Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-22
Topic: 1. viðgerð LM-127/2021  Uppskot til samtyktar um at byggja lestrarbústaðir
takk fyri tað harra formaðurr vit viðgera eitt uppskot til samtyktar frá frá frá tjóðveldi sum eru um at útveða fleiri næmingar og lestrarbústaðið kring landið sjálvandi er ikki tikkum at siga so her mánn havt øgiliga stórar avbjóðingar við bústaðarneyðini ella við einum stórum bústaðartroti í føroyum tað er galdandi bæði í miðstaðarøkinum og í útjaðarunum og tað ger seg eisini kanska serliga galdandi fyri lestrarumhvørvi í føroyum og og á útbúgvingarøkinum ø sum viðmerki sum sum stendur í viðmerkingum til uppskotið eisini so er ta ðúg so hevr tað verið í eitt rættiliga viðvýt arbeiða um at fáa fleiri lestrarog og lærlingarpláss í føroyum og tað hevur eydnast egentliga rættiliga væl mann hevur fingið ein vøkstur í lesandi avlesandi í føroyum og mannhevur eisini fingið nógv fleiri lærlingar bæði kraft av og mann hevur gjørt nøkur instetamantir instetamentir frá almennari síðu millum annað við lærlingarfrádráttinum sum samgong n kom við men eisini ein miðvísan innsats og eisini sjálvandi í kravt av at tað er ein so stór vøkstur og tað er tørvur á so siða allar hendir tað sum vit ikki hava sæð fylgja fylgt við hesa her gongdina tað er byggingin av lestraríbúðum ella lestrarbústøðum og tað haldi eg er øgiliga keðiligt tí at eg haldi um mann hevur vitað av hesum her nokk so leingi man eg bæði vitað av at tørvurin hevur verið vaksandi og at hann hevur verið har og er vaksandi mann er um mann veit eisini øgiliga væl at tað er tað sum skal til fyri at gera tað aftraktivt hjá ungum fólki at nemasærútbúgving her í føroyum og vit vita eisini væl av at um ung fólk velja at støðast í føroyum og nema sær tað fyrsta partin av útbúgvingini her jamen so er tað alsamt størri líkindi fyri at tey verða verandi her og ikki sláasær røtur aðrastaðni har við ikki sagt at tað sjálvandi er ordiliga jaligt at mann fer út um landoddarnar á nema sær útbúgving og at fáa sær nakrar royndir bæði innan fyri útbúgving og á arbeiðsmarknaðinum nú var steffan klein poulsen inni á hetta her við at hann tann hevur hann sær hesari talvuni sum eru í viðmerkingunum at tað er ein støðuggur vøkstur frá tvey túsund og tólv fram til tvey túsund og átjan og so byrja tað spakuliga kvinka niðureftir tað kann jú eisini bara standast av líkasum við øllum øðrum sum hevur verið í samfelagnum tey seinastu tvey árini at korona hevur ávirkað tað talið altso tað kann antin vera ein óvissa sum hevur elvt til alsamt færri hava valt at fara undir áútbúgvingarforløp og tað hevur kanska verið lutfalsliga hægri fráfall etta jú per fyrsta oktobur tá eru tey flestu innskrivaði til útbúgvingina men tað hevur verið nokk so ringt hjá fróðskaparsetrinum ati bæði at hava fysiska undirvísing og at hava instruduktiónsviku og fáa fáa tey integrerað inn í útbúgvingarskipana hjá setrinum tað er sikkurt viðvirkandi til ati at talið er minkandi eri í øllum førum ikki sannførdur um at hetta herer eitt úttrúgv fyri at áhugin fyri at lesa í føroyum er minkandi tað rokni eg ikki við tvørturímóti øh og sum tað eisini stendur í viðmerkingunum so so metir mann lesliga at tað er eitt stað undir tretivu lestraríbúð í føroyum og tað ljóðar til at vera nokk so nokk so gott tal altso eg haldi mann kann nokk so skjótt remsa upp hvar vit hava bústaðir til næmingar og lesandi í føroyum eg orki ikki at fara at remsa tað upp her nú men tað er sikkurt á leið ja beint undir trý hundrað og tað er jú alt alt verðini for lítið serliga vistu man hyggur eftir hvussu nógv eru innskrivaði til útbúgving á setrinum millum annað sjálvandi har eru nógv onnur ting har e sjávandi sjávandi eisini vinnuháskúlin og har eru lærlingar og og heilsuskúlin og so framvegis tað er jú ikki við í hasum hari yvirlitunum so so víst sum eg veit og tað er tað merkir at t tørvurin er uppaftur størri tað sum eg haldi er so øgiliga keðiligt tað er tað at bústaðir hevur fingið eint sindur av undarligan leiklut har sum mann er farin í gongd við at byggja alt møgulit annað sum kanska skuldi heldur verið á fíggjarlógini og harafturat og hetta er nakað sum eg havi sagt í fleiri ár eftir hondini tað er tað at eg haldi at bústaðir skuldi havt ein avmarkaðan leiklut á bústaðarmarknaðinum bústaðir skuldu í høvuðsheitum tikið sær av tí sum marknaðurin ikki klárar lofta tað er typiskt lestrarbústaðir tað err eldraríbúður og tað eru vardaríbúður restin kann marknaðurin í øllum førum í størri mun taka sær av marknaðurin hevur í øllum førum privat aktørunmi havi í øllum førum øgiliga trupult við at fáa økonomin athanga saman vissu teir skuldu fara til at gera lestraríbúður vit hava sæð nakrar royndir mark til dømis er eitt dømi um tað men har eru tað ófatiliga lítlar íbúðir til ein lugfasliga høgan kostnað í øllum førum vistu samanberi tað við til dømis fizen sum er niðri her í miðbýnum har eru tað nógv fleiri kvadratmetrar fyri ein nóglægri prís øh og tað haldi at bústaðir átti at havt sum høvuðsuppgáva tað var at farað undir ta byggjaríið sum privatu aktørarnir ikki ordiliga síggja nøknomi í serliga tí at mann veit at bústaðir hevur avmarkaðr resursur at rudda við so haldi eg teir burdu konsentrerað seg um tað tað er so kanska ein størri diskussión men í øllum førum kann eg siga at eg haldi tað er sera harmiligt at bústaðir ikki hevur bygt fleiri lestraríbúðir enn hvat mann hevur gjørt tí ati tað haldi eg onkursvegna hoyrir nokk so natúrliga til teirra kjarnuuppgávu í í í hesum her øh nú spurdi eg eisini steffan klein poulsen um hetta her við kampussøkin og ætlaði at senda ein munnligan fyrispurning til landstýrismannin í mentamálnm í morgin hann er tíverri burturstaddur h men tað eri orsøkin til nevni tað tað er tí at eg haldi at tá ið mann fer undir at gera ina kampussætlan sum skal vera eftir ætlanini á frælsinum og eftir jolsisvabosgøtu so framvegis har sum tað kanska er eit sindur natúrligt at mann hevur eitt savnað kampussøki fyri fróðskaparsetri og aðrar útbúgvingar ø at mann eisini hugsar inn í tí at mann hevur nakrir íbúðarblokkar til lesandi tað haldi eg hevði skapt eini dinamikk sum sumi kann samanberast við tí sum mann sær aðrastaðni eitt nú í keypmannahavn og orhus og oslo og tromso har sum mann royna at hava hesi her tingini samlaði og tú hevur egentiliga universitetsbýir og universitetsbýlingar til dømis í aalborg hevur manna universitetsbýling tað haldi eg hevði givið nakað til tað føroyska lestrarumhvørvið og tað haldi eg vóni eg at mann fyri tað fyrsta frá samgongíðu byrjar at raðfesta tað at gjøgnumføra kampbussætlanina sum ein arbeiðsbólkur hevur gjørt fyri fýra árum síðani tað haldi eg er ómetaliga týdningarmikið eg haldi r er steðga upp eitt sindur tíverri men so haldi g eisini at tá mann ger tað so skal mann eisini hugsa um at gera lestraríðr íbúður í økinum rundan um hetta her kampusøki tað haldi g er ómetaliga týdningarmikið óðansæð so snýr tað seg um at fara í holt við at byggja lestraríbúðir nógvar lestraríbúðir og góðar lestraríbúðir gjarna í eina rímiliga príslegu nú nevnir uppskotssetarin hesar her fimmogtjúgu túsund perkvadratmetur tað er kanska eitt sindur v optimistiskt ta tað kemur amna uppá mann kann gott fáa a fáa mann kann gott pressa prísin niður vissi mann vil til ta støði men vit vita hvatdprísurin í havn í øllum førum er væl hægri um ikki tað dupulta í dag sum jú er ein ein ein sera farlig gongd sum eg vóna vit fáa bilbugt við fyrr ella seinni øh sjálvandi er tað bara tað at siga at eg haldi eg taki fult undir við hesum her uppskotinum eg haldi at mann skal byggja fleiri næmingar og lestraríbúður í føroyum tí eri eisini glaður fyri at tjóðveldið kemur við hesum her uppskotinum tí hetta er nakað sum sum hevur gingið mær nær hjarta nú eri eg sjálvur lesandi og havi verið tey í nøkur ár ø og eg haldi eisini ati at hetta er nakað sum virkliga er neyðugt vis vit skulu hava ett lestrarumhvørvi sum er gagligt fyri okkum øll og sum ger at tey ungu vilja støðast og vera í føroyum og taka útbúgvingarforløp í føroyum at tú er nakað við hetta her við at við at at vera kappingarførur í mun til tað sum vit hava í dag hendan her oyrasunds tilver hann onkursvegna har sum tú fara gott útbúgvingartilboð tú fær ein bústað og tú hevur nógv mentanartilboð og sosial tilboð rundanum teg í býnum og tað er eitt lív sum er øgiliga nógv eftirspurt av ungdómi í føroyum til altso tey sum fara niður at mann onkursvegna fær kappast við tí gjørt tað sama bara upp á ein øðrvísi máta í føroyum tað haldi eg hevði verið við til at fólk líka hugsaðu tvær ferðir áðrenn tey keypti bullettuna til keypmannahavnar og husa nei eg veist hvat her eru møguleikar fyriat útbúgva meg í føroyum tað fari eg at gera í staðin men tað manglar eisini at mann er eitt sindur meir rúmligur og eitt sindur meira tíðarhóskandi og tað merkir millum annað sum eg havi nevnt at mann fær eitt fróðskaparsetur og eitt lestrarumhvørvi sum er nútíðarhóskandi sum er sum er framkomi og sum er onkursvegna fram søki altso visjonert øh og at mann eisini rundanum tað altso tilbúgvinútbúgvingartilboðini mugu vera góð men mann má eisini hava møguleikar fyri at búgva fyri seg sjálvan tá haldi eg nógv ung lesandi raðfesta høgt tí tað kemur líkasum at mann mennis sína fakligum førleikar við at fara undir lestina so mennidugde eisini teð sjálvan sum vaksnan persón við at fara og búgva ví títt egna og taka ábyrgd av tær sjálvum tað haldi eg nakað sum ger tað atraktivt at fara aðrastaðni tí at í føroyum er tað ofta sannlíkt at tú statvekt mást búgva í kjallaranum hjá foreldruni ella ella okkurt líknandi ella bara verða verandi í tí kamarinum tú hevur verið í altíðt lív so tað er nakað við at mann an hava góð útbúgvingartilboð mann má góð sosial og mentanarlig tilboð við sínara og mán má hava teir lestraríbúðirnar skulu til fyri at man kann síggja at teir møguleikarur man kann finna aðrastaðni tað verður seg arus olborg keypmannahavn tromsø oslo stokkholm tað finnur mann eisini í føroyum so fyri at taka samanum so haldi eg heta eitt gott uppskot ið taki undir við tí og eg vóni at ter fór eina góða