Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-04-28
Topic: 2. viðgerð LM-104/2020  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um fuglaveiðu v.m. (Heimild at skjóta grágás, treytir fyri at fáa loyvi til tess, ásetingar um kanningar og vísindaligar teljingar og lógartøkniligar og málsligar rættingar)
ger sovælharra formaður ja hetta er so álitið í løgtingsmáli hundrað og fýra uppskot til løgtingslóg um broyting í løgslóg um fuglaveiðu heimild at skjóta grágást treytir fyri at fáa loyvi til tess ásetingar um kanningar og vísindaligar teljingar og lógartøkniligar og málsligar rættingar landstýrismaðuin í umhvørvisvinnumálum helgi abramsen legði málið fram fimta mars og eftir viðgerðina av fimtanda mars varð tað beint vinnunevndini nevndin hevði viðgjørdi málið á fundi tann trettanda fimtanda og trýogtjúgunda apríl undir viðgerðini hevði nevnd ur fund við umboð fyri føroya bóndafelag veiður skjóti felag føroya búnaðarstovna tjósavni mentamálaráðið og landsstýrismann í umhvørvisminnumál undir viðgerðini býtti nevndi seg í ein meiriluta og ein minniluta meirilutin sum er eg sjálv jákup mikkelsen johan dahl beinir johannessen hennikold og bjarni kárasom petersen hava hesar viðmerkingar hóast neyvar metingar av grákosastovnum ikki finnast so bendir nógv á at stovnurin hevur staðið í stórum vøkstri seinastu árini tað slepst ikki undan á gásin ger skaða ov eitt lendi tá hon er stórum tali legst á bø og veltir royndir gjørdar á búnaðarstovnum royndir hjá fleiri bøndum vísa at skaðin kann gerast rættiliga umfatandi við stórum fíggjarligum missuum fyri bóndi heimildina skjóta grágás verður eftir umsókn givin teimum ið eiga ella leiga veltlendi og sum kunnu dokumentera at gásin ger skaða á lendi higartil hevur tað verið búnaðarstovan sum letur loyvini og sum stendur fyri skráseting av skotnum fugli undir viðgerðini er komið fram at skrásetingin av skotnum fugli er óneyv og at helst verður stórur partur av skotnu av fuglunum ikki skrásettir hetta sæst aftur í tølunum frá búnaðarstovuni sum vísa at ímeðan tað í tvey túsund og fjúrtan vórðu skrásettar tvey hundrað og seksogtrýss gas so var talið einans fýraogtjúgu gas í tvey túsund og seytjan og níggjuogtretivu tvey túsund og nítjan sum er seinasta ári nevnt í viðmerkingunum meirilutin heldur at kravið um at boða frá hvussu nógvar gas verða skotnar eigur at verða hildið tí tað er ein av fyritreytunum fyri at kunna gera stovnsmetingar við grein seytjan b verður lóg verður við lóg álagt landsstýrismannin at stíla fyri at kanningar og vísindaligar teljingar verða framdar meirilutin ivast eitt sindur í hvørt búnaðarstovan er rætti stovnurin til at umsita vvísindaligar teljingar av fugli vinnunevndin vísti í álitið til løgtingsmál níggjuoghálvtrýss tjúgu tjúgu um fuglateljingar á at og í endurgevi neyðugt er at savna fakøki fuglateljingar men eisini skráseting dátusavning og gransking á átmargnfeldinum sum heild í dag er uppgáva býti spjadt og ikki minst liggja dátur sera spjaddar og mest møguliga nytta fæst tí ikki burtur tí arbeiðinum sum verður gjørt meirilutin skjýtur tí upp at geva landsstýrismanninm heimild at leggja hetta arbeiðið undir annan myndugleika og verða her hugsað um fyrrverandi náttúrugripasavnið sum í dag er undir tjóðsavninum ella havstovuna sum hvør í sínum lagi í dag granskað og savnað náttúrudáta undir hesum skipaðar fuglateljingar í teimum um fíggjarorka er til tess umhvørvisstovan er eisini ein møguleiki og tað er nevnt í samband við at landstýrismaðurin hevur í sambandið tað málið eg nevndi tosa um at savna hetta undir umhvørvsstovunum grágásið varð nærum útdey miðskaði seg áttatárunum og var hun tí friða grágásin er eisini fevnd á bordsáttmálanum um ferðandi fuglastovnar og á eva avtaluni um verja og ávísum fuglasløgum sáttmálar sum føroyar hava tikið undir við tá loyvi aftur verður givið at avmarka til avmarkaða skjóting á grágás varð hetta gjørt við teirri fyritreyt at skipaðar teljingar á stovnum skuldu setast í verk tíverri er hetta ikki gjørt hetta kostar áleið trýss túsund krónur um ári í fimm ár so tað er sostatt ikki tí at tað kostar so nógv men skiftandi landsstýrisfólk hava also ikki framt hettar sum annars varð teimum álagt av løgtinginum øll vildu gásasløg eiga at verða tald tí fleiri gásasløg eru í føroyum fuglateljingin er neyðugt fyri at burðardyggan á burðardyggum grundarlagi at loyva avmarkaða skjóting og í framtíðini kanska eisini veiðu av grágásunum í viðmerkingunum stendur at loyvi verður givið til at skjóta grágást fyri at drepa ella styggja gásaveltum lendi meirilutin vísir á tá loyvi verður givið at skjótas so eigur tað verða fyri at drepa tí skjóting fyri at styðgja kann føra til nógvan lanbskotnan fugl og tað er ikki samsvari við góðari røkt av djóru og har skuldi eg kanska nevnt hetta at tá hugsaði mann ikki um sovorðið sum flogvøllin har har tey skjóta fyri at styggja dagliga altso har tey skjóta fyri í samband við at flogferðini koma og fari meirilutin setir fram soljóðandi broytingaruppskot og tað er eitt broytingaruppskot har mann kann seta eitt ovara mark fyri talið áv grágás og ein broyting sum sigur at landsstýrismaðurin kann flyta hetta við teljing og skráseting og gransking av gásastovninum undir annan stovn tað sum verður víst á í viðmerki til hesar broytingarnar tað er at av tí at landsstýrismaðurin nú við lóg áleggur sær sjálvum at skráseta og telju o gransku í í gásastovnum so kann hann við støði í tá ið tær granskingarnar gjørdar tað fer helst at takka fleiri ár men tá tá er hann ein til ur um tað skuldi víst seg at stovnurin minkar øgiliga skjótt av hsri skjótingini sum kanska ikki r so sansýnligt beint nú so kann mann seta eitt ovara á mark men tað er ikki nakað sum fer at verða gjørt vænti eg í nærmastu framtíð tí sum nevnt so er henda teljingin og skrásetingina um granskingina á stovninum ikki gjørd og harra formaðu eg havði hug at leggja afturat at tað e vera rættiliga áhugaverd viðgerðas av hesum málinum og grágásin er tann gásin sum ger størstan skaða á velta lendi í føroyum men tað eru ymisk sløg av gas í føroyum og hendan lógin fevnir bara um grágás tað kundi eisini verið aðra gas altso vis mann til dømis tók villgásirnar sum heild sum bjarni hammer vísir á við sínum viðmerkingum men tað er øgiliga trupult at gera at víðka fyri tað fyrsta hevi tað ikki við identitetir at víðka lógaruppskot til at fevnt um aðrar gas tað havi vi fingið avklár í samband ð viðgerðinarmálinum men ein onnur avbjóðing hevði eisini verið at av tí at føroyar hevur bundið seg til fleiri altjóða sáttmálar og av tí at føroyar teir landsstýrisfólk sum tey landsstýris fólk sum hava sygjað við hesum økjum tey hava ikki ígjøgnumført tað tey átta síðan tvey túsund og trettan við at metta um stovnin vit eru rættiliga sannførd um at grágásustovnurin er væl fyri í dag og tí føla vit okkum púra trúgv við at loyva lata uppaftur fyri at skjóta grágást men vit halda atað r harmiligt at mann ikki hevur gjøgnumført ta skráseting sum mann átti avt gjørt hesi árini so mann kanska kundi farið væl víðari enn tað mann ger í dag og latið upp fyri at mann eisini kundi skotið onnur sløg ella mann kundi sagt hetta slagið muga vit yvirhøvur ikki nerta og hetta kunnu vit nerta tað er hvussur í mínu sál eingin ivi um at grágávsin ger stóran skaða á nývalslendi og tað ámága vit taka atlit til men tað má eisini vera skil í tí vit gera í føroyum vit kunnu ikki við eina løtu samtykkja altjóða sáttmálar og siga okkum vera burðardygd og so í næstu løtu á ongan hátt liva upp til tað so eg haldi at tað sum liggur á borðinum nú er ein pragmatiskt loysni millum tað at mann letur upp fyri at man kann skjóta grákast tað kann mann ikki í løtuni tann lógin e vur farin úr gildiso í løtuni kann mann slett ikki skjóta grákast mann letur upp fyri at bøndur kunnu fáa loyvi til at skjóta at grákast og teir kunnu eisini lata øðrum hetta loyvi men samstundis so vísir mann á at landsstýrismaðurin skal brúka hesi tingini sum mann áleggu sær sjálvum at telja upp soleiðis at vit í føroyum kunnu vísa at veiðan ella at skjótingin á grágás er burðardygg takkfyri