62024CJ0453
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Dara Dlísheomra)
22 Eanáir 2026 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Limistéar saoirse, slándála agus ceartais – Cinneadh Réime 2005/214/CGB – Aitheantas frithpháirteach ar phionóis airgeadais – Airteagal 7(2)(g) – Foras le haghaidh neamhaitheantas nó neamh-fhorghníomhú – Eolas don duine lena mbaineann faoina cheart chun agóid a dhéanamh agus faoin teorainn ama chun é sin a dhéanamh – Airteagal 7(3) – Oibleagáid chun dul i gcomhairle le húdarás inniúil an Bhallstáit eisiúna)
I gCás C‑453/24 [Hadenov] (
i
),
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ó Sofiyski gradski sad (Cúirt Chathrach Shóifia, an Bhulgáir), trí bhreith an 26 Meitheamh 2024, a fuarthas ag an gCúirt an 26 Meitheamh 2024, sna himeachtaí
BC
idiragraí:
Sofiyska gradska prokuratura,
tugann AN CHÚIRT (an Dara Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: K. Jürimäe (Rapóirtéir), Uachtarán Dlísheomra, K. Lenaerts, Uachtarán na Cúirte, ag gníomhú dó mar Bhreitheamh den Dara Dlísheomra, F. Schalin, M. Gavalec agus Z. Csehi, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: J. Richard de la Tour,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
–
an Coimisiún Eorpach, ag M. Wasmeier agus I. Zaloguin, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht le Tuairim an Abhcóide Ginearálta ag éisteacht an 3 Iúil 2025,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 6 agus Airteagal 7(2)(g) agus (3) de Chinneadh Réime 2005/214/CGB ón gComhairle an 24 Feabhra 2005 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm maidir le pionóis airgeadais (IO 2005 L 76, lch. 16), arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299/CGB ón gComhairle an 26 Feabhra 2009 (IO 2009 L 81, lch. 24) (‘Cinneadh Réime 2005/214’).
2
Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí arna dtionscnamh ag Bezirkshauptmannschaft Neusiedl am See (Údarás Riaracháin Cheantar Neusiedl am See, an Ostair) (‘BHM’) chun aitheantas agus forghníomhú pionóis airgeadais a fháil arna fhorchur ar BC, náisiúnach Bulgárach, toisc nár íocadh dolaí mótarbhealaigh san Ostair.
An dlí lena mbaineann
3
Foráiltear le haithrisí 1, 2, 4 agus 5 de Chinneadh Réime 2005/214 mar a leanas:
‘(1)
Formheasadh prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh, ar cheart dó a bheith mar bhunchloch an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair shibhialta agus choiriúla araon laistigh den Aontas [Eorpach], ag cruinniú na Comhairle Eorpaí in Tampere an 15 agus an 16 Deireadh Fómhair 1999.
(2)
Ba cheart feidhm a bheith ag prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh maidir le pionóis airgeadais arna bhforchur ag údaráis bhreithiúnacha agus riaracháin chun a bhforghníomhú a éascú i mBallstát seachas an Ballstát inar forchuireadh na pionóis.
[...]
(4)
Ba cheart go gcumhdófar pionóis airgeadais a bhaineann le cionta mótarthráchta leis an gCinneadh Réime seo.
(5)
Sa Chinneadh Réime seo, urramaítear na cearta bunúsacha agus comhlíontar na prionsabail a aithnítear in Airteagal 6 [CAE] agus a léirítear le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
4
Foráiltear le hAirteagal 1 den Chinneadh Réime sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’ mar a leanas:
‘Chun críocha an Chinnidh Réime seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
(a)
ciallóidh “cinneadh” aon chinneadh cinntitheach lena bhforchuirtear pionós airgeadais ar duine nádúrtha nó dlítheanach, i gcás ina raibh an cinneadh déanta ag:
[...]
(iii)
údarás de chuid an Stáit eisiúna seachas cúirt i leith gníomhartha a ghabhann pionós leo faoi dhlí náisiúnta an Stáit eisiúna de bhua iad a bheith ina sáruithe ar na rialacha dlí, ar choinníoll go raibh deis ag an duine lena mbaineann an cás a chur faoi thriail ag cúirt a raibh dlínse aici go háirithe in ábhair choiriúla;
[...]
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
Foráiltear le hAirteagal 4 den Chinneadh Réime sin, dar teideal ‘Cinntí a chur ar aghaidh agus dul i muinín an údaráis lárnaigh’, mar a leanas:
‘1.   Féadfar cinneadh, mar aon le deimhniú dá bhforáiltear san Airteagal seo, a chur ar aghaidh chuig údaráis inniúla Bhallstáit a bhfuil maoin nó ioncam ag an duine nádúrtha nó dlítheanach a ndearnadh cinneadh ina choinne, ina bhfuil gnáthchónaí air, nó, i gcás duine dlítheanach, ina bhfuil a shuíochán cláraithe aige.
2.   Síneoidh údarás inniúil an Stáit eisiúna an deimhniú, a bhfuil an fhoirm chaighdeánach de ag gabháil leis an Iarscríbhinn, agus deimhneoidh sé go bhfuil a inneachar cruinn.
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6
Foráiltear le hAirteagal 6 de Chinneadh Réime 2005/214, dar teideal ‘Aitheantas agus forghníomhú cinntí’, mar a leanas:
‘Aithneoidh údaráis inniúla an Stáit fhorghníomhaithigh cinneadh a cuireadh ar aghaidh i gcomhréir le hAirteagal 4 gan gá le haon fhoirmiúlacht bhreise agus déanfaidh siad láithreach na bearta uile is gá dá fhorghníomhú, mura gcinnfidh an t‑údarás inniúil ceann de na forais le haghaidh neamhaitheantas nó neamh-fhorghníomhú a agairt dá bhforáiltear in Airteagal 7.’
7
Foráiltear le hAirteagal 7 den Chinneadh Réime sin, dar teideal ‘Forais le haghaidh neamhaitheantas agus neamh-fhorghníomhú’, mar a leanas:
‘1.   Féadfaidh údaráis inniúla an Stáit fhorghníomhaithigh diúltú don chinneadh a aithint agus a fhorghníomhú mura gcuirfear an deimhniú dá bhforáiltear in Airteagal 4 ar fáil, má tá sé neamhiomlán nó mura bhfreagraíonn sé don chinneadh go follasach.
2.   Féadfaidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh diúltú freisin don chinneadh a aithint agus a fhorghníomhú má shuitear an méid seo a leanas:
[...]
(g)
de réir an deimhnithe dá bhforáiltear in Airteagal 4, nár cuireadh an duine lena mbaineann, i gcás nós imeachta i scríbhinn, i gcomhréir le dlí an Stáit eisiúna, ar an eolas go pearsanta nó trí ionadaí, atá inniúil de réir an dlí náisiúnta, faoina cheart chun agóid a dhéanamh agus faoin teorainn ama chun é sin a dhéanamh;
[...]
3.   Sna cásanna dá dtagraítear i mír 1 agus mír 2(c), (g), (i) agus (j), sula gcinntear gan an t‑údarás inniúil a aithint agus gan cinneadh a fhorghníomhú, go hiomlán nó go páirteach, rachaidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh i gcomhairle le húdarás inniúil an Stáit eisiúna, trí aon mhodh iomchuí, agus, i gcás inarb iomchuí, iarrfaidh sé air aon fhaisnéis is gá a sholáthar gan mhoill.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8
Foráiltear le hAirteagal 9(1) den Chinneadh Réime sin, dar teideal ‘An dlí lena rialaítear forghníomhú’, mar a leanas:
‘Gan dochar do mhír 3 den Airteagal seo agus d’Airteagal 10, rialófar forghníomhú an chinnidh le dlí an Stáit fhorghníomhaithigh ar an mbealach chéanna le pionós airgeadais de chuid an Stáit fhorghníomhaithigh. Is iad údaráis an Stáit fhorghníomhaithigh amháin a bheidh inniúil chun cinneadh a dhéanamh maidir leis na modhanna forghníomhaithe agus chun na bearta uile lena mbaineann a chinneadh, lena n‑áirítear na forais le haghaidh scor an fhorghníomhaithe.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9
Foráiltear le hAirteagal 12 den Chinneadh Réime sin, dar teideal ‘Scor an fhorghníomhaithe’, mar a leanas:
‘1.   Cuirfidh údarás inniúil an Stáit eisiúna údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh ar an eolas láithreach faoi aon chinneadh nó aon bheart ar dá bharr nach mbeidh an cinneadh in‑fhorghníomhaithe a thuilleadh nó ar dá bharr a dhéanfar an cinneadh a tharraingt siar ón Stát forghníomhaitheach ar aon chúis eile.
2.   Foirceannfaidh an Stát forghníomhaitheach forghníomhú an chinnidh a luaithe a chuirfidh údarás inniúil an Stáit eisiúna ar an eolas é faoin gcinneadh sin nó faoin mbeart sin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10
Foráiltear le hAirteagal 20(3) de Chinneadh Réime 2005/214, dar teideal ‘Cur chun feidhme’, mar a leanas:
‘Féadfaidh gach Ballstát, i gcás ina dtugtar le fios leis an deimhniú dá dtagraítear in Airteagal 4 saincheist go bhféadfadh cearta bunúsacha nó bunphrionsabail dlí mar a chumhdaítear in Airteagal 6 den Chonradh a bheith sáraithe, cur i gcoinne aitheantas agus fhorghníomhú cinntí. Beidh feidhm ag an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 7(3).’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuirtear le haghaidh réamhrialú
11
Le Cinneadh an 24 Samhain 2023, d’fhorchuir BHM pionós airgeadais EUR 350 ar BC, náisiúnach Bulgárach, as sárú ar roinnt forálacha de Bundesstraβen Mautgesetz 2002 (an Dlí maidir le dolaí ar bhóithre cónaidhme), an 16 Iúil 2002 (BGBl. I, 155/2021).
12
Chuir BHM iarraidh ar aitheantas agus ar fhorghníomhú Chinneadh an 24 Samhain 2023 faoi bhráid Sofiyski gradski sad (Cúirt Chathrach Shóifia, an Bhulgáir), arb í an chúirt a rinne an tarchur, ina gcáil mar an t‑údarás inniúil ar fhorghníomhú de bhun Chinneadh Réime 2005/214.
13
Is léir ón deimhniú, arna ghlacadh de bhun Airteagal 4 de Chinneadh Réime 2005/214 agus a ghabhann le Cinneadh an 24 Samhain 2023, gur déileáladh leis an gcás i gcomhthéacs nós imeachta i scríbhinn agus, i gcomhréir le dlí na hOstaire, gur cuireadh BC ar an eolas, an 28 Nollaig 2023, go pearsanta nó trí ionadaí inniúil, faoina cheart chun agóid a dhéanamh agus maidir leis an teorainn ama chun é sin a fheidhmiú. Sonraítear sa deimhniú sin nach ndearna BC aon agóid laistigh den tréimhse fhorordaithe agus gur cuireadh Cinneadh an 24 Samhain 2023 chun críochnaitheachta an 12 Eanáir 2024.
14
Mar sin féin, tá na focail ‘gan admháil fála’ sa deimhniú sin, rud a thug ar an gcúirt a rinne an tarchur fiosrú a dhéanamh maidir le seirbheáil iarbhír an chinnidh sin ar BC.
15
Thairis sin, tugann an chúirt sin faoi deara nach bhfuil aon rud sa chomhad lena bhféadfar a shuíomh gur tharla an tseirbheáil sin. I gcomhthéacs an nós imeachta chun an cinneadh sin a aithint agus a fhorghníomhú, measann sí, i ndáil leis sin, nach bhfuil cónaí ar BC ag an seoladh ar seoladh an cinneadh sin chuige, nár bunaíodh ach oiread go bhfuil cónaí air ag an dara seoladh a cuireadh in iúl do na húdaráis bhardasacha, agus nach bhfuil sé i dteagmháil leis an dlíodóir a ceapadh chuige ag an gcúirt.
16
Tugann an chúirt a rinne an tarchur le tuiscint nár cuireadh BC ar an eolas go pearsanta nó trí ionadaí údaraithe faoi Chinneadh an 24 Samhain 2023 nó faoina cheart chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh sin. Sna himthosca sin, measann sí go bhféadfar, ar bhonn Airteagal 7(2)(g) de Chinneadh Réime 2005/214, aitheantas agus forghníomhú an chinnidh sin a dhiúltú.
17
Thairis sin, measann an chúirt sin go dtugtar le tuiscint leis an easpa faisnéise sin freisin nár comhlíonadh Airteagal 20(3) de Chinneadh Réime 2005/214.
18
Mar sin féin, ós rud é go bhfuil an foras le diúltú sin de chineál roghnaigh, measann an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil, sa chleachtas, rogha mhalartach os a comhair. D’fhéadfadh sí diúltú do Chinneadh an 24 Samhain 2023 a aithint agus a fhorghníomhú, i mbaol an bonn den sásra um chomhar breithiúnach in ábhair choiriúla a bhaint agus saoirse ó phionós a chur chun cinn, nó an Cinneadh sin a aithint agus a fhorghníomhú chun dochair do na cearta a dhíorthaíonn BC faoi dhlí an Aontais.
19
Sna himthosca sin, tá tríú bealach beartaithe ag an gcúirt sin arb ionann é agus comhoibriú a dhéanamh leis an údarás eisiúna chun a fhíorú, i bhfianaise easpa seirbheáil chuí Chinneadh an 24 Samhain 2023, an bhfuil sé de cheart fós ag BC agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh sin. Má thugtar freagra dearfach, tá sé beartaithe ag an gcúirt a rinne an tarchur féin seirbheáil Chinneadh an 24 Samhain 2023 a dhéanamh ar BC, trí úsáid a bhaint as na modhanna atá ar fáil di faoi dhlí na Bulgáire, agus BC a chur ar an eolas faoin teorainn ama chun agóid a dhéanamh.
20
Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, áfach, an féidir léiriú a dhéanamh ar Chinneadh Réime 2005/214 chuige sin.
21
Sa chomhthéacs seo, chinn Sofiyski gradski sad (Cúirt Chathrach Shóifia) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An bhfuil an oibleagáid maidir le haitheantas a thabhairt dá bhforáiltear in Airteagal 6 de Chinneadh Réime 2005/214, an chumhacht chun dul i gcomhairle dá bhforáiltear in Airteagal 7(3) den Chinneadh Réime sin agus an prionsabal maidir le saoirse ó phionós a chosc, le léiriú mar oibleagáid lena dtugtar an chumhacht don údarás forghníomhaitheach, a luaithe a shuíonn sé go bhfuil foras roghnach diúltaithe ann faoi Airteagal 7(2)(g) den Chinneadh Réime sin, an méid seo a leanas a dhéanamh:
(1)
dul i gcomhairle leis an údarás eisiúna i gcomhréir le hAirteagal 7(3) den Chinneadh Réime [sin] d’fhonn a chinneadh an féidir leis an duine [lena mbaineann] agóid a dhéanamh i gcoinne chinnidh lena bhforchuirtear pionós airgeadais;
(2)
más freagra dearfach a thabharfar ar an gceist sin, an cinneadh lena bhforchuirtear pionós airgeadais a chur ar an duine [lena mbaineann] agus a chur in iúl dó go bhfuil sé de cheart aige agóid a dhéanamh;
(3)
fanacht le toradh aon agóide agus dean é a chur san áireamh ina chinneadh ar bhonn na bhfiúntas?’
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
Inghlacthacht
22
Áitíonn an Coimisiún go bhfuil an iarraidh ar réamhrialú do-ghlactha mar gheall ar chineál hipitéiseach na chéad cheiste agus maíonn sé gur gá í a athfhoirmliú chun bheith in ann an dara agus an tríú ceist a fhreagairt.
23
Measann an Coimisiún gur chinn an chúirt a rinne an tarchur cheana féin go bhfuil foras roghnach le haghaidh neamh-fhorghníomhú dá bhforáiltear in Airteagal 7(2)(g) de Chinneadh Réime 2005/214 gan an comhairliúchán éigeantach le húdarás inniúil an Stáit eisiúna a ceanglaítear le hAirteagal 7(3) den Chinneadh Réime sin a dhéanamh ar dtús.
24
Ba cheart, i ndáil leis sin, a mheabhrú gur ionstraim le haghaidh comhar idir an Chúirt Bhreithiúnais agus na cúirteanna náisiúnta é an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 267 CFAE, trína gcuireann an Chúirt Bhreithiúnais na heilimintí léirithe de dhlí an Aontais ar fáil do na cúirteanna náisiúnta atá de dhíth orthu chun na díospóidí atá os a gcomhair a réiteach. Ní hionann an t‑údar atá le tarchur chun réamhrialú agus tuairimí comhairleacha a sholáthar maidir le ceisteanna ginearálta nó hipitéiseacha, ach an gá atá le réiteach éifeachtach ar dhíospóid (féach breithiúnais an 1 Nollaig 1965, Schwarze, 16/65, EU:C:1965:117, lch. 1094; an 18 Deireadh Fómhair 1990, Dzodzi, C‑297/88 agus C‑197/89, EU:C:1990:360, mír 33, agus an 26 Márta 2020, Miasto Łowicz agus Prokurator Generalny, C‑558/18 agus C‑563/18, EU:C:2020:234, mír 44).
25
Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir gur mian leis an gcúirt a rinne an tarchur, trína céad cheist, soiléiriú a fháil ar ábhar agus raon feidhme na hoibleagáide dul i gcomhairle le húdarás inniúil an Stáit eisiúna a leagtar síos in Airteagal 7(3) de Chinneadh Réime 2005/214, d’fhonn rialú a thabhairt, a luaithe a bhfuil an comhairliúchán sin déanta, maidir le cur i bhfeidhm féideartha an fhorais le haghaidh neamhaitheantas agus neamh-fhorghníomhú a leagtar síos in Airteagal 7(2)(g) den Chinneadh Réime sin.
26
Dá bhrí sin, níor thug an chúirt a rinne an tarchur rialú go fóill maidir le cur i bhfeidhm an fhorais roghnaigh sin le haghaidh neamh-fhorghníomhú agus tá sé beartaithe aici, sula nglacfar seasamh, comhairliúchán éigeantach a dhéanamh le húdarás inniúil an Stáit eisiúna. Dá bhrí sin, ní ceist hipitéiseach í an chéad cheist.
27
Dá réir sin, tá an iarraidh ar réamhrialú inghlactha.
An chéad cheist
28
Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 6 agus Airteagal 7(2)(g) agus (3) de Chinneadh Réime 2005/214 le léiriú sa chaoi, i gcomhthéacs na hoibleagáide dul i gcomhairle roimh an gcinneadh gan cinneadh lena bhforchuirtear pionós airgeadais a aithint agus a fhorghníomhú, go gceanglaítear ar údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh, i gcás ina bhfuil amhras ann faoi éifeachtacht na faisnéise a thugtar don duine lena mbaineann maidir leis an gceart chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh lena bhforchuirtear an pionós sin air agus maidir leis an teorainn ama chun é sin a dhéanamh, a fhíorú le húdarás inniúil an Stáit eisiúna an bhféadfar agóid den sórt sin a dhéanamh fós.
29
Mar réamhphointe, ní mór a mheabhrú, mar is léir go háirithe ó Airteagail 1 agus 6 agus aithrisí 1 agus 2 de, gurb é is cuspóir do Chinneadh Réime 2005/214 sásra éifeachtach a bhunú chun cinntí cinntitheach lena bhforchuirtear pionós airgeadais ar dhuine nádúrtha nó dlítheanach tar éis ceann de na cionta a liostaítear in Airteagal 5 de a dhéanamh, a aithint agus a fhorghníomhú ar bhonn trasteorann (breithiúnas an 14 Samhain 2013, Baláž, C‑60/12, EU:C:2013:733, mír 27).
30
Le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh, atá mar bhonn le scéim Chinneadh Réime 2005/214, tugtar le tuiscint, faoi Airteagal 6 de, go gceanglaítear ar na Ballstáit, i bprionsabal, aitheantas a thabhairt do chinneadh lena bhforchuirtear pionós airgeadais a cuireadh ar aghaidh i gcomhréir le hAirteagal 4 den Chinneadh Réime sin, gan aon fhoirmiúlacht bhreise a bheith ag teastáil, agus na bearta go léir is gá chun é a fhorghníomhú a ghlacadh gan mhoill, agus ní mór na forais le haghaidh neamhaitheantas nó neamh-fhorghníomhú cinnidh den sórt sin a léiriú go sriantach (breithiúnas an 14 Samhain 2013, Baláž, C‑60/12, EU:C:2013:733, mír 29 agus an 6 Deireadh Fómhair 2021, LU (Fíneálacha tráchta bóthair a aisghabháil), C‑136/20, EU:C:2021:804, mír 38).
31
Liostaítear in Airteagal 7(1) agus (2) de Chinneadh Réime 2005/214 na forais le haghaidh neamhaitheantas agus neamh-fhorghníomhú cinntí a thagann faoin gCinneadh Réime sin.
32
Go háirithe, foráiltear le hAirteagal 7(2)(g) den Chinneadh Réime sin go bhféadfaidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh diúltú do chinneadh lena bhforchuirtear pionós airgeadais a aithint agus a fhorghníomhú má shuitear, de réir an deimhnithe dá bhforáiltear in Airteagal 4 den Chinneadh Réime sin, nár cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas, i gcás nós imeachta i scríbhinn, i gcomhréir le dlí an Stáit fhorghníomhaithigh, go pearsanta nó ag ionadaí, atá inniúil faoin dlí náisiúnta, faoina cheart chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh lena bhforchuirtear pionós airgeadais air agus faoin teorainn ama chun é sin a fheidhmiú.
33
Trí thagairt a dhéanamh do reachtaíocht na mBallstát, d’fhág reachtas an Aontais Eorpaigh faoi na Ballstáit é cinneadh a dhéanamh maidir leis an mbealach chun an duine lena mbaineann a chur ar an eolas faoina cheart chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh lena bhforchuirtear pionós airgeadais air, faoin teorainn ama chun é sin a fheidhmiú agus faoin tráth a thosaíonn tréimhse den sórt sin, ar choinníoll go bhfuil an fógra sin éifeachtach agus go ráthaítear an ceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil agus feidhmiú chearta na cosanta (féach, chuige sin, breithiúnas an 5 Nollaig 2019, Centraal Justitieel Incassobureau (Aitheantas agus forghníomhú pionós airgeadais), C‑671/18, EU:C:2019:1054, mír 35).
34
Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin, i gcomhréir le hAirteagal 3 de Chinneadh Réime 2005/214, nach féidir é a bheith d’éifeacht ag an gCinneadh Réime sin modhnú a dhéanamh ar an oibleagáid maidir le cearta bunúsacha agus prionsabail bhunúsacha dlí a urramú mar a chumhdaítear in Airteagal 6 CAE, agus is é sin an fáth a bhforáiltear le hAirteagal 20(3) den Chinneadh Réime sin freisin go bhféadfaidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh diúltú do chinnidh lena bhforchuirtear pionós airgeadais a aithint agus a fhorghníomhú i gcás sárú ar chearta bunúsacha nó ar phrionsabail bhunúsacha dlí, mar a shainmhínítear in Airteagal 6 CAE (breithiúnas an 5 Nollaig 2019, Centraal Justitieel Incassobureau (Aitheantas agus forghníomhú pionós airgeadais), C‑671/18, EU:C:2019:1054, mír 37).
35
I ndáil leis sin, prionsabal na cosanta breithiúnaí éifeachtaí ar chearta daoine aonair faoi dhlí an Aontais Eorpaigh dá dtagraítear sa dara fomhír d’Airteagal 19(1) CAE, is prionsabal ginearálta é de dhlí an Aontais Eorpaigh a eascraíonn as na traidisiúin bhunreachtúla is coiteann do na Ballstáit, ar prionsabal é atá cumhdaithe in Airteagail 6 agus 13 den Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, arna shíniú sa Róimh an 4 Samhain 1050, agus a athdhearbhaítear anois le hAirteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha (breithiúnais an 27 Feabhra 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses, C‑64/16, EU:C:2018:117, mír 35, agus an 5 Nollaig 2019, Centraal Justitieel Incassobureau (Aitheantas agus forghníomhú pionós airgeadais), C‑671/18, EU:C:2019:1054, mír 38).
36
Chinn an Chúirt Bhreithiúnas go gceanglaítear le hurraim don cheart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil go bhfaighidh an duine lena mbaineann aon chinneadh lena bhforchuirtear pionós airgeadais go hiarbhír agus go héifeachtach, is é sin le rá, go dtabharfar fógra dó ar bhealach a chuirfidh ar a chumas a fháil amach go beacht na cúiseanna ar a bhfuil sé bunaithe, na leigheasanna dlí atá ar fáil, de réir bhrí Airteagal 1(a)(iii) de Chinneadh Réime 2005/214, agus an tréimhse fhorordaithe chun iad a fheidhmiú, ionas go mbeidh sé in ann a chearta a chosaint go héifeachtach agus a chinneadh, agus láneolas aige ar na fíorais ábhartha, an fiú agóid a dhéanamh i gcoinne cinneadh den sórt sin os comhair na gcúirteanna (féach, chuige sin, breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, Prokuratura Rejonowa Łódź-Bałuty, C‑338/20, EU:C:2021:805, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
37
Dá bhrí sin, is faoi údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh atá sé, roimh chinneadh lena bhforchuirtear pionós airgeadais a aithint nó a fhorghníomhú, a fhíorú go bhfuarthas é go hiarbhír agus go héifeachtach, mar a leagtar amach sa mhír roimhe seo.
38
I gcomhréir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh, mar a mheabhraítear i mír 30 den bhreithiúnas seo, atá mar bhonn le scéim Chinneadh Réime 2005/214, tá an fíorú sin bunaithe ar an bhfaisnéis atá sa deimhniú dá dtagraítear in Airteagal 4 de Chinneadh Réime 2005/214.
39
Mar sin féin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i míreanna 50 agus 52 dá Thuairim, i gcás ina bhfuil ráitis bhréagnaitheacha sa deimhniú sin a d’fhéadfadh amhras a chruthú maidir le fógra a thabhairt faoin gcinneadh arna iarraidh é a aithint agus a fhorghníomhú, ní mór d’údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh, sula gcuirfear i bhfeidhm an foras le haghaidh neamhaitheantas agus neamh-fhorghníomhú dá bhforáiltear in Airteagal 7(2)(g) den Chinneadh Réime sin, dul i gcomhairle, i gcomhréir le hAirteagal 7(3) den Chinneadh Réime sin, le húdarás inniúil an Stáit eisiúna. I gcomhthéacs an chomhairliúcháin sin, ní mór don chéad cheann de na húdaráis sin féachaint le faisnéis a fháil lena gcumasófar an éiginnteacht i dtaobh ar cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas go héifeachtach, i gcomhréir le dlí náisiúnta an Stáit eisiúna, faoina cheart chun agóid a dhéanamh agus faoin teorainn ama chun é a fheidhmiú.
40
Ina theannta sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i mír 56 dá Thuairim, ní fhéadfar tús a chur leis an teorainn ama chun agóid a dhéanamh, faoi reachtaíocht an Stáit eisiúna, ach amháin ón dáta a tugadh fógra faoin gcinneadh lena bhforchuirtear pionós airgeadais don duine lena mbaineann go hiarbhír agus a cuireadh an duine sin ar an eolas faoina cheart chun agóid a dhéanamh agus faoin teorainn ama chun é a fheidhmiú. I gcás den sórt sin, d’fhéadfadh mainneachtain an duine lena mbaineann a chur ar an eolas amhras a chaitheamh ar chineál cinntitheach an chinnidh sin.
41
Tá aitheantas agus forghníomhú cinnidh den sórt sin i Stát an fhorghníomhaithe faoi réir cineál cinntitheach den sórt sin a bheith ann. I gcomhthéacs Chinneadh Réime 2005/214, sainmhínítear ‘cinneadh’ in Airteagal 1(a) den Chinneadh Réime sin mar ‘aon chinneadh cinntitheach lena bhforchuirtear pionós airgeadais ar duine nádúrtha nó dlítheanach’. Ós rud é go dtagraítear san fhoráil sin do chineál ‘cinntitheach’ an chinnidh lena mbaineann, cuirtear an tábhacht faoi leith a bhaineann le cineál doshéanta an chinnidh lena mbaineann in iúl (féach, de réir analaí, breithiúnas an 25 Eanáir 2017, van Vemde, C‑582/15, EU:C:2017:37, mír 27). Tacaíonn na tosca sin le léiriú na hoibleagáide dul i gcomhairle a glacadh i mír 39 den bhreithiúnas seo.
42
I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist go bhfuil Airteagal 6 agus Airteagal 7(2)(g) agus (3) de Chinneadh Réime 2005/214 le léiriú sa chaoi, i gcomhthéacs na hoibleagáide dul i gcomhairle roimh an gcinneadh gan cinneadh lena bhforchuirtear pionós airgeadais a aithint agus a fhorghníomhú, go gceanglaítear ar údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh, i gcás ina bhfuil amhras ann faoi éifeachtacht na faisnéise a thugtar don duine lena mbaineann maidir leis an gceart chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh lena bhforchuirtear an pionós sin air agus maidir leis an teorainn ama chun é sin a dhéanamh, a fhíorú le húdarás inniúil an Stáit eisiúna an bhféadfar agóid den sórt sin a dhéanamh fós.
An dara agus an tríú ceist
43
Lena dara agus tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 6 agus Airteagal 7(2)(g) agus (3) de Chinneadh Réime 2005/214 le léiriú sa chaoi, i gcás inar léir ón gcomhairliúchán le húdarás inniúil an Stáit eisiúna nár cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas faoin gceart chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh lena bhforchuirtear pionós airgeadais air nó faoin teorainn ama chun é sin a dhéanamh agus go bhféadfar agóid den sórt sin a dhéanamh fós, go bhféadfaidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh, ar thaobh amháin, an fhaisnéis sin a chur ar aghaidh chuig an duine lena mbaineann agus, ar an taobh eile, an nós imeachta maidir le haitheantas agus forghníomhú a tionscnaíodh os a chomhair a chur ar fionraí go dtí go mbeidh toradh ar an agóid sin nó go dtí go rachaidh an teorainn ama chun é a fheidhmiú in éag.
44
Sa chéad áit, maidir leis an bhfaisnéis a chur ar aghaidh chuig an duine lena mbaineann, ní mór a thabhairt faoi deara nach sonraítear in aon fhoráil de Chinneadh Réime 2005/214 an t‑údarás a bheadh inniúil chun an cur ar aghaidh sin a áirithiú. Os a choinne sin, is léir, ar thaobh amháin, ó Airteagal 7(2)(g) den Chinneadh Réime sin go bhfuil sé i gcomhréir le reachtaíocht an Stáit eisiúna nach mór an duine lena mbaineann a chur ar an eolas faoina cheart chun agóid a dhéanamh agus faoin teorainn ama chun é sin a dhéanamh.
45
Ar an taobh eile, ní mór a thabhairt faoi deara go gceanglaítear le hAirteagal 6 de Chinneadh Réime 2005/214 go n‑aithneoidh údaráis inniúla an Stáit fhorghníomhaithigh cinneadh a cuireadh ar aghaidh i gcomhréir le hAirteagal 4 den Chinneadh Réime sin agus go ndéanfar gach beart is gá chun é a fhorghníomhú gan mhoill. I ndáil leis sin, foráiltear le hAirteagal 9(1) den Chinneadh Réime sin go rialófar an nós imeachta maidir le haitheantas agus forghníomhú le dlí an Stáit fhorghníomhaithigh ar an mbealach céanna le pionós airgeadais de chuid an Stáit sin agus gurb iad údaráis an Stáit sin amháin a bheidh inniúil chun cinneadh a dhéanamh maidir leis na modhanna forghníomhaithe agus chun na bearta uile lena mbaineann a chinneadh, lena n‑áirítear na forais le haghaidh scor an fhorghníomhaithe.
46
Is léir ó na forálacha sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i mír 69 dá Thuairim, nach mór idirdhealú a dhéanamh idir céim fhorchur an phionóis airgeadais agus céim aitheantas agus fhorghníomhú an phionóis sin. Cé go bhfuil údaráis an Stáit eisiúna inniúil ar an gcéad cheann de na céimeanna sin, tá údaráis an Stáit fhorghníomhaithigh inniúil ar an dara ceann.
47
Ós rud é go dtagann fógra don duine lena mbaineann faoin gcinneadh lena bhforchuirtear pionós airgeadais air agus faisnéis maidir lena cheart chun agóid a dhéanamh agus maidir leis an teorainn ama chun é a fheidhmiú faoi chéim fhorchur an phionóis airgeadais, is faoi údarás inniúil an Stáit eisiúna atá sé. Dá bhrí sin, níl aon chumhacht ag údarás an Stáit fhorghníomhaithigh, faoi Chinneadh Réime 2005/214, an duine lena mbaineann a chur ar an eolas faoin gceart chun agóid a dhéanamh agus faoin teorainn ama chun é sin a fheidhmiú.
48
Sa dara háit, maidir leis an bhféidearthacht an nós imeachta maidir le haitheantas agus forghníomhú an chinnidh lena bhforchuirtear pionós airgeadais a chur ar fionraí, ní thugtar rogha den sórt sin d’údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh le Cinneadh Réime 2005/214.
49
Os a choinne sin, mar is léir ón bhfreagra a tugadh ar an gcéad cheist a tarchuirtear le haghaidh réamhrialú, i gcás ina léirítear leis an gcomhairliúchán a rinneadh ar bhonn Airteagal 7(3) den Chinneadh Réime sin go bhféadfaidh an duine lena mbaineann agóid a dhéanamh fós i gcoinne an chinnidh lena bhforchuirtear pionós airgeadais air, ní féidir an nós imeachta maidir le haitheantas agus forghníomhú a leanúint, in éagmais cinneadh cinntitheach de réir bhrí Airteagal 1(a) den Chinneadh Réime sin.
50
I gcás den sórt sin, ní fhéadfar tús a chur le nós imeachta nua maidir le haitheantas agus forghníomhú ach amháin nuair a bheidh an cinneadh lena bhforchuirtear an pionós airgeadais ina chinneadh cinntitheach. Is faoi údarás inniúil an Stáit eisiúna a bheidh sé ansin, má tá sé beartaithe aige forghníomhú an chinnidh sin a fháil i mBallstát, deimhniú nua a chur ar aghaidh faoi Airteagal 4 de Chinneadh Réime 2005/214, a luaithe a bheidh agóid déanta ag an duine lena mbaineann, i gcás inarb iomchuí, agus nuair a bheidh cinneadh déanta maidir leis an agóid sin nó nuair a rachaidh an teorainn ama chun é a fheidhmiú in éag.
51
Deimhnítear an léiriú sin le hAirteagal 12(1) den Chinneadh Réime sin lena bhforchuirtear ar údarás inniúil an Stáit eisiúna údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh a chur ar an eolas láithreach faoi aon chinneadh nó aon bheart ar dá bharr nach mbeidh an cinneadh in‑fhorghníomhaithe a thuilleadh nó ar dá bharr a dhéanfar é a tharraingt siar ón Stát forghníomhaitheach ar aon chúis eile. Faoi mhír 2 den Airteagal sin, atá san aimsir láithreach táscach, níl sé de rogha ag an Stát forghníomhaitheach ach forghníomhú an chinnidh a dhéanamh a luaithe a chuireann údarás inniúil an Stáit eisiúna é ar an eolas faoi chinneadh nó beart den sórt sin.
52
Dá bhrí sin, ní fhéadfaidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh an nós imeachta maidir le haitheantas agus forghníomhú an chinnidh lena bhforchuirtear pionós airgeadais a chur ar fionraí go dtí go mbeidh toradh ar an agóid a fhéadfaidh an duine lena mbaineann a dhéanamh i gcoinne an chinnidh sin nó go dtí go rachaidh an tréimhse fhorordaithe chun an t‑agóid sin a dhéanamh in éag.
53
I bhfianaise a mhéid sin roimhe seo, is é an freagra ar an dara agus an tríú ceist go bhfuil Airteagal 6 agus Airteagal 7(2)(g) agus (3) de Chinneadh Réime 2005/214 le léiriú sa chaoi, i gcás inar léir ón gcomhairliúchán le húdarás inniúil an Stáit eisiúna nár cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas faoin gceart chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh lena bhforchuirtear pionós airgeadais air nó faoin teorainn ama chun é sin a dhéanamh agus go bhféadfar agóid den sórt sin a dhéanamh fós, nach bhféadfaidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh féin an fhaisnéis sin a chur ar aghaidh chuig an duine lena mbaineann nó an nós imeachta maidir le haitheantas agus forghníomhú a tionscnaíodh os a chomhair a chur ar fionraí go dtí go mbeidh toradh ar an agóid sin nó go dtí go rachaidh an teorainn ama chun é a fheidhmiú in éag. Ceanglaítear ar an údarás sin, os a choinne sin, deireadh a chur leis an nós imeachta sin.
Costais
54
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Dara Dlísheomra) mar seo a leanas:
1.
Maidir le hAirteagal 6 agus Airteagal 7(2)(g) agus (3) de Chinneadh Réime 2005/214/CGB ón gComhairle an 24 Feabhra 2005 maidir le prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm maidir le pionóis airgeadais, arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299/CGB ón gComhairle an 26 Feabhra 2009,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
i gcomhthéacs na hoibleagáide dul i gcomhairle roimh an gcinneadh gan cinneadh lena bhforchuirtear pionós airgeadais a aithint agus a fhorghníomhú, ceanglaítear ar údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh, i gcás ina bhfuil amhras ann faoi éifeachtacht na faisnéise a thugtar don duine lena mbaineann maidir leis an gceart chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh lena bhforchuirtear an pionós sin air agus maidir leis an teorainn ama chun é sin a dhéanamh, a fhíorú le húdarás inniúil an Stáit eisiúna an bhféadfar agóid den sórt sin a dhéanamh fós.
2.
Maidir le hAirteagal 6 agus Airteagal 7(2)(g) agus (3) de Chinneadh Réime 2005/214, arna leasú le Cinneadh Réime 2009/299,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
i gcás inar léir ón gcomhairliúchán le húdarás inniúil an Stáit eisiúna nár cuireadh an duine lena mbaineann ar an eolas faoin gceart chun agóid a dhéanamh i gcoinne an chinnidh lena bhforchuirtear pionós airgeadais air nó faoin teorainn ama chun é sin a dhéanamh agus go bhféadfar agóid den sórt sin a dhéanamh fós, ní fhéadfaidh údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh féin an fhaisnéis sin a chur ar aghaidh chuig an duine lena mbaineann nó an nós imeachta maidir le haitheantas agus forghníomhú a tionscnaíodh os a chomhair a chur ar fionraí go dtí go mbeidh toradh ar an agóid sin nó go dtí go rachaidh an teorainn ama chun é a fheidhmiú in éag. Ceanglaítear ar an údarás sin, os a choinne sin, deireadh a chur leis an nós imeachta sin.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Bhulgáiris.
(
i
)	Is ainm bréige é ainm an cháis seo. Ní fhreagraíonn sé d’fhíorainm aon pháirtí sna himeachtaí.