Information;Order — ECLI:EU:C:2023:978
Date: 2023-12-11
Language of the case: Polish
Court formation: Ninth Chamber
Subject matter: Consumer protection;Approximation of laws
Procedure: Reference for a preliminary ruling
Origin: Poland

WERSJA ZANONIMIZOWANA C-756/22 -1
Sygn. akt XXVIII C 527/22
POSTANOWIENIE
Dnia 9 grudnia 2022 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie XXVIII Wydział Cywilny w składzie: 
Przewodnicząca: sędzia del. Michał Maj
po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2022 roku w Warszawie 
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa Banku Millennium S A. z siedzibą w Warszawie 
przeciwko ES i AS 
o zapłatę 
postanawia:
I. podjąć postępowanie,
II. na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zwrócić się do 
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o udzielenie odpowiedzi na pytanie: 
czy art. 6 ust 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 
r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, a także 
zasady skuteczności, pewności prawa i proporcjonalności należy interpretować 
w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej przep sów 
krajowych, zgodnie z którą w przypadku uznania, że umowa kredytu jest od 
początku nieważna z powodu zawarcia w niej nieuczciwych warunków 
umownych, bank oprócz zwrotu p eniędzy zapłaconych w wykonaniu tej urr owy 
(kapitału kredytu) oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania 
do zapłaty, może domagać się także jakichkolwiek innych świadczeń, w tym 
należności (w szczególności wynagrodzenia, odszkodowania, zwrotu kosztów 
lub waloryzacji świadczenia) z tytułu tego, że:
1. bank został czasowo pozbawiony możliwości korzystania ze swoich 
pieniędzy, przez co utrać ił możliwość zainwestowania ich i osiągnięcia dzięki 
temu korzyści,
1
WERSJA ZANONIMIZOWANA
2. bank poniósł koszty obsługi umowy kredytu i przekazania pieniędzy 
konsumentowi,
3. konsument odniósł korzyść polegającą na tym, że mógł czasowo korzystać z 
pieni dzy banku, w tym mógł je zainwestować i dzięki temu uzyskać korzyści,
4. konsument czasowo miał możliwość korzystania z pieniędzy banku 
nieodpłatnie, co byłoby niemożliwe w warunkach rynkowych,
5. wartość nabywcza pieniędzy spadła na skutek upływu czasu, co oznacza 
realną stratę dla banku,
6. czasowe udostępnienie pieniędzy do korzystania może zostać potraktowane 
jako spełnienie usługi, za którą bank nie otrzymał wynagrodzenia,
III. na podstawie art 54 § 1 Regulaminu postępowania przed Trybunałem 
Sprawiedliwości z dnia 25 września 2012 r. zwrócić się do Prezesa Trybunału 
Sprawiedliwości Unii Europejskiej o połączenie postępowania zainicjowanego 
niniejszym odesłaniem prejudycjalnym z postępowaniem prowadzonym pod sygnaturą 
akt C-520/21,
IV. na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. zawiesić postępowanie do czasu udzielenia
przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na powyższe pytanie
prejudycjalne.
2
WERSJA ZANONIMIZOWANA
Sygn. akt XXVIII C 527/22
UZASADNIENIE POSTANOWIENIA Z DNIA 9 GRUDNIA 2022 ROKU
- WNIOSEK O WYDANIE ORZECZENIA W TRYBIE PREJUDYCJALNYM
Dnia 9 grudnia 2022 roku
1. Sąd odsyłający.
2. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVIII Wydział Cywilny w składzie: 
Przewodniczący: sędzia del. Michał Maj, adres: ulica Przyokopowa 33, 01-208 
Warszawa, adres do korespondencji: aleja "Solidarności" 127, 00-898 
Warszawa, telefon: +48 22 440 72 24, e-mail: XXX.
3. Strony w postępowaniu głównym i ich przedstawiciele.
4. Powód: Bank Millennium S A. z siedzibą w Warszawie (adres: XXX) 
reprezentowany przez radcę prawnego DM (adres: XXX, e-mail: XXX, telefon: 
XXX).
5. Pozwani: ES (adres: XXX, e-mail XXX), AS (adres XXX, e-mail: XXX) 
reprezentowani przez radcę prawnego RG (adres: XXX e-mail: XXX, telefon: 
XXX).
6. Przedmiot sporu w postępowaniu głównym i istotne okoliczności 
faktyczne:
7. W pozwie wniesionym w dniu 31 12.2021 r. powód wniósł o zasądzenie na jego 
rzecz od pozwanych solidarnie kwoty 522.512,72 PLN z ustawowymi odsetkami 
za opóźnienie od dria wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Powod uzasadnił 
powyższe żądanie wskazując, że zawarta przez niego z pozwanymi w dniu 
25.07.2008 r. umowa kredytu zawiera niedozwolone postanowienia umowne, 
które skutkują jej nieważnością. W związku z tym. że umowa kredytu jest 
nieważna, bank wypłacił kredytobiorcom kapitał kredytu bez podstawy prawnej, 
a w konsekwencji kredytobiorcy korzystali z niego bez podstawy prawnej. W 
związku z tym bank domaga się od pozwanych kwot: 329 700,21 PLN tytułem 
zwrotu kapitału i 192.812,51 PLN tytułem wynagrodzenia za korzystanie z tego 
kapitału. Powód wskazał że podstawę faktyczną przysługującego mu 
roszczenia stanowi okoliczncść, że przekazał pozwanym środki pieniężne w 
znacznej kwocie, z których pozwani korzystali przez wiele lat i w związku z tym 
3
WERSJA ZANONIMIZOWANA
nie zapłacili żadnego wynagrodzenia powodowi, natomiast powód był 
pozbawiony możliwości korzystania z tych pieniędzy. Dzięki kapitałowi 
udostępnionemu przez powoda pozwani mogli nabyć nieruchomość i nie 
musieli na nią pozyskać środków z innego źródła, jak też nie byli zmuszeni do 
wynajmowania mieszkania. Natomiast bank po udostępnieniu pozwanym 
kapitału kredytu utracił możliwość wykorzystania tych pieniędzy w inny sposób 
i uzyskania dzięki temu zysku. Jako podstawę prawną swojego roszczenia 
powód wskazał art. 405 k.c. w zw. z art. 413 k.c.
8. W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując, 
że roszczenie dochodzone przez powoda jest niedopuszczalne, przede 
wszystkim z uwagi na jego sprzeczność z przepisami dyrektywy 93/13.
9. W oparciu o przeprowadzone w sprawie dowody Sąd odsyłający ustalił, że w 
dniu 25.07.2008 r. ES i AS zawarli z powodowym bankiem umowę o kredyt 
hipoteczny. Kwota kredytu wynosiła 329.707,24 PLN (§ 2 ust. 1). Kredyt był 
przeznaczony na budowę domu metodą gospodarczą (§ 2 ust. 3). Okres 
kredytowania wynosił 336 miesięcy (§ 2 ust. 6). Kredyt był oprocentowany 
zmienną stopą procentową (§ 6 ust 1) stanowiącą sumę stopy referencyjnej 
LIBOR 3M (CHF) i marży w wysokości 0,9 punktu procentowego (§ 6 ust. 3). 
Kredyt był indeksowany do CHF. po prze liczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z 
kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w 
pozwanym banku w dniu uruchomienia kredytu lub transzy (§ 2 ust. 2). 
Kredytobiorca zobowiązał się spłacać kwotę kredytu w CHF ustaloną zgodnie z 
§ 2 w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży obowiązującego w 
dniu płatności raty kredytu, zgodnie z Tabe ą Kursów Walut Obcych pozwanego 
banku § 7 ust. 1 j Kredytobiorcy nie prowadzili działalności gospodarczej i nie 
negocjowali postanowień umowy kredytu. Umowa kredytu z dnia 25.07.2008 r. 
nie przewidywała możliwości spłaty rat kredytu bezpośrednio w walucie CHF 
(taką możliwość kredytobiorcy uzyskali dopiero po zawarciu aneksu do umowy 
w dniu 6.09.2011 r.). Na podstawie umowy kredytu bank przekazał do 
dyspozycji kredytobiorców kwotę 329.700,21 PLN, zaś pozwani zapłacili 
powodowi kwoty 32.199.32 PLN i 59 327,24 CHF.
10 Właściwe przepisy prawne.
11 Przepisy polskie.
12 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
4
WERSJA ZANONIMIZOWANA
13. Władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed 
działaniami zagrażającymi ich zdrcwiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz 
przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Zakres tej ochrony określa ustawa 
(art. 76).
14. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, ze 
zm.), dalej: k.c.
15. Rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu są tylko przedmioty matei alne 
(art. 45).
16. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustaw, jest 
nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności 
ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą 
odpowiednie przepisy ustawy (art. 58 § 1).
17. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia 
za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej 
pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały 
od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki 
cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne (art. 224 § 1).
18. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział 
się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on 
obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za 
jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła 
bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, 
których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył (art. 224 § 2
19. Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są akie 
same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w I tórej 
ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. 
Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zw ócić 
wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest 
odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby 
pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu 
uprawnionego (art. 225).
20. Jeżeli przedmiotem zobowiąza nia od chwili jego powstania jest suma pieniężna, 
spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej, chyba że 
przepisy szczególne stanowię inaczej (art. 3581 § 1).
5
WERSJA ZANONIMIZOWANA
2 W razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, 
sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia 
społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia 
pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie (art 3581 § 3).
22 Odsetki od sumy pieniężnej należą sie tylko wtedy, gdy to wynika z czynności 
prawnej albo z ustawy, z orzeczeń a sądu lub z decyzji innego właściwego 
organu (art. 359 § 1).
23 Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione 
indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtu ją jego prawa i obowiązki w sposób 
sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy 
(niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień 
określających główne świadczenia stron w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli 
zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (art. 3851 § 1).
24 Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są 
związane umowa w pozostałym zakresie (art. 3851 § 2).
25 Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrym obyczajami dokonuje się 
według stanu z chwili zawarcia umowy biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności 
zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową 
obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny (art. 3852).
26 Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, 
obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, 
do zwrotu jej wartości (art. 405).
27 Obowiązek wyoania korzyści obejmuje nie tylko korzyść bezpośrednio 
uzyskaną, lecz także wszystko, co w razie zbycia, utraty lub uszkodzenia 
zostało uzyskane w zamian tej korzyści albo jako naprawienie szkody (art. 406 
k.c.).
28 Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do 
świadczenia nienależnego (art. 410 § 1).
29 Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten kto je spełnił, nie był w ogóle 
zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo 
jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został 
osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była 
nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (art. 410 § 2).
6
WERSJA ZANONIMIZOWANA
30 .Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z 
właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie 
po wezwaniu dłużnika do wykonania (art. 455).
31 . Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel 
może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody 
i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik 
odpowiedzialności nie ponosi (art. 481 § 1).
32 . Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. Nr 140, poz. 939, 
ze zm.).
33 . Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytob orcy 
na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem 
na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na 
warunkach określonycn w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz 
z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od 
udzielonego kredytu (art. 69 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dniu 
25.07.2008 r.).
34 . Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: 1) 
strony umowy, 2) kwotę i walutę kredytu, 3) cel, na który kredyt został udzielony, 
4) zasady i termin spłaty kredytu, 5) wysokość oprocentowania kreoytu i wa unki 
jego zmiany, 6) sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, 7) zakres uprawnień 
banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, 8) terminy i sposób 
postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, 9) wysokość 
prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje, 10) warunki dokonywania zmian i 
rozwiązania umowy (art. 69 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym w dniu 
25.07.2008 r.).
35 Przepisy Unii Europejskiej.
36 . Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
37 . Dążąc do popierania interesów konsumentów i zapewnienia wysokiego 
poziomu ochrony konsumentów, Unia przyczynia się do ochrony zdrowia, 
bezpieczeństwa i interesów gospodarczych konsumentów, jak również 
wspierania ich prawa do informacji, edukacji i organizowania się w celu 
zachowania ich interesów (art. 169 ust. 1).
38 . Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej.
39 . Zapewnia się wysoki poziom ochrony konsumentów w politykach Unii (art 38).
7
WERSJA ZANONIMIZOWANA
4C Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie 
nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s. 
29 - wyd. spec w jęz. polskim, rozdz. 15, t. 2, s. 288), dalej: dyrektywa 
93/13.
41 Obowiązkiem Państw Członkowskich jest zapewnienie aby umowy zawierane 
z konsumentami nie zawierały nieuczciwych warunków (motyw czwarty).
42 Państwa Członkowskie powinny zapewnić, aby nieuczciwe warunki nie były 
zamieszczane w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z 
konsumentami oraz, jeżeli jednak takie warunki zostają w nich zawarte, aby nie 
były one wiążace dla konsumenta, oraz zagwarantować, żeby umowa 
obowiązywała strony zgodnie z zawartymi w niej postanowieniami, pod 
warunkiem że pc wyłączeniu z umowy nieuczciwych warunków może ona nadal 
obowiązywać (motyw dwudziesty pierwszy)
43 Sądy i organy administracyjne Państw Członkowskich muszą mieć do swojej 
dyspozycji stosowne i skuteczne środki zapobiegające stałemu stosowaniu 
nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (motyw dwudziesty 
czwarty).
44 Państwa Członkowskie stanowią, ze na mocy prawa krajowego nieuczciwe 
warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z 
konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części 
będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to mcżliwe po wyłączeniu z niej 
nieuczciwych warunków (art. 6 ust. 1).
45 Zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów państwa członkowskie 
zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie stałemu 
stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez 
sprzedawców lub dostawców z konsumentami (art. 7 ust. 1).
46 Uzasadnienie odesłania.
47 Potrzeba zadania niniejszego pytania prejudycjalnego powstała w związku z 
koniecznością dokonania wykładni prawa unijnego celem prawidłowego 
zastosowania przepisów prawa krajowego dotyczących rozliczenia należności 
wynikających z umowy, która okazała się nieważna wobec zawarcia w niej 
niedozwolonych postanowień umownych.
48 Strony zawarły umowę kredytu, której § 2 ust. 2 i § 7 ust. 1 przewidują, że 
kapitał kredytu i raty kredytu są przeliczane z CHF na PLN i z PLN na CHF przy 
8
WERSJA ZANONIMIZOWANA
wykorzystaniu kursu ustalanego przez pozwany bank (tzw. klauzule 
przeliczeniowe). Postanowienia te zostały zaczerpnięte z wzorca umownego 
stosowanego przez pozwany bank, nie podlegały negocjacjom, określają 
główne świadczenia umowne są niejednoznaczne i stanowią nieuczciwe 
warunki umowne, prowadząc w konsekwencji do nieważności całej umowy
49. Perspektywa prawa krajowego.
50. Nieważność umowy (ant. 58 § 1 k.c.) oznacza, że jej postanowienia nie wiążą 
stron umowy od samego początku (ex tunc). Inaczej rzecz ujmując - umowę 
uważa się za nigdy niezawarta. Natomiast skoro w oparciu o tę umowę strony 
spełniły pewne świadczenia, to mogą się one domagać ich zwrotu, gdyż 
stanowią one świadczenia nienależne (condictio sine causa), zaś pods awą 
prawną do żądania zwrotu tych świadczeń jest art. 405 k c. w zw. z ant. 410 § 1 
k.c. Wobec tego bank może żądać od kredytobiorcy zwrotu równowartości 
kapitału kredytu, który został mu udostępniony. Natomiast kredytobiorca może 
domagać się od banku zwrotu równowartości spłaconych rat kredytu (zarówno 
kapitałowych, jak i odsetkowych) i ewentualnie innych należności pobranych 
przez bank takich jak prowizje opłaty, składki ubezpieczeniowe itp. Poza 
powyższymi świadczeniami każda ze stron może ponadto żadać zapłaty 
odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 1 i 2 k.c.) przy czym przysługują 
one dopiero od skierowania wezwania do zapłaty (art. 455 k.c.). Powyższe 
zasady rozliczenia n eważnych umów nie budzą wątpliwości w orzecznictwie 
krajowym, a zdaniem Sądu odsyłającego są także zgodne z prawem unijnym.
51. Przedmiotem kontrowersji jest jednak, czy poza zwrotem spełnionych 
świadczeń pieniężnych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres 
od wezwania do zapłaty strony nieważnej umowy mogą domagać się jeszcze 
innych należności. W krajowym orzecznictwie i literaturze jest prowadzona 
dyskusja co do tego, czy z tytułu korzystania z środków pieniężnych przez 
pewien czas bez podstawy prawnej (podstawą nie może być umowa, skoro 
okazała się nieważna) strony umowy mogą domagać się należności, w tym 
zwłaszcza wynagrodzenia, odszkodowania, zwrotu kosztów lub waloryzacji 
świadczeń. Poglądy w tym zakresie są rozbieżne, a poszczególne sady i 
przedstawiciele nauk formułują odmienne zapatrywania co do zasadności tego 
rodzaju roszczeń, a także ich ewentualnej podstawy prawnej.
9
WERSJA ZANONIMIZOWANA
52 Poszukiwanie podstawy prawnej roszczeń opartych na bezumownym 
korzystaniu z kapitału napotyka znaczne trudności. Jest oczywiste, że podstawą 
prawna nie mogą być postanowienia umowy kredytu, skoro jest ona nieważna 
ex tunc i tym samym nie wynikają z niej żadne prawa ani obowiązki. Wobec 
tego podstawą prawną może być jedynie powszechnie obowiązujący przepis 
prawa krajowego Przepisem takim nie mogą być zatem przepisy dotyczące 
odsetek umownych (art. 359 § 1 i 2 k.c.). skoro same odsyłają do czynności 
prawnej albo ustawy. Tym bardziej zaś podstawą prawną nie mogą być przepisy 
o odsetkach ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 1 i 2 k.c.) - jak bowiem 
wskazano, w przypadku świadczenia nienależnego z zasady opóźnienie 
następuje dopiero po skierowaniu wezwania co zapłaty (art. 455 k.c.).
53 Podstawą prawną roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne 
korzystanie z kapitału, którą wskazuje się niekiedy, są przepisy o tzw. 
roszczeniach uzupełniających (art. 224 i 225 k.c.). Jednak przepisy te dotyczą 
„wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy . zaś „rzeczą” jest tylko przedmiot 
materialny (art. 45 k.c.), a więc w tej definic i nie mieszczą się pieniądze. Wobec 
tego powyższe p zepisy mogłyby znaleźć zastosowanie jedynie peranalogiam. 
Natomiast stosowanie analogii w prawie cywilnym uważa się za dopuszczalne 
tylko w razie stw erdzenia w systemie prawnym tzw. luki prawnej, tj. sytuacji, w 
której określona kwestia nie została uregulowana w przepisach prawa, a 
zaniechanie to nie było celowe, lecz stanowiło ewidentne niedopatrzenie 
ustawodawcy. Wydaje się jednak wątpliwe aby rzeczywiście można było mówić 
o luce prawnej w przypadku należności za korzystanie kapitału, skoro w 
przepisach tej samej ustawy zostały uregulowane zarówno należności za 
umowne korzystanie pieniędzy, tj. odsetki ustawowe (art. 359 § 1 i 2 k.c.), jak i 
należności za bezumowne korzystanie z pieniędzy, t. odsetki ustawowe za 
opóźnienie (art. 481 § 1 i 2 k.c.). Wobec tego można uznać, że brak 
uregulowania innego rodzaju świadczeń z tytułu korzystania z kapitału 
(pieniędzy) przez ustawodawcę nie był niedopatrzeniem, lecz celowym 
zabiegiem.
54 Natomiast najczęściej przywoływanymi podstawami tzw. wynagrodzenia za 
bezumowne korzystanie z kapitału są art. 405 k.c. (bezpodstawne 
wzbogacenie) lub art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c. (świadczenie 
nienależne). Niewątpliwie wynika to z tego, że pojęcie „świadczenia 
10
WERSJA ZANONIMIZOWANA
nienależnego”, a tym bardziej pojęcie „bezpodstawnego wzbogacenia’ jest 
stosunkowo pojemne i umożliwia objęcie szerokiego spektrum przypadków, w 
tym potencjalnie również świadczenia z tytułu bezumownego korzystania z 
kapitału. W literaturze wskazuje się, że przesłankami roszczenia o zwrot 
bezpodstawnego wzbogacenia są: wzbogacenie jednej osoby, zubożenie 
drugiej osoby, związek pomiędzy tyrn wzbogaceniem a zubożeniem oraz brak 
podstawy prawnej dla wzbogacenia Natomiast pod pojęciem „wzbogacenia" 
rozumie się uzyskanie korzyści majątkowej, co oznacza tak rozmaite sytuacje 
jak zwiększenie aktywów, zaoszczędzenie kosztów, uniknięcie zmniejszenia 
majątku, zaoszczędzenie wydatku uniknięcie straty, nieodpłatne skorzystanie 
z cudzej usługi.2 Z kolei przez „zubożenie” rozumie się nie tylko utratę części 
majątku, ale również nieuzyskanie korzyści, którą zubożony mógłby osiągnąć, 
umożliwiając odpłatn e innej osobie korzystanie ze swego dobra albo z usługi i 
to niezależnie od tego, czy in concreto korzyść taka zostałaby przezeń 
uzyskana.3 Ponadto w oparciu o art. 405 k.c. wzbogacony jest zobowiązany nie 
tylko do zwrotu korzyści głównej, ale też do zwrotu pożytków, któryrr się 
wzbogacił.4
55. Według jednego ze stanowisk wzbogacenie obejmuje nie tylko uzyskanie 
świadczeń pieniężnych spełń onych w wykonaniu umowy kredytu, ale również 
uzyskanie możliwości korzystania z cudzych pieniędzy, które w ten sposób 
znalazły się w majątku wzbogaconego. Zaś zubożenie drugiej strony polega na 
tym, że zostaje pozbawiona możliwości korzystania z pieniędzy, które wypł aciła 
(niekiedy wskazuje się także na dodatkowe koszty poniesione z koniecznością 
realizacji umowy kredytu i spełniania świadczeń z niej wynikających - chodzi 
przede wszystkim o koszt pozyskania kapitału i koszt bieżącej obsługi kredytu). 
Co więcej, dzięk uzyskaniu możliwości korzystania z cudzych pieniędzy 
wzbogacony dostaje również możliwość zainwestowania ich i tym samym 
1 vide:
- Mariusz Załucki (red.). Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 2, Warszawa 2019, komentarz do art 405 
k.c., Legalis, nb 4,
- Edward Gniewek, Piotr Machnikowski (red , Kodeks cywilny. Komentarz Wyd. 9, Warszawa 2019, 
Legalis, komentarz do art. 405 k.c., nb 2,
2 vide Roman Trzaskowski, Kodeks Cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna red. 
Jacek Gudowski, wyd. II, WKP 2018, LEX, komentarz do art. 405 k.c., pkt 3-10,
3 vide Roman Trzaskowski, Kodeks Cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna red. 
Jacek Gudowski, wyd. II, WKP 2018, LEX, komentarz do art. 405 k.c., pkt 11,
4 vide Roman Trzaskowski, Kodeks Cywilny Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna red. 
Jacek Gudowski, wyd. II, WKP 2C 18, LEX, komentarz do art. 405 k.c., pkt 22,
11
WERSJA ZANONIMIZOWANA
uzyskania dalszych korzyści, a zubożony zostaje tak ej możliwości pozbawiony. 
W takim ujęciu wzbogacenie jest widocznie powiązane ze zubożeniem, 
ponieważ wzbogacony uzyskuje sposobność korzystania z pieniędzy 
zubożonego dlatego że zubożony tej sposobności zostaje pozbawiony.
56 W nieco innym ujęciu bezpodstawne wzbogacenie może być postrzegane w ten 
sposób, że na skutek wykonywania umowy kredytu ta strona, która spełniała 
świadczenia pieniężne poniosła pewne koszty Dzięki temu druga strona 
otrzymała pieniądze i w konsekwencji miała także możliwość korzystania z tych 
pieniędzy (konsument mógł dzięki środkom z kredytu nabyć nieruchomość, zaś 
bank dzięki ratom kredytu miał środki na udzielanie kredytów innym klientom). 
Skoro zaś umowa kredytu okazuje się nieważna, to oznacza, że żadna ze stron 
nie może domagać się zapłaty świadczeń takich jak odsetki kapitałowe, opłaty, 
prowizje itp., a ponadto udostępnienie środków pieniężnych następuje bez 
zabezpieczenia (nieważność umowy oznacza, że nieważne są też wszystkie jej 
zabezpieczenia, w tym hipoteka na nieruchomości). W warunkach rynkowych 
nie byłoby możliwe uzyskanie możliwości korzystania ze znacznej kwoty 
cudzych pieniędzy przez wiele lat bez żadnego wynagrodzenia i 
zabezpieczenia. Zatem zaoszczędzenie tych kosztów stanowi bezpodstawne 
wzbogacenie względem tej strony, która udostępniła swoje pieniądze.
57 Według jeszcze innego spojrzenia, wobec nieważności umowy i w 
konsekwencji bezumownego udostępnienia przez jedną ze stron drugiej 
środków pieniężnych do korzystania przez pewien czas dochodzi de facto do 
wykonania usługi przez pierwszą ze stron. Cele stron były częściowo zgodne - 
pierwsza chciała udostępnić kapitał drugiej, a druga chciała z tego kapitału 
korzystać. Ta część porozumienia stron została też faktycznie zrealizowana. 
Skoro jednak sama umowa kredytu okazała się nieważna, to w rezultacie 
okazało się również, że spełnienie usługi w postaci udostępnienia kapitału do 
korzystania było pozbawione podstawy prawnej. Tymczasem usługa ta posiada 
pewną rynkową wartość, a nie budzi wątpliwości, że bank nie zgodziłby się na 
nieodpłatne udostępnienie swoich pieniędzy konsumentowi i vice versa. Wobec 
tego bezumowne spełnienie tej usługi powinno być zrekompensowane, zaś 
podstawą prawną tej rekompensaty może być art. 405 <.c. bądź art. 406 k.c.
58 W końcu podstawą roszczeń stron może być okoliczność utraty siły nabywczej 
pieniąoza. W dłuższej perspektywie czasowej siła nabywcza pieniądza spada. 
12
WERSJA ZANONIMIZOWANA
Niemal w każdym roku jest odnotowywana inflacja zaś proces deflacji 
występuje rzadko i ma niewielką siłę Odnosząc to do realiów niniejszej sp awy 
- skoro w 2008 r. bank wypłacił kredytobiorcom kwotę 329.707,24 PLN, to 
niewątpliwie po 14 latach wartość tego świadczenia pieniężnego jest istotnie 
niższa. Wobec tego powód mógłby domagać się nie tylko zwrotu spełnio ego 
świadczenia w wysokości nominalnej, ale też rekompensaty za spadek siły 
nabywczej swoich pieniędzy, w szczególności przez skorzystanie z instytucji 
sądowej waloryzacji świadczenia (art. 3581 § 3 k.c.).
59. Choć koncepcja roszczeń o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie 
z kapitału zyskała pewną aprobatę w orzecznictwie (Sąd Najwyższy w w\ oku 
z dnia 11 grudnia 2019 r.5 dopuścił możliwość dochodzenia tego rodzaju 
należności, wskazując jako ich możliwą podstawę prawną art. 405 k.c. albo art. 
224 i n. k.c. stosowane per analogiam), to jednak jest ona także krytycznie 
oceniana przez znaczną część przedstawicieli literatury, polskich instytucji 
państwowych i krajowe sądy. Stanowisko to jest uzasadniane przede wszystkim 
brakiem wyraźnej podstawy prawnej do dochodzenia należności za 
bezumowne korzystanie z kapitału. Natomiast koncepcja uznania za osobne 
świadczenie uzyskania możliwości korzystania z kapitału jest krytykowa a z 
uwagi na jej sztuczność - przeciwnicy wynagrodzenia za korzystanie z kapitału 
podnoszą, że w istocie dochodzi do spełnienia tylko jednego świadczenia, to 
jest do przekazania środków p eniężnych. Natomiast dalsze konsekwencje tego 
zdarzenia (w szczególności uzyskanie możliwości korzystania z pieniędzy przez 
pewien czas i zyskanie sposobności do zainwestowania ich) są już kolejnymi 
zdarzeniami, które rie pozwalają na dochodzenie dalszych należności Na 
szczególną uwagę zasługuj e wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 
20 lutego 2020 r.6 , w którym wskazano, ze dopuszczenie dochodzenia przez 
bank wynagrodzenia za korzystanie z kapitału „doprowadziłoby w istocie do sui 
generis „reaktywacji” nieważnej umowy kredytowej stron w zakresie 
oprocentowania, cc pozostawałoby w sprzeczności z koniecznością 
zaniechania stosowania nieuczciwego warunku, który skutkował taką sa keją 
oraz zapobieżenia uzyskania przez kredytodawcę z tego tytułu korzyści.”
5 vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, LEX nr 2771344,
6 vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 20 lutego 2020 r., I ACa 635/19. LEX nr 281 682,
13
WERSJA ZANONIMIZOWANA
6( Podsumowując, prawo krajowe nie daje jednoznacznej i oczywistej odpowiedzi 
na pytanie, czy w razie spełnienia świadczenia pieniężnego na podstawie 
nieważnej umowy można domagać się zapłaty z tytułu bezumownego 
korzystania z tego świadczenia pieniężnego (wykraczającego poza odsetki 
ustawowe za opóźnienie należne od wezwania do zapłaty). Choć wydaje się, 
że więcej argumentów przemawia przeciwko dopuszczalności dochodzenia 
powyżej opisanego roszczenia niż za nim, to jednak nie można go 
jednoznacznie wykluczyć. Wobec tego Sąd odsyłający przyjął, że przepisy 
prawa krajowego nie wyłączają jednoznacznie możliwości dochodzenia tego 
rodzaju należności, a zatem w świetle prawa polskiego nie można wykluczyć, 
że roszczenie powoda mogłoby zostać uwzględnione przez Sąd. W tej sytuacji 
konieczne jest ustalenie, czy tego rodzaju roszczenie nie pozostaje w 
sprzeczności z przepisami dyrektywy 93/13 (w tym zwłaszcza art. 6 ust. 1 i art. 
7 ust. 1), a także z zasadami skuteczności, proporcjonalności i pewności prawa.
6 Perspektywa prawa unijnego.
62 Z dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości7 wynika, że 
nieuczciwe warunki umowne zawarte w umowie należy traktować jako nigdy 
nieistniejące. Jeżeli bez tych warunków umowa nie może obiektywnie istnieć, 
to w rezultacie całą umowę należy uznać za nieważną, o ile konsument zgadza 
się na nieważność umowy bądź też nieważność urnowy jest dla konsumenta 
korzystna. Nieważność umowy powoduje powstanie roszczeń restytucyjnych 
stron, co oznacza, że każda z nich może żądać zwrotu przez siebie spełnionego 
świadczenia, a zatem konsument może żądać zwrotu rat kredytu (i ewentualnie 
innych należności zapłaconych na rzecz banku), zaś bank może domagać się 
zwrotu kapitału udostępnionego konsumentowi.
63 Natomiast dotychczas Trybunał Sprawiedliwości nie zajmował się jeszcze 
problematyką dopuszczalności dochodzenia dalej idących roszczeń stron, 
wykraczających poza obowiązek zwrotu świadczeń pieniężnych spełnionych 
przez strony w wysokości nominalnej. W szczególności Trybunał 
Sprawiedliwości nie zajmował się problemami, czy strony mogą domagać się 
7 vide.
- wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r., CZ154/15, C0307/15 i C0308/15, 
Gutier ez Naranjo, pkt 61-62.
- wyrok Trybunału Sprawied iwości z dnia 3 października 2019 r., C-260/18, Dziubak, pkt 43,
- wyrok Trybunału Sprawied wości z dnia 30 kwietnia 2014 -, CZ26/13, Kasler, pkt 84,
14
WERSJA ZANONIMIZOWANA
zapłaty należności z tytułu bezumownego korzystania z kapitału, utraty okazji 
osiągnięcia korzyści przez czasowe uniemożliwienie korzystania ze swoich 
środków pieniężnych, poniesionych kosztów finansowych i organizacyjnych w 
związku z koniecznością obsługi umowy oraz spadkiem siły nabywczej 
pieniądza w czasie.
64. Niemniej jednak w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości poddane analizie 
były roszczenia zachowujące pewne podobieństwo. Mianowicie Trybunał 
wyjaśniał skutki odstąpienia od umowy w świetle regulacji dyrektywy 2002/658 i 
dyrektywy 97/79, rezultaty naruszenia przez kredytodawcę obowiązków 
wynikających z dyrektywy 2008/4810 oraz analizował możliwość żądania od 
konsumenta odszkodowania ustawowego w razie bezskuteczności zawartych 
w umowie nieuczciwych warunków, podczas gdy sama umowa nie była 
nieważna - z perspektywy dyrektywy 93/13.11 Niemniej jednak żad e z 
dotychczasowych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości nie dotyczyło 
dopuszczalności dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z kapitału w azie 
nieważności umowy spowodowanej zawarciem w niej nieuczciwych warunków 
umownych w świetle przepisów dyrektywy 93/13. Problematyki tej dotyczy 
pytanie prejudycjalne sformułowane w sprawie o sygn. C-520/21, jednak 
postępowanie w tej sprawie nie zostało jeszcze zakończone.
65. W ocenie Sądu odsyłającego art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 oraz 
zasada skuteczności sprzeciwiają się dopuszczalności dochodzenia przez bank 
od konsumenta jakichkolwiek należności związanych z tym, że na skutek 
nieważnej umowy konsument uzyskał możliwość korzystania z kapitału banku 
bądź z tym, że w związku z obsługą kredytu bank poniósł pewne koszty. 
Nieważność umowy kredytu wynika przecież z negatywnie ocenia ego 
zachowania banku, który sam ukształtował treść umowy kredytu tak, że okazała 
się ona nieważna. Bank ma prawo domagać się od konsumenta zwrotu 
8 wde wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 czerwca 2020 r., CI2301/18 Leonhard, pkt 37,
9 vide:
- wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 3 września 2009 r., CE489/07, Messner, pkt 29,
-wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2010 r., C-511/08. Heinrich Heine, pkt 54-5’,
- wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 2 marca 2017 r., C-568/15 Zentrale zur Bekampfung 
unlauteren Wettbewerbs Frankfurt am Main pkt 26,
10 vide wyrok Trybunału Sprawiedliwości z onia 27 marca 2014 r., C-565/12, LCL Le Credit Lyonnais, 
pkt 55,
11 vide wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 27 stycznia 2021 r., CE229/19 i CE289/19. Dexia 
Nederland, pkt 67,
15
WERSJA ZANONIMIZOWANA
środków, które mu wypłacił (i ewentualnie odsetek ustawowych za opóźnienie, 
jeżeli konsument pomimo wezwania nie zwróci peniędzy), ale na tym 
roszczenia banku się kończą. Gdyby bowiem bank mógł dochodzić należności 
wykraczających poza zwrot nominalnej kwoty kredytu, to oznaczałoby, że 
czerpie on korzyści z tego, że zawarł w umowie nieuczciwe warunki umowne - 
a zatem „zarabia' na zachowaniu sprzecznym z wymogami dobrej wiary i 
dobrymi obyczajami. W takiej sytuacji trudno byłoby mówić o skutecznym 
efekcie odstraszającym dyrektywy 93/13 skoro banki miałyby zagwarantowany 
dochód wynikający z zawierania umów zawierających nieuczciwe warunki 
umowne. Jedyny skutek odstraszający który by w tej sytuacji następował, 
polegałby na tym że to konsumenci zostawa iby zniechęceni do dochodzenia 
przysługujących im roszczeń wynikających z dyrektywy 93/13, skoro to mogłoby 
się wiązać z poniesieniem przez nich negatywnych konsekwencji polegających 
na obowiązku zapłacenia nieuczciwemu przedsiębiorcy wynagrodzenia za 
korzystanie z jego kapitału i to zwłaszcza w sytuacji, w której konsumenci przez 
dłuższy czas pozostawali w przeświadczeniu że urnowa kredytu jest ważna i 
nie mieli wiedzy że są w niej zawarte nieuczciwe warunki umowne. A zatem 
konsument, który uświadomił sobie, że w zawartej przez niego umowie znajdują 
się niedozwolone postanowienia umowne, wolałby dalej realizować nieuczciwą 
umowę zamiast dochodzić swoich praw, skoro to mogłoby się dla niego wiązać 
z ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami takimi jak konieczność zapłaty 
wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Trudno zaś o lepszy przykład 
naruszenia zasady skuteczności.
66 Należy przy tym dodać, że w razie hipotetycznego uznania, że roszczenie o 
wynagrodzenie za korzystanie za kapitału jest uzasadnione, to w jego wypadku, 
podobnie jak w wypadku roszczenia o zwrot samego kapitału, dłużnik może 
pozostawać w opóźnieniu, co będzie generowało także stosowne roszczenia 
odsetkowe (art. 481 § 1 i 2 k.c.). Wcbec tego możliwe byłoby dochodzenie de 
facto czterech należności: zwrotu kapitału odsetek ustawowych za opóźnienie 
od kapitału, wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału i odsetek 
ustawowych za opóźnienie od wynagrodzeń a za bezumowne korzystanie z 
kapitału. Trzy z tych roszczeń miałyby charakter bardzo zbliżony do siebie, zaś 
ostatnie roszczenie (odsetki ustawowe za opóźnienie od wynagrodzenia za 
bezumowne korzystanie z kapitału) przypominałoby odsetki od odsetek.
16
WERSJA ZANONIMIZOWANA
Generowanie możliwości jednoczesnego dochodzenia tak wielu roszczeń o 
bardzo zbliżonym charakterze wydaje się pozbawione racjonalnego 
uzasadnienia, a zatem sprzeczne z zasadą proporcjonalności.
67. Konieczność zapłaty omawianych należności kłóciłaby się także z zasadą 
pewności prawa, którą w niniejszym przypadku należy rozumieć w ten sposób, 
że w razie uznania umowy kredytu za nieważną w całości z powodu zawarcia 
w niej nieuczciwych warunków obie strony są zobowiązane do zwrotu 
wszystkich świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu umowy kre ytu. 
Konsument jest zatem zobowiązany do zwrotu bankowi równowartości 
udostępnionego mu kapitału kredytu. Jedynym świadczeniem dodatkowym, 
którego bank może dochodź ć są ustawowe odsetki za opóźnienie, jeżeli 
konsument nie zwrócił świadczenia nienależnego po wezwaniu do zapłaty (art. 
481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c.). Natomiast dochodzenie wszelkich dalej 
idących roszczeń jest wykluczone, a zatem bank nie może domagać się zapłaty 
jakichkolwiek świadczeń (wynagrodzenia, odszkodowania, zwrotu kosztów itp.) 
z tytułu korzystania z środków pieniężnych uiszczonych na podstawie 
nieważnej umowy kredytu. Tym bardziej nieuzasadnione są także wszelkie 
dalej idące roszczenia, takie ak chociażby żądanie waloryzacji świadczenia 
pieniężnego z uwag na spadek wartości nabywczej pieniądza. Rozliczenie 
nieważnej umowy polega wyłącznie na tym, że strony zwracają sobie spełnione 
wzajemnie świadczenia pieniężne w wysokości nominalnej, a jakiekolwiek lalej 
idące roszczenia są wykluczone.
68. Na koniec Sąd odsyłający pragnie zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa jest 
jedną z tysięcy podobnych, w których banki dochodzą od konsume tów 
należności z tytułu bezumownego korzystania z kapitału w znacznej wysok ości. 
Świadomość wytaczania takich procesów powoduje, że znaczna liczba 
konsumentów, nawet jeżeli jest świadoma, że w ich umowach zawarte są 
nieuczciwe warunki umowne i rozumie, że wobec tego mogą domagać sę od 
banków zwrotu świadczeń nienależnych, rezygnuje z dochodzenia włas ych 
roszczeń właśnie z obawy o lo, że w ramach swoistego odwetu bank może 
domagać się od konsumenta zapłaty należności z tytułu bezumow ego 
korzystania z kapitału w kwocie tak znacznej, że dochodzenie przez 
konsumenta swoich roszczeń stanie się dla niego ekonomicznie nieopłacalne. 
Tym samym konsumenci są zniechęcani do korzystania z uprawnień, które daje 
17
WERSJA ZANONIMIZOWANA
im dyrektywa 93'13. co powoduje stan w którym cele tej dyrektywy nie mogą 
zostać osiągnięte. W tej sytuacji udzielenie przez Trybunał Sprawiedliwości 
jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy roszczenia banków o zapłatę 
należności z tytułu bezumownego korzystania z kapitału kredytu są 
dopuszczalne jawi się jako nie tylko użyteczne, ale wręcz niezbędne do 
zapewnienia poszanowania praw konsumentów w Polsce.
69 Pytanie prejudycjalne.
70 Mając powyższe na uwadze, Sąd odsyłający uznał za zasadne na podstawie 
art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zwrócić się do Trybunał 
Sprawiedliwości Unii Europejskiej o udzielenie odpowiedzi na pytanie: czy art. 
6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. 
w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, a także 
zasady skuteczności, pewności prawa i proporcjonalności należy 
interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni 
sądowej przepisów krajowych, zgodnie z którą w przypadku uznania, że 
umowa kredytu jest od początku nieważna z powodu zawarcia w niej 
nieuczciwych warunków umownych, bank oprócz zwrotu pieniędzy 
zapłaconych w wykonaniu tej umowy (kapitału kredytu) oraz odsetek 
ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty, może domagać 
się także jakichkolwiek innych świadczeń, w tym należności (w 
szczególności wynagrodzenia, odszkodowania, zwrotu kosztów lub 
waloryzacji świadczenia) z tytułu tego, że:
1. bank został czasowo pozbawiony możliwości korzystania ze swoich 
pieniędzy, przez co utracił możliwość zainwestowania ich i osiągnięcia 
dzięki temu korzyści,
2. bank poniósł koszty obsługi umowy kredytu i przekazania pieniędzy 
konsumentowi,
3. konsument odniósł korzyść polegającą na tym, że mógł czasowo 
korzystać z pieniędzy banku, w tym mógł je zainwestować i dzięki temu 
uzyskać korzyści,
4. konsument czasowo miał możliwość korzystania z pieniędzy banku 
nieodpłatnie, co byłoby niemożliwe w warunkach rynkowych,
5. wartość nabywcza pieniędzy spadla na skutek upływu czasu, co 
oznacza realną stratę dla banku.
18
WERSJA ZANONIMIZOWANA
6. czasowe udostępnienie pieniędzy do korzystania może zostać 
potraktowane jako spełnienie usługi, za która, bank nie otrzymał 
wynagrodzenia.
71 .Z uwagi na przedstawione wcześniej okoliczności, Sąd odsyłający proponuje na 
powyższe pytanie odpowiedzi pozytywnej.
72 . Wniosek o połączenie spraw do wspólnego rozstrzygnięcia.
73 .Kwestia, której dotyczy niniejsze odesłanie prejudycjalne pokrywa się z 
problematyką objętą sprawą rozpoznawaną przez Trybunał Sprawied wości 
pod sygn. akt C-520/21 (w której wyznaczono termin ogłoszenia opinii 
Rzecznika Generalnego na dzień 16.02.2023 r.), stąd też w ocenie Sądu 
odsyłającego zasadne jest rozważenie przez Prezesa Trybunału 
Sprawiedliwości połączenia obu spraw do wspólnego rozpoznania.
74 .Zawieszenie postępowania przed Sądem odsyłającym.
75 . W związku ze zwróceniem się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej 
o udzielenie odpowiedzi na niniejsze pytanie prejudycjalne, należało zawiesić 
postępowanie przez Sądem odsyłającym na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
WERSJA ZANONIMIZOWANA
Warszawa, dnia 9.12.2022 r.
zia Michał Maj
19