Páll á Reynatúgvu (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-03-30
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-002/2021 : Frágreiðing um løgtingslóg um sjófeingi
ja takk fyri landsstýriskvinnan eg haldi summi fleiri av veruni á at tað er ógvuliga gott at vit hava hetta her árdliga orðaskifti um hesi viðurskiftini vit eru jú øll havsins børn so ella so vit liva við havi áhavinum og avhavinum í føroyum og øll hava vit onkran næstring sum so ella so hevur beinleiðis relatión til havið at mær byrja við tí tí tí fyrsta sum kanska er viðgjørt minst á tingi onkur hevur koyrt nevnt tað vivíkjandi fiskivági í eftirlitinum eg var sjálvur í praktikk við ólavihalga summi fyri umleið fjøruti árum síðan og tá var tjaldrið tað stóra ðtað stóra tað stóra ljósið á á á tí økinum og eg má siga tað t tað harma meg at vera komin øll hesi fjøruti árini síggja tað at tjaldrið statvekk er er um ikki alt álitið so ein partur av álitinum á á sjónum tá tað snýr seg um um fiskiveiðaeftirlit og ikki minst um bjarging tí kundi fegin hugsað mær at at landstýrismaðurin greiddi eitt sindur nærri frá hesari her ætlanini sum eg havi spurt um fyrr um tað at fáa út við eitt nýtt eitt nýttskip fyri tjaldrið landstýrismaðurin hevur áugr fráboða at at tað er møguligt vit hava onkursvegna eitt slag av forkeypsrætti ella ein ein tilboðsrætt upp á eitt skip sum eru vælegnað til endamáli sum hevur sum lýkur ølltey krøv sumfiskivaðeftirlitið kundu hugsað sær bæði við nøktandi sjúkrahúsi og alla tar maskinuorku mann hevur brúk fyri góðar hentleikar til til manningina og so framvegis og so framvegis so og at mann kann fáa hetta her skipið fyri hundrað og tíggju milliónur krónur og eg sakni kanska also eg haldi ikki at at tað er til at øvunda fólkaflokkin kreativitetin sum mann onkuntíð hevur men eg haldi að er undarligt at fólkaflokkurin ikki eru meira kreativur tá ið tað kemur tilat finna fíggingarmodell fyri at fáa út við etta skipið vistu rætt visu loysnini røtt nú visti hetta er tað rætta skipið so haldi at vit skula gera nógv meira fyri at fáa fatur í tí enn enn tað sum tað letur til at samgongan velur at gera tí sum eg skilji a lagnum so er tað bæði møguleiki at keypa skipið tað er uttaniva møguleiki ella samráða seg fram til at mann kann keypa tað í ratum men tað er eisini møguleiki fyri sum eg skilji bæði at kunna leiga tað og keypa tað altso leiga tað fyrst avprøvað atað at nýta tað eina tíð og vita hvussu tað riggar so har eru nógvir nógvar fígjarligar konstruktiónir sum bera til vissi mann vil loysa støðuna og eg haldi at landsstýrismaðurin eri øgiliga greiður í sínari frágreiðing í dag sum eg haldi annars er ein væl orðafrágreiðing eg haldi eisini at landstýrismaðurin hevði eina eg vil siga nærmast ovurgott innlit í málsøki í mun til at hann situr so stutt í í sessinum tað haldi eg eri alla aðruvert men eg haldi at tá ið tað kemur til etta er vælsignaða skipið so sakni eg at samgongan stendur saman við landstýrismanninum og roynir at lyfta uppgávuna tí landsstýrismaðurin sigur tað sjálvur so væl í frágreiðingini at fiskiváar eftirlitið bæði tann parturin sum snýr seg um leiting um bjarging men eisini tað sum er er er er beinleiðiseftirlit at tað tað røkja vit ikki nóg væl í dag so tað hevði verið ótrúliga kærkomið um samlaða politiska skipanin kundu hjálpt og stuðla landsstýrismanninum at fingið til vega ta neyðugu fíggingina og eg haldi at landstýrismaðurin burdi farið aftur til sína samgongu til samlaða politisku skipanina og komið við ymiskum fíggjarligum myndum ella modellum sum sum siga hvussu klára vit at koma á máliðvið hesi uppgávuni tí hetta her sær út til sum mær er kunnugt at vera ein so góður møguleiki sum vit ikki eiga at lata gleppa okkum av hondum og um so er at landsstýrismaðurin kann útseta forcerisrættin í fjúrtan dagar ella tríggjar vikur ella mánað afturat fyri at vit kunna koma á mál so haldi at hann eigur at gera tað tí at eg havi haldi tað hevur so ómetaliga stóran týdning á hesum frágreiðingini hjá landsstýrismanninum væl undirbyggi tað eitt sum eg komi mær fyri oyrað men sum ikki nævends verður brúkt sum so stórur partur av tí at royna at at grunda ella granskað ella hugsað um hví ið tað verður minni og minni á botnfiski undir føroyum er leikluturin hjá alivinnuni á teimum føroysku firðinum eg haldi at vit eiga at gera eitt eitt gott arbeiði fyri at fáa staðfest um tað er grundarlag fyri at halda at alivinnan kann hava negativa ávirkan á uppvakstrarøki hjá okara botnfiski ella ikki tí er tað so at tað er ein samanhangur so er tað sjálvandi so er tað sjálvandi onkursvegna nokk so ræðandi hinvegin eg haldi eg eisindta øgiliga keðiligt visti tað hangra á alivinnuni at hon kann hava ein ein a negativa ávirkan á uppvagstrarøki hjá hjá føroyskum botnfiskiog og so er tað so hvussur ein ein øgueitt mál sum vit sum politikarar eiga at fyri athalda okkum í fyrr eg haldi at feptal skipanum sum sum var galdandi frá miðøld og frameftir har ið i ið tú onkursvegna hevði ein kong sum sat ovast sum s sum so hevði sínar teknar sum sum fingu sínar lutir alt eftir alt eftir hvussu nærutar stóðu kg ikki eg haldi ikki tað var ein skipan sum var góð tá og eg haldi heldur ikki at tað er ein skipan sum er góð í dag tað at uppbyggja í tvey túsund og tveyogtjúgu eina feutalskipan innan fyri fiskivinnuna tað er eitt tað ringasta sum er hent í nýggjari tíð í føroyskari søgu tað er at fara tvey hundrað og hálvtrýss trý hundrað ár aftur í tíðina og leita eftir skipan sum ikki fungeraðu tá og sum slett yvirhøvur ikki fungera í tað tað at mann ikki er førur fyri ella klárir at hugsa seg fram til at menna eina skipan sum sum byggir á á góðar kapitalistiskar marknaðartreytir tað er ein stór stór falittarklæring ikki minst hjá eini borgarligar stjørn tí eg haldi at tað er einki sum forsvarar ella vit hava einki forsvar sum politisk skipan til til tað at vit luta eina hundansrúgva út til summi og slepta einki til onnur ímyndini okkum at vivgjørdu tað saman við heilsuverki at vit søgdu at tað eru summi sum fáa dýrar upperatiónir udýrar skurðviðgerð bæði hjartarupperatiónir mjarnaopperatiónir so framvegis meðan summi einki fáa tað sama við skúlaverkinum vit ímyndingum at at summi fáa superútbúgvingar meðan onnur ongar útbúgvingar fáa altso tað er ikki eitt forsvar vert í einum nýtúmans samfelag vit mugu hava eitt rættarsamfelag sum gevur okkum øllum møguleikar fortreytir og ógóðar fortreytir fyri at spæla í hesum í hesum í hesum í hesum her talvunum tað at vit ikki øll koma líka langt tað er ein heilt onnur síða men men men tað at vit hava spælið fortreytir sum geva øllum møguleika at farin á vøllin og gera sítt allarbesta bæði at skora mál og at skjótaðu síðurnar av tað er tann vøllurin sum vit skulu hava fyri samfelagnum sum snýr seg um at at at at virka á vinnuligum treytum og tí eri eg púra sannførdur um at tá ið høgni hoydal fyrr í dag var eitt sindur kanska hugtungur um at at hetta her skuldi vera endin av søguni um hvussu fiskivinnu ríkidømini fiskivinnurættindini í føroyum skuldi verða býtt so eri g ikki samdur tí eitt nýtímans samfelag kann ikki enda á hesari skipanum tað ber snøgt sagt ikki til vit eru alt altkomin alt alt ov langt á upplýsingarslógini til at samfelagið góðtekur at at tað er sumbara summi sum skulu hava ágóðan av teimum virðunum sum hetta samfelagi er agur yvir so tað eru púra sannførdur um at hendan skipanin sum er í dag at hon kemur ikki at vara og hon kemur ikki at vara serliga leingi tað ber snøgk sagt ikki til eg sakni í øllum hesum kjakinum sum fleiri eisini hava eri inni á at vit gera meira burtur úr vørumenning og virðisvøkstri og tá er søluligið ein týdningarmikil partur eg havi sagt tað fyrr eg havi sæð ein fiskamarknaði í barcelona at ein óvirkaður ísaður makrelur kostar hálvfjerðs krónur at keypa meðan tann føroyski fiskimaðurin tá fekk seks krónur og hálvfems krónur fyri kilo altso ohetta var kiloprísurin niðri í barcelona meir enn tíggju falt bara upp á at ísenda makrelin sett hannir til til barcelona og so serja hann aftur fyri tíggju falt peningin ímyndu okum bara hvussu nógv meir vit kundu skapt tð av virðunum í føroyum vistu it vóru betri til at at vørumenna eg haldi kanska at lægnan er eitt sindur tann at av tí at vit hava havt so ríkiligt av hesum vørunum so hava vit ikki brúkt nóg nógv til nóg nógva orku upp á at at at fáa skapt virðisvøkstur og vørumenning støðan hjá botfiskaflotanum og ikki minst hjá útróðrarflotanum haldi eg eri syndarliga í løtuni og eg haldi ikki at vit bara kunnu standa og hyggja at meðan vit síggja línuskipini veruliga veruliga knógva og stríðast og útróðrarvinnan er faktiskt meira at kalla burtur tað er gott at tað gonguskjal í uppsjóvrarvinnuni men vit mugu minnast til at ein stórur partur av tí sum hevur skapt føroyska fiskivinnu higartil tað er útróðrarmaðurin og fiskimaðurin tað mugu vit ikki gloyma takk fyriforma