62023CJ0044
WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba)
z dnia 13 marca 2025 r. (
*1
)
Odwołanie – Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Zwalczanie terroryzmu – Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom – Zamrożenie środków finansowych – Wspólne stanowisko 2001/931/WPZiB – Artykuł 1 ust. 3, 4 i 6 – Rozporządzenie (WE) nr 2580/2001 – Artykuł 2 ust. 3 – Utrzymanie organizacji w wykazie osób, grup i podmiotów, które uczestniczyły w aktach terrorystycznych – Zastosowanie do sytuacji konfliktu zbrojnego – Grupa terrorystyczna – Charakter dokonanych czynów i motywy leżące u podstaw tych czynów – Dystans czasowy – Utrzymywanie się ryzyka zaangażowania w działalność terrorystyczną – Proporcjonalność – Obowiązek uzasadnienia
W sprawie C‑44/23 P
mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 27 stycznia 2023 r.,
Kurdistan Workers’ Party (PKK), którą reprezentowali T. Buruma oraz A.M. van Eik, advocaten,
strona wnosząca odwołanie,
w której drugą stroną postępowania są:
Rada Unii Europejskiej, którą reprezentowali M.-C. Cadilhac, B. Driessen oraz S. Van Overmeire, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana w pierwszej instancji,
Komisja Europejska, którą reprezentowali C. Giolito, J. Norris oraz L. Puccio, w charakterze pełnomocników,
Republika Francuska, którą reprezentowali początkowo J.-L. Carré, B. Fodda oraz W. Zemamta, w charakterze pełnomocników, następnie J.-L. Carré oraz B. Fodda, w charakterze pełnomocników, oraz na koniec B. Fodda oraz B. Travard, w charakterze pełnomocników,
Królestwo Niderlandów, które reprezentowali M.K. Bulterman, J.M. Hoogveld oraz J. Langer, w charakterze pełnomocników,
interwenienci w pierwszej instancji,
TRYBUNAŁ (siódma izba),
w składzie: F. Biltgen (sprawozdawca), prezes pierwszej izby pełniący obowiązki prezesa siódmej izby, M.L. Arastey Sahún, prezes piątej izby, i J. Passer, sędzia,
rzecznik generalny: P. Pikamäe,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
1
W swoim odwołaniu Kurdistan Workers’ Party (PKK) wnosi o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 30 listopada 2022 r., PKK/Rada (T‑316/14 RENV i T‑148/19, zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”, EU:T:2022:727), którym Sąd oddalił jej skargi o stwierdzenie nieważności:
–
rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2015/513 z dnia 26 marca 2015 r. dotyczącego wykonania art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu oraz uchylenia rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 790/2014 (Dz.U. 2015, L 82, s. 1);
–
rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2015/1325 z dnia 31 lipca 2015 r. dotyczącego wykonania art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu oraz uchylającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/513 (Dz.U. 2015, L 206, s. 12);
–
rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2015/2425 z dnia 21 grudnia 2015 r. dotyczącego wykonania art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu oraz uchylającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/1325 (Dz.U. 2015, L 334, s. 1);
–
rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2016/1127 z dnia 12 lipca 2016 r. w sprawie wykonania art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu oraz uchylenia rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2425 (Dz.U. 2016, L 188, s. 1);
–
rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2017/150 z dnia 27 stycznia 2017 r. dotyczącego wykonania art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu oraz uchylenia rozporządzenia wykonawczego (UE) 2016/1127 (Dz.U. 2017, L 23, s. 3);
–
rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2017/1420 z dnia 4 sierpnia 2017 r. dotyczącego wykonania art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2017/150 (Dz.U. 2017, L 204, s. 3);
–
decyzji Rady (WPZiB) 2019/25 z dnia 8 stycznia 2019 r. dotyczącej zmiany oraz aktualizacji wykazu osób, grup i podmiotów objętych art. 2, 3 i 4 wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu, i uchylenia decyzji (WPZiB) 2018/1084 (Dz.U. 2019, L 6, s. 6);
–
decyzji Rady (WPZiB) 2019/1341 z dnia 8 sierpnia 2019 r. aktualizującej listę osób, grup i podmiotów objętych art. 2, 3 i 4 wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu oraz uchylającej decyzję (WPZiB) 2019/25 (Dz.U. 2019, L 209, s. 15);
w zakresie, w jakim te rozporządzenia i decyzje (zwane dalej „spornymi aktami”) dotyczą wnoszącej odwołanie.
Ramy prawne
Rezolucja 1373 (2001) Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych
2
W dniu 28 września 2001 r. Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęła rezolucję 1373 (2001) określającą zakrojoną na szeroką skalę strategię walki z terroryzmem, w szczególności walki przeciwko finansowaniu terroryzmu.
3
Preambuła do tej rezolucji potwierdza „konieczność zwalczania wszelkimi środkami, zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych, zagrożeń międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa spowodowanych przez akty terrorystyczne”. Podkreśla również obowiązek państw członkowskich „zacieśniania międzynarodowej współpracy poprzez podjęcie dodatkowych środków w celu zapobiegania finansowaniu i przygotowywaniu wszelkich aktów terrorystycznych na ich terytorium, oraz zwalczania tego finansowania i przygotowywania, za pomocą wszelkich środków, jakie są prawnie dopuszczalne” [tłumaczenie nieoficjalne].
4
Punkt 1 lit. c) tej rezolucji stanowi między innymi, że wszystkie państwa niezwłocznie zamrożą fundusze i inne aktywa finansowe lub zasoby gospodarcze osób, które popełniają lub usiłują popełnić akty terrorystyczne, ułatwiają ich popełnienie lub w nich uczestniczą, oraz podmiotów należących do tych osób lub przez nie kontrolowanych, a także osób i podmiotów działających w imieniu lub według poleceń wyżej wspomnianych osób i podmiotów.
5
Wspomniana rezolucja nie zawiera wykazu nazwisk i nazw osób, wobec których te środki ograniczające powinny być stosowane.
Prawo Unii
Wspólne stanowisko 2001/931/WPZiB
6
W celu wprowadzenia w życie rezolucji 1373 (2001) Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych Rada Unii Europejskiej przyjęła w dniu 27 grudnia 2001 r. wspólne stanowisko 2001/931/WPZiB w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu (Dz.U. 2001, L 344, s. 93).
7
Artykuł 1 ust. 1, 3, 4 i 6 tego wspólnego stanowiska ma następujące brzmienie:
„1.   Niniejsze wspólne stanowisko stosuje się, zgodnie z przepisami poniższych artykułów, do osób, grup i podmiotów uczestniczących w aktach terrorystycznych i wymienionych w załączniku.
[…]
3.   Do celów niniejszego wspólnego stanowiska »akt terrorystyczny« oznacza jeden z następujących zamierzonych czynów, który, ze względu na swój charakter lub kontekst, może wyrządzić poważną szkodę krajowi lub organizacji międzynarodowej, określony jako przestępstwo na mocy prawa krajowego, gdy został dokonany w celu:
i)
poważnego zastraszenia ludności; lub
ii)
nieuzasadnionego zmuszenia władz publicznych lub organizacji międzynarodowej do wykonania lub powstrzymania się od wykonania jakiegokolwiek działania; lub
iii)
poważnej destabilizacji lub zniszczenia podstawowych struktur politycznych, konstytucyjnych, gospodarczych lub społecznych kraju lub organizacji międzynarodowej:
a)
atak na życie osób, mogący spowodować śmierć;
b)
atak na integralność cielesną osoby;
c)
porwanie lub branie zakładników;
d)
spowodowanie rozległych zniszczeń urządzeń użyteczności rządowej lub publicznej, systemu transportu, infrastruktury, włączając w to system informatyczny, stałej platformy umieszczonej na szelfie kontynentalnym, miejsca publicznego lub własności prywatnej, mogące zagrozić życiu ludzkiemu lub spowodować poważne straty gospodarcze;
e)
porwanie samolotu, statków lub innych środków transportu zbiorowego lub towarowego;
f)
produkowanie, posiadanie, nabywanie, transport, dostarczanie lub używanie broni, materiałów wybuchowych lub broni jądrowej, biologicznej lub chemicznej, jak również prowadzenie działalności badawczo-rozwojowej w zakresie broni biologicznej i chemicznej;
g)
uwalnianie substancji niebezpiecznych lub powodowanie pożarów, wybuchów lub powodzi, których rezultatem jest zagrożenie życia ludzkiego;
h)
zakłócanie lub przerywanie dostaw wody, energii elektrycznej lub jakichkolwiek innych podstawowych zasobów naturalnych, których rezultatem jest zagrożenie życia ludzkiego;
i)
grożenie dokonaniem któregokolwiek z czynów wymienionych w lit. a)–h);
j)
kierowanie grupą terrorystyczną;
k)
uczestniczenie w działalności grupy terrorystycznej, włączając w to dostarczanie zasobów informacyjnych lub materialnych lub finansowanie jej działalności w jakikolwiek sposób, ze świadomością faktu, że takie uczestniczenie przyczyni się do przestępczej działalności grupy.
Do celów niniejszego ustępu »grupa terrorystyczna« oznacza sformalizowaną grupę składającą się z więcej niż dwóch osób, ustanowioną na przestrzeni czasu i działającą w uzgodniony sposób w celu dokonywania aktów terrorystycznych. »Grupa sformalizowana« oznacza grupę, która nie jest utworzona przypadkowo w celu natychmiastowego dokonania aktu terrorystycznego i która nie musi posiadać formalnie określonych ról dla swoich członków, ciągłości ich członkostwa lub rozwiniętej struktury.
4.   Lista w załączniku jest sporządzana na podstawie dokładnych informacji lub materiałów zawartych w odpowiednich aktach, które wskazują, że decyzja została podjęta przez właściwą władzę w odniesieniu do osób, grup i podmiotów, których to dotyczy, bez względu na to, czy dotyczy to wszczęcia dochodzenia lub postępowania w sprawie o akt terrorystyczny, usiłowania popełnienia takiego aktu, uczestniczenia w nim lub ułatwienia dokonania takiego aktu, opartego na poważnych i wiarygodnych dowodach lub poszlakach, lub skazania za takie czyny. Osoby, grupy i podmioty określone przez Radę Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych za związane z terroryzmem i przeciwko którym zarządziła ona sankcje, mogą być włączone do tej listy.
Do celów niniejszego ustępu »właściwa władza« oznacza władzę sądowniczą lub, gdy władze sądownicze nie mają właściwości w zakresie objętym niniejszym ustępem, równoważną właściwą władzę w tym zakresie.
[…]
6.   Nazwiska osób i nazwy podmiotów na liście w załączniku są poddawane kontroli w regularnych odstępach czasu, co najmniej raz w ciągu każdych sześciu miesięcy, w celu zapewnienia, że istnieją podstawy do utrzymania ich na liście”.
8
Zgodnie z art. 2 wspomnianego wspólnego stanowiska:
„Wspólnota Europejska, działając w granicach kompetencji powierzonych jej przez Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, nakazuje zamrożenie funduszy i innych aktywów finansowych lub zasobów gospodarczych osób, grup i podmiotów wymienionych w załączniku”.
Rozporządzenie nr 2580/2001
9
Uznawszy, że w celu wdrożenia na poziomie Unii Europejskiej środków przedstawionych we wspólnym stanowisku 2001/931 konieczne jest wydanie rozporządzenia, Rada przyjęła w dniu 27 grudnia 2001 r. rozporządzenie (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu (Dz.U. 2001, L 344, s. 70).
10
Artykuł 2 tego rozporządzenia przewiduje:
„1.   Poza wyjątkami dopuszczonymi na mocy art. 5 i 6:
a)
wszystkie fundusze, inne aktywa finansowe i zasoby gospodarcze należące do i będące własnością lub posiadane przez osobę fizyczną lub osobę prawną, grupę lub podmiot wymienione na liście określonej w ust. 3, zostają zamrożone;
b)
fundusze, inne aktywa finansowe i zasoby gospodarcze nie zostają udostępnione, bezpośrednio lub pośrednio, osobie fizycznej lub prawnej, grupie lub podmiotowi wymienionym na liście określonej w ust. 3, ani na ich rzecz.
2.   Poza wyjątkami dopuszczonymi na mocy art. 5 i 6, zakazane jest świadczenie usług finansowych osobie fizycznej lub prawnej, grupie lub podmiotowi wymienionym na liście określonej w ust. 3, ani na ich rzecz.
3.   Rada, stanowiąc jednomyślnie, ustanawia, przegląda i zmienia listę osób, grup i podmiotów, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, zgodnie z przepisami ustanowionymi w art. 1 ust. 4, 5 i 6 wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB; na takiej liście znajdują się:
i)
osoby fizyczne dokonujące lub usiłujące dokonać, uczestniczące w, lub ułatwiające dokonanie jakiegokolwiek aktu terrorystycznego;
ii)
osoby prawne, grupy lub podmioty dokonujące lub usiłujące dokonać, uczestniczące w, lub ułatwiające dokonanie jakiegokolwiek aktu terrorystycznego;
iii)
osoby prawne, grupy lub podmioty będące własnością lub kontrolowane przez jedną lub więcej osób fizycznych lub prawnych, grupy lub podmioty określone w i) oraz ii); albo
iv)
osoby fizyczne lub prawne, grupy lub podmioty działające w imieniu lub pod kierownictwem jednej lub więcej osób fizycznych lub prawnych, grup lub podmiotów określonych w i) oraz ii)”.
Okoliczności powstania sporu
11
Okoliczności powstania sporu zostały przedstawione w pkt 3–14 zaskarżonego wyroku. Na potrzeby analizy niniejszego odwołania należy przyjąć, co następuje:
12
PKK, skarżąca w pierwszej instancji i wnosząca odwołanie, została utworzona w 1978 r. i rozpoczęła walkę zbrojną przeciwko rządowi tureckiemu, chcąc osiągnąć uznanie prawa Kurdów do samostanowienia.
13
Nazwa wnoszącej odwołanie początkowo nie figurowała ani w wykazie zawartym w załączniku do wspólnego stanowiska 2001/931, ani w wykazie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 2580/2001.
14
W dniu 2 maja 2002 r. Rada przyjęła wspólne stanowisko 2002/340/WPZiB aktualizujące wspólne stanowisko 2001/931/WPZiB w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu (Dz.U. 2002, L 116, s. 75). W załączniku do wspólnego stanowiska 2002/340 zaktualizowano wykaz osób, grup i podmiotów, do których stosują się środki ograniczające przewidziane we wspólnym stanowisku 2001/931 i umieszczono w nim między innymi nazwę wnoszącej odwołanie, określoną jako „Kurdistan Workers’ Party (PKK)” [Partia Pracujących Kurdystanu (PKK)]. W dniu 2 maja 2002 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła decyzję 2002/334/WE wykonującą art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu i uchylającą decyzję 2001/927/WE (Dz.U. 2002, L 116, s. 33). Decyzją 2002/334 nazwa wnoszącej odwołanie została umieszczona w wykazie przewidzianym w art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 2580/2001 z użyciem tych samych sformułowań co w załączniku do wspólnego stanowiska 2002/340.
15
Od tej pory akty te były regularnie uaktualniane na podstawie art. 1 ust. 6 wspólnego stanowiska 2001/931 i art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 2580/2001. Nazwa wnoszącej odwołanie wciąż była pozostawiana w wykazach grup i podmiotów, do których stosują się środki ograniczające wskazane w ww. aktach (zwanych dalej „spornymi wykazami”) i to mimo zaskarżenia do Sądu lub stwierdzenia przez Sąd nieważności licznych decyzji i rozporządzeń, do których wykazy te stanowiły załączniki. Od dnia 2 kwietnia 2004 r. nazwa podmiotu umieszczonego w spornych wykazach brzmi: „Partia Pracujących Kurdystanu – PKK (znana również pod nazwami: KADEK; KONGRA GEL)”.
16
Środki ograniczające zastosowane wobec wnoszącej odwołanie zostały utrzymane w drodze aktów przyjętych w latach 2014–2020, to jest między innymi:
–
rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 125/2014 z dnia 10 lutego 2014 r. dotyczącego wykonania art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu oraz uchylenia rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 714/2013 (Dz.U. 2014, L 40, s. 9) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 790/2014 z dnia 22 lipca 2014 r. dotyczącego wykonania art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu oraz uchylenia rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 125/2014 (Dz.U. 2014, L 217, s. 1) (zwanych dalej łącznie „aktami z 2014 r.”),
–
rozporządzeń wykonawczych 2015/513, 2015/1325, 2015/2425, 2016/1127, 2017/150 i 2017/1420 (zwanych dalej łącznie „rozporządzeniami z lat 2015–2017”),
–
decyzji Rady (WPZiB) 2015/521 z dnia 26 marca 2015 r. dotyczącej aktualizacji i zmiany wykazu osób, grup i podmiotów objętych art. 2, 3 i 4 wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu i uchylenia decyzji 2014/483/WPZiB (Dz.U. 2015, L 82, s. 107), decyzji Rady (WPZiB) 2015/1334 z dnia 31 lipca 2015 r. dotyczącej aktualizacji wykazu osób, grup i podmiotów objętych art. 2, 3 i 4 wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu oraz uchylającej decyzję (WPZiB) 2015/521 (Dz.U. 2015, L 206, s. 61) i decyzji Rady (WPZiB) 2017/1426 z dnia 4 sierpnia 2017 r. dotyczącej aktualizacji wykazu osób, grup i podmiotów objętych art. 2, 3 i 4 wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu oraz uchylającej decyzję (WPZiB) 2017/154 (Dz.U. 2017, L 204, s. 95) (zwanych dalej łącznie „decyzjami WPZiB z lat 2015–2017”);
–
decyzji 2019/25 i 2019/1341;
–
rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2019/1337 z dnia 8 sierpnia 2019 r. wykonującego art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu oraz uchylającego rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/24 (Dz.U. 2019, L 209, s. 1);
–
rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2020/19 z dnia 13 stycznia 2020 r. dotyczącego wykonania art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu oraz uchylenia rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/1337 (Dz.U. 2020, L 8 I, s. 1) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2020/1128 z dnia 30 lipca 2020 r. dotyczącego wykonania art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu oraz uchylenia rozporządzenia wykonawczego (UE) 2020/19 (Dz.U. 2020, L 247, s. 1);
–
decyzji Rady (WPZiB) 2020/1132 z dnia 30 lipca 2020 r. aktualizującej listę osób, grup i podmiotów objętych art. 2, 3 i 4 wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu oraz uchylającej decyzję (WPZiB) 2020/20 (Dz.U. 2020, L 247, s. 18).
17
W uzasadnieniach aktów przyjętych w 2014 r. Rada opisała PKK jako podmiot uczestniczący w aktach terrorystycznych, który od 1984 r. popełnił wiele tego rodzaju czynów. Wskazała ona, że działalność terrorystyczna PKK trwała nadal, mimo szeregu zawieszeń broni, które ta ostatnia ogłaszała jednostronnie, w szczególności od 2009 r. W tym względzie Rada wyjaśniła, że akty terrorystyczne popełnione przez PKK obejmowały zamachy bombowe, ataki rakietowe, wykorzystanie materiałów wybuchowych, zabójstwo i porwanie obywateli tureckich i zagranicznych turystów, przetrzymywanie zakładników, ataki przeciwko tureckim siłom bezpieczeństwa oraz starcia zbrojne z nimi, ataki na infrastrukturę petrochemiczną, transport publiczny, placówki dyplomatyczne, kulturalne i handlowe Turcji w różnych państwach, wymuszenia w odniesieniu do obywateli tureckich mieszkających za granicą oraz inne działania przestępcze służące finansowaniu jej działalności. Tytułem przykładu Rada sporządziła listę 69 zdarzeń, które miały miejsce między dniem 14 listopada 2003 r. a dniem 19 października 2011 r., zakwalifikowanych jako akty terrorystyczne w rozumieniu art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska 2001/931.
18
Rada dodała, że PKK była przedmiotem decyzji właściwych władz krajowych w rozumieniu art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931, przytaczając w tym względzie między innymi decyzję ministra spraw wewnętrznych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z dnia 29 marca 2001 r. (zwaną dalej „decyzją Zjednoczonego Królestwa z 2001 r.”), delegalizującą PKK na podstawie UK Terrorism Act 2000 (ustawy antyterrorystycznej Zjednoczonego Królestwa z 2000 r.); jej uzupełnieniem była decyzja z dnia 14 lipca 2006 r., w której uznano, że „KADEK” i „KONGRA-GEL” stanowią inne nazwy PKK.
19
W uzasadnieniach aktów przyjętych w okresie od 2015 r. do 2017 r. Rada wskazała, że pozostawienie nazwy wnoszącej odwołanie w spornych wykazach opierało się między innymi na już wcześniej uwzględnionych decyzjach władz Zjednoczonego Królestwa przyjętych w latach 2001 i 2006, uzupełnionych decyzją ministra spraw wewnętrznych Zjednoczonego Królestwa dnia 3 grudnia 2014 r. podtrzymującą delegalizację PKK, wyrokiem tribunal de grande instance de Paris (sądu wielkiej instancji w Paryżu, Francja) z dnia 2 listopada 2011 r. skazującym kurdyjski ośrodek kultury im. Ahmeta Kai za uczestnictwo w grupie przestępczej w celu przygotowania aktu terrorystycznego i za finansowanie działalności terrorystycznej, utrzymanym w mocy w postępowaniu apelacyjnym wyrokiem cour d’appel de Paris (sądu apelacyjnego w Paryżu, Francja) z dnia 23 kwietnia 2013 r. oraz w postępowaniu kasacyjnym wyrokiem Cour de cassation (sądu kasacyjnego, Francja) z dnia 21 maja 2014 r., a także potwierdzeniem wskazania PKK jako „zagranicznej organizacji terrorystycznej” w wyniku kontroli przeprowadzonej przez władze Stanów Zjednoczonych Ameryki i zakończonej w dniu 21 listopada 2013 r.
20
W uzasadnieniach aktów przyjętych w latach 2019 i 2020 przejęto co do zasady powyższe powody.
Postępowanie przed Sądem
W sprawie T‑316/14 RENV
21
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 1 maja 2014 r. PKK wniosła skargę mającą na celu stwierdzenie nieważności decyzji wykonawczej 125/2014 w zakresie, w jakim decyzja ta jej dotyczy.
22
W późniejszych pismach dostosowujących żądania wnosząca odwołanie wniosła również o stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego nr 790/2014, a także aktów przyjętych w latach 2015–2017 (decyzji WPZiB z lat 2015–2017 i rozporządzeń z lat 2015–2017) w zakresie, w jakim akty te jej dotyczą.
23
Komisja Europejska została dopuszczona do postępowania przed Sądem w charakterze interwenienta popierającego żądania Rady.
24
Wyrokiem z dnia 15 listopada 2018 r., PKK/Rada (T‑316/14, EU:T:2018:788), Sąd stwierdził nieważność, z powodu braku uzasadnienia, wszystkich aktów objętych skargą w zakresie, w jakim dotyczą one PKK.
25
Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 25 stycznia 2019 r. Rada wniosła o uchylenie tego wyroku. Republika Francuska oraz Królestwo Niderlandów zostały dopuszczone do udziału w postępowaniu przed Trybunałem w charakterze interwenientów popierających żądania Rady.
26
Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2021 r., Rada/PKK (C‑46/19 P, EU:C:2021:316), Trybunał uchylił wyrok Sądu z dnia 15 listopada 2018 r., PKK/Rada (T‑316/14, EU:T:2018:788), w zakresie, w jakim w wyroku tym uwzględniono skargę o stwierdzenie nieważności, i skierował sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.
27
Na poparcie swojej skargi w sprawie T‑316/14 RENV PKK podniosła zasadniczo siedem zarzutów. Zarzuty te dotyczyły: pierwszy – błędnego uznania wnoszącej odwołanie za grupę terrorystyczną w rozumieniu art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska 2001/931; drugi – braku decyzji właściwej władzy w rozumieniu art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931; trzeci – naruszenia art. 4 i 51 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej polegającego na tym, że akty z 2014 r. i akty z lat 2015–2017 były częściowo oparte na informacjach uzyskanych w wyniku tortur lub brutalnego traktowania; czwarty – braku przeglądu zgodnego z wymogami art. 1 ust. 6 wspomnianego wspólnego stanowiska; piąty – naruszenia zasad proporcjonalności i pomocniczości; szósty – naruszenia obowiązku uzasadnienia oraz siódmy – naruszenia prawa do obrony i prawa do skutecznej ochrony sądowej.
Sprawa T‑148/19
28
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 7 marca 2019 r. PKK wniosła skargę mającą na celu stwierdzenie nieważności decyzji 2019/25 w zakresie, w jakim decyzja ta jej dotyczy.
29
W późniejszych pismach dostosowujących żądania wnosząca odwołanie wniosła również o stwierdzenie nieważności innych aktów, przyjętych w roku 2019 (decyzji 2019/1341 i rozporządzenia wykonawczego 2019/1337), a także aktów przyjętych w roku 2020 (decyzji 2020/1132 i rozporządzeń wykonawczych 2020/19 i 2020/1128) w zakresie, w jakim akty te jej dotyczą.
30
Na poparcie swojej skargi wnosząca odwołanie podniosła zasadniczo sześć zarzutów. Zarzuty te dotyczyły: pierwszy – błędnego zakwalifikowania jej jako grupy terrorystycznej w rozumieniu art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska 2001/931, drugi – braku decyzji wydanej przez właściwą władzę w rozumieniu art. 1 ust. 4 tego wspólnego stanowiska; trzeci – braku przeglądu zgodnego z wymogami art. 1 ust. 6 rzeczonego wspólnego stanowiska; czwarty – naruszenia zasad proporcjonalności i pomocniczości; piąty – naruszenia obowiązku uzasadnienia oraz szósty – naruszenia prawa do obrony i prawa do skutecznej ochrony sądowej.
31
Decyzją z dnia 8 lutego 2022 r. sprawy T‑316/14 RENV i T‑148/19 zostały połączone do celów ustnego etapu postępowania i wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Zaskarżony wyrok
32
Sąd uznał za niedopuszczalne skargi w zakresie, w jakim zmierzały one do stwierdzenia nieważności decyzji WPZiB z lat 2015–2017 (sprawa T‑316/14 RENV) oraz decyzji 2020/1132 i rozporządzeń wykonawczych 2019/1337, 2020/19 i 2020/1128 (sprawa T‑148/19), a zatem zbadał zasadność tych skarg jedynie w zakresie, w jakim dotyczą one aktów z 2014 r. i spornych aktów, to jest rozporządzeń z lat 2015–2017 oraz decyzji 2019/25 i 2019/1341 (zwanych dalej „decyzjami z 2019 r.”).
33
Z uwagi na podobieństwa między sześcioma zarzutami podniesionymi w każdej z dwóch spraw T‑316/14 RENV i T‑148/19 Sąd badał je łącznie, dokonując rozróżnienia między tymi sprawami jedynie wtedy, gdy wymagały tego szczególne argumenty przedstawione na poparcie tych zarzutów i pewne różnice między zaskarżonymi aktami.
34
Pięć z tych zarzutów ma znaczenie dla niniejszej sprawy.
35
I tak, w pierwszej kolejności, co się tyczy zarzutu dotyczącego naruszenia art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931, Sąd przypomniał w pkt 43 zaskarżonego wyroku, że należy dokonać rozróżnienia pomiędzy pierwotnym umieszczeniem zgodnie z tym przepisem nazwiska osoby lub nazwy podmiotu w wykazie dotyczącym zamrożenia środków finansowych, a pozostawieniem w tym wykazie nazwiska osoby lub nazwy podmiotu już do niego wpisanych, o którym mowa w art. 1 ust. 6 tego wspólnego stanowiska. Podczas gdy pierwotne umieszczenie osoby lub podmiotu w wykazie dotyczącym zamrożenia środków finansowych zakłada istnienie decyzji krajowej pochodzącej od właściwej władzy, wymóg taki nie jest przewidziany w przypadku pozostawienia w wykazie nazwiska tej osoby lub nazwy tego podmiotu, ponieważ pozostawienie to stanowi w istocie przedłużenie pierwotnego umieszczenia i zakłada z tego względu utrzymywanie się ryzyka zaangażowania danej osoby lub danego podmiotu w działalność terrorystyczną.
36
Jeżeli chodzi o zarzuty szczegółowe wnoszącej odwołanie dotyczące zakwalifikowania decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. jako decyzji właściwej władzy krajowej w rozumieniu art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931, to Sąd zbadał zakwalifikowanie jako właściwa władza, dane wymagane do wykazania, że taka decyzja została wydana, oraz datę zdarzeń stwierdzonych w tej decyzji. Następnie w pkt 83 zaskarżonego wyroku stwierdził, że te zarzuty szczegółowe nie były zasadne.
37
Jeżeli chodzi, w drugiej kolejności, o rozpatrzenie zarzutów szczegółowych dotyczących naruszenia art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska 2001/931, Sąd przyjął w pkt 126 zaskarżonego wyroku, że zwyczajowa zasada samostanowienia nie oznacza, że w celu skorzystania z prawa do samostanowienia dana ludność lub mieszkańcy danego terytorium mogą uciekać się do środków, o których mowa w tym przepisie. W pkt 131 tego wyroku Sąd uznał, że należy dokonać rozróżnienia pomiędzy z jednej strony celami, jakie pragnie osiągnąć określona ludność lub mieszkańcy danego terytorium, a z drugiej strony zachowaniami służącymi ich realizacji, a zatem „cele”, o których mowa w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy ppkt (i)–(iii) tego wspólnego stanowiska, nie odpowiadają tym celom, które można uznać za ostateczne lub leżące u podstaw. W pkt 132 tego wyroku Sąd uściślił, że nie należy brać pod uwagę celu realizowanego poprzez zamachy na podstawowe struktury państwa tureckiego, polegającego na zmianie tych struktur na bardziej demokratyczne. Podobnie termin „nieuzasadnione” należy rozumieć w ten sposób, że odnosi się on do bezprawności stosowanego przymusu i nie należy go oceniać w świetle jakoby uzasadnionego charakteru celu, któremu służy stosowanie tego przymusu. W pkt 133 tego samego wyroku Sąd stwierdził, że wspomnianego wspólnego stanowiska i ogólniej całego systemu środków ograniczających Unii nie można postrzegać jako przeszkody w wykonywaniu prawa do samostanowienia ludności w państwach opresyjnych, ponieważ instrumenty te nie mają na celu określenia, kto w konflikcie pomiędzy państwem i grupą ma rację lub jest w błędzie, lecz mają one na celu zwalczanie terroryzmu. W konsekwencji Sąd oddalił jako bezzasadną argumentację wnoszącej odwołanie dotyczącą uwzględnienia uzasadnionego konfliktu zbrojnego o samostanowienie ludności kurdyjskiej na potrzeby dokonania wykładni celów, o których mowa w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy rzeczonego wspólnego stanowiska.
38
Co się tyczy zakwestionowania terrorystycznego charakteru celów realizowanych przez niektóre z czynów przypisanych PKK w związku z podnoszonym naruszeniem art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska 2001/931, Sąd również go nie uwzględnił, podkreślając w szczególności w pkt 144 zaskarżonego wyroku, że rozbieżność między definicją aktu terrorystycznego zawartą w ustawodawstwie Zjednoczonego Królestwa a definicją zawartą w art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska nie niesie skutków, ponieważ oba pojęcia obejmują taką samą dwuetapową definicję aktów terrorystycznych.
39
W trzeciej kolejności, w ramach rozpatrywania zarzutu dotyczącego naruszenia art. 1 ust. 6 wspólnego stanowiska 2001/931, Sąd przypomniał w pkt 147 i 150 zaskarżonego wyroku, że Rada może pozostawić nazwisko danej osoby lub nazwę danego podmiotu w wykazie dotyczącym zamrożenia środków finansowych, jeżeli stwierdzi, że ryzyko ich zaangażowania w działalność terrorystyczną, które uzasadniało pierwotne umieszczenie, utrzymuje się, lecz że przesłanki dotyczące upływu czasu i zmiany okoliczności są elementami, które powodują obowiązek aktualizacji ryzyka zaangażowania. W niniejszej sprawie, stwierdziwszy w pkt 167 tego wyroku zmianę okoliczności uzasadniającą zaktualizowaną ocenę sytuacji, Sąd uznał w pkt 175 wspomnianego wyroku, że Rada uchybiła ciążącemu na niej obowiązkowi aktualizacji wynikającemu z art. 1 ust. 6 tego wspólnego stanowiska, w związku z czym stwierdził nieważność aktów z 2014 r. w zakresie, w jakim akty te dotyczą PKK. Natomiast w odniesieniu do rozporządzeń z lat 2015–2017 oraz aktów przyjętych w 2019 r. Sąd stwierdził, w szczególności w pkt 186 i 202 tego wyroku, że Rada skutecznie zaktualizowała swoją ocenę ryzyka zaangażowania terrorystycznego w stosunku do daty wydania tych aktów, w związku z czym przegląd przeprowadzony na podstawie art. 1 ust. 6 wspomnianego wspólnego stanowiska został przeprowadzony w należytej formie.
40
W czwartej kolejności, w odpowiedzi na zarzut dotyczący naruszenia zasady proporcjonalności, Sąd zauważył w pkt 207–215 zaskarżonego wyroku, że ogólnie rzecz ujmując, środki ograniczające z jednej strony realizują cel interesu ogólnego, a z drugiej strony nie są uważane za nieproporcjonalne i niemożliwe do przyjęcia lub za naruszające istotę praw podstawowych. Co się tyczy w szczególności argumentu, zgodnie z którym środki ograniczające przyjęte w niniejszym przypadku uniemożliwiły pokojowe i demokratyczne rozwiązanie konfliktu między Kurdami a władzami tureckimi, a nawet miały negatywne skutki dla Kurdów i dla każdego, kto chciałby ich wspierać, Sąd uznał w pkt 212 i 213 tego wyroku, że w spornych aktach wyraźnie wymieniono cel w postaci zwalczania terroryzmu i PKK, w związku z czym nie można było uznać, że istnienie konfliktu zbrojnego i działania przedstawione przez wnoszącą odwołanie jako podejmowane wobec osób trzecich wynikały ze wspomnianych aktów i w konsekwencji nie było możliwe stwierdzenie nieproporcjonalnego charakteru tych aktów.
41
W piątej, ostatniej, kolejności, w odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia obowiązku uzasadnienia Sąd przypomniał w pkt 216–219 zaskarżonego wyroku orzecznictwo, zgodnie z którym, aby uczynić zadość obowiązkowi uzasadnienia przewidzianemu w art. 296 TFUE, Rada powinna przedstawić powody wystarczająco precyzyjne i konkretne, aby umożliwić wnoszącej odwołanie poznanie powodów przytoczonych w celu pozostawienia jej nazwy w spornych wykazach, a Sądowi – przeprowadzenie kontroli. W pkt 221–238 tego wyroku Sąd zajął stanowisko w odniesieniu do różnych zarzutów podniesionych w tym względzie przez wnoszącą odwołanie, podkreślając w szczególności w pkt 234 tego wyroku, że obowiązek uzasadnienia stanowi istotny wymóg formalny, który należy odróżnić od kwestii prawidłowości uzasadnienia, wchodzącej w zakres materialnej zgodności z prawem spornego aktu, w związku z czym zarzuty szczegółowe i argumenty zmierzające do podważenia zasadności aktu są nieistotne, jeżeli są one podnoszone w ramach zarzutu opartego na braku uzasadnienia lub niewystarczającym uzasadnieniu.
42
W konsekwencji zaskarżonym wyrokiem Sąd w sprawie T‑316/14 RENV stwierdził nieważność aktów z 2014 r. w zakresie, w jakim dotyczą one PKK, i oddalił skargę w pozostałym zakresie, a w sprawie T‑148/19 oddalił skargę w całości.
Postępowanie przed Trybunałem i żądania stron
43
PKK wnosi do Trybunału o:
–
uchylenie zaskarżonego wyroku w części, w której Sąd oddalił skargi o stwierdzenie nieważności spornych aktów w zakresie, w jakim dotyczą one wnoszącej odwołanie;
–
wydanie ostatecznego orzeczenia w kwestiach będących przedmiotem niniejszego odwołania i stwierdzenie nieważności spornych aktów w zakresie, w jakim dotyczą one wnoszącej odwołanie, oraz
–
obciążenie Rady kosztami postępowania odwoławczego oraz postępowania w pierwszej instancji wraz z odsetkami.
44
Rada wnosi do Trybunału o:
–
oddalenie odwołania;
–
tytułem żądania ewentualnego – oddalenie skarg o stwierdzenie nieważności aktów zaskarżonych w sprawach T‑316/14 RENV i T‑148/19; oraz
–
obciążenie PKK kosztami postępowania odwoławczego oraz postępowań w pierwszej instancji.
45
Komisja wnosi do Trybunału o:
–
oddalenie odwołania;
–
obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania.
46
Republika Francuska wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania.
47
Królestwo Niderlandów wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania i o obciążenie PKK kosztami postępowania.
W przedmiocie odwołania
48
Wnosząca odwołanie podnosi na jego poparcie pięć zarzutów, z których: pierwszy dotyczy naruszenia prawa w odniesieniu do dokonanej przez Sąd wykładni art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931, w szczególności w odniesieniu do wykładni nadanej zawartemu w nim pojęciu „cele” i jego zastosowania w niniejszej sprawie, drugi – naruszenia prawa przez Sąd w zakresie, w jakim uznał on, że Rada mogła oprzeć się na decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. z naruszeniem przesłanek z art. 1 ust. 3 i 4 tego wspólnego stanowiska, trzeci – błędu popełnionego przez Sąd przy ocenie przeglądu przeprowadzonego przez Radę zgodnie z art. 1 ust. 6 wspomnianego wspólnego stanowiska, czwarty – błędu popełnionego przez Sąd przy dokonywaniu wykładni zasady proporcjonalności, a piąty – błędu popełnionego przez Sąd przy ocenie odpowiedniego charakteru uzasadnienia przedstawionego przez Radę w uzasadnieniu spornych aktów.
W przedmiocie zarzutu pierwszego
Argumentacja stron
49
W zarzucie pierwszym wnosząca odwołanie podnosi, że w pkt 126–146 zaskarżonego wyroku Sąd dokonał błędnej wykładni art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931 i równie błędnego zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie, orzekając, że „cele” wymienione w ppkt (i)–(iii) tego przepisu odnoszą się do samego charakteru dokonanych czynów.
50
Wnosząca odwołanie uważa, że art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931 wprowadza rozróżnienie między czynami, których waga pozwala na uznanie ich za akty terrorystyczne wymienione w lit. a)–k), a celami, w jakich czyny te mają zostać popełnione, wskazanymi w ppkt (i)–(iii). Ponieważ przesłanki te mają charakter kumulatywny, do Rady należy ustalenie, po pierwsze, że dana organizacja popełniła co najmniej jeden z czynów wymienionych w lit. a)–k), a po drugie, że czyny te zostały popełnione w celach terrorystycznych, aby mogła ona stwierdzić istnienie aktu terrorystycznego w rozumieniu tego wspólnego stanowiska. Tymczasem, wskazując w pkt 131 zaskarżonego wyroku, że „cele” wymienione w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy ppkt (i)–(iii) wspomnianego wspólnego stanowiska odnoszą się do „samego charakteru dokonanych czynów”, Sąd naruszył prawo przy dokonywaniu wykładni tej podwójnej przesłanki, usuwając de facto samoistną przesłankę dotyczącą celu terrorystycznego.
51
Po dokonaniu w pkt 131 zaskarżonego wyroku rozróżnienia między celami, jakie pragnie osiągnąć określona ludność lub mieszkańcy danego terytorium, a zachowaniami służącymi ich realizacji, Sąd niewątpliwie słusznie uznał, że „cele” wymienione w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931 nie odpowiadają celom, które można uznać za ostateczne lub leżące u podstaw. Jednakże nie można z tego wywnioskować, że cel ostateczny jest „obojętny” dla interpretacji bezpośredniego celu danego czynu. W związku z tym Sąd niesłusznie orzekł w pkt 132 tego wyroku, że nie należy go uwzględniać.
52
Ponadto wnosząca odwołanie, która odwołuje się do tego pkt 132, uważa, że termin „nieuzasadnione” użyty w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy ppkt (ii) wspólnego stanowiska 2001/931 nie odnosi się wyłącznie do bezprawności dokonanego zmuszenia; w przeciwnym razie termin ten byłby zbędny, ponieważ, aby dany akt mógł wchodzić w zakres tego art. 1 ust. 3, musi on być bezprawny. W konsekwencji pojęcie to należy jej zdaniem rozumieć w ten sposób, że ma ono na celu utrudnić zakwalifikowanie danego czynu jako aktu terrorystycznego.
53
Sąd również błędnie uznał w pkt 131 zaskarżonego wyroku, że „użyt[e] sformułowa[nia] (zastraszenie, zmuszenie, destabilizacja lub zniszczenie)” dotyczą „samego charakteru dokonanych czynów”, ponieważ nie sposób ustalić, czy dany akt jest destabilizujący dla podstawowych struktur danego państwa czy też niszczy te struktury, bez uwzględnienia celów danej organizacji w odniesieniu do tych podstawowych struktur. A zatem, jeśli zamierzonym celem jest spowodowanie, by te podstawowe struktury w większym stopniu przestrzegały prawa międzynarodowego i praw człowieka, takiego aktu nie można postrzegać jako zmierzającego do ich destabilizacji lub zniszczenia. Jako że Trybunał orzekł już, iż zwyczajowa zasada samostanowienia stanowi „prawo egzekwowalne erga omnes oraz jedną z głównych zasad prawa międzynarodowego” (wyrok z dnia 21 grudnia 2016 r., Rada/Front Polisario, C‑104/16 P, EU:C:2016:973, pkt 88), Rada jest zobowiązana uwzględnić tę zasadę przy podejmowaniu decyzji o umieszczeniu organizacji na liście sankcyjnej. Zatem równie niesłusznie jej zdaniem Sąd orzekł w pkt 133 zaskarżonego wyroku, że stosowanie przepisów wspólnego stanowiska 2001/931 nie stoi na przeszkodzie zwyczajowej zasadzie samostanowienia.
54
Zdaniem wnoszącej odwołanie, gdyby przyjąć rozumowanie Sądu, to czyny popełnione przez osobę, która w celu umożliwienia ludności skorzystania z prawa do samostanowienia nie ma innego wyboru niż użycie siły zbrojnej, odpowiadałyby definicji aktu terrorystycznego. Byłoby to równoznaczne z zaprzeczeniem idei międzynarodowego prawa humanitarnego jako całości, zgodnie z którym wiele aktów wojskowych popełnionych w konflikcie tego rodzaju jest prawnie uzasadnionych. Zamiast odnieść się, jak uczynił to w pkt 133 zaskarżonego wyroku, do szerokich uprawnień dyskrecjonalnych przyznawanych Radzie, Sąd powinien był, dokonując wykładni art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska 2001/931, uwzględnić zasadę samostanowienia.
55
Wreszcie, odsyłając do rozważań przedstawionych w pierwszej instancji, wnosząca odwołanie zarzuca Sądowi, że odmówił on wypowiedzenia się w pkt 126 zaskarżonego wyroku w przedmiocie zastosowania w tym przypadku zasady samostanowienia i w przedmiocie zgodności z prawem użycia siły zbrojnej w celu osiągnięcia samostanowienia.
56
Rada, popierana przez Republikę Francuską, Królestwo Niderlandów i Komisję, wnosi o oddalenie zarzutu pierwszego.
Ocena Trybunału
57
Zarzut pierwszy dotyczy dokonanej przez Sąd w pkt 126–146 zaskarżonego wyroku wykładni art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931, zgodnie z którą „cele” wymienione w tym przepisie odnoszą się do „samego charakteru dokonanych czynów” i nie mogą uwzględniać ewentualnego istnienia konfliktu zbrojnego zmierzającego do samostanowienia ludności.
58
W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że do celów wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część przepis ten stanowi [zob. podobnie wyrok z dnia 2 grudnia 2021 r., Komisja i GMB Glasmanufaktur Brandenburg/Xinyi PV Products (Anhui) Holdings, C‑884/19 P i C‑888/19 P, EU:C:2021:973, pkt 70].
59
Co się tyczy brzmienia art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931, należy zauważyć, że definicja czynu jako „aktu terrorystycznego” opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie, po pierwsze, na tym, że czyn ten figuruje wśród czynów wymienionych w lit. a)–k) tego przepisu, a po drugie na tym, że cel, w jakim został on popełniony, wchodzi w zakres jednego z celów, o których mowa w ppkt (i)–(iii) tego przepisu.
60
Tak więc, jak zresztą przyznała wnosząca odwołanie, Sąd słusznie uznał w pkt 144 zaskarżonego wyroku, że wspomniane wspólne stanowisko definiuje akty terrorystyczne jednocześnie poprzez zamierzone cele i poprzez środki stosowane dla ich realizacji.
61
Natomiast wbrew twierdzeniom wnoszącej odwołanie, brzmienie art. 1 ust. 3 akapit pierwszy tego wspólnego stanowiska w żaden sposób nie pozwala uznać, że cel polityczny, któremu służy dany akt, lub charakter żądań jego sprawcy mogą mieć jakiekolwiek znaczenie dla zdefiniowania pojęcia „aktu terrorystycznego”.
62
Takie rozumienie art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska 2001/931 znajduje potwierdzenie w kontekście tego przepisu oraz w celach, jakie przyświecały Radzie przy przyjmowaniu tego wspólnego stanowiska.
63
Jak wynika bowiem z motywów 5–7 wspólnego stanowiska 2001/931 oraz z motywów 3, 5 i 6 rozporządzenia nr 2580/2001, Rada przyjęła to wspólne stanowisko, a następnie zgodnie z nim to rozporządzenie w szczególności w celu wykonania na poziomie Unii rezolucji 1373 (2001) Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych, która „potwierdzała konieczność zwalczania wszelkimi środkami, zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych, zagrożeń międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa spowodowanych przez akty terrorystyczne” i wzywała państwa członkowskie do „zacieśniania międzynarodowej współpracy poprzez podjęcie dodatkowych środków w celu zapobiegania finansowaniu i przygotowywaniu wszelkich aktów terrorystycznych na ich terytorium, oraz zwalczania tego finansowania i przygotowywania”.
64
W tym względzie należy również przypomnieć, że wspólne stanowisko 2001/931 realizuje zasadniczo ten prewencyjny cel polegający na zwalczaniu międzynarodowego terroryzmu poprzez odcięcie go od środków finansowych w drodze zamrożenia funduszy i zasobów gospodarczych osób i podmiotów podejrzewanych o związek z tego rodzaju działaniami (zob. podobnie wyrok z dnia 15 listopada 2012 r., Al-Aqsa/Rada i Niderlandy/Al-Aqsa, C‑539/10 P i C‑550/10 P, EU:C:2012:711, pkt 67).
65
Tak więc umyślne czyny wymienione w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy lit. a)–k) wspólnego stanowiska 2001/931 uznaje się za akty terrorystyczne, jeżeli zostały popełnione w celu poważnego zastraszenia ludności, nieuzasadnionego zmuszenia władz publicznych lub organizacji międzynarodowej do wykonania lub powstrzymania się od jakiegokolwiek działania, poważnej destabilizacji lub zniszczenia podstawowych struktur politycznych, konstytucyjnych, gospodarczych lub społecznych kraju lub organizacji międzynarodowej, bez konieczności uwzględniania celu, politycznego lub innego, sprawcy danego aktu terrorystycznego.
66
W tym względzie należy podkreślić, że celem wspólnego stanowiska 2001/931 i rozporządzenia nr 2580/2001 nie jest karanie aktów terrorystycznych, ale zwalczanie terroryzmu poprzez zapobieganie finansowaniu aktów terrorystycznych (wyrok z dnia 14 marca 2017 r., A i in., C‑158/14, EU:C:2017:202, pkt 96).
67
Natomiast żadnego z rozpatrywanych względów lub celów nie można rozumieć w ten sposób, że czyny, które realizują jakoby prawnie uzasadniony cel, trzeba wyłączyć z zakresu stosowania wspólnego stanowiska 2001/931, w związku z czym należy oddalić argumentację wnoszącej odwołanie, zgodnie z którą ustalenie, czy dany czyn został popełniony w celu terrorystycznym, wymaga wzięcia pod uwagę ewentualnego istnienia celu polegającego na samostanowieniu.
68
W pkt 122 i 124 zaskarżonego wyroku Sąd zajął stanowisko w przedmiocie tego argumentu, przypominając – czego wnosząca odwołanie zresztą nie kwestionuje – że istnienie konfliktu zbrojnego w rozumieniu międzynarodowego prawa humanitarnego nie wyklucza stosowania przepisów prawa Unii dotyczących zapobiegania terroryzmowi, takich jak wspólne stanowisko 2001/931, do ewentualnych aktów terrorystycznych popełnionych w tych ramach (zob. podobnie wyrok z dnia 14 marca 2017 r., A i in., C‑158/14, EU:C:2017:202 pkt 97, 98), i uściślając, że to wspólne stanowisko nie dokonuje żadnego rozróżnienia w kontekście określenia swojego zakresu stosowania w zależności od tego, czy dany akt został popełniony w ramach konfliktu zbrojnego w rozumieniu międzynarodowego prawa humanitarnego.
69
O ile Sąd w pkt 125 zaskarżonego wyroku zauważył, że zwyczajowa zasada samostanowienia, przypomniana w szczególności w art. 1 Karty Narodów Zjednoczonych, stanowi zasadę prawa międzynarodowego mającą zastosowanie do wszystkich obszarów nierządzących się samodzielnie i do wszystkich ludów, które nie uzyskały jeszcze niepodległości (wyrok z dnia 21 grudnia 2016 r._Rada/Front Polisario, C‑104/16 P, EU:C:2016:973, pkt 88), o tyle zasada ta nie oznacza jednak, iż w celu skorzystania z prawa do samostanowienia dana ludność lub mieszkańcy danego terytorium mogą uciekać się do środków, o których mowa w art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska 2001/931.
70
Trybunał orzekł już bowiem, że międzynarodowe prawo humanitarne i wspólne stanowisko 2001/931 realizują różne cele i ustanawiają odrębne mechanizmy, w związku z czym stosowanie tego wspólnego stanowiska nie zależy od kwalifikacji wynikających z międzynarodowego prawa humanitarnego. Trybunał wywiódł stąd, że wspólne stanowisko 2001/931 i rozporządzenie nr 2580/2001 należy interpretować w ten sposób, że działania sił zbrojnych podczas konfliktu zbrojnego w rozumieniu międzynarodowego prawa humanitarnego mogą stanowić „akty terrorystyczne” w rozumieniu tych aktów Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 14 marca 2017 r., A i in., C‑158/14, EU:C:2017:202, pkt 89, 91, 97).
71
To w tym kontekście Sąd wskazał w pkt 131 zaskarżonego wyroku, że należy dokonać rozróżnienia pomiędzy z jednej strony celami, jakie pragnie osiągnąć określona ludność lub mieszkańcy danego terytorium, a z drugiej strony ich zachowaniami służącymi realizacji tych celów, w związku z czym „cele” wymienione w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy ppkt (i)–(iii) wspólnego stanowiska 2001/931 nie odpowiadają celom tego rodzaju, które można uznać za ostateczne lub leżące u podstaw.
72
Chociaż wnosząca odwołanie przyznaje, że Sąd prawidłowo stwierdził, iż istnieje różnica między ostatecznym lub leżącym u podstaw celem, dla którego podmiot bierze udział w konflikcie zbrojnym, a celem, w jakim są prowadzone konkretne działania w ramach tego konfliktu, nie przedstawia ona żadnego skutecznego argumentu prawnego pozwalającego na stwierdzenie, że cel ostateczny lub leżący u podstaw ma znaczenie dla oceny celu tych konkretnych działań.
73
Wynika stąd, że czyny popełnione w jednym z trzech celów wymienionych w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy ppkt (i)–(iii) wspólnego stanowiska 2001/931 można zakwalifikować jako akty terrorystyczne, nawet jeżeli ich cel ostateczny lub leżący u ich podstaw polega na przykład na zmianie podstawowych struktur danego państwa na bardziej demokratyczne. Sąd słusznie zatem orzekł w pkt 132 zaskarżonego wyroku, że jeżeli czyny zostały popełnione w jednym z tych trzech celów, nie ma potrzeby badania, jakie są cele danej organizacji, chyba że z chęci wyeliminowania jednej z dwóch kumulatywnych przesłanek wymaganych do zakwalifikowania danego aktu jako aktu terrorystycznego. Cele te, które znamionują czyny wymienione w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy lit. a)–k), a zatem mają charakter czysto funkcjonalny, nie mają żadnego związku z celem politycznym lub żądaniami, do których zaspokojenia zmierzają sprawcy danego czynu, w związku z czym ostateczny lub leżący u jego podstaw cel tego czynu nie wpływa na jego kwalifikację jako „aktu terrorystycznego”.
74
W świetle powyższego należy również oddalić argument wnoszącej odwołanie skierowany przeciwko pkt 126 zaskarżonego wyroku nie tylko dlatego, że argument ten ogranicza się do ogólnego zakwestionowania zawartego w nim stwierdzenia Sądu, ale również dlatego, że wynika on z błędnego rozumienia tego punktu. We wspomnianym punkcie Sąd uznał bowiem, że zajęcie stanowiska w przedmiocie zastosowania w niniejszym przypadku zasady samostanowienia nie było konieczne, by ustosunkować się do argumentacji dotyczącej interpretacji celów, o których mowa w art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska 2001/931, i nie odmówił, wbrew twierdzeniu wnoszącej odwołanie, wypowiedzenia się w przedmiocie możliwości zastosowania tej zasady.
75
Przyjęcie rozumowania wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym organizacja lub podmiot ma prawo do popełnienia jednego z czynów wymienionych w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy lit. a)–k) wspólnego stanowiska 2001/931, o ile czyny te są dokonywane w ogólnym celu samostanowienia, prowadziłoby zresztą do rezultatu sprzecznego z brzmieniem i kontekstem tego przepisu, a także z celami regulacji, której część on stanowi, i byłoby sprzeczne z orzecznictwem przytoczonym w pkt 68–70 niniejszego wyroku.
76
Wreszcie z tych powodów Sąd nie naruszył również prawa, orzekając w pkt 132 zaskarżonego wyroku, że termin „nieuzasadnione” zawarty w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy ppkt (ii) wspólnego stanowiska 2001/931 nie powinien być oceniany w świetle jakoby prawnie uzasadnionego charakteru celu realizowanego przez rozpatrywane zmuszanie
77
Z powyższych rozważań wynika, że zarzut pierwszy należy oddalić.
W przedmiocie zarzutu drugiego
Argumentacja stron
78
W zarzucie drugim wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd błędnie uznał, iż Rada mogła oprzeć się na decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. jako „decyzji” w rozumieniu art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931, ponieważ upłynął czas utrzymywania się okoliczności faktycznych wskazanych w uzasadnieniu tej decyzji, a zatem okoliczności te nie mogły uzasadniać przyjęcia, że wnosząca odwołanie popełniła akty terrorystyczne pozwalające na uznanie jej za „grupę terrorystyczną”.
79
Wnosząca odwołanie uważa, że Sąd popełnił błąd, wskazując w pkt 142 zaskarżonego wyroku fakty leżące u podstaw decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r., a mianowicie porwanie zachodnich turystów na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku, atak na rafinerię w latach 1993–1994, kampanię zamachów na obiekty turystyczne w tych samych latach oraz groźby ataków na obiekty turystyczne w latach 1995–1999, analizując te fakty i stwierdzając, że Rada mogła je zakwalifikować jako akty terrorystyczne w rozumieniu art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931. Skoro bowiem w pkt 77–83 tego wyroku Sąd wziął pod uwagę jedynie fakty zaistniałe w latach 1995–1999, należy z tego wywnioskować, że inne, starsze fakty nie mają znaczenia dla sprawy. W konsekwencji te ostatnie fakty nie mogły uzasadniać wniosku, zgodnie z którym wnoszącą odwołanie należy uznać za grupę terrorystyczną w rozumieniu art. 1 ust. 3 akapit drugi tego wspólnego stanowiska, tym bardziej że Sąd doszedł w pkt 72 wspomnianego wyroku do wniosku, iż PKK „sprawiała wrażenie, że zarzuciła [swoją] kampanię [terrorystyczną]”.
80
W każdym razie Sąd niesłusznie jej zdaniem uznał w pkt 80–83 zaskarżonego wyroku, że groźby ataków na obiekty turystyczne między rokiem 1995 i rokiem 1999 mogły zostać uwzględnione ze względu na dystans czasowy. Nawet gdyby przyjąć, że Rada nie musi sprawdzać, czy fakty stwierdzone w krajowych orzeczeniach skazujących rzeczywiście miały miejsce, powinna ona upewnić się, że właściwy organ krajowy uznał, że okoliczności te rzeczywiście miały miejsce, uzasadniając swoje ustalenia w sposób jasny i spójny w uzasadnieniu.
81
W konsekwencji, zdaniem wnoszącej odwołanie, Sąd naruszył prawo, uznawszy w pkt 98 zaskarżonego wyroku, że należy oddalić zarzut dotyczący naruszenia art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931 w zakresie, w jakim sporne akty zostały przyjęte na podstawie decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r., a w pkt 146 tego wyroku, że należy oddalić zarzut dotyczący naruszenia art. 1 ust. 3 tego wspólnego stanowiska.
82
Ponadto ani Rada, ani Sąd nie mogły uznać, że zarzucane groźby spełniają kryteria określone w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931. Groźby te nie mogły bowiem zostać uznane za akty terrorystyczne w rozumieniu wspomnianego przepisu, ponieważ kampania zamachów, która doprowadziła do śmierci osób, została zarzucona.
83
Zdaniem wnoszącej odwołanie należy również uwzględnić rozbieżności między definicją aktu terrorystycznego zawartą w ustawodawstwie Zjednoczonego Królestwa a definicją zawartą we wspólnym stanowisku 2001/931. Sąd popełnił zatem błąd w pkt 144 zaskarżonego wyroku, uznawszy za pozbawioną konsekwencji okoliczność, że kryterium wagi wiąże się ze „środkami” w ustawodawstwie Zjednoczonego Królestwa i z „celami” w tym wspólnym stanowisku, ponieważ różnica ta jest istotna, zwłaszcza w odniesieniu do gróźb.
84
Rada, popierana przez Republikę Francuską, Królestwo Niderlandów i Komisję, kwestionuje argumenty wnoszącej odwołanie.
Ocena Trybunału
85
Zarzut drugi dotyczy błędu, jaki miał popełnić Sąd w pkt 77–83, 98 i 136–146 zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim uwzględnił on decyzję Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. na potrzeby ustalenia, po pierwsze, że Rada wywiązała się z zobowiązań ciążących na niej na mocy art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931, a po drugie, że popełnione czyny były aktami terrorystycznymi w rozumieniu art. 1 ust. 3 tego wspólnego stanowiska.
86
Aby orzec w przedmiocie zasadności tego zarzutu, należy na wstępie dokonać rozróżnienia między z jednej strony kwestią, czy decyzję Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. można uznać za decyzję właściwej władzy w rozumieniu art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931, w szczególności w świetle daty wystąpienia zdarzeń, na których się opiera, a z drugiej strony kwestią, czy zdarzenia te można zakwalifikować, biorąc pod uwagę w szczególności ich charakter, jako akty terrorystyczne w rozumieniu art. 1 ust. 3 tego wspólnego stanowiska.
87
Jeżeli chodzi, w pierwszej kolejności, o art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931, to w akapicie pierwszym przewiduje on, że wykaz dotyczący zamrożenia środków finansowych „jest sporządzan[y] na podstawie dokładnych informacji lub materiałów zawartych w odpowiednich aktach, które wskazują, że decyzja została podjęta przez właściwą władzę w odniesieniu do osób, grup i podmiotów, których to dotyczy, bez względu na to, czy dotyczy to wszczęcia dochodzenia lub postępowania w sprawie o akt terrorystyczny, usiłowanie popełnienia takiego aktu, uczestniczenia w nim lub ułatwienia dokonania takiego aktu, opartego na poważnych i wiarygodnych dowodach lub poszlakach, lub skazania za takie czyny”.
88
Co się tyczy obowiązków ciążących na Radzie, gdy umieszcza ona w wykazie nazwisko osoby lub nazwę podmiotu, to z odniesienia do decyzji krajowej oraz wyrażeń „dokładne informacje” oraz „poważne i wiarygodne dowody lub poszlaki” zwartych w art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931 wynika, że celem tego przepisu jest ochrona zainteresowanych osób poprzez zapewnienie, że ich umieszczenie w wykazie dotyczącym zamrożenia środków finansowych będzie miało miejsce wyłącznie na wystarczająco solidnej podstawie faktycznej oraz że wspomniane wspólne stanowisko zmierza do osiągnięcia tego celu poprzez odwołanie się do wymogu istnienia decyzji wydanej przez władzę krajową (zob. podobnie wyrok z dnia 15 listopada 2012 r., Al-Aqsa/Rada i Niderlandy/Al-Aqsa, C‑539/10 P i C‑550/10 P, EU:C:2012:711, pkt 68).
89
Wobec niedysponowania przez Unię środkami umożliwiającymi jej samodzielne prowadzenie dochodzeń dotyczących zaangażowania danej osoby w akty terrorystyczne, odwołanie się do takiego wymogu ma bowiem za zadanie wykazanie istnienia poważnych i wiarygodnych dowodów lub poszlak dotyczących zaangażowania tej osoby w działalność terrorystyczną, które zostały uznane przez władze krajowe za wiarygodne i doprowadziły przynajmniej do podjęcia czynności śledczych; nie jest przy tym wymagane, by decyzja krajowa została wydana w szczególnej formie prawnej bądź została ogłoszona lub doręczona (wyrok z dnia 15 listopada 2012 r., Al-Aqsa/Rada i Niderlandy/Al-Aqsa, C‑539/10 P i C‑550/10 P, EU:C:2012:711, pkt 69).
90
W tym przypadku Sąd stwierdził w pkt 72 zaskarżonego wyroku, że Rada oparła się na istnieniu decyzji zakwalifikowanych przez nią jako decyzje właściwych władz w rozumieniu art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931, w tym decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. Sąd wymienił w tym celu przede wszystkim poważne i wiarygodne dowody i poszlaki wskazane przez Radę, które zostały uznane przez władze krajowe za wiarygodne i obejmujące ataki terrorystyczne przypisywane PKK od 1984 r., kampanię terrorystyczną na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku, w tym porwanie zachodnich turystów, atak na rafinerię i zamachy na obiekty turystyczne, które doprowadziły do śmierci zagranicznych turystów w latach 1993–1994. Sąd zauważył, również w pkt 72 tego wyroku, inaczej, niż twierdzi wnosząca odwołanie, że Rada wskazała, iż nawet jeśli PKK sprawiała wrażenie, że zarzuciła tę kampanię w latach 1995–1999, to w tym okresie nadal groziła atakowaniem obiektów turystycznych. Sąd przypomniał następnie w pkt 73 tego wyroku, że zgodnie z orzecznictwem „dokładne informacje lub materiały zawarte w odpowiednich aktach” wymagane w art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931 powinny wykazywać, że decyzja władzy krajowej odpowiadająca definicji z tego przepisu została podjęta w odniesieniu do danych osób lub podmiotów, w szczególności w taki sposób, aby umożliwić tym ostatnim zidentyfikowanie tej decyzji, lecz owe informacje lub materiały nie odnoszą się do treści wspomnianej decyzji. Wreszcie w pkt 74 tego wyroku Sąd stwierdził, że Rada podała wystarczająco dokładne informacje dotyczące decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. w rozumieniu art. 1 ust. 4 tego wspólnego stanowiska.
91
Z powyższego wynika, że Sąd mógł uznać w pkt 76 zaskarżonego wyroku, iż Rada dysponowała dokładnymi informacjami i materiałami zawartymi w odpowiednich aktach, wynikającymi z decyzji właściwej władzy, w rozumieniu art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931. Ponieważ wnosząca odwołanie nie kwestionowała tego wniosku Sądu, a w każdym razie nie przedstawiła żadnego dowodu pozwalającego na jego podważenie, Sąd słusznie orzekł, że Rada mogła oprzeć się na decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r.
92
W odniesieniu do argumentu dotyczącego tego, że w pkt 77–83, 143, 144 i 146 zaskarżonego wyroku Sąd błędnie uznał, iż akty sprzed 1995 r. można było skutecznie uwzględnić w ramach weryfikacji na podstawie art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska 2001/931, podczas gdy nie było to możliwe w ramach art. 1 ust. 4 tego wspólnego stanowiska, należy dokonać rozróżnienia między z jednej strony wymogami dotyczącymi pierwotnego umieszczenia osoby lub podmiotu w wykazie, określonymi w art. 1 ust. 4 wspomnianego wspólnego stanowiska, dotyczącymi w szczególności przesłanek dystansu czasowego, a z drugiej strony wymogami dotyczącymi definicji pojęcia „aktu terrorystycznego” z art. 1 ust. 3 tego wspólnego stanowiska.
93
Pierwotne umieszczenie osoby lub podmiotu w rozumieniu art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931 wymaga bowiem, aby czyny, na których opiera się taka decyzja, były wystarczająco nowe, w szczególności biorąc pod uwagę cel tego przepisu, który – jak przypomniano w pkt 88 niniejszego wyroku – ma na celu ochronę zainteresowanych osób lub podmiotów.
94
Natomiast art. 1 ust. 3 tego wspólnego stanowiska ogranicza się do zdefiniowania pojęcia „aktu terrorystycznego” w rozumieniu wspomnianego wspólnego stanowiska. W tym kontekście Rada może uwzględnić inne, starsze elementy, które mogą mieć znaczenie dla oceny historii i skali działalności terrorystycznej danej osoby lub danego podmiotu w rozumieniu tego przepisu.
95
Wynika z tego, że w tym przypadku Sąd słusznie uwzględnił czyny sprzed 1995 r., które miały miejsce w latach 1990, 1993 i 1994, w celu ustalenia, stosownie do art. 1 ust. 3 wspólnego stanowiska 2001/931, terrorystycznego charakteru celów, którym służyły czyny przypisane wnoszącej odwołanie, oraz że Sąd równie słusznie orzekł, iż wynoszącego około dwóch lat „dystansu czasowego” pomiędzy ostatnimi uwzględnionymi faktami – z 1999 r. i decyzją Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. nie można było uznać za nadmierny, co w konsekwencji pozwalało na uznanie tej decyzji za decyzję właściwej władzy w rozumieniu art. 1 ust. 4 tego wspólnego stanowiska.
96
Co się tyczy powołania się przez Sąd w pkt 81 zaskarżonego wyroku na dystans czasowy krótszy niż pięć lat, jako że wziął on pod uwagę jedynie ostatnie fakty, na których została oparta decyzja Zjednoczonego Królestwa z 2001 r., należy zauważyć, że Sąd odniósł się do tego pięcioletniego terminu, przytaczając orzecznictwo, zgodnie z którym termin pięciu lat nie jest nadmierny. Z zaskarżonego wyroku w żaden sposób nie wynika jednak, że Sąd, odnosząc się do tego pięcioletniego terminu, uznał, iż inne fakty wskazane w decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. były zbyt dawne, aby mogły zostać uwzględnione. Argument wnoszącej odwołanie wynika z błędnego zrozumienia tego wyroku i należy go zatem oddalić.
97
Co się tyczy w drugiej kolejności argumentu, zgodnie z którym Sąd błędnie uznał, że groźba ataków na tureckie obiekty turystyczne spełniała kryteria określone w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931, to należy go również oddalić.
98
Z przepisu tego wynika bowiem, że jego ppkt (i) wyraźnie odnosi się do „grożenia dokonaniem któregokolwiek z czynów wymienionych w lit. a)–h)”, takich jak atak na życie osób lub spowodowanie rozległych zniszczeń.
99
Istnienie gróźb popełnienia jednego z czynów wymienionych w tychże lit. a)–h) jest zatem wystarczające, aby uzasadnić zamrożenie środków finansowych, a okoliczność, że PKK miała zarzucić kampanie ataków w latach 1995–1999, nie ma wpływu na zakwalifikowanie grożenia jako aktu terrorystycznego.
100
W związku z tym Sąd słusznie stwierdził, że fakt nieprzeprowadzania ataków przez pewien okres nie stoi na przeszkodzie temu, aby grożenie atakami mogło się utrzymywać, co stanowi akty terrorystyczne w rozumieniu art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931.
101
Co się tyczy argumentu wnoszącej odwołanie dotyczącego rozbieżności między definicją aktu terrorystycznego zawartą w ustawodawstwie Zjednoczonego Królestwa a definicją zawartą w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931, należy przypomnieć, że Sąd uznał w pkt 144 zaskarżonego wyroku, iż nie ma znaczenia okoliczność, że kryterium wagi jest w ustawodawstwie Zjednoczonego Królestwa związane ze „środkami”, a we wspólnym stanowisku z „celami”.
102
W tym względzie z pkt 73 niniejszego wyroku wynika, że cele wymienione w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy ppkt (i)–(iii) wspólnego stanowiska 2001/931 mają charakter czysto funkcjonalny i pozwalają na zakwalifikowanie czynów, o których mowa w art. 1 ust. 3 akapit pierwszy lit. a)–k) tego wspólnego stanowiska, jako akty terrorystyczne. W związku z tym rozumowanie Sądu nie jest w żaden sposób niespójne, ponieważ zarówno prawo Unii, jak i decyzja Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. zawierają dwuetapową definicję aktów terrorystycznych, definiując je zarówno pod względem zamierzonych celów, jak i zastosowanych w tym celu środków.
103
Zarzut drugi należy zatem oddalić jako bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu trzeciego
Argumentacja stron
104
W zarzucie trzecim wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd błędnie uznał w pkt 182–188 i 191–203 zaskarżonego wyroku, iż przegląd przeprowadzony przez Radę w odniesieniu do rozporządzeń z lat 2015–2017 i decyzji z 2019 r. spełniał wymagania określone w art. 1 ust. 6 wspólnego stanowiska 2001/931.
105
Wnosząca odwołanie podkreśla, że Sąd stwierdził, iż między przyjęciem decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. a wydaniem aktów z 2014 r. upłynął znaczny okres, w trakcie którego miało miejsce kilka zdarzeń wskazujących na zmianę okoliczności, w związku z czym Rada naruszyła ciążący na niej obowiązek ponownej aktualizacji swojej oceny ryzyka zaangażowania terrorystycznego na rok 2014. Wnosząca odwołanie uważa, że Sąd powinien był dojść do takiego samego wniosku w odniesieniu do rozporządzeń z lat 2015–2017 i decyzji z 2019 r.
106
Odsyłając do swoich rozważań przedstawionych w ramach zarzutu drugiego, wnosząca odwołanie podnosi, że decyzja Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. nie spełnia przesłanek wymaganych w art. 1 ust. 4 wspólnego stanowiska 2001/931. Wnosząca odwołanie uważa również, że Sąd błędnie uznał w pkt 185 zaskarżonego wyroku, iż Rada mogła powołać się na atak na teren budowy nowego tureckiego, wysuniętego stanowiska wojskowego w maju 2014 r. i zakwalifikować ten atak jako akt terrorystyczny. Taki czyn stanowi bowiem typowy przykład czynu, co do którego nie sposób zarzucić wnoszącej odwołanie, że popełniła go w celu terrorystycznym, ponieważ był on bezpośrednią odpowiedzią na naruszenie przez rząd turecki negocjacji pokojowych i w międzynarodowym prawie humanitarnym należy uważać go za prawnie uzasadniony akt wojskowy.
107
Nawet gdyby Trybunał miał dojść do wniosku, że Sąd nie popełnił błędu w wykładni art. 1 ust. 3 i 4 wspólnego stanowiska 2001/931 w odniesieniu do decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r., wnosząca odwołanie podnosi, że z uwagi na wyraźnie odmienny charakter ataku popełnionego w maju 2014 r. w stosunku do zdarzeń, na które powołano się w związku z tą decyzją, wspomniany atak nie pozwalał na wystarczające uzasadnienie utrzymywania się ryzyka aktów terrorystycznych.
108
Skoro bowiem sytuacja wnoszącej odwołanie uległa radykalnej zmianie w ciągu szesnastu lat po zatrzymaniu w 1999 r. Abdullaha Öcalana, założyciela i lidera PKK, nie można uznać, że ten atak na tureckie wysunięte stanowisko wojskowe w trakcie budowy wbrew negocjacjom pokojowym był równoważny grożeniu atakami na tureckie obiekty turystyczne w latach dziewięćdziesiątych XX wieku.
109
Co się tyczy zdarzenia z dnia 23 października 2017 r., podczas którego przedmiotem ataku był pojazd wojskowy, wnosząca odwołanie podnosi, że w ramach zakwalifikowania go jako aktu terrorystycznego Sąd w pkt 191 zaskarżonego wyroku błędnie uznał za bez znaczenia okoliczność, że czyn ten wpisywał się w ramy konfliktu zbrojnego między PKK a Republiką Turcji, podczas gdy z zarzutu pierwszego jasno wynika, że nie można uznać, iż niezbędna i proporcjonalna operacja wojskowa ma cel terrorystyczny.
110
Uznając w istocie w pkt 198–200 zaskarżonego wyroku, że kontynuacja konfliktu zbrojnego pozwalała Radzie na stwierdzenie utrzymywania się ryzyka aktów terrorystycznych, Sąd pominął rolę odgrywaną przez Republikę Turcji, podczas gdy PKK w istotny sposób zmieniła swój sposób działania.
111
Rada, popierana przez Republikę Francuską, Królestwo Niderlandów i Komisję, uważa, że zarzut trzeci należy oddalić.
Ocena Trybunału
112
Należy przypomnieć, że na podstawie art. 1 ust. 6 wspólnego stanowiska 2001/931 Rada może pozostawić daną osobę lub dany podmiot w spornym wykazie, jeśli stwierdzi, że utrzymuje się ryzyko ich zaangażowania w działalność terrorystyczną, które uzasadniało pierwotne umieszczenie ich w tym wykazie (wyrok z dnia 10 września 2020 r., Hamas/Rada, C‑386/19 P, EU:C:2020:691 pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).
113
Jedyną kwestią istotną dla oceny stosowności takiego pozostawienia w wykazie jest co do zasady kwestia, czy od czasu danego umieszczenia w wykazie lub od czasu poprzedniego przeglądu sytuacja faktyczna zmieniła się w taki sposób, że nie pozwala ona już na wyciągnięcie takiego samego wniosku odnośnie do tego ryzyka (zob. podobnie wyrok z dnia 26 lipca 2017 r., Rada/LTTE, C‑599/14 P, EU:C:2017:583, pkt 46).
114
Utrzymywanie się takiego ryzyka może zostać stwierdzone w szczególności poprzez odniesienie się do decyzji krajowej uzasadniającej pierwotne umieszczenie w wykazie, gdy decyzja ta była niedawno przedmiotem kontroli, w następstwie której stwierdzono, że jej utrzymanie jest uzasadnione ze względu na niedawne zdarzenia, z których wynika, że dana osoba lub dana organizacja nadal uczestniczą w działalności terrorystycznej. Kontrola taka służy bowiem zapewnieniu, że decyzja Rady zostanie podjęta na wystarczającej podstawie faktycznej, umożliwiającej jej stwierdzenie utrzymywania się takiego ryzyka (wyrok z dnia 10 września 2020 r., Hamas/Rada, C‑386/19 P, EU:C:2020:691, pkt 39).
115
W ramach weryfikacji utrzymywania się ryzyka zaangażowania danej osoby, grupy lub danego podmiotu w działalność terrorystyczną trzeba w szczególności wziąć pod uwagę, oprócz późniejszych rozstrzygnięć dotyczących decyzji krajowej, która służyła za podstawę pierwotnego umieszczenia tej osoby, tej grupy lub tego podmiotu w wykazie dotyczącym zamrożenia środków finansowych, również nowsze okoliczności faktyczne, wykazujące utrzymywanie się tego ryzyka (wyrok z dnia 10 września 2020 r., Hamas/Rada, C‑122/19 P, EU:C:2020:690, pkt 38).
116
W niniejszej sprawie Sąd nie oddalił się od tej linii orzeczniczej.
117
W tym względzie należy, po pierwsze, uznać, że argumenty wnoszącej odwołanie kwestionujące zakwalifikowanie jako aktów terrorystycznych w rozumieniu art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931 ataku na teren budowy nowego, wysuniętego stanowiska wojskowego w maju 2014 r. i ataku na pojazd wojskowy w dniu 23 października 2017 r. są bezskuteczne w kontekście przeglądu przeprowadzonego na podstawie art. 1 ust. 6 tego wspólnego stanowiska i należy je oddalić na podstawie orzecznictwa przytoczonego w pkt 112 niniejszego wyroku. W celu pozostawienia nazwiska osoby lub nazwy podmiotu w wykazie dotyczącym zamrożenia środków finansowych Rada nie musi bowiem wykazać, że ta osoba lub ten podmiot dokonały aktu terrorystycznego w rozumieniu art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspomnianego wspólnego stanowiska, lecz jedynie, że utrzymuje się ryzyko uczestnictwa tej osoby lub tego podmiotu w działalności terrorystycznej.
118
Po drugie, należy również oddalić argumenty wnoszącej odwołanie, zgodnie z którymi czyny, na których oparła się Rada podczas przeglądu utrzymywania się ryzyka zaangażowania terrorystycznego PKK, nie wykazują w wystarczający sposób istnienia tego ryzyka ze względu na znacząco odmienny charakter tych czynów oraz fakt, że jej sytuacja uległa radykalnej zmianie, ponieważ obecnie opowiada się ona za rozwiązaniami pokojowymi.
119
W tym względzie należy zauważyć, po pierwsze, że argument, zgodnie z którym atak na teren budowy nowego, wysuniętego stanowiska wojskowego, który miał miejsce w maju 2014 r., był usprawiedliwiony, jest niedopuszczalny. Ograniczając się bowiem do powołania się na istnienie konfliktu zbrojnego pozwalającego jakoby usprawiedliwić popełniony czyn, który jej zdaniem ma zasadniczo inny charakter niż zdarzenia przywołane w decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r., i podnosząc, że czyn ten stanowił bezpośrednią odpowiedź na naruszenie negocjacji pokojowych przez rząd turecki, wnosząca odwołanie nie powołuje się na naruszenie prawa, jakiego miałby dopuścić się Sąd, lecz zwraca się do Trybunału o zastąpienie oceny dowodu dokonanej przez Sąd swoją własną oceną.
120
Tymczasem z art. 256 ust. 1 TFUE i z art. 58 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że odwołanie ogranicza się do kwestii prawnych, a zatem jedynie Sąd jest właściwy do ustalenia i oceny istotnych okoliczności faktycznych oraz dowodów. Ocena okoliczności faktycznych i dowodów nie stanowi zatem, z wyłączeniem przypadków przeinaczenia, kwestii prawnej, która jako taka podlega kontroli Trybunału w postępowaniu odwoławczym (postanowienie z dnia 27 stycznia 2022 r., FT i in./Komisja, C‑518/21 P, EU:C:2022:70, pkt 12 i przytoczone tam orzecznictwo).
121
Po drugie, argument wnoszącej odwołanie, zgodnie z którym zdarzenie z dnia 23 października 2017 r. należy uznać za oczywiście niezbędną i proporcjonalną operację wojskową, należy oddalić jako bezzasadny.
122
Jak wynika z pkt 191 zaskarżonego wyroku, wnosząca odwołanie nie kwestionuje ani prawdziwości tego ataku wojskowego, ani okoliczności, że można jej ten atak przypisać, ponieważ wskazuje, iż wpisywał się on w ramy konfliktu zbrojnego między nią a Republiką Turcji.
123
Należy zatem stwierdzić, że w ramach zarzutu trzeciego odwołania wnosząca odwołanie nie przedstawia żadnej argumentacji mogącej podważyć ocenę prawną Sądu, zgodnie z którą czyny te, których prawdziwość nie została zakwestionowana, pozwalały Radzie skutecznie zaktualizować swoją ocenę ryzyka zaangażowania terrorystycznego wnoszącej odwołanie.
124
W konsekwencji zarzut trzeci należy w części odrzucić jako niedopuszczalny, a w części oddalić jako bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu czwartego
Argumentacja stron
125
W zarzucie czwartym wnosząca odwołanie podnosi, że w pkt 207–215 zaskarżonego wyroku Sąd popełnił błąd, gdy dokonywał wykładni zasady proporcjonalności.
126
W pierwszej kolejności wnosząca odwołanie podnosi, że w pkt 211–213 zaskarżonego wyroku Sąd naruszył zasadę proporcjonalności, która wymaga, by akty instytucji Unii nie wykraczały poza granice tego, co odpowiednie i konieczne do realizacji uzasadnionych celów przyświecających danym uregulowaniom, przy czym, jeśli jest możliwy wybór spośród wielu odpowiednich środków, należy wybrać ten najmniej uciążliwy, zaś wynikające z tego niedogodności nie mogą być nadmierne w stosunku do zamierzonych celów (zob. podobnie wyrok z dnia 22 stycznia 2013 r., Sky Österreich, C‑283/11, EU:C:2013:28, pkt 50).
127
Ponadto Sąd przyjął, jak wskazuje ona, że pokojowe i demokratyczne rozwiązanie konfliktu nie ma znaczenia dla sprawy, i zaprzeczył stwierdzeniu dokonanemu w pkt 198 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym Rada słusznie uznała, że w 2019 r. nie nastąpiła żadna zmiana okoliczności. Jeżeli w kontekście przeglądu na podstawie art. 1 ust. 6 wspólnego stanowiska 2001/931 uznano, że dążenie do pokojowego rozwiązania ma znaczenie dla sprawy, zdaniem wnoszącej odwołanie podobnie powinno być w przypadku badania proporcjonalności, zwłaszcza że ostatecznym celem konfliktu zbrojnego jest samostanowienie ludności. Nawet gdyby w kontekście zarzutu pierwszego nie można by było zgodzić się z tym argumentem, należy go uwzględnić w ramach badania zarzutu czwartego, dotyczącego naruszenia zasady proporcjonalności.
128
Jak wynika z pkt 207 zaskarżonego wyroku, sporne akty realizują cel interesu ogólnego, jakim jest przyczynianie się do międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Tymczasem pozostawienie PKK w spornych wykazach w rzeczywistości utrudnia jej zdaniem proces pokojowy, w związku z czym środki ograniczające przewidziane w tych aktach należy uznać za nieodpowiednie w świetle zamierzonych celów.
129
W drugiej kolejności, ograniczając się do zbadania w sposób zawężający celu realizowanego przez sporne akty, Sąd nie zbadał prawidłowo w pkt 206–215 zaskarżonego wyroku, czy spowodowane niedogodności, które obejmują również przewidywalne konsekwencje (zob. podobnie wyrok z dnia 12 marca 2019 r., Tjebbes i in., C‑221/17, EU:C:2019:189, pkt 40), nie są nadmierne w stosunku do zamierzonych celów. Nie można bowiem dopuścić do tego, by przy ustalaniu, czy niedogodności spowodowane przez dany akt nie są nadmierne w stosunku do zamierzonych celów, brane były pod uwagę jedynie cele przyświecające temu aktowi, a nie jego przewidywalne konsekwencje.
130
W tym kontekście wnosząca odwołanie przypomina, że o ile Rada nie może wziąć pod uwagę każdego możliwego skutku aktu, o tyle w niniejszej sprawie wiedziała ona, choćby tylko ze względu na skargę o stwierdzenie nieważności wniesioną w dniu 1 maja 2014 r. w sprawie PKK/Rada (T‑316/14), o skutkach wywoływanych przez sporne akty wobec Kurdów, w związku z czym Sąd naruszył prawo, stwierdzając w pkt 212 i 213 zaskarżonego wyroku, że skutki nie mają znaczenia.
131
Rada, popierana przez Republikę Francuską, Królestwo Niderlandów i Komisję, uważa, że zarzut czwarty należy oddalić.
Ocena Trybunału
132
Przede wszystkim w zakresie, w jakim wnosząca odwołanie powołuje się jedynie na ostateczny cel środków ograniczających, a mianowicie utrzymanie pokoju i umacnianie bezpieczeństwa międzynarodowego w rozumieniu art. 21 ust. 2 lit. c) TUE, oraz w zakresie, w jakim podnosi, powtarzając argumenty podniesione w pierwszej instancji, że pozostawienie PKK w spornych wykazach utrudnia proces pokojowy i ma konsekwencje dla Kurdów, ponieważ ostatecznym celem konfliktu zbrojnego, w który jest zaangażowana PKK, jest samostanowienie ludności kurdyjskiej, zarzut czwarty jest niedopuszczalny. W tym zakresie odwołanie ma bowiem w rzeczywistości na celu jedynie ponowne rozpoznanie skargi wniesionej do Sądu, co nie należy do właściwości Trybunału w postępowaniu odwoławczym.
133
Następnie PKK w żaden sposób nie uzasadnia swojego zarzutu szczegółowego dotyczącego znaczenia zasady samostanowienia dla oceny proporcjonalności środków ograniczających przyjętych w spornych aktach, w związku z czym należy go również uznać za niedopuszczalny.
134
Wreszcie, co się tyczy zarzutu szczegółowego dotyczącego tego, że Sąd nie wziął pod uwagę celu zarządzonych środków ograniczających i pominął ich przewidywalne konsekwencje, zaniechawszy ustalenia, czy spowodowane niedogodności nie są nieproporcjonalne w stosunku do zamierzonego celu, należy przypomnieć, że w odniesieniu do sądowej kontroli przestrzegania zasady proporcjonalności jedynie oczywiście nieodpowiedni charakter przyjętego środka w odniesieniu do celu, jaki właściwa instytucja zamierza osiągnąć, może mieć wpływ na zgodność takiego środka z prawem (zob. podobnie wyrok z dnia 25 czerwca 2020 r., Vnesheconombank/Rada, C‑731/18 P, EU:C:2020:500, pkt 84).
135
Należy również przypomnieć, że środki ograniczające z definicji wywołują negatywne skutki, w szczególności dla objętych nimi podmiotów (zob. podobnie wyrok z dnia 25 czerwca 2020 r., Vnesheconombank/Rada, C‑731/18 P, EU:C:2020:500, pkt 86).
136
Znaczenie celu realizowanego przez sporne akty, a mianowicie w szczególności zwalczanie terroryzmu, który wpisuje się w szerszy cel utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, zgodnie z celami działań zewnętrznych Unii wymienionymi w art. 21 TUE, może uzasadniać negatywne konsekwencje (zob. analogicznie wyrok z dnia 25 czerwca 2020 r., Vnesheconombank/Rada, C‑731/18 P, EU:C:2020:500, pkt 87).
137
W świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt 134–136 niniejszego wyroku Sąd słusznie uznał w pkt 209 zaskarżonego wyroku, że w zakresie, w jakim celem realizowanym przez Radę przy przyjmowaniu spornych aktów jest w szczególności zwalczanie terroryzmu, akty te odpowiadają w sposób spójny temu celowi, a w każdym razie nie można ich uznać za oczywiście nieodpowiednie w świetle tego celu.
138
Ponieważ wnosząca odwołanie nie przedstawiła istotnego z prawnego punktu widzenia argumentu na poparcie tego zarzutu szczegółowego, należy go oddalić.
139
Wynika stąd, że zarzut czwarty należy w części odrzucić jako niedopuszczalny, a w części oddalić jako bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu piątego
Argumentacja stron
140
W zarzucie piątym wnosząca odwołanie podnosi, że Sąd niesłusznie uznał w pkt 221–238 zaskarżonego wyroku, iż Rada wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku uzasadnienia, podczas gdy – jak wskazano we wcześniejszych zarzutach niniejszego odwołania – z uzasadnień spornych aktów nie wynika jasno, że zdarzenia, które miały miejsce pomiędzy rokiem 2015 a rokiem 2019, przywołane w związku z decyzją Zjednoczonego Królestwa z 2001 r., rzeczywiście uzasadniają tę decyzję.
141
Zdaniem wnoszącej odwołanie Sąd błędnie uznał, że Rada wywiązała się z obowiązku uzasadnienia. Nie uwzględniła ona bowiem celu w postaci samostanowienia i kontekstu, w jaki konflikt zbrojny się wpisuje. Niesłusznie oparła się ona na zdarzeniach, o których mowa w decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r. W ramach przeglądu błędnie zakwalifikowała zdarzenia wymienione w spornych aktach jako akty terrorystyczne, przy czym nie przedstawiła w wystarczający sposób powodów uzasadniających pogląd, że istnienie operacji wojskowej mogło dowodzić utrzymywania się ryzyka zaangażowania w działalność terrorystyczną. Nie uzasadniła ona w wystarczający sposób względów, dla których sporne akty należało uznać za proporcjonalne, mimo że została poinformowana o konsekwencjach, jakie umieszczenie PKK w spornych wykazach mogło mieć dla pokoju oraz dla sytuacji Kurdów i ich zwolenników.
142
Ponadto wnosząca odwołanie uważa, że Sąd popełnił błąd, gdy stwierdził w pkt 232–238 zaskarżonego wyroku, iż argumenty – przedstawione w celu udowodnienia, że Rada naruszyła obowiązek uzasadnienia w ten sposób, że nie sprawdziła, czy zdarzenia badane przez władze krajowe można zakwalifikować jako akty terrorystyczne w rozumieniu art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931 oraz nie wykazała znaczenia decyzji Zjednoczonego Królestwa w świetle art. 1 ust. 4 i 6 tego wspólnego stanowiska – podlegały odrzuceniu ze względu na to, że dotyczyły one kwestii zasadności uzasadnienia. Badanie to dotyczy zdaniem wnoszącej odwołanie nie tylko podstaw uzasadnienia, ale również samego obowiązku uzasadnienia.
143
Rada, popierana przez Republikę Francuską, Królestwo Niderlandów i Komisję, uważa, że zarzut ten jest niedopuszczalny, a w każdym razie bezzasadny.
Ocena Trybunału
144
Co się tyczy dopuszczalności zarzutu piątego, należy stwierdzić, że wnosząca odwołanie, kierując swoje zarzuty szczegółowe przeciwko pkt 221–238 zaskarżonego wyroku, nie wskazuje jasno ani fragmentów, które uważa za obarczone naruszeniem prawa, z wyjątkiem zarzutów szczegółowych skierowanych przeciwko pkt 232–238 tego wyroku, ani argumentów prawnych na poparcie swojego stanowiska. W szczególności nie wyjaśnia ona, w jaki sposób orzecznictwo Trybunału przytoczone przez Sąd miałoby być nieprawidłowe. Tym samym argumenty wnoszącej odwołanie mają na celu jedynie ponowne rozpoznanie skarg wniesionych do Sądu, nie są zaś skierowane przeciwko zaskarżonemu wyrokowi w celu umożliwienia Trybunałowi przeprowadzenia kontroli (zob. podobnie wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada, C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 48).
145
Niektóre z argumentów podniesionych przez wnoszącą odwołanie w ramach tego zarzutu zmierzają bowiem w rzeczywistości do zakwestionowania oceny dokonanej przez Sąd nie w odniesieniu do uzasadnienia spornych aktów, lecz w odniesieniu do odpowiedniego charakteru rozpatrywanych środków ograniczających w świetle ich celów. Tymczasem argumenty te, dotyczące celu w postaci samostanowienia i kontekstu, w jaki wpisuje się konflikt zbrojny, zdarzeń, o których mowa w decyzji Zjednoczonego Królestwa z 2001 r., zakwalifikowania czynów wymienionych w spornych aktach jako aktów terrorystycznych oraz względów, dla których sporne akty należy uznać za proporcjonalne, wchodzą w zakres innych zarzutów odwołania, do których zresztą wyraźnie odnosi się wnosząca odwołanie i które zostały oddalone. Nie mają one zatem znaczenia dla zarzutu piątego, dotyczącego niewystarczającego uzasadnienia.
146
Należy również przypomnieć, że uzasadnienie aktu Rady o zastosowaniu środka ograniczającego w postaci zamrożenia środków finansowych powinno, jak słusznie zauważył Sąd w pkt 216 zaskarżonego wyroku, w sposób jasny i jednoznaczny wskazywać szczególne i konkretne przyczyny, dla których Rada uznała w ramach przysługujących jej uprawnień dyskrecjonalnych w zakresie oceny, że dana osoba powinna zostać objęta takim środkiem (zob. podobnie wyrok z dnia 22 kwietnia 2021 r., Rada/PKK, C‑46/19 P, EU:C:2021:316, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo).
147
Jednakże, jak przypomniał Sąd w pkt 217 zaskarżonego wyroku, uzasadnienie, jakiego wymaga art. 296 TFUE, powinno być dostosowane do charakteru danego aktu i kontekstu, w jakim został on wydany. Wymóg uzasadnienia należy oceniać w świetle okoliczności danego przypadku, w szczególności treści środka, charakteru podanych powodów i interesu, jaki jego adresaci lub inne osoby zainteresowane nim w sposób bezpośredni i indywidualny mogą mieć w uzyskaniu wyjaśnień. Nie ma wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, ponieważ ocena, czy uzasadnienie aktu jest wystarczające, winna uwzględniać nie tylko jego brzmienie, ale także uwzględniać jego kontekst, jak również całość przepisów prawa regulujących daną dziedzinę. W szczególności akt niekorzystny jest wystarczająco uzasadniony, jeżeli został wydany w okolicznościach znanych zainteresowanemu, pozwalających mu na zrozumienie treści przyjętego względem niego środka (wyrok z dnia 22 kwietnia 2021 r., Rada/PKK, C‑46/19 P, EU:C:2021:316 pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo).
148
Co się tyczy w szczególności aktów dotyczących pozostawienia nazwiska osoby lub podmiotu w wykazie dotyczącym zamrożenia środków finansowych, Rada jest zobowiązana do sprawdzenia, czy od czasu pierwotnego umieszczenia lub poprzedniego przeglądu sytuacja faktyczna nie zmieniła się w taki sposób, że nie pozwala ona już na wyciągnięcie takiego samego wniosku dotyczącego zaangażowania tej osoby lub tego podmiotu w działalność terrorystyczną (zob. podobnie wyrok z dnia 22 kwietnia 2021 r., Rada/PKK, C‑46/19 P, EU:C:2021:316, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).
149
W tym względzie należy uściślić, że w odniesieniu do takich aktów sąd Unii ma obowiązek sprawdzić, po pierwsze, poszanowanie obowiązku uzasadnienia przewidzianego w art. 296 TFUE, a zatem, czy przywołane powody są wystarczająco precyzyjne i konkretne, co zresztą Sąd przypomniał w pkt 218 zaskarżonego wyroku, a po drugie, czy powody zostały wykazane, co oznacza, że sąd ten upewnia się, w ramach kontroli materialnej zgodności z prawem tych powodów, że akty te zostały oparte na wystarczająco solidnej podstawie faktycznej i weryfikuje okoliczności faktyczne przedstawione w uzasadnieniu tych aktów (wyrok z dnia 22 kwietnia 2021 r., Rada/PKK, C‑46/19 P, EU:C:2021:316, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo).
150
Jednak kwestię uzasadnienia, która stanowi istotny wymóg formalny, należy odróżnić od kwestii dowiedzenia zarzucanego zachowania, która mieści się w sferze materialnej zgodności z prawem danego aktu i pociąga za sobą kontrolę prawdziwości okoliczności faktycznych przywołanych w tym akcie, a także ich kwalifikacji jako argumentów uzasadniających zastosowanie środków ograniczających wobec danej osoby (wyrok z dnia 22 kwietnia 2021 r., Rada/PKK, C‑46/19 P, EU:C:2021:316, pkt 55 i przytoczone tam orzecznictwo).
151
W tym względzie Sąd słusznie uznał w pkt 236 zaskarżonego wyroku, że kwestia przestrzegania przez Radę obowiązku sprawdzenia, czy fakty stwierdzone przez władze krajowe można zakwalifikować jako akty terrorystyczne w rozumieniu art. 1 ust. 3 akapit pierwszy wspólnego stanowiska 2001/931, została zbadana w odpowiedzi na zarzut dotyczący naruszenia tego przepisu.
152
Z powyższego wynika, że argumenty zmierzające do podważenia zasadności wspomnianych faktów są w kontekście zarzutu piątego, dotyczącego niewystarczającego uzasadnienia, pozbawione znaczenia, w związku z czym zarzut ten należy odrzucić jako niedopuszczalny, a w każdym razie oddalić jako bezzasadny.
153
Z ogółu powyższych rozważań wynika, że skoro żaden zarzut nie został uwzględniony, odwołanie należy oddalić w całości.
W przedmiocie kosztów
154
Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 184 § 1 tego regulaminu, kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
155
Ponieważ Rada wniosła o obciążenie wnoszącej odwołanie kosztami postępowania, a ta ostatnia przegrała sprawę, należy obciążyć wnoszącą odwołanie, poza jej własnymi kosztami, także kosztami poniesionymi przez Radę.
156
W myśl art. 140 § 1 regulaminu postępowania, mającego także zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie jego art. 184 § 1, państwa członkowskie i instytucje interweniujące w sprawie pokrywają własne koszty. W konsekwencji Komisja, Republika Francuska i Królestwo Niderlandów, które uczestniczyły w postępowaniu przed Trybunałem, pokrywają własne koszty.
Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:
1)
Odwołanie zostaje oddalone.
2)
Kurdistan Workers’ Party (PKK) pokrywa, poza własnymi kosztami, koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej.
3)
Komisja Europejska, Republika Francuska i Królestwo Niderlandów pokrywają własne koszty.
Podpisy
(
*1
)	Język postępowania: angielski.