62012CC0539
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
YVES BOT
ippreżentati fil-5 ta’ Diċembru 2013 (
1
)
Kawża C‑539/12
Z. J. R. Lock
vs
British Gas Trading Ltd et
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Employment Tribunal, Leicester (ir-Renju Unit)]
“Politika soċjali — Organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol — Konsulent li jirċievi salarju bażiku flimkien ma’ kummissjonijiet kull xahar skont id-dħul mill-bejgħ imwettaq u n-numru ta’ kuntratti ta’ bejgħ konklużi — Dritt għall-ħlas ta’ kummissjonijiet matul il-leave annwali”
1.
Id-domandi preliminari li saru mill-Employment Tribunal, Leicester (ir-Renju Unit), jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-4 ta’ Novembru 2003, li tikkonċerna ċerti aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol (
2
), li huwa fformulat skont kif ġej:
“Leave annwali
1.
L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa ħalli jassiguraw li kull ħaddiem ikun intitolat għal-leave annwali bil-ħlas ta’ mill-anqas erba’ ġimgħat b’konformità mal-kondizzjonijiet għall-intitolament għal, u l-għoti ta’, leave bħal dan stabbilit bil-leġislazzjoni nazzjonali u/jew bil-prattika.
2.
Il-perjodu minimu ta’ leave annwali bil-ħlas ma jistax ikun mibdul b’pagament ta’ benefiċċji bħala kumpens, apparti minn meta r-relazzjoni ta’ l-impieg tkun ġiet itterminata.”
2.
Dawn id-domandi qed isiru fil-kuntest ta’ kawża bejn Z. J. R. Lock u l-persuna li jimpjegah, British Gas Trading Ltd et (iktar ’il quddiem “British Gas”), fir-rigward ta’ kif għandu jiġi kkalkulat l-ammont tar-remunerazzjoni li dan l-impjegat jista’ jippretendi matul il-leave annwali mħallas tiegħu. B’mod iktar preċiż, il-kwistjoni li tqum f’din il-kawża hija jekk, meta r-remunerazzjoni li jirċievi impjegat tkun tikkonsisti f’parti fissa u parti varjabbli, din tal-aħħar għandhiex tkun jew le parti mir-remunerazzjoni li għaliha huwa intitolat l-impjegat abbażi tal-leave annwali mħallas tiegħu.
I – Il-fatti fil-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
3.
Sa mill-2010 s’issa, Z. J. R. Lock huwa impjegat ma’ British Gas bħala konsulent fuq il-bejgħ intern tal-enerġija (“Internal Energy Sales Consultant”). Xogħlu huwa li jipprova jikkonvinċi lil klijenti professjonali sabiex jixtru prodotti tal-enerġija ta’ British Gas.
4.
Ir-remunerazzjoni tiegħu tikkonsisti f’żewġ elementi prinċipali. L-ewwel wieħed huwa kkostitwit minn remunerazzjoni bażika u t-tieni wieħed minn kummissjoni.
5.
L-istess bħar-remunerazzjoni bażika, il-kummissjoni titħallas kull xahar. L-ammont tagħha jvarja sa fejn dan jiġi kkalkulat b’riferiment għall-bejgħ li effettivament ikun sar. Dan b’hekk jiddependi mhux mill-ħin ta’ xogħol li wieħed jinvesti, iżda mir-riżultati ta’ dak ix-xogħol, jiġifieri n-numru u t-tip ta’ kuntratti ġodda li jkunu ġew konklużi minn British Gas. Il-kummissjoni ma titħallasx fil-mument meta jsir ix-xogħol li jiġġenera l-kummissjoni, iżda diversi ġimgħat jew xhur wara l-konklużjoni tal-kuntratt ta’ bejgħ ma’ British Gas.
6.
Z. J. R. Lock kien fuq leave annwali mħallas mid-19 ta’ Diċembru 2011 sat-3 ta’ Jannar 2012.
7.
Ir-remunerazzjoni ta’ Z. J. R. Lock kienet tinkludi, matul il-perijodu kopert bil-leave annwali tiegħu, ir-remunerazzjoni bażika tiegħu u kummissjoni li huwa kien qala’ matul il-ġimgħat preċedenti. Matul is-sena li għaliha tirreferi t-talba ta’ Z. J. R. Lock, huwa kien irċieva ħlas fix-xahar permezz ta’ kummissjonijiet ta’ 1912,67 lira sterlina (GBP). Matul ix-xahar meta huwa ħa l-leave annwali li huwa s-suġġett tat-talba tiegħu, huwa rċieva kummissjoni li tammonta għal GBP 2 350.31. Huwa rċieva wkoll remunerazzjoni bażika ta’ GBP 1 222.50 fix-xahar (
3
).
8.
Peress li Z. J. R. Lock ma għamel ebda xogħol matul il-perijodu ta’ leave annwali tiegħu, huwa ma kienx f’pożizzjoni li jikkonkludi bejgħ ġdid jew li jsegwi bejgħ potenzjali matul dak il-perijodu. Għaldaqstant, huwa ma kienx f’pożizzjoni li jiġġenera kummissjoni matul dak il-perijodu. Peress li dik iċ-ċirkustanza kellha riperkussjonijiet sfavorevoli fuq is-salarju li rċieva Z. J. R. Lock matul ix-xhur wara l-leave annwali, huwa ddeċieda li jressaq quddiem il-qorti tar-rinviju talba għal kumpens għal-leave annwali (“holiday pay”) mhux imħallas għall-perijodu mid-19 ta’ Diċembru 2011 sat-3 ta’ Jannar 2012.
9.
Fir-rigward ta’ din it-talba, l-Employment Tribunal, Leicester, iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jirrinvija lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
“1)
Meta:
—
ir-remunerazzjoni annwali ta’ impjegat tkun tinkludi r-remunerazzjoni bażika u l-ħlasijiet ta’ kummissjoni li jingħataw skont dritt għall-kummissjoni stabbilit f’kuntratt;
—
il-kummissjoni titħallas b’riferiment għall-bejgħ magħmul u għall-kuntratti konklużi mill-persuna li timpjega grazzi għax-xogħol tal-ħaddiem;
—
l-kummissjoni titħallas f’arretrati u l-ammont tal-kummissjoni rċevut matul perijodu ta’ riferiment partikolari jvarja skont il-valur tal-bejgħ mwettaq u l-kuntratti konklużi kif ukoll iż-żmien li fih sar dan il-bejgħ;
—
matul il-perijodi ta’ leave annwali, il-ħaddiem ma jagħmel l-ebda xogħol li kieku jintitolah għal dawn il-ħlasijiet tal-kummissjoni u għaldaqstant ma jiġġenerax kummissjoni fir-rigward ta’ dawn il-perijodi;
—
għall-perijodu ta’ remunerazzjoni li jinkludi perijodu ta’ leave annwali, il-ħaddiem huwa intitolat għar-remunerazzjoni bażika u jibqa’ jirċievi ħlasijiet tal-kummissjoni bbażati fuq kummissjoni li huwa jkun qala’ preċedentement, u
—
il-medja tal-qligħ tal-kummissjoni tiegħu matul is-sena tkun inqas minn dik li kien ikollu kieku l-ħaddiem ma kienx ħa leave, minħabba li, matul il-perijodu ta’ leave, huwa ma kienx għamel xogħol li kien jintitolah għall-ħlasijiet tal-kummissjoni,
l-Artikolu 7 tad-Direttiva [tal-Kunsill 93/104/KE, tat-23 ta’ Novembru 1993, dwar xi aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 2, p. 197)], kif emendata bid-Direttiva 2003/88[...], jimponi li l-Istati Membri jieħdu miżuri sabiex jiżguraw li ħaddiem jitħallas fir-rigward ta’ perijodi ta’ leave annwali, b’riferiment għall-ħlasijiet ta’ kummissjoni li huwa kieku kien jaqla’ matul dak il-perijodu li kieku ma kienx ħa l-leave, kif ukoll ir-remunerazzjoni bażika tiegħu?
2)
Liema huma l-prinċipji applikabbli għall-ewwel domanda?
3)
Jekk ir-risposta għall-ewwel domanda hija fl-affermattiv, liema huma l-prinċipji (jekk hemm) li huma meħtieġa li jiġu adottati mill-Istati Membri fil-kalkolu tas-somma dovuta lill-impjegat b’riferiment għall-kummissjoni li l-ħaddiem kien jew seta’ jaqla’ li kieku ma ħax il-leave annwali?”
10.
Id-dubji li għandha l-qorti tar-rinviju dwar l-interpretazzjoni korretta li għandha tingħata lill-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 fil-preżenza ta’ remunerazzjoni kkostitwita minn parti fissa u parti varjabbli jidhru li jinbtu, b’mod partikolari, mis-sentenza tal-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) tas-27 ta’ Novembru 2002, Evans vs Malley Organisation Ltd (T/A First Business Support) (
4
). Effettivament, f’sitwazzjoni analoga għal dik f’din il-kawża, l-impjegat rikorrent kien argumenta li l-kumpens tiegħu għal-leave annwali kellu jkun ibbażat fuq id-dħul medju tiegħu, sabiex jinkludi kemm ir-remunerazzjoni bażika tiegħu kif ukoll id-dħul tiegħu mill-kummissjonijiet. Il-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) ċaħdet l-argument tal-impjegat. Hija ddeċidiet li r-remunerazzjoni tiegħu ma kinitx tvarja skont il-volum ta’ xogħol imwettaq u li, għaldaqstant, l-Artikolu 221(2) tal-liġi tal-1996 dwar id-drittijiet tal-impjegati (Employment Rights Act 1996) kien applikabbli (
5
). Għaldaqstant, din il-qorti ddeċidiet li l-impjegat kellu dritt għall-ħlas tar-remunerazzjoni bażika biss għall-perijodu tiegħu ta’ leave annwali u li b’hekk ma kellux dritt għall-ħlas ta’ somma ekwivalenti għad-dħul medju tiegħu minn kummissjonijiet għal perijodi li matulhom huwa kien fuq leave annwali mħallas.
II – L-analiżi tiegħi
11.
Fl-ewwel lok ser nindirizza d-domanda prinċipali, li tirrigwarda l-kwistjoni jekk, f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, fejn ir-remunerazzjoni li jirċievi impjegat tkun komposta, minn naħa, minn salarju bażiku u, min-naħa l-oħra, minn kummissjoni li l-ammont tagħha jkun iffissat b’riferiment għall-bejgħ imwettaq u l-kuntratti konklużi mill-persuna li timpjegah bħala konsegwenza tal-attività personali ta’ dak l-impjegat, l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 jimponix jew le li dik il-kummissjoni tiġi inkluża fil-bażi tar-remunerazzjoni li hija dovuta lil dak l-impjegat abbażi tal-perijodu tiegħu ta’ leave annwali mħallas.
12.
Fil-fehma tiegħi, sabiex jiġi ssalvagwardat b’mod effettiv id-dritt għal leave annwali mħallas, għandha tingħata risposta affermattiva għal din id-domanda.
13.
Infakkar li, skont ġurisprudenza kostanti, id-dritt ta’ kull impjegat għal-leave annwali mħallas għandu jitqies bħala prinċipju tad-dritt soċjali tal-Unjoni li huwa ta’ importanza partikolari, li minnu ma jistax ikun hemm deroga (
6
). Barra minn hekk, dan id-dritt huwa rikonoxxut espressament fl-Artikolu 31(2) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (
7
).
14.
Huwa paċifiku li l-għan tad-dritt għal-leave annwali mħallas huwa li jippermetti lill-impjegat li jistrieħ u li jkollu perijodu ta’ mistrieħ u ta’ divertiment (
8
).
15.
Il-ħlas tal-leave pprovdut fl-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88 huwa intiż sabiex jippermetti lill-impjegat jieħu effettivament il-leave li għalih huwa għandu dritt (
9
).
16.
Kif ikkonstatat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Williams et, iċċitata iktar ’il fuq, il-kliem tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 ma jagħti ebda indikazzjoni espliċita f’dak li jirrigwarda r-remunerazzjoni li għaliha huwa intitolat l-impjegat matul il-leave annwali tiegħu (
10
).
17.
Għaldaqstant, huwa l-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta titqies l-importanza tad-dritt għal-leave annwali mħallas u tal-għan tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88, li tiddefinixxi x’għandu jkun inkluż fil-bażi ta’ remunerazzjoni li l-impjegati għandhom dritt li jippretendu matul il-perijodi tagħhom ta’ leave annwali mħallas.
18.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni li tippreċiża li l-espressjoni “leave annwali bil-ħlas” li tinsab fl-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2003/88 tfisser li, tul il-perijodu ta’ leave annwali fis-sens ta’ din id-direttiva, ir-remunerazzjoni għandha tibqa’ titħallas u li, fi kliem ieħor, l-impjegat għandu jirċievi r-remunerazzjoni normali għal dan il-perijodu ta’ mistrieħ (
11
).
19.
Effettivament, kif indikat il-Qorti tal-Ġustizzja, id-Direttiva 2003/88 tittratta d-dritt għal-leave annwali u d-dritt li jinkiseb ħlas f’dan ir-rigward bħala li jikkostitwixxu żewġ aspetti ta’ dritt wieħed. L-għan tar-rekwiżit li dan il-leave jitħallas huwa sabiex matul dan il-leave l-impjegat isib ruħu f’sitwazzjoni li hija paragunabbli mal-perijodi ta’ xogħol għal dak li jirrigwarda s-salarju (
12
).
20.
Il-Qorti tal-Ġustizzja b’hekk iddeduċiet minn dak li ntqal hawn fuq li r-remunerazzjoni mħallsa fir-rigward tal-leave annwali għandha bħala prinċipju tkun ikkalkulata b’mod li tikkorrispondi għar-remunerazzjoni ordinarja li jirċievi l-impjegat. Fil-fehma tagħha, minn dan jirriżulta wkoll li kumpens, li l-ammont tiegħu jippermetti sempliċement li jiġi eskluż kull riskju sinjifikattiv li l-impjegat ma jiħux il-leave tiegħu, ma huwiex suffiċjenti sabiex jissodisfa r-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni (
13
).
21.
Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, meta r-remunerazzjoni li jirċievi l-impjegat tkun tikkonsisti f’diversi elementi, id-determinazzjoni ta’ dik ir-remunerazzjoni ordinarja u, għaldaqsant, tal-ammont li għalih għandu dritt dak l-impjegat matul il-leave annwali tiegħu teħtieġ analiżi speċifika (
14
).
22.
Is-sitwazzjoni li kellha quddiemha l-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża li wasslet għas-sentenza Williams et, iċċitata iktar ’il fuq, kienet tirrigwarda bdoti ta’ linja tal-ajru li kienu jirċievu remunerazzjoni li tikkonsisti f’somma fissa annwali u bonuses varjabbli marbuta mal-ħin li kienu jqattgħu fl-ajru u barra mill-bażi.
23.
L-analiżi ta’ din is-sitwazzjoni ppermettiet lill-Qorti tal-Ġustizzja li tiddefinixxi diversi kriterji li jippermettu, skont il-każ, li jiġu inklużi jew esklużi ċerti elementi tar-remunerazzjoni li għaliha impjegat għandu dritt meta jieħu leave annwali mħallas.
24.
Ir-regola ġenerali stabbilita mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tar-remunerazzjoni li tkun tinkludi diversi komponenti hija li, jekk l-istruttura tar-remunerazzjoni ordinarja ta’ impjegat tkun taqa’, bħala tali, taħt id-dispożizzjonijiet u l-prattiki rregolati mid-dritt tal-Istati Membri, din ma jistax ikollha impatt fuq id-dritt tal-impjegat li jgawdi, matul il-perijodu tiegħu ta’ mistrieħ u divertiment, minn kundizzjonijiet ekonomiċi komparabbli għal dawk li jikkonċernaw it-twettiq tax-xogħol tiegħu (
15
).
25.
B’applikazzjoni ta’ din ir-regola ġenerali, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li kull inkonvenjent marbut mal-mod intrinsiku ta’ kif jiġu eżegwiti l-kompiti tal-impjegat skont il-kuntest ta’ impjieg tiegħu huwa kkumpensat b’ammont finanzjarju li jitqies meta tiġi kkalkulata r-remunerazzjoni globali tal-impjegat, u b’hekk, fil-każ tal-bdoti ta’ linja tal-ajru, il-ħin li jqattgħu fuq titjiriet bilfors irid jagħmel parti mill-ammont li għalih huwa intitolat l-impjegat matul il-leave annwali tiegħu (
16
).
26.
Min-naħa l-oħra, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, l-elementi tar-remunerazzjoni globali tal-impjegat li huma intiżi esklużivament sabiex ikopru l-ispejjeż okkażjonali jew aċċessorji li jinqalgħu matul it-twettiq tal-kompiti tal-impjegat skont il-kuntratt ta’ xogħol tiegħu, bħall-ispejjeż relatati mal-ħin li l-bdoti jkunu kostretti li jqattgħu barra mill-bażi, ma għandhomx jittieħdu inkunsiderazzjoni meta jiġi kkalkulat il-ħlas li għandu jingħata matul il-leave annwali (
17
).
27.
L-eżistenza ta’ rabta intrinsika tad-diversi elementi li fihom tikkonsisti r-remunerazzjoni globali tal-impjegat mat-twettiq tal-kompiti tiegħu skont il-kuntratt ta’ xogħol tiegħu b’hekk tidher li hija kriterju determinanti sabiex dawn id-diversi elementi jaqgħu taħt ir-remunerazzjoni dovuta lill-impjegat matul il-leave annwali mħallas tiegħu. Id-diversi bonuses li l-impjegat huwa intitolat għalihom matul il-leave annwali mħallas tiegħu b’hekk għandhom ikunu marbuta mhux biss mal-eżekuzzjoni tal-kompiti li għandu l-impjegat skont il-kuntratt ta’ xogħol tiegħu, iżda għandhom ikollhom ukoll ċertu grad ta’ permanenza.
28.
Din l-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ rabta intrinsika tad-diversi elementi li fihom tikkonsisti r-remunerazzjoni globali tal-impjegat mal-eżekuzzjoni tal-kompiti tiegħu skont il-kuntratt ta’ xogħol tiegħu għandha, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, issir abbażi ta’ medja meħuda fuq perijodu ta’ referenza meqjus bħala rappreżentattiv u fid-dawl tal-prinċipju stabbilit mill-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq, li tgħid li d-Direttiva 2003/88 tittratta d-dritt għal leave annwali u l-ksib ta’ ħlas fuq din il-bażi bħala żewġ aspetti ta’ dritt wieħed (
18
).
29.
Fir-rigward ta’ dan il-kriterju ta’ rabta intrinsika, il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet kriterju ieħor, billi rreferiet għall-ġurisprudenza tagħha dwar ir-remunerazzjoni tal-impjegati nisa tqal li jiġu assenjati provviżorjament għal kariga oħra matul it-tqala tagħhom jew li jingħataw eżenzjoni mix-xogħol (
19
). B’hekk, l-elementi kollha tar-remunerazzjoni marbuta mal-istatus personali u professjonali tal-impjegat għandhom jinżammu matul il-leave annwali mħallas ta’ dak l-impjegat (
20
). Dawn jistgħu jikkonsistu, pereżempju, f’bonuses relatati mal-pożizzjoni għolja fil-ġerarkija, l-anzjanità jew il-kwalifiki professjonali tal-impjegat.
30.
Fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza u tat-tendenza li tirriżulta mill-kriterji stabbiliti s’issa mill-Qorti tal-Ġustizzja, jidhirli li kummissjoni bħal dik li jirċievi Z. J. R. Lock skont il-kuntratti ta’ bejgħ konklużi minn British Gas bħala konsegwenza ta’ xogħol li jkun għamel personalment, għandha tiġi integrata fir-remunerazzjoni li dan l-impjegat jista’ jippretendi matul il-leave annwali mħallas tiegħu.
31.
Effettivament, il-kummissjonijiet inkwistjoni huma marbuta direttament mat-twettiq abitwali tal-kompiti ta’ Z. J. R. Lock skont il-kuntratt ta’ xogħol tiegħu. Barra minn hekk, dawn il-kummissjonijiet tabilħaqq jikkostitwixxu remunerazzjoni għal xogħol imwettaq personalment minn Z. J. R. Lock. Dawn il-kummissjonijiet b’hekk huma relatati direttament mal-attività personali ta’ dan l-impjegat fi ħdan l-impriża tiegħu.
32.
Barra minn hekk, għalkemm l-ammont tagħhom jista’ jvarja skont ix-xahar, skont ir-riżultati miksuba minn Z. J. R. Lock, dawn il-kummissjonijiet madankollu huma ta’ natura permanenti sabiex b’hekk jistgħu jitqiesu bħala parti mir-remunerazzjoni ordinarja ta’ dan l-impjegat. Fi kliem ieħor, jikkostitwixxu element kostanti tar-remunerazzjoni tiegħu. Effettivament, konsulent li jeżerċita b’mod sodisfaċenti l-funzjonijiet tiegħu fi ħdan British Gas jirċievi kull xahar kummissjoni li tiżdied mas-salarju bażiku tiegħu.
33.
B’hekk, fil-fehma tiegħi, teżisti tabilħaqq rabta intrinsika bejn il-kummissjonijiet li jirċievi kull xahar impjegat bħal Z. J. R. Lock u l-eżekuzzjoni tal-kompiti tiegħu skont il-kuntratt ta’ xogħol tiegħu. Dik ir-rabta hija barra minn hekk iktar manifesta meta l-ammont tal-kummissjonijiet huwa, mid-definizzjoni tiegħu stess, ikkalkulat b’mod proporzjonat mar-riżultati miksuba minn dan il-impjegat abbażi tal-kuntratti konklużi minn British Gas.
34.
Fil-fehma tiegħi, jekk ma jitqisux il-kummissjonijiet fir-remunerazzjoni dovuta lil impjegat abbażi tal-leave annwali mħallas tiegħu, dan jista’ jwassal sabiex huwa jkollu diżinċentiv li jeżerċita d-dritt tiegħu għal dak il-leave, li jmur kontra l-għan tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88. Dak l-effett dissważiv huwa barra minn hekk iktar probabbli f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali fejn il-kummissjoni tirrappreżenta bħala medja iktar minn 60 % tar-remunerazzjoni li jirċievi Z. J. R. Lock.
35.
Jekk sitwazzjoni bħal din tiġi aċċettata jkun ifisser li impjegat bħal Z. J. R. Lock, li jkollu diżinċentiv sabiex jeżerċita d-dritt tiegħu għal leave annwali mħallas u li b’hekk ikompli jaħdem, ikun qiegħed jibbenefika fil-fatt minn kumpens finanzjarju minflok perijodu minimu ta’ leave annwali mħallas, li huwa strettament ipprojbit mid-dritt tal-Unjoni. Effettivament, skont l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/88, il-perijodu minimu ta’ leave annwali mħallas ma jistax jiġi ssostitwit b’kumpens finanzjarju, ħlief f’każ ta’ tmiem tar-relazzjoni ta’ xogħol (
21
).
36.
Sabiex topponi t-teżi li kummissjonijiet bħal dawk li abitwalment jirċievi Z. J. R. Lock għandhom ikunu integrati fir-remunerazzjoni dovuta lilu matul il-leave annwali mħallas tiegħu, British Gas tikkontesta l-argument li jgħid li jekk dawn il-kummissjonijiet jitqiesu inkunsiderazzjoni, dan ikollu l-effett li l-impjegat ikollu diżinċentiv li jeżerċita d-dritt tiegħu għal-leave annwali mħallas. Hija targumenta, fil-fatt, li matul il-perijodu ta’ leave annwali, Z. J. R. Lock ikompli jirċievi remunerazzjoni li tikkonsisti f’parti fissa u parti varjabbli, minħabba l-fatt li l-ħlas ta’ kummissjoni abbażi ta’ bejgħ konkluż qabel jista’ jikkoinċidi mal-perijodu ta’ leave annwali mħallas. Sa fejn huwa jirċievi effettivament matul dan il-perijodu r-remunerazzjoni ordinarja tiegħu, impjegat bħal Z. J. R. Lock ma jkollux diżinċentiv li jeżerċita d-dritt tiegħu għal leave annwali mħallas.
37.
Dan l-argument huwa bbażat fuq premessa qarrieqa. Ċertament, mad-daqqa t’għajn, impjegat bħal Z. J. R. Lock jista’ jirċievi r-remunerazzjoni ordinarja tiegħu meta jkun qiegħed fuq leave. Madankollu, dan il-fatt bl-ebda mod ma jelimina l-effett dissważiv li jirriżulta min-nuqqas ta’ ħlas ta’ kummissjoni fir-rigward tal-perijodu li matulu dak l-impjegat jeżerċita d-dritt tiegħu għal leave annwali mħallas.
38.
Effettivament, is-sistema ta’ kummissjonijiet stabbilita minn British Gas timplika li neċessarjament jeżisti intervall ta’ żmien bejn il-fatt ġeneratur — il-bejgħ li jsir, il-kuntratti konklużi — u l-mument meta titħallas il-kummissjoni. Huwa dan l-intervall ta’ żmien li jispjega kif impjegat jista’ jirċievi l-parti varjabbli tar-remunerazzjoni tiegħu matul il-perijodu tiegħu ta’ leave annwali mħallas. Madankollu, f’tali sitwazzjoni, din il-parti varjabbli tar-remunerazzjoni tiegħu titħallas mhux fir-rigward tal-perijodu ta’ leave, iżda biss bħala konsegwenza tal-kuntratti konklużi qabel. Dan in-nuqqas ta’ ħlas tal-parti varjabbli tar-remunerazzjoni tal-impjegat fir-rigward tal-perijodu ta’ leave annwali jkollu riperkussjonijiet negattivi fuq l-ammont ta’ remunerazzjoni li l-impjegat jirċievi fix-xhur li jsegwu dan il-perijodu ta’ leave. Impjegat bħal Z. J. R. Lock b’hekk isib ruħu, minħabba li jkun ħa l-leave annwali, f’sitwazzjoni iktar sfavorevoli milli kieku jkun ħadem. Il-fatt li huwa jeżerċita d-dritt tiegħu għal leave annwali mħallas b’hekk joħloqlu żvantaġġ finanzjarju li, għalkemm iddifferit, huwa tabilħaqq reali.
39.
Fin-nuqqas ta’ sistema li tippermetti li tinżamm il-parti varjabbli tar-remunerazzjoni f’ċertu livell fir-rigward tal-perijodu ta’ leave annwali mħallas, dan l-impjegat b’hekk jista’ tabilħaqq jaqta’ qalbu, minħabba t-tnaqqis fid-dħul ulterjuri li jista’ jirriżulta min-nuqqas ta’ attività tiegħu, milli jeżerċita d-dritt tiegħu għal dak il-leave.
40.
Matul is-seduta, British Gas insistiet fuq il-fatt li, minn naħa waħda, kull impjegat jingħata objettiv ta’ dħul annwali abbażi tal-bejgħ previst u li, min-naħa l-oħra, ir-rati tal-kummissjonijiet imħallsa lill-impjegati għall-bejgħ imwettaq diġà jikkunsidraw il-fatt li huma ma jistgħux jiġġeneraw kummissjonijiet matul il-perijodi tagħhom ta’ leave annwali mħallas.
41.
Dawn iż-żewġ argumenti ma humiex ta’ tali natura li jikkontestaw in-neċessità li l-kummissjonijiet jiġu integrati fil-bażi ta’ remunerazzjoni dovuta lil impjegat bħal Z. J. R. Lock fir-rigward tal-perijodu tiegħu ta’ leave annwali mħallas.
42.
Effettivament, minn naħa, l-iffissar ta’ objettiv ta’ dħul annwali skont il-prestazzjoni ta’ impjegat, li huwa normali fis-settur kummerċjali, ma huwiex ekwivalenti għall-iffissar, bil-quddiem, ta’ bonus b’ammont fiss li minnu jibbenefika kull impjegat indipendentement mill-bejgħ li huwa jwettaq. Għalhekk, ma hemm ebda raġuni għalfejn il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tintalab, fil-kuntest ta’ din il-kawża, li tinvestiga jekk huwiex meħtieġ jew le li jittieħed inkunsiderazzjoni dan it-tip ta’ bonus fil-kuntest tar-remunerazzjoni li jista’ jippretendi impjegat bħal Z. J. R. Lock fir-rigward tal-perijodu tiegħu ta’ leave annwali mħallas.
43.
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tat-tieni argument imqajjem minn British Gas, li huwa bbażat fuq l-allegazzjoni li British Gas kienet tqis minn qabel il-perijodi ta’ leave annwali mħallas sabiex tiddetermina r-rati tal-kummissjonijiet, jiena nosserva, fl-ewwel lok, li l-provi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha għad-dispożizzjoni tagħha ma jippermettux, fil-fehma tiegħi, li jiġi stabbilit li impjegat bħal Z. J. R. Lock ibbenefika minn żieda fir-rati tal-kummissjonijiet sabiex jiġi żgurat il-ħlas tal-leave annwali.
44.
Sussegwentement, u fi kwalunkwe każ, għandi dubji jekk tali sistema hijiex konformi ma’ dak li ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Robinson‑Steele et, iċċitata iktar ’il fuq. F’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja qajmet dubji dwar il-prattika li permezz tagħha l-persuni li jimpjegaw jinkorporaw il-ħlas tal-leave annwali fis-salarju bis-siegħa jew bil-ġurnata tal-ħaddiema (l-hekk imsejħa prattika ta’ “rolled-up holiday pay”). B’mod iktar preċiż, il-Qorti tal-Ġustizzja stabbilixxiet li l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 93/104 jipprekludi li l-ħlas tal-leave annwali minimu skont din id-dispożizzjoni jkun is-suġġett ta’ ħlasijiet parzjali mifruxa fuq il-perijodu annwali ta’ xogħol korrispondenti u mħallsa mar-remunerazzjoni għax-xogħol imwettaq, u mhux ta’ ħlas għal perijodu speċifiku li matulu l-impjegat effettivament jieħu l-leave (
22
). Din is-soluzzjoni hija bbażata fuq ir-regola, li għaliha rreferejt qabel, li l-perijodu minimu ta’ leave annwali mħallas ma jistax jiġi ssostitwit b’kumpens finanzjarju, ħlief f’każ ta’ tmiem tar-relazzjoni ta’ xogħol. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, din il-projbizzjoni hija intiża sabiex tiżgura li l-impjegat ikun jista’ jibbenefika minn mistrieħ effettiv, u dan sabiex tiġi żgurata protezzjoni effettiva tas-sigurtà u s-saħħa tiegħu (
23
). Fi kliem ieħor, tali projbizzjoni hija intiża sabiex tiggarantixxi li l-ħaddiema effettivament jieħdu l-leave annwali mħallas tagħhom.
45.
Fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza, u sa fejn tista’ tiġi vverifikata l-affermazzjoni li saret minn British Gas fuq dan il-punt, skema li tikkonsisti fl-integrazzjoni tal-ħlas tal-leave annwali fir-rata tal-kummissjonijiet imħallsa lill-impjegati hija, fil-fehma tiegħi, inkompatibbli mal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88, inkwantu dan l-artikolu huwa intiż li jiggarantixxi lill-impjegati dritt għal mistrieħ effettiv, sa fejn hemm ir-riskju li din twassal għal sitwazzjonijiet fejn l-impjegati jkollhom inċentiv li ma jiħdux il-leave tagħhom sabiex iżidu r-remunerazzjoni tagħhom.
46.
Għal dawn ir-raġunijiet kollha, nipproponi li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja lill-qorti tar-rinviju għandha tkun li, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, fejn ir-remunerazzjoni li jirċievi impjegat tkun komposta, minn naħa, minn salarju bażiku u, min-naħa l-oħra, minn kummissjoni li l-ammont tagħha jkun iffissat b’riferiment għall-bejgħ imwettaq u l-kuntratti konklużi mill-persuna li timpjegah bħala konsegwenza tal-attività personali ta’ dak l-impjegat, l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88 jimponi li dik il-kummissjoni tiġi inkluża fil-bażi tar-remunerazzjoni li hija dovuta lil dak l-impjegat abbażi tal-perijodu tiegħu ta’ leave annwali mħallas.
47.
Meta titqies ir-risposta li nipproponi li għandha tingħata mill-Qorti tal-Ġustizzja għad-domanda prinċipali li saret mill-qorti tar-rinviju, għandha tiġi eżaminata l-aħħar domanda magħmula minnha, li essenzjalment tirrigwarda l-metodu u r-regoli li għandhom jippermettu li jiġu integrati l-kummissjonijiet fil-bażi tar-remunerazzjoni li għandu jgawdi impjegat bħal Z. J. R. Lock matul il-leave annwali mħallas tiegħu.
48.
Fil-fehma tiegħi, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddetermina liema huma l-metodu u r-regoli adegwati sabiex jinkiseb l-għan stipulat mill-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88, minn naħa, billi tinterpreta d-dritt nazzjonali tagħha (
24
) b’mod konformi ma’ dak l-għan u, min-naħa l-oħra, billi tieħu ispirazzjoni minn elementi dderivati minn prattiki jew sitwazzjonijiet komparabbli. Irrispettivament mill-modalitajiet preċiżi adottati, jidhirli li tkun soluzzjoni adegwata jekk jittieħed inkunsiderazzjoni l-ammont medju tal-kummissjonijiet li l-impjegat jirċievi matul perijodu rappreżentattiv, pereżempju tnax-il xahar (
25
).
III – Konklużjoni
49.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi li jingħataw ir-risposti li ġejjin għad-domandi preliminari magħmula mill-Employment Tribunal, Leicester:
F’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, fejn ir-remunerazzjoni li jirċievi impjegat tkun komposta, minn naħa, minn salarju bażiku u, min-naħa l-oħra, minn kummissjoni li l-ammont tagħha jkun iffissat b’riferiment għall-bejgħ imwettaq u l-kuntratti konklużi mill-persuna li timpjegah bħala konsegwenza tal-attività personali ta’ dak l-impjegat, l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-4 ta’ Novembru 2003, li tikkonċerna ċerti aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol, jimponi li dik il-kummissjoni tiġi inkluża fil-bażi tar-remunerazzjoni li hija dovuta lil dak l-impjegat abbażi tal-perijodu tiegħu ta’ leave annwali mħallas.
Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tinterpreta d-dritt nazzjonali tagħha b’mod li jintlaħaq l-għan segwit mill-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88.
(
1
)	Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
(
2
)	ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 381.
(
3
)	Minn dawn l-elementi jirriżulta li l-kummissjoni tikkostitwixxi iktar minn 60 % tar-remunerazzjoni totali ta’ Z. J. R. Lock.
(
4
)	[2002] EWCA Civ 1834.
(
5
)	Dik id-dispożizzjoni tipprovdi li, “[m]ingħajr preġudizzju għall-Artikolu 222, jekk ir-remunerazzjoni tal-impjegat għall-impjieg tiegħu matul is-sigħat normali tax-xogħol (kemm jekk tkun fis-siegħa, fil-ġimgħa jew perijodu ieħor) ma tvarjax skont il-volum ta’ xogħol imwettaq matul dak il-perijodu, l-ammont ta’ remunerazzjoni għal ġimgħa għandu jkun l-ammont li għandu jitħallas mill-persuna li timpjegah skont il-kuntratt ta’ xogħol fis-seħħ fid-data tal-kalkolu jekk l-impjegat jaħdem matul is-sigħat normali tiegħu f’ġimgħa”.
(
6
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-24 ta’ Jannar 2012, Dominguez (C‑282/10, punt 16).
(
7
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-15 ta’ Settembru 2011, Williams et (C-155/10, Ġabra p. I-8409, punt 18).
(
8
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-20 ta’ Jannar 2009, Schultz-Hoff et (C-350/06 u C-520/06, Ġabra p. I-179, punt 25).
(
9
)	Sentenza tas-16 ta’ Marzu 2006, Robinson-Steele et (C-131/04 u C-257/04, Ġabra p. I-2531, punt 49).
(
10
)	Sentenza Williams et, iċċitata iktar ’il fuq (punt 17).
(
11
)	Ibidem (punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
12
)	Ibidem (punt 20 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(
13
)	Ibidem (punt 21).
(
14
)	Ibidem (punt 22).
(
15
)	Ibidem (punt 23).
(
16
)	Ibidem (punt 24).
(
17
)	Ibidem (punt 25).
(
18
)	Ibidem (punt 26).
(
19
)	Ara, rispettivament, is-sentenzi tal-1 ta’ Lulju 2010, Parviainen (C-471/08, Ġabra p. I-6533), u Gassmayr (C-194/08, Ġabra p. I-6281).
(
20
)	Sentenza Williams et, iċċitata iktar ’il fuq (punt 28).
(
21
)	Ara, b’mod partikolari, is-sentenza Robinson-Steele et, iċċitata iktar ’il fuq (punti 60 u 61).
(
22
)	Sentenza Robinson-Steele et, iċċitata iktar ’il fuq (punt 63).
(
23
)	Ibidem (punt 60).
(
24
)	Dan huwa prinċipalment l-Artikolu 16 tar-Regolament tal-1998 dwar il-ħin tax-xogħol (Working Time Regulations 1998) li, fil-paragrafu 2 tiegħu, jirreferi għall-Artikoli 221 sa 224 tal-liġi tal-1996 dwar id-drittijiet tal-ħaddiema sabiex jiddeterminaw l-ammont ta’ salarju ta’ gimgħa.
(
25
)	Għandu jiġi osservat, f’dan ir-rigward, li fl-iskema ta’ kummissjonijiet (“Commissions Scheme”) li tiffissa l-prinċipji u l-iskema ta’ ħlas tal-kummissjonijiet fi ħdan British Gas, huwa previst li, meta l-konsulenti fuq il-bejgħ joħorġu fuq leave tal-maternità jew paternità, jew fuq leave tal-adozzjoni, huma jibbenefikaw, għal ċerti perijodi, minn ammont ta’ kummissjonijiet li jiġi kkalkulat billi tittieħed medja tal-kummissjonijiet kollha li huma jaqalgħu matul it-tnax-il xahar qabel il-bidu tal-leave.