62022TJ0448_RES
Zaak T‑448/22
PW
tegen
Europese Dienst voor extern optreden
Arrest van het Gerecht (Vierde kamer) van 2 oktober 2024
„Openbare dienst – Arbeidscontractant – Weigering om de jaarlijkse reiskosten voor kinderen ten laste te vergoeden – Artikel 8, lid 1, van bijlage VII bij het Statuut – Beroep tot nietigverklaring – Bezwarende handeling – Besluit waarbij het standpunt van de administratie definitief wordt vastgelegd – Ontvankelijkheid – Beginsel van behoorlijk bestuur – Zorgplicht”
Beroepen van ambtenaren – Bezwarende handeling – Begrip – Antwoord van de administratie dat niet kan worden beschouwd als een besluit waarbij het definitieve standpunt van de instelling wordt vastgelegd omdat het geen relevante informatie bevat – Daarvan uitgesloten
(Statuut van de ambtenaren, art. 90 en 91)
(zie punten 31, 33, 34, 41, 42)
Ambtenaren – Vergoeding van kosten – Jaarlijkse reiskosten – Voorwaarden en modaliteiten – Beoordelingsbevoegdheid van de Uniewetgever – Vaststelling van algemene uitvoeringsbepalingen die voorzien in betaling in de loop van een specifieke maand op basis van de gezinssituatie van de begunstigde – Vaststelling door de administratie van een redelijke termijn om de ambtenaar in staat te stellen inlichtingen daarover te bezorgen – Toelaatbaarheid
(Statuut van de ambtenaren, bijlage VII, art. 8, lid 1)
(zie punten 57‑62, 65, 66)
Handelingen van de instellingen – Interne richtsnoeren – Begrip – Regel die op het intranet van een instelling te vinden is – Daaronder begrepen – Rechtsgevolgen
(zie punten 64, 68, 72)
Beroepen van ambtenaren – Middelen – Middel ontleend aan schending van de zorgplicht – Middel waarbij wordt opgekomen tegen de oplegging door de administratie van een termijn aan verzoeker – Geen uitleg over de vermeende fouten die bij de belangenafweging zouden zijn gemaakt – Algemene verwijzing naar gevolgen van de COVID-19-pandemie – Verwerping
(Statuut van de ambtenaren, bijlage VII, art. 8)
(zie punten 78‑80)
Gerechtelijke procedure – Kosten – Nodeloos of vexatoir veroorzaakte kosten – Gedraging van een instelling die het ontstaan van het geding in de hand heeft gewerkt
(Reglement voor de procesvoering van het Gerecht, art. 135, lid 2)
(zie punt 85)
Samenvatting
Bij dit arrest verwerpt het Gerecht het beroep dat door PW, een arbeidscontractant van de Europese dienst voor extern optreden (EDEO) is ingesteld tegen het stilzwijgende besluit waarbij EDEO zijn verzoek tot vergoeding van de jaarlijkse reiskosten met betrekking tot zijn kinderen ten laste voor het volledige jaar 2020 heeft afgewezen.
Daarbij vult het Gerecht de bestaande rechtspraak betreffende het begrip „bezwarende handeling” aan. Het geeft tevens verduidelijkingen over de aard van de jaarlijkse reiskostenvergoeding en de uitlegging van artikel 8 van bijlage VII bij het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie (hierna: „Statuut”), dat de betaling van deze vergoeding regelt, alsook over de rechtskracht van regels die op het intranet van de instellingen te vinden zijn.
In februari 2020 is verzoeker bij de delegatie van de Europese Unie in Washington, DC (Verenigde Staten) gaan werken. De echtgenote van verzoeker was in dienst bij het Europees Parlement in Brussel (België). Omdat zij een hogere graad had, ontving zij de gezinstoelagen en daardoor ook de jaarlijkse reiskostenvergoeding.
In juni heeft verzoeker EDEO gecontacteerd met het verzoek om vergoeding van de jaarlijkse reiskosten voor zijn vier kinderen ten laste en vervolgens heeft hij overeenkomstig de instructies van EDEO en het Bureau voor het beheer en de afwikkeling van de individuele rechten (PMO) verschillende stappen ondernomen om die vergoeding te kunnen ontvangen.
Aangezien verzoeker de uiterste datum voor wijziging van de begunstigde van de jaarlijkse reiskostenvergoeding voor het lopende jaar, namelijk 2 mei, niet in acht had genomen, is de jaarlijkse reiskostenvergoeding voor de kinderen ten laste van het echtpaar – berekend op basis van de afstand tussen Brussel en Madrid (Spanje) – in juli 2020 door het Parlement aan verzoekers echtgenote uitgekeerd.
Verzoeker heeft om regularisatie van deze vergoeding verzocht. Bij e-mail van 18 januari 2021 heeft EDEO aan verzoeker laten weten dat bij zijn loon van februari een betaling van „2/12” voor zijn kinderen ten laste zou worden verricht.
Aangezien verzoeker de verwachte betaling noch bij zijn loon van februari noch bij dat van maart heeft ontvangen, heeft hij zijn verzoek meermaals herhaald. Bij e-mail van 29 maart 2021 heeft het PMO hem laten weten dat uit een grondig onderzoek van zijn dossier bleek dat hij reeds een reiskostenvergoeding voor zijn kinderen ten laste had ontvangen bij zijn loon van augustus 2020, december 2020 en februari 2021.
Verzoeker was van mening dat hij voor 2020 recht had op de volledige jaarlijkse reiskostenvergoeding voor zijn kinderen ten laste, en heeft dan ook het bedrag dat het PMO in een e-mail van 30 maart 2021 had vermeld, betwist. EDEO heeft niet op deze e-mail geantwoord.
Verzoeker heeft een klacht ingediend tegen het stilzwijgende besluit tot weigering om de berekening van de jaarlijkse reiskostenvergoeding te corrigeren. Deze klacht is niet-ontvankelijk verklaard omdat zij te laat was ingediend. EDEO was van mening dat het voor verzoeker bezwarende besluit de e-mail van 18 januari 2021 was.
In die omstandigheden heeft verzoeker bij het Gerecht beroep ingesteld tot nietigverklaring van het stilzwijgende besluit.
Beoordeling door het Gerecht
Om te beginnen wijst het Gerecht erop dat enkel maatregelen die uitgaan van de bevoegde autoriteit en die bindende rechtsgevolgen sorteren die de belangen van de betrokkene rechtstreeks en onmiddellijk aantasten, doordat zij diens rechtspositie aanmerkelijk wijzigen, bezwarende handelingen vormen waarbij het standpunt van de instelling definitief wordt vastgelegd. De kwalificatie als bezwarend besluit hangt niet af van de vorm of de benaming van de handeling, maar wordt bepaald door de wezenlijke inhoud ervan.
Het Gerecht stelt dienaangaande vast dat de inlichtingen die EDEO in zijn e-mail van 18 januari 2021 heeft verstrekt ontoereikend waren om aan verzoeker duidelijk te maken dat de betaling van het volledige bedrag hem werd geweigerd. Bijgevolg kan niet worden aangenomen dat EDEO in deze e-mail zijn standpunt over de jaarlijkse reiskostenvergoeding voor die kinderen ten laste definitief heeft vastgelegd. Die e-mail kan dus niet het tijdstip van aanvang vormen van de in artikel 90, lid 2, van het Statuut bedoelde termijn van drie maanden.
Hieruit volgt dat verzoeker gerechtigd was om op 30 maart 2021 bij de administratie een verzoek in te dienen om jegens hem een besluit te nemen. Het uitblijven van een antwoord op dit verzoek binnen een termijn van vier maanden vanaf de indiening ervan geldt krachtens artikel 90, lid 2, van het Statuut als een stilzwijgend besluit tot afwijzing en verzoeker heeft terecht op 28 oktober 2021, binnen de termijn van drie maanden waarin artikel 90, lid 2, van het Statuut voorziet, een klacht strekkende tot nietigverklaring van dat besluit ingediend.
Vervolgens herinnert het Gerecht eraan dat artikel 8 van bijlage VII bij het Statuut beoogt de ambtenaar en de personen te zijnen laste in staat te stellen om ten minste eenmaal per jaar naar de plaats van herkomst van de ambtenaar te reizen teneinde de familiale, sociale en culturele banden te onderhouden. Het is evenwel in het kader van zijn discretionaire bevoegdheid dat de Uniewetgever heeft besloten dat de leden van het Europese openbare ambt de jaarlijkse reiskosten naar aanleiding van hun jaarlijkse vakantie vergoed zouden krijgen. Geen enkele hogere regel van het Unierecht of van het internationale recht verplichtte hem ertoe de ambtenaren en hun familieleden dergelijke rechten toe te kennen. Hij beschikt dus over een ruime beoordelingsbevoegdheid bij de vaststelling van de voorwaarden en -modaliteiten voor die vergoeding.
Aldus heeft het PMO, teneinde de betaling van de jaarlijkse reiskostenvergoeding voor kinderen ten laste te kunnen behandelen binnen de termijn waarin is voorzien in de algemene bepalingen voor de uitvoering van artikel 8 van bijlage VII bij het Statuut (hierna: „AUB”), die door de Commissie zijn vastgesteld en op EDEO van toepassing zijn, bepaald dat het verzoek waarin is voorzien in dit artikel – dat bepaalt met welke van de plaatsen van herkomst van de ouders bij de vergoeding rekening wordt gehouden – ieder jaar uiterlijk op 2 mei moet worden ingediend. De vaststelling van een dergelijke termijn is immers redelijk en noodzakelijk om het beheer van een groot aantal dossiers door de administratie en de vergoeding van de jaarlijkse reiskosten binnen de in de AUB bepaalde termijn te verzekeren.
Zo geeft de op de intranetpagina geformuleerde regel die de termijn van 2 mei omvat, het stilzwijgende besluit van EDEO weer om de regeling voor de twee personeelscategorieën, namelijk het binnen en het buiten de Unie tewerkgestelde personeel, gelijk te trekken. Deze regel vormt dus een intern richtsnoer dat beoogt ervoor te zorgen dat de betrokken ambtenaren met betrekking tot de betaling van de jaarlijkse reiskostenvergoeding gelijk worden behandeld. Het besluit van een instelling dat aan het voltallige personeel wordt meegedeeld en waarin de procedure wordt vermeld die bij de uitoefening van haar beoordelingsbevoegdheid wordt toegepast, vormt immers een intern richtsnoer dat als zodanig moet worden aangemerkt als een gedragsregel die de administratie zichzelf heeft gesteld en waarvan zij niet kan afwijken zonder aan te geven waarom, omdat zij anders in strijd met het beginsel van gelijke behandeling handelt.
Voorts heeft het PMO, gelet op het forfaitaire karakter van de vergoeding en de in de AUB vastgelegde termijn voor de uitbetaling ervan, zijn beoordelingsbevoegdheid niet overschreden door te bepalen dat het in artikel 8, lid 1, van bijlage VII bij het Statuut bedoelde verzoek niet retroactief kon worden ingediend. De jaarlijkse reiskostenvergoeding, die een statutair recht is en aan een van beide ouders zal worden uitbetaald, wordt immers niet afhankelijk gesteld van de inachtneming van deze termijn. Deze beoogt enkel de administratie tijdig te laten beschikken over informatie betreffende de geografische afstand op basis waarvan de vergoeding wordt berekend.
Overigens kan verzoeker niet met recht betogen dat hij niet op de hoogte was van de termijn voor indiening van het gezamenlijke verzoek van het echtpaar waarin artikel 8, lid 1, van bijlage VII bij het Statuut voorziet. Het personeel van EDEO kan deze termijn vinden op de intranetpagina van deze instelling, wat volstaat om aan te tonen dat de ambtenaren en personeelsleden in dienst die toegang hebben tot het intranet, daarvan kennis hebben genomen.
Bijgevolg heeft EDEO, gelet op het feit dat het gezamenlijke verzoek van verzoeker en zijn echtgenote tardief is ingediend, artikel 8, lid 1, van bijlage VII bij het Statuut niet geschonden door te weigeren over te gaan tot uitbetaling van de volledige jaarlijkse reiskostenvergoeding voor de kinderen ten laste van verzoeker op basis van de afstand tussen Madrid en Washington, DC.