Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2023-04-18
Topic: 1. viðgerð LM-097/2022  Uppskot til samtyktar um játtanarkarmar á løgtingsfíggjarlógini fyri 2024
takk fyri harra formaður ja játtanarkarmarnir eru í veruleikanum skotið til arbeiðið upp á komandi fíggjarlóg tað er ein løtumynd havi hug at siga tað játtanarkarmarnir onkursvegna krita banan upp og siga okkum hvussu landið sær út við teimum fortreytum sum nú einaferð eru galdandi áðrenn politiskar raðfestingar sparingar effektiviseringar nýggjar inntøkur eru gjørdar hetta er útgangspunktið sum vit hava til komandi fíggjarlóg eg haldi at tað er greitt fyri teimum flestu og tað haldi eg at at tað sýnist at vera nokk so breið semja um at fíggjarstøðan hjá okkum her í landinum ella ella landsinsi finansurnar hjá landinum eru ikki heilt ø nøktandi sæð í ljósinum av hvussu leingi vit hava havt góðar tíðir í føroyum tað var eitt nos í sambandi við korona men annars hava vit havt góðar tíðir sera sera leingi øhútreiðslurnar eru váksnar øgiliga nógv og og tað vil so vera tað onkur hevur i eitt orðatak sigar tað skal taskal breiðir riggur til at bera góðar tíðir og tað tað er nokk tað sum vit síggja aftur her onkur okkurt samgonguumboð orðaði seg soleiðis at hann fekk ikki lta búkin av at mann kanska hevði hallð eitt ár og nú skal eg ikki leggja meira í tað úttalisi enn enn hvat tað var ætlað meni tað skal eingin ivi vera um at boðskapur mín boðskapur í sambandi við játtanarkarmarnar fyrst og fremst til samgonguna er at tað er neyðugt við átøkum vissu vit skulu fremja tað í verki sum vit hava sett okkum fyri í samgonguskjalinum og tær tretivu milliónirnar sum eru nevndar her onkur hevur snakkað um at tað tað er lágt sett tað eri eg fyri sovut ikki ósamd í hinvegin skal tað eisini vera realistiskt eg trúgvi vist tað stóðu hundrað milliónir so hevði eingin tikið tað fyri fult eingin hevði tímað at gjørt sær ómak av nátt tað máli tretivu milliónir er realistiskt og so skulu vit minnast til serliga samgongulimir at tær tretivu milliónirnar skulu til fyri at vit koma upp á eitt nøktandi útgangspunkt harafturat skulu vit finna pengar til tær raðfestingarnar sum vit ætla at gera millum annað at stytta arbeiðsvikuna tað einasta sum er gjøgnumført í hesum tølunum tað er tað at ríkisveitingin er lækkað hon verður komandi ár tilsamans lækkað við hálvtrýss milliónum og lønarlyfti er tað eisini tikið hædd fyri á inntøkusíðuna tí har gera vit nakrar broytingar í inntøkunum millum kommunur og land sum ger at inntøkurnar hjá landinum verða lægri tað er eisini tikið hædd fyri í teimum tølunum sum vit síggja her tvey túsund og fýraogtjúgu men taer ikki tikið hædd fyri at mann ynskir at raðfesta innan fyri almanna heilsu skúlaverk at mann ynskir a at stytta arbeiðsvikuna teir pengarnir eru ikki funnir og tað skal vera púra greitt frá mínari síðu at tað verður neyðugt at finna teir pengarnar í fall vit ynskja at føra tað út í lívið øh fíggjarpolitikkur er frammarliga hjá framsókn tað tað er blivið argað fleiri ferði her í morgun við hesum her við við haldførinum sum var slag orðið hjá framsókn til valið í tvey túsund og nítjan og eg kann bara vera gla um at fólk minnast tað slag orðið tí eg vil pástanda at vit fingu øgiliga nógvan kritikk fyri tað væl slag orði men eg haldi at tað er eitt av teimum væl slag orðunum sum fólk minnast enn tann dagin í dag so tað haldi eg vit kunnu fegnast um og eg haldi eisini ati eg fornevniliga heilt klárt at veljarin hjá framsókn hevur púra greiðar væntanir um at vit føra ein skynsaman fíggjarpolitikk hetta valskeiðið eg veit væl at tað er nógv trýst á vælferðartænastur og eg hoyri samgongulimir tosa um tað sum hann ætlar at fáa framt hetta vælskeiðið og har eru vit viðspælarar upp á allar mátar í framsókn men eg má eisini siga at tað gongur ikki eg skal ikki siga at t ikki gongur ein dagur men tað gongur tae sjáldan at eg gangi ígjøgnum býin í havn ella gangi ígjøgnum sms í havn uttan at møta fólkið sum siga við mær nú mást tú passa upp á pengarnar so tað er ikki bara trýst á frá veljaranum um at fáa brúkt og og raðfest meir og meira pengar tað er eisini klár væntan hjá veljaranum um at nú mugu tit altso passa uppá og tað ætli eg at taka í í álvara tað at vera landsstýrismaður sum tað evn eitur í fíggjarmálum er ikki bara at vera ein samskipari sum skal tryggja at pengarnir verða væl býttir ímillum landsstýrisfólkini sum landsstýrisfólk í fíggjarmálnum hevur mann høvuðsábyrgdina av at tað er skil í fíggjarpolitikkinum gongur tíðin hjá mær øgiliga skjótt her eg kanska hoppi eitt sindur runt her men men eitt av ein av kritikkinum sum hevur verið førdur fram her í morgun tað er tað at framskrivingarnir serliga í rakstrinum eru høgar seks komma fimm prosent og tað er rætt tað eru fleiri orsøkir til tað og og að tað fær meg eisini til at halda at vit kanska skulu tosa um fíggjarpolitikk við altso vit kanska mangla amboð tí at tølini kunnu goyma nøkur ting til dømis eru nøkrar eingangsinntøkur í ár við selliga smyrilein tilr hvussu er ætlanin at selja okkara part í smyrjilar og vit hava sent okkara part í tjaldur tað er ein upphædd til samans úti við hundrað milliónir sum lækkar raksturin í ár og tað vita væl vit væl at vit hava ikki lækkað raksturin tað sum vit vanliga skilja sum rakstur í ár við hundrað milliónum men í veruleikanum er tað tað sum hendir í fíggjarlógini tað gevur okkum í veruleikanum eina kunstaða sparing upp á úti við hundrað milliónir sum vit ikki hava aftur næsta ár vit kunnu jú ikki selja smyrjilein ella tjaldir fleiri ferðir so tað er ein av forkláringunum upp á at rakstrarvøksturin er høgur og nú var framsøgumaðurin hjá miðflokkinum nevndi at tað hjá fíggjarmálaráðnum var serliga høgt rakstrarvøksturin og tað kem mir millum annað av at í ár minkar raksturin og fíundir undir greinini hjá fíggjarmálaráðnum kunstiga mi seg somá eg siga við fimtan milliónir milliónum tí at vit selja tjaldur so tað kann gott skeikla tølini ella geva eina aðra fatan enn enn hvat veruleikin er ein onnur orsøk til at raksurin veksur ógvusliga tað er tað at lønarframskrivingarnar eru jú hægri enn teir plaga og tað kemst av at inflatiónin er so høg og so vísir tað seg eisini sum vit hava tosað um í nógv ár ferð at koma at tað kemur at vit gerast fleiri eldri og tað er jú tá ið viti gerast eldri at at viti at vit koma at brúka heilsuverk almannaverk nógv meira og tað ger at heilsuverkið blívur dýrari sjálvt við somu tænastum og tað var eitt av teimum punktunum eg hevði til framløguna at almannaverk og heilsuverk veksið komandi árum við hundrað milliónum árliga við verandi tænastustøði tá hava vit ikki tikið hædd fyri nýggjari viðgerðarmøguleikar millum annað og tað eg skal so eisini svara upp á tað kritikkpunktið hví at framløgan lá saman við at mann viðgjørdi eitt viktigt mál her í tinginum og har var framløgan nemliga løgd til klokkan hvørt yvir tíggju fyri at játtanarkarmarnir skuldu kunnað blíva lagdir fram í løgtinginum áðrenn tíðindafundin har eg sá ein misskiljing komin í sum eisini eg evði mín part av ábyrgdini av sum gjørdi at fundurin ikki bleiv niðurlagdur í sambandi við tann tíðindafundin tað var ikki tilætlað at tingfólk ikki skuldu sleppa til ta framløguna tíðin hjá mær er farin eg havi fleiri ting at siga men eg fái kanska høvið seinni takk fyri