Information;Order — ECLI:EU:C:2019:953
Date: 2019-11-07
Language of the case: Polish
Court formation: Ninth Chamber
Subject matter: Right of establishment;Free movement of capital;Internal market - Principles;Approximation of laws;Freedom to provide services
Procedure: Reference for a preliminary ruling;Reference for a preliminary ruling - inadmissible
Origin: Poland

Sygn. akt II C 3648/17
POSTANOWIENIE
Dnia 21 marca 2019 r.
Sąd Rejonowy dla Warszawy - Woli w Warszawie II Wydział Cywilny w 
składzie następującym:
Przewodniczący: ASR Marcin Bogdan 
po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2019 r. w Warszawie 
na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa P. J. 
przeciwko (X) S.A. z siedzibą we W. o zapłatę
postanawia:
1. na podstawie art. 19 ust. 3 lit. b) Traktatu o Unii Europejskiej i art. 267 Traktatu o 
funkcjonowaniu Unii Europejskiej zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości Unii 
Europejskiej z pytaniami prejudycjalnymi o treści następującej:
A) Pytanie pierwsze, czy art. 185 ust. 3 lit. i) Dyrektywy 2009/13 8/WE z dnia 25 listopada 
2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i 
reasekuracyjnej (Wypłacalność II, wersja przekształcona, Dziennik Urzędowy Unii 
Europejskiej, L 335, 17 grudzień 2009, dalej w skrócie Dyrektywa 2009/138/WE), art. 36 
ust. 1 w zw. z załącznikiem 3 A, pkt 12 Dyrektywy 2002/83/WE Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie OJ L 
345, 19.12.2002, p. 1-51 (dalej w skrócie Dyrektywa 2002/83/WE), należy wykładać tak, 
że w wypadku umów ubezpieczenia na życie związanych z funduszem inwestycyjnym 
(ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym), w którym to funduszu aktywami 
bazowymi są instrumenty pochodne (albo instrumenty finansowe strukturyzowane, w 
które wbudowano instrumenty pochodne) ubezpieczającemu konsumentowi (a także 
ubezpieczonemu konsumentowi w wypadku grupowej umowy ubezpieczenia na życie) 
ubezpieczy ciel obowiązany jest przekazywać informacje o naturze, specyfikację typu, 
charakterystykę (ang. indication of the naturę, niem, Angabe der Art., fr. indications sur 
la naturę) instrumentu bazowego (instrumentu pochodnego albo instrumentu finansowego 
struktuiyzowanego, w które wbudowano instrument pochodny), czy też wystarczającym 
jest wskazanie rodzaju aktywów bazowych (podstawowych), co należy rozumieć jako
TiybmułuSpnwiedKwokipodmuncmn ^3-
Faks/E-mail:.
8. 07. 2019
Jf, Sekretaiz,
Wpłynęło dna: Kiierown* wydziału
Strona 1 z 6
podanie, że jest to instrument pochodny (albo strukturyzowany) oraz jego nazwy, bez 
przekazywania charakterystyki tego instrumentu?
B) Pytanie drugie, w wypadku odpowiedzi na pytanie pierwsze, iż ubezpieczyciel 
obowiązany jest przekazywać informacje o naturze, specyfikację typu, charakterystykę 
instrumentu bazowego (instrumentu pochodnego albo instrumentu finansowego 
strukturyzowanego; w które wbudowano instrument pochodny), czy art. 185 ust. 3 lit. i) 
Dyrektywy 2009713.8/WE, art. 36 ust 1 w zw. z załącznikiem 3 A. pkt 12 Dyrektywy 
2002/83/WE, należy wykładać tak, że informacja o naturze, specyfikacja typu, 
charakterystyka instrumentu bazowego (instrumentu pochodnego albo instrumentu 
finansowego strukturyzowanego, w które wbudowano instrument pochodny) powinna 
zawierać informacje tożsame - takie same jak wymagane przez art. 19 ust. 3 Dyrektywy 
2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie 
rynków instrumentów finansowych zmieniająca dyrektywę Rady 8 5/611/EWG i 
93/6/EWG i dyrektywę 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylająca 
dyrektywę Rady 93/22/EWG, OJ L 145, 30.4.2004, p. 1-44, (dalej w skrócie Dyrektywa 
2004/39/WE), art. 24 ust. 4 Dyrektywy 2014/65/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie 
rynków instrumentów finansowych oraz zmieniająca dyrektywę 2002/92/WE i dyrektywę 
2011/61/UE Tekst mający znaczenie dlaEOG OJ L 173, 12.6.2014, p. 349-496 (dalej w 
skrócie Dyrektywa 2014/65/UE), tj. kompleksowe informacje o instrumentach 
pochodnych oraz proponowanych strategiach inwestycyjnych, które powinny obejmować 
stosowne wytyczne oraz ostrzeżenia o ryzyku związanym z inwestycjami w takie 
instrumenty lub odnoszącym się do poszczególnych strategii inwestycyjnych, w tym w 
szczególności informacje o metodologii wyceny instrumentu bazowego stosowanej przez 
ubezpieczy cielą lub agenta kalkulacyjnego w czasie trwania okresu ochrony 
ubezpieczeniowej, informacje dotyczące ryzyka związanego z instrumentem pochodnym 
i jego emitentem, w tym dotyczące zmiany wartości instrumentu pochodnego w czasie, 
poszczególnych czynników determinujących te zmiany i stopnia ich wpływu na wartość?
C) Pytanie trzecie, czy art. 185 ust. 4 Dyrektywy 2009/138/WE należy wykładać tak, że w 
przypadku umów ubezpieczenia na życie i dożycie z funduszem inwestycyjnym 
(ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym), gdzie aktywem bazowym funduszu jest 
instrument pochodny (albo instrument finansowy strukturyzowany, w który wbudowano 
instrument pochodny) ubezpieczyciel obowiązany jest przekazać ubezpieczającemu (a 
także ubezpieczonemu konsumentowi w wypadku grupowej umowy ubezpieczenia na
Strona 2 z 6
życie) informacje tożsame - takie same jak wymagane przez art. 19 ust. 3 Dyrektywy 
2004/39/WE, art. 24 ust. 4 Dyrektywy 2014/65/UE, tj. kompleksowe informacje o 
instrumentach pochodnych oraz proponowanych strategiach inwestycyjnych, które 
powinny obejmować stosowne wytyczne oraz ostrzeżenia o ryzyku związanym z 
inwestycjami w takie instrumenty lub odnoszącym się do poszczególnych strategii 
inwestycyjnych, w tym w szczególności informacje o metodologii wyceny instrumentu 
bazowego stosowanej przez ubezpieczyciela lub agenta kalkulacyjnego w czasie trwania 
okresu ochrony ubezpieczeniowej, informacje dotyczące ryzyka związanego z 
instrumentem pochodnym i jego emitentem, w tym dotyczące zmiany wartości 
instrumentu pochodnego w czasie, poszczególnych czynników determinujących te 
zmiany i stopnia ich wpływu na wartość?
2. uchylić swoje postanowienie wydane w trybie art. 242 k.p.c. w dniu 21 lutego 2019 r. 
zawarte w protokole rozprawy;
3. na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. zawiesić postępowanie w sprawie do czasu 
wydania orzeczenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przedmiocie 
powyższych pytań prejudycjalnych.
ASESOR SĄDOWY
, PeiDj3A/eao dla Warszawy-Wołw* Warszawie
MarcinBo gdań
Uzasadnienie w zakresie pkt 3
Sąd krajowy4, który nie jest sądem ostatniej instancji, ma możliwość zwrócenia się do 
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym, jeśli uzna, że 
decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku. Pytanie może dotyczyć m.in. 
wykładni prawa Unii, wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki 
organizacyjne Unii (art. 19 ust 3 lit. b Traktat o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana, OJ 
C 326, 26.10.2012, p. 13-390; art. 267 Wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej OJ C 326,26.10.2012, p. 47-390).
W realiach tej sprawy sąd poszukując prawidłowej wykładni przepisów prawa 
krajowego przepisów krajowych UoDU - Ustawa o działalności ubezpieczeniowej z dnia 22 
maja 2003 r. (Dz.U. Nr 124, póz. 1151); tj. z dnia 16 grudnia 2009 r. (Dz.U. 2010 Nr 11, póz. 
66, dalej w skrócie UoDU), w szczególności 13 ust. 1 pkt 3 i 4 i art. 13 ust. 4 pkt 3 (w 
zakresie obowiązkowych elementów umowy - obowiązków informacyjnych ubezpieczyciela 
wobec konsumenta - klienta), sąd odsyłający sięgnął do dyrektyw, które były 
implementowane poprzez UoDU, gdyż prawo ubezpieczeniowe i reasekuracyjne zostało w
Strona 3 z 6
znacznej mierze zharmonizowane przez Dyrektywę 2009/138/WE (a w mniejszym stopniu 
już przez jej poprzedniczki, w tym Dyrektywę 2002/83/WE).
Sąd miał również na uwadze, że do zakładów ubezpieczeń zastosowania nie znajduje 
Dyrektywa 2014/65/UE (ani dyrektywa Dyrektywa 2004/39/WE).
Analizując treść dyrektyw sąd podjął wątpliwość w zakresie wykładni przepisów art. 
185 ust. 3 lit. i) Dyrektywy 2009/138/WE, art. 36 ust. 1 w zw. z załącznikiem 3 A. pkt 12 
Dyrektywy 2002/83/WE Gak również art. 185 ust. 4 Dyrektywy 2009/138/WE). W ocenie 
sądu tekst polskich wersji językowych wskazanych w poprzednim zdaniu (przed nawiasem) 
przepisów dyrektyw ma odmienne znaczenie od tłumaczeń tekstów wersji przepisów w 
językach angielskim, niemieckim, francuskim. Różnica jest w ocenie sądu odsyłającego 
istotna, gdyż polska wersja językowa przepisów nakłada na ubezpieczyciela niższy 
obowiązek informacyjny niż wersje angielska, niemiecka, francuska. Polska wersja 
przewiduje bowiem jedynie obowiązek „wskazania rodzaju podstawowych aktywów", zaś 
wersje angielska, niemiecka, francuska obowiązek przekazywania informacji o naturze, 
specyfikacji typu, charakterystyki instrumentów bazowych.
W wypadku, kiedy instrumentem bazowym (aktywem funduszu inwestycyjnego) - 
ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego jest instrument pochodny (albo produkt 
strukturyzowany, w który instrument pochodny wbudowano) różnica jest istotna. Według 
polskiej wersji przywołanych przepisów dyrektyw wystarczające jest podanie rodzaju 
instrumentu bazowego - wskazanie, że aktywem podstawowym jest instrument pochodny 
(albo produkt strukturyzowany) bez przekazywania jego charakterystyki.
Natomiast, w ocenie sądu, wersje językowe angielska, niemiecka, francuska stawiają 
wymóg dalej idący, przedstawienia nie tylko rodzaju instrumentu bazowego, lecz także 
informacji o jego naturze, specyfikacji jego typu, jego charakterystyki. Zaś, 
dla przedstawienia takiej charakterystyki niezbędnym wydaje się być podanie informacji 
tożsamych - takich samych jak wymagane przez art. 19 ust. 3 Dyrektywy 2004/39/WE, art. 24 
ust. 4 Dyrektywy 2014/65/UE, tj. kompleksowe informacje o instrumentach pochodnych oraz 
proponowanych strategiach inwestycyjnych, które powinny one obejmować stosowne 
wytyczne oraz ostrzeżenia o ryzyku związanym z inwestycjami w takie instrumenty lub 
odnoszącym się do poszczególnych strategii inwestycyjnych. W ocenie sądu odsyłającego 
będą to w szczególności informacje o metodologii wyceny instrumentu bazowego 
(pochodnego albo strukturyzowanego z wbudowanym pochodnym) stosowanej przez 
ubezpieczyciela lub agenta kalkulacyjnego w czasie trwania okresu ochrony 
ubezpieczeniowej, informacji dotyczących ryzyka związanego z instrumentem pochodnym i
Strona 4 z 6
jego emitentem, w tym dotyczących zmiany wartości instrumentu pochodnego w czasie, 
poszczególnych czynników determinujących te zmiany i stopnia ich wpływu na wartość.
Wydaje się, że obowiązki takie, jak w poprzednim punkcie, można dodatkowo 
wyinterpretować z art. 185 ust. 4 Dyrektywy 2009/138/WE, który wzmacnia jeszcze 
wydźwięk art. 185 ust. 3 lit. i) (w wersjach angielskiej, niemieckiej, francuskiej), a w wersji 
polskiej wobec innego sensu art. 185 ust. 3 lit. i) stanowi nową jakość.
W świetle motywów 27 i 87 Dyrektywy 2014/65/UE (motywu 10 Dyrektywy 
2004/39/WE), pomimo braku zastosowania do zakładów ubezpieczeń, wydaje się zasadnym 
przyznanie szczególnej ochrony, poprzez podwyższony obowiązek informacyjny również 
konsumentom zawierającym umowy ubezpieczenia na życie z funduszem inwestycyjnym 
(czy to jako ubezpieczający, czy jako ubezpieczeni w umowie grupowej), w sytuacji gdzie 
aktywem bazowym funduszu inwestycyjnego jest instrument pochodny (instrument 
strukturyzowany, w który wbudowano instrument pochodny). Poprzez nałożenie na 
ubezpieczycieli obowiązków informacyjnych tożsamych - takich samych jak przewidziane w 
art. 24 ust. 4 Dyrektywy 2014/65/UE, art. 19 ust. 3 Dyrektywy 2004/39/WE.
Sąd nie znalazł wskazówek co do poprawnej wykładni wyżej wskazanych przepisów 
dyrektyw w dotychczasowym orzecznictwie Trybunału. Jedyne 2 (dwa) wyroki, jakie sąd 
odsyłający odnalazł, dotyczące podobnej problematyki nie dają odpowiedzi na stawiane 
pytania prejudycjalne (Wyrok Trybunału z dnia 1 marca 2012 r. w sprawie C-166/11 Angel 
Lorenzo Gonzalez Alonso przeciwko Nationale Nederlanden Vida Cia De Seguros y 
Reaseguros SAE, ECLI:EU:C:2012:119; Wyrok Trybunału z dnia 29 kwietnia 2015 r. w 
sprawie C-51/13 Nationale-Nederlanden Levensverzekering Mij NV przeciwko Hubertusowi 
Wilhelmusowi Van Leeuwenowi, ECLI:EU:C:2015:286).
Wobec powyższego sąd uznał za zasadne zwrócenie się do Trybunału z pytaniami 
prejudycjalnymi.
Stosownie do art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, 
jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed 
Trybunałem Konstytucyjnym albo Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie, w której tutejszy sąd postanawia 
zwrócić się z pytaniami prejudycjalnymi, gdyż rozstrzygnięcie w tej sprawie zależeć będzie 
od udzielonych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na stawiane 
pytania prejudycjalne.
Dlatego też na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. orzeczono jak w pkt 3 sentencji
Strona 5 z 6 Marcin Bogdan