Wydanie tymczasowe
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
ANDREI BIONDIEGO
przedstawiona w dniu 29 stycznia 2026 r.(1)
Sprawa C‑721/24
Vista-Life Pharma SA,
Vista-Life Pharma Belgium SCRL
przeciwko
Laboratoires S.M.B. SA,
Brussels Reps Pharma SRL
[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez cour d’appel de Bruxelles (sąd apelacyjny w Brukseli, Belgia)]
Odesłanie prejudycjalne – Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 – Suplementy żywnościowe będące przedmiotem reklamy – Oświadczenia o zmniejszeniu ryzyka choroby – Szczegółowe warunki stosowania
1.        W niniejszym odesłaniu prejudycjalnym cour d’appel de Bruxelles (sąd apelacyjny w Brukseli, Belgia) zwraca się do Trybunału o wyjaśnienie interpretacji niektórych przepisów rozporządzenia nr 1924/2006(2). Sąd odsyłający zwraca się do Trybunału z jednej strony o określenie, kiedy odniesienia do częstotliwości i sposobu podawania suplementów żywnościowych mogą, w formie, w jakiej zostały przedstawione, dotyczyć zdrowia; z drugiej – sprecyzowanie zakresu i formy komunikatu informacyjnego towarzyszącego wzmiance o zmniejszeniu ryzyka dla zdrowia, w tym jego umiejscowienia między etykietowaniem a reklamą.
I.      Kontekst normatywny
2.        Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006
definiuje w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 5 pojęcia istotne dla celów niniejszego odesłania w następujący sposób:
„1) »oświadczenie« oznacza każdy komunikat lub przedstawienie, które, zgodnie z przepisami wspólnotowymi lub krajowymi, nie są obowiązkowe, łącznie z przedstawieniem obrazowym, graficznym lub symbolicznym w jakiejkolwiek formie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że żywność ma szczególne właściwości; […] 5) »oświadczenie zdrowotne« oznacza każde oświadczenie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy kategorią żywności, daną żywnością lub jednym z jej składników a zdrowiem”.
3.        Artykuł 14 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi:
„[…] w przypadku oświadczeń o zmniejszeniu ryzyka choroby przy etykietowaniu, a jeśli ono nie występuje – w prezentacji lub w reklamie – zamieszcza się również stwierdzenie, że istnieje wiele czynników ryzyka choroby, której dotyczy oświadczenie, i że zmiana jednego z tych czynników ryzyka może wywierać korzystny wpływ lub nie wywierać go”.
4.        W odniesieniu do definicji „etykietowania” art. 2 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1924/2006 odsyła do art. 1 ust. 3 lit. a) dyrektywy 2000/13/WE(3), który został uchylony i zastąpiony przez art. 2 ust. 2 lit. j) rozporządzenia (UE) nr 1169/2011(4). Ten ostatni definiuje „etykietowanie” jako „wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego środka spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej”.
5.        Chociaż sąd odsyłający zastanawia się jedynie nad wykładnią rozporządzenia nr 1924/2006, wydaje mi się jednak konieczne przypomnienie, że rozporządzenie to zostało transponowane do prawa belgijskiego. W szczególności art. VI.104 Code de droit économique(5) (kodeksu prawa gospodarczego) zakazuje nieuczciwych praktyk handlowych, aby chronić interesy gospodarcze przedsiębiorstw.
II.    Postępowanie główne, pytania prejudycjalne i postępowanie przed Trybunałem
6.        Strony postępowania głównego działają w belgijskim sektorze produktów farmaceutycznych i parafarmaceutycznych. Laboratoires S.M.B. SA i Brussels Reps Pharma SRL (łącznie zwane dalej „SMB”)
produkują i wprowadzają do obrotu produkty lecznicze i suplementy żywnościowe. Vista-Life Pharma SA i Vista-Life Pharma Belgium SCRL (łącznie zwane dalej „Vista-Life”) również wprowadzają do obrotu suplementy żywnościowe, a między nimi Vista-D3 i VistaSterol. SMB i Vista-Life są konkurentami w sektorze wprowadzania do obrotu suplementów żywnościowych.
7.        Spór w postępowaniu głównym dotyczy komunikatów handlowych odnoszących się do
wspomnianych produktów. Kampanie reklamowe będące przedmiotem sporu były prowadzone głównie w czasopismach specjalistycznych przeznaczonych dla farmaceutów i lekarzy.
8.        Produkt Vista-D3
był reklamowany z następującymi oświadczeniami: „stabilne stężenia w osoczu”, „produkt Vista-D3 pozwala uniknąć zwiększenia ryzyka śmiertelności”,
produkt „Vista-D3 pozwala uniknąć skutków pierwszego przejścia przez wątrobę i degradacji enzymatycznej w układzie pokarmowym”, „lepiej codziennie niż jednorazowo” i w odniesieniu do sposobu podawania podjęzykowego – „najlepsze możliwe wchłanianie dla wszystkich pacjentów”.
9.        Produkt VistaSterol był reklamowany z oświadczeniem „rozwiązanie pozwalające kontrolować cholesterol”.
10.      W dwóch odrębnych pozwach z dnia 9 czerwca 2021 r. i 9 grudnia 2022 r. SMB wniosło sprawę do Tribunal de l’entreprise francophone de Bruxelles (francuskojęzycznego sądu gospodarczego w Brukseli, Belgia), kwestionując zgodność powyższych oświadczeń z rozporządzeniem nr 1924/2006. W szczególności SMB twierdzi, że oświadczenia te stanowią „oświadczenia
zdrowotne” w rozumieniu rozporządzenia nr 1924/2006, naruszając art. 10 tego rozporządzenia oraz art. VI.104 kodeksu prawa gospodarczego. W odniesieniu do informacji dotyczących stabilnych stężeń w osoczu i poziomu cholesterolu SMB twierdzi, że naruszają one art. 14 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia oraz art. VI.104 kodeksu prawa gospodarczego.
11.      Dwoma wyrokami z dnia 6 kwietnia 2022 r. i 5 kwietnia 2023 r. sąd pierwszej instancji
stwierdził naruszenie art. 10 i art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 i art. VI.104 kodeksu prawa gospodarczego i nakazał Vista-Life zaniechanie naruszenia.
12.      Vista-Life wniosła apelację do Cour d’appel de Bruxelles (sądu apelacyjnego w Brukseli), który połączył sprawy.
13.      W tych okolicznościach Cour d’appel de Bruxelles (sąd apelacyjny w Brukseli) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)      Czy art. 2 ust. 2 pkt 1 i 5 rozporządzenia nr 1924/2006 należy interpretować w ten sposób, że terminy »szczególne właściwości« i »kategoria żywności, dana żywność lub jeden z jej składników« obejmują określenia dotyczące częstotliwości przyjmowania lub drogi podania?
2)      Czy art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 należy interpretować w ten sposób, że wymaga on, aby przy etykietowaniu, a jeśli ono nie występuje – w prezentacji lub w reklamie – zamieszczono dosłownie stwierdzenie, zgodnie z którym w przypadku choroby, której dotyczy oświadczenie, »istnieje wiele czynników ryzyka […], i że zmiana jednego z tych czynników ryzyka może wywierać korzystny wpływ lub nie wywierać go«?
3)      Czy art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 należy interpretować w ten sposób, że wymaga on, aby reklama zawierająca oświadczenie zdrowotne o zmniejszeniu ryzyka choroby zawierała stwierdzenie, że »istnieje wiele czynników ryzyka choroby, której dotyczy oświadczenie, i że zmiana jednego z tych czynników ryzyka może wywierać korzystny wpływ lub nie wywierać go«, jeżeli stwierdzenie to znajduje się na opakowaniu,
ulotce lub stronie internetowej produktu?”.
14.      Strony postępowania głównego, a także rząd belgijski i Komisja złożyły pisemne uwagi
III. Analiza prawna
A.      Uwagi wstępne
15.      Rozporządzenie nr 1924/2006 ustanawia kompleksowe ramy harmonizacji mające bezpośrednie zastosowanie, które chronią prawidłowe informowanie konsumentów i zapewniają równe warunki konkurencji(6).
16.      Państwa członkowskie są odpowiedzialne za nadzór i wdrażanie; Komisja, wraz z Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), jest odpowiedzialna za aktualizację wykazów dopuszczonych oświadczeń, ukierunkowanie i koordynację wdrażania rozporządzenia zgodnie z celami prawodawcy europejskiego, takimi jak skuteczne funkcjonowanie rynku wewnętrznego i wysoki poziom ochrony konsumentów(7).
Oprócz ochrony konsumentów, jednym z głównych celów rozporządzenia nr 1924/2006 jest również ochrona zdrowia(8).
17.      Jak orzekł Trybunał, aby osiągnąć te cele, należy w szczególności udzielić konsumentom informacji niezbędnych do umożliwienia im dokonywania wyborów z pełną znajomością faktów(9).
18.      Zgodnie z ogólną zasadą rozporządzenia nr 1924/2006oświadczenia zdrowotne dotyczące żywności są zabronione, o ile nie są one zgodne z rozporządzeniem, nie zostało udzielone przez Komisję w odniesieniu do nich zezwolenie i nie figurują w wykazie dopuszczonych oświadczeń(10).
19.      Ryzyko dla zdrowia jest ponadto uzasadnieniem uregulowań szczególnych dotyczących oświadczeń zdrowotnych, a w niniejszym przypadku oświadczeń o zmniejszeniu ryzyka choroby. W przypadku gdy komunikat handlowy zawiera oświadczenia żywieniowe lub zdrowotne, jest on objęty zakresem stosowania rozporządzenia. Trybunał opowiada się za szeroką i funkcjonalną interpretacją pojęcia „oświadczenia zdrowotnego”, która obejmuje nie tylko poprawę stanu zdrowia, ale również brak lub zmniejszenie negatywnych skutków związanych ze spożywaniem żywności, jak również skutki krótkoterminowe, takie jak skutki jednorazowego spożycia, oraz skutki powtarzającego się spożywania(11).
20.      W wyroku Deutsches Weintor Trybunał uznał wyrażenie „lekkostrawne” (odnoszące się do wina) za oświadczenie zdrowotne i stwierdził, że sugeruje ono brak szkodliwych skutków dla układu pokarmowego; potwierdza to, że
definicją „oświadczeń zdrowotnych” objęte są również oświadczenia
dotyczące korzystnego wpływu na zdrowie
„pomimo” potencjalnie szkodliwej
konsumpcji(12). Innymi słowy na pierwszy plan wysuwa się całościowy wpływ na konsumenta i przekonujące działanie komunikatu(13).
21.      Ponadto ochronę konsumentów i zdrowia publicznego należy pogodzić z wolnością prowadzenia działalności gospodarczej(14).
Takie wyważenie nie stoi na przeszkodzie temu, aby oświadczenia zdrowotne podlegały pewnym warunkom, tak aby konsument był w stanie dokonać świadomego wyboru(15).
22.      Dokonując tego wyważenia, Trybunał bierze pod uwagę „przeciętnego konsumenta, odpowiednio poinformowanego i dostatecznie uważnego”(16).
23.      Funkcją wzmianki(17), o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006, jest umieszczenie oświadczenia o zmniejszeniu ryzyka w realistycznych ramach, podkreślając (i) występowanie wielu przyczyn danej choroby oraz (ii) możliwy brak korzystnego wpływu po usunięciu tylko jednej z tych przyczyn. Stwierdzenie to jest zgodne z ochroną zdrowia, do której dąży rozporządzenie(18).
24.      W kontekście cyfrowym, w którym konsumenci regularnie szukają informacji i robią zakupy w Internecie, konieczne jest zachowanie skuteczności prawodawstwa. Reklama nie może wyodrębniać oświadczenia zdrowotnego od oświadczenia ostrzegającego przewidzianego w rozporządzeniu nr 1924/2006: jeżeli oświadczenie zdrowotne znajduje się na stronie internetowej, a oświadczenie ostrzegające na etykiecie, należałoby rozważyć potrzebę wyraźnego
odesłania do miejsca, w którym jest ono umieszczone w całości, tak aby można ją było natychmiast odnaleźć(19).
25.      Do władz i sądów
krajowych należy zapewnienie skuteczności
rozporządzenia, zachowując jego pełne zastosowanie. Równolegle Komisja jest zobowiązana aktualizować wykaz oświadczeń, utrzymywać wytyczne operacyjne i koordynować egzekwowanie przepisów w interesie pewności prawa po stronie przedsiębiorstw i ochrony konsumentów.
B.      W przedmiocie pierwszego pytania prejudycjalnego: częstotliwość i sposób podawania
26.      Rozporządzenie nr 1924/2006 przyjmuje szeroką i funkcjonalną interpretację pojęć „oświadczenia” i „oświadczeń zdrowotnych”. Pojęcia te obejmują każdy komunikat, który stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że istnieje związek pomiędzy żywnością (lub jednym z jej składników) a zdrowiem. Odniesienie do „szczególnych właściwości” środka spożywczego nie ogranicza się jedynie do swoistych właściwości (skład, zawartość, składniki), lecz obejmuje również elementy, które w postaci przedstawionej konsumentowi
wskazują sposób, w jaki produkt ma być spożywany, i ukierunkowują jego oczekiwania na korzystne skutki. W tej perspektywie odniesienia do częstotliwości przyjmowania (np. „lepiej codziennie niż w dawce jednorazowej”) lub metody
podawania (np. „podjęzykowo”, ponieważ zapewnia to „stabilne stężenia w osoczu” lub „lepsze wchłanianie”) mogą stanowić „oświadczenie” w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 1 i 5, jeżeli zakładają korzystny wpływ na zdrowie.
27.      Powyższe stwierdzenia potwierdza wykładnia zarówno literalna, jak i systemowa i teleologiczna: literalna – ponieważ art. 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1924/2006 wyraźnie uwzględnia komunikaty, które „sugerują” związek między zdrowiem a żywnością; systemowa – ponieważ, jak o tym mowa w motywie 16 rozporządzenia nr 1924/2006, pojęcie przeciętnego konsumenta nie jest oparte na danych statystycznych, typową reakcję konsumenta należy natomiast oceniać indywidualnie;
teleologiczna – ponieważ cele ochrony konsumenta i zdrowia zakazują, by korzyści były
obiecane de facto poprzez komunikaty
częściowymi lub techniki, które omijają kontrolę obejmującą oświadczenia. Orzecznictwo potwierdza to podejście, zgodnie z którym „oświadczeniem zdrowotnym” jest również komunikat, który nie obiecuje poprawy klinicznej w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale sugeruje brak lub zmniejszenie negatywnych skutków, a zatem wysuwa na pierwszy plan sposób, w jaki konsument rozumie komunikat jako całość i w konsekwencji podejmuje decyzję(20).
28.      Wynika z tego, że definicja „oświadczeń zdrowotnych” obejmuje stwierdzenia dotyczące sposobu podawania i częstotliwości przyjmowania, które poprzez sformułowanie, usytuowanie graficzne, informacje sąsiadujące lub obrazy przypisują tym warunkom rolę w uzyskaniu korzystnego wpływu na zdrowie (np. „stabilne poziomy w osoczu”, „lepsze
wchłanianie”, „unikanie pierwszego przejścia przez wątrobę”). Wyłączone są natomiast zwykłe neutralne instrukcje stosowania, pozbawione treści perswazyjnej
dotyczącej zdrowia (np. „popić wodą”, „jedna tabletka dziennie”), jeśli nie towarzyszy im żadne wyraźne lub dorozumiane odniesienie do korzyści lub zagrożeń. Znaczenia nabiera więc nie sam fakt wskazania sposobu przyjmowania, ale
przedstawienie go jako przyczyny korzyści lub zmniejszenia ryzyka.
29.      Wreszcie, taka wykładnia nie narzuca przedsiębiorstwom nadmiernego formalizmu. Podmiot gospodarczy może dostarczyć neutralnych instrukcji
stosowania.
Jeżeli jednak sposób i częstotliwość podawania są przedstawiane jako argument perswazyjny
dotyczący zdrowia, taki komunikat podlega wymogom określonym w art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006. Do sądu krajowego należy sprawdzenie in concreto, czy sporne stwierdzenia zachowują
określone powyżej kryteria.
30.      Na pytanie pierwsze należy zatem odpowiedzieć, że częstotliwość przyjmowania i sposób podawania, gdy są przedstawiane jako mające wartość użyteczną dla zdrowia, są „szczególnymi właściwościami”, które
stanowią „oświadczenia zdrowotne” w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 1 i 5 rozporządzenia nr 1924/2006.
C.      W przedmiocie drugiego pytania prejudycjalnego: dosłowne powtórzenie art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006
31.      Artykuł 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 nie wymaga sformułowania, które należy powtórzyć dosłownie. Opisuje on zasadniczą treść stwierdzenia, która ma wskazywać (i) istnienie wielu przyczyn danej choroby oraz (ii) możliwy brak korzystnego wpływu po usunięciu tylko jednej z tych przyczyn. Dosłowne brzmienie wskazuje, co powinno wynikać dla konsumenta, niekoniecznie w jaki sposób należy to sformułować.
32.      Również analiza innych przepisów tego rozporządzenia potwierdza ten punkt widzenia. Jeśli bowiem prawodawca zamierza narzucić standardową formułę, to wyraźnie mówi o tym. Wystarczy spojrzeć na przykład na art. 4 ust. 2 lit. b)(21) i pozycje załącznika(22) do rozporządzenia nr 1924/2006, gdzie w odniesieniu do niektórych oświadczeń żywieniowych przewiduje się stwierdzenie tekstowe (np. wymóg dodania „zawiera naturalnie występujące cukry”, jeśli cukry występują naturalnie, obok oświadczenia „bez dodatku cukrów”). Artykuł 14 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia nie działa w ten sposób, określając cel i treść ostrzeżenia, a nie jego dosłowne brzmienie.
33.      Powód jest jasny: uniknięcie sytuacji, w której wskazanie zmniejszenia ryzyka jest postrzegane jako obietnica terapeutyczna. Taki wynik osiąga się, gdy oświadczeniu towarzyszy stwierdzenie, które relatywizuje jego zakres.
34.      W braku takiego wymogu jest zgodne z art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 stwierdzenie zawierające wymagane elementy zasadnicze: (i) choroba jest powodowana wieloma czynnikami; (ii) oddziaływanie na tylko jeden z nich może nie przynieść korzystnego skutku.
35.      Proponowana wykładnia pozwala uniknąć nadmiernego formalizmu, zachowując
jednak jasne standardy informacyjne w zakresie ochrony zdrowia(23).
36.      W niniejszej sprawie z całości powyższych rozważań wynika, że zgodne z art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 jest stwierdzenie, które przekazuje istotę komunikatu bez konieczności dosłownego powtarzania przepisu. Do sądu odsyłającego należy zbadanie na podstawie całościowego wrażenia wywieranego na konsumencie, czy przyjęte sformułowanie zapewnia niezbędną treść informacyjną w sposób jasny i zrozumiały.
D.      W przedmiocie trzeciego pytania prejudycjalnego: obowiązek powtórzenia stwierdzenia w reklamie, jeżeli jest ono już zamieszczone na opakowaniu, ulotce lub stronie internetowej
37.      Artykuł 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 stanowi, że w przypadku oświadczeń o zmniejszeniu ryzyka choroby „przy etykietowaniu, a jeśli ono nie występuje – w prezentacji lub w reklamie” zamieszcza się stwierdzenie ostrzegające.
38.      Z brzmienia przepisu wynika prosta zasada: wzmianka jest konieczna w reklamie jedynie, „jeśli [etykietowanie] nie występuje”. Jeśli etykietowanie
występuje i jest zgodne z art. 14 ust. 2, obowiązek realizowany jest na tym podstawowym nośniku.
39.      Innymi słowy: (i) jeśli występuje etykietowanie, musi ono zawierać stwierdzenie ostrzegające; (ii) jeśli etykietowanie nie występuje, stwierdzenie musi pojawić się w prezentacji lub reklamie. Przepis ten nie nakazuje automatycznego powielania na każdym materiale reklamowym.
40.      W tym kontekście przypominam, że Trybunał wypowiedział się w sprawie art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 1924/2006, który nakłada wymóg, aby odniesieniu do ogólnych i nieswoistych korzyści „towarzyszyło” konkretne oświadczenie zdrowotne(24). W szczególności Trybunał wyjaśnił, że w przypadku, gdy konkretne oświadczenia zdrowotne nie mogą być umieszczone w całości po tej samej stronie opakowania co stwierdzenie, które mają uzasadniać, z uwagi na ich dużą liczbę lub długość, należy uznać, że wymóg dotyczący bezpośredniego związku wizualnego mógłby zostać spełniony w drodze wyjątku poprzez wyraźną wskazówkę, jak odsyłacz w postaci gwiazdki, w wypadku gdy zapewnia to, w sposób jasny i doskonale zrozumiały dla konsumenta, zgodność treści, w sensie przestrzennym, pomiędzy oświadczeniami zdrowotnymi a odniesieniem(25). Do sądu krajowego należy jednak ustalenie, czy w świetle wszystkich okoliczności sprawy
wymóg bliskości przestrzennej jest spełniony w przypadku zastosowania odsyłacza w postaci gwiazdki(26).
41.      Stosując analogicznie to rozumowanie do art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006, można by wywnioskować, że etykietowanie, prezentacja lub reklama mogą spełniać wymogi art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 poprzez odesłanie do wymaganego w tym artykule stwierdzenia umieszczonego w innym miejscu. Do sądu krajowego należy jednak ustalenie, czy odesłanie do stwierdzenia jest wystarczające, aby zapewnić pełną skuteczność art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006.
42.      Co się tyczy pojęć opakowania i ulotki w niniejszej sprawie, należy zauważyć, że pojęcia te bezsprzecznie wchodzą w zakres definicji „etykietowania” zawartej w art. 2 ust. 2 lit. j) rozporządzenia nr 1169/2011.
43.      Co się tyczy strony internetowej, rozporządzenie nr 1924/2006 zostało przyjęte w czasie, gdy handel elektroniczny był znacznie mniej rozwinięty niż dzisiaj. Jak podkreślił Parlament Europejski, wprowadzające w błąd oświadczenia
towarzyszące
sprzedaży żywności występują zarówno w Internecie, jak i poza nim(27). Parlament faktycznie wyraźnie wezwał Komisję do opracowania kompleksowych wytycznych dotyczących egzekwowania
tego rozporządzenia w Internecie(28).
44.      Kanał cyfrowy stał się powszechny zarówno dla informowania przed zawarciem umowy, jak i dokonywania zakupów również w wypadku suplementów żywnościowych(29).
45.      W tym kontekście należy ustalić, czy strona internetowa stanowi „napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego środka spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. j) rozporządzenia nr 1169/2011.
46.      W tym kontekście istotną rolę odgrywa funkcja strony internetowej. Jeśli strona internetowa służy jako platforma promocyjna produktu, podlega ona definicji prezentacji lub reklamy w rozumieniu art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006. Jeśli służy ona jako platforma zakupu produktu, można uznać, że pełni ona raczej rolę „dokumentu” lub „ulotki”, które towarzyszą lub odnoszą się do żywności, a zatem podlega definicji etykietowania do celów rozporządzenia nr 1169/2011.
47.      W świetle powyższego
zastosowanie przedstawionych powyżej kryteriów do stron internetowych zależy od pełnionych przez nie funkcji: a) jeżeli strona internetowa prezentuje lub promuje produkt (strony produktów, witryny, kampanie), jest ona objęta definicją prezentacji lub reklamy zawartej w rozporządzeniu nr 1924/2006; b) jeżeli strona służy sprzedaży na odległość (strona zakupu) i zawiera informacje obowiązkowe przed zakupem, art. 14 rozporządzenia nr 1169/2011 wymaga, aby informacje te były dostępne w środku sprzedaży na odległość: w tej funkcji strona może być traktowana w praktyce jako „dokument” lub „ulotka” towarzyszące suplementowi żywnościowemu, a zatem jako etykietowanie w rozumieniu szerokiej definicji z rozporządzenia nr 1169/2011.
48.      Powyższe rozumienie pozwoliłoby uniknąć ogólnego rozszerzenia pojęcia etykietowania na cały Internet, zapewniając, że w kanałach sprzedaży na odległość stwierdzenie ostrzegające będzie dostępne za jednym kliknięciem przed dokonaniem zakupu.
49.      Nie ma zatem powodu, aby nakładać na podmiot gospodarczy obowiązek zwielokrotniania
stwierdzenia ostrzegającego na każdym nośniku komunikacji. Przyjmując kryterium funkcjonalne, stwierdzenie ostrzegające powinno być umieszczone w miejscu, w którym spełnia swoją funkcję informacyjną i jest łatwo dostępne dla konsumenta, który decyduje się na zakup. W tym kontekście nie wykluczam, że w przypadku sprzedaży na odległość, jeżeli odpowiednia strona zawiera stwierdzenie ostrzegające, reklama internetowa może zawierać odesłanie (np. poprzez link) do tej strony sprzedaży.
50.      Do sądu odsyłającego należy zbadanie
in concreto, czy rozwiązanie przyjęte przez podmiot gospodarczy gwarantuje konsumentowi rozsądną możliwość zapoznania się ze wzmianką przed podjęciem decyzji o zakupie.
51.      Artykuł 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 nie wymaga zatem co do zasady powtórzenia stwierdzenia w reklamie, jeżeli jest ono umieszczone na etykiecie w sposób zgodny z wymogami.
IV.    Wnioski
52.      W świetle powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pytania prejudycjalne zadane przez cour d’appel de Bruxelles (sąd apelacyjny w Brukseli, Belgia) w następujący sposób:
1)
Artykuł 2 ust. 2 pkt 1 i 5 rozporządzenia nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności należy interpretować w ten sposób, że wyrażenia „szczególne właściwości” i „kategoria żywności, dana żywność lub jeden z jej składników” obejmują oświadczenia dotyczące częstotliwości przyjmowania lub sposobu podawania danej żywności.
2) Artykuł 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 należy interpretować w ten sposób, że nie wymaga, aby przy etykietowaniu, a jeśli ono nie występuje – w prezentacji lub w reklamie powtórzono dosłownie stwierdzenie wskazujące, że
„istnieje wiele czynników ryzyka choroby, której dotyczy oświadczenie, i że zmiana jednego z tych czynników ryzyka może wywierać korzystny wpływ lub nie wywierać go”.
3) Artykuł 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1924/2006 należy interpretować w ten sposób, że wymaga on, aby reklama zawierająca oświadczenie zdrowotne o zmniejszeniu ryzyka choroby zawierała stwierdzenie, że „istnieje wiele czynników ryzyka choroby, której dotyczy oświadczenie, i że zmiana jednego z tych czynników ryzyka może wywierać korzystny wpływ lub nie wywierać go”, jeżeli stwierdzenie to znajduje się na opakowaniu, ulotce lub stronie internetowej produktu.
1      Język oryginału: włoski.
2      Rozporządzenie (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady
nr 1924/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz.U. 2006, L 404, s. 9), zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 107/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności w odniesieniu do uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (Dz.U. 2008, L 39, s. 8), rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 109/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz.U. 2008, L39, s. 14), rozporządzeniem Komisji (UE) nr 116/2010 z dnia 9 lutego 2010 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wykazu oświadczeń żywieniowych (Dz.U. 2012, L 37, s. 16), rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (Dz.U. 2011, L 304, s. 18), rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1047/2012 z dnia 8 listopada 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w odniesieniu do wykazu oświadczeń żywieniowych (Dz.U. 2012, L 310, s. 36).
3      Dyrektywa 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz.U. 2000, L 109, s. 29).
4      Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz.U. 2011, L 304, s. 18).
5      Moniteur belge z dnia 29 marca 2013 r., s. 19975, zmieniony Loi portant insertion du titre VI „Pratiques du marché et protection du consommateur” dans le Code de droit économique et portant insertion des définitions propres au livre VI, et des dispositions d'application de la loi propres au livre VI, dans les Livres Ier et XV du Code de droit économique (ustawą o dodaniu tytułu VI
„Praktyki handlowe i ochrona konsumenta” do kodeksu prawa gospodarczego i o dodaniu definicji, o których mowa w księdze VI, i przepisów wykonawczych ustawy, o których mowa księdze VI, do ksiąg I
i XV kodeksu prawa gospodarczego, z dnia 21 grudnia
2013 r.
(Moniteur belge z dnia 30 grudnia
2013 r., s. 103506).
6      Zobacz motyw 9 i art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1924/2006.
7      Zobacz motywy 31, 33, 34 i 36 oraz art. 1 ust. 1 i art. 20 rozporządzenia nr 1924/2006.
8      Wyrok z dnia 30 kwietnia 2025 r., Novel Nutriology, C‑386/23, EU:C:2025:304, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo.
9      Wyrok z dnia 30 kwietnia 2025 r., Novel Nutriology,
C‑386/23, EU:C:2025:304, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo.
10      Artykuł 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1924/2006. Zobacz również rozporządzenie Komisji (WE) nr 983/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie udzielania i odmowy udzielenia zezwoleń na niektóre oświadczenia zdrowotne dotyczące żywności i odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz do rozwoju i zdrowia dzieci (Dz.U. 2009, L 277, s. 3) oraz rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci (Dz.U. 2012, L 136, s. 1).
11      Wyrok z dnia 6 września 2012 r., Deutsches Weintor, C‑544/10, EU:C:2012:526, pkt 34–36.
12      Wyrok z dnia 6 września 2012 r., Deutsches Weintor, C‑544/10, EU:C:2012:526, pkt 35
13      Wyrok z dnia 6 września 2012 r., Deutsches Weintor, C‑544/10, EU:C:2012:526, pkt 37.
14      Artykuły 15 i 16 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U. 2016, C 202, s. 389).
15      Opinia rzecznika generalnego A. Rantosa w sprawie Novel Nutriology, C‑386/23, EU:C:2024:897, pkt 43.
16      Motyw 16 rozporządzenia nr 1924/2006; wyrok z dnia 30 stycznia 2020 r., Dr. Willmar Schwabe, C‑524/18, EU:C:2020:60, pkt 47.
17      Zwanej dalej „stwierdzeniem ostrzegającym”.
18      Cel ten został również przypomniany w wyroku z dnia 6 września 2012 r., Deutsches Weintor,
C‑544/10, EU:C:2012:526, pkt 45.
19      Zobacz pkt 37 i nast. niniejszej opinii.
20      Wyrok z dnia 6 września 2012 r., Deutsches Weintor, C‑544/10, EU:C:2012:526, pkt 35.
21      Artykuł 4, zatytułowany „Warunki stosowania oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych”, w ust. 2 lit. b) stanowi, co następuje: „[…] Oświadczenie to ma następującą treść: »Wysoka zawartość (nazwa składnika odżywczego wykraczającego poza profil)«”.
22      Załącznik, zatytułowany „Oświadczenia żywieniowe i warunki ich stosowania”, w pozycji „NIE ZAWIERA CUKRÓW” jest sformułowany następująco: „[…] Jeżeli cukry występują naturalnie w środku spożywczym, na etykiecie powinna się również znaleźć następująca informacja: »ZAWIERA NATURALNIE WYSTĘPUJĄCE CUKRY«”.
23      Zobacz analogicznie opinia rzecznika generalnego G. Hogana w sprawie Dr. Willmar Schwabe, C‑524/18, EU:C:2019:727, pkt 60–66.
24      Wyrok z dnia 30 stycznia 2020 r., Dr. Willmar Schwabe, C 524/18, EU:C:2020:60.
25      Wyrok z dnia 30 stycznia 2020 r., Dr. Willmar Schwabe, C 524/18, EU:C:2020:60, pkt 48.
26      Wyrok z dnia 30 stycznia 2020 r., Dr. Willmar Schwabe, C 524/18, EU:C:2020:60, pkt 49.
27      Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 18 stycznia 2024 r. w sprawie wdrożenia rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (2023/2024(INI)) (Dz.U. C,
C/2024/5729), pkt 1.
28      Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 18 stycznia 2024 r. w sprawie wdrożenia rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (2023/2024(INI)) (Dz.U. C,
C/2024/5729), pkt 23.
29      Zobacz analogicznie wyrok z dnia 11 grudnia 2003 r., Deutscher Apothekerverband,
C‑322/01, EU:C:2003:664, pkt 73.