62016TJ0573_RES
Zaak T‑573/16
(gedeeltelijke publicatie)
PT
tegen
Europese Investeringsbank
Arrest van het Gerecht (Vierde kamer) van 3 juli 2019
„Openbare dienst – Personeel van de EIB – Organisatie van de diensten – Vrijstelling van dienst – Toegang tot de mailbox en tot de computerverbindingen – Precontentieuze procedure – Ontvankelijkheid – Rechtszekerheid – Recht om te worden gehoord – Vermoeden van onschuld – Eindverslag van OLAF – Motiveringsplicht – Aansprakelijkheid – Materiële schade – Immateriële schade”
Recht van de Europese Unie – Beginselen – Rechtszekerheid – Unieregeling – Vereiste van duidelijkheid en voorzienbaarheid
(zie punten 233‑237)
Ambtenaren – Personeelsleden van de Europese Investeringsbank – Organisatie van de diensten – Personeelslid dat wordt vrijgesteld van dienst – Besluiten waarbij een personeelslid wordt bevrijd van zijn beroepsmatige verplichtingen zonder dat de toepasselijke rechtsgrondslag wordt gepreciseerd of zonder dat het personeelslid de temporele draagwijdte van die besluiten kan vaststellen – Ontoelaatbaarheid – Schending van het rechtszekerheidsbeginsel
(Personeelsreglement van de Europese Investeringsbank, art. 16, 22, 23 en 39)
(zie punten 238‑258)
Samenvatting
In het arrest PT/EIB (T‑573/16) van 3 juli 2019 heeft het Gerecht het beroep toegewezen dat een personeelslid van de Europese Investeringsbank (EIB) had ingesteld tegen de besluiten waarbij de EIB hem gedurende in totaal meer dan tweeënhalf jaar had „vrijgesteld van dienst” en waarbij zij de toegang tot zijn mailbox en tot de computerverbindingen van de EIB had geblokkeerd. Het Gerecht heeft in zijn beslissing de bestreden besluiten nietig verklaard en de EIB veroordeeld tot betaling van een schadevergoeding van 25000 EUR voor de immateriële schade die de betrokkene ten gevolge van die besluiten had geleden.
Ten aanzien van verzoeker zijn meerdere besluiten vastgesteld waarbij hem gedurende een lange periode elke mogelijkheid werd ontnomen om zijn taken ter verrichten, terwijl hij zijn salaris behield. Die besluiten hadden tot doel de terugkeer naar de normale gang van zaken te vergemakkelijken in een situatie waarin spanningen afbreuk deden aan de goede werking van de dienst waar verzoeker werkzaam was, alsook ervoor te zorgen dat de aan zijn adres geuite beschuldigingen van chantage en poging tot chantage op een serene wijze konden worden onderzocht of het bestuur in staat te stellen de nodige consequenties te trekken uit de verslagen van die onderzoeken. In het kader van zijn beroep voerde verzoeker aan dat het rechtszekerheidsbeginsel was geschonden en de motiveringsplicht niet was nagekomen, omdat het voor hem niet kenbaar was welke gevolgen vier van de besluiten in kwestie hadden voor zijn rechten en plichten. Volgens hem bevatten deze besluiten begrippen en uitdrukkingen waarvan hij de draagwijdte noch de precieze betekenis kon beoordelen en werd in de eerste twee van die besluiten de gebruikte rechtsgrondslag niet vermeld.
Wat om te beginnen de vraag betreft of het met het rechtszekerheidsbeginsel en met de motiveringsplicht verenigbaar is dat in de eerste twee besluiten geen melding werd gemaakt van de gebruikte rechtsgrondslag, heeft het Gerecht opgemerkt dat in deze besluiten naar geen enkele rechtsregel werd verwezen en dat daarin evenmin gegevens waren opgenomen aan de hand waarvan verzoeker die rechtsgrondslag had kunnen bepalen. In dit verband heeft het Gerecht opgemerkt dat in geen enkele tekst van het recht van de Europese Unie een uitdrukkelijke grondslag kan worden aangewezen voor het begrip „vrijstelling van dienst” zelf, en dat niet is aangetoond dat het vrijstellen van dienst een gangbare of überhaupt bekende praktijk is bij de EIB in het bijzonder en bij de instellingen van de Unie in het algemeen. Het Gerecht heeft eveneens geconstateerd dat de EIB gedurende lange tijd niet had geantwoord op verzoekers verzoeken om te verduidelijken wat de gebruikte rechtsgrondslag was, en dat zij hem enkel had meegedeeld dat hij niet geschorst was. Op basis daarvan is het Gerecht tot de slotsom gekomen dat de eerste twee besluiten indruisten tegen het rechtszekerheidsbeginsel en een motiveringsgebrek vertoonden.
Wat vervolgens de vraag betreft in hoeverre een instelling of orgaan van de Unie krachtens het rechtszekerheidsbeginsel verplicht is om te specificeren wat de duur is van een individuele maatregel zoals de vrijstelling van dienst waarvan verzoeker het voorwerp heeft uitgemaakt, heeft het Gerecht geoordeeld dat de EIB verzoeker in staat moest stellen om voldoende nauwkeurig in te schatten hoe lang hij vermoedelijk vrijgesteld zou zijn van dienst. Dit vereiste gold des te meer omdat een langdurige vrijstelling van dienst – zoals de vrijstelling waarvan verzoeker het voorwerp heeft uitgemaakt – niet alleen gelijkstaat aan een besluit tot schorsing, daar de betrokkene dientengevolge de mogelijkheid wordt ontnomen zijn taken te verrichten, maar ook aanzienlijke nadelige gevolgen kan hebben voor zijn professionele, administratieve en financiële situatie. Een dergelijke vrijstelling van dienst brengt namelijk met zich mee dat het de betrokkene niet is toegestaan om te werken, zodat hij niet op nuttige wijze kan worden geëvalueerd en dus niet in aanmerking komt voor premies of voor een bevordering op grond van verdiensten. Aangezien aan de betrokkene geen enkele taak wordt toevertrouwd, kan hij bovendien aanvoeren dat zijn immateriële belangen worden aangetast en dat inbreuk wordt gemaakt op het beginsel van overeenstemming tussen rang en ambt. Anders dan het geval is bij een besluit tot schorsing – waarvan de maximale duur drie maanden bedraagt tenzij strafrechtelijke vervolging wordt ingesteld – werd in het derde en het vierde besluit geen enkele in cijfers uitgedrukte beperking van de duur vermeld. Hoewel in deze besluiten in herinnering werd gebracht dat de vrijstelling van de dienst een voorlopige maatregel was en in die besluiten in wezen werd gepreciseerd dat het einde van die vrijstelling afhing van het intreden van een toekomstige gebeurtenis, te weten het opstellen van het onderzoeksverslag van het Europees Bureau voor fraudebestrijding, kon niet voldoende nauwkeurig worden bepaald op welke datum deze gebeurtenis zich zou voordoen. Op basis daarvan is het Gerecht tot de slotsom gekomen dat het derde en het vierde besluit indruisten tegen het rechtszekerheidsbeginsel.