62001CJ0255_MT
Partijiet
Motivi tas-sentenza
Parti operattiva
Partijiet
Fil-kawża C-255/01
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE,
ippreżentata mis-Symvoulios tis Epikrateias (Il-Greċja), b'deċiżjoni tat-12 ta' Ġunju 2001, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-3 ta' Lulju 2001, fil-kawża:
Panagiotis Markopoulos et
vs
Ypourgos Anaptyxis,
Soma Orkoton Elegkton,
fil-preżenza ta':
Georgios Samothrakis et
u
Christos Panagiotidis,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),
komposta minn P. Jann, President ta' l-Awla, R. Silva de Lapuerta, K. Lenaerts, S. von Bahr u K. Schiemann (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: A. Tizzano,
Reġistratur: M.-F. Contet, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-11 ta' Frar 2004,
wara li rat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– għal P. Markopoulos et, minn N. Alivizatos, E. Kiousopoulou, G. Dellis u K. Giannakopoulos, Dikigoroi,
– għal Soma Orkoton Elegkton, minn A. Kalogeras, Dikigoros,
– għal G. Samothrakis et, minn C. Politis u N. Skandamis, Dikigoroi,
– għal C. Panagiotidis, minn M. Bachas, Dikigoros,
– għall-Gvern Grieg, minn E.-M. Mamouna u S. Spyropoulos, bħala aġenti,
– għall-Gvern Spanjol, minn S. Ortiz Vaamonde u M. Muñoz Pérez, bħala aġenti,
– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropew, minn M. Patakia u C. Schmidt, bħala aġenti
wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta ta' l-1 ta' April 2004,
tagħti l-preżenti
Sentenza
Motivi tas-sentenza
1. It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Artikoli 11 u 15 tat-Tmien Direttiva 84/253/KEE tal-Kunsill, ta' l-10 ta' April 1984, ibbażata fuq l-Artikolu 54(3)(g) tat-Trattat KEE, dwar l-awtorizzazzjoni ta’ persuni responsabbli biex iwettqu l-verifiki statutorji ta’ dokumenti dwar kontijiet (ĠU L126, p. 20, iktar 'il quddiem it-"Tmien Direttiva").
2. Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta' kawża bejn Markopoulos et, minn naħa, u Ypourgos Anaptyxis (Ministru għall-Iżvilupp) kif ukoll Soma Orkoton Elegkton (iktar 'il quddiem l-"Istitut ta' l-Awdituri Ċertifikati", min-naħa l-oħra, li fiha intervenew G. Samothrakis et
u P. Panagiotidis, fir-rigward ta' deċiżjoni ta' dan l-Istitut li jirreġistra fir-reġistru tiegħu 60 kandidat, inklużi l-imsemmija intervenjenti fil-kawża prinċipali, mingħajr ma jagħmlilhom eżami ta' kompetenza professjonali, kif previst fl-Artikolu 4 tat-Tmien Direttiva.
3. Il-qorti tar-rinviju titlob, prinċipalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja tippreċiża l-portata tal-fakultà prevista fl-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva għal Stat Membru li japprova ċerti kategoriji ta' persuni sabiex iwettqu l-verifiki ta’ dokumenti dwar kontijiet mingħajr ma jkollhom jgħaddu minn eżami ta' kompetenza professjonali. Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk, fir-rigward tal-persuni li diġà kisbu l-awtorizzazzjoni fi Stat Membru ieħor, l-eżenzjoni minn eżami tistax, f'kull każ, tiġi ġġustifikata fuq il-bażi ta' l-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva.
Il-kuntest ġuridiku
Il-leġiżlazzjoni komunitarja
L-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' premessi tat-Tmien Direttiva jipprovdu:
" […] skond id-Direttiva 78/660/KEE, il-kontijiet annwali ta’ ċerti tipi ta’ kumpanniji għandhom jkunu verifikati minn wieħed jew aktar persuni intitolati li jwettqu verifiki bħal dawn […];
4. […] d-Direttiva msemmija qabel ġiet supplimentata bid-Direttiva 83/349/KEE […] dwar kontijiet konsolidati;
[…] l-kwalifiki ta’ persuni intitolati li jwettqu l-verifiki statutorji ta’ dokumenti dwar kontijiet għandhom ikunu armonizzati; billi għandu jkun żgurat li dawn il-persuni għandhom ikunu indipendenti u ta’ reputazzjoni tajba;
[…] l-livell għoli ta’ tagħrif teoretiku meħtieġ għall-verifiki statutorji ta’ dokumenti dwar kontijiet u l-abilità biex ikun applikat dak it-tagħrif fil-prattika għandhom ikunu żgurati permezz ta’ eżami ta’ kompetenza professjonali".
5. Skond is-sitt premessa tat-Tmien Direttiva:
"[…] l-Istati Membri għandhom ikunu […] awtorizzati biex jadottaw dispożizzjonijiet transitorji għall-benefiċċju ta’ persuni professjonisti".
6. Id-disa' premessa ta' din l-istess Direttiva tipprovdi:
"[…] Stat Membru jkun jista’ japprova persuni li kisbu kwalifiki barra dak l-Istat li huma ekwivalenti minn dawk meħtieġa minn din id-Direttiva".
7. Fid-dawl tar-Raba' Direttiva 78/660/KEE tal-Kunsill, tal-25 ta' Lulju 1978, ibbażata fuq l-Artikolu 54(3)(g) tat-Trattat dwar il-kontijiet annwali ta' ċerti tipi ta' kumpanniji (ĠU L 222, p. 11), u tas-Seba' Direttiva 83/349/KEE tal-Kunsill, tat-13 ta' Ġunju 1983, ibbażata fuq l-Artikolu 54(3)(g) tat-Trattat dwar il-kontijiet konsolidati (ĠU L 193, p. 1), iċċitati rispettivament, fl-ewwel u t-tieni premessi tat-Tmien Direttiva, l-Artikolu 1(1) ta' din l-aħħar Direttiva jipprovdi:
"Il-miżuri ta’ koordinazzjoni preskritti f’din id-Direttiva għandhom japplikaw għal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri dwar persuni responsabbli għal:
a) twettiq ta’ verifiki statutorji tal-kontijiet annwali ta’ kumpanniji u ditti u verifika li r-rapporti annwali huma konsistenti ma’ dawk il-kontijiet annwali sa fejn dawn il-verifiki u din il-verifika huma meħtieġa mil-liġi tal-Komunità;
b) twettiq ta’ verifiki statutorji tal-kontijiet konsolidati ta’ korpi ta’ intrapriżi u verifiki li r-rapporti annwali konsolidati huma konsistenti ma’ dawk il-kontijiet konsolidati sa fejn dawn il-verifiki u din il-verifika huma meħtieġa mil-liġi tal-Komunità."
8. L-Artikolu 2 tat-Tmien Direttiva jirriżerva l-verifiki statutorji ta' dokumenti dwar kontijiet imsemmijin fl-Artikolu 1(1) ta' l-istess Direttiva għall-persuni li għandhom l-awtorizzazzjoni għal dan il-għan. Skond l-Artikolu 4 ta' l-istess Direttiva, din l-awtorizzazzjoni tista, bħala regola ġenerali, tiġi mogħtija lil persuna fiżika biss jekk din ta' l-aħħar "kisbet livell ta’ dħul f’università, imbagħad spiċċat kors ta’ struzzjoni teoretika, għamlet taħriġ prattiku u għaddiet eżami ta’ kompetenza professjonali ta’ livell universitarju finali organizzat jew rikonoxxut mill-Istat".
9. Madankollu l-Artikolu 11(1) tat-Tmien Direttiva jipprovdi:
"L-awtoritajiet ta’ Stat Membru jistgħu japprovaw persuni li kisbu l-kwalifiki kollha tagħhom, jew parti minnhom, fi Stat ieħor dejjem jekk jissodisfaw iż-żewġ kundizzjonijiet li ġejjin:
a) l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw il-kwalifiki tagħhom bħala ekwivalenti għal dawk meħtieġa taħt il-liġi ta’ dak l-Istat Membru skond id-Direttiva;
b) għandhom jkunu taw prova tat-tagħrif legali meħtieġ f’dak l-Istat Membru għall-iskopijiet tal-verifika statutorja ta’ dokumenti dwar kontijiet imsemmijin fl-Artikoli 1(1). L-awtoritajiet ta’ dak l-Istat Membru m’għandhomx, madankollu, jeħtieġu din il-prova meta jikkunsidraw it-tagħrif legali miksub fi Stat ieħor suffiċjenti."
10. L-Artikoli 12 sa 19 tat-Tmien Direttiva jikkonċernaw ir-regoli tranżitorji. Skond l-Artikolu 15 ta' l-imsemmija Direttiva:
"Sa sena wara l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet imsemmijin fl-Artikolu 30 (2), dawk il-persuni professjonisti li ma ġewx approvati minn atti individwali ta’ l-awtoritajiet kompetenti imma li minkejja dan huma kwalifikati fi Stat Membru biex iwettqu verifiki statutorji tad-dokumenti msemmijin fl-Artikolu 1(1) u fil-fatt wettqu dawk l-attivitajiet sa dik id-data jistgħu jkunu approvati minn dak l-Istat Membru skond din id-Direttiva."
11. L-Artikolu 19 tat-Tmien Direttiva jipprovdi:
"L-ebda wieħed mill-persuni professjonisti msemmijin fl-Artikoli 15 u 16 jew minn dawk il-persuni msemmijin fl-Artikolu 18 ma jistgħu jkunu approvati b’deroga mill-Artikolu 4 sakemm l-awtoritajiet kompetenti ma jikkunsidrawx li huma tajbin biex iwettqu verifiki statutorji tad-dokumenti msemmijin fl-Artikolu 1(1) u li għandhom kwalifiki ekwivalenti għal dawk ta’ persuni approvati skond l-Artikolu 4."
12. Skond l-Artikolu 30 (1) u (2) tat-Tmien Direttiva:
"1. L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ qabel l-1 ta’ Jannar 1988 il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji għalihom biex iħarsu din id-Direttiva. Huma għandhom minnufih jinfurmaw lill-Kummisjoni b’dan.
2. L-Istati Membri jistgħu jiddisponu li d-dispożizzjonijiet imsemmijin fil-paragrafu 1 m’għandhomx japplikaw sa l-1 ta’ Jannar 1990."
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali
13. Hekk kif tispjega l-qorti tar-rinviju, qabel l-adozzjoni tat-Tmien Direttiva, l-attività ta' verifiki ta' dokumenti dwar kontijiet fil-Greċja kienet riżervata, fir-rigward ta' xi wħud mill-kategoriji tagħha, lill-kontabbli ċertifikati. Dawn ta' l-aħħar kellhom ikunu rreġistrati fir-Reġistru tas-Soma Orkoton Logiston (iktar 'il quddiem l-"Istitut tal-Kontabbli Ċertifikati"). L-Artikolu 10 (6) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 3329/55 (FEK A’ 230) kien jipprovdi li, sabiex jiġi stimat it-tagħrif tal-kandidati, il-Bord ta' Sorveljanza ta' l-Istitut tal-Kontabbli Ċertifikati seta' jagħmilhom eżami dwar l-imsemmi tagħrif. F'dan ir-rigward, l-Artikolu 2 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 737/61 (FEK A’ 186) kien jipprovdi l-obbligu ġenerali li l-kandidati kollha għandhom l-ewwel jgħaddu minn eżami.
14. Skond l-Artikolu 2 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 3329/55, l-imsemmija kontabbli kienu mogħtija kompetenza "esklużiva", li inizjalment kienet tinkludi l-attivitajiet ta' verifiki ta' natura pubblika, liema kompetenza tagħhom kienet sussegwentement estiża gradwalment għall-verifiki ta' varji impriżi pubbliċi stabbiliti bħala kumpanniji pubbliċi b'responsabbiltà limitata u varji kategoriji ta' kumpanniji b'responsabbiltà limitata b'kapital azzjonarju privat. Dawn il-kontabbli ċertifikati kienu jgawdu wkoll, skond l-Artikolu 3 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 3329/55, minn kompetenza "fakultattiva", f'dak illi huma setgħu jiġu magħżula sabiex jeżerċitaw l-attività ta' verifika ta' kumpanniji kummerċjali tat-tipi kollha kif ukoll tal-persuni ġuridiċi kollha previsti mill-Kodiċi Ċivili.
15. Barra minn hekk, kien hemm kontabbli li setgħu biss jeżerċitaw l-attivitajiet mhux riżervati lill-kontabbli ċertifikati, mingħajr ma kellhom l-ewwel jgħaddu minn konkors jew eżami. Din il-kategorija ta' professjonisti, il-"kontabbli ordinarji", kienet tinkludi mhux biss iċ-ċittadini Griegi li jeżerċitaw dawn l-attivitajiet iżda wkoll persuni approvati għal dan il-għan fi Stati oħra.
16. Mid-digriet tar-rinviju jirriżulta li r-regoli nazzjonali ġew emendati diversi drabi għat-traspożizzjoni tat-Tmien Direttiva fid-dritt nazzjonali.
17. Fl-ewwel lok, id-Digriet Leġiżlattiv Nru 3329/55 ġie emendat bid-Digriet Presidenzjali Nru 15/89 dwar l-adattament tal-leġiżlazzjoni dwar il-kontabbli ċertifikati għad-dispożizzjonijiet tat-Tmien Direttiva (FEK A’ 5/5.1.1989). F'dan ir-rigward, l-Artikolu 10 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 3329/55, kif emendat, filwaqt li jżomm, essenzjalment, l-istruttura ta' l-istabbiliment ta' l-Istitut tal-Kontabbli Ċertifikati, jipprovdi, bl-iskop li jrendi s-sistema nazzjonali konformi mat-Tmien Direttiva, xi preċiżazzjonijiet dwar l-obbligu li wieħed jgħaddi l-ewwel minn eżami sabiex ikun jista' jiġi rreġistrat fl-imsemmi Istitut. Fl-Artikolu 10(9) tad-Digriet Leġiżlattiv ġiet ukoll prevista l-possibbiltà li persuni li kienu kisbu l-awtorizzazzjoni professjonali mill-awtoritajiet ta' Stat Membru ieħor jiġu nnominati bħala kontabbli ċertifikati, bil-kundizzjoni li l-kwalifiki tagħhom ikunu meqjusa bħala ekwivalenti għal dawk ta' persuni nnominati jew imlaħqa kontabbli ċertifikati skond id-dispożizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu u li kienu pparteċipaw b'suċċess fl-eżami preliminari.
18. Bħala dispożizzjonijiet tranżitorji, id-Digriet Presidenzjali Nru 15/89 ipprovda, fl-Artikolu 6(3) u (4) tiegħu, il-possibbiltà li jiġu nnominati bħala kontabbli ċertifikati, sa' l-1 ta' Jannar 1990, mingħajr bżonn li jgħaddu minn eżami, il-professjonisti li setgħu juru li kienu wettqu fil-Greċja l-verifiki statutorji tal-kontijiet finanzjarji annwali ta' kumpanniji jew tal-kontijiet finanzjarji konsolidati ta' gruppi ta' impriżi, bil-kundizzjoni b'mod partikolari li huma kienu titulari ta' diploma universitarja u li kienu ġew meqjusa kapaċi li jwettqu l-verifiki statutorji ta' dokumenti dwar kontijiet.
19. Fit-tieni lok, bl-effett kumulattiv tal-Liġi Nru 1969/91 (FEK A’ 167/30.10.1991) u tad-Digriet Presidenzjali Nru 226/92 (FEK A’ 120/14. 7.1992), l-Istitut tal-Kontabbli Ċertifikati ġie ssostitwit mill-Istitut ta' l-Awdituri Ċertifikati. L-Artikolu 10 tad-Digriet Presidenzjali Nru 226/92, li jiddefinixxi r-rekwiżiti ta' dħul f'dan l-Istitut ġdid, ipprovda li l-imsemmi dħul huwa suġġett għall-kundizzjoni li wieħed jgħaddi minn eżami ta' kompetenza professjonali, li huwa rregolat fid-dettall bl-Artikolu 11 tad-Digriet Presidenzjali Nru 226/92. Madankollu, l-Artikolu 24(4) ta' l-imsemmi Digriet ipprovda li l-kontabbli ċertifikati diġà membri ta' l-Istitut tal-Kontabbli Ċertifikati huma rreġistrati bi dritt fl-Istitut il-ġdid ta' l-Awdituri Ċertifikati.
20. L-Artikolu 24(2) tad-Digriet Presidenzjali Nru 226/92 ipprovda, bħala dispożizzjonijiet tranżitorji:
"2. Fir-reġistru iċċitat iktar 'il fuq ta' l-awdituri Ċertifikati għandhom jiġu iskritti wkoll, fuq talba tagħhom imressqa fi żmien sitt xhur wara l-pubblikazzjoni tal-preżenti Digriet Presidenzjali u wara li jkunu għaddew minn eżami skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu segwenti:
a) it-titulari ta' diploma ta' studji superjuri finanzjarji, kummerċjali jew industrijali maħruġa fil-Greċja jew ta' diploma ekwivalenti maħruġa barra mill-Greċja u li għandhom ċittadinanza Griega jew huma ta' dixxendenza Griega u li kisbu esperjenza ta' verifiki ta' ħmistax-il sena fis-settur tal-finanzi, tal-kontabbiltà u dak ġuridiku fil-Greċja;
b) iċ-ċittadini Griegi u ċ-ċittadini ta' Stati Membri oħra tal-Komunitajiet Ewropej li i) huma approvati sabiex jeżerċitaw il-professjoni ta' kontabilist ċertifikat jew ta' awditur ċertifikat fi Stat Membru ieħor tal-Komunitajiet Ewropej u huma rikonoxxuti bħala kontabbli ċertifikati jew awdituri ċertifikati f'pajjiż tal-Komunitajiet Ewropew [...] u ii) kisbu esperjenza fil-qasam tal-verifiki għal għaxar snin, li almenu tlieta minnhom huma fil-Greċja."
21. Fit-tielet lok, l-obbligu li wieħed jagħmel eżami preliminari, previst fl-Artikolu 24 (2) tad-Digriet Presidenzjali Nru 226/92, ġie imħassar bl-Artikolu 2 (7) tad-Digriet Presidenzjali Nru 121/93 (FEK A’ 53/12.4.1993), li permezz tiegħu l-persuni kkonċernati msemmija fl-Artikolu 24 (2)(a) u (b) tad-Digriet Presidenzjali Nru 226/92 kellhom jippreżentaw id-dokumenti ta' xogħol relatati mal-verifiki tal-kontijiet li huma kienu għamlu matul il-karriera tagħhom għall-finijiet ta' eżami u ta' evalwazzjoni minn kumitat kompetenti.
22. Fir-raba' lok, l-Artikolu 18(3) tal-Liġi Nru 2231/94 (FEK A’ 139/31.8.1994) ipprovda:
"Dawk li huma diġà rreġistrati fir-reġistru ta' l-Istitut ta' l-Awdituri Ċertifikati, imsemmija fl-Artikolu 13 tad-Digriet Presidenzjali Nru 226/92, u li ma kinux membri ta' l-Istitut ta' Kontabbli Ċertifikati fit-30 ta' April 1993 għandhom jgħaddu minn eżami ta' kompetenza professjonali previst fl-Artikoli 10 u 11 tad-Digriet Presidenzjali Nru 226/92 qabel ma jiġu nnominati fil-grad. Dawn l-eżamijiet għandhom jiġu organizzati mill-Bord ta' Sorveljanza, li għandu jinnomina wkoll il-kumitati ta' l-eżamijiet. Dawk li ma għaddewx mill-eżami jew naqsu milli jieħdu parti fih għandhom jiġu kkanċellati mir-reġistru."
23. Fl-aħħar lok, din l-aħħar dispożizzjoni, li reġgħet stabbilit l-obbligu li wieħed jgħaddi minn eżami ta' kompetenza professjonali għal dawk li jixtiequ jiġu approvati bħala awditur ċertifikat fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tranżitorji ta' l-Artikolu 24(2) tad-Digriet Presidenzjali Nru 226/92, ġiet abrogata bl-Artikolu 3(2) tal-Liġi Nru 2257/94 (FEK A’ 197/23.11.1994) li jipprovdi:
"Wara l-Artikolu 18(3) tal-Liġi Nru 2231/94 (FEK A’ 139), għandhom jiġu miżjuda l-paragrafi 3(a), 3(b) u 3(c) li jipprovdu kif ġej: '3(a), Huma eżentati mill-eżami previst fl-Artikolu 18(3) tal-Liġi Nru 2231/94 u huma kkunsidrati bħala legalment irreġistrati fir-reġistru ta' l-Istitut ta' l-Awdituri Ċertifikati, previst fl-Artikolu 13 tad-Digriet Presidenzjali Nru 226/92, it-titulari ta' diploma ta' studji superjuri, kif previst fl-Artikolu 10(1) tad-Digriet Presidenzjali Nru 226/92, li jippruvaw, sa mhux iktar tard mid-data tal-pubblikazzjoni ta' din il-liġi, li kienu eżerċitaw attività ta' verifiki fil-Greċja għal 18-il sena u li, fl-1 ta' Jannar 1989, ġew imqabda b'xogħolijiet ta' verifiki fil-Greċja, jew li kisbu l-awtorizzazzjoni sabiex jeżerċitaw il-professjoni ta' kontabilist ċertifikat jew ta' awditur ċertifikat fi Stat Membru ieħor ta' l-Unjoni Ewropea jew f'wieħed mill-pajjiżi segwenti: l-USA, il-Kanada, l-Awstralja, in-New Zealand u l-Afrika t'Isfel, u li, fl-1 ta' Jannar 1989, għandhom għaxar snin esperjenza f'xogħol ta' verifiki, li almenu tlieta minnhom huma fil-Greċja. Is-sodisfazzjoni ta' dawn il-kundizzjonijiet hija vverifikata fi żmien xahrejn mill-Bord ta' Sorveljanza ta' l-Istitut ta' l-Awdituri Ċertifikati. L-awdituri ċertifikati msemmija fis-subparagrafi preċedenti ta' dan il-paragrafu, li l-Bord ta' Sorveljanza ta' l-Istitut ta' l-Awdituri Ċertifikati kkunsidra bħala li m'għandhomx il-kwalifiki meħtieġa, għandhom jippreżentaw il-provi tal-kwalifiki tagħhom bil-għan li jsir eżami ġdid minn kumitat speċjali ta' tliet membri, maħtur b'deċiżjoni tal-Ministru ta' l-Ekonomija nazzjonali u kompost minn professur ta' stabbiliment superjuri tal-verifika jew tal-kontabbiltà, minn rappreżentant tal-Kamra tal-Kummerċ u minn membru tal-Kumitat Xjentifiku ta' l-Istitut ta' l-Awdituri Ċertifikati. Dawk il-persuni li l-kumitat speċjali jikkunsidra bħala li għandhom il-kwalifiki meħtieġa, bl-eċċezzjoni tas-snin ta' esperjenza professjonali preliminari, huma rreġistrati fil-grad ta' awditur ċertifikat awżiljarju u huma mlaħqa fil-grad ta' awditur ċertifikat biss wara li jkunu kisbu l-esperjenza professjonali meħtieġa skond is-subparagrafu 3(a) ta' dan il-paragrafu. […]’"
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
24. Ir-rikorrenti ppreżentaw quddiem is-Symvoulio tis Epikrateias talba għall-annullament tad-Deċiżjoni Nru 75 tad-19 ta' Jannar 1995 tal-Bord ta' Sorveljanza ta' l-Istitut ta' l-Awdituri Ċertifikati, li biha l-imsemmi Bord aċċetta, fl-Istitut tiegħu, 60 kandidat li ma kinux membri ta' l-Istitut preċedenti tal-Kontabbli Ċertifikati, mingħajr ma għamlilhom eżami ta' kompetenza professjonali, minħabba li kienu jissodisfaw il-kundizzjonijiet kollha msemmija fl-Artikolu 18(3)(a) tal-Liġi Nru 2231/94, hekk kif miżjud bl-Artikolu 3(2) tal-Liġi Nru 2275/94 (iktar 'il quddiem "l-Artikolu 18(3)(a) tal-Liġi Nru 2231/94").
25. Fost dawn is-60 kandidat, xi uħud minnhom huma titulari ta' diplomi ta' studji superjuri fil-finanzi jew fil-kummerċ, għandhom nazzjonalità Griega u għandhom ħmistax-il sena esperjenza fis-settur ta' l-ekonomija, tal-kontabbiltà jew ġuridiku, kif inhu il-kas ta' G. Samothrakis et, filwaqt li oħrajn huma ċittadini Griegi jew ċittadini ta' Stati oħra li huma approvati sabiex jeżerċitaw il-professjoni ta' kontabilist ċertifikat jew ta' awditur ċertifikat fi Stat Membru ieħor u eżerċitaw attività ta' verifiki għal għaxar snin, bħal C. Panagiotidis.
26. Billi r-rikorrenti kienu qajmu l-problema tal-kompatibbiltà mat-Tmien Direttiva ta' l-eżenzjoni minn eżami ta' kompetenza professjonali mogħtija bl-Artikolu 18(3)(a) tal-Liġi Nru 2231/94, li serviet bħala bażi legali għad-Deċiżjoni Nru 75, u billi jeżistu xi dubji fuq l-interpretazzjoni ta' l-Artikoli 11 u 15 tat-Tmien Direttiva, il-Symvoulio tis Epikrateias iddeċidiet li tissospendi l-proċedimenti u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja ż-żewġ domandi preliminari segwenti:
"1) Il-leġiżlatur nazzjonali jista', fuq il-bażi ta' l-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva […], jagħmel użu mis-setgħa prevista f'dan l-Artikolu u jipprovdi li kategoriji varji ta' persuni jistgħu jiġu approvati biex iwettqu verifiki ta' dokumenti dwar kontijiet, b'deroga għas-sistema ġenerali, jiġifieri mingħajr ma jkunu l-ewwel ipparteċipaw għal eżami ta' kompetenza professjonali, meta l-Istat Membru kkonċernat kien diġà daħħal dan l-eżami fid-dritt nazzjonali tiegħu qabel l-adozzjoni tad-Direttiva? F'kull każ, jista' l-leġiżlatur nazzjonali jagħmel użu ripetut tas-setgħa li jadotta dispożizzjonijiet tranżitorji fuq il-bażi ta' l-Artikolu iċċitat iktar 'il fuq tad-Direttiva, b'mod partikolari wara d-data ta' skadenza ta' l-1 ta' Jannar 1991 (dispożizzjonijiet maqgħuda ta' l-Artikoli 15 u 30(2) tad-Direttiva)?
2) L-Artikolu 11 tad-Direttiva jfisser sempliċement li jekk min jitlob l-awtorizzazzjoni biex iwettaq il-verifiki ta' dokumenti dwar kontijiet fi Stat Membru ta' l-Unjoni Ewropea akkwista, taħt is-sistema li tippreċedi l-armonizzazzjoni, xi kwalifiki meħtieġa fi Stat Membru ieħor, l-Istat li qed jiġi mitlub l-awtorizzazzjoni jista' jikkunsidra li dawn il-kwalifiki inkisbu f'dan l-aħħar Stat, mingħajr ma jintroduċi deroga għar-regola ġenerali li l-awtorizzazzjoni tiġi mogħtija biss wara li wieħed jgħaddi minn eżami ta' kompetenza professjonali? Jew għandu jiġi interpretat bħala li jippermetti lil persuna li ġiet approvata biex twettaq il-verifiki ta' dokumenti dwar kontijiet fi Stat Membru, taħt is-sistema li tippreċedi l-armonizzazzjoni, tirċievi l-awtorizzazzjoni korrispondenti fi Stat Membru ieħor mingħajr ma tipparteċipa għal eżami ta' kompetenza professjonali, iżda biss fuq il-bażi tal-verifika li l-kwalifiki tagħha huma ekwivalenti?"
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
27. Bl-ewwel domanda tagħha, li tinqasam f'żewġ partijiet, il-qorti tar-rinviju titlob, fl-ewwel lok, jekk Stat Membru jistax jagħmel użu mis-setgħa prevista fl-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva sabiex jadotta dispożizzjonijiet tranżitorji li fuq il-bażi tagħhom xi kategoriji ta' professjonisti jistgħu jiġu approvati biex iwettqu l-kontroll tad-dokumenti dwar kontijiet mingħajr l-ewwel ma jkunu għaddew minn eżami ta' kompetenza professjonali bħal dak provdut mill-imsemmija Direttiva, meta dan l-Istat Membru diġà stabbilixxa eżami ta' kompetenza professjonali fid-dritt nazzjonali tiegħu qabel l-adozzjoni tat-Tmien Direttiva. Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, fit-tieni lok, u fil-każ ta' risposta affermattiva għall-ewwel parti tad-domanda, jekk fid-dawl ta' l-effett kombinat ta' l-Artikoli 15 u 30(2) tat-Tmien Direttiva, l-Istat Membru kkonċernat jistax jgħamel użu mill-imsemmija setgħa wara l-1 ta' Jannar 1991 u, dan ripetutament.
Fuq l-ewwel parti ta' l-ewwel domanda
28. Fir-rigward ta' l-ewwel parti ta' l-ewwel domanda, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jsostnu li s-setgħa prevista fl-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva m'għandhiex tippermetti li jiġu mwarrba d-dispożizzjonijiet nazzjonali li jippreċedu l-adozzjoni ta' din id-Direttiva kif ukoll id-dispożizzjonijiet Komunitarji li jistabbilixxu s-sistema ġenerali ta' attestazzjoni tal-kompetenza professjonali ta' kontabbli. Ir-rikors għal din is-setgħa jservi sabiex jiġu protetti n-normi legali diġà eżistenti fid-dritt nazzjonali ta' l-Istati Membri. Konsegwentement, l-imsemmija setgħa m'għandhiex tiġi użata bħala bażi legali sabiex jiġu introdotti regoli nazzjonali ġodda li jitbegħdu kemm mis-sistema ġenerali tat-Tmien Direttiva kif ukoll mis-sistema nazzjonali li kienet teżisti qabel.
29. Konsegwentement, fid-dawl ta' l-eżistenza fid-dritt nazzjonali, qabel l-adozzjoni tat-Tmien Direttiva, ta' l-obbligu li wieħed jgħaddi minn eżami ta' kompetenza professjonali, il-leġiżlatur Grieg ma jistax jagħmel użu mill-Artikoli 15 u 30 tat-Tmien Direttiva biex jeżenta lil xi professjonisti mill-imsemmi obbligu.
30. Għall-kuntrarju, kemm G. Samothrakis et
kif ukoll il-Gvern Grieg u l-Kummissjoni huma ta' l-opinjoni li s-setgħa pprovduta fl-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva mhijiex suġġetta għall-preskrizzjonijiet legali li kienu jeżistu fl-Istati Membri qabel id-dħul fis-seħħ tat-Tmien Direttiva. Interpretazzjoni bħal din tista' twassal għal trattament diskriminatorju fost il-professjonisti li jissodisfaw il-kundizzjonijiet ipprovduti fl-Artikoli 15 u 19 ta' din id-Direttiva.
31. Il-Kummissjoni tippreċiża li, fir-rigward tas-sistema Griega li tippreċedi l-adozzjoni tat-Tmien Direttiva, filwaqt li kategorija speċifika ta' awdituri tal- kontijiet kienu suġġetti għal eżami, l-awdituri l-oħra eżerċitaw attivitajiet li jaqgħu taħt il-kamp ta' applikazzjoni tat-Tmien Direttiva mingħajr l-ewwel ma kienu għaddew minn eżamijiet professjonali partikolari.
32. F'dan ir-rigward, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali sostnew, matul is-seduta, li, fid-dritt Grieg, qabel l-adozzjoni tat-Tmien Direttiva, il-kontabbli liċenzjati biss setgħu jwettqu ċerti attivitajiet u li, konsegwentement, l-intervenjenti fil-kawża prinċipali ma kinux f'pożizzjoni li jibbenefikaw mid-dispożizzjonijiet tranżitorji adottati fuq il-bażi ta' l-Artikolu 15 ta' din id-Direttiva.
33. Għandu jiġi kkonstatat, l-ewwel nett, li l-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva huwa indirizzat lill-Istati Membri kollha. L-eżerċizzju ta' din is-setgħa prevista hija għaldaqstant limitata biss mill-kundizzjonijiet speċifikati f'dan l-Artikolu.
34. Skond dawn il-kundizzjonijiet, is-setgħa in kwistjoni tikkonċerna biss "dawk il-persuni professjonisti li ma ġewx approvati b'atti individwali ta’ l-awtoritajiet kompetenti iżda li minkejja dan huma kkwalifikati fi Stat Membru biex iwettqu l-verifiki statutorji tad-dokumenti msemmija fl-Artikolu 1(1) u fil-fatt wettqu tali attivitajiet sa [sena wara l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 30(2)]".
35. Għaldaqstant, jekk persuna tissodisfa dawn il-kundizzjonijiet, hija tista' tibbenefika minn awtorizzazzjoni bl-applikazzjoni tas-setgħa mogħtija fl-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva, mingħajr mhuwa neċessarju li jiġi eżaminat safejn is-sistema nazzjonali li tippreċedi l-adozzjoni tat-Tmien Direttiva kienet tipprovdi jew le obbligu li ċerta kategorija ta' professjonisti jgħaddu minn eżami.
36. Madankollu, sabiex tingħata risposta għall-argument tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, hekk kif ippreċiżat fil-punt 28 tal-preżenti sentenza, għandu jiġi osservat li, safejn hija s-sistema nazzjonali li tippreċedi l-adozzjoni tat-Tmien Direttiva li ddeterminat jekk professjonist kienx awtorizzat iwettaq il-verifiki statutorji tad-dokumenti msemmija fl-Artikolu 1(1) ta' l-imsemmija Direttiva, l-applikazzjoni tal-kundizzjonijiet ipprovduti fl-Artikolu 15 ta' din id-Direttiva għandha bħala effett li, billi din is-sistema nazzjonali preċedenti rrikjediet mill-kandidati li jgħaddu minn eżami ta' kompetenza professjonali sabiex ikunu jistgħu jeżerċitaw l-attività msemmija fit-Tmien Direttiva, il-professjonisti msemmija fl-imsemmi Artikolu 15 bħala benefiċjarji eventwali tad-dispożizzjonijiet tranżitorji ta' dan l-Artikolu kellhom, f'kull każ, jgħaddu mill-eżami in kwistjoni.
37. F'dawn il-ċirkustanzi, għandu jiġi konkluż li l-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva jippermetti lill-Istati Membri kollha japprovaw il-persuni li jissodisfaw il-kundizzjonijiet ipprovduti f'dan l-Artikolu, jiġifieri dawk li għandhom il-kwalifiki, fl-Istat Membru kkonċernat, sabiex iwettqu l-verifiki statutorji tad-dokumenti msemmija fl-Artikolu 1(1), ta' l-istess Direttiva u li wettquhom sad-data msemmija fl-imsemmi Artikolu 15, mingħajr ma jobbligahom li l-ewwel jgħaddu minn eżami ta' kompetenza professjonali.
Fuq it-tieni parti ta' l-ewwel domanda
38. Bit-tieni parti ta' l-ewwel domanda tagħha, li hija stess maqsuma f'żewġ partijiet, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk, fejn il-persuni kkonċernati jissodisfaw iż-żewġ kriterji msemmija fl-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva, Stat Membru huwiex f'pożizzjoni, minn naħa, li jagħmel użu wara l-1 ta' Jannar 1991 mis-setgħa pprovduta fl-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva u, min-naħa l-oħra, li jagħmel hekk ripetutament.
39. Fir-rigward ta' l-ewwel subparti, kemm ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali kif ukoll il-Gvern Spanjol isostnu, bi qbil ma' l-opinjoni maġġoritarja tal-qorti tar-rinviju, li mill-Artikoli 15 u 30 tat-Tmien Direttiva jirriżulta li Stat Membru jista' japprova professjonisti skond l-imsemmi Artikolu 15 matul perijodu li ma jistax ikun wara l-1 ta' Jannar 1991.
40. F'dan ir-rigward, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jippreċiżaw li, f'dan il-każ, id-Deċiżjoni Nru 75 ġiet meħuda fid-19 ta' Jannar 1995, jiġifieri f'data li fiha ż-żmien previst fl-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva kien skada. L-opinjoni maġġoritarja tal-qorti tar-rinviju hija bbażata għall-kuntrarju fuq l-Artikolu 18(3)(a) tal-Liġi Nru 2231/94, li ddaħħal fit-23 ta' Novembru 1994 bil-Liġi Nru 2257/94, data li wkoll tiġi wara dik ta' l-1 ta' Jannar 1991.
41. Minn naħa tagħhom, G. Samothrakis et, kif ukoll il-Gvern Grieg, isostnu li l-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva jikkonferixxi lill-professjonisti li għalihom huwa jirreferi d-dritt li jiġu approvati, b'deroga għad-dispożizzjonijiet ġenerali ta' din id-Direttiva, dritt li ma jistax jiġi limitat minħabba dewmien eventwali ta' l-Istat Membru kkonċernat fl-adozzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali neċessarji sabiex tingħata l-awtorizzazzjoni.
42. Il-Kummissjoni, minn naħa tagħha, hija ta' l-opinjoni li, skond il-kliem ta' l-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva, it-terminu ta' sena stabbilit għall-ksib ta' l-awtorizzazzjoni pprovdut f'dan l-Artikolu jibda' jgħaddi mid-data ta' l-implementazzjoni effettiva tal-miżuri ta' traspożizzjoni ta' l-imsemmija Direttiva, liema traspożizzjoni ġiet effettwata, skond hi, bid-Digriet Presidenzjali Nru 226/92, hekk kif emendat bid-Digriet Presidenzjali Nru 121/93. F'dan ir-rigward, hija tippreċiża li, minkejja li l-Artikolu 18(3)(a) tal-Liġi Nru 2231/94 kien ġie ppubblikat iktar minn sena wara d-data ta' traspożizzjoni effettiva tat-Tmien Direttiva mill-Gvern Grieg, dan l-Artikolu għandu jiġi kkunsidrat bħala li kien ġie adottat fiż-żmien stipulat, f'dak illi, b'dan l-Artikolu l-leġiżlatur illimita ruħu li jdaħħal mill-ġdid, sabiex japplikahom b'mod retroattiv, id-dispożizzjonijiet tranżitorji adottati fiż-żmien stipulat permezz tad-Digriet Presidenzjali Nru 121/93.
43. Għandu jiġi osservat, mill-ewwel, li l-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva jipprovdi li s-setgħa prevista f'dan l-Artikolu tista' tiġi użata "[S]a sena wara l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet imsemmijin fl-Artikolu 30 (2)". F'dan ir-rigward, minkejja li l-Artikolu 30(1) ta' l-istess Direttiva jipprovdi li l-Istati Membri "għandhom idaħħlu fis-seħħ qabel l-1 ta’ Jannar 1988 il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji għalihom biex iħarsu din id-Direttiva", skond l-Artikolu 30(2), huma "jistgħu jiddisponu li d-dispożizzjonijiet imsemmijin fil-paragrafu 1 m’għandhomx japplikaw sa l-1 ta’ Jannar 1990".
44. Din l-aħħar dispożizzjoni għaldaqstant tippermetti lill-Istati Membri jiddiferixxu sa' l-1 ta' Jannar 1990 l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet neċessarji għat-traspożizzjoni tat-Tmien Direttiva. Fuq din il-bażi, l-Artikolu 15 ta' l-istess Direttiva għandu bħala effett li jippermetti lil Stat Membru jirrikorri għas-setgħa pprovduta fih sa sena wara d-data ta' applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu t-Tmien Direttiva, data li m'għandhiex, f'kull każ, tkun wara l-1 ta' Jannar 1990.
45. Għandu jiġi ppreċiżat, fl-ewwel lok, li l-argument ta' G. Samothrakis et, kif ukoll tal-Gvern Grieg, li l-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva jagħti dritt lill-professjonisti li huma msemmija fih, irrispettivament mid-dewmien eventwali mill-Istat Membru fl-użu tas-setgħa prevista f'dan l-Artikolu, ma jistax jiġi milqugħ. Kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 55 tal-konklużjonijiet tiegħu, sakemm, skond il-kliem ta' l-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva, Stat Membru "jista'" japprova l-klassi ta' professjonisti msemmija f'dan l-Artikolu, dan jagħti biss lill-Istati Membri l-possibbiltà li jadottaw dispożizzjonijiet tranżitorji, jiġifieri setgħa diskrezzjonarli li ma tistax isservi, minn natura tagħha stess, bħala bażi legali għad-drittijiet tal-benefiċjarji ta' l-eżerċizzju eventwali ta' din is-setgħa.
46. Fit-tieni lok, l-argument tal-Kummissjoni li l-perijodu ta' sena stabbilit fl-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva jibda' jiddekorri mid-data ta' traspożizzjoni effettiva, fid-dritt nazzjonali, tat-Tmien Direttiva lanqas ma jista' jiġi milqugħ. Dan l-argument jkollu bħala effett li jippermetti lil Stat Membru jirrikorri għas-setgħa li jadotta dispożizzjonijiet tranżitorji, dispożizzjonijiet li għandhom neċessarjament bħala effett li jiddiferixxu l-adozzjoni kompluta tad-Direttiva, anki f'każ ta' traspożizzjoni tardiva ta' din id-Direttiva.
47. F'dan ir-rigward, hekk kif ġie kkonstatat fil-punt 44 tal-preżenti sentenza, is-setgħa prevista fl-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva tista' tiġi eżerċitata sa' sena wara d-data ta' applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jimplementaw l-imsemmija Direttiva fid-dritt intern, data li m'għandhiex, f'kull każ, tkun wara l-1 ta' Jannar 1990. Hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-effett ikkombinat tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 15 u 30 tat-Tmien Direttiva huwa li jilħaq bilanċ bejn, minn naħa, l-għan finali tad-Direttiva, li jikkonsisti fl-istabbiliment ta' sistema komunitarja armonizzata u, min-naħa l-oħra, il-protezzjoni leġittima ta' professjonisti li diġà kienu qed jeżerċitaw l-attività in kwistjoni billi jgħati lill-Istati Membri perijodu ta' sena sabiex jadottaw dispożizzjonijiet tranżitorji favur dawn il-professjonisti.
48. L-interpretazzjoni mressqa mill-Kummissjoni jkollha bħala effett li tneħħi dan il-bilanċ safejn din l-interpretazzjoni tippermetti lil Stat Membru jadotta dispożizzjonijiet tranżitorji f'perijodu li jibda jgħaddi mid-data ta' traspożizzjoni effettiva tad-Direttiva in kwistjoni fid-dritt nazzjonali, li jista' jseħħ wara l-perijodu stipulat.
49. Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li l-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva jipprekludi li Stat Membru jeżerċita s-setgħa, prevista fih, li japprova professjonisti, mingħajr ma jobbligahom l-ewwel jgħaddu minn eżami ta' kompetenza professjonali b'deroga għad-dispożizzjonijiet ġenerali ta' din id-Direttiva, wara l-perijodu ta' sena li jibda jiddekorri mid-data ta' applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu l-imsemmija Direttiva, data li m'għandhiex, f'kull każ, tkun wara l-1 ta' Jannar 1990.
50. Fir-rigward tat-tieni parti, li tistaqsi jekk is-setgħa prevista fl-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva tistax tiġi użata ripetutament, għandu jiġi osservat li din id-domanda hija bbażata fuq il-kunċett li l-adozzjoni ta' dispożizzjoni nazzjonali li tippermetti lill-awtorità kompetenti tapprova professjonista fil-kuntest ta' l-imsemmi Artikolu tikkostitwixxi użu ta' l-imsemmija setgħa.
51. Madankollu, safejn il-persuni kkonċernati setgħu jiġu approvati biss b'riżultat ta' deċiżjoni ta' l-awtorità nazzjonali kompetenti, li huwa barra minn hekk ipprovdut fl-Artikolu 19 tat-Tmien Direttiva, f'din il-kawża, id-Deċiżjoni Nru 75 biss, meħuda fid-19 ta' Jannar 1995, jiġifieri, wara d-data ta' skadenza ta' l-1 ta' Jannar 1991, tista' tiġi kkunsidrata bħala tentattiv ta' użu ta' l-imsemmija setgħa. Għaldaqstant, mhemmx lok li tingħata risposta għat-tieni subparti tat-tieni parti ta' l-ewwel domanda.
52. Fid-dawl ta' dak li jippreċedi, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva jippermetti lill-Istati Membri kollha japprovaw persuni li jissodisfaw il-kundizzjonijiet ipprovduti f'dan l-Artikolu, jiġifieri, dawk li huma kkwalifikati fl-Istat Membru kkonċernat, sabiex iwettqu verifiki statutorji tad-dokumenti msemmija fl-Artikolu 1(1), u li wettqu dawk l-attivitajiet sad-data msemmija fl-imsemmi Artikolu 15, mingħajr ma jkunu meħtieġa li l-ewwel jgħaddu minn eżami ta' kompetenza professjonali.
53. Madankollu, l-imsemmi Artikolu 15 jipprekludi li Stat Membru jeżerċita s-setgħa pprovduta fih wara l-perijodu ta' skadenza ta' sena li tibda tiddekorri mid-data ta' applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu l-imsemmija Direttiva, data li m'għandhiex, f'kull każ, tkun wara l-1 ta' Jannar 1990.
Fuq it-tieni domanda
54. Bit-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment jekk, skond l-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva, il-professjonisti approvati fi Stat Membru ieħor għall-verifiki ta' dokumenti dwar kontijiet jistgħux jiksbu awtorizzazzjoni sabiex jeżerċitaw din l-attività fi Stat Membru ieħor, mingħajr ma jkunu obbligati li jgħaddu minn eżami ta' kompetenza professjonali, hekk kif provdut fit-Tmien Direttiva.
55. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, kif ukoll il-Gvern Grieg, isostnu, kif ikkunsidrat b'mod unanimu l-qorti tar-rinviju, li l-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva jipprovdi biss l-evalwazzjoni mill-Istat Membru ospitanti tal-kwalifiki miksuba fi Stat Membru ieħor, bl-għan li tingħata l-awtorizzazzjoni professjonali fit-territorju tiegħu, u li ma jippermettix lil dan ta' l-aħħar jagħti awtorizzazzjoni professjonali mingħajr eżami peress illi, skond dispożizzjonijiet oħra tat-Tmien Direttiva li jiddefinixxu l-kwalifiki meħtieġa, is-suċċess f'eżami ta' kompetenza professjonali jikkostitwixxi kwalifika indispensabbli għall-għotja ta' l-awtorizzazzjoni professjonali.
56. Huma jippreċiżaw barra minn hekk li l-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva jikkonċerna biss il-possibbiltà li jiġu kkunsidrati bħala ekwivalenti l-kwalifiki miksuba minn kandidat fi Stat Membru ieħor, u mhux ir-rikonoxximent ta' awtorizzazzjonijiet mogħtija fi Stat Membru ieħor.
57. Il-Kummissjoni, minn naħa tagħha, issostni li kemm il-kliem ta' l-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva kif ukoll l-ispirtu tiegħu, li huma intiżi sabiex tiġi kkonstatata l-ekwivalenza ta' kwalifiki miksuba fi Stat Membru ma' dawk meħtieġa fl-Istat Membru ospitanti, huma favur l-interpretazzjoni li l-awtoritajiet kompetenti ta' l-Istat Membru ospitanti jevalwaw u jassessjaw l-ekwivalenza ta' l-imsemmija kwalifiki ma' dawk meħtieġa fl-Istat tagħhom, mingħajr ma jkunu obbligati jissuġġettaw lill-professjonisti kkonċernati għall-eżami msemmi fl-Artikolu 4 ta' l-imsemmija Direttiva.
58. Għandu jiġi osservat, l-ewwel nett, li l-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva jikkonċerna, essenzjalment, l-iffissar, mill-awtorità kompetenti ta' l-Istat Membru ospitanti, ta' l-ekwivalenza tal-"kwalifiki" tal-persuni li kisbu parti jew it-totalità ta' dawn il-kwalifiki fi Stat Membru ieħor.
59. Fil-preżent, it-terminu "kwalifiki" mhuwiex iddefinit fit-Tmien Direttiva. F'dan il-kuntest, ma jistax jiġi kkunsidrat li kull waħda mill-kwalifiki skond l-Artikolu 11 ta' l-imsemmija Direttiva tikkorrispondi ma' l-esiġenzi distinti pprovduti fl-Artikolu 4 ta' din id-Direttiva, li jinkludi li l-persuna tkun għaddiet minn eżami ta' kompetenza professjonali. Għall-kuntrarju, l-użu ta' l-imsemmija kelma jippermetti lill-awtoritajiet kompetenti ta' l-Istat Membru ospitanti jevalwaw globalment il-kwalifiki tal-persuna kkonċernata, evalwazzjoni li, barra minn hekk, ma tobbligahomx jeżiġu mill-persuna kkonċernata li tgħaddi minn eżami ta' kompetenza professjonali ta' dan l-Istat jew li kienet għaddiet minn eżami bħal dan fi Stat Membru ieħor.
60. Barra minn hekk, għandu jiġi ppreċiżat li l-iffissar ta' l-ekwivalenza msemmija fl-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva huwa bbażat fuq evalwazzjoni ta' fatt, u mhux fuq il-konstatazzjoni formali ta' l-ekwivalenza ta' kwalifika partikolari. F'dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li hija d-Direttiva 89/48/KEE tal-Kunsill, tal-21 ta' Diċembru 1988, dwar sistema ġenerali għar-rikonoxximent ta' diplomi ta' edukazzjoni għolja mogħtija mal-kompletar ta' l-edukazzjoni u t-taħriġ professjonali ta' mill-inqas tliet snin (ĠU 1989, L 19, p. 16), li tikkonċerna r-rikonoxximent ta' awtorizzazzjonijiet miksuba għall-eżerċizzju ta' professjoni rregolata fi Stat Membru ieħor. Madankollu, minkejja li din id-Direttiva hija applikabbli fil-mument tal-fatti tal-kawża prinċipali, id-domanda magħmula lill-qorti tar-rinviju tikkonċerna l-interpretazzjoni tat-Tmien Direttiva li l-adozzjoni tagħha ppreċediet dik tad-Direttiva 89/48. Barra minn hekk, hekk kif irrimarka l-Avukat Ġenerali fil-punt 74 tal-konklużjonijiet tiegħu, it-tnax–il premessa tat-Tmien Direttiva tindika b'mod ċar li din id-Direttiva ma tikkonċernax "[l-] għarfien ta’ l-awtorizzazzjoni mogħtija lil ċittadini ta’ Stati Membri bl-iskop li jwettqu il-verifiki [ta' dokumenti dwar kontijiet] " li skond din il-premessa, ikun irregolat sussegwentement.
61. Barra minn hekk, u sabiex tingħata risposta għat-tieni domanda magħmula, għandu jiġi ppreċiżat li l-eżerċizzju tas-setgħa pprovduta fl-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva mhuwiex limitat għall-evalwazzjoni ta' l-ekwivalenza tal-kwalifiki biss miksuba skond is-sistema li tippreċedi l-adozzjoni tat-Tmien Direttiva u li l-evalwazzjoni ta' l-ekwivalenza m'għandhiex tiddependi mill-mument meta ġew miksuba l-kwalifiki in kwistjoni, jiġifieri qabel jew wara t-traspożizzjoni tat-Tmien Direttiva.
62. Fir-rigward tan-natura stess ta' l-evalwazzjoni msemmija fl-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva, għandu jiġi kkunsidrat li, fin-nuqqas ta' dispożizzjonijiet speċifiċi li jirregolaw l-eżami ta' l-ekwivalenza, huma l-awtoritajiet kompetenti li għandhom jipproċedu għall-imsemmi eżami fir-rispett ta' l-obbligi li r-regoli tat-Trattat KE u, b'mod partikolari, ir-regoli li jikkonċernaw il-libertà ta' l-istabbiliment jimponu fuq l-Istati Membri.
63. L-Artikolu 52 tat-Trattat KE (li, wara l-emendi, sar l-Artikolu 43 KE) jimponi fuq l-Istat Membru li ġie ppreżentat b'talba għall-awtorizzazzjoni li tiġi eżerċitata professjoni li l-aċċess għaliha hija, skond il-leġiżlazzjoni nazzjonali, suġġetta għall-pussess ta' diploma jew ta' kwalifika professjonali, l-obbligu li jieħu in kunsiderazzjoni d-diplomi, iċ-ċertifikati u t-titoli oħra li l-persuna kkonċernata kisbet bl-iskop li teżerċita din l-istess professjoni fi Stat Membru ieħor billi jagħmel paragun bejn il-kompetenzi attestati b'dawn id-diplomi u t-tagħrif u l-kwalifiki meħtieġa mir-regoli nazzjonali (ara s-sentenzi tas-7 ta' Mejju 1991, Vlassopoulou, C-340/89, Ġabra p.I-2357, punt 16; tas-16 ta' Mejju 2002, Il-Kummissjoni vs Spanja, C-232/99, Ġabra p. I-4235, punt 21, u tat-13 ta' Novembru 2003, Morgenbesser, C-313/01, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 57).
64. Jekk, wara dan l-eżami komparattiv, wieħed jasal għall-konstatazzjoni li t-tagħrif u l-kwalifiki attestati bid-diploma barranija jikkorrispondu għal dawk meħtieġa mid-dispożizzjonijiet nazzjonali, l-Istat Membru huwa obbligat li jirrikonoxxi li din id-diploma tissodisfa l-kundizzjonijiet ipprovduti minn dawn ta' l-aħħar (sentenza Vlassopoulou, iċċitata iktar 'il fuq, punt 19).
65. Jekk, għall-kuntrarju, jirriżulta li l-paragun bejn dan it-tagħrif u dawn il-kwalifiki u dawk meħtieġa mid-dispożizzjonijiet nazzjonali huwa biss parzjali, l-Istat Membru ospitanti għandu d-dritt li jeżiġi li l-persuna kkonċernata tipprova li hija kisbet it-tagħrif u l-kwalifiki li jonqsu. F'dan il-każ, huma l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li għandhom jevalwaw jekk it-tagħrif miksub fl-Istat Membru ospitanti, fil-kuntest kemm ta' kors ta' studji kif ukoll ta' esperjenza prattika, huwiex biżżejjed sabiex jiġi stabbilit il-pussess tat-tagħrif mankanti (sentenza Vlassopoulou, iċċitata iktar 'il fuq, punt 20).
66. Sakemm l-awtorizzazzjonijiet mogħtija lill-persuni kkonċernati li fir-rigward tagħhom hija indirizzata d-Deċiżjoni Nru 75 kienu bbażati fuq id-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu l-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva, hija l-qorti nazzjonali li għandha tistabbilixxi jekk, bħala riżultat ta' l-effett ikkombinat ta' l-Artikolu 18(3)(a) tal-Liġi Nru 2231/94 u tad-Deċiżjoni Nru 75, l-imsemmija awtorizzazzjonijiet ġewx mogħtija b'osservanza tal-prinċipji fuq imsemmija.
67. Fid-dawl ta' dak li ntqal qabel, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva jippermetti lil Stat Membru ospitanti japprova, għall-eżerċizzju ta' l-attività ta' verifiki statutorji tad-dokumenti dwar kontijiet, il-professjonisti diġà approvati fi Stat Membru ieħor, mingħajr ma jissuġġetthom għal eżami ta' kompetenza professjonali, jekk l-awtoritajiet kompetenti ta' l-imsemmi Stat Membru ospitanti jikkunsidraw li l-kwalifiki tagħhom huma ekwivalenti għal dawk mitluba mil-leġiżlazzjoni nazzjonali ta' l-Istat tagħhom, skond l-imsemmija Direttiva.
Fuq l-ispejjeż
68. Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' l-osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Parti operattiva
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta' u tiddeċiedi li:
1) L-Artikolu 15 tat-Tmien Direttiva 84/253/KEE tal-Kunsill, ta' l-10 ta' April 1984, ibbażata fuq l-Artikolu 54(3)(g) tat-Trattat KEE, dwar l-awtorizzazzjoni ta’ persuni responsabbli biex iwettqu l-verifiki statutorji ta’ dokumenti dwar kontijiet, jippermetti lill-Istati Membri kollha japprovaw il-persuni li jissodisfaw il-kundizzjonijiet ipprovduti f'dan l-Artikolu, jiġifieri dawk li għandhom il-kwalifiki fl-Istat Membru kkonċernat, sabiex iwettqu l-verifiki statutorji tad-dokumenti msemmija fl-Artikolu 1(1), u li wettquhom sad-data msemmija fl-imsemmi Artikolu 15, mingħajr ma jobbligahom l-ewwel jgħaddu minn eżami ta' kompetenza professjonali.
Madankollu, l-imsemmi Artikolu 15 jipprekludi li Stat Membru jeżerċita s-setgħa li hija pprovduta fih wara l-perijodu ta' skadenza ta' sena li tibda tgħaddi mid-data ta' applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu l-imsemmija Direttiva, data li m'għandhiex, f'kull każ, tkun wara l-1 ta' Jannar 1990.
2) L-Artikolu 11 tat-Tmien Direttiva 84/253 jippermetti lil Stat Membru ospitanti japprova, għall-eżerċizzju ta' l-attività ta' verifiki statutorji tad-dokumenti dwar kontijiet, il-professjonisti diġà approvati fi Stat Membru ieħor, mingħajr ma jissuġġetthom għal eżami ta' kompetenza professjonali, jekk l-awtoritajiet kompetenti ta' l-imsemmi Stat Membru ospitanti jikkunsidraw il-kwalifiki tagħhom huma ekwivalenti għal dawk mitluba mil-leġiżlazzjoni nazzjonali ta' l-Istat tagħhom, skond l-imsemmija Direttiva.