62022CC0726
TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA
EMILIOU
arna tabhairt an 27 Meitheamh 2024 (
1
)
Cás C‑726/22 P
An Coimisiún Eorpach
v
Pollinis France
(Achomharc – Rochtain ar dhoiciméid – Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 – Diúltú rochtain a dheonú – Treoirdhoiciméad maidir le measúnú riosca ar tháirgí cosanta plandaí do bheacha – Coisteolaíocht – Ábhar nach bhfuil cinneadh déanta ina leith – Próiseas cinnteoireachta – Seasamh aonair na mBallstát – An baol go mbainfí an bonn go mór den phróiseas cinnteoireachta)
I. Réamhrá
1.
Téann an comhoibriú trí gach réimse den saol agus de speicis, ó dhaoine go dtí na bumbóga bochta.
2.
Ina fhianaise sin, tá cosúlacht shuntasach idir dinimic chasta na nósanna imeachta coisteolaíochta san Aontas Eorpach agus na nósanna imeachta a fhaightear i gcoirceog beach. Tá sé de chúram ar an gCoimisiún Eorpach (a d’fhéadfaí a chur i gcomparáid leis an gcráinbheach don analaí sonrach sin) a chumhachtaí cur chun feidhme a fheidhmiú chun gníomhartha cur chun feidhme nua a ghlacadh. Ó thaobh na gcoistí coisteolaíochta (na beacha) de, déanann siad iarracht chomhchoiteann cuidiú leis an bpróiseas cinnteoireachta a ‘phailniú’. Cé go gcuidíonn sineirge den sórt sin leis an gCoimisiún a chuspóir a bhaint amach de ghnáth, ní i gcónaí a thagann na pleananna is fearr (ag beacha agus ag fir) chun críche atá beartaithe. (
2
)
3.
Tarraingíonn an cás seo ar na smaointe sin. Trína achomharc, iarrann an Coimisiún ar an gCúirt Bhreithiúnais breithiúnas na Cúirte Ginearálta in Pollinis France v an
Coimisiún (
3
) a chur ar ceal, lenar neamhnigh sé dhá chinneadh ón gCoimisiún lenar diúltaíodh rochtain a dheonú do Pollinis France (
4
) ar dhoiciméid a bhaineann le treoirdhoiciméad a d’ullmhaigh an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (EFSA) maidir le measúnú riosca ar tháirgí cosanta plandaí ar bheacha (‘Treoirdhoiciméad 2013’). Go sonrach, cuireann an Coimisiún in aghaidh chonclúid na Cúirte Ginearálta, sa chás atá idir lámha, gur bhain na doiciméid a d’iarr Pollinis France le hábhar ina ndearnadh an cinneadh, ag áitiú go raibh an próiseas cinnteoireachta atá i gceist fós ar siúl nuair a glacadh na cinntí sin.
4.
Dá réir sin, tugtar deis leis an achomharc seo raon feidhme na heisceachta a leagtar amach sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 maidir le rochtain ar dhoiciméid a shoiléiriú. (
5
)
II. An dlí lena mbaineann
A.
Rialachán Uimh. 1049/2001
5.
Is mar seo a leanas atá an chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001 (maidir le ‘[h]Eisceachtaí’):
‘Diúltófar rochtain ar dhoiciméad, arna tharraingt suas ag institiúid le haghaidh úsáid inmheánach nó arna fháil ag institiúid, a bhaineann le hábhar nach bhfuil cinneadh déanta ina leith ag an institiúid, más rud é go ndéanfadh nochtadh an doiciméid dochar tromchúiseach do phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide, mura rud é go bhfuil leas sáraitheach poiblí ann i dtaca le nochtadh.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
B.
Na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha do Choistí
6.
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 9 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún: (
6
)
‘1.   Déanfaidh gach coiste, trí thromlach simplí de na comhaltaí a chomhdhéanann é, a rialacha nós imeachta féin a ghlacadh ar thogra óna chathaoirleach, ar bhonn rialacha caighdeánacha atá le tarraingt suas ag an gCoimisiún tar éis dul i gcomhairle leis na Ballstáit. [...]
[...]
2.   Maidir leis na prionsabail agus na coinníollacha a bhaineann le rochtain phoiblí ar dhoiciméid agus leis na rialacha i ndáil le cosaint sonraí atá infheidhme maidir leis an gCoimisiún, beidh feidhm acu freisin maidir leis na coistí.’
7.
Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 10(2) de na Rialacha Caighdeánacha Nós Imeachta do Choistí – Rialacha nós imeachta don choiste [ainm an choiste]: (
7
)
‘[...] beidh an cathaoirleach freagrach as taifead achomair a tharraingt suas ina ndéanfar cur síos gairid ar gach mír ar an gclár oibre agus ar thorthaí na vótála ar aon dréachtghníomh cur chun feidhme arna chur faoi bhráid an choiste. Ní luafar sa taifead achomair seasamh aonair na gcomhaltaí i bplé an choiste.’ [Aistriúchán Neamhoifigiúil]
8.
Is mar seo a leanas a léitear Airteagal 13 de na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha:
‘1.   Déanfar iarrataí ar rochtain ar dhoiciméid an choiste a láimhseáil i gcomhréir le [Rialachán Uimh. 1049/2001]...
2.   Beidh plé an choiste faoi rún.
3.   Beidh doiciméid a chuirtear faoi bhráid chomhaltaí an choiste, saineolaithe agus ionadaithe tríú páirtithe, faoi rún ach amháin má thugtar rochtain ar na doiciméid sin de bhun mhír 1 nó má chuireann an Coimisiún ar fáil go poiblí iad ar bhealach eile. [...]’ [Aistriúchán neamhoifigiúil]
III. Cúlra na díospóide
9.
Tá cúlra na díospóide leagtha amach go mion i míreanna 2 go 14 agus i míreanna 48 go 52 den bhreithiúnas atá faoi achomharc. Is féidir achoimre a dhéanamh ar na himthosca atá ábhartha don Tuairim seo mar seo a leanas.
10.
In 2013, d’ullmhaigh EFSA Treoirdhoiciméad 2013. Chuir an Coimisiún an doiciméad sin faoi bhráid an Bhuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha (‘SCoPAFF’) ina dhiaidh sin, ar coiste coisteolaíochta é a bhfuil an Coimisiún ina chathaoirleach air, d’fhonn é a ghlacadh. Chuir easpa comhthola i measc na mBallstát maidir le téacs an doiciméid sin bac ar a ghlacadh áfach.
11.
In 2018, mhol an Coimisiún codanna áirithe de Threoirdhoiciméad 2013 a chur chun feidhme trí leasú a dhéanamh ar na prionsabail aonfhoirmeacha a leagtar síos i Rialachán (AE) Uimh. 546/2011 ón gCoimisiún. (
8
) Dá réir sin, chuir sé dréachtrialachán lena leasaítear Rialachán Uimh. 546/2011 faoi bhráid SCoPAFF le haghaidh tuairime, d’fhonn é a ghlacadh. Cé gur thug SCoPAFF tuairim dhearfach uaidh, ní raibh an Coimisiún in ann an gníomh sin a ghlacadh toisc gur chuir Parlaimint na hEorpa i gcoinne a ghlactha in 2019.
12.
I mí an Mhárta 2019, d’iarr an Coimisiún ar EFSA Treoirdhoiciméad 2013 a athbhreithniú chun forbairtí eolaíocha ó 2013 i leith a chur san áireamh.
13.
An 27 Eanáir 2020, ar bhonn Rialachán Uimh. 1049/2001 agus Rialachán (CE) Uimh. 1367/2006, (
9
) chuir Pollinis France iarraidh isteach chuig an gCoimisiún ar rochtain ar dhoiciméid áirithe a bhaineann le Treoirdhoiciméad 2013. Le Cinneadh C(2020) 4231 final ón gCoimisiún an 19 Meitheamh 2020 (an chéad chinneadh atá faoi chonspóid), dheonaigh an Coimisiún rochtain pháirteach ar dhoiciméad amháin, ach dhiúltaigh sé rochtain a dheonú ar na doiciméid eile go léir dá dtagraítear san iarraidh sin, agus an eisceacht a leagtar síos sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001 á hagairt aige.
14.
An 8 Aibreán 2020, thaisc Pollinis France an dara hiarraidh ar rochtain ar dhoiciméid áirithe a bhaineann leis an treoirdhoiciméad céanna sin. Le Cinneadh C(2020) 5120 final ón gCoimisiún an 21 Iúil 2020 (an dara cinneadh atá faoi chonspóid), dheonaigh an Coimisiún rochtain pháirteach ar cheithre dhoiciméad, ach dhiúltaigh sé rochtain ar gach doiciméad eile dá dtagraítear san iarraidh sin faoin eisceacht chéanna dá bhforáiltear i Rialachán Uimh. 1049/2001.
15.
Sna cinntí sin atá faoi chonspóid, shonraigh an Coimisiún, go dtí go dtabharfar chun críche an t‑athbhreithniú a rinne EFSA ar Threoirdhoiciméad 2013, go ndearnadh ‘stad’ ar a scrúdú laistigh de SCoPAFF. Shoiléirigh sí, thairis sin, go gcuirfí tús arís leis an bplean chun Treoirdhoiciméad 2013 a ghlacadh a luaithe a bheadh an t‑athbhreithniú curtha i gcrích ag EFSA.
IV. An nós imeachta os comhair na Cúirte Ginearálta agus an breithiúnas faoi achomharc
16.
Thug Pollinis France caingean faoi Airteagal 263 CFAE os comhair na Cúirte Ginearálta, ag iarraidh go ndéanfaí na cinntí atá faoi chonspóid a neamhniú. Ina iarratas, d’ardaigh sé ceithre shaincheist dlí. Sa chéad saincheist dlí agus sa dara saincheist dlí uaidh, líomhain sé gur sáraíodh Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001. Sa tríú saincheist dlí, líomhain Pollinis France sárú ar Airteagal 6(1) de Rialachán Uimh. 1367/2006. Líomhnaíodh sa cheathrú saincheist dlí gur cuireadh Airteagal 4(1)(b) agus (6) de Rialachán Uimh. 1049/2001 a i bhfeidhm go mícheart.
17.
Leis an mbreithiúnas atá faoi achomharc, sheas an Chúirt Ghinearálta leis an gcéad saincheist dlí de chuid Pollinis France, agus mheas sí ag an am céanna nach gá scrúdú a dhéanamh ar an dara agus ar an tríú saincheist dlí dá chuid. Rinne an Chúirt Ghinearálta scrúdú gairid freisin ar an gceathrú saincheist dlí ach dhíbh sí é toisc í a bheith neamhéifeachtach. Dá réir sin, chuir an Chúirt Ghinearálta na cinntí atá faoi chonspóid ar neamhní agus d’ordaigh sí don Choimisiún na costais a íoc.
V. An nós imeachta os comhair na Cúirte Breithiúnais agus na cineálacha ordaithe atá á lorg
18.
Ina achomharc, iarrann an Coimisiún ar an gCúirt an breithiúnas atá faoi achomharc a chur ar ceal, agus a ordú do Pollinis France na costais a íoc.
19.
Ó thaobh Pollinis France de, iarrann sé ar an gCúirt an t‑achomharc a dhíbhe agus a ordú don Choimisiún na costais a íoc.
20.
An 26 Meitheamh 2023, chuir an Coimisiún freagra isteach agus, an 27 Iúil 2023, chuir Pollinis France athfhreagra isteach.
VI. Measúnú
21.
Ardaíonn an Coimisiún dhá fhoras achomhairc, lena líomhnaítear roinnt earráidí dlí i léiriú agus i gcur i bhfeidhm na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001 ag an gCúirt Ghinearálta, ina leagtar síos ceann de na heisceachtaí ar cheart shaoránaigh agus chónaitheoirí an Aontais rochtain a fháil ar dhoiciméid institiúidí an Aontais (‘an eisceacht atá i gceist’). Luaitear ann ‘go ndiúltófar rochtain ar dhoiciméad, arna tharraingt suas ag institiúid le haghaidh úsáid inmheánach [...], a bhaineann le hábhar nach bhfuil cinneadh déanta ina leith ag an institiúid, dá mba rud é go mbainfeadh nochtadh an doiciméid an bonn go mór de phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide, mura rud é go bhfuil leas sáraitheach poiblí ann i dtaca le nochtadh’. [Aistriúchán neamhoifigiúil]
22.
Líomhnaítear leis an gcéad fhoras, atá dírithe i gcoinne mhíreanna 54 go 61 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, earráid maidir le léiriú an choincheapa ‘ábhar nach bhfuil cinneadh déanta ina leith fós’. Leis an dara foras achomhairc, atá dírithe i gcoinne mhíreanna 85 go 138 den bhreithiúnas sin, líomhnaítear go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid agus í ag breithniú an ndéanfadh nochtadh na ndoiciméad a iarradh ‘an bonn a bhaint go mór de phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide’. [Aistriúchán neamhoifigiúil]
A.
An chéad fhoras achomhairc
1. Argóintí na bpáirtithe
23.
Lena chéad fhoras, áitíonn an Coimisiún go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí trí léiriú cúng ar an gcoincheap ‘ábhar nach bhfuil cinneadh déanta ina leith fós’ a chur i bhfeidhm, de réir bhrí na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001, maidir le hábhair a thíolactar go luath lena bplé, agus maidir le cásanna ina n‑iarrtar láithreach ar an institiúid i dtrácht dréachtghníomh inaitheanta a ghlacadh.
24.
Ina theannta sin, áitíonn an Coimisiún gur mheas an Chúirt Ghinearálta go hearráideach go raibh ábhar sainithe an treoirdhoiciméid atá á athbhreithniú ag EFSA agus na cineálacha glactha a d’fhéadfaí a dhéanamh ábhartha don choincheap sin, ach níor thuig sí a thábhachtaí atá an cuspóir atá á shaothrú ag an institiúid lena mbaineann.
25.
Dar léi, ní mór an coincheap ‘ábhar nach bhfuil cinneadh déanta ina leith fós’ a thuiscint mar thagairt d’fheidhmiú a hinniúlachta ag an institiúid sin agus do thoradh beartaithe a gníomhaíochta. Dá bhrí sin, cuimsíonn an léiriú sin leasuithe ar an ábhar nó ar an straitéis a glacadh chun a chuspóir a bhaint amach, lena n‑áirítear athruithe ar an nós imeachta glactha. I ndáil leis sin, léirítear sa chinneadh iarraidh ar EFSA athbhreithniú a dhéanamh ar Threoirdhoiciméad 2013 an aidhm atá aige treoirdhoiciméad maidir le beacha a chur chun feidhme agus léiríonn sé feidhmiú a údaráis ar an ábhar sin.
26.
Áitíonn an Coimisiún, dá bhrí sin, gurbh ionann gníomhaíocht den sórt sin agus céim amháin sa phróiseas cinnteoireachta leanúnach céanna, arb é is aidhm dó téacs a thabhairt chun críche a bhféadfadh SCoPAFF teacht ar chomhaontú ina leith mar chuid den nós imeachta coisteolaíochta chun an doiciméad sin a ghlacadh. Léiríonn sé sin go raibh ‘ábhar nach [raibh] cinneadh [déanta] ina leith fós’ tráth a glacadh na cinntí atá faoi chonspóid. Dá réir sin, tá an Coimisiún den tuairim go bhfuil cinntí na Cúirte Ginearálta lochtach ó thaobh an dlí de agus go bhfuil siad ag teacht salach ar a chéile.
27.
Ó thaobh Pollinis France de, cosnaíonn sé an réasúnaíocht a lean an Chúirt Ghinearálta agus na cinntí a rinne sí. Áitíonn sí go ndéantar léiriú na cúirte sin ar an gcoincheap sin, chomh maith lena tuiscint ar an téarma ‘próiseas cinnteoireachta’, a fhorléiriú i gceart i bhfianaise na hoibleagáide an eisceacht a leagtar síos sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001 a léiriú go sriantach.
2. Anailís
28.
Baineann pointe fócasach na chéad saincheiste dlí le léiriú na Cúirte Ginearálta ar na habairtí ‘ábhar nach bhfuil an cinneadh déanta ina leith fós’ agus ‘próiseas cinnteoireachta’.
(a) ‘Ábhar nár glacadh an cinneadh ina leith’
29.
Ní shainmhínítear an téarma ‘ábhar’ in Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001. Ní shainmhínítear ach an oiread téarma den sórt sin go sainráite le hAirteagal 3 de, lena n‑áirítear na sainmhínithe. Mar sin féin, i bhfianaise ghnáthbhrí an téarma seo agus na dtéarmaí comhfhreagracha atá sna leaganacha teanga éagsúla den Rialachán sin, (
10
) dealraíonn sé go dtagraíonn an téarma ‘ábhar’ do shaincheist, do cheist nó do chás atá á m[h]eas ag institiúid de chuid an Aontais.
30.
Léiríonn an téarma ‘ábhar’ a áirítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001 sainiúlacht áirithe nach mbeadh soiléir láithreach agus an leagan Béarla den Rialachán sin á léamh. Go deimhin, sa leagan teanga sin, úsáidtear an téarma ‘ábhar’ freisin in Airteagal 3 de lena sainmhínítear, chun críocha an rialacháin, ‘doiciméad’ mar ‘aon ábhar is cuma cén meán ina bhfuil sé [...] maidir le hábhar a bhaineann le beartais, gníomhaíochtaí agus cinntí a thagann faoi réimse freagrachta na hinstitiúide’. (
11
) [Aistriúchán neamhoifigiúil] Mar sin féin, úsáidtear dhá théarma éagsúla in Airteagail 3 agus 4 den Rialachán sin i bhformhór mór na leaganacha teanga: de bhrí go n‑úsáideann an chéad cheann téarma a bhfuil brí beagán níos leithne leis (amhail topaic, ábhar nó téama), (
12
) úsáideann an dara ceann téarma a bhfuil raon feidhme níos cúinge agus forchiall níos sonraí aige. (
13
)
31.
Dá bhrí sin, nílim cinnte de mhaíomh an Choimisiúin, atá mar bhunús le go leor dá argóintí, gur cheart an téarma ‘ábhar’ de réir bhrí na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001 a fhorléiriú go ginearálta.
32.
I ndáil leis sin, ba mhaith liom a chur in iúl freisin, mar is léir ó aithrisí 1 go 4 de Rialachán Uimh. 1049/2001, go léirítear san ionstraim sin prionsabal na hoscailteachta maidir le hobair institiúidí an Aontais, (
14
) agus go bhfuil sí dírithe ar an gceart rochtana is iomláine is féidir a thabhairt don phobal ar dhoiciméid atá i seilbh institiúidí an Aontais. (
15
) Ar an gcúis sin, ní mór teorainneacha a chuirtear ar an gceart sin a léiriú agus a chur i bhfeidhm go docht. (
16
) Dá bhrí sin, mar a luaigh an Chúirt Ghinearálta, go bunúsach, i míreanna 35 go 38 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, ní mór na téarmaí a úsáidtear sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001 a fhorléiriú go cúng.
33.
Ina theannta sin, ina breithiúnas in Saint‑Gobain, dhiúltaigh an Chúirt do mhaíomh an Choimisiúin go bhféadfaí an téarma ‘ábhar’ a fhorléiriú go leathan chun rúndacht a dheonú ní hamháin do dhoiciméid arna dtarraingt suas mar chuid de phróiseas cinnteoireachta, ach freisin do na doiciméid sin ‘a bhaineann go díreach le hábhair a ndéileáiltear leo sa phróiseas sin’. (
17
) [Aistriúchán neamhoifigiúil] Leanann sé freisin ón mbreithiúnas sin, chun brí an téarma ‘ábhar’ a thuiscint i gceart, go bhfuil sé úsáideach é a léiriú ina chomhthéacs cuí agus i bhfianaise an chuspóra atá á shaothrú leis an bhforáil atá i gceist. (
18
)
34.
De bhun na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001, chun go mbeidh feidhm ag an eisceacht, ní leor an t‑ábhar a bhreithniú ar aon chúis nó cuspóir. (
19
) Go deimhin, tagraíonn an fhoráil sin go sainráite d’ábhair a scrúdaíodh i gcomhthéacs sraith gníomhaíochtaí idirghaolmhara (‘próiseas cinnteoireachta na hinstitiúide) [Aistriúchán Neamhoifigiúil], a rinneadh d’fhonn teacht ar réiteach cinntitheach ina leith sin (‘cinneadh a dhéanamh’) [Aistriúchán neamhoifigiúil].
35.
Tá an nasc doshéanta idir na téarmaí ‘ábhar’, ‘próiseas cinnteoireachta’ agus ‘cinneadh’ ríthábhachtach agus raon feidhme na heisceachta atá i gceist á shainaithint. Go deimhin, léiríonn sé cuspóir uileghabhálach na heisceachta sin: éifeachtacht phróiseas cinnteoireachta na n‑institiúidí a chaomhnú, agus ar an gcaoi sin a gcumas a gcúraimí a chur i gcrích a chaomhnú. (
20
)
36.
Ar an gcúis sin, rachaidh mé i muinín bhrí na dtéarmaí ‘próiseas cinnteoireachta’ agus ‘cinneadh’ anois chun críocha na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001.
(b) ‘Próiseas cinnteoireachta’ agus ‘cinneadh’
37.
Ar an gcéad dul síos, ba cheart dom a chur in iúl go gcaithfear an dá abairt sin a thuiscint ar bhealach ginearálta agus neamhtheicniúil. Áirítear leis an nath ‘próiseas cinnteoireachta na hinstitiúide’ gach nós imeachta foirmiúil agus neamhfhoirmiúil trína ndéanann institiúid cinneadh maidir le hábhar ar leith. Ar an gcaoi chéanna, níl ‘cinneadh’ faoin gcéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001 teoranta do ‘chinntí’ de réir bhrí Airteagal 288 CFAE, ach cuimsíonn sé aon rún chun foirm shonrach gníomhaíochta a dhéanamh.
38.
Mar sin féin, ní athraíonn sé sin an fíoras nach féidir na nathanna sin a léiriú róleathan ach an oiread, mar a thugann an Coimisiún le fios.
39.
I ndáil leis sin, ba mhaith liom a chur in iúl gur cosúil go loighciúil go bhfuil stádas próisis cinnteoireachta ar leith (bíodh sé leanúnach nó dúnta) ag brath ar cé acu atá nó nach bhfuil an ghníomhaíocht atá á déanamh fós ar siúl, nó ar cé acu atá nó nach bhfuil rún sonrach glactha ag institiúid an Aontais i ndáil le ‘hábhar’ ar leith. I bhfianaise an mhéid sin, is cosúil go bhfuil dhá cheist ábhartha láithreach. Ar an gcéad dul síos, cad atá ina chuid dhlisteanach de ‘phróiseas cinnteoireachta’? Ar an dara dul síos, cad is cás ann ina ndearnadh‘cinneadh’ nó nach
ndearnadh, agus ar an gcaoi sin a chinneadh ar tháinig deireadh leis an bpróiseas cinnteoireachta?
40.
Maidir leis an gcéad cheist, chuir Cúirteanna an Aontais in iúl go bhféadfadh an obair ullmhúcháin – beag beann ar réamhchineál na faisnéise a ullmhaítear i ndoiciméid institiúideacha, nó ar réamhchineál an phlé atá dírithe ar chomhthoil a bhaint amach – a bheith mar chuid de phróiseas cinnteoireachta ar leith. (
21
) Is amhlaidh atá toisc nach ndéantar aon idirdhealú sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001 de réir staid dhul chun cinn na gníomhaíochta atá i gceist. (
22
)
41.
Mar sin féin, thug Cúirteanna an Aontais Eorpaigh rabhadh freisin nár cheart an téarma ‘próiseas cinnteoireachta’ a léiriú róleathan chun nós imeachta riaracháin iomlán nó gach doiciméad a bhaineann le ‘[h]ábhar’ ar leith a chumhdach. Ina ionad sin, chinn siad nach mór próiseas cinnteoireachta a fhorléiriú mar phróiseas a bhaineann le ‘cinnteoireacht’, (
23
) i gcás ina bhfuil lamháil ionramhála ag an institiúid lena mbaineann le haghaidh plé, i measc nithe eile, chun cinneadh a dhéanamh maidir leis na roghanna atá le déanamh agus, ag brath ar an gcineál próisis, na tograí féideartha atá le cur isteach. (
24
)
42.
Dá bhrí sin, cé go ndealraíonn sé nach toisc chinntitheach í an chéim ag a dtarlaíonn cinnteoireacht faoi chuimsiú an phróisis shonraigh atá i gceist, is cosúil go bhfuil cineál substainteach na cinnteoireachta féin amhlaidh. Dá réir sin, ní fhéadfar gach rud a bhaineann le ‘cinneadh’ a dhéanamh a chumhdach leis an téarma ‘próiseas cinnteoireachta’. Is é an rud atá tábhachtach ná fíorghníomhaíocht ‘chinnteoireachta’ a bheith ann ar sa chomhthéacs sin a dréachtaíodh nó a fuarthas na doiciméid atá i gceist.
43.
Go cinnte, ní mór a chinneadh cad is gníomhaíocht chinnteoireachta ann ar bhonn cás ar chás i bhfianaise an chomhthéacs agus na gcéimeanna nós imeachta atá i gceist. Tar éis an tsaoil, ní féidir riail a oireann do chách a bhunú atá infheidhme maidir le haon phróiseas cinnteoireachta agus maidir leis na próisis chinnteoireachta uile ar gach leibhéal, agus lena gcumhdaítear aon idirghabháil nó gníomhaíocht agus gach idirghabháil nó gníomhaíocht.
44.
Mar sin féin, cuireann lamháil ionramhála den sórt sin i bhfios go láidir nach mór plé, meastóireachtaí nó gníomhaíochtaí eile a dhéanamh chun a chur ar chumas na hinstitiúide ábhartha teacht ar phointe ag ar féidir cinneadh a dhéanamh. (
25
) Gan gníomhaíochtaí dírithe ar thorthaí den sórt sin, is ar éigean a cháileodh próiseas cinnteoireachta mar phróiseas díreach ar aon bhealach fiúntach.
45.
Ag an am céanna, glactar leis, le gníomhaíocht chinnteoireachta den sórt sin, go bhfuil ábhar sonrach ann a bhfuil cineál éigin ábhair inaitheanta aige agus léiriú ar na modhanna trína bhféadfar an cinneadh gaolmhar a dhéanamh. Murach sin, cén bunús atá le ‘cinnteoireacht’, agus cad é go díreach atá i gceist le ‘cinneadh’ a dhéanamh? Bheadh sé cosúil le fadhb a réiteach gan a bheith ar an eolas roimh ré cén fhadhb atá ann.
46.
Dar liom, dá bhrí sin, chun cinnteoireacht iarbhír a shainaithint, ní mór baint a bheith ag na gníomhaíochtaí gaolmhara le hábhar sonrach agus ní mór dóibh iarracht a léiriú chun cuspóir an phróisis ábhartha a chomhlíonadh.
47.
Ar ndóigh, ní thugann sé sin le tuiscint nach mór ábhar na ceiste atá idir lámha, ná an modh agus an tréimhse ama chun an cinneadh gaolmhar a ghlacadh, a fhágáil gan athrú le linn an phróisis cinnteoireachta. Mar atá curtha in iúl agam go díreach, ní mór lamháil ionramhála a bheith ag an institiúid ábhartha laistigh de phróiseas cinnteoireachta chun substaint an bhirt a beartaíodh ar dtús a leasú, an próiseas nó an t‑am lena ghlacadh a athrú, nó tabhairt faoi ghníomhaíochtaí eile a mheasann sí a bheith riachtanach, dá lánrogha féin nó mar fhreagra ar ghníomhaíochtaí na n‑institiúidí agus na gcomhlachtaí eile atá rannpháirteach sa phróiseas. Go deimhin, is minic a bhíonn an tsolúbthacht sin ríthábhachtach chun comhthoil a bhaint amach, go háirithe i gcás ina bhfuil coistí coisteolaíochta i gceist, agus tá sí riachtanach chun an chéim ag ar féidir cinneadh críochnaitheach a dhéanamh a bhaint amach.
48.
Mar sin féin, níor cheart go ndéanfadh lamháil ionramhála na hinstitiúide athrú bunúsach ar chineál an ábhair atá idir lámha. Go deimhin, fiú má dhéantar an t‑ábhar bunaidh a phlé agus a athbhreithniú ag céimeanna éagsúla le linn próiseas ar leith, ba cheart croíghné a bheith ag an ábhar bunaidh, ag an tús agus ar fud an ábhair, a fhónann mar bhunús don chinnteoireacht. Is é sin le rá, ní mór gaol réasúnta gaireachta a bheith ann idir an t‑ábhar, mar a bhí beartaithe ar dtús, agus an t‑ábhar atá á mheas ina dhiaidh sin ag institiúidí agus comhlachtaí an Aontais lena mbaineann, ní hamháin ó thaobh ábhair de, ach freisin, b’fhéidir, ó thaobh an mhodha glactha agus an chuspóra atá á shaothrú.
49.
I ndáil leis sin, féadfar aon ionramháil arb ionann í agus imeacht suntasach ón mbunábhar a mheas mar chomhartha go bhfuil próiseas cinnteoireachta dúnta, agus tús curtha le próiseas nua.
50.
Tugann sé seo chuig an dara ceist idirghaolmhar mé: cathain a thiocfaidh deireadh le próiseas cinnteoireachta mar thoradh ar chinneadh a bheith déanta maidir leis an ábhar ábhartha?
51.
Is cosúil go bhfuil roinnt breithiúnas ó Chúirteanna an Aontais ábhartha chun an cheist sin a fhreagairt. Ar an gcéad dul síos, is léir ó bhreithiúnais na Cúirte Ginearálta in Toland v an
Pharlaimint (
26
) agus PAN Europe v an
Coimisiún (
27
) nach ndéantar ‘cinneadh’ go dtí go dtugtar aghaidh go cinnte ar ábhar sonrach an phróisis cinnteoireachta – i bhfoirm gnímh nó birt go minic – seachas a bheith mar chuid fós de phlé, de mheastóireachtaí, d’athbhreithnithe nó de chineálacha eile gníomhaíochta atá mar chuid den phróiseas.
52.
Thairis sin, tugann na próisis chinnteoireachta atá ann i gcomhthéacsanna áirithe nós imeachta léargas breise ar an gcéim ag a ndearnadh ‘cinneadh’ a shainaithint, agus ar an bpróiseas gaolmhar a measadh a bheith dúnta. Sampla suntasach is ea próiseas cinnteoireachta an Choimisiúin i gcomhthéacs tionscnaimh reachtacha a mholadh.
53.
Tá cumhacht tionscnaimh reachtaigh ag an gCoimisiún, rud a chiallaíonn go ndéanann sé cinneadh maidir le togra reachtach a thíolacadh nó gan é a thíolacadh, ach amháin i gcás ina bhfuil oibleagáid air é sin a dhéanamh faoi dhlí an Aontais. Chuige sin, féadfaidh an Coimisiún sraith céimeanna a ghlacadh le linn dó togra reachtach a ullmhú.
54.
Sa chomhthéacs sin, thug an Chúirt faoi deara go bhfuil gníomhaíochtaí amhail tuarascálacha ar mheasúnú tionchair a ullmhú mar chuid de phróiseas cinnteoireachta an Choimisiúin, a tharlaíonn roimh an nós imeachta reachtach sensu stricto. (
28
) Go deimhin, is ionann gníomhaíochtaí den sórt sin, atá dírithe ar chomhthoil a chruthú chun togra oifigiúil a thabhairt chun críche, agus gné na ‘cinnteoireachta’ den phróiseas sin go beacht. A luaithe a fhormheastar an togra, féadfaidh an Coimisiún a chinneadh é a chur faoi bhráid reachtas an Aontais Eorpaigh, agus ar an gcaoi sin deireadh a chur le céim an tionscnaimh agus tús a chur leis an gcéim reachtach. Is ag an gcéim seo, dá bhrí sin, a d’fhéadfaí a mheas go ndearnadh an ‘cinneadh’, rud a chuirfeadh deireadh go héifeachtach leis an bpróiseas cinnteoireachta maidir le tionscnamh reachtach ar leith. (
29
)
55.
Ar an gcaoi chéanna, thug an Chúirt dá haire go gcuirtear deireadh cinntitheach leis an ngníomhaíocht reachtach atá beartaithe le cinneadh an Choimisiúin tionscnamh reachtach atá beartaithe a thréigean, rud nach féidir a atosú mura dtarraingíonn an institiúid sin an cinneadh sin siar. Mar thoradh air sin, is léir gur pointe cinntitheach é an cinneadh gan togra a thíolacadh – léiríonn sé go ndearnadh cinneadh diúltach, rud a chuireann deireadh leis an bpróiseas cinnteoireachta freisin. (
30
)
56.
I ndáil leis sin, sainítear an t‑aistriú ón gcinnteoireacht go dtí cinneadh a dhéanamh leis an tráth a dhéanann an Coimisiún an cinneadh a thogra reachtach a chur faoi bhráid reachtas an Aontais Eorpaigh nó a chinneann sé tionscnamh reachtach a tharraingt siar ar fad. (
31
)
57.
I mo thuairimse, tá na cinntí thuas ábhartha go háirithe i gcomhthéacs fheidhmiú a chumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún, ar ina leith a cheanglaítear go ginearálta leis na rialacha nós imeachta ábhartha ar an gCoimisiún dul i mbun comhairliúcháin le coiste coisteolaíochta. Is minic a d’fhéadfadh athbhreithniú ar dhréacht‑téacsanna a bheith i gceist le gníomhaíochtaí den sórt sin chun tuairim fhabhrach a fháil ón gcoiste sin. Sa chás sin freisin, glactar na céimeanna úd d’fhonn beart a ghlacadh go rathúil, agus is ionann iad agus gné na ‘cinnteoireachta’ den phróiseas atá i gceist.
58.
Dá bhrí sin, d’fhéadfaí a mheas go réasúnta go dtagann deireadh le próiseas cinnteoireachta an Choimisiúin nuair a ghlacann an Coimisiún seasamh cinntitheach, ar bhealach amháin nó ar bhealach eile, maidir leis an ábhar sonrach atá idir lámha, tríd an mbeart atá beartaithe a ghlacadh (mar a moladh ar dtús é nó mar a leasaíodh ina dhiaidh sin é) nó trí dheireadh a chur leis. A luaithe a dhéantar rogha chinntitheach maidir le hábhar ar leith, ní chuirtear cosc ar an bpróiseas cinnteoireachta i ndáil leis na doiciméid sin a dhúnadh toisc go bhféadfar tús a chur le nósanna imeachta riaracháin comhchosúla amach anseo inar féidir na doiciméid i gceist a athúsáid. (
32
)
59.
I bhfianaise na mbreithnithe sin roimhe seo, scrúdóidh mé anois na hargóintí a d’ardaigh an Coimisiún chun a chinneadh an ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí.
(c) Measúnú na Cúirte Ginearálta sa bhreithiúnas atá faoi achomharc
60.
Bhí measúnú na Cúirte Ginearálta ar cé acu a dúnadh nó nár dúnadh an próiseas cinnteoireachta atá i gceist dírithe ar cé acu a bhí nó nach raibh aon ghníomhaíocht chinnteoireachta maidir le glacadh Threoirdhoiciméad 2013 fós ar siúl, nó ar cé acu a rinneadh nó nach ndearnadh an cinneadh maidir lena ghlacadh (nó lena neamhghlacadh), tráth a glacadh na cinntí atá faoi chonspóid.
61.
Agus aird ar leith á tabhairt ar an bplé a rinneadh maidir le Treoirdhoiciméad 2013 laistigh de SCoPAFF, agus ar an iarracht a rinne an Coimisiún ina dhiaidh sin codanna den doiciméad sin a chur chun feidhme trí leasuithe a thabhairt isteach ar na prionsabail aonfhoirmeacha i Rialachán Uimh. 546/2011, chinn an Chúirt Ghinearálta go bhféadfaí a mheas go bhfuil an próiseas cinnteoireachta i ndáil leis an treoirdhoiciméad sin ar siúl go leanúnach idir 2013 agus 2019.
62.
Mar sin féin, léirigh an breithiúnas atá faoi achomharc, go háirithe i míreanna 53 go 57 de, nach raibh athbhreithniú EFSA ar an doiciméad sin mar chuid den phróiseas cinnteoireachta céanna. Thug an Chúirt Ghinearálta faoi deara gur cuireadh stad le haon scrúdú laistigh de SCoPAFF, agus dhírigh sí ar ábhar an doiciméid atá faoi athbhreithniú agus ar an modh ina bhféadfaí é a ghlacadh, lena n‑áirítear an nós imeachta ábhartha, a bheith an‑éiginnte. Ós rud é go raibh an t‑athbhreithniú ag céim ullmhúcháin den sórt sin, níor léirigh sé próiseas cinnteoireachta iarbhír, ach ullmhúcháin ar phróiseas atá fós le teacht.
63.
Sa chomhthéacs sin, ní hamháin gur chuir an Chúirt Ghinearálta in iúl, dar léi, go raibh deireadh leis an gcinnteoireacht i ndáil le Treoirdhoiciméad 2013, ach, níos tábhachtaí fós, nach raibh sé d’aidhm ag an gCoimisiún a thuilleadh an treoirdhoiciméad sin a chur chun feidhme agus go ndearna sé an cinneadh intuigthe i gcoinne a chur chun feidhme nuair a d’iarr sé ar EFSA athbhreithniú a dhéanamh ar a ábhar. Ar an mbonn sin, chinn sí nach raibh an próiseas cinnteoireachta ar siúl a thuilleadh toisc go ndearnadh ‘an cinneadh’.
64.
Cuireann an Coimisiún in aghaidh an mheasúnaithe sin. Mar sin féin, is dóigh liom nach bhfuil a chuid argóintí áititheach.
65.
Ar an gcéad dul síos, ar na cúiseanna a míníodh i mír 32 den bhreithiúnas seo, táim den tuairim go bhfuil cáineadh ginearálta an Choimisiúin maidir le léiriú cúng na Cúirte Ginearálta ar na téarmaí a áirítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001 gan bhunús. Tá cur chuige na Cúirte Ginearálta i gcomhréir freisin le prionsabal an léirmhínithe a nglactar go maith leis, ar dá réir nach mór eisceachtaí ón scéim ghinearálta nó ó rialacha ginearálta ionstraime dlí, agus maoluithe orthu, a léiriú go docht. (
33
)
66.
Ar an dara dul síos, ní aontaím go ndearna an Chúirt Ghinearálta an coincheap ‘ábhar nach bhfuil cinneadh déanta ina leith’ a theorannú d’ábhair a thíolactar go luath lena bplé, agus do chásanna ina n‑iarrtar láithreach ar an institiúid i dtrácht dréachtghníomh inaitheanta a ghlacadh.
67.
Níl aon rud i míreanna 54 go 61 den bhreithiúnas atá faoi achomharc a thabharfadh le fios go n‑eisiatar gurb ann do ghníomhaíochtaí cinnteoireachta iarbhír in éagmais plé atá ar tí tarlú i ndáil le dréachtbheart ar leith. Go háirithe, i mír 56 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, d’aithin an Chúirt Ghinearálta go soiléir go bhféadfadh próiseas cinnteoireachta leanúint ar aghaidh thar thréimhse fhada, ar lena linn a d’fhéadfadh institiúid a bheith ag ionramháil go gníomhach i dtreo comhthola, ach fós féin a bheith i bhfad óna dtiocfaidh chun cinn sa deireadh ina ghníomh cinntitheach nó ina bheart cinntitheach a thabhairt chun críche.
68.
Leis na sleachta sin den bhreithiúnas atá faoi achomharc, athdhearbhaítear go simplí an prionsabal go gceanglaítear le próiseas cinnteoireachta go bhfuil ábhar sonrach ann a bhfuil gníomhaíochtaí cinnteoireachta á ndéanamh ina leith. I ndáil leis sin, tá deireadh mhír 56 den bhreithiúnas atá faoi achomharc an‑suntasach. Chinn an Chúirt Ghinearálta ansin, i bhfianaise na héiginnteachta suntasaí maidir le hábhar, foirm agus uainiú féideartha an bhirt athbhreithnithe, ‘go raibh próiseas cinnteoireachta an Choimisiúin gan aon ábhar tráth a glacadh na cinntí atá faoi chonspóid’. (
34
)
69.
Ar an tríú dul síos, ní aontaím le tuairim an Choimisiúin gur tháinig an Chúirt Ghinearálta, sa bhreithiúnas atá faoi achomharc, ar a conclúidí maidir leis an ‘ábhar’ agus an ‘próiseas cinnteoireachta’ gaolmhar ar bhonn critéar mícheart.
70.
Mar a thagraítear dó i mír 45 thuas, má tá próiseas cinnteoireachta ann, glactar leis go bhfuil ábhar inaitheanta íosta áirithe sa chinneadh atá le glacadh agus na modhanna a d’fhéadfadh a bheith ann chun é a ghlacadh. I mo thuairimse, tá fadhbanna ar leith ag baint le roinnt croíghnéithe den phróiseas cinnteoireachta a bheith in easnamh i gcás inar cuireadh bearta an‑sonrach chun cinn lena nglacadh ach, in ainneoin iarrachtaí iomadúla thar thréimhse fhada, éiríodh as iad a ghlacadh ar deireadh.
71.
I bhfianaise a bhfuil thuas, murab ionann agus an Coimisiún, táim den tuairim gur mheas an Chúirt Ghinearálta i gceart ábhar agus foirm fhéideartha an bhirt/na mbeart a moladh lena ghlacadh mar eilimintí atá ábhartha chun a shuí, sa chás atá idir lámha, gurb ann d’ ‘ábhar nach bhfuil cinneadh déanta ina leith’.
72.
Thairis sin, ní aontaím gur mhainnigh an Chúirt Ghinearálta tábhacht an chuspóra atá á shaothrú ag an institiúid lena mbaineann a thuiscint. Ní eisiann mír 57 den bhreithiúnas atá faoi achomharc ábharthacht eiliminte den sórt sin, ach a gné chinntitheach amháin. (
35
)
73.
Is fíor go bhféadfadh cuspóir próisis ar leith – a raison d’être mar a déarfá – a bheith ina tháscaire iontaofa ar a status quo: nuair a bheidh an cuspóir bainte amach, is dócha go ndúnfar an próiseas. Mura bhfuil, féadfaidh sé a bheith amhlaidh go bhfuil an próiseas fós ar siúl. Mar sin féin, tá a theorainneacha loighciúla ag an gcur chuige ciallmhar sin. Go deimhin, ní chuirtear san áireamh ann go bhféadfaí próiseas cinnteoireachta a dhúnadh freisin fiú mura mbaintear a chuspóir amach, amhail nuair a éirítear as ábhar ar leith agus nuair nach saothraítear a thuilleadh é. Mar a luadh sa réamhrá, téann pleananna áirithe amú agus dá bhrí sin d’fhéadfaí pleananna úra a chur ina n‑ionad nó d’fhéadfadh sé tarlú nach gcuirfí aon phlean ina n‑áit.
74.
Is fíor sin go fortiori maidir le hábhair a bhféadfar ach nach gcaithfear bearta a ghlacadh ina leith. Go deimhin, is é sin, go háirithe, cás na dtreoirdhoiciméad faoi Airteagal 77 de Rialachán Uimh. 1107/2009. Luaitear an méid seo a leanas san fhoráil sin: ‘chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, féadfaidh an Coimisiún, i gcomhréir leis an nós imeachta [...] doiciméid theicniúla agus doiciméid treorach eile [...] a ghlacadh nó a leasú. Féadfaidh an Coimisiún a iarraidh ar [EFSA] treoirdhoiciméid den sórt sin a ullmhú nó ábhar a chur ar fáil dóibh’. (
36
)
75.
I ndáil leis sin, níor mhainnigh an Chúirt Ghinearálta an cuspóir atá á shaothrú ag an gCoimisiún a mheas, ach a mhalairt ar fad; tháinig sí ar an gconclúid sin trí idirdhealú a dhéanamh idir aidhm leathan na hinstitiúide sin maidir le treoirdhoiciméad maidir le beacha a ghlacadh agus an cuspóir níos sonraí agus níos spriocdhírithe maidir le Treoirdhoiciméad 2013 a cuireadh faoi bhráid SCoPAFF a ghlacadh nó a chur chun feidhme (go hiomlán nó go páirteach).
76.
Dealraíonn sé go bhfuil sé sin i gcomhréir le sainmhíniú na Cúirte Ginearálta ar an ‘ábhar’ sa chás atá idir lámha, a mheasaim a bheith réasúnach ar na cúiseanna a mhínítear thuas.
77.
Ar an gceathrú dul síos agus ar deireadh, ní bhraithim aon earráid dlí eile maidir le léiriú nó cur i bhfeidhm na Cúirte Ginearálta ar an gcoincheap ‘ábhar nach bhfuil cinneadh déanta ina leith’.
78.
Ón tús, ní mór dom a rá go measaim go bhfuil an tástáil a mhol an Coimisiún chun an coincheap sin a shainiú – eadhon, feidhmiú iarbhír a hinniúlachta ag an institiúid agus cuspóir comhfhreagrach a gníomhaíochta – róleathan agus ródhoiléir.
79.
Tóg an cás seo mar shampla. Dá mbeadh an ceart ag an gCoimisiún, fad is nach nglacfaí treoirdhoiciméad (go deimhin, aon treoirdhoiciméad) maidir le beacha faoi Airteagal 77 de Rialachán Uimh. 1107/2009, mheasfaí an próiseas cinnteoireachta a bheith ar siúl go leanúnach. Chiallódh sé sin nach mbeadh ach próiseas cinnteoireachta amháin ann, gan beann ar an am atá caite, ar líon agus ar chineál na gcéimeanna nós imeachta a glacadh ar an mbealach, ar na tréimhsí nach bhféadfadh aon ghníomhaíocht a bheith ag tarlú ar chor ar bith, agus – go suntasach – ar ábhar úd an dá dhoiciméad.
80.
Mar gheall ar a thábhachtaí atá sé, cuirfidh mé stad gairid leis an ngné dheireanach sin (ábhar an bhirt atá beartaithe). I mo thuairimse, is léir go bhféadfadh dhá threoirdhoiciméad ar an ábhar céanna, ó thaobh ábhair de, a bheith an‑éagsúil. Go deimhin, ba cheart treoirdhoiciméad a bheith ina léiriú ar an gcreat rialála is déanaí agus a bheith bunaithe ar an eolas eolaíoch agus teicniúil reatha. (
37
) I bhfianaise fhad fada an phróisis suas go dtí an tráth a glacadh na cinntí atá faoi chonspóid, agus ós rud é go bhfuil an modh chun an doiciméad athbhreithnithe a ullmhú éagsúil, (
38
) ní cosúil go bhfuil sé míréasúnta glacadh leis go bhféadfadh an doiciméad a coimisiúnaíodh EFSA le hathbhreithniú a dhéanamh air in 2019 a bheith difriúil (go suntasach, b’fhéidir) ón doiciméad a chuir an t‑údarás céanna ar fáil in 2013.
81.
Ar cheart a mheas, ar bhonn prionsabail, nach mbaineann gné den sórt sin le hábhar chun críocha na hanailíse dlíthiúla seo?
82.
Ní dóigh liom é. Aithníonn an Coimisiún féin ina fhreagra ‘gurb iondúil gurb é ábhar togra croílár na díospóireachta’. [Aistriúchán neamhoifigiúil]. Go deimhin, is dóigh liom go bhfuil sé an‑saorga a mheas go bhféadfadh próiseas cinnteoireachta ar leith fanacht mar an gcéanna fiú nuair a athraítear a chuspóir, a nós imeachta agus a sceideal go mór. Tá sé sin fíor go háirithe nuair a chinneann institiúid, mar a dúirt mé, togra amháin a chur siar agus tosú ó bhonn arís.
83.
I bhfianaise an mhéid thuas, is í seo a leanas an phríomhcheist sa chomhthéacs sin: cad é an t‑ábhar (a thuig an Coimisiún mar cheist, saincheist nó staid shonrach) a bhí á bhreithniú ag an gCoimisiún, agus a raibh sé beartaithe aige ‘cinneadh’ a dhéanamh ina leith, agus ar an gcaoi sin an ‘próiseas cinnteoireachta’ iarbhír a dhúnadh?
84.
Tháinig an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid, (
39
) ar bhonn ‘imthosca ar leith na gcásanna seo’, gurbh é cuspóir an phlé agus na caibidlíochta, le linn na tréimhse 2013 go 2019 ar fad, Treoirdhoiciméad 2013 a ghlacadh nó a chur chun feidhme go páirteach. Go deimhin, ar bhonn na faisnéise a chuir an Coimisiún ar fáil, nó ar a laghad nár chuir sé ina coinne, chinn an Chúirt Ghinearálta, tar éis próiseas an‑fhada, (i) gur cuireadh ‘stad’ (cinnte) ar an scrúdú ar an mbeart atá beartaithe lena ghlacadh laistigh de SCoPAFF; (ii) ina theannta sin gur mhainnigh cur chun feidhme páirteach an bhirt sin trí bheart malartach a ghlacadh; (iii) go raibh beart nua á ullmhú; agus (iv) ag an gcéim sin, bhí aon bhreithniú a bhaineann leis an ábhar, leis an gcineál, leis an gcineál uchtála agus leis an nós imeachta a d’fhéadfaí a leanúint chun na críche sin ‘hipitéiseach’.
85.
Táim réidh le glacadh leis, mar a chuireann an Coimisiún i bhfios go láidir, gur céim bhreise a bhaineann leis an bpróiseas cinnteoireachta céanna é, go ginearálta, gan ach ‘athbhreithniú’ a dhéanamh ar dhoiciméad a chuirtear ar bun lena ghlacadh. Mar sin féin, ní féidir a chur as an áireamh go bhféadfadh an rud ar a dtugtar ‘athbhreithniú’ dul i bhfad níos faide, i gcúinsí neamhghnácha áirithe, ná oiriúnú, feabhsú nó leasú chun dáta simplí a dhéanamh ar an mbundoiciméad.
86.
Is é sin a tharla, de réir na Cúirte Ginearálta, sa chás seo, i bhfianaise na ‘n‑imthosca ar leith’ a luaitear thuas. I bhfianaise an mhéid sin, ní mheasaim go bhfuil cinntí na Cúirte Ginearálta maidir le cad é a bhí i gceist go hiarbhír leis an ‘ábhar’, leis an ‘[b]próiseas cinnteoireachta’ agus leis an ‘[g]cinneadh’ sa chás atá idir lámha curtha ó bhail mar gheall ar earráid dlí. Go háirithe, a mhéid nach ndearna an Chúirt Ghinearálta (i) earráid maidir leis na coincheapa atá i gceist a léiriú, (ii) gur bhreithnigh sí gnéithe dlí agus fíorais atá, i bprionsabal, ábhartha don mheasúnú, agus (iii) go ndearna sí measúnú foriomlán ar na gnéithe sin ar cosúil go bhfuil siad sochreidte, ceistím an iomchuí don Chúirt Bhreithiúnais measúnú cuimsitheach nua a dhéanamh ina leith sin san achomharc seo.
87.
Chun é sin a dhéanamh, d’athrófaí ról na Cúirte ó léiriú ceart an dlí agus cáilíocht dhlíthiúil na bhfíoras a fhíorú i dtreo cineál athbhreithnithe atá níos dírithe ar fhíorais. Mar shampla, bheadh ar an gCúirt scrúdú a dhéanamh ar na saincheisteanna seo a leanas, i measc nithe eile: ar éirigh an Coimisiún as, go hintuigthe ach go cinnte, glacadh féideartha an doiciméid mar a beartaíodh ar dtús? An dócha go bhféadfadh gaol réasúnta gaireachta a bheith idir an doiciméad athbhreithnithe agus an doiciméad a moladh ar dtús lena ghlacadh?
88.
I bhfianaise a bhfuil thuas, tagaim ar an gconclúid gur cheart diúltú don chéad fhoras achomhairc toisc é a bheith gan bhunús.
89.
Dá n‑aontódh an Chúirt Bhreithiúnais le mo mheasúnú, ní bheadh uirthi scrúdú a dhéanamh ar an dara foras achomhairc chun achomharc an Choimisiúin a dhíbhe, toisc go mbeadh an foras sin neamhéifeachtach. Go deimhin, murar bhain na doiciméid atá i gceist le próiseas leanúnach cinnteoireachta, ní bheadh an eisceacht atá i gceist infheidhme ar chor ar bith. Dá réir sin, cé acu a bhain nó nár bhain an Chúirt Ghinearálta míthuiscint as an gcoincheap ‘an bonn a bhaint go mór de phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide’, mar a mhaíonn an Coimisiún ina dhara foras achomhairc, bheadh sé neamhábhartha agus ní fhéadfaí an breithiúnas atá faoi achomharc a chur ar ceal mar thoradh air. Mar sin féin, mura n‑aontaíonn an Chúirt Bhreithiúnais le mo mheasúnú ar an gcéad fhoras achomhairc, míneoidh mé go hachomair cén fáth a bhfuilim den tuairim gur féidir diúltú don dara foras achomhairc freisin toisc é a bheith gan bhunús.
B.
An dara foras achomhairc
90.
Leis an dara foras dá chuid, áitíonn an Coimisiún go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí agus measúnú á dhéanamh aici an mbainfeadh nochtadh na ndoiciméad iarrtha an bonn go mór de phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide sin de réir bhrí na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001.
91.
Tá an foras achomhairc sin roinnte ina dhá chuid. Tá an dara cuid comhdhéanta de thrí ghearán.
1. An chéad chuid
92.
Sa chéad chuid den dara foras achomhairc, ardaítear saincheist maidir le léiriú na gcinntí atá faoi chonspóid.
93.
Áitíonn an Coimisiún go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí trí léiriú dá cuid féin a chur in ionad ráiteas cúiseanna na hinstitiúide sin sna cinntí atá faoi chonspóid. Maíonn sí gur chinn an Chúirt Ghinearálta go hearráideach nach raibh an institiúid sin ag brath ar Rialachán Uimh. 1049/2001 chun rochtain ar na doiciméid a iarradh a dhiúltú, ach ar na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha amháin. Ina thuairim, is ionann an cinneadh sin agus saobhadh fíoras toisc go modhnaíonn sé go suntasach na hargóintí a chuirtear chun cinn sna cinntí atá faoi chonspóid agus go n‑eascraíonn réasúnaíocht chontrártha as sa bhreithiúnas atá faoi achomharc.
94.
Mar an gcéanna le Pollinis France, táim den tuairim freisin go léiríonn argóint an Choimisiúin míthuiscint ar an mbreithiúnas atá faoi achomharc.
95.
Go minic, go háirithe, i míreanna 62 agus 63 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, chuir an Chúirt Ghinearálta in iúl go soiléir gur bhraith an Coimisiún, sna cinntí atá faoi chonspóid, ar an eisceacht a leagtar amach sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001. Dá réir sin, baineann míreanna 85 go 90 den bhreithiúnas atá faoi achomharc leis an gcaoi ar bhraith an Coimisiún ar an ngá atá le rúndacht sheasamh aonair na mBallstát a chosaint, trí thagairt a dhéanamh d’fhorálacha na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha, gan nasc soiléir a bhunú, áfach, idir na forálacha sin agus na forálacha úd a leagtar amach i Rialachán Uimh. 1049/2001.
96.
Ar an mbonn sin, ní mór mír 90 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, ina luaitear, inter alia, ‘nach raibh an Coimisiún ag brath ar fhorálacha Rialachán Uimh.1049/2001’, a thuiscint mar thagairt do na míreanna roimhe seo inar shoiléirigh an Chúirt Ghinearálta réasúnaíocht an Choimisiúin sna cinntí atá faoi chonspóid. Níor cheart míthuiscint a bhaint as go measann sé gur mhainnigh an Coimisiún go hiomlán brath ar Rialachán Uimh. 1049/2001.
97.
Go deimhin, i mír 107 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, thug an Chúirt Ghinearálta a measúnú chun críche maidir le cé acu a cheadaítear nó nach gceadaítear leis na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha rochtain a dhiúltú ar dhoiciméid ina léirítear seasamh aonair na mBallstát i gcomhréir le Rialachán Uimh. 1049/2001. Níl an chonclúid sin bunaithe ar mhainneachtain ag an gCoimisiún brath ar fhorálacha an Rialacháin sin. Ina ionad sin, tá sé bunaithe ar léamh an dá shraith rialacha le chéile.
98.
Dá bhrí sin, ní fheicim aon chur in ionad réasúnaíochta, ná ní aimsím aon chontrárthachtaí ina leith sin. Ba cheart diúltú don chéad chuid den dara foras toisc í a bheith gan bhunús.
2. An dara cuid, an chéad ghearán
99.
Ina achomharc, áitíonn an Coimisiún gur mheas an Chúirt Ghinearálta go hearráideach, i míreanna 91 agus 92 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, nach raibh feidhm ag na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha maidir le SCoPAFF toisc nach raibh a rialacha nós imeachta féin glactha go foirmiúil aici.
100.
I mo thuairimse, tá an argóint sin neamhéifeachtach. Ní bhaineann sé le hábhar cé acu a bhí nó nach raibh na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha infheidhme maidir leis an nós imeachta a rinneadh laistigh de SCoPAFF.
101.
Mar a chinn an Chúirt Ghinearálta i gceart – ag teacht leis na breithnithe comhchosúla a d’fhorbair an tOmbúdóir Eorpach ina cinneadh an 3 Nollaig 2019 mar fhreagra ar an ngearán a thíolaic Pollinis France (
40
) – ní féidir na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha a léiriú sa chaoi go ndeonaítear cosaint do dhoiciméid a théann thar an méid dá bhforáiltear le Rialachán Uimh. 1049/2001. (
41
)
3. An dara cuid, an dara gearán
102.
Sa chéad áit, áitíonn an Coimisiún go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí toisc gur dhiúltaigh sí d’ábharthacht na rialacha nós imeachta coisteolaíochta i bhfianaise Rialachán Uimh. 1049/2001. Dearbhaíonn sé go bhfuil rialacha nós imeachta coisteolaíochta ábhartha agus meastóireacht á déanamh ar an riosca a d’fhéadfadh a bheith ag baint le doiciméad a nochtadh chun críocha na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001. Ar an gcúis sin, ní fhéadfadh an Chúirt Ghinearálta imeacht ón gcásdlí atá ann cheana agus béim á leagan aici ar infheidhmeacht an chreata dhlíthiúil sin, ná neamhaird a dhéanamh ar an bhfíoras go léiríonn na rialacha maidir le rúndacht sna Rialacha Caighdeánacha Nós Imeachta an tábhacht a bhaineann le rúndacht faisnéise laistigh de choistí amhail SCoPAFF. (
42
)
103.
Sa dara háit, maíonn an Coimisiún go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí toisc gur bhain sí míbhrí as na rialacha nós imeachta coisteolaíochta ar a raibh an Coimisiún ag brath sna cinntí atá faoi chonspóid. Go sonrach, maíonn sí gur mhainnigh measúnú na Cúirte Ginearálta i míreanna 101 go 107 den bhreithiúnas atá faoi achomharc a aithint go meastar seasaimh aonair na mBallstát i nósanna imeachta coisteolaíochta, agus an fhaisnéis a mhalartaítear laistigh de na coistí, a bheith íogair faoi na rialacha sin. I ndáil leis sin, cuireann an Coimisiún i bhfios go láidir nár cheart tábhacht na rúndachta a leagtar amach sna rialacha sin a theorannú le léiriú cúng ar an téarma ‘plé an choiste’ in Airteagal 10(2) agus in Airteagal 13(2) de na Rialacha Caighdeánacha Nós Imeachta. Deimhnítear an pointe seo le hAirteagal 13(3) de – áitíonn an Coimisiún – ós rud é go léirítear ann go bhfuil na doiciméid a chuirtear faoi bhráid chomhaltaí coiste ar leith le linn nós imeachta ar fad faoi rún.
104.
Sa tríú háit, maíonn an Coimisiún go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí trí mhíthuiscint a bhaint as bunús réasúnaíocht an Choimisiúin sna cinntí atá faoi chonspóid maidir le prionsabal an chomhair dhílis a leagtar síos in Airteagal 4 CAE.
105.
Déanann Pollinis France agóid i gcoinne na n‑éileamh sin go léir.
106.
Níl argóintí an Choimisiúin curtha ina luí orm.
107.
Ar an gcéad dul síos, níor thug an Chúirt Ghinearálta neamhaird ar ábharthacht na rialacha coisteolaíochta chun críocha Rialachán Uimh. 1049/2001. Go deimhin, i míreanna 100 go 105 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, rinne sí scrúdú sainráite ar na Rialacha Caighdeánacha Nós Imeachta arna n‑agairt ag an gCoimisiún sna cinntí atá faoi chonspóid chun a gcineál agus a dtionchar ar rochtain ar dhoiciméid faoin Rialachán sin a chinneadh. Ar an mbonn sin, chinn sí nár bhain na forálacha sin le rochtain phoiblí ar dhoiciméid na gcoistí, agus nár éiligh siad féin go ndiúltófaí don rochtain úd faoin gcéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001. Dá réir sin, níor mhainnigh sí breithniú a dhéanamh ar an gcreat dlíthiúil lena rialaítear nósanna imeachta coisteolaíochta ná cúiseanna a lua lena chinneadh.
108.
Ar an dara dul síos, níor bhain an Chúirt Ghinearálta míthuiscint as na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha ar a raibh an Coimisiún ag brath sna cinntí atá faoi chonspóid. Go deimhin, is cosúil go dtugann argóintí an Choimisiúin le tuiscint gur cheart go bunúsach go mbeadh toimhde ghinearálta neamhnochta ag doiciméid áirithe, amhail na doiciméid sin a bhaineann le seasaimh aonair na mBallstát arna gcur in iúl le linn imeachtaí coiste, dá dtagraítear in Airteagal 10(2) de na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha, i bhfianaise na rúndachta dá dtagraítear sna forálacha a luaitear.
109.
I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, má chinneann institiúid de chuid an Aontais diúltú rochtain a thabhairt ar dhoiciméad bunaithe ar cheann de na heisceachtaí atá in Airteagal 4 de Rialachán Uimh. 1049/2001 – mar is léir sa chás seo – nach mór di a mhíniú conas a d’fhéadfadh rochtain ar an doiciméad sin an bonn a bhaint go sonrach agus go hiarbhír den leas atá á chosaint ag an eisceacht sin. Thairis sin, ní mór an riosca go mbainfí an bonn den leas a bheith measartha intuartha agus níor cheart é a bheith go hiomlán hipitéiseach. (
43
) I gcásanna áirithe, áfach, bhí institiúidí an Aontais in ann brath ar thoimhde ghinearálta neamhnochta chun rochtain den sórt sin a dhiúltú. (
44
)
110.
Mar sin féin, má aithnítear toimhde ghinearálta maidir le catagóir doiciméad, glactar leis gur léiríodh ar dtús go bhfuil sé measartha intuartha go bhféadfadh nochtadh an chineál doiciméid a thagann faoin gcatagóir sin an bonn a bhaint den leas a chosnaítear leis an eisceacht atá i gceist. Thairis sin, ós rud é gurb ionann toimhdí ginearálta agus eisceacht ón riail go bhfuil sé d’oibleagáid ar institiúid an Aontais lena mbaineann scrúdú sonrach agus aonair a dhéanamh ar gach doiciméad atá faoi réir iarraidh ar rochtain agus, thairis sin, ar an bprionsabal gur cheart an rochtain is leithne is féidir a bheith ag an bpobal ar dhoiciméid atá i seilbh institiúidí an Aontais, ní mór iad a léiriú agus a chur i bhfeidhm go docht. (
45
)
111.
Dá réir sin, ní chumhdaítear seasaimh aonair na mBallstát i nósanna imeachta coisteolaíochta leis na catagóirí doiciméad a bhfuil toimhdí ginearálta rúndachta acu. Go deimhin, mar a chuir an Chúirt Ghinearálta in iúl i míreanna 104 agus 105 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, bunaítear le hAirteagal 13 de na Rialacha Caighdeánacha Nós Imeachta, nuair a bhreithnítear ina n‑iomláine iad, nach mór iarrataí ar rochtain ar dhoiciméid choiste a láimhseáil i gcomhréir le Rialachán Uimh. 1049/2001, agus go bhfanann cineál phlé an choiste nó na ndoiciméad a thíolactar, inter alia do chomhaltaí an choiste, faoi rún mura dtugann an Coimisiún rochtain ar na doiciméid sin. Comhthacaítear leis sin tuilleadh le foclaíocht Airteagal 9 de Rialachán Uimh. 182/2011, lena gcuirtear isteach, tar éis na prionsabail a leagan síos ar dá réir a ghlacann na coistí a rialacha nós imeachta, ‘Maidir leis na prionsabail agus na coinníollacha a bhaineann le rochtain phoiblí ar dhoiciméid... atá infheidhme maidir leis an gCoimisiún, beidh feidhm acu freisin maidir leis na coistí.’
112.
Táim den tuairim, dá bhrí sin, go raibh gach ceart ag an gCúirt Ghinearálta a chinneadh nár eisiadh na doiciméid a iarradh ó raon feidhme Rialachán Uimh. 1049/2001 leis na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha ar a raibh an Coimisiún ag brath sna cinntí atá faoi chonspóid. Ar an gcúis sin, ceanglaíodh ar an institiúid sin a mhíniú conas a bhainfeadh nochtadh na ndoiciméad a iarradh an bonn den leas a chosnaítear leis an eisceacht a leagtar síos sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) den Rialachán sin. D’fhanfadh an toradh sin gan athrú fiú dá ndéanfaí léiriú leathan ar an téarma ‘plé coiste’ [Aistriúchán Neamhoifigiúil] in Airteagal 13(2) de na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha chun céimeanna de nós imeachta coisteolaíochta seachas an chéim dheiridh ina dtionóltar plé a chuimsiú.
113.
Ar an tríú dul síos, is léir ó mhíreanna 111 go 113 den bhreithiúnas atá faoi achomharc nár thug an Chúirt Ghinearálta neamhaird ar an bhfíoras gur bhain an tagairt do chomhar agus do mhuinín fhrithpháirteach sna cinntí atá faoi chonspóid leis na Ballstáit agus leis an gCoimisiún. Go deimhin, rinne sé é sin a mheas go sainráite ina mheasúnú. Ar aon chaoi, tá na barúlacha sna míreanna sin bunaithe ar mhainneachtain an Choimisiúin na mínithe a sholáthar atá in ann a léiriú conas a dhéanfaí dochar do na prionsabail sin trí na doiciméid a iarradh a nochtadh. Níor thángthas ar chonclúidí na Cúirte Ginearálta ar bhonn míthuiscint ar phrionsabal an chomhair dhílis. (
46
)
114.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, ba cheart diúltú don dara gearán den dara cuid toisc é a bheith gan bhunús.
4. An dara cuid, an tríú gearán
115.
Áitíonn an Coimisiún freisin go ndearna an Chúirt Ghinearálta, ina measúnú, scrúdú ina haonar ar na cúiseanna éagsúla ar bhraith an institiúid sin orthu sna cinntí atá faoi chonspóid. Bhí an deighilt sin saorga agus bhí saobhadh ar argóintí an Choimisiúin mar thoradh air. Go háirithe, tríd an measúnú a roinnt ina thrí roinn ar leith, níor tugadh aird chuí ar argóintí idirghaolmhara a thacaigh le maíomh an Choimisiúin maidir leis na rioscaí nochta.
116.
Ina theannta sin, áitíonn an Coimisiún go ndearna an Chúirt Ghinearálta idirdhealú earráideach idir na brúnna seachtracha a chuirtear ar an gCoimisiún agus na brúnna a chuirtear ar na Ballstáit. Dar leis an gCoimisiún, bhí locht ar an idirdhealú sin toisc gur mhainnigh sí a aithint go nglacann an dá cheann acu páirt i bpróiseas cinnteoireachta aonair faoi chuimsiú nósanna imeachta coisteolaíochta. Ar an gcaoi chéanna, mhainnigh an Chúirt Ghinearálta a chur san áireamh go raibh SCoPAFF san áireamh sa téarma ‘buanchoistí’ sna cinntí atá faoi chonspóid. Dá bhrí sin, bhí sé mícheart a mheas nár bhain an tagairt do bhrúnna seachtracha sna cinntí atá faoi chonspóid leis an bpróiseas cinnteoireachta laistigh de SCoPAFF.
117.
Ar deireadh, áitíonn an Coimisiún gur chuir an Chúirt Ghinearálta caighdeán dlíthiúil mícheart i bhfeidhm, i míreanna 119 agus 130 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, ar dá réir a bhí sé de cheangal ar an gCoimisiún a shuí sna cinntí atá faoi chonspóid, ar an gcéad dul síos, gur mar gheall ar bhrúnna seachtracha nár éirigh leis an bpróiseas cinnteoireachta a aidhm a bhaint amach agus, ar an dara dul síos, go gceadófaí don phróiseas sin a chuspóir a bhaint amach dá ndiúltófaí rochtain ar na doiciméid a iarradh. Áitíonn an Coimisiún nach gceanglaítear leis an gcaighdeán is infheidhme ach riosca measartha intuartha a léiriú go ndéanfaí difear suntasach don chinneadh atá le déanamh mar gheall ar an mbrú seachtrach sin.
118.
Níl argóintí an Choimisiúin curtha ina luí orm.
119.
I mír 63 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, chuir an Chúirt Ghinearálta in iúl, sna cinntí atá faoi chonspóid, go raibh an Coimisiún ag brath ‘go bunúsach, ar shraith de thrí fhoras ghaolmhara chun rochtain ar na doiciméid a iarradh a dhiúltú ar bhonn na chéad fhomhíre d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001’. (
47
) [Aistriúchán neamhoifigiúil] Déantar cur síos ar na forais sin mar seo a leanas:
‘De réir an Choimisiúin, ar an gcéad dul síos, coinníonn nósanna imeachta coisteolaíochta rúndacht sheasaimh aonair na mBallstát. Ar an dara dul síos, dá nochtfaí seasaimh na mBallstát arna malartú i gcomhthéacs rúndachta, chuirfí as don chomhar idir na Ballstáit agus don mhuinín fhrithpháirteach idir na Ballstáit agus an Coimisiún. [...] Ar an tríú dul síos, ba é an Coimisiún an sprioc maidir le brúnna seachtracha ó pháirtithe leasmhara éagsúla a bhfuil leasanna contrártha acu, agus is é an toradh a bhí air sin go nochtfaí próiseas cinnteoireachta fada casta do bhrú seachtrach breise dá nochtfaí na doiciméid a iarradh. Dá nochtfaí na doiciméid a iarradh, laghdófaí an lamháil ionramhála agus solúbthacht na mBallstát, rud ba cheart a bheith saor chun na roghanna uile laistigh de bhuanchoistí a fhiosrú, gan brú seachtrach.’ [Aistriúchán neamhoifigiúil]
120.
Ina theannta sin, i mír 110 den bhreithiúnas, thug an Chúirt Ghinearálta dá haire gur chuir an Coimisiún i dtábhacht, ina fhreagra, ‘nach féidir na tosca a bhfuiltear ag brath orthu sna cinntí atá faoi chonspóid a mheas ina n‑aonar, ach a ghlacadh ina n‑iomláine’. [Aistriúchán neamhoifigiúil]
121.
Ina theannta sin, i mo thuairimse, is léir, sa bhreithiúnas atá faoi achomharc, nach ndéanann an Chúirt Ghinearálta measúnú ar na forais sin ar leithligh go hiomlán óna chéile. (
48
) Is cosúil nach bhfreagraíonn an scrúdú ar leithligh ar na forais ghaolmhara sin ach do loighic an mheasúnaithe ordúil ar argóintí an Choimisiúin. Dá réir sin, feictear dom gur cosúil nach bhfuil bunús le maíomh an Choimisiúin go ndearnadh a argóintí a shaobhadh sa bhreithiúnas atá faoi achomharc.
122.
Sa chomhthéacs sin, déarfainn freisin, i mo thuairimse, gur mhainnigh an Coimisiún míniú ceart a thabhairt ar an gcaoi a mbeadh toradh difriúil mar thoradh ar mhodh scrúdaithe na Cúirte Ginearálta, dá mbreithneodh sé na trí fhoras ghaolmhara le chéile. Díríonn anailís na Cúirte Ginearálta, ag gach céim, ar scrúdú a dhéanamh ar cé acu a chomhlíon nó nár chomhlíon an Coimisiún a oibleagáid go leordhóthanach – sna cinntí atá faoi chonspóid, agus i bhfianaise na mínithe a tugadh le linn na n‑imeachtaí céadchéime – chun a léiriú go bhfuil baol ann go mbainfí an bonn go mór den phróiseas cinnteoireachta atá i gceist i bhfianaise na gcúiseanna sonracha a agraíodh agus na fianaise ábhartha a tugadh ar aird. (
49
)
123.
Ina theannta sin, tá an argóint go ndearna an breithiúnas atá faoi achomharc neamhaird ar thosca ábhartha sa chomhthéacs sin neamhdhiongbháilte freisin.
124.
Ar an gcéad dul síos, ina cásdlí, d’aithin an Chúirt Ghinearálta go comhsheasmhach go bhféadfadh brú seachtrach a bheith ina fhoras dlisteanach chun rochtain ar dhoiciméid a shrianadh. (
50
)
125.
Aontaím leis sin. Ní mór fianaise a thabhairt ar aird, áfach, lena léirítear go bhfuil riosca measartha intuartha ann go ndéanfaí difear suntasach don chinneadh atá le déanamh mar gheall ar bhrúnna seachtracha den sórt sin. Tugtar aghaidh i mbarúlacha na Cúirte Ginearálta i míreanna 129 agus 134 den bhreithiúnas atá faoi achomharc ar an easpa fianaise a cuireadh ar fáil chun tacú leis an éileamh go ndéanfadh brú seachtrach difear don phróiseas cinnteoireachta. Ní raibh a thorthaí bunaithe ar cibé acu a bhí nó nach raibh an brú seachtrach i gceist dírithe ar an gCoimisiún nó ar na Ballstáit ar leithligh. Ina ionad sin, tá siad bunaithe ar easpa fianaise lena gceadaítear nasc a bhunú idir brú seachtrach agus dochar a d’fhéadfadh a bheith ann mar thoradh ar nochtadh. I ndáil leis sin, ní fheicim aon toisc ábhartha bhreise a bhféadfadh an Chúirt Ghinearálta neamhaird a dhéanamh uirthi ina hanailís agus, dá gcuirfí san áireamh í, a chaithfeadh amhras ar an gconclúid ar thángthas uirthi i mír 136 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.
126.
Ar an gcaoi chéanna, níor bhunaigh an Chúirt Ghinearálta a measúnú ar cé acu a rinne nó nach ndearna na cinntí atá faoi chonspóid tagairt shonrach don phróiseas cinnteoireachta laistigh de SCoPAFF nó, ar bhonn níos ginearálta, do ‘b[h]uanchoistí’, chun a chinneadh nach raibh an fhianaise riachtanach maidir leis na rioscaí arna n‑agairt ag an gCoimisiún ag na cinntí sin. Gan beann ar cé acu a chuimsítear nó nach gcuimsítear SCoPAFF leis an téarma ‘buanchoistí’, ní raibh aon fhianaise nithiúil sna cinntí atá faoi chonspóid a bhaineann go sonrach leis an bpróiseas cinnteoireachta atá i gceist.
127.
Ar deireadh, níor chuir an Chúirt Ghinearálta caighdeán dlíthiúil mícheart i bhfeidhm maidir leis an eisceacht atá i gceist. Feictear dom go bhfuil an Coimisiún ag léamh míreanna 119 agus 130 den bhreithiúnas atá faoi achomharc as comhthéacs. Tagraíonn na sleachta sin don fhíoras gur mhainnigh an próiseas cinnteoireachta atá i gceist, a mhair ar feadh roinnt blianta, a chuspóir airbheartaithe a bhaint amach, d’ainneoin gur caitheadh go rúnda leis na doiciméid atá i gceist. Go bunúsach, níor shocraigh an Chúirt Ghinearálta aon chaighdeán faoin eisceacht a leagtar amach sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) de Rialachán Uimh. 1049/2001, ach ní dhearna sí ach measúnú ar luach cruthúnais gnéithe fíorasacha áirithe arna líomhain ag an gCoimisiún.
128.
Mar fhocal scoir, sna míreanna sin, níor staon an Chúirt Ghinearálta ón gceanglas seanbhunaithe nach mór fianaise a thabhairt ar aird chun a léiriú go bhfuil riosca réasúnta intuartha ann go ndéanfaí difear suntasach don chinneadh atá le déanamh mar gheall ar bhrú seachtrach. Go deimhin, mar is léir ó mhír 136 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, chinn an Chúirt Ghinearálta nár chomhlíon an Coimisiún an caighdeán dlíthiúil sin.
129.
Dá bhrí sin, ba cheart an tríú gearán den dara cuid a dhiúltú freisin toisc é a bheith gan bhunús agus, ina theannta sin, ba cheart an t‑achomharc ina iomláine a dhíbhe.
VII. Costais
130.
I gcomhréir le hAirteagal 138(1) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, atá infheidhme maidir le himeachtaí achomhairc de bhun Airteagal 184(1) díobh, ní mór a ordú don pháirtí caillteach na costais a íoc, má iarrtar iad i bpléadálacha an pháirtí a n‑éireoidh leis.
131.
Ós rud é go bhfuil iarratas déanta ag Pollinis France ar chostais agus nár éirigh leis an gCoimisiún, ní mór a ordú don Choimisiún na costais a bhaineann leis na himeachtaí achomhairc seo a íoc.
VIII. Conclúid
132.
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, molaim go ndéanfadh an Chúirt Bhreithiúnais an méid seo a leanas:
–
an t‑achomharc a dhíbhe;
–
a ordú don Choimisiún Eorpach na costais a íoc
(
1
)	Bunteanga: an Béarla.
(
2
)	Mar a scríobh Robert Burns ina dhán, To a Mouse, sa bhliain 1785: ‘The best laid schemes o’ Mice an’ Men/Gang aft agley’ (‘Na pleananna is fearr atá leagtha síos do lucha agus d’fhir/Is minic a théann siad amú’).
(
3
)	Breithiúnas an 14 Meán Fómhair 2022 (T‑371/20 agus T‑554/20, EU:T:2022:556) (‘an breithiúnas atá faoi achomharc’).
(
4
)	Eagraíocht neamhrialtasach de chuid na Fraince a mbaineann a cuid gníomhaíochtaí le cosaint an chomhshaoil agus, go sonrach, le cosaint na mbeach.
(
5
)	Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún (IO 2001 L 145, lch. 43).
(
6
)	IO 2011 L 55, lch. 13.
(
7
)	IO 2011 C 206, lch. 11 (‘na Rialacha Nós Imeachta Caighdeánacha’).
(
8
)	Rialachán ón gCoimisiún an 10 Meitheamh 2011 lena gcuirtear chun feidhme Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le prionsabail aon fhoirmeacha chun measúnú agus údarú a dhéanamh ar tháirgí cosanta plandaí (IO 2011 L 155, lch. 127).
(
9
)	Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Meán Fómhair 2006 maidir le cur i bhfeidhm fhorálacha Choinbhinsiún Aarhus maidir le Rochtain ar Fhaisnéis, le Rannpháirtíocht Phoiblí i gCinnteoireacht agus Rochtain ar Cheartas i gCúrsaí Comhshaoil, ar institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail (IO 2006 L 264, lch. 13).
(
10
)	Féach, mar shampla, Sager (an Danmhairgis), Angelegenheit (an Ghearmáinis), θέμα (an Ghréigis), asunto (an Spáinnis), ceist (an Fhraincis), pitanje (an Chróitis), questione (an Iodáilis), klausimas (an Liotuáinis), kwistjoni (an Mháltais), sraoill (an Pholainnis), chestiune (Rómáinis), zadevo (an tSlóivéinis) agus fråga (an tSualainnis).
(
11
)	Béim curtha leis. I roinnt leaganacha teanga eile, amhail an tSeicis, an Ungáiris agus an Mháltais, úsáidtear an téarma céanna sa dá fhoráil.
(
12
)	Féach, inter alia, Airteagal 3 sna leaganacha Danmhairgise (Emner), Gearmáinise (Sachverhalt), Spáinnise (temas), Fraincise (matière), Iodáilise (spetti), Polainnise (kwestii), Rómáinise (fo-alt) agus Slóivéinise (vprašanju) den rialachán. Ní mór a lua freisin nach bhfuil aon téarma a chomhfhreagraíonn d’ ‘ábhar’ le feiceáil i roinnt leaganacha teanga eile, amhail an Ghréigis, an Fhionlainnis, an Liotuáinis agus an tSualainnis.
(
13
)	Féach fonóta 10 thuas.
(
14
)	Cuirtear an prionsabal sin in iúl freisin in Airteagal 10(3) CAE, in Airteagal 15(1) agus in Airteagal 298(1) CFAE.
(
15
)	Ceart a chumhdaítear freisin in Airteagal 42 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.
(
16
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 7 Meán Fómhair 2023, Breyer v REA (C‑135/22 P, EU:C:2023:640, mír 70 agus an cásdlí dá dtagraítear). Maidir leis an eisceacht a leagtar amach sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) den Rialachán, féach, inter alia, breithiúnas an 8 Meitheamh 2023, anChomhairle v Pech (C‑408/21 P, EU:C:2023:461, mír 82 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
17
)	Breithiúnas an 13 Iúil 2017, Saint‑Gobain Glass Deutschland v anCoimisiún (C‑60/15 P, EU:C:2017:540, míreanna 73 go 77).
(
18
)	Ibid., míreanna 75 go 77.
(
19
)	Féach, de réir analaí, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Pikamäe in De Masi agus Varoufakis v BCE (C‑342/19 P, EU:C:2020:549, míreanna 81 go 84).
(
20
)	Féach, chuige sin, aithrisí 6 agus 11 de Rialachán Uimh. 1049/2001. Sa chomhthéacs sin, féach freisin mír 60 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.
(
21
)	Féach, mar shampla, breithiúnas an 7 Feabhra 2018, Access Info Europe v anCoimisiún (T‑851/16, EU:T:2018:69, míreanna 90 go 94).
(
22
)	Féach, go háirithe, breithiúnais an 25 Eanáir 2023, De Capitani v anChomhairle (T‑163/21, EU:T:2023:15, mír 78 agus an cásdlí dá dtagraítear), agus an 18 Nollaig 2008, Muñiz v an Coimisiún (T‑144/05, EU:T:2008:596, mír 80).
(
23
)	Breithiúnas an 13 Iúil 2017, Saint‑Gobain Glass Deutschland v an
Coimisiún (C‑60/15 P, EU:C:2016:540, míreanna 75 go 77).
(
24
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 20 Eanáir 2021, Land Baden‑Württemberg (Cumarsáid inmheánach) (C‑619/19, EU:C:2021:35, mír 46 agus an cásdlí dá dtagraítear). Féach freisin, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Szpunar in Saint‑Gobain Glass Deutschland v an Coimisiún (C‑60/15 P, EU:C:2016:778, míreanna 60 agus 76).
(
25
)	Féach, de réir analaí, Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Pikamäe in De Masi agus Varoufakis v BCE (C‑342/19 P, EU:C:2020:549, míreanna 85 agus 86).
(
26
)	Breithiúnas an 7 Meitheamh 2011 (T‑471/08, EU:T:2011:252, míreanna 3 go 12 agus 73 go 76).
(
27
)	Breithiúnas an 20 Meán Fómhair 2016 (T‑51/15, EU:T:2016:519, míreanna 26 agus 27).
(
28
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2018, ClientEarth v an Coimisiún (C‑57/16 P, EU:C:2018:660, mír 86). Féach freisin, i gcomhthéacs nósanna imeachta riaracháin agus breithiúnacha, breithiúnas an 16 Iúil 2015, ClientEarth v an Coimisiún (C‑612/13 P, EU:C:2015:486, míreanna 77 agus 78).
(
29
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2018, ClientEarth v an Coimisiún (C‑57/16 P, EU:C:2018:660, míreanna 92 go 112). Féach freisin Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Bot in ClientEarth v an
Coimisiún (C‑57/16 P, EU:C:2017:909, mír 68).
(
30
)	Féach breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2018, ClientEarth v anCoimisiún (C‑57/16 P, EU:C:2018:660, mír 87).
(
31
)	Féach breithiúnas an 14 Aibreán 2015, an Chomhairle v an Coimisiún (C‑409/13, EU:C:2015:217, míreanna 74 go 77).
(
32
)	Féach, chuige sin, breithiúnas an 22 Eanáir 2020, MSD Animal Health Innovation agus Intervet International v EMA (C‑178/18 P, EU:C:2020:24, míreanna 126 agus 127).
(
33
)	Féach, mar shampla, breithiúnas an 28 Deireadh Fómhair 2022, Generalstaatsanwaltschaft München (Eiseachadadh agus ne bis in idem) (C‑435/22 PPU, EU:C:2022:852, míreanna 119 agus 120 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
34
)	Béim curtha leis.
(
35
)	Léitear an mhír sin mar seo a leanas: ‘[...] fiú dá mbunófaí an cuspóir sin, ní chiallaíonn sé, ann féin, go raibh próiseas cinnteoireachta maidir le doiciméad den sórt sin ar siúl tráth a glacadh na cinntí atá faoi chonspóid’. [Aistriúchán neamhoifigiúil] Béim curtha leis.
(
36
)	Béim curtha leis.
(
37
)	Féach, i ndáil leis sin, Airteagal 12(2) agus Airteagal 36(1) de Rialachán Uimh. 1107/2009. I ndáil leis sin, féach freisin mír 57 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.
(
38
)	Féach mír 53 den bhreithiúnas atá faoi achomharc: ‘dhearbhaigh an Coimisiún gur [iarr sé ar EFSA] saineolaithe agus páirtithe leasmhara na mBallstát a rannpháirtiú chun a áirithiú gur féidir gach tuairim a chur san áireamh, rud a chuirfeadh chun cinn go nglacfar go tapa leis an treoirdhoiciméad athbhreithnithe maidir le beacha’.
(
39
)	Féach mír 59 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.
(
40
)	Cinneadh i gcás 2142/2018/EWM maidir le diúltú an Choimisiúin Eorpaigh rochtain a thabhairt ar sheasaimh na mBallstát maidir le treoirdhoiciméad a bhaineann le measúnú riosca ar lotnaidicídí ar bheacha. Féach go háirithe míreanna 13, 14, 21, 34 agus 35 de.
(
41
)	Féach go háirithe míreanna 96 agus 97 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.
(
42
)	Breithiúnas an 28 Bealtaine 2020, ViaSat v anCoimisiún (T‑649/17, EU:T:2020:235).
(
43
)	Féach, inter alia, breithiúnas an 8 Meitheamh 2023, an Chomhairle v Pech (C‑408/21 P, EU:C:2023:461, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
(
44
)	Féach breithiúnas an 4 Meán Fómhair 2018, ClientEarth v an Coimisiún (C‑57/16 P, EU:C:2018:660, mír 81 agus an cásdlí dá dtagraítear), chun forléargas a fháil ar na cásanna sin.
(
45
)	Ibid., mír 80.
(
46
)	Féach, go háirithe, mír 113 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.
(
47
)	Béim curtha leis.
(
48
)	Féach, mar shampla, mír 111 de.
(
49
)	Féach, go háirithe, míreanna 91, 106, 111, 114, 119, 126 agus 129 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.
(
50
)	Féach, mar shampla, breithiúnas an 25 Eanáir 2023, De Capitani v anChomhairle (T-163/21, EU:T:2023:15, mír 85 agus an cásdlí dá dtagraítear).