Order;Information — ECLI:EU:C:2024:540
Date: 2024-06-24
Language of the case: Polish
Court formation: Seventh Chamber
Subject matter: Principles, objectives and tasks of the Treaties
Procedure: Reference for a preliminary ruling - inadmissible
Origin: Poland

6427 
Sygn. akt II AKo 173/23
POSTANOWIENE
Dnia 13 listopada 2023 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karym w składzie:
Przewodniczący: SSA Tomasz Grebla
Protokolant: Olga Wiktorowicz
po rozpoznaniu w sprawie
M . L i innych 
oskarżonego z art. 258 § 3 k.k., i inne
zażalenia wniesionego przez obrońcę oskarżonych Janusza Furgałę
w przedmiocie wyłączenia od orzekania sędziów: SSA A Z 
i SSO B- od orzekania w 
sprawie II AKa 120/23
na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
postanawia 
zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem 
prejudycjalnym dotyczącym właściwej interpretacji zawartych w art. 6 
ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka „pojęć” ( rozumianych 
jako znaczenie terminu) „niezawisłość” i „ bezstronność”, w aspekcie 
wybiórczego orzecznictwa Sądu Najwyższego Izby Karnej 
Rzeczypospolitej Polskiej.
Wpisano do rejestru 
Trybunahu Sprawiedliwości pod numerem ‚A%
Luksemburg, dnia 30. 01. 2024
Sekretarz,
Za zgodność z oryginałem
STARSZY SEKRETARZ SĄDOWY 
Sądu Apelacyjnego W Krakowie
Katarzyna Korbiel
Faks/E-mail
Wpłynęło dnia: Iministratorka
Sygn. akt II AKo 173/23
UZASADNIENIE
Postanowienia z dnia 13 listopada 2023 roku
Wskazanie podstawy prawnej z Europejskiej Konwencji Praw 
Człowieka pytania prejudycjalnego, jest zamierzonym zabiegiem prawnym 
wynikającym z faktu, że właśnie ta Konwencja jest podstawą wskazywaną w 
orzeczeniach Sądu Najwyższego RP. Istota zagadnienia z punktu widzenia 
prawidłowości podstawy prawnej do TSUE nakazywałaby wskazanie jako 
podstawy do interpretacyjnej art. 47 Karty Praw Podstawowych, który brzmi: 
Każdy, kogo [czyjego] prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii 
zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, 
zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule. Każdy ma 
prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym 
terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy 
ustawy. A także art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej w obowiązującym 
brzmieniu: Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby 
ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, jak również 
poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. 
Wartości te są wspólne państwom członkowskim w społeczeństwie opartym 
na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności 
oraz na równości kobiet i mężczyzn.
Ponieważ jednak jak zostało wskazane, jako podstawa powoływana jest 
Konwencja Praw Człowieka, przeto ona została wskazana w petitum pytania. 
Wskazany artykuł 6 tejże Konwencji ma w zasadzie jednakowe unormowanie 
co do niezawisłości i bezstronności sądu, przeto ją niejako wyciągnięto przed 
nawias. Sądowi pytającemu znane jest rozstrzygnięcie Trybunału 
Sprawiedliwości z 19 listopada 2019 roku i zawarta w nim konkluzja 
rozumienia niezawisłości i bezstronności jako wymogu prawidłowego 
funkcjonowania sądów w państwach Unii Europejskiej.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wymóg niezawisłości 
sędziowskiej ma dwa aspekty. Pierwszy aspekt, o charakterze zewnętrznym, 
wymaga, aby dany organ wypełniał swoje zadania w pełni autonomicznie, bez 
podległości w ramach hierarchii służbowej, bez podporządkowania 
komukolwiek, w sposób wolny od nakazów czy wytycznych z jakiegokolwiek 
źródła, pozostając w ten sposób pod ochroną przed ingerencją i naciskami z 
zewnątrz, które mogą zagrozić niezależności osądu jego członków i wpływać 
na ich rozstrzygnięcia. Drugi aspekt, o charakterze wewnętrznym, łączy się z 
kolei z pojęciem bezstronności i dotyczy jednakowego dystansu do stron 
sporu i ich odpowiednich interesów w odniesieniu do jego przedmiotu. Aspekt 
ten wymaga przestrzegania obiektywizmu oraz braku wszelkiego interesu w 
rozstrzygnięciu sporu poza ścisłym stosowaniem przepisu prawa. Powyższe 
gwarancje niezawisłości i bezstronności wymagają istnienia zasad, w 
szczególności co do składu organu, powoływania jego członków, okresu 
trwania ich kadencji oraz powodów ich wyłączania lub odwołania, 
pozwalających wykluczyć, w przekonaniu jednostek, wszelką uzasadnioną 
wątpliwość co do niezależności tego organu od czynników zewnętrznych oraz 
neutralności względem ścierających się przed nim interesów. Ponadto, 
zgodnie z zasadą podziału władz charakteryzującą funkcjonowanie państwa 
prawnego, konieczne jest zagwarantowanie niezależności sądów względem 
władzy ustawodawczej i wykonawczej.
Polski sąd stawiając ponownie to pytanie przed Trybunałem, pragnie 
zwrócić uwagę na inny aspekt tejże niezawisłości i bezstronności, nie tylko od 
strony podsądnych, ale w aspekcie pozycji sędziego, poszanowania jego praw 
podstawowych w tym prawa do wolności kreowanej przez takie wartości jak 
prawda, dobro, sprawiedliwość. Jeżeli tak mocno akcentuje się prawo 
jednostki do poszanowania jej godności osoby ludzkiej, równości wobec 
prawa, obowiązywania reguł demokratycznego państwa prawa i zasady braku 
dyskryminacji, to zasady te muszą odnosić się także do sędziego 
2
wykonującego swój urząd w państwie należącym do Unii Europejskiej. Tym 
bardziej ma to znaczenie odnośnie sędziego, gdyż jego urząd jest 
nierozerwalnie sprzęgnięty z jego egzystencją. Sąd pytający ma uzasadnione 
wątpliwości w aspekcie przytoczonych orzeczeń Sądu Najwyższego RP, z 
których wynika, że osoba sędziego stała się bezpostaciowym podmiotem, 
który można dowolnie dezawuować w oparciu o czysto hipotetyczne 
kalkulacje, co do jego zaangażowania politycznego w kontekście akurat 
sprawującego rządy obozu politycznego. Sąd Najwyższy w oparciu o sobie 
jedynie znane kryteria podzielił sędziów w Polsce na dwa obozy: pierwszy, 
który otrzymał nominację przed 2018 rokiem, został obdarzony 
domniemaniem bezstronności i drugi z nominacjami po 2018 roku, z 
domniemaniem braku bezstronności. To jest klucz uchylania wyroków, jeżeli 
w składach orzekających zasiadali sędziowie, co do których Sąd Najwyższy 
przyjął czysto hipotetyczne założenie braku bezstronności. Znakomitym 
przykładem tego jest rozwinięty w dalszej części uzasadnienia wniosek o 
braku bezstronności i niezawisłości sędziego w oparciu o test z udziałem 
obiektywnego obserwatora, który ma obiektywne wrażenie. Jak łatwo się 
domyśleć, żadnych odniesień do rzeczywistości nie ma. Usprawiedliwieniem 
owego intelektualnego fałszu ma być niemożność wykazania przez 
podsądnego, że sędzia jest zaangażowany politycznie. Sąd pytający zwraca 
się o wykładnie terminów niezawisłość i bezstronność, ale tak aby wyjaśnienie 
obejmowało prawo sędziego do wolności i jego godności jako osoby ludzkiej. 
Nikt nie ma prawa dyskryminować sędziego wyłącznie o hipotetyczne 
kryteria, nie wolno jest rozdzielać kryterium bezstronności zewnętrznej od 
kryterium wewnętrznego, chyba, że mamy do czynienia z państwem w którym 
władza jest totalitarna. Polska przez ostatnie lata takim krajem nie była i nie 
ma na to żadnych przesłanek ani tym bardziej dowodów. Mianowani przez 
ostatnie osiem lat sędziowie nie są z nadania politycznego, jak chce tego Sąd 
Najwyższy. Zmiana zasady doboru sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa 
3
poprzez ich ostateczne zatwierdzenie przez demokratycznie wybrany sejm, 
odbyła się poprzez zmianę zapisów ustawy, co było i jest wymogiem 
konstytucyjnym. W uzasadnieniu przedstawiam problemy związane z 
usytuowaniem KRS-u w strukturach demokratycznego państwa prawa. 
Zupełnie zaś pomija się rolę Prezydenta RP, który pochodzi z powszechnych 
wyborów i ma mandat do wykonywania swego urzędu z nadania Suwerena. 
Próby wykpiwania tego, poprzez prześmiewcze wypowiedzi przedstawiciela 
SN, który mówi o monarszych zapędach Prezydenta w aspekcie jego 
prerogatywy do ostatecznego powołania sędziów, w sposób dostateczny 
oddają brak poszanowania zasad demokratycznego państwa prawa.
Pytający sąd zwraca się do Trybunału o jednoznaczne stwierdzenie, że 
niezawisły i bezstronny sąd obejmuje także urząd sędziego w tym jego prawo 
do poszanowania godności osoby ludzkiej, prawo do wolności kształtowanej, 
przez taicie wartości jak prawda, dobro, sprawiedliwość. Wskazanie, że 
wyłączenie sędziego od orzekania w konkretnej sprawie musi się opierać na 
udokumentowanych argumentach jednoznacznie wskazujących, na brak 
bezstronności i niezawisłości sędziego. Niedopuszczalnym jest w świetle, 
godności osoby ludzkiej sędziego, jego dezawuowanie w oparciu o 
jakiekolwiek domniemania. Inaczej bowiem prawa człowieka będą zbiorem 
pobożnych życzeń, nie mających żadnego znaczenia w rzeczywistym 
kreowaniu zasad demokratycznego państwa prawa.
Podstawą wyłączenia w przedmiotowej sprawie sędziów SSA 
Bf i i SSO AZ były dwa
wyroki Sadu Najwyższego z 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III K 109/23 i 18 
lipca 2023 r., sygn. akt III KS 26/22 wydane w innych sprawach, w których 
zakwestionowano prawidłowość powołania sędziów na stanowiska w sądach 
wyższych instancji, tym samym stwierdzono bezwzględną przyczynę 
odwoławczą z art. 439 § 1 pkt. 2 kodeksu postępowania karnego to jest „ 
nienależytej obsady sądu”. W uzasadnieniu obydwu judykatów wskazano, iż
4
(3
niewłaściwa obsada sądu polegała na uczestnictwie w rozprawie obydwojga 
sędziów na skutek ich wadliwego powołania na stanowiska sędziowskie na 
skutek uchwał Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie 
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku, o zmianie ustawy 
o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. z 
2018 r., poz. 3).
Sąd Najwyższy w swoich uzasadnieniach, podważa prawidłowość 
wyboru sędziów z uwagi jak to określono, iż Krajowa Rada Sądownictwa nie 
jest tożsama z organem, o którym mowa w Konstytucji RP. Obydwa judykaty 
powołują się w swoich pisemnych motywach na uchwałę siedmiu sędziów 
Sądu Najwyższego Izba Karna, z dnia 2 czerwca 2022 r,. sygn. akt IKZP 2/22. 
Powyższa uchwała jest wynikiem rozpatrywania zagadnienia prawnego 
związanego z nowo powołanymi sędziami, przez Krajową Radę Sądownictwa 
w kształcie nieakceptowanym przez część sędziów Sądu Najwyższego Izba 
Karna, a więc po zmianie ustawy z 8 grudnia 2017 roku. Ważnym jest 
podkreślenie, że w pierwszej części uchwały skład siedmioosobowy Sądu 
Najwyższego jeszcze raz powtarza orzecznictwo ETPCz oraz analizuje tylko 
jedną z przesłanek niezawisłości i bezstronności sędziowskiej związanej z jej 
aspektem zewnętrznym, świadomie pomijając aspekt wewnętrzny, tak aby 
uniknąć najważniejszego pytania dotyczącego samego sedna pracy sędziego, 
to jest ujawnienia rzeczywistego przebiegu zdarzenia w jego aspekcie 
ewaluacji prawno-karnej, a więc odpowiedzialności podsądnego za swoje 
zachowanie niezgodne z obowiązującym prawem. Celem więc procesu 
karnego jest zasadnicze pytanie o „PRAWDĘ”. Wokół wyjaśnienia tej kwestii 
ześrodkowani są uczestnicy procesu karnego, każdy z innymi uprawnieniami 
wynikającymi z obowiązującego ich wszystkich porządku prawnego. Błędem 
merytorycznym, a w zasadzie także metodologicznym jest próba uzyskania 
odpowiedzi na pytanie, jakie stawia Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały: 
5
„czy niezależnie od rzeczywistej postawy sędziego - mogło powstać 
obiektywne wrażenie braku bezstronności, to jest uzasadniona wątpliwość, 
czy sędzia działał bezstronnie”. Już samo sformułowanie o obiektywnym 
wrażeniu razi XIX-sto wiecznym pojmowaniem nauki i uzyskiwaniem 
„obiektywnych zdań”, w tak zwanym języku przedmiotowym. Jest to błąd 
logiczny , terminy „prawdziwy”, „fałszywy”, zaliczmy do metajęzyka, 
ponieważ odnoszą się one do zdań języka przedmiotowego. Metajęzyk jest 
językiem, w którym opisujemy reguły rządzące językiem przedmiotowym. 
Zgodnie z pracami A. Tarskiego definicję prawdy można sformułować 
jedynie w metajęzyku. Język naturalny posiada bowiem nieokreślony zakres 
(dziedzinę), jest językiem żywo rozwijającym się. Milcząco w logice 
przyjmuje się, że w języku naturalnym można mówić o wszystkim. Tak więc 
wyrażenie, którym posłużył się Sąd Najwyższy „o obiektywnym wrażeniu”, 
należy do języka przedmiotowego, któremu jak już wskazałem nie 
przysługuje termin prawdy lub fałszu. Dlatego nie można bez popadnięcia w 
błąd logiczny na jego podstawie wyciągać jakichkolwiek wniosków, gdyż 
prowadzą one do wniosków sprzecznych ze sobą lub sprzecznych z 
przyjętymi założeniami. (J. Bremer Wprowadzenie do logiki, Kraków 2006 r. 
wyd. WAM). Sąd Najwyższy posłużył się wnioskowaniem tak zwanej 
implikacji materialnej Jeżeli p to q”. jeżeli ktoś został powołany na 
stanowisko sędziego przez obecną KRS, to może powstać obiektywne 
wrażenie, że nie jest bezstronny. Pomiędzy podanymi zdaniami, składowymi 
implikacji nie ma jednak żadnej konieczności, ani żadnego związku 
materialnego. Nawet gdyby hipotetycznie założyć, że zdanie pierwsze jest 
prawdziwe to nie ma żadnej logicznej konieczności wnioskowania, iż zdanie 
drugie również musi być prawdziwe. O ich prawdziwości w sensie 
materialnym możemy mówić dopiero w metajęzyku, to znaczy po 
stwierdzeniu przez daną naukę, że istotnie badania socjologiczne wykazały, 
że sędziowie w powszechnej opinii wybrani przez obecną KRS nie są 
6
bezstronni. Takich badań nie ma. Sąd Najwyższy pomylił „implikacje 
materialną” z implikacją analityczną lub inaczej logiczną”, nazywaną także, 
następstwem logicznym. Implikacja logiczna określa jedynie prawdziwość 
zdania złożonego z poprzednika i następnika, przy czym liczy się tylko 
prawda lub fałsz zdań składowych implikacji, a nie ich treść, ani związek 
pomiędzy nimi. Logika bowiem nie zajmuje się treścią zdań, więc nie może 
badać materialnych związków między nimi. Jest to cena jaką płacimy za 
ogólność logiki współczesnej. J. Bremer. Natomiast należy się zgodzić z 
Sądem Najwyższym, iż pytaniem zasadnym w rozpatrywanym aspekcie 
niezawisłości i bezstronności sędziego, jest pytanie o 
„SPRAWIEDLIWOŚĆ”. Albowiem nie tylko pytającemu sądowi, ale także 
każdemu z uczestników procesu karnego chodzi o sprawiedliwy wyrok, to 
znaczy odpowiadający prawdzie zarówno co do przebiegu zdarzenia 
historycznego w jego aspekcie prawno-karnej odpowiedzialności 
oskarżonego oraz (co pominął Sąd Najwyższy w swoich rozważaniach) 
faktyczne zadośćuczynienie przeciwnej stronie procesowej to jest 
pokrzywdzonemu dotkniętemu karalnym zachowaniem właśnie oskarżonego. 
Niech wolno będzie pytającemu sądowi w tym miejscu, odwołać się do 
historii pojęcia „sprawiedliwości”.
Platon zdefiniował pojęcie sprawiedliwości w IX księdze Praw, 
obierając za punkt wyjścia sprawiedliwość wewnętrzną, tworzącą harmonię 
między władzami człowieka: rozum, uczuciami pędu do walki, i pędu do 
przyjemności, które są udoskonalone przez roztropność, męstwo i 
umiarkowanie. Rozciągnął tę wizję na społeczeństwo: sprawiedliwość to 
harmonia miedzy klasami społecznymi odpowiadającymi tym cnotom - 
urzędnikami, wojownikami i rolnikami. Natomiast Arystoteles przeciwnie - 
dziedzinę właściwą sprawiedliwości stanowią relacje miedzy ludźmi w 
społeczeństwie. Sprawiedliwość ma przede wszystkim charakter polityczny: 
jej przedmiot sprawia więc, że jest ona zewnętrzna wobec człowieka. Dopiero 
7
rozszerzając jej zasięg i posługując się analogią można mówić o 
sprawiedliwości między poszczególnymi częściami człowieka. Etyka 
Nikomachejska V. Dzisiejsze pojęcie sprawiedliwości przeszło długą 
ewolucję, i w zasadzie sprawiedliwość jest powiązana z „uprawnieniem”. 
Pierwszy taką definicję formułuje w XIII wieku, Tomasz z Akwinu, 
akceptując jako podstawę definicję Arystotelesa; według Akwinaty: 
sprawiedliwość w ścisłym tego słowa znaczeniu obejmuje relacje do innych 
ludzi i określa się według zasady równości; jej obiektywną miarą będzie 
uprawnienie. Odnosząc się do definicji Platona, Tomasz z Akwinu zauważa, 
że można mówić o sprawiedliwości, chcąc określić panowanie rozumu nad 
uczuciami pędu do walki i przyjemności ale jest to w znaczeniu pochodnym i 
przenośnym. Summa Teologica II-II q. 58.
W tym miejscu zasadnym będzie jeszcze raz przywołanie istoty procesu 
karnego w oparciu, o który rozpatrujemy zasadę niezawisłości i bezstronności 
sędziego, a tym samym pytamy o przesłanki sprawiedliwego procesu z punktu 
widzenia ich uczestników, celowo wskazuje na uczestników, a nie na jednego 
z uczestników jak to uczynił w omawianym judykacie Sąd Najwyższy. 
Dokonując analizy uprawnień poszczególnych uczestników procesu karnego 
to jest osoby sędziego, oskarżonego i pokrzywdzonego zgodnie z zacytowaną 
definicją Akwinaty o sprawiedliwym procesie będzie można mówić tylko 
wtedy, gdy wzajemne relacje jej uczestników będą charakteryzowały się 
poprzez zasadę równości. Przy czym co należy podkreślić, równość w tym 
przypadku nie oznacza tożsamych uprawnień co wynika z poszczególnych ról 
jej uczestników. Relacja sędziego w stosunku do pozostałych uczestników 
procesu jest relacją zwrotną, to znaczy uprawnienia sędziego co do jego 
niezawisłości, bezstronności, przysługują sędziemu jako niezbywalne 
atrybuty jego władzy sędziowskiej (wymierzanie sprawiedliwości lub 
sprawowanie urzędu), co jednoznacznie należy interpretować, że atrybuty te 
odnoszą się przede wszystkim do ujawnienia rzeczywistego przebiegu 
8
zdarzenia w jego aspekcie ewaluacji prawno-karnej, a więc 
odpowiedzialności podsądnego za swoje zachowanie niezgodne z 
obowiązującym prawem. Celem więc procesu karnego co jeszcze raz należy 
zaakcentować z całą mocą jest pytanie o prawdę. Nie ma więc absolutnie racji 
Sąd Najwyższy próbując rozstrzygać zagadnienie niezawisłości i 
bezstronności sędziego w oderwaniu od celu procesu karnego. Próba 
konstruowania bezstronności sędziowskiej jak to ujął Sąd Najwyższy „w 
oparciu o podejście obiektywne” jest niewybaczalnym błędem 
metodologicznym, skutkującym dowolnym szafowaniem tym pojęciem, co 
niestety, wynika z treści tejże uchwały, o czym w dalszej części uzasadnienia. 
Oskarżony i pokrzywdzony uczestniczący w procesie karnym kwestionując 
zasadę niezawisłości i bezstronności konkretnego sędziego, mają nie tylko 
prawa, co chyba wynika z rozważań cytowanej uchwały SN, ale przede 
wszystkim mają obowiązek powołując się na fakt braku bezstronności 
niezawisłości w konkretnej sprawie, wykazać w oparciu o jakie dowody 
powołują się na stronniczość sędziego w tej konkretnej sprawie. Nie ma racji 
bytu stwierdzenie zawarte w cytowanym judykacie, że sędziego w każdej 
hipotetycznej sprawie może cechować brak niezawisłości i bezstronności, 
gdyż atrybuty jego urzędu, niezawisłość i bezstronność za każdym razem 
odnoszą się do ściśle zindywidualizowanej sprawy, konkretnego oskarżonego. 
Chyba, że mamy do czynienie z wykonywaniem urzędu sędziego w państwie 
totalitarnym. Czego SN chyba nie zarzuca.
Niech jeszcze raz piszącemu te słowa sądowi wolno będzie odnieść się 
do szeroko rozumianej etyki w aspekcie pytania o wolność człowieka. Nie jest 
odkrywaniem żadnych tajemnic, stwierdzenie, że w prawie karnym 
materialnym, przynajmniej na terenie polski obowiązuje, domniemanie 
wolności każdego uczestnika procesu, dopóki nie zostanie dowiedzione w 
odpowiedniej procedurze, iż jest inaczej. Wolność człowieka jest mu 
przynależna wraz z jego urodzeniem, lecz nie jest mu dana, lecz jest mu 
9
zadana. „Zadanie wolności” odnosi się do takich wartości jak prawda, dobro 
oraz szczęście, niech będą wymienione jedynie te najważniejsze. Prawo 
naturalne, którego zalążkiem jest pra sumienie, stanowi wrodzoną każdemu 
człowiekowi predylekcję „czyń dobro, zła unikaj”. Prawo naturalne tak jak je 
rozumiał Tomasz z Akwinu, jest prawem tworzonym i kształtowanym przez 
władzę rozumu człowieka z uwzględnieniem jego społecznej istoty. 
Dyspozycje o których tu mowa, nie tylko nie krępują naszej wolności, ale 
właśnie ją tworzą. Jesteśmy wolni nie pomimo nich, ale właśnie z ich powodu. 
Im pełniej człowiek potrafi je rozwijać w swoim wzrastaniu w społeczności 
do której przynależy, tym bardziej staje się wolny. Podkreślam to zagadnienie 
wolności w aspekcie jej realizacji i wzrostu wobec wartości, bo jak się zdaje 
prawo do sprawiedliwego procesu, zostało zawężone jedynie do oskarżonego 
i jego możliwości kwestionowania składu sędziowskiego. Jest to błędem, 
sędzia, który ma rozstrzygać zagadnienie dochodzenia do prawdy w procesie 
karnym, ma nie tylko prawo ale i obowiązek realizacji swojej przyrodzonej 
wolności w dochodzeniu do rzetelnego wyjaśnienia odpowiedzialności karnej 
podsądnego. Należy w tym miejscu ponownie zauważyć, iż jedynie koncepcja 
wolności ukształtowana przez wartości, oparta na naturalnym poczuciu 
prawdy i dobra, w sposób właściwy kształtuje realizacje zadań stojących przed 
sędzią zobowiązanym na mocy stosownych przepisów prawa do wyjaśnienia 
rzeczywistego zdarzenia w aspekcie jego ewaluacji prawno-karnej z 
orzeczeniem winy lub niewinności podsądnego. Sędzia tym samym kształtuje 
nie tylko swoje uprawnienie do decydowania o wolności oskarżonego, ale 
również kształtuje swoją wolność budując ją wokół wartości, prawdy, dobra, 
sprawiedliwości, które nie są odrębne, zewnętrzne, ale bezpośrednio 
wynikające z tak kształtowanej wolności. Tak więc prawo do wolności 
sędziego nie może być „przedmiotem” dowolnej manipulacji hipotetycznym 
naruszaniem praw oskarżonego do niezawisłego i bezstronnego sądu. Urząd 
10
władzy sędziowskiej jest bezpośrednio powiązany z egzystencją 
sprawującego go sędziego.
Może wydawać się, że wszystko to jest oczywiste. Być może jednak 
powyższe wyjaśnienia nie są zbyteczne i warto je przypominać. Przeżywamy 
bowiem,- jak to zauważyła Jeanne Hersch w swojej książce o wiele 
mówiącym tytule „L homme est mort-qui le Dit?”- dziwny okres. Z jednej 
strony chcemy odrzucić wszystkie naturalne i społeczne przesłanki naszej 
sytuacji i zastąpić je- w imieniu praw osoby ludzkiej- dowolnymi 
zarządzeniami. Lecz z drugiej strony wszędzie tam, gdzie należałoby wnosić 
i wcielać nasze wartości w rzeczywistość, która jest nam faktycznie dana, 
cofamy się z podjęciem decyzji, zastępując je stwierdzeniami, 
koniecznościami i prawami, (powyższy cytat zaczerpnąłem z książki Henri de 
Lubaca „o naturze i łasce” wyd. Znak 1986 r.).
Powoływanie się przez sąd pytający na zasady etyczne dotyczące prawa 
do realizacji przyrodzonej z natury każdemu człowiekowi wolności, odnośnie 
wykonywania władzy sędziowskiej było i jest tematem wypowiedzi 
Trybunału Konstytucyjnego, który w pełni potwierdza zasadę wewnętrznej 
niezawisłości sprawującego urząd sędziowski.
Zasadnicze znaczenie dla niezależności sądów ma jednak osobista 
niezależność sędziego, polegająca na tym, iż działa on wyłącznie w oparciu o 
prawo, zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem (art. 178 
ust. 1 i 3 Konstytucji RP). Wewnętrzna niezależność sędziego uznawana jest 
za jeden z elementów składowych niezawisłości (zob. wyrok TK z 27 stycznia 
1999 r., K. 1/98, LexisNexis nr 333787, OTK 1999, nr 1, poz. 3).
Powyższe uprawnienia zapewnia sędziemu Konstytucja RP, w art. 178, 
który zawiera trzy elementy: 1) wskazanie zasady niezawisłości sędziowskiej; 
2) bezpośrednie odniesienie jej tylko do sfery sprawowania urzędu przez 
sędziego; 3) ustanowienie podległości sędziego ustawie i Konstytucji RP (por. 
11
L. Garlicki, w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. IV, red. 
L. Garlicki, Warszawa 2005, komentarz do art. 178, s. 6).
Pojęcie niezawisłości sędziowskiej zostało wprawdzie użyte w 
Konstytucji RP bez bliższego zdefiniowania, ale nie ulega wątpliwości, że 
ustawodawca konstytucyjny posłużył się „terminem zastanym”, którego 
znaczenie uformowało się jeszcze w Polsce międzywojennej. W 
piśmiennictwie wskazuje się, że na niezawisłość składają się następujące 
elementy: bezstronność w stosunku do uczestników postępowania; 
niezależność wobec organów (instytucji) pozasądowych; samodzielność 
sędziego wobec władz i innych organów sądowych; niezależność od wpływu 
czynników politycznych, zwłaszcza partii politycznych; wewnętrzna 
niezależność sędziego.
Poszanowanie i obrona tych wszystkich elementów niezawisłości są 
konstytucyjnym obowiązkiem wszystkich organów i osób stykających się z 
działalnością sądów, a także są konstytucyjnym obowiązkiem samego 
sędziego (zob. Z. Czeszejko-Sochacki: Prawo do sądu w świetle Konstytucji 
RP, PiP 1997, nr 11-12, s. 99-100; M. Masternak-Kubiak, T. 
Kuczyński, Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Komentarz, Warszawa 
2009, s. 59). W komentowanym przepisie ustawodawca konstytucyjny 
posługuje się autonomicznym wobec „wymierzania sprawiedliwości” 
pojęciem „sprawowanie urzędu”, co oznacza, że zasada niezawisłości odnosi 
się do wszystkich działań sędziego związanych z procesem orzekania oraz 
działań podejmowanych w związku z procesem orzekania (np. ustalania 
abstrakcyjnej wykładni ustaw), jak również do działań podejmowanych przez 
sądy w formach orzeczniczych, lecz nietraktowanych jako wymierzanie 
sprawiedliwości (np. rozstrzyganie o ważności wyborów) oraz do wszystkich 
sytuacji, gdy sędzia - jako osoba zaufania publicznego - zostanie powołana do 
składu organów pozasądowych, np. do komisji wyborczych (zob. L. Garlicki, 
w: Konstytucja Rzeczypospolitej..., t. IV, red. L. Garlicki, Warszawa 2005, 
12
komentarz do art. 178, s. 10-11). Za Moniką Haczkowską Konstytucja RP, art. 
178; komentarz, teza z lex-a.
Czy więc wpływ na niezawisłość sędziowską tak rozumianą jak zostało 
to przedstawione powyżej może mieć wpływ fakt brania udziału w konkursie 
przed Krajową Radą Sądownictwa wyłonioną po 17 stycznia 2018 roku. 
Posłużę się dla zobrazowania stanowiska sądu pytającego, co do roli Krajowej 
Rady Sądownictwa argumentami jakich użył w zdaniu odrębnym do wyroku 
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt K 25/07, sędzia 
Wojciech Hermeliński:
-Art. 187 Konstytucji w sposób wyraźny reguluje tylko podstawowe, 
najważniejsze kwestie związane z organizacją Krajowej Rady Sądownictwa. 
Wyraźnie świadczy o tym odesłanie zawarte w ust. 4 tego przepisu: „ustrój, 
zakres działania i tryb pracy Krajowej Rady Sądownictwa oraz sposób wyboru 
jej członków określa ustawa”. W świetle tej regulacji, doprecyzowanie i 
rozwinięcie regulacji konstytucyjnych jest nie tylko możliwe, ale konieczne 
dla prawidłowego funkcjonowania Rady. Przepisy w tym zakresie muszą 
jednak spełniać trzy warunki: być zawarte w ustawie; ograniczyć się do 
wskazania w tym przepisie materii; pozostawać w zgodzie z przepisami 
wyższej rangi, w tym uregulowania konstytucyjnymi dotyczącymi KRS.
-Chociaż KRS jest regulowana w Rozdziale VIII Konstytucji zatytułowanym 
„Sądy i Trybunały” to pełni ona jedynie funkcje gwarancyjne i organizacyjne 
w stosunku do władzy sądowniczej. Ze względu na brak uprawnień 
jurysdykcyjnych nie można więc jej uznać za sąd lub trybunał, których 
podstawowym zadaniem, jest wydawanie wyroków w imieniu 
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 174 Konstytucji.
-Skoro KRS nie jest ani sądem, ani trybunałem, to nie może ona korzystać z 
takich samych gwarancji niezależności jak organy władzy sadowniczej. Także 
jej członkowie nie dysponują samoistnymi gwarancjami niezawisłości na 
wzór niezawisłości sędziowskiej, zwłaszcza, że część z nich jest wybierana z 
13
poza grona sędziów. Wprawdzie wchodzący w skład Rady sędziowie są 
niezawiśli, ale wynika to z faktu, że są sędziami ( a nie z faktu że zasiadają w 
KRS) i znajduje swój wyraz przede wszystkim (a może nawet wyłącznie) w 
ich działalności orzeczniczej. Jak bowiem słusznie zauważa się w literaturze, 
mimo formalnego wolnego mandatu, sędziów członków KRS, mogą oni być 
odwołani w każdym czasie, np. z powodu niespełniania oczekiwań osób które 
reprezentują to jest sędziów danego rodzaju sądów.
- W świetle powyższych ustaleń, nie wydaje się, aby przepisy dotyczące 
organizacji KRS, a także jej niezależności i ewentualnej niezawisłości jej 
członków, można było uznać za wchodzące bezpośrednio w zakres 
problematyki niezależności sędziów i niezawisłości sądów.
Tak więc jak podkreślał w swym zdaniu odrębnym sędzia TK Wojciech 
Hermeliński; pozycja ustrojowa Krajowej Rady Sądownictwa jest trudna do 
zakwalifikowana i wywołuje duże spory w doktrynie i orzecznictwie ( L. 
Garlicki, T. Ereciński rola rady sądownictwa w państwie demokratycznym; 
Przegląd Sądowy nr 5/1994 str. 13-18). Niekiedy jest ona traktowana jako sui 
generis odrębny konstytucyjny organ państwa (tak Ereciński, Iwulski 
komentarz do prawa o ustroju sadów powszechnych i ustawy o Krajowej 
Radzie Sądownictwa, Warszawa 2002, str. 514), czasem zalicza się ją do 
organów władzy sądowniczej w znaczeniu szerokim ( por. np. P. Winczorek 
Komentarz do Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. Warszawa 2000 r. str. 241.) 
a nawet określa się mianem korporacji sędziowskiej (por. A. Wasilewski 
Władza Sądownicza w Konstytucji RP, Państwo i Prawo z 7/1998, str. 10-11) 
albo organu administracji państwowej (por. Uchwała Sądu Najwyższego 23 
lipca 1992 sygn. akt III AZP 9/92 OSNC nr. 7-8/1994, poz. 147). W 
orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego w omawianym okresie można było 
odnaleźć elementy wszystkich tych koncepcji.
Należy w pełni podzielić konkluzje zdania odrębnego Sędziego 
Wojciecha Hermelińskiego, że w świetle powyższych ustaleń, nie wydaje się, 
14
aby przepisy dotyczące organizacji KRS, a także jej niezależności i 
ewentualnej niezawisłości jej członków, można było uznać za wchodzące 
bezpośrednio w zakres problematyki niezależności sędziów i niezawisłości 
sądów.
Pogląd ten jest akceptowany w literaturze przedmiotu. Wprawdzie 
kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa są uregulowane w rozdziale VIII 
Konstytucji RP, pełni ona jednak jedynie funkcje gwarancyjne i organizacyjne 
w stosunku do władzy sądowniczej. Ze względu na brak uprawnień 
judykacyjnych nie można więc jej uznać za sąd lub trybunał, których 
podstawowym zadaniem - w świetle art. 174 Konstytucji TK - jest wydawanie 
wyroków w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej (por. R. Pęk, M. Niezgódka- 
Medek, Krajowa Rada Sądownictwa. Komentarz, red. A. Górski, Warszawa 
2013, s. 29-31).
Krajowa Rada Sądownictwa jest konstytucyjnym organem państwa 
powołanym do stania na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. 
Zasadniczo Rada decyduje o drodze zawodowego awansu sędziów i 
koncentruje się na właściwej organizacji pracy sądownictwa, a przede 
wszystkim czuwa nad przestrzeganiem etyki zawodowej. Kompetencje 
Krajowej Rady Sądownictwa i środki służące ich urzeczywistnieniu dotyczą 
przede wszystkim władzy sądowniczej, tamże M. Kaczkowska.
Powoływanie sędziów, czyli kształtowanie składu osobowego trzeciej - 
odrębnej i niezależnej - władzy, ma istotne znaczenie z punktu widzenia 
zagwarantowania konstytucyjnego standardu prawa do sądu. Zgodnie z art. 45 
ust. 1 Konstytucji RP: „Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego 
rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, 
bezstronny i niezawisły sąd”. Jedną z gwarancji ustrojowych tego prawa 
podmiotowego jest niewątpliwie tryb powoływania na urząd sędziego. 
Konstytucyjna regulacja tego trybu uzasadniona jest tym, że „stanowisko 
sędziów wynika przede wszystkim żart. 10 Konstytucji RP, gdyż stanowią 
15
oni »substrat osobowy« organów władzy sądowniczej, którą to władzę 
wykonują w imieniu Narodu, w konstytucyjnym systemie trójpodziału władzy 
i równowagi władz. Ów przedstawicielski charakter sędziów widzieć należy 
zwłaszcza w aspekcie funkcjonalnym dwóch powyższych zasad z art. 10, gdyż 
- realizując poszczególne kompetencje »trzeciej władzy« - sądy i trybunały 
występują w charakterze bezpośrednich organów suwerena. Uwidacznia się 
to w sposób szczególny w ferowaniu przez sądy i trybunały wyroków »w 
imieniu Rzeczypospolitej Polskiej«, a także w powoływaniu sędziów przez 
osobę stanowiącą »głowę« owej państwowości” (P. Sarnecki, Zagadnienia 
samorządu sędziowskiego, w: Ratio est anima legis. Księga Jubileuszowa ku 
czci Profesora Janusza Trzcińskiego, Warszawa 2007, s. 469). Sędziowie 
wydają wyroki w imieniu państwa, co także oznacza, że przez państwo, w 
osobie Prezydenta RP, są powoływani. Trzeba też zauważyć, że kompetencja 
powoływania sędziów przez Prezydenta RP stanowi przejaw wzajemnego 
oddziaływania (równoważenia) władz będących podstawą ustroju RP (por. 
postanowienie NSA z 9 października 2012 r., I OSK 1883/2012, LexisNexis 
nr 7271348, CBOSA; por. też M. Stębelski, J. Sułkowski, Glosy do 
postanowienia z 9 X 2012 r,, I OSK 1883/2012, LexisNexis nr 7271348, PiP 
2014, nr 1, s. 121-133).Małgorzata Masternak-Kubiak Konstytucja art. 179; 
komentarz; lex.
Sąd Najwyższy w omawianej uchwale siedmiu sędziów jednoznacznie 
wskazał, że konkretna rozpoznawana sprawa przez sędziego, który został 
powołany przez Prezydenta RP, na wniosek obecnej KRS nie ma tu 
pierwszorzędnego znaczenia, bo nie chodzi tu o stronniczość wynikającą z 
okoliczności tejże konkretnej sprawy. Tak więc w tym aspekcie można 
przyjąć za Sądem Najwyższym, iż sędzia ma potrzebną do orzekania w tej 
konkretnej sprawie bezstronność i niezawisłość. Dalszy tok rozumowania 
Sądu Najwyższego wskazuje, że taka postawa bezstronności i niezawisłości 
sędziowskiej nie ma znaczenia, dla konkretnego obywatela, gdyż jak 
16
konkluduje „uczestnik postępowania prowadzonego przed takim sędzią 
(sądem), nie będzie w stanie wykazać, że sędzia myśli odmiennie niż 
zapewnia to publicznie”. Przekładając ten wywód na język logiki, strona nie 
ma i mieć nie może żadnych rozumowych przesłanek, wywiedzionych w 
oparciu o zasady prawidłowego rozumowania, doświadczenia życiowego, iż 
sędzia w tej konkretnej sprawie może być stronniczy i rozstrzygnąć ją 
niezgodnie z zasadami niezawisłości i bezstronności. Tutaj dochodzimy do 
sedna judykatu, „stąd też, test obiektywny bezstronności, pozwalający na 
ustalenie, czy z perspektywy zewnętrznego obserwatora, istnieje obiektywne 
wrażenie stronniczości”. Jak już sąd wskazał, jest to logiczna niedorzeczność, 
nie mająca żadnego odniesienia do realnej rzeczywistości. Gdyby tak było to 
powołani przez poprzedni sejm członkowie Krajowej Rady Sądownictwa 
musieli by mieć przeciwko sobie z przyczyn co najmniej politycznych 
wszystkich obywateli Najjaśniejszej Rzeczypospolitej, a będąca wtedy u 
władzy większość sejmowa była wybrana przez nie wiadomo kogo. Nie ma 
bowiem żadnych wątpliwości, że podstawą takiego stanowiska jest jedynie 
ugruntowany pogląd polityczny, że cała poprzednia KRS, nie wyłączając 
posłów ówczesnej opozycji, wchodzących w jej skład, była podległa 
Ministrowi Sprawiedliwości i w pełni od niego zależna. Każdy więc sędzia, 
który decydował się na kandydowania na stanowisko sędziowskie z nominacji 
tak ukształtowanej przez sejm Krajowej Rady Sądownictwa był co najmniej z 
wypisanym na czole hasłem” „ nie liczcie na sprawiedliwość, jestem 
zwolennikiem rządzącej partii”. Tylko przy tak absurdalnym założeniu 
omawiany test judykatu, może mieć jakikolwiek sens, z punktu widzenia 
„obiektywnego obserwatora”. Trzy tysiące sędziów powołanych ostatnim 
czasem, jest grupą bezideowych politycznie podejrzanych osobników, 
których jak najszybciej należy wykluczyć ze szlachetnego środowiska 
sędziów powołanych przez właściwą KRS. Dlaczego? Bo obiektywny 
obserwator, ma obiektywne wrażenie, że są stronniczy.
Proponując taki test należy używać do swojej argumentacji zdań 
syntaktycznych, czyli zdań bazujących na sądach empirycznych. Formułując 
zdanie orzekające, rościmy sobie pretensje do prawdy, twierdząc, że dana 
rzecz przedstawia się tak jak mówię. Co oznacza, owo „tak się dana rzecz 
przedstawia”?. Zdanie orzekające z jego roszczeniem do prawdy, jest w 
istotny sposób skierowane ku światu, dotyczy świata. Zdanie więc jest 
prawdziwe lub fałszywe, w zależności od tego, jak świat się rzeczywiście 
zachowuje, czy rzeczy tak się mają, jak zdanie twierdzi. J. Bremer.
Sąd najwyższy, jednakże nie interesuje się rzeczywistym nastawieniem 
strony procesowej do sądu, bo nie powołuje się na żadne doświadczalne 
badanie, nie weryfikuje swego stwierdzenia. Po prostu zakłada, że 
rzeczywistość taka jest jak chce ją widzieć. Nie jest to jedyny absurd tejże 
uchwały. Kolejnym jest próba oderwania od oceny NEOKRS-u, sędziów po 
raz pierwszych startujących na stanowisko sędziowskie. Na podkreślenie 
zasługuje fakt, że sędziowie podpisujący się pod tekstem tejże uchwały, przy 
rozważaniu zasadności wyboru tejże i grupy, zechcieli dostrzec, iż 
postępowanie karne ma strony w tym pokrzywdzonych. Sąd Najwyższy przed 
dostrzeżeniem tego problemu odnosi się do sytuacji młodych sędziów, którzy 
rozpoczęli aplikację w innej rzeczywistości ustrojowej, a więc przed 2018 
rokiem. A obecnie po odebraniu nominacji sędziowskich, nie mieliby gdzie 
się cofnąć. Jednak jak stwierdza Sąd Najwyższy, wyżej opisana sytuacja 
sędziów dotkniętych tym radykalnym rozwiązaniem, jest niczym wobec 
sytuacji obywateli, którzy w tym czasie uzyskali tysiące orzeczeń sądowych 
wydanych z udziałem sędziów, co do których miano by obecnie in gremio i a 
priori uznać, że składy w których zasiedli były nienależycie obsadzone. 
Rodziłoby to stan zbliżony do zanarchizowania państwa, co więcej 
krzywdzący przede wszystkim obywateli, którzy uczestniczyli w tak 
ukształtowanym wymiarze sprawiedliwości, nie mając na to żadnego wpływu. 
18
Interesujące jest stwierdzenie Sądu Najwyższego iż o tym że sędziowie 
mianowani przez Prezydenta RP na stanowiska sędziowskie z wniosku 
ówczesnej KRS są a priori dotknięci wadą nienależycie obsadzonego sądu, 
powodującego konieczność ich weryfikacji. We współczesnej logice 
wyróżnia się pojęcie „logicznej prawdy koniecznej”. Najlepiej ilustruje to 
znany przykład takiego zdania: Jeżeli prawdą jest, że wszyscy ludzie są 
śmiertelni i prawdą jest, że wszyscy Grecy są ludźmi, to jest koniecznie 
prawdziwym, że wszyscy Grecy są śmiertelni. Koniecznością logiczną w tym 
przypadku nie rządzi bowiem żadna przyczyna, ale rządzi nią jedynie prawda. 
Jest rzeczą nie do pomyślenia, aby wniosek z wnioskowania o śmiertelnych 
Grekach, nie był prawdziwy. Konieczność występująca w implikacjach 
logicznych, można wyrazić w ten sposób: to, że następnik prawdziwej 
implikacji logicznej jest koniecznie prawdziwy, oznacza, że rządzi tym sama 
prawda. Są to zdania analityczne, o których Immanuel Kant twierdził, że są 
konieczne, to znaczy są twierdzeniami a priori (to jest bez udziału 
doświadczenia). Analitycznie prawdziwym jest zdanie, którego prawda 
bazuje na jego znaczeniu. Chcąc uniknąć tego absurdu Sąd Najwyższy 
proponuje test, przy czym od razu dzieli go na dwie grupy sędziów którzy 
otrzymali nominację po 2018 roku. Do pierwszej zalicza sędziów którzy po 
raz pierwszy otrzymali nominacje sędziowską, do drugiej wrzuca wszystkich 
pozostałych.
Oceniając tą grupę nominatów sędziowskich cytowana uchwała, 
stwierdza, że w procesie ich nominacji zostało naruszone prawo krajowe; 
naruszenie to miało charakter poważny, ale odpowiadając czy zostało ono 
ustalone i naprawione na szczeblu sądów krajowych, już odpowiada 
twierdząco. Czyni to w oparciu o test, czy tak nominowany sędzia nie jest 
stronniczy, w sytuacji gdy zostało obalone domniemanie jego bezstronności, 
która to bezstronność była przymiotem każdego sędziego nominowanego 
przed 2018 rokiem. Sąd Najwyższy poleca przeprowadzenie takiego testu, 
19
przy czym sam przeprowadza go odnośnie grupy sędziów, którzy po raz 
pierwszy odebrali z rąk Prezydenta nominacje sędziowskie. Pisze tak „ ich 
przydatność zawodowa jest najczęściej weryfikowana poprzez fakty odbycia 
stosownej aplikacji i zdania egzaminu sędziowskiego oraz przebieg asesury. 
W istocie nie ma tu innych kryteriów ich oceny, tak więc należy zakładać, iż 
osoby te otrzymałyby nominację bez względu na kształt KRS. To zaś 
prowadzi do wniosku, że trzeci punkt testu wypadł dla nich pozytywnie”. 
Należy zwrócić uwagę, że test powyższy jest wyłącznie chciejstwem, nie ma 
nic wspólnego z rzetelnością weryfikowania bezstronności i niezawisłości 
sędziowskiej. Przedstawiciele Sądu Najwyższego po prostu wyrazili swoje 
zdanie, nie poparte żadną argumentacją. Mam jedynie nadzieję, że tak 
wyrażony osobisty pogląd, nie ma nic wspólnego z osobistym zaangażowanie 
poszczególnych członków składu orzekającego.
Nie muszę dodawać, że takie testy będą przeprowadzać w stosunku do 
pozostałej grupy nominatów obecnej KRS, inni bezstronni sędziowie, którzy 
na mocy tej uchwały bezstronność i niezawisłość nabyli wraz z nominacją 
Prezydenta RP, ale tylko przed 2018 rokiem.
Podstawą testu jak nietrudno się domyśleć, będzie wskazana uchwała Sądu 
Najwyższego. Trzy tysiąca sędziów i tysiące wydanych wyroków, wszystko 
to poddane testowi obiektywnego obserwatora, który ma obiektywne 
wrażenie, bo subiektywnie nie jest w stanie w oparciu o rzeczowe i rozumowe 
argumenty podważyć niezawisłości i bezstronności sędziego.
Pytanie skierowane do Wysokiego Trybunału, jest jak najbardziej 
zasadne.
20