62005CJ0062_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawża C‑62/05 P,
li għandha bħala suġġett appell taħt l-Artikolu 56 ta’ l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, imressaq fl-10 ta’ Frar 2005,
Nordspedizionieri di Danielis Livio & C. Snc,
fi proċess ta’ stralċ, stabbilita fi Trieste (L-Italja), irrappreżentata minn G. Leone, avvocato,
Livio Danielis, residenti fi Trieste, irrappreżentat minn G. Leone, avvocato,
Domenico D’Alessandro, residenti fi Trieste, irrappreżentat minn G. Leone, avvocato,
appellanti,
il-parti l-oħra fil-kawża li hija:
Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn X. Lewis, bħala aġent, assistit minn G. Bambara, avvocato, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
appellata,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn P. Jann, President ta’ l-Awla, A. Tizzano, R. Schintgen, A. Borg Barthet (Relatur) u M. Ilešič, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: D. Ruiz-Jarabo Colomer,
Reġistratur: Lynn Hewlett, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-30 ta’ Novembru 2006,
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-16 ta’ Jannar 2007,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. Permezz ta’ l-appell tagħhom, Nordspedizionieri di Danielis Livio & C. Snc, fi proċess ta’ stralċ, (iktar ’il quddiem “Nordspedizionieri”), Livio Danielis u Domenico d’Alessandro jitolbu l-annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Komunitajiet Ewropej ta’ l-14 ta’ Diċembru 2004, Nordspedizionieri di Danielis Livio et vs Il-Kummissjoni (T-332/02, Ġabra p. II-4405, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”).
Il-kuntest ġuridiku
2. Ir-regoli Komunitarji doganali jipprovdu għall-possibbiltà ta’ ħlas lura totali jew parzjali ta’ dazji mħallsa fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, jew ta’ remissjoni ta’ ammont ta’ dejn doganali. Il-kundizzjonijiet għar-remissjoni tad-dazji applikabbli f’din il-kawża kienu stabbiliti permezz ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1430/79, tat-2 ta’ Lulju 1979, dwar il-ħlas lura jew ir-remissjoni ta’ dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni (ĠU L 175, p. 1), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3069/86, tas-7 ta’ Ottubru 1986 (ĠU L 286, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1430/79”).
3. L-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 1430/79 jipprovdi li:
“1. Id-dazji fuq l-importazzjoni jistgħu jitħallsu lura jew jiġu maħfura f’sitwazzjonijiet partikolari […] li jirriżultaw minn ċirkustanzi li ma jinvolvu l-ebda qerq jew negliġenza manifesta min-naħa tal-persuna kkonċernata.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
4. Skond l-Artikolu 36 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 222/77, tat-13 ta’ Diċembru 1976, dwar it-tranżitu Komunitarju (ĠU L 38, p. 1):
“1. Meta jiġi kkonstatat li waqt jew fl-okkażjoni ta’ operazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju jseħħ ksur jew irregolarità fi Stat Membru partikolari, l-irkupru tad-dazji u ta’ taxxi oħra eventwalment eżiġibbli għandu jsir minn dan l-Istat Membru, skond il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi, mingħajr ħsara għat-teħid ta’ proċeduri kriminali.
2. Jekk il-post fejn jitwettaq il-ksur jew fejn titwettaq l-irregolarità ma jkunx jista’ jiġi ddeterminat, il-ksur jew l-irregolarità għandhom jitqiesu bħala li twettqu:
(a) meta, waqt l-operazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju, il-ksur jew l-irregolarità jkunu kkonstatati f’uffiċċju ta’ tranżitu li jinsab fuq fruntiera interna: fl-Istat Membru li minnu l-mezz ta’ trasport jew il-merkanzija jkunu għadhom kemm telqu;
(b) meta, waqt l-operazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju, il-ksur jew l-irregolarità huma kkonstatati f’uffiċċju ta’ tranżitu fis-sens tat-tieni inċiż ta’ l-Artikolu 11(d): fl-Istat Membru li jappartjeni għalih dan l-uffiċċju;
(ċ) meta, waqt l-operazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju, il-ksur jew l-irregolarità huma kkonstatati fuq it-territorju ta’ Stat Membru f’post ieħor barra minn f’uffiċċju ta’ tranżitu: fl-Istat Membru fejn tkun saret il-konstatazzjoni;
(d) meta l-kunsinna ma tkunx ġiet ippreżentata fl-uffiċċju ta’ destinazzjoni: fl-aħħar Stat Membru li fit-territorju tiegħu huwa stabbilit, fid-dawl tan-nota ta’ l-avviż ta’ tranżitu, li l-mezz ta’ trasport jew il-merkanzija daħlu;
(e) meta l-ksur jew l-irregolarità huma kkonstatati wara li l-operazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju tkun ġiet konkluża: fl-Istat Membru fejn tkun saret il-konstatazzjoni.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
5. L-Artikolu 1 tal-Ftehim ta’ Assistenza Amministrattiva Reċiproka għal Prevenzjoni u t-Trażżin tal-Frodi Doganali konkluż fl-10 ta’ Novembru 1965 bejn ir-Repubblika Taljana u r-Repubblika Federali tal-Jugoslavja (iktar ’il quddiem il-“Ftehim ta’ Assistenza”) jipprovdi li:
“L-awtoritajiet amministrattivi doganali tal-partijiet kontraenti għandhom jipprovdu assistenza reċiproka lil xulxin, taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan il-ftehim, sabiex jipprevjenu, isibu u jrażżnu l-ksur tas-sistemi doganali rispettivi tagħhom.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
6. Skond l-Artikolu 4 ta’ dan il-ftehim:
“L-awtoritajiet amministrattivi doganali ta’ kull waħda miż-żewġ partijiet kontraenti għandha teżerċita, fuq l-inizjattiva tagħha stess jew fuq it-talba ta’ l-awtoritajiet amministrattivi doganali tal-parti l-oħra, sorveljanza speċjali fiż-żona li taqa’ taħt is-servizz tagħha:
[…]
– sabiex jassiguraw il-protezzjoni ta’ l-interessi doganali u fiskali tal-pajjiżi rispettivi, kull waħda miż-żewġ awtoritajiet amministrattivi doganali timpenja ruħha prinċipalment li tevita li l-merkanzija esportata mit-territorju tagħha tkun is-suġġett ta’ kuntrabandu għad-detriment finanzjarju tal-parti l-oħra.
Għandha ssir sorveljanza speċjali, fuq talba għal dan il-għan, fir-rigward ta’ l-esportazzjoni tal-prodotti li fit-territorju tal-parti kontraenti l-oħra jkunu suġġetti għal dazji għoljin u speċifiċi.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Il-fatti li wasslu għall-kawża
7. Fit-30 ta’ Ottubru 1991, Nordspedizionieri, magħmula minn aġenti doganali u li għandha s-sede tagħha fi Trieste, għamlet dikjarazzjoni ta’ tranżitu Komunitarju estern fir-rigward ta’ kaxxi tal-kartun provenjenti mis-Slovenja u li kienu ddestinati għal Spanja. Fil-5 u fis-16 ta’ Novembru 1991, Nordspedizionieri għamlet żewġ dikjarazzjonijiet oħra ta’ tranżitu, simili għal dawk tat-30 ta’ Ottubru.
8. Wara li twettqu l-formalitajiet kollha doganali relatati mat-tielet operazzjoni ta’ tranżitu, id-direttur ta’ l-uffiċċju tad-dwana ta’ Fernetti talab lill-Guardia di Finanza (pulizija doganali) tispezzjona l-kontenut tal-kunsinna. It-trakk in kwistjoni, li kien diġà ħareġ miż-żona doganali, ġie segwit u mwaqqaf wara li kien saq ftit kilometri u ttieħed lura taħt skorta lejn il-post tad-dwana. L-ispezzjoni wriet li l-kaxxi tal-kartun ma kinux vojta kif kien indikat fid-dikjarazzjoni ta’ tranżitu, iżda kienu mimlija sigaretti. Is-sewwieq tat-trakk ġie arrestat u t-trakk flimkien mal-merkanzija tqiegħdu taħt sekwestru, kif ukoll id-dokumenti li kienu fil-pussess tas-sewwieq.
9. L-investigazzjoni, li saret mill-awtoritajiet doganali Taljani b’kollaborazzjoni ma’ l-awtoritajiet Sloveni, ippermettiet li jiġi stabbilit li s-sewwieq tat-trakk kien ipparteċipa fi tliet operazzjonijiet oħra simili ta’ kuntrabandu ta’ sigaretti, billi uża d-dikjarazzjonijiet ta’ tranżitu magħmula minn Nordspedizionieri fit-30 ta’ Ottubru u fil-5 ta’ Novembru 1991. Fil-kuntest ta’ l-investigazzjoni tagħhom dwar l-operazzjonijiet in kwistjoni ta’ kuntrabandu, l-awtoritajiet Taljani skoprew maħżen li fih kienet qed tinżamm il-merkanzija importata illegalment, u fejn, waqt perkwiżizzjoni fit-8 ta’ April 1992, sabu 8,010 kilogrammi ta’ sigaretti, li tqiegħdu taħt sekwestru.
10. Fis-16 ta’ Ottubru 1992, id-dipartiment tat-taxxa ta’ l-uffiċċju prinċipali tad-dwana ta’ Trieste ordna lill-appellanti, fil-kwalità tagħhom ta’ prinċipal responsabbli mit-tranżitu Komunitarju għall-operazzjonijiet tat-30 ta’ Ottubru u tal-5 ta’ Novembru 1991, iħallsu s-somma ta’ ITL 2,951,462_300, bħala dazju fuq it-tabakk maħdum barra u mdaħħal u mibjugħ illegalment fit-territorju doganali tal-Komunità. Peress li l-kunsinna tas-16 ta’ Novembru 1991 ġiet issekwestrata mill-awtoritajiet doganali Taljani qabel ma ġiet offruta għall-bejgħ, ma ntalab l-ebda ħlas ta’ dazju fir-rigward tagħha.
11. Fl-14 ta’ Novembru 2000, l-appellanti ressqu talba quddiem il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej għar-remissjoni tad-dazji doganali. Din it-talba ġiet sostnuta mill-awtoritajiet Taljani li, f’Ġunju 2001, ippreżentaw talba lill-Kummissjoni għar-remissjoni tad-dazji doganali fl-ammont ta’ ITL 497,589,687.
12. Fit-28 ta’ Ġunju 2002, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni REM 14/01 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”) li fiha ċaħdet din it-talba. Hija kkonkludiet li f’dan il-każ ma kinitx teżisti sitwazzjoni partikolari li tirriżulta minn ċirkustanzi li jinvolvu qerq jew negliġenza manifesta min-naħa ta’ l-appellanti, fis-sens ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79, u għaldaqstant ir-remissjoni tad-dazji fuq l-importazzjoni ma kinitx iġġustifikata.
Ir-rikors quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u s-sentenza appellata
13. Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fit-30 ta’ Ottubru 2002, l-appellanti ressqu din il-kawża.
14. L-appellanti invokaw żewġ motivi in sostenn tat-talbiet tagħhom għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni.
15. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq diversi żbalji materjali li allegatament saru fid-deċiżjoni kkontestata filwaqt li t-tieni motiv kien ibbażat fuq l-allegata eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari u tan-nuqqas ta’ qerq u negliġenza fis-sens ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79. Sussidjarjament, l-appellanti talbu r-remissjoni parzjali tad-dazji doganali.
16. Fir-rigward ta’ l-ewwel motiv, il-Qorti tal-Prim’Istanza, minn naħa, ikkonstatat li d-deċiżjoni ma kinitx ivvizzjata minn żball ta’ fatt fid-deskrizzjoni tagħha ta’ kif saret l-ispezzjoni tal-kunsinna. Min-naħa l-oħra, hija ddikjarat inammissibbli l-ilment ibbażat fuq l-allegat żball fl-ammont tar-remissjoni mitluba abbażi tal-fatt li l-kalkolu ta’ dan l-ammont jaqa’ esklużivament taħt id-diskrezzjoni ta’ l-awtoritajiet nazzjonali.
17. Fir-rigward tat-tieni motiv, il-Qorti tal-Prim’Istanza fakkret, preliminarjament, li l-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali fl-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 1430/79, li hija klawsola ġenerali ta’ ekwità. Hija sostniet ukoll li jeħtieġ li jiġu ssodisfati żewġ kundizzjonijiet kumulattivi sabiex japplika dan l-Artikolu: (i) l-eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari u (ii) in-nuqqas ta’ qerq u negliġenza manifesta min-naħa ta’ l-operatur ekonomiku kkonċernat.
18. Fir-rigward ta’ l-eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari, il-Qorti tal-Prim’Istanza qieset li l-appellanti ma kinux urew li l-awtoritajiet Taljani kienu jafu bl-operazzjonijiet ta’ kuntrabandu ta’ sigaretti. Hija ċaħdet ukoll l-argument ta’ l-appellanti bbażat fuq il-fatt li l-attività ta’ kuntrabandu, li kienu vittmi tagħha, kienet tmur lilhinn mir-riskji kummerċjali inerenti fl-attività professjonali tagħhom. Qabel ma waslet għall-konklużjoni li l-awtoritajiet doganali ma kinux ħatja ta’ nuqqasijiet serji, il-Qorti tal-Prim’Istanza, minn naħa, ikkonstatat li dawn ma kellhomx l-obbligi li jispezzjonaw fiżikament it-trasport kollu li jaqsam minn fruntiera għal oħra u, min-naħa l-oħra, li l-Ftehim ta’ Assistenza ma kienx jimponi obbligu fuq l-awtoritajiet doganali Sloveni li jinformaw, mingħajr dewmien, lill-awtoritajiet Taljani dwar kull trasport ta’ tabakk li jitlaq mit-territorju tagħhom lejn l-Italja.
19. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza qieset li l-impossibbiltà ta’ spezzjoni tat-trakk, allegata mill-appellanti, ma tikkostitwixxix element li jista’ jqiegħed lill-appellanti f’sitwazzjoni eċċezzjonali meta mqabbla ma’ operaturi ekonomiċi oħra u għaldaqstant ma tippermettix li tiġi ġġustifikata sitwazzjoni partikolari fis-sens ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79 (sentenza tas-7 ta’ Settembru 1999, De Haan, C-61/98, Ġabra p. I-5003, punt 52). Fir-rigward ta’ l-ibbilanċjar ta’ l-interessi involuti fil-kawża, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat li l-Kummissjoni ma llimitatx lilha nnifisha li teskludi l-applikabbiltà ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79 iżda eżaminat ukoll jekk iċ-ċirkustanzi tal-każ kinux jaqgħu taħt ir-riskju kummerċjali normali għall-aġenti doganali, u kkonkludiet li dawn ma kinux imorru lilhinn mir-riskju kummerċjali normali marbut ma’ din l-attività.
20. Il-Qorti tal-Prim’Istanza kkonkludiet li l-appellanti ma rnexxielhomx juru li l-Kummissjoni kienet wettqet żball manifest ta’ evalwazzjoni billi qieset li ċ-ċirkustanzi tal-kawża ma kinux jikkostitwixxu sitwazzjoni partikolari. Fin-nuqqas ta’ dan, l-eżami tat-tieni kundizzjoni li tirrigwarda n-nuqqas ta’ qerq u negliġenza manifesta ma kienx meqjus neċessarju. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet it-tieni motiv bħala infondat.
21. Fl-aħħarnett, il-Qorti tal-Prim’Istanza ċaħdet ukoll it-talba għar-remissjoni parzjali tad-dazji doganali fuq prodotti tat-tabakk ikkonfiskati billi qieset, b’mod partikolari, li l-kwistjoni ta’ l-estinzjoni tad-dejn doganali permezz tal-konfiska ta’ parti mill-merkanzija li hija suġġetta għal dejn doganali, ma taqax taħt l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79.
22. Peress li r-rikors tagħhom ġie miċħud, l-appellanti ressqu appell fil-10 ta’ Frar 2005.
It-talbiet tal-partijiet
23. L-appellanti jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex:
– tannulla d-deċiżjoni kkontestata li permezz tagħha l-Kummissjoni ddikjarat li r-remissjoni tad-dazji fuq l-importazzjoni fl-ammont ta’ ITL 497,589,687 ma kinitx iġġustifikata;
– tiddikjara, għall-kuntrarju, li skond l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 1430/79, ir-remissjoni tad-dazji hija ġġustifikata f’dan il-każ, peress li jeżistu ċirkustanzi partikolari li huma fil-favur ta’ l-appellanti u li jimplikaw li ma kien hemm ebda qerq jew negliġenza;
– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż tal-proċeduri fl-ewwel istanza u dawk tal-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
24. L-appellata titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex:
– tiċħad l-appell ippreżentat mill-appellanti kollu kemm hu;
– tordna lill-appellanti jbatu l-ispejjeż tagħhom kif ukoll dawk inkorsi mill-Kummissjoni fil-proċeduri fl-ewwel istanza u fl-appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
Fuq l-appell
25. In sostenn ta’ l-appell tagħhom, l-appellanti jinvokaw erba’ aggravji.
Fuq l-ewwel aggravju
26. Filwaqt li jibbażaw ruħhom fuq l-Artikolu 36(3) tar-Regolament Nru 222/77, l-appellanti jikkontestaw l-eżistenza ta’ dejn doganali peress li mhux il-kundizzjonijiet kollha għall-ħolqien ta’ dan id-dejn kienu ssodisfati, b’mod partikolari, dawk li jirriżultaw mill-ġurisprudenza u li huma marbuta man-notifika lid-debitur prinċipali (sentenzi tal-21 ta’ Ottubru 1999, Lensing & Brockhausen, C-233/98, Ġabra p. I-7349, punt 31, u ta’ l-20 ta’ Jannar 2005, Honeywell Aerospace, C-300/03, Ġabra p. I-689, punt 26). Hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tqajjem ex officio n-nuqqas ta’ din il-kundizzjoni preliminari għall-irkupru tad-dejn doganali peress li l-Qorti tal-Prim’Istanza naqset milli tagħhmel dan.
27. Il-Kummissjoni ssostni li dan l-aggravju huwa inammissibbli peress li ma ġiex imqajjem quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.
28. Skond ġurisprudenza stabbilita, li parti titħalla tqajjem aggravju għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li hija ma tkunx qajmet quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, ikun ifisser li din il-parti tkun qed titħalla tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja, li l-ġurisdizzjoni tagħha f’appell hija limitata, b’kawża iktar wiesgħa minn dik imressqa quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza. Fil-kuntest ta’ appell, il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja hija għalhekk limitata għal eżami tas-soluzzjoni legali li tkun ingħatat għall-motivi diskussi quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-26 ta’ Ottubru 2006, Koninklijke Coöperatie Cosun vs Il-Kummissjoni, C-68/05 P, Ġabra p. I-10367, punt 96, u tas-27 ta’ Frar 2007, Gestoras Pro Amnistía et vs Il-Kunsill, C‑354/04 P, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 30).
29. F’din il-kawża jeħtieġ li jiġi kkonstatat li, minkejja li, għal raġunijiet esterni għal dan l-aggravju, l-appellanti kienu kkontestaw l-ammont eżatt tad-dejn doganali quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, huma qatt ma qajmu quddiemha argument dwar l-eżistenza stess ta’ dan id-dejn.
30. Barra minn hekk, għal dak li jirrigwarda l-klassifikazzjoni ta’ dan l-aggravju mqajjem mill-appellanti bħala wieħed ta’ ordni pubbliku, jeħtieġ li jiġi mfakkar li l-uniku għan tad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79 huwa li jippermettu li, meta jkunu ssodisfati ċerti ċirkustanzi partikolari u fin-nuqqas ta’ qerq jew negliġenza, uħud mill-operaturi ekonomiċi jiġu eżentati mill-ħlas ta’ dazji dovuti minnhom, u mhux li jikkontestaw il-prinċipju stess li d-dejn huwa eżiġibbli (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-6 ta’ Lulju 1993, CT Control (Rotterdam) u JCT Benelux vs Il-Kummissjoni, C-121/91 u C-122/91, Ġabra p. I-3873, punt 43). Minn dan jirriżulta li kontra d-deċiżjoni kkontestata, l-appellanti jistgħu jinvokaw biss b’suċċess argumenti li jippruvaw juru l-eżistenza ta’ ċirkustanzi partikolari kif ukoll nuqqas ta’ qerq jew negliġenza min-naħa tagħhom, u mhux argumenti li jippruvaw juru l-illegalità tad-deċiżjonijiet ta’ l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jissuġġettawhom għall-ħlas tad-dazji kkontestati (ara s-sentenza CT Control (Rotterdam) u JCT Benelux vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 44). Għaldaqstant, il-Qorti tal-Prim’Istanza ma invokatx ex officio
dispożizzjoni li ma kellhiex ġurisdizzjoni li tapplika.
31. Minn dan isegwi li l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
Fuq it-tieni aggravju
32. L-appellanti jsostnu li, peress li għamlet konstatazzjonijiet materjali mhux eżatti u mhux kompluti dwar iċ-ċirkustanzi ta’ l-iskoperta ta’ kunsinna ta’ sigaretti u billi żnaturat l-elementi ta’ prova, il-Qorti tal-Prim’Istanza applikat l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79 b’mod inkorrett għal dak li jirrigwarda l-evalwazzjoni ta’ l-eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari. Fil-punt 29 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim’Istanza allegatament ibbażat ruħha fuq rikostituzzjoni mhux eżatta tal-fatti peress li sostniet li l-uffiċċju tad-dwana ta’ Fernetti kien talab lill-Guardia di Finanza tispezzjoni l-kunsinna li kienet tikkorrispondi għad-dikjarazzjoni tas-16 ta’ Novembru 1991, filwaqt li fil-fatt l-ispezzjoni kienet saret barra miż-żona doganali, wara li kienu ġew kompluti l-formalitajiet kollha u wara li t-trakk kien diġà saq għal diversi kilometri fit-territorju Taljan. Il-kronoloġija eżatta tal-fatti u r-raġunijiet li verament wasslu sabiex tiġi ordnata l-ispezzjoni tat-tagħbija tat-trakk jirriżultaw mis-sentenza tat-Tribunale penale ta’ Trieste (L-Italja), mogħtija fl-4 ta’ Novembru 1998, u li tikkundanna lill-awturi ta’ l-atti ta’ kuntrabandu in kwistjoni. Din il-kronoloġija hija wkoll ikkonfermata minn dikjarazzjoni bil-miktub tas-Sur Portale, id-direttur ta’ l-uffiċċju tad-dwana ta’ Fernetti fiż-żmien meta seħħew il-fatti, datata l-15 ta’ Jannar 2005.
33. Għall-kuntrarju, il-Kummissjoni tqis li l-Qorti tal-Prim’Istanza ma wettqet ebda żball fir-rikostituzzjoni tal-fatti u fl-evalwazzjoni tagħha, li d-deċiżjoni kkontestata ma kienet ivvizzjata minn ebda żball ta’ fatt u li kienet taf perfettament f’liema mument saret l-ispezzjoni tal-kunsinna ta’ sigaretti. Barra minn hekk, hija tikkunsidra li d-dikjarazzjoni tas-Sur Portale tikkostitwixxi element ġdid ta’ prova fil-kuntest ta’ din il-proċedura u għaldaqstant, għandha tiġi ddikjarata inammissibbli.
34. F’dan ir-rigward huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li l-preżentazzjoni tal-fatti li saret mill-Qorti tal-Prim’Istanza fir-rigward taċ-ċirkustanzi ta’ l-iskoperta tal-kunsinna ta’ sigaretti taqbel eżattament mal-kronoloġija ta’ l-avvenimenti kif esposti mill-appellanti. Fil-fatt, il-punt 11 tas-sentenza appellata jipprovdi dan li ġej: “Wara li saru l-formalitajiet doganali […] it-trakk ġie awtorizzat ikompli triqtu. Ftit wara, id-direttur ta’ l-uffiċċju doganali ta’ Fernetti talab lill-pulizija doganali tal-post għall-ipparkjar ta’ din il-lokalità li teżamina t-tagħbija tat-trakk. It-trakk, li diġà kien telaq miż-żona doganali ġie segwit u mwaqqaf mill-pulizija doganali ftit kilometri wara li qasam il-fruntiera.”
35. It-tieni aggravju, ibbażat fuq allegata ineżattezza jew żnatura tal-konstatazzjonijiet ta’ fatt, huwa għalhekk dirett kontra preżentazzjoni tal-fatti mill-Qorti tal-Prim’Istanza li, fil-verità, taqbel ma’ dik li l-appellanti jsostnu li għandha tiġi sostitwita magħha. Għaldaqstant, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud.
Fuq it-tielet aggravju
36. L-appellanti jallegaw li l-Qorti tal-Prim’Istanza applikat l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79 b’mod żbaljat. Huma jibbażaw l-aggravju tagħhom fuq diversi argumenti li, fl-opinjoni tagħhom, jippermettu li jiġi konkluż li kienet teżisti sitwazzjoni partikolari fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, b’mod partikolari:
– li kienu vittmi ta’ frodi li kien imur lilhinn mir-riskju kummerċjali normali marbut ma’ l-attività tagħhom;
– li l-Guardia di Finanza kienet taf bl-attività ta’ kuntrabandu u li hija ma ħaditx azzjoni mill-ewwel sabiex tkun tista’ tikxef iċ-ċirku ta’ kuntrabandu;
– li huma aġixxew b’ bona fede
u li kellhom aspettattivi leġittimi fir-rigward tad-dokumenti li kienu rċevew;
– li l-awtoritajiet doganali ma kinux spezzjonaw il-kunsinni;
– li għalihom kien impossibbli li jissorveljaw l-operazzjonijiet ta’ trasport; u
– li d-deċiżjoni kkontestata ma rriżultatx f’ibbilanċjar ta’ l-interessi involuti.
Fuq l-ewwel ilment
– L-argumenti tal-partijiet
37. L-ilment prinċipali li l-appellanti jifformulaw b’mod preċiż jikkonċerna l-iżball ta’ liġi li l-Qorti tal-Prim’Istanza allegatament wettqet fl-interpretazzjoni tal-Ftehim ta’ Assistenza. Fil-fatt, kuntrarjament għal dak li ngħad fil-punt 79 tas-sentenza appellata, permezz ta’ dan il-ftehim l-awtoritajiet doganali Sloveni kellhom l-obbligu li jipprevjenu l-atti ta’ kuntrabandu billi jinformaw lill-awtoritajiet Taljani bit-tranżitu ta’ merkanzija sensittiva mill-aspett ta’ taxxa, li fin-nuqqas tiegħu dan il-ftehim kien jitlef kull użu.
38. L-appellanti jinvokaw diversi drabi l-Ftehim ta’ Assistenza li l-interpretazzjoni żbaljata tiegħu kellha konsegwenzi fuq l-evalwazzjoni ta’ ħafna mill-argumenti tagħhom. Għaldaqstant, huma jinvokaw il- bona fede
tagħhom fir-rigward tad-dokumenti li ntbagħtulhom u l-aspettattivi leġittimi tagħhom fir-rigward ta’ l-eżattezza ta’ dawn id-dokumenti. Huwa fdaw, bla ebda kundizzjoni, fl-eżekuzzjoni mill-awtoritajiet doganali Sloveni ta’ l-obbligu internazzjonali tagħhom li jissenjalaw tranżitu ta’ merkanzija sensittiva. Fir-rigward tar-riskju kummerċjali għalihom, l-appellanti jallegaw li s-sitwazzjoni tagħhom ma kinitx simili għal dik ta’ kwalunkwe aġent doganali ieħor iżda kienet simili għal dik ta’ aġenti li jistgħu jafdaw fl-osservanza ta’ obbligu internazzjonali. Għal dak li jirrigwarda l-affermazzjoni li l-fatt li joperaw fuq il-fruntiera u l-impossibbiltà li t-trakk jiġi spezzjonat ma qegħduhomx f’sitwazzjoni eċċezzjonali peress li dawn iċ-ċirkustanzi jaffettwaw numru indefinit ta’ operaturi, din hija żbaljata peress li, f’din l-evalwazzjoni, il-Qorti tal-Prim’Istanza kellha tieħu in kunsiderazzjoni s-sitwazzjoni mhux normali li wasslet sabiex ma jiġix osservat l-obbligu li jirriżulta mill-Ftehim ta’ Assistenza.
39. Fil-kuntest ta’ l-osservazzjonijiet tagħhom dwar l-allegat fatt li l-Guardia di Finanza kienet taf bl-attività ta’ kuntrabandu, barra minn hekk, l-appellanti jsostnu li l-prinċipju stabbilit mis-sentenza De Haan, iċċitata iktar ’il fuq fil-punt 19 ta’ din is-sentenza, għandu, fi kwalunkwe każ, japplika hawnhekk peress li l-awtoritajiet Sloveni kisru l-Ftehim ta’ Assistenza billi ma informawx lil sħabhom Taljani huma stess bit-tranżitu ta’ kunsinna li kien fiha s-sigaretti.
40. Il-Kummissjoni ssostni li mill-kliem tal-Ftehim ta’ Assistenza, u b’mod partikolari, mill-aħħar inċiż ta’ l-Artikolu 4 tiegħu, jirriżulta li sorveljanza speċjali tista’ ssir biss fuq talba ta’ l-awtoritajiet Taljani u l-ebda obbligu ta’ informazzjoni ma jista’ jiġi dedott minn dan. Dan il-ftehim ma jipprovdi ebda obbligu ġenerali għall-awtoritajiet Sloveni li jinformaw lill-awtoritajiet Taljani bin-natura tal-kunsinna. Konsegwentement, il-Kummissjoni tqis li l-appellanti ma setgħux jinvokaw l-aspettattivi leġittimi peress li dawn jistgħu jiġu protetti biss fil-każ li l-imsemmija awtoritajiet kompetenti jkunu huma stess ħolqu l-bażi għall-aspettattivi tal-persuni responsabbli, li jista’ jkun il-każ biss jekk l-awtoritajiet ikunu żgwidati minħabba dikjarazzjonijiet mhux eżatti magħmula mill-persuni responsabbli (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-10 ta’ Mejju 2001, Kaufring et, T-186/97, T-187/97, T-190/97 sa T-192/97, T-210/97, T-211/97, T-216/97 sa T-218/97, T-279/97, T-280/97, T-293/97 u T-147/99, Ġabra p. II-1337).
– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
41. Jeħtieġ li jiġi mfakkar li l-Artikolu 13(1) tar-Regolament Nru 1430/79 jinkludi klawsola ġenerali ta’ ekwità intiża sabiex tkopri sitwazzjoni eċċezzjonali li jkun jinsab fiha dikjarant meta mqabbel ma’ operaturi oħra li jeżerċitaw l-istess attività (sentenza De Haan, iċċitata iktar ’il fuq, punt 52). Madankollu, l-appellanti jsostnu li l-eżistenza ta’ sitwazzjoni partikolari fis-sens ta’ din il-ġurisprudenza tista’ tkun iġġustifikata permezz tan-nuqqas ta’ osservanza ta’ l-obbligi li jirriżultaw mill-Ftehim ta’ Assistenza li l-Qorti tal-Prim’Istanza interpretat b’mod żbaljat. Sabiex tkun tista’ tiġi evalwata l-fondatezza ta’ dan l-aggravju, huwa konsegwentement neċessarju li jiġi ddeterminat jekk il-Ftehim ta’ Assistenza jimponix verament obbligu fuq l-awtoritajiet doganali li jissenjalaw kull trasport ta’ merkanzija sensittiva mill-aspett ta’ taxxa, b’mod partikolari, sigaretti.
42. Minkejja li l-Artikolu 1 tal-Ftehim ta’ Assistenza jistabbilixxi, b’mod ġenerali, li l-għan tiegħu huwa li jipprevjeni, isib u jrażżan il-ksur tad-dispożizzjonijiet doganali, il-kliem ta’ dan l-Artikolu jippreċiża li din l-assistenza reċiproka għandha ssir skond ir-regoli dettaljati u l-kundizzjonijiet previsti f’dan il-ftehim. Konsegwentement, jeħtieġ li jsir riferiment għad-dispożizzjonijiet iktar speċifiċi li ġejjin.
43. Bis-saħħa ta’ l-Artikolu 4(1) tal-Ftehim ta’ Assistenza, l-awtoritajiet doganali jeżerċitaw sorveljanza speċjali fir-rigward tal-moviment tal-persuni, tal-merkanzija u tal-vetturi kkunsidrati bħala suspettati u dan fil-limitu ta’ dak li huwa possibbli jew fuq inizjattiva tagħhom stess jew fuq talba ta’ l-awtoritajiet doganali tal-parti l-oħra kontraenti. Din il-preċiżjoni doppja tħalli lil wieħed x’jifhem li m’hemmx obbligu ġenerali għall-awtoritajiet doganali li jeżerċitaw sorveljanza speċjali fuq inizjattiva tagħhom stess.
44. It-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 4(2) jittratta iktar preċiżament l-esportazzjoni ta’ prodotti li, fuq it-territorju tal-parti l-oħra kontraenti huma suġġetti għal taxxi speċifiċi u għoljin. Peress li dan huwa l-każ għall-esportazzjoni ta’ sigaretti lejn l-Italja, din id-dispożizzjoni hija rilevanti f’din il-kawża. Hija tipprovdi li għandha ssir sorveljanza speċjali fuq talba għal dan il-għan fir-rigward ta’ dawn il-prodotti. Madankollu, xejn ma jindika li ġiet ippreżentata talba bħal din.
45. Barra minn hekk, kif jindika l-Avukat Ġenerali fil-punt 103 tal-konklużjonijiet tiegħu, li Stat kontraenti jkun meħtieġ jissorvelja u jikkomunika sistematikament, mingħajr ebda talba partikolari, l-informazzjoni kollha li tirrigwarda merkanzija sensittiva mill-aspett ta’ taxxa, imur lilhinn minn dak li jista’ jkun raġonevolment mistenni minn tali Ftehim ta’ Assistenza. Barra minn hekk, iċ-ċirkulari ta’ l-14 ta’ Jannar 1985, ippubblikata mill-Ministeru tal-Finanzi Taljan u li tikkonċerna l-applikazzjoni ta’ dan il-ftehim, ma fiha ebda indikazzjoni li tista’ tissuġġerixxi l-eżistenza ta’ obbligu vinkolanti bħal dan.
46. Minn dan isegwi li l-Qorti tal-Prim’Istanza, ġustament, ikkonstatat li l-Ftehim ta’ Assistenza ma jimponix obbligu fuq l-awtoritajiet doganali Sloveni li jissenjalaw kull trasport ta’ sigaretti lejn l-Italja. Konsegwentement, l-ewwel ilment għandu jiġi miċħud bħala infondat.
Fuq it-tieni ilment
– L-argumenti tal-partijiet
47. L-appellanti jallegaw li kuntrarjament għal dak li ssostni l-Qorti tal-Prim’Istanza, l-ispezzjoni tas-16 ta’ Novembru 1991 ma saritx b’kumbinazzjoni iżda kienet spezzjoni diretta lejn il-kunsinna in kwistjoni, li saret wara li ġiet irċevuta informazzjoni dwar in-natura vera tal-kunsinna. Barra minn hekk, dan huwa kkonfermat mid-dikjarazzjoni tas-Sur Portale. B’hekk, fil-fehma tagħhom, il-Guardia di Finanza kienet taf bit-traffiku tat-tabakk maħdum u ppermettiet, deliberatament, li jitwettqu operazzjonijiet ta’ kuntrabandu sabiex tikxef iċ-ċirku ta’ traffikanti. Dan jispjega, b’mod partikolari, għaliex ftit biss tal-ħin wara l-iskoperta tal-kunsinna ta’ sigaretti, l-awtoritajiet Taljani kellhom diġà l-informazzjoni neċessarja sabiex jarrestaw diversi persuni oħra marbuta ma’ din l-operazzjoni u sabiex jagħmlu perkwiżizzjoni fil-maħżen tas-sigaretti in kwistjoni. Fis-sentenza De Haan, iċċitata iktar ’il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja kkwalifikat fatti simili bħala sitwazzjoni partikolari.
48. Skond il-Kummissjoni, kien biss wara li saru l-ispezzjoni tas-16 ta’ Novembru 1991 u l-investigazzjoni sussegwenti li ġew skoperti l-irregolaritajiet preċedenti. Konsegwentement, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat ġustament li l-kundizzjonijiet meħtieġa għall-applikazzjoni tal-prinċipju stabbilit fis-sentenza De Haan, iċċitata iktar ’il fuq, ma kinux issodisfati.
– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
49. Jeħtieġ li jiġi osservat li, skond l-Artikolu 225(1) KE, l-appell huwa limitat għal punti ta’ dritt. Għaldaqstant, hija biss il-Qorti tal-Prim’Istanza li għandha ġurisdizzjoni sabiex tikkonstata u tevalwa l-fatti rilevanti u sabiex teżamina l-elementi ta’ prova, mingħajr ħsara għall-każ li dawn il-fatti u elementi jiġu żnaturati (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ta’ l-1 ta’ Ġunju 1994, Il-Kummissjoni vs Brazzelli Lualdi et, C‑136/92 P, Ġabra p. I-1981, punti 49 u 66, kif ukoll ta’ l-10 ta’ Diċembru 2002, Il-Kummissjoni vs Camar u Tico, C‑312/00 P, Ġabra p. I-11355, punt 69).
50. Jeħtieġ li jingħad li, f’dan il-każ, permezz ta’ l-argumenti tagħhom, l-appellanti mhumiex qed jippruvaw jistabbilixxu li l-Qorti tal-Prim’Istanza żnaturat il-fatti iżda qed jillimitaw ruħhom li jikkontestaw il-fatti kif ikkonstatati minn dik il-qorti.
51. Barra minn hekk u fi kwalunkwe każ, jeħtieġ li jingħad, irrispettivament mill-kwistjoni dwar jekk id-dikjarazzjoni tas-Sur Portale kinitx ammissibbli, li l-kontenut tagħha ma jiżvela ebda element li jista’ juri li l-awtoritajiet Taljani kienu diġà jafu bit-traffiku. Għall-kuntrarju, is-Sur Portale jallega li kien wara li ġiet irċevuta l-informazzjoni b’mod informali mill-kollega tiegħu Sloven li l-awtoritajiet doganali ta’ Fernetti ipproċedew immedjatament għall-ispezzjoni tat-trakk in kwistjoni. Konsegwentement, din id-dikjarazzjoni ma tistax isservi sabiex turi li l-awtoritajiet Taljani kienu ppermettew deliberatament li jitwettqu l-operazzjonijiet ta’ kuntrabandu sabiex jikxfu ċ-ċirku ta’ traffikanti.
52. Għaldaqstant, jeħtieġ li jiġi kkonstatat li, safejn dan it-tieni ilment tat-tielet aggravju jikkritika l-konstatazzjoni tal-fatti kif magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza, huwa għandu jiġi ddikjarat inammissibbli.
– Fuq l-argumenti l-oħra ppreżentati mill-appellanti
53. Barra minn hekk, jeħtieg li jingħad li l-appellanti ppreżentaw serje ta’ argumenti li jirrigwardaw, b’mod partikolari, in-nuqqas ta’ kontroll ta’ kunsinni mill-awtoritajiet doganali, l-impossibbiltà għall-appellanti li jissorveljaw l-operazzjonijiet ta’ trasport u l-ibbilanċjar ta’ l-interessi involuti.
54. Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li, fl-argumenti tagħhom, l-appellanti ma jippreżentaw ebda ilment f’dan ir-rigward kontra s-sentenza appellata iżda jillimitaw lilhom infushom li jirrepetu l-argumenti diġà ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u li jimmiraw il-ħsibijiet tagħhom lejn id-deċiżjoni kkontestata. Fir-replika tagħhom, huma jikkritikaw lill-Kummissjoni li, per eżempju, fl-ibbilanċjar ta’ l-interessi involuti, ma ħaditx in kunsiderazzjoni l-ftehim li hija ffirmat mal-kumpannija Philip Morris, li impenjat ruħha li tħallas is-somma ta’ USD 1.25 biljun bħala kumpens għad-dannu subit mill-Komunità minħabba r-reati ta’ kuntrabandu mwettqa qabel ġie konkluż l-imsemmi ftehim, mingħajr, madankollu, ma indikaw x’inhu l-ilment tagħhom kontra l-Qorti tal-Prim’Istanza.
55. Madankollu mill-Artikolu 225 KE, mill-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 58 ta’ l-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, u mill-punt (ċ) ta’ l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 112(1) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha jirriżulta li appell għandu jindika b’mod preċiż l-elementi kkontestati tas-sentenza jew tad-digriet li jkun qiegħed jintalab l-annullament tagħhom kif ukoll l-argumenti legali magħmula speċifikament sabiex isostnu din it-talba. Appell, li ma jinkludix argument intiż speċifikament sabiex jidentifika l-iżball ta’ liġi li bih tkun allegatament ivvizzjata s-sentenza appellata, jillimita ruħu li jirrepeti l-motivi u l-argumenti diġà ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, u għaldaqstant ma jissodisfax din il-kundizzjoni. Fil-fatt, appell bħal dan fil-verità jikkostitwixxi talba għal rieżami tar-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, xi ħaġa li l-Qorti tal-Ġustizzja m’għandhiex ġurisdizzjoni li tagħmel (sentenzi ta’ l-4 ta’ Lulju 2000, Bergaderm u Goupil vs Il-Kummissjoni, C-352/98 P, Ġabra p. I-5291, punti 34 u 35, u tat-30 ta’ Settembru 2003, Eurocoton et vs Il-Kunsill, C-76/01 P, Ġabra p. I-10091, punti 46 u 47).
56. Konsegwentement, peress li l-argumenti ppreżentati mill-appellanti fil-kuntest tat-tielet aggravju ma fihomx ilmenti preċiżi kontra s-sentenza appellata, jeħtieġ li dawn l-argumenti jiġu miċħuda bħala inammissibbli. L-ewwel u t-tieni lment għandhom, min-naħa tagħhom, jiġu miċħuda, rispettivament, bħala infondati u inammissibbli.
Fuq ir-raba’ aggravju
57. Permezz tar-raba’ aggravju tagħhom, l-appellanti jsostnu li, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja kellha, kif mitlub minnhom, tikkunsidra li f’dan il-każ teżisti sitwazzjoni partikolari fis-sens ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/79, it-tieni kundizzjoni dwar l-applikabbiltà ta’ din id-dispożizzjoni li tikkonċerna n-nuqqas ta’ eżistenza ta’ kwalunkwe “qerq jew negliġenza” min-naħa ta’ l-operatur kienet tkun issodisfata.
58. Jeħtieġ li jiġi kkonstatat li, peress li t-tielet aggravju ġie miċħud u li, konsegwentement, il-Qorti tal-Prim’Istanza kkunsidrat ġustament li f’dan il-każ ma teżistix sitwazzjoni partikolari fis-sens ta’ l-Artikolu 13 tar-Regolament Nru 1430/78, dan l-aggravju għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv.
59. Minn dak kollu li ngħad preċedentement jirriżulta li l-appell huwa parzjalment inammissibbli, parzjalment ineffettiv u parzjalment infondat. Għaldaqstant, dan l-appell għandu jiġi miċħud.
Fuq l-ispejjeż
60. Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skond l-Artikolu 118 ta’ l-istess Regoli, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li l-appellanti tilfu, hemm lok li jiġu ordnati jbatu l-ispejjeż, kif mitlub mill-Kummissjoni.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi li:
1) L-appell huwa miċħud.
2) Nordspedizionieri di Danielis Livio & C. Snc, fi proċess ta’ stralċ, kif ukoll L. Danielis u D. D’Alessandro huma kkunadnnati għall-ispejjeż.