Magnus Rasmussen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-04-20
Topic: Umrøða av spurningi SS-009/2021  Negativa rentan hjá bankunum
ja takk fyri harra formaður ja tað sjálvandi g fegnist um at at spyrjarin er er nøgdur við svarið vit hava vussu h gjørt okkum ómak fyri at svara hesum spurningunum og eg fari at geva spyrjarin eisini rættur tí ati eg haldi ikkihr eri so øgiliga politikkur í tí hetta er vil eg siga nakrir rættiliga ítøkilig spurningar fyri at fáa so fær mann eitt ítøkiligt svar nógv av hsum snýr seg um um fakta tann fyrsti spurningurin teir eru seks í tali hvussu nógvar inntøkar av føroysku bankarnir hvør sær havt av negativu rentuni higartil og tað eru hesiher fýra bankarnir sum vit hava í í føroyum og banknordik føroyar vistu vit hyggja eftir so í tvey túsund og átjan so var tað ein góó millión ein komma fýra millión og tað er so hækkað hjá banknordik so upp á sjey milliónir í nítjan sekstan og tjúgu og so í einogtjúgu er metingin tveyogtretivu so má má siga tað at tað hevur verið ein ein støðug vøkstur í tí negativu rentuni hjá bantnorðdigk taka vit betri banka so er tað sama gongdin í í nítjan varð tað tríggjar milliónir so farist upp á sekstan í tjúgu og einogtjúgu fer tað upp á áttaogtjúgu og taka vit so teir smáu bankarnir ella smáru bankarnir norðura sparikassi og suðuroya sparikassi so er altso mann kann siga sama gongdin tað er vaksið rímiliga nógv hesi árini átjan nítjan tjúgu og einogtjúgu visti vit taka norðura sparikassa so er tað komið í einogtjúgu upp á trettan milliónir tihesum metingin mann hevði fyrru hálv ár og so falda mann tað við tvey fyri at at at vordera hvussu tað so endar og suðuroya sparikassi endar á tveimum komma sjey milliónum í einogtjúgu og var niðri á níggju hundrað túsund so vissi vit taka samanum so er er hetta økt við árinum tann næsti spurningurin er tað er hvussu stórari inntøkurnar hjá bankunum av avgreiðslukjøldum í sama tíðarskeiði og har er ein talva t sett upp og átjan og nítjanogtjúgu og má mán siga tað at vist vit taka átjan so er tað fimmogtrýss milliónir hjá banknordik og einoghálvtrýss hjá betri banka og norðoyaspar ka siga tíggju milliónir og suðuroyasparikassi tríggjar komma seks milliónir í tí sum vit kalla fyri avgreiðslugjøld og taka vit so nítjan so er tað nakað hægri og taka vit tjúgu so eitt eitt eitt sindur meir og taka vit so einogtjúgu so kann eg nevna ta metingina at bant nordik er tá komin uppá níggjuoghálvfems milliónir og var fimmogtrýss í átjan betri banki er komið uppá sjeyogtrýss milliónir og var einoghálvtrýss í átjan og norðoya sparikassi er komin upp á ellivu milliónir og var tíggju í átjan norðera sparikassi hevur ligið rættiliga støðugur á tí sum mann kallar fyri avgreiðslukjøld og suðuroya sparikassi svingar eitt sindur men ikki tað stóra útsvingið har men har er vert ar hava í huga at hendan inntøkan umfatar eina røð av inntøkum til dømis inntøkur í samband við virðisbrævhandil gjøld fyri peningaflytingar og garantiprovusjónir í samband við realkreditlan harumframt koma ómagsgjøld og avgreiðslurgjøld sum eisini eru partur av tølunum so í hesum her tølunum er øgiliga nógv nógv ymiskt taka vit so tað triðja t er hvussu er ndslutfallið hjá bankunum millum sethúsalán og vinnulán og har má mann visti mannhygga eftir talvu trý hyggja eftir vinnulágnum so hava tey ligið á hasum her fimm komma fimm milliardunum og tofta upp móti seks milliardum altso fimm komma seks milardir í tvey túsund og átjan fimm komma seks í tvey túsund og nítjan og tvey túsund og tjúgu seks milliardir og einogtjúgu seks komma eina milliard altso frá fimm komma seks til seks komma eina milliardir siger árini og hyggja vit so hvussu eg við sethúsalánum so liggur tað rættiliga støðugt á hesunmher sjey milliónunum og kanska gott tað sjey upp á sjey komma fýra í tvey túsund og einogtjúgu so taka vit samanum so er vinnulánini ein ein minni partur enn sethúsalánini men so skal mann eisini taka í mentu her at talan í hesum føri er um vanlig bankalán realkredittlánini sum vit kenna til sum nógv húsahald nýta til keyp av fastogn er veitt av donskum realkredittfeløgum tó við føroyskum føroyskum peningastovninum sum millumliðið sethúsalán í talvuni eru sostatt bara vanlig bankalán koma vit so til spurning fýra tað er hvussu er lutfallig millum úrslitið hjá bankanum bankunum og samlaða inntøkan hjá bankunum av negativum rentum hjá hvørjum banka sær tað verður so sett upp í eina talvu hvussu orsaka tað var spurningur fýra íða ja fýra ja orsaka tá ið tað kemur til lutfallið millum úrslitið hjá bankunum og samlaða inntøkuna hjá bankunum av negativum rentum siga tølini ikki so nógv um hvussu stóran part hesar inntøkurnar av samlaðu inntøkumbankans tay kanska sagt eitt sindur meir men tað tað snúði spurningurin seg um tað var tann negativa rentan í mun til samlaðu inntøkurnar men visti man hyggur eftir lutfallinum millum inntøkuni av negativum rentum og úrsliti so er tað hjá banknorðdygt tretivu prosent hjá betri banka átjan prosent norðoya sparikassa tveyogtretivu prosent og so suðuroya sparikassi hundrað og seksoghálvfems prosent hatta sigur nakað um lutfallið millum inntøkurnar av negativum rentum og so úrslitið hjá bankanum spurningur fimm er bankunum loyvt at krevja gjald fyri lønarkontur og um so er ætlar landsstýrismaðurin at broyta hesi viðurskiftini hetta er eitt sum hevur verið uppi av og til og til tað er at svara tað er á stórum týdningi at allir føroyingar kunnu hava eina kontu í ein av føroysku peningastovnum uttan at órímilig gjøld verða áløgd í hesum sambandi í lóggávuni verður heitið basalinnlándskontu ella almindilig innlándskontu nýtt um tað vit vanliga nevna vanliga lønarkontur sambært grein trýogfjøruti lóg um fíggjarligt virksemi er tað danski vinnumálaráðharrin hetta er altso felagsmál í áseti nærri reglur um møgulig gjøld á slíkar kontur hetta verður gjørt í kunngerðini um góðan skikk fyri fíggjarfyritøkur bekentkørilsi nummar tólv níggjuogtretivu fimtan novembur tvey túsum fimtan forferðurini um godskikkforfinansiellur virksemitir í galdandi føroysku útgávuni sum er frá tvey túsund og fimtan eru ikki ásetingar ið seta hámark fyri gjøld á slíkar kontur einki hámark sloft men í donsku kunngerðini sum er frá tvey túsund og sekstan er ásett at hægst leivdagjald á slíkar kontur er hundrað og fýrs krónur árliga hetta gjaldið verður tó árliga prístals viðgjørt ætlanin er at dagføra kunngerðinar fyri føroyar soleiðis at hámarkið eisini verður galdandi fyri føroysku peninnga stovnarnar tað gleðiliga er tó at eingin av føroysku peningastovnum tekur gjøld fyri at hava eina vanligu innlants kontu altso fyri at hava kontíðina onkur av peningastovnum tekur tó eitt minni gjald um ein kundi hevur fleiri slíkar kontur og onkur peningasovnur tekur eitt minnigjald um kundin ikki fevndur av fyrimunasabankans og so tann síðsti spurningurin leggur støðan sum sfi aðrar skyldur á bankanm enn vinnuligur og um so er hvørjar tað er munur á cifipeningastovnum og vanligum peningastovnum bæði tá i tað kemur til kapitalkrøv og onnur krøv sifipeningastovnarnir hava umframt øll tey vanligu kapitalkrøvini eitt sifikapitalkrav upp á tvey prosent harumframt eru tey so kallaðu nógpkrøvini til sifipeningastovnar munandi hægri enn til vanligar peningastovnar meðan neptkrøvini til vanligar peningastovnur liggja millum fýra og seks prosent liggja nepkrøvini til cfipeningastovnarnar millum fjúrtan og seytjan í tvey túsund og tjúgu gjørdi danska vágaráðið systemisk risikorot í samstarvi við føroya vágaráð eina greining av kapitalkrøvinum til føroysku peningastovnrnar greiningin kallast krav til ti føroysku banker og liggur hon alment frammi á heimasíðu landsbankans høvuðsniðurstøðan í greiningini er kapitalkrøvini til føroysku peningastovnirnar eru hóskandi sifipeningastovnar eru undir herdum eftirliti á fíggjareftrlitinum hetta merkir at týttari samband er millum fíggjareftirlitið og sifipeningastovnarnar eisini mugu sifipeningastovnarnar framleiða munandi meira tilfar til fíggjareftirlitið har teir greiða frá viðurskiftum i fíggjareftirlitið ynskir at vita meira um hetta arbeiðið r kostnaðarmikið og áleggur cfpeningastovnum eyka kostnaðir í mun til vanligar peningastovnir hetta var svarið í til spurningarnar hjá polla reynatúgvu og varð svarað tann áttanda mars í ártakk fyri