Magnus Rasmussen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2020-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-029/2020  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2021
takk fyri harra formaður ja uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið tvey túsund og einogtjúgu er tað sum vit hava á borðinum framman fyri okkum og mann kann siga tað ati vit hava stungið út í kortið hvussu vit meta at tvey túsund og einogtjúgu kemur at síggja út í hesi her fíggjarlógini tað er soleiðisnar at sum eg haldi aksel ve johannesen nevndi also vit vit byggja jú herðarnar á teimum sum fóru undan og tað tað før ikki til nakað um um vit bara geva hvørjum øðrum skyldina vit mugu bara síggja veruleikan sum hann eg nú og tað sum vit hava verið upplivað nú í hesum her árinum tað er hetta her við korona og tað hevur sjálvandi merkt hetta árið og tað kemur vónandi ikki at merkja tað so nógv áðrenn sum kemur tað verður nevnt heta her at mann hevur faktiskt eitt mann eitt sindur varin tá mann metir um inntøkurnar komandi ár og tað tað regluna dámar mær faktiskt væl hesa her fyrivarnis regluna at mann tekur tað eitt sindur varisliga og visi vit hyggja eftir tølunum við fyri inntøkurnar so er tað einar fimm komma átta milliónir nær milliardir men skattainntøkurnar koma at liggja á leið sama støði sum í tvey túsund og nítjan skattainntøkuni og meðan avgjøld og tollur hækka trý komma átta prosent so harmetir mann ateitt eitt sindur optimistiskt at tað verður ein framgongd tað sum er hent tað er tað at við hesi her fíggjarlógini tað er tað at vit rokna við at ein einum halli upp á hundrað og tveyoghálvfjerðs milliónir tá ið fíggjarlógin bleiv samtykt fyri hetta árið tá vænta vit eitt yvirskot upp á knappar tvey hundrað milliónir tað er so tað er so vent og tað er verður eitt hall í ár sum hevur verið frammi men vit vita tað at korona hevur ein part av skyldini men ikki í allan og tað sum er tað er tað at vit kunnu keglast aftur og fram um hvussu stórur partur hevur koronaskyldina av og ikki koronaskylduna av men tað førir ikki til nakað vit vita bara tað at korona hevur ávirkan á hetta árið heilt nógv tað vita vit og tí blíva tá tá ið mann fer at tosa um prosentir so blíva tað ymisk prosenti tí tað er annaðp á hvørj mann tekur prosenti av hvørjum tølum tað sum eg haldi er er vert at hyggja eftir tað er faktiskt ein talva á síðu trýogtjúgu í búskaparfrágreiðingini har ið tað stendur í trimum reglum har stendur í trimum reglum nøkur tøl sum er frá fíggjarmállaráðnum og tað er tað sum eg havi hug at halda meg til har stendur tað at fíggjarlógin fyri tvey túsund og tjúgu har mettu vit ein rakstur upp á fimm komma tríggjar milliardir og fyri fíggjarlógina í einogtjúgu fimm komma seks milliardir hatta er altso ein vøkstur upp á tra hundrað milliónir visu vit koyra tað beint fram so svara tað til fýra komma sjey prosent ta ver einki korona tikið burturúr einki korona tikið burturúr siga vit at tað er hundrað milliónir er korona so sita seg sjálvt hetta her fýra komma sjey útreiðsluvøksturin fyri tvey túsund og einogtjúgu mun til tvey túsog tjúgu verður nakar væl minni enn fýra komma sjey so vissi eg skal hava loyvi at geva eitt boð so er tað kanska trý komma sjey men tað veldst um tað tí at eg sigi at sirka hundrað milliónir eru koronatengtar visti nú einki koronatent so er tað fýra komma sjey men vit vita tað at korona hevur ávirkað tað øh eg haldi at aksel johannesen faktiskt eg vil kanska ikki siga tað akkurát sum jáakud mikkelsen at hann tók undir við øllum men eg haldi at hann var rættiliga realiskur hann meinti tað at árið í ár at útreiðsluvøksturin var forhøgur men tað tað meintu vit øll tað søgdu vit øll síðsta hest at hann var forhøgur og tað sum vit hava gjørt nú tað er tað at vit royna at at tálma hendan her útreiðsluvøksturin og út frá teimum tølum sum eg haldier realistisk í mínum høvdi so er útreiðsluvøksturin trý komma sjey prosent tað er tað er tað og tá eru vit ja í hægra lagi men tá er tað ikki so nógv galið og eg haldi at formarin javnaðarflokkin segði eisini tað at tað var slettiki so galið í ár men hann n knei fyri næsta ár men hannhann fekk taði hetta ári og har haldi vit hava øll verið samd um at tað hetta bleiv í hægra lagi í ár tá ið mann fer at tosa um inntøkur fyri næsta ár so so er tað tað at at tað eru eini tvey trý inntøkusløg sum fara at víkja tað sigur seg sjálvt partafelagsskatturin næsta ár verður væl saktanst minni í ár fyri eingi tí hetta árið vinnan hevur havt tað trupult yvirskotini verða lægri tí verður minni partafelagsskattur vinnusbítisskattur tað vita vit ikki ordiliga sansýniuvís eisini minni men tað tað vita vit ikki tá ið vit koma til íløgurnar so eru íløgurnar fyri fíggjarlógina í einogtjúgu sum liggur her fýra hundrað og tveyoghálvtrýss milliónir og har kann mann so eisini summi taka tað upp í talgildu føroyar og onkur tekur hesar tunlarnar uppí og sovíðari men vit halda okkum til tað sum stendur her tí tað er tað sum er korekt út frá fíggjarmálaráðnum fýra hundrað og tveyoghálvtrýss milliónir og tað er faktiskt ein minking í mun til hetta árið sum vit eru í nú eitt sum ikki verður so nógv tosað um ú er nú er kjakið komið stutt tað er tað at tað er hetther við afturgjalding av skuld har er tað soleiðisnar at vit síggja tíðina e lítið sindur ann og síggja hvussu komandi ár kemur at hátta sær og verður tað so nøkulunda so fara vit eisini at afturgjalda skuld men vit vita ikki akkurát enn hvussu nógv men treytað av at vit ikki verða yvirdýt av korona tað vónau vit sjálvandi ikki tá ið vit tosað um rakstrarútreiðslurar sum økjast so kunnu tú eisini hugsað um hvat økja vit tað til har havi eg hug fyrsta ferð inn á heilsuverkið vit seta munandi meira av til yngri læknar munandi meir vit hava havt eitt uppskot frá andstøðuni til viðgerðar her um at seta meira av nú men munandi eg haldi vit vit hækka játtaninar við einum trimum milliónum tað dámar mær væl tí hetta er sum te i man fæst við seyð má mann seta við vissu vit ikki seta yngru læknar við so verður tað galið og tað sum er broytt nú tað er tað at føføroyingar sum lesa uttanlands at teir kunnu sleppa til føroyar sum yngru læknar kpustørv og yntrustørv og kanska endra at spesialisera seg ger at teir fáa tilknýti til føroyska heilsuverkið og tí búseta seg í føroyum eg haldi hatta er ein ein ein góðgongd leið og til at siga at okku um tað er undanfarna samgonga byrjar við hasum har og vit forseta við hasum har og virkuliga seta pengar av vit eisini forseta við hetta við serlæknum vit síggja teg týdningarmikið at vit hava føroyingar í hesum størvinum og at tað ikki eru útlendingar sum koma her sum konsulentar ordiliga gott at teir kunnu koma tá i vit ikki klára at manna etta he sjálvi virkuliga gott so er eitt annað sum eitur ókeypis sálarfrøði sum er ein øgiliga spennandi verkætlan sum eitt samt løgting hevur hevur tikið undir við vit vita atað er nógv sum hava trupulleikar av teimum ungu og so kundi eg nevnt endurvenjing við líkahaldsvenjing og so liðugtgerðina av hábygningunum hana ætla vit hana ætla vit at fáa lidnan og vit hava eina stóra játtan og íløgukontoðini til hábygningin í ár so hugsi eg eisini um hetta her við á tí almenna økinum lógin um almannatrygdu tænastur vit royna at fylla eitt sindur í har vit hækka nakrar játtanir har tað er ein sovrein rammu lóg vit komu verri enn so at mála eftir einum ári men vit preoritera og seta inn har nú hava pensjonistarnir verið nevndir teir hava vit hvussu er uppraðfest soleiðisnar at teir fáa nakað meira av pengum og tað er bæði gott og neyðugt og so hetta við barsilsskipan barsilsskipanin vit hava havt som mál at koma upp á eitt ár eg haldi at tað eri faktiskt øll løgtingin sum hava havt tað málið tað hevur verið soleiðinar tvær og fýra vikur soleiðisnar og nú gera við tað men vit taka faktiskt tað í tveimum soleiðisnar at tað hevur hon hevur ikki mann kann siga at tað heurikki gingið saman í barsilsgrunninum tí at tað hevur faktiskt verið undirskot har vissu vit einki gjørdu nú so hevði tað hent at eingin pengar var eftir so vit mugu hækka inngjaldið men so fara vit upp á tveyoghálvtrýss vikur sum er ordiliga gott so kann mann tosa um um um útgjaldið skuldi verið hægri ella ikki men eg meini tað at at landsstýrismaðurin hendrik old segði fleiri ferðir at hava landsstýrismaður hetta var besta skipann her á leið barsisskipanin í føroyum eisini tá ið tað kom til útgjald skúlaverkið fær eina ordiliga uppraðfesting vil eg siga har har er nógv sum eg komi í hetta her uppskoti serliga ella serliga undirvísing fyri fyri tilflytarar vit gera nógv fyri at fáa tað integrerað og tað síggja vit sum týdningarmikið og so er t ð eitt sum eisini nú er komið tað er hetta her við við at menna og reka o væl virkandi og trygt kt í øllum skúlaverkinum tað er ein ein verkætlan har setav pengar av í ár soleiðisnar at skipanir snakka saman undir fólkaskúli tað kann verða vinnuháskúlin alt skúlaverkið og tað snýr seg eisini øgiliga nógv um kttrygd og so er eitt sum eitur eftirmeting av fróðskaparsetrinum og tað haldi e er skilagott at vit vit eiga at eftirmeta fróðskaparsetrið eg havi borið tað fram fleiri ferðirnar eg gleðist um at føroyingar hava møguleika t til at taka eina hægri útbúgving í føroyum men mín spurningur er onkutíð verið er tað kanska onkrar aðrar útbúgvingar vit burdu havt sum høvdu verið kanska meira viðkomandi uttan at eg kann siga tað at onkur ikki er viðkomandi men at mann fer inn og kanna tað tí at vit vita tað at at á nøkrum økjum mangla vit virkuliga fólk so tað haldi eg er nok so spennandi bústovurnar tað bleiv nógv tosað um undanfarnu samgongu um at seta pengar av til bústovurnar og tað bleiv arbeitt og teknað men nú sær tað út sum um at tann fyrsti seympakkin verður keyptur sum onkur plagdi at nevna tað eru fleiri verkætlanir sum komnar væl áleiðis og tað bjóða út so eg haldi at tað sær gott út og ordansskyld nevna at tað handlar um bústovrnar í suðurstreymi her sum støðan er óalmindiliga vánalig tá tað kemur til hølisviðurskiftir so tað gleða vit um gleða vit okkum um og so evur tað verið nevnt um tunlarnar tað eru nógv sum tosa um tunlar og tað er ordiliga gott og ein íløga í ein tunnil og infrakervi tað stimbrar alt í einum samfelag at vit seta meira av til viðlíkahaldið trygdartiltøk og hetta her við brúgvar g og og tunlar tað er eisini alneyðugt og tað er gott at tað vera raðfest so havi eg hug at nevna veðurstovuna nú helt onkur at vit høvdu yvirtikið veðurstovuna men altso hon er yvirtikin í tvey túsund og níggju tað sum vit gera nú tað er tað at vit megna at seta pengar av so at hon kann fara at virka sum føroysk tað er tað sum vit megna eg haldi heta ett dømi um at vit handla altso hetta hettahevur ligið síðan í tvey túsund og níggjutíðin hon hon flýgur avstað tað sum eg fari at nevna nú til seinast tað er hetta her eg fari líka at taka taka hetta her við nøkrum fáum løgum afturat eitt sum sum eg fegnist um tað er hetta her sum eitur skúlatilboð á rásini sum vit øll eru góð við har haldi eg landsstýrismaðurin hevur líkasum hann hevur fingið tað á beint aftur tað varð farið eitt sindur eg veit ikki m mnn kann siga farið eitt sindur av sporinum esku mann kann kalla tp á tann mátan men hevr fingið tað beint aftur so at mann nú ordiliga fer at seta kraft á at fáa tað liðug prosjektera og tað fegnist eg um tí tað tann skúlan kennir hett sindur til og og og øll taka undir við at har eigur okkurt at gerast og vistu vit sørini í eysturoynni so at mann fær eisini á kambsdali haldi eg at landsstýrismaðurin hevur eisini fingið samlað træðrirnar soleiðisnar at at har kemur verulig gongd á so tað er at gleðast um at tað henda ting og so innkom veður í runavík tað tað fegnist eg um og nú bleiv eg nú tosað um tunnilin gøtudal ella ella kambsdal og tað er eisini ein neyðug verkætlan men tað kann bara ikki altíð oma eftir einum einum degi so tað tað snýr seg um raðfestingar samanumtikið haldi eg at fíggjarlógin sum hon liggur hon hevur ein rakstrar vøkstur upp á eini trý komma sjey prosent eftir mínum roknistykki tað eru hægra lagi men vit skulu ikki smekka bremsurnar í soleiðisnr sum støðan er nú og nógv nógv góð átøk eru í hesi her fíggjarætlanin tá ið tað kemur til rakstrin tað vil eg pástanda takk fyri ja takk so er tað