Kristina Háfoss (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-10-09
Topic: 1. viðgerð LM-035/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um barsilsskipan (Barsilslógin) (Leinging av rættinum til barsilspening, hækkan av barsilsgjaldinum og broyting viðvíkjandi kærunevndini)
ja leingi tað eð væl skal vera í dag viðgera vit so nakrar broytingar í barsasskipanini eg hugsaði barat taka orðið tí at eg hugsi ati hetta fekk meg atiat koma huglaði eitt sindur yvir tey seinastu mongu árini av verípolitikki og og vísir ofta hvussu langa tíð tað tekur áðrenn mann kemur fult á mál við tingum í landspolitikki vistu úg fara aftur til summarið tvey túsund og eitt tá minnist seg tá flutti heim saman við familjuni manninum fýra vikur áðrenn dóttirin tann elsa ta elsa barnið hjá okkum varð føtt og vildi gjarna at hon skuldi verða fødd í føroyum tá vónaðu vit so eisini a hetta var summar í tvey túsund og eitt at tað var ein frælsant føroyum so tí sum tit minnast skuldi jú verða fólkakvøða um váriðsum tíverri varð varð avlýst men hon verður vónandi heilt skjótt h men tá var barsisskipan munandi øðrvísi hon var so heilt nýggj tá tí barsiskipanin kom je gildi í tvey túsund og eitt fyri nítjan árum síðani men tá var tað eisini soleiðis at flutti tú heim og hevði verið lesandi ella vartlesandi so so fekst tú ikki nakað gjald úr barsskipanini og vit eru faktiskt í somu støðum í dag sjálvt um vit nú hava fluttaðum langt at tað holið framhaldandi er í skipanina eg hugsu vit eiga at at hyggja nærri at tí men tvey túsund og eitt tá var tað fýraogtjúgu vikur barshilstíð fekk pengar og so tvær vikur til pápan tað var siga tú fekskt umleið hálvt ár barsilsgjald eg minnist at bíðilistarnir til dagstovnar hvørsfall her í tórshavn vóru øgiliga langir so foreldur fingu sletkki at børnini ansaði fyrr enn ofta tey vóru eitt ár ella longur so tað var eit øgiliga stórt gloppi millum barsisskipanina tá og nær te kundi fáa dagbarnahansaðan nær kondi koma aftur á arbeiðsmarknaðinin eisini hevði viðuskiftini eru blivin nógv betri í dag men tá ð vóru har í tvey túsund og eitt tá minnist tey eisini at allir flokkar søgdut vit skuldu koma upp á tveyoghálvtrýss vikur frá hesund og fýraogtjúgu upp á tveyoghálvtrýss taðvil siga frá ein hálvum til eitt heilt ár og tað gleðiliga er so hent at vit hava sæð nærum ikki allar men øgiliga nógvar samgongu síðani tvey túsund og eitt hava lagts eftir at roynt at hækka tíðarskeiðið í tann mundi verður rúm fyri tí og eg eri fegin um eisini at vit tey seinastu fýra árini í undanfarnu samgongu frá tvey túsund og fimtan til tvey túsund og nítjan tá eydnaðist tað at hækka tíðarskeið heilar tíggju vikur tveir og ein hálvan mánaðin mær kunnugt er tað eitt tað størsta lopið sum er gjørt og eftirløn varð eisini løgd afturat gjaldinum tí áðren var tað so at tú fekst ikki eftirlønargjald av barsisgjaldinum og nú taka vit so í dag við hesum lógaruppskotunum tey seinastu fetini fýra vikur afturat koma upp á tveyoghálvtrýss vikur og tað er eg haldi fantastiskt at vit eru komin her til hetta er vit vita á grannalondum hjá okkum hava eisini øgiliga góðar barsisskipanir men norðurlond sum heild og eisini føroyar vit hava nakrar av teimum bestu skipaninum í heiminum men sjálvandi einki kemur av ongum og júst hetta uppskotið sum fleiri av røðarar har vara inni á inniber so eisini at fyri at hava pening til at rinda út so má mann eisini hava inntøkur til at fíggja tað og her verður so lagt upp til at økja inngjaldið samhaldsfasta við umleið einogtretivu milliónum krónum svarandi til null komma eitt fimm prosent av lønini og tað skuldi so gjørt tað atbarsilsgrunnurin er sterkur til framhaldandi at kunna røkja sína uppgávu og og tað taka vit tjóðveldið sjálvandi fult undir við sum okkara framsøgufólk eisini hevur fráboðan landsstýrismaðurin hevur so fleiri ferði nevnt hetta her við ja men av tí at alsgjaldið lækkar so er hetta ikki einum hækkingarinngjaldi og tað sama eisini við øðrudaøldum sum ætlar at hækka eg haldi ikki t mann skal tengja tey tingini beinleiðis saman sjáltum eg skilji hann ger tað so er tað soleiðis at alsgjaldið til einuhvørja tíð eigur at verða ásett eftir hvat er er rætt fyri ta skipanina og og eftir tilmæli frá stýrinum og og tað heur landstýrismaðurin eisini fylgt so so eg haldi ikki tað rætt beinleiðis at tengja tað saman sjálvt um tað er sjálvandi skiljandi at landssýrismaðurn vil vísa á tað at samanlagt akkurát her og nú í dag vísir hetta her at tað gangur nøkulunda upp við at nøkur gjøld hækka og aldsgjaldið sum lækkar men aldsgjaldið kann jú hækka aftur um so er at tað kemur at tilmæli frá stýrinum og so gangi út frá landsstýrismaðurin kemur við tí annars haldi at tað er blivu sagt nógv gott hesim málum og okkara framsøgufólk vístu millum annað á at at vit ynskja at at at at landsstýrið arbeiði víðari við at fáa meiri smidligheit inn í skipanina vit ynskja eisini at tey sum fáa prematurbørn fødd ad øll tíðin á sjúkrahúsinum telur við í barsistíðarskeiðnum eisini at mann tekur hædd fyri at javnseta foreldur sum hava deyðfødd børn við tey sum ikki hava teyeg fáa børn eisini tað ati eitt annað sum faktiskt ikki hevur verið inni á tað er millum annð heta er møguleikan fyri at kunna seta skipanina á man kan siga pause eg veit um onkran sum teð hava arbeitt í føroyum nøkur ár og so hava tey valt at fara uttanlands eitt ár og so er teð komin aftur og so knappliga tí at tey tað ári ikki hava rinda inn til skipanina so fáa tey ikki sbarzilsútgjald sjálvt um tey hava altso rinda inn í fleiri ár árenn og tað heviverið ræðliga gott v sum hann veit a ann skal vea uttanlanda eitt ár mann kundi fráboðað skipanini at nú verða vit burturstøddu eitt ár verður komað aftur at mann tá kann vera partur av tí tí mann hevur rinda inn í nógv ár men tá fær mann knappliga einki burtur úr tí altso einki útgjald tá mann flytur aftur tað kann henda til dømis mann fyrr í í lestrarørindum ella annað burtur eitt ár so men tað kann tosa tíðin er farin mentað