62024CC0119
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
EMILIOU
arna tabhairt an 4 Meán Fómhair 2025 (
1
)
Cás C‑119/24 [Chefquet] (
i
)
DK,
JO
v
Stát na Beilge
(Iarraidh ar réamhrialú ó cour d’appel de Liège (an Chúirt Achomhairc, Liège, an Bheilg))
(Tarchur chun réamhrialú – Airteagal 45 CFAE – Saorghluaisteacht oibrithe – Cáin ioncaim – Reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear formhuirear cánach ar leibhéal náisiúnta ar cháiníocóirí neamhchónaitheacha, arna bhunú de réir analaí le formhuirir bhardasacha a ghearrtar ar cháiníocóirí cónaitheacha)
I. Réamhrá
1.
‘Is iad cánacha ioncaim an rud is deacra ar domhan a thuiscint’, (
2
) ráiteas cáiliúil a luaitear le Albert Einstein – focail a thuigtear agus focail a roinntear go minic, go háirithe i gcásanna amhail an cás atá idir lámha ina n‑athraíonn ríomh na cánach atá dlite ní hamháin de réir ioncaim, ach freisin de réir cóid poist.
2.
Go sonrach, baineann an iarraidh ar réamhrialú seo ó cour d’appel de Liège (an Chúirt Achomhairc, Liège, an Bheilg) le reachtaíocht náisiúnta lena bhforchuirtear formhuirear, ar leibhéal náisiúnta, ar cháin ioncaim na gcáiníocóirí neamhchónaitheacha agus orthu siúd amháin. Tugadh an formhuirear sin isteach, áfach, agus é mar aidhm shonraithe aige ualach cánach comhionann go comhréireach a áirithiú idir cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí, trí aithris a dhéanamh ar na formhuirir bhardasacha ar cháin ioncaim a thoibhíonn ceirtleáin agus bardais ar cháiníocóirí cónaitheacha. Cé go sainítear an formhuirear ar leibhéal náisiúnta i leith neamhchónaitheoirí ag ráta comhréidh, tagann athrú ar fhormhuirir bhardasacha de réir ceirtleáin nó bardais. Lorgaíonn an chúirt a rinne an tarchur treoir i dtaobh an bhfuil an reachtaíocht sin comhoiriúnach le saorghluaiseacht oibrithe, a chumhdaítear in Airteagal 45 CFAE.
3.
Dá réir sin, tugann an cás seo deis don Chúirt staid eile a shoiléiriú agus a scrúdú a thuilleadh maidir leis an trasnú idir cánachas díreach (réimse ina bhfuil inniúlacht ag na Ballstáit i gcónaí) agus forálacha CFAE maidir le saorghluaiseacht (nach mór do na Ballstáit a urramú mar sin féin i bhfeidhmiú na hinniúlachta sin). (
3
)
II. An dlí lena mbaineann
4.
Faoin code des impôts sur les revenus 1992 (Cód Cánach Ioncaim 1992, ‘CIR 92’), tá cónaitheoirí Beilgeacha faoi réir cáin ioncaim i ndáil lena n‑ioncam domhanda, ach ní ghearrtar cáin ar neamhchónaitheoirí ach ar ioncam ó fhoinse Bheilgeach. Sa dá chás, is ionann, i bprionsabal, na rátaí cánach is infheidhme agus gearrtar iad ar an ioncam inchánach faoi seach. (
4
)
5.
De bhun Airteagal 465 de CIR 92, féadfaidh ceirtleáin agus bardais formhuirear a thobhach ar cháin ioncaim phearsanta cónaitheoirí atá ina gcónaí laistigh dá gcríoch (‘an formhuirear bardasach’). Ríomhtar an formhuirear sin i gcomhréir leis an modh a leagtar síos in Airteagal 466 de CIR 92, mar chéatadán den cháin ioncaim atá dlite (sula bhfeidhmítear creidmheasanna cánach, réamhíocaíochtaí nó coigeartuithe eile). Déanann gach ceirtleán nó bardas (
5
) an ráta formhuirir sonrach – is é sin, an céatadán a fheidhmítear – a chinneadh go huathrialach agus dá bhrí sin d’fhéadfadh sé a bheith éagsúil ó cheann go céile.
6.
Foráiltear le hAirteagal 245 de CIR 92, an fhoráil atá faoi cheist sa chás seo, go mbeidh cáin ioncaim neamhchónaitheoirí faoi réir formhuirear chun tairbhe an Stáit (‘an formhuirear neamhchónaitheach’), arna shocrú ag ráta comhréidh, ach arna ríomh, mar fhormhuirir bhardasacha, i gcomhréir le hAirteagal 466 den chód sin.
7.
Tá athrú tagtha ar fhoclaíocht bheacht Airteagal 245 de CIR 92, mar aon le ráta an fhormhuirir neamhchónaithigh is infheidhme, in imeacht na tréimhse atá ábhartha maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí.
8.
Sa leagan is infheidhme do na blianta cánach 1992 go 2003, rinneadh foráil san Airteagal sin maidir leis an méid seo a leanas: ‘Déanfar [cáin ioncaim neamhchónaitheoirí] a mhéadú de [6 % breise] chun tairbhe an Stáit, arna ríomh i gcomhréir leis na rialacha a leagtar amach in Airteagal 466 [de CIR 92].
9.
Le héifeacht ón mbliain chánach 2005, forlíonadh an tAirteagal céanna sin leis an dara mír, lena bhforáiltear ‘[go bhféadfaidh] an Rí, le foraithne arna plé sa Conseil des Ministres [(Comhairle na nAirí)], an [formhuirear neamhchónaitheach] a mhéadú go dtí uasmhéid de [7 %]’. (
6
) As seo amach, tá ráta an fhormhuirir neamhchónaithigh socraithe ag 7 %. (
7
)
III. An díospóid sna príomhimeachtaí agus an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
10.
Tháinig an iarraidh ar réamhrialú seo chun cinn i gcomhthéacs imeachtaí idir, ar thaobh amháin, DK agus JO, lánúin phósta (le chéile, ‘na hachomharcóirí’) agus, ar an taobh eile, an État belge (Stát na Beilge), maidir le cinneadh ranníocaíochtaí cánach ioncaim na n‑achomharcóirí i leith roinnt blianta cánach.
11.
Le linn na mblianta cánach atá faoi cheist (go sonrach, 1992 go 1998, 2001 go 2003 agus 2007 go 2009), bhí cónaí ar na hachomharcóirí sa Fhrainc. (
8
) Bhí DK fostaithe go príomha sa Fhrainc, agus bhí sé ag obair freisin, ar bhonn páirtaimseartha, mar ollamh i roinnt ollscoileanna sa Bheilg. Bhí a chéile, JO, i bhfostaíocht tuarastail sa Fhrainc go dtí 2000, agus ina dhiaidh sin níor fheidhmigh sí aon ghníomhaíocht ghairmiúil a thuilleadh. Thairis sin, le linn na tréimhse céanna, bhí maoin dhochorraithe sa Bheilg faoi úinéireacht na n‑achomharcóirí.
12.
Maidir leis an ioncam dá gcuid ó fhoinse Bheilgeach – idir ioncam tuillte agus ioncam réadmhaoine – gearradh cáin ar na hachomharcóirí sa Bheilg mar neamhchónaitheoirí. I gcomhréir le hAirteagal 245 de CIR 92, chuir údaráis na Beilge an formhuirear neamhchónaitheach i bhfeidhm ar an gcáin ioncaim.
13.
Chuir na hachomharcóirí i gcoinne a ranníocaíochtaí cánach ioncaim, lena n‑áirítear feidhmiú an fhormhuirir neamhchónaithigh, do na blianta cánach ábhartha. Thaisc siad agóidí i ndiaidh a chéile os comhair na n‑údarás inniúil riaracháin, ar diúltaíodh dóibh go léir, toisc iad a bheith do-ghlactha nó gan bhunús. (
9
)
14.
Thionscain na hachomharcóirí imeachtaí ina dhiaidh sin os comhair tribunal de première instance de Namur (an Chúirt Chéadchéime, Namur, an Bheilg), lenar thaisc siad ceithre chaingean ar leith ina ndearna siad agóid i gcoinne na ranníocaíochtaí cánach ioncaim atá faoi cheist (
10
) – lena n‑áirítear feidhmiú an fhormhuirir neamhchónaithigh – ar fhorais éagsúla. Le breithiúnas an 20 Eanáir 2016, chuir an chúirt sin na caingne sin le chéile agus dhíbh sí tromlach phléadálacha na n‑achomharcóirí toisc iad a bheith do-ghlactha nó gan bhunús. Maidir leis na pléadálacha eile, rinne an chúirt breithiúnas a fhorchoimeád agus tharchuir sí dhá réamhcheist chuig an Cour constitutionnelle (an Chúirt Bhunreachtúil, an Bheilg; ‘Cúirt Bhunreachtúil na Beilge’), maidir le comhoiriúnacht forálacha áirithe de CIR 92 le hAirteagail 10 agus 11 de Bhunreacht na Beilge (lena gcumhdaítear prionsabail an neamh-idirdhealaithe agus na córa comhionainne do shaoránaigh na Beilge).
15.
Ba ábhartha d’ábhar na hiarrata ar réamhrialú seo í an chéad cheist de na ceisteanna sin, a bhain le hAirteagal 245 de CIR 92 maidir leis an bhformhuirear neamhchónaitheach. Go háirithe, fiafraíodh de Chúirt Bhunreachtúil na Beilge an eascraíonn idirdhealú gan údar idir neamhchónaitheoirí agus cónaitheoirí as an bhforáil sin, sa mhéid go bhforchuirtear léi formhuirear ar neamhchónaitheoirí atá ar aon dul leis na formhuirir bhardasacha a thoibhítear ar chónaitheoirí, cé nach mbaineann neamhchónaitheoirí tairbhe as saoráidí agus bonneagar bardais Bheilgigh ar an mbealach céanna le cónaitheoirí.
16.
Le breithiúnas an 6 Meitheamh 2019 (‘breithiúnas na Cúirte Bunreachtúla’), (
11
) thug Cúirt Bhunreachtúil na Beilge freagra diúltach ar an gceist sin, agus chinn sí nach sáraíonn Airteagal 245 de CIR 92 Airteagail 10 agus 11 de Bhunreacht na Beilge. Tharraing an Chúirt Bhunreachtúil aird ar leith ar chuspóir na forála sin, arb é atá ann, mar a shonraítear sna travaux préparatoires ábhartha, aon idirdhealú idir cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí a sheachaint. Thug an chúirt faoi deara thairis sin go mbaineann neamhchónaitheoirí, amhail cónaitheoirí, tairbhe freisin ar bhealach ginearálta as saoráidí agus seirbhísí poiblí Beilgeacha, rud a chuireann ar a gcumas ioncam a thuilleamh ó fhoinsí Beilgeacha (ar a ríomhtar an cháin ioncaim do neamhchónaitheoirí). Chuir Cúirt Bhunreachtúil na Beilge i dtábhacht freisin nach bhfuil feidhm ag an bhformhuirear neamhchónaitheach ach amháin maidir leis an ioncam arna fháil ag neamhchónaitheoirí ó fhoinsí Beilgeacha (agus ní óna n‑ioncam domhanda) agus, dá bhrí sin, go mbeartaítear leis a áirithiú nach rannchuidíonn neamhchónaitheoirí ach go comhréireach le maoiniú cúraimí leasa ghinearálta.
17.
An 3 Feabhra 2020, thug na hachomharcóirí achomharc i gcoinne an bhreithiúnais chéadchéime os comhair cour d’appel de Liège (an Chúirt Achomhairc, Liège). Ina n‑achomharc, cheistigh na hachomharcóirí, inter alia, comhoiriúnacht Airteagal 245 de CIR 92 leis an tsaoirse ghluaiseachta d’oibrithe, a chumhdaítear in Airteagal 45 CFAE, agus d’iarr siad ar an gcúirt sin ceist a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú. Sna himthosca sin, chinn cour d’appel de Liège (an Chúirt Achomhairc, Liège) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An gcuirtear cosc le hAirteagal 45 CFAE ar fheidhmiú Airteagal 245 den Chód Cánach Ioncaim, a mhéid a chuirtear formhuirear cánach Stáit leis an Airteagal sin ar an gcáiníocóir neamhchónaitheach de réir 6 [go] 7 % den mhéid a d’íocfadh sé i gcás a chónaithe i Ríocht na Beilge, ar formhuirear é a shocraítear de réir analaí maidir leis an gcáin áitiúil a shocraíonn na ceirtleáin agus bardais de chuid na Beilge atá le híoc ag lucht cónaithe i Ríocht na Beilge a bhfuil a phríomh-áit chónaithe sna ceirtleáin agus bardais sin?’
18.
Chuir na hachomharcóirí, Rialtas na Beilg agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn isteach. Níor tionóladh aon éisteacht.
IV. Anailís
19.
Lena ceist, lorgaíonn an chúirt a rinne an tarchur treoir maidir le comhoiriúnacht an fhormhuirir neamhchónaithigh, faoi Airteagal 245 de CIR 92, le hAirteagal 45 CFAE, lena gcumhdaítear an tsaoirse ghluaiseachta d’oibrithe, ós rud é nach bhfuil feidhm ag an bhformhuirear sin ach amháin maidir le neamhchónaitheoirí agus go dtoibhítear é ar an leibhéal náisiúnta ar ráta comhréidh, ach go bhforchuirtear é in ionad na formhuirir bhardasacha a fhorchuireann bardais ar chónaitheoirí, ar rátaí athraitheacha.
20.
Chun an anailís ar an gceist seo a chumadh, measaim nach mór na hargóintí a cuireadh chun cinn sna barúlacha i scríbhinn os comhair na Cúirte a leagan amach go hachomair ar dtús (A). Ina dhiaidh sin, breathnóidh mé ar an measúnú ar an gceist a tarchuireadh, agus scrúdóidh mé an bhfuil cóir idirdhealaitheach gan údar mar thoradh ar an reachtaíocht náisiúnta atá faoi cheist (B).
A.
Barúlacha arna gcur faoi bhráid na Cúirte
21.
Áitíonn na hachomharcóirí go bhfuil Airteagal 245 de CIR 92 neamhchomhoiriúnach le hAirteagal 45 CFAE, ós rud é go n‑eascraíonn idirdhealú gan údar idir cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí as, dá bhrí sin, gur bac é ar shaorghluaiseacht oibrithe.
22.
Mar thaca leis an seasamh sin, áitíonn siad go bhfuil difríocht bhunúsach idir an formhuirear neamhchónaitheach agus an formhuirear bardasach. Is údaráis bhardasacha a dhéanann an formhuirear bardasach a chinneadh agus a thobhach, maoinítear seirbhísí poiblí áitiúla leis, agus tagann athrú ar a ráta ó bhardas go bardas, ach socraítear an formhuirear neamhchónaitheach ar ráta comhréidh seasta agus is é an stát a fhorchuireann é chun tairbhe an Stáit. Ar an mbonn sin, áitíonn na hachomharcóirí gur beart é an formhuirear neamhchónaitheach atá go hiomlán éagsúil leis an bhformhuirear bardasach agus go bhforchuirtear orthu é mar gheall ar a stádas mar neamhchónaitheoirí amháin. Dá bhrí sin, is cosúil go n‑áitíonn siad go bhfuil siad, mar cháiníocóirí, i gcás inchomparáide leis sin de chuid cónaitheoirí ach go gcaitear leo ar bhealach difriúil, agus iad faoi réir formhuirear náisiúnta de mhéid idir 6 % agus 7 % dá gcáin ioncaim nach mbeidís faoina réir dá mba chónaitheoirí de chuid na Beilge iad.
23.
Ar bhealach sách débhríoch, áfach, aithníonn siad ina dhiaidh sin go gcomhfhreagraíonn an formhuirear neamhchónaitheach don fhormhuirear bardasach agus ón bpeirspictíocht sin áitíonn siad go gcaitear leo ar an mbealach céanna le cónaitheoirí, cé nach bhfuil siad i gcásanna inchomparáide, toisc, murab ionann agus cónaitheoirí, nach mbaineann siad tairbhe as seirbhísí arna soláthar ag údaráis bhardasacha a mhéid céanna (mar shampla, trína leanaí a sheoladh chuig scoil bhardasach).
24.
Ar deireadh, cuireann na hachomharcóirí in iúl go bhfuil siad faoi réir cánachas áitiúil ina Stát cónaithe freisin (an Fhrainc) – go háirithe an ‘taxe d’habitation’ (cáin chónaithe). Maíonn siad gurb ionann an formhuirear neamhchónaitheach agus an dara ‘taxe d’habitation’ go bunúsach, cé nach mbaineann sé le haon sainchónaí iarbhír, rud lena bhfágtar iad faoi réir cánachas dúbailte. (
12
)
25.
Áitíonn Rialtas na Beilge, óna thaobh féin de, nach gcuireann Airteagal 45 CFAE bac ar fhorchur an fhormhuirir neamhchónaithigh. Ag teacht leis an mbreithiúnas ón gCúirt Bhunreachtúil, áitíonn sé, a mhéid atá neamhchónaitheoirí faoi réir cáin ioncaim sa Bheilg i leith a n‑ioncam ó fhoinse Bheilgeach, go bhfuil siad i gcás inchomparáide leis sin de chuid cónaitheoirí, toisc go mbaineann siad tairbhe freisin as seirbhísí poiblí lena gcruthaítear comhthéacs a chuireann ar a gcumas ioncam den sórt sin a fháil. Ina leith sin, measann an Rialtas gur neamhábhartha an cheist í an soláthraítear na seirbhísí poiblí sin ar an leibhéal réigiúnach nó ar an leibhéal cónaidhme. Dá réir sin, áitíonn Rialtas na Beilge gur beart é an formhuirear neamhchónaitheach atá coibhéiseach leis na formhuirir bhardasacha agus, dá bhrí sin, nach beart idirdhealaitheach é. Os a choinne sin, tá sé i gceist leis an mbeart sin, de réir a chuspóra reachtaigh, a áirithiú gur mar a chéile a chaitear le neamhchónaitheoirí agus, i ndáiríre, nach gcaitear ar bhealach níos fabhraí leo ná mar a chaitear le cónaitheoirí, agus ar an gcaoi sin go seachnaítear idirdhealú aisiompaithe – cuspóir is féidir leis na Ballstáit a shaothrú go dlisteanach.
26.
Tá an Coimisiún den tuairim nach ionann Airteagal 245 de CIR 92 agus idirdhealú agus nach bac é ar shaorghluaiseacht oibrithe. Dar leis, níl cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí i gcás inchomparáide, ós rud é nach féidir le neamhchónaitheoirí, nach bhfuil áit chónaithe áitiúil acu, a bheith faoi réir formhuirir bhardasacha. An tráth céanna, measann sé freisin, maidir leis an bhformhuirear neamhchónaitheach, gur beart é atá neamhspleách ar an bhformhuirear bardasach, go bhfuil sé bunaithe ar bhunús dlí difriúil agus go mbeartaítear leis seirbhísí a mhaoiniú ar leibhéal difriúil (an leibhéal náisiúnta). Mar sin féin, cuireann an Coimisiún i dtábhacht go bhfuil an loighic chéanna agus cuspóirí comhchosúla ag an dá fhormhuirear. Tugann sé dá aire thairis sin gur cosúil go bhfuil ráta an fhormhuirir neamhchónaithigh gar do mheán na rátaí formhuirir bhardasaigh ar fud bhardais na Beilge. Molann an Coimisiún nach idirdhealú é meánráta den sórt sin a roghnú (má dheimhnítear é) ach go dtagann sé faoi raon feidhme theorainneacha inghlactha rogha na mBallstát i réimse an chánachais dhírigh. Ar deireadh, cuireann an Coimisiún i dtábhacht go bhfeidhmíonn an formhuirear neamhchónaitheach chun cóir chomhionann a áirithiú do chónaitheoirí agus do neamhchónaitheoirí, in imthosca nach bhfuil cánachas comhionann indéanta go pragmatach.
B.
Measúnú ar an gceist a tharchuirtear
27.
Meabhraím, lena ceist, go bhfiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhfuil Airteagal 245 de CIR 92, lena mbunaítear formhuirear ar ráta comhréidh ar an leibhéal náisiúnta ar cháin ioncaim neamhchónaitheoirí, de réir analaí maidir leis na formhuirir bhardasacha de réir rátaí athraitheacha a sheasann cónaitheoirí na Beilge, comhoiriúnach le saorghluaiseacht oibrithe a chumhdaítear in Airteagal 45 CFAE. (
13
)Go bunúsach, lorgaíonn an chúirt a rinne an tarchur lena soiléiriú an eascraíonn idirdhealú de shárú ar Airteagal 45 CFAE as an bhformhuirear neamhchónaitheach.
28.
Ina leith sin, ní mór a mheabhrú, ar an gcéad dul síos, go bhforáiltear le hAirteagal 45 CFAE go mbeireann an tsaoirse ghluaiseachta d’oibrithe go ndíothófar aon idirdhealú de bhíthin náisiúntachta idir oibrithe na mBallstát, go háirithe maidir le luach saothair. Mar a chuir an Chúirt in iúl, ciallaíonn sé sin go gcuirtear cosc le hAirteagal 45 CFAE freisin ar fhorálacha náisiúnta idirdhealaitheacha maidir le cáin ioncaim, ós rud é go mbeadh prionsabal na córa comhionainne maidir le luach saothair, murach sin, neamhéifeachtach. (
14
)
29.
Thairis sin, tá sé cinnte go seasta ag an gCúirt go dtoirmisctear le prionsabal na córa comhionainne a leagtar síos in Airteagal 45 CFAE ní hamháin idirdhealú díreach ar fhoras náisiúntachta, ach go dtoirmisctear freisin gach idirdhealú de chineál indíreach a mbíonn an toradh céanna mar thoradh air trí chritéir idirdhealaitheacha eile a chur i bhfeidhm, amhail cónaí. (
15
)Dá réir sin, is cásdlí socair é go gcuirtear cosc le hAirteagal 45 CFAE ar bhearta, fiú má tá feidhm acu gan beann ar náisiúntacht, a d’fhéadfadh difear níos mó a dhéanamh d’oibrithe imirceacha ná d’oibrithe náisiúnta agus a bhfuil baol ann dá bharr go gcuirfidh siad oibrithe imirceacha faoi mhíbhuntáiste ar leith. (
16
)Ar deireadh, tá sé seanbhunaithe freisin nach bhféadfaidh idirdhealú teacht chun cinn ach amháin i gcás ina gcaitear le cásanna inchomparáide ar bhealach difriúil nó ina gcaitear le cásanna difriúla ar an mbealach céanna. (
17
)
30.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, chun freagra a thabhairt ar cheist na cúirte a rinne an tarchur maidir le comhoiriúnacht Airteagal 245 de CIR 92 le hAirteagal 45 CFAE, is é an rud nach mór a mheasúnú an bhfuil idirdhealú idir neamhchónaitheoirí agus cónaitheoirí na Beilge mar thoradh ar an bhforáil náisiúnta sin, cé go bhfuil sí infheidhme gan beann ar náisiúntacht.
31.
Dá bhrí sin, is gá scrúdú a dhéanamh an bhfuil cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí, sna himthosca atá faoi cheist, i gcás inchomparáide (1) agus an gcaitear leo ar bhealach difriúil (2), le húdar iomchuí (3).
1. An bhfuil cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí i gcás inchomparáide sna himthosca atá faoi cheist?
32.
A mhéid a bhaineann le cánachas díreach, tá sé cinnte ag an gCúirt, i gcásanna a bhaineann le cánachas ar ioncam daoine nádúrtha, nach bhfuil cásanna cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí i Stát ar leith inchomparáide go ginearálta. Is é sin toisc nach bhfuil san ioncam a fhaigheann neamhchónaitheoir ar chríoch Ballstáit i bhformhór na gcásanna ach ina chuid d’ioncam iomlán an duine sin, a bhíonn comhchruinnithe ina áit chónaithe nó ina háit chónaithe. Ina theannta sin, ós rud é go gcinntear cumas pearsanta neamhchónaitheora chun cáin a íoc faoi threoir a ioncaim nó a hioncaim chomhiomláin agus a imthosca nó a himthosca pearsanta agus teaghlaigh, tá sé níos éasca measúnú a dhéanamh san áit ina bhfuil a leasanna pearsanta agus airgeadais láraithe, arb í, go ginearálta, an áit ghnáthchónaithe. (
18
)
33.
Mar sin féin, fágann cásdlí na Cúirte freisin nach imthosca iad sin lena gcuirfí cosc ar chinneadh go bhfuil an dá chatagóir cáiníocóirí i staid inchomparáide, i gcás nach bhfuil difríocht oibiachtúil eatarthu maidir le cuspóir agus ábhar na bhforálacha náisiúnta atá i gceist. (
19
)
34.
Sa chás seo, mar a cuireadh in iúl thuas, ní ghearrtar cáin ar neamhchónaitheoirí sa Bheilg ach amháin ar a n‑ioncam ó fhoinse Bheilgeach, nach ionann agus cónaitheoirí a ngearrtar cáin orthu ar a n‑ioncam domhanda. Mar sin féin, ní chinntear na formhuirir atá faoi cheist faoi threoir chumas pearsanta an cháiníocóra cáin a íoc agus níl siad nasctha lena imthosca nó lena himthosca pearsanta agus teaghlaigh.
35.
Os a choinne sin, maidir le hábhar an bhirt atá faoi cheist, ní mór a thabhairt faoi deara nach bhfuil san fhormhuirear neamhchónaitheach, amhail an formhuirear bardasach, ach méadú ar an dliteanas cánach ioncaim, rud a fhónann dá réir sin don chuspóir láithreach ioncam cánach a mhéadú lena úsáid chun seirbhísí poiblí a mhaoiniú. Go bunúsach, is féidir an dá fhormhuirear a thuiscint mar ráta cánach ioncaim méadaithe, (
20
) a chuirtear i bhfeidhm ar bhoinn inchánacha cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí faoi seach.
36.
Ina leith sin, ní mór a mheabhrú gur chinn an Chúirt roinnt uaireanta, maidir leis an ráta cánach ioncaim atá le cur i bhfeidhm ar bhonn inchánach na gcáiníocóirí faoi seach, nach bhfuil aon difríocht oibiachtúil idir cás na gcáiníocóirí cónaitheacha agus cás na gcáiníocóirí neamhchónaitheacha agus nach mór an dá chatagóir sin a mheas, agus gach ní eile mar a chéile, mar chásanna inchomparáide ina leith sin. (
21
)
37.
Go deimhin, deimhnítear an chonclúid sin in imthosca an cháis seo: a mhéid a ghineann cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí araon ioncam inchánach sa Bheilg agus, dá bhrí sin, go bhfuil siad faoi dhliteanas comhréireach ranníocaíocht a dhéanamh le maoiniú seirbhísí poiblí trí chánachas ioncaim, níl aon difríocht oibiachtúil eatarthu a thabharfadh údar le cáin a ghearradh ar a n‑ioncam inchánach faoi seach sa Bheilg ar ráta éifeachtach difriúil – bíodh sin maidir leis an ‘[b]príomhráta’ cánach (atá comhionann freisin don dá ghrúpa (
22
)) nó maidir leis an bhformhuirear a chuirtear i bhfeidhm ina leith. I bhfocail eile, níl aon idirdhealú oibiachtúil ann idir an dá ghrúpa i dtaca leis an ualach cánach atá le forchur ar an sciar dá n‑ioncam atá faoi réir cánachais sa Bheilg.
38.
Ní dhéantar difear don chonclúid sin toisc go dtoibhítear agus go n‑úsáidtear an formhuirear neamhchónaitheach ar an leibhéal náisiúnta agus an formhuirear bardasach ar an leibhéal bardasach.
39.
Ar an gcéad dul síos, ní léiríonn an t‑idirdhealú sin ach struchtúr díláraithe chóras fioscach na Beilge, áit ar deonaíodh inniúlacht d’údaráis ar an leibhéal áitiúil cánacha áirithe a thobhach agus a úsáid. (
23
)Ó thaobh éifeachta de, níl aon difríocht ábhartha idir an cás sin agus cás ina bhforchuireann údarás lárnach aon fhormhuirear amháin ar na cáiníocóirí uile agus ansin ina leithdháileann sé an t‑ioncam ar chúraimí poiblí éagsúla, lena n‑áirítear na cúraimí sin a dhéantar ar an leibhéal áitiúil.
40.
Ar an dara dul síos, ba cheart a chur i dtábhacht gurb é an bunchuspóir a bhaineann le cáin ioncaim agus, dá réir sin, le formhuirear a ghabhann léi, gan beann ar an leibhéal ar a dtoibhítear é, seirbhísí poiblí a mhaoiniú – agus is é an cuspóir céanna é a bhaineann le gach cáin i gcoitinne – cibé leibhéal a sholáthrófar iad. (
24
) Dealraíonn sé go measann na hachomharcóirí agus, go pointe áirithe freisin, an Coimisiún, de bhrí go bhfónann an formhuirear bardasach chun seirbhísí a thairgtear ar an leibhéal bardasach a chistiú, agus toisc nach mbaineann neamhchónaitheoirí tairbhe as na seirbhísí sin a mhéid céanna le cónaitheoirí, nach bhfuil an dá ghrúpa i gcás inchomparáide a thabharfadh údar le formhuirear cánach ioncaim a chur i bhfeidhm ar neamhchónaitheoirí de réir analaí maidir le formhuirir bhardasacha.
41.
Mar sin féin, dealraíonn sé domsa go ndéanann réasúnaíocht den sórt sin cánacha a mheascadh suas le táillí (nó muirir) le haghaidh seirbhísí sonracha. (
25
) Murab ionann agus táillí den sórt sin, ní chuirtear cánacha in áirithe le haghaidh seirbhís shonraithe, níl sé i gceist go léireodh méid na gcánacha costas iarbhír tairbhe a theachtann an duine lena mbaineann agus ní íoctar iad mar mhalairt ar sheirbhís áirithe arna soláthar. (
26
) Dá réir sin, ní bhraitheann dliteanas cáiníocóra ranníocaíocht a dhéanamh le maoiniú seirbhísí poiblí ar an úsáid phearsanta a bhaineann sé nó sí as seirbhís phoiblí ar leith. Dá réir sin, maidir leis an argóint lena ndéantar nasc idir an formhuirear bardasach agus seirbhísí sonracha arna dtairiscint ag bardais, agus lena mbaintear de thátal nach bhfuil cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí i gcás inchomparáide toisc nach mbaineann neamhchónaitheoirí tairbhe as na seirbhísí áirithe sin, is argóint í sin atá mícheart, dar liom.
42.
Mar fhocal scoir, táim den tuairim, maidir le reachtaíocht chánach, amhail an reachtaíocht atá faoi cheist, a mhéadaíonn dliteanas cánach ioncaim go bunúsach, nach mór staid na neamhchónaitheoirí (a mhéid atá siad faoi réir cáin ioncaim sa Bheilg), a mheas mar staid atá inchomparáide le cás cáiníocóirí cónaitheacha.
2. An bhfuil difríocht sa bhealach ina gcaitear leo?
43.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an chéad rud eile nach mór a dhearbhú an gcaitear le cáiníocóirí cónaitheacha agus neamhchónaitheacha ar bhealach comhchosúil nó ar bhealach difriúil. I mo thuairimse, tá dhá ghné ann nach mór a scrúdú ina leith sin: ar an gcéad dul síos, an formhuirear neamhchónaitheach per se a bheith ann, in ionad an fhormhuirir bhardasaigh, (a) agus ar an dara dul síos, ráta an fhormhuirir sin (b).
(a) Forchur an fhormhuirir per se
44.
Is léir óna travaux préparatoires (
27
) gur tugadh isteach le hAirteagal 245 de CIR 92 formhuirear ar cháin ioncaim neamhchónaitheoirí in ionad an fhormhuirir ar cháin ioncaim cónaitheoirí, arna thobhach ag bardais de bhua Airteagal 465 den chód céanna.
45.
Cé go bhfuil difríocht idir na formhuirir sin maidir lena mbunús dlí agus maidir leis an leibhéal rialtais trína dtoibhítear agus trína n‑úsáidtear iad, déantar an dá fhormhuirear a ríomh faoi threoir Airteagal 466 de CIR 92, agus an modh céanna á úsáid agus iad á gcur i bhfeidhm ar an mbonn céanna (eadhon, ar mhéid na cánach ioncaim is iníoctha). Thairis sin, ar na cúiseanna a leagadh amach cheana i bpointí 35 go 41 thuas, is ionann an fheidhm agus an cuspóir a bhaineann leo: chun dliteanas cánach na gcáiníocóirí a mhéadú agus, ar an gcaoi sin, chun cistí poiblí a mhéadú atá le húsáid ar mhaithe leis an tairbhe phoiblí. Dá bhrí sin, cé nach ionann na creataí reachtacha lena rialaítear an dá fhormhuirear, tá na formhuirir féin coibhéiseach go bunúsach (rud a admhaíonn na hachomharcóirí féin, is cosúil). (
28
) Dá bhrí sin, maidir le formhuirear a bheith ann per se, níl aon difríocht sa chaoi a gcaitear le cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí.
46.
Ní thugtar amhras ar an gconclúid sin le hargóint na n‑achomharcóirí go raibh siad neamhchosanta ar chánachas dúbailte, ar an bhforas go raibh siad, dar leo, go bunúsach, faoi réir cánacha bardasacha sa Bheilg, agus sa Fhrainc freisin, áit ar íoc siad an taxe d’habitation (cáin an áitribh chónaithe). Ina leith sin, tugaim faoi deara maidir leis an taxe d’habitation mar ab infheidhme ag an am ábhartha, gur cháin í a toibhíodh ar dhaoine aonair a raibh áitreabh cónaithe sa Fhrainc acu lena úsáid go heisiach nó lena dhiúscairt agus gur ríomhadh an cháin ar bhonn luach cíosa na maoine. Dá réir sin, tá sé difriúil go bunúsach ó thaobh cineáil agus cuspóra de leis an gcánachas ioncaim. Ar an gcúis sin, dhearbhaigh an Chúirt cheana féin nach féidir a mheas go bhfuil an ‘taxe d’habitation’ coibhéiseach le cáin ioncaim, (
29
) ná, dá réir sin, cuirfidh mé leis, le formhuirear cánach ioncaim – mar a breithníodh freisin i mbreithiúnas na Cúirte Bunreachtúla freisin. Dá réir sin, ní féidir a mheas go raibh na hachomharcóirí faoi réir cánachas dúbailte ina leith sin. Ba mhaith liom a rá freisin, ex abundanti cautela, fiú dá nglacfaí leis gur tharla cineál cánachais dhúbailte (quod non), de bhun chásdlí na Cúirte, in éagmais comhchuibhiú ar leibhéal an Aontais, nach ionann na míbhuntáistí – amhail cánachas dúbailte – a eascraíonn as feidhmiú comhthreomhar inniúlachtaí cánach ag Ballstáit difriúla, a mhéid nach cleachtadh idirdhealaitheach cleachtadh den sórt sin, agus srianta ar shaoirse ghluaiseachta. (
30
)
47.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, táim den tuairim nach ionann formhuirear cánach ioncaim a fhorchur ar neamhchónaitheoirí atá ar aon dul leis an bhformhuirear bardasach a fhorchuirtear ar chónaitheoirí, ann féin, agus cóir dhifreálach idir an dá ghrúpa sin agus, dá bhrí sin, nach bhfuil sé neamhchomhoiriúnach le hAirteagal 45 CFAE.
48.
I mo thuairimse, d’fhéadfadh deireadh a bheith leis an anailís ag an bpointe seo, dá mb’ionann rátaí na bhformhuirear neamhchónaitheach agus bardasach. (
31
)Mar sin féin, mar a léirítear thuas, tá na rátaí is infheidhme difriúil óna chéile, rud a ardaíonn an cheist an bhfuil cóireáil idirdhealaitheach mar thoradh ar an difríocht i ráta iarbhír an fhormhuirir. Dá bhrí sin, breithneoidh mé an ghné sin thíos.
(b) Ráta an fhormhuirir
49.
De bhun Airteagal 245 de CIR 92, socraítear an formhuirear neamhchónaitheach ag ráta comhréidh a bhí, mar a luaitear thuas, idir 6 % agus 7 % le linn na mblianta cánach atá faoi cheist. Luaitear san ordú tarchuir gurb iad na bardais a shocraíonn na formhuirir bhardasacha, rud a thugann le tuiscint go n‑athraíonn a rátaí de réir bardais, ach ní sholáthraítear leis rátaí iarbhír na bhformhuirear sin le linn na mblianta cánach atá faoi cheist sna príomhimeachtaí.
50.
Mar sin féin, tá aird dírithe ag an gCoimisiún ar fhaisnéis atá ar fáil go poiblí, (
32
) ar dá réir a d’athraigh rátaí na bhformhuirear bardasach, le linn an ama ábhartha, ó 0 % i gcás bardais áirithe go dtí suas le 9.5 % do bhardais eile. Bunaithe ar na sonraí céanna, bhí meánráta an fhormhuirir bhardasaigh ar fud na mbardas, thar na blianta atá faoi cheist, idir, thart ar, 6.8 % agus 7.4 %. Léiríonn na figiúirí sin go raibh an ráta 6 go 7 % a cuireadh i bhfeidhm maidir leis an bhformhuirear neamhchónaitheach le haghaidh na tréimhse céanna ag comhfhreagairt do mheánráta an fhormhuirir bhardasaigh le haghaidh gach ceann de na blianta atá faoi cheist, nó go raibh sé beagán faoina bhun. Ar ndóigh, tá an méid sin thuas fós faoi réir a fhíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur. Tá an anailís seo a leanas bunaithe ar an mbonn gur féidir a mheas go bhfuil sí iontaofa, go háirithe toisc gur luadh an méid sin freisin cúpla uair sa cháschomhad. (
33
)
51.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an rud is gá a mheasúnú ná an féidir a mheas fós gur cóir choibhéiseach i gcomparáid le cóir na gcónaitheoirí é ráta comhréidh a chur i bhfeidhm maidir le neamhchónaitheoirí, ráta a chomhfhreagraíonn – sa chleachtas – agus, tuigtear trí dhearadh freisin (
34
) – do mheán (beagán faoi bhun) na rátaí formhuirear bardasach athraitheach.
52.
Is léir, in imthosca an cháis, nach bhféadfaí a mheas gur caitheadh go hiomlán mar a chéile le neamhchónaitheoirí, i dtéarmaí an ráta formhuirir is infheidhme, le linn na mblianta cánach atá i gceist, ach amháin i gcás na gcónaitheoirí sna bardais sin a ghearr formhuirear bardasach ar an ráta díreach céanna leis an bhformhuirear neamhchónaitheach. I ngach cás eile, bhí neamhchónaitheoirí faoi réir formhuirear níos ísle nó níos airde ná cónaitheoirí, ag brath ar an ráta sonrach arna chur bhfeidhm ag gach bardas. Dá réir sin, sna cásanna sin, caitheadh le neamhchónaitheoirí ar bhealach níos fabhraí i gcomparáid le cónaitheoirí bardas áirithe, agus caitheadh leo ar bhealach nach raibh chomh fabhrach céanna i gcomparáid le cónaitheoirí bardas eile.
53.
Ní mór dom a thabhairt faoi deara, sa chleachtas, gur chiallaigh úsáid ráta don fhormhuirear neamhchónaitheach a chomhfhreagraíonn do mheánráta bardasach beagán níos ísle go raibh neamhchónaitheoirí, le linn na mblianta cánach atá faoi cheist, faoi réir formhuirear – agus dá réir sin faoi réir dliteanas cánach ioncaim – cothrom leis an bhformhuirear nó níos ísle ná an formhuirear a sheas formhór na gcáiníocóirí cónaitheacha sa Bheilg. (
35
)Mar thoradh air sin, caitheadh le neamhchónaitheoirí ar bhealach níos fabhraí, i bhformhór na gcásanna, nó go cothrom ar a laghad i gcomparáid le cónaitheoirí. Ní bhréagnaítear leis sin, áfach, gur sháraigh an ráta formhuirir neamhchónaithigh an ráta formhuirir a cuireadh i bhfeidhm ar chónaitheoirí i mbardais áirithe. Dá bhrí sin, i gcomparáid leis na cónaitheoirí sin, caitheadh le neamhchónaitheoirí ar bhealach nach raibh chomh fabhrach céanna, toisc go raibh siad faoi réir ráta cánach ioncaim a bhí níos airde go héifeachtach. Thairis sin, ní mór a thabhairt faoi deara, gan beann ar na rátaí sonracha is infheidhme atá faoi réir a bhfíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur, le forchur formhuirear ar ráta comhréidh ar neamhchónaitheoirí i gcomparáid le formhuirir bhardasacha ar rátaí athraitheacha, fágtar, mar riail, go bhféadfaí go gcaithfear go héagsúil le neamhchónaitheoirí i gcomparáid le cónaitheoirí áirithe ar a laghad.
54.
Ina leith sin, ní mór a mheabhrú, de bhun chásdlí na Cúirte, fiú má tá beart fabhrach níos minice ná a mhalairt do neamhchónaitheoirí, nach gcuireann sé sin cosc, i gcás ina bhfuil sé míbhuntáisteach do na neamhchónaitheoirí sin, go mbeidh cóir éagothrom i gceist i ndáil le cáiníocóirí cónaitheacha. Ar an gcaoi chéanna, chinn an Chúirt roimhe seo, maidir le cás amháin ina gcuireann na rialacha náisiúnta is infheidhme neamhchónaitheoirí faoi mhíbhuntáiste, nach féidir an cás sin a chúiteamh le cásanna eile áit nach ndéantar idirdhealú leis an reachtaíocht chéanna idir neamhchónaitheoirí agus cónaitheoirí. (
36
) Ar deireadh, chinn an Chúirt freisin go bhfuil reachtaíocht náisiúnta lena gceadaítear athruithe réigiúnacha sa chóireáil cánach neamhchomhoiriúnach le forálacha CFAE maidir le saorghluaiseacht, i gcás ina gcaitear le neamhchónaitheoirí ar bhealach nach bhfuil chomh fabhrach céanna le cónaitheoirí i réigiún áirithe (fiú mura mbaineann cónaitheoirí i réigiún eile tairbhe as cóireáil fhabhrach ach oiread). (
37
)
55.
Dá bhrí sin, is é an toradh atá ar Airteagal 245 de CIR 92 cóireáil chánach mhíchothrom a mhéid a cheadaítear leis (faoi réir a fhíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur) ráta cánach is airde a fhorchur ar ioncam inchánach neamhchónaitheoirí agus, dá bhrí sin, dliteanas cánach atá níos mó go comhréireach do neamhchónaitheoirí ná an dliteanas a sheasann cónaitheoirí áirithe ar a laghad. (
38
) Is idirdhealú indíreach ar fhoras náisiúntachta é an difríocht sin sa chóir – a d’fhéadfadh a bheith ag feidhmiú go príomha chun dochair do náisiúnaigh Ballstát eile, ós rud é gur náisiúnaigh eachtracha iad neamhchónaitheoirí i bhformhór na gcásanna. (
39
)
56.
Dá bhrí sin, ní féidir liom teacht leis an moladh ón gCoimisiún nach ionann cur i bhfeidhm ‘meánráta’ agus idirdhealú. Go háirithe, is cosúil go n‑áitíonn an Coimisiún nach bhfuil ‘reachtaíocht chomhfhogasach’ idirdhealaitheach inti féin, agus í ag brath ar an mbreithiúnas in Sopora, (
40
) i gcás inar chinn an Chúirt nach raibh reachtaíocht a bhain le neasteorainneacha, i bprionsabal, de shárú ar Airteagal 45 CFAE.
57.
Bhain an breithiúnas in Sopora le buntáiste cánach trína bhféadfaí aisíocaíochtaí a deonaíodh d’oibrithe isteach i leith caiteachais arna dtabhú mar gheall ar bheith ag obair lasmuigh dá dtír thionscnaimh a dhíolmhú óna n‑ioncam inchánach. Sa chás sin, suíodh toimhde incháilitheachta go bunúsach don bhuntáiste sin, leis an reachtaíocht náisiúnta, bunaithe ar neastairseacha (maidir le fad na tíre tionscnaimh ón Ísiltír agus méid na gcaiteachas). Mar sin féin, d’fhéadfadh oibrithe nár shásaigh na tairseacha sin an buntáiste céanna a fháil fiú, trí fhianaise a sholáthar ar chaiteachais iarbhír a tabhaíodh. Dá bhrí sin, ní féidir réasúnaíocht an bhreithiúnais sin a thrasuí sa chás seo, i gcás nach toimhde infhrisnéise ar bith é cur i bhfeidhm ‘neas-mheánráta’ ach go bhfuil difríocht nithiúil dhosheachanta sa chóir mar thoradh air.
58.
Dá bhrí sin, níl measúnú le déanamh ach ar cé acu a d’fhéadfadh nó nach bhféadfadh údar a bheith leis an difríocht sin sa chóir, ionas go bhféadfadh sé a bheith comhoiriúnach le hAirteagal 45 CFAE mar sin féin.
(c) Cosúlacht i gcásdlí Chúirt CSTE
59.
Sula ndéantar an measúnú sin, áfach, is fiú a thabhairt faoi deara go bhfuil an seasamh thuas ailínithe leis an réasúnaíocht a ghlac Cúirt Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa (CSTE) i gcás atá an‑chosúil leis an gcás seo. (
41
) Go háirithe, i gCás E-11/22, bhí an chúirt sin ag tabhairt aghaidh ar an gceist maidir le comhoiriúnacht shaorghluaiseacht oibrithe le reachtaíocht Lichtinstéin lenar cuireadh neamhchónaitheoirí faoi réir formhuirear ar an leibhéal náisiúnta ar ráta comhréidh ar a n‑ioncam tuillte, in ionad formhuirir bhardasacha arna dtobhach ag bardais ar chónaitheoirí ar rátaí éagsúla. Chinn Cúirt CSTE, i dtéarmaí na rialacha lena rialaítear a gcáin ioncaim (agus formhuirir a ghabhann léi), go raibh cáiníocóirí cónaitheacha agus neamhchónaitheacha i staid inchomparáide, gan beann ar cé acu ar toibhíodh an cháin sin ar leibhéal an bhardais nó ar an leibhéal náisiúnta. (
42
)Chinn sí ina dhiaidh sin gurbh ann do dhifríocht sa chaoi a caitheadh leis na cásanna inchomparáide sin, arbh é a bhí ann ráta míbhuntáisteach an fhormhuirir a cuireadh i bhfeidhm ar neamhchónaitheoirí (agus nárbh é a bhí ann gurbh ann don fhormhuirear). (
43
)Sa chás sin, sháraigh an ráta formhuirir a cuireadh i bhfeidhm maidir le neamhchónaitheoirí fiú an formhuirear bardasach is airde a gearradh go hiarbhír ar chónaitheoirí, rud a d’fhág gur tháinig Cúirt CSTE ar an gconclúid maidir le hidirdhealú indíreach a bheith ann go soiléir.
60.
Dá bhrí sin, níl an cás seo difriúil ach sa mhéid is nach bhfuil an ráta a chuirtear i bhfeidhm ar neamhchónaitheoirí go hiomlán neamhfhabhrach i ndáil le gach cónaitheoir, ach ina ionad sin – faoi réir fíoraithe ag an gcúirt a rinne an tarchur – go gcomhfhreagraíonn sé do mheánráta na bhformhuirear bardasach a sheasann cónaitheoirí. I mo thuairimse, d’fhéadfadh an ghné sin a bheith ábhartha agus measúnú á dhéanamh ar an gceist an bhfuil údar leis an mbeart atá i gceist.
3. An bhfuil údar leis an idirdhealú?
61.
De réir chásdlí na Cúirte, aon bheart as a n‑eascraíonn idirdhealú indíreach, amhail, in casu, Airteagal 245 de CIR 92, d’fhéadfadh údar a bheith leis mar sin féin má shaothraítear cuspóir dlisteanach leis agus má tá sé comhréireach ina leith sin. (
44
)
62.
Maidir leis an gcuspóir atá á shaothrú, mar a chuir Rialtas na Beilge chun cinn, is é is aidhm d’Airteagal 245 de CIR 92 idirdhealú aisiompaithe a chosc, is é sin, a áirithiú nach gcuirtear cáiníocóirí cónaitheacha faoi mhíbhuntáiste i gcomparáid le neamhchónaitheoirí. Cé nach gcuireann dlí an Aontais toirmeasc ar idirdhealú aisiompaithe, is féidir a mheas, i mo thuairimse, gur cuspóir dlisteanach é idirdhealú den sórt sin a chosc, a bhféadfaidh na Ballstáit tabhairt faoi agus a fhéadfaidh a bheith, i bprionsabal, ina bhunús le beart lena gcuirtear srian ar shaorghluaiseacht oibrithe. (
45
)
63.
Maidir le comhréireacht an bhirt atá faoi cheist i bhfianaise cuspóir dlisteanach, de bhun chásdlí na Cúirte nach mór a mheas (i) an bhfuil an beart oiriúnach chun an cuspóir sin a bhaint amach, (ii) nach dtéann an beart thar a bhfuil riachtanach chuige sin agus, (iii) go bhfuil an beart comhréireach, stricto sensu, agus go mbaintear cothromaíocht chóir amach idir na leasanna atá i gceist. (
46
)
64.
Cé go bhféadfaidh an Chúirt treoir a thabhairt chun cabhrú leis an gcúirt a rinne an tarchur, is faoin gcúirt náisiúnta atá sé a chinneadh ar deireadh an gcomhlíonann beart náisiúnta prionsabal na comhréireachta, ag féachaint d’imthosca na bpríomhimeachtaí agus do ghnéithe ábhartha uile an dlí náisiúnta agus do na gnéithe uile fíorasacha. (
47
) Sa chás seo, in éagmais faisnéis fhíoraithe chuimsitheach maidir leis an gcomhthéacs náisiúnta ábhartha (lena n‑áirítear, go háirithe, na rátaí formhuirir is infheidhme) nó in éagmais míniú ó Rialtas na Beilge maidir le rogha an bhirt atá faoi cheist, ní mór dom teorainn a chur ar na breithnithe a thabharfaidh mé agus gan ach breithnithe ginearálta áirithe a thairiscint maidir le gach ceann de na trí ghné chomhréireachta.
65.
Ina leith sin, ní mór a mheabhrú, ag an tús, nach mbaineann an measúnú ar chomhréireacht Airteagal 245 de CIR 92 leis an bhformhuirear neamhchónaitheach per se (nach mbaineann cóir mhíchothrom leis ann féin, mar a míníodh roimhe seo), ach go mbaineann sé go sonrach le ráta comhréidh a chur i bhfeidhm maidir leis an bhformhuirear sin (rud a fhágann go gcomhfhreagraíonn sé do mheán na rátaí formhuirir bhardasaigh), as a n‑eascraíonn cóir éagsúil idir neamhchónaitheoirí agus cónaitheoirí áirithe ar a laghad.
66.
Ar an gcéad dul síos, maidir le gné na hoiriúnachta, mar a cuireadh i dtábhacht thuas, d’fhéadfadh sé go gcaithfí le cónaitheoirí, i gcomparáid le neamhchónaitheoirí, ar bhealach nach bhfuil chomh fabhrach céanna mar thoradh ar ráta comhréidh a úsáid don fhormhuirear neamhchónaitheach, i gcásanna áirithe, i gcás ina sáraíonn na rátaí formhuirir bhardasacha is infheidhme maidir le cónaitheoirí an ráta comhréidh is infheidhme maidir le neamhchónaitheoirí. Dá dheasca sin, ní fheidhmíonn ráta an fhormhuirir neamhchónaithigh chun go mbaintear amach go hiomlán an cuspóir maidir le hidirdhealú aisiompaithe a sheachaint. Mar sin féin, trí leas a bhaint as ráta a chomhfhreagraíonn do mheán na rátaí formhuirir bhardasaigh, a bheag nó a mhór, d’fhéadfaí teacht ar bhealach ionadach atá réasúnta inoibrithe chun tearc-chánachas córasach ar neamhchónaitheoirí a chosc i gcomparáid le cónaitheoirí. Ón taobh sin de, is féidir a mheas fós go bhfuil an beart oiriúnach a bheag nó a mhór chun an cuspóir sonraithe a bhaint amach.
67.
Maidir le gné an riachtanais, ní mór scrúdú a dhéanamh féachaint an bhféadfaí an cuspóir atá á shaothrú a bhaint amach ar bhealach atá chomh héifeachtach céanna le bearta nach bhfuil chomh sriantach céanna. I mo thuairimse, d’fhéadfaí machnamh a dhéanamh ar roinnt roghanna malartacha den sórt sin; mar shampla, ráta formhuirir aonfhoirmeach a chur i bhfeidhm ar gach cáiníocóir nó ráta an fhormhuirir a chinneadh ag brath ar an ráta a ghearrtar sa bhardas inar foinsíodh an t‑ioncam. D’áiritheofaí leis an dá rogha sin cóir chomhionann idir cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí agus, dá bhrí sin, d’áiritheofaí ag an am céanna go gcomhlíonfaí Airteagal 45 CFAE agus chuirfí cosc ar idirdhealú aisiompaithe. Mar sin féin, ní léir fós an bhfágann na dúshláin agus na castachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag baint leis na roghanna sin ó thaobh comhordaithe agus cur chun feidhme de (
48
) go bhfuil siad róchasta agus neamh-inoibrithe i ndáiríre, i bhfianaise go bhfuil níos mó ná 580 bardas sa Bheilg. (
49
)
68.
Os a choinne sin, ní féidir a shéanadh gur cur chuige i bhfad níos simplí é ráta comhréidh a úsáid, a mhéid a chomhfhreagraíonn sé go deimhin don mheánráta formhuirir bhardasach is infheidhmeagus, mar a mhol an Coimisiún, is cur chuige é sin atá indéanta go pragmatach. (
50
) Ina leith sin, ní mór a mheabhrú, cé gur fíor nach féidir le breithnithe de chineál riaracháin údar a thabhairt le maolú ar dhlí an Aontais, gur ghlac an Chúirt leis freisin nach féidir an fhéidearthacht a cheilt ar na Ballstáit cuspóirí dlisteanacha a bhaint amach trí rialacha a thabhairt isteach a bhainistíonn agus a mhaoirsíonn na húdaráis inniúla go héasca. (
51
) Sa chiall sin, d’fhéadfaí a mheas gur gá, go réalaíoch, meánráta comhréidh a úsáid.
69.
Cé go bhfuil forchoimeádais áirithe fós agam i ndáil le hinfhaighteacht roghanna malartacha nach bhfuil chomh sriantach céanna, más rud é go nglacfaí le húsáid meánráta chomhréidh, sna himthosca atá faoi cheist, ní hamháin mar ráta atá oiriúnach den chuid is mó ach toisc go bhfuil gá leis go réalaíoch freisin, ní mór don anailís díriú ansin ar chomhréireacht stricto sensu. Baineann sé seo le meá a dhéanamh ar na buntáistí a bhaineann le ráta den sórt sin a úsáid, i ndáil leis an gcuspóir a shaothraítear, i gcoinne na míbhuntáistí a chruthaítear leis do neamhchónaitheoirí, maidir lena gcearta saorghluaiseachta. I ndáil leis sin, is í an cheist ábhartha, is cosúil dom, ná an bhfuil an difríocht sa chóir a eascraíonn as úsáid an mheánráta chomhréidh – go sonrach, an t‑ualach breise a chuirtear ar neamhchónaitheoirí i gcomparáid le roinnt cónaitheoirí, imeallach, cé go bhfreastalaíonn an beart chun an cuspóir dlisteanach a chinntiú maidir le hidirdhealú dearfach a chosc, sa bhealach is inoibrithe laistigh de chreat fioscach casta. Ar bhonn na faisnéise atá ar fáil, is cosúil domsa gur comhréiteach cothrom idir na leasanna atá i gceist é rogha an mheánráta chomhréidh.
70.
Dá bhrí sin, i mo thuairimse, ar choinníoll go mbeidh an t‑ualach breise ar neamhchónaitheoirí teoranta go docht agus nach bhfuil aon rogha eile atá chomh héifeachtach céanna ach nach bhfuil chomh sriantach indéanta go coincréiteach, d’fhéadfaí a mheas gur comhréireach feidhmiú an mheánráta chomhréidh don fhormhuirear neamhchónaitheach. Ar ndóigh, tá an méid sin gan dochar d’aon bhreithniú eile – nó fiú d’údair bhreise – a d’fhéadfadh an chúirt a rinne an tarchur a chur san áireamh ina measúnú nithiúil ar chomhréireacht Airteagal 245 de CIR 92.
V. Conclúid
71.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, molaim go bhfreagróidh an Chúirt Bhreithiúnais ceist na cúirte a rinne an tarchur lena léiriú nach gcuirtear cosc le hAirteagal 45 CFAE ar reachtaíocht náisiúnta, amhail an reachtaíocht atá faoi cheist sna príomhimeachtaí, lena bhforchuirtear formhuirear cánach ioncaim ar neamhchónaitheoirí in ionad na formhuirir bhardasacha a sheasann cónaitheoirí, ar choinníoll nach sáraíonn na rátaí is infheidhme maidir leis an bhformhuirear sin na rátaí a chuirtear i bhfeidhm ar chónaitheoirí in aon réigiún ar leith, gan údar oibiachtúil agus faoi réir phrionsabal na comhréireachta.
(
1
)	Bunteanga: an Béarla.
(
i
)	Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.
(
2
)	Mattersdorf, L., ‘Einsten on taxes’ (litir don eagarthóir ó chomhairleoir cánach Einstein), Time Magazine, 22 Feabhra 1963.
(
3
)	Breithiúnas an 22 Márta 2007, Talotta (C‑383/05, EU:C:2007:181, mír 16 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
4
)	Féach, go háirithe, Airteagail 5, 130, 228 agus 243 de CIR 92.
(
5
)	Ar mhaithe le gontacht, úsáidfear an téarma ‘bardas’ sa Tuairim seo chun tagairt a dhéanamh do cheirtleáin agus do bhardais araon.
(
6
)	De bhun Airteagal 398 de Loi-programme du 24 décembre 2002 (Dlí-Chlár an 24 Nollaig 2002) (Moniteur belge an 31 Nollaig 2002, lch. 58686).
(
7
)	I gcomhréir le hAirteagal 80 de Arrêté royal du 27 août 1993 d’exécution du Code des impôts sur les revenus 1992 (Foraithne Ríoga an 27 Lúnasa 1993 lena gcuirtear chun feidhme [CIR 92] (Moniteur belge an 13 Meán Fómhair 1993, lch. 20096), arna leasú le Foraithne Ríoga an 4 Nollaig 2003 (Moniteur belge an 17 Nollaig 2003, lch. 59397).
(
8
)	Ní shonraítear náisiúntacht na n‑achomharcóirí san ordú tarchuir, ach tuigtear mar sin féin gur náisiúnaigh den Aontas iad. D’fhéadfaí a thuiscint ón gcáschomhad freisin, cé go bhfuil forchoimeádas áirithe ag gabháil leis, gur de náisiúntacht Bheilgeach iad.
(
9
)	Cé is moite d’agóidí áirithe maidir leis na blianta cánach 1993 agus 2008, ar glacadh leo go páirteach, ar fhorais nach mbaineann leis an iarraidh ar réamhrialú seo.
(
10
)	De réir an ordaithe tarchuir, ní bhaineann na ranníocaíochtaí cánach atá faoi chonspóid ach le DK amháin do na blianta cánach 1993 go 1998, ach baineann siad leis an mbeirt achomharcóirí do na blianta cánach eile.
(
11
)	Arrêt No 92/2019 de la Cour constitutionnelle du 6 juin 2019 [breithiúnas Uimh. 92/2019 ó Chúirt Bhunreachtúil na Beilge, dar dáta an 6 Meitheamh 2019.
(
12
)	Ar mhaithe le hiomláine, tugaim faoi deara gur thug na hachomharcóirí le fios freisin ina mbarúlacha i scríbhinn nach gcomhlíonann an t‑ordú tarchuir na ceanglais maidir le hábhar na n‑iarrataí ar réamhrialú, mar a leagtar síos in Airteagal 94 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais agus sna Moltaí do chúirteanna agus binsí náisiúnta maidir le himeachtaí réamhrialaithe a thionscnamh (IO 2019 C 380, lch. 1). Ar an gcúis sin, ní éilíonn na hachomharcóirí go bhfuil an iarraidh ar réamhrialú do-ghlactha – iarraidh, mar a mheabhraítear, a d’iarr siad féin – ach is cosúil go n‑ardaíonn siad an pointe chun a mhíniú cén fáth ar mheas siad gur ghá an cúlra dlíthiúil agus fíorasach a shoiléiriú. Ina leith sin, i mo thuairimse, is leor a thabhairt faoi deara gur cuireadh an cúlra fíorasach ábhartha i láthair go leordhóthanach san ordú tarchuir, chomh maith le brí na bhforálacha náisiúnta ábhartha, chun a chur ar chumas na Cúirte an cheist a tarchuireadh a thuiscint agus freagra úsáideach a thabhairt uirthi, i gcomhréir le hAirteagal 94 de na Rialacha Nós Imeachta, ionas nach ann, i mo thuairimse, d’aon saincheist maidir le do-ghlacthacht an ordaithe tarchuir.
(
13
)	Tugaim faoi deara nach ndéanann an chúirt a rinne an tarchur, Rialtas na Beilge, ná an Coimisiún infheidhmeacht Airteagal 45 CFAE sa chás seo a thabhairt faoi cheist. Go deimhin, bunaithe ar an toimhde go bhfuil náisiúntacht Bheilgeach ag na hachomharcóirí (féach fonóta 8 thuas) atá ina gcónaí sa Fhrainc, fágann sé sin gur féidir leo, i bprionsabal, brath ar fhorálacha saorghluaiseachta CFAE.
Mar sin féin tugaim an méid seo a leanas faoi deara: D’oibrigh DK, le linn na mblianta cánach atá faoi cheist, go comhthreomhar, sa Fhrainc agus sa Bheilg araon, agus é ina chónaí sa Fhrainc, agus, dá bhrí sin, tagann sé faoi raon feidhme Airteagal 45 CFAE (agus an méid sin gan beann ar a náisiúntacht) (féach, mar shampla, breithiúnais an 27 Meitheamh 1996, Asscher (C‑107/94, ‘an breithiúnas in Asscher’, EU:C:1996:251, mír 33), agus an 12 Nollaig 2002, de Groot (C‑385/00, EU:C:2002:750, míreanna 76 go 79 agus an cásdlí dá dtagraítear)).
Ar an taobh eile, de réir an ordaithe tarchuir, níor oibrigh JO ach go dtí 2000 agus dá bhrí sin, ní féidir léi, i bprionsabal, brath ar an tsaoirse ghluaiseachta d’oibrithe tar éis an dáta sin. In aon chás, ós rud é nár oibrigh sí ach sa Fhrainc, tuigtear nach bhfuil aon ioncam gairmiúil aici atá inchánach sa Bheilg, ach go ngearrtar cáin uirthi ansin i ndáil lena hioncam réadmhaoine amháin. Chiallódh sé sin gurb í an tsaoirse ábhartha ina cás ná gluaiseacht chaipitil, faoi Airteagal 63 CFAE. Mar sin féin, maítear go mbeadh an anailís seo maidir le cóir idirdhealaitheach idir cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí, fós ábhartha freisin, mutatis mutandis, faoi shaorghluaiseacht caipitil freisin agus aird á tabhairt ar shaorghluaiseacht oibrithe (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Deireadh Fómhair 2007, Hollmann (C‑443/06, ‘an breithiúnas in Hollmann’, EU:C:2007:600)).
(
14
)	Breithiúnas an 24 Feabhra 2015, Sopora (C‑512/13, ‘an breithiúnas in Sopora’, EU:C:2015:108, mír 22 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
15
)	Féach breithiúnais an 14 Feabhra 1995, Schumacker (C‑279/93, ‘an breithiúnas in Schumacker’, EU:C:1995:31, mír 26), agus an 15 Meitheamh 2023, Ministero dell’Istruzione, dell’Università e della Ricerca (Liostaí speisialta) (C‑132/22, EU:C:2023:489, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
16
)	Breithiúnas an 22 Meitheamh 2017, Bechtel (C‑20/16, EU:C:2017:488, mír 39 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
17
)	Féach an breithiúnas in Schumacker, mír 30 agus breithiúnas an 28 Meitheamh 2012, Erny (C‑172/11, ‘an breithiúnas in Erny’, EU:C:2012:399, mír 40 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
18
)	Féach an breithiúnas in Asscher, mír 41, agus breithiúnas an 12 Meitheamh 2003, Gerritse (C‑234/01, ‘an breithiúnas in Gerritse’, EU:C:2003:340, mír 43).
(
19
)	Féach, mar shampla, breithiúnais an 29 Aibreán 1999, Royal Bank of Scotland (C‑311/97, ‘an breithiúnas in RBS’, EU:C:1999:216, mír 29); an 10 Bealtaine 2012, an Coimisiún v an Eastóin (C‑39/10, EU:C:2012:282, mír 51), agus an 9 Feabhra 2017, X (C‑283/15, EU:C:2017:102, míreanna 30 go 32 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
20
)	Go teicniúil, ní mhodhnaíonn an formhuirear an ráta cánach ainmniúil féin. Ina ionad sin, ríomhtar é mar chéatadán den cháin atá dlite (tar éis an ráta ábhartha a chur i bhfeidhm) agus cuirtear leis é sa bhreis ar an gcáin sin. Is ionann an éifeacht atá aige go coibhéiseach, áfach, agus ráta foriomlán cánach is airde.
(
21
)	Féach, mar shampla, an breithiúnas in Asscher, mír 48; an breithiúnas in RBS, mír 30; an breithiúnas in Gerritse, mír 53; an breithiúnas in Hollmann, mír 53, agus breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2009, an Coimisiún v an Spáinn (C‑562/07, ‘an breithiúnas in C‑562/07’, EU:C:2009:614, mír 48 et seq. agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
22
)	Féach pointe 4 thuas.
(
23
)	Ina leith sin, féach, mar shampla, Traversa, E., ‘Is there still room left in EU law for tax autonomy of Member States’ regional and local authorities?’, EC Tax Review, Iml. 20(1), Eisiúint 1, 2011, lch. 4 go 15, a áitíonn freisin, dá ndéanfaí an chumhacht chun dliteanas cónaitheoirí agus neamhchónaitheoirí a rialáil a leithdháileadh ar údaráis difriúla, i leith na cánach céanna, is ionann is cinnte go mbeadh mar thoradh air sáruithe ar an tsaoirse ghluaiseachta in éagmais dianchomhordú; féach freisin Bourgeois, M., ‘Le cadre institutionnel de l’impôt des non‑résidents après la sixième réforme de l’État: observations préalables à l’étude de Hannelore Niesten’, Revue de Fiscalité Régionale et Locale, Uimh. 1, 2018, lch. 21 go 26.
(
24
)	Féach, mar shampla, Barassi, M., ‘The notion of tax and the different types of taxes – comparative approach’, agus Bourgeois, M., ‘Constitutional framework of the different types of income’, in Peeters, B., The Concept of Tax, EATLP, 2005, lch. 59 go 73 agus 99 go 183.
(
25
)	Ibid; féach, freisin, de Jonckheere, M., Schep, A., agus Monsma, A., ‘Open versus closed competence to tax: A comparative legal study of municipal taxes in Belgium and the Netherlands’, Intertax, Iml. 47, Eisiúint 5, 2019, lch. 468 go 489, agus Spitzer, H.D., ‘Taxes vs. fees: A curious confusion’, Gonzaga Law Review, Iml. 38, Uimh. 2, 2002 go 2003, lch. 335 go 365.
(
26
)	Ina ionad sin, i bhfocail an Bhreithimh Oliver Wendell Holmes Jr., ‘taxes are what we pay for civilized society’ (‘is iad cánacha íocaíocht don tsochaí shibhialta’).
(
27
)	Doc. parl., Chambre, 1977-1978, Uimh. 113/1, lch. 1 agus Doc. parl., Chambre, 2002-2003, DOC 50-2124/001 agus DOC 50-2125/001, lch. 194, a luaitear i mbreithiúnas na Cúirte Bunreachtúla.
(
28
)	Féach pointe 23 den Tuairim seo.
(
29
)	Féach breithiúnas an 21 Bealtaine 2015, Pazdziej (C‑349/14, EU:C:2015:338, míreanna 21 go 24).
(
30
)	Breithiúnas an 26 Bealtaine 2016, NN (L) International (C‑48/15, EU:C:2016:356, mír 47 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
31
)	Tugaim faoi deara go raibh an anailís i mbreithiúnas na Cúirte Bunreachtúla teoranta go beacht don phointe gurbh ann don fhormhuirear féin, agus nár fhiosraigh sí sonraíochtaí na rátaí difriúla.
(
32
)	Féachan forléargas ar ráta an fhormhuirir bhardasaigh, de réir an bhardais agus de réir na bliana cánach, arna sholáthar ag Service Public Fédéral Finances (Airgeadas na Seirbhíse Poiblí Cónaidhme, an Bheilg), le fáil ag: https://finances.belgium.be/sites/default/files/Statistieken_SD/open‑data/Taux_IPP_Com.xlsx.
(
33
)	Féach, mar shampla, pointe A.2.1 den bhreithiúnas ón gCúirt Bhunreachtúil, ina gcuirtear i láthair seasamh na n‑achomharcóirí os comhair tribunal de première instance de Namur (an Chúirt Chéadchéime, Namur).
(
34
)	Féach travaux préparatoires, dá dtagraítear i mbreithiúnas na Cúirte Bunreachtúla (Doc. parl., Chambre 2002-2003, DOC 50-2124/001 agus DOC 50-2125/001, lch. 194) ar dá réir a tugadh isteach an fhéidearthacht maidir le ráta an fhormhuirir neamhchónaithigh a shocrú le foraithne ríoga (ón mbliain chánach 2005 ar aghaidh) chun ailíniú níos dlúithe a dhéanamh le fírinne rátaí na bhformhuirear bardasach, arb airde iad go minic.
(
35
)	Is amhlaidh atá go háirithe toisc, mar a léirítear i bpointe 50 den Tuairim seo, go léiríonn na meánrátaí dá dtagraítear thuas meánrátaí na bhformhuirear bardasach (eadhon an meán ar fud na mbardas) agus ní meán ualaithe a chuireann daonra na mbardas san áireamh. Dá bhrí sin, is cosúil go bhfuil na meánrátaí sin laghdaithe go suntasach ag líon beag bardas a bhfuil formhuirir de ráta nialais acu, ach nach bhfuil acu ach daonra beag.
(
36
)	Breithiúnas an 2 Meitheamh 2016, Pensioenfonds Metaal en Techniek (C‑252/14, EU:C:2016:402, mír 38).
(
37
)	Breithiúnas an 3 Meán Fómhair 2014, an Coimisiún v an Spáinn (C‑127/12, EU:C:2014:2130, mír 66).
(
38
)	Féach, freisin, an breithiúnas in Asscher, mír 49; an breithiúnas in RBS, mír 30; an breithiúnas in Hollmann, mír 54; agus an breithiúnas in C‑562/07, mír 43.
(
39
)	Breithiúnas an 16 Bealtaine 2024, Hocinx (C‑27/23, EU:C:2024:404, mír 35).
(
40
)	Dá dtagraítear i bhfonóta 14 thuas.
(
41
)	Breithiúnas Chúirt CSTE an 4 Iúil 2023 i gCás E-11/22, RS v Steuerverwaltung des Fürstentums Liechtenstein.
(
42
)	Ba cheart a mheabhrú gur chinn Cúirt CSTE, ar dtús, go raibh cás na gcónaitheoirí inchomparáide le cás neamhchónaitheoirí a thuill nach mór a n‑ioncam domhanda ar fad i Lichtinstéin, mar a tharla i gcás an iarratasóra áirithe. Mar sin féin, chuir an chúirt sin i bhfios go láidir ina dhiaidh sin, trí thagairt a dhéanamh don bhreithiúnas in Asscher, nach mbaineann stádas cónaithe nó neamhchónaithe le hábhar in aon chás maidir leis an ráta cánach is infheidhme a chinneadh.
(
43
)	Is fiú a thabhairt faoi deara gur leasaigh Lichtinstéin an reachtaíocht a bhí faoi chonspóid (arna spreagadh cheana féin le breithiúnas níos luaithe óna cúirt bhunreachtúil), lenar coinníodh an formhuirear neamhchónaitheach ach lena ndearnadh foráil go leagfar ráta an fhormhuirir síos gach bliain san Acht Airgeadais. Mar a chuir Cúirt CSTE in iúl, ceadaíonn sé sin do Pharlaimint Lichtinstéin an formhuirear a shocrú faoi threoir an fhormhuirir bhardasaigh is ísle is infheidhme ag an am.
(
44
)	Breithiúnas in Erny, mír 41 agus an cásdlí dá dtagraítear; féach freisin breithiúnas an 10 Iúil 2025, Städteregion Aachen (C‑257/24, EU:C:2025:567, mír 46).
(
45
)	Féach breithiúnas an 30 Samhain 2023, Ministero dell’Istruzione agus INPS (C‑270/22, EU:C:2023:933, mír 73).
(
46
)	Breithiúnas an 5 Nollaig 2023, Nordic Info (C‑128/22, EU:C:2023:951, mír 77 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
47
)	Breithiúnas an 13 Feabhra 2025, Lexitor (C‑472/23, EU:C:2025:89, mír 50).
(
48
)	Féach CFE ECJ Task Force, ‘Opinion Statement ECJ-TF 4/2023 on the Decision of the EFTA Court of 4 July 2023 in Case E-11/22, RS’; Féach freisin Traversa, E., fonóta 23, op. cit., lch. 14.
(
49
)	Féach https://circabc.europa.eu/webdav/CircaBC/ESTAT/regportraits/Information/be.htm.
(
50
)	Mar sin féin, chuirfinn leis go bhféadfaí a mhaíomh go soláthródh spleáchas ar mheán ualaithe lena gcuirtear daonra na mbardas san áireamh (féach fonóta 35 thuas) tagarmharc níos ionadaíche. In éagmais sonraí ábhartha, áfach, níl sé soiléir an mbeadh toradh ábhartha difriúil mar thoradh air sin nó an é sin an modh atá á leanúint cheana féin i ndáiríre.
(
51
)	Féach an breithiúnas in Sopora, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear.