Προσωρινό κείμενο
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
ΝΙΚΟΛΑ ΑΙΜΙΛΙΟΥ
της 15ης Ιανουαρίου 2026 (1)
Υποθέσεις C‑622/24 P και C‑623/24 P
VT
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής (C‑622/24 P)
και
UJ κ.λπ.
κατά
Ευρωπαϊκής Επιτροπής (C‑623/24 P)
« Αίτηση αναιρέσεως – Υπαλληλική υπόθεση – Διαγωνισμός EPSO/AD/380/19 – Μη εγγραφή σε εφεδρικό πίνακα – Ίση μεταχείριση – Επανάληψη γραπτών δοκιμασιών – Κανόνας αντιστοιχίας μεταξύ της ένδικης προσφυγής και της διοικητικής ένστασης – Ερμηνεία της προκήρυξης διαγωνισμού όσον αφορά τις γενικές ικανότητες »
I.      Εισαγωγή
1.        Οι υπό κρίση αιτήσεις αναιρέσεως αφορούν έναν γενικό διαγωνισμό που διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Επιλογής Προσωπικού (EPSO) για την πρόσληψη διοικητικών υπαλλήλων στον τομέα της διεθνούς συνεργασίας και της διαχείρισης της βοήθειας προς τρίτες χώρες. Κατά τη διάρκεια των γραπτών δοκιμασιών προέκυψαν εκτεταμένα τεχνικά προβλήματα, τα οποία επηρέασαν μεγάλο αριθμό υποψηφίων. Κατόπιν τούτου, η εξεταστική επιτροπή αποφάσισε να προσφέρει σε όλους τους υποψηφίους –ανεξάρτητα από το αν είχαν αντιμετωπίσει τεχνικές δυσκολίες– την επιλογή είτε να επαναλάβουν τις εν λόγω δοκιμασίες είτε να διατηρήσουν τα αρχικά τους αποτελέσματα. Ο νόμιμος χαρακτήρας της εν λόγω προσέγγισης βρίσκεται στο επίκεντρο των υπό κρίση αιτήσεων αναιρέσεως.
2.        Πολλοί υποψήφιοι, οι οποίοι τελικώς δεν εγγράφηκαν στον εφεδρικό πίνακα του εν λόγω διαγωνισμού, αμφισβήτησαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου τη μη εγγραφή τους στον πίνακα, επικαλούμενοι διάφορες πλημμέλειες κατά τη διεξαγωγή του διαγωνισμού, συμπεριλαμβανομένης της επανάληψης των γραπτών δοκιμασιών. Ειδικότερα, στις υποθέσεις επί των οποίων εκδόθηκαν οι αποφάσεις VT κατά Επιτροπής (2) και UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής (3), οι προσφεύγοντες ζήτησαν την ακύρωση των σχετικών αποφάσεων της εξεταστικής επιτροπής. Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές σε αμφότερες τις υποθέσεις, απορρίπτοντας τους –σχεδόν πανομοιότυπους– λόγους ακυρώσεως που προβλήθηκαν.
3.        Με τις υπό κρίση αιτήσεις αναιρέσεως στις υποθέσεις C‑622/24 P και C‑623/24 P, οι αναιρεσείοντες ζητούν την αναίρεση των εν λόγω αποφάσεων του Γενικού Δικαστηρίου στις υποθέσεις VT κατά Επιτροπής και UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής (στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις). Προς τούτο, υποστηρίζουν, κατ’ ουσίαν, ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον δεν διαπίστωσε παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης στο πλαίσιο του διαγωνισμού. Συναφώς, υποστηρίζουν ότι η εξεταστική επιτροπή παραβίασε την αρχή της ίσης μεταχείρισης καθόσον παρέσχε σε όλους τους υποψηφίους –και όχι μόνο σε εκείνους που εθίγησαν σοβαρά από τεχνικά ζητήματα– τη δυνατότητα να επωφεληθούν από την επανάληψη των δοκιμασιών. Επιπλέον, διατείνονται ότι οι υποψήφιοι που επανέλαβαν τις δοκιμασίες απέκτησαν αθέμιτο πλεονέκτημα, δεδομένου ότι είχαν σημαντικά περισσότερο χρόνο για να προετοιμαστούν. Τέλος, αμφισβητούν, επίσης, την εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου απόρριψη ενός λόγου ακυρώσεως τον οποίον προέβαλαν και ο οποίος αφορούσε την ερμηνεία της προκήρυξης του διαγωνισμού όσον αφορά την αξιολόγηση των γενικών ικανοτήτων των υποψηφίων.
4.        Δεδομένης της εκτεταμένης επικάλυψης των πραγματικών περιστατικών και των νομικών ζητημάτων που εγείρονται στις δύο υποθέσεις, φαίνεται σκόπιμο οι εν λόγω υποθέσεις να εξεταστούν σε κοινές προτάσεις.
II.    Το νομικό πλαίσιο
5.        Το άρθρο
90, παράγραφος
2, του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (4) (στο εξής: ΚΥΚ) έχει ως εξής:
«Κάθε πρόσωπο που υπόκειται στον παρόντα κανονισμό δύναται να υποβάλει στην αρμόδια για διορισμούς αρχή αίτημα κατά οιασδήποτε πράξεως η οποία θίγει τα συμφέροντά του [...]
Η αρχή κοινοποιεί στον ενδιαφερόμενο την αιτιολογημένη απόφασή της εντός προθεσμίας τεσσάρων μηνών από την ημέρα της υποβολής της ενστάσεως. Μετά τη λήξη της προθεσμίας αυτής η παράλειψη απαντήσεως στην ένσταση σημαίνει σιωπηρή απορριπτική απόφαση, κατά της οποίας δύναται να ασκηθεί προσφυγή κατά την έννοια του άρθρου
91.»
6.        Το άρθρο
91, παράγραφος
2, του ΚΥΚ ορίζει τα εξής:
«Προσφυγή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης γίνεται αποδεκτή μόνο:
–      αν προηγουμένως έχει διατυπωθεί στην αρμόδια για διορισμούς αρχή αίτημα κατά την έννοια του άρθρου
90 παράγραφος
2 εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στην εν λόγω παράγραφο, και
–      αν αυτή η διατύπωση αιτήματος έχει αποτελέσει αντικείμενο ρητής ή σιωπηρής απορριπτικής αποφάσεως.»
III. Το ιστορικό των διαφορών
7.        Το ιστορικό των διαφορών στο πλαίσιο των οποίων ασκήθηκαν οι υπό κρίση αιτήσεις αναιρέσεως εκτίθεται λεπτομερώς στις αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις. Τα κρίσιμα για τις παρούσες προτάσεις πραγματικά περιστατικά μπορούν να συνοψιστούν ως εξής.
8.        Στις 5 Δεκεμβρίου 2019 η EPSO δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης την προκήρυξη του γενικού διαγωνισμού βάσει τίτλων και εξετάσεων EPSO/AD/380/19, για την πρόσληψη διοικητικών υπαλλήλων στον τομέα της διεθνούς συνεργασίας και της διαχείρισης της βοήθειας προς χώρες εκτός ΕΕ (5), με σκοπό την κατάρτιση δύο εφεδρικών πινάκων, ενός για τους διοικητικούς υπαλλήλους βαθμού AD 7 και ενός για τους διοικητικούς υπαλλήλους βαθμού AD 9.
9.        Οι αναιρεσείοντες σε αμφότερες τις υποθέσεις συμμετείχαν στον διαγωνισμό για τον βαθμό AD 7. Μετά την επιτυχία τους στα στάδια των δοκιμασιών με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και της επιλογής βάσει τίτλων («Talent Screener») συμμετείχαν στις δοκιμασίες στο κέντρο αξιολόγησης. Οι εν λόγω δοκιμασίες περιλάμβαναν, ειδικότερα, δύο γραπτές δοκιμασίες: μια εξέταση συγκεκριμένων περιπτώσεων και μια γραπτή δοκιμασία σχετική με τον τομέα (στο εξής από κοινού: γραπτές δοκιμασίες), που πραγματοποιήθηκαν αμφότερες στις 9 Σεπτεμβρίου 2021 (στο εξής: αρχικές εξετάσεις).
10.      Με επιστολή της 4ης Οκτωβρίου 2021, η EPSO ενημέρωσε τους υποψηφίους ότι, λόγω τεχνικών προβλημάτων που προέκυψαν στις αρχικές εξετάσεις κατά τη διάρκεια των γραπτών δοκιμασιών, αποφασίστηκε να προσφερθούν σε όλους τους υποψηφίους που είχαν συμμετάσχει στις εν λόγω εξετάσεις δύο επιλογές: είτε i) να διατηρήσουν τα –άγνωστα κατά τον χρόνο εκείνο– αποτελέσματα των αρχικών εξετάσεων είτε ii) να επαναλάβουν τις γραπτές δοκιμασίες, με αποτέλεσμα να μην ισχύουν τα αρχικά αποτελέσματά τους.
11.      Οι νέες γραπτές δοκιμασίες πραγματοποιήθηκαν στις 10 Νοεμβρίου 2021 (στο εξής: δεύτερες εξετάσεις). Ο αναιρεσείων στην υπόθεση C‑622/24 P (ο VT), καθώς και τρεις από τους οκτώ αναιρεσείοντες στην υπόθεση C‑623/24 P (οι UN, US και UT), αποφάσισαν να μην επαναλάβουν τη δοκιμασία και, αντ’ αυτού, να βασιστούν στα αποτελέσματα των αρχικών εξετάσεων. Οι λοιποί πέντε αναιρεσείοντες στην υπόθεση C‑623/24 P (οι UJ, UL, UP, UU και UV) επέλεξαν να επαναλάβουν τις δοκιμασίες.
12.      Σε οκτώ υποψηφίους που αντιμετώπισαν τεχνικές δυσκολίες στις δεύτερες εξετάσεις επετράπη από την εξεταστική επιτροπή να επαναλάβουν τις δοκιμασίες σε τρίτες εξετάσεις, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στις 10 Δεκεμβρίου 2021. Ο UJ ήταν ο μόνος από τους αναιρεσείοντες που κλήθηκε και συμμετείχε στις τρίτες αυτές εξετάσεις.
13.      Στις 5 Μαΐου 2022 η EPSO κοινοποίησε ατομικώς σε καθέναν από τους αναιρεσείοντες την απόφαση της εξεταστικής επιτροπής να μην εγγράψει τα ονόματά τους στον εφεδρικό πίνακα AD 7 (στο εξής: αποφάσεις περί μη εγγραφής), με την αιτιολογία ότι δεν περιλαμβάνονταν μεταξύ των υποψηφίων που είχαν λάβει την υψηλότερη συνολική βαθμολογία στις δοκιμασίες του κέντρου αξιολόγησης. Όσον αφορά ειδικά έναν εκ των αναιρεσειόντων στην υπόθεση C‑623/24 P, τον UT, η απόρριψη βασίστηκε, αντιθέτως, στην αιτιολογία ότι δεν είχε λάβει την ελάχιστη απαιτούμενη βαθμολογία.
14.      Ορισμένοι από τους αναιρεσείοντες (οι VT, UJ και UL) υπέβαλαν στην εξεταστική επιτροπή αιτήσεις επανεξέτασης των αποφάσεων μη εγγραφής τους. Οι αιτήσεις αυτές απορρίφθηκαν με αποφάσεις της 15ης Ιουλίου 2022. Στη συνέχεια, όλοι οι αναιρεσείοντες υπέβαλαν διοικητικές ενστάσεις ενώπιον της EPSO (ως αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής), δυνάμει του άρθρου
90, παράγραφος
2, του ΚΥΚ (στο εξής: ενστάσεις κατά το άρθρο
90, παράγραφος
2), αμφισβητώντας τις αποφάσεις περί μη εγγραφής και, στις αντίστοιχες περιπτώσεις, τις αποφάσεις περί απόρριψης των αιτήσεών τους για επανεξέταση.
15.      Πιο συγκεκριμένα, ο αναιρεσείων στην υπόθεση C‑622/24 P υπέβαλε ένσταση κατά το άρθρο
90, παράγραφος
2, στις 10 Οκτωβρίου 2022, στην οποία δεν έλαβε ρητή απάντηση. Ως εκ τούτου, μετά την πάροδο τεσσάρων μηνών, στις 10 Φεβρουαρίου 2023, η ένστασή του θεωρήθηκε σιωπηρώς απορριφθείσα, σύμφωνα με το άρθρο
90, παράγραφος
2, του ΚΥΚ.
16.      Οι αναιρεσείοντες στην υπόθεση C‑623/24 P, καθώς και πολλοί άλλοι υποψήφιοι, υπέβαλαν από κοινού ενστάσεις κατά το άρθρο
90, παράγραφος
2, στις 5 Αυγούστου 2022. Οι ενστάσεις τους θεωρήθηκαν ότι απορρίφθηκαν σιωπηρά στις 5 Δεκεμβρίου 2022, αλλά στη συνέχεια απορρίφθηκαν και ρητά με αποφάσεις της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής της 13ης Μαρτίου 2023.
IV.    Οι διαδικασίες ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και οι αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις
17.      Οι αναιρεσείοντες σε αμφότερες τις υποθέσεις άσκησαν προσφυγές ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, δυνάμει του άρθρου
270 ΣΛΕΕ, αμφισβητώντας τη μη εγγραφή τους στον εφεδρικό πίνακα του διαγωνισμού.
18.      Τυπικώς, στις περιπτώσεις των VT, UJ και UM, οι προσφυγές τους θεωρήθηκαν ότι έβαλλαν κατά των αποφάσεων της εξεταστικής επιτροπής της 15ης Ιουλίου 2022 περί απόρριψης των αιτήσεών τους για επανεξέταση, ενώ, όσον αφορά τους λοιπούς αναιρεσείοντες που δεν υπέβαλαν τέτοιες αιτήσεις, θεωρήθηκαν ότι έβαλλαν απευθείας κατά των αποφάσεων περί μη εγγραφής της 5ης Μαΐου 2022 (στο εξής, από κοινού: επίμαχες αποφάσεις).
19.      Οι αναιρεσείοντες σε αμφότερες τις υποθέσεις προέβαλαν επτά σχεδόν πανομοιότυπους λόγους ακυρώσεως, οι οποίοι αφορούσαν πολυάριθμες παρατυπίες του διαγωνισμού και αποσκοπούσαν στην ακύρωση των επίμαχων αποφάσεων. Με αποφάσεις της 10ης Ιουλίου 2024, στις υποθέσεις VT κατά Επιτροπής και UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε αμφότερες τις προσφυγές στο σύνολό τους, καταδικάζοντας κάθε διάδικο στα δικαστικά του έξοδα.
V.      Η ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία και τα αιτήματα των διαδίκων
20.      Ο VT άσκησε αναίρεση κατά της απόφασης VT κατά Επιτροπής, η οποία επί του παρόντος εκκρεμεί ως υπόθεση C‑622/24 P. Ομοίως, οκτώ από τους δεκατρείς προσφεύγοντες στην υπόθεση UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής άσκησαν αναίρεση κατά της εν λόγω απόφασης στο μέτρο που τους αφορά, η οποία επί του παρόντος εκκρεμεί ως υπόθεση C‑623/24 P.
21.      Με τις αιτήσεις τους αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες ζητούν από το Δικαστήριο να αναιρέσει τις αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις, να δεχθεί τις προσφυγές τους σε πρώτο και δεύτερο βαθμό και να καταδικάσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας. Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο να απορρίψει τις αιτήσεις αναιρέσεως και να καταδικάσει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα.
VI.    Εκτίμηση
22.      Προς στήριξη των αιτήσεών τους αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες προβάλλουν δύο λόγους.
23.      Ο πρώτος λόγος, ο οποίος είναι κοινός στις δύο αιτήσεις αναιρέσεως, αφορά προβαλλόμενη παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, η οποία απορρέει από την επανάληψη των γραπτών δοκιμασιών.
24.      Ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως στρέφεται κατά της εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου απόρριψης του πέμπτου λόγου ακυρώσεως, με τον οποίο προβαλλόταν παράβαση των όρων της προκήρυξης του διαγωνισμού. Ενώ ο λόγος αυτός κηρύχθηκε απαράδεκτος στην υπόθεση UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής, κρίθηκε παραδεκτός αλλά απορρίφθηκε ως αβάσιμος στην υπόθεση VT κατά Επιτροπής. Σε αμφότερες τις υποθέσεις, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο με τις σχετικές κρίσεις του.
25.      Θα αρχίσω με την εξέταση του πρώτου λόγου αναιρέσεως, ο οποίος αφορά την αρχή της ίσης μεταχείρισης (υπό
Α), και στη συνέχεια θα εξετάσω τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, αναλύοντας διαδοχικά τα διαδικαστικά και ουσιαστικά ζητήματα που αφορούν την κάθε υπόθεση (υπό
Β).
Α.      Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως: παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης
26.      Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον δεν διαπίστωσε παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο άρθρο
20 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης), μεταξύ των υποψηφίων του διαγωνισμού.
27.      Η παραβίαση αυτή προέκυψε i) από την παροχή της δυνατότητας επανάληψης των γραπτών δοκιμασιών σε όλους τους υποψηφίους, ανεξαρτήτως των τεχνικών δυσκολιών που πράγματι αντιμετώπισαν (πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως)· ii) από το μεγαλύτερο διαθέσιμο χρονικό διάστημα προετοιμασίας για τις γραπτές δοκιμασίες των δεύτερων και των τρίτων εξετάσεων (δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως)· και iii) από το γεγονός ότι οι τρεις εξετάσεις στο πλαίσιο των οποίων πραγματοποιήθηκαν οι γραπτές δοκιμασίες –με έμφαση στις τρίτες εξετάσεις– διεξήχθησαν σε διαφορετικές ημερομηνίες (τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, το οποίο προβάλλεται μόνο στην υπόθεση C‑623/24 P).
28.      Θα εξετάσω διαδοχικά καθένα από τα ανωτέρω σκέλη του πρώτου λόγου αναιρέσεως, αφού πρώτα παραθέσω τα σχετικά επιχειρήματα των διαδίκων. Όσον αφορά τα δύο πρώτα σκέλη, θα πρέπει, επίσης, να εξεταστεί το συμφέρον των αναιρεσειόντων να προβάλουν τις εν λόγω αιτιάσεις. Θα εξετάσω το συμφέρον αυτό, κατ’ εξαίρεση, μετά την επί της ουσίας ανάλυση, για πρακτικούς λόγους που αφορούν τον τρόπο παρουσίασης, καθώς, εάν προηγηθεί η ανάλυση της προβαλλόμενης ανισότητας, θα καταστεί δυνατόν να εξηγηθεί με μεγαλύτερη σαφήνεια το συμφέρον των αναιρεσειόντων να την προβάλουν, λαμβανομένων υπόψη των διαφορετικών πραγματικών τους περιστάσεων.
1.      Επί του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως: παροχή δυνατότητας επανεξέτασης σε όλους τους υποψηφίους
29.      Με το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον έκρινε (6) ότι η εξεταστική επιτροπή δεν παραβίασε την αρχή της ίσης μεταχείρισης παρέχοντας σε όλους τους υποψηφίους τη δυνατότητα να επαναλάβουν τις γραπτές δοκιμασίες, ανεξαρτήτως του αν αντιμετώπισαν τεχνικές δυσκολίες οι οποίες επηρέασαν τις επιδόσεις τους (7).
30.      Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στις αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις, ότι, μολονότι η επιλεγείσα από την εξεταστική επιτροπή λύση παρέσχε τη δυνατότητα στους υποψηφίους που δεν αντιμετώπισαν τεχνικές δυσκολίες να υποβληθούν για δεύτερη φορά σε δοκιμασία, η διαφορετική αυτή μεταχείριση ήταν δύσκολο να αποφευχθεί, λαμβανομένων υπόψη του εύρους και της φύσης των προβλημάτων καθώς και του μεγάλου αριθμού των υποψηφίων που επηρεάστηκαν. Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι με το εν λόγω μέτρο επιδιωκόταν ο θεμιτός σκοπός να διασφαλιστεί ότι όλοι οι υποψήφιοι που αντιμετώπισαν τεχνικά προβλήματα θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τη συμμετοχή σε νέες εξετάσεις.
α)      Τα κύρια επιχειρήματα των διαδίκων
31.      Όπως προαναφέρθηκε, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν, κατ’ ουσίαν, ότι η παροχή δυνατότητας επανεξέτασης όχι μόνο στους υποψηφίους που αντιμετώπισαν σοβαρά τεχνικά προβλήματα, αλλά και σε εκείνους που αντιμετώπισαν ελάχιστα ή και καθόλου προβλήματα, ισοδυναμούσε με αντιμετώπιση διαφορετικών καταστάσεων με τον ίδιο τρόπο, κατά παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.
32.      Υποστηρίζουν ότι η λύση την οποία επέλεξε η εξεταστική επιτροπή δεν δικαιολογούνταν από τον σκοπό του διαγωνισμού (ο οποίος συνίστατο στην επιλογή των ικανότερων υποψηφίων, σύμφωνα με το άρθρο
27 του ΚΥΚ) και ότι ήταν δυσανάλογη, υπερβαίνοντας το αναγκαίο μέτρο για την άρση των πλημμελειών που προκλήθηκαν από τα τεχνικά προβλήματα. Συγκεκριμένα, οι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν διέγνωσε ότι η εξεταστική επιτροπή δεν έλαβε όλα τα αναγκαία μέτρα για να περιορίσει τον κίνδυνο ανισότητας που είναι συνυφασμένος με κάθε εξέταση, αλλά δημιούργησε ανισότητα μεταξύ των υποψηφίων η οποία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.
33.      Η Επιτροπή αμφισβητεί τον ισχυρισμό των αναιρεσειόντων, υπενθυμίζοντας την ευρεία διακριτική ευχέρεια την οποία διαθέτουν οι εξεταστικές επιτροπές κατά τον καθορισμό διορθωτικών μέτρων σε περίπτωση διάπραξης παρατυπιών και την κατά συνέπεια περιορισμένη έκταση του δικαστικού ελέγχου (8). Επιπλέον, υπογραμμίζει ότι, κατά πάγια νομολογία, κάθε διαγωνισμός ενέχει εγγενή κίνδυνο ανισότητας (9) και, ως εκ τούτου, παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης μπορεί να στοιχειοθετηθεί μόνον αν η εξεταστική επιτροπή δεν έχει περιορίσει τον κίνδυνο αυτόν σε ό,τι είναι συνήθως συνυφασμένο με κάθε εξέταση (10). Κατά την άποψή της, τέτοια περίπτωση δεν συνέτρεχε εν προκειμένω και ορθώς το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε, κατ’ ουσίαν, στο συμπέρασμα ότι η λύση που έγινε δεκτή ήταν δικαιολογημένη υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις.
34.      Συναφώς, η Επιτροπή εξηγεί ότι, λόγω του διάχυτου και ποικιλόμορφου χαρακτήρα των τεχνικών προβλημάτων που επιβεβαιώθηκαν, θα ήταν αδύνατον να προσδιοριστούν η έκταση και οι ακριβείς συνέπειές τους για κάθε υποψήφιο (11). Κατά συνέπεια, υποστηρίζει ότι η παροχή σε όλους τους υποψηφίους της ευχέρειας να επαναλάβουν τις δοκιμασίες, χωρίς τούτο να καταστεί υποχρεωτικό, αποτελούσε τη μόνη εφικτή και δίκαιη λύση, σύμφωνα με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της αναλογικότητας και της χρηστής διοίκησης.
35.      Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, ακόμη και αν ορισμένοι υποψήφιοι που δεν είχαν αντιμετωπίσει τεχνικές δυσκολίες αποφάσισαν να επαναλάβουν τις δοκιμασίες, το έπραξαν παραιτούμενοι από τα αρχικά τους αποτελέσματα και, ως εκ τούτου, επανεντάχθηκαν στον διαγωνισμό υπό τους ίδιους όρους με τους λοιπούς υποψηφίους. Επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι είχαν «περισσότερες πιθανότητες» στο πλαίσιο του διαγωνισμού. Τέλος, η Επιτροπή υπογραμμίζει, επίσης, ότι οι αναιρεσείοντες δεν κατέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο η επιλεγείσα λύση τους περιήγαγε ατομικά σε μειονεκτική θέση.
β)      Ανάλυση
36.      Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται ότι, μολονότι οι εξεταστικές επιτροπές διαγωνισμών διαθέτουν ευρεία διακριτική ευχέρεια όσον αφορά τους όρους, το περιεχόμενο και τη διοργάνωση διαγωνισμού (η οποία πρέπει να θεωρηθεί ότι περιλαμβάνει τη λήψη διορθωτικών μέτρων), η ευχέρεια αυτή πρέπει να ασκείται τηρουμένης της αρχής της ίσης μεταχείρισης (12).
37.      Κατά πάγια νομολογία, η εν λόγω αρχή επιτάσσει να μην αντιμετωπίζονται διαφορετικά παρεμφερείς καταστάσεις ούτε να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο διαφορετικές μεταξύ τους καταστάσεις, εκτός αν η διαφορετική αντιμετώπιση αυτή δικαιολογείται αντικειμενικώς (13).
38.      Στην προκειμένη περίπτωση είναι, κατά τη γνώμη μου, σαφές ότι διαφορετικές μεταξύ τους καταστάσεις αντιμετωπίστηκαν με τον ίδιο τρόπο: οι υποψήφιοι που αντιμετώπισαν τεχνικά προβλήματα τα οποία είχαν σοβαρό αντίκτυπο στις δοκιμασίες τους αντιμετωπίστηκαν με τον ίδιο τρόπο με τους υποψηφίους που αντιμετώπισαν μόνο ήσσονος σημασίας ή μηδενικές δυσκολίες, καθώς η δυνατότητα συμμετοχής σε δεύτερες εξετάσεις παρασχέθηκε σε όλους.
39.      Μολονότι, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, όλοι οι υποψήφιοι είχαν τελικά μόνο μία προσπάθεια στις γραπτές δοκιμασίες που να ήταν έγκυρη (δεδομένου ότι διατηρήθηκε μόνο μία δέσμη αποτελεσμάτων), η ανισότητα την οποία προβάλλουν οι αναιρεσείοντες δεν έγκειται εκεί. Αντιθέτως, κρίσιμο είναι ότι η καθολική προσφορά της επιλογής της επανεξέτασης προσπόρισε ένα πρόσθετο όφελος στους υποψηφίους που δεν επηρεάστηκαν δυσμενώς από τεχνικά προβλήματα: τη δυνατότητα βελτίωσης μιας ενδεχομένως μη ικανοποιητικής αρχικής επίδοσης ή, αντιστρόφως, της διατήρησης μιας ικανοποιητικής αρχικής επίδοσης, χωρίς να είναι υποχρεωτική η επανεξέταση. Με άλλα λόγια, οι εν λόγω υποψήφιοι είχαν το πλεονέκτημα της επιλογής της προσπάθειάς τους η οποία θα λογιζόταν ως έγκυρη. Αντιθέτως, οι υποψήφιοι που λόγω σοβαρών τεχνικών προβλημάτων δεν μπόρεσαν να συμμετάσχουν ουσιαστικά στις αρχικές εξετάσεις δεν είχαν τέτοια πραγματική επιλογή: για αυτούς, οι δεύτερες εξετάσεις αποτελούσαν, στην πράξη, τη μόνη και την τελική ευκαιρία που είχαν στις γραπτές δοκιμασίες (14).
40.      Μάλιστα, το Γενικό Δικαστήριο αναγνώρισε ότι τα ανωτέρω συνιστούσαν διαφορετική μεταχείριση, αλλά έκρινε ότι ήταν «δύσκολο να αποφευχθούν». Επομένως, πρέπει να εξεταστεί αν, όπως έκρινε κατ’ ουσίαν το Γενικό Δικαστήριο, η διαφορά αυτή ήταν δικαιολογημένη υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις.
41.      Κατά το άρθρο
1δ, παράγραφος
6, του ΚΥΚ και κατά πάγια νομολογία, μέτρο που συνεπάγεται διαφορετική μεταχείριση μπορεί να δικαιολογηθεί αν επιδιώκει θεμιτό σκοπό γενικού συμφέροντος στο πλαίσιο της πολιτικής προσωπικού και τελεί σε αναλογία προς τον επιδιωκόμενο σκοπό (15).
42.      Όσον αφορά, πρώτον, τον επιδιωκόμενο σκοπό, μπορεί να θεωρηθεί ότι ορθώς υποστηρίζει η Επιτροπή ότι η λύση την οποία επέλεξε η εξεταστική επιτροπή επιδίωκε τον θεμιτό σκοπό της άρσης των παρατυπιών που προκλήθηκαν από τα εκτεταμένα τεχνικά προβλήματα στο πλαίσιο των γραπτών δοκιμασιών των πρώτων εξετάσεων, προκειμένου να αποκατασταθούν οι όροι διεξαγωγής του διαγωνισμού.
43.      Όσον αφορά, δεύτερον, την αναλογικότητα του μέτρου υπό το πρίσμα του εν λόγω σκοπού, πρέπει να εξεταστεί, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, αν το μέτρο i) ήταν κατάλληλο για την επίτευξη του σκοπού αυτού· ii) δεν υπερέβη το αναγκαίο προς τούτο μέτρο· και iii) ήταν αναλογικό stricto sensu, επιτυγχάνοντας δίκαιη ισορροπία μεταξύ των διακυβευόμενων συμφερόντων (16).
44.      Όσον αφορά το πρώτο στοιχείο, της καταλληλότητας, θα ήθελα να παρατηρήσω ότι η λύση της παροχής δυνατότητας επανεξέτασης σε όλους τους υποψηφίους θα μπορούσε να θεωρηθεί ικανή να άρει τις παρατυπίες των αρχικών εξετάσεων (17). Όπως έκρινε το Γενικό Δικαστήριο, με τη λύση αυτή παρασχέθηκε η δυνατότητα σε όλους τους υποψηφίους που αντιμετώπισαν τεχνικά προβλήματα να ολοκληρώσουν τις δοκιμασίες υπό κανονικές συνθήκες.
45.      Ωστόσο, κατά τη γνώμη μου, το εν λόγω μέτρο υστερεί όσον αφορά το στοιχείο του αναγκαίου χαρακτήρα (οπότε παρέλκει η εξέταση της αναλογικότητας stricto sensu). Στο πλαίσιο της εξέτασης του αναγκαίου χαρακτήρα ενός μέτρου, το βασικό ζήτημα είναι αν εναλλακτικές λύσεις λιγότερο περιοριστικές της αρχής της ίσης μεταχείρισης θα μπορούσαν να επιτύχουν τον ίδιο σκοπό με την ίδια αποτελεσματικότητα. Κατά την άποψή μου, τέτοια περίπτωση συντρέχει ασφαλώς εν προκειμένω.
46.      Επισημαίνεται, κατ’ αρχάς, απλώς συμπληρωματικά, ότι, κατά κανόνα, όταν μεμονωμένοι υποψήφιοι σε έναν διαγωνισμό αντιμετωπίζουν τεχνικά προβλήματα για τα οποία δεν φέρουν ευθύνη, η EPSO, κατόπιν επαλήθευσης, τους προσφέρει διορθωτικά μέτρα, όπως στοχευμένη επανεξέταση (18). Τούτο συνέβη, για παράδειγμα, εν προκειμένω, όσον αφορά τους οκτώ υποψηφίους στους οποίους παρασχέθηκε δυνατότητα επανάληψης των γραπτών δοκιμασιών σε τρίτες εξετάσεις, και αυτή είναι επίσης η λύση την οποία μπορεί να θεωρηθεί ότι οι αναιρεσείοντες θεωρούν ως κατάλληλη. Εντούτοις, όπως εξήγησε η Επιτροπή, η επιλογή αυτή ήταν ανέφικτη στο πλαίσιο του επίμαχου διαγωνισμού (βλ. σημείο
34 των παρουσών προτάσεων).
47.      Εντούτοις, κατά τη γνώμη μου, υπήρχε μια πιο κατάλληλη εναλλακτική λύση: να ακυρωθούν οι αρχικές εξετάσεις –των οποίων η ακεραιότητα πρέπει να θεωρηθεί ότι υπονομεύθηκε σοβαρά υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, λαμβανομένου επίσης υπόψη του εξαιρετικά μεγάλου αριθμού υποψηφίων που επηρεάστηκαν (19)– και να διοργανωθούν νέες εξετάσεις για όλους τους υποψηφίους. Η προσέγγιση αυτή –για να επαναλάβω τη διατύπωση την οποία χρησιμοποίησε η Επιτροπή– θα είχε αποκαταστήσει τους όρους διεξαγωγής του διαγωνισμού ως είχαν πριν προκύψουν οι παρατυπίες, χωρίς να παράσχει σε ορισμένους υποψηφίους το πλεονέκτημα της επιλογής μεταξύ επιδόσεων (20).
48.      Με το υπόμνημά της επί της αιτήσεως αναιρέσεως στην υπόθεση C‑623/24 P, η Επιτροπή αναγνώρισε ότι μια τέτοια εναλλακτική προσέγγιση θα ήταν δυνατή, αλλά υποστήριξε ότι θα είχε στερήσει αδίκως από τους υποψηφίους που δεν εθίγησαν από τα σοβαρά τεχνικά προβλήματα τα αποτελέσματα τα οποία νομίμως επιτεύχθηκαν κατά τις αρχικές εξετάσεις. Δεν κρίνω παράλογο τον εν λόγω προβληματισμό, ο οποίος, κατά πάσα πιθανότητα, υπαγορεύεται και από τη βούληση αποφυγής περαιτέρω ενστάσεων. Ωστόσο, η βούληση να μη στερηθούν οι υποψήφιοι αυτοί τα αρχικά αποτελέσματά τους δεν μπορεί να δικαιολογήσει την παροχή πλεονεκτήματος σε αυτούς έναντι των λοιπών υποψηφίων, το οποίο αποτελεί ακριβώς το αποτέλεσμα της επιλεγείσας λύσης, όπως εκτέθηκε ανωτέρω. Το συμπέρασμα αυτό είναι κατά μείζονα λόγο επιβεβλημένο καθόσον δεν μπορεί ευλόγως να υποστηριχθεί ότι οι υποψήφιοι έχουν αποκτήσει δικαίωμα διατήρησης των αρχικών τους αποτελεσμάτων ή εξαίρεσης από την επανάληψη των γραπτών δοκιμασιών σε περίπτωση που το απαιτούν οι περιστάσεις. Τέτοιο δικαίωμα δεν απορρέει από την προκήρυξη του διαγωνισμού και από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει –ούτε έχει ισχυριστεί η Επιτροπή– ότι οι υποψήφιοι έλαβαν ακριβείς, ανεπιφύλακτες και σαφείς διαβεβαιώσεις ικανές να δημιουργήσουν δικαιολογημένη εμπιστοσύνη (21) ότι τα αρχικά αποτελέσματά τους θα διατηρούνταν, ανεξάρτητα από ενδεχόμενη μεταγενέστερη ακύρωση του διαγωνισμού (ή ενός σταδίου αυτού) και παρά τις εξαιρετικές και απρόβλεπτες περιστάσεις που επικρατούσαν (22).
49.      Επομένως, κατά τη γνώμη μου, η λύση την οποία προέκρινε η εξεταστική επιτροπή υπερέβη το αναγκαίο μέτρο για την επίτευξη του σκοπού της άρσης των παρατυπιών που οφείλονταν στα τεχνικά προβλήματα μεγάλης κλίμακας που προέκυψαν κατά τις γραπτές δοκιμασίες των αρχικών εξετάσεων, προκειμένου να αποκατασταθούν οι όροι διεξαγωγής του διαγωνισμού. Αντιθέτως, η υιοθετηθείσα λύση νόθευσε εν τέλει τους όρους αυτούς, δημιουργώντας μια νέα ανισότητα μεταξύ των υποψηφίων, η οποία, επομένως, υπερέβαινε τα όρια της συνυφασμένης με κάθε διαγωνισμό ανισότητας.
50.      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον έκρινε, στις αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις, ότι η εξεταστική επιτροπή δεν παραβίασε την αρχή της ίσης μεταχείρισης παρέχοντας σε όλους τους υποψηφίους τη δυνατότητα –αλλά μη επιβάλλοντάς τους την υποχρέωση– να επαναλάβουν τις γραπτές δοκιμασίες.
51.      Παρά το ανωτέρω συμπέρασμα, πρέπει να εξεταστεί αν όλοι οι αναιρεσείοντες έχουν έννομο συμφέρον να επικαλεστούν την εν λόγω παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, ζήτημα το οποίο επίσης μνημονεύεται στις αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις.
52.      Μολονότι, όπως ορθώς επισημαίνουν οι αναιρεσείοντες, δεν υποχρεούνται να αποδείξουν ότι ορισμένοι υποψήφιοι επωφελήθηκαν πράγματι από πλεονέκτημα (23), τούτο δεν τους απαλλάσσει από την υποχρέωση να αποδείξουν ότι οι ίδιοι επηρεάστηκαν προσωπικά από την προβαλλόμενη ανισότητα. Κατά πάγια νομολογία, ο προσφεύγων δεν νομιμοποιείται να ασκήσει προσφυγή υπέρ του νόμου ή των θεσμικών οργάνων· μπορεί να προβάλει, προς στήριξη προσφυγής, μόνον αιτιάσεις που τον αφορούν ατομικά (24).
53.      Όπως προκύπτει από την ανωτέρω ανάλυση (και όπως αποδέχονται οι ίδιοι οι αναιρεσείοντες), η άνιση μεταχείριση που απορρέει από την καθολική προσφορά της δυνατότητας επανεξέτασης περιήγαγε σε μειονεκτική θέση, τουλάχιστον κατ’ αρχήν, τους υποψηφίους οι οποίοι επηρεάστηκαν σοβαρά από τις τεχνικές βλάβες και οι οποίοι, ως εκ τούτου, δεν είχαν στην πραγματικότητα άλλη επιλογή πέραν του να επαναλάβουν τις γραπτές δοκιμασίες. Το Γενικό Δικαστήριο ορθώς επισήμανε ότι οι υποψήφιοι οι οποίοι, παρότι τους προσφέρθηκε η δυνατότητα επανεξέτασης, επέλεξαν να μην την αξιοποιήσουν και να διατηρήσουν τα αρχικά τους αποτελέσματα πρέπει να θεωρηθούν ότι ήταν ικανοποιημένοι με τις αρχικές τους επιδόσεις και ότι, ως εκ τούτου, δεν εμπίπτουν στην κατηγορία των υποψηφίων που επηρεάστηκαν σοβαρά από τα προβλήματα. Είναι αληθές ότι ο αναιρεσείων στην υπόθεση C‑622/24 P υποστήριξε, σε θεωρητικό επίπεδο, ότι οι υποψήφιοι που αντιμετώπισαν σοβαρές τεχνικές δυσκολίες θα μπορούσαν παρά ταύτα να είχαν αποφασίσει να μην επαναλάβουν τη δοκιμασία για λόγους όπως οι επαγγελματικές δεσμεύσεις. Ωστόσο, ουδείς από τους αναιρεσείοντες υποστήριξε ότι τούτο συνέβη στην περίπτωσή του.
54.      Κατά συνέπεια, φρονώ ότι όσοι από τους αναιρεσείοντες επέλεξαν να μη συμμετάσχουν στις γραπτές δοκιμασίες των δεύτερων εξετάσεων (βλ. σημείο
11 των παρουσών προτάσεων) δεν μπορούν να ισχυριστούν ότι έχουν προσωπικό συμφέρον να προβάλουν το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως.
55.      Για τους αναιρεσείοντες που συμμετείχαν στις δεύτερες εξετάσεις (ήτοι τους UJ, UL, UP, UU και UV), η κατάσταση είναι πιο περιπεπλεγμένη. Η Επιτροπή υποστήριξε ότι θα ήταν αδύνατο να κριθεί με βεβαιότητα κατά πόσον όλοι οι υποψήφιοι των δεύτερων εξετάσεων αντιμετώπισαν πράγματι αρκούντως σοβαρά τεχνικά προβλήματα κατά τις αρχικές εξετάσεις. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να συνέβη αυτό. Λαμβανομένης υπόψη της εν λόγω αβεβαιότητας, φρονώ ότι οι αναιρεσείοντες αυτοί μπορούν να τύχουν του ευεργετήματος της αμφιβολίας και να γίνει δεκτό ότι έχουν συμφέρον να προβάλουν το εν λόγω σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως.
56.      Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει, κατά τη γνώμη μου, ότι το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτό όσον αφορά τους αναιρεσείοντες UJ, UL, UP, UU και UV και να απορριφθεί ως προς τους λοιπούς αναιρεσείοντες.
2.      Επί του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως: περισσότερος χρόνος προετοιμασίας για μεταγενέστερες εξετάσεις
57.      Με το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο (25) καθόσον δεν διαπίστωσε παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης λόγω του ότι παρασχέθηκε στους μετέχοντες στις γραπτές δοκιμασίες των δεύτερων και των τρίτων εξετάσεων σαφώς περισσότερος χρόνος προετοιμασίας σε σχέση με τους συμμετέχοντες στις αρχικές εξετάσεις.
58.      Πιο συγκεκριμένα, οι αναιρεσείοντες υποστήριξαν ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου ότι οι δεύτερες και οι τρίτες εξετάσεις ήταν χαμηλότερου βαθμού δυσκολίας από τις αρχικές εξετάσεις, όσον αφορά αμφότερες τις γραπτές δοκιμασίες, ήτοι τόσο ως προς την εξέταση συγκεκριμένων περιπτώσεων όσο και ως προς τη γραπτή δοκιμασία στον τομέα. Όσον αφορά ειδικότερα την τελευταία αυτή δοκιμασία, υποστήριξαν ότι, καθώς το σενάριο στο οποίο βασιζόταν ήταν το ίδιο και στις τρεις εξετάσεις και είχε δημοσιευθεί πριν από τις αρχικές εξετάσεις, οι υποψήφιοι στις επόμενες εξετάσεις είχαν αθέμιτο πλεονέκτημα, τόσο λόγω της ομοιότητας των δοκιμασιών όσο και λόγω του περισσότερου χρόνου προετοιμασίας (26).
59.      Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τα ανωτέρω επιχειρήματα. Αφενός, έκρινε ότι, παρά το γεγονός ότι βασιζόταν στο ίδιο υποκείμενο σενάριο (αν και με δύο εκδοχές (27)), το συγκεκριμένο θέμα του σημειώματος που έπρεπε να συνταχθεί σε κάθε μία από τις εξετάσεις διέφερε σε σημαντικό και επαρκή βαθμό. Αφετέρου, όσον αφορά τον επιπλέον χρόνο προετοιμασίας, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι δεν μπορεί να συναχθεί εξ αυτού η παροχή σημαντικού πλεονεκτήματος στους υποψηφίους κατά τις μεταγενέστερες εξετάσεις, δεδομένου ότι από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει ότι η εξεταστική επιτροπή είχε την πρόθεση να περιορίσει τον χρόνο που θα διέθεταν οι υποψήφιοι για να εξοικειωθούν με το δημοσιευθέν σενάριο.
α)      Τα κύρια επιχειρήματα των διαδίκων
60.      Οι αναιρεσείοντες επισημαίνουν, πρώτον, ότι το σενάριο που αποτέλεσε τη βάση της γραπτής δοκιμασίας στον τομέα δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2021, παρέχοντας ως εκ τούτου στους υποψηφίους στις δεύτερες εξετάσεις του Νοεμβρίου του 2021 και στις τρίτες εξετάσεις του Δεκεμβρίου του 2021 σαφώς μεγαλύτερο χρονικό διάστημα προετοιμασίας σε σχέση με τους υποψηφίους που έλαβαν μέρος μόνο στις αρχικές εξετάσεις του Σεπτεμβρίου του 2021. Υποστηρίζουν ότι η διαφορά αυτή ως προς τον χρόνο προετοιμασίας συνιστά διαφορά ως προς τους αντικειμενικούς όρους διεξαγωγής του διαγωνισμού, ανεξάρτητα από τις προθέσεις της εξεταστικής επιτροπής ή τις διαφοροποιήσεις των θεμάτων των δοκιμασιών. Ως εκ τούτου, συμπεραίνουν ότι, αντιθέτως προς ό,τι έκρινε το Γενικό Δικαστήριο, τούτο συνιστούσε συνεπώς παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.
61.      Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι αναιρεσείοντες επιχειρούν, κατ’ ουσίαν, να αμφισβητήσουν την εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, κατά την οποία δεν παρασχέθηκε σημαντικό πλεονέκτημα στους υποψηφίους κατά τις μεταγενέστερες εξετάσεις λόγω του επιπλέον χρόνου προετοιμασίας. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, το σκέλος αυτό της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εγείρει νομικό ζήτημα και θα πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο.
62.      Επικουρικώς, επί της ουσίας, η Επιτροπή διατείνεται ότι οι επιδόσεις των υποψηφίων δεν αξιολογήθηκαν με βάση το χρονικό σημείο κατά το οποίο έπρεπε να εξοικειωθούν με το σενάριο, αλλά με βάση –όπως έκρινε το Γενικό Δικαστήριο– αρκούντως διακριτά θέματα για κάθε δοκιμασία. Επομένως, κατά την άποψη της Επιτροπής, η διάρκεια του χρόνου προετοιμασίας δεν είχε καμία επίδραση στην αξιολόγηση των επιδόσεων των υποψηφίων.
β)      Ανάλυση
63.      Πρώτον, όσον αφορά το παραδεκτό του δευτέρου αυτού σκέλους, δεν συμμερίζομαι την άποψη της Επιτροπής ότι οι αναιρεσείοντες αμφισβητούν την εκτίμηση πραγματικών περιστατικών από το Γενικό Δικαστήριο. Οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το σκεπτικό του Γενικού Δικαστηρίου πάσχει πλάνη περί το δίκαιο, καθόσον το εν λόγω δικαστήριο έκρινε ότι ο επιπλέον χρόνος προετοιμασίας δεν συνεπαγόταν παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, απλώς και μόνον διότι η εξεταστική επιτροπή δεν είχε την πρόθεση να περιορίσει το χρονικό αυτό διάστημα. Κατ’ ουσίαν, το ζήτημα που τίθεται είναι αν το αποδεδειγμένο πραγματικό γεγονός ότι ορισμένοι υποψήφιοι είχαν περισσότερο χρόνο προετοιμασίας συνιστά διαφορά ως προς τους αντικειμενικούς όρους διεξαγωγής του διαγωνισμού, κατά παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης· η εκτίμηση αυτή αποτελεί νομικό ζήτημα. Επομένως, η ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή δεν μπορεί, κατά τη γνώμη μου, να γίνει δεκτή.
64.      Δεύτερον, επί της ουσίας, διευκρινίζεται ότι οι αναιρεσείοντες προέβαλαν πρωτοδίκως δύο διακριτά επιχειρήματα προς στήριξη του ισχυρισμού τους ότι οι δεύτερες και οι τρίτες εξετάσεις ήταν χαμηλότερου βαθμού δυσκολίας από τις πρώτες: i) ότι οι εργασίες που απαιτήθηκαν από τους υποψηφίους ήταν σε μεγάλο βαθμό παρόμοιες σε όλες τις εξετάσεις και ii) ότι οι υποψήφιοι στις επόμενες εξετάσεις είχαν περισσότερο χρόνο προετοιμασίας, καθώς το υποκείμενο σενάριο είχε δημοσιευθεί πολύ νωρίτερα. Κρίνοντας ότι τα θέματα της γραπτής δοκιμασίας στον τομέα ήταν αρκετά διαφορετικά μεταξύ τους στις τρεις εξετάσεις, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε μόνον το πρώτο από τα ανωτέρω σημεία (το οποίο δεν αποτελεί αντικείμενο των υπό κρίση αιτήσεων αναιρέσεως). Ωστόσο, τούτο δεν σημαίνει –αντιθέτως προς ό,τι φαίνεται να υποστηρίζει η Επιτροπή– ότι η κρίση αυτή καθιστά περιττό το δεύτερο σημείο, ήτοι το αν η διαφορά του χρόνου προετοιμασίας θα μπορούσε να επηρεάσει τη σχετική δυσκολία των επιμέρους εξετάσεων. Ο διαφορετικός χαρακτήρας των θεμάτων των δοκιμασιών δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ο άνισος χρόνος προετοιμασίας να επηρέασε εντούτοις τις επιδόσεις των υποψηφίων. Αντ’
αυτού, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε χωριστά το δεύτερο αυτό επιχείρημα σχετικά με τον διαφορετικό χρόνο προετοιμασίας, όπως επισημάνθηκε στο σημείο
59 των παρουσών προτάσεων, καταλήγοντας, κατ’ ουσίαν, στο συμπέρασμα ότι η διαφορά αυτή δεν συνεπαγόταν παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, διότι η εξεταστική επιτροπή δεν είχε την πρόθεση να περιορίσει τον χρόνο προετοιμασίας για κανέναν υποψήφιο. Αυτό το συμπέρασμα αποτελεί αντικείμενο των υπό κρίση υποθέσεων.
65.      Κατόπιν της ανωτέρω διευκρίνισης, υπενθυμίζω ότι, κατά τη νομολογία, η αρχή της ίσης μεταχείρισης απαιτεί όλοι οι υποψήφιοι του ίδιου διαγωνισμού να υποβάλλονται στην ίδια δοκιμασία υπό τους ίδιους όρους και οι δοκιμασίες να παρουσιάζουν ουσιαστικά τον ίδιο βαθμό δυσκολίας για όλους τους υποψηφίους (28).
66.      Στις αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι ο περισσότερος χρόνος προετοιμασίας δεν συνιστούσε σημαντικό πλεονέκτημα για τους υποψηφίους κατά τις μεταγενέστερες εξετάσεις και φάνηκε να στηρίζει το συμπέρασμα αυτό αποκλειστικά και μόνο στην έλλειψη πρόδηλης πρόθεσης της εξεταστικής επιτροπής να περιορίσει το εν λόγω χρονικό διάστημα. Εντούτοις, εκτιμώ ότι η προσέγγιση αυτή παραβλέπει τις αντικειμενικές συνέπειες του επιπλέον χρόνου για την προετοιμασία του γνωστού υλικού των δοκιμασιών. Οι συνέπειες αυτές είναι όμως, κατά τη γνώμη μου, καθοριστικές για την εκτίμηση της ύπαρξης άνισης μεταχείρισης. Τούτο δε διότι, υπό το πρίσμα της νομολογίας που παρατέθηκε στο προηγούμενο σημείο, το κρίσιμο ζήτημα είναι αν οι διαφορές ως προς τον χρόνο προετοιμασίας είχαν ως συνέπεια τη συμμετοχή των υποψηφίων σε διαγωνισμό υπό αντικειμενικά διαφορετικούς όρους, εκτίμηση η οποία εξαρτάται από τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης.
67.      Μολονότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι κάθε διαφορά ως προς τον χρόνο προετοιμασίας είναι κρίσιμη, οι ιδιαίτερες περιστάσεις της υπό κρίση υπόθεσης, όπως τις διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο, καθιστούν
την εν λόγω διαφορά, κατ’ εμέ, ουσιώδη. Οι υποψήφιοι των δεύτερων και των τρίτων εξετάσεων είχαν στη διάθεσή τους αντίστοιχα δύο ή τρεις φορές περισσότερο χρόνο προετοιμασίας από ό,τι οι υποψήφιοι των πρώτων εξετάσεων για να εξοικειωθούν με το ίδιο προδημοσιευμένο σενάριο. Θεωρώ ότι αυτό το πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα προετοιμασίας για το ίδιο σενάριο –σε συνδυασμό αναπόφευκτα με έναν ορισμένο βαθμό διορατικότητας, με βάση τις αρχικές εξετάσεις, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί το σενάριο αυτό– διαφοροποιεί
σε μεγάλο βαθμό τους όρους υπό τους οποίους οι υποψήφιοι των τριών εξετάσεων συμμετείχαν στη γραπτή δοκιμασία στον τομέα.
68.      Επομένως, όπως και στο πρώτο σκέλος του λόγου αναιρέσεως αυτού, πρέπει να εξεταστεί αν η διαφορετική αυτή μεταχείριση ήταν αντικειμενικά δικαιολογημένη και αναλογική. Η Επιτροπή δεν προέβαλε συναφώς καμία συγκεκριμένη αιτιολόγηση. Μπορεί απλώς να υποτεθεί ότι με την προσέγγιση της διατήρησης του ίδιου προδημοσιευμένου σεναρίου για τις επαναληπτικές γραπτές δοκιμασίες στον τομέα (η οποία είχε ως αποτέλεσμα περισσότερο χρόνο προετοιμασίας) επιδιωκόταν ο θεμιτός σκοπός της εξασφάλισης παρεμφερούς επιπέδου δυσκολίας σε όλες τις εξετάσεις. Ωστόσο, ακόμη και με βάση την παραδοχή αυτή, η προσέγγιση που ακολουθήθηκε δεν μου φαίνεται να είναι αναλογική, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, ιδίως λόγω της ύπαρξης, ομοίως στην περίπτωση αυτή, λιγότερο περιοριστικών εναλλακτικών λύσεων. Ακόμη και αν ο προγραμματισμός όλων των εξετάσεων εντός μικρότερου χρονικού διαστήματος ήταν ανέφικτος λόγω διοικητικών περιορισμών, θα μπορούσαν, κατά τη γνώμη μου, να είχαν εξεταστεί άλλες εναλλακτικές λύσεις, όπως η δημοσίευση ενός νέου σεναρίου ισοδύναμης δυσκολίας ή, όπως αναλύθηκε στην προηγούμενη ενότητα, η επανάληψη των γραπτών δοκιμασιών για όλους τους υποψηφίους επί ίσοις όροις.
69.      Επομένως, είμαι της γνώμης ότι ο επιπλέον χρόνος προετοιμασίας που είχαν στη διάθεσή τους οι υποψήφιοι στις μεταγενέστερες εξετάσεις όσον αφορά τις γραπτές δοκιμασίες στον τομέα είχε ως συνέπεια παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.
70.      Ως εκ τούτου, εκτιμώ ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον έκρινε ότι δεν διαπράχθηκε τέτοια παραβίαση με τις αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις.
71.      Ωστόσο, όπως και στην περίπτωση του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως, το συμπέρασμα αυτό δεν αφορά όλους τους αναιρεσείοντες. Όπως έκρινε ήδη το Γενικό Δικαστήριο και όπως παραδέχθηκαν οι αναιρεσείοντες, μόνον εκείνοι, μεταξύ αυτών, οι οποίοι δεν επανέλαβαν τις γραπτές δοκιμασίες –και ως εκ τούτου δεν επωφελήθηκαν από περισσότερο χρόνο προετοιμασίας για τη γραπτή δοκιμασία στον τομέα– μπορούν να επικαλεστούν το δεύτερο αυτό σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως. Οι αναιρεσείοντες αυτοί είναι οι VT, UN, US και UT (29).
72.      Φρονώ όμως ότι διακριτής αντιμετώπισης χρήζει η περίπτωση του UT. Μολονότι οι διάδικοι δεν το έθιξαν ειδικώς στο πλαίσιο της αιτήσεως αναιρέσεως, από τη σκέψη
5 της απόφασης UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής προκύπτει, όπως αντιλαμβάνομαι, ότι ο UT αποκλείστηκε από τον εφεδρικό πίνακα διότι δεν έλαβε την ελάχιστη απαιτούμενη βαθμολογία στο κέντρο αξιολόγησης.
73.      Συναφώς, η προκήρυξη του διαγωνισμού εξαρτούσε σαφώς την εγγραφή στον εφεδρικό πίνακα από δύο σωρευτικές προϋποθέσεις: i) την επίτευξη όλων των ελάχιστων απαιτούμενων βαθμολογιών στο κέντρο αξιολόγησης και ii) την επίτευξη μιας από τις υψηλότερες συνολικές βαθμολογίες μεταξύ των υποψηφίων. Κρίσιμο είναι ότι ο UT δεν πληρούσε την πρώτη από τις ανωτέρω προϋποθέσεις. Επομένως, η μη εγγραφή του στον εφεδρικό πίνακα δεν οφειλόταν στη συγκριτική αξιολόγηση των υποψηφίων ως προς την υψηλότερη συνολική βαθμολογία –στην οποία η προβαλλόμενη άνιση μεταχείριση θα μπορούσε να είχε επηρεάσει τη σχετική κατάταξή του–, αλλά στη μη επίτευξη του απαιτούμενου κατώτατου ορίου.
74.      Ακόμη και αν γίνει δεκτό, όπως διαπιστώθηκε ανωτέρω, ότι ο λόγος αναιρέσεως με τον οποίο προβάλλεται παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης είναι βάσιμος και ακόμη και αν θεωρηθεί ότι, ελλείψει της παραβίασης αυτής, άλλοι υποψήφιοι θα μπορούσαν να είχαν λάβει χαμηλότερη βαθμολογία ή να είχαν αποτύχει, τούτο δεν θα μετέβαλλε τη βαθμολογία του ίδιου του UT, η οποία ήταν χαμηλότερη του κατώτατου ορίου. Τούτο δε διότι η προβαλλόμενη εν προκειμένω ανισότητα αφορά αδικαιολόγητες δυνατότητες που προσφέρθηκαν σε άλλους υποψηφίους να επιτύχουν καλύτερες επιδόσεις· δεν αφορά αρνητική επίπτωση στις επιδόσεις του ίδιου του UT. Επομένως, κατά τη γνώμη μου, ο λόγος αναιρέσεως αυτός πρέπει να απορριφθεί στην περίπτωση του UT (30).
75.      Συνεπώς, δεδομένου ότι η ανωτέρω διαπιστωθείσα πλάνη περί το δίκαιο στην απόφαση UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής δεν μπορεί να επιφέρει την ακύρωση της απόφασης να μην συμπεριληφθεί ο UT στον εφεδρικό πίνακα, το διατακτικό της εν λόγω απόφασης παραμένει ανεπηρέαστο όσον αφορά τον ίδιο. Αντιθέτως, η αιτιολογία της απόφασης πρέπει, κατ’ εμέ, να αντικατασταθεί στην περίπτωσή του με τις προαναφερθείσες εκτιμήσεις (31).
76.      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτό όσον αφορά τους αναιρεσείοντες VT, UN και US, αλλά να απορριφθεί ως προς τους λοιπούς αναιρεσείοντες.
Ενδιάμεσο συμπέρασμα
77.      Από τα συμπεράσματα που συνήχθησαν στις ενότητες
A.1 και A.2 των παρουσών προτάσεων προκύπτει ότι οι αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις πάσχουν πλάνη περί το δίκαιο και ότι πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να αναιρεθούν ως προς όλους τους αναιρεσείοντες, πλην του UT.
78.      Σε περίπτωση που το Δικαστήριο δεν συμμεριστεί την ανωτέρω εκτίμηση, θα εξετάσω το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως καθώς και τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως (ο οποίος, εν πάση περιπτώσει, παραμένει κρίσιμος όσον αφορά τον UT).
3.      Επί του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου αναιρέσεως: διεξαγωγή γραπτών δοκιμασιών σε διαφορετικές ημερομηνίες
79.      Με το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως, το οποίο προβάλλεται μόνο στην υπόθεση C‑623/24 P, οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο στις σκέψεις
119 έως 122 της απόφασης UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής καθόσον δεν διαπίστωσε ότι η διεξαγωγή των γραπτών δοκιμασιών των επιμέρους εξετάσεων, και ειδικότερα των τρίτων εξετάσεων, σε διαφορετικές ημερομηνίες παραβίασε την αρχή της ίσης μεταχείρισης.
α)      Τα κύρια επιχειρήματα των διαδίκων
80.      Προς επίρρωση του συγκεκριμένου σκέλους της αιτήσεως αναιρέσεώς τους (32), οι αναιρεσείοντες επικαλούνται κυρίως την απόφαση Prais (33) (και σε άλλα σημεία της αιτήσεως αναιρέσεως επίσης την απόφαση OJ (34)) και υποστηρίζουν ότι η αρχή της ίσης μεταχείρισης, κατά τις εν λόγω αποφάσεις, απαιτεί την ταυτόχρονη συμμετοχή όλων των υποψηφίων στις γραπτές δοκιμασίες. Στη βάση αυτήν, υποστηρίζουν ότι η διοργάνωση γραπτών δοκιμασιών σε τρεις διαφορετικές ημερομηνίες είναι, αυτή καθεαυτήν, ασυμβίβαστη με την αρχή της ίσης μεταχείρισης.
81.      Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η νομολογία στην οποία στηρίζονται οι αναιρεσείοντες δεν είναι σχετική με τις περιστάσεις της υπό κρίση υπόθεσης. Επιπλέον, επισημαίνει ότι, εν πάση περιπτώσει, οι αρχές που απορρέουν από την εν λόγω νομολογία έχουν τηρηθεί, δεδομένου ότι δεν επρόκειτο για διοργάνωση δοκιμασιών σε διαφορετικές ημερομηνίες, αλλά για επανάληψη των ίδιων εξετάσεων, λόγω τεχνικών προβλημάτων, με τις επιμέρους εξετάσεις να διεξήχθησαν την ίδια ημέρα.
β)      Ανάλυση
82.      Κατ’ αρχάς, πρέπει να σημειωθεί ότι οι αποφάσεις Prais και OJ αφορούσαν αιτήσεις μεμονωμένων υποψηφίων για τη διεξαγωγή δοκιμασιών διαγωνισμού σε διαφορετική ημερομηνία, ειδικά για αυτούς, για προσωπικούς λόγους. Οι αιτήσεις αυτές απορρίφθηκαν από τις αρμόδιες για τους διορισμούς αρχές και οι απορριπτικές αποφάσεις επικυρώθηκαν με τις σχετικές δικαστικές αποφάσεις, με την αιτιολογία, κατ’ ουσίαν, ότι η παροχή στα εν λόγω άτομα της δυνατότητας να μετάσχουν στις εξετάσεις σε διαφορετικές ημερομηνίες μπορούσε να διακυβεύσει την απαίτηση διεξαγωγής των εξετάσεων υπό τους ίδιους όρους για όλους τους υποψηφίους. Επομένως, η Επιτροπή ορθώς επισημαίνει ότι οι εν λόγω περιπτώσεις διαφέρουν σε σημαντικό βαθμό από την υπό κρίση υπόθεση, στην οποία η εξεταστική επιτροπή, αντιμέτωπη με εκτεταμένες τεχνικές δυσλειτουργίες, χρειάστηκε να λάβει διορθωτικά μέτρα.
83.      Εν πάση περιπτώσει, οι εν λόγω αποφάσεις δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι διατυπώνουν την αυστηρή κρίση την οποία οι αναιρεσείοντες επιδιώκουν να συναγάγουν από αυτές, ήτοι ότι το γεγονός και μόνον ότι οι γραπτές δοκιμασίες ενός διαγωνισμού διεξάγονται σε διαφορετικές ημερομηνίες συνιστά απαραιτήτως, αυτό καθεαυτό, παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.
84.      Πρώτον, σε αμφότερες τις προαναφερθείσες αποφάσεις, επισημάνθηκε ότι οι αιτήσεις για διαφορετικές ημερομηνίες θα μπορούσαν να είχαν γίνει δεκτές υπό διαφορετικές περιστάσεις (35).
85.      Δεύτερον, το σκεπτικό των εν λόγω αποφάσεων βασίστηκε στην παραδοχή ότι οι δοκιμασίες ενός διαγωνισμού πρέπει να διεξάγονται υπό τους ίδιους όρους για όλους τους υποψηφίους. Μολονότι είναι αληθές ότι η ταυτόχρονη διεξαγωγή των δοκιμασιών αποτελεί κατά κανόνα το αποτελεσματικότερο μέσο για τη διασφάλιση ομοιόμορφων όρων, η λογική αυτή δεν μπορεί να εφαρμόζεται ως απόλυτος κανόνας. Τούτο δε διότι, μια τέτοια απόλυτη ερμηνεία, όπως προτείνεται από τους αναιρεσείοντες, θα καθιστούσε αδύνατη τη λήψη διορθωτικών μέτρων κατόπιν τεχνικών ή άλλων προβλημάτων, όπως επίσης την επανεξέταση υποψηφίων σε περίπτωση που η απόφαση αποκλεισμού των εν λόγω υποψηφίων από διαγωνισμό ακυρωθεί από τα δικαστήρια της Ένωσης (το οποίο, παραδόξως, αποτελεί τη θετική έκβαση που μπορούν να αποκομίσουν οι αναιρεσείοντες από τις υπό κρίση αιτήσεις αναιρέσεως).
86.      Συνεπώς, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι αναιρεσείοντες, η αρχή της ίσης μεταχείρισης δεν απαιτεί τη διεξαγωγή όλων των δοκιμασιών πάντοτε την ίδια ημέρα. Αντιθέτως, αυτό που απαιτείται είναι ότι η οιαδήποτε χρονική απόκλιση δεν πρέπει να συνεπάγεται διαφοροποίηση των αντικειμενικών όρων υπό τους οποίους αξιολογούνται οι υποψήφιοι (για παράδειγμα, οι υποψήφιοι που συμμετέχουν σε δοκιμασίες σε μεταγενέστερη ημερομηνία δεν πρέπει να επωφελούνται από την εκ των προτέρων γνώση των θεμάτων των δοκιμασιών, τα οποία, ως εκ τούτου, πρέπει να είναι διαφορετικά, διατηρουμένου όμως παράλληλα ενός ισοδύναμου επιπέδου δυσκολίας).
87.      Συνεπώς, κατά τη γνώμη μου, δεν διαπράχθηκε παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης για τον λόγο και μόνον ότι οι γραπτές δοκιμασίες διεξήχθησαν σε τρεις διαφορετικές ημερομηνίες. Οι ανησυχίες σχετικά με την ίση μεταχείριση απορρέουν, αντιθέτως, από τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις που διέπουν τη διοργάνωση των εν λόγω εξετάσεων (ιδίως από την καθολική επανάληψη των δοκιμασιών και τον αισθητά περισσότερο χρόνο προετοιμασίας με βάση ένα γνωστό σενάριο), ζητήματα τα οποία ήδη εξετάστηκαν στο πλαίσιο των δύο πρώτων σκελών του πρώτου λόγου αναιρέσεως. Επομένως, εξεταζόμενο μεμονωμένα, το τρίτο σκέλος του λόγου αυτού είναι, κατά τη γνώμη μου, αβάσιμο και πρέπει να απορριφθεί.
Β.      Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως: πλάνη περί το δίκαιο κατά την απόρριψη του πέμπτου λόγου ακυρώσεως
88.      Ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως τον οποίον προβάλλουν οι αναιρεσείοντες αφορά την εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου απόρριψη του πέμπτου λόγου ακυρώσεως. Ο λόγος αυτός ήταν, κατ’ ουσίαν, πανομοιότυπος σε αμφότερες τις υποθέσεις και, όπως θα εξηγηθεί λεπτομερέστερα κατωτέρω, αφορούσε παράβαση των όρων της προκήρυξης του διαγωνισμού που αφορούσαν τις ικανότητες που έπρεπε να αξιολογηθούν στην περίπτωση των υποψηφίων. Ωστόσο, η απόρριψη του λόγου αυτού από το Γενικό Δικαστήριο βασίστηκε σε διαφορετικό σκεπτικό στις δύο υποθέσεις.
89.      Ειδικότερα, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τον λόγο αυτόν ως απαράδεκτο στην υπόθεση UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής, καθώς δεν είχε προβληθεί από τους αναιρεσείοντες με τις ενστάσεις τους κατά το άρθρο
90, παράγραφος
2, και, ως εκ τούτου, δεν ήταν σύμφωνος με το τον κανόνα της αντιστοιχίας μεταξύ διοικητικής ένστασης και ένδικης προσφυγής. Αντιθέτως, στην απόφαση VT κατά Επιτροπής, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε τον λόγο ακυρώσεως επί της ουσίας και τον απέρριψε ως αβάσιμο.
90.      Ως εκ τούτου, οι αναιρεσείοντες στην υπόθεση C‑623/24 P αμφισβητούν την κρίση περί απαραδέκτου, ενώ ο αναιρεσείων στην υπόθεση C‑622/24 P αμφισβητεί την επί της ουσίας εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου. Θα εξετάσω διαδοχικά τους αντίστοιχους λόγους αναιρέσεως, αρχής γενομένης από το ζήτημα του παραδεκτού
(υπό
1) και συνεχίζοντας με την προβαλλόμενη πλάνη κατά την επί της ουσίας εκτίμηση του αρχικού λόγου ακυρώσεως (υπό
2).
1.      Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως στην υπόθεση C‑623/24 P: ο κανόνας της αντιστοιχίας μεταξύ διοικητικής ένστασης και ένδικης προσφυγής
91.      Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, οι αναιρεσείοντες στην υπόθεση C‑623/24 P υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο (σκέψεις
206 και 207 της απόφασης
UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής) καθόσον απέρριψε τον πέμπτο λόγο τους ακυρώσεως ως απαράδεκτο λόγω μη τήρησης του κανόνα της αντιστοιχίας μεταξύ διοικητικής ένστασης και ένδικης προσφυγής.
α)      Τα κύρια επιχειρήματα των διαδίκων
92.      Μολονότι οι αναιρεσείοντες δεν αμφισβητούν ότι η ένστασή τους κατά το άρθρο
90, παράγραφος
2, δεν περιείχε αναφορά στον επίμαχο συγκεκριμένο λόγο ακυρώσεως, εντούτοις υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο εφάρμοσε υπερβολικά αυστηρά τον κανόνα της αντιστοιχίας στην περίπτωσή τους.
93.      Συναφώς, υποστηρίζουν ότι ο κανόνας της αντιστοιχίας συνιστά απλή νομολογιακή ερμηνευτική κατασκευή, χωρίς ρητό έρεισμα στο άρθρο
270 ΣΛΕΕ, στον ΚΥΚ ή στον Κανονισμό Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου, θεωρούν ότι πρόκειται για άγραφο δικονομικό περιορισμό ο οποίος, εάν εφαρμοστεί αυστηρά, προσβάλλει το δικαίωμα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο
47 του Χάρτη. Στηριζόμενοι, μεταξύ άλλων, στην απόφαση του πρώην Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης στην υπόθεση Mandt (36), οι αναιρεσείοντες ζητούν να ερμηνευθεί ο εν λόγω κανόνας ελαστικά, υπό την έννοια ότι πρέπει να αρκεί το ότι με τις ενστάσεις τους κατά το άρθρο
90, παράγραφος
2, αμφισβήτησαν την εσωτερική –και όχι απλώς την εξωτερική– νομιμότητα της προκήρυξης του διαγωνισμού.
94.      Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν, επιπλέον, ότι ο επιδιωκόμενος από τον κανόνα σκοπός, που συνίσταται στο να καταστήσει δυνατό τον φιλικό διακανονισμό της διαφοράς μεταξύ της Διοίκησης και του υποβάλλοντος τη διοικητική ένσταση, δεν μπορεί να δικαιολογήσει την αυστηρή εφαρμογή του σε περιπτώσεις όπως η δική τους, όπου δεν υπήρξε ρητή απάντηση στη διοικητική ένστασή τους από την αρμόδια για τους διορισμούς αρχή εντός των προθεσμιών που προβλέπονται στο άρθρο
90, παράγραφος
2, του ΚΥΚ και, επομένως, δεν εξετάστηκε ρεαλιστικά η δυνατότητα φιλικού διακανονισμού.
95.      Η Επιτροπή εκτιμά ότι ο δεύτερος αυτός λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής ή ως προδήλως αβάσιμος, δεδομένου ότι, κατά τη γνώμη της, οι αναιρεσείοντες επιδιώκουν κατ’ ουσίαν να απαλλαγούν από την υποχρέωσή τους να υποβάλουν διοικητική ένσταση, σύμφωνα με την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο
90, παράγραφος
2, και στο άρθρο
91, παράγραφος
2, του ΚΥΚ. Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η «ελαστική» προσέγγιση που υιοθετήθηκε στην απόφαση Mandt έχει απορριφθεί ρητά από το Γενικό Δικαστήριο σε μεταγενέστερες υποθέσεις των οποίων επιλήφθηκε ως αναιρετικό δικαστήριο. Τέλος, υποστηρίζει ότι η φύση της απάντησης στη διοικητική ένσταση, ήτοι το αν η απάντηση είναι ρητή ή σιωπηρή, δεν ασκεί επιρροή στην εφαρμογή του κανόνα της αντιστοιχίας και ότι, εν πάση περιπτώσει, εν προκειμένω εκδόθηκε ρητή απόφαση πριν από τη λήξη της προθεσμίας για την άσκηση προσφυγής.
β)      Ανάλυση
96.      Κατά πάγια νομολογία, ο κανόνας της αντιστοιχίας στις υπαλληλικές διαφορές της Ένωσης επιτάσσει, επί ποινή απαραδέκτου, η προσφυγή που ασκείται δυνάμει του άρθρου
270 ΣΛΕΕ να περιλαμβάνει μόνον αμφισβητήσεις που στηρίζονται στην ίδια αιτία με τις αμφισβητήσεις που προβλήθηκαν στην προηγούμενη –υποχρεωτική– διοικητική ένσταση κατά το άρθρο
90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ. Οι αμφισβητήσεις αυτές μπορούν να αναπτύσσονται στην προσφυγή με την προβολή λόγων ακυρώσεως και επιχειρημάτων που δεν περιλαμβάνονται αναγκαστικά στην ένσταση, αλλά συνδέονται στενά με αυτήν. Ο κανόνας αυτός έχει σκοπό να καταστήσει δυνατή τη φιλική επίλυση των διαφορών, διασφαλίζοντας ότι η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή θα είναι σε θέση να εξακριβώνει με επαρκή ακρίβεια τις αιτιάσεις που διατυπώνονται κατά της προσβαλλόμενης απόφασης (37).
97.      Μολονότι είναι αληθές ότι ο κανόνας της αντιστοιχίας δεν προβλέπεται ρητώς στα άρθρα
90 και 91 του ΚΥΚ (ή σε οιαδήποτε άλλη εφαρμοστέα διάταξη), δεν μπορεί, για τον λόγο αυτόν, να απορριφθεί ως αβάσιμη δικαστική ερμηνευτική κατασκευή. Οι διατάξεις αυτές θέτουν ως προαπαιτούμενο για την άσκηση ένδικης προσφυγής την προηγούμενη υποβολή διοικητικής ένστασης και θα καθίσταντο κενές περιεχομένου –και επιδεκτικές κατάχρησης– αν αρκούσε στο πλαίσιο αυτό οποιαδήποτε ένσταση, ακόμη και αν αυτή δεν συνδέεται με το αντικείμενο ή την αιτία της μεταγενέστερης προσφυγής.
98.      Επομένως, η προσφυγή πρέπει να έχει με τη διοικητική ένσταση ορισμένη σύνδεση, η οποία, κατά τη γνώμη μου, δεν μπορεί να είναι καθαρά τυπική ή υπερβολικά αφηρημένη. Αυτό, όμως, υποστηρίζουν κατ’ ουσίαν οι αναιρεσείοντες στηριζόμενοι στην απόφαση Mandt.
99.      Στην εν λόγω απόφαση (και σε περιορισμένο αριθμό μεταγενέστερων υποθέσεων), το πρώην Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης έκρινε ότι ο κανόνας της αντιστοιχίας πρέπει να ερμηνεύεται με μεγαλύτερη ελαστικότητα, λαμβανομένου υπόψη του άτυπου χαρακτήρα της προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασίας, της συνήθους έλλειψης συνδρομής από δικηγόρο στο στάδιο αυτό και του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας δυνάμει του άρθρου
47 του Χάρτη. Επί της βάσης αυτής, το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης δέχθηκε ότι οι λόγοι που προβάλλονται με την προσφυγή μπορούν να θεωρηθούν ότι «συνδέονται στενά» με εκείνους της διοικητικής ένστασης εφόσον αφορούν αμφότεροι την εσωτερική νομιμότητα (ή, αντιστρόφως, την εξωτερική νομιμότητα) της προσβαλλόμενης πράξης, έστω και αν αφορούν διαφορετικές πτυχές της.
100. Ωστόσο, όπως ορθώς παρατήρησε η Επιτροπή, το Γενικό Δικαστήριο, ως αναιρετικό δικαστήριο του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης, περιόρισε, σε μεταγενέστερες υποθέσεις, την υπερβολικά ευρεία αυτή προσέγγιση, ευθυγραμμίζοντας τη νομολογία με προγενέστερες αποφάσεις του Δικαστηρίου σχετικά με τον κανόνα της αντιστοιχίας (38). Κατά τη γνώμη μου, η τελευταία αυτή προσέγγιση ήταν η ορθή. Όπως έκρινε το Γενικό Δικαστήριο στην απόφαση Μοσχονάκη (39), οι έννοιες της εσωτερικής και της εξωτερικής νομιμότητας είναι υπερβολικά ευρείες και αφηρημένες για να διασφαλίσουν την ύπαρξη ουσιαστικής σύνδεσης μεταξύ των λόγων που προβάλλονται κατά το προ της ασκήσεως της προσφυγής στάδιο και εκείνων που προβάλλονται με την προσφυγή. Εντούτοις, η σύνδεση αυτή είναι απαραίτητη προκειμένου η προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία να μπορέσει να επιτύχει τον σκοπό της, που συνίσταται στη φιλική επίλυση των διαφορών.
101. Επομένως, δεν μπορεί να γίνει δεκτή η εκ μέρους των αναιρεσειόντων στήριξη στην απόφαση Mandt για να υποστηριχθεί ότι, για την προβολή ενώπιον του Δικαστηρίου οποιουδήποτε λόγου ακυρώσεως που αφορά την εσωτερική νομιμότητα, αρκεί η αναφορά, στο πλαίσιο της ένστασής τους κατά το άρθρο
90, παράγραφος
2, στην εσωτερική νομιμότητα του διαγωνισμού ή των επίμαχων αποφάσεων. Μια τέτοια ερμηνεία θα στερούσε από την προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία την ίδια τη λειτουργία της. Όταν μια διοικητική ένσταση κατά το άρθρο
90, παράγραφος
2, δεν περιέχει την παραμικρή μνεία συγκεκριμένης αιτίασης σχετικά με την επίμαχη πράξη, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή δεν είναι σε θέση να εξετάσει με την απαιτούμενη σαφήνεια τις ανησυχίες του ενδιαφερομένου και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να επανεξετάσει λυσιτελώς την πράξη, να την τροποποιήσει ή να την ανακαλέσει, ούτε να επιδιώξει φιλικό διακανονισμό.
102. Επιπλέον, οι αναιρεσείοντες υποστήριξαν ότι αυτός ακριβώς ο σκοπός της φιλικής επίλυσης δεν επιτυγχάνεται όταν, όπως στην περίπτωσή τους, δεν έχει εκδοθεί ρητή απόφαση εντός της προθεσμίας των τεσσάρων μηνών που προβλέπεται στο άρθρο
90, παράγραφος
2, του ΚΥΚ. Υπό τις συνθήκες αυτές, υποστηρίζουν ότι ο κανόνας της αντιστοιχίας θα πρέπει να εφαρμόζεται με λιγότερο αυστηρό τρόπο ή και καθόλου. Δεν συμμερίζομαι την εν λόγω άποψη.
103. Συντασσόμενος με την άποψη της Επιτροπής, εκτιμώ ότι η φύση της απάντησης της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής στη διοικητική ένσταση, ανεξαρτήτως του αν η απάντηση αυτή είναι σιωπηρή ή ρητή, δεν ασκεί επιρροή και δεν μεταβάλλει τις απαιτήσεις του κανόνα της αντιστοιχίας (40). Επιπλέον, φρονώ ότι η συλλογιστική των αναιρεσειόντων είναι εσφαλμένη καθόσον έχει αναδρομικό χαρακτήρα: από τη μεταγενέστερη σιωπηρή απόρριψη συνάγουν ότι το στάδιο της διοικητικής ένστασης ουδέποτε ήταν ικανό να εκπληρώσει τον σκοπό του και, στη συνέχεια, χρησιμοποιούν τον ισχυρισμό αυτόν για να υποστηρίξουν ότι η διοικητική ένσταση δεν έπρεπε εξαρχής να έχει περιλάβει τον επίμαχο λόγο ακυρώσεως. Ωστόσο, το περιεχόμενο της διοικητικής ένστασης δεν μπορεί να κριθεί με βάση τον τρόπο με τον οποίο η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή τελικά ανταποκρίθηκε σε αυτήν. Εξάλλου, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι, ακόμη και στις περιπτώσεις σιωπηρής απόρριψης, αν μια συγκεκριμένη αιτίαση είχε προβληθεί σαφώς εξαρχής, η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή θα είχε ενδεχομένως υιοθετήσει διαφορετική στάση, για παράδειγμα δεχόμενη την ένσταση και εξετάζοντας τη δυνατότητα φιλικού διακανονισμού.
104. Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, συνάγεται το συμπέρασμα ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο απορρίπτοντας τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως που προέβαλαν οι προσφεύγουσες ως απαράδεκτο, δεδομένου ότι, όπως δεν αμφισβητείται, καμία σχετική αιτίαση ή στενά συνδεδεμένο επιχείρημα δεν προβλήθηκε με τη διοικητική ένστασή τους κατά το άρθρο
90, παράγραφος
2. Κατά συνέπεια, φρονώ ότι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως στην υπόθεση C‑623/24 P πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.
105. Επισημαίνω ότι οι αναιρεσείοντες έχουν επίσης εκθέσει, για λόγους πληρότητας, τη θέση τους επί της ουσίας του αρχικού τους πέμπτου λόγου ακυρώσεως. Συναφώς, η επιχειρηματολογία τους αντιστοιχεί σε εκείνη του αναιρεσείοντος στην υπόθεση C‑622/24 P, την οποία θα εξετάσω στην επόμενη ενότητα. Λαμβανομένων υπόψη των συμπερασμάτων που θα συναχθούν συναφώς κατωτέρω, εκτιμώ ότι, ακόμη και αν ο επίμαχος λόγος ακυρώσεως είχε κριθεί παραδεκτός για τους αναιρεσείοντες στην υπόθεση C‑623/24 P, θα είχε, εν πάση περιπτώσει, απορριφθεί επί της ουσίας.
2.      Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως στην υπόθεση C‑622/24 P: παράβαση των όρων της προκήρυξης του διαγωνισμού
106. Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, ο αναιρεσείων στην υπόθεση C‑622/24 P υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, στις σκέψεις
187 έως 193 της απόφασης VT κατά Επιτροπής, κατά την εκ μέρους του ερμηνεία των όρων της προκήρυξης του διαγωνισμού που αφορούσαν τις ικανότητες που έπρεπε να είχαν αξιολογηθεί σε σχέση με τους υποψηφίους.
107. Πιο συγκεκριμένα, ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου ο αναιρεσείων υποστήριξε ότι η εξεταστική επιτροπή παρέβη τους όρους της προκήρυξης του διαγωνισμού, διότι αξιολόγησε τις ικανότητες διοίκησης ομάδας των υποψηφίων του βαθμού AD 7 (όπως του ιδίου), ενώ, κατά την άποψή του, από την προκήρυξη προκύπτει ότι οι ικανότητες αυτές έπρεπε να είχαν αξιολογηθεί μόνον όσον αφορά τους υποψηφίους του βαθμού AD 9.
108. Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τον λόγο αυτόν, κρίνοντας ότι κακώς ο αναιρεσείων βασίστηκε στο τμήμα της προκήρυξης του διαγωνισμού στο οποίο περιγράφονταν τα καθήκοντα τα οποία αναμένονταν να εκτελέσουν οι προσληφθέντες υποψήφιοι (στο εξής: τμήμα περί καθηκόντων) και στο οποίο αναφερόταν, μόνο για τους διοικητικούς υπαλλήλους του βαθμού AD 9, ότι «μπορεί να κληθούν να αναλάβουν […] τη διοίκηση μιας ομάδας επαγγελματιών». Αντιθέτως, το τμήμα της προκήρυξης του διαγωνισμού σχετικά με τον τρόπο επιλογής των υποψηφίων (στο εξής: τμήμα περί επιλογής) προέβλεπε ότι οκτώ γενικές ικανότητες, συμπεριλαμβανομένων των «ηγετικών ικανοτήτων», έπρεπε να αξιολογηθούν στο κέντρο αξιολόγησης για όλους τους υποψηφίους, ανεξαρτήτως βαθμού. Στη βάση αυτήν, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εκ μέρους της εξεταστικής επιτροπής αξιολόγηση των ηγετικών ικανοτήτων του αναιρεσείοντος ήταν απόλυτα σύμφωνη με τους όρους της προκήρυξης του διαγωνισμού.
α)      Τα κύρια επιχειρήματα των διαδίκων
109. Ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι η εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου πάσχει πλάνη περί το δίκαιο καθόσον το Γενικό Δικαστήριο δεν τήρησε τους όρους της προκήρυξης του διαγωνισμού (ήτοι το νομικό πλαίσιο του διαγωνισμού), η οποία προέβλεπε σαφώς τη «διοίκηση ομάδας» ως καθήκον μόνο για τις θέσεις του βαθμού AD 9, και θεώρησε εσφαλμένα την έννοια αυτή ως εναλλάξιμη με τις «ηγετικές ικανότητες».
110. Βασιζόμενος στην απόφαση Spisto (41), ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι η φύση των καθηκόντων που πρέπει να εκτελεστούν μετά την πρόσληψη συνιστά βασικό κριτήριο για την ερμηνεία της προκήρυξης του διαγωνισμού και, ως εκ τούτου, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση των υποψηφίων. Υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι το τμήμα της προκήρυξης περί επιλογής δεν μπορούσε να εξεταστεί ανεξάρτητα από το τμήμα περί καθηκόντων, αλλά έπρεπε να είχε ερμηνευτεί υπό το πρίσμα του εν λόγω τμήματος.
111. Ως εκ τούτου, κατά την άποψή του, οι σχετικές με τη διοίκηση ομάδας ικανότητες έπρεπε να είχαν εκτιμηθεί μόνο σε σχέση με τους υποψηφίους του βαθμού AD 9. Επικουρικώς, επισημαίνει επίσης ότι, ακόμη και αν οι ηγετικές ικανότητες έπρεπε να αξιολογηθούν για το σύνολο των υποψηφίων, η εξεταστική επιτροπή όφειλε τουλάχιστον να είχε εφαρμόσει διαφορετικά κριτήρια αξιολόγησης για καθέναν από τους βαθμούς αυτούς.
112. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος. Υπογραμμίζει ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού προέβλεπε σαφώς ότι οι «ηγετικές ικανότητες», ως γενική ικανότητα, θα αξιολογούνταν για όλους τους υποψηφίους στο κέντρο αξιολόγησης, ανεξαρτήτως του βαθμού για τον οποίο είχε υποβληθεί αίτηση. Συναφώς, επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο των διαγωνισμών EPSO, οι γενικές ικανότητες αξιολογούνται πάντοτε για όλους τους βαθμούς, ανεξαρτήτως των συγκεκριμένων καθηκόντων των επιτυχόντων.
113. Κατά συνέπεια, υποστηρίζει ότι η διάκριση μεταξύ των βαθμών AD 7 και AD 9 δεν ήταν κρίσιμη κατά το στάδιο του κέντρου αξιολόγησης, αλλά μόνο κατά το στάδιο του αξιολογητή ταλέντου («Talent Screener») (κατά το οποίο ελήφθη υπόψη η επαγγελματική πείρα σε σχέση με τα καθήκοντα που θα καλούνταν να εκτελέσουν οι επιτυχόντες). Η Επιτροπή υποστηρίζει, ως εκ τούτου, ότι η εκ μέρους του αναιρεσείοντος στήριξη στην απόφαση Spisto είναι άστοχη, διότι η υπόθεση αυτή αφορούσε την αξιολόγηση, στο στάδιο του αξιολογητή ταλέντου, της επαγγελματικής πείρας, και όχι την αξιολόγηση των γενικών ικανοτήτων. Επιπλέον, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν αντιμετώπισε τις έννοιες των «ηγετικών ικανοτήτων» και της «διοίκησης ομάδας» ως εναλλάξιμες. Αντιθέτως, εξέτασε κάθε έννοια στο δικό της πλαίσιο και ορθώς έκρινε ότι η εξεταστική επιτροπή αξιολόγησε μόνον τις γενικές ηγετικές ικανότητες, όπως προβλέπεται στην προκήρυξη.
β)      Ανάλυση
114. Πρώτον, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η εκ μέρους του αναιρεσείοντος διατύπωση του ισχυρισμού του ότι η εξεταστική επιτροπή αξιολόγησε τις ικανότητές του στη διοίκηση ομάδας είναι ουσία αβάσιμη. Όπως προκύπτει σαφώς από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 53 και 192), αυτό που αξιολόγησε η εξεταστική επιτροπή ήταν οι ηγετικές ικανότητες, σε σχέση με τις οποίες έλαβε υπόψη την ικανότητα «διοίκησης, εξέλιξης και παρότρυνσης των ανθρώπων, ώστε να επιτυγχάνουν αποτελέσματα». Όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο, η ικανότητα αυτή ήταν μία από τις οκτώ γενικές ικανότητες που έπρεπε να αξιολογηθούν στο κέντρο αξιολόγησης για όλους τους υποψηφίους, ανεξαρτήτως βαθμού, όπως ρητώς προέβλεπε το τμήμα περί επιλογής της προκήρυξης του διαγωνισμού.
115. Στη βάση αυτήν, ο αναιρεσείων μπορεί να θεωρηθεί ότι υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι, δεδομένου ότι δεν αναμένεται από τους επιτυχόντες του βαθμού AD 7 να διοικήσουν ορισμένη ομάδα στο πλαίσιο των καθηκόντων τους, οι ηγετικές ικανότητες έπρεπε είτε να μην είχαν αξιολογηθεί ως προς
αυτούς είτε να είχαν αξιολογηθεί βάσει κριτηρίων διαφορετικών από εκείνα που χρησιμοποιούνται για τους υποψηφίους του βαθμού AD 9. Ωστόσο, αμφότεροι οι ανωτέρω ισχυρισμοί απορρέουν από μια ριζικά εσφαλμένη κατανόηση, αφενός, της έννοιας των ηγετικών ικανοτήτων ως ικανότητας και, αφετέρου, της φύσης των γενικών ικανοτήτων που αξιολογούνται στο πλαίσιο των διαγωνισμών EPSO.
116. Συναφώς, επισημαίνεται κατ’ αρχάς ότι, μολονότι οι «ηγετικές ικανότητες» μπορεί να περιλαμβάνουν πτυχές της διοίκησης άλλων προσώπων, δεν πρόκειται για ικανότητα η οποία αφορά αποκλειστικά και μόνον όσους κατέχουν επίσημα διοικητικές θέσεις. Ένα άτομο μπορεί να κληθεί να ηγηθεί ενός έργου ή να χειριστεί μια υπόθεση, και ως εκ τούτου να συντονίζει και να καθοδηγεί συναδέλφους, για παράδειγμα, χωρίς να είναι διοικητής μιας ομάδας. Θεωρώντας ότι ο όρος «ηγετικές ικανότητες» μπορεί να είναι πλήρως κρίσιμος μόνο για τους υποψηφίους του βαθμού AD 9 ως δυνητικούς διοικητές ομάδων, ο αναιρεσείων φαίνεται να συγχέει τις έννοιες της διοίκησης ομάδας και των ηγετικών ικανοτήτων.
117. Δεύτερον, επισημαίνω ότι η EPSO, καθώς και τα προσλαμβάνοντα θεσμικά όργανα και φορείς που εξυπηρετεί, κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας που διαθέτουν για τον καθορισμό των ικανοτήτων που μπορούν να απαιτούν από τους υποψηφίους διαγωνισμών (42), έχουν καθορίσει ορισμένες γενικές ικανότητες οι οποίες θεωρούνται απαραίτητες για κάθε θέση στα εν λόγω όργανα ή φορείς. Οι «ηγετικές ικανότητες» είναι μία από τις ικανότητες αυτές, η οποία ισχύει για όλες τις θέσεις διοικητικών υπαλλήλων, όλων των βαθμών, συμπεριλαμβανομένων των θέσεων στον εισαγωγικό βαθμό AD 5 (43).
118. Για τον λόγο αυτόν, η προκήρυξη του διαγωνισμού δεν διακρίνει, όσον αφορά την αξιολόγηση των ικανοτήτων, μεταξύ των υποψηφίων του βαθμού AD 7 και εκείνων του βαθμού AD 9. Ως εκ τούτου, το τμήμα περί καθηκόντων της προκήρυξης, που καθορίζει τα καθήκοντα που συνδέονται με κάθε βαθμό, δεν είναι κρίσιμο για την αξιολόγηση των γενικών ικανοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, η εξεταστική επιτροπή δεν μπορούσε να αγνοήσει τη σαφή διατύπωση της προκήρυξης, η οποία αποτελεί το νομικό πλαίσιο του διαγωνισμού και καθορίζει τα όρια της διακριτικής ευχέρειας της εξεταστικής επιτροπής (44)· αντιθέτως, όφειλε να αξιολογήσει τις ηγετικές ικανότητες όλων των υποψηφίων, βάσει των ίδιων κριτηρίων, ανεξαρτήτως βαθμού.
119. Συνεπώς, συνάγεται το συμπέρασμα ότι το Γενικό Δικαστήριο, αντιθέτως προς όσα ισχυρίζεται ο αναιρεσείων, δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι η εξεταστική επιτροπή δεν παρέβη τους όρους της προκήρυξης του διαγωνισμού, αντιθέτως προς όσα ισχυρίζεται ο αναιρεσείων.
120. Το ανωτέρω συμπέρασμα δεν αναιρείται από το επιχείρημα του αναιρεσείοντος που βασίζεται στην απόφαση Spisto. Η εν λόγω απόφαση δεν επιρρωννύει τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος· αντιθέτως, επιβεβαιώνει το εν λόγω συμπέρασμα.
121. Στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση Spisto, μια υποψήφια σε διαγωνισμό EPSO προσήψε στην εξεταστική επιτροπή ότι, κατά το στάδιο του αξιολογητή ταλέντου, αξιολόγησε –και έκρινε ανεπαρκή– την πείρα της στη διοίκηση ομάδας, μολονότι ούτε τα κριτήρια επιλογής ούτε η περιγραφή των καθηκόντων τα οποία αφορούσαν τα εν λόγω κριτήρια περιείχαν μνεία σχετικά με τέτοια πείρα. Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η εξεταστική επιτροπή, καθιερώνοντας το πρόσθετο αυτό κριτήριο της «διοίκησης ομάδας» κατά το στάδιο του αξιολογητή ταλέντου, δεν τήρησε τους όρους της προκήρυξης του διαγωνισμού.
122. Η διαφορά της εν λόγω υπόθεσης από την υπό κρίση υπόθεση είναι σαφής, δεδομένου ότι η υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση Spisto αφορούσε το στάδιο του αξιολογητή ταλέντου, το οποίο αποσκοπεί ρητώς στην αξιολόγηση της πείρας των υποψηφίων που σχετίζεται με τα προς εκπλήρωση καθήκοντα. Εξ αυτού δεν μπορεί να συναχθεί, όπως υποστηρίζει ο αναιρεσείων, ότι η περιγραφή των καθηκόντων (τα οποία στον επίμαχο στις υπό κρίση αιτήσεις αναιρέσεως διαγωνισμό διέφεραν ανάλογα με τον βαθμό) αποτελεί κριτήριο για την ερμηνεία μιας προκήρυξης διαγωνισμού όσον αφορά το σύνολο των σταδίων του διαγωνισμού. Αντιθέτως, το Γενικό Δικαστήριο τόνισε, στις σκέψεις
46 και 47 της απόφασής του στην εν λόγω υπόθεση, ότι τα διάφορα στάδια του διαγωνισμού επιδιώκουν διαφορετικούς σκοπούς: ενώ ο σκοπός του αξιολογητή ταλέντου συνίσταται στην αξιολόγηση της επαγγελματικής πείρας και των δηλωθέντων προσόντων των υποψηφίων, το στάδιο του κέντρου αξιολόγησης αποσκοπεί στην αξιολόγηση των ικανοτήτων και των δεξιοτήτων τους στην πράξη. Για τον λόγο αυτόν, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι τα κριτήρια που είναι σημαντικά σε ένα στάδιο του διαγωνισμού δεν μπορούν να επηρεάσουν την αξιολόγηση σε άλλο στάδιο. Επίσης, αξίζει να επισημανθεί ότι το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε επιπλέον παρεμπιπτόντως, στην απόφαση Spisto, ότι οι ηγετικές ικανότητες δεν έχουν την έννοια ότι περιλαμβάνουν απαραιτήτως τη διοίκηση ομάδας, κρίση η οποία συνάδει πλήρως με την προεκτεθείσα ανάλυση. Κατά συνέπεια, η απόφαση Spisto όχι μόνο δεν επιρρωννύει το επιχείρημα του αναιρεσείοντος, αλλά αντιθέτως επιρρωννύει το ανωτέρω συναχθέν συμπέρασμα ότι ορθώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, ότι η εξεταστική επιτροπή ενήργησε σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού.
123. Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως στην υπόθεση C‑622/24 P πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να απορριφθεί ως αβάσιμος.
VII. Συνέπειες της εκτίμησης
124. Όπως διαπιστώθηκε στο σημείο
77 των παρουσών προτάσεων, φρονώ ότι ο πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος ως προς όλους τους αναιρεσείοντες, πλην του UT. Κατά συνέπεια, οι αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις πρέπει να αναιρεθούν όσον αφορά τους αναιρεσείοντες VT, UJ, UL, UN, UP, US, UU και UV.
125. Κατά το άρθρο
61, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Δικαστήριο μπορεί, σε περίπτωση αναίρεσης της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου, είτε να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο για να την κρίνει είτε να αποφανθεί το ίδιο οριστικά επί της διαφοράς, εφόσον είναι ώριμη προς εκδίκαση.
126. Στην υπό κρίση υπόθεση, φρονώ ότι η διαφορά είναι ώριμη προς εκδίκαση και ότι το Δικαστήριο μπορεί, ως εκ τούτου, να αποφανθεί οριστικά επ’ αυτής, κρίνοντας ότι οι επίμαχες αποφάσεις, κατά των οποίων βάλλουν οι αναιρεσείοντες ως προς τους οποίους προτείνω να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, πρέπει να ακυρωθούν.
VIII. Επί των δικαστικών εξόδων
127. Κατά το άρθρο
184, παράγραφος
2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, όταν η αίτηση αναιρέσεως γίνεται δεκτή και το Δικαστήριο κρίνει το ίδιο οριστικά τη διαφορά, αυτό αποφαίνεται και επί των δικαστικών εξόδων. Το άρθρο
138, παράγραφος
1, του εν λόγω κανονισμού, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου
184, παράγραφος
1, του ίδιου κανονισμού, προβλέπει ότι ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.
128. Στην υπό κρίση υπόθεση, οι αναιρεσείοντες έχουν ζητήσει την καταβολή των δικαστικών εξόδων. Δεδομένου ότι οι αιτήσεις αναιρέσεως πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να γίνουν δεκτές, η Επιτροπή πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα τόσο της πρωτόδικης όσο και της αναιρετικής διαδικασίας.
IX.    Πρόταση
129. Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να αποφανθεί ως εξής:
–        Στην υπόθεση C‑622/24
P:
–        να αναιρέσει την απόφαση της 10ης Ιουλίου 2024, VT κατά Επιτροπής (T‑216/23, EU:T:2024:465)·
–        να ακυρώσει την απόφαση της 15ης Ιουλίου 2022, με την οποία η εξεταστική επιτροπή του γενικού διαγωνισμού EPSO/AD/380/19 αποφάσισε, κατόπιν επανεξέτασης, να μην εγγράψει τον VT στον εφεδρικό πίνακα για την πρόσληψη διοικητικών υπαλλήλων του βαθμού AD 7
στον τομέα της διεθνούς συνεργασίας και της διαχείρισης της βοήθειας προς τρίτες χώρες·
–        να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα, τόσο της πρωτόδικης όσο και της αναιρετικής διαδικασίας.
–        Στην υπόθεση C‑623/24
P:
–        να αναιρέσει την απόφαση της 10ης Ιουλίου 2024, UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής (T‑120/23, EU:T:2024:464), κατά το μέρος που αφορά τους UJ, UL, UN, UP, US, UU και UV·
–        να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως όσον αφορά τον UT·
–        να ακυρώσει τις αποφάσεις της 15ης Ιουλίου 2022, με τις οποίες η εξεταστική επιτροπή του γενικού διαγωνισμού EPSO/AD/380/19 αποφάσισε, κατόπιν επανεξέτασης, να μην εγγράψει τους UJ και UL στον εφεδρικό πίνακα για την πρόσληψη διοικητικών υπαλλήλων του βαθμού AD 7 στον τομέα της διεθνούς συνεργασίας και της διαχείρισης της βοήθειας προς τρίτες χώρες·
–        να ακυρώσει τις αποφάσεις της 5ης Μαΐου 2022, με τις οποίες η εν λόγω εξεταστική επιτροπή αποφάσισε να μην εγγράψει τους UN, UP, US, UU και UV στον εφεδρικό πίνακα·
–        να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα, τόσο της πρωτόδικης όσο και της αναιρετικής διαδικασίας.
1      Γλώσσα του πρωτοτύπου: η αγγλική.
2      Απόφαση της 10ης Ιουλίου 2024, VT κατά Επιτροπής (T‑216/23, στο εξής; απόφαση VT κατά Επιτροπής, EU:T:2024:465). Η εν λόγω υπόθεση ορίστηκε ως πιλοτική για 18 άλλες παρόμοιες υποθέσεις (T‑217/23, T‑234/23 έως T‑238/23, T‑241/23, T‑242/23, T‑249/23 έως T‑254/23, T‑259/23, T‑264/23, T‑267/23 και T‑268/23), στις οποίες η διαδικασία ανεστάλη, σύμφωνα με το άρθρο 71α του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου.
3      Απόφαση της 10ης Ιουλίου 2024, UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής (T‑120/23, στο εξής: απόφαση UJ
κ.λπ. κατά Επιτροπής,
EU:T:2024:464). Η διαδικασία στην εν λόγω υπόθεση κινήθηκε από 13 προσφεύγοντες από κοινού.
4      Κανονισμός 31 (EOK), 11 (EKAE) περί καθορισμού της υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων και του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος και της Ευρωπαϊκής Κοινότητος Ατομικής Ενεργείας (ΕΕ ειδ. έκδ. 01/001, σ. 19).
5      ΕΕ 2019, C 409A, σ. 1.
6      Στις σκέψεις 107 έως 112 της απόφασης VT κατά Επιτροπής  και στις σκέψεις 103 έως 109 της απόφασης  UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής.
7      Μολονότι οι αναιρεσείοντες αναφέρουν, σε διάφορα σημεία της επιχειρηματολογίας τους, τις γραπτές δοκιμασίες των τρίτων εξετάσεων, το πρώτο αυτό σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως δεν μπορεί παρά να έχει την έννοια ότι αφορά την παροχή της δυνατότητας συμμετοχής στις γραπτές δοκιμασίες των δεύτερων εξετάσεων. Από τις αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις (βλ., επίσης, σημεία 10 έως 12 των παρουσών προτάσεων) καθίσταται σαφές ότι μόνο στην περίπτωση των δεύτερων εξετάσεων παρασχέθηκε η δυνατότητα συμμετοχής σε όλους τους υποψηφίους, ενώ οι τρίτες εξετάσεις ήταν διαθέσιμες μόνο για οκτώ υποψηφίους οι οποίοι αντιμετώπισαν τεχνικές δυσκολίες στις δεύτερες εξετάσεις.
8      Βλ., για παράδειγμα, απόφαση της 29ης Σεπτεμβρίου 2009, Aparicio κ.λπ. κατά Επιτροπής  (F‑20/08, F‑34/08 και F‑75/08, EU:F:2009:132, σκέψη 77).
9      Για παράδειγμα, επειδή η επιλογή θεμάτων σε μια δοκιμασία μπορεί να είναι ευνοϊκότερη για ορισμένους υποψηφίους που τυχαίνει να γνωρίζουν το συγκεκριμένο αυτό αντικείμενο· βλ. απόφαση της 8ης Μαρτίου 1988, Sergio κ.λπ. κατά Επιτροπής  (64/86, 71/86 έως 73/86 και 78/86, EU:C:1988:119, σκέψεις 26 έως 28).
10      Όπ.π.· βλ., επίσης, απόφαση της 12ης Μαρτίου 2008, Giannini κατά Επιτροπής (T‑100/04, EU:T:2008:68, σκέψη 133).
11      Η Επιτροπή αποσαφηνίζει την εν λόγω άποψη ρητώς μόνο με το υπόμνημά της αντικρούσεως στην υπόθεση C‑622/24 P, μολονότι η άποψη αυτή μπορεί επίσης να συναχθεί από τις παρατηρήσεις της στην υπόθεση C‑623/24 P.
12      Βλ. απόφαση της 18ης Φεβρουαρίου 1982, Ruske κατά Επιτροπής (67/81, στο εξής: απόφαση Ruske, EU:C:1982:69, σκέψη 9), διάταξη της 7ης Σεπτεμβρίου 2022, Rosca κατά Επιτροπής  (C‑802/21 P, EU:C:2022:677, σκέψη 31), και απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 2022, SY κατά Επιτροπής (T‑312/21, στο εξής: απόφαση SY, EU:T:2022:814, σκέψεις 43 και 71).
13      Βλ., για παράδειγμα, απόφαση της 14ης Ιουλίου 2022, Επιτροπή κατά VW κ.λπ. (C‑116/21 P έως C‑118/21 P, C‑138/21 P και C‑139/21 P, EU:C:2022:557, σκέψη 142).
14      Παρά τις τρίτες εξετάσεις που διοργανώθηκαν, κατ’ εξαίρεση, για περιορισμένο αριθμό υποψηφίων λόγω περαιτέρω τεχνικών προβλημάτων.
15      Βλ., για παράδειγμα, απόφαση της 26ης Μαρτίου 2019, Ισπανία κατά Κοινοβουλίου (C‑377/16, EU:C:2019:249, σκέψη 38), και απόφαση SY (σκέψεις 53 και 74).
16      Βλ. απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2023, Nordic Info (C‑128/22, EU:C:2023:951, σκέψη 77 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
17      Εντούτοις, τίθεται το ζήτημα αν ένα μέτρο μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι απολύτως κατάλληλο για την άρση των πλημμελειών και την αποκατάσταση των όρων διεξαγωγής του διαγωνισμού, όταν προκαλεί μια νέα παρατυπία, ήτοι την επίμαχη άνιση μεταχείριση.
18      Βλ. σημείο 4.1 του παραρτήματος III της προκήρυξης του διαγωνισμού· πλέον τούτο εκτίθεται επίσης λεπτομερώς σε μια «Complaint resolution policy for testing events» [πολιτική επίλυσης ενστάσεων που αφορούν δοκιμασίες], η οποία δημοσιεύθηκε από την EPSO στις 24 Ιουνίου 2024 και είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση https://eu-careers.europa.eu/en/epso-complaint-resolution-policy.
19      Τουλάχιστον το ήμισυ των υποψηφίων, όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 108 της απόφασης VT κατά Επιτροπής.
20      Βεβαίως, μια τέτοια λύση δεν θα ήταν ιδανική για τους υποψηφίους που θα καλούνταν να επαναλάβουν τις δοκιμασίες παρά το γεγονός ότι ήταν ικανοποιημένοι με τις επιδόσεις τους κατά τις αρχικές εξετάσεις. Εντούτοις, υπό τις εξαιρετικές περιστάσεις της υπόθεσης, φαίνεται να είναι η μόνη διαθέσιμη διορθωτική λύση που δεν θα δημιουργούσε, αυτή καθεαυτήν, πλεονέκτημα για ορισμένους υποψηφίους.
21      Βλ. απόφαση της 27ης Φεβρουαρίου 2025, OA κατά Κοινοβουλίου (C‑32/24 P, EU:C:2025:118, σκέψη 67 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
22      Βλ., συναφώς, την πρόσφατη απόφαση SY, στην οποία το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι δεν εθίγη η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη υποψηφίου σε μια περίπτωση κατά την οποία, λόγω της ανωτέρας βίας που προκάλεσε η COVID‑19, τα αποτελέσματα των αρχικών δοκιμασιών του όχι απλώς ακυρώθηκαν, αλλά και αντικαταστάθηκαν από άλλο είδος δοκιμασίας, το οποίο δεν προβλεπόταν στην αρχική προκήρυξη διαγωνισμού.
23      Βλ., για παράδειγμα, απόφαση SY
(σκέψη 126).
24      Βλ. αποφάσεις της 30ής Ιουνίου 1983, Schloh κατά Συμβουλίου (85/82, EU:C:1983:179, σκέψη 14), και της 25ης Μαρτίου 2021, Alvarez y Bejarano κ.λπ. κατά Επιτροπής  (C‑517/19 P και C‑518/19 P, EU:C:2021:240, σκέψη 91 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
25      Στις σκέψεις 113 έως 117 της απόφασης VT κατά Επιτροπής  και στις σκέψεις 112 έως 114 της απόφασης  UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής.
26      Πρέπει να διευκρινιστεί, συναφώς, ότι πριν από τις αρχικές εξετάσεις δημοσιεύθηκε ένα σενάριο σχετικά με μια φανταστική χώρα, με το οποίο οι υποψήφιοι κλήθηκαν να εξοικειωθούν. Κατά τη διάρκεια της γραπτής δοκιμασίας στον τομέα, οι υποψήφιοι κλήθηκαν να συντάξουν σημειώματα σχετικά με την αντιμετώπιση μιας κατάστασης που προέκυπτε στο πλαίσιο του εν λόγω σεναρίου.
27      Η πρώτη εκδοχή του εν λόγω σεναρίου χρησιμοποιήθηκε στις γραπτές δοκιμασίες των αρχικών και των τρίτων εξετάσεων, ενώ η δεύτερη εκδοχή χρησιμοποιήθηκε στις δεύτερες εξετάσεις.
28      Βλ., για παράδειγμα, απόφαση της 24ης Μαρτίου 1988, Goossens κ.λπ. κατά Επιτροπής (228/86, EU:C:1988:172, σκέψη 15).
29      Θα μπορούσε ασφαλώς επίσης να αμφισβητηθεί (όπως έπραξε η Επιτροπή στην υπόθεση VT κατά Επιτροπής) κατά πόσον οι εν λόγω υποψήφιοι μπορούν να επικαλεστούν άνισο χρόνο προετοιμασίας όσον αφορά τις δεύτερες εξετάσεις, δεδομένου ότι επέλεξαν να μην συμμετάσχουν σε αυτές. Ωστόσο, εφόσον η εξεταστική επιτροπή αποφάσισε ακριβώς να προσφέρει στους υποψηφίους τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ των αρχικών και των δεύτερων εξετάσεων, θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μου, να είχε διασφαλίσει ότι οι εξετάσεις αυτές θα διεξάγονταν υπό ισοδύναμους όρους. Επιπλέον, το εν λόγω ζήτημα δεν τίθεται σε σχέση με τις τρίτες εξετάσεις, στις οποίες μόνον οκτώ υποψήφιοι είχαν τη δυνατότητα επιλογής να συμμετάσχουν.
30      Βλ., κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 30ής Νοεμβρίου 2005, Vanlangendonck κατά Επιτροπής (T‑361/03, EU:T:2005:433, σκέψη 33), της 11ης Δεκεμβρίου 2012, Mata Blanco κατά Επιτροπής (F‑65/10, EU:F:2012:178, σκέψεις 38 και 39), και της 23ης Απριλίου 2015, BX κατά Επιτροπής (T‑352/13 P, EU:T:2015:225, σκέψεις 27 επ.).
31      Βλ. απόφαση της 16ης Μαρτίου 2023, Επιτροπή κατά Calhau Correia de Paiva (C‑511/21 P, EU:C:2023:208, σκέψεις 64 και 65).
32      Επισημαίνω ότι, μολονότι το τρίτο σκέλος επικεντρώνεται στις γραπτές δοκιμασίες των τρίτων εξετάσεων, οι αναιρεσείοντες σε αμφότερες τις υποθέσεις επικαλέστηκαν την απόφαση Prais επίσης προς επίρρωση των δύο πρώτων σκελών του ίδιου λόγου αναιρέσεως, μεταξύ άλλων και όσον αφορά τις γραπτές δοκιμασίες των δεύτερων εξετάσεων. Στο μέτρο που η εν λόγω επιχειρηματολογία μπορεί να γίνει αντιληπτή ως επιπλέον σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως για όλους τους αναιρεσείοντες, η παρούσα ανάλυση είναι, σε κάθε περίπτωση, εξίσου σχετική.
33      Απόφαση της 27ης Οκτωβρίου 1976, Prais κατά Συμβουλίου (130/75, στο εξής: απόφαση Prais, EU:C:1976:142).
34      Απόφαση της 23ης Φεβρουαρίου 2022, OJ κατά Επιτροπής (T‑709/20, στο εξής: απόφαση OJ, EU:T:2022:81).
35      Η αίτηση θα γινόταν δεκτή, σύμφωνα με την
απόφαση Prais, εάν η προσφεύγουσα είχε ενημερώσει εκ των προτέρων την αρμόδια για τους διορισμούς αρχή ότι δεν μπορούσε να συμμετάσχει στην επιλεγμένη ημερομηνία (βλ. σκέψη 17) και, σύμφωνα με την απόφαση OJ, εάν ο προσφεύγων είχε
προσκομίσει προσήκοντα αποδεικτικά στοιχεία που να αποδείκνυαν την αδυναμία συμμετοχής στις καθορισμένες ημερομηνίες (σκέψεις 50 επ.).
36      Απόφαση της 1ης Ιουλίου 2010, Mandt κατά Κοινοβουλίου (F‑45/07, στο εξής: απόφαση Mandt, EU:F:2010:72).
37      Βλ. αποφάσεις της 7ης Μαΐου 1986, Rihoux κ.λπ. κατά Επιτροπής (52/85, EU:C:1986:199, σκέψη 13), και της 14ης Μαρτίου 1989, del Amo Martinez κατά Κοινοβουλίου (133/88, EU:C:1989:124, σκέψεις 9 και 10).
38      Όπ.π.
39      Απόφαση της 25ης Οκτωβρίου 2013, Επιτροπή κατά Μοσχονάκη (T‑476/11 P, EU:T:2013:557, σκέψεις 75 επ.).
40      Βλ., επίσης, σκέψη 150 της απόφασης UJ κ.λπ. κατά Επιτροπής, στην οποία το Γενικό Δικαστήριο, μολονότι στο πλαίσιο άλλου λόγου ακυρώσεως, έκρινε ομοίως ότι η απουσία ρητής απάντησης εντός της προθεσμίας των τεσσάρων μηνών δεν επηρεάζει την εφαρμογή του κανόνα της αντιστοιχίας.
41      Απόφαση της 10ης Νοεμβρίου 2021, Spisto κατά Επιτροπής (T‑572/20, στο εξής: απόφαση Spisto, EU:T:2021:766).
42      Βλ. απόφαση της 16ης Φεβρουαρίου 2023, Επιτροπή κατά Ιταλίας και Ισπανίας (C‑635/20 P, EU:C:2023:98, σκέψη 66 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).
43      Τούτο ίσχυε μέχρι το 2022, επομένως και για τον επίμαχο διαγωνισμό. Από το 2023 οι απαιτούμενες ικανότητες έχουν αλλάξει, αλλά η λογική του να απαιτούνται για όλες τις θέσεις και για όλους τους βαθμούς παραμένει· βλ. συναφώς: https://eu-careers.europa.eu/en/kick-start-epsos-transformation-process.
44      Βλ. απόφαση Ruske (σκέψη 9) και απόφαση SY (σκέψη 83 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).