62022CC0305(01)
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
JEAN RICHARD DE LA TOUR
της 12ης Δεκεμβρίου 2024 (
1
)
Υπόθεση C‑305/22
C.J.
Ποινική διαδικασία
[αίτηση του Curtea de Apel București (εφετείου Βουκουρεστίου, Ρουμανία)για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
«Προδικαστική παραπομπή – Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης – Δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις – Απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ – Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης εκδοθέν προς τον σκοπό της εκτέλεσης στερητικής της ελευθερίας ποινής – Λόγος προαιρετικής μη εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης – Δέσμευση του κράτους μέλους εκτέλεσης να εκτελέσει τη στερητική της ελευθερίας ποινή που έχει επιβληθεί στον εκζητούμενο – Απόφαση-πλαίσιο 2008/909/ΔΕΥ – Αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων σε ποινικές υποθέσεις για τον σκοπό της εκτέλεσής τους σε άλλο κράτος μέλος – Έλλειψη συναίνεσης του κράτους μέλους έκδοσης του εντάλματος – Δικαίωμα του κράτους μέλους έκδοσης του εντάλματος να εκτελέσει το ίδιο την ποινή – Διατήρηση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης – Υποχρέωση της δικαστικής αρχής εκτέλεσης να εκτελέσει το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης»
και
Υπόθεση C‑595/23 [Cuprea] (
i
)
EDS
Ποινική διαδικασία
παρισταμένης της
Procura generale presso la Corte d’appello di Napoli
[αίτηση του Corte d’ appello di Napoli (εφετείου της Νάπολης, Ιταλία)για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
«Προδικαστική παραπομπή – Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης – Δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις – Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης – Απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ – Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης εκδοθέν προς τον σκοπό της εκτέλεσης στερητικής της ελευθερίας ποινής – Άρνηση παράδοσης – Άρθρο 4, σημείο 6 – Λόγος προαιρετικής μη εκτέλεσης – Απόφαση-πλαίσιο 2008/909/ΔΕΥ – Αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων σε ποινικές υποθέσεις – Άρθρο 8, άρθρο 22, παράγραφος 1, και άρθρο 25 – Εκτέλεση ποινής βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης –Ενδεχόμενη υποχρέωση του κράτους μέλους έκδοσης να ανακαλέσει το ένταλμα αυτό – Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1862 – Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν (SIS) – Άρθρο 26, παράγραφος 1, άρθρο 27, παράγραφος 1, άρθρο 53, παράγραφος 1, άρθρο 55, παράγραφος 1, άρθρο 59, παράγραφοι 1 και 3 – Ενδεχόμενη υποχρέωση του κράτους μέλους έκδοσης να διαγράψει την καταχώριση για το εκζητούμενο πρόσωπο από το SIS»
I. Εισαγωγή
1.
Δεδομένης της συνάφειας μεταξύ της υποθέσεως C‑305/22 και της υποθέσεως C‑595/23, κρίνεται σκόπιμο να αναπτυχθούν κοινές προτάσεις για τις δύο αυτές υποθέσεις. Τούτο έχει, κατά τη γνώμη μου, το πλεονέκτημα ότι αναδεικνύει τα προβλήματα που ενδέχεται να ανακύψουν από τον τρόπο με τον οποίο οι ιταλικές δικαστικές αρχές αντιλαμβάνονται την εφαρμογή του λόγου προαιρετικής μη εκτέλεσης που προβλέπεται στο άρθρο 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών (
2
).
2.
Ειδικότερα, η υπόθεση C‑595/23 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των δυσλειτουργιών που μπορεί να συνεπάγεται η μη τήρηση από τη δικαστική αρχή εκτέλεσης, στο πλαίσιο της εφαρμογής του συγκεκριμένου λόγου προαιρετικής μη εκτέλεσης, των κανόνων της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ποινικές αποφάσεις οι οποίες επιβάλλουν ποινές στερητικές της ελευθερίας ή μέτρα στερητικά της ελευθερίας, για τον σκοπό της εκτέλεσής τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση (
3
).
Α.
Επί της υποθέσεως C‑305/22
3.
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως στην υπόθεση C‑305/22 αφορά την ερμηνεία του άρθρου 4, σημεία 5 και 6, και του άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, καθώς και του άρθρου 4, παράγραφος 2, του άρθρου 22, παράγραφος 1, και του άρθρου 25 της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909.
4.
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο εθνικής διαδικασίας στην οποία το Curtea de Apel Bucureşti (εφετείο Βουκουρεστίου, Ρουμανία) καλείται να αποφανθεί επί του κύρους εθνικού εντάλματος εκτέλεσης στερητικής της ελευθερίας ποινής επιβληθείσας στον C.J., κάτοικο Ιταλίας, καθώς και επί του κύρους ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης εκδοθέντος σε βάρος του. Οι ιταλικές δικαστικές αρχές αρνήθηκαν να εκτελέσουν το συγκεκριμένο ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης βασιζόμενες στον λόγο προαιρετικής μη εκτέλεσης που προβλέπεται στο άρθρο 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 (
4
). Οι εν λόγω αρχές εξέδωσαν συγχρόνως απόφαση για την αναγνώριση της αποφάσεως και την εκτέλεση της επιβληθείσας στον C.J. ποινής, παρά τη διαφωνία των ρουμανικών δικαστικών αρχών ως προς την εκτέλεση της συγκεκριμένης ποινής στην Ιταλία.
5.
Στις 23 Ιανουαρίου 2024 το Δικαστήριο αποφάσισε να παραπέμψει την υπόθεση C‑305/22 στο πρώτο τμήμα. Στις 13 Μαρτίου 2024 διεξήχθη επ’ ακροατηρίου συζήτηση και στις 13 Ιουνίου 2024 ανέπτυξα τις προτάσεις μου (
5
) οι οποίες, κατόπιν αιτήματος του Δικαστηρίου, επικεντρώνονταν στο πρώτο, το δεύτερο και το τρίτο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το Curtea de Apel Bucureşti (εφετείο Βουκουρεστίου).
6.
Με τις προτάσεις αυτές, πρότεινα στο Δικαστήριο να απαντήσει στο αιτούν δικαστήριο ότι το άρθρο 4, σημείο 6, και το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, καθώς και το άρθρο 4, παράγραφοι 2 και 5, το άρθρο 8, παράγραφος 1, το άρθρο 22, παράγραφος 1, και το άρθρο 25 της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909 έχουν την έννοια ότι δικαστική αρχή δεν μπορεί να αρνηθεί την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης εκδοθέντος προς τον σκοπό της εκτέλεσης στερητικής της ελευθερίας ποινής επικαλούμενη τον λόγο προαιρετικής μη εκτέλεσης που μνημονεύεται στην πρώτη από τις διατάξεις αυτές, όταν η αναγνώριση και η εκτέλεση της καταδικαστικής αποφάσεως πραγματοποιούνται κατά παράβαση της διαδικασίας και των προϋποθέσεων που προβλέπει η απόφαση-πλαίσιο 2008/909. Στην περίπτωση αυτή, το κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος διατηρεί το δικαίωμα εκτέλεσης της ποινής και εναπόκειται στη δικαστική αρχή εκτέλεσης να εκτελέσει το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης παραδίδοντας τον εκζητούμενο στο εν λόγω κράτος μέλος.
7.
Κατόπιν αιτήματος του πρώτου τμήματος, το οποίο υποβλήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 60, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, το Δικαστήριο αποφάσισε στις 9 Ιουλίου 2024 να παραπεμφθεί η υπόθεση C‑305/22 ενώπιον του τμήματος μείζονος συνθέσεως και να προβλεφθεί η διατύπωση στοχευμένων προτάσεων επί του πρώτου, του δευτέρου και του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος.
8.
Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 83 του Κανονισμού Διαδικασίας, αποφάσισε, με διάταξη της 13ης Σεπτεμβρίου 2024, C.J. (Εκτέλεση ποινής βάσει ΕΕΣ) (
6
), να διατάξει την επανάληψη της προφορικής διαδικασίας και να καλέσει τους διαδίκους σε νέα επ’ ακροατηρίου συζήτηση. Οι κατά το άρθρο 23 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενδιαφερόμενοι κλήθηκαν, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, να διατυπώσουν τις απόψεις τους επί των ζητημάτων που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της ως άνω διατάξεως.
9.
Η Ρουμανική, η Τσεχική, η Γαλλική και η Ολλανδική Κυβέρνηση καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέστησαν κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση που διεξήχθη στις 14 Οκτωβρίου 2024.
10.
Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, οι μετέχοντες στη διαδικασία επανέλαβαν τις θέσεις που είχαν διατυπώσει κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 13ης Μαρτίου 2024, βάσει κατ’ ουσίαν πανομοιότυπων επιχειρημάτων.
11.
Ειδικότερα, δύο εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις εξακολουθούν να αντιπαραβάλλονται. Ενώ η Ολλανδική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η εφαρμογή του λόγου προαιρετικής μη εκτέλεσης του άρθρου 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 μπορεί να πραγματοποιηθεί εκτός του πλαισίου που καθορίζει η απόφαση-πλαίσιο 2008/909, οι λοιποί μετέχοντες στην παρούσα διαδικασία υποστηρίζουν την αντίθετη άποψη. Εξ αυτών δε, η Τσεχική Κυβέρνηση διαφοροποιείται από τη Ρουμανική και τη Γαλλική Κυβέρνηση, καθώς και από την Επιτροπή, στον βαθμό που, σε αντίθεση με τις τελευταίες, φαίνεται να θεωρεί ότι η εφαρμογή του συγκεκριμένου λόγου προαιρετικής μη εκτέλεσης δεν απαιτεί τη συναίνεση του κράτους μέλους στο οποίο εκδόθηκε η καταδικαστική απόφαση, ενώ δέχεται ότι η αναγνώριση της καταδικαστικής αποφάσεως και η εκτέλεση της ποινής πρέπει να διενεργούνται κατά τρόπο σύμφωνο με τις διατάξεις της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909.
12.
Από την πλευρά μου, αφού άκουσα εκ νέου τις θέσεις που εξέφρασαν οι μετέχοντες στην παρούσα διαδικασία, εξακολουθώ να πιστεύω ότι η ανάλυση στην οποία προέβην με τις προτάσεις μου της 13ης Ιουνίου 2024 είναι η μόνη που διασφαλίζει, αφενός, τον σκοπό της καταπολέμησης της ατιμωρησίας τον οποίο επιδιώκει η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 και, αφετέρου, τον σκοπό της διευκόλυνσης της κοινωνικής επανένταξης του καταδικασθέντος, τον οποίο επιδιώκουν τόσο το άρθρο 4, σημείο 6, της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου όσο και η απόφαση-πλαίσιο 2008/909. Ειδικότερα, το άρθρο 25 της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου δεν θα πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να ερμηνευθεί κατά τρόπο που θα μπορούσε να θιγεί ο σκοπός της αποτροπής της ατιμωρησίας του ενδιαφερομένου, ο οποίος σκοπός προϋποθέτει την πραγματική εκτέλεση της ποινής, τόσο ως προς τη φύση όσο και ως προς τη διάρκειά της (
7
). Εξάλλου, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι ο σκοπός αυτός μνημονεύεται ρητώς στο τελευταίο τμήμα του εν λόγω άρθρου.
13.
Κατά συνέπεια, παραπέμπω το Δικαστήριο στις προηγούμενες προτάσεις μου, τις οποίες επιβεβαιώνω και επαναλαμβάνω στο σύνολό τους.
Β.
Επί της υποθέσεως C‑595/23
14.
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως στην υπόθεση C‑595/23 αφορά την ερμηνεία του άρθρου 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, του άρθρου 22, παράγραφος 1, και του άρθρου 25 της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909, καθώς και της αιτιολογικής σκέψης 46 και των άρθρων 24, 25, 26, όπως και του άρθρου 55, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1862 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν (SIS) στον τομέα της αστυνομικής συνεργασίας και της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης 2007/533/ΔΕΥ του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1986/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της απόφασης 2010/261/ΕΕ της Επιτροπής (
8
), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/1190 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Ιουλίου 2022 (
9
).
15.
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαδικασίας που αφορά την εκτέλεση, στην Ιταλία, ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης εκδοθέντος από τις ρουμανικές αρχές κατά του EDS προς τον σκοπό της εκτέλεσης στερητικής της ελευθερίας ποινής.
16.
Το πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως είναι το ίδιο με εκείνο της υποθέσεως C‑305/22, ήτοι η διαφορετική προσέγγιση μεταξύ των ρουμανικών και των ιταλικών δικαστικών αρχών όσον αφορά τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται κατά την εφαρμογή του λόγου προαιρετικής μη εκτέλεσης που μνημονεύεται στο άρθρο 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584.
17.
Η διαφορετική αυτή προσέγγιση αποτελεί τη γενεσιουργό αιτία της προβληματικής που βρίσκεται στο επίκεντρο της υπό κρίση υποθέσεως, ήτοι εκείνης του προσδιορισμού της αρχής η οποία είναι αρμόδια για τη διαγραφή από το SIS καταχώρισης (
10
) που αφορά το πρόσωπο κατά του οποίου έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης το οποίο η δικαστική αρχή εκτέλεσης αρνείται να εκτελέσει κατ’ εφαρμογήν της ανωτέρω διατάξεως, κατά παράβαση, ωστόσο, της διαδικασίας και των προϋποθέσεων που προβλέπει η απόφαση-πλαίσιο 2008/909.
II. Τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα στην υπόθεση C‑595/23
18.
Στις 10 Ιουλίου 2017 ο EDS καταδικάστηκε στη Ρουμανία σε στερητική της ελευθερίας ποινή πέντε ετών και έξι μηνών.
19.
Στις 8 Φεβρουαρίου 2019 το Curtea de Apel București (εφετείο Βουκουρεστίου) εξέδωσε σε βάρος του EDS ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης προς τον σκοπό της εκτέλεσης της ως άνω αποφάσεως. Συγχρόνως, οι αρμόδιες ρουμανικές αρχές εισήγαγαν στο SIS καταχώριση για τη σύλληψη του EDS με σκοπό την παράδοσή του στη Ρουμανία βάσει του εν λόγω ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης.
20.
Ο EDS συνελήφθη στην Ιταλία στις 13 Ιανουαρίου 2020.
21.
Με απόφαση της 15ης Σεπτεμβρίου 2020, το αιτούν δικαστήριο, ήτοι το Corte d’appello di Napoli (εφετείο Νάπολης, Ιταλία), αφενός, αρνήθηκε την παράδοση του EDS προς εκτέλεση της επιβληθείσας στη Ρουμανία ποινής, βασιζόμενο στον λόγο μη εκτέλεσης που προβλέπεται στο άρθρο 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584. Αφετέρου, το εν λόγω δικαστήριο αναγνώρισε την απόφαση της 10ης Ιουλίου 2017 που είχε εκδώσει η ρουμανική δικαστική αρχή, επί της οποίας βασίστηκε το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, και διέταξε την εκτέλεση της ποινής στην Ιταλία, σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο (
11
). Η εκτέλεση της ποινής ξεκίνησε στις 15 Ιουλίου 2022 (
12
).
22.
Από τις γραπτές παρατηρήσεις της Ρουμανικής Κυβέρνησης προκύπτει ότι στις 20 Σεπτεμβρίου 2022, κατόπιν αιτήματος του εκζητουμένου, το Corte d’appello di Napoli (εφετείο Νάπολης) απηύθυνε στις ρουμανικές αρχές το ερώτημα εάν, σύμφωνα με τη νομολογία του Curtea Constituțională (Συνταγματικού Δικαστηρίου, Ρουμανία) (
13
) σχετικά με την παραγραφή του αξιοποίνου, η εκτέλεση της ποινής είχε παραγραφεί. Στις 29 Σεπτεμβρίου 2022 οι ρουμανικές αρχές ανέφεραν ότι δεν είχε εκδοθεί αμετάκλητη δικαστική απόφαση διαπιστώνουσα την παραγραφή του αξιοποίνου.
23.
Στις 11 Οκτωβρίου 2022 το αιτούν δικαστήριο κήρυξε την παύση της εκτέλεσης της ποινής και ανακάλεσε την απόφαση αναγνώρισης της ρουμανικής καταδικαστικής αποφάσεως, με την αιτιολογία ότι η απόφαση αυτή είχε παύσει να είναι εκτελεστή, στηριζόμενο στις αποφάσεις 297/2018 και 358/2022 του Curtea Constituțională (Συνταγματικού Δικαστηρίου).
24.
Στις 24 Αυγούστου 2022 το Ministero della Giustizia (Υπουργείο Δικαιοσύνης, Ιταλία) ζήτησε από τις ρουμανικές αρχές τη διαγραφή της καταχώρισης στο SIS. Οι ρουμανικές αρχές απάντησαν, στις 30 Αυγούστου 2022, ότι το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης δεν είχε ανακληθεί, λόγω της υποβολής αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως στο Δικαστήριο και της συνακόλουθης αναστολής της διαδικασίας.
25.
Με απόφαση της 2ας Φεβρουαρίου 2023, το Curtea de Apel București (εφετείο Βουκουρεστίου) απέσυρε την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως που είχε υποβάλει στο Δικαστήριο στην υπόθεση AR (C‑179/22) και απέρριψε την αίτηση του EDS περί ανάκλησης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που τον αφορούσε και διαγραφής της καταχώρισης στο SIS.
26.
Κατόπιν τούτου, το ιταλικό Υπουργείο Δικαιοσύνης υπέβαλε δύο μεταγενέστερες αιτήσεις στο Curtea de Apel București (εφετείο Βουκουρεστίου) και στο Ministerului Justilaboriei (Υπουργείο Δικαιοσύνης, Ρουμανία), με ημερομηνία 9 Μαρτίου 2023 και 9 Μαΐου 2023 αντιστοίχως, ζητώντας από τις ρουμανικές αρχές την ανάκληση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης και τη διαγραφή της καταχώρισης στο SIS.
27.
Με την από 11 Μαρτίου 2023 απόφασή του, το Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie (Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, Ρουμανία) απέρριψε το ένδικο μέσο που άσκησε ο EDS κατά της αποφάσεως της 2ας Φεβρουαρίου 2023 του Curtea de Apel București (εφετείου Βουκουρεστίου) κρίνοντας ότι, στον βαθμό που η ρουμανική καταδικαστική απόφαση είχε αναγνωριστεί στην Ιταλία προς τον σκοπό της εκτέλεσής της, κάθε σχετικό με την εκτέλεση αυτή ζήτημα υπάγεται στην αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία του ιταλικού δικαστηρίου εκτέλεσης, ως δικαστηρίου του κράτους μέλους εκτέλεσης της αναγνωρισθείσας αποφάσεως.
28.
Υπό τις περιστάσεις αυτές, ο EDS προσέφυγε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι είχε εξαντλήσει όλα τα προβλεπόμενα από το ρουμανικό δίκαιο ένδικα βοηθήματα και μέσα και ότι η πραγματική αυτή κατάσταση συνεπαγόταν παράνομο περιορισμό της προσωπικής ελευθερίας του και του δικαιώματός του ελεύθερης κυκλοφορίας, δεδομένου ότι, έως ότου διαγραφεί η καταχώριση στο SIS, θα εξακολουθούσε να διατρέχει πραγματικό κίνδυνο να συλληφθεί κάθε φορά που θα μετέβαινε στο έδαφος άλλου κράτους μέλους.
29.
Συναφώς δε ο EDS επισημαίνει ότι τον Αύγουστο του 2021, μετά την απόφαση του Corte d’appello di Napoli (εφετείου Νάπολης) περί άρνησης παράδοσης και πριν από την έναρξη εκτέλεσης της αναγνωρισθείσας ποινής, αυτός μετέβη για διακοπές στην Ελλάδα, όπου συνελήφθη από την αστυνομία της Μυκόνου, σε εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που είχε εκδώσει το Curtea de Apel București (εφετείο Βουκουρεστίου) στις 8 Φεβρουαρίου 2019.
30.
Κατά συνέπεια, ο EDS ζητεί από το αιτούν δικαστήριο να διατάξει τη διαγραφή της καταχώρισης στο SIS και την ανάκληση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που είχε εκδοθεί σε βάρος του.
31.
Προκειμένου να αποφανθεί επί του ως άνω αιτήματος, το αιτούν δικαστήριο εκθέτει το ισχύον ιταλικό νομικό καθεστώς στο συγκεκριμένο τομέα.
32.
Ειδικότερα, το άρθρο 18 bis, το οποίο φέρει τον τίτλο «Λόγοι προαιρετικής άρνησης παράδοσης», του Legge n. 69 – Disposizioni per conformare il diritto interno alla decisione quadro 2002/584/GAI del Consiglio, del 13 giugno 2002, relativa al mandato d’arresto europeo e alle procedure di consegna tra Stati membri (νόμου 69 περί διατάξεων για την εναρμόνιση του εσωτερικού δικαίου με την απόφαση-πλαίσιο [2002/584]) (
14
), της 22ας Απριλίου 2005, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης, προέβλεπε ότι, εάν το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης εκδόθηκε με σκοπό την εκτέλεση ποινής ή μέτρου ασφαλείας στερητικών της ελευθερίας, το Corte d’appello (εφετείο) δύναται να αρνηθεί την παράδοση, όταν ο εκζητούμενος είναι Ιταλός υπήκοος ή υπήκοος άλλου κράτους μέλους ο οποίος κατοικεί ή διαμένει νομίμως και πραγματικά στην Ιταλία, υπό την προϋπόθεση ότι το δικαστήριο αυτό διατάσσει την εκτέλεση της εν λόγω ποινής ή του εν λόγω μέτρου ασφαλείας στην Ιταλία σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο της Ιταλίας.
33.
Το άρθρο 16 του decreto legislativo n. 161 – Disposizioni per conformare il diritto interno alla Decisione quadro 2008/909/GAI relativa all’applicazione del principio del reciproco riconoscimento alle sentenze penali che irrogano pene detentive o misure privative della libertà personale, ai fini della loro esecuzione nell’Unione europea (νομοθετικού διατάγματος 161/2010, περί διατάξεων για την εναρμόνιση του εσωτερικού δικαίου με την απόφαση-πλαίσιο [2008/909]) (
15
), της 7ης Σεπτεμβρίου 2010, ορίζει ότι, σε περίπτωση αναγνώρισης της αλλοδαπής δικαστικής αποφάσεως, η ποινή εκτελείται σύμφωνα με το ιταλικό δίκαιο, περιλαμβανομένων των εφαρμοστέων διατάξεων περί επιείκειας και απονομής χάριτος.
34.
Επιπλέον, από το άρθρο 24 του εν λόγω νομοθετικού διατάγματος προκύπτει ότι, σε περίπτωση που το Corte d’appello (εφετείο) αρνηθεί την παράδοση που ζητείται με ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης το οποίο στηρίζεται σε καταδικαστική απόφαση ποινικού δικαστηρίου και αποφασίσει την εκτέλεση της ποινής στο ιταλικό έδαφος, οφείλει συγχρόνως, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, να αναγνωρίσει, προς τον σκοπό της εκτέλεσης στην Ιταλία, την αλλοδαπή καταδικαστική απόφαση στην οποία στηρίζεται το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης.
35.
Το αιτούν δικαστήριο διευκρινίζει ότι, στο μέτρο που πληρούνταν οι προϋποθέσεις υπέρ του EDS, η αναγνωρισθείσα ποινή, ήτοι στερητική της ελευθερίας ποινή διάρκειας πέντε ετών και έξι μηνών, κρίθηκε ότι είχε εξαλειφθεί όσον αφορά διάστημα τριών ετών για λόγους επιείκειας, σύμφωνα με τον legge n. 241 – Concessione di indulto (νόμο 241 περί απονομής χάριτος) (
16
), της 31ης Ιουλίου 2006.
36.
Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι, ως αποτέλεσμα της άρνησης παράδοσης του EDS στις ρουμανικές αρχές, της αναγνώρισης της καταδικαστικής αποφάσεως προς τον σκοπό της εκτέλεσής της στην Ιταλία και της έναρξης εκτέλεσης της αναγνωρισθείσας στην Ιταλία ποινής, ο EDS δικαιούται να ζητήσει την ανάκληση του εκδοθέντος σε βάρος του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης καθώς και τη διαγραφή της καταχώρισης που εισήχθη συγχρόνως στο SIS.
37.
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, εντούτοις, ότι το ιταλικό δίκαιο δεν προβλέπει ότι το ιταλικό δικαστήριο, ως δικαστήριο του κράτους μέλους εκτέλεσης, δύναται να διατάξει την ανάκληση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που έχει εκδοθεί από άλλο κράτος μέλος και τη διαγραφή της καταχώρισης που έχει εισαχθεί στο SIS από το κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος. Συνεπώς, εφαρμόζοντας αποκλειστικά το ιταλικό δίκαιο, η αίτηση του EDS δεν μπορεί να γίνει δεκτή.
38.
Επομένως, κατά το αιτούν δικαστήριο, πρέπει να διαπιστωθεί εάν, βάσει του δικαίου της Ένωσης, μπορεί να αναγνωριστεί σε δικαστήριο του κράτους μέλους εκτέλεσης η δυνατότητα να διατάξει την ανάκληση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που έχει εκδοθεί από άλλο κράτος μέλος και τη διαγραφή της καταχώρισης που έχει εισαχθεί στο SIS από το κράτος μέλος έκδοσης.
39.
Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο παραθέτει το άρθρο 55, παράγραφος 1, του κανονισμού SIS, το οποίο προβλέπει ότι «[ο]ι καταχωρίσεις για σύλληψη προσώπων με σκοπό την παράδοση ή την έκδοσή τους δυνάμει του άρθρου 26 διαγράφονται μετά την παράδοση ή την έκδοση του προσώπου στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους καταχώρισης. Διαγράφονται επίσης σε περίπτωση που η δικαστική απόφαση στην οποία βασίστηκε η καταχώριση έχει ανακληθεί από την αρμόδια δικαστική αρχή σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Διαγράφονται επίσης κατά τη λήξη ισχύος της καταχώρισης, σύμφωνα με το άρθρο 53».
40.
Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι η ως άνω διάταξη δεν προβλέπει τη διαγραφή της καταχώρισης που εισήχθη στο SIS σε περίπτωση κατά την οποία διατυπώνεται άρνηση παράδοσης κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 και διατάσσεται η εκτέλεση της ποινής στο κράτος μέλος εκτέλεσης σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο, κατόπιν αναγνώρισης της καταδικαστικής απόφασης κατά την έννοια του άρθρου 25 της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι, όπως και στην περίπτωση κατά την οποία έχει συντελεστεί η παράδοση του εκζητουμένου, το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης έχει επιτελέσει τον σκοπό του, οπότε το εν λόγω πρόσωπο δεν μπορεί πλέον να εκζητείται, ούτε να συλληφθεί με βάση το εν λόγω ένταλμα. Εξάλλου, η αιτιολογική σκέψη 46 του κανονισμού SIS συνηγορεί υπέρ της διαγραφής της καταχωρίσεως, καθόσον αναφέρει ότι «[κ]άθε καταχώριση θα πρέπει να διατηρείται μόνο για το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επίτευξη του σκοπού για τον οποίο εισήχθη».
41.
Επομένως, κατά το αιτούν δικαστήριο, ο εν λόγω κανονισμός παρουσιάζει κενό το οποίο πρέπει να καλυφθεί από το Δικαστήριο διά της ερμηνευτικής οδού, ούτως ώστε η περίπτωση κατά την οποία η καταχώριση πρέπει να διαγραφεί λόγω παράδοσης του εκζητουμένου να επεκταθεί και στην περίπτωση της εφαρμογής του λόγου προαιρετικής μη εκτέλεσης που προβλέπεται στο άρθρο 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584.
42.
Ως εκ τούτου, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι, όταν το κράτος μέλος έκδοσης, το οποίο εισήγαγε την καταχώριση στο SIS σύμφωνα με το άρθρο 26 του κανονισμού SIS, δεν προβαίνει σε διαγραφή της σύμφωνα με το άρθρο 55, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, ερμηνευόμενο κατά τα ανωτέρω, το κράτος μέλος εκτέλεσης θα μπορούσε να ζητήσει την εν λόγω διαγραφή από το τμήμα SIRENE (
17
) του κράτους μέλους έκδοσης του εντάλματος. Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο παραπέμπει στα άρθρα 24 και 25 του εν λόγω κανονισμού, τα οποία προβλέπουν τη δυνατότητα κράτους μέλους να ζητήσει από το κράτος μέλος καταχώρισης να προσθέσει ειδική ένδειξη (flag) στην καταχώριση (
18
).
43.
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Corte d’Appello di Napoli (εφετείο Νάπολης) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα εξής προδικαστικά ερωτήματα:
«Το αιτούν Δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποφανθεί αν ο συνδυασμός:
–
του άρθρου 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου [2002/584],
–
του άρθρου 22, παράγραφος 1, και του άρθρου 25 της αποφάσεως-πλαισίου [2008/909],
–
των άρθρων 24, 25, 26 και 55, παράγραφος 1, του κανονισμού [SIS], και
–
της αιτιολογικής σκέψης 46 του κανονισμού [SIS]
έχει την έννοια ότι:
α)
όταν το κράτος μέλος εκτέλεσης έχει αρνηθεί να παραδώσει το πρόσωπο που εκζητείται βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης στο κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος με σκοπό την εκτέλεση καταδικαστικής απόφασης και έχει αναγνωρίσει την αλλοδαπή καταδικαστική απόφαση και αποφασίσει να εκτελέσει την ποινή στο έδαφός του σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιό του, η δε έκτιση της ποινής έχει ξεκινήσει, το κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος υποχρεούται να διαγράψει την καταχώριση που έχει εισαγάγει στο SIS και να ανακαλέσει το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης·
β)
έως ότου το κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος ανακαλέσει το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και διαγράψει την καταχώριση από το SIS, η δικαστική αρχή του κράτους μέλους εκτέλεσης μπορεί να ζητήσει από το τμήμα SIRENE του κράτους μέλους έκδοσης του εντάλματος να διαγράψει την καταχώριση στο SIS, το δε τμήμα SIRENE υποχρεούται να προβεί στην εν λόγω διαγραφή;»
44.
Το αιτούν δικαστήριο ζήτησε να κινηθεί η επείγουσα προδικαστική διαδικασία του άρθρου 107 του Κανονισμού Διαδικασίας. Με απόφαση της 9ης Οκτωβρίου 2023, το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα αυτό.
45.
Με χωριστό δικόγραφο, το οποίο κατατέθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 18 Οκτωβρίου 2023, το αιτούν δικαστήριο υπέβαλε επίσης αίτηση εκδικάσεως με την ταχεία διαδικασία του άρθρου 105 του Κανονισμού Διαδικασίας, η οποία απορρίφθηκε με απόφαση του προέδρου του Δικαστηρίου στις 5 Δεκεμβρίου 2023 (
19
).
46.
Με απόφαση του προέδρου του Δικαστηρίου της 24ης Απριλίου 2024, υποβλήθηκε στο αιτούν δικαστήριο αίτηση παροχής πληροφοριών προκειμένου να διαπιστωθεί αν, παρά το χρονικό διάστημα που είχε παρέλθει, εξακολουθούσε να υφίσταται στο SIS καταχώριση που αφορούσε τον EDS και, σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο ερώτημα αυτό, αν το εν λόγω δικαστήριο εμμένει στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως.
47.
Κατόπιν της από 3 Μαΐου 2024 απαντήσεως του αιτούντος δικαστηρίου στο ως άνω αίτημα παροχής πληροφοριών, η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου συνεχίστηκε.
48.
Στις 17 Ιουνίου 2024 η διαδικασία στην υπό κρίση υπόθεση ανεστάλη σύμφωνα με το άρθρο 55, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας, εν αναμονή της αποφάσεως περί περατώσεως της δίκης στην υπόθεση C‑305/22.
49.
Κατόπιν της αποφάσεως του πρώτου τμήματος να ζητήσει από το Δικαστήριο την παραπομπή της υποθέσεως C‑305/22 ενώπιον του τμήματος μείζονος συνθέσεως, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 60, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας, και να διατάξει την επανάληψη της προφορικής διαδικασίας, σύμφωνα με το άρθρο 83 του ίδιου Κανονισμού, αποφασίστηκε στις 18 Ιουλίου 2024 η άρση της αναστολής και η επανάληψη της διαδικασίας στην υπό κρίση υπόθεση.
50.
Ο EDS, η Ιταλική και η Ρουμανική Κυβέρνηση καθώς και η Επιτροπή κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις και παρέστησαν στην επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 14ης Οκτωβρίου 2024, κατά τη διάρκεια της οποίας, μεταξύ άλλων, απάντησαν στις ερωτήσεις που έθεσε το Δικαστήριο για προφορική απάντηση.
III. Ανάλυση
51.
Με την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως στην υπόθεση C‑595/23, το αιτούν δικαστήριο υποβάλλει στο Δικαστήριο δύο προδικαστικά ερωτήματα.
52.
Αφενός, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί εάν, σε περίπτωση κατά την οποία δικαστική αρχή κράτους μέλους έχει αρνηθεί, βάσει του άρθρου 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, να εκτελέσει ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης εκδοθέν προς τον σκοπό της εκτέλεσης στερητικής της ελευθερίας ποινής και έχει αναγνωρίσει τη δικαστική απόφαση που επέβαλε την ποινή αυτή, η δε εκτέλεση της ποινής έχει ξεκινήσει στο εν λόγω κράτος μέλος, υποχρεούται το κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος να διαγράψει την καταχώριση που έχει εισαγάγει στο SIS και να ανακαλέσει το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης.
53.
Αφετέρου, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί εάν, για όσο διάστημα το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης δεν έχει ανακληθεί και η καταχώριση στο SIS δεν έχει διαγραφεί από το κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος, μπορεί το κράτος μέλος εκτέλεσης να ζητήσει από το εν λόγω κράτος μέλος να διαγράψει την καταχώριση στο SIS και αν το εν λόγω κράτος μέλος υποχρεούται να κάνει δεκτό το αίτημα αυτό.
Α.
Επί του παραδεκτού
54.
Πρώτον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, στο μέτρο που η υπό κρίση υπόθεση αφορά ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης που εξέδωσαν και καταχώριση που εισήγαγαν οι ρουμανικές αρχές, το πρώτο προδικαστικό ερώτημα αφορά υποχρέωση την οποία, ενδεχομένως, υπέχουν οι ρουμανικές αρχές, δεδομένου ότι το ιταλικό δικαστήριο δεν έχει καμία σχετική αρμοδιότητα. Ως εκ τούτου, το συγκεκριμένο προδικαστικό ερώτημα είναι, κατά την Επιτροπή, αφηρημένο και υποθετικό στο πλαίσιο μιας υποθέσεως που εκκρεμεί ενώπιον ιταλικού δικαστηρίου και θα μπορούσε να εξεταστεί μόνο σε σχέση με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου.
55.
Κατά τη γνώμη μου, το γεγονός ότι το πρώτο προδικαστικό ερώτημα αφορά την ενδεχόμενη υποχρέωση του κράτους μέλους έκδοσης να διαγράψει την καταχώριση από το SIS σε μια περίπτωση όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, δεν επιτρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι είναι υποθετικό. Συγκεκριμένα, στον βαθμό που ο EDS δεν πέτυχε τη διαγραφή της καταχώρισής του από τις ρουμανικές δικαστικές αρχές, προσέφυγε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, το οποίο ορθώς ζητεί από το Δικαστήριο να διευκρινίσει κατά πόσον υφίσταται τέτοια υποχρέωση, προκειμένου να προσδιορίσει τα όρια της δικής του αρμοδιότητας επί του θέματος, οπότε, κατά τη γνώμη μου, δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι το πρώτο προδικαστικό ερώτημα είναι απαράδεκτο. Κατόπιν της διευκρινίσεως αυτής, θεωρώ σκόπιμο να εξετασθούν από κοινού τα δύο προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο, στον βαθμό που αφορούν τον καθορισμό των αντίστοιχων υποχρεώσεων και αρμοδιοτήτων των αρμόδιων αρχών του κράτους μέλους έκδοσης του εντάλματος και εκείνων του κράτους μέλους εκτέλεσης όσον αφορά τη διαγραφή καταχώρισης κατόπιν άρνησης εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584.
56.
Δεύτερον, επισημαίνεται ότι το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης κατά του EDS εκδόθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2019 και ότι η καταχώριση στο SIS, βάσει του άρθρου 26, παράγραφος 1, του κανονισμού SIS, έλαβε χώρα στις 11 Φεβρουαρίου 2019.
57.
Σύμφωνα δε με το άρθρο 53, παράγραφος 2, του εν λόγω κανονισμού, καταχώριση όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη ισχύει, εκτός εάν παραταθεί, κατά μέγιστον για μια περίοδο πέντε ετών, η ανάγκη δε διατήρησης της καταχώρισης πρέπει να επανεξεταστεί εντός των πέντε ετών. Κατά το άρθρο 53, παράγραφος 7, του κανονισμού SIS, η καταχώριση διαγράφεται αυτομάτως μετά την παρέλευση της περιόδου επανεξέτασης που αναφέρεται στις παραγράφους 2, 3 και 4 του εν λόγω άρθρου, εκτός εάν η καταχώριση έχει παραταθεί σύμφωνα με την παράγραφο 6 του εν λόγω άρθρου.
58.
Το αιτούν δικαστήριο ερωτήθηκε εάν η καταχώριση κατά του EDS εξακολουθούσε να ισχύει ή αν είχε διαγραφεί αυτομάτως τον Φεβρουάριο του 2024, οπότε η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως θα καθίστατο άνευ αντικειμένου. Το αιτούν δικαστήριο ερωτήθηκε επίσης εάν, σε περίπτωση που δεν υπήρχε στο SIS ισχύουσα καταχώριση κατά του EDS, επιθυμούσε να εμμείνει στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως.
59.
Με το από 3 Μαΐου 2024 έγγραφό του, το αιτούν δικαστήριο επιβεβαίωσε την επιθυμία του να εμμείνει στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως. Συγκεκριμένα, κατόπιν του αιτήματος παροχής πληροφοριών που του απηύθυνε το Δικαστήριο, το αιτούν δικαστήριο ζήτησε από το τμήμα SIRENE Ιταλίας να εξακριβώσει εάν η καταχώριση της 11ης Φεβρουαρίου 2019 εξακολουθούσε να είναι καταχωρισμένη στο SIS, εάν εξακολουθούσε να ισχύει, εάν η ισχύς της είχε παραταθεί, καθώς και αν είχαν εισαχθεί από το τμήμα SIRENE Ρουμανίας και άλλες καταχωρίσεις σε σχέση με το ίδιο ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης.
60.
Με σημείωμά του με ημερομηνία 2 Μαΐου 2024, το τμήμα SIRENE Ιταλίας απάντησε στο αιτούν δικαστήριο ότι «η επίμαχη καταχώριση εξακολουθεί να είναι καταχωρισμένη στη βάση δεδομένων SIS II. Στην καταχώριση αυτή έχει προστεθεί ειδική ένδειξη (flag) μετά τη σύλληψη του εκζητουμένου».
61.
Υπό τις περιστάσεις αυτές, όπως επισημαίνει το αιτούν δικαστήριο, πρέπει να ληφθεί ως δεδομένο ότι η καταχώριση που αφορά τον EDS εξακολουθεί να ισχύει. Τούτο επιβεβαιώθηκε και από τη Ρουμανική Κυβέρνηση κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η οποία επισήμανε ότι η ισχύς της εν λόγω καταχώρισης είχε παραταθεί.
62.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, εκτιμώ ότι η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως είναι παραδεκτή.
Β.
Επί της ουσίας
63.
Το SIS είναι ο μηχανισμός με τον οποίο οι εθνικές αρχές ανταλλάσσουν πληροφορίες για τους σκοπούς της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις. Κατά το άρθρο 1 του κανονισμού SIS, «[τ]ο σύστημα SIS αποσκοπεί στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας εντός του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της τήρησης της δημόσιας ασφάλειας και τάξης και της προστασίας της ασφάλειας στο έδαφος των κρατών μελών, καθώς και στην εξασφάλιση της εφαρμογής των διατάξεων του τρίτου μέρους τίτλος V κεφάλαια 4 και 5 ΣΛΕΕ σχετικά με την κυκλοφορία των προσώπων στο έδαφος των κρατών μελών, με τη χρήση πληροφοριών που διαβιβάζονται μέσω του συστήματος αυτού».
64.
Σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού SIS, το SIS απαρτίζεται, μεταξύ άλλων, από ένα κεντρικό σύστημα και ένα εθνικό σύστημα σε κάθε κράτος μέλος, τα οποία συνδέονται μεταξύ τους. Από το άρθρο 4, παράγραφος 2 του εν λόγω κανονισμού προκύπτει ότι τα κράτη μέλη εισάγουν, επικαιροποιούν και διαγράφουν δεδομένα του SIS, και πραγματοποιούν αναζητήσεις στα δεδομένα του SIS μέσω του δικού τους εθνικού συστήματος.
65.
Ο μηχανισμός ανταλλαγής πληροφοριών στο σύνολό του βασίζεται στις καταχωρίσεις για πρόσωπα και αντικείμενα.
66.
Πρέπει να τονιστεί ο κεντρικός ρόλος του κράτους μέλους το οποίο εισάγει μια καταχώριση στο SIS, το οποίο αποτελεί το «κράτος μέλος καταχώρισης» κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 9, του κανονισμού SIS.
67.
Συγκεκριμένα, κατά το άρθρο 26, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, «[κ]αταχωρίσεις σχετικά με πρόσωπα που καταζητούνται για να συλληφθούν με σκοπό την παράδοσή τους βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης ή καταχωρίσεις για πρόσωπα που καταζητούνται για να συλληφθούν με σκοπό την έκδοσή τους, εισάγονται κατόπιν αίτησης της δικαστικής αρχής του κράτους μέλους καταχώρισης». Επιπλέον, το άρθρο 27, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού ορίζει ότι, «[σ]την περίπτωση προσώπου που καταζητείται για να συλληφθεί με σκοπό την παράδοσή του βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, το κράτος μέλος καταχώρισης εισάγει στο SIS αντίγραφο του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης».
68.
Κατά το άρθρο 59, παράγραφος 1, του κανονισμού SIS, «[τ]ο κράτος μέλος καταχώρισης είναι υπεύθυνο για τη διασφάλιση της ακρίβειας και της ενημερότητας των δεδομένων, καθώς και της νομότυπης εισαγωγής και αποθήκευσής τους στο SIS».
69.
Επιπλέον, το άρθρο 59, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού διευκρινίζει ότι «[μ]όνο το κράτος μέλος καταχώρισης επιτρέπεται να τροποποιεί, να συμπληρώνει, να διορθώνει, να επικαιροποιεί ή να διαγράφει δεδομένα τα οποία έχει εισαγάγει στο SIS».
70.
Από τις ως άνω διατάξεις προκύπτει ότι το κράτος μέλος καταχώρισης έχει την αποκλειστική ευθύνη για τη διατήρηση ή τη διαγραφή μιας καταχώρισης. Μολονότι το κράτος μέλος εκτέλεσης μπορεί να ζητήσει τη διαγραφή αυτή από το τμήμα SIRENE του κράτους μέλους καταχώρισης και μολονότι τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα μπορούν να προσφύγουν στις αρμόδιες αρχές του εν λόγω κράτους μέλους σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 67, παράγραφος 1, και στο άρθρο 68, παράγραφος 1, του κανονισμού SIS (
20
), εντούτοις η τελική απόφαση επί του ζητήματος αυτού λαμβάνεται από το εν λόγω κράτος μέλος, μετά από εξέταση των ειδικών περιστάσεων της κάθε μεμονωμένης περίπτωσης. Πρέπει εξάλλου να επισημανθεί ότι η αποκλειστική ευθύνη του κράτους μέλους καταχώρισης για τη διατήρηση ή τη διαγραφή των καταχωρίσεων ευθυγραμμίζεται με την αποκλειστική ευθύνη της δικαστικής αρχής έκδοσης του ίδιου κράτους μέλους όσον αφορά τη διατήρηση ή την ανάκληση των ευρωπαϊκών ενταλμάτων σύλληψης στα οποία βασίζονται αυτού του είδους οι καταχωρίσεις.
71.
Όσον αφορά τις περιπτώσεις στις οποίες το κράτος μέλος καταχώρισης θα μπορούσε να υποχρεωθεί να διαγράψει την καταχώριση που έχει εισαγάγει στο SIS, επισημαίνεται ότι, κατά το άρθρο 53, παράγραφος 1, του κανονισμού SIS, «[ο]ι καταχωρίσεις για πρόσωπα που εισάγονται στο SIS σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό διατηρούνται μόνο για το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την επίτευξη των σκοπών για τους οποίους εισήχθησαν» (
21
). Το άρθρο αυτό ορίζει επίσης τις προθεσμίες για την επανεξέταση των καταχωρίσεων και, συγκεκριμένα, ορίζει ότι η καταχώριση που εισάγεται για τους σκοπούς, μεταξύ άλλων, του άρθρου 26 του κανονισμού SIS ισχύει για περίοδο πέντε ετών. Ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν να ορίσουν μικρότερες περιόδους επανεξέτασης σύμφωνα με το εθνικό τους δίκαιο (
22
). Εντός της περιόδου επανεξέτασης το κράτος μέλος καταχώρισης μπορεί, κατόπιν συνολικής ατομικής αξιολόγησης, να αποφασίζει τη διατήρηση για περισσότερο χρόνο από την περίοδο επανεξέτασης της καταχώρισης για πρόσωπο, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο και αναλογικό για τους σκοπούς για τους οποίους εισήχθη η καταχώριση (
23
).
72.
Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 55, παράγραφος 1, του SIS, «[ο]ι καταχωρίσεις για σύλληψη προσώπων με σκοπό την παράδοση ή την έκδοσή τους δυνάμει του άρθρου 26 διαγράφονται μετά την παράδοση ή την έκδοση του προσώπου στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους καταχώρισης. Διαγράφονται επίσης σε περίπτωση που η δικαστική απόφαση στην οποία βασίστηκε η καταχώριση έχει ανακληθεί από την αρμόδια δικαστική αρχή σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Διαγράφονται επίσης κατά τη λήξη ισχύος της καταχώρισης, σύμφωνα με το άρθρο 53».
73.
Όπως ορθώς επισημαίνει το αιτούν δικαστήριο, η ως άνω διάταξη δεν προβλέπει ρητώς τη διαγραφή της καταχώρισης που εισήχθη στο SIS σε περίπτωση κατά την οποία διατυπώθηκε άρνηση παράδοσης κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 και διατάχθηκε η εκτέλεση της ποινής στο έδαφος του κράτους μέλους εκτέλεσης σύμφωνα με το εσωτερικό του δίκαιο, κατόπιν αναγνώρισης της καταδικαστικής αποφάσεως σύμφωνα με την απόφαση-πλαίσιο 2008/909.
74.
Εντούτοις, εκτιμώ ότι, σύμφωνα με τα όσα προκύπτουν από το άρθρο 53, παράγραφος 1, του κανονισμού SIS, όταν ο προβλεπόμενος στο άρθρο 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 λόγος προαιρετικής μη εκτέλεσης εφαρμόζεται από το κράτος μέλος εκτέλεσης, απόκειται στο κράτος μέλος καταχώρισης να ελέγξει κατά πόσον έχει επιτευχθεί ο σκοπός για τον οποίο εισήχθη στο SIS η καταχώριση για το εκζητούμενο πρόσωπο. Στην περίπτωση που τούτο ισχύει, το κράτος μέλος καταχώρισης υποχρεούται να διαγράψει την καταχώριση αυτή (
24
). Η απόφαση του εν λόγω κράτους μέλους θα εξαρτηθεί τότε σε μεγάλο βαθμό από την εκτίμηση της δικαστικής αρχής έκδοσης όσον αφορά την ανάγκη διατήρησης ή μη του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης σε βάρος του συγκεκριμένου προσώπου.
75.
Συναφώς, το Δικαστήριο, με την απόφασή του της 29ης Ιουλίου 2024, Breian (
25
), έκρινε ότι «[κ]αμία διάταξη της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 δεν αποκλείει τη δυνατότητα της αρχής έκδοσης του εντάλματος να εμμείνει στην αίτηση για παράδοση δυνάμει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, στην περίπτωση που η αρχή εκτέλεσης του εντάλματος εντός ενός κράτους μέλους έχει αρνηθεί να εκτελέσει το εν λόγω ένταλμα» (
26
), έστω και αν η άρνηση αυτή πρέπει να ωθήσει τη δικαστική αρχή έκδοσης του εντάλματος να επιδείξει προσοχή (
27
).
76.
Ειδικότερα, η διατήρηση σε ισχύ, από τη δικαστική αρχή έκδοσης, ενός ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης μπορεί να αποδειχθεί αναγκαία, ιδίως μετά την εξάλειψη των στοιχείων που οδήγησαν στην απόρριψη της προηγούμενης αίτησης παράδοσης ή στην περίπτωση που η απορριπτική απόφαση αντιβαίνει στο δίκαιο της Ένωσης, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία παράδοσης του εκζητουμένου και, επομένως, να ευνοηθεί η επίτευξη του επιδιωκόμενου με την εν λόγω απόφαση‑πλαίσιο σκοπού της καταπολέμησης της ατιμωρησίας (
28
).
77.
Κατά τη γνώμη μου, ωστόσο, μια δικαστική αρχή δεν μπορεί να αρνηθεί την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης εκδοθέντος προς τον σκοπό της εκτέλεσης στερητικής της ελευθερίας ποινής επικαλούμενη τον λόγο προαιρετικής μη εκτέλεσης που μνημονεύεται στο άρθρο 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 όταν η αναγνώριση και η εκτέλεση της καταδικαστικής αποφάσεως πραγματοποιούνται χωρίς να τηρηθεί η διαδικασία και οι προϋποθέσεις που προβλέπει η απόφαση-πλαίσιο 2008/909. Στην περίπτωση αυτή, το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης μπορεί να διατηρηθεί σε ισχύ από τη δικαστική αρχή έκδοσης, το κράτος μέλος έκδοσης διατηρεί το δικαίωμα εκτέλεσης της ποινής αυτής και η δικαστική αρχή εκτέλεσης υποχρεούται να εκτελέσει το εν λόγω ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης παραδίδοντας το εκζητούμενο πρόσωπο στο εν λόγω κράτος μέλος.
78.
Εν προκειμένω, επισημαίνεται ότι, όπως προκύπτει από το ιταλικό δίκαιο, η άρνηση παράδοσης κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 συνοδεύεται από την αναγνώριση της καταδικαστικής αποφάσεως στην οποία βασίζεται το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, χωρίς να απαιτείται η συναίνεση του κράτους μέλους καταδίκης. Επομένως, το κράτος μέλος εκτέλεσης θα μπορούσε να αποφασίσει μονομερώς την εκτέλεση της αποφάσεως αυτής στο έδαφός του, ακόμη και όταν το κράτος μέλος καταδίκης αντιτίθεται ρητώς σε αυτή. Εξέθεσα λεπτομερώς στις προτάσεις που ανέπτυξα στις 13 Ιουνίου 2024, στην υπόθεση C.J. (Εκτέλεση ποινής βάσει ΕΕΣ) (
29
), και στις οποίες παραπέμπω, τους λόγους για τους οποίους εκτιμώ, σε αντίθεση με όσα προκύπτουν από το ιταλικό δίκαιο και από την πρακτική που ακολουθούν οι ιταλικές δικαστικές αρχές, ότι, στο πλαίσιο της εφαρμογής του λόγου προαιρετικής μη εκτέλεσης που προβλέπεται στη συγκεκριμένη διάταξη, η αναγνώριση και η εκτέλεση της καταδικαστικής αποφάσεως από τις δικαστικές αρχές του κράτους μέλους εκτέλεσης πρέπει να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις που προβλέπει η απόφαση-πλαίσιο 2008/909, όπερ προϋποθέτει ότι το κράτος μέλος καταδίκης συναινεί να αναλάβει το κράτος μέλος εκτέλεσης την εκτέλεση της ποινής.
79.
Εξάλλου, διατηρώ σοβαρές αμφιβολίες ως προς το κατά πόσον το εναλλακτικό μέτρο της παράδοσης στις κοινωνικές υπηρεσίες, το οποίο αναγνωρίστηκε στον EDS από τις 15 Ιουλίου 2022 έως ότου το Corte d’appello di Napoli (εφετείο Νάπολης) αποφάσισε, στις 11 Οκτωβρίου 2022, να παύσει την εκτέλεση της ποινής και να ανακαλέσει την απόφαση αναγνώρισης της καταδικαστικής αποφάσεως, συνάδει με το άρθρο 22, παράγραφος 1, της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909.
80.
Η εν λόγω διάταξη θέτει τον κανόνα ότι το κράτος μέλος έκδοσης δεν δύναται να συνεχίσει την εκτέλεση της ποινής μετά την έναρξη της έκτισης της ποινής στο κράτος μέλος εκτέλεσης. Η εφαρμογή του κανόνα αυτού προϋποθέτει, κατά τη γνώμη μου, ότι πληρούνται δύο προϋποθέσεις.
81.
Αφενός, η ποινή πρέπει να έχει εκτελεστεί στο κράτος μέλος εκτέλεσης σύμφωνα με τους κανόνες της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909. Τούτο όμως δεν συμβαίνει όταν η αναγνώριση ποινικής αποφάσεως πραγματοποιήθηκε κατά παράβαση της διαδικασίας και των προϋποθέσεων που προβλέπει η εν λόγω απόφαση-πλαίσιο και, ειδικότερα, χωρίς να έχει κοινοποιηθεί από το κράτος μέλος έκδοσης η απόφαση συνοδευόμενη από το πιστοποιητικό που προβλέπεται από την εν λόγω απόφαση-πλαίσιο. Εάν γινόταν δεκτό ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, η έναρξη εκτέλεσης της ποινής στο κράτος μέλος εκτέλεσης δύναται να στερήσει από το κράτος μέλος έκδοσης την αρμοδιότητά του να εκτελέσει την ποινή, τούτο θα οδηγούσε σε καταστρατήγηση των κανόνων της αποφάσεως-πλαισίου.
82.
Αφετέρου, η έναρξη της έκτισης της ποινής, κατά την έννοια του άρθρου 22, παράγραφος 1, της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909, προϋποθέτει ότι η ποινή που εκτίεται στο κράτος μέλος εκτέλεσης αντιστοιχεί σε εκείνη που αποφασίστηκε από την αρμόδια δικαστική αρχή του κράτους μέλους καταδίκης τόσο ως προς τη φύση όσο και ως προς τη διάρκειά της. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι η εκτέλεση στην Ιταλία της στερητικής της ελευθερίας ποινής που είχε επιβληθεί σε βάρος του EDS στη Ρουμανία είχε ανασταλεί μέχρι τις 15 Ιουλίου 2022, μολονότι για τη συγκεκριμένη ποινή δεν ίσχυε αναστολή εκτέλεσης. Επιπλέον, από την ημερομηνία αυτή, δεν εκτελέστηκε η εν λόγω στερητική της ελευθερίας ποινή, αλλά το εναλλακτικό μέτρο της παράδοσης στις κοινωνικές υπηρεσίες, τούτο δε έως τις 11 Οκτωβρίου 2022, ημερομηνία κατά την οποία το αιτούν δικαστήριο έπαυσε την εκτέλεση της ποινής και ανακάλεσε την αναγνώριση της ρουμανικής καταδικαστικής αποφάσεως. Φρονώ ότι τόσο η αναστολή της εκτέλεσης της ποινής όσο και η μεταβολή της φύσης της, πέραν των περιπτώσεων προσαρμογής της ποινής που προβλέπονται στο άρθρο 8, παράγραφοι 2 έως 4, της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909 (
30
), δεν συμβιβάζονται με τη διαπίστωση ότι η στερητική της ελευθερίας ποινή που επιβλήθηκε σε βάρος του EDS στη Ρουμανία άρχισε να εκτίεται στην Ιταλία, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 22, παράγραφος 1, της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου.
83.
Επιμένω ότι η τήρηση των προϋποθέσεων αυτών είναι κρίσιμη προκειμένου ο κανόνας, δυνάμει του οποίου η άρνηση εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης βάσει του άρθρου 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 προϋποθέτει πραγματική δέσμευση του κράτους μέλους εκτέλεσης να εκτελέσει τη στερητική της ελευθερίας ποινή που έχει επιβληθεί στον εκζητούμενο (
31
), να μην καταστεί νεκρό γράμμα (
32
).
84.
Πρέπει επίσης να διευκρινιστεί ότι η δέσμευση που αναλαμβάνει το κράτος μέλος εκτέλεσης για την πραγματική εκτέλεση της στερητικής της ελευθερίας ποινής που έχει επιβληθεί στον εκζητούμενο, τόσο ως προς τη φύση όσο και ως προς τη διάρκειά της, δεν συμβιβάζεται με την απόφαση που λαμβάνει δικαστική αρχή του εν λόγω κράτους μέλους σχετικά με την ανάκληση της αναγνώρισης της καταδικαστικής αποφάσεως που εκδόθηκε στο κράτος μέλος έκδοσης για τον λόγο ότι η απόφαση αυτή έχει απολέσει τον εκτελεστό της χαρακτήρα. Προσθέτω δε ότι, κατ’ αναλογία προς όσα έκρινε το Δικαστήριο με την απόφασή του της 31ης Ιανουαρίου 2023, Puig Gordi κ.λπ. (
33
), η εκ μέρους της δικαστικής αρχής εκτέλεσης διαπίστωση περί παραγραφής του αξιοποίνου στο κράτος μέλος έκδοσης, μολονότι το τελευταίο έχει δηλώσει ότι δεν έχει εκδοθεί καμία δικαστική απόφαση επί του ζητήματος αυτού, αντιβαίνει στην αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης, η οποία αποτελεί, κατά την αιτιολογική σκέψη 6 της αποφάσεως‑πλαισίου 2002/584, τον ακρογωνιαίο λίθο της δικαστικής συνεργασίας (
34
).
85.
Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων και με την επιφύλαξη των εξακριβώσεων στις οποίες οφείλει να προβεί το αιτούν δικαστήριο, φρονώ ότι δεν μπορεί, υπό τις περιστάσεις της υποθέσεως της κύριας δίκης, να θεωρηθεί ότι το κράτος μέλος καταχώρισης υποχρεούται, λόγω της εφαρμογής από τη δικαστική αρχή εκτέλεσης του λόγου προαιρετικής μη εκτέλεσης που μνημονεύεται στο άρθρο 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, να προβεί σε διαγραφή από το SIS της σχετικής με τον EDS καταχώρισης.
IV. Πρόταση
86.
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο πρώτο, στο δεύτερο και στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το Curtea de Apel Bucureşti (εφετείο Βουκουρεστίου, Ρουμανία) στην υπόθεση C‑305/22 ως εξής:
Το άρθρο 4, σημείο 6, και το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, της απόφασης-πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και το άρθρο 4, παράγραφοι 2 και 5, το άρθρο 8, παράγραφος 1, το άρθρο 22, παράγραφος 1, και το άρθρο 25 της απόφασης-πλαισίου 2008/909/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ποινικές αποφάσεις οι οποίες επιβάλλουν ποινές στερητικές της ελευθερίας ή μέτρα στερητικά της ελευθερίας, για το σκοπό της εκτέλεσής τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
έχουν την έννοια ότι:
δικαστική αρχή δεν μπορεί να αρνηθεί την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης εκδοθέντος προς τον σκοπό της εκτέλεσης στερητικής της ελευθερίας ποινής επικαλούμενη τον λόγο προαιρετικής μη εκτέλεσης που μνημονεύεται στην πρώτη από τις διατάξεις αυτές, όταν η αναγνώριση και η εκτέλεση της καταδικαστικής αποφάσεως πραγματοποιούνται κατά παράβαση της διαδικασίας και των προϋποθέσεων που προβλέπει η απόφαση-πλαίσιο 2008/909. Στην περίπτωση αυτή, το εν λόγω ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης μπορεί να διατηρηθεί σε ισχύ από τη δικαστική αρχή έκδοσης, το κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος διατηρεί το δικαίωμα εκτέλεσης της ποινής και η δικαστική αρχή εκτέλεσης υποχρεούται να εκτελέσει το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης παραδίδοντας τον εκζητούμενο στο εν λόγω κράτος μέλος.
87.
Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το Corte d’appello di Napoli (εφετείο Νάπολης, Ιταλία) στην υπόθεση C‑595/23 ως εξής:
Το άρθρο 26, παράγραφος 1, το άρθρο 27, παράγραφος 1, το άρθρο 53, παράγραφος 1, το άρθρο 55, παράγραφος 1, καθώς και το άρθρο 59, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1862 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν (SIS) στον τομέα της αστυνομικής συνεργασίας και της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης 2007/533/ΔΕΥ του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1986/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της απόφασης 2010/261/ΕΕ της Επιτροπής, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/1190 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Ιουλίου 2022,
έχουν την έννοια ότι:
σε περίπτωση κατά την οποία δικαστική αρχή αρνείται να εκτελέσει ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης εκδοθέν προς τον σκοπό της εκτέλεσης στερητικής της ελευθερίας ποινής, βασιζόμενη στο άρθρο 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584, εναπόκειται αποκλειστικώς στο κράτος μέλος έκδοσης να ελέγξει εάν ο σκοπός για τον οποίο εισήχθη στο SIS η σχετική με το εκζητούμενο πρόσωπο καταχώριση έχει επιτευχθεί, οπότε στην περίπτωση αυτή η εν λόγω καταχώριση πρέπει να διαγραφεί.
Το εν λόγω κράτος μέλος δικαιούται να θεωρήσει ότι ο σκοπός αυτός δεν έχει επιτευχθεί και ότι, ως εκ τούτου, η εν λόγω καταχώριση πρέπει να διατηρηθεί όταν, στο πλαίσιο της εφαρμογής από τη δικαστική αρχή εκτέλεσης του λόγου προαιρετικής μη εκτέλεσης που προβλέπει η ως άνω διάταξη, η αναγνώριση και η εκτέλεση της καταδικαστικής αποφάσεως πραγματοποιούνται κατά παράβαση της διαδικασίας και των προϋποθέσεων που προβλέπει η απόφαση-πλαίσιο 2008/909. Στην περίπτωση αυτή, η δικαστική αρχή έκδοσης μπορεί να κρίνει αναγκαία τη διατήρηση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης στο οποίο βασίστηκε η καταχώριση του εκζητουμένου προσώπου.
(
1
)	Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.
(
i
)	H ονομασία που έχει δοθεί στην παρούσα υπόθεση είναι πλασματική. Δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό όνομα κανενός διαδίκου.
(
2
)	ΕΕ 2002, L 190, σ. 1.
(
3
)	ΕΕ 2008, L 327, σ. 27.
(
4
)	Η εν λόγω διάταξη προβλέπει ότι η δικαστική αρχή εκτέλεσης μπορεί να αρνηθεί την εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης «εάν το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης έχει εκδοθεί προς τον σκοπό της εκτέλεσης ποινής ή μέτρου ασφαλείας, στερητικών της ελευθερίας, όταν ο καταζητούμενος διαμένει στο κράτος μέλος εκτέλεσης, είναι υπήκοος ή κάτοικός του και αυτό το κράτος δεσμεύεται να εκτελέσει την ποινή ή το μέτρο ασφαλείας σύμφωνα με το εσωτερικό του δίκαιο».
(
5
)	Προτάσεις στην υπόθεση C.J. (Εκτέλεση ποινής βάσει ΕΕΣ) (C‑305/22, EU:C:2024:508).
(
6
)	Διάταξη C‑305/22 (μη δημοσιευθείσα, EU:C:2024:783).
(
7
)	Πρβλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 15ης Απριλίου 2021, AV (Απόφαση καθορισμού συνολικής ποινής) (C‑221/19, EU:C:2021:278, σκέψη 35 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Κατά τη γνώμη μου, η σκέψη 48 της αποφάσεως της 13ης Δεκεμβρίου 2018, Sut (C‑514/17, EU:C:2018:1016), χρήζει διευκρινίσεως από το Δικαστήριο κατά τρόπον ώστε να καταστεί σαφές ότι η εφαρμογή του λόγου προαιρετικής μη εκτέλεσης που προβλέπεται στο άρθρο 4, σημείο 6, της αποφάσεως-πλαισίου 2002/584 δεν μπορεί να αποβαίνει σε βάρος του σκοπού της αποτροπής της ατιμωρησίας του ενδιαφερομένου, όπερ προϋποθέτει την τήρηση της διαδικασίας και των προϋποθέσεων που προβλέπει η απόφαση-πλαίσιο 2008/909.
(
8
)	ΕΕ 2018, L 312, σ. 56.
(
9
)	ΕΕ 2022, L 185, σ. 1 (στο εξής: κανονισμός SIS).
(
10
)	Κατά το άρθρο 3, σημείο 1, του κανονισμού SIS, ως καταχώριση νοείται ένα «σύνολο δεδομένων που εισάγονται στο SIS και επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές να εξακριβώνουν την ταυτότητα προσώπου ή αντικειμένου με σκοπό την ανάληψη συγκεκριμένης δράσης».
(
11
)	Η Ρουμανική Κυβέρνηση διευκρινίζει στις γραπτές παρατηρήσεις της ότι οι ρουμανικές αρχές είχαν ενημερώσει τις ιταλικές αρχές, αφενός, ότι δεν είχαν δώσει τη συναίνεσή τους για την αναγνώριση από τις εν λόγω αρχές της αμετάκλητης καταδικαστικής αποφάσεως που είχε εκδοθεί στη Ρουμανία και, αφετέρου, ότι, έως ότου οι ρουμανικές αρχές ενημερωθούν για την έναρξη της έκτισης της ποινής στην Ιταλία, η Ρουμανία θα διατηρούσε το δικαίωμα να εκτελέσει την εν λόγω ποινή στο έδαφός της.
(
12
)	Όπως επισημαίνει η Ρουμανική Κυβέρνηση στις γραπτές παρατηρήσεις της, ο EDS δεν είχε ξεκινήσει να εκτίει την στερητική της ελευθερίας ποινή στην οποία είχε καταδικαστεί, αλλά το εναλλακτικό μέτρο της παράδοσης στις κοινωνικές υπηρεσίες.
(
13
)	Η νομολογία στην οποία γίνεται παραπομπή συνίσταται στις αποφάσεις του Curtea Constituțională (Συνταγματικού Δικαστηρίου) 297/2018, δημοσιευθείσα στο Monitorul Oficial al României, αριθ. 518 της 25ης Ιουνίου 2018, και 358/2022, δημοσιευθείσα στη Monitorul Oficial al României, αριθ. 565 της 9ης Ιουνίου 2022, σχετικά με την ένσταση αντισυνταγματικότητας των διατάξεων του άρθρου 155, παράγραφος 1, του Codul penal (ποινικού κώδικα). Ως προς τη διακοπή της παραγραφής του αξιοποίνου σε υποθέσεις σχετικές με αδικήματα που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βλ. απόφαση της 24ης Ιουλίου 2023, Lin (C‑107/23 PPU, EU:C:2023:606).
(
14
)	GURI αριθ. 98 της 29ης Απριλίου 2005, σ. 6.
(
15
)	GURI αριθ. 230, της 1ης Οκτωβρίου 2010, σ. 1.
(
16
)	GURI αριθ. 176, της 31ης Ιουλίου 2006, σ. 4.
(
17
)	Το SIS περιλαμβάνει ένα ενιαίο δίκτυο εθνικών τμημάτων, που καλούνται «τμήματα SIRENE», τα οποία είναι πλήρως λειτουργικά επί 24ώρου βάσεως, επτά ημέρες την εβδομάδα και τα οποία, μεταξύ άλλων, εξασφαλίζουν την ανταλλαγή και διαθεσιμότητα όλων των συμπληρωματικών πληροφοριών (βλ. αιτιολογική σκέψη 5 και άρθρο 7 του κανονισμού SIS).
(
18
)	Αυτό ισχύει ιδίως όταν ένα κράτος μέλος εκτιμά ότι η εκτέλεση μιας καταχώρισης αντίκειται στο εθνικό του δίκαιο, στις διεθνείς του υποχρεώσεις ή στα ουσιώδη εθνικά του συμφέροντα (άρθρο 24, παράγραφος 1), ή όταν η αρμόδια για την εκτέλεση δικαστική αρχή έχει αρνηθεί την εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης βάσει ενός εκ των λόγων μη εκτέλεσης (άρθρο 25, παράγραφος 1). Κατά το άρθρο 3, σημείο 8, του κανονισμού SIS, ως «ειδική ένδειξη (flag)» ορίζεται η «αναστολή ισχύος μιας καταχώρισης σε εθνικό επίπεδο που μπορεί να προστεθεί σε καταχωρίσεις με σκοπό τη σύλληψη, σε καταχωρίσεις για εξαφανισθέντα και ευάλωτα πρόσωπα και σε καταχωρίσεις με σκοπό τη διενέργεια διακριτικής παρακολούθησης, ελέγχου έρευνας και ειδικού ελέγχου».
(
19
)	Βλ. διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 5ης Δεκεμβρίου 2023, Cuprea (C‑595/23, EU:C:2023:955).
(
20
)	Κατά το άρθρο 67, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, «[τ]α υποκείμενα των δεδομένων έχουν τη δυνατότητα να ασκούν τα δικαιώματα που ορίζονται στα άρθρα 15, 16 και 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (ΕΕ 2016, L 119, σ. 1, και διορθωτικό ΕΕ 2018, L 127, σ. 2)] και στο άρθρο 14 και στο άρθρο 16, παράγραφοι 1 και 2, της οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από αρμόδιες αρχές για τους σκοπούς της πρόληψης, διερεύνησης, ανίχνευσης ή δίωξης ποινικών αδικημάτων ή της εκτέλεσης ποινικών κυρώσεων και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της απόφασης-πλαίσιο 2008/977/ΔΕΥ του Συμβουλίου (ΕΕ 2016, L 119, σ. 89)]». Επιπλέον, το άρθρο 68, παράγραφος 1, του κανονισμού SIS ορίζει ότι, «[μ]ε την επιφύλαξη των διατάξεων περί ενδίκων μέσων του κανονισμού [2016/679] και της οδηγίας [2016/680], κάθε πρόσωπο μπορεί να προσφύγει ενώπιον οιασδήποτε αρμόδιας αρχής, συμπεριλαμβανομένου του δικαστηρίου, δυνάμει του δικαίου οποιουδήποτε κράτους μέλους με σκοπό την πρόσβαση, διόρθωση, διαγραφή, απόκτηση πληροφοριών ή για τη λήψη αποζημίωσης που σχετίζεται με καταχώριση που τον ή την αφορά».
(
21
)	Βλ., επίσης, αιτιολογική σκέψη 46 του εν λόγω κανονισμού. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι, κατά το σημείο 2.9 του εγχειριδίου Sirene που περιλαμβάνεται στο παράρτημα της εκτελεστικής αποφάσεως (ΕΕ) 2015/219 της Επιτροπής, της 29ης Ιανουαρίου 2015, που αντικαθιστά το παράρτημα της εκτελεστικής αποφάσεως 2013/115/ΕΕ για το εγχειρίδιο SIRENE και άλλα μέτρα εφαρμογής σε σχέση με το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς (SIS II) (ΕΕ 2015, L 44, σ. 75), «[μ]όλις παύσουν να ισχύουν οι προϋποθέσεις για τη διατήρηση της καταχώρισης, το κράτος μέλος που εξέδωσε την καταχώριση τη διαγράφει χωρίς καθυστέρηση».
(
22
)	Βλ. άρθρο 53, παράγραφος 5, του κανονισμού SIS.
(
23
)	Βλ. άρθρο 53, παράγραφος 6, του κανονισμού SIS.
(
24
)	Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 2022, Lietuvos Respublikos vidaus reikalų ministerija (Ταξινόμηση οχήματος που αναζητείται) (C‑88/21, EU:C:2022:982, σκέψεις 46 και 47). Επισημαίνεται επίσης ότι το άρθρο 55, παράγραφος 1, του κανονισμού SIS παραπέμπει, στην τελευταία περίοδο, στο άρθρο 53 του εν λόγω κανονισμού, γεγονός που ενισχύει τη συγκεκριμένη ερμηνεία.
(
25
)	Απόφαση C‑318/24 PPU (EU:C:2024:658).
(
26
)	Απόφαση της 29ης Ιουλίου 2024, Breian (C‑318/24 PPU, EU:C:2024:658, σκέψη 48).
(
27
)	Βλ. απόφαση της 29ης Ιουλίου 2024, Breian (C‑318/24 PPU, EU:C:2024:658, σκέψη 49).
(
28
)	Βλ. απόφαση της 29ης Ιουλίου 2024, Breian (C‑318/24 PPU, EU:C:2024:658, σκέψη 51 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Εντούτοις, το Δικαστήριο διευκρίνισε με την απόφαση αυτή ότι, σύμφωνα με τη νομολογία του, δεδομένου ότι η διατήρηση σε ισχύ ενός ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, του οποίου η εκτέλεση απορρίφθηκε σε ένα κράτος μέλος, μπορεί να έχει ως συνέπεια τη σύλληψη, εντός άλλου κράτους μέλους, του προσώπου σε βάρος του οποίου εκδόθηκε το εν λόγω ένταλμα και, ως εκ τούτου, δύναται να θίξει την ατομική ελευθερία του τελευταίου, εναπόκειται στη δικαστική αρχή έκδοσης του εντάλματος να εξετάσει αν, υπό το πρίσμα των συγκεκριμένων περιστάσεων, η ως άνω διατήρηση σε ισχύ είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας. Στο πλαίσιο μιας τέτοιας εξέτασης, η δικαστική αρχή έκδοσης του εντάλματος οφείλει, μεταξύ άλλων, να λάβει υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα της αξιόποινης πράξης για την οποία διώκεται το εκζητούμενο πρόσωπο, τις συνέπειες για το εν λόγω πρόσωπο της διατήρησης σε ισχύ του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που έχει εκδοθεί σε βάρος του καθώς και τις προοπτικές εκτέλεσης του συγκεκριμένου εντάλματος σύλληψης (σκέψη 54 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
29
)	Υπόθεση C‑305/22 (EU:C:2024:508).
(
30
)	Από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι «[τ]ο άρθρο 8, παράγραφοι 2 έως 4, της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909 προβλέπει αυστηρές προϋποθέσεις για την προσαρμογή, από την αρμόδια αρχή του κράτους εκτελέσεως, της ποινής που επιβλήθηκε εντός του κράτους εκδόσεως, οι οποίες συνιστούν τις μόνες εξαιρέσεις από την κατ’ αρχήν επιβαλλόμενη στην αρμόδια αρχή υποχρέωση, βάσει του άρθρου 8, παράγραφος 1, της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου, να αναγνωρίσει την καταδικαστική απόφαση που της διαβιβάσθηκε και να λάβει πάραυτα κάθε απαραίτητο μέτρο για την εκτέλεση της ποινής, της οποίας η διάρκεια και η φύση αντιστοιχούν προς εκείνες που προβλέπονται στην απόφαση που εκδόθηκε στο κράτος εκδόσεως»: βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 15ης Απριλίου 2021, AV (Απόφαση καθορισμού συνολικής ποινής) (C‑221/19, EU:C:2021:278, σκέψη 35, και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Επιπλέον, από τον συνδυασμό του άρθρου 12, παράγραφος 1, του άρθρου 13 και του άρθρου 21, στοιχείο εʹ, της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909 προκύπτει, αφενός, ότι η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους εκτέλεσης υποχρεούται να ενημερώνει το κράτος μέλος έκδοσης σχετικά με οποιαδήποτε απόφασή της να προσαρμόσει την ποινή δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 2 και 3, της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου και, αφετέρου, ότι το κράτος μέλος αυτό, όταν δεν συμφωνεί με μια τέτοια απόφαση προσαρμογής και εφόσον η εκτέλεση της ποινής στο κράτος μέλος εκτέλεσης δεν έχει αρχίσει, δύναται να ανακαλέσει το πιστοποιητικό από αυτό το κράτος (γεγονός που προϋποθέτει ότι το πιστοποιητικό αυτό έχει προηγουμένως διαβιβαστεί από την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους έκδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 2, της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου). Προσθέτω ότι οι περιπτώσεις προσαρμογής της ποινής που προβλέπονται στο άρθρο 8, παράγραφοι 2 έως 4, της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909 πρέπει να διακρίνονται από τις ρυθμίσεις για την εκτέλεση της ποινής αυτής, οι οποίες, σύμφωνα με το άρθρο 17, παράγραφος 1, της εν λόγω αποφάσεως-πλαισίου, διέπονται από το δίκαιο του κράτους μέλους εκτέλεσης. Συναφώς, το Δικαστήριο έχει διευκρινίσει, μεταξύ άλλων, ότι η τελευταία αυτή διάταξη καλύπτει μέτρα που αποσκοπούν να εξασφαλίσουν την εκτέλεση στην πράξη της στερητικής της ελευθερίας ποινής: βλ. απόφαση της 15ης Απριλίου 2021, AV (Απόφαση καθορισμού συνολικής ποινής) (C‑221/19, EU:C:2021:278, σκέψη 39) Η διάκριση αυτή βρίσκεται στο επίκεντρο της εκκρεμούς επί του παρόντος υποθέσεως Fira (C‑215/24), σχετικά με την αναστολή, από δικαστική αρχή του κράτους μέλους εκτέλεσης, στερητικής της ελευθερίας ποινής που έχει επιβληθεί από δικαστική αρχή του κράτους μέλους έκδοσης.
(
31
)	Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 6ης Ιουνίου 2023, O. G. (Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης κατά υπηκόου τρίτου κράτους) (C‑700/21, EU:C:2023:444, σκέψη 48 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Επιπλέον, πριν από κάθε άρνηση εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης η δικαστική αρχή εκτέλεσης οφείλει να εξακριβώνει τη δυνατότητα πραγματικής εκτέλεσης της ποινής σύμφωνα με το εσωτερικό της δίκαιο: βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 24ης Ιουνίου 2019, Popławski (C‑573/17, EU:C:2019:530, σκέψη 88 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
(
32
)	Η αναγνώριση της καταδικαστικής αποφάσεως από το κράτος μέλος εκτέλεσης συνεπάγεται επίσης ότι, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 19, παράγραφος 2, της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909, «[μ]όνο το κράτος έκδοσης μπορεί να αποφασίζει επί αιτήσεως για αναθεώρηση της καταδικαστικής απόφασης που επέβαλε την ποινή η οποία εκτελείται δυνάμει της παρούσας αποφάσεως-πλαίσιο».
(
33
)	Απόφαση C‑158/21 (EU:C:2023:57).
(
34
)	Βλ. απόφαση της 31ης Ιανουαρίου 2023, Puig Gordi κ.λπ., (C‑158/21, EU:C:2023:57, σκέψη 88). Εξάλλου, η ύπαρξη τέτοιας παραγραφής εν προκειμένω αμφισβητήθηκε επισταμένως από τη Ρουμανική Κυβέρνηση κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση.