62023CJ0537_RES
Cás C-537/23
Società Italiana Lastre SpA (SIL)
v
Agora SARL
[Iarraidh ar réamhrialú ón Cour de cassation (an Fhrainc)]
Breithiúnas na Cúirte (an Chéad Dlísheomra) an 27 Feabhra 2025
(Tarchur chun réamhrialú – Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta agus tráchtála – Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 – Airteagal 25(1) – Comhaontú dlínse – Bailíocht an chomhaontaithe a mheas – Nádúr míchruinn agus claonta – An dlí is infheidhme – Coincheap ‘ar neamhní ó thaobh a bhailíochta substaintiúla’)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse agus forfheidhmiú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála – Rialachán Uimh. 1215/2012 – Dlínse a iarchur – Comhaontú dlínse – Bailíocht an chomhaontaithe a mheas – Gearáin lena n-éilítear nádúr míchruinn agus claonta – Critéir chun measúnú a dhéanamh – Critéir neamhspleácha a eascraíonn as Airteagal 25 den Rialachán – Inghlacthacht – Critéir a bhaineann leis na forais neamhnithe ‘ó thaobh bailíocht substaintiúl’ – Do-ghlacthacht
(Rialachán Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 25(1))
(féach míreanna 32 go 54, mír 1 den chuid oibríochtúil)
Comhar breithiúnach in ábhair shibhialta – Dlínse agus forfheidhmiú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála – Rialachán Uimh. 1215/2012 – Dlínse a iarchur – Comhaontú dlínse lena dtugtar níos mó ceart do pháirtí amháin ná don pháirtí eile – Bailíocht – Coinníollacha
(Rialachán Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Airteagal 25(1) agus (4))
(féach míreanna 56 go 68, mír 2 den chuid oibríochtúil)
Achoimre
Agus tarchur chun réamhrialú á éisteacht aici ón Cour de cassation (an Fhrainc), léiríonn an Chúirt Airteagal 25(1) agus (4) de Rialachán Uimh. 1215/2012 (
1
) agus sonraíonn sí na critéir nach mór bailíocht comhaontaithe dlínse a mheas ina leith i gcás gearán lena n-éilítear go bhfuil an comhaontú sin míchruinn nó claonta, chomh maith leis na coinníollacha a bhaineann le bailíocht comhaontaithe den sórt sin, faoina bhféadfaidh ceann de na páirtithe sa chomhaontú sin caingean a thionscnamh os comhair na haon chúirte amháin arna hainmniú aici, cé go bhféadfaidh an páirtí eile imeachtaí a thionscnamh os comhair aon chúirte inniúla eile.
Chun obair a chur i gcrích arna hordú ag daoine nádúrtha, thug Agora SARL, cuideachta atá corpraithe faoi dhlí na Fraince, conradh i gcrích le Società Italiana Lastre SpA (SIL), cuideachta atá corpraithe faoi dhlí na hIodáile, chun painéil chumhdaigh a sholáthar. Áiríodh sa chonradh sin comhaontú dlínse (‘an comhaontú dlínse atá i gceist’), lenar foráladh go mbeidh feidhm ag dlínse chúirt Brescia (an Iodáil) maidir le haon díospóid a eascróidh as an gconradh nó a bhaineann leis. Choinnigh SIL an ceart chun caingean a thabhairt in aghaidh an cheannaitheora ‘os comhair cúirt eile a bhfuil dlínse aici san Iodáil nó thar lear’.
Tar éis dóibh neamhrialtachtaí a aimsiú i bhfeidhmiú na hoibre atá i gceist, thug na cliaint caingean in aghaidh Agora agus SIL maidir le dliteanas agus cúiteamh os comhair an tribunal de grande instance de Rennes (an Fhrainc). D’iarr Agora SIL a uamadh mar ráthóir agus, ar bhonn an chomhaontaithe dlínse atá i gceist, chuir SIL i gcoinne an éilimh sin ar ráthaíocht trí agóid a dhéanamh nach raibh dlínse idirnáisiúnta ag cúirt na Fraince. Diúltaíodh don agóid sin ag an gcéadchéim, agus seasadh leis an gcinneadh sin ar achomharc. Rinne SIL achomharc ar phointe dlí ina dhiaidh sin os comhair an Cour de Cassation (an Fhrainc), an chúirt a rinne an tarchur.
Agus amhras ar an gcúirt sin faoi dhá cheist a bhain le bailíocht an chomhaontaithe dlínse, chinn sí ceist a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú. Féachann a céad cheist lena fháil amach, i gcomhthéacs measúnú a dhéanamh ar bhailíocht comhaontaithe dlínse, an gá na gearáin lena líomhnaítear go bhfuil an comhaontú sin míchruinn nó claonta a scrúdú i bhfianaise na gcritéar a bhaineann leis na forais chun an comhaontú sin a chur ‘ar neamhní ó thaobh a bhailíochta substaintiúla’, a shainmhínítear i ndlí na mBallstát i gcomhréir le hAirteagal 25(1) de Rialachán an Bhruiséil Ia, nó an gá scrúdú a dhéanamh orthu i bhfianaise critéir neamhspleácha a eascraíonn as an Airteagal sin. Sa dara cás, tá amhras uirthi maidir le bailíocht an chomhaontaithe dlínse sa chás seo i bhfianaise an Airteagail sin.
Measúnú na Cúirte Breithiúnais
Maidir leis an gcéad cheist, a bhaineann leis na critéir ar dá réir ní mór gearáin lena líomhnaítear go bhfuil comhaontú dlíne míchruinn nó claonta a scrúdú, tugann an Chúirt faoi deara, ar an gcéad dul síos, nach sainmhínítear le Rialachán an Bhruiséil Ia an coincheap ‘ar neamhní ó thaobh a bhailíochta substaintiúla’ agus ní dhéantar tagairt ann do dhlí na mBallstát d’fhonn an coincheap sin a shainmhíniú. Dá bhrí sin, ní mór léiriú neamhspleách agus aonfhoirmeach a thabhairt ar an gcoincheap sin i gcomhréir lena ngnáthbhrí sa teanga choiteann, agus an comhthéacs ina usáidtear iad agus cuspóir na reachtaíochta ina leagtar amach iad á gcur san áireamh.
I ndáil leis sin, sonraíonn sí, ar an gcéad dul síos, de réir a ghnáthbhrí sa ghnáthchaint, go n-úsáidtear an nath ‘bailíocht shubstaintiúil’, i mbreithiúnais agus i ndoiciméid nós imeachta, chun a chur in iúl, tar éis scrúdú a dhéanamh ar cheisteanna dlínse, foirme agus inghlacthachta, go ndéileálann an chúirt le ceisteanna a bhaineann le hábhar iarbhír na n-imeachtaí, eadhon ceisteanna fíorais nó dlí nach mór don chúirt a réiteach tar éis iarraidh a fháil ó na páirtithe. Mar sin féin, a mhéid a fhoráiltear leis an gcéad abairt d’Airteagal 25(1) de Rialachán an Bhruiséil Ia go bhfuil dlínse ag na cúirteanna ar aontaigh na páirtithe ‘mura rud é’ go bhfuil an comhaontú dlínse ‘ar neamhní ó thaobh a bhailíochta substaintiúla’ faoi dhlí an Bhallstáit a bhfuil a chúirteanna ainmnithe, ní shonraítear leis an bhforáil sin ach an dlí náisiúnta is infheidhme, cé gur comhlíonadh na coinníollacha bailíochta go léir a leagtar síos san Airteagal sin, maidir le cé acu atá nó nach bhfuil comhaontú den sórt sin ar neamhní ar fhorais eile a chumhdaítear leis an dlí náisiúnta sin.
Ar an dara dul síos, maidir leis an gcomhthéacs ina bhfuil feidhm ag na rialacha seo, sa bhreis ar an tagairt don choincheap ‘ar neamhní ó thaobh a bhailíochta substaintiúla’, leagtar síos sa chéad abairt agus sa tríú habairt d’Airteagal 25(1) de Rialachán an Bhruiséil Ia coinníollacha bailíochta a bhaineann go sonrach le comhaontuithe dlínse maidir le ceanglais bhunúsacha. Dá bhrí sin, tagraíonn an coincheap sin do na forais ghinearálta le conradh a neamhniú, eadhon, go háirithe, lochtanna toilithe, amhail earráid, meabhlaireacht nó foréigean, agus neamhábaltacht conradh a dhéanamh, nach rialaítear, murab ionann agus na coinníollacha bailíochta a bhaineann go sonrach le comhaontuithe dlínse, leis an Rialachán sin, ach le dlí an Bhallstáit a bhfuil a chúirteanna ainmnithe.
Ar an tríú dul síos, tá an léiriú sin i gcomhréir leis na cuspóirí arna saothrú le Rialachán an Bhruiséil Ia_go háirithe maidir le deimhneacht dhlíthiúil, lena n-éilítear nach mór don chúirt náisiúnta atá ag éisteacht leis an gcás a bheith in ann rialú go héasca ar a dlínse féin, gan oibleagáid a bheith uirthi substaint an cháis a scrúdú.
Ar an gceathrú dul síos, tá an léiriú sin i gcomhréir le stair reachtach Airteagal 25(1) de Rialachán an Bhruiséil Ia.
Sa chás seo, maidir leis an measúnú i dtaobh an bhfuil comhaontú dlínse beacht go leor, tugann an Chúirt faoi deara, i gcomhréir le hAirteagal 25(1) de Rialachán an Bhruiséil Ia, chun bheith bailí, nach mór do chomhaontú dlínse den sórt sin a shainaithint, ar bhealach atá beacht go leor, na tosca oibiachtúla ar chomhaontaigh na páirtithe an chúirt nó na cúirteanna a ainmniú ar a bhfuil sé beartaithe acu a ndíospóidí a tháinig chun cinn nó a d’fhéadfadh teacht chun cinn a chur faoina mbráid. Ina theannta sin, is gá go gcuirfeadh forchur ceanglas beachtais le cuspóirí na hintuarthachta, na trédhearcachta agus na deimhneachta dlíthiúla a leagtar amach leis an Rialachán sin.
Dá réir sin, ní mór an ceanglas beachtais sin a scrúdú i bhfianaise critéir neamhspleácha a eascraíonn as an bhforáil sin, arna léiriú ag an gCúirt.
Ar deireadh, maidir leis an measúnú ar nádúr míchruinn líomhnaithe comhaontaithe dlínse, i gcomhréir le hAirteagal 25(4) de Rialachán an Bhruiséil Ia, níl aon éifeacht ag comhaontú den sórt sin, go háirithe, mura gcomhlíonann siad na coinníollacha bailíochta a leagtar amach in Airteagail 15, 19 nó 23 den Rialachán sin. Leanann sé ó na hAirteagail sin go bhfuil comhaontú dlínse lena gceadaítear don pháirtí is leochailí i gconradh árachais, tomhaltóra nó fostaíochta imeachtaí a thabhairt os comhair cúirteanna seachas na cúirteanna sin a bhfuil, i bprionsabal, dlínse acu faoi Ranna 3 go 5 de Chaibidil II den Rialachán sin, fós bailí. Os a choinne sin, faoi Airteagal 25(4), tá comhaontú den sórt sin ar neamhní i gcás ina ndéantar foráil ann maidir le maolú ar dhlínse i bhfabhar an árachóra, an pháirtí eile sa chonradh leis an tomhaltóir nó an fhostóra. Dá bhrí sin, ní mór scrúdú a dhéanamh ar nádúr míchruinn líomhnaithe comhaontaithe dlínse i bhfianaise critéir neamhspleácha a eascraíonn as Airteagal 25, arna léiriú ag an gCúirt.
Tugann an Chúirt le tuiscint uaidh sin, i gcomhthéacs measúnú a dhéanamh ar bhailíocht comhaontaithe dlínse, nach mór gearáin lena líomhnaítear go bhfuil an comhaontú sin míchruinn nó claonta a scrúdú ní i bhfianaise na gcritéar a bhaineann leis na forais chun an comhaontú sin a chur ‘ar neamhní ó thaobh a bhailíochta substaintiúla’, a shainmhínítear i ndlí na mBallstát, ach i bhfianaise critéir neamhspleácha a eascraíonn as Airteagal 25(1) de Rialachán an Bhruiséil Ia.
Maidir leis an dara ceist a tharchuirtear, a bhaineann le bailíocht comhaontaithe dlínse faoina bhféadfaidh ceann de na páirtithe caingean a thionscnamh os comhair na cúirte arna hainmniú aige amháin, cé go gceadaíonn sé don pháirtí eile imeachtaí a thionscnamh, sa bhreis ar an gcúirt sin, i gcúirt ar bith eile a bhfuil dlínse aici, sonraíonn an Chúirt, ar an gcéad dul síos, nach féidir an chéad abairt d’Airteagal 25(1) de Rialachán an Bhruiséil Ia a léiriú sa chaoi nach mór do na páirtithe cúirteanna an Bhallstáit chéanna a ainmniú. Shárófaí saoirse na bpáirtithe le teorainn den sórt sin a fhorchur.
Thairis sin, deimhníonn na cúirteanna inniúla faoi fhorálacha Chaibidil II de Rialachán an Bhruiséil Ia go bhféadfaidh na páirtithe, i gcásanna áirithe, imeachtaí a thabhairt os comhair cúirteanna roinnt Ballstát, lena n-áirítear sainchónaí an chosantóra, an áit inar tharla an teagmhas díobhálach nó sainchónaí cosantóra eile.
Ar an dara dul síos, is iad cúirteanna na mBallstát nó na Stát ar páirtithe iad den Choinbhinsiún maidir le dlínse, le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála (
2
) a ainmnítear sa chás seo ná, ar thaobh amháin, cúirt ar leith agus, ar an taobh eile, na cúirteanna eile a bhfuil dlínse acu faoi fhorálacha Ranna 1 agus 2 de Chaibidil II de Rialachán an Bhruiséil Ia agus Ranna 1 agus 2 de Theideal II den Choinbhinsiún sin. Comhlíonann comhaontú dlínse lena n-ainmnítear, le cruinneas leordhóthanach, na cúirteanna sin an ceanglas beachtais a eascraíonn as Airteagal 25(1) den Rialachán sin agus as cuspóirí na hintuarthachta, na trédhearcachta agus na deimhneachta dlíthiúla a leagtar amach in aithrisí 15 agus 16 den Rialachán sin. I ndairíre, is tagairt é do na rialacha ginearálta dlínse a leagtar síos leis an Rialachán sin agus leis an gCoinbhinsiún sin.
Mar sin féin, más rud é, a mhéid a dhéantar tagairt do ‘chúirt eile a bhfuil dlínse aici [...] thar lear’, nach mór an comhaontú dlínse atá i gceist a léiriú mar chomhaontú lena n-ainmnítear cúirt amháin nó níos mó de chuid Stáit amháin nó níos mó nach baill den Aontas Eorpach ná páirtithe i gCoinbhinsiún Lugano II iad, bheadh sé contrártha le Rialachán an Bhruiséil Ia toisc go ndéanfaí neamhaird ar na cuspóirí sin.
Ar an tríú dul síos, maidir le bailíocht comhaontaithe dlínse lena dtugtar níos mó ceart do pháirtí amháin ná don pháirtí eile, ní hionann nádúr claonta comhaontaithe den sórt sin agus amhras a chaitheamh ar a bhailíocht ar bhonn na gceanglas a leagtar amach in Airteagal 25 de Rialachán an Bhruiséil Ia, ach amháin sna cásanna a thoirmisctear go sainráite leis an Rialachán sin. Tá an fhoráil sin bunaithe ar phrionsabal shaoirse tola na bpáirtithe, agus tosaíocht á tabhairt don phrionsabal sin ag reachtas an Aontais. Ina theannta sin, ceadaítear go sainráite le hAirteagail 15, 19 agus 23 den Rialachán sin, dá dtagraítear in Airteagal 25(4), comhaontuithe claonta a thabhairt i gcrích lena dtugtar dlínse i bhfabhar an pháirtí is leochailí i gconradh árachais, tomhaltóra nó fostaíochta. Dá bhrí sin, ní chiallaíonn nádúr claonta comhaontaithe den sórt sin go bhfuil sé neamhdhleathach, más rud é gur thoiligh na páirtithe go saor leis.
Tugann an Chúirt le tuiscint uaidh sin, sna himthosca sin, gur comhaontú bailí é comhaontú dlínse amhail an ceann sa chás seo toisc, ar an gcéad dul síos, go n-ainmnítear leis cúirteanna Stáit amháin nó níos mó atá ina mbaill den Aontas Eorpach nó ina bpáirtithe i gCoinbhinsiún Lugano II, ar an dara dul síos, go n-aithnítear leis tosca oibiachtúla atá beacht go leor chun a chur ar chumas na cúirte ar tugadh na himeachtaí os a comhair a chinneadh an bhfuil dlínse aici agus, ar an tríú dul síos, nach bhfuil sé contrártha d’Airteagail 15, 19 nó 23 de Rialachán an Bhruiséil Ia agus nach ndéanann sé maolú ar dhlínse eisiach faoi Airteagal 24 de.
(
1
)	Rialachán (AE) Uimh. 1215/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2012 maidir le dlínse agus le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus thráchtála (IO 2012, L 351, lch. 1, ‘Rialachán an Bhruiséil Ia’).
(
2
)	Coinbhinsiúin maidir le dlínse agus le haithint agus forghníomhú breithiúnas in ábhair shibhialta agus tráchtála, a síníodh an 30 Deireadh Fómhair 2007 (‘Coinbhinsiúin Lugano II’), lena ndearna a thabhairt i gcrích a fhormheas thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh le Cinneadh 2009/430/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2008 (IO 2009, L 147, lch. 1).