Judgment — ECLI:EU:C:2007:17
Date: 2007-01-11
Language of the case: Greek
Court formation: Seventh Chamber
Based on: Treaty establishing the European Economic Community (1957)
Subject matter: Freedom to provide services;Transport
Concepts: Maritime transport;General
Procedure: Action for failure to fulfil obligations - successful
Origin: Greece

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 11ης Ιανουαρίου 2007 (*) «Παράβαση κράτους μέλους – Άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) 4055/86 – Θαλάσσιες μεταφορές – Λιμενικά τέλη επιβατηγών και φορτηγών πλοίων – Λιμενικά τέλη οχημάτων που μεταφέρονται με οχηματαγωγά πλοία – Δυσμενής διάκριση» Στην υπόθεση C-269/05, με αντικείμενο προσφυγή κατά παραβάσεως βάσει του άρθρου 226 ΕΚ που ασκήθηκε στις 24 Ιουνίου 2005, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους Γ. Ζαββό και K. Simonsson, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο, προσφεύγουσα, κατά Ελληνικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από την E. Σκανδάλου, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο, καθής, ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έβδομο τμήμα), συγκείμενο από τους J. Klučka (εισηγητή), πρόεδρο τμήματος, J. N. Cunha Rodrigues και U. Lõhmus, δικαστές, γενικός εισαγγελέας: D. Ruiz-Jarabo Colomer γραμματέας: R. Grass έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία, έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε το Δικαστήριο, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς προτάσεις, εκδίδει την ακόλουθη Απόφαση 1 Με την προσφυγή της η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ζητεί από το Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι η Ελληνική Δημοκρατία, διατηρώντας σε ισχύ: – τα λιμενικά τέλη που επιβάλλονται σε επιβατηγά πλοία (συμπεριλαμβανομένων και των κρουαζιεροπλοίων) ή σε φορτηγά πλοία κατά την προσόρμιση, την παραβολή και την αγκυροβόληση των πλοίων στους λιμένες του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, εφαρμόζοντας χαμηλότερο ύψος τελών όταν οι μεταφορές εκτελούνται μεταξύ δύο λιμένων στο εσωτερικό της χώρας, σε σύγκριση με τις περιπτώσεις που οι μεταφορές έχουν προορισμό το εξωτερικό, – τα λιμενικά τέλη υπέρ των λιμενικών ταμείων των Οργανισμών Λιμένος ΑΕ που συστάθηκαν με τον νόμο 2932/2001 και των λιμένων του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, με τα οποία επιβαρύνονται τα οχήματα κατά την επιβίβασή τους σε πορθμεία που πραγματοποιούν διεθνείς διασυνδέσεις, ενώ δεν εισπράττονται ανάλογα τέλη για τις διασυνδέσεις μεταξύ των ελληνικών λιμένων, – το δικαίωμα των δήμων και κοινοτήτων στην περιφέρεια των οποίων λειτουργούν λιμένες να επιβάλλουν τέλη στα οχήματα τα οποία επιβιβάζονται σε οχηματαγωγά πλοία με προορισμό λιμένες στο εξωτερικό, παρέλειψε να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που υπέχει βάσει του άρθρου 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) 4055/86 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1986, για την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ κρατών μελών και μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών (ΕΕ L 378, σ. 1). Το νομικό πλαίσιο Η κοινοτική νομοθεσία 2 Το άρθρο 1 του κανονισμού 4055/86 ορίζει: «1. Η ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ κρατών μελών και μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών ισχύει για υπηκόους των κρατών μελών εγκατεστημένους σε κράτος μέλος της Κοινότητας εκτός από το κράτος του αποδέκτη των υπηρεσιών. […] 4. Κατά την έννοια του παρόντος κανονισμού, ως “υπηρεσίες θαλασσίων μεταφορών μεταξύ κρατών μελών και μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών”, εφόσον παρέχονται κανονικά έναντι αμοιβής, νοούνται οι εξής: α) ενδοκοινοτικές θαλάσσιες μεταφορές: οι θαλάσσιες μεταφορές επιβατών ή εμπορευμάτων από οποιοδήποτε λιμάνι κράτους μέλους σε οποιοδήποτε λιμάνι ή εγκαταστάσεις off-shore άλλου κράτους μέλους· β) μεταφορές προς ή από τρίτες χώρες: οι θαλάσσιες μεταφορές επιβατών ή εμπορευμάτων, μεταξύ των λιμανιών κράτους μέλους και των λιμανιών ή εγκαταστάσεων off-shore τρίτης χώρας.» Η εθνική νομοθεσία Λιμενικά τέλη 3 Το άρθρο 4, παράγραφος 12, του αναγκαστικού νόμου 1559/1950 περί Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς (στο εξής: ΟΛΠ), όπως τροποποιήθηκε με τους νόμους 1630/1951 και 1220/1981, ορίζει: «Ο Οργανισμός, κατόπιν κοινής αποφάσεως των υπουργών δημοσίων έργων και εμπορικής ναυτιλίας, επιβάλλει δικαιώματα επί πλοίων και πλωτών μέσων εν γένει διά την προσόρμισιν, την παραβολήν και την παραμονήν εις την περιοχήν του Λιμένος.» 4 Κατ’ εφαρμογήν των διατάξεων του αναγκαστικού νόμου 1559/1950, όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο 1630/1951, το διοικητικό συμβούλιο του ΟΛΠ θέσπισε, με την απόφαση 996/29.11.1974, κανονισμό και τιμολόγια δικαιωμάτων επί πλωτών ναυπηγημάτων στη λιμενική περιοχή του ΟΛΠ, που εγκρίθηκαν με την απόφαση 45054 του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας, η οποία καθορίζει το ύψος των δικαιωμάτων για την προσόρμιση και την παραβολή. 5 Με την απόφαση 3422.01Ε/02/98, ο Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας ενέκρινε την απόφαση 191/1.7.1997 του διοικητικού συμβουλίου του ΟΛΠ που ανακαθορίζει ορισμένα δικαιώματα προσόρμισης και παραβολής πλοίων-πλωτών ναυπηγημάτων. 6 Από τα έγγραφα που προσκόμισε η Επιτροπή και που δεν αντέκρουσε η Ελληνική Κυβέρνηση προκύπτει ότι τα δικαιώματα προσόρμισης και παραβολής για τα πλοία που πραγματοποιούν διεθνές δρομολόγιο είναι υψηλότερα από τα επιβαλλόμενα στα πλοία που εξυπηρετούν εσωτερικές γραμμές. Βάσει ρυθμίσεως που καταργήθηκε με την υπ’ αριθ. 8122.1/03/04 κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών και του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας, της 11ης Φεβρουαρίου 2004, τα λιμενικά τέλη που εισπράττονται σε άλλους λιμένες καθορίζονται βάσει των τελών που ισχύουν στον λιμένα του Πειραιά. 7 Σύμφωνα με το σημείο 10 της κοινής απόφασης 8122.1/03/04, τα υπέρ των λιμενικών ταμείων και δημοτικών λιμενικών ταμείων πάσης φύσεως δικαιώματα προσόρμισης, παραβολής, πρυμνοδέτησης και ελλιμενισμού των πλοίων και λοιπών πλωτών ή ναυπηγημάτων καθορίζονται χωρίς διάκριση αναλόγως της προέλευσης ή του προορισμού του πλοίου. Ωστόσο, κατά την ίδια διάταξη, η απόφαση αυτή δεν ισχύει για τους λιμένες Πειραιώς και Θεσσαλονίκης. Τέλη που επιβάλλονται για τα επιβιβαζόμενα οχήματα 8 Όσον αφορά τα τέλη υπέρ των λιμενικών ταμείων, το άρθρο 1 του Ν.Δ. 158/1969, όπως τροποποιήθηκε με το Ν.Δ. 44/1973, ορίζει: «Διά την συντήρησιν και την βελτίωσιν των προκυμαιών των Λιμένων του Κράτους και την εκτέλεσιν λιμενικών έργων γενικώτερον, επιβάλλεται υπέρ των Λιμενικών Ταμείων του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης ειδικόν τέλος διελεύσεως διά των προκυμαιών οχημάτων πάσης φύσεως, επιβιβαζομένων εις τα πλοία διά της ιδίας αυτών δυνάμεως.» 9 Με την υπ’ αριθ. 3422.27H/07/03 κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών και του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας, της 27ης Ιανουαρίου 2003, το ειδικό τέλος διέλευσης από τις προκυμαίες οχημάτων πάσης φύσεως που επιβιβάζονται σε πλοία σε ελληνικούς λιμένες με προορισμούς λιμένες του εξωτερικού, καθορίστηκε, σε ποσοστό επί της τιμής του ναύλου, ως εξής: «α) Οχήματα με προορισμό οποιονδήποτε λιμένα του εξωτερικού: 5 %, β) οχήματα του δημοσίου με προορισμό οποιονδήποτε λιμένα εσωτερικού και εξωτερικού: 1 %.» 10 Η απόφαση αυτή τροποποιήθηκε με την υπ’ αριθ. 3422.27/12/03 κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών και του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας της 17ης Μαρτίου 2003, με την οποία η εν λόγω διάταξη συμπληρώθηκε ως εξής: «Το πιο πάνω τέλος δεν ισχύει για τους Οργανισμούς Λιμένος ΑΕ που συστήθηκαν με τον [νόμο] 2932/01 και τον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης ΑΕ, οι οποίοι υποχρεούνται στην έκδοση τιμολογίων, ύστερα από απόφαση των [διοικητικών συμβουλίων], για τον καθορισμό του ειδικού τέλους διέλευσης διά των προκυμαίων οχημάτων, χωρίς αυτά να εισάγουν διακρίσεις ανάλογα με τον προορισμό της μεταφοράς (εσωτερικό ή άλλα κράτη μέλη ή τρίτες χώρες). […]» 11 Όσον αφορά τα δημοτικά ή κοινοτικά τέλη, το άρθρο 26, παράγραφος 13, του νόμου 1828/1989, «αναμόρφωση της φορολογίας εισοδήματος και άλλες διατάξεις», ορίζει: «Επιτρέπεται η επιβολή τέλους υπέρ των δήμων και κοινοτήτων στην περιφέρεια των οποίων λειτουργούν λιμάνια, για κάθε είδους όχημα που επιβιβάζεται σε οχηματαγωγό πλοίο, που προορίζεται για λιμάνι του εξωτερικού. Το τέλος [το οποίο] επιβάλλεται με απόφαση του δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου και το οποίο μπορεί να αυξάνεται με την όμοια απόφαση μέχρι δέκα τοις εκατό (10 %) ετησίως ορίζεται ως εξής για κάθε κατηγορία οχημάτων: α) για φορτηγά αυτοκίνητα κάθε κατηγορίας από 500 μέχρι 1 000 δραχμές, β) για επιβατηγά αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης από 300 μέχρι 600 δραχμές, γ) για επιβατηγά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης (ΙΧ) από 100 μέχρι 300 δραχμές, δ) για δίκυκλα από 50 μέχρι 100 δραχμές.» Η προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία 12 Η Επιτροπή, αφού κάλεσε την Ελληνική Δημοκρατία να υποβάλει τις παρατηρήσεις της, εξέδωσε στις 2 Φεβρουαρίου 2001 αιτιολογημένη γνώμη και κάλεσε το εν λόγω κράτος μέλος να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς αυτή εντός δύο μηνών από της κοινοποιήσεώς της. Η Επιτροπή θεώρησε ότι η απάντηση της Ελληνικής Κυβέρνησης δεν ήταν ικανοποιητική και αποφάσισε να ασκήσει την υπό κρίση προσφυγή. Επί της προσφυγής Επιχειρήματα των διαδίκων 13 Η Επιτροπή, επικαλούμενη τη νομολογία του Δικαστηρίου και ειδικότερα τις αποφάσεις της 5ης Οκτωβρίου 1994, C-381/93, Επιτροπή κατά Γαλλίας (Συλλογή 1994, σ. I-5145, σκέψεις 13, 17 και 18), καθώς και της 14ης Νοεμβρίου 2002, C-435/00, ΓΕΧΑ Ναυτιλιακή κ.λπ. (Συλλογή 2002, σ. I-10615, σκέψεις 24 και 26), υποστηρίζει προκαταρκτικώς ότι ο κανονισμός 4055/86 καθιστά εφαρμοστέους στον τομέα των θαλασσίων μεταφορών μεταξύ κρατών μελών όλους τους κανόνες της Συνθήκης που διέπουν την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών. Κατά συνέπεια, η εθνική νομοθεσία η οποία, διακρίνοντας μεταξύ εσωτερικών θαλασσίων μεταφορών και διεθνών θαλασσίων μεταφορών, έχει ως αποτέλεσμα να καθιστά την παροχή υπηρεσιών μεταξύ κρατών μελών δυσχερέστερη από την παροχή υπηρεσιών εντός του κράτους μέλους αντιβαίνει στις αρχές που διέπουν την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών εντός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Επιπλέον, το άρθρο 1 του εν λόγω κανονισμού απαγορεύει επίσης την επιβολή εντός κράτους μέλους διαφορετικών λιμενικών τελών για τις εσωτερικές ή ενδοκοινοτικές μεταφορές καθώς και για τις μεταφορές μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, εφόσον η διαφορά αυτή δεν δικαιολογείται αντικειμενικώς. 14 Καίτοι η Επιτροπή δέχεται ότι η ελληνική νομοθεσία στον τομέα αυτό δεν διακρίνει πλέον, κατά κανόνα, μεταξύ των εσωτερικών θαλασσίων μεταφορών και των διεθνών μεταφορών, η νομοθεσία αυτή εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής της τους οργανισμούς λιμένος που συστάθηκαν ως ανώνυμες εταιρίες με τον νόμο 2932/2001 καθώς και τους λιμένες του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, τα τιμολόγια των οποίων καθορίζονται με απόφαση του οικείου διοικητικού συμβουλίου χωρίς να γίνεται διάκριση ανάλογα με το αν πρόκειται για εσωτερική ή διεθνή μεταφορά. Δεδομένου ότι τέτοιες αποφάσεις δεν έχουν περιέλθει στη γνώση της, η Επιτροπή φρονεί ότι οι λιμένες αυτοί εξακολουθούν να διέπονται από το προϊσχύον νομικό πλαίσιο το οποίο υποβάλλει τις διεθνείς μεταφορές σε τιμολογιακούς όρους λιγότερο ευνοϊκούς από τους ισχύοντες για τις εσωτερικές μεταφορές. Ομοίως, το άρθρο 26, παράγραφος 13, του νόμου 1828/1989 επιτρέπει στους δήμους και κοινότητες, στην περιφέρεια των οποίων λειτουργούν λιμάνια, να εισπράττουν τέλος για τα οχήματα που επιβιβάζονται σε οχηματαγωγό πλοίο μόνο αν πρόκειται για διεθνή μεταφορά. 15 Κατά συνέπεια, το ελληνικό δίκαιο συνιστά περιορισμό στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών, καθόσον καθιστά την παροχή υπηρεσιών διεθνών μεταφορών δυσχερέστερη και δαπανηρότερη από την παροχή υπηρεσιών εσωτερικών μεταφορών καίτοι οι υπηρεσίες που παρέχουν οι λιμενικές αρχές είναι ίδιες και στις δύο περιπτώσεις, πράγμα που ευνοεί την αγορά εσωτερικών μεταφορών. 16 Η Ελληνική Κυβέρνηση απαντά ότι με τις αποφάσεις υπ’ αριθ. 226 της 4ης Αυγούστου 2005 και 2809 της 25ης Νοεμβρίου 2005, το διοικητικό συμβούλιο του ΟΛΠ και το διοικητικό συμβούλιο της ανώνυμης εταιρίας διαχείρισης του λιμένα Θεσσαλονίκης ενέκριναν τιμολόγια που ισχύουν για τα πλοία, τα οχήματα και τους επιβάτες χωρίς διάκριση αναλόγως του αν πρόκειται για εσωτερικό ή διεθνές δρομολόγιο. 17 Όσον αφορά την εξαίρεση των ανωνύμων εταιριών οργανισμών λιμένος που συστάθηκαν με τον νόμο 2932/2001 από το πεδίο εφαρμογής του γενικού νομοθετικού πλαισίου, η Ελληνική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το πλαίσιο αυτό επιβάλλει στους εν λόγω οργανισμούς λιμένος την υποχρέωση να εκδίδουν, κατ’ εφαρμογήν των αποφάσεων των οικείων διοικητικών συμβουλίων για τον καθορισμό των τελών πλοίων, οχημάτων και επιβατών, τιμολόγια που δεν διακρίνουν αναλόγως του αν πρόκειται για διεθνές ή εσωτερικό δρομολόγιο. Επιπλέον, η υπ’ αριθ. 8122.1/03/04 κοινή απόφαση που καταργεί τη διάκριση μεταξύ των εσωτερικών και των διεθνών μεταφορών, όσον αφορά την τιμολόγηση των λιμενικών υπηρεσιών, εφαρμόζεται επίσης και στους οργανισμούς λιμένων ΑΕ εκτός του ΟΛΠ και του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης μέχρις ότου οι δύο αυτοί οργανισμοί εκδώσουν τα νέα τιμολόγιά τους. 18 Όσον αφορά το κατά το άρθρο 26, παράγραφος 13, του νόμου 1828/1989 δικαίωμα των δήμων και κοινοτήτων στην περιφέρεια των οποίων λειτουργούν λιμάνια να επιβάλλουν τέλη στα οχήματα που επιβιβάζονται σε οχηματαγωγά πλοία με προορισμό το εξωτερικό, η εν λόγω κυβέρνηση επισημαίνει ότι έχει κατατεθεί στην Ελληνική Βουλή νομοσχέδιο που προβλέπει την κατάργηση της διάταξης αυτής. Εκτίμηση του Δικαστηρίου 19 Υπενθυμίζεται πρώτον ότι κατά το άρθρο 51, παράγραφος 1, ΕΚ η ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών στον τομέα των μεταφορών διέπεται από τις διατάξεις του τίτλου που αναφέρεται στις μεταφορές, στις οποίες περιλαμβάνεται το άρθρο 80, παράγραφος 2, ΕΚ που εξουσιοδοτεί το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενώσεως να θεσπίζει τις κατάλληλες διατάξεις για τις θαλάσσιες μεταφορές. 20 Βάσει της διάταξης αυτής το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό 4055/86, που σκοπεί στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών θαλάσσιας μεταφοράς μεταξύ κρατών μελών και μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών (βλ., κατ’ αυτήν την έννοια, απόφαση Επιτροπή κατά Γαλλίας, όπ.π., σκέψη 13). 21 Ο κανονισμός αυτός απαγορεύει την εφαρμογή κάθε εθνικής ρύθμισης που έχει ως αποτέλεσμα να καθιστά την παροχή υπηρεσιών μεταξύ κρατών μελών δυσχερέστερη από την παροχή υπηρεσιών εντός ενός και του αυτού κράτους μέλους (βλ. απόφαση ΓΕΧΑ Ναυτιλιακή κ.λπ., σκέψη 20), εκτός αν η ρύθμιση αυτή δικαιολογείται ως εξαιρετικό μέτρο που προβλέπεται ρητά από τα άρθρα 45 ΕΚ και 46 ΕΚ ή γίνεται δεκτό υπό τους όρους που έχει καθορίσει η νομολογία του Δικαστηρίου, για επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος (βλ. αποφάσεις της 31ης Μαρτίου 1993, C-19/92, Kraus, Συλλογή 1993, σ. I-1663, σκέψη 32· της 30ής Νοεμβρίου 1995, C-55/94, Gebhard, Συλλογή 1995, σ. I-4165, σκέψη 37, και της 6ης Νοεμβρίου 2003, Gambelli κ.λπ., C-243/01, Συλλογή 2003, σ. I-13031, σκέψεις 64 και 65). 22 Δεδομένου ότι το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού 4055/86 επεξέτεινε την αρχή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών που ισχύει για τις ενδοκοινοτικές μεταφορές και στις μεταφορές μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών πρέπει να εφαρμοστούν στις μεταφορές αυτές οι κανόνες που έχουν καθοριστεί για τις ενδοκοινοτικές μεταφορές. 23 Δεύτερον, κατά πάγια νομολογία, η ύπαρξη παράβασης εκτιμάται με βάση την κατάσταση του κράτους μέλους, όπως εμφανίζεται στο τέλος της προθεσμίας που έχει τάξει η αιτιολογημένη γνώμη, οι δε μεταβολές που επέρχονται στη συνέχεια δεν λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο ακόμη και αν συνιστούν ορθή εφαρμογή του κανονισμού που αποτελεί το αντικείμενο της συγκεκριμένης προσφυγής λόγω παραβάσεως (βλ., κατ’ αυτήν την έννοια, αποφάσεις της 11ης Οκτωβρίου 2001, C-111/00, Επιτροπή κατά Αυστρίας, Συλλογή 2001, σ. I-7555, σκέψεις 13 και 14· της 30ής Ιανουαρίου 2002, C-103/00, Επιτροπή κατά Ελλάδας, Συλλογή 2002, σ. I‑1147, σκέψη 23· της 28ης Απριλίου 2005, C-157/04, Επιτροπή κατά Ισπανίας, που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 19, και της 7ης Ιουλίου 2005, C-214/04, Επιτροπή κατά Ιταλίας, που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 14). 24 Συναφώς, διαπιστώνεται ότι κατά την εκπνοή της προθεσμίας που έταξε η αιτιολογημένη γνώμη, η ελληνική νομοθεσία προέβλεπε ότι ο ΟΛΠ και ο Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης επιβάλλουν, αφενός, λιμενικά τέλη στα επιβατηγά ή φορτηγά πλοία για την προσόρμιση, την παραβολή και την πρυμνοδέτηση και, αφετέρου, τέλη επί των οχημάτων που επιβιβάζονται σε οχηματαγωγά, τα οποία είναι δυσμενέστερα για τις διεθνείς μεταφορές σε σχέση με τις εσωτερικές μεταφορές. 25 Πράγματι, η Ελληνική Κυβέρνηση αναγνώρισε ότι μόλις το 2005 τα διοικητικά συμβούλια των δύο αυτών λιμένων ενέκριναν τιμολόγια πλοίων, οχημάτων και επιβατών που δεν κάνουν καμία διάκριση αναλόγως του αν πρόκειται για εσωτερική ή διεθνή μεταφορά. 26 Εν συνεχεία, από την εγκύκλιο 8122.1/01/06 της 26ης Ιανουαρίου 2006 για την οποία κάνει λόγο η Ελληνική Κυβέρνηση προκύπτει ότι οι Οργανισμοί Λιμένος ΑΕ Ελευσίνας, Ηρακλείου, Λαυρίου και Αλεξανδρούπολης δεν έχουν ακόμα υποβάλει προς έγκριση στο Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και στο Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών τα οικεία τιμολόγια λιμενικών τελών πλοίων, οχημάτων και επιβατών που δεν κάνουν διάκριση αναλόγως του προορισμού του πλοίου. 27 Συνεπώς, κατά τη λήξη της προθεσμίας που καθόρισε η αιτιολογημένη γνώμη, η Ελληνική Κυβέρνηση δεν είχε μεριμνήσει ώστε όλοι οι οργανισμοί λιμένος ΑΕ που συστάθηκαν με τον νόμο 2932/2001 να επιβάλλουν τέλη επί των οχημάτων που επιβιβάζονται σε οχηματαγωγά χωρίς να κάνουν διάκριση αναλόγως του προορισμού του πλοίου. 28 Τέλος, όσον αφορά το δικαίωμα των δήμων και κοινοτήτων, στην περιφέρεια των οποίων λειτουργούν λιμάνια, να εισπράττουν τέλος επί των οχημάτων που επιβιβάζονται σε οχηματαγωγά με προορισμό λιμένα του εξωτερικού, ενώ η δυνατότητα αυτή δεν υπάρχει στην περίπτωση μεταφοράς προς λιμάνι εντός της εθνικής επικράτειας, υπενθυμίζεται ότι η Ελληνική Κυβέρνηση παρατηρεί απλώς ότι έχει κατατεθεί στη Βουλή νομοσχέδιο που προβλέπει την κατάργηση αυτού του δικαιώματος. 29 Δεδομένου ότι, κατ’ εφαρμογήν των αρχών που υπενθυμίζονται στις σκέψεις [19 έως 23] της παρούσας απόφασης, η ελληνική νομοθεσία που ίσχυε κατά τη λήξη της προθεσμίας την οποία έταξε η αιτιολογημένη γνώμη εισήγε διάκριση αναλόγως της προελεύσεως ή του προορισμού των πλοίων και κατά συνέπεια συνιστούσε εμπόδιο στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών θαλάσσιας μεταφοράς μεταξύ κρατών μελών και μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών και δεδομένου ότι η Ελληνική Κυβέρνηση δεν ανέπτυξε κανένα επιχείρημα ικανό να δικαιολογήσει το εμπόδιο αυτό, η προσφυγή της Επιτροπής πρέπει να κριθεί βάσιμη. 30 Κατά συνέπεια, διαπιστώνεται ότι η Ελληνική Δημοκρατία, διατηρώντας σε ισχύ: – τα λιμενικά τέλη που επιβάλλονται σε επιβατηγά πλοία (συμπεριλαμβανομένων και των κρουαζιεροπλοίων) ή σε φορτηγά πλοία κατά την προσόρμιση, την παραβολή και την αγκυροβόληση των πλοίων στους λιμένες του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, εφαρμόζοντας χαμηλότερο ύψος τελών όταν οι μεταφορές εκτελούνται μεταξύ δύο λιμένων στο εσωτερικό της χώρας, σε σύγκριση με τις περιπτώσεις που οι μεταφορές έχουν προορισμό το εξωτερικό, – τα λιμενικά τέλη υπέρ των λιμενικών ταμείων των Οργανισμών Λιμένος ΑΕ που συστάθηκαν με τον νόμο 2932/2001 και των λιμένων του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, με τα οποία επιβαρύνονται τα οχήματα κατά την επιβίβασή τους σε πορθμεία που πραγματοποιούν διεθνείς διασυνδέσεις, τη στιγμή που δεν εισπράττονται ανάλογα τέλη για τις διασυνδέσεις μεταξύ των ελληνικών λιμένων, – το δικαίωμα των δήμων και κοινοτήτων στην περιφέρεια των οποίων λειτουργούν λιμένες να επιβάλλουν τέλη στα οχήματα τα οποία επιβιβάζονται σε οχηματαγωγά πλοία με προορισμό λιμένες στο εξωτερικό, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 1 του κανονισμού 4055/86. Επί των δικαστικών εξόδων 31 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε να καταδικαστεί η Ελληνική Δημοκρατία η οποία και ηττήθηκε, πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα. Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (έβδομο τμήμα) αποφασίζει: 1) Η Ελληνική Δημοκρατία, διατηρώντας σε ισχύ: – τα λιμενικά τέλη που επιβάλλονται σε επιβατηγά πλοία (συμπεριλαμβανομένων και των κρουαζιεροπλοίων) ή σε φορτηγά πλοία κατά την προσόρμιση, την παραβολή και την αγκυροβόληση των πλοίων στους λιμένες του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, εφαρμόζοντας χαμηλότερο ύψος τελών όταν οι μεταφορές εκτελούνται μεταξύ δύο λιμένων στο εσωτερικό της χώρας, σε σύγκριση με τις περιπτώσεις που οι μεταφορές έχουν προορισμό το εξωτερικό, – τα λιμενικά τέλη υπέρ των λιμενικών ταμείων των Οργανισμών Λιμένος ΑΕ που συστάθηκαν με τον νόμο 2932/2001 και των λιμένων του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, με τα οποία επιβαρύνονται τα οχήματα κατά την επιβίβασή τους σε πορθμεία που πραγματοποιούν διεθνείς διασυνδέσεις, ενώ δεν εισπράττονται ανάλογα τέλη για τις διασυνδέσεις μεταξύ των ελληνικών λιμένων, – το δικαίωμα των δήμων και κοινοτήτων στην περιφέρεια των οποίων λειτουργούν λιμένες να επιβάλλουν τέλη στα οχήματα τα οποία επιβιβάζονται σε οχηματαγωγά πλοία με προορισμό λιμένες στο εξωτερικό, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) 4055/86 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1986, για την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών μεταξύ κρατών μελών και μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών. 2) Καταδικάζει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα. (υπογραφές) * Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.