POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (dziesiąta izba)
z dnia 8 września 2022 r.(*)
Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Współpraca sądowa w sprawach cywilnych i handlowych – Rozporządzenie (WE) nr 1206/2001 – Przeprowadzanie dowodów – Składanie zeznań na piśmie przez osobę mającą miejsce zamieszkania w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie mającego właściwość sądu – Możliwość skorzystania ze sposobu przeprowadzania dowodów przewidzianego w prawie krajowym, a nie ze sposobu ich przeprowadzania przewidzianego w tym rozporządzeniu
W sprawie C‑188/22
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Okręgowy w Opolu (Polska) postanowieniem z dnia 24 lutego 2022 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 11 marca 2022 r., w postępowaniu:
VP
przeciwko
KS, którego reprezentowała AS,
TRYBUNAŁ (dziesiąta izba),
w składzie: I. Jarukaitis, prezes izby, M. Ilešič (sprawozdawca) i Z. Csehi, sędziowie,
rzecznik generalny: P. Pikamäe,
sekretarz: A. Calot Escobar,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy w drodze postanowienia z uzasadnieniem zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem,
wydaje następujące
Postanowienie
1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 1 i 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 1206/2001 z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie współpracy między sądami państw członkowskich przy przeprowadzaniu dowodów w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2001, L 174, s. 1; sprostowanie: Dz.U. 2009, L 351, s. 6).
2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy VP, ojcem małoletniego dziecka KS, a tym ostatnim, reprezentowanym przez jego matkę AS, w przedmiocie między innymi ustalenia władzy rodzicielskiej nad KS i wysokości świadczeń alimentacyjnych należnych od VP.
Ramy prawne
Prawo Unii
3        Motywy 2, 7, 8, 10 i 11 rozporządzenia nr 1206/2001 mają następujące brzmienie:
„(2)      Właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego wymaga, aby współpraca między sądami w dziedzinie przeprowadzania dowodów została usprawniona, a w szczególności uproszczona i przyspieszona.
[…]
(7)      Ponieważ dla orzeczenia w postępowaniu w sprawie cywilnej lub handlowej zawisłej przed sądem państwa członkowskiego często istotne jest przeprowadzenie dowodu w innym państwie członkowskim, działania Wspólnoty nie mogą ograniczać się do dziedziny przekazywania dokumentów sądowych i pozasądowych […]. Konieczne jest więc dalsze usprawnianie współpracy sądów państw członkowskich w dziedzinie przeprowadzania dowodów.
(8)      Skuteczność postępowań sądowych w sprawach cywilnych lub handlowych wymaga, aby przekazywanie i wykonywanie wniosków o przeprowadzenie dowodów następowało bezpośrednio i poprzez możliwie najszybsze środki między sądami państw członkowskich.
[…]
(10)      Wniosek o przeprowadzenie dowodu powinien być wykonany szybko. Jeżeli wniosek nie może być wykonany w ciągu 90 dni od jego wpłynięcia do sądu wezwanego, sąd ten powinien zawiadomić o tym sąd wzywający, podając przyczyny, które stoją na przeszkodzie szybkiemu wykonaniu wniosku.
(11)      W celu zapewnienia skuteczności niniejszego rozporządzenia możliwość odmowy wykonania wniosku o przeprowadzenie dowodu musi być ograniczona do ściśle określonych wyjątkowych sytuacji”.
4        Artykuł 1 tego rozporządzenia, zatytułowany „Zakres”, stanowi:
„1.      Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie w sprawach cywilnych lub handlowych, jeżeli sąd państwa członkowskiego, zgodnie z przepisami tego państwa:
a)      występuje z wnioskiem do właściwego sądu innego państwa członkowskiego o przeprowadzenie dowodu; lub
b)      występuje z wnioskiem o to, aby móc przeprowadzić dowód bezpośrednio w innym państwie członkowskim.
2.      Nie można wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu, jeżeli nie jest on przeznaczony do wykorzystania w postępowaniu sądowym, które już się toczy lub które ma zostać wszczęte.
3.      W niniejszym rozporządzeniu pojęcie »państwo członkowskie« oznacza państwa członkowskie z wyjątkiem [Królestwa] Danii”.
5        Artykuł 2 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Bezpośrednie przesyłanie między sądami”, przewiduje w ust. 1:
„Wnioski przewidziane w art. 1 ust. 1 lit. a) (dalej zwane »wnioskami«) przesyłane są przez sąd, w którym postępowanie zostało wszczęte lub ma zostać wszczęte (dalej zwany »sądem wzywającym«), bezpośrednio do właściwego sądu innego państwa członkowskiego (dalej zwanego »sądem wezwanym«), w celu przeprowadzenia dowodu.”
6        Artykuł 3 tego samego rozporządzenia, zatytułowany „Jednostka centralna”, stanowi:
„1.      Każde państwo członkowskie wyznacza jednostkę centralną odpowiedzialną za:
a)      udzielanie informacji sądom;
b)      poszukiwanie rozwiązań w przypadku jakichkolwiek trudności, które mogą pojawić się w związku z wnioskiem;
c)      przekazywanie wniosku właściwemu sądowi, w wyjątkowych przypadkach, na wniosek sądu wzywającego.
[…]
3.      Każde państwo członkowskie wyznacza ponadto jednostkę centralną, o której mowa w ust. 1, lub jeden bądź kilka właściwych organów jako jednostki odpowiedzialne za rozstrzygnięcia o wnioskach przewidzianych w art. 17”.
7        Artykuł 17 rozporządzenia nr 1206/2001, który reguluje bezpośrednie przeprowadzanie dowodu przez sąd wzywający, stanowi:
„1.      Jeżeli sąd występuje o przeprowadzenie dowodu bezpośrednio w innym państwie członkowskim, przekazuje odpowiedni wniosek jednostce centralnej lub właściwemu organowi w tym państwie, o których mowa w art. 3 ust. 3 […].
2.      Bezpośrednie przeprowadzenie dowodu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy może nastąpić dobrowolnie i bez środków przymusu.
Jeżeli bezpośrednie przeprowadzenie dowodu wymaga przesłuchania osoby, sąd wzywający informuje tę osobę, że przesłuchanie to jest dobrowolne.
3.      Dowód przeprowadzany jest przez członka sądu lub przez jakąkolwiek inną osobę, na przykład biegłego, wyznaczonych zgodnie z prawem państwa członkowskiego sądu wzywającego.
4.      Jednostka centralna lub właściwy organ wezwanego państwa członkowskiego zawiadamiają sąd wzywający w ciągu 30 dni od wpłynięcia wniosku […] o tym, czy wniosek jest uwzględniony, oraz, w razie potrzeby, na jakich warunkach dana czynność ma być wykonana według prawa ich państwa członkowskiego.
Jednostka centralna lub właściwy organ mogą w szczególności wyznaczyć sąd swojego państwa członkowskiego, który ma uczestniczyć w przeprowadzeniu dowodu w celu zapewnienia prawidłowego stosowania niniejszego artykułu i dochowania warunków, które zostały określone.
Jednostka centralna lub właściwy organ wspiera stosowanie technologii komunikacyjnej, takich jak wideokonferencje i telekonferencje.
5.      Jednostka centralna lub właściwy organ mogą odmówić bezpośredniego przeprowadzenia dowodu, tylko jeżeli:
a)      wniosek nie należy do zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, określonego w art. 1;
b)      wniosek nie zawiera wszystkich niezbędnych informacji przewidzianych w art. 4; lub
c)      bezpośrednie przeprowadzenie dowodu, którego dotyczy wniosek, jest sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa ich państwa członkowskiego.
6.      Bez uszczerbku dla warunków ustanowionych zgodnie z ust. 4, sąd wzywający wykonuje wniosek zgodnie z prawem swego państwa członkowskiego”.
8        Artykuł 21 tego rozporządzenia, zatytułowany „Stosunek do obowiązujących lub przyszłych umów lub porozumień między państwami członkowskimi”, stanowi w ust. 2:
„Niniejsze rozporządzenie nie stanowi przeszkody dla utrzymania lub zawierania przez państwa członkowskie umów lub porozumień między nimi, w celu dalszego ułatwiania przeprowadzania dowodów, pod warunkiem że są one zgodne z niniejszym rozporządzeniem”.
Prawo polskie
9        Artykuł 2711 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296, zwanej dalej „k.p.c.”), w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych będących przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, stanowi:
„Świadek składa zeznanie na piśmie, jeżeli sąd tak postanowi. W takim przypadku świadek składa przyrzeczenie przez podpisanie tekstu przyrzeczenia. Świadek jest obowiązany złożyć tekst zeznania w sądzie w terminie wyznaczonym przez sąd”.
10      Zgodnie z art. 15zzs1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374), w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych będących przedmiotem sporu w postępowaniu głównym:
„1.      W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach rozpoznawanych według przepisów [k.p.c.]:
1)      rozprawę lub posiedzenie jawne przeprowadza się przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (posiedzenie zdalne), z tym że osoby w nim uczestniczące, w tym członkowie składu orzekającego, nie muszą przebywać w budynku sądu;
2)      od przeprowadzenia posiedzenia zdalnego można odstąpić tylko w przypadku, gdy rozpoznanie sprawy na rozprawie lub posiedzeniu jawnym jest konieczne, a ich przeprowadzenie w budynku sądu nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w nich uczestniczących;
3)      przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, gdy nie można przeprowadzić posiedzenia zdalnego, a przeprowadzenie rozprawy lub posiedzenia jawnego nie jest konieczne;
4)      w pierwszej i drugiej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego; prezes sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeżeli uzna to za wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy.
2.      Na wniosek strony lub osoby wezwanej zgłoszony na co najmniej 5 dni przed wyznaczonym terminem posiedzenia zdalnego sąd zapewni jej możliwość udziału w posiedzeniu zdalnym w budynku sądu, jeśli strona lub osoba wezwana wskaże we wniosku, że nie posiada urządzeń technicznych umożliwiających udział w posiedzeniu zdalnym poza budynkiem sądu.
[…]”.
Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
11      W wyroku z dnia 28 kwietnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Kędzierzynie Koźlu (Polska) pozbawił VP, ojca małoletniego dziecka KS, władzy rodzicielskiej nad tym dzieckiem i zasądził od VP na rzecz AS, matki KS, kwotę 700 PLN (około 150 EUR) miesięcznie tytułem świadczeń alimentacyjnych.
12      W uzasadnieniu wyroku sąd ten wskazał, że w celu ustalenia okoliczności faktycznych oparł się na wszystkich dowodach zgromadzonych w sprawie, a poczynione ustalenia były, w ocenie tego sądu, spójne i jednoznaczne. W tym kontekście sąd ten pominął wnioski dowodowe o przesłuchanie – zamieszkujących w Niderlandach – SP w charakterze świadka oraz VP w charakterze strony, ze względu na to, po pierwsze, że okoliczności dotyczące dochodów i możliwości zarobkowych VP nie zostały przez niego zakwestionowane, a po drugie, że wydatki VP były potwierdzone treścią przedłożonych dokumentów.
13      Co się tyczy w szczególności propozycji VP, aby został on przesłuchany przed właściwym sądem miejsca zamieszkania w Niderlandach, Sąd Rejonowy w Kędzierzynie Koźlu stwierdził, że z uwagi na pandemię COVID-19 takie przesłuchanie wiązałoby się z długotrwałym opóźnieniem w rozstrzygnięciu sprawy, a nawet brakiem możliwości udziału pełnomocników stron w takim przesłuchaniu.
14      VP wniósł apelację od tego wyroku do sądu odsyłającego, zaskarżając, po pierwsze, rozstrzygnięcie o pozbawieniu go władzy rodzicielskiej nad KS oraz, po drugie, wysokość świadczenia alimentacyjnego określonego we wspomnianym wyroku.
15      VP zwrócił się również do sądu odsyłającego w szczególności o dopuszczenie wniosków dowodowych pominiętych przez Sąd Rejonowy w Kędzierzynie Koźlu.
16      Postanowieniem z dnia 28 września 2021 r. sąd odsyłający dopuścił dowód z przesłuchania na piśmie VP i SP na okoliczność sytuacji majątkowej i finansowej VP oraz jego sytuacji życiowej, możliwości zarobkowych i wydatków.
17      Sąd ten powziął jednak wątpliwości – w świetle prawa Unii – co do sposobu, w jaki takie dowody są uzyskiwane, zważywszy że VP i SP mają miejsca zamieszkania w państwie członkowskim Unii Europejskiej innym niż Rzeczpospolita Polska. Z pisma Departamentu Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 3 listopada 2021 r., wysłanego przez to ministerstwo do wszystkich sądów powszechnych, ma bowiem wynikać, że przeprowadzenie dowodu z udziałem osoby przebywającej na terytorium państwa innego niż Rzeczpospolita Polska wchodzi w zakres suwerenności tego innego państwa i wymaga zgody albo braku sprzeciwu właściwego sądu albo organu w tym państwie, jak wynika w szczególności z art. 17 rozporządzenia nr 1206/2001 i art. 9 zdanie drugie Konwencji o przeprowadzaniu dowodów za granicą w sprawach cywilnych i handlowych, sporządzonej w Hadze dnia 18 marca 1970 r.
18      W tych okolicznościach Sąd Okręgowy w Opolu (Polska) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:
„Czy art. 1 w związku z art. 17 rozporządzenia [nr 1206/2001] należy interpretować w ten sposób, że sąd, który zamierza przesłuchać świadka zamieszkałego w innym państwie członkowskim, zawsze musi w ramach tego rodzaju dowodów skorzystać z metod przewidzianych przez rzeczone rozporządzenie, czy też jest uprawniony do skorzystania z metody przewidzianej w jego krajowym prawie procesowym, takiej jak przesłuchanie świadka na piśmie czy też w trybie wideokonferencji bez pomocy jednostki przyjmującej, a więc bez uzyskania zezwolenia jednostki centralnej lub właściwego organu wezwanego państwa członkowskiego?”.
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
19      Zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem Trybunał może, w szczególności jeżeli odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa, w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem.
20      Należy zastosować ów przepis w niniejszej sprawie.
21      Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania (wyrok z 21 grudnia 2021 r., Randstad Italia, C‑497/20, EU:C:2021:1037, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).
22      W niniejszym przypadku w pytaniu prejudycjalnym sąd odsyłający czyni odesłanie do „przesłuchania świadka na piśmie czy też w trybie wideokonferencji”.
23      Tymczasem z postanowienia odsyłającego wynika, że wątpliwości sądu odsyłającego nie dotyczą przesłuchania świadka trybie wideokonferencji, lecz, tytułem głównym, zeznań na piśmie jednej ze stron sporu w postępowaniu głównym i świadka, którzy mają miejsce zamieszkania w państwie członkowskim innym niż Rzeczpospolita Polska.
24      Co za tym idzie, należy uznać, że w swoim pytaniu sąd odsyłający dąży zasadniczo do ustalenia, czy art. 1 i 17 rozporządzenia nr 1206/2001 należy interpretować w ten sposób, że sąd państwa członkowskiego, który zamierza przesłuchać osobę mającą miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim, nie jest koniecznie zobowiązany w celu przeprowadzenia takiego dowodu do zastosowania sposobów przeprowadzania środków dowodowych przewidzianych w tym rozporządzeniu, lecz ma możliwość odebrać zeznanie tej osoby złożone na piśmie, zgodnie z prawem państwa członkowskiego tego sądu i bez uzyskania zezwolenia jednostki centralnej lub właściwego organu wezwanego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 3 wspomnianego rozporządzenia.
25      W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1206/2001 rozporządzenie to stosuje się w sprawach cywilnych i handlowych, w przypadku gdy sąd jednego z państw członkowskich, zgodnie z obowiązującym w tym państwie prawem, zwróci się albo do właściwego sądu innego państwa członkowskiego o przeprowadzenie dowodu albo występuje z wnioskiem o to, aby móc samodzielnie przeprowadzić dowód bezpośrednio w innym państwie członkowskim.
26      Jednakże rozporządzenie nr 1206/2001 ma zastosowanie co do zasady jedynie w przypadku, w którym sąd jednego z państw członkowskich postanowi przeprowadzić dowód według jednego ze sposobów przewidzianych w tym rozporządzeniu, w której to sytuacji powinien postępować według procedury właściwej dla danego sposobu (wyrok z dnia 21 lutego 2013 r., ProRail, C‑332/11, EU:C:2013:87, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).
27      Sąd państwa członkowskiego zamierzający zarządzić przeprowadzenie dowodu, które ma zostać wykonane na terytorium innego państwa członkowskiego, nie jest bowiem koniecznie zobowiązany do skorzystania ze sposobu przeprowadzenia dowodów przewidzianego w art. 1 ust. 1 lit. b) i w art. 17 rozporządzenia nr 1206/2001 (wyrok z dnia 21 lutego 2013 r., ProRail, C‑332/11, EU:C:2013:87, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).
28      Następnie należy podkreślić, że zgodnie z motywami 2, 7, 8, 10 i 11 rozporządzenia nr 1206/2001 jego celem jest proste, skuteczne i szybkie przeprowadzanie dowodów w sprawach transgranicznych. Przeprowadzenie dowodu w innym państwie członkowskim nie powinno skutkować przedłużeniem czasu trwania postępowania przed sądem krajowym. Z tego też względu w rozporządzeniu nr 1206/2001 ustanowiono system wiążący wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem Królestwa Danii, mający na celu wyeliminowanie przeszkód, które mogą pojawiać się w tej dziedzinie (wyrok z dnia 21 lutego 2013 r., ProRail, C‑332/11, EU:C:2013:87, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).
29      Ponadto wspomniane rozporządzenie nie ogranicza możliwości przeprowadzania dowodów znajdujących się w innych państwach członkowskich, ale ma na celu wzmocnienie tych możliwości poprzez wspieranie współpracy pomiędzy sądami w tej dziedzinie (wyrok z dnia 21 lutego 2013 r., ProRail, C‑332/11, EU:C:2013:87, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo).
30      Tym celom nie odpowiada zaś wykładnia art. 1 ust. 1 lit. b) i art. 17 rozporządzenia nr 1206/2001, zgodnie z którą sąd państwa członkowskiego, aby przeprowadzić dowód bezpośrednio w innym państwie członkowskim, jest zobowiązany postępować zgodnie ze sposobem przeprowadzenia dowodów przewidzianym przez te przepisy. W pewnych okolicznościach dla sądu zarządzającego przeprowadzenie dowodu jego przeprowadzenie bez stosowania wspomnianego rozporządzenia mogłoby bowiem okazać się prostsze, skuteczniejsze i szybsze (wyrok z dnia 21 lutego 2013 r., ProRail, C‑332/11, EU:C:2013:87, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).
31      Wreszcie, wykładnia, zgodnie z którą rozporządzenie nr 1206/2001 nie reguluje transgranicznego uzyskiwania dowodów w sposób wyczerpujący, lecz ma na celu jedynie jego ułatwienie, pozwalając na posłużenie się innymi instrumentami mającymi ten sam cel, znajduje potwierdzenie w art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 1206/2001, który wyraźnie zezwala na porozumienia lub umowy pomiędzy państwami członkowskimi mające na celu dalsze usprawnienie przeprowadzania dowodów, o ile są one zgodne z tym rozporządzeniem (wyrok z dnia 21 lutego 2013 r., ProRail, C‑332/11, EU:C:2013:87, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).
32      Rozporządzenie nr 1206/2001 nie zawiera w szczególności żadnego przepisu regulującego lub wyłączającego możliwość wezwania przez sąd państwa członkowskiego strony zamieszkałej w innym państwie członkowskim do stawienia się i złożenia zeznania w charakterze świadka bezpośrednio przed nim (wyrok z dnia 6 września 2012 r., Lippens i in., C‑170/11, EU:C:2012:540, pkt 27).
33      Tak więc w pewnych okolicznościach, a zwłaszcza wówczas, gdy strona wezwana w charakterze świadka chce stawić się dobrowolnie, może okazać się o wiele prostsze, skuteczniejsze i szybsze przesłuchanie przez właściwy sąd świadka według przepisów jego prawa krajowego w miejsce uciekania się do sposobów przeprowadzania dowodów przewidzianych w rozporządzeniu nr 1206/2001 (wyrok z dnia 6 września 2012 r., Lippens i in., C‑170/11, EU:C:2012:540, pkt 31).
34      Te same rozważania można odnieść do przypadku składania zeznań na piśmie przez osobę mającą miejsce zamieszkania w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie sądu właściwego. Co się tyczy bowiem środka dowodowego będącego przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, sąd odsyłający wskazuje, że składanie zeznań na piśmie przez świadka lub stronę sporu odbywa się zasadzie dobrowolności i bez stosowania jakichkolwiek środków przymusu, co do zasady za uprzednią zgodą świadka lub strony, a nawet na ich wniosek.
35      Mając na względzie całość powyższych rozważań, na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że art. 1 i 17 rozporządzenia nr 1206/2001 należy interpretować w ten sposób, że sąd państwa członkowskiego, który zamierza przesłuchać osobę mającą miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim, nie jest koniecznie zobowiązany w celu przeprowadzenia takiego dowodu do zastosowania sposobów przeprowadzania środków dowodowych przewidzianych w tym rozporządzeniu, lecz ma możliwość odebrać zeznanie tej osoby złożone na piśmie, zgodnie z prawem państwa członkowskiego tego sądu i bez uzyskania zezwolenia jednostki centralnej lub właściwego organu wezwanego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 3 wspomnianego rozporządzenia.
W przedmiocie kosztów
36      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.
Z powyższych względów Trybunał (dziesiąta izba) orzeka, co następuje:
Artykuły 1 i 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 1206/2001 z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie współpracy między sądami państw członkowskich przy przeprowadzaniu dowodów w sprawach cywilnych i handlowych należy interpretować w ten sposób, że sąd państwa członkowskiego, który zamierza przesłuchać osobę mającą miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim, nie jest koniecznie zobowiązany w celu przeprowadzenia takiego dowodu do zastosowania sposobów przeprowadzania środków dowodowych przewidzianych w tym rozporządzeniu, lecz ma możliwość odebrać zeznanie tej osoby złożone na piśmie, zgodnie z prawem państwa członkowskiego tego sądu i bez uzyskania zezwolenia jednostki centralnej lub właściwego organu wezwanego państwa członkowskiego w rozumieniu art. 3 wspomnianego rozporządzenia.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 8 września 2022 r.
Sekretarz
Prezes dziesiątej izby
A. Calot Escobar
I. Jarukaitis
*      Język postępowania: polski.