Bjarni Hammer (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-04-28
Topic: 2. viðgerð LM-131/2020  Uppskot til samtyktar um at leggja avgjald á óvirkaðan fisk
ja so er tað bjarni hammer sum fær orðið gersovæl takk fyri harra formaður ja okur viðgera sum sagt enn uppskotið til samtyktar um at leggja avgjald á óvirkaðan fisk sum var fluttur úr føroyum til onnur lond at virka politiska skipanin má gera upp um okur framhaldandi ynskja eina flakavirkisvinnu á landi í føroyum ella okur ikki ynskja tað nøgdinaóvirkaðum føroyskum fiski sum verður fluttur av landinum til virkingar í láglønarlondum veksur í hvøroyum føroyar flyta seg longur og longur burtur frá at verða at vera ein matvøru útflutningstjóð til at vera ein ráðvoru útflutnings koloni í norðuratlantshavi okur lata føroysku dygdarrávøruna til lond við sosialari dumping sum spakuliga men støðugt minka burtur fiskivitanina sum føroyingar hava bygt upp og liva av í øldir tað sum er umráðandi er hvussu nógv tað føroyska samfelagið fer fyri ta tilfeingið sum allir føroyingar eiga og tað er her at virðisøkingin kemur inn undir viðgerðini komið fram at føroyska samfelagið beinleigið s missir á leið eina milliard í vantandi virðisøking í føroyum av tí nøgdini sum verður flutt óvirka á landinum og tá er avlatt virksemið ikki tikið við tað er ein ørgrynn av lógum sáttmálum krøvum og øðrum sum skulda í vera í lagið áðrenn nøkur fáa loyvi at fiska fiskin men so skjált sum fiskurin komin innanborað so steðga krøvini tað eru eingi krøv um hvussu fiskurin skal hægreiðast tað eru eingi krøv sum tryggja at til dømis virkir í láglønarlondum virða sáttmálar ella mannarættindi sum heild og harra formaður tað er ikki fríkapping tá føroysku fiskur verður fluttur til lond har frælsfakfeløg ikki er loyvd okur hava helstur ikki fríar marknaðartreytir tá talan er um keyp av arbeiðsmegi virkini í føroyum skulu sjálvandi halda sáttmálar við fakfeløgini men ein kann ikki krevja at føroysku virkini sum kappast við lánlønarlond ið hava fimmoghálvfjerðs til fýrs prosent lægri lønarkostnað samanberi við virkini í føroyum skulu okur støðugt halda ein høgan prís fyri fiskin krevst at hann verður virkaður í føroyum okur skulu hava nakað serligt at selja ikki sum í dag ikki sum í dag har marknaðurin kann fáa føroyskt fisktaðan fiskaðan fisk virknaðan virkaðan til dømis við polandi ella kina við góðari hjálp í føroyum trýsta hesi láglønarlond prísini niður á tí føroyska fiskinum á endabrúkarmarknaðinum flakavirkini hava ein niðurpund í nógv ár tí hon er í altjóða kapping um roður ráðveruma í føroyum tað er frutt hjá øllum at keypa føroyska ráðvøru meðan tað ikki ber til eitt nú at fáa at fáa fatur á íslendskar røvuru íslendarar í íslandi verða reiðaríini beinleiðis revsað um tey selja heilan fisk á landinum kvotan kvotan verður skerd førleiski føroyingar er at veiða og virka fisk her á landi er bæði førleiki royndur og stórur áhugi fyri at virka fisk í føroyu mføroya fólk eiga tilfeingi og tí saman við førleikunum er tað rætt at satsa upp á at framleiða framúr góðar fiskavørur úr egnari føroyskari ráðvøru føroyar skulu ikki vera ein ráðvøruútflugningstjóð føroyar eiga og skulu skapa eina matvøruvinnu innan fisk sum er virkaður í føroyum tá okur satsa upp á matvøru úr fiski so verða vitanastórini skapt og tey verða verandi í føroyum og og allarviktigast okur varðveita og menna fiskivitanina í føroyum í staðin feri í útlondum flakavirkir og fakfeløg eru stúring um skeivi gongdina og rópavarskó hundraðtals føroyska arbeiðspláss eru longu í dag í vanda og sjálvtumta ferð aftan á ferði er blivið gjørt við eina stóra trupulleikan verðið blindað eygavent til tað vísir seg tíverri ikki at vera politiskur meiriluti fyri at gera nakað við henda stóra rtrupulleika men hvat e tað sum ger at føroyar sum ein fiskivinnutjóð loyvir hesum sum loyvir at lata føroyska rávaruna til útlendskar hendurar virka fram um føroyskar hendur tað gerst ein trupulleiri tá tað í løgtingi er undirtikun fyri at lata fiskivinnuna á landi sigla sín egna sjógv tað blívur eisini beinleiðis eggja til at virka fiskin at tey tað verðu eisini beinleiðis eggja teimum sum virka fiskin á landi í føroyum til at flyta fyritøkurnar til lálønarlond í eini undanførslu fyri at meg so blíva virkini meira kappingarfør tey fáa vent undirskot til yvirskot tey fáa vent lillítil yvirskot til størri yvirskot men at hundraðtals arbeiðspláss samstundis fella burtur sær út til at vera óviðkomandi tað er ikki órímiligt at tey sum velja at útflyta føroyska fiskatilfeingið til láglønarlond við sosialari dumping skulu gjalda eitt avgjald fyri tann missin fyrri tann missun ið arbeiðsinntøku og útflutningsvirði sum føroyar annars hevði fingið harra formaður at leggja avgjøld á fisk sum verður fluttur óvirkar á landinum er ikki ein stuðul til virkini men tað er ein beinleiðis stuðul til tað føroyska valfelagsamfelagið tá fiskurin varðr virðisøktur ú føroyum fer samfelagið eitt munandi størri avkast fyri fiskin og tað hevur við sær at samfelagskøkan verður størri og meira verður at býtað til allar føroyingar í føroyum løgtingið eigur løgtingið eigur at kenna tað so sína skyldu at varðveita føroysk fiskaarbeiði og virðisøkingina fult ov heilt í føroyum harra formaður øll her inni og flestøll í føroyum vita av okkurt skal gerast men enn verðu einki gjørt við støðuna uttan fyrr í dag legði mann stein oman á byrði við at loyva fimtan prosent afturat kann beinleiðis landast uttanlandi tað hevur eisini ført fram at øll tey síggjaani trupulleika e hetta her er møguliga ikki tann rætta loysnin men hetta her er so ein loysn um at bøta um kappingarføroyk hjá føroysku virkinum soleiðis at føroyingar kunna sleppa og arbeiða føroyskan fisk í staðin fyri útlendska hendur tað eru onnur lond sum seta forðingar eisini tað er eingin ivi um tað tað eru onnur lond sum seta føroyig men vistu mann ikki vil gera nakað hetta her er ein loysn eg hoyri bara onga aðra loysn men hvat er alternativið so vil mann so heldur at lata vil mann so heldur at tey føroysku virkini skula flyta maskinurnar til lond har sum eittanastað sum verður kallað kappingarfør verðurbetur er tað ein loysn eg haldi taðhevr verið syrgiligt visti tað skuldu hent at føroysku virkini tey síðstu sum hava kmpað kempa og hildu túsund fólk í arbeiða í føroyum bukka undir men flyta maskinurnar til lond har sum lønarsáttmálar eitlanasta ikki verða verdir soleiðis sum okur kenna tað í føroyum men hog hevur hoyrt norra millum annað flytur óalmindiliga nógvan rundan fisk út á landinum men har er tað komuð nú ein sterk politisk signal at tað var ein skandala at mann byrjaði at lata rundan fisk far á landinum tí nú standa óteljandi virkjir tóm og serliga eta í útjarðinum millum annað norðurnorra standa virkini tóm tí mann hevur heldur valt at nøkur einkultør fáir seljarar flyta fiskin óvirkað hann eisini úr norra men mann blívur við at samanbera føroyar sum á fiskivinnutjóð við onnur stór lond tað ber ikki til føroyska fiskivinnan er so stór og hevur so stóran týdning fyri tannm føroyska búskapin í mun til øll onnar ondu ettað kann ikki samanberast sjálvandi skulja føroyingar duga betur kanska at virðisøkja hvørt kilo ella hvørt gramm at fora um fiski og tað er eingin ivi um at íslendar hava dugað ómetaliga væl at menna síni at menna fiskivitanina við at land og privat er farin saman og harva millum annað sett á stovn tað sum eitomatis í íslandi men samanumtikið má løgtingið seta seg tann spurningin hvat vilmanni fiskavirking á landi vil mann lata in sigla sín egna sjógv ella ynskir mann at hjálpa henni og tað er ikki at hjálpa fiskivinnuni á landi tað er at hjálpa tí føroyska samfelagnum við at fáa nógv størri inntøkur bæði arbeiðsinntøkur skatta inntøkur og útflutningasvirði enn ekur geri tað tað er spurningur um løgtingið eigur at seta seg og eigur eittanastað at gera okkurt við tí sum tað er í løtuni so er tað dragar tað seg um at fiska fisk á veiðafisk og so er alt annað óviðkomandi