Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE GINEARÁLTA (an Cúigiú Dlísheomra ina bhfuil cúigear Breithiúna ina suí)
25 Márta 2026(*)
(Tarchur chun réamhrialú – Aontas Custaim – Cód Custaim an Aontais – Nósanna imeachta le haghaidh allmhairiú agus onnmhairiú – Allmhairiú earra ó Cheanada – Modh chun luach custaim a chinneadh – Praghas dearbhaithe agus earra á onnmhairiú arna chur in iúl ag údaráis Cheanada i gcomhthéacs comhaontú idirnáisiúnta ar chomhar custaim – Coincheap ‘sonraí a bheidh ar fáil i gcríoch chustaim an Aontais’ – Modhanna réasúnacha – Airteagal 74(3) de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 – Modh iarmharach nó ‘cúltaca’ – Airteagal 144 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE)
2015/2447)
I gCás T‑296/25,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach,
an Bhulgáir), trí bhreith an 15 Aibreán 2025, a fuarthas ag an gCúirt an 16 Aibreán 2025, sna himeachtaí
Direktor na TD Mitnitsa Burgas
v
Lidikar OOD,
tugann AN CHÚIRT GHINEARÁLTA (an Cúigiú Dlísheomra ina bhfuil cúigear Breithiúna ina suí),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: M. Sampol Pucurull, Uachtarán, T. Pynnä, J. Laitenberger (Rapóirtéir), M. Stancu agus W. Valasidis, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Martín y Pérez de Nanclares,
Cláraitheoir: V. Di Bucci,
ag féachaint do tharchur na hiarrata ar réamhrialú ón gCúirt Bhreithiúnais chuig an gCúirt Ghinearálta an 13 Bealtaine 2025, de bhun an tríú mír d’Airteagal 50b de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh,
ag féachaint don ábhar dá dtagraítear i bpointe (c) den chéad mhír d’Airteagal 50b de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus don easpa aon cheist neamhspleách léirithe de réir bhrí an dara mír d’Airteagal 50b den Reacht sin,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–        Direktor na TD Mitnitsa Burgas, L. Dimitrov, R. Dimitrova Todorova agus P. Kalchev, i gcáil Gníomhairí,
–        Lidikar, ag R. Vasileva, Dlíodóir,
–        Rialtas na Bulgáire, T. Mitova agus R. Stoyanov, i gcáil Gníomhairí,
–        Rialtas na Seice, ag M. Smolek, A. Edelmannová agus J. Vláčil i gcáil Gníomhairí,
–        an Coimisiún Eorpach, ag D. Drambozova agus F. Moro, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, tar éis di an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breithiúnas a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an
Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1        Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 74(3) de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (IO 2013 L 269, lch. 1, (‘Cód Custaim an Aontais’)).
2        Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Lidikar OOD, cuideachta tráchtála faoi dhlí na Bulgáire, agus Direktor na TD Mitnitsa Burgas (Stiúrthóir Oifig Chustaim Réigiúnach Burgas) maidir leis an gcinneadh inar shocraigh údaráis chustaim na Bulgáire luach custaim feithicle a d’allmhairigh Lidikar ó Cheanada ar bhonn an phraghais a dearbhaíodh ag tráth an onnmhairithe, faoi mar a chuir údaráis chustaim Cheanada in iúl do riarachán custaim na Bulgáire faoi chomhaontú idirnáisiúnta ar chomhar custaim.
An dlí lena mbaineann
An dlí idirnáisiúnta
CGTT 1994
3        Is mar a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal VII den Chomhaontú Ginearálta um Tharaifí agus Thrádáil 1994 (‘CGTT
1994’):
‘1.      Aithníonn na Páirtithe Conarthacha, maidir leis an modh luacha custaim, bailíocht na bprionsabal ginearálta arna leagan amach sna míreanna seo a leanas den Airteagal seo agus geallann siad iad a chur i bhfeidhm maidir le gach táirge atá faoi réir dleachtanna custaim nó muirir nó srianta eile allmhairithe nó onnmhairithe atá bunaithe ar luach nó a fheidhmítear ar bhealach ar bith de réir luacha. Ina theannta sin, aon uair a iarrfaidh Páirtí Conarthach eile amhlaidh, athbhreithneoidh siad, i bhfianaise na bprionsabal sin, feidhmiú aon dlí nó rialacháin a bhaineann le luach custaim. Féadfaidh na PÁIRTITHE CONARTHACHA a iarraidh ar pháirtithe conarthacha eile tuarascálacha a sholáthar dóibh maidir leis na bearta atá glactha acu de bhun fhorálacha an Airteagail seo.
‘2.      (a)      Ní mór luach custaim na n‑earraí allmharaithe a bheith bunaithe ar fhíorluach na n‑earraí allmharaithe a bhfuil an dleacht infheidhme maidir leo nó maidir le táirgí comhchosúla, agus níor cheart dó a bheith bunaithe ar luach táirgí intíre ná ar luachanna treallacha nó samhailteacha.
(b)      Ba cheart gurb é an “fíorluach” an praghas, ag am agus ag áit arna gcinneadh le dlí na tíre allmhairithe, ag a ndíoltar nó ag a dtairgtear na hearraí allmhairithe nó earraí comhchosúla lena ndíol, i ngnáthchúrsa na trádála agus ar bhonn neamhthuilleamaí. A mhéid a bhraitheann praghas na n‑earraí sin nó earraí comhchosúla ar an méid a chlúdaítear le hidirbheart ar leith, ba cheart don phraghas atá le breithniú a bheith, de réir na rogha a dhéanann an tír allmhairithe aon uair amháin i gcomhréir le, (i) cainníochtaí inchomparáide, nó (ii) cainníochtaí a chinntear ar bhealach atá ar a laghad chomh fabhrach don allmhaireoir i gcás ina mbeadh an méid is mó de na hearraí sin a thrádáiltear i ndáiríre idir an tír onnmhairithe agus an tír allmhairithe curtha san áireamh.
(c)      I gcás nach féidir an fíorluach a chinneadh de réir théarmaí fhomhír (b)
den mhír seo, ba cheart an luach custaim a bhunú ar an gcoibhéis is gaire is féidir a fhíorú don luach sin.
[...] ’
An Comhaontú maidir le Luacháil Chustaim
4        Is mar a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 7 den Chomhaontú maidir le hAirteagal VII den Chomhaontú CGTT 1994 a chur chun feidhme (IO 1994 L 336, lch. 119, (‘an Comhaontú maidir le Luacháil Chustaim’):
‘1.      I gcás nach bhféadfar luach custaim na n‑earraí allmhairithe a chinneadh faoi fhorálacha Airteagail 1 go 6, cinnfear é trí úsáid a bhaint as modhanna réasúnta atá comhoiriúnach le prionsabail agus le forálacha ginearálta an chomhaontaithe seo agus le hAirteagal VII CGTT 1994 agus ar bhonn sonraí atá ar fáil sa tír allmhairithe.
2.      Ní chinnfear aon luach custaim faoi fhorálacha an Airteagail seo ar bhonn na nithe seo a leanas:
[...]
(b)      córas lena bhforáiltear go nglacfar, chun críocha custaim, leis an gceann is airde de dhá luach fhéideartha;
[...]
(e)      praghas na n‑earraí a dhíoltar lena n‑onnmhairiú go tír seachas an tír allmhairithe,
[...]
(g)      luachanna treallacha nó samhailteacha.
[...] ’
An Comhaontú idir Ceanada agus an tAontas maidir le Comhar Custaim
5        Is mar a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 1 den Chomhaontú idir an Comhphobal Eorpach agus Ceanada maidir le Comhar Custaim agus Cúnamh Frithpháirteach i gCúrsaí Custaim (IO 1998 L 7, lch. 38, ‘an Comhaontú idir Ceanada agus an tAontas maidir le Comhar Custaim’):
‘Chun críocha an Chomhaontaithe seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
(4)      “faisnéis”: sonraí, doiciméid, tuarascálacha agus a gcóipeanna deimhnithe nó fíordheimhnithe, chomh maith le gach cumarsáid eile, lena n‑áirítear sonraí a próiseáladh nó a anailísíodh d’fhonn léargas a sholáthar maidir le sárú ar an reachtaíocht chustaim;
[...] ’
6        Is mar a leanas atá Airteagal 7 den Chomhaontú idir Ceanada agus an tAontas maidir le Comhar Custaim:
‘1.      Tabharfaidh na húdaráis chustaim cúnamh dá chéile, arna iarraidh sin nó ar a dtionscnamh féin, trí fhaisnéis chuí a sholáthar a chuidíonn le cur i bhfeidhm ceart na reachtaíochta custaim a áirithiú chomh maith le hoibríochtaí atá contrártha léi a chosc, a fhiosrú agus a fhorfheidhmiú.
[...] ’
7        Is mar a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 11(1) den Chomhaontú idir Ceanada agus an tAontas maidir le Comhar Custaim:
‘Cuirfidh an
t‑údarás iarrtha an fhaisnéis chuí in iúl don údarás is iarratasóir i bhfoirm doiciméad bunaidh, cóipeanna deimhnithe, tuarascálacha nó leaganacha leictreonacha de na doiciméid sin. Cuirfear aon fhaisnéis a bhaineann le léiriú nó úsáid na faisnéise sin ar fáil ag an am céanna. ’
8        Is mar a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 16(3) den Chomhaontú idir Ceanada agus an tAontas maidir le Comhar Custaim:
‘Le mír 2 ní chuirfear cosc ar úsáid faisnéise in aon imeachtaí breithiúnacha nó riaracháin arna dtionscnamh ina dhiaidh sin de bharr neamhchomhlíonadh na reachtaíochta custaim.’
CETA Cheanada-AE
9        Sonraítear mar a leanas le hAirteagal 6.1 den Chomhaontú Cuimsitheach Eacnamaíoch agus Trádála (CETA) idir Ceanada, de pháirt, agus an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, den pháirt eile (IO 2017 L 11, lch. 23, ‘CETA Cheanada-AE’), dar teideal ‘Cuspóirí agus prionsabail’:
‘ [...]
2.      A mhéid is féidir, comhoibreoidh na Páirtithe agus déanfaidh siad faisnéis a mhalartú, lena n‑áirítear faisnéis maidir le dea-chleachtais, chun cur i bhfeidhm agus comhlíonadh na mbeart éascaithe trádála a chumhdaítear leis an gComhaontú seo a chur chun cinn.
[...] ’
10      Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 6.13 de CETA Cheanada-AE dar teideal ‘Comhar’:
‘ [...]
3.      Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar le chéile, i gcomhréir leis an gComhaontú idir Ceanada agus an tAontas maidir le Comhar Custaim arna dhéanamh in Ottawa an 4 Nollaig 1997 [...]
4.      Tabharfaidh na Páirtithe cúnamh dá chéile i gcúrsaí custaim i gcomhréir leis an gComhaontú idir Ceanada agus an tAontas maidir le Comhar Custaim, lena n‑áirítear i ndáil le sáruithe líomhainte ar reachtaíocht custaim Pháirtí, mar a shainmhínítear sa Chomhaontú sin, agus maidir le cur chun feidhme an Chomhaontaithe seo. ’
Dlí an Aontais Eorpaigh
Cód Custaim an Aontais
11      Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 70 de Chód Custaim an Aontais:
‘1.      Is é príomhbhunús luach custaim earraí luach an idirbhirt, eadhon an praghas iarbhír a íocadh nó a bheidh iníoctha i leith earraí nuair a dhíoltar iad lena n‑onnmhairiú go dtí críoch chustaim an Aontais, agus é oiriúnaithe, i gcás inar gá.
2.      An praghas a íocadh iarbhír nó atá iníoctha iarbhír, is éard a bheidh ann an íocaíocht iomlán a dhéanann nó a dhéanfaidh an ceannaitheoir leis an díoltóir nó a dhéanann nó a dhéanfaidh an ceannaitheoir le tríú páirtí chun leasa an díoltóra ar na hearraí allmhairithe é agus cuimsíonn sé na híocaíochtaí uile a rinneadh nó a bheidh le déanamh mar choinníoll a ghabhann le díol na n‑earraí allmhairithe.
[...] ’
12      Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 74 de Chód Cód Custaim an Aontais:
‘ 1.      I gcás nach bhféadfar luach custaim earraí a chinneadh faoi Airteagal 70, cinnfear é trí dhul go seicheamhach ó phointe (a). go dtí pointe (d) de mhír 2 go dtí go sroichfear an chéad phointe faoinar féidir luach custaim earraí a chinneadh
Déanfar ord chur i bhfeidhm phointí (c) agus (d) de mhír 2 a mhalartú má éilíonn an dearbhóir é sin.
2.      Is éard a bheidh sa luach custaim, de bhun mhír 1:
(a)      luach idirbhirt earraí comhionanna a dhíolfar lena n‑onnmhairiú go dtí críoch chustaim an Aontais agus a onnmhaireofar an tráth céanna nó thart ar an tráth céanna leis na hearraí a bheidh á luacháil;
(b)      luach idirbhirt earraí dá macasamhail a dhíolfar lena n‑onnmhairiú go dtí críoch chustaim an Aontais agus a onnmhaireofar an tráth céanna nó thart ar an tráth céanna leis na hearraí a bheidh á luacháil;
(c)      an luach a bheidh bunaithe ar an bpraghas aonaid ar a ndéanfar na hearraí allmhairithe, nó earraí is ionann leo nó earraí allmhairithe dá macasamhail a dhíol laistigh de chríoch chustaim an Aontais sa mhéid comhiomlán is mó le daoine nach bhfuil gaol acu leis na díoltóirí; nó
(d)      an luach ríofa, ar a mbeidh suim na nithe seo a leanas:
(i)      costas nó luach na n‑ábhar agus an mhonaraithe nó próiseála eile a mbaintear leas as chun na hearraí allmhairithe a tháirgeadh;
(ii)      méid an bhrabúis agus an chostais ghinearálta atá comhionann leis an méid a léirítear de ghnáth i ndíolachán earraí den aicme chéanna nó den chineál céanna is atá na hearraí atá á luacháil agus a tháirgeann táirgeoirí sa tír onnmhairiúcháin lena n‑onnmhairiú leis an Aontas;
(iii)      costas nó luach na n‑ítimí dá dtagraítear i bpointe (e) d'Airteagal 71(1).
3.      I gcás nach bhféadfar an luach custaim a chinneadh faoi mhír 1, cinnfear é ar bhonn sonraí a bheidh ar fáil i gcríoch chustaim an Aontais, ag baint úsáide as meáin réasúnacha a bheidh ag luí le prionsabail agus le forálacha ginearálta an méid uile seo a leanas:
(a)      an comhaontú maidir le cur chun feidhme Airteagal VII den Chomhaontú Ginearálta ar Tharaifí agus Thrádáil;
(b)      Airteagal VII den Chomhaontú Ginearálta ar Tharaifí agus Thrádáil;
(c)      an Chaibidil seo. ’
Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/2447
13      Foráiltear an méid seo a leanas le hAirteagal 140 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/2447 ón gCoimisiún an 24 Samhain 2015 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe chun forálacha áirithe de Chód Custaim an Aontais a chur chun feidhme (IO 2015 L 343, lch. 558), dar teideal ‘Neamhghlacadh luachanna idirbhirt dearbhaithe’:
‘1.      I gcás ina mbeidh amhras réasúnach ar na húdaráis custaim gurb ionann an luach idirbhirt dearbhaithe agus an méid iomlán a íocadh nó atá iníoctha mar a shainmhínítear in Airteagal 70(1) de Chód [Custaim an Aontais], féadfaidh siad a iarraidh ar an dearbhóir faisnéis bhreise a sholáthar.
2.      Mura bhfuil deireadh curtha lena n‑amhras, féadfaidh na húdaráis custaim a chinneadh nach féidir luach na n‑earraí a chinneadh i gcomhréir le hAirteagal 70(1) den Chód [sin]. ’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
14      Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 144 de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447, dar teideal ‘Luach bunaithe ar na sonraí atá ar fáil (modh “cúltaca”)’:
‘1.      Agus an luach custaim á chinneadh de bhun Airteagal 74(3) de Chód [Custaim an Aontais], féadfar solúbthacht réasúnta a úsáid i bhfeidhmiú na modhanna a leagtar síos in Airteagal 70 agus Airteagal 74(2) den Chód. Beidh an luach a chinnfear ar an gcaoi sin bunaithe, a mhéid is féidir, ar luachanna custaim a cinneadh roimhe sin.
2.      I gcás nach bhféadfar aon luach custaim a chinneadh faoi mhír 1, úsáidfear modhanna iomchuí eile. Sa chás sin, ní shocrófar an luach custaim ar bhonn aon cheann de na heilimintí seo a leanas:
[...]
(b)      córas ina n‑úsáidtear an luach is airde de dhá luach fhéideartha chun an luach custaim a chinneadh;
[...]
(e)      praghsanna onnmhairithe chuig tríú tír;
[...]
(g)      luachanna treallacha nó samhailteacha.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
15      An 18 Eanáir 2021, thaisc Lidikar, agus é ag gníomhú mar ionadaí indíreach d'allmhaireoir, dearbhú custaim le hoifig chustaim chuan Burgas (an Bhulgáir) d’fhonn mótarfheithicil a scaoileadh chun saorchúrsaíochta, feithicil ar tharla timpiste bóthair di. Sa dearbhú sin, cinneadh luach custaim na feithicle allmhairithe, i gcomhréir le hAirteagal 70(1) de Chód Custaim an Aontais, ar bhonn luach an idirbhirt, eadhon ar phraghas 3 310 dollar Cheanada (CAD) (thart ar EUR 2 100).
16      Rinne údaráis chustaim na Bulgáire seiceáil ex-post ar an dearbhú custaim atá i gceist, ar bhonn faisnéis a sholáthair riarachán custaim Cheanada faoin gComhaontú idir Ceanada agus an tAontas maidir le Comhar Custaim i dtaca le feithiclí a dearbhaíodh lena n‑onnmhairiú as Ceanada chuig an Aontas Eorpach. Go sonrach, trí ríomhphost dar dáta an 16 Nollaig 2022, chuir riarachán custaim Cheanada comhad ar fáil d'údaráis chustaim na Bulgáire ina raibh liosta mionsonraithe d’fheithiclí, an fheithicil atá i gceist san áireamh, lenar tugadh le fios an luach a dearbhaíodh nuair a onnmhairíodh iad as Ceanada. Tar éis anailís a
dhéanamh ar na sonraí a soláthraíodh,
thug údaráis chustaim na Bulgáire faoi deara nach raibh an praghas de CAD 3 310 ar na hearraí a dearbhaíodh sa Bhulgáir ag teacht leis an bpraghas de CAD 15 889 (thart ar EUR 10 100) a chuir riarachán custaim Cheanada in iúl maidir leis an bhfeithicil atá i gceist agus a luadh sa dearbhú onnmhairíochta comhfhreagrach.
17      Sna himthosca sin, d'iarr údaráis chustaim na Bulgáire ar Lidikar fianaise a thabhairt chun an praghas a dearbhaíodh tráth an imréitigh custaim a dheimhniú. Cuireadh sonrasc dar dáta an 18 Samhain 2020, liosta pacála, bille luchta chomh maith le sonrasc dar dáta an 13 Eanáir 2021 ar fáil. D’ainneoin na ndoiciméad sin, chinn údaráis chustaim na Bulgáire go raibh amhras réasúnta ann maidir le luach custaim na n‑earraí atá i gceist, arna chinneadh i gcomhréir le hAirteagal 70(1) de Chód Custaim an Aontais. Chuir Lidikar míniúcháin i scríbhinn ar fáil ansin inar chuir sé in iúl nár choimeád sé an comhad tráchtála a bhain leis an idirbheart atá i gceist, ná an tairiscint, ná na liostaí praghsanna, ná na doiciméid a bhain le híocaíochtaí, ná aon chomhfhreagras eile a tháinig roimh an idirbheart sin.
18      I ndiaidh dóibh na doiciméid a bhí ceangailte leis an dearbhú custaim a fhíorú, chinn údaráis chustaim na Bulgáire nach raibh aon fhianaise ann a thacódh
le cruinneas an phraghais a dearbhaíodh i gcomhréir leis an sonrasc dar dáta an 18 Samhain 2020. Thug siad faoi deara freisin nach raibh sé soiléir ón ráiteas bainc a soláthraíodh go raibh an praghas a íocadh iomlán críochnaitheach. Dá bhrí sin, mheas siad, i bhfianaise an amhrais dhlisteanaigh agus na heaspa fianaise maidir leis an bpraghas dearbhaithe, gur cheart diúltú don luach custaim dearbhaithe faoi Airteagal 70(1) de Chód Custaim an Aontais, arna chinneadh ar bhonn an tsonraisc dar dáta an 18 Samhain 2020.
19      Ina theannta sin,
chinn
údaráis chustaim na Bulgáire nach raibh na coinníollacha chun na modhanna tánaisteacha luachála a chur i bhfeidhm maidir leis na hearraí lena mbaineann comhlíonta de réir
Airteagal 74(2)(a) go (d) de Chód Custaim an Aontais toisc gur bhain tionóisc don fheithicil, agus go raibh sé deacair a riocht teicniúil sonrach a chur i gcomparáid le riocht feithiclí eile den bhranda agus den mhúnla céanna a allmhairíodh isteach sa Bhulgáir. Mar sin féin,
chinn údaráis chustaim na Bulgáire, i gcomhréir le hAirteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais, ar bhonn na leaganacha leictreonacha de na doiciméid a tharchuir údaráis chustaim Cheanada faoin gComhaontú idir Ceanada agus an tAontas maidir le Comhar Custaim.
20      Dá bhrí sin, shocraigh údaráis chustaim na Bulgáire luach custaim na feithicle atá i gceist ag BGN 19 830.43 leva na Bulgáire (BGN) (thart ar EUR 9 500), agus méid iomlán na dleachta ar allmhairí
agus de cháin breisluacha (CBL) atá le haisghabháil ag BGN 5 023 (thart ar EUR 2 150).
21      Bhí cinneadh riarachán custaim na Bulgáire faoi réir athbhreithniú breithiúnach ag an gcéad chéim arna dhéanamh ag Administrativen sad Burgas (Cúirt Riaracháin Burgas, an Bhulgáir), a chuir ar neamhní é ar an bhforas go raibh sé neamhdhleathach. Chinn an chúirt sin, sa chás sin, nár chomhlíon údaráis chustaim na Bulgáire a ndualgas maidir le húdar a thabhairt i leith ‘amhras réasúnach’ a bheith ann de réir bhrí Airteagal 140 de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447, agus nárbh ionann an freagra a sholáthair údaráis chustaim Cheanada agus
doiciméad oifigiúil cruthúnais a bhí ceangailteach ar an gcúirt.
22      Rinne Direktor na TD Mitnitsa Burgas (Stiúrthóir Oifig Chustaim Réigiúnach Burgas )achomharc chuig an Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach,
an Bhulgáir), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, i gcoinne an bhreithiúnais a thug Administrativen sad Burgas (Cúirt Riaracháin Burgas),
inar
mhaígh sé go raibh cinntí na cúirte sin earráideach agus inar thacaigh sé le hinfheidhmeacht mhodh na meán réasúnach faoi Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais. Mhaígh sé gur chomhionann an freagra a sholáthair údaráis chustaim Cheanada agus doiciméad oifigiúil a bhain leis an rialú a rinneadh i gcomhthéacs an chomhair idirnáisiúnta idir Ceanada agus an tAontas Eorpach, agus gur cinneadh an luach custaim atá i gceist agus an praghas a léiríodh sna leaganacha leictreonacha de na doiciméid a tharchuir údaráis chustaim Cheanada á chur san áireamh.
23      Sna himthosca sin, chinn an Varhoven administrativen sad (an Chúirt Riaracháin Uachtarach) bac a chur ar na himeachtaí agus an dá cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú:
‘(1)      An bhfuil Airteagal 74(3) de [Chód Custaim an Aontais] le léiriú sa chaoi go bhféadfar luach na n earraí sin a dhearbhaítear nuair a onnmhairítear earraí [...] ó thríú tír a mheas mar “shonraí [a bheidh] ar fáil i gcríoch chustaim an Aontais?”’ ?
2      An bhfuil
Airteagal 74(3) de [Chód Custaim an Aontais] le léiriú sa chaoi
go bhféadfar cinneadh luacha custaim earraí ar bhonn an luacha a dhearbhaítear nuair a onnmhairítear na hearraí sin ó thríú tír a bheith ina mhodh réasúnach chun an luach custaim a chinneadh [...] de réir bhrí Airteagal 74(3) den [Chód sin] ?’
Breithniú ar na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
An chéad cheist
24      Leis an gcéad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tagairt, go bunúsach,
an bhfuil Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais le léiriú sa chaoi go gceadaítear an praghas a dhearbhaítear le haghaidh onnmhairiú earraí chuig críoch chustaim an Aontais,
faoi mar a chuirtear in iúl é ag údaráis chustaim na tíre onnmhairithe d'údaráis chustaim Ballstáit i gcomhthéacs comhaontú náisiúnta ar chomhar custaim
a mheas mar shonraí a bheidh ar fáil i gcríoch chustaim an Aontais de réir bhrí na forála sin, chun críocha luach custaim na n‑earraí sin a chinneadh.
25      Mar réamhphointe,
ba cheart a mheabhrú gur rogha dheireanach í an modh iarmharach (nó an modh ‘cúltaca’) arna leagan síos in Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais, chun luach custaim na n‑earraí lena mbaineann a chinneadh i gcás nach soláthraíonn an dearbhóir custaim faisnéis atá cruinn nó iontaofa go leor chun go bhféadfaí an luach sin a chinneadh ar bhonn an phríomh-mhodha dá bhforáiltear in Airteagal 70(1), den Chód sin nó na modhanna tánaisteacha dá bhforáiltear in Airteagal 74(2) den Chód céanna. (féach, chuige sin, breithiúnais an 9 Meitheamh 2022,
Baltic Master,
C‑599/20, EU:C:2022:457, mír 54, agus an 29 Eanáir 2026,
Keladis I agus Keladis II,
C‑72/24 agus C‑73/24, EU:C:2026:51, mír 75).
26      I bhfianaise chuspóir Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais agus a fhoclaíochta, ní mór, dá bhrí sin, an coincheap ‘sonraí a bheidh ar fáil i gcríoch chustaim an Aontais’ a léiriú ar bhealach leathan mar thagairt d’infhaighteacht iarbhír sonraí sa chaoi gur féidir le húdaráis chustaim an Aontais iad a úsáid chun measúnú a dhéanamh ar luach custaim earraí.
27      Dá bhrí sin, ar thaobh amháin, ní féidir an coincheap ‘sonraí a bheidh ar fáil i gcríoch an Aontais’ a theorannú do shonraí a bhailítear san Aontas. Dá bhrí sin, ní chuireann an fíoras go n‑eascraíonn na sonraí as tríú tír cosc ar iad a bheith ina ‘sonraí a bheidh ar fáil i gcríoch chustaim an Aontais’.
28      Is amhlaidh atá go háirithe i gcás sonraí a bhaineann le praghas earraí a dhearbhaítear le haghaidh onnmhairiú agus a tharchuir údaráis chustaim na tíre onnmhairithe ar bhonn comhaontú idirnáisiúnta lena rialaítear comhar custaim idir an tAontas agus an tríú tír sin, amhail an Comhaontú idir Ceanada agus an tAontas maidir le Comhar Custaim agus CETA Cheanada-AE, lena bhforáiltear do chúnamh frithpháirteach i gcúrsaí custaim.
29      Dá bhrí sin, ar an taobh eile, ní féidir le haicmiú ‘sonraí a bheidh ar fáil i gcríoch chustaim an Aontais' a bheith ag brath ar, murab ionann agus an méid a mhaíonn Lidikar ina chuid barúlacha ar an iarraidh ar réamhrialú, inrochtaineacht do dhearbhóirí custaim ar bhunachar sonraí an tríú tír as a dtagann na sonraí a tharchuirtear chuig údaráis chustaim an Aontais, ná ar iarraidh a bheith ann ó na húdaráis sin ina n‑iarrtar go sonrach go ndéanfaí na sonraí sin a tharchur, i gcás inar cuireadh ar fáil dóibh iad.
30      Sna himthosca sin, is é an freagra ar an gcéad cheist nach mór Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais a léiriú sa chaoi gur féidir an praghas a dhearbhaítear le haghaidh onnmhairiú earraí chuig críoch chustaim an Aontais faoi mar a chuirtear in iúl é ag údaráis chustaim na tíre onnmhairithe d’údaráis chustaim Ballstáit
i gcomhthéacs comhaontú idirnáisiúnta ar chomhar custaim, a mheas mar shonraí a bheidh ar fáil i gcríoch chustaim an Aontais de réir bhrí na forála sin, chun luach custaim na n‑earraí sin a chinneadh.
An dara ceist
31      Leis an dara ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais, le léiriú sa chaoi go bhféadfaidh
dul i muinín an phraghais
a dhearbhaítear nuair a onnmhairítear earra isteach i gcríoch chustaim an Aontais, faoi mar a chuirtear in iúl d'údaráis chustaim Ballstáit ag údaráis chustaim na tíre onnmhairithe i gcomhthéacs
comhaontú náisiúnta ar chomhar custaim, a bheith ina mhodh réasúnach de réir bhrí na forála sin chun luach custaim na n‑earraí sin a chinneadh.
32      Mar réamhphointe, ba cheart a thabhairt faoi deara nach mór Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais a léamh i gcomhar le hAirteagal 144(1) de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447, lena bhforáiltear, agus luach custaim á chinneadh faoi Airteagal 74(3) den Chód sin, go bhféadfar ‘solúbthacht réasúnta’ a léiriú i gcur i bhfeidhm na modhanna dá bhforáiltear in Airteagal 70 agus in Airteagal 74(2) de Chód Custaim an Aontais. (féach, chuige sin, breithiúnas an 26 Eanáir 2026,
Keladis I agus Keladis II, C 72/24 agus C 73/24, EU:C:2026:51, mír 104). Ba cheart a aithint dá bhrí sin go bhfuil lánrogha leathan ag na húdaráis agus an modh iarmharach (nó an modh ‘cúltaca’) á chur i bhfeidhm acu, modh nach mór a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis na prionsabail agus na forálacha arna leagan amach in Airteagal 74(3) den Chód. Go deimhin, foráiltear le hAirteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais go ndéanfar an luach custaim a chinneadh trí mhodhanna réasúnacha nach mór dóibh a bheith ag luí, ar an gcéad dul síos, leis an gComhaontú maidir le Luacháil Chustaim, ar an dara dul síos, le hAirteagal VII GATT 1994 agus, ar an tríú dul síos, le Caibidil 3 de Theideal II den Chód sin, maidir le luach custaim na n‑earraí.
33      Maidir leis seo, is fiú a thabhairt faoi deara go gcuirtear cosc le hAirteagal 7(2)(e) den Chomhaontú maidir le Luacháil Chustaim ar an luach custaim a chinneadh ar bhonn phraghas na n‑earraí a dhíoltar lena n‑onnmhairiú go tír seachas an tír allmhairithe. Rinneadh an fhoráil sin a ionchorprú i ndlí an Aontais in Airteagal 144(2)(e) de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447, lena bhforáiltear
‘nach ndéanfar an luach custaim a chinneadh ar bhonn […] praghsanna onnmhairithe chuig tríú tír’. [Aistriúchán neamhoifigiúil] Dá bhrí sin, murab ionann agus a mhaíonn Lidikar ina chuid barúlacha ar an iarraidh ar réamhrialú, ní chuirtear cosc leis an gComhaontú maidir le Luacháil Chustaim ná le dlí an Aontais ar údaráis chustaim Bhallstát de chuid an Aontais luach custaim na n‑earraí a chinneadh, agus an modh iarmharach (nó an modh ‘cúltaca’) á chur i bhfeidhm acu, ar bhonn an phraghais a dearbhaíodh i dtríú tír le haghaidh onnmhairiú na n‑earraí sin chuig críoch chustaim an Aontais.
34      Dá bhrí sin, féadfaidh an praghas a dhearbhaítear i dtríú tír le haghaidh onnmhairiú earra chuig an Aontas a bheith ina modh réasúnach chun luach custaim na n‑earraí sin a chinneadh faoi Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais.
35      Maidir leis sin, ba cheart a mheabhrú, ar dtús, i gcomhthéacs Airteagal 831(1) de Rialachán (CEE) Uimh. 2913/92 ón gComhairle an 12 Deireadh Fómhair 1992 lena mbunaítear Cód Custaim an Chomhphobail (IO 1992 L 302, lch. 1), a bhí ann roimh Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais, chinn an Chúirt go bhféadfadh tagairt do phraghas a socraíodh ar na hearraí céanna i ndíolachán roimh an gceann a ndearnadh an dearbhú custaim ina leith a bheith ina modh réasúnach de réir bhrí na forála sin. (Féach, chuige sin, breithiúnas an 28 Feabhra 2008,
Carboni e derivati,
C‑263/06, EU:C:2008:128, mír 61). Dá bhrí sin, ní chuireann cásdlí na Cúirte, go bunúsach, cosc ar úsáid a bhaint as praghas a socraíodh roimhe sin ar na hearraí céanna, chun an luach custaim a chinneadh faoin modh iarmharach (nó an modh ‘cúltaca’).
36      Ina theannta sin,
maidir le húsáid a bhaint as an bpraghas a dearbhaíodh i dtríú tír le haghaidh onnmhairiú na n‑earraí céanna atá faoi réir cinneadh luacha custaim faoi Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais, i gcás amhail an cás
atá i gceist sna príomhimeachtaí, ní thagann sé sin salach ar an gcosc arna leagan síos in Airteagal 7(2)(b) den Chomhaontú maidir le Luacháil Chustaim. Go deimhin, cé go gcuirtear cosc leis an bhforáil seo, atá ionchorpraithe i ndlí an Aontais in Airteagal 144(2)(b) de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447, ar luach custaim a chinneadh ar bhonn ‘córas lena bhforáiltear go nglacfar, chun críocha custaim, leis an gceann is airde de dhá luach fhéideartha’, ní chuirtear cosc leis ar aon bhealach an praghas a dhearbhaítear nuair a onnmhairítear an earra céanna a úsáid, más é sin an t‑aon luach atá ar fáil do na húdaráis custaim, go háirithe i bhfianaise amhras dlisteanach maidir le cruinneas an luacha a dearbhaíodh ar dtús faoi Airteagal 70 de Chód Custaim an Aontais.
37      Ar deireadh, ba cheart a thabhairt faoi deara freisin, a mhéid a fhreagraíonn an praghas onnmhairithe dearbhaithe, a cuireadh in iúl faoi chomhaontú idirnáisiúnta ar chomhar custaim, i bprionsabal, d’fhíorluach earraí, níl úsáid an phraghais sin ag teacht salach ar an gcosc an luach custaim a chinneadh ar bhonn luachanna treallacha nó samhailteacha arna leagan síos in Airteagal 7(2)(g) den Chomhaontú maidir le Luacháil Chustaim agus in Airteagal 144(2)(g) de Rialachán Cur Chun Feidhme 2015/2447, rud atá le fíorú ag an gcúirt a rinne an tarchur.
38      I bhfianaise an mhéid uile
roimhe seo, is é an freagra ar an dara ceist ná go bhfuil Airteagal 74(3) de Chód Custaim an Aontais, le léiriú sa chaoi go bhféadfaidh
dul i muinín an phraghais a dhearbhaítear nuair a onnmhairítear earra isteach i gcríoch chustaim an Aontais, faoi mar a chuirtear in iúl d'údaráis chustaim Ballstáit ag údaráis chustaim na tíre onnmhairithe i gcomhthéacs chomhaontú idirnáisiúnta ar chomhar custaim, a bheith ina mhodh réasúnach de réir bhrí na forála sin chun luach custaim na n‑earraí sin a chinneadh.
Costais
39      Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin,
rialaíonn an Chúirt (an Cúigiú Dlísheomra ina bhfuil cúigear Breithiúna ina suí)
mar seo a leanas:
1.      Maidir le hAirteagal 74(3) de Rialachán (UE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
féadfar an praghas a dhearbhaítear le haghaidh onnmhairiú earraí chuig críoch chustaim an Aontais faoi mar a chuirtear in iúl é ag údaráis chustaim na tíre onnmhairithe d'údaráis chustaim Ballstáit
i gcomhthéacs comhaontú idirnáisiúnta ar chomhar custaim, a mheas mar shonraí a bheidh ar fáil i gcríoch chustaim an Aontais de réir bhrí na forála sin, chun luach custaim na n‑earraí sin a chinneadh.
2.      Maidir le hAirteagal 74(3) de Rialachán Uimh. 952/2013,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
féadfaidh dul i muinín an phraghais a dhearbhaítear nuair a onnmhairítear earra isteach i gcríoch chustaim an Aontais, faoi mar a chuirtear in iúl d'údaráis chustaim Ballstáit ag údaráis chustaim na tíre onnmhairithe i gcomhthéacs comhaontú idirnáisiúnta ar chomhar custaim, a bheith ina mhodh réasúnach de réir bhrí na forála sin chun luach custaim na n‑earraí sin a chinneadh.
Sampol Pucurull
Pynnä
Laitenberger
Stancu
Valasidis
Arna thabhairt i gcúirt oscailte i Lucsamburg, an 25 Marta 2026.
Sínithe
*      Teanga an cháis: an Bhulgáiris.