Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), chairman, 2023-02-02
Topic: 1. viðgerð LM-043/2022  Uppskot til løgtingslóg um broyting í ymsum løgtingslógum í sambandi við umskipan av Føroya Kærustovni  (Avtøka av kærunevndini hjá Arbeiðsloysisskipanini og Barsilsskipanini, Høvuðsbarnaverndarnevndini og Tvingsilsnevndini)
ja vit viðgerða í dag eina løgtingslóg sum fevnir um broytingar o í ymiskum løgtingslógum og hetta er í sambandi við at føroya kærusstovnur skal umskipast tað er eitt arbeiði sum hevur verið í gongd í eina tíð nú og tað vit viðgerða í dag tað snýr seg um at taka kærnevndir av og talan er um kærnevndir hjá arbeiðsleivisskipandi og barsulsskipanina hjá høvuðsbarnaverndarnevndini og hjá tvingsilsnevndini og so er tað soleiðis at tað virksemið sum fer fram í hesum nevndum tað skal so slytast til føroya kæristovn forkvinnan fer at heita á tingfólk um at vera friðarlig meðan kristianna vinter poulsen hevur orðið eg kundi kanska brúkt høvi at nevna ati at fleiri av teimum níggju tingfólkunum hava tikið tað upp at tað er nógv tosa í salinum meðan røðarar eru og tað er umráðandi at vit virða tað at tann sum hevur orðið er tann sum stendur á røðarpalli kristianna vinter poulsen gersovæja takk fyri ja eg kann bara siga t tað eri púra samd við forkvinni og eg má siga at eg havi undirvíst í nógv ár og í ongum sum mann sigur flokkun eg undirvísi eg so nógv óljósum her ikki nær námynd spurningurin er hví tað er ikki lætt at stýra hesum flokkinum tað veit eg ná men endamálið við uppskotum er at fremja eina røð av lógarbroytingum sum skulu gerast samband við at kæristovnurin er skipaður sum sjálvstøður og óhefti myndugleiki og tað vil siga t tær heimildir sum hesar tríggjar kærnevndirnar eg nevndi í áðni altso fáast við sera fjølbroytt virksemi og tað er alt virksemið sum hevur óalmindiliga stóran týdning fyri fólk og tað er nakað vit ongantíð mugu gloyma tað er tað at tær avgerðir sum verða tiknar í hesum kærnevndunum tær merkja alt fyri gerandisdagin og fyri tilveruna hjá fólki hetta er viktigt tat hava íg huga føroya kæristovnur varð settur á stovni nítjan hundrað og áttaoghálvfems og er við árunum sjálvandi nógv broyttur akkurát sum tað føroyska samfelagið er ómetaliga nógv broytt tey seinastu árini síðani nítjan hunrað og áttaog hálvfems so fyri nøkrum árum síðani so var tørvur á at fáa eftirmett virksemi hjá kæristovnnum og skipanina hjá kæristovnunum hetta fyri at gera tilmælingar og ja um møguligar broytingar og tillagingar so a stovnurin kann hóska enn betur til dagsins samfelag hetta lógaruppskotið er so partur av tí arbeiðinum sum er gjørt í samband við at umskipa kæristovnin eg kann í hesum førnum nevna eitt álit sum var gjørt um føroya kæristovn fyri nøkrum fáum árum síðani og tað er sera væl úr hondum greitt og óalmindiliga áhugavert at lesa tú fært gott innlit í alt tað fjølbroytta virksemið sum kæristovnurin fæst við og eisini í hvussu vit sum samfelag søguliga hava ment okkara umsiting í hesum føri er so sjálvandi e talan um kærnevndir so hetta er eitt álit eg kann viðmæla øllum at hyggja eftir ná men tað er hetta við møguleikan hjá fólki at taka avgerðir sum ella at kæra tær avgerðir sum almenni myndugleikar taka tað er ein grundleggjandi og sera viktigur rættur sum fremur rættartrygdina og tað gagnar rættartrygdini hjá fólki at møguleiki er fyri at kanna mál eina eyka ferð um tað kundi verið í onkur illgruni um at málið ikki er rætt handfarið av fyrstantíð tí sum eg segði í áðni hetta er jú mál sum hava óalmindiliga stóran týdning fyri geandisdadagin og fyri lívið hjá fólki og tí skulu vit syrgja fyri at føroya kærstovnur hevur góðar umstøður at røkja sínar uppgávur hetta er til gagns fyri rættatrygdina hjá fólki og fyri okkum sum samfelag hetta lógaruppskotið sum vi viðgera at tað hevur verið til ummælis hjá umhvørvisvinnumálaráðnum hjá almannamánaráðnum hjá arbeiðslogsskipanini og barsulsskipanini hjá føroya kærstovni og hjá kommunufelagnum og so hevur tað eisini ligið til almenna hoyring tað er akkurát hetta við at geva fólki møguleika at seta seg inn í tær broytingar sum verða gjørdar tað er eisini viktigt ot vit mugu ikki gloyma heldur at formilla tað samskifta tað so væl sum yvirhøvur gjørligt eisini tí at tær avgerðir við taka her tær skulu sjálvandi vera til gagns fyri fólki fyri fólk so løgmansskristan ger í hesum lógaruppskotunum vart við at broytingarnar sum eru mældar til at gera tær eru tiknar til eftirtektar og uppskotið er broytt samsvarandi hesum eg fari so heilt stutt at siga nøkur orð um hesar tríggjar nevndirnar sum vit í dag viðgera fyri at flyta teirra heimildir og teirra virksemi til kæristovnin kærnevndin hjá aldso barsulsskipanini har verða kærir viðgjørdar sumviðvíkja avgerðin hjá hesum báðum stovnum sjálvandi her kann talan verða um afturgjald um karantenu um feriu og hjá barsulsskipanini kann tað verða útrokningargrundardag útgjalduskipanini og annað og í lógaruppskotunum verður upplýst at tar eru fimm nýggjar kærur komnar inn til hesa kærnevnd í einogtjúgu og átta kærur komu inn ítjúgu so er tað høvuðsbarnaverndarnevndin hon tekur eisini avgerðir sum eru so ómetaliga viktigar at tað kanska kann vera ringt at seta seg inn í týdningin av tíher er talan um mál um umsorganaryvirtøku um samverurætt um familjuviðgerð á stovnum dag og samdøgurstilboð á stovnum og her vórðu heili hundrað og níggjuogtjúgu mál móttikin og viðgjørd í tjúgu einogtjúgu so eisini hendan nevndin hevur eitt ótrúliga víðfevnt viktigt og lívsavgerandi virksemi at taka støðu til tann triðja nevndin sum talan er um er tvingsilsnevndin hetta er ein rættiliga nýggj nevnd hon byrjað sítt virksemi fyrsta januar í einogtjúgu so hon hevur virkað í eitt ár málsøkið hjá hesari nevndini er stórt og tað er fjølbroytt nevndin tekur støðu til góðkenning av tilmælum um tvingsilsinntriv hjá kommununum og almannaverkinum og nevndin viðger eisini kærur um gjørd tingsilsinntriv og aðrar avgerðir hjá myndugleikanum flyting uttantykki ávaringarogp hailingarskipanir serligar upplatingarskipanir til úthurð rættirin at halda persóni aftur at halda persónir í føstum sambandi nei í føstum í sambandi við reinfør og annað hetta er eisini her er eisini talan um hvussu mann sum starvsfólk á stovnum skal handhandfara ella vera um tey fólkini sum búgva har sum hava serligan tørv og her er eg veit at tað serliga eri ta tær avgerðirnar og tær virksemið sum fer fram í hesari nevndini er øgiliga avgerandi avavgerandi týdningi fyri eldraøki fyri røktarheimini og fyri fólk sumhava altso rmnsjúk og og starvsfólk sum eru um tey so eisini her er talan um óalmindiliga viktugt virksemi talan er í øllum førum um mál og avgerðir sum á ymiskan hátt kunnu merkja alt fyri gerandisdagni hjá fólki og tað er viktigt at vit hava tað í huga tá vit í rættarnevndini fara at viðgera hesa lógaruppskotini og vit í javnaðarflokkinum fara at geva hesum uppskotinum ta bestu viðgerð og eg ivist ikki í at forkvinnan í rættarnevndini og vit onnur fara at hoyra teir partar sum skulu hoyrast í hesum málinum so takk fyri frú forkvinna takk fyri tað er ein viðmerking frá súsanni bertolsen ger so væl takk fyri frú forkvinna eg vil noyta høvi at takka kristianna vinter poulsen fyri eina áhugaverda og greiða framløgu og so ætlari eg at spyrja kristianna vinter poulsen um hon heldur tað at nú at alt verður samlað undir føroya kærstovnu at tað fer at hava eina jaliga ávirkan á kærur framyvir tá ið serkunnleikin er samlaður einstað takk fyri kristianna vinter poulsen ger sovæl takk fyri tað sum súsana bertulssen spyr um er um