62023CJ0583
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Ceathrú Dlísheomra)
9 Eanáir 2025 (
*1
)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhar breithiúnach in ábhair choiriúla – Treoir 2014/41/AE – Ordú Imscrúdaithe Eorpach in ábhair choiriúla – Raon feidhme ábhartha – An coincheap ‘beart imscrúdaitheach’ – Ordú díotála a sheirbheáil lena n‑áirítear freisin ordú coinneála réamhthrialach agus ordú chun bannaí a phostáil – Éisteacht an chúisí)
I gCás C-583/23 [Delda] (
i
),
Iarraidh ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ón Cour de cassation (an Fhrainc), trí bhreith an 19 Meán Fómhair 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 22 Meán Fómhair 2023, sna himeachtaí maidir le haithint agus forghníomhú ordaithe imscrúdaithe Eorpaigh,
AK,
idiragraí:
Ministère public,
tugann AN CHÚIRT (an Ceathrú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: C. Lycourgos (Rapóirtéir), Uachtarán an Tríú Dlísheomra, ag feidhmiú mar Uachtarán an Ceathrú Dlísheomra, S. Rodin agus O. Spineanu-Matei, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: A. M. Collins,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta ó bhéal,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha a cuireadh isteach thar ceann iad seo a leanas:
–
AK, ag I. Zribi, avocate,
–
Rialtas na Fraince, ag R. Bénard, B. Dourthe agus B. Fodda, i gcáil Gníomhairí,
–
Rialtas na hÍsiltíre, ag M. K. Bulterman agus J. M. Hoogveld, i gcáil Gníomhairí,
–
an Coimisiún Eorpach, ag F. Blanc, H. Leupold agus J. Vondung, i gcáil Gníomhairí,
tar éis éisteacht leis an Tuairim ón Abhcóide Ginearálta ag éisteacht an 4 Deireadh Fómhair 2024,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1
Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagail 1 agus 3 de Threoir 2014/41/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Aibreán 2014 maidir leis an Ordú Imscrúdaithe Eorpach in ábhair choiriúla (IO 2014 L 130, lch. 1).
2
Rinneadh an iarraidh i gcomhthéacs iarraidh ar fhorghníomhú OIE, sa Fhrainc, arna heisiúint ag údaráis bhreithiúnacha na Spáinne maidir le AK.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais
Coinbhinsiún an 29 Bealtaine 2000
3
Foráiltear an méid seo a leanas i mír 1 d’Airteagal 5 arna bhunú ag an gComhairle i gcomhréir le hAirteagal 34 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, maidir le Cúnamh Frithpháirteach in Ábhair Choiriúla idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh (IO 2000 C 197, lch. 3; ‘Coinbhinsiún an 29 Bealtaine 2000’), dar teideal ‘Doiciméid nós imeachta a sheoladh agus a sheirbheáil’:
‘Déanfaidh gach Ballstát doiciméid nós imeachta atá ceaptha le haghaidh daoine atá ar chríoch Ballstáit eile a sheoladh go díreach tríd an bpost chucu.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2014/41
4
Foráiltear mar seo a leanas in aithris 25 de Threoir 2014/41:
‘Leis an Treoir seo, leagtar amach rialacha maidir le beart imscrúdaitheach a dhéanamh, le linn gach céim d’imeachtaí coiriúla, lena n‑áirítear an triail, más gá dóibh le rannpháirtíocht an duine lena mbaineann d’fhonn fianaise a bhailiú. Mar shampla, féadfar OIE a eisiúint i leith aistriú sealadach an duine sin chuig an Stát eisiúna nó chun éisteacht a dhéanamh trí fhíschomhdháil. Mar sin féin, i gcás ina n‑aistreofar an duine sin chuig Ballstát eile chun críocha ionchúisimh, lena n‑áirítear an duine sin a thabhairt os comhair na cúirte chun dul faoi thriail, ba cheart Barántas Gabhála Eorpach (BGE) a eisiúint i gcomhréir le Cinneadh Réime 2004/584/CGB ón gComhairle [an 13 Meitheamh 2002 maidir leis an mbarántas gabhála Eorpach agus na nósanna imeachta um thabhairt suas idir Ballstáit (IO 2002 L 190, lch. 1)].’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5
Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 1(1) den Treoir sin:
‘Is cinneadh breithiúnach é an tOrdú Imscrúdaithe Eorpach (OIE) arna eisiúint nó arna bhailíochtú ag údarás breithiúnach Ballstáit (‘an Stát eisiúna’) chun beart imscrúdaitheach sonrach amháin nó roinnt bearta imscrúdaitheacha sonracha a dhéanamh i mBallstát eile (‘an Stát forghníomhaitheach’) chun fianaise a fháil i gcomhréir leis an Treoir seo.
Féadfar OIE a eisiúint freisin chun fianaise a fháil atá i seilbh údaráis inniúla an Stáit fhorghníomhaithigh cheana féin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6
Deir Airteagal 3 den Treoir sin:
‘Cumhdófar san OIE aon bheart imscrúdaitheach, cé is moite d’fhoireann chomh‑imscrúdaithe a bhunú agus fianaise a bhailiú laistigh den fhoireann sin dá bhforáiltear in Airteagal 13 den Choinbhinsiún [an 29 Bealtaine 2000] agus i gCinneadh Réime 2002/465/JAI ón gComhairle [an 13 Meitheamh 2002 maidir le foirne comhpháirteacha um imscrúdú (IO 2002 L 162, lch. 1)], ach amháin chun críocha Airteagal 13(8) den Choinbhinsiún [sin] agus Airteagal 1(8) den Chinneadh Réime a chur i bhfeidhm faoi seach.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7
Foráiltear le hAirteagal 9 de Threoir 2014/41:
‘1.   Aithneoidh an t‑údarás forghníomhaitheach OIE, arna tharchur i gcomhréir leis an Treoir seo, gan aon fhoirmiúlacht bhreise a bheith ag teastáil, agus áiritheoidh sé a fhorghníomhú ar an mbealach céanna agus faoi na módúlachtaí céanna amhail is dá mba údarás de chuid an Stáit fhorghníomhaithigh a d’ordaigh an beart imscrúdaitheach lena mbaineann, mura rud é go gcinneann an t‑údarás ceann de na forais do neamhaithint nó do neamhfhorghníomhú nó ceann de na forais le haghaidh cur siar dá bhforáiltear sa Treoir seo a agairt.’
2.   Comhlíonfaidh an t‑údarás forghníomhaithe na foirmiúlachtaí agus na nósanna imeachta atá léirithe go sainráite ag an údarás eisiúna mura bhforáiltear a mhalairt sa Treoir seo agus ar choinníoll nach mbeidh na foirmiúlachtaí agus na nósanna imeachta sin contrártha do phrionsabail bhunúsacha dlí an Stáit forghníomhaithe.
[...]
6.   Féadfaidh an t‑údarás eisiúna agus an t‑údarás forghníomhaithe dul i gcomhairle lena chéile, trí aon mheán cuí, d’fhonn cur i bhfeidhm éifeachtúil an Airteagail seo a éascú.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8
Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 10(1) agus (2) den Treoir sin:
‘1.   Rachaidh an t‑údarás forghníomhaithe, i gcás inar féidir é, i muinín beart imscrúdaitheach seachas an beart dá bhforáiltear san EIO más rud é:
(a)
nach bhfuil an beart imscrúdaitheach ann a luaitear san OIE faoi dhlí an Stáit forghníomhaithe; nó
(b)
nach mbeadh an beart imscrúdaitheach a luaitear san OIE ar fáil i gcás baile comhchosúil.
2.   Gan dochar d’Airteagal 11, níl feidhm ag mír (1) maidir leis na bearta imscrúdaitheacha a leanas, a chaithfidh a bheith ar fáil i gcónaí faoi dhlí an Stáit forghníomhaithe:
[...]
(c)
finné, saineolaí, íospartach, duine atá faoi amhras nó atá cúisithe nó tríú páirtí i gcríoch an Stáit forghníomhaithe a éisteacht;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9
Faoi Airteagal 13 den Treoir sin:
‘1.   Aistreoidh an t‑údarás eisiúna, gan moill mhíchuí, an fhianaise atá faighte nó atá i seilbh údaráis inniúla an Stáit forghníomhaithe cheana féin mar thoradh ar fhorghníomhú an OIE don Stát eisiúna.
I gcás ina n‑iarrfar san OIE é agus más féidir faoi dhlí an Stáit forghníomhaithe, aistreofar an fhianaise láithreach chuig údaráis inniúil an Stáit eisiúna atá ag cabhrú le linn forghníomhú an OIE i gcomhréir le hAirteagal 9(4).
[...]
4.   I gcás inarb ábhartha na rudaí, na doiciméid nó na sonraí lena mbaineann cheana féin d’imeachtaí eile, féadfaidh an t‑údarás forghníomhaithe, ar iarraidh shainráite ón údarás eisiúna agus tar éis comhairliúcháin leo, an fhianaise a aistriú go sealadach ar an gcoinníoll go dtabharfar ar ais don Stát forghníomhaithe é chomh luath agus nach mbeidh gá léi a thuilleadh sa Stát eisiúna nó ag tráth nó ócáid ar bith eile a bheidh comhaontaithe idir na húdaráis inniúla.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
10
Foráiltear mar a leanas in Airteagal 15(1) den Treoir sin:
‘Féadfar aithint nó feidhmiú an OIE a chur siar sa Stát forghníomhaithe más rud é:
[...]
b)
go mbeidh na nithe, na doiciméid, nó na sonraí lena mbaineann in úsáid cheana in imeachtaí eile, go dtí cibé tráth nach mbeidh gá leo a thuilleadh chun na críche sin.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
11
Maidir le hAirteagal 22(1) de Threoir 2014/41:
‘Féadfar OIE a eisiúint chun duine a aistriú atá á choinneáil faoi choimeád sa Stát forghníomhaithe chun beart imscrúdaitheach a chur i gcrích d’fhonn fianaise a bhailiú rud a éileoidh go mbeidh an duine sin i láthair ar chríoch an Stáit eisiúna, ar choinníoll go seolfar ar ais é laistigh den tréimhse a shonraíonn ag an Stát forghníomhaithe.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
12
Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 23(1) den Treoir sin:
‘Féadfar OIE a eisiúint chun duine atá faoi choimeád sa Stát eisiúna a aistriú go sealadach chun beart imscrúdaitheach a chur i gcrích d’fhonn fianaise a bhailiú a bhfuil a láithreacht ag teastáil i gcríoch an Stáit forghníomhaithe.’
13
[Aistriúchán neamhoifigiúil]Foráiltear le hAirteagal 24(1) den Treoir sin:
‘I gcás ina mbeidh duine i gcríoch an Stáit forghníomhaithe agus nach mór d’údaráis inniúla an Stáit eisiúna é a éisteacht mar fhinné nó mar shaineolaí, féadfaidh an t‑údarás eisiúna OIE a eisiúint chun an finné nó an saineolaí a éisteacht trí fhíschomhdháil nó trí tharchur closamhairc eile i gcomhréir le mír 5 go mír 7.
Féadfaidh an t‑údarás eisiúna OIE a eisiúint chun duine atá faoi amhras nó atá cúisithe a éisteacht trí fhíschomhdháil nó trí tharchur closamhairc eile.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
14
San fhoirm OIE, a leagtar amach in Iarscríbhinn A a ghabhann leis an Treoir sin, tá, go háiriithe, roinn dar teideal ‘Beart imscrúdaitheach amháin nó roinnt bearta imscrúdaitheacha a chur i gcrích’, ina bhfuil roinnt boscaí atá le tic, lena n‑áirítear an bosca ‘Duine atá faoi amhras nó atá cúisithe a éisteacht’, agus roinn dar teideal ‘Cúiseanna leis an OIE a eisiúint’, ina n‑iarrtar ar údarás breithiúnach an Stáit eisiúna na cúiseanna atá le cinneadh den sórt sin a eisiúint a leagan amach.
Dlí na Fraince
15
Foráiltear le hAirteagal 694-16 den code de procédure pénale (an Chód um Nós Imeachta Coiriúil, an Fhrainc; ‘an Chód um Nós Imeachta Coiriúil):
‘Is éard is OIE ann ordú breithiúnach arna eisiúint ag Ballstát, ar a dtugtar “an Stát eisiúna,” lena n‑iarrtar ar Bhallstát eile, ar a dtugtar “an Stát forghníomhaithe,” agus úsáid á baint as foirmeacha is coiteann do na Stáit uile, imscrúduithe a dhéanamh laistigh de thréimhse áirithe ama ar a chríoch arb é is aidhm dóibh fianaise a fháil maidir le cion coiriúil nó fianaise atá ina sheilbh cheana a sholáthar.
D’fhéadfadh sé gurb é cuspóir an ordaithe imscrúdaithe freisin cosc sealadach a chur ar aon oibríocht ar chríoch an Stáit fhorghníomhaithigh lena mbaineann díothú, claochlú, gluaiseacht, aistriú nó diúscairt ábhair a d’fhéadfaí a úsáid mar fhianaise.
Féadfaidh baint a bheith aige freisin le duine atá faoi choimeád sa Stát forghníomhaitheach a aistriú go sealadach chuig an Stát eisiúna, chun go bhféadfar gníomhartha nós imeachta a dhéanamh sa Stát eisiúna lena gceanglaítear an duine sin a bheith i láthair, nó duine atá faoi choinneáil sa Stát eisiúna a aistriú go sealadach sa Stát forghníomhaitheach chun páirt a ghlacadh sna himscrúduithe iarrtha sa chríoch sin.
D’fhéadfadh baint a bheith ag an bhfianaise dá dtagraítear sa chéad dá fhomhír freisin le sárú ag duine ar na hoibleagáidí a eascraíonn as ciontú coiriúil, fiú mura cion é an sárú sin.’
16
Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 696-44 den Chód sin:
‘I gcás imeachtaí coiriúla arna dtionscnamh thar lear, má mheasann rialtas eachtrach gur gá fógra faoi dhoiciméad nós imeachta nó faoi bhreithiúnas a thabhairt do dhuine aonair a bhfuil cónaí air ar chríoch na Fraince, déanfar an doiciméad a tharchur i gcomhréir leis na nósanna imeachta atá leagtha síos in Airteagail 696-8 agus 696-9, agus, i gcás inarb iomchuí, beidh aistriúchán Fraincise ag gabháil leis. Déanfar an tseirbheáil go pearsanta arna iarraidh sin d’Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí. Cuirfear bunchóip an fhógra ar ais ar an mbealach céanna chuig an rialtas iarrthach.’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear
17
An 1 Márta 2021, d’eisigh na húdaráis bhreithiúnacha de chuid na Spáinne Ordú Imscrúdaithe Eorpach (‘an tOrdú Imscrúdaithe Eorpach faoi chonspóid’) chuig údaráis na Fraince a lorg AK, a coimeádadh sa Fhrainc faoi fhorghníomhú pianbhreithe, a sheirbheáil le hordú díotála a thug Juzgado Central Instrucción no 4 de la Audiencia Nacional (Cúirt Lárnach Imscrúdaitheach Uimh. 4, Ard‑Chúirt Náisiúnta, an Spáinn) an 30 Meán Fómhair 2009 agus chun go mbeadh an duine sin in ann, i láthair a dhlíodóra, ‘a léiriú cad atá de jure faoi na fíorais lena mbaineann’. Bhí ordú le haghaidh coinneáil shealadach agus le haghaidh urrús EUR 30000 a thaisceadh ag gabháil leis an ordú sin.
18
An 19 Iúil 2021, thug breitheamh imscrúdaithe ag an tribunal judiciaire de Paris (an Chúirt Bhreithiúnais, Páras, an Fhrainc) fógra do AK, i láthair a dlíodóra, faoin ordú díotála sin, sheol sé cóip sa Spáinnis chuici agus chuig a dlíodóir agus bhailigh sé a ráitis. An 20 Iúil 2021, thaisc AK iarratas chun an éisteacht sin a neamhniú an dlísheomra imscrúdaithe den cour d’appel de Paris (an Chúirt Achomhairc, Páras) ar an bhforas nach OIE a bhí san iarraidh ó údaráis na Spáinne, mar a shainmhínítear in Airteagal 694‑16 den Chód um Nós Imeachta Coiriúil.
19
An 20 Aibreán 2022, dhiúltaigh dlísheomra imscrúdaithe an cour d’appel de Paris (an Chúirt Achomhairc, Páras) don chaingean sin, ag áitiú, go háraithe, gur iarr údaráis bhreithiúnacha na Spáinne ní hamháin go ndéanfaí an t‑ordú díotála a sheirbheáil ar AK ach freisin go mbeadh AK in ann ‘an méid atá de jure a chur in iúl maidir leis na fíorais lena mbaineann’. Thug sé dá aire freisin, ar an gcéad dul síos, gur shonraigh cinneadh údaráis bhreithiúnacha na Spáinne, faoin gceannteideal ‘Forais chun OIE a eisiúint’, go raibh na gníomhartha a iarradh ‘cuid den fhíorú ar dhéanamh na bhfíoras leis na himthosca go léir a d’fhéadfadh difear a dhéanamh dá aicmiú agus do chiontacht na gciontóirí’ agus, ar an dara dul síos, cé nár chuir na húdaráis sin tic sa bhosca ‘duine atá faoi amhras nó atá cúisithe a éisteacht’ faoin gceannteideal ‘Beart imscrúdaithe ach amháin nó roinnt bearta imscrúdaitheacha le forghníomhú’, gur iarr siad go soiléir go mbaileofaí ráitis AK maidir leis na gníomhartha a raibh amhras ina leith go ndearna sé iad trí bhíthin miontuairiscí. Tháinig dlísheomra imscrúdaithe an cour d’appel de Paris (an Chúirt Achomhairc, Páras) ar an gconclúid, trína iarraidh ar AK a sheasamh maidir leis na fíorais a shonrú, i láthair a dlíodóra agus i gcomhréir le cearta na cosanta, a seasamh maidir leis na fíorais a lua, gur iarr údaráis bhreithiúnacha na Spáinne go ndéanfaí imscrúduithe d’fhonn fianaise a fháil maidir le cion coiriúil.
20
Rinne AK achomharc i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair an Cour de cassation (an Chúirt Achomhairc, an Fhrainc), arb í an chúirt a rinne an tarchur í. D’áitigh AK ní féidir gurb é an cuspóir atá le hOrdú Imscrúdaithe Eorpacha eisiúint na cúisimh arna ndéanamh a chur in iúl agus fógra a thabhairt faoin tarchur chuig cúirt trialach, ós rud é go gcumhdaítear na bearta sin le hionstraimí eile comhair bhreithiúnaigh, go háirithe Airteagal 696-44 den Chód um Nós Imeachta Coiriúil.
21
I gcomhthéacs na n‑imeachtaí os comhair an Cour de cassation (an Chúirt Achomhairc), mheas an tAbhcóide Ginearálta sa chúirt sin, áfach, go raibh bearta imscrúdaitheacha sa chinneadh a ghlac údaráis bhreithiúnacha na Spáinne a bhaineann, ar bhealach doscartha, le fógra a thabhairt faoi ordú díotála AK agus le bailiú a barúlacha ag breitheamh i láthair dlíodóra chun cearta na cosanta a urramú, agus, dá bhrí sin, go ndearnadh iarracht leis an gcinneadh sin imscrúduithe a dhéanamh chun fianaise a fháil maidir le cion coiriúil.
22
Tugann an chúirt a rinne an tarchur, ina luaitear gur trasuíodh Treoir 2014/41 i ndlí na Fraince le hAirteagail 694-15 et seq. den Chód um Nós Imeachta Coiriúil, faoi deara nár rialaigh an Chúirt Bhreithiúnais riamh maidir le raon feidhme ábhartha OIE agus, go sonrach, maidir le cé acu a áirítear nó nach n‑áirítear inti fógra faoi dhíotáil lena ngabhann ordú le haghaidh coinneáil shealadach agus taisceadh urrúis.
23
Sna himthosca seo, chinn an Cour de cassation (an Chúirt Achomhairc, an Fhrainc) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An gcaithfear Airteagail 1 agus 3 de Threoir 2014/41 a léiriú mar Airteagail a chiallaíonn go [gceadaítear d’údaráis bhreithiúnach] Ballstáit cinneadh chun Ordú Imscrúdaithe Eorpach a eisiúint nó a bhailíochtú atá dírithe, ar thaobh amháin, ar an bhfógra don duine i dtrácht ordú díotáil, lena n áirítear ina theannta sin ordú príosúnachta agus postáil bannaí, ar an taobh eile, chuig a éisteacht ionas gur féidir leis, i láthair a [dlíodóra], aon tuairimí úsáideacha a thabhairt ar na fíorais atá leagtha amach sa ordú?’
Nós imeachta os comhair na Cúirte Breithiúnais
24
Mar fhreagra ar iarraidh ar fhaisnéis ón gCúirt Bhreithiúnais an 27 Deireadh Fómhair 2023, shonraigh an chúirt a rinne an tarchur, an 23 Samhain 2023, ar thaobh amháin, gur tugadh AK suas d’údaráis bhreithiúnacha na Spáinne an 9 Meán Fómhair 2022, i bhforghníomhú trí bhreithiúnas arna dtabhairt ag dlísheomra imscrúdaithe an cour d’appel de Paris (an Chúirt Achomhairc, Páras) an 26 Meán Fómhair 2018 agus an 9 Deireadh Fómhair 2019 agus, ar an taobh eile, gur seoladh miontuairiscí éisteachta an 19 Iúil 2021 chuig na húdaráis sin.
Breithniú ar an gceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
25
Lena ceist, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagail 1 agus 3 de Threoir 2014/41 a léiriú sa chaoi gurb ionann cinneadh lena n‑iarrann údarás breithiúnach Ballstáit ar údarás breithiúnach Ballstáit eile, ar an gcéad dul síos, fógra a thabhairt don duine lena mbaineann faoi dhíotáil a bhaineann leis, lena ngabhann ordú coinneála réamhthrialach agus urrús a thaisceadh, agus, ar an dara dul síos, cead a thabhairt don duine sin a bharúlacha a thíolacadh maidir leis na fíorais a leagtar amach san ordú sin, agus beart imscrúdaitheach, a d’fhéadfadh a bheith ina ábhar OIE, de réir bhrí na Treorach sin.
26
Is cinneadh breithiúnach é an tOrdú Imscrúdaithe Eorpach (OIE) arna eisiúint nó arna bhailíochtú ag údarás breithiúnach Ballstáit chun beart imscrúdaitheach sonrach amháin nó roinnt bearta imscrúdaitheacha sonracha a dhéanamh i mBallstát eile chun fianaise a fháil i gcomhréir leis an Treoir seo. Sonraítear in Airteagal 3 den Treoir sin go gcumhdaítear le OIE gach beart imscrúdaitheach, cé is moite, i bprionsabal, d’fhoireann chomhpháirteach um imscrúdú a chruthú agus d’fhianaise a ghlacadh laistigh den fhoireann sin.
27
I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, ar an gcéad dul síos, nach sainmhínítear le Treoir 2014/41 cad is brí le ‘beart imscrúdaitheach’ de réir bhrí Airteagail 1 agus 3 den Treoir sin, ná nach ndéantar tagairt inti do dhlí na mBallstát chun coincheap den sórt sin a shainmhíniú. Dá bhrí sin, ní mór léiriú uathrialach a thabhairt don Chúirt i ndlí an Aontais, agus ní hamháin foclaíocht na bhforálacha sin á cur san áireamh ach freisin ar an gcomhthéacs ina dtarlaíonn siad agus ar na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha ar cuid díobh iad [féach, chuige sin, breithiúnas an 30 Aibreán 2024, M.N. (EncroChat), C-670/22, EU:C:2024:372, mír 109].
28
Ar an gcéad dul síos, maidir le foclaíocht Airteagail 1 agus 3 de Threoir 2014/41, tagraíonn an coincheap ‘beart imscrúdaitheach’ chun críocha fhorfheidhmiú an dlí, sa ghnáthchiall, d’aon ghníomh imscrúdaitheach atá beartaithe chun a shuíomh gurb ann do ghníomh éagórach, do na himthosca ina ndearnadh é agus d’aitheantas dhéantóir na coire. Deimhnítear léiriú den sórt sin leis an dearbhú, go háirithe in Airteagal 1, nach mór don bheart imscrúdaitheach féachaint lena áirithiú go bhfaighidh an Ballstát eisiúna ‘fianaise’.
29
Ar an dara dul síos, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara, go bunúsach, i míreanna 28 go 30 dá Thuairim, tacaíonn comhthéacs Airteagail 1 agus 3 de Threoir 2014/41 leis an léiriú sin.
30
Dá bhrí sin, ar dtús, liostaítear in Airteagal 10(2), amhail Airteagail 24 go 31 de Threoir 2014/41, sraith beart imscrúdaitheach, a bhfuil sé mar aidhm leo go léir fíorais nó céannacht dhéantóir na coire a shuí.
31
Ina dhiaidh sin, cé go leanann sé ó Airteagail 22 agus 23 den Treoir sin go bhféadfadh aistriú duine faoi choinneáil a bheith mar chuspóir ag OIE freisin, luaitear sna hAirteagail sin mar sin féin nach féidir aistriú den sórt sin a dhéanamh ach amháin chun beart imscrúdaitheach a chur i gcrích d’fhonn fianaise a fháil lena gceanglaítear ar an duine sin a bheith i láthair ar chríoch an Bhallstáit a n‑iarrtar a aistriú chuige. Os a choinne sin, is léir ó aithris 25 den Treoir sin, i gcás nach mór an duine lena mbaineann a aistriú chuig Ballstát eile chun críche ionchúisimh, lena n‑áirítear chun é a tharchur chuig cúirt trialach, nach mór barántas gabhála Eorpach a eisiúint, gan OIE a bheith in ann é a ionadú.
32
Ar deireadh, is léir ó Airteagail 13 agus 15 de Threoir 2014/41 gurb é an cuspóir atá le OIE a eisiúint go ndéanfar an fhianaise a fuarthas nó atá i seilbh údaráis an Bhallstáit fhorghníomhaithigh cheana féin a aistriú chuig an mBallstát eisiúna. (féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Meán Fómhair 2021, Finanzamt für Steuerstrafsachen und Steuerfahndung Münster, C‑66/20, EU:C:2021:670, mír 41). Dá bhrí sin, ní mór, leis an mbeart imscrúdaitheach, féachaint lena áirithiú ar deireadh go dtarchuireann an Ballstát forghníomhaitheach míreanna áirithe fianaise chuig an mBallstát eisiúna, agus an fhianaise sin á sainaithint, in Airteagal 13(4) agus in Airteagal 15(1)(b), mar ábhair, mar dhoiciméid nó mar shonraí.
33
Ar an tríú dul síos, leis an gcuspóir a shaothraítear le Treoir 2014/41, deimhnítear freisin léiriú den sórt sin ar an gcoincheap ‘bearta imscrúdaitheacha’.
34
Ar thaobh amháin, is é cuspóir na Treorach sin teacht in ionad an chreata ilroinnte agus chasta maidir le fianaise a ghlacadh i gcásanna coiriúla a bhfuil gné thrasteorann ag baint leis agus féachann sé, trí chóras simplithe agus níos éifeachtaí a bhunú bunaithe ar ionstraim aonair ar a dtugtar an ‘Ordú Imscrúdaithe Eorpach’, chun comhar breithiúnach a éascú agus a bhrostú [breithiúnas an 30 Aibreán 2024, M.N. (EncroChat), C‑670/22, EU:C:2024:372, mír 86]. Dá bhrí sin, tríd an Treoir sin a ghlacadh, bhí sé beartaithe ag reachtas an Aontais feabhas a chur ar an gcomhar breithiúnach maidir le fianaise a ghlacadh i gcásanna coiriúla trasteorann.
35
Ar an taobh eile, chun an cuspóir maidir le comhar breithiúnach éifeachtúil a shimpliú agus a shaothrú le Treoir 2014/41, ní mór príomhghnéithe shásra OIE a shainaithint go simplí agus go haonchiallach [féach, chuige sin, breithiúnas an 2 Márta 2023, Staatsanwaltschaft Graz (Oifig cánach Düsseldorf um ábhair cánach coiriúla), C‑16/22, EU:C:2023:148, mír 43]. Tá coincheap an ‘beart imscrúdaitheach’ ar cheann de na príomhghnéithe sin, ionas go mbeidh an cuspóir sin i bhfabhar sainmhíniú simplí agus gnáth ar an gcoincheap sin, amhail an sainmhíniú a leagtar amach i mír 28 den bhreithiúnas seo.
36
Sa dara áit, is gá scrúdú a dhéanamh an ionann na bearta a lorgaítear le cinneadh amhail an cinneadh atá i gceist sna príomhimeachtaí agus bearta imscrúdaitheacha de réir bhrí Threoir 2014/41.
37
Ar an gcéad dul síos, maidir leis an iarraidh a rinne údaráis bhreithiúnacha Ballstáit amháin ar údaráis bhreithiúnacha Ballstáit eile fógra a thabhairt don duine atá i gceist faoin ordú díotála a bhaineann leis, ba cheart a thabhairt faoi deara nach féidir leis an bhfógra sin, ann féin, a bheith ina bheart imscrúdaitheach de réir bhrí na Treorach sin. Níl fógra den sórt sin beartaithe chun fianaise a fháil, ach is oibleagáid nós imeachta é lena mbeartaítear forbairt a dhéanamh ar an ionchúiseamh poiblí a thugtar in aghaidh an duine atá faoi réir an fhógra. Dá bhrí sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta faoi deara i mír 34 dá Thuairim, ní rialaítear an fógra faoi ghníomh den sórt sin i mBallstát eile, i bprionsabal, leis an Treoir sin ach le hAirteagal 5 de Choinbhinsiún an 29 Bealtaine 2000.
38
Ar an dara dul síos, ós rud é, mar atá sa chás seo, go bhfuil ordú chun urrús airgeadais a thaisceadh ag gabháil leis an ordú díotála, ní athraítear an cinneadh sin ar bhealach ar bith, ná ní hionann an oibleagáid urrús den sórt sin a sholáthar agus beart imscrúdaitheach de réir bhrí Threoir 2014/41, mar is léir ó mhíreanna 27 go 35 den bhreithiúnas seo.
39
Ar an tríú dul síos, maidir leis an ordú coinneála réamhthrialach a d’fhéadfadh a bheith ag gabháil leis an ordú díotála freisin, is léir ó chásdlí na Cúirte, ach amháin i gcásanna ina n‑aistrítear daoine atá faoi choimeád cheana féin chun beart imscrúdaitheach a dhéanamh, dá dtagraítear in Airteagail 22 agus 23 den Treoir sin, nach bhfuil OIE de chineál a sháródh ceart chun saoirse an duine lena mbaineann, a chumhdaítear in Airteagal 6 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh [breithiúnas an 8 Nollaig 2020, Staatsanwaltschaft Wien (Orduithe aistrithe falsaithe), C-584/19, EU:C:2020:1002, mír 73].
40
Dá bhrí sin, cé is moite de na cásanna dá dtagraítear in Airteagail 22 agus 23 agus nach ndealraíonn a bheith ábhartha sa chás seo, ní féidir iarraidh a bheith in OIE chun an duine is ábhar don iarraidh sin a chur nó a choinneáil faoi choimeád.
41
Ar an gceathrú dul síos, maidir leis an iarraidh ar éisteacht an duine atá faoi réir an ordaithe díotála, is fíor go luaitear go sainráite in Airteagal 10(2) (c) agus sa dara fomhír d’Airteagal 24(1) de Threoir 2014/41 éisteacht duine atá faoi dhrochamhras nó duine atá cúisithe i measc na mbeart a d’fhéadfadh a bheith ina n‑ábhar OIE, de réir bhrí na Treorach sin.
42
É sin ráite, mar a chuir an tAbhcóide Ginearálta in iúl, go bunúsach, i mír 41 dá Thuairim, chun go dtiocfadh sí faoi raon feidhme Threoir 2014/41, ní mór go mbeadh sé de chuspóir ag iarraidh den sórt sin ar éisteacht fianaise a fháil, de réir bhrí na Treorach sin. Os a choinne sin, ní féidir éisteacht nach bhfuil beartaithe ach amháin chun cur ar chumas an chúisí a bharúlacha a chur isteach maidir leis an nós imeachta díotála a dhéantar ina choinne a mheas mar bheart imscrúdaitheach de réir bhrí na Treorach sin. Sa chás seo, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé cuspóir beacht iarraidh AK ar éisteacht ó údaráis bhreithiúnacha na Spáinne a chinneadh.
43
Chun freagra iomlán a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur, ba cheart a lua freisin, ar dtús, mura raibh sé de chuspóir ag an iarraidh sin ar éisteacht fianaise a bhailiú, nach bhféadfadh údaráis na Fraince obair leantach a dhéanamh go dleathach, ar bhonn Threoir 2014/41, ar an gcinneadh a d’eisigh údaráis bhreithiúnacha na Spáinne.
44
Os a choinne sin, dá mba rud é gurbh é cuspóir na hiarrata sin ar éisteacht fianaise a bhailiú agus gur luaigh údaráis bhreithiúnacha na Spáinne, sa chinneadh atá faoi chonspóid sna príomhimeachtaí, nach bhféadfaí, faoina ndlí náisiúnta, AK a éisteacht ach amháin tar éis fógra a thabhairt faoin ordú díotála, ní mór a mheas, de mhaolú ar an méid a luaitear i mír 37 den bhreithiúnas seo, go bhféadfaí fógra den sórt sin a lorg trí OIE. Leanann sé ó Airteagal 9(2) de Threoir 2014/41 go gceanglaítear ar an údarás forghníomhaitheach, i bprionsabal, na foirmiúlachtaí agus na nósanna imeachta arna gcur in iúl go sainráite ag an údarás eisiúna a chomhlíonadh.
45
Dá bhrí sin, sa chás deireanach sin, cheanglófaí ar údaráis bhreithiúnacha na Fraince, i bprionsabal, gan dochar do na forais le neamhaithint, le diúltú agus le cur siar dá bhforáiltear le Treoir 2014/41, an cinneadh atá i gceist sna príomhimeachtaí a fhorfheidhmiú a mhéid a bhaineann sé le fógra a thabhairt faoi dhíotáil AK agus le héisteacht AK araon, cé is moite den ordú um choinneáil shealadach agus d’urrús a thaisceadh a ghabhann leis an ordú sin.
46
Mar sin féin, ní fhéadfaí an cinneadh atá i gceist sna príomhimeachtaí a fhorfheidhmiú go páirteach ach amháin tar éis d’údaráis na Fraince a fhíorú le húdaráis na Spáinne, faoi Airteagal 9(6) de Threoir 2014/41, nach ndearna na húdaráis sin agóid i gcoinne fhorghníomhú na hiarrata sin ach go páirteach.
47
Is léir ó oibleagáid an chomhair dhílis, a leagtar síos sa chéad fhomhír d’Airteagal 4(3) CAE, ní mór do na húdaráis bhreithiúnacha eisiúna agus fhorghníomhaitheacha, chun comhar éifeachtach in ábhair choiriúla a áirithiú, úsáid iomlán a bhaint as na hionstraimí dá bhforáiltear i dTreoir 2014/41 chun muinín fhrithpháirteach a chothú ar bhonn an chomhair sin [féach, de réir analaí, breithiúnas an 18 Aibreán 2023, E. D. L. (Foras le haghaidh diúltú ar bhonn tinnis), C-699/21, EU:C:2023:295, míreanna 45 agus 46].
48
Ar deireadh, dá mba é cuspóir iarraidh AK ar éisteacht ná fianaise a bhailiú agus nár cuireadh aon tagairt amhail an tagairt dá dtagraítear i mír 44 den bhreithiúnas seo san áireamh sa chinneadh ó údaráis na Spáinne atá i gceist sna príomhimeachtaí, ba cheart a mheas, gan dochar do na forais le haghaidh neamhaitheantais, diúltú agus cur siar a leagtar síos i dTreoir 2014/41, go mbeadh sé de cheangal ar údaráis na Fraince, i bprionsabal, an iarraidh sin ar éisteacht a dheonú ina n‑aonar, tar éis dóibh a fhíorú le húdaráis bhreithiúnacha na Spáinne nach ndearna na húdaráis sin agóid i gcoinne fhorghníomhú na hiarrata sin ach i bpáirt.
49
Is léir ó na breithnithe go léir roimhe seo nach mór Airteagail 1 agus 3 de Threoir 2014/41 a léiriú sa chaoi seo a leanas:
–
ordú trína n‑iarrann údarás breithiúnach de chuid Ballstáit amháin ar údarás breithiúnach de chuid Ballstáit eile díotáil a bhaineann leis nó léi a sheirbheáil ar dhuine nach Ordú Imscrúdaithe Eorpach de réir bhrí na Treorach sin é nó í;
–
ordú trína n‑iarrann údarás breithiúnach de chuid Ballstáit ar údarás breithiúnach de chuid Ballstáit eile duine a athchur faoi choimeád ar feitheamh a thrialach chun críocha seachas na críocha dá dtagraítear in Airteagail 22 agus 23 den Treoir sin, nó chun a cheangal air nó uirthi chun íocaíocht bhannaí a dhéanamh nach Ordú Imscrúdaithe Eorpach é de réir bhrí na Treorach sin;
–
ordú trína n‑iarrann údarás breithiúnach de chuid Ballstáit ar údarás breithiúnach de chuid Ballstáit eile cead a thabhairt do dhuine barúlacha a thabhairt ar na hábhair a leagtar amach sa díotáil a bhaineann leis nó léi is Ordú Imscrúdaithe Eorpach de réir bhrí na Treorach é 2014/41, a mhéid a bheartaítear an iarraidh sin ar éisteacht chun fianaise a bhailiú.
Costais
50
Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Ceathrú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagail 1 agus 3 de Threoir 2014/41/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Aibreán 2014 maidir leis an Ordú Imscrúdaithe Eorpach in ábhair choiriúla,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
–
ordú trína n‑iarrann údarás breithiúnach de chuid Ballstáit amháin ar údarás breithiúnach de chuid Ballstáit eile díotáil a bhaineann leis nó léi a sheirbheáil ar dhuine nach Ordú Imscrúdaithe Eorpach de réir bhrí na Treorach sin é nó í;
–
ordú trína n‑iarrann údarás breithiúnach de chuid Ballstáit ar údarás breithiúnach de chuid Ballstáit eile duine a athchur faoi choimeád ar feitheamh a thrialach chun críocha seachas na críocha dá dtagraítear in Airteagail 22 agus 23 den Treoir sin, nó chun a cheangal air nó uirthi chun íocaíocht bhannaí a dhéanamh, nach Ordú Imscrúdaithe Eorpach é de réir bhrí na Treorach sin;
–
ordú trína n‑iarrann údarás breithiúnach de chuid Ballstáit ar údarás breithiúnach de chuid Ballstáit eile cead a thabhairt do dhuine barúlacha a thabhairt ar na hábhair a leagtar amach sa díotáil a bhaineann leis nó léi is Ordú Imscrúdaithe Eorpach de réir bhrí na Treorach é 2014/41, a mhéid a bheartaítear an iarraidh sin ar éisteacht chun fianaise a bhailiú.
Sínithe
(
*1
)	Teanga an cháis: an Fhraincis.
(
i
)	Is ainm dlítheanach é ainm an cháis seo. Ní ag tagairt d’fhíorainm páirtí ar bith sna himeachtaí atá sé.