Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-10-28
Topic: 1. viðgerð LM-018/2021  Uppskot til samtyktar um heildarætlan um at tryggja nøktandi vælferðartænastur í framtíðini
ja so er fundurin uppafturtikin og fyrst at fáa orðið er ruttvang ger so væl takk fyri frú forkvinna vit viðgera eitt uppskot frá tjóðveldi tað ereit uppskot til samtyktar har sum hann heitir á landsstýrið um at leggja fyri løgtingið eina frágreiðing um heildarætlan ið lýsir neyðug tiltøk á útbúgvingarøkinum í mun til arbeiðsumstøður og arbeiðstíð til tess at tryggja nøktandi vælferðartænastur í framtíðini og eg má siga eg haldi at endamálið við uppskotinum er sera gott og tað tað er torført annað at gera annað enn at taka undir við endamálinum so er nokk so nógv tilfar saman við hesum her uppskotinum sum er sera áhugavert hetta handlar øgiliga nógv um um kvinnustarv og eg kundi kanska hugsað mær at varpa ljós á nakrar aðrar vinklar sum ikki eru komnar fram higartil í dag og sum eftir mínari meining kanska sjáldan koma fram í mun til avbjóðingarnar á hesum økinum øh fyri tað fyrsta so havi eg hug at varpa ljós á hetta at vit hava progressivan skatt tað at tey við høgum inntøkum betala meira prosentvíst í skatti enn tey við lægri inntøkum tað er eitt prinsipp sum í p á nógvan máta er gott men akkurát í mun til kvinnustørv og serliga í mun til hetta at arbeiða part tíð so kann avleiðingin av tí vera eitt sindur óheppin eg havi nevnt hetta fyrr men eg havi hug at taka tað fram aftur eg havi hugt eftir sáttmálunum hjá ljósmóðrinum nú er tað eitt fak sum eg kenni væl og eg havi tikið grundlønina eg havi ikki tikið viðbøtur ella nakað sum helst við eg havi tikið lønina hjá einari ljósmóður sum arbeiðir fulla tíð og einari ljósmóður sum earbeiðir ein brøk upp á null komma sjey og tað er soleiðis at tá ið inntøkan hjá okkum fer upp um trý hundrað og tretivu túsunt so er skatturin landsskatturin fimmogtjúgu prosent tá ið inntøkan hjá okkum liggur undir tvey hundrað og fimmogtretivu túsund so er landsskatturin fimtan prosent so er tíggju prosent á muni og akkurát hesi bæði dømini sum eg havi tikið tey liggja í altso íí eitt liggurundir soleiðsir mann at mann er í tí fimtan prosenti bólkinum meðan tann sum arbeiðir í fulla tíð fer uppum og tað er so sjávandi bara tann parturin sum fer upp um sum mannbetalir fimmogtjúgu prosent av men tá ið eg rokni upp á tað so vísir tað seg at tann ljósmóðurin sum arbeiðir við brøki upp á null komma sjey fær útbetalt aftaná skatt fimm krónur og fýraoghálvtrýss oyrur meira per tíma fimm ein hálv meira per tíma sum tú missir visti tú fert upp í tí visti tú fert upp í tí frá null komma sjey til ein brøk upp á eitt so fært tú sjálvandi meira løn útbetalt men tímalønin minkar við fimm krónur og fýraoghálvtrýss oyrum per tíma tað haldi er nokk sintesanteitt annað nú nú nevnir tjóðveldið hetta her álitið frá tvey túsund og fjúrtan um fátækavága tað mintir meg um eina ein graf sum er í tí frágreiðingini sum ikki hevur verið frammi leingi sum eisini varpar eitt sindur ljós á hetta her har hevur mann tikið sum eitt dømi mann hevur tikið ein einligan forsyrgjara oftani er tað ein kvinna ein mamma við tveimum børnum og tað skal so a siga ste frá tvey túsund og fjúrtan so tølini halda ikki í dag men tað sum eg haldi er áhugavert tað er meira um prinsippið heldur tað sum hendir hjá einum einligum forsyrgjara við tveimum børnum í hesum førinum tvey túsund og fjúrtan er at tú fært sjálvandi meira og meira útbetalt jú meira tú arbeiðir ju meira tú fært í løn inntil tú kemur upp á tjúgu túsund táið tú so fært upp um tjúgu túsund so arbeiðir meir fær hægri løn enn tjúgu túsund so blívur tú fátækari og fátækari tað loysir seg ikki fyri ein einligan forsyrgjara við tveimum børnum og aftur minni á hetta er í tølunum frá tvey túsund og fjúrtan so tey tølini eru broytt í dag tað loysir seg ikki at hava eina inntøku millum tjúgu túsund og sjeyogtjúgu og eitt hálvt túsund um mánaðin so hetta er vistu vit síggja inntøkuna sum ein stiga so er tað líkasum at tað eru tey niðastu trinini og so mangla nøkur trin tú sleppur i tú skalt leypa tú skalt hoppa so øgiliga stórt lop fyri at fáa eina hægri inntøku og hetta er ta onkur hevur kallað tað fyri eina fátækra følli tað kemst av at í takt við at tú tjenar meira og meir so missir tú rættin til sosiala veitingar til dømis kemur tú til at betala fyri dagstovna pláss sum mann ikki ger tá manher eina lága inntøku og tað er sera óheppið í mun til t vi ta fyrsta hevur hevur oftani hesin staki uppihaldarin ella forsyrgjarin brúk fyri eini hægri inntøku og at vit hava brúk fyri teimum á arbeiðsmarknaðinum eitt afturat sum eg haldi er óheppið fyri typisk kvinnustørv sum typiskt eru almenn sum eru nanumsorganarøkir er at øll fáa somu løn nú hava vit tosað nógv um mimumsnarmeringar men gransking vísir at tað sum hevur størst ávirkan á góðskuna á dagstovnnum tað er tað at barnið hevur eitt eina tætta og góða relatión til ein kvalifiseraðan vaksnan og nú snakki eg um tað verða kvalifiseraður í breiðum týdningi bæði ímun til útbúgving og royndir men tað er einki innsitament hjá nøkrum í hesum her kvinnustøirvnum ð er einki økonomiskt motiv í hesum her kvinnustarvinum til at gera ein góðan innsats tú fórt ikki betri løn ovit vita væl at tað eru stórur munur á fólki hvat fyri innsats ið fólk gera sum eru dugnaligar sum eru raskari enn onnur men øll fáa somu løn eg trúgvi at tað hevði tænt økinum vissu fólk sum gjørdu ein innsats yvir miðal eisini fingu eina løn sum var yvir miðal so tað áhugavert tey tølini sum tjóðveldið kemur við í sambandi við hetta uppskotið millum annað verður roknað upp á hvør ið hevur ráð til at keypa bústað og tað tað er ein óhugnalig gongd tað er virkuliga ein ein keðilig gongd at fólk við vanligum inntøkum ikki skulu megna at keypa sær ein bústað kanska serliga her í miðstaðarøkinum og tað eiga vit politiskt at gera nakað við vissu vit kunna men tað sum eg bara vil minna á í mun til tað sum verður ført fram her tað er tað at mann snakkar um at koyra lønirnar uppp tað í sæsjálvum er sjálvandi fínt men við verandi bústaðarmongd at koyra lønina upp hjá teimum lægst lønti tað hevði tað fyrsta ávirkanin tað hevði havt við sær tað var tað at húsaprísirnir høvdu farið upp sum støðan er í dag høvi prísirnir koma fyrst og fremst av at tað er manglandi samsvar millum útboð og eftirspurning eftirspurningurin og í mun til útboðið er alt for stórur og tí verða prísirnir trýstir uppeftir vissi mann gevur einum bólki av fólki sum í dag ikki hava møguleika at keypa hús eina keypicraft til eisini at vera við í keypinum av hesum bústøðunum so hendir eitt beinanvegin og tað er tað at prísurin fer upp hevi ikki sagt at vit ikki skulu lyfta hesi fólkini men tað má bara gerast ella visti mann visti mann vil hjálpa teimum at ogna sær egna bústað so má tað gera saman við at mann sær økt um útboðið av bústøðum vit skulu hava nógv nógv fleiri bústaðir og har kunnu kommunurnar gera nakað við at stykkja út og tað sum eg haldi eg havi víst á aftur og aftur at tað sum eg haldi hevur týdning nú í hvussu er tað er tað at tað verður stykkjað út til smærri bústaðarroindir bústaðareindir sum also har sum fólk kunnu fáa taka yvir høvdið fyri maks tríggjar milliónir tí har kunnu øgiliga nógv fólk og hvussu vera við hetta her at styggja út grundstykkir til sethús sum kosta fimm milliónir tað haldi eg ikki er ein kommunal uppgáva í løtuni tað haldi at vit skulu droppa ikki tað at vit kanska ikki skuldu gera tað øðrvísi tá ið tíðirnar broytast men nú hava vit brúk fyri bústaðareindum har sum vanlig fólk kunnu vera við ogtað er hetta her við at fáa fólk upp um gáttuna inn á bústaðarmarknaðin vist mann fist er komin inn har kanska í einari lítlari íbúð man ynskt sær okkurt størri so hevur tú møguleikan fyri at betala niður í nøkur ár og so hevur tú eitt sindur meira kapital til at keypa