62017CC0654
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
TANCHEV
ippreżentati fit‑3 ta’ April 2019 (
1
)
Kawża C‑654/17 P
Bayerische Motoren Werke AG u Freistaat Sachsen
vs
Il‑Kummissjoni Ewropea
“Appell – Għajnuna reġjonali għal proġetti kbar ta’ investiment – Għajnuna mill‑Ġermanja għal proġett ta’ BMW f’Leipzig dwar il-manifattura ta’ vetturi elettriċi – Deċiżjoni li tiddikjara l-miżura ta’ għajnuna parzjalment inkompatibbli mas-suq intern – Proporzjonalità tal-għajnuna – Regolament (KE) Nru 800/2008 – Intervent quddiem il-Qorti Ġenerali”
Werrej
I. Il-kuntest ġuridiku
II. Il-fatti li wasslu għall-kawża
III. Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, id-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015 u s-sentenza appellata
IV. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
V. Fuq l-appell prinċipali
A. Fuq l-ewwel aggravju, li jallega ksur tal-Artikolu 107(3) TFUE
1. L-argumenti tal-partijiet
2. Evalwazzjoni
a) Fuq l-ammissibbiltà
b) Fuq il-mertu
1) Fuq l-ewwel parti tal-ewwel aggravju
2) Fuq it-tieni parti tal-ewwel aggravju
3) It-tielet parti tal-ewwel aggravju
4) Fuq ir-raba’ parti tal-ewwel aggravju
B. It-tieni aggravju, li jallega ksur tal-Artikolu 288 TFUE, tal-Artikolu 3 u tal-Artikolu 13(1) tar-REĠS, u tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni
1. L-argumenti tal-partijiet
2. Evalwazzjoni
a) Fuq l-ammissibbiltà
b) Fuq il-mertu
1) Fuq l-ewwel parti tat-tieni aggravju
i) Introduzzjoni
ii) Il-Kummissjoni għandha kompetenza esklużiva li tevalwa l-kompatibbiltà tal-għajnuna, irrispettivament mill-ammont tagħha
iii) Għajnuna li tissodisfa l-kundizzjonijiet tar-REĠS ma hijiex għajnuna eżistenti
iv) Il-kompatibbiltà tista’ tiġi evalwata fid-dawl tal-kriterju ta’ proporzjonalità stabbilit fil-Komunikazzjoni tal‑2009
v) Konklużjoni
2) Fuq it-tieni parti tat-tieni aggravju
VI. Fuq l-appell inċidentali
A. L-argumenti tal-partijiet
B. Evalwazzjoni
1. L-ammissibbiltà tal-appell inċidentali
a) L-ammissibbiltà tal-appell inċidentali ppreżentat mid-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015
b) L-ammissibbiltà tal-appell inċidentali ppreżentat mis-sentenza appellata sa fejn din tiddeċiedi li tilqa’ t-talba għal intervent
c) L-ammissibbiltá tal-appell inċidentali mis-sentenza appellata sa fejn tieħu inkunsiderazzjoni l-argumenti mressqa biss minn Freistaat Sachsen
d) L-ebda obbligu għall-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi fuq inizjattiva tagħha dwar l-ammissibbiltà tal-intervent fl-ewwel istanza
2. Fuq il-mertu
a) L-ewwel aggravju li jallega ksur tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja
b) Fuq it-tieni aggravju li jallega żball fil-klassifikazzjoni tal-fatti
c) Fuq it-tielet aggravju li jallega ksur tar-regoli tal-oneru tal-prova
VII. Fuq l-ispejjeż
VIII. Konklużjoni
1.
Permezz ta’ dan l-appell, Bayerische Motoren Werke AG (iktar ’il quddiem “BMW”) qiegħda titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza tal-Qorti Ġenerali (
2
) li permezz tagħha din l-aħħar qorti ċaħdet ir-rikors għall-annullament parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2014) 4531 finali dwar l-għajnuna mill-Istat li l-Ġermanja qiegħda tippjana li tagħti lil BMW għall-kostruzzjoni f’Leipzig (il-Ġermanja) ta’ sit ta’ produzzjoni ġdid għall-manifattura ta’ żewġ mudelli ġodda, il-vettura elettrika “i3” u l-vettura ibrida “i8” (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni inkwistjoni”) (
3
).
2.
Fid-deċiżjoni inkwistjoni, il-Kummissjoni Ewropea qieset li d-disponibbiltà tal-għajnuna mill-Istat ikkawżat id-deċiżjoni ta’ BMW li tinvesti f’Leipzig iktar milli f’post ieħor li kien ġie kkunsidrat, jiġifieri, München (il-Ġermanja), fejn, skont id-dokumenti interni tal-kumpannija, il-proġett kien ser jiġi jiswa EUR 17‑il miljun inqas milli f’Leipzig. Il-Kummissjoni kkonstatat li l-għajnuna, li ġiet innotifikata fl-ammont ta’ madwar EUR 45 miljun, kienet biss kompatibbli mas-suq intern sal-ammont tad-differenza bejn l-ispejjeż, għal BMW, biex tinvesti f’Leipzig u l-ispejjez biex tinvesti f’München, jiġifieri sal-ammont ta’ EUR 17‑il miljun. L-ammont tal-għajnuna li qabeż EUR 17‑il miljun ġie ddikjarat inkompatibbli mas-suq intern.
3.
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-appell ippreżentat minn BMW, li fittex l-annullament tad-deċiżjoni inkwistjoni sa fejn din iddikjarat inkompatibbli mas-suq intern l-ammont tal-għajnuna nnotifikata li qabeż EUR 17‑il miljun.
4.
L-appell ippreżentat quddiem din il-qorti jqajjem, b’mod partikolari, il-kwistjoni dwar il-proporzjonalità tal-għajnuna. Il-kawża tqajjem ukoll il-kwistjoni tal-ammissibbiltà tal-interventi quddiem il-Qorti Ġenerali. Fil-fatt, il-Kummissjoni ppreżentat appell inċidentali li permezz tiegħu hija talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla, l-ewwel nett, id-digriet tal-Qorti Ġenerali (
4
) li permezz tiegħu din il-qorti laqgħet it-talba għal intervent imressqa minn Freistaat Sachsen (Sachsen, il-Ġermanja), fejn tinsab Leipzig, u t-tieni nett, is-sentenza appellata sa fejn tieħu inkunsiderazzjoni argumenti li tressqu biss mill-intervenjent u, billi għamlet hekk, fiha deċiżjoni li tikkonċerna l-ammissibbiltà tal-intervent.
I. Il-kuntest ġuridiku
5.
L-Artikolu 6(2) tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 800/2008 tas‑6 ta’ Awwissu 2008 li jiddikjara ċerti kategoriji ta’ għajnuna bħala kompatibbli mas-suq komuni (Regolament għal Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa) skond l-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat (iktar ’il quddiem ir-“REĠS”) (
5
) jistabbilixxi:
“L-għajnuna reġjonali għall-investiment mogħtija favur proġetti kbar ta’ investiment għandha tiġi notifikata lill-Kummissjoni jekk l-ammont totali ta’ l-għajnuna mis-sorsi kollha teċċedi l-75 % ta’ l-ammont massimu ta’ l-għajnuna li investiment bi spejjeż eliġibbli ta’ EUR 100 miljun jista’ jirċievi, bl-applikazzjoni tal-limiti ta’ għajnuna standard fis-seħħ għal impriżi kbar fuq il-mappa approvata ta’ l-għajnuna reġjonali fid-data li l-għajnuna għandha tingħata.”
6.
L-Artikolu 13(1) tar-REĠS jipprovdi:
“Skemi ta’ għajnuna għall-investiment reġjonali għandhom ikunu kompatibbli mas-suq komuni fit-tifsira ta’ l-Artikolu 87(3) tat-Trattat u għandhom ikunu eżenti mir-rekwiżit tan-notifika ta’ l-Artikolu 88(3) tat-Trattat, sakemm il-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu jiġu sodisfatti.
[…]”
II. Il-fatti li wasslu għall-kawża
7.
Fit‑30 ta’ Novembru 2010, il-Ġermanja nnotifikat lill-Kummissjoni li kellha l-intenzjoni li tagħti għajnuna lil BMW fil-forma ta’ allowance fiskali għal investiment sa massimu ta’ EUR 45257273 (
6
), skont l-Investitionszulagengesetz 2010 (il-Liġi dwar l-Għajnuna għall-Investimenti) tas‑7 ta’ Diċembru 2008, kif emendata (iktar ’il quddiem l-“IZG”) (
7
), għall-kostruzzjoni f’Leipzig ta’ sit ta’ produzzjoni għall-manifattura tal-vettura elettrika “i3” u l-vettura ibrida “i8”.
8.
Fit‑13 ta’ Lulju 2011, il-Kummissjoni ddeċidiet li tiftaħ il‑proċedura ta’ investigazzjoni formali stabbilita mill-Artikolu 108(2) TFUE.
9.
Fid‑9 ta’ Lulju 2014, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni inkwistjoni, li permezz tagħha, kif issemma fil-punt 2 iktar ’il fuq, hija kkonstatat li l-għajnuna nnotifikata kienet biss kompatibbli mas-suq intern sal-ammont ta’ EUR 17‑il miljun, li kien jikkorrispondi mad-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment f’Leipzig u l-ispejjeż tal-investiment f’München. Il-parti tal-għajnuna nnotifikata li taqbeż EUR 17‑il miljun, jiġifieri, l-ammont ta’ EUR 28257273, kien inkompatibbli mas-suq intern.
III. Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, id-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015 u s-sentenza appellata
10.
Fid‑19 ta’ Settembru 2014, BMW ippreżentat rikors għall‑annullament tad-deċiżjoni inkwistjoni sa fejn din iddikjarat l-ammont li bih l-għajnuna qabżet l-ammont ta’ EUR 17‑il miljun inkompatibbli mas-suq intern. Sussidjarjament, BMW fittxet l-annullament tad-deċiżjoni inkwistjoni sa fejn din iddikjarat inkompatibbli mas-suq intern il-parti tal-għajnuna li qabżet l-ammont ta’ EUR 17‑il miljun iżda li ma qabżitx l-ammont eżentat mir-rekwiżit ta’ notifika skont l-Artikolu 6(2) tar-REĠS (li, fil-kawża ineżami jammonta għal EUR 22.5 miljun).
11.
Fis‑16 ta’ Jannar 2015, Freistaat Sachsen ressaq talba għal intervent insostenn ta’ BMW. Permezz tad-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015, il-President tal-Ħames Awla tal-Qorti Ġenerali laqa’ t-talba għal intervent ta’ Freistaat Sachsen. Il-President tal-Ħames Awla tal-Qorti Ġenerali ddeċieda li Freistaat Sachsen kellu interess fis-soluzzjoni tat-tilwima mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea peress li, fid-dikjarazzjoni tagħha li l-għajnuna hija kompatibbli biss mas-suq intern fl-ammont ta’ EUR 17‑il miljun, il-Kummissjoni ċaħħdet lil Freistaat Sachsen mill-benefiċċju tar-riperkussjonijiet ekonomiċi li jirriżultaw mill-għoti tal-għajnuna fl-ammont innotifikat, b’tali mod li d-deċiżjoni inkwistjoni kellha impatt reali fuq l-ekonomija tar-reġjun.
12.
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors li jfittex l-annullament parzjali tad-deċiżjoni inkwistjoni.
13.
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-ewwel motiv li jallega l-ksur tal-Artikolu 108(3) TFUE. L-ewwel nett, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-Kummissjoni ma kinitx naqset milli twettaq eżami bir-reqqa u imparzjali matul il-proċedura ta’ eżami preliminari u li hija setgħet tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali fuq il-bażi li ma setgħetx tiġi eskluża l-possibbiltà li l-limiti stabbiliti fil-punt 68 tal-Linji gwida dwar l-għajnuna reġjonali mill-Istat għall-perijodu 2007‑2013 (iktar ’il quddiem il-“LGGĦR” (
8
) inqabżu. It-tieni nett, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Kummissjoni wettqet eżami bir-reqqa u imparzjali wkoll matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali u li setgħet teżamina jekk il-kriterji stabbiliti mill-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni rigward il-kriterji għal valutazzjoni fil-fond tal-għajnuna reġjonali għal proġetti kbar ta’ investiment (iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni tal-2009”) (
9
) kinux issodisfatti, irrispettivament minn jekk l-imsemmija limiti nqabżux. It-tielet nett, il-Kummissjoni ma wettqitx żball manifest fl-applikazzjoni tal-Komunikazzjoni tal-2009.
14.
Il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-tieni motiv li jallega ksur tal-Artikolu 107(3)(c) TFUE. L-ewwel nett, il-Kummissjoni ġustament ikkonstatat li, skont il-punt 22(2) tal-Komunikazzjoni tal‑2009, l-għajnuna kellha effett ta’ inċentiv peress li tat lil BMW l-inċentiv li tagħżel lil Leipzig iktar milli München bħala l-post għall-investiment. It-tieni nett, il-Kummissjoni ma żbaljatx meta kkonstatat li d-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment f’Leipzig u l-ispejjeż tal-investiment f’München tammonta għal EUR 17‑il miljun, u li l-għajnuna kienet proporzjonata biss sa dan l-ammont. It-tielet nett, sabiex tiddikjara li l-parti tal-għajnuna li qabżet l-ammont ta’ EUR 17‑il miljun kienet inkompatibbli mas-suq intern, il-Kummissjoni ma kellhiex għalfejn twettaq analiżi ekonomika u lanqas turi li din il-parti tal-għajnuna kien ikollha effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni. Ir-raba’ nett, il-Kummissjoni kienet korretta fil-konstatazzjoni tagħha li l-evalwazzjoni tal-ispejjeż effettivi, ipprovduta mill-Ġermanja wara li ġiet innotifikata l-għajnuna, ma setgħetx tittieħed inkunsiderazzjoni.
15.
Fl-aħħar nett, il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-tielet motiv, invokat sussidjarjament u li jallega li, fid-dikjarazzjoni li l-għajnuna kienet kompatibbli sa EUR 17‑il miljun, jiġiferi, sal-ammont li kien inqas minn dak eżentat mir-rekwiżit ta’ notifika skont l-Artikolu 6(2) tar-REĠS (fil-kawża ineżami, EUR 22.5 miljun), il-Kummissjoni kisret l-Artikolu 108(3) TFUE u r-REĠS. L-għajnuna reġjonali li, bħal fil-kawża ineżami, qabżet il-limitu tan-notifika individwali stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS kellha tiġi evalwata, mhux skont ir-REĠS, iżda fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal‑2009. Il-Kummissjoni ma marritx lil hinn mis-setgħat tagħha fil-limitazzjoni tal-ammont tal-għajnuna għal ammont inqas minn dak eżentat mill-obbligu ta’ notifika, peress li l-għajnuna eżentata mill-obbligu ta’ notifika hija biss preżunta li hija kompatibbli mas-suq intern.
IV. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
16.
Permezz tal-appell tagħha, BMW, sostnuta minn Freistaat Sachsen, titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza appellata;
–
tannulla d-deċiżjoni inkwistjoni sa fejn tiddikjara inkompatibbli mas-suq intern il-parti tal-għajnuna li tammonta għal EUR 28257273, jiġifieri, il-parti tal-għajnuna nnotifikata li taqbeż l-ammont ta’ EUR 17‑il miljun;
–
sussidjarjament, tannulla d-deċiżjoni inkwistjoni sa fejn tipprojbixxi u tiddikjara inkompatibbli mas-suq intern il-parti tal-għajnuna li ma taqbiżx l-ammont eżentat mill-obbligu ta’ notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS, sa fejn din is-somma taqbeż l-ammont ta’ EUR 17‑il miljun;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż tal-proċedura.
17.
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tiċħad l-appell bħala inammissibbli u, fi kwalunkwe każ, bħala infondat;
–
tikkundanna lil BMW għall-ispejjeż.
18.
Il-Kummissjoni ppreżentat appell inċidentali, li permezz tiegħu titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla d-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015;
–
tannulla d-deċiżjoni tas-sentenza appellata li tikkonċerna l-ammissibbiltà tal-intervent u t-teħid inkunsiderazzjoni tal-argumenti mressqa minn Freistaat Sachsen flimkien ma’ dawk imressqa minn BMW;
–
taqta’, bħala qorti tal-ewwel istanza, it-talba għal intervent u tiċħad din it-talba bħala infondata;
–
tikkundanna lil BMW għall-ispejjeż.
19.
Freistaat Sachsen jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tiċħad l-appell inċidentali;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż tal-appell.
20.
BMW titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tiċħad l-appell inċidentali;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
21.
Fis-seduta tat‑23 ta’ Jannar 2019, BMW, il-Kummissjoni u Freistaat Sachsen ippreżentaw sottomissjonijiet orali.
V. Fuq l-appell prinċipali
22.
BMW invokat żewġ aggravji. L-ewwel nett, hija tafferma li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 107(3) TFUE meta kkonstatat li l-Kummissjoni setgħet tillimita l-ammont tal-għajnuna ta’ EUR 17‑il miljun mingħajr ma wettqet analiżi ekonomika sabiex tivverifika jekk din il-parti tal-għajnuna li taqbeż EUR 17‑il miljun tkunx tirriżulta f’distorsjoni tal-kompetizzjoni. It-tieni nett, BMW tafferma li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 288 TFUE, l-Artikolu 3 u l-Artikolu 13(1) tar-REĠS, u l-projbizzjoni ta’ diskriminazzjoni, fil-konstatazzjoni tagħha li l-Kummissjoni ma żbaljatx meta llimitat l-ammont tal-għajnuna għal ammont inqas minn dak eżentat mill-obbligu ta’ notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS, jiġifieri EUR 22.5 miljun.
A. Fuq l-ewwel aggravju, li jallega ksur tal-Artikolu 107(3) TFUE
1.
L-argumenti tal-partijiet
23.
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, BMW issostni li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 107(3) TFUE fil-konstatazzjoni tagħha, fil-punti 145 sa 149 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni setgħet tillimita l-għajnuna sal-ammont ta’ EUR 17‑il miljun, jiġifieri sal-ammont li jikkorrispondi għad-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment f’Leipzig u l-ispejjeż ta’ investiment f’München, mingħajr verifika jekk il-parti tal-għajnuna li taqbeż EUR 17‑il miljun tkunx tirriżulta f’distorsjoni tal-kompetizzjoni.
24.
L-ewwel aggravju huwa maqsum f’erba’ partijiet.
25.
Fl-ewwel parti tal-ewwel aggravju tagħha, BMW issostni li ma jistax jiġi preżunt li kwalunkwe ammont tal-għajnuna li jaqbeż dak li, konformement mal-punt 33 tal-Komunikazzjoni tal‑2009, ġie kkonstatat bħala proporzjonat, jiġifieri kwalunkwe ammont tal-għajnuna li jaqbeż id-differenza fl-ispejjeż, tirriżulta f’distorsjoni tal-kompetizzjoni. Fil-fatt, l-Artikolu 107(3)(c) TFUE jipprojbixxi biss għajnuna li “ma tfixkilx il-kondizzjonijiet tal-kummerċ sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni”. Għalhekk, il-Kummissjoni ma setgħetx tiddikjara inkompatibbli mas-suq intern l-ammont tal-għajnuna li jaqbeż id-differenza fl-ispejjeż mingħajr ma tiddefinixxi s-suq rilevanti u mingħajr ma tevalwa l-pożizzjoni tal-benefiċjarju f’dan is-suq.
26.
Fit-tieni parti tal-ewwel aggravju tagħha, BMW tafferma li l-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali, fil-punt 149 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni ma kinitx meħtieġa tivverifika jekk il-parti tal-għajnuna li taqbeż EUR 17‑il miljun toħloqx distorsjoni tal-komptezzjoni, ma hijiex konsistenti mal-ġurisprudenza.
27.
Fit-tielet parti tal-ewwel aggravju tagħha, BMW tafferma li l-Qorti Ġenerali kellha tikkritika lill-Kummissjoni peress li naqset milli twarrab id-dubji dwar id-definizzjoni eżatta tas-suq rilevanti u l-pożizzjoni tal-benefiċjarju f’dan is-suq.
28.
Fir-raba’ parti tal-ewwel aggravju tagħha, BMW issostni li, fil-konstatazzjoni li l-għajnuna fl-ammont ta’ EUR 17‑il miljun kienet biżżejjed biex tikkawża d-deċiżjoni għall-investiment f’Leipzig, il-Qorti Ġenerali żnaturat il-fatti. Dan minħabba li din id-deċiżjoni ttieħdet fuq il-preżunzjoni li l-għajnuna tingħata sa ammont ta’ kważi EUR 50 miljun.
29.
Il-Kummissjoni tafferma li l-ewwel aggravju huwa inammissibbli fl-intier tiegħu u parzjalment infondat.
30.
Fil-fehma tal-Kummissjoni, l-ewwel parti tal-ewwel aggravju hija inammissibbli peress li hija aggravju ġdid. Bl-ewwel parti tal-ewwel aggravju tagħha, BMW issostni, quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li, fil-konstatazzjoni tagħha li l-Kummissjoni ma kinitx meħtieġa tevalwa l-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni, il-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 107(1) TFUE. Madankollu, quddiem il-Qorti Ġenerali, BMW allegat ksur tal-paragrafu 3 tal-Artikolu 107 TFUE, u mhux tal-paragrafu 1 ta’ din id-dispożizzjoni.
31.
Fil-fehma tal-Kummissjoni, it-tieni parti tal-ewwel aggravju hija wkoll inammissibbli. Jew l-appellanti qiegħda tallega ksur tal-Artikolu 107(1) TFUE, li huwa aggravju ġdid u huwa, bħala tali, inammissibbli, jew l-appellanti qiegħda tallega ksur tal-Artikolu 107(3) TFUE. Madankollu, f’dan l-aħħar każ, huwa ċar mill-ġurisprudenza ċċitata mill-appellanti li dak li effettivament qiegħda tistaqsi hija l-klassifikazzjoni tal-miżura tal-Istat inkwistjoni bħala għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, li, għal darba oħra, huwa aggravju ġdid. Fi kwalunkwe każ, it-tieni parti tal-ewwel aggravju hija infondata peress li, sabiex l-ammont tal-għajnuna li jaqbeż EUR 17‑il miljun jiġi ddikjarat inkompatibbli mas-suq intern, il-Kummissjoni ma kinitx meħtieġa tevalwa jekk l-ammont ikunx jirriżulta f’distorsjoni tal-kompetizzjoni.
32.
Skont il-Kummissjoni, it-tielet parti tal-ewwel aggravju hija inammissibbli. Sa fejn, għal darba oħra, hija tallega ksur tal-Artikolu 107(1) TFUE, dan ikun aggravju ġdid. Sa fejn din tallega ksur tal-Artikolu 107(3) TFUE, hija ma tissodisfax ir-rekwiżiti tal-Artikolu 168(1)(d) u l-Artikolu 169(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fi kwalunkwe każ, it-tielet parti tal-ewwel aggravju hija infondata.
33.
Fil-fehma tal-Kummissjoni, ir-raba’ parti tal-ewwel aggravju hija inammissibbli peress li l-appellanti ma speċifikatx liema punti tas-sentenza appellata qed jiġu kkontestati. Fi kwalunkwe każ, ir-raba’ parti tat-tieni aggravju hija infondata peress li, fil-punt 154 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li d-dokumenti, li allegatament juru li d-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment f’Leipzig u l-ispejjeż tal-investiment f’München ammontaw għal kważi EUR 50 miljun, mhux EUR 17‑il miljun, tħejjew wara li ttieħdet id-deċiżjoni li l-investiment isir f’Leipzig u, konsegwentement, il-Kummissjoni ma setgħetx tibbaża ruħha fuqhom. Barra minn hekk, huwa l-Istat Membru kkonċernat li għandu jipprovdi l-informazzjoni kollha sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ tivverifika li l-kundizzjonijiet għall-kompatibbiltà jkunu ġew issodisfatti.
34.
BMW tirrispondi li l-ewwel aggravju huwa ammissibbli.
35.
Freistaat Sachsen jaqbel kompletament mal-osservazzjonijiet ippreżentati minn BMW. Huwa jafferma li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 107(3) TFUE. L-ewwel nett, il-Kummissjoni żbaljat fil-fehma tagħha li s-suq plawżibbli tal-prodott għandu jinkludi l-inqas livell li għalih l-istatistika hija disponibbli, jiġifieri s-suq tal-vetturi elettriċi, kif ukoll peress li naqset milli tiddefinixxi s-suq ġeografiku rilevanti. Il-Qorti Ġenerali b’mod żbaljat ikkonstatat li ma kienx neċessarju li tindirizza l-kwistjoni tad-definizzjoni tas-suq peress li l-Kummissjoni setgħet tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali anki jekk il-limiti stabbiliti fil-punt 68 tal-LGGĦR ma jkunux inqabżu. It-tieni nett, fil-konstatazzjoni tagħha li l-Kummissjoni setgħet tillimita l-ammont tal-għajnuna għad-differenza fl-ispejjeż, il-Qorti Ġenerali assimilat b’mod żbaljat il-kunċetti tal-effett ta’ inċentiv u tal-proporzjonalità tal-għajnuna. It-tielet nett, il-Qorti Ġenerali żbaljat meta kkonstatat li l-Kummissjoni hija biss meħtieġa tivverifika l-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni wara li tkun stabbilixxiet li l-għajnuna hija neċessarja.
2.
Evalwazzjoni
36.
Fid-deċiżjoni inkwistjoni, il-Kummissjoni ddikjarat inkompatibbli mas-suq intern il-parti tal-għajnuna nnotifikata li taqbeż id-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment f’Leipzig u l-ispejjeż tal-investiment f’München, jiġifieri l-parti tal-għajnuna nnotifikata li qabżet EUR 17‑il miljun. Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, BMW tafferma li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 107(3) TFUE meta kkonstatat li l-Kummissjoni setgħet tillimita l-ammont tal-għajnuna għad-differenza fl-ispejjeż mingħajr ma twettaq analiżi ekonomika sabiex tivverifika jekk il-parti tal-għajnuna li qabżet din id-differenza tirriżultax f’distorsjoni tal-kompetizzjoni.
a)
Fuq l-ammissibbiltà
37.
L-ewwel nett, l-aggravju tal-Kummissjoni li jallega l-inammissibbiltà tal-ewwel, it-tieni u t-tielet parti tal-ewwel aggravju, fuq il-bażi li dawn jallegaw ksur tal-Artikolu 107(1) TFUE, u li dan l-aggravju ma ġiex invokat quddiem il-Qorti Ġenerali, għandu jiġi miċħud. Huwa minnu li, fl-appell, sar riferiment għall-Artikolu 107(1) TFUE, u li l-ksur ta’ dan il-paragrafu ma ġiex invokat quddiem il-Qorti Ġenerali. Madankollu, fl-appell, sar ukoll riferiment għall-Artikolu 107(3) TFUE, li ġie invokat quddiem il-Qorti Ġenerali. Huwa ċar mill-argumenti mressqa minn BMW, li huma marbutin mal-evalwazzjoni tal-proporzjonalità tal-għajnuna, li l-ewwel aggravju jallega ksur tal-paragrafu 3, mhux tal-paragrafu 1 tal-Artikolu 107 TFUE.
38.
It-tieni nett, l-aggravju tal-Kummissjoni li jallega l-inammissibbiltà tat-tielet parti tal-ewwel aggravju fuq il-bażi li ebda argument ma tressaq f’dan ir-rigward, kif meħtieġ mill-Artikolu 168(1)(d) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, għandu jiġi miċħud. Fit-tielet parti tal-ewwel aggravju tagħha, BMW issostni li, sabiex miżura ta’ għajnuna tiġi ddikjarata inkompatibbli mas-suq intern, il-Kummissjoni għandha turi li din ikollha effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni u li, għal dan il-għan, għandha tiddefinixxi s-suq rilevanti u tevalwa l-pożizzjoni tal-benefiċjarju f’dan is-suq. Għalhekk, BMW qiegħda tressaq argumenti biex issostni l-aggravju li jallega li, peress li naqset milli twarrab id-dubji dwar id-definizzjoni tas-suq, il-Kummissjoni kisret l-Artikolu 107(3) TFUE.
39.
Bl-istess mod, l-aggravju tal-Kummissjoni li jallega l-inammissibbiltà tat-tielet parti tal-ewwel aggravju fuq il-bażi li din ma tidentifikax liema huma l-punti kkontestati tas-sentenza appellata, kif l-Artikolu 169(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja jeżiġi, għandu jiġi miċħud. Fl-ewwel aggravju sar riferiment għall-punti 145 sa 149 tas-sentenza appellata. F’dawn il-punti, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Kummissjoni ma hijiex meħtieġa, sabiex tillimita miżura ta’ għajnuna għall-ammont meqjus li huwa proporzjonat, li turi li l-parti tal-għajnuna li taqbeż dan l-ammont ikollha effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni u li ssaħħaħ il-pożizzjoni tal-benefiċjarju fis-suq. Għalhekk, it-tielet parti tal-ewwel aggravju, kif espost fil-qosor fil-punt preċedenti, ġustament jikkontesta l-punti 145 sa 149 tas-sentenza appellata.
40.
It-tielet nett, l-aggravju tal-Kummissjoni li jallega l-inammissibbiltà tar-raba’ parti tal-ewwel aggravju fuq il-bażi li din ma tidentifikax liema huma l-punti kkontestati tas-sentenza appellata, għandu, fil-fehma tiegħi, jintlaqa’. Dan minħabba li, fir-raba’ parti tal-ewwel aggravju tagħha, BMW tafferma li l-Qorti Ġenerali żnaturat il-fatti u l-provi meta kkonstatat li d-deċiżjoni li l-investiment isir f’Leipzig ittieħdet fuq il-preżunzjoni li l-għajnuna ser tingħata fl-ammont ta’ EUR 17‑il miljun, mhux kważi EUR 50 miljun. Din il-kwistjoni hija indirizzata mill-Qorti Ġenerali fil-punti 154 sa 161 tas-sentenza appellata. Madankollu, fl-ewwel aggravju, ir-riferiment sar biss għall-punti 145 sa 149 tas-sentenza appellata.
41.
Jiena nikkonkludi li l-ewwel, it-tieni u t-tielet parti tal-ewwel aggravju huma ammissibbli, iżda r-raba’ parti ta’ dan l-aggravju hija inammissibbli.
b)
Fuq il-mertu
1) Fuq l-ewwel parti tal-ewwel aggravju
42.
Fl-ewwel parti tal-ewwel aggravju tagħha, BMW tafferma li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 107(3) TFUE meta kkonstatat li l-Kummissjoni setgħet tippreżumi li l-parti tal-għajnuna nnotifikata li qabżet id-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment f’Leipzig u l-ispejjeż tal-investiment f’München irriżultat f’distorsjoni tal-kompetizzjoni. Il-Kummissjoni kienet, fil-fehma ta’ BMW, meħtieġa turi li din il-parti tal-għajnuna rriżultat f’distorsjoni tal-kompetizzjoni u, għal dan il-għan, kellha twettaq analiżi ekonomika.
43.
Jiena nqis li l-ewwel parti tal-ewwel aggravju għandha tiġi miċħuda.
44.
Skont il-Komunikazzjoni tal‑2009, il-Kummissjoni ma hijiex meħtieġa, sabiex tiddikjara miżura ta’ għajnuna inkompatibbli mas-suq intern, li turi li tkun qed toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni.
45.
Il-Komunikazzjoni tal‑2009 tistabbilixxi l-kriterji li japplikaw għall-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna reġjonali mogħtija għal proġetti kbar ta’ investiment (
10
) meta, bħal fil-kawża ineżami (
11
), tkun infetħet proċedura ta’ investigazzjoni formali (
12
). Skont din il-komunikazzjoni, il-Kummissjoni għandha toħloq bilanċ bejn l-effetti pożittivi li l-għajnuna reġjonali jista’ jkollha, “b’mod partikolari fil-promozzjoni tal-koeżjoni billi jiġi attirat l-investiment lejn inħawi” u, fuq in-naħa l-oħra, “l-effetti potenzjalment negattivi” fuq il-kompetituri tal-benefiċjarju u fuq reġjuni oħra (
13
).
46.
Minn naħa, il-Kummissjoni għandha tevalwa l-effetti pożittivi ta’ miżura ta’ għajnuna reġjonali. Din il-miżura għandha, l-ewwel nett, tgħin biex titnaqqas id-differenza bejn il-livelli ta’ żvilupp fid-diversi reġjuni tal-Unjoni; it-tieni nett, tkun strument xieraq biex jintlaħaq dan l-għan; it-tielet nett, ikollha l-effett ta’ inċentiv; u, ir-raba’ nett, tkun proporzjonata (
14
). Fir-rigward, b’mod partikolari, tat-tielet kundizzjoni, din tiġi ssodisfatta f’żewġ xenarji possibbli; jew fejn, fl-assenza ta’ għajnuna, l-investiment ma jkunx sar (l-ewwel xenarju); jew fejn, fl-assenza ta’ għajnuna, l-investiment ikun sar f’post alternattiv (it-tieni xenarju). Fil-kawża ineżami, ġie kkonstatat li l-għajnuna kellha effett ta’ inċentiv fuq il-bażi tat-tieni xenarju peress li, fl-assenza ta’ għajnuna, l-investiment kieku kien isir f’München, u mhux f’Leipzig (
15
). Fir-rigward tar-raba’ kundizzjoni, l-għajnuna titqies li hija proporzjonata, f’sitwazzjoni tat-tieni xenarju, jekk tkun ekwivalenti għad-differenza bejn l-ispejjeż għall-benefiċjarju biex jinvesti fir-reġjun megħjun u l-ispejjeż għalih biex jinvesti fir-reġjun alternattiv. Fil-kawża ineżami, l-ammont tal-għajnuna kien limitat għal EUR 17‑il miljun minħabba li d-differenza, għal BMW, bejn l-ispejjeż biex tinvesti f’Leipzig u l-ispejjeż biex tinvesti f’München ammontaw għal EUR 17‑il miljun (
16
).
47.
Min-naħa l-oħra, l-effetti pożittivi deskritti fil-punt preċedenti għandhom jiġu bbilanċjati mal-effetti negattivi li miżura ta’ għajnuna jista’ jkollha fuq il-kompetizzjoni, jiġifieri, il-ħolqien ta’ poter fis-suq u ħolqien jew żamma ta’ strutturi ineffiċjenti tas-suq, u l-effetti negattivi tagħhom fuq il-kummerċ (
17
).
48.
Madankollu, skont il-Komunikazzjoni tal‑2009, il-Kummissjoni tista’ twettaq eżami tal-ibbilanċjar biss jekk tkun stabbilixxiet li l-miżura ta’ għajnuna tkun neċessarja sabiex jitwettaq l-investiment fir-reġjun megħjun ikkonċernat, kif deskritt fil-punt 46 iktar ’il fuq. Fil-fatt, skont il-punt 52 tal-Komunikazzjoni tal‑2009, “[w]ara li tkun stabbilixxiet li l-għajnuna hija meħtieġa biex tkun ta’ inċentiv għat-twettiq ta’ investiment fir-reġjun ikkonċernat, il-Kummissjoni għandha tibbilanċja l-effetti pożittivi […] bl-effetti negattivi tagħha” (
18
).
49.
Għall-kuntrarju, fejn il-Kummissjoni tikkonstata li miżura ta’ għajnuna ma tkunx neċessarja, tista’ tiddikjara din il-miżura inkompatibbli mas-suq intern mingħajr ma tivverifika jekk din il-miżura toħloqx distorsjoni tal-kompetizzjoni.
50.
Jirriżulta li, fejn miżura ta’ għajnuna ma tkunx neċessarja sabiex jitwettaq investiment fir-reġjun megħjun ikkonċernat, din il-miżura tista’ tiġi ddikjarata inkompatibbli mas-suq intern anki jekk ikun hemm il-prova (prodotta mill-Istat Membru kkonċernat) li ma tkunx tirriżulta f’distorsjoni tal-kompetizzjoni, jew li tkun issaħħaħ il-kompetizzjoni. L-effetti fuq il-kompetizzjoni, kemm jekk negattivi jew pożittivi, ta’ miżura ta’ għajnuna li tiġi kkonstatata bħala mhux neċessarja, sempliċement ma jittiħdux inkunsiderazzjoni skont il-Komunikazzjoni tal‑2009.
51.
Għandu jiġi enfasizzat li r-riferiment, fil-punt 52 tal-Komunikazzjoni tal‑2009, għal għajnuna li ġiet ikkonstatata bħala “meħtieġa biex tkun ta’ inċentiv għat-twettiq ta’ investiment fir-reġjun ikkonċernat”, għandha tinftiehem bħala riferiment għal għajnuna li ġiet ikkonstatata, mhux biss li għandha effett ta’ inċentiv, iżda wkoll li hija proporzjonata. Fejn l-għajnuna hija neċessarja iżda sproporzjonata, il-parti tal-għajnuna li taqbeż l-ammont proporzjonat tista’ tiġi ddikjarata inkompatibbli mas-suq intern anki jekk hemm il-provi li ma tirriżultax f’distorsjoni tal-kompetizzjoni. Għandu jiġi enfasizzat, f’dan ir-rigward, li l-parti tal-għajnuna li taqbeż l-ammont proporzjonat tista’ titqies bħala li ma għandha l-ebda effett ta’ inċentiv. Barra minn hekk, ikun inkonsistenti mar-ratio legis tal-għajnuna reġjonali jekk jiġi kkonstatat li n-nuqqas ta’ effetti negattivi ta’ miżura ta’ għajnuna fuq il-kompetizzjoni jikkumpensaw l-ammont sproporzjonat tagħha b’tali mod li għandha tiġi ddikjarata kompatibbli.
52.
Jiena nikkonkludi li, skont il-Komunikazzjoni tal‑2009, il-Kummissjoni ma hijiex meħtieġa, sabiex tillimita l-ammont tal-għajnuna nnotifkata għad-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment fir-reġjun ikkonċernat u l-ispejjeż tal-investiment fil-post alternattiv, li turi li l-parti tal-għajnuna li taqbeż din id-differenza fl-ispejjeż tkun tirriżulta f’distorsjoni tal-kompetizzjoni.
53.
Ninnota li BMW ma kkontestatx il-legalità tal-Komunikazzjoni tal‑2009.
54.
Isegwi li l-Qorti Ġenerali ma żbaljatx meta kkonstatat, fil-punt 146 tas-sentenza appellata, li, fir-rigward tal-parti tal-għajnuna li ġiet ikkonstatata bħala sproporzjonata peress li qabżet id-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment f’Leipzig u l-ispejjeż tal-investiment f’München, il-Kummissjoni setgħet “tassumi” li dan ikun joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni u ma kinitx meħtieġa, qabel ma ddikjarat din il-parti tal-għajnuna bħala inkompatibbli mas-suq intern, li “tanalizza effetti potenzjalment pożittivi”.
2) Fuq it-tieni parti tal-ewwel aggravju
55.
Fit-tieni parti tal-ewwel aggravju, BMW tafferma li l-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali, li l-Kummissjoni tista’ tiddikjara inkompatibbli mas-suq intern il-parti tal-għajnuna li taqbeż id-differenza fl-ispejjeż mingħajr ma turi li l-parti toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni, hija inkonsistenti mal-ġurisprudenza.
56.
Fil-fehma tiegħi, it-tieni parti tal-ewwel aggravju għandha tiġi miċħuda.
57.
BMW tibbaża ruħha fuq is-sentenza f’Wam, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Kummissjoni kellha “teżamina jekk l-għajnuna inkwistjoni setgħetx […] toħloq distorsjoni” (
19
). Madankollu, din l-istqarrija hija marbuta mal-klassifikazzjoni ta’ miżura ta’ għajnuna bħala għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, u mhux mal-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà ta’ din l-għajnuna mas-suq intern. Barra minn hekk, f’Wam, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt li jsegwi dak li fih hemm l-istqarrija ċċitata iktar ’il fuq, li l-Kummissjoni “ma kinitx marbuta li twettaq analiżi ekonomika tas-sitwazzjoni vera tas-suq ikkonċernat” sabiex tikklassifika miżura ta’ Stat bħala għajnuna mill-Istat (
20
).
58.
X’aktarx, il-Qorti Ġenerali ma kellhiex, fil-punt 149 tas-sentenza appellata, tibbaża ruħha fuq din l-aħħar ċitazzjoni mis-sentenza f’Wam, peress li din iċ-ċitazzjoni hija marbuta mal-klassifikazzjoni ta’ miżura ta’ Stat bħala għajnuna mill-Istat, u mhux mal-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna. Madankollu, jibqa’ l-fatt li l-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet, fil-punt 146 tas-sentenza appellata, li, sabiex jiġi kkonstatat li għajnuna sproporzjonata ma hijiex kompatibbli mas-suq intern, il-Kummissjoni ma hijiex meħtieġa li tanalizza l-effetti pożittivi fuq il-kompetizzjoni li din l-għajnuna jista’ jkollha; fi kliem ieħor, il-Kummissjoni ma hijiex meħtieġa twettaq analiżi ekonomika f’dan ir-rigward.
59.
BMW tibbaża ruħha wkoll fuq is-sentenza fi Smurfit Kappa, li tikkonċerna għajnuna reġjonali għal proġett kbir ta’ investiment (it-twaqqif ta’ impjant tal-karti fi Brandenburg-Nordost). Huwa minnu li, f’din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Kummissjoni ma setgħetx, sabiex tiddikjara l-għajnuna kompatibbli “[tillimita] ruħha li tivverifika jekk l-inkonvenjenzi kkawżati mill-proġett issussidjat, f’termini ta’ distorsjonijiet tal-kompetizzjoni, kinux ser jinżammu fuq livell limitat, iżda mhux jekk il-benefiċċji f’termini ta’ żvilupp reġjonali kellhomx jegħlbu l-iżvantaġġi tiegħu, anki jekk huma żgħar” (
21
). Madankollu, ser nenfasizza li, fi Smurfit Kappa, il-Qorti Ġenerali stess innotat li, fiż-żmien meta ttieħdet id-deċiżjoni kkontestata f’din is-sentenza, il-Komunikazzjoni tal‑2009 kienet għadha ma ġietx adottata (
22
).
60.
Barra minn hekk, BMW tibbaża ruħha fuq is-sentenza f’Kotnik, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “[l]-adozzjoni ta’ komunikazzjoni […] ma teħlisx lill-Kummissjoni mill-obbligu tagħha li teżamina ċ-ċirkustanzi speċifiċi eċċezzjonali li Stat Membru jinvoka, f’każ partikolari, sabiex jitlob l-applikazzjoni diretta tal-Artikolu 107(3)(b) TFUE, u li timmotiva r-rifjut tagħha li tilqa’ tali talba” (
23
). Madankollu, ma jirriżultax li, fil-kawża ineżami, il-Kummissjoni kellha tevalwa l-kompatibbiltà tal-għajnuna inkwistjoni, mhux skont il-Komunikazzjoni tal‑2009, iżda skont l-Artikolu 107(3) TFUE. Fil-fatt, fejn il-komunikazzjoni tistabbilixxi kriterji għall-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà ta’ ċerta għajnuna, il-kompatibbiltà tista’ tiġi evalwata direttament skont l-Artikolu 107(3) TFUE mat-talba biss min-naħa tal-Istat Membru kkonċernat, li għandu jkollha natura li tistabbilixxi suffiċjentement skont il-liġi li hemm ċirkustanzi eċċezzjonali li jeħtieġu applikazzjoni diretta ta’ din id-dispożizzjoni (
24
). Fil-kawża ineżami, ma ġiex allegat li l-Ġermanja talbet l-applikazzjoni diretta tal-Artikolu 107(3) TFUE.
61.
Jiena nikkonkludi li t-tieni parti tal-ewwel aggravju għandha tiġi miċħuda.
3) It-tielet parti tal-ewwel aggravju
62.
Fit-tielet parti tal-ewwel aggravju tagħha, BMW tafferma li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 107(3) TFUE peress li naqset milli tikkritika lill-Kummissjoni għaliex naqset milli twarrab id-dubji dwar is-suq rilevanti u l-pożizzjoni tal-benefiċjarju f’dan is-suq. Li kieku l-Kummissjoni ddefinixxiet is-suq rilevanti, hija kienet tikkonstata li l-benefiċjarju ma kellu ebda setgħa f’dan is-suq, u għalhekk ma kienx ikun neċessarju li tillimita l-ammont tal-għajnuna nnotifikata għal EUR 17‑il miljun.
63.
Huwa minnu li, skont il-punt 37 tal-Komunikazzjoni tal‑2009, “[b]iex twettaq valutazzjoni tal-ishma tas-suq u l-potenzjal tal-eċċess ta’ kapaċità produttiva f’suq li jkun jinsab għaddej minn rigress strutturali, huwa meħtieġ li l-Kummissjoni tiddefinixxi s-suq tal-prodott rilevanti u s-suq ġeografiku”. Madankollu, dan il-punt huwa parti mit-Taqsima 3 tal-Komunikazzjoni tal‑2009, li hija marbuta mal-effetti negattivi tal-għajnuna. Jiena wasalt għall-konklużjoni li dawn l-effetti ma għandhomx għalfejn jiġu evalwati meta jkun ġie kkonstatat li l-għajnuna tkun sproporzjonata. Għalhekk, f’din is-sitwazzjoni, il-Kummissjoni “ma għandhiex” tiddefinixxi s-suq rilevanti.
64.
Konsegwentement, it-tielet parti tal-ewwel aggravju għandha tiġi miċħuda.
4) Fuq ir-raba’ parti tal-ewwel aggravju
65.
Permezz tar-raba’ parti tal-ewwel aggravju tagħha, BMW issostni li l-Qorti Ġenerali żnaturat il-fatti u l-provi meta kkonstatat li d-deċiżjoni li l-investiment isir f’Leipzig ittieħdet fuq il-preżunzjoni li l-għajnuna ser tingħata sal-ammont ta’ EUR 17‑il miljun, u mhux ta’ kważi EUR 50 miljun.
66.
Kif issemma fil-punt 40 iktar ’il fuq, ir-raba’ parti tal-ewwel aggravju hija, fil-fehma tiegħi, inammissibbli. Madankollu, kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkunsidrah ammissibbli, jiena ser nuri li huwa, fi kwalunkwe każ, infondat.
67.
Huwa biżżejjed li jingħad, f’dan ir-rigward, li d-dokumenti tal-kumpannija li jmorru lura għal Diċembru 2009 stmaw li d-differenza fl-ispejjeż bejn iż-żewġ postijiet telgħet għal EUR 17‑il miljun (
25
), u li ma kienx qabel Settembru 2012, jiġifieri wara li l-proġett għall-investiment f’Leipzig ġie nnotifikat lill-Kummissjoni fit‑30 ta’ Novembru 2010 (
26
), li l-Ġermanja stqarret li spejjeż addizzjonali ta’ EUR 29 miljun għandhom jiżdiedu mal-ammont inizjali ta’ EUR 17‑il miljun (
27
). Għalhekk, il-Qorti Ġenerali ma żnaturatx il-fatti jew il-provi meta kkonstatat, fil-punt 160 tas-sentenza appellata, li d-deċiżjoni li l-investiment isir f’Leipzig ittieħdet fuq il-bażi ta’ differenza fl-ispejjeż ta’ EUR 17‑il miljun, u li ma għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni l-ispejjeż addizzjonali ta’ EUR 29 miljun.
68.
Jiena nikkonkludi li l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala parzjalment inammissibbli (fir-rigward tar-raba’ parti) u parzjalment infondat (fir-rigward tal-ewwel, tat-tieni u tat-tielet parti).
B. It-tieni aggravju, li jallega ksur tal-Artikolu 288 TFUE, tal-Artikolu 3 u tal-Artikolu 13(1) tar-REĠS, u tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni
1.
L-argumenti tal-partijiet
69.
It-tieni aggravju jsostni l-aggravju invokat sussidjarjament, li jfittex l-annullament tad-deċiżjoni inkwistjoni sa fejn din tiddikjara inkompatibbli mas-suq intern il-parti tal-għajnuna li taqbeż EUR 17‑il miljun, iżda ma taqbiżx il-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS, li, fil-kawża ineżami, jammonta għal EUR 22.5 miljun.
70.
It-tieni aggravju huwa maqsum f’żewġ partijiet.
71.
Fl-ewwel parti tat-tieni aggravju tagħha, BMW issostni li l-Qorti Ġenerali kisret, l-ewwel nett, l-Artikolu 288 TFUE, u, it-tieni nett, l-Artikolu 3 u l-Artikolu 13(1) tar-REĠS billi kkonfermat il-limitazzjoni, fid-deċiżjoni inkwistjoni, tal-ammont tal-għajnuna għal ammont inqas minn dak eżentat mir-rekwiżit ta’ notifika.
72.
L-ewwel nett, BMW tafferma li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 288 TFUE. Fil-konferma tal-limitazzjoni, li tinsab fid-deċiżjoni inkwistjoni, tal-ammont tal-għajnuna għal ammont inqas minn dak stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS, il-Qorti Ġenerali ppermettiet deċiżjoni li tidderoga minn regolament, u għalhekk kisret l-Artikolu 288 TFUE. Din hija inkonsistenti mal-għan tal-għajnuna reġjonali u mal-iskema tar-REĠS.
73.
It-tieni nett, BMW tafferma li l-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 3 u l-Artikolu 13(1) tar-REĠS. Għajnuna f’ammont inqas mil-limitu stabbilit fl-Artikolu 6(2) ta’ dan ir-regolament għandha titqies li hija kompatibbli mas-suq intern u, bħala tali, bħala għajnuna eżistenti fis-sens tal-Artikolu 1(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 (
28
).
74.
Fit-tieni parti tal-aggravju tagħha, BMW issostni li l-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni billi kkonfermat il-limitazzjoni, fid-deċiżjoni inkwistjoni, tal-għajnuna għal ammont inqas minn dak eżentat mir-rekwiżit ta’ notifika. Dan minħabba li kwalunkwe kompetitur ta’ BMW seta’ jingħata għajnuna f’ammont ugwali għal dak stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS.
75.
Il-Kummissjoni tafferma li t-tieni aggravju huwa inammissibbli peress li huwa aggravju ġdid u li huwa, fi kwalunkwe każ, infondat.
76.
Fil-fehma tal-Kummissjoni, l-ewwel parti tat-tieni aggravju hija infondata. Għajnuna li hija eżentata mir-rekwiżit ta’ notifika skont l-Artikolu 3 u l-Artikolu 13(1) tar-REĠS ma tikkostitwixxix għajnuna eżistenti fis-sens tal-Artikolu 1(b) tar-Regolament Nru 659/1999. B’mod partikolari, ma tikkostitwixxix għajnuna awtorizzata fis-sens tal-punt (ii) ta’ din id-dispożizzjoni.
77.
Fil-fehma tal-Kummissjoni, it-tieni parti tat-tieni aggravju hija infondata. L-ewwel nett, l-argument ta’ BMW huwa ipotetiku. It-tieni nett, dan il-kompetitur ipotetiku jingħata biss għajnuna ugwali għall-ammont stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS jekk il-kundizzjonijiet kollha stabbiliti f’dan ir-regolament ikunu ġew issodisfatti. It-tielet nett, BMW ma tkunx fl-istess sitwazzjoni bħal dan il-kompetitur, peress li dan tal-aħħar ikun ingħata għajnuna eżentata filwaqt li lil BMW tkun ingħatat għajnuna awtorizzata. Ir-raba’ nett, li kieku jkun hemm inugwaljanza fit-trattament, din tkun imputabbli għall-Istat Membru kkonċernat, u mhux għall-Kummissjoni.
78.
BMW twieġeb li l-ewwel u t-tieni parti tat-tieni aggravju huma ammissibbli għaliex ma humiex aggravji ġodda.
79.
Freistaat Sachsen jafferma li l-Qorti Ġenerali kisret, l-ewwel nett, l-Artikolu 288 TFUE u, it-tieni nett, l-Artikolu 3 u l-Artikolu 13(1) tar-REĠS billi kkonfermat il-limitazzjoni, li tinsab fid-deċiżjoni inkwistjoni, tal-ammont tal-għajnuna għal ammont inqas minn dak eżentat mir-rekwiżit ta’ notifika. Skont Freistaat Sachsen, għajnuna li ma taqbiżx il-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS ma tistax tqajjem tħassib dwar il-kompetizzjoni. Għandha tingħata għajnuna sa dan il-limitu, skont in-nota ta’ qiegħ il-paġna għall-punt 56 tal-Komunikazzjoni tal‑2009. Kwalunkwe soluzzjoni oħra tkun twassal għal trattament sfavorevoli ta’ għajnuna nnotifikata u tkun qed tikser il-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
2.
Evalwazzjoni
80.
It-tieni aggravju jsostni l-aggravju invokat sussidjarjament, li jfittex l-annullament tad-deċiżjoni inkwistjoni sa fejn din tiddikjara inkompatibbli mas-suq intern il-parti tal-għajnuna li taqbeż EUR 17‑il miljun, iżda ma taqbiżx il-limitu stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS. Permezz ta’ dan l-aggravju, BMW tallega ksur, l-ewwel nett, tal-Artikolu 288 TFUE, tal-Artikolu 3 u l-Artikolu 13(1) tar-REĠS u, it-tieni nett, tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni.
a)
Fuq l-ammissibbiltà
81.
Il-Kummissjoni tafferma li l-ewwel u t-tieni parti tat-tieni aggravju huma inammissibbli peress li ma ġewx invokati quddiem il-Qorti Ġenerali.
82.
Fil-fehma tiegħi, dawn l-aggravji ta’ inammissibbiltà għandhom jiġu miċħuda.
83.
L-ewwel nett, il-Kummissjoni ssostni li l-aggravju li jallega ksur tal-Artikolu 3 u tal-Artikolu 13(1) tar-REĠS huwa aggravju ġdid.
84.
Huwa minnu li, fir-rikors tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali, BMW sempliċement allegat ksur tar-REĠS. Hija ma speċifikatx liema dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament allegatament kisret il-Kummissjoni. B’mod partikolari, hija ma għamlet ebda riferiment għall-Artikolu 3 jew għall-Artikolu 13(1) tar-REĠS. Madankollu, il-motiv ta’ BMW invokat quddiem il-Qorti Ġenerali, li “anki fil-każ ta’ notifika, għajnuna f’ammont sa dak tal-limitu tan-notifika għandha dejjem tiġi kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq intern”, jista’ biss jinqara bħala riferiment għall-Artikolu 3 u l-Artikolu 13(1) tar-REĠS, peress li huma dawn id-dispożizzjonijiet li jistabbilixxu li għajnuna li tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan ir-regolament (b’mod partikolari, għajnuna li tkun inqas mil-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tiegħu) hija kompatibbli mas-suq intern. Għalhekk, l-aggravju li jallega ksur tal-Artikolu 3 u tal-Artikolu 13(1) tar-REĠS ma jistax jitqies li huwa aggravju ġdid.
85.
It-tieni nett, il-Kummissjoni tafferma li l-aggravju ta’ BMW li jallega ksur tal-Artikolu 288 TFUE ma ġiex invokat quddiem il-Qorti Ġenerali.
86.
L-argument ta’ BMW quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja huwa kif ġej. Ir-REĠS ikkonferixxa lill-Istati Membri l-kompetenza li jevalwaw il-kompatibbiltà mas-suq intern ta’ għajnuna li ma tkunx qed taqbeż il-limitu stabbilit fl-Artikolu 6(2) ta’ dan ir-regolament, u għalhekk iċaħħad lill-Kummissjoni minn kompetenza f’dan ir-rigward. Konsegwentement, fejn, bħal fil-kawża ineżami, il-Kummissjoni teżerċita din il-kompetenza u tevalwa l-kompatibbiltà mas-suq intern ta’ għajnuna li ma taqbiżx dan il-limitu, id-deċiżjoni ta’ din l-istituzzjoni tikser l-Artikolu 288 TFUE. Fil-fatt, jirriżulta minn din id-dispożizzjoni li regolamenti, għall-kuntrarju ta’ deċiżjonijiet, għandhom applikazzjoni ġenerali u li, konsegwentement, ir-regolamenti jieħdu preċedenza fuq id-deċiżjonijiet.
87.
Huwa minnu li, quddiem il-Qorti Ġenerali, BMW ma invokatx aggravju li jallega ksur tal-Artikolu 288 TFUE. Madankollu, fir-rikors tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali, BMW argumentat li, fil-limitazzjoni tal-ammont tal-għajnuna għal ammont inqas minn dak eżentat mir-rekwiżit ta’ notifika, “il-Kummissjoni marret lil hinn mis-setgħat tagħha u llimitat illegalment il-kompetenza [tal-Ġermanja] biex tagħti għajnuna mingħajr notifika minn qabel skont l-iskema approvata tal-IZG”. Għalhekk, għalkemm ma sar ebda riferiment għall-Artikolu 288 TFUE, l-aggravju li jallega li l-Kummissjoni ma kellha ebda setgħa li tevalwa l-kompatibbiltà tal-parti tal-għajnuna li ma tkunx qabżet il-limitu stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS u li l-ġerarkija tar-regoli nkisret ma jistax jitqies li huwa aggravju ġdid.
88.
It-tielet nett, il-Kummissjoni ssostni li l-aggravju li jallega ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni huwa ġdid.
89.
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jingħad li, fir-rikors tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali, BMW argumentat li, kieku din il-qorti kkonstatat li l-Kummissjoni ma żbaljatx fil-limitazzjoni tal-għajnuna għal ammont inqas mil-limitu tan-notifika, “dan ikun iwassal għal diskriminazzjoni illegali kontra BMW meta mqabbla ma’ benefiċjarji oħra ta’ għajnuna li setgħu jiksbu, skont l-IZG, għajnuna sa massimu ta’ EUR 22.5 miljun”. Konsegwentement, l-aggravju li jallega ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni ma huwiex ġdid.
90.
Għalhekk, fil-fehma tiegħi, it-tieni aggravju huwa ammissibbli.
b)
Fuq il-mertu
91.
Permezz tat-tieni aggravju tagħha, invokat sussidjarjament, BMW tafferma li l-għajnuna nnotifikata għall-ammont ta’ EUR 45257273 kellha tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq intern sal-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS, li, f’din il-kawża, jammonta għal EUR 22.5 miljun (
29
). Madankollu, il-Kummissjoni ddikjarat l-għajnuna kompatibbli sa EUR 17‑il miljun biss, jiġifieri sad-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment f’Leipzig u l-ispejjeż tal-investiment f’München. Għalhekk, BMW issostni li, fil-konstatazzjoni li l-Kummissjoni ma żbaljatx fid-dikjarazzjoni li l-għajnuna nnotifikata kienet kompatibbli mas-suq intern sa EUR 17‑il miljun, u mhux EUR 22.5 miljun, il-Qorti Ġenerali kisret, l-ewwel nett, l-Artikolu 288 TFUE, l-Artikolu 3 u l-Artikolu 13(1) tar-REĠS, u, it-tieni nett, il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni.
1) Fuq l-ewwel parti tat-tieni aggravju
i) Introduzzjoni
92.
Ir-raġuni għalfejn, skont BMW, l-għajnuna inkwistjoni kellha tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq intern sal-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS, hija li l-Kummissjoni ma għandhiex kompetenza li tevalwa l-kompatibbiltà tal-miżuri tal-għajnuna li l-ammont tagħhom ma jaqbiżx dan il-limitu. Fil-fatt, bl-adozzjoni tar-REĠS, din il-kompetenza, skont is-sottomissjoni ta’ BMW, ġiet ittrasferita lill-Istati Membri. Konsegwentement, fejn l-ammont ta’ miżura ta’ għajnuna ma jaqbiżx il-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS, u l-Istat Membru kkonċernat jikkonstata li l-kundizzjonijiet kollha stabbiliti f’dan ir-regolament ikunu ġew issodisfatti, din l-għajnuna tkun kompatibbli mas-suq intern. Il-Kummissjoni ma tistax tevalwa l-kompatibbiltà ta’ din l-għajnuna, u wisq inqas li tikkonstata li din tkun inkompatibbli mas-suq intern. Fejn, min-naħa l-oħra, l-ammont ta’ miżura ta’ għajnuna jaqbeż il-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS, il-Kummissjoni tista’ biss tevalwa l-kompatibbiltà tal-parti tal-għajnuna li taqbeż dan il-limitu, u din il-parti biss tista’ tiġi ddikjarata inkompatibbli mas-suq intern. Fir-rigward tal-parti tal-għajnuna li tkun inqas mill-imsemmi limitu, il-Kummissjoni hija obbligata li tiddikjarah kompatibbli. Konsegwentement, targumenta BMW, il-Qorti Ġenerali żbaljat meta kkonstatat li l-Kummissjoni setgħet, fid-deċiżjoni inkwistjoni, tillimita l-għajnuna għal ammont inqas mil-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS.
93.
Il-Kummissjoni, min-naħa tagħha ssostni li hija għandha kompetenza esklużiva biex tevalwa l-kompatibbiltà tal-għajnuna. Huwa irrilevanti, f’dan ir-rigward, jekk l-ammont tal-għajnuna jaqbiżx jew le l-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS. Għalhekk, minn naħa, fejn l-ammont ta’ miżura ta’ għajnuna ma jaqbiżx dan il-limitu, u l-Istat Membru kkonċernat jikkonstata li l-kundizzjonijiet kollha stabbiliti f’dan ir-regolament ikunu ġew issodisfatti, il-Kummissjoni tista’, minkejja dan, tikkonstata li għajnuna tkun inkompatibbli mas-suq intern. Dan għaliex għajnuna li l-Istat Membru kkonċernat jikkonstata li tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha tar-REĠS ma tistax titqies li hija għajnuna li ġiet awtorizzata. Min-naħa l-oħra, fejn l-ammont ta’ miżura ta’ għajnuna jaqbeż il-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS, il-Kummissjoni tista’ tevalwa l-kompatibbiltà tal-ammont sħiħ ta’ din l-għajnuna. Hija tista’ tikkonstata li din l-għajnuna tkun inkompatibbli mas-suq intern kollha kemm hi.
94.
Għar-raġunijiet stabbiliti iktar ’l isfel, jiena nqis li l-ewwel parti tat-tieni aggravju għandha tiġi miċħuda. Fil-fehma tiegħi, il-Kummissjoni għandha l-kompetenza li tevalwa l-kompatibbiltà tal-miżuri ta’ għajnuna anki fejn l-ammont tagħhom ma jaqbiżx il-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS. Jirriżulta li fejn, bħalma huwa l-każ hawnhekk, l-ammont ta’ miżura ta’ għajnuna jaqbeż dan il-limitu, il-Kummissjoni għandha l-kompetenza li tevalwa l-kompatibbiltà tal-ammont sħiħ ta’ din l-għajnuna, u ma hijiex obbligata li tiddikjara l-għajnuna kompatibbli sal-ammont eżentat mill-obbligu tan-notifika.
ii) Il-Kummissjoni għandha kompetenza esklużiva li tevalwa l-kompatibbiltà tal-għajnuna, irrispettivament mill-ammont tagħha
95.
Skont il-ġurisprudenza, l-implimentazzjoni tas-sistema ta’ kontroll minn qabel ta’ pjanijiet sabiex tingħata għajnuna ġdida stabbilita mill-Artikolu 108(3) TFUE hija responsabbiltà kemm tal-Kummissjoni kif ukoll tal-qrati nazzjonali, fejn ir-rwoli rispettivi tagħhom huma komplementari iżda distinti. Filwaqt li l-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-miżuri ta’ għajnuna mas-suq intern taqa’ taħt il-kompetenza esklużiva tal-Kummissjoni, li taġixxi taħt l-istħarriġ tal-qrati tal-Unjoni Ewropea, huma l-qrati nazzjonali li għandhom jiżguraw is-salvagwardja, sakemm tittieħed id-deċiżjoni finali tal-Kummissjoni, tad-drittijiet tal-individwi li jkunu qegħdin jaffaċċjaw ksur possibbli mill-awtoritajiet tal-Istat tal-projbizzjoni stabbilita mill-Artikolu 108(3) TFUE (
30
).
96.
Ma naqbilx mal-argument ta’ BMW li, bl-adozzjoni tar-REĠS, il-kompetenza li tiġi evalwata l-kompatibbiltà tal-għajnuna li l-ammont tagħha ma jaqbiżx il-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) ta’ dan ir-regolament ġiet ittrasferita għand l-Istati Membri.
97.
F’dan ir-rigward, ninnota li r-REĠS jistabbilixxi kriterji ta’ kompatibbiltà ġenerali, li huma bbażati fuq l-esperjenza tal-Kummissjoni fl-oqsma li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament (
31
). Skont l-Artikolu 3 tar-REĠS, fejn miżura ta’ għajnuna (
32
) tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Kapitolu I ta’ dan ir-regolament u d-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Kapitolu II tiegħu, din “għandha tkun kompatibbli mas-suq [intern] fit-tifsira ta’ l-Artikolu [107(3) TFUE] u għandha tkun eżenti mir-rekwiżit tan-notifka ta’ l-Artikolu [108(3) TFUE]”. L-Artikolu 13(1) tar-REĠS, li huwa marbut mal-għajnuna reġjonali, għandu formulazzjoni simili. Għall-kuntrarju, fejn miżura ta’ għajnuna ma tissodisfax il-kundizzjonijiet tar-REĠS, din għandha tiġi nnotifikata lill-Kummissjoni, li min-naħa tagħha twettaq evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3) TFUE. Din l-għajnuna ma tistax tiġi implimentata sakemm il-Kummissjoni tkun ħarġet deċiżjoni finali. Dan huwa l-każ, b’mod partikolari, fejn l-ammont ta’ miżura ta’ għajnuna jaqbeż il-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS, li, fil-kawża ineżami, jammonta għal EUR 22.5 miljun (
33
).
98.
Huwa l-Istat Membru kkonċernat li għandu jevalwa jekk miżura ta’ għajnuna tissodisfax il-kundizzjonijiet stabbiliti fir-REĠS u jekk, konsegwentement, din tkunx tista’ tiġi implimentata mingħajr notifika minn qabel lill-Kummissjoni. Kif stabbilit mill-Kummissjoni fil-proposta tagħha għal dak li sussegwentement kellu jsir ir-Regolament ta’ Awtorizzazzjoni (
34
), l-adozzjoni ta’ grupp ta’ regolamenti ta’ eżenzjoni bħar-REĠS tirrifletti d-“deċentralizzazzjoni tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (
35
).
99.
Madankollu, id-determinazzjoni mill-Istat Membru kkonċernat li miżura ta’ għajnuna tissodisfa l-kundizzjonijiet tar-REĠS ma tipprekludix lill-Kummissjoni milli tivverifika jekk dawn il-kundizzjonijiet ikunux issodisfatti jew le u, jekk ma jkunux ġew issodisfatti, milli tikkonstata li l-miżura ta’ għajnuna tkun inkompatibbli mas-suq intern.
100.
Dan għaliex, l-ewwel nett, il-kompetenza li tiġi evalwata l-kompatibbiltà ta’ miżuri ta’ għajnuna ġiet ikkonferita lill-Kummissjoni permezz tal-Artikolu 107(3) TFUE. Ma nistax nara kif regolament bħar-REĠS seta’ jċaħħad lill-Kummissjoni minn kompetenza kkonferita lilha mid-dritt primarju.
101.
Konsegwentement, fejn parti kkonċernata bħal kompetitur tal-benefiċjarju tinvoka lment li jallega, pereżempju, li miżura ta’ Stat tkun ġiet implimentata bi ksur tal-Artikolu 108(3) TFUE għaliex ma tissodisfax il-kriterji stabbiliti fir-REĠS, il-Kummissjoni hija obbligata li teżaminaha (
36
). Dan jirriżulta mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 10(1) tar-Regolament Nru 659/1999 (
37
).
102.
It-tieni nett, fejn l-Istat Membru kkonċernat jikkonstata li miżura ta’ għajnuna tissodisfa l-kundizzjonijiet tar-REĠS, din il-konstatazzjoni ma tammontax għal dikjarazzjoni ta’ kompatibbiltà. Fil-verifika dwar jekk il-kundizzjonijiet tar-REĠS ikunux ġew issodisfatti, qorti nazzjonali tapplika l-kriterji ta’ kompatibbiltà ġenerali stabbiliti mill-Kummissjoni fuq il-bażi tal-esperjenza tagħha (
38
). Din ma twettaqx evalwazzjoni individwali tal-miżura ta’ għajnuna skont l-Artikolu 107(3) TFUE jew, fir-rigward ta’ għajnuna reġjonali mogħtija għal proġetti kbar ta’ investiment, skont il-Komunikazzjoni tal‑2009. Din l-aħħar evalwazzjoni biss, li l-Kummissjoni għandha kompetenza esklużiva li twettaq, tista’ twassal għal dikjarazzjoni ta’ kompatibbiltà (
39
). Kif jistabbilixxi l-Avviż dwar l-Infurzar, qorti nazzjonali “tista’ biss tivvaluta jekk il-kundizzjonijiet kollha tar-[REĠS] ġewx sodisfatti Ma tistax tivvaluta l-kompatibbilità ta’ miżura ta’ għajnuna fejn dan mhux il-każ, peress li din il-valutazzjoni hi r-responsabbiltà esklussiva tal-Kummissjoni” (
40
).
103.
Konsegwentement, fejn qorti nazzjonali tikkonstata li proġett ta’ għajnuna jissodisfa l-kundizzjonijiet tar-REĠS, din il-konstatazzjoni tammonta għal sempliċi preżunzjoni ta’ kompatibbiltà, “preżunzjoni ta’ konformità mas-suq intern”, kif il-Qorti Ġenerali ġustament iddeċidiet fil-punt 177 tas-sentenza appellata.
iii) Għajnuna li tissodisfa l-kundizzjonijiet tar-REĠS ma hijiex għajnuna eżistenti
104.
Jirriżulta li, kif il-Kummissjoni ssostni u għall-kuntrarju ta’ dak li tafferma BMW, għajnuna li l-Istat Membru kkonċernat jikkonstata li tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fir-REĠS ma tikkostitwixxix “għajnuna eżistenti” fis-sens tal-Artikolu 1(b) tar-Regolament Nru 659/1999. Skont il-punt (ii) ta’ din id-dispożizzjoni, għajnuna eżistenti tista’, b’mod partikolari, tkun għajnuna “li [kienet awtorizzata] mill-Kummissjoni jew mill-Kunsill”. Għajnuna li l-Istat Membru kkonċernat jikkonstata li tissodisfa l-kundizzjonijiet tar-REĠS ma ġietx “awtorizzata” peress li l-kompatibbiltà tagħha mas-suq hija sempliċement preżunta. Din ma tkunx ġiet awtorizzata “mill-Kummissjoni jew mill-Kunsill” (
41
) peress li l-evalwazzjoni tkun twettqet mill-Istat Membru kkonċernat. Għandu jissemma, f’dan ir-rigward, li, fejn Stat Membru jikkonstata li miżura ta’ għajnuna tissodisfa l-kundizzjonijiet tar-REĠS, l-Istat Membru għandu biss jipprovdi lill-Kummissjoni sommarju tal-informazzjoni dwar din il-miżura (
42
). Ovvjament, dan is-sommarju ma jistax jitqabbel mal-informazzjoni li għandha tiġi pprovduta meta miżura ta’ għajnuna tiġi nnotifikata (
43
).
105.
Konsegwentement, għajnuna li tkun ġiet ikkonstatata b’mod żbaljat, mill-Istat Membru kkonċernat, li tissodisfa l-kundizzjonijiet tar-REĠS, hija “għajnuna ġdida” fis-sens tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999. Bħala għajnuna ġdida, din għandha tiġi nnotifikata lill-Kummissjoni (
44
), li sussegwentement tevalwa l-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern.
106.
Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ma żbaljatx meta kkonstatat, fil-punt 176 tas-sentenza appellata, li l-għajnuna inkwistjoni ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna eżistenti awtorizzata.
107.
Barra minn hekk, għandu jiġu enfasizzat li, għall-kuntrarju tal-argument ta’ BMW, min-nota ta’ qiegħ il-paġna għall-punt 56 tal-Komunikazzjoni tal‑2009 ma jirriżultax li, fil-kawża ineżami, il-Ġermanja jibqgħalha s-setgħa li tagħti għajnuna sal-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS.
108.
In-nota ta’ qiegħ il-paġna għall-punt 56 tal-Komunikazzjoni tal‑2009 tistabbilixxi li, “[m]eta għajnuna tingħata fuq il-bażi ta’ skema ta’ għajnuna reġjonali eżistenti, għandu madankollu jiġi nnutat li l-Istat Membru jibqagħlu l-possibbiltà li jagħti din l-għajnuna sal-livell li jikkorrispondi mal-ammont massimu permissibbli li investiment b’nefqa eliġibbli ta’ EUR 100 miljun jista’ jirċievi skont ir-regoli applikabbli”.
109.
Is-setgħa li jibqagħlu l-Istat Membru skont din in-nota ta’ qiegħ il-paġna tapplika għal għajnuna mogħtija fuq il-bażi ta’ skema “eżistenti”, jiġifieri, b’mod partikolari, għajnuna li tkun is-suġġett ta’ deċiżjoni ta’ awtorizzazzjoni mill-Kummissjoni, kif jipprovdi l-Artikolu 1(b)(ii) tar-Regolament Nru 659/1999. Din is-setgħa ma tapplikax meta l-għajnuna tingħata fuq il-bażi ta’ skema eżentata, jiġifieri fuq il-bażi ta’ skema li l-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern tiġi biss preżunta minħabba li l-Istat Membru kkonċernat ikun ikkonstata li din tissodisfa l-kundizzjonijiet tar-REĠS. Skema eżentata ma hijiex għajnuna “eżistenti”.
110.
Fil-kawża ineżami, il-bażi legali għall-għajnuna nnotifikata hija l-IZG (
45
). Il-Ġermanja qieset li l-IZG issodisfat il-kundizzjonijiet stabbiliti fir-REĠS u li kienet eżenti mill-obbligu ta’ notifika u kompatibbli mas-suq intern (
46
). Għalhekk, l-IZG ma hijiex skema “eżistenti” ta’ għajnuna, u BMW ma tistax tibbaża ruħha fuq in-nota ta’ qiegħ il-paġna għall-punt 56 tal-Komunikazzjoni tal‑2009 biex tafferma li l-Ġermanja jibqgħalha s-setgħa li tagħti għajnuna sal-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS.
111.
Għall-kuntrarju tal-argument ta’ BMW, mis-sentenza f’Diputación Foral de Álava ma jirriżultax li l-Kummissjoni għandha kompetenza li tevalwa biss il-parti tal-għajnuna li taqbeż dan il-limitu. F’din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-għajnuna mogħtija skont skema ta’ għajnuna approvata “tikkostitwixxi għajnuna ġdida sa fejn din kienet taqbeż il-limitu ffissat mid-deċiżjoni ta’ approvazzjoni tagħha” (
47
). Madankollu, f’Diputación Foral de Álava, il-Kummissjoni ħarġet deċiżjoni li tapprova l-iskema ta’ għajnuna inkwistjoni. Għall-kuntrarju, fil-kawża ineżami, ma kienx hemm tali deċiżjoni. Għalhekk, kif il-Qorti Ġenerali ġustament ikkonstatat fil-punt 181 tas-sentenza appellata, il-Kummissjoni setgħet tevalwa l-kompatibbiltà tal-ammont sħiħ tal-għajnuna inkwistjoni mingħajr ma tikser il-prinċipji stabbiliti f’Diputación Foral de Álava.
112.
Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ma żbaljatx meta kkonstatat, fil-punt 179 tas-sentenza appellata, li n-nota ta’ qiegħ il-paġna għall-punt 56 tal-Komunikazzjoni tal‑2009 ma pprekludietx lill-Kummissjoni milli tevalwa jekk l-għajnuna inkwistjoni kinitx proporzjonata, peress li l-għajnuna “kellha tiġi evalwata bħala għajnuna individwali u mhux bħala għajnuna mogħtija taħt skema ta’ għajnuna reġjonali […] approvata”.
113.
Jiena nikkonkludi li l-Kummissjoni għandha l-kompetenza li tevalwa l-kompatibbiltà ta’ miżura ta’ għajnuna, anki meta l-ammont ta’ din l-għajnuna ma jaqbiżx il-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS.
114.
Jirriżulta li, meta, bħal fil-kawża ineżami, l-ammont tal-għajnuna nnotifikata jaqbeż dan il-limitu, il-Kummissjoni tista’ tevalwa l-kompatibbiltà tal-ammont sħiħ tal-għajnuna u li, għall-kuntrarju tal-argument ta’ BMW, ma hijiex obbligata tiddikjara l-għajnuna kompatibbli sal-ammont li huwa eżentat mill-obbligu ta’ notifika.
115.
Jirriżulta wkoll li, kif ser nuri iktar ’l isfel, il-Kummissjoni tista’ twettaq din l-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà billi tapplika mhux biss il-kriterji stabbiliti fir-REĠS, iżda wkoll kriterji oħra, bħal dawk stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal‑2009.
iv) Il-kompatibbiltà tista’ tiġi evalwata fid-dawl tal-kriterju ta’ proporzjonalità stabbilit fil-Komunikazzjoni tal‑2009
116.
F’dan ir-rigward għandu jsir riferiment għas-sentenza fi Freistaat Sachsen (
48
).
117.
F’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, meta l-ammont tal-għajnuna jaqbeż il-limitu individwali tan-notifika stabbilit f’regolament ta’ eżenzjoni sħiħa (
49
), il-Kummissjoni tista’ tevalwa din l-għajnuna, mhux biss fid-dawl tal-kriterji stabbiliti f’dan ir-regolament, iżda wkoll fid-dawl ta’ kriterji oħra jew strumenti oħra tad-dritt tal-Unjoni. L-ewwel nett, il-kriterji stabbiliti f’dan ir-regolament ta’ eżenzjoni sħiħa jistgħu jiġu applikati, peress li d-dispożizzjonijiet sostantivi ta’ dan ir-regolament, għall-kuntrarju tad-dispożizzjoni li tistabbilixxi eżenzjoni mir-rekwiżit ta’ notifika, huma applikabbli. It-tieni nett, il-kriterji li ma humiex stabbiliti f’dan ir-regolament ta’ eżenzjoni sħiħa jistgħu jiġu applikati. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja bbażat ruħha fuq il-premessa 4 tar-Regolament Nru 68/2001, li jistabbilixxi li dan ir-regolament huwa bla ħsara għall-possibbiltà li Stati Membri jinnotifikaw proġetti ta’ għajnuna, u li “[d]awn in-notifiki ser ikunu evalwati mill-Kummissjoni b’mod partikolari fid-dawl tal-kriterji stabbiliti f’dan ir-Regolament, jew skond il-linji gwida tal-Komunità applikabbli u l-qafas, jekk jeżistu dawn il-linji gwida u l-oqfsa” (
50
). Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, l-użu, fil-premessa 4 tar-Regolament Nru 68/2001, tal-kliem “b’mod partikolari” kien ifisser li l-għajnuna kellha tiġi eżaminata b’mod partikolari, iżda mhux esklużivament, fid-dawl tal-kriterji stabbiliti f’dan ir-regolament (
51
). Għalhekk, il-Kummissjoni setgħet tapplika kriterju mhux stabbilit fir-Regolament Nru 68/2001 u teżiġi li l-għajnuna kienet neċessarja biex jiġu implimentati l-miżuri ta’ taħriġ li kienu qed jittieħdu inkunsiderazzjoni (
52
).
118.
Bl-istess mod, fil-kawża ineżami, sabiex tiddikjara l-għajnuna inkwistjoni kompatibbli mas-suq intern, il-Kummissjoni tista’ teżiġi li din tissodisfa l-kriterju stabbilit fil-punt 33 tal-Komunikazzjoni tal‑2009, jiġifieri li l-ammont tal-għajnuna jkun limitat għad-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment f’Leipzig u l-ispejjeż tal-investiment f’München (EUR 17‑il miljun). Għandu jiġi nnotat, f’dan ir-rigward, li l-premessa 7 tar-REĠS tistabbilixxi, bħall-premessa 4 tar-Regolament Nru 68/2001, li r-regolament huwa “bla ħsara għall-possibbiltà li Stati Membri jinnotifikaw” miżuri ta’ għajnuna reġjonali, u li tali miżuri ta’ għajnuna “[jiġu] evalwat[i] mill-Kummissjoni b’mod partikolari fuq il-bażi tal-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan ir-Regolament u skond il-kriterji stipulati fil-linji gwida speċifiċi u l-oqfsa adottati mill-Kummissjoni” (
53
).
119.
Għalhekk, il-Qorti Ġenerali ma żbaljatx meta kkonstatat, fil-punt 173 tas-sentenza appellata, li l-għajnuna inkwistjoni kellha tiġi evalwata skont il-Komunikazzjoni tal-2009, il-LGGĦR u l-Artikolu 107(3) TFUE.
v) Konklużjoni
120.
Jirriżulta li, fil-konstatazzjoni li l-Kummissjoni setgħet tillimita l-għajnuna għal ammont inqas minn dak eżentat mir-rekwiżit ta’ notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS, il-Qorti Ġenerali ma kisritx l-Artikolu 3 u l-Artikolu 13(1) tar-REĠS, peress li dawn id-dispożizzjonijiet jistabbilixxu biss preżunzjoni ta’ kompatibbiltà ta’ għajnuna li tissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ dan ir-regolament. Fejn l-ammont ta’ miżura ta’ għajnuna jaqbeż l-imsemmi limitu, dawn id-dispożizzjonijiet ma jipprekludux lill-Kummissjoni milli tevalwa l-kompatibbiltà ta’ din il-miżura fid-dawl ta’ kriterji oħra minbarra dawk stabbiliti fir-REĠS u milli tikkonstata, fuq il-bażi ta’ tali kriterji, li l-għajnuna hija kompatibbli sa ammont inqas minn dak eżentat mill-obbligu ta’ notifika skont l-Artikolu 6(2) tar-REĠS.
121.
Jirriżulta wkoll li l-Qorti Ġenerali ma kisritx l-Artikolu 288 TFUE peress li d-deċiżjoni inkwistjoni hija konsistenti mar-REĠS.
122.
Jiena nikkonkludi li l-ewwel parti tat-tieni aggravju għandha tiġi miċħuda.
2) Fuq it-tieni parti tat-tieni aggravju
123.
Fit-tieni parti tat-tieni aggravju tagħha, BMW tallega li l-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni meta kkonstat li l-Kummissjoni setgħet tillimita l-għajnuna mogħtija lil BMW għal ammont inqas minn dak eżentat mir-rekwiżit ta’ notifika, filwaqt li kwalunkwe kompetitur ta’ BMW seta’ jingħata, skont l-IZG, għajnuna sal-ammont tal-limitu tan-notifika stabbilit fl-Artikolu 6(2) tar-REĠS.
124.
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jingħad li kwalunkwe għajnuna mogħtija lil kompetitur ipotetiku ta’ BMW skont l-IZG mingħajr notifika minn qabel lill-Kummissjoni ma tkunx tikkostitwixxi għajnuna eżistenti fis-sens tal-Artikolu 1(b) tar-Regolament Nru 659/1999. Għall-kuntrarju, fil-kawża ineżami, l-għajnuna mogħtija lil BMW ġiet iddikjarata kompatibbli mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni inkwistjoni (anki jekk sa EUR 17‑il miljun biss) u hija, għalhekk, għajnuna eżistenti. Jirriżulta li, kif issostni l-Kummissjoni, dan il-kompetitur ipotetiku u BMW ma humiex f’sitwazzjoni simili, u li t-tieni parti tat-tieni aggravju għandha tiġi miċħuda bħala infondata.
125.
Jiena nikkonkludi li t-tieni aggravju għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu bħala infondat. Konsegwentement, l-appell għandu jiġi miċħud.
VI. Fuq l-appell inċidentali
A. L-argumenti tal-partijiet
126.
Il-Kummissjoni ppreżentat appell inċidentali. Hija talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla, minn naħa, id-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015, li permezz tiegħu ntlaqgħet it-talba għal intervent ta’ Freistaat Sachse fir-rikors li jfittex l-annullament parzjali tad-deċiżjoni inkwistjoni, u, min-naħa l-oħra, id-deċiżjoni li tinsab fis-sentenza appellata li l-intervent jiġi ddikjarat ammissibbli u li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-argumenti mressqa mill-intervenjent. Il-Kummissjoni titlob ukoll lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti sentenza finali dwar il-kwistjoni u tiċħad it-talba għal intervent ta’ Freistaat Sachsen.
127.
Il-Kummissjoni ssostni li dan l-appell inċidentali huwa ammissibbli.
128.
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tafferma li d-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015 u d-deċiżjoni li tinsab fis-sentenza appellata dwar l-ammissibbiltà tal-intervent jistgħu jkunu s-suġġett ta’ appell inċidentali skont l-Artikolu 178(1) jew (2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja. Il-Kummissjoni ssostni li d-deċiżjoni li permezz tagħha l-Qorti Ġenerali b’mod żbaljat laqgħet talba għal intervent tista’ tiġi kkontestata fl-appell ippreżentat mis-sentenza finali, bħala ksur proċedurali li affettwa b’mod negattiv l-interessi tal-Kummissjoni. Fid-dawl tal-argumenti mressqa minn Freistaat Sachsen, fil-punti 20, 21, 27, 31, 55, 57, 77, 97, 98, 124, 152, 163, 176, 177 u 180 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali wessgħet is-suġġett tal-proċedura u affettwat ħażin l-interessi proċedurali tal-Kummissjoni.
129.
Insostenn tal-appell inċidentali tagħha, il-Kummissjoni tinvoka tliet aggravji.
130.
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali kisret it-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja meta kkonstatat, fil-punt 20 tad-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015, li Freistaat Sachsen kellu interess fis-soluzzjoni tat-tilwima u seta’, għalhekk, jintervjeni quddiem il-Qorti Ġenerali minħabba r-riperkussjonijiet ekonomiċi allegati li jidderivaw mill-għażla ta’ Leipzig bħala l-post għall-investiment. Skont il-Kummissjoni, parti għandha interess fis-soluzzjoni tat-tilwima biss jekk din is-soluzzjoni tkun tista’ tbiddel il-pożizzjoni legali tal-parti.
131.
Permezz tat-tieni aggravju, il-Kummissjoni tafferma li, li kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tqis li interess fis-soluzzjoni tat-tilwima invokat quddiem il-Qorti Ġenerali jista’ jkun ta’ natura ekonomika, il-Qorti Ġenerali żbaljat fil-konstatazzjoni tagħha li Freistaat Sachsen kellu tali interess. Dan seta’ jkollu biss interess f’rikors li jfittex l-annullament tad-deċiżjoni inkwistjoni fl-intier tagħha, u mhux f’rikors li jfittex l-annullament tad-deċiżjoni inkwistjoni sa fejn din iddikjarat inkompatibbli mas-suq intern l-ammont tal-għajnuna li jaqbeż EUR 17‑il miljun.
132.
Permezz tat-tielet aggravju tagħha, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali kisret ir-regoli tal-oneru tal-prova, peress li ma rrikjedietx lil Freistaat Sachsen jipproduċi prova insostenn tal-allegazzjoni li dan kellu interess ekonomiku fis-soluzzjoni tat-tilwima.
133.
Freistaat Sachsen jafferma li l-appell inċidentali huwa inammissibbli u, fi kwalunkwe każ, infondat. Huwa jsostni li l-appell inċidentali huwa inammissibbli peress li, l-ewwel nett, id-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li tilqa’ talba għal intervent ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 178(1) jew (2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, u, it-tieni nett, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 57 tal-Istatut ta’ din il-qorti jipprevedi appell mid-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li tiċħad talba għal intervent, mhux li tilqa’ din it-talba. Fi kwalunkwe każ, l-appell inċidentali huwa infondat peress li, biex persuna tintervjeni f’kawża quddiem il-Qorti Ġenerali, huwa biżżejjed li jkollha interess ekonomiku fis-soluzzjoni tat-tilwima.
134.
BMW issostni li l-appell inċidentali huwa inammissibbli peress li l-Kummissjoni ma tispjegax kif, fid-dawl, fis-sentenza appellata, tal-argumenti mressqa minn Freistaat Sachsen, il-Qorti Ġenerali affettwat ħażin l-interessi proċedurali tal-Kummissjoni. BMW tkompli ssostni li l-appell inċidentali huwa ineffettiv peress li l-argumenti inkwistjoni tressqu, mhux biss minn Freistaat Sachsen, iżda wkoll minn BMW. Fi kwalunkwe każ, l-appell inċidentali huwa infondat.
B. Evalwazzjoni
135.
Permezz tal-appell inċidentali, il-Kummissjoni qiegħda tfittex li tannulla, l-ewwel nett, id-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015 u, it-tieni nett, is-sentenza appellata sa fejn din is-sentenza (i) qieset li l-intervent kien ammissibbli u (ii), fil-punti 20, 21, 27, 31, 55, 57, 77, 97, 98, 124, 152, 163, 176, 177 u 180, ħadet inkunsiderazzjoni l-argumenti mressqa minn Freistaat Sachsen waħdu (u mhux l-argumenti mressqa minn Freistaat Sachsen u BMW).
136.
BMW u Freistaat Sachsen jaffermaw li l-appell inċidentali huwa inammissibbli u, fi kwalunkwe każ, infondat.
137.
Għandu jiġi enfasizzat li, kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkonstata li, kif qiegħed nipproponi, l-appell għandu jiġi miċħud, din ma għandhiex għalfejn tiddeċiedi dwar l-appell inċidentali.
138.
Dan minħabba li, fil-kawża ineżami, l-appell inċidentali jfittex li jannulla s-sentenza appellata sa fejn din fiha deċiżjoni li permezz tagħha ntlaqgħet talba għal intervent, u sa fejn, konsegwentement, din tieħu inkunsiderazzjoni l-argumenti mressqa mill-intervenjent. Kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkonstata li l-Qorti Ġenerali żbaljat f’dan ir-rigward, ma jkunx jirriżulta li s-sentenza appellata għandha tiġi annullata. Din is-sentenza tista’ tiġi annullata biss jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li l-Qorti Ġenerali żbaljat fiċ-ċaħda ta’ talba, jew motiv imressaq minn parti, u mhux minn intervenjent. Dan minħabba li l-intervenjent ma huwiex permess li jressaq it-talbiet tiegħu jew jinvoka l-motivi tiegħu (
54
). Konsegwentement, kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkonstata li l-appell għandu jiġi miċħud, is-sentenza appellata tkun ġiet ikkonfermata anki jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tkun ikkonstatat li l-Qorti Ġenerali żbaljat meta laqgħet it-talba għal intervent ta’ Freistaat Sachsen (
55
). Nisħaq li l-Kummissjoni nnifisha ssostni li, kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkonstata li l-Qorti Ġenerali żbaljat meta laqgħet it-talba għal intervent ta’ Freistaat Sachsen, is-sentenza appellata ma għandhiex tiġi annullata (iżda l-ksur proċedurali quddiem il-Qorti Ġenerali jkun għalhekk ġie rrimedjat).
139.
Madankollu, għall-finijiet ta’ kompletezza, ser neżamina l-appell inċidentali. Jiena nqis li huwa inammissibbli u li, minbarra li huwa ineffettiv, huwa, fi kwalunkwe każ, infondat.
1.
L-ammissibbiltà tal-appell inċidentali
140.
Freistaat Sachsen jafferma li l-appell inċidentali huwa inammissibbli peress li, l-ewwel nett, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 57 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja jipprevedi appell mid-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li tiċħad talba għal intervent, u mhux appell minn deċiżjoni ta’ dik il-qorti li tilqa’ tali talba; u, it-tieni nett, din l-aħħar deċiżjoni ma tistax titqies li hija deċiżjoni miftuħa għal appell fis-sens tal-Artikolu 178(1) jew (2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
141.
L-appell inċidentali huwa, fil-fehma tiegħi, inammissibbli fl-intier tiegħu. Iktar ’l isfel ser nagħti r-raġunijiet għalfejn wasalt għal din il-konklużjoni.
142.
F’dan ir-rigward, ser nevalwa, l-ewwel nett, l-ammissibbiltà tal-appell inċidentali ppreżentat mid-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015; it-tieni nett, l-ammissibbiltà tal-appell inċidentali ppreżentat mis-sentenza appellata sa fejn din is-sentenza fiha deċiżjoni dwar l-ammissibbiltà tal-intervent; u, it-tielet nett, l-ammissibbiltà tal-appell inċidentali ppreżentat mis-sentenza appellata sa fejn, f’din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali ħadet inkunsiderazzjoni l-argumenti allegatament imressqa biss minn Freistaat Sachsen. Fl-aħħar nett, ser nindirizza l-argument tal-Kummissjoni fis-sens li l-Qorti tal-Ġustizzja hija obbligata tieħu deċiżjoni ex officio dwar l-ammissibbiltà ta’ talba għal intervent quddiem il-Qorti Ġenerali, fejn l-intervenjent fl-ewwel istanza jippreżenta appell inċidentali quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jew fejn, bħal fil-kawża ineżami, l-intervenjent jippreżenta osservazzjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
a)
L-ammissibbiltà tal-appell inċidentali ppreżentat mid-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015
143.
Jien inqis li l-appell inċidentali ppreżentat mill-Kummissjoni mid-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015, li permezz tiegħu l-Qorti Ġenerali laqgħet it-talba għal intervent ta’ Freistaat Sachsen, huwa inammissibbli, għaliex deċiżjoni li tammetti intervent ma hijiex appellabbli.
144.
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 178(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja jipprovdi li appell inċidentali jista’ jfittex li jannulla “[d-]deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali”. L-Artikolu 178(2) ta’ dawn ir-regoli jkompli jistabbilixxi li appell inċidentali jista’ jfittex ukoll li jannulla “deċiżjoni, espliċita jew impliċita, dwar l-ammissibbiltà tar-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali”.
145.
L-ewwel nett, id-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015 ma jaqax taħt l-Artikolu 178(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja peress li huwa deċiżjoni dwar l-ammissibbiltà ta’ intervent quddiem il-Qorti Ġenerali, mhux deċiżjoni dwar l-ammissibbiltà ta’ rikors quddiem din il-qorti.
146.
It-tieni nett, dan id-digriet lanqas ma jaqa’, fil-fehma tiegħi, taħt l-Artikolu 178(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
147.
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 178 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja għandu jinqara flimkien mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut (
56
). Din l-aħħar dispożizzjoni tiddefinixxi d-deċiżjonijiet li jistgħu jiġu suġġetti għal appell, jiġifieri, l-ewwel nett, “deċiżjonijiet tal-Qorti Ġenerali”; it-tieni nett, deċiżjoni ta’ din il-qorti “li taqta’ parzjalment il-mertu tal-kawża”; u, it-tielet nett, deċiżjoni “li tagħlaq kwistjoni proċedurali li tikkonċerna eċċezzjoni ta’ nuqqas ta’ kompetenza jew ta’ inammissibbiltà”.
148.
Deċiżjoni li tammetti intervent ma tistax titqies li hija deċiżjoni finali fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja (
57
). Lanqas ma tista’ titqies li hija deċiżjoni li taqta’ biss parzjalment kwistjonijiet fil-mertu (
58
). Il-kwistjoni tqum, madankollu, jekk id-deċiżjoni li tammetti intervent tistax titqies li hija deċiżjoni li tagħlaq kwistjoni proċedurali dwar eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà, peress li l-imsemmija dispożizzjoni ma tispeċifikax jekk hijiex marbuta mal-inammissibbiltà tar-rikors jew mal-inammissibbiltà tal-intervent.
149.
Skont il-ġurisprudenza, iċ-ċaħda, mill-Qorti Ġenerali, ta’ aggravju li jallega l-inammissibbiltà ta’ rikors tista’ tkun suġġetta għal appell (u għal appell inċidentali), anki jekk il-Qorti Ġenerali tiċħad ir-rikors bħala infondat (
59
). Din id-deċiżjoni tista’ titqies li hija deċiżjoni li tikkonkludi kwistjoni proċedurali dwar eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja.
150.
Għall-kuntrarju, id-deċiżjonijiet li ġejjin ġew ikkonstatati li ma jistgħux jiġu suġġetti għal appell: id-deċiżjoni tal-President tal-Qorti Ġenerali li ma jgħaqqadx żewġ kawżi (
60
); id-digriet li permezz tiegħu l-Qorti Ġenerali tagħti l-istruzzjoni lill-Kummissjoni biex tipproduċi ċerti dokumenti (
61
); id-digriet li permezz tiegħu t-Tribunal għas-Servizz Pubbliku jikkonstata li ma għandux ġurisdizzjoni u jibgħat ir-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali, konformement mal-Artikolu 8(2) tal-Anness għall-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja (
62
); id-digriet li permezz tiegħu t-Tribunal għas-Servizz Pubbliku jordna t-tħassir ta’ ċerti partijiet ta’ noti bil-miktub minħabba n-natura malafamanti tagħhom (
63
); id-deċiżjoni li permezz tagħha r-Reġistratur tal-Qorti Ġenerali jiċħad it-talba tar-rikorrent biex jiġi rrappreżentat minn Trade Mark u Design Litigator (
64
); id-digriet li jiċħad talba għal għajnuna legali (
65
); id-deċiżjoni li tiċħad talba għal rikuża ta’ Mħallef (
66
); u d-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li tissospendi l-proċedura sakemm il-Qorti tal-Ġustizzja tagħti s-sentenza tagħha fil-proċedura mressqa quddiemha għall-annullament tal-istess miżura li tkun ġiet ikkontestata quddiem il-Qorti Ġenerali (
67
). Għalhekk, dawn id-deċiżjonijiet ma humiex deċiżjonijiet li jikkonkludu kwistjoni proċedurali fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja (inkella dawn ikunu jistgħu jiġu suġġetti għal appell).
151.
Fil-fehma tiegħi, id-deċiżjoni li tammetti intervent ma tistax titqies li hija deċiżjoni li tikkonkludi kwistjoni proċedurali dwar eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja. X’aktarx, għall-kuntrarju ta’ ħafna mid-deċiżjonijiet iċċitati fil-punt preċedenti, deċiżjoni li tammetti intervent ma tistax titqies li hija sempliċi miżura organizzattiva, peress li (i) l-intervenjent fl-ewwel istanza jista’ jappella s-sentenza tal-Qorti Ġenerali (
68
), u (ii) li kieku appell jiġi ppreżentat minn parti fil-proċedura fl-ewwel istanza, din titqies li hija parti fil-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja (
69
). Madankollu, il-fatt jibqa’ li d-deċiżjonijiet iċċitati fil-punt 149 iktar ’il fuq, li ġew ikkonstatati li jistgħu jiġu suġġetti għal appell, huma marbuta mal-ammissibbiltà tar-rikors, u mhux mal-intervent. Isegwi, fil-fehma tiegħi, li deċiżjoni li tammetti intervent ma tistax titqies li hija deċiżjoni li tagħlaq kwistjoni proċedurali u li, għalhekk, ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja.
152.
It-tielet nett, għandi nenfasizza li l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 57 tal-Istatut jipprovdi li appell jista’ jiġi ppreżentat minn deċiżjoni li tiċħad talba għal intervent, u li dan l-appell jista’ jiġi ppreżentat mill-persuna li t-talba tagħha tkun ġiet miċħuda. Minn din id-dispożizzjoni jirriżulta li, f’qari a contrario, ma jistax isir appell minn deċiżjoni li tammetti intervent.
153.
Ir-raba’ nett, din hija konsistenti man-natura anċillari tal-intervent. Skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja u l-Artikolu 132(2) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, talba għal intervent hija limitata biex issostni, totalment jew parzjalment, it-talbiet ta’ waħda mill-partijiet (
70
). Barra minn hekk, l-intervenjent ma jistax jinvoka aggravji li ma jkunux ġew invokati mill-parti li tkun qed tiġi sostnuta mill-intervent (
71
). Għalhekk, li kieku t-talba għal intervent ta’ persuna kellha, b’mod żbaljat, tintlaqa’, dan ma jkunx qed ibiddel is-suġġett tat-tilwima.
154.
Konsegwentement, l-appell inċidentali ppreżentat mid-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015 huwa inammissibbli.
b)
L-ammissibbiltà tal-appell inċidentali ppreżentat mis-sentenza appellata sa fejn din tiddeċiedi li tilqa’ t-talba għal intervent
155.
L-appell inċidentali jfittex li jannulla, mhux biss id-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015, iżda wkoll is-sentenza appellata, sa fejn tilqa’ t-talba għal intervent ta’ Freistaat Sachsen.
156.
Jiena naqbel mal-Kummissjoni li s-sentenza appellata fiha deċiżjoni (impliċita) li permezz tagħha ntlaqgħet it-talba għal intervent. Kieku, min-naħa l-oħra, ma kien ikun hemm ebda riferiment, f’din is-sentenza, għall-argumenti mressqa minn Freistaat Sachsen.
157.
Madankollu, għall-kuntrarju tal-argument tal-Kummissjoni, jiena nqis li din id-deċiżjoni ma tistax tiġi suġġetta għal appell.
158.
Kif urejt fil-punti 148 sa 151 iktar ’il fuq, deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li tilqa’ talba għal intervent ma hijiex “deċiżjoni” fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja. Huwa irrilevanti, sabiex jiġi ddeterminat jekk deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali għandhiex titqies li hija “deċiżjoni” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, jekk tinsabx fi strument separat bħad-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015 jew jekk hijiex parti mis-sentenza appellata.
159.
Barra minn hekk, ir-raġunijiet stabbiliti fil-punt 153 ta’ dawn il-konklużjonijiet fir-rigward tal-appell inċidentali ppreżentat mid-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015 japplikaw għall-appell inċidentali ppreżentat mis-sentenza appellata sa fejn din tagħti deċiżjoni dwar l-ammissibbiltà tal-intervent.
160.
Għalhekk, l-appell inċidentali ppreżentat mis-sentenza appellata sa fejn din tiddeċiedi li tilqa’ t-talba għal intervent ta’ Freistaat Sachsen huwa inammissibbli.
161.
Madankollu, dan ifisser biss li d-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li tilqa’ talba għal intervent ma tistax tkun is-suġġett ta’ appell, peress li ma hijiex “deċiżjoni” fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja u li, għalhekk, ma tistax tiġi suġġetta għal appell. Dan ma jfissirx li l-ammissibbiltà għal intervent fl-ewwel istanza bl-ebda mod ma tista’ tiġi kkontestata quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
162.
Fil-fatt, l-ammissibbiltà tal-intervent fl-ewwel istanza tista’ tiġi kkontestata permezz ta’ motiv li jallega ksur proċedurali quddiem il-Qorti Ġenerali fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja. Madankollu, dan il-motiv jiġi biss eżaminat mill-Qorti tal-Ġustizzja jekk jiġi invokat f’appell li jkun ammissibbli. Biex dan l-appell ikun ammissibbli, għandu jfittex l-annullament ta’ “deċiżjoni” tal-Qorti Ġenerali fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fi kliem ieħor, għandu jkollu bħala suġġett deċiżjoni għajr dik li tilqa’ talba għal intervent peress li, kif intwera iktar ’il fuq, din tal-aħħar ma hijiex “deċiżjoni” fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.
163.
Pereżempju, f’Gaki-Kakouri, il-Qorti tal-Ġustizzja eżaminat l-aggravju li jallega li, meta rrifjutat prova prodotta minn parti, il-Qorti Ġenerali kisret l-Artikolu 85(3) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, il-prinċipju ta’ kontradittorju u l-prinċipju ta’ opportunitajiet ugwali. Madankollu, f’dik il-kawża, l-appell ma fittixx l-annullament tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li tirrifjuta l-evidenza. L-appell fittex l-annullament tad-deċiżjoni li permezz tagħha, fid-dispożittiv tas-sentenza tagħha, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors ippreżentat kontra d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li tirrifjuta l-għoti lir-rikorrenti, armla ta’ Mħallef emeritus ta’ din il-qorti, pensjoni ta’ superstiti (
72
).
164.
Fil-kawża ineżami, fl-appell inċidentali tagħha, il-Kummissjoni tafferma mhux biss li d-deċiżjoni li tinsab fis-sentenza appellata, li permezz tagħha l-Qorti Ġenerali laqgħet it-talba għal intervent ta’ Freistaat Sachsen, tista’ tiġi suġġetta għal appell (
73
) iżda wkoll li din id-deċiżjoni tikkostitwixxi ksur proċedurali fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja. F’dan ir-rigward, ser nenfasizza li l-aggravju li jallega li d-deċiżjoni li tintlaqa’ t-talba għal intervent hija ksur proċedurali ġie invokat f’appell inċidentali li jfittex l-annullament ta’ din l-istess deċiżjoni. Għall-kuntrarju, f’Gaki-Kakouri, l-aggravju li jallega li d-deċiżjoni li tiġi rrifjutata l-prova kienet ksur proċedurali ġie invokat f’appell li fittex l-annullament ta’ deċiżjoni oħra tal-Qorti Ġenerali li kienet ġiet stabbilita fid-dispożittiv tas-sentenza tagħha. Għalhekk, fil-kawża ineżami, l-aggravju li jallega ksur proċedurali quddiem il-Qorti Ġenerali ma jistax jiġi eżaminat mill-Qorti tal-Ġustizzja minħabba li huwa invokat f’appell inċidentali li, peress li ma jfittixx l-annullament ta’ “deċiżjoni” fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja (
74
), huwa inammissibbli.
c)
L-ammissibbiltá tal-appell inċidentali mis-sentenza appellata sa fejn tieħu inkunsiderazzjoni l-argumenti mressqa biss minn Freistaat Sachsen
165.
Fl-aħħar nett, l-appell inċidentali jfittex l-annullament tas-sentenza appellata sa fejn tieħu inkunsiderazzjoni l-argumenti mressqa biss minn Freistaat Sachsen, fil-punti 20, 21, 27, 31, 55, 57, 77, 97, 98, 124, 152, 163, 176, 177 u 180.
166.
Ma nistax nara kif, fl-ilqugħ jew fiċ-ċaħda ta’ argumenti, u mhux aggravji jew talbiet, il-Qorti Ġenerali tista’ titqies li ħadet “deċiżjoni” fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja. Għalhekk, l-appell inċidentali ppreżentat mis-sentenza appellata sa fejn tieħu inkunsiderazzjoni l-argumenti mressqa biss minn Freistaat Sachsen huwa inammissibbli.
167.
Fi kwalunkwe każ, huwa ineffettiv. Fil-fatt, fil-punti tas-sentenza appellata ċċitati mill-Kummissjoni, jew il-Qorti Ġenerali ma tiddeċidix dwar l-argumenti mressqa mill-intervenjent (
75
), jew tieħu inkunsiderazzjoni l-argumenti mressqa mill-intervenjent u BMW (
76
), jew tiċħad l-argumenti mressqa biss minn Freistaat Sachsen (
77
).
d)
L-ebda obbligu għall-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi fuq inizjattiva tagħha dwar l-ammissibbiltà tal-intervent fl-ewwel istanza
168.
Fi Stadtwerke Schwäbisch Hall, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, f’deċiżjoni dwar appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tagħha, hija meħtieġa li tiddeċiedi, jekk hemm bżonn fuq inizjattiva tagħha, dwar l-ammissibbiltà tar-rikors fl-ewwel istanza (
78
).
169.
Il-Kummissjoni tibbaża ruħha fuq din is-sentenza biex issostni li l-Qorti tal-Ġustizzja hija obbligata tiddeċiedi fuq inizjattiva tagħha dwar l-ammissibbiltà ta’ talba għal intervent quddiem il-Qorti Ġenerali fejn l-intervenjent fl-ewwel istanza jippreżenta appell inċidentali quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jew meta jissottometti l-osservazzjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
170.
Dan l-argument ma jistax jintlaqa’.
171.
Fil-kawża ineżami, il-Kummissjoni tikkontesta l-ammissibbiltà ta’ intervent quddiem il-Qorti Ġenerali, mhux l-ammissibbiltà tar-rikors quddiem din il-qorti, li kienet is-suġġett fi Stadtwerke Schwäbisch Hall u fil-ġurisprudenza ċċitata (
79
). Għandi nenfasizza li, kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkonstata li l-Qorti Ġenerali żbaljat meta laqgħet talba għal intervent, dan ma jkollu l-ebda impatt fuq l-ammissibbiltà tar-rikors quddiem il-Qorti Ġenerali (
80
).
172.
Huwa minnu li, kieku l-Qorti Ġenerali kellha b’mod żbaljat tilqa’ talba għal intervent, l-intervenjent fl-ewwel istanza jista’ jappella s-sentenza tal-Qorti Ġenerali u jista’, quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, jinvoka aggravji li ma jkunux ġew invokati mill-parti sostnuta, fl-ewwel istanza, mill-intervenjent (
81
). Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, kwalunwe persuna tista’ tintervjeni quddiem il-Qorti Ġenerali jekk din il-persuna tista’ tistabbilixxi interess fis-soluzzjoni tat-tilwima mressqa quddiem dik il-qorti. Għandu jiġi enfasizzat ukoll li, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-intervenjenti fl-ewwel istanza jistgħu biss jappellaw is-sentenza tal-Qorti Ġenerali jekk din is-sentenza taffettwahom direttament. Fil-fehma tiegħi, persuna li ma jkollhiex interess fis-soluzzjoni tat-tilwima mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali, u li, konsegwentement, ma jkollha ebda dritt li tintervjeni quddiem din il-qorti, ma tistax titqies li ġiet affettwata direttament mis-sentenza tagħha. Fi kwalunkwe każ, il-partijiet l-oħra fil-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jistgħu jippreżentaw osservazzjonijiet b’risposta għal dawk tal-intervenjent fl-ewwel istanza.
173.
Jiena nikkonkludi li l-appell inċidentali huwa inammissibbli fl-intier tiegħu.
174.
Madankollu, għall-finijiet ta’ kompletezza, ser nuri li huwa, fi kwalunkwe każ, infondat.
2.
Fuq il-mertu
175.
Insostenn tal-appell inċidentali tagħha l-Kummissjoni tinvoka tliet aggravji, li jallegaw, rispettivament, ksur tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, żball fil-klassifikazzjoni ġuridika tal-fatti, u ksur tar-regoli dwar l-oneru tal-prova.
a)
L-ewwel aggravju, li jallega ksur tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja
176.
Fl-ewwel aggravju tagħha, il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali kisret it-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja meta kkonstatat, fil-punt 20 tad-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015, li Freistaat Sachsen kellu interess fis-soluzzjoni tat-tilwima mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali għaliex, billi llimitat l-għajnuna għal EUR 17-il miljun, id-deċiżjoni inkwistjoni ċaħħdet lil Freistaat Sachsen mill-benefiċċji ekonomiċi li jidderivaw minn għajnuna li tammonta għal madwar EUR 45 miljun.
177.
Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, kull persuna tista’ tintervjeni quddiem il-qrati tal-Unjoni Ewropea jekk tkun tista’ turi li jkollha interess fis-soluzzjoni tat-tilwima mressqa quddiem waħda minn dawk il-qrati.
178.
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-kunċett ta’ “interess fis-soluzzjoni tat-tilwima”, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni, għandu jiġi ddefinit speċifikament fid-dawl tas-suġġett tal-kawża u għandu jinftiehem bħala li jkun interess dirett u eżistenti fid-deċiżjoni dwar it-talbiet stess, u mhux bħala interess fir-rigward tal-aggravji jew argumenti mqajma. Il-kliem “[i]s-soluzzjoni tat-tilwima” jirreferu għad-deċiżjoni finali mfittxija, kif stabbilita fid-dispożittiv tas-sentenza futura. F’dan ir-rigward, għandu jiġi vverifikat, b’mod partikolari, jekk dik il-persuna li tkun ressqet talba għal intervent tkunx ser tiġi affettwata direttament mill-miżura kkontestata u jekk l-interess tagħha fis-soluzzjoni tat-tilwima jkunx stabbilit. Bħala prinċipju, interess fis-soluzzjoni tat-tilwima jista’ jitqies li jkun suffiċjentement dirett biss sa fejn din is-soluzzjoni tkun tali li tbiddel il-pożizzjoni legali tal-intervenjent (
82
).
179.
Il-Kummissjoni ssostni li interess fis-soluzzjoni tat-tilwima fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja jista’ jkun biss interess legali, mhux interess ekonomiku.
180.
Freistaat Sachsen u BMW jaffermaw li interess ekonomiku huwa biżżejjed. Dawn jibbażaw ruħhom fuq id-digriet f’Ramondín, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Comunidad Autónoma de La Rioja kellha interess fis-soluzzjoni tar-rikors li kien qiegħed ifittex l-annullament tad-deċiżjoni li permezz tagħha l-Kummissjoni ddikjarat inkompatibbli l-iskema ta’ għajnuna adottata mit-Territorio Histórico de Álava. F’dan id-digriet, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja nnotat li l-Comunidad Autónoma de La Rioja tmiss mat-Territorio Histórico de Álava, u li Ramondín, impriża li ilha stabbilita f’La Rioja mill‑1971, ibbenefikat mill-iskema ta’ għajnuna kkontestata meta rrilokat f’Álava (
83
).
181.
Huwa minnu li, kif il-Kummissjoni tenfasizza, il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 178 iktar ’il fuq teħtieġ li l-pożizzjoni legali tal-persuna li tressaq talba għal intervent tinbidel, jew tkun tista’ tiġi mibdula, bl-eżitu tal-kawża kkonċernata.
182.
Madankollu, skont din il-ġurisprudenza, dan ir-rekwiżit japplika biss “bħala prinċipju”. Ninnota li, f’Ramondín, il-Comunidad Autónoma de La Rioja kienet meqjusa li kellha interess fis-soluzzjoni tat-tilwima minħabba li l-iskema ta’ għajnuna kkawżat ir-rilokazzjoni ta’ ċerti impriżi stabbiliti f’La Rioja, u affettwat b’mod negattiv is-sitwazzjoni kompetittiva tal-impriżi li baqgħu f’La Rioja. Fil-kawża ineżami, id-deċiżjoni inkwistjoni tinvolvi l-kostruzzjoni ta’ faċilità ġdida għall-produzzjoni f’Sachsen, u dak li ressaq it-talba għal intervent huwa, preċiżament, Freistaat Sachsen. Il-kuntest huwa dak ta’ għajnuna reġjonali, u dak li ressaq it-talba għal intervent huwa r-reġjun megħjun li l-iżvilupp ekonomiku tiegħu jissaħħaħ permezz tal-għajnuna inkwistjoni. Fil-fehma tiegħi, f’din is-sitwazzjoni, interess ekonomiku jista’ jitqies li huwa suffiċjentement dirett. Il-fatti tal-kawża ineżami huma differenti mill-fatti fi Provincia di Ascoli Piceno, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li reġjun Taljan, li l-istruttura ekonomika tiegħu kienet allegatament essenzjalment dipendenti fuq il-manifattura ta’ żraben, ma kellu l-ebda interess fis-soluzzjoni tar-rikors li jfittex l-annullament ta’ regolament li jimponi dazju antidumping fuq importazzjonijiet ta’ ċerti xedd is-saqajn bil-wiċċ tal-ġilda li joriġinaw miċ-Ċina (
84
).
183.
Huwa minnu li, kif il-Kummissjoni tallega, f’Ramondín, il-Comunidad Autónoma de La Rioja ressqet ilment lill-Kummissjoni, filwaqt li, fil-kawża ineżami, Freistaat Sachsen ma ressaqx. Madankollu, f’Ramondín, il-Qorti tal-Ġustizzja ma bbażatx ruħha fuq dan l-element. Barra minn hekk, skont il-ġurisprudenza, il-parteċipazzjoni fil-proċedura amministrattiva u t-tressiq ta’ lment huma fost il-fatturi li jistgħu jistabbilixxu l-eżistenza ta’ interess fis-soluzzjoni tat-tilwima (
85
). Ma jirriżultax li t-tressiq ta’ lment huwa rekwiżit biex jiġi stabbilit dan l-interess.
184.
Konsegwentement, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud.
b)
Fuq it-tieni aggravju, li jallega żball fil-klassifikazzjoni tal-fatti
185.
Fit-tieni aggravju, il-Kummissjoni ssostni li, kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tqis li interess fis-soluzzjoni tat-tilwima fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 40 tal-Istatut tagħha jista’ jkun interess ekonomiku, il-Qorti Ġenerali żbaljat meta kkonstatat li Freistaat Sachsen kellu tali interess. Skont il-Kummissjoni, Freistaat Sachsen għandu interess fis-soluzzjoni ta’ rikors li jfittex l-annullament tad-deċiżjoni inkwistjoni fl-intier tagħha. Dan ma għandux interess fis-soluzzjoni tar-rikors li jfittex l-annullament tad-deċiżjoni inkwistjoni sa fejn din ikkonstatat li l-ammont tal-għajnuna ta’ iktar minn EUR 17‑il miljun kien inkompatibbli mas-suq intern.
186.
Jiena nqis li li t-tieni aggravju għandu jiġi miċħud. Fil-fehma tiegħi, Freistaat Sachsen għandu interess li jibbenefika mill-effetti ekonomiċi li jidderivaw minn għajnuna f’ammont ugwali għal tliet darbiet l-ammont iddikjarat kompatibbli fid-deċiżjoni inkwistjoni.
187.
Għalhekk, it-tieni aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
c)
Fuq it-tielet aggravju li jallega ksur tar-regoli tal-oneru tal-prova
188.
Fit-tielet aggravju tagħha, il-Kummissjoni tafferma li, meta naqset li titlob li Freistaat Sachsen jipproduċi prova li huwa kellu interess fis-soluzzjoni tat-tilwima, il-Qorti Ġenerali kisret ir-regola li tistabbilixxi li hija normalment il-persuna li tallega l-fatti insostenn ta’ talba li għandha tipproduċi prova ta’ tali fatti.
189.
Ninnota li, fil-punt 19 tad-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015, il-Qorti Ġenerali rrilevat li Freistaat Sachsen kien sostna li l-għajnuna inkwistjoni kienet ser toħloq 800 impjieg, kienet ser toħloq sinerġiji mal-industrija reġjonali tal-karozzi u tippromwovi t-trasferiment tal-għarfien, u kienet ser taċċellera l-proċess ta’ innovazzjoni. Huwa minnu li Freistaat Sachsen ma pproduċiex il-prova insostenn ta’ dawn l-allegazzjonijiet ta’ fatt. Madankollu, huwa minnu wkoll li, fl-osservazzjonijiet tagħha dwar it-talba għal intervent, il-Kummissjoni ma kkontestatx dawn l-allegazzjonijiet ta’ fatt, u li l-Qorti Ġenerali enfasizzat, fil-punt 20 tad-digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015, li dawn ma ġewx ikkontestati. Fil-fehma tiegħi, f’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti Ġenerali ma kisritx ir-regoli tal-oneru tal-prova.
190.
Għalhekk, it-tielet aggravju għandu jiġi miċħud bħala infondat.
191.
Jiena nikkonkludi li l-appell inċidentali għandu jiġi miċħud.
VII. Fuq l-ispejjeż
192.
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura, meta appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż.
193.
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, li huwa applikabbli għall-proċedura ta’ appell bis-saħħa tal-Artikolu 184(1) ta’ dawn ir-regoli, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li BMW tilfet, u l-Kummissjoni talbet li din tiġi kkundannata għall-ispejjeż, BMW għandha tiġi kkundannata, minbarra l-ispejjeż tagħha, għall-ispejjeż sostnuti mill-Kummissjoni fil-kawża prinċipali. Skont l-Artikolu 184(4) tar-Regoli tal-Proċedura, meta intervenjent fl-ewwel istanza jieħu sehem fil-proċedura ta’ appell, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiddeċiedi li dan ibati l-ispejjeż tiegħu. Peress li Freistaat Sachsen ħa sehem fl-appell, dan għandu jbati l-ispejjeż tiegħu stess fil-kawża prinċipali.
194.
Fir-rigward tal-appell inċidentali, peress li l-Kummissjoni tilfet u Freistaat Sachsen talab li din tbati l-ispejjeż, il-Kummissjoni għandha tiġi kkundannata, minbarra l-ispejjeż tagħha, għall-ispejjeż sostnuti minn Freistaat Sachsen fl-appell inċidentali. Peress li BMW ħadet sehem fl-appell inċidentali, din għandha tbati l-ispejjeż tagħha stess fl-appell inċidentali.
VIII. Konklużjoni
195.
Għaldaqstant, inqis li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha:
–
tiċħad l-appell;
–
tiċħad l-appell inċidentali;
–
tikkundanna lil Bayerische Motoren Werke AG tbati l-ispejjeż tagħha stess u l-ispejjeż sostnuti mill-Kummissjoni Ewropea fl-appell;
–
tikkundanna lil Freistaat Sachsen ibati l-ispejjeż tiegħu sostnuti fl-appell;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni Ewropea tbati l-ispejjeż tagħha stess u l-ispejjeż sostnuti minn Freistaat Sachsen fl-appell inċidentali;
–
tikkundanna lil Bayerische Motoren Werke AG tbati l-ispejjeż tagħha sostnuti fl-appell inċidentali.
(
1
)	Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
(
2
)	Sentenza tat‑12 ta’ Settembru 2017, Bayerische Motoren Werke vs Il‑Kummissjoni, T‑671/14, EU:T:2017:599 (iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”).
(
3
)	Deċiżjoni tad‑9 ta’ Lulju 2014 dwar l-Għajnuna mill-Istat Nru SA. 32009 (11/C) (ex 10/N) li l-Ġermanja qiegħda tippjana li tagħti lil BMW AG għal proġett kbir ta’ investiment f’Leipzig (ĠU 2016, L 113, p. 1).
(
4
)	Digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015, Bayerische Motoren Werke vs Il‑Kummissjoni, T‑671/14, mhux ippubblikat, EU:T:2015:322 (iktar ’il quddiem id-“digriet tal‑11 ta’ Mejju 2015”).
(
5
)	ĠU 2008, L 214, p. 3.
(
6
)	Għandu jiġi speċifikat li l-għajnuna ġiet innotifikata fl-ammont ta’ EUR 49 miljun, u li, wara emenda ta’ din in-notifika mill-Ġermanja, dan l-ammont tnaqqas għal EUR 48.125 miljun (EUR 45257273 f’valur skontat) (ara l-premessi 22 u 189 tad-deċiżjoni inkwistjoni).
(
7
)	BGBl. 2008 I, p. 2350. L-eżenzjoni sħiħa tal-IZG saret skont X 167/2008 (ĠU 2009, C 280, p. 7).
(
8
)	ĠU 2006, C 54, p. 13. Skont il-punt 68 tal-LGGĦR, il-Kummissjoni għandha tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali prevista mill-Artikolu 108(2) TFUE fejn, l-ewwel nett, l-ammont tal-għajnuna reġjonali mogħtija għal investiment kbir “jaqbeż il-75 % tal-ammont massimu ta’ għajnuna li investiment b’nefqa eliġibbli ta’ EUR 100 miljun jista’ jirċievi”, bl-applikazzjoni tal-limitu fis-seħħ, u, it-tieni nett, jew il-benefiċjarju tal-għajnuna għandu iktar minn 25 % tal-bejgħ tal-prodott ikkonċernat, jew il-kapaċità ta’ produzzjoni maħluqa mill-proġett ta’ għajnuna tkun iktar minn 5 % tas-suq.
(
9
)	ĠU 2009, C 223, p. 3.
(
10
)	Proġetti kbar ta’ investiment huma proġetti bi spejjeż eliġibbli ta’ iktar minn EUR 50 miljun (ara l-punt 60 tal-LGGĦR).
(
11
)	Ara l-premessi 2 sa 4 tad-deċiżjoni inkwistjoni.
(
12
)	Kif issemma iktar ’il fuq, il-Kummissjoni għandha tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali fejn il-limiti stabbiliti fil-punt 68 tal-LGGĦR jinqabżu (ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 8 iktar ’il fuq). In-nota ta’ qiegħ il-paġna 63 tal-LGGĦR tistabbilixxi li l-Kummissjoni kellha “tfassal linji gwida ulterjuri għall-kriterji” li japplikaw, f’din is-sitwazzjoni, għall-kompatibbiltà tal-evalwazzjoni. Din il-gwida ġiet adottata mill-Kummissjoni fil-forma tal-Komunikazzjoni tal‑2009 (ara l-punt 8 ta’ din il-komunikazzjoni).
(
13
)	Ara l-punt 2 tal-Komunikazzjoni tal-2009.
(
14
)	Ara l-punti 11 sa 36 tal-Komunikazzjoni tal‑2009.
(
15
)	Ara l-punt 22 tal-Komunikazzjoni tal‑2009 u l-premessa 173 tad-deċiżjoni inkwistjoni.
(
16
)	Ara l-punt 33 tal-Komunikazzjoni tal‑2009 u l-premessi 175 u 189 tad-deċiżjoni inkwistjoni.
(
17
)	Ara l-punti 37 sa 51 tal-Komunikazzjoni tal‑2009.
(
18
)	Enfasi miżjuda minni.
(
19
)	Sentenza tat‑30 ta’ April 2009, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja u Wam (C‑494/06 P, EU:C:2009:272, punt 57).
(
20
)	Sentenza tat‑30 ta’ April 2009, Il‑Kummissjoni vs L‑Italja uWam (C‑494/06 P, EU:C:2009:272, punt 58).
(
21
)	Sentenza tal‑10 ta’ Lulju 2012, Smurfit Kappa Group vs Il‑Kummissjoni, T‑304/08, EU:T:2012:351, punt 94.
(
22
)	Sentenza tal‑10 ta’ Lulju 2012, Smurfit Kappa Group vs Il‑Kummissjoni, T‑304/08, EU:T:2012:351, punt 95.
(
23
)	Sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2016, Kotnik et (C‑526/14, EU:C:2016:570, punt 41).
(
24
)	Sentenza tat‑8 ta’ Marzu 2016, Il‑Greċja vs Il‑Kummissjoni (C‑431/14 P, EU:C:2016:145, punti 72 sa 75).
(
25
)	Ara l-premessi 85 u 175 tad-deċiżjoni inkwistjoni.
(
26
)	Ara l-premessa 1 tad-deċiżjoni inkwistjoni.
(
27
)	Ara l-premessi 101 u 176 tad-deċiżjoni inkwistjoni.
(
28
)	Regolament tat‑22 ta’ Marzu 1999 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339).
(
29
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 33 iktar ’l isfel.
(
30
)	Sentenzi tal‑21 ta’ Novembru 1991, Féderation nationale du commerce extérieur des produits alimentaires u Syndicat national des négociants et transformateurs de saumon (C‑354/90, EU:C:1991:440, punti 8 sa 11); tal‑5 ta’ Ottubru 2006, Transalpine Ölleitung in Österreich (C‑368/04, EU:C:2006:644, punti 36 sa 38); tal‑21 ta’ Novembru 2013, Deutsche Lufthansa (C‑284/12, EU:C:2013:755, punti 27 u 28); u tat‑23 ta’ Jannar 2019, Fallimento Traghetti del Mediterraneo (C‑387/17, EU:C:2019:51, punti 54 u 55.
(
31
)	Ara r-raba’ premessa tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 994/98 tas‑7 ta’ Mejju 1998 dwar l-applikazzjoni ta’ l-Artikoli 92 u 93 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea għal ċertu kategoriji ta’ għajnuna Statali orizzontali (iktar ’il quddiem ir-“Regolament ta’ Awtorizzazzjoni”) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 312). Ir-Regolament ta’ Awtorizzazzjoni jippermetti lill-Kummissjoni tadotta grupp ta’ regolamenti ta’ eżenzjoni fir-rigward ta’ ċerti kategoriji ta’ għajnuna. Ir-REĠS ġie adottat fuq il-bażi tar-Regolament ta’ Awtorizzazzjoni.
(
32
)	Ir-REĠS japplika għal miżuri tal-Istat li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE (ara l-Artikolu 2(1) ta’ dan ir-regolament).
(
33
)	Skont l-Artikolu 6(2) tar-REĠS, għajnuna reġjonali mogħtija favur proġetti kbar ta’ investiment “għandha tiġi notifikata lill-Kummissjoni jekk l-ammont totali ta’ l-għajnuna mis-sorsi kollha teċċedi l-75 % ta’ l-ammont massimu ta’ l-għajnuna li investiment bi spejjeż eliġibbli ta’ EUR 100 miljun jista’ jirċievi”, bl-applikazzjoni tal-limitu tal-għajnuna reġjonali fis-seħħ fir-reġjun megħjun ikkonċernat. Ma huwiex ikkontestat li l-proġett tal-għajnuna inkwistjoni huwa proġett kbir ta’ investiment, jiġifieri proġett bi spejjeż eliġibbli ta’ iktar minn EUR 50 miljun (ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 10 iktar ’il fuq). Il-limitu tal-għajnuna reġjonali fis-seħħ għal Leipzig meta l-għajnuna ngħatat ammonta għal 30 % (ara l-premessa 11 tad-deċiżjoni inkwistjoni u l-Mappa Ġermaniża tal-Għajnuna Reġjonali mill-Istat: 2007‑2013, ĠU 2006, C 295, p. 6). Għalhekk, il-limitu tan-notifika skont l-Artikolu 6(2) tar-REĠS ammonta għal EUR 22.5 miljun (75 % x 30 % x EUR 100 miljun) (ara l-premessa 201 tad-deċiżjoni inkwistjoni u l-punt 182 tas-sentenza appellata).
(
34
)	Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 31 iktar ’il fuq.
(
35
)	Ara t-Taqsima 3.2 tar-raġunijiet għall-Proposta għal Regolament tal-Kunsill (KE) dwar l-applikazzjoni ta’ l-Artikoli 92 u 93 tat-Trattat għal ċertu kategoriji ta’ għajnuna Statali orizzontali, ippreżentata mill-Kummissjoni fil‑15 ta’ Lulju 1997 (KUMM(97) 396 finali). Skont it-Taqsima 3.1 tagħha, l-adozzjoni ta’ grupp ta’ regolamenti ta’ eżenzjoni “tkun tirrendi l-kontroll tal-Kummissjoni tal-għajnuna mill-Istati iktar effiċjenti billi tiffranka lill-Kummissjoni l-inkarigu li teżamina notifiki kemm ta’ skemi tal-għajnuna kif ukoll ta’ għajnuna individwali f’sitwazzjoni fejn il-Kummissjoni tkun qiegħda tirċievi numru kbir ta’ pjanijiet ta’ notifika biex tingħata jew tiġi alterata għajnuna li tkun kompatibbli mas-suq [intern] minħabba li jissodisfaw il-kriterji ta’ kompatibbiltà stabbiliti mill-Kummissjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Ara wkoll il-punt 2.1 tal-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali dwar il-“Proposta għal Regolament tal-Kunsill (KE) dwar l-applikazzjoni ta’ l-Artikoli 92 u 93 tat-Trattat għal ċertu kategoriji ta’ għajnuna Statali orizzontali” (ĠU 1998, C 129, p. 70).
(
36
)	Sentenza tad‑9 ta’ Settembru 2009, Diputación Foral de Álava et vs Il‑Kummissjoni (T‑30/01 sa T‑32/01 u T‑86/02 sa T‑88/02, EU:T:2009:314, punt 260).
(
37
)	It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 10(1) tar-Regolament Nru 659/1999 jipprovdi li l-Kummissjoni “għandha” teżamina kwalunkwe lment, sakemm ikun tressaq minn parti interessata fis-sens tal-Artikolu 1(h) ta’ dan ir-regolament u billi timtela l-formola msemmija fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 20(2) tal-istess regolament.
(
38
)	Ara l-punt 95 iktar ’il fuq.
(
39
)	Ara Sinnaeve, I., “Block Exemptions for State aid: More Scope for State Aid Control by Member States and Competitors”, Common Market Law Review, Volum 38 (2001), Ħarġa 6, p. 1479 (p. 1495). Ara wkoll Berghofer, M., “The General Block Exemption Regulation: A Giant on Feet of Clay”, European State Aid Law Quarterly, Volum 8 (2009), Ħarġa 3, p. 323 (p. 328 u n-nota ta’ qiegħ il-paġna 55).
(
40
)	Ara l-punt 16 tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-infurzar tal-liġi dwar l-għajnuna mill-Istat mill-qrati nazzjonali (iktar ’il quddiem l-“Avviż dwar l-Infurzar”) (ĠU 2009, C 85, p. 1).
(
41
)	Ir-riferiment għall-awtorizzazzjoni mill-Kunsill huwa riferiment għas-setgħa kkonferita lill-Kunsill permezz tat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 108(2) TFUE li jiddikjara, taħt “ċirkostanzi eċċezzjonali”, miżura ta’ għajnuna kompatibbli mas-suq intern.
(
42
)	Ara l-Artikolu 9(1) tal-Anness III għar-REĠS.
(
43
)	Ara l-formola fl-Anness I għar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 794/2004 tal‑21 ta’ April 2004 li jimplimenta r-Regolament Nru 659/1999 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 4, p. 3).
(
44
)	Li kieku titpoġġa fis-seħħ, din għandha titqies li tkun “għajnuna kontra l-liġi” fis-sens tal-Artikolu 1(f) tar-Regolament Nru 659/1999 (konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Wathelet f’Eesti Pagar (C‑349/17, EU:C:2018:768, punt 107)).
(
45
)	Ara l-premessa 12 tad-deċiżjoni inkwistjoni.
(
46
)	Is-sommarju msemmi fl-Artikolu 9(1) tar-REĠS kien ipprovdut lill-Kummissjoni, li ppubblikatu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (Informazzjoni komunikata mill-Istati Membri rigward għajnuna mill-Istat mogħtija skont ir-Regolament Nru 800/2008, ĠU 2009, C 280, p. 5).
(
47
)	Sentenza tas‑6 ta’ Marzu 2002, Diputación Foral de Álava et vs Il‑Kummissjoni, T‑127/99, T‑129/99 u T‑148/99, EU:T:2002:59, punt 229.
(
48
)	Sentenza tal‑21 ta’ Lulju 2011, Freistaat Sachsen u Land Sachsen-Anhalt vs Il‑Kummissjoni, C‑459/10 P, mhux ippubblikata, EU:C:2011:515.
(
49
)	Fi Freistaat Sachsen, ir-regolament ta’ eżenzjoni sħiħa applikabbli kien ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 68/2001 tat‑12 ta’ Jannar 2001 dwar it-tħaddim ta’ l-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat ta’ l-UE dwar l-għajnuna għat-taħriġ (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 128).
(
50
)	Enfasi miżjuda minni.
(
51
)	Sentenza tal‑21 ta’ Lulju 2011, Freistaat Sachsen u Land Sachsen-Anhalt vs Il‑Kummissjoni, C‑459/10 P, mhux ippubblikata, EU:C:2011:515, punt 31.
(
52
)	Sentenza tal‑21 ta’ Lulju 2011, Freistaat Sachsen u Land Sachsen-Anhalt vs Il‑Kummissjoni, C‑459/10 P, mhux ippubblikata, EU:C:2011:515, punt 33.
(
53
)	Enfasi miżjuda minni.
(
54
)	Ara l-punt 153 iktar ’l isfel.
(
55
)	Ara, b’analoġija, id-digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat‑12 ta’ Ottubru 2000, Comunidad Autónoma del País Vasco et vs Il‑Kunsill (C‑299/00 P(I), mhux ippubblikat, EU:C:2000:566).
(
56
)	Huwa minnu li l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja huwa marbut ma’ appelli, u mhux appelli inċidentali. Madankollu, peress li ma hemm l-ebda dispożizzjoni f’dan l-Istatut li tittratta speċifikament l-appelli inċidentali, ma narax għalfejn id-dispożizzjonijiet li jittrattaw l-appelli ma għandhomx jiġu applikati għall-appelli inċidentali.
(
57
)	Id-deċiżjoni finali tal-Qorti Ġenerali fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja hija d-deċiżjoni li tikkonkludi l-proċedura quddiem din il-qorti. Id-deċiżjonijiet li ġejjin għandhom, fil-fehma tiegħi, jitqiesu li jikkonkludu l-proċedura: is-sentenza li tikkonferma jew tiċħad ir-rikors; id-deċiżjoni li permezz tagħha l-Qorti Ġenerali tikkonstata li ma hemmx bżonn tiddeċiedi (sentenza tat‑18 ta’ Novembru 2010, ArchiMEDES vs Il‑Kummissjoni, C‑317/09 P, mhux ippubblikata, EU:C:2010:700, punti 94 u 95); sentenza mogħtija fil-kontumaċja (sentenzi tat‑13 ta’ Novembru 2008, Il‑Kummissjoni vs Alexiadou, C‑436/07 P, mhux ippubblikata, EU:C:2008:623, punt 7; tal‑21 ta’ April 2015, Anbouba vs Il‑Kunsill, C‑605/13 P, EU:C:2015:248, punt 14; u tad‑9 ta’ Ġunju 2015, Navarro vs Il‑Kummissjoni, T‑556/14 P, EU:T:2015:368, punt 5); u sentenza li tiċħad talba għal reviżjoni (sentenzi tat‑18 ta’ Marzu 1999, de Compte vs Il‑Parlament, C‑2/98 P, EU:C:1999:158, punti 15 sa 23, u tat‑8 ta’ Lulju 1999, DSM vs Il‑Kummissjoni, C‑5/93 P, EU:C:1999:364, punt 30).
(
58
)	Deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li taqta’ biss parzjalment kwistjonijiet fil-mertu tista’ tkun, pereżempju, deċiżjoni li permezz tagħha l-Qorti Ġenerali tikkonstata li l-Unjoni ssostni responsabbiltà mhux kuntrattwali iżda ma tagħtix deċiżjoni dwar l-ammont tad-danni (ara, pereżempju, is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2009, Il‑Kummissjoni vs Schneider Electric, C‑440/07 P, EU:C:2009:459).
(
59
)	Sentenzi tal‑21 ta’ Jannar 1999, Franza vs Comafrica et (C‑73/97 P, EU:C:1999:13); tas‑26 ta’ Frar 2002, Il‑Kunsill vs Boehringer (C‑23/00 P, EU:C:2002:118, punt 50); tat‑23 ta’ Marzu 2004, L‑Ombudsman vs Lamberts (C‑234/02 P, EU:C:2004:174, punti 31 sa 33); tat‑22 ta’ Frar 2005, Il‑Kummissjoni vs max.mobil (C‑141/02 P, EU:C:2005:98, punti 45 sa 52); tas‑7 ta’ Ġunju 2007, Wunenburger vs Il‑Kummissjoni (C‑362/05 P, EU:C:2007:322, punt 37); u tal‑10 ta’ Settembru 2009, Il‑Kummissjoni vs Ente per le Ville vesuviane u Ente per le Ville vesuviane vs Il‑Kummissjoni (C‑445/07 P u C‑455/07 P, EU:C:2009:529, punt 40). Għandi nispeċifika li, fir-rigward ta’ appelli inċidentali, din is-sitwazzjoni issa taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 178(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja peress li din id-dispożizzjoni, għall-kuntrarju tal-Artikolu 169(1) ta’ dawn ir-regoli (li huwa marbut mal-appelli), ma tispeċifikax li s-suġġett tal-appell inċidentali għandu jkun id-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali “kif din tkun tinsab fid-dispożittiv ta’ din id-deċiżjoni”.
(
60
)	Sentenza tat‑8 ta’ Jannar 2002, Franza vs Monsanto u Il‑Kummissjoni (C‑248/99 P, EU:C:2002:1, punt 46), u d-digriet tat‑28 ta’ Novembru 2008, Combescot vs Il‑Kummissjoni (C‑526/07 P, EU:C:2008:665, punt 36).
(
61
)	Digriet tal‑4 ta’ Ottubru 1999, Il‑Kummissjoni vs ADT Projekt (C‑349/99 P, EU:C:1999:475).
(
62
)	Sentenza tal‑4 ta’ Settembru 2008, Gualtieri vs Il‑Kummissjoni (T‑413/06 P, EU:T:2008:309, punti 21 sa 29); digrieti tat‑8 ta’ Lulju 2010, Marcuccio vs Il‑Kummissjoni (T‑166/09 P, EU:T:2010:299, punti 26 sa 33); u tat‑12 ta’ Ġunju 2012, Strack vs Il‑Kummissjoni (T‑65/12 P, EU:T:2012:285, punti 8 sa 15).
(
63
)	Digriet tal‑14 ta’ Diċembru 2007, Nijs vs Il-Qorti tal-Awdituri (T‑311/07 P, EU:T:2007:394).
(
64
)	Digriet tal‑10 ta’ Lulju 2009, Hasbro (C‑59/09 P, mhux ippubblikat, EU:C:2009:452).
(
65
)	Digriet tat‑12 ta’ Frar 2015, Meister vs Il‑Kummissjoni (C‑327/14 P, mhux ippubblikat, EU:C:2015:99, punti 22 u 23).
(
66
)	Digriet tad‑29 ta’ Ottubru 2015, De Nicola vs EIB (T‑377/15 P, mhux ippubblikat, EU:T:2015:851).
(
67
)	Digriet tas‑26 ta’ Novembru 2003, Associazione bancaria italiana et vs Il‑Kummissjoni (C‑366/03 P sa C‑368/03 P, C‑390/03 P, C‑391/03 P u C‑394/03 P, mhux ippubblikat, EU:C:2003:638).
(
68
)	Sakemm, kif meħtieġ mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali “[taffettwah] direttament”.
(
69
)	Sentenza tal‑11 ta’ Frar 1999, Antillean Rice Mills et vs Il‑Kummissjoni, C‑390/95 P, EU:C:1999:66, punt 20.
(
70
)	Sentenza tal‑10 ta’ Novembru 2016, DTS Distribuidora de Televisión Digital vs Il‑Kummissjoni, C‑449/14 P, EU:C:2016:848, punt 121. Kif innota l-Avukat Ġenerali Roemer, “il-proċedura tagħna ma tipprevedix proċeduri għal intervent li permezz tagħhom terz jista’ jressaq it-talbiet tiegħu stess kontra ż-żewġ partijiet fl-azzjoni prinċipali” (konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Roemer fil-kawżi magħquda Il-Belġju vs Vloeberghs u l-Awtorità Għolja, 9/60‑TO u 12/60‑TO, EU:C:1962:17, p. 188).
(
71
)	Sentenzi tas‑7 ta’ Ottubru 2014, Il‑Ġermanja vs Il‑Kunsill, C‑399/12, EU:C:2014:2258, punt 27; tal‑10 ta’ Novembru 2016, DTS Distribuidora de Televisión Digital vs Il‑Kummissjoni, C‑449/14 P, EU:C:2016:848, punt 121; u tal‑25 ta’ Ottubru 2017, Il‑Kummissjoni vs Il‑Kunsill (WRC‑15), C‑687/15, EU:C:2017:803, punt 23.
(
72
)	Sentenza tal‑14 ta’ April 2005, Gaki-Kakouri vs Il‑Qorti tal‑Ġustizzja, C‑243/04 P, mhux ippubblikata, EU:C:2005:238, punti 33 u 34.
(
73
)	Kif intwera fil-punti 157 sa 160 iktar ’il fuq, din id-deċiżjoni ma tistax tiġi suġġetta għal appell u l-appell inċidentali huwa, għalhekk, inammissibbli sa fejn ifittex l-annullament ta’ din id-deċiżjoni.
(
74
)	La d-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li tilqa’ t-talba għal intervent ta’ Freistaat Sachsen u lanqas id-deċiżjoni tagħha li tiċħad l-argumenti mressqa minn Freistaat Sachsen ma jistgħu jitqiesu li huma “deċiżjonijiet” fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja (ara l-punt 158 iktar ’il fuq u l-punt 166 iktar ’l isfel).
(
75
)	Punti 20, 21 u 27 huma parti mit-taqsima tas-sentenza appellata intitolata “Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet”. Il-punti 31, 57, 77, 152 u 163 ta’ din is-sentenza sempliċement jiġbru fil-qosor l-argumenti mressqa mill-intervenjent. Fil-punt 55, il-Qorti Ġenerali tikkonstata li ma huwiex neċessarju li tagħti deċiżjoni dwar is-sottomissjoni ta’ Freistaat Sachsen.
(
76
)	Ara l-punti 124, 176 u 177 tas-sentenza appellata.
(
77
)	Ara l-punti 97, 98 u 180 tas-sentenza appellata.
(
78
)	Sentenza tad‑29 ta’ Novembru 2007, Stadtwerke Schwäbisch Hall et vs Il‑Kummissjoni, C‑176/06 P, mhux ippubblikata, EU:C:2007:730, punt 18.
(
79
)	Sentenza tat‑23 ta’ April 2009, Sahlstedt et vs Il‑Kummissjoni (C‑362/06 P, EU:C:2009:243, punti 21 sa 23); digriet tat‑23 ta’ Settembru 2009, Complejo Agrícola vs Il‑Kummissjoni (C‑415/08 P, mhux ippubblikat, EU:C:2009:574, punti 21 u 22); digriet tat‑23 ta’ Settembru 2009, Calebus vs Il‑Kummissjoni (C‑421/08 P, mhux ippubblikat, EU:C:2009:575, punti 21 u 22); sentenza tas‑27 ta’ Ottubru 2011, L‑Awstrija vs Scheucher - Fleisch et (C‑47/10 P, EU:C:2011:698, punt 97); digrieti tal‑15 ta’ Frar 2012, Internationaler Hilfsfonds vs Il‑Kummissjoni (C‑208/11 P, mhux ippubblikat, EU:C:2012:76, punt 34); u tal‑5 ta’ Settembru 2013, ClientEarth vs Il‑Kunsill (C‑573/11 P, mhux ippubblikat, EU:C:2013:564, punt 20); sentenzi tas‑27 ta’ Frar 2014, Stichting Woonlinie et vs Il‑Kummissjoni (C‑133/12 P, EU:C:2014:105, punt 32); u tal‑20 ta’ Settembru 2018, Spanja vs Il‑Kummissjoni (C‑114/17 P, EU:C:2018:753, punt 48).
(
80
)	Dan għaliex l-intervent huwa anċillari għall-kawża prinċipali, u mhux bil-kontra. Fejn it-talba tiġi ddikjarata inammissibbli, l-intervent ikun nieqes mill-għan (digriet tad‑19 ta’ Lulju 2017, Lysoform Dr. Hans Rosemann u Ecolab Deutschland vs ECHA (C‑663/16 P, mhux ippubblikat, EU:C:2017:568, punti 47 u 48)).
(
81
)	Sentenza tal‑11 ta’ Frar 1999, Antillean Rice Mills et vs Il‑Kummissjoni, C‑390/95 P, EU:C:1999:66, punti 21 u 22.
(
82
)	Digrieti tal-Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Metalleftiki kai Etairia Larymnis Larko vs Il‑Kummissjoni (C‑385/15 P(I), mhux ippubblikat, EU:C:2015:681, punti 6 u 7); tal‑1 ta’ Marzu 2016, Cousins Material House vs Il‑Kummissjoni (C‑635/15 P(I), mhux ippubblikat, EU:C:2016:166, punti 5 u 6); u tas‑17 ta’ Mejju 2018, L‑Istati Uniti tal‑Amerika vs Apple Sales International et (C‑12/18 P(I), mhux ippubblikat, EU:C:2018:330, punti 7 u 8); digrieti tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑11 ta’ Ġunju 2018, Comune di Milano vs Il‑Kunsill (C‑182/18, mhux ippubblikat, EU:C:2018:445, punt 8); tal‑20 ta’ Settembru 2018, Crédit Mutuel Arkéa vs BĊE (C‑152/18 P u C‑153/18 P, mhux ippubblikat, EU:C:2018:765, punti 6 sa 8); tad‑9 ta’ Ottubru 2018, Il‑Polonja vs Il‑Kummissjoni (C‑181/18 P, mhux ippubblikat, EU:C:2018:826, punti 5 u 6); u tad‑9 ta’ Ottubru 2018, PGNiG Supply & Trading vs Il‑Kummissjoni (C‑117/18 P, mhux ippubblikat, EU:C:2018:897, punti 5 u 6).
(
83
)	Digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas‑6 ta’ Marzu 2003, Ramondín u Ramondín Cápsulas vs Il‑Kummissjoni (C‑186/02 P, EU:C:2003:141, punti 9 u 10).
(
84
)	Digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑25 ta’ Jannar 2008Provincia di Ascoli Piceno u Comune di Monte Urano vs Sun Sang Kong Yuen Shoes Factory et (C‑461/07 P(I), mhux ippubblikat, EU:C:2008:46, punt 17).
(
85
)	Digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑11 ta’ Ġunju 2018, Comune di Milano vs Il‑Kunsill (C‑182/18, mhux ippubblikat, EU:C:2018:445, punt 16).