Jenis av Rana (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2022-03-16
Topic: 1. viðgerð LM-129/2021  Uppskot til samtyktar um at leggja grundleggjandi avgerðina um loftrúmsradara fyri Løgtingið til avgerðar
ger so væltakk fyri harra formaður tað hevur verið ómetaliga áhugavert at lurta í dag eg haldi at tað hevur verið eitt gott orðaskifti positivt og virðiligt og at eg fari at loyva mær at siga fult út í tráð við tað sum eg meti ati vanligi føroyingurin hugsar og ynskir í hesum máli tað trúgvi eg o lat meg líka siga at samráðingarnir sum hava verið hava eru øgiliga góðar ikki minst seinast fundurin sum var fyri einum viku síðani í í keypmannahavn og tað er tað sum eyðkennir hetta málið altso í mótsetning til útbyggingarnir sum vóru á sinni fyrstu trýssunum radaraloran ogforvóri sattir støðunum tá tá fingu løgmenni jú í í í einrúmi kunning frá donskum myndugleikum um tiknar avgerðir og tá var enntá talan um at senda hermenn til føroyar og og nýtsla av møguliga nýtslu av føroyskum firðum í krígsstøðu so hesi ferð hevur tað verið júst tað mótsatta tað hevur verið opið frá fyrsta dagi av opið samskifti millum landsstýrið og donsku stjórnina og tað hevur ongantíð verið nakar ivi um at føroyski myndugleikar eiga avgerðina siga okur nei verður eingin radari settur upp men okur eru komnir í endafalsuna vónandi tað iviskti onga løtu í og og okur stýra ímóti at at áðrenn summarferðina so so er eri okur komin á mál so kunnu okur geva eitt endaligt svar og eg má siga akkurát sum er at tað skal undra meg ómetaligt vissi tað svarið frá føroyingum ikki verður eitt rungandi ja men tað er nøkur nøkur ting sum okur tosa um samanum enn sum okur eisini skulu fáa á mál men eg haldi eg fari at loyva mær sum landsstýrismaður at nevna nøkur av teimum tingunum sum sum eru komin á á mál sum ikki ivist í verða við í semjuni og nøkur av teimum hava verið nevnt tikin upp her í dag til dømis verður ein ein stýrisbólkur vistað verður eitt ja so verður ein stýrisbólkur og embatsfólkum í føroyum í danmark sum kemur at fylgja gongdini frá byrjanin av og til endan viðgera spurningar um viðkomandi mál sum kunnu stygga seg upp hatt skal takast fyri føroyskum ynskjum og krøvum í sambandi við uppsetan ja pplanering og uppsetan og og rakstur av radarunum og hesun bólkurin skal so kunna heita á serføroyingar um at taka lut í viðgerðini og skal loypandi kunna politiska myndugleikan og føroyskar fyritøkur og veitarar fáa sjálvsagt møguleika fyri at átaka sær uppgávur í sambandi við ætlanina og tað verður heilt frá byrjanin av og til endan bæði í fyrireikingarfasini í byggitilgongdini og tá eð ræður um raksturin og efturat radarin tikint nýtslu og atlit verða sjálvandi sjálvandi tikist av tí virksemi sum frammanundan er í og á sótnfelli bæði tá ið tað ræður um atgongdina til tindum og til tey leigumáli sum frammanundin eru har og nakað sum eg eri glaður fyri tað er at at vága floghavn og og føroyskir myndugleikar tey hava heitt á og og tað er eingin eingin mótstøðu móti tí at tey eisini fáa atgongd til til myndirnar sjálvandi vørn mrcc boð floghavn tað fer at økja um trygdina hjá flogførunum g tyrlum og borð verður eisini so í bandi at viðkomandi starvsfólk tey fáa neyðuga upplæring og í at umsita raddarmyndirnar harvið økisflogtrygdum og og tilbúgvingum í í tí sambandi hatta var bara nøkur av teimum tingumum sum okur ikki ivast í at okur koma á mál við men lat meg so líka taka aftur í nøkur av teimum tingum sum hava verið nevnd her og sum kanska spurningar ella ella illgitingar sum hava verið frammi tað er eingin sum helst ivi um at siga okur nei so verður tað eitt nei vilja okur ikki hava radaran sett hann upp so verður hann ikki settur upp men so livigráso við tí tí tómrúminum og tí vandamiklarúminum har eingin verja er framyvir og tað hevur sum onkra onkran lagt upp til at tað hevur verið eitt øgilitrál men tað hevur tað ikki verið tí okur hava havt góða tíð og báðir partar hava tosað um hetta her at okur okur taka okum ta tíð sum eg brúkir fyri tí radarin skal kontraerast einaferð í í ár og fyrsti fyrsti peningurin verður ikki brúktur fyrr enn í í trýogtjúgu og hann verðr ikki liðugur fyri enn í áttaogtjúgu og eitt afturat hetta hevur einki uttan mun til hvussuofta ein ávísur foxformaður tosar um herna og roynir at at at at forskrekkja fólk við tí hetta hevur einki við herna hermenn krígsútgerð ella hvat mann hugsar um at gera og hetta hevði snøgt sagt ikki blivið góðtikið av samgonguni og eg hevði so skuldi tað verðað góðtikin av samgonguni so hevði eg beinanvegin brúka ta úttrykkið runnu skíggjandi burtur eg hevði ikki verið við í tí als ikki hetta er talan um ein ein radara har tað var einki petti við krígsútgerð ella herna at gera eg haldi at tað var bjarni kárason sum nevndi at um tað er tað at okur eru bangin fyri attað fellur vist tað kemur í løgtingi ei als ikki tvørturímóti eg havi onga løtu í hesum forløtunum ivast um hvar føroyingurin er staddur í hesum málunum føroyingurin er saman við í hvussur meirilutanum í tinginum m tað er ikki bara har veg inntrikk av samgongulimir væl plantaður í tí demokratiska partin av vesturheiminum har mannavirði verða væl virgd og vard eg haldi tað var høgni hoydal sum legði upp til at avgerðin kanska longu varð varð tikin orsaka visseg ikki var høgni hoydal eg haldi tað var at hon ikki at hon longu er tikið nei als ikki eitt nei í føroyum er eitt nei eitt nei til ein radara ger at eingin radari verður so er taðhett her við uttanlandsnevndini okur miðflokkini hava altíð raðfest uttanandsnevndina eg haldi e ómetaliga høgt eg haldi at tað er bara eitt tíðarskeið okur ikki hava verið við í henni so tað er ein spurningur um raðfesting okur síggja tað eisini at at formenninir í báðunum av teimum stóru andstøðuflokkunum høgni hoydal og aksel johannesen eru við í uttanandsnevndini og tað eri so ómetaliga glaðurigur og tað hevur verið eitt eitt ótrúliga gott samskifti vil eg siga sjálvt um okur hava verið ósamdur við uttanlandsnevndina og í stýrisskipanini er ásett at landsstýrið skal ráðføra seg við uttanandsnevndini í sambandi við samráðinkar við ríkismyndugleikarnar av stórum týdningi fyri viðurskiftum í føroyar danmark ímillum og tað hava okur gjørt eg havi verið fleiri ferðir okur hava brúkt ta tíðina sum skal til og er komin til eina eina góða niðurstøðu haldi ótrúliga gott samband og stýrisskipanin fyriskrivar at landsstýrið kann ikki gera eina avtalu við rísmyndugleikanar uttan samtykki løgtingsins um slík avtala krevur løgsinsins luttøku fyri at verða úthynt ella um hon annars er týdningarmikil hvussu er so við radarmálinum jú radarmálið krevur ikki lóggávu í sambandi við uppsetaðum av radarunum og heldur ikki skal skal skal fígging játtast til endamálið á løgtingsins fíggjarlóg samtykki løgtingsins annað enn ráðførslu við umboð uttanansnevndarani er tískil ikki neyðugt fyri at kunna útinna eina avtalu í donsku stjórnu um uppsetanin av radaranum og hetta er beinleiðis úr stýrðursskipanarlógini um ein avtala umsetan radara verður mett týdningarmikil sum tað stendur tað er tað er ein ein tulking og higartil hevur samgongan ikki tulka at hetta er eitt so stórt mál tað er heilt onnur mál sum skuldi fyri løgtingi ata talanum til dømis uppseta mesilur ella ella senda senda herna til føroyar so var tað eitt heilt annað mál hetta her ein ein vinarligur virðiligur fyrispurningur um at seta ein radara upp sum kann dekka eitt tómrúm sum er í í í íja í luftrúmunum yvir okum eitt vandamikið tómur sum flogføri kunnu goyma seg í og okur hava tosað í einum virðiligum tónar og fara at gera tað framvegis framyvir eisini og væntandi og vónandi so verður tað eitt gott