62021TJ0525_RES
Sprawa T‑525/21
E. Breuninger GmbH & Co.
przeciwko
Komisji Europejskiej
Wyrok (druga izba w składzie powiększonym) z dnia 21 grudnia 2022 r.
Skarga o stwierdzenie nieważności – Pomoc państwa – System ramowy mający na celu ustanowienie w Niemczech federalnego systemu odszkodowań z tytułu szkód poniesionych wskutek decyzji o zamknięciu gospodarki – Decyzja o niewnoszeniu zastrzeżeń – Środek mający na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi – Brak interesu prawnego – Niedopuszczalność
Skarga o stwierdzenie nieważności – Przesłanki dopuszczalności – Interes prawny – Badanie z urzędu przez sąd
(art. 263 TFUE)
(zob. pkt 17)
Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Interes prawny – Konieczność posiadania istniejącego i aktualnego interesu prawnego – Skarga mogąca przynieść korzyść skarżącemu – Skarga skierowana przeciwko decyzji Komisji o niewnoszeniu zastrzeżeń wobec zgłoszonego systemu pomocy – Skarga wniesiona przez przedsiębiorstwo spełniające warunki zastosowania zgłoszonego systemu pomocy – Przedsiębiorstwo niespełniające dodatkowego niezgłoszonego warunku zastosowania – Brak interesu prawnego – Niedopuszczalność
(art. 263 akapit czwarty TFUE)
(zob. pkt 30)
Streszczenie
Sąd odrzucił jako niedopuszczalną skargę wniesioną przez zajmujące się handlem detalicznym przedsiębiorstwo Breuninger przeciwko decyzji Komisji zatwierdzającej pomoc mającą na celu rekompensatę za straty poniesione wskutek zamknięcia gospodarki podczas kryzysu COVID-19 w Niemczech.
Przedsiębiorstwo Breuninger błędnie uznało, że zostało wykluczone z tego systemu pomocy w postaci, w jakiej został on zgłoszony, efektem czego nie ma ono interesu w stwierdzeniu nieważności decyzji Komisji.
W dniu 21 maja 2021 r. Republika Federalna Niemiec zgłosiła Komisji Europejskiej system pomocy w postaci udzielenia tymczasowego wsparcia ekonomicznego na rzecz przedsiębiorstw, których działalność została zamknięta z powodu środków przyjętych przez państwo federalne i kraje związkowe w obliczu pandemii na ich terytorium w kontekście kryzysu COVID-19 (zwany dalej „federalnym systemem odszkodowań”).
Zgodnie z tym federalnym systemem odszkodowań władze administracyjne na szczeblu federalnym, regionalnym i lokalnym mogą, pod pewnymi warunkami, przyznać dotacje bezpośrednie przedsiębiorstwom, które w okresie od dnia 16 marca 2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. poniosły straty wynikające z decyzji o zamknięciu gospodarki.
W drodze decyzji z dnia 28 maja 2021 r. (
1
).. Komisja uznała ten system za zgodny z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE. Zgodnie z tym postanowieniem pomoc mająca na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi jest zgodna z rynkiem wewnętrznym
Niemiecka spółka E. Breuninger GmbH & Co prowadząca działalność w szczególności w sektorze handlu detalicznego wniosła skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji. Niemniej jednak ta skarga została odrzucona przez drugą izbę Sądu w składzie powiększonym, która z urzędu stwierdziła, że spółka ta nie uzasadniła istnienia po jej stronie interesu prawnego wymaganego do wniesienia skargi do Sądu.
Ocena Sądu
Ponieważ niespełnienie przesłanek dopuszczalności skargi stanowi bezwzględną przeszkodę procesową badaną z urzędu, Sąd przypomniał, że wniesiona przez osobę fizyczną lub prawną skarga o stwierdzenie nieważności jest dopuszczalna wówczas, gdy strona skarżąca ma interes w stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu. Istnienie tego interesu wiąże się z założeniem, że stwierdzenie nieważności tego aktu może samo w sobie wywołać skutki prawne i że w wyniku skargi strona skarżąca będzie mogła uzyskać jakąś korzyść.
Jeśli chodzi zaś o istnienie po stronie skarżącej interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że wniesiona przez nią skarga opiera się na błędnym założeniu, zgodnie z którym, ze względu na warunek ustanowiony w § 2 ust. 2 federalnego systemu odszkodowań, przedsiębiorstwa prowadzące mieszaną działalność gospodarczą, której części zamknięcie zupełnie nie dotyczyło, kwalifikują się do objęcia tym systemem tylko w przypadku, gdy co najmniej 80% ich obrotów było osiągane dzięki rodzajom działalności, której prowadzenia zabroniono. Skoro bowiem nadal prowadzona przez skarżącą działalność w zakresie handlu internetowego została uznana za powiązaną z jej działalnością w zakresie handlu detalicznego, należało uznać całokształt prowadzonej przez nią działalności za dotknięty w rozumieniu tego przepisu decyzjami o zamknięciu gospodarki wydanymi w trakcie pandemii COVID-19.
Natomiast z dyskusji prowadzonej w ramach postępowania sądowego wynikło, że niemożność uzyskania przez skarżącą pomocy finansowej na podstawie federalnego programu pomocy wynikała w rzeczywistości z dodania przez władze niemieckie niezgłoszonego Komisji warunku kwalifikowalności dotyczącego tego, by co najmniej 30% całkowitego obrotu podmiotu wnoszącego o przyznanie pomocy zostało dotknięte decyzjami o zamknięciu gospodarki.
Niemniej jednak ze względu na to, że wniesiona przez nią skarga dotyczy wyłącznie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w której Komisja uznała federalny system odszkodowań za zgodny z art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, to dodanie przez władze niemieckie dodatkowego warunku kwalifikowalności, który nie został ustanowiony w tym systemie ani wyraźnie, ani w sposób dorozumiany, nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania.
Z powyższych rozważań wynika, że w świetle § 2 ust. 2 federalnego systemu odszkodowań w postaci, która została uznana w zaskarżonej decyzji za zgodną z art. 107 ust. 2 lit. b) TFUE, skarżąca kwalifikuje się do objęcia pomocą przyznawaną w ramach tego systemu. Sąd uznał zatem, że stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nie przysporzyłoby jej żadnej korzyści. Odrzucił zatem jej skargę jako niedopuszczalną ze względu na brak interesu prawnego.
Sąd niemniej jednak dodał, że skarżąca może zwrócić się do sądów niemieckich, które będą musiały zbadać – w razie potrzeby zwracając się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym – czy dodanie przez władze niemieckie dodatkowego warunku kwalifikowalności jest porównywalne do zmiany pomocy istniejącej i tym samym do nowej pomocy podlegającej obowiązkowi zgłoszenia w zastosowaniu art. 108 ust. 3 TFUE.
(
1
)	Decyzja Komisji C(2021) 3999 z dnia 28 maja 2021 r. w sprawie pomocy państwa SA.62784 (2021/N) – Niemcy COVID-19 – Federalny system odszkodowań (Dz.U. 2021, C 223, s. 25; zwana dalej „zaskarżoną decyzją”).