν κατά τη λήψη των περιοριστικών μέτρων – Δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής – Τεκμήριο αθωότητας – Αναλογικότητα – Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας»
1.
Πράξεις των οργάνων – Αιτιολόγηση – Υποχρέωση – Περιεχόμενο – Περιοριστικά μέτρα κατά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό – Δέσμευση κεφαλαίων των προσώπων που υπονομεύουν το κράτος δικαίου ή συμβάλλουν στην τέλεση πράξεων που συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – Ελάχιστες απαιτήσεις
[Άρθρο 296, εδ. 2, ΣΛΕΕ· κανονισμός 1183/2005 του Συμβουλίου, άρθρο 9 § 3· απόφαση 2010/788/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2018/1940, άρθρο 7 § 2]
(βλ. σκέψεις 49-54)
2.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό – Δέσμευση κεφαλαίων των προσώπων που υπονομεύουν το κράτος δικαίου ή συμβάλλουν στην τέλεση πράξεων που συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – Υποχρέωση παραθέσεως στην αιτιολογία των επιμέρους και ειδικών λόγων που δικαιολογούν τα μέτρα αυτά – Απόφαση εντασσόμενη σε πλαίσιο που είναι γνωστό στον ενδιαφερόμενο και του παρέχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί το περιεχόμενο του μέτρου που ελήφθη σε βάρος του
[Άρθρο 296 ΣΛΕΕ· απόφαση 2010/788/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2018/1940, παράρτημα II· κανονισμός 2018/1931 του Συμβουλίου, παράρτημα]
(βλ. σκέψεις 50, 57-62)
3.
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Δικαιώματα άμυνας – Δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό – Δέσμευση κεφαλαίων των προσώπων που υπονομεύουν το κράτος δικαίου ή συμβάλλουν στην τέλεση πράξεων που συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – Υποχρέωση γνωστοποιήσεως των επιμέρους και ειδικών λόγων που δικαιολογούν τις ληφθείσες αποφάσεις – Υποχρέωση παροχής στον ενδιαφερόμενο της δυνατότητας να γνωστοποιήσει λυσιτελώς την άποψή του επί των λόγων που ελήφθησαν υπόψη εις βάρος του – Περιεχόμενο
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 41 § 2, στοιχείο αʹ· απόφαση 2010/788/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2018/1940, παράρτημα II· κανονισμός 2018/1931 του Συμβουλίου, παράρτημα]
(βλ. σκέψεις 67-69)
4.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό – Δέσμευση κεφαλαίων – Δικαιώματα άμυνας – Γνωστοποίηση των επιβαρυντικών στοιχείων – Μεταγενέστερη απόφαση με την οποία διατηρήθηκε το όνομα του προσφεύγοντος στον κατάλογο των προσώπων σε βάρος των οποίων ισχύουν τα μέτρα αυτά – Έλλειψη νέων λόγων – Προσβολή του δικαιώματος ακροάσεως – Δεν υφίσταται
[Απόφαση 2010/788/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2018/1940, άρθρο 9 § 2 και παράρτημα II· κανονισμός 2018/1931 του Συμβουλίου, παράρτημα]
(βλ. σκέψεις 70-72, 76-78, 86-88)
5.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Κανονισμός για την επιβολή περιοριστικών μέτρων κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό – Έκταση του ελέγχου
[Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47· απόφαση 2010/788/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2018/1940, άρθρο 9 § 2 και παράρτημα II· κανονισμός 2018/1931 του Συμβουλίου, παράρτημα]
(βλ. σκέψεις 95-97, 119)
6.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό – Δέσμευση κεφαλαίων των προσώπων που υπονομεύουν το κράτος δικαίου ή συμβάλλουν στην τέλεση πράξεων που συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – Κριτήρια – Αξίωμα που συνεπάγεται ευθύνη όσον αφορά την καταστολή εις βάρος του άμαχου πληθυσμού ή τον σεβασμό του κράτους δικαίου – Εσφαλμένη εκτίμηση – Δεν υφίσταται
[Απόφαση 2010/788/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τις αποφάσεις (ΚΕΠΠΑ) 2016/2231 και (ΚΕΠΠΑ) 2018/1940, παράρτημα II· κανονισμός 2018/1931 του Συμβουλίου, παράρτημα]
(βλ. σκέψεις 98, 108, 113, 131-134)
7.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό – Πεδίο εφαρμογής – Πρόσωπα εμπλεκόμενα στον σχεδιασμό, την καθοδήγηση ή την τέλεση πράξεων που συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή κατάχρηση εξουσίας στον τομέα αυτόν – Πρόσωπα τα οποία παρεμπόδισαν μια συναινετική και ειρηνική λύση ενόψει της διοργάνωσης εκλογών, ιδίως μέσω πράξεων βίας, καταστολής, υποκίνησης βίας ή πράξεων που υπονομεύουν το κράτος δικαίου – Έννοιες – Πρόσωπα που τέλεσαν τις εν λόγω πράξεις στο παρελθόν παρά την έλλειψη στοιχείων που να αποδεικνύουν ότι εμπλέκονται ή συμμετέχουν και τώρα σε τέτοιες πράξεις – Εμπίπτουν
[Απόφαση 2010/788/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2016/2231, άρθρο 9 § 2]
(βλ. σκέψεις 125, 126)
8.
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας – Περιοριστικά μέτρα κατά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό – Απαγόρευση εισόδου και διελεύσεως, καθώς και δέσμευση κεφαλαίων, κατά των προσώπων που υπονομεύουν το κράτος δικαίου ή συμβάλλουν στην τέλεση πράξεων που συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – Περιορισμός του δικαιώματος στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής – Παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας – Δεν υφίσταται
[Άρθρα 21 § 2, στοιχεία βʹ και γʹ, και 29 ΣΕΕ· άρθρο 215 § 2 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρα 7 και 52 § 1· απόφαση 2010/788/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2018/1940, άρθρο 4 §§ 1, 2 και 7 και παράρτημα II· κανονισμός 2018/1931 του Συμβουλίου, παράρτημα]
(βλ. σκέψεις 141-152)
9.
Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Θεμελιώδη δικαιώματα – Τεκμήριο αθωότητας – Απόφαση για δέσμευση κεφαλαίων, η οποία λαμβάνεται κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων λόγω της κατάστασης στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό – Συμβατός με την εν λόγω αρχή χαρακτήρας – Προϋποθέσεις
[Άρθρο 29 ΣΕΕ· άρθρο 215 § 2 ΣΛΕΕ· Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 48 § 1· κανονισμός 1183/2005 του Συμβουλίου· απόφαση 2010/788/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2018/1940, άρθρα 5 § 1 και 9· κανονισμός 2018/1931 του Συμβουλίου, παράρτημα]
(βλ. σκέψεις 153-160)
10.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα κατά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό – Έκταση του ελέγχου – Περιορισμένος έλεγχος για τους γενικούς κανόνες – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Εμπλοκή στον σχεδιασμό, την καθοδήγηση ή την τέλεση πράξεων που συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – Παρεμπόδιση μιας συναινετικής και ειρηνικής λύσης ενόψει της διοργάνωσης εκλογών, ιδίως μέσω πράξεων βίας, καταστολής, υποκίνησης βίας ή πράξεων που υπονομεύουν το κράτος δικαίου – Περιεχόμενο – Τήρηση της αρχής της ασφάλειας δικαίου που επιτάσσει σαφήνεια, ακρίβεια και προβλεψιμότητα των αποτελεσμάτων των νομικών κανόνων
[Άρθρα 3 § 5 και 21 § 2, στοιχεία βʹ και γʹ, ΣΕΕ· άρθρο 275, εδ. 2, ΣΛΕΕ· αποφάσεις του Συμβουλίου 2010/788/ΚΕΠΠΑ, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2018/1940, άρθρο 3 § 2, στοιχείο βʹ, και (ΚΕΠΠΑ) 2016/2231, αιτιολογικές σκέψεις 3 και 4· κανονισμός 1183/2005 του Συμβουλίου]
(βλ. σκέψεις 170, 171, 173-180)
11.
Ευρωπαϊκή Ένωση – Δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Περιοριστικά μέτρα κατά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό – Έκταση του ελέγχου – Περιορισμένος έλεγχος για τους γενικούς κανόνες – Κριτήρια λήψεως περιοριστικών μέτρων – Εμπλοκή στον σχεδιασμό, την καθοδήγηση ή την τέλεση πράξεων που συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – Παρεμπόδιση μιας συναινετικής και ειρηνικής λύσης ενόψει της διοργάνωσης εκλογών, ιδίως μέσω πράξεων βίας, καταστολής, υποκίνησης σε βία ή πράξεων που υπονομεύουν το κράτος δικαίου – Περιεχόμενο – Τήρηση της αρχής της αναλογικότητας
[Άρθρο 275, εδ. 2, ΣΛΕΕ· απόφαση 2010/788/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2018/1940, άρθρα 3 § 2 και 5 § 5· κανονισμός 2018/1931 του Συμβουλίου, παράρτημα]
(βλ. σκέψεις 170, 171, 184-188)
Αντικείμενο
Προσφυγή δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ για την ακύρωση, αφενός, της αποφάσεως (ΚΕΠΠΑ) 2018/1940 του Συμβουλίου, της 10ης Δεκεμβρίου 2018, περί τροποποιήσεως της απόφασης 2010/788/ΚΕΠΠΑ για την επιβολή περιοριστικών μέτρων κατά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (ΕΕ 2018, L 314, σ. 47), και, αφετέρου, του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2018/1931 του Συμβουλίου, της 10ης Δεκεμβρίου 2018, για την εφαρμογή του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1183/2005 για την επιβολή συγκεκριμένων περιοριστικών μέτρων κατά των προσώπων που παραβιάζουν το εμπάργκο όπλων έναντι της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (ΕΕ 2018, L 314, σ. 1), καθόσον οι πράξεις αυτές αφορούν τον προσφεύγοντα.
Διατακτικό
Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:
1)
Απορρίπτει την προσφυγή.
2)
Καταδικάζει τον Kalev Mutondo στα δικαστικά έξοδα.