Johan Dahl (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2023-03-28
Topic: 1. viðgerð LM-088/2022  Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af forskellinge love om ændring af lov om anvendelse af tvang i psykiatrien  (Fastlæggelse af mindreårige psykiatriske patienters retsstilling, skærpede kriterier for tvangsfiksering, ændring af kapitel 5 a, ophør af tvungen udskrivning m.m.)
ja takk fyri frú forkvinna eg haldi at undanfarni røðari hevði eina góða gjønnugongd av av hesum málinum men eg skal royna at taka samanum eisini tað sum hetta her uppskotið snýr seg um tað snýr seg eg um tvang í sjikratriini er tað at mann fer inn at gera nakrar dagføringar og tillagingar í lóggávuni fyri føroyar soleiðis ati lógin her og lógin í danmark um hetta øki eru nøkulunda á sama støði hóast so at tað eru nøkur ting her sum ikki eru galdandi í føroyum sum eru galdandi í danmark tað varðr sagt í upskotum at endamálið er at betra um rættini hjá føroysku sjúklingum sum eru innskrivaðir á sykroatska deplin í landshúsinum og har sum tvingsul kann verða brúktur í viðgerðini av hesum sjúklingum á depilinum víðari verður eisini sagt at tað verður gjørdan umskipan soleiðis attað verður føra kæristovnur sum kemur at taka sær av kærum framyvir frá fyrsta julifass í ár sambært lóggávu tilvísing sum eitur paragra seksogstygju fýra í løgtingslógini frá nummar sjey hundrað og sjeyogfjørui frá fimmogtjúgnda novembur í einogtjúgu um føroya kæristovun uppskotið verður eisini lagt fram fyri at tryggja at føroyar liva upp til teir tvørgangandi millumtjóða sáttmálarnir herundir eisini tann europeiska mannarættindasáttmannatíð tað var soleiðis at danmark fekk tó om faktisk fyri at hava forbrotið seg ímóti ávusum ávísum persónuum sum hava verið undir tvingslu fyri altso ómenniskjaliga ella niðrandi viðgerð sum teir nevna til dómuna at stjórn er fór brot síð a og tað vil mann sjálvandi umgangust ikki sendir aftur á man sjálvandi tekur tað eftirkta og rætrar tingini til soleiðis at tað ikki skal henda aftur og tá verður so eisini sagt tað at mann í broytssúkutriðlógina í tí endamáli at seta krav um at í sambandi við einar tvingsins festan altso tvansk fisering sum tað eitur av sjúklingum so skal taðn fyrsta læknarliga metingin fara fram í seinasta lagi fýra tímar eftir at gjørtuer av at brúka tað sum mann nevnir fyri tvingsins fisering ella tvanfisering tað hevur eisini sagt nakað um hetta her við aldursmarkið at persónar undir fimtan ár ikki kunnu koma undir slíka viðgerð og at annars at tað eru gjørdar nakrar heilst ávísar reglur um hvussu mann tá ið mann fer ei pansient inn til viðgerðar gjøgnumgongur saman við viðkomandi ella viðkomandi næstan ella teimum nærmastu hvussu hendaviðgerðin skal fara fram og at mann í ístóran mun semjist um tað eisini visti neyðugt at at pensjentur sella fyri at hann má blíva fiseraður ella transuselara feri ikki at gerast skaðar seg sjálvan og onnur við kanska eisini altsto broytingin í hesi her gongur ti í fyriskipanini tað fevnir faktist um átta broytingarlógir og ta snúgva seg millm annað um rættasøguna hjá súkkluni sum er undir og fimtan ára sím e nevnd beint árum og tað er ein endamálsorðing sum eisini verður ásett og sum eg eisini nevndi so verður tað gjørt soleis at mann hevur eina samriðu í sambandi við vissu tingskal fara fram hvussu sað skal gerast hvussu k journaliserast ogso víðari og vist tað vilðu vitja frá teimum ynskjunum sum eru í sambandi við nýtsluna á tingslunum so skal eisini vera grundgevin fyri hví mann míkir frá tí og tann grundgevingin sum hon skal sjálvandi skrivast í eina tional ella sionalu nasum tað eitur sjávandi eitt annað sum eisini er umráðandi ísuner tað er tað at mann kann sjlvandi kanna eftirlit ella hava eftirlit við í posti og mann kann kroppskanna fólk eisini tey sum koma á vitja visti neyðugt við einum skannara ella mann kann brúka hundar sum sum kunna snotda seg fram til til til stoffur og annað soleisar man ikki fer medikamentur og annað inn á staðið sum kann gerast støðuna ella tingini verri fyri tann sum er komin inn til viðgerðar tað er altíð trygdin hjá pasientunum sum skal í hása teg og hjá starvsfólkunum sjálvandi og tað er viktigt at mann gevur starvsfólkum og og læknuum møguleikar fyri at avmarka atlit húsheðani verður flutt inn á á hesar deplarnar sum eru og tað vurður eisini sagt í hesum uppskotum at kravi um illgrunna merkir at yvirlatin skal hava eina rímiliga orsøk til at halda at nevndur lutir og annað er íf deildini tá ið mann beltifiserar eitt ein persón so skal tað gerast eitt notat og tað skal eisini við regluligum er týssundravallin verða laknar neir metingar sum verða gjørdar tá ið ein súklingur er er er festur í belti og tað verða sett krøv til nýggj krøv eisini í lógini er til nýggjar skilhalvsreglar á deplinum tavis siga eina húsaordan og tað eru skrivligar skilaseglar ið lýsa avmarkingarna sum r nevndara grein tvey b og tv c nú havi eg ikki s igkanskk sið akkurát hvat tað snúgvar eg um men tar eru tsjúklingin eisini og við ta at tað far á kærsteir sum kæristavnisin nú hevur altvið kær at gera so verður ta í lógini tað sum eitur dsigroatiskupasienkleikur nevnd tað varð so broyttlig fyri á kæristovn sum eg fer at virka frá juliman í ár tað hava verið nógvar hoyringar úti í sambandvið tærmáli her og tigi eogkom sær in aftur aftur og burtur úr rúgvuni kann eisini nevnast tað atl heska sjúkrahúsverki sum er eisini her undir soguratsku deplinum teir siga eisini í sínamhyrumsfari at endamálið er at tryggja t samskipa tvørgærðasamstarv millum sjúkrahúsverkið og almannaalmannaverki ogtaðhevur enki at merkja at viðmerkja til lógin fyri við sær at hetta stamstarv verður betri tryggjað sum hendan lógin eisini leggur upp til og so verður eisini viðmerkt nakað um hetta her við skylduna hjá yvirlagnum at gera útskrivingaravtalur sum varð sett í uppskotið til tess at økj um starvsstav millum greidarar og mink um talið á sykroatskum sjúklingum e dettandligu ímillum skipanir og har viðmerki heilsumálaráðið at umfatandi kanningar arbeiði ikki gjørt í føroyum við atlit at kanna tað føroyska tørvin av útskrivingaravtalum líknandi tí sum er gjørt í danmark og sjúkrusverkið hevur eisini hoyringsfarinum vísta á at ásetingarat ásetingin loysir trupulleikar íl danskari sjúkrati og metar ikki at føroyar at hava somu trupulleikar lansýrskvinnan kann kanska greiðasingi meira frá tí tá ið hon tekur orðið og annars viðmerkir sjúkrhusverkið tað at nú er ein skipan har sjouriatiskar deildin og stuðulsskipanin hjá almannaverkinum ø sjokurati heimatænasta og annað tosa saman og skipa samstarv og tað er nøktandi og tí mæla tað til at tein brótingin stendur vyr ein trettan a eiga at verð a strika eftir uppskotinum og algrann trettan a í sjokratilógini ikki verður broytt hetta er stórum tað sum eg haldi hetta málið snýr seg um okur fara at geva teð eina góða viðgerð í í trivnaðarnevndini og og taka tær neyðugu partarnir inn til hoyringar sum tørvurur á fyri at fáa lísnmálið væl og virðiliga men tað er eingin ivir tí at okra málið sjálvandi at tryggja tað at hesi viðurskiftini koma verða skipaðir so tygt og gott sum gjørligt báði fyri tey sum arbeiða á á økinum og tey sum komu inn har at fáa viðgerð takk fyri frú forkvina