Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-03-15
Topic: 1. viðgerð LM-099/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tilbúgving (Tilbúgvingarlógin) (Heimild at skipa kommunal tilbúgvingarøki, stovnseta ein vaktsentral, skipa Kreppuráð og Átaksráð og gera tillagingar)
ger so vælja takk fyri harra formaður ja tað er løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tilbúgving tilbúgvingarlógin sum skjótt er tíggju ára gomul og landsstýrismaðurin sigur at tað er í grundini ikki hent so nógv á økinum síðani tann lógin varð sett í verk og nú leggur hann eitt uppskot fram um at gera nakrar ítøkiligar broytingar og tær broytingarnar haldi eg øsnúgva seg nokk so nógv um at landsstýrið skal meiri inn á vøllin og fáa heimild til at átaka sær hvussur nakrar uppgávur um enn sagt verður at ábyrgdin hóast als liggur hjá kommununum og vtu hyggja at grundgevingum fyri at leggja hetta hesar broytingarnar fyri løgtingið so vísir mann á tvey dømir og mann vísir á tann stóra eldin á tvøroyri var hann pelagikk og so og so hitt dømi tað er koronafarsótt og vissi eg so seti akkurát koronufarsóttina inn í kontekstina í hesum uppskotunum so so fái eg øgiliga illa eyga á hvør samanhangurin er millum tey bæði tí at eg eg dugi øgiliga illa at síggja at tey tiltøkini sum landstýrismaðurin tosar um ella nevnir í hesum uppskotunum í sambandi við ja meiri samskipan møguligt kreppuráð møguligt átæksráð og sovíðari at tað hevði broytt nevnivert upp á mátan sum vit hava takklað koronufarsóttina sum fyrst og fremst snýr seg um eina eina eptemi eina farsótt hvar ið tað er heilsumyndugleikin saman við teimum sum hava heimildir og skil fyri farsóttum sum eru tey sum eru í front og so snýr tað seg jú um at lata landið aftur og har má mann siga at har máta fyrst og fremst verða landsins hægstu myndugleikar sum standa fyri tí teimum átøkunum og ikki helst ikki myndugleikar sum liggja longur niðri í skipanini tí at tað eru so mikið álvarslig átøk sum hava verið gjørd altso í sambandi við koronufarsóttini tað at mann letur landið aftur noktar fyri at at ferðavinnan yvirhøvur kann vera virkin letur flogvøllin nærum aftur og so víðari tað er jú so strang tiltøk at har haldi eg at tað hevði neyvan verið í øðrvísi við ella uttan eini slíkari áseting sum hendan lógin kemur við hinvegin so haldi eg at tað eru ting sum tala fyri at tað eigur at verða einein yvirskipað samskipan av krepputiltøkum og av átøkum tá ið tá ið stórar vanlukkur henda har haldi eg at í flestu førum eru tær einstøku kommunurnar hvør sær og veikar og hava kanska ov lítið av millum og av lítið ov lítið av av tilfeingi bæði materielt og av mannatilfeingi so pent sum t eitur at seta inn men har mugu allar kreftir til tá ið ein stór kreppa hendir í einum lítlum landi sum okkara og tá er tað ógvuliga skilagott at mann hevur greiðar heimildir og mann greiðar ásetingar um hvør ger hvat og soleiðisnar skilji eg hetta uppskot at mann sum landsmyndugleiki við ábyrgd fyri tilbúgving átekur sær ta uppgávuna sum tað er at standa fyri tilbúgving og so syrgja fyri at mann hevur eina lóg sum áleggur teimum ymsu pørtunum hvat tey skulu gera nú var inngolf sólvar molsen gott at hoyra inngolf sólin olsen aftur á tingi gott altíð gott at fáa ein glyvran mann afturat inn á ting ønú var hann inni á hesum at hann harmaðist um at kommunurnar ikki eru við í hesum og ikki eru nóg væl tiknar við og so víðari og altso eg eg má siga at nú havi eg verið á nú havi eg verið í politikki í nógv ár tað er eitt tað ringasta sum mann yvirhøvur kann kann gera tað er at fáa kumaltso tað tað er ein tann truplasta uppgávan sum er ella sum formaðurin hjá inngolmshólan og olsen plagar at siga t tað er eitt hart horn at telgja at fáa kommunurnar við upp á felags átøk sum eru eru skipaði av almenna myndugleikanm aso vit hava sæð tað ferð aftana ferð tað hevur verið sagt upp í saman at vit skulu leggja kommununi saman í færri oyndir men tað skal allíkavæl gerast sjálvboðið og vit høvdu eina fólkaatkvøðu í tvey túsund og tólv haldi eg tað var og tað vísti seg at vera næstan ongastaðni áhugi fyri at leggja kommunur saman sjálvt um mann her inni haldi eg tey allarflestu meina út frá einum samfelagssjónarmiði er nógv tað rættasta tað er at leggja kommunur saman vit hava til dømis havt eina stóra verkætlan sum hevur kostað á landinum hundrað og hálvtrýss milliónir higartil sum eitur talgildu føroyar tað hevur verið eitt hart horn av telgja at fáa kommunurnar við í talgildu føroyar og smátt um smátt eru tær so komnar við einfirði og onnur eftir og til endans verða sikkurt allar vit minnast eisini hvussu tað var við barnaverndarøkinum hvussu tað var at mann mann helt tað var púra logiskt at hesar kommunurnar samstarva um barnaverndarøki men tað tað var ikki logiskt í eygunum á kommununum og vit sóu løgnarsamansetingar av samstørvum og vit síggja tað enn vit hava dømir um tað framvegis at tað er trupult at at fáa samstørvini innan fyri eldraøkini at virka á nøkrum økjum so tað at rokna við at kommunurnar fevna einum sovorðnum uppskoti bara uttan nakað víðari tað tað skal mann sletkiki rokna við altso kkommunurnar eru sera ymiskar og tað sita persónar í kommununum sum hava hugsanir um hvussu tingini skulu gerast sum eru heilt øðrvísi enn tær hugsanirnar sum sum til dømis kunnu verða framleiddar inn í hesum húsinum og tað mugu vit bara hava virðing fyri og rokna við og tí mugu vit so eisini ser ígjøgnum og siga at jamen altso landsstýrismaðurin hann hevur ábyrgd fyri hesum økinum og við tað at hann hevur ábyrgd so mág hann eisini fáa heimildir frá løgtinginum til at standa við ta ábyrgdina og til at kunna hava ta yvirskipaðu uppgávuna at gera samskipandi tiltøk og tað er tað sum hetta her uppskotið fyrst og fremst gongur út uppá okkurt av tí sum er í her til dømis verður sagt at tað kann virka nakað ørkymlandi at vit í tvey túsund og einogtjúgu enn ikki hava talgildar vaktrsentralar ið kunnu samskifta og tað ikki er møguligt at stilla samrøðuna um til avvarandi myndugleika eg má siga at tá ið tað snýr seg um kreppur tað snýr seg um vanlukkur og amannalív standa í vága og mannalív fara og so víðari tá tá far eg at ávara stagiliga um at mann lítir á hundrað prosent bara á talgildar loysnir altso tað er einki her í verð sum er so ótrygt og sum er so svikaligt sum talgilda verði altso vit sóu tað til dømis síðsta týsmorgun haldi eg tað var tá gekk tá knappliga var ein tími síðsta týsmorgun hvar ið einki netsamband var ella var tað hósmorgunin ja síðsta hósmorgun einki netsamband var í hvussuver her sum vit starvast og tað var líkasum at sjálvt heilin hjá okkum steðgaði upp tí at mann fekk ikki hugsað hjá summum ja tí tað var ikki netsamband og vit síggja tað aftur og aftur bæði her í føroyum og úti í heimi at skipanir detta niðurfyri skipanir krakulera tær halda ikki og tær verða hækkaðar og ja vit kenna kenna tað øll og tí haldi at mann serliga í sambandi við tilbúgving skal verða ansa eftir at mann hevur samskiftisútgerð sum sum er sterkari enn bara tær vanligu talgildu loysnirnar og sum sum hevur sterkari samband enn bara tær vanligu talgildu loysnirnar tað er ógvuliga neyðugt og tað haldi at tað eigur landsstýrismaðurin at vara væl um jóohandal nevndi eina skipan sum er hevur víst seg at verað ein ógvuliga góð skipan sum sum føsum føroyska politi hevur og lat okkum halda fast við slíkar skipanir hvar tað ber til at samskifta næstan uttan mun til hvat ið hendir tí tað er tað er lívsneyðugt og tað er tað sum kann vera við til síðsta enda at bjarga mannalív