Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2023-03-30
Topic: 1. viðgerð LM-095/2022  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um afturbering av útreiðslum til filmsframleiðslu í Føroyum (Broyttur fíggingarleistur og lógartøkniligar rættingar)
frú forkvinna orsøkin til at eg velji at taka orðið í hesum málinum er at eg haldi ati vit við hesum uppskotunum gera eitt skarðslop í mun til at menna tað undirstøðukervi sum skal vera undir føroyskum filmi um vit ynskja at føroyskur filmur veruliga skal gerast ein vinna í føroyum men eg haldi eisini frú forkvinna at tað er sera sera umráðandi at tá ið vit nú gera hetta stóra lopið fyri afturbering fyri fyri útlends felag sum koma til føroya gerast film at vit so ikki gloyma at menna føroyskan film í føroyum hendan játtanin onkur er kalla tað ein stuðul tað er tað í veruleikanum ikki het er eina afturbering av pengum sum verða brúktur tú skalt dokumentera at tú kemur til føroyar at brúka pengar sum sjálvandi ikki annars ikki hav verið brúktur í føroyum tí mest sannlíkt hevði eg tann framleiðsla farið fram í ein av teimum grannalondunum sum hava minst líka góðar stuðulsskipani ella í veruleikanum í dag nógv betri stuðulsskipani enn vit hava til føroyskan film men tá tá tað snýr seg um at framleiða film í føroyum øll tey nógoum eg ramsaði upp nú føroyskar dygdarfilmar sum eru gjørdir tey síðstu tíggjuogtjúgu árini so hevði eg ikki havt nókk við hesari talu tíðini g skuldu ganga hana við rættiliga nógv tey filmsfólkini liva eina ógvuliga ógvuliga pasómliga og harða tilveri um tey ynskja sær at liva av at framleiða film og eg haldi at taðhevur verið at felagst politiskt mál líka síðan tann kontan sum sirur stenberg umsitur í dag sum jensarana umsæt undir seinast samgongu og sum skiftandi landsstýrisfólk hava umsitið sum er til framleiðslu av føroyskum filmi í hesum fíggjarlógaruppskotunum verður tann kontan hækkað við fimm hundrað túsund sund nú er komin upp á fýra milliónir tað vil siga at tá ir vit komin áleið ein triðing av tí sum filmsgrunnurin sum vit ofta kalla teimum sum veruleikanum er ein játtan undir landsstýrisfólkinum átti at verið um vit høvdu somu umstøður fyri heimaframleiðslu av filmi sum onnur lond hava hesi tingini eiga at ganga hond í hond og tí skal ein staðilig áheitan vera frá mær til landsstýriskvinnuna í mentamálum at filmsjáttanin undir mentamálaráðnum hækkar eisini næsta ár og øll tey árinni henda samgongan situr og til tann sum kemur aftan á siðri stenberg at viðkomandi heldur fram við at hækka inntil vit koma upp á ta støðið sum sum vit halda t vit eiga at liggja skal mann hava rímiligar stuðulsskipanir til føroyskan f eg haldi at tað er ógvuliga sterkt at tið verða ein felags semja um hetta her tað hevur svingað í millum mann játtaði trý hundrað túsund o onkuntíð fýra hundrað túsund tað eina árið var ein stór øking soteg haldi tað var ein komma fimm ella ein komma sjey milliónir tað árið men annars hevdta gingið øgiliga spakuligt nú eru vit so komin á fýra milliónir hví vil eg hava film hví haldi at film hevur so stóran týdning vinnupolitiskt er tað sera sera týdningarmikið mál sum serliga tá ið vit tosa um tær kreativu vinnurnar og at fylgja upp upp á álitið um kreativar vinnur sum bleiv gjørt fyri nógvum árum síðani og har eg haldi vit hava gjørt nógv fyri at seta gongd á bæði tónleikaútflutning og filmsvinnu men vit mugu vera nógv meir ambitiøs vit mugu hava ein ein eina menningarætlan fyri film við nøkrum greiðum málum bæði fyri útbúgving fyri menningarfilmi fyri at skapa størv kring landið og fyri at tryggja at førleikamenning altíð verur í føroyum tá ið ið hesi her filmsfeløgini koma til føroyar at framleiða film tað liggur øgiliga nógv eftir annað enn bara pengar sum koma inn til lønir og tænastur sum skulu keypast sum skulu dokumenterast við t fáa afturberingina av hasum fjórðinginum men tað skal eisini liggja ein førleikamenning og tað skulu vit eisini onkursvegna kunna meta um og og kunna seta orð á um nøkur ár og siga hetta fingu vit afturfyri hesa afturberingina tað haldi er sera sera umráðandi og har havi eg hug at vísa til tað løgtingsmálið sum eitur hundrað og átjan tjúgu einogtjúgu sum snúði seg um at gera eina menningarætlan fyri filmsvinnuna útbúgvingarmøguleikar innan fyri film at mann fær alla vifna av teimum tingunum sum skuldu til fyri at vit veruliga í framtíðini kundu kalla okkum eitt filmsland eg haldi serliga gleðiligt nú etron verðu nevnt vit kundu nevnt so øgiliga nógvar aðrar framleiðslur men helgi abramsen nevndi tað so væl har tóku vit nógvtak andstøðan og og samgongan í løgtinginum saman við tí landsstýrismanninum sum sat tá helga abramsen at fáa økt hesa játtanina við afturberingzustrom fyrsta sisong fyrstu partur kundi framleiðast í føroyam tað hevði eg annars ikki hent so tað er púra púra vist og tí haldi at mann skal hugsa um hetta sum at heta ereint máti at draga framleiðslur til føroyar og eg haldi sum nevnt at tað ereitt skarvslop at vit gera eitt stórtslop eins og skarvurin tá ið hann loypur út og upp og kava djúpt fyri filmsframleiðslu men hetta er ikki nóg mikið at hetta er fyrsta stigið í kanska at at koma nógv longri ella eitt stórt stig afturat í at koma legv longri frú forkvina hetta málið liggur meir ógvuliga næra hjartað og av tí at allir flokkar so ella so í øllum førum bæði samgongu andstøðu í fleiri samgongum ella í fleiri skeiðum hava staðir saman um at menna undstøðukervir fyri føroyskan film so vóni eg at vit fara at síggja nógvar positivar broytingar eisini árini sum koma takk fyri ja takk fyri og tað er ein viðmerking út