Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-03-23
Topic: 2. viðgerð LM-064/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn (Víðkan av stýri, heimild at útvega lutaíbúðir, heimild at veita ráðgeving um alternativar byggihættir, økt lánsheimild til bústaðabygging, heimild at stovna partafelag o.a.)
rutvang gersovæltakk fyri tað skal sigast at eg havi ikki verið við í nevndarviðgerðini av sum drúgva máli gtí havi eg nokk ikki sama innlit í allar smálutir og kenni haldir kanska ikki líka væl sjónarmiðjuni hjá øllum hoyringspørtum í hesum málinum tí fari eg at fyrihalda meg eitt sindur yvirskipa málið sum vit øll hava tá tað er við víkjandi bústøðum tað er at fáa fleiri leigu bústaðir ásannandi at vit hava eitt stórt bústaðartrot av fleiri orsøkum í mun til restina av andstøðuni so eri eg slett ikki bangin fyri tí privata tvørturímóti afaktiskt so hevði eg ynskt at marknaðurin loysti hesa uppgávuna eins og marknaðurin loysir so nógvar aðrar uppgávur men veruleikin er at marknaðurin loysir ikki í nóg stóran mun hesa uppgávuna tí hevur mann í flest øllum framkomnum londum almennar skipanir sum taka hædd fyri tí serliga í stórbýum har sum mann sær at bústaðarprísurin liggur aloftast munandi hægri enn uttan fyri stórbýir í danmark hevur mann tað sum eitur almennu tboliar tá sosialt bolibøkarí og tað hevur akkurát sum leigubtaðnir hjá bústøðum tað er opið fyri øllum men tað vil væl vera ið hvussu er ávísan mun soleiðis at fyri nógv fólk vil ein leigubústaður frá bústøðum verða fyribils kanska teimum flytur heim til føroyar kanska er mann eitt sindur spentur fíggjarliga nýútbúgvin og sovíðari men hjá teimum flestu vilda vera soleiðis at mann verður førur fyri at skaffa sær sín egna bústað sum mann eigur at búgva í hinvegin eru tað nøkur fólk sum ongantíð koma at hava fíggjarorku til at ogna sær egnan bústað og tí vil bústaðir fyri nøkur fólk verða ein varandi loysn eg eg hevði tá ið vit sótu í samgongu hevði eg eisini mítt fyrivarni í mun til at bústaðir bygdi leiðu bústaðir at eg var bangin fyri at kanska serliga visutíðirnar venda knappliga at bústaðir fer at troka ta privatu burtur at vit egentiliga kunnu fáa óætlaðar strukturbroytingar mann sær eitt nú í í grønlandi har sum tað almenna er sera sera dominerandi á bústaðarmarknaðinum men faktiskt hava tær nógv størri trupulleikar enn hvat ið vit hava so taðat tað almenna tekur yvir er eingin garanti fyri at problem verður loyst kanska tvørturímótir í løtuni eri eg hvussur sannførd um at tað væl og virðiliga er rúm fyri privatum og almennum leigubústøðum tað hevur tað stórta altíð verið á bústaðarmarknaðinum vit kunnu til dømis taka eitt grundøkisum dømi her í havnini kommunan stykkjar út til ein ja faktiskt halda vit ein rímiliga høgan prís men tað privata tú fært privat grundstykkir sum eru í hvussu er dupult so dýr sum eitt kommunalt grundstykki men tað er einki problem tí tað er pláss fyri báðum og soleiðis skal tað vera og og til dømis sleppur tú rundanum bíðirøðir akkurátsom við við bústøðum altso altso tú hevur eina guttan tørv jamen so vil tað privata loysnin oftani vera tann rætta fyri teg vissi tú hevur fíggjarorkuna og tað hava øll bara ikki bil nevndi eitt dømi har sum tað privata megnar at standa seg í kappingini við bústaðir við simpultenn at hava eitt hægri tænastustøð soles skal tað vera tað sum mær ikki dámar við hesum uppskotinum er at mann fer inn ja eg eg dugi sella gjøgnumskoða eg og spyrji meg sjálvum hevði mann valt hesa loysnina visti mann etableraði bústaðir frá byrjanin av ella er hetta eitt sovorðt neyðar egg eitt ein kompromi ímillum sum mann kann fáa semju um tað vita vit í politikki at viðhvørt endadu við einari loysn har sum einasta ordiliga grundgevingin er at hetta var tað mann fekk semju um tað sum eg síggi fyri mær er at vit frameftir fara at fáa á leiðumarknaðinum ein peruvelling av privatum og almennum har sum tað verður illa gjøgnumskykt hvørji almenni áhugamál eru hvørji privat áhugamál og tað sum eg í veruleikanum eri bangin fyri tað er tað at tú fert slett ikki at hava fult út privatir aktørar á leiðurmarknaðinum frameftir tað sum tað fer at snúgva seg um er onkursvegna at fáa fatur í hesum her almenna kapitalinum gjøgnum bústaðir og so onkursvegna brúka tað og og eg kann hopa upp á at eg taki feil í mínum væntanum men eg eg haldi hetta er ein undarlig konstruktión eg dugi ikki ordiliga at síggja hvørjum tað skal gagna og sjálvandi er tað eisini tí at eg haldi slekki at bústaðir almennu bústaðir skal loysa øll problemini og tað síggi eg fyri mær at tað fer at vera soleiðis frameftir mær dámar ikki hetta her at mann letur bústaðir byggja barnaheim tað er bara ein orsøk til at mann letur bústaðir um at gera tað tað er tí at innan fyri rímiligar íløgukarmar á fíggjarlógini rúmast barnaheimið ikki komandi árini tí at mann raðfestir eitt nú tunlar og annað sum vit eisini hava tørv á men mann hevur ikki raðfest barnaheimið og tí skumpar mann ta uppgávuna yvir til bústaðir og tað er jú ein total andsøgn í at mann mann kemur við hesum her tí mann sigur jamen bústaðir megnar ikki uppgávuna sum nú er og so gevur mann bústøðum eina uppgávu afturat sum til hevur verið púrasta almenn nemliga at byggja almenna stovnar og eisini hetta her sum hennrikold hevur víst á fleiri ferðir í dag at mann leggur nakað virksemi uttan fyri fíggjarlógina sum heilt natúrliga hoyrir heima á fíggjarlógina og haldi eg eisini mann eigur at taka við í ta roknistykkið at rakstrar útreiðslurnar koma at vaksa munandi komandi árini og rakstrarútreiðslur hava jú tað við sær at tær eru afturvendandi og gjarna vaksa teir í mun til íløgur sum bara eru útreiðslur ta einu ferðina og so er tð heta her við at mann víðkar stýrið eg haldi tað er sera áhugavert at tað kemur frá einum flokki sum var alment úti í í í sjónvarpinum og har sum mann segði at einasta orsøk til at mann vildi varðveita búskaparráðið og landsbankan var at tí man vildi varðveita inntøkubein til limir í sínum egna flokki so eg taki fyri givið attað er um somu tíð at hetta uppskotið er gjørt at einasta orsøk til at mann víðkar stýrið fyri bústaðir er at mann vil hava tvey inntøkubein afturat til síni egnu partafólk tað haldi eg er eri vánaligt sum heild so haldi eg ikki at hetta hesin her leisturin er ikki eg havi g haldi hani sera ivasamur eg havi fleiri nógv fyrivarnað í í mun til hetta her eg haldi faktiskt at tann loysturin sum lá á á borðinum áðrenn vit fóru til val sum vit høvdu lagt fram var ein góður leistur hann vá greiðir hann gav pláss fyri privatum har var eitt ávíst avkast krav til bústaðir sum tað jú frammanundan er at mann nú bara fer at byggja leiðubústaðir í partafelags formi bara tað at mann ger tað í partafelags formi tað ger mann jú bara har sum tað eru marknaðar treytir onkursvegna hvat hendi við teimum borgarum sum í dag ikki megna at fóta sær undir vanligum marknaðartreytum tað tað haldi eg ikki er serliga betryggjandi við hesum uppso