Høgni Hoydal (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-09-15
Topic: 1. viðgerð LM-017/2020  Uppskot til løgtingslóg um fyribyrgjandi tiltøk ímóti hvítvaski av vinningi og fígging av yvirgangi (Hvítvasklógin)
vit viðgera eitt av hesum málinum sum vanliga fær lag lítla viðgerð á tingi øh og fyri fyri at vísa á tað so er hetta málið um hvítvaskingarreglur øhsum vit viðgera í dag tað er so at siga eitt ein beinleiðis týðing av tí danska ríkislógaruppskotinum sum bleiv samtykt í nítjan sum varð galdandi fyri peningastovnar og aðrar og nú er so eitt føroyskt uppskot sum snýr t á sama altso fyribyrgjani tiltøk móti hvítvaski og vinningi av vinningi og fígging av yvirgangi sum er galdandi fyri tryggingarfeløgur i akvotestovrnar og annað sum er undir føroyskari lóggávu grannskoðar o grannskoðarfyritøkur og so framvegis og lesa vit uppskotini og tað haldi ikki eg geri nøkrum órætt við at siga so er tað nærum ein beinleiðis týðing og taka vit tann partin fyrst so haldi hóast alt nú at tað vit hava fingið eina føroyska lóg eina løgtingslóg h so er eitt sinur meira viðgerðin tá tað bara var ein donsk lóg sum var eitt avrita av einum esdirektivuos framvegis øhmen sum fleiri hava víst á so varð hetta uppskotið eisini sent niðan undir seinastu samgongu og tá minnis egat vit viðgjørdu eisini hetta við at tað er gott at fáa eina føroyska lóggávu og tað er tað stórt og trupult lógarkompleks men eg fari tó at loyva mær harra formaður at siga at eg haldi tíðingarnar kundu verið frægari tað bendir á at mann hevur umset tað beinleiðis í donskum og tað merkir tað at málið í hesum er øgiliga torskilt hjá ja skulu vit siga hjá einum vanligum føroyingi at skilja og málið er í stóran mun fyri at taka tað málsliga navnorðamál mann sigur fígging av og í staðin fyri at siga at fíggja og soframvegis tað er ikki tað er ikki ait sagnorða mál i í lógartekstum yvirhøvur so tað er tann meira formligi parturin men eg fari atloyva mær at at brúka eit sindur av orku upp á tað málið kortini o tað vóni eg eisini atvinnunevndin fer at gera tí tað er altso ómetaliga týdningarmikil mál og heimildirvither leggja til ella í veruleikanum her leggja og áleggja teimum fyritøkum sum hava við peningarviðurskiftini hjá bæði hjá bæði fyritøkum og skal mann siga peningaflytarum men sjálvandi eisini hjá tí einstaka vanliga føroyinginum øh og í stuttum kann mann siga at at løgtingslógin hon sigur hvørjar fyritøkur hetta fevnir um serliga tryggingarftryggingarfeløg realakretistovurnar tryggingarmeglarar og so framvegis grannskoðarar og so eisini allar aðrar fyritøkur sum bjóða tænastur til ella sum veita tænastur til hesar her fyritøkurnar og lógar uppskotið sigur aftur slattað at mann áleggur fyritøkuna at hava politikkir sum skuldu skráseta allar illgrunakendar transaktiónir av peningi at tað skal skrásetast tað áleggur starvsfólki eisini at hava har er ein varskakvaur ar skipan har starvsfólk gera vartfryi um tey halda teg nakað galið við stórum transratiónum av peningi og at fólk skulu setast at hava serliga ábyrgd av hesum her í í í hesum førinum í eisini já tryggingarfeløgum og lýssrígkingarfeløgum hjá grannskoðaranum og hvussu mann skrásetufólk kemur eisini upp í tað at nú skulu føroyskt fólk sum eru sum eru politiskt ábar tað vil siga øll sum her innisita øll sum eru landsstýrið øll sum hava sum hava aðrar politiskar ábærdararuppgávur á stovnum aðrastaðni og almennum stovnum og kommunum men eisini tei tey sum standa teimum har øh so her eru øgiliga stórt rprinsprinsipiellur spurningar um hvussu hetta ger seg inn á persónliga frælsi skrásetingina og annað av hvørjum einstøkum menniskja í landinum og tað haldi eg mann eigur at atnýta í orku til í vinnunevndini til at hyggja eftir um nú alt bara er so einfalt í hesum málinum tí harra formaður eins og onkr av undanfarnu røðarunm hevur sagt so eru hesi stóru lógarkompleksini sum hava til endamáls at fíggja hvítuvasking ár peningi og at forða fyri fígging av yvirgangi tey eru ov stóran mun gjørd ja eins om vit sum hava roynt at hegna kenna eitt føroyskt stik meskrannaar eru smaskt niðast men tær eru størri ovast tað haldi eg má vera niðurstøðan av einum slíkum lógaruppskoti at tað er ein øgiliga rúgva av reglum sum koma at hava týdning fyri bara vanligt virksemi hjá einum hjá eina familju ella hjá einum vanligum persóni í føroyum meðan endamálið er jú at steðga tí ovurstóra virksemi sum uttan iva fyri fram av kriminellum virksemi við hvítvasking apeningi sum kemur frá vápnum og sølu av menniskjum og sølu av av av rúsevnum so framvegis sum kunnu fíggja aftur vápn og annað tílíkt tað er tað sum er endamálið men reglurnar koma at hava týdning fyri hvønn evi einasa einstakan persón sum hevur eina bankakontu eina lívstrygging og so framvegis og eisini fyri tey starvsfólkini sum starvast har øh eg haldi lívstrygging føroya lívstrygging hevur havt eitt eitt øla t hoyringsvar har tey vísa á at í stóran mun eru nógvar av reglunum og og strangar til eitt lítið føroyskt samfelag og til tær tey sum hava eina vanliga pensónsupsparing framvegis meðan hvussu tryggja vit so at at tað sum hann veruliga fer eftir nevniliga tí skipaða tú skipaða skipaða hvítfaskingi við peningi og teimum teimum transatiónunum sum fara fram millum stóru multunationalu feløg og yvirgangsfelagsskapur og og brotsmannaliðið so framvegis hvussu verður tað steðgað øh og eg fari bara at noyna ait dømi harra formaður at skal ein stórt skrivstovuvaller til øh men til dømis sigur mann her ati at allar tansratiónir sum eru sum eru størri enn fimtan túsund evrur har skulu verðaganga við umleið sjey tær skulu skrásetast og alt hetta her og fyri eina vanliga peningastivingum er tað túsund evrur taðvil siga umleið sjey túsund krónur kemur eisini inn í heta her hesa hesar meskarnar hesar smáu meskarnar fyri tey niðastu og tá tær flyting av gjaldoyri er tað fimm hundrað evrur sum skulu koma undir hvussu mann skrásetir og og ger vart við og hevur kundapolitikk og alt tað sum ú annars stendur í lógini og tað tykist tað tykist mær íhann og tað tykist mær í hann og og smáar mesnkar til um tað bara eru vanlig fólk sum sum skulu avgreiða sínar vanligur peningastillaingar meðan eg haldi manskal seta meira inn har sum tað er veruliga illgruni um at tað fer svik fram tí tað er eingin ivi um harra formaður at t eitt øgiligt svik ferð fram við peningaviðurskiftum um allan heim og vit skulu í føroyum eisini ganga undan at kunna hava reglur sum tryggja at tað ikki ferið fram her hjá okkum vit kenna øll dømir um skattaskjól og og samfelag eisini smásamfeløg sum hava reglur sum gera tað at at tær at tann ovurstóra miðsavningin av peningi og valdi sum fer fram í heiminum eisini verið goymd og hvítvaska gjøgnumslíkar skipanir og tí skulu vit sjálvandi hava reglur sum sum sum forða fyri tí men mær tykist altso at at í stóran mun er tað tað smáar mann fer eftir meðan mann ikki hevur nóg greiðar reglur og meiningar um hvat hendir við tí stóra vit kumga taka nøkur dømi sum hava verið nýligani atn norskur banki hevur verið hvítvaskingarsentralur fyri keypa fiskikvotu niðrina mibia og aðrastaðni teir pengarnir standa so aftur í einum øðrum skattaskjóli har hava eg hvussu verið íslendsk feløg uppií tað sum er komið fram higartil øhvit kunnu ímeta okkumhvat farið fram nú tá ið eisini aftaná korona tá ið virðini í heimini fara atverða savnaðar upp aftur færri hondum multurnar skjala fyritøkur fara at flyta pengar har sum teir kunnu fyri a sleppa undan at gjalda skatt øh og har haldi eg at reglurnar kundu verið munið meira munir meira rættaðar móti tí og eisini at viðmerkingar kundu verið rættaðar móti at tað er tað sum er tann stóru avbjóðingin í heiminum í dag eg kann nevna sum dømi harra formaður tá ið vit tosa um vinnu í føroyum so haldi g teir flestu føroyingarnir eru samdir um at tann vinnan sum skapa verulig virðir og tænastur til fólk er tað sum hevur varandi virði men hetta bara við at liggja og keypa og selja gjaldoyra og pening og peningarflytingar hvt hvat virði skapa tað fyri nakran uttan tan uttan akkurát tann sum fær profittin og bæði í es og í norðurlendskum samstarvi eru tað gjørda fleiri frágreingar sum vísa tað at høvdu vit bara sett eitt hálvt prosent eitt hálvt prosent altso fimm promillu í skatti á hvørja fíggjarliga transvratión av gjaldoyra og stórum peningaflytingum hjá teimum multinationalu fyritøkum so hevr taðverið nokk til at fíggja alla vælferðina hjá okkum og eingin skuldi eingin vanligur føroyingur du skuldu goldið skatt altso sum man tók fimm promillur hvørja ferð at stórar fyritøkur og spekulantarlógið fluttu hesar her peningarflytingarnar o partaberagflytingarnar so tað verður nokk til at fíggja alt tað sum vit í dag gjalda sum vanlig arbeiðandi fólk til til samfelagið gjøgnum skattin so harra formaður eg fari at vóna tað at vinnunevndin fer ígjøgnum alt hetta her og ikki bara at avgreiða taðr sum sum vit ofta hava sæð tá ið tað er víslógartilmæli har mann bara heldur heta bara nakaðsum skal gerast men eisini yghyggur eftir um tað eru viðurskiftir sum ikki skulu sum sum skulu broytast eisi eta við at varðveita upplýsingar um tann einstaka hvussu mann brúka ptali tí hat tað er eitt ógvuliga ógvuliga stórt inntriv í ta persónliga frælsið og eg haldi ikki at mann við hesum reglunum fer nóg nógv eftir teimum veruligu skulu vit siga syndarunum teir sum liggja og brúka fyrimunirnar við at hvítvaska pengar tí tað eiga so stórar virðir og flyta runt millum lond meðan mann her kanska serliga ferð eftir smámanninum vanliga uppsparir nfirmatión lívssøking og annað tílíkt takk fyri hara formaður takk fyri so er tað bjarni kárason petersen sum hevur