Kristina Háfoss (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-09-24
Topic: 1. viðgerð LM-024/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt (Skattalógin) (Dagføring av skattafríu upphæddini til sjálvboðið arbeiði innan ítróttaøkið)
ja til viðgerðar er so eitt lógaruppskot um dagføring av skattafríuupphæddini til sjálvboðið arbeiði innan ítróttaøkið og hetta eru eitt sera jaligt og gott uppskot sum vit í tjóðveldi taka fult undir við og verandi lóggáva hon ger tað jú møguligt hjá fólki at trekkja upp til tretivu túsund árligt í inntøku sum teiy fáa í sambandi við arbeiði sum tey gera fyri ítróttafeløgi trekkja tað fráskattskeldu inntøkuni og tað ger jú rættiliga stóran mun at mann sleppar undan at rinda skatt av tí partinum av upphæddini og í hesum uppskotinum verður so lagt upp til at tær tretivu túsund krónurnar so verða hækkaðar upp í hálvtrýss túsund krónur árliga og tá vit hugsa um at tað eftir hondini er ættliga nógv ár síðan hendan lógin varð samtykt hvussu nógv lønir annars eru hækkaðir prísstøðir hækkað og annað so er hetta kann mann siga á ein hátt ein slag av prísalsregulering av tí upphæddini sum varð ásettí lógini umframt at gera taðeit sindur betri enn tað afturat í lógaruppskotunum verður eisini upplýsthvørja ávirkan hetta fær tað verður víst til at í tvey túsund og átta átjan tá vórðu umleið ja góðar átta milliónir krónir rindaðar til átta hundrað og trýogfjøruti persónar fyri sjálvbobýða arbeiði innan ítróttaøkið men tað verður eisini víst á at í miðal fingu hesi fólkini níggju túsund sjey hundrað krónur so tey allarallarflestu liggja væl undir hesum her markinum á tretivu túsund frammanundan tó vórðu tað sum tað verður víst á hundrað og tjúgu persónar sum hava ligið millum fimmogtjúguog tretivu túsund krónur og inntøku í tvey túsund og átjan frá ítróttafeløgunum sum mann væntar at hesi her hundrað og tjúgu persónarnir kundu hugsast møguliga at fáa hækkaða samsýning aftan á hesa lógarbroytingina og og fara at fáa gleði av hesum her uppskotinum tað sum mann kann kanska sæta spurntkin við er gildiskoman hendan lógin kemur so ikki í gildi fyri emn fyrsta januar tvey túsund og einogtjúgu og har vilja vit avgjørt mæla til atlógin fær gildi fyri árið í ár soleiðis athon kann koma at virka skjótast møguligt annars so haldi eg vit eiga at taka kjakið upp um tað er rætt at vit bara hava hetta galdandi fyri ítróttaøki ella um vit áttu at víðkað tað til at fenna um meira enn ítrótta økið og har er eingin ivi um at eg meti at tað eigur atfevna víðari tað er øgiliga trupult at grundgeva fyri hví júst fólk ið fáa samsýning innan ítróttaøki skulu fáa hendan skatta fyrimunin meðan onnur ikki fáa tað nú hugsi eg sjálv um tá ið eg var barn og ung tá gekk eg til svimjing og flogbólt sum er ítróttur men gekk eisini til skótar við gekk eisini kórshang umframt musikkskúlanum klaver og mnn kann seta spurnatekin við í so fall at onkur fær samsýning í einum kóri fyri ati geva frálæru har ella í so fall at onkur velu um so er at skulan velja at rinda samsýning til onkran hví skulu tey ikki eisini fáa koma undir hesa her skattaskipanina tað haldi eg avgjørt nakað vit eiga at taka upp og eg dugi illa at síggja at vit sum land kunnu gera mun á hasum eisini haldi eg at vit eiga at fara inn á listaøki generelt og hyggja at jamen hvussu kunnu vit hjálpa teimum listafólkunum sum í dag royna og stríðast við at kunna liva fyri ta inntøkuna tey fáa áttu vit ik eisini athugt eftir onkrum lík líknandi skipandi fyri listafólk sum heild soleiðs at mann kundi lætta um skattliga øannars so gjørdi ísf fyri nøkrum árum síðani eitt rættiliga umfatandi arbeiði har mann royndi at uppgera virði av tí sjálvbodna arbeiðinum sum verður gjørt í føroyum og eg havi ikki akkurát upphæddirnar her men eg minnist sootølini at tað vóru ikki smávegis upphæddir tað verður lagt eitt heilt ófatiliga stórt arbeiði í í bæði ítróttinum og eisini á øðrum økjum og tað haldi vit øll kenna frá bæði teimum bygdum og býunu vit liva í og okkara egna lívi sum vit kunnu ikkiseta nóg stórt prís á tað arbeiðið sum verður gjørt og eru samd við teimum í at sjálvt um ein tílikk lov verður gjørd so mátti ikki ganga út yvir tað at tað verða minni sjálvboðið arbeiði at alt skal lønast og eg vænti heldur ikki at at tað verður so vit síggja tað eisini frá hagtølunum at tð er talan um hesar her umleið hundrað og tjúgu persónarnir sum nú liggja á inntøkum sum svara til hesa upphæddirnar vit nú tosa um annars er ítrótturin nakað sum vit flest øll hava so ella so verið partur av okkara lívi tey seinastu hagtølini vísa at umleið fimmogfýrs prosent av okkara ungu eru knýtt at onkrum felag sum eru i eru limur í ísf øog vit vita eisini hvussu heilt ófatiliga stóra jaliga ávirkanda hevur okkara børn og ung og fyri sjálvud eisini hava vaksin at vera partur av ítróttavirksemi bæði kann mann siga heilsuliga men sanniliga eisini sosialt og upp á allar aðrar mátar og tí er hetta sjálvandi virksemi sum vit skulu stuðla og stimbra undir og sum eg eisini haldi at bæði landið hevur roynt bæði við hesum at atveita stuðul nú er tað so umvegis at sleppa undan emveg til ítróttaandlek og tað sama eisini samkomur sum byggja og onnur og eisini við eina sovornar skattaskipan sum hetta her hera rítismanna eisini á vamidaves stuðlatí stuðulin til ítróttafeløgini á fíggjarlógini sum fær fer umvegis ísf hevur eisini verið hækkandi yvir tey seinastu nógvu árini men tað er eingin ivi um attað hevur har hava tey víst á at tey hava tørv á eini enn størri játtan so tað er vónandi játtan sum vit kunnu arbeiða við yvir tey komandi árini at blíva við við at økja og tá ið vit gera tað so haldi eg eisini vert at hyggja nærri at tey seinnu árini e aat jamen mann vildi veita eina eyka tstørri áttan til tey sum eru so kallaði elitítróttafólk at tey skulu fáa størri stuðul og tað taki eg fult við undir við og tað taka vit undir við at tað verðið tað rætta gjørt eisini men at vit mugu gera enn meira fyri at fáa breiddina við tí nú var eisini norðudagur í gjár vit høvdu eitt øgiliga áhugavert orðaskifti uppi í norðrlandahúsinum samband vi eitt tiltak sum var skipað fyri í samband við atnorðurótstagur var og evnið var júst framtíðin hjá teimum ungu hvussu vit kundu skapa enn betri karmar hjá okkum ungu sígsar at eingini dettu niður ímillum og hvussu tey kundu fáast at trívast og mennast og har var millum annað eisini ein fyrilestur frá ísf sum greiddi frá hvat verður gjørt har og tað sum gongur aftur og tað haldið orðaskifti vísti eisini ovæl tað er tað at okkara ungu ov tíðliga verða sett í ta støðuna at tey verða noyd til at velja velja ítróttagrein og tað vísise at tey verða yngri og yngri sum tað er nú tá ið tey skulu til at velja samstundis vísir gransking aðrastaðni at tað er ikki ein fyrimunur at tú velur ov tíðliga tað er ein fyrimunur um tey ungu varðveita hvørfall møguleikan at at ganga til tvær ymisar ítróttagreinir í longri tíð so eg har haldi at vit mugu prøva at hyggja at kunnu vit leggja at innseta mang inn í tær stuðulsskipanirnar vit hava tað sama eisini galdandi fyri at í dag mugu ítróttafeløgini ofta brúka nógv rættiliga nógva orku upp á tey bestu liðini hjá sær og ofta tey sum ikki kanska blíva tey so kallaðu elitiítróttafólkini fáa ikki nóg góðar venjarar og gevast eisini fyrr hvussu kunnu vit málrætta nakar pengar til at tryggja at ítróttafeløgini hava betri fíggjarligt rásarúm til at seta vaksinfólk at útbúgva venjarar bæði til sjálvandi tey bestu liðini men sanniliga eisini til at tryggja breidduna tí tað er tín verri alt alt ov nógv sum tá tey koma í tannáringa árini um tey ikki eru ímillum tey allarbestu jamen so detta tey av so eru ikki nóg góð tilboð til tey og tað má vera soleiðis at tað er rúm fyri teimum sum ynskja at gera ítrótt um tey ynskja at venja tvær ferðir um vikuna heldur enn at at venja fimm ella seks ferðu vikuna so eigi er tað eisini at verða rúm fyri tí og tað hevur ófatiliga stóran týdning bæði sum nevnt fyri tað tað sosiala fyri samanhaldi og fyri trivnaðurin hjá okkara ungu at tey vit varðveita tað tíðin gongur skjótt her men tað er neyðugt itað ein er ítróttaøkið men vit mugu eisini hyggja breiðari bæði tá tað kemur til tílíka skattaskipanir tí atat gera mismun á um tú ert innan fyri tað listaliga økið ella um tú ert innan fyri tað ítróttarliga økið tað haldi eg vit hava ein trupulleika við at forklára og tí vóni at vit kunnu taka tann spurningin upp at víðka hesa skipanina eisini og í mun til okkara ungdóm sum heild so hevði tað verið okkara vón at vit kunnu setta okkum saman land kommunur ítróttafeløg og eisini til dømis tey ungdómshús sum eru kring landið skótar samkomur og onnur øll sum hava ung at gera at at samskipa betri hvat er tað sum skal til fyri at vit kunnu lofta enn fleiri av herra ungu og geva teimum tað tilboðið sum tey ynskja og sum hóska til júst teirra ynskiraftaná skúlatíð men tað er ein stórður spurningur sum vit fara fylgja upp upp á aftan á hendan her útnorðurroðsdagin sum var í gjár og har vit høvdu eitt stakáhugavertorðaskifti hetta málið fer í fíggjarnevndina og vit fara at geva teina góða viðgerð har og vit tjóðveldi at taka sum sagt ulviðtí men meta at hetta er ein skipan vit eisini kundu víðka og at vit eiga at broyta gildiskonuna soleis hetta uppskotið kemur at fáa gildiskomið longu í ár ikki frá næstan ári takk fyri takk fyri so er tað bljustinussensum