Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-04-13
Topic: 2. viðgerð LM-083/2020  Uppskot til samtyktar um at seta á stovn matvørubanka
dlims fær orðið gersuvælja takk fyri harra formaður tað er so uppskotið um matvørubanka sum er til aðru viðgerð í dag eg haldi sjálvandi at tað eru stórt spell at vit ikki hava eina samda nevnd um hetta málið vit vita at maturin erhr ger stórar mongdir vit vita eisini at fólk eru sum hava tørv á hesum matinum vit vita eisini at fólklongu eru sum gera hetta arbeiðið sjálvboðið men at tey ikki røkka út til alt landið og at mann kundi stuðla teimum í at gjørt hetta arbeiðið í ein longri tíð og enn betri so tað haldi eg er stórt spell lat meg sláa tað fast eisini at ætlanin við hesum her uppskotinum hon er ikki tað at nøkur fólk sum ein undanfarin yspyrjari spurdi skulu hava mat sum er gamal og ikki heilsugóður ein slíkur matvørubanki hevði verið gjørdur eftir reglugerðin frá og í samstarvi við heilsufrøðiligu starvsstovuna tað er eisini orðað í tí uppskotinum sum fyriliggur hetta er eitt ein eitt uppskot sum kundi skapa eina vsøðu í staðin fyri eina luvlísstøðu altso eina taptapstøðu sum vit eru í í dag vit kundu sloppið undan at brúkt eina rúgvu av orku upp á at brenna mat vit skuldu kunna reduktsera okkara útlát og so høvdu vit kunnað givið nøkrum fólki sum hava tørv á tí ókeypis mat hetta her hevur eisini verið víst avundanfarnumrøðarum røðarum ø siristenberg til dømis at talan er um ein etisk etiskan spurning tað er tað so sanniliga tá ið vit tosa um matoysl bæði tí at okkara útlát og okkara ovurframleiðsla førir til at vitfaktisktforverra lívið hjá pørtum av heiminum meðan vit hava livað í hvat skal mann siga í yvir slóð í vesturlendska partinum av heiminum so eru aðrir partar av heiminum sum sum stríðast undir tí at vit hava hesa her ovurframleiðsluna og dálkingina sum vit stuðla upp undir alla tíð samstundis sum eisini eru fólk í okkara egna samfelag sum ikki hava mat í munnin altíð tað er jú í prinsippinum hetta við at vit koyra mat vekk meðan onnur fólk eru sum hungra vit eru eittríkt samfelagi so er tað nakar sum hevur tørv á hesum her matinum er tað kanska nøkur sum vildu spurt vit eru í ríkt samfelag so vit hava pengar til at seta av til hetta her átakið men vit eru so sanniliga eisini eitt dýrt samfelag og tað vil siga at tað eru nøkur fólk í okkara samfelag sum liva undir fárætakmarkinum og vit hava fólk í okkara samfelag sum ikki fáa endarnar at røkka saman hóast tey kanska hava púra vanlig størv so fáa tey ikki lívið í til dømis familjuni at hanga fult saman tí vit seta øgiliga høg krøv okkara bústaðir eru øgiliga dýrir okkara vørur øgiliga dýrar so vit eru eitt ríkt samfelag ja men vit erus sanniliga eisini eitt dýrt samfelag og har koma fólk í klemmu og tað hava vit sum landsins myndugleiki tað hava eg faktist skyldu til at hyggja uppá og tí haldi eg at akkuráteitt uppskot sum hetta sum kanska ikki sjálvandi ikki einsamalt fer at loysa allar teir trupulleikarnar sum vit hava við vella ovur framleiðslu og dálking kundu verið eitt gott átak fyri nøkur fólk í føroyum í dag samstundis sum tað eisini hevði verið umumhvørvisliga gott htað er eisini tað tappar eisini inn í eitt kjak sum vit kanska ikki ordiliga hava havt her í løgtinginum í øllum førum ikki meðan eg havi verið her um matvørutrygd vit eiga íí okkara ríka samfelag at syrgja fyri at øll hava atgongd til góðan mat og tað kundi hetta uppskotið eisini verið við til at framt tað hevur tað verið sett spurninguri spurnartekin við um ein matvørubanki hevði køvt tað arbeiðið sum longu er í gongd og har vil eg siga at at heldur tvørturímóti minnilutin í vinnunevndini sum er partur av meirilutanum í løgtinginum vísti á at athetta her er at mann mann eri bangin fyri um mann fer at køva tað innikiativið sum longu verður tikið á hesum økinum av eldsálum og hjálparfelagsskapum og har vil eg bara siga og tað haldi g eisini eg eri nokk so greitt í uppskotinum sjálvum at tað er als ikki tað sum er meiningin heldur eg meiningin at mann ger arbeiðið uppaftur lættari hjá hesum fólkunum sum arbeiða við tí í dag um mann í samráð við tey og við teirra mannagongdir fer inn og hyggur at hvussu fáa vit gjørt hatta arbeiðið lættari fyri øll og hvussu fáa vit hendan matin út um alt landið tí tað var eisini nakað sum eg fekk at vita hevði verið víst á í nevndini at maturin røkkur ikki út til alt landi tað eru partar av landinum kanska mest í miðstaðarøkinum har har tað eru felagsskapur sumtíbetur gera i megnar arbeiði meðan kanska úti um í landinum er eitt sindur minni av akkurát hesum her arbeiðinum ella hesir felagsskapirnir ikki røkka heilt harút ja samstundis so hevði hetta eisini verið positivt í samráð við hesa her handlarnar at mann kannfáa handlarnar til at lata matin tí at tey hava víst á at tey gott kundu brúkt eittslíkt inisjiativ at matførahandlarnir høvdu tikið undir við at mann fór í holt við hetta og høvdu brúkt tað við sær arbeiði fór í gongd vit hava manglandi hagtøl á nógvum økjum í føroyum tað eri eg púra samd í men eg haldi at tað er eit nokk so bíligur ella nokk so bíligt argument fyri ikki at samtykkja hetta uppskotið tí fyri tað fyrsta so er tað einki í vegin fyri at mann skipar ein matvørubanka og at mann eisini samstundis fer í gongd við at skaffa hagtøl fyri hvussu nógv van mat vit koyra burtur hví hvørjum liði vit koyra mat burtur og og so framvegis so tað er einki sum forðar fyri at bæði tingini kunnu henda í senn samstundis so er tað ikki spurningur um handlarnar koyra mat vekk tað vita vit at teir gera bæði fólk sum hava arbeitt fyrr í handlum hava sæta vit sjálvi sum eru til handils kanska beint áðrenn handilin lukkar síggja tað eisini so vit vitaum maturin er her vit vita fólk hava tørvá honum vit vita tey verið gott fyri umhvørvi at fingið hann út til fólk ístaðin fyri at brenland so her er ikki ordiliga nakað sum forðar fyri tí kanska mann velur at taka hagtøl fram sum eitt men so skilji eg heldur ikki at mann ikki kanska ja grundgevið fyri nær hesi hagtølini fara at koma ella hvat mann ætlar at gera víðari so eg haldi at tað argumentið er rættiliga tunt fyri at fella akkurát hetta uppskotið sum kundu verið ein vinvinsstøða fyri ja fyri umhvørvi og sosialt í okkara samfelag fyri fólk sum hava trupult við at fáa endarnar at røkka saman hetta tepp bar inn í okkara framleið og blaka vekk mentalitet og mentan sum ikki er gjørlig at halda koyrandi eg haldi at fyrsta viðgerð vísti øgiliga væl á at vit øll ikki síggja okkum aftur í at í føroyum koyra vit mat vekk tað er ikki nakað sum vit kenna okkum aftur í og tí haldi eg at øll átøk innanfyri júst hetta er nakað sum vit eiga at taka væl ímóti og eiga ati at siga ja takk til og tí vil eg sjálvandi mæla fólki til at atkvøða fyri hesum uppskotinum sum bæði umhvørvisliga og sosialt hevði kunnað skapa nakað