Steffan Klein  Poulsen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2020-09-24
Topic: 1. viðgerð LM-025/2020  Uppskot til løgtingslóg um royndarskipan um ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til persónar millum 15 og 35 ár, sum hava angist ella lætt til moderat tunglyndi
ja hetta e fyrsta viðgerð av løgtingsmáli nummar fimmogtjúgu sum er uppskot til løgdslóg um royndarskipan um ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til persónar millum fimtan og fimmogtretivu ár sum hava angiskt ella lætt til móti rat tunglyndi og so í stuttum so er hetta ein heimild sum landsstýrismaðurin í heilsumálnum fær til at starvt hesa royndarskipanina og viðgerðin hon verður veitt av privat starvandi sálarfrøðingum og tað vísir seg at tað er tá privatu sálarfrøðingarnir sum eru bulurin í tja sálarfrøðiliga økinum suman kann siga soleiðis og og tað kemur at virka sambært sáttmála við heilsutrygd og er tað ein kommunulækni sum kann ávísa ein persóni til ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð og sum hevur poster hafti vera inni á so er galdandi skipan ein ein ískoytisskipan har tur eisini er kommunulæknin sum metir um um viðkomandi skal fáa hetta ískoyti og tað er so eitt fíggjarligt ískoyti á fjøruti prosent av gjaldinum til tær viðgerðirnar í uppskotinum kemur eisini fram at vho er komin tl eina niðurstøðu at vánalig sálarheilsa fevnir um umleið áttaogtretivu prosent av allari sjúku í ríkum londum so hettað er ein trupulleiki sum onkusvegna eisini fylgir við vælferðini og og teirra tøl vísa eisini á at at meginpartirin ikki fær einahóskandi viðgerð og at viðgerðin oftast er heilivágur og teir teir viðmæla faktiskt at mann sum fyrsta val brúkar sálarfrøðiliga viðgerð altso sálarfrøðingar og annað heldur enn at hoppa yvir til medisini og tað tað dámar mær øgiliga væl at to meldar tað so greitt út og so kemur eisini fram at sálarsjúka kostar okkara samfelagi nógvar pengar tað eru fleiri sum ikki klára at fara til arbeiðis vegna sálarsjúku og sum kanska ikki fulla tíð og so stendur eisini at umleið fjøruti prosent av allari sjúkrafráveru er av sálarfrøðiligum orsøkum og so stendur eisini nakað um at granskingin vísir á at meirnýtslan er umleið hálvtrýss prosent hjá sálarsjúkum av likamligum heilsutænastum og orsøkirnar eru so at sálarsjúkan kann ganga evir tiv lívsstílin og mann kann hava lyndi til at verða minni virkin og hava ósýnnar vanar tá ið mann hevur ringa sálarheilsu so hetta kann eisni vea við til at bøta um tað og eg helli sjálvandi til at vit brúka orku upp á ráðgeving heldur enn at fara tann medisinska vegin tí eg haldi okkara mál tað má vera at at so lítið av medisini verður brúkt sum møguligt á hesum her økinum og og tað meldar vho øgiliga greitt út teir vísa á at medisin skal ikki vera fyrsta loysnin men sjálvandi skal medisin vera møguligt harhar tað er tann einasti útvegurin men tað vísir seg tíbetur at flestu fólk hava tann hálning at tey eru skeptisk mótvegis medisini og og ynskja sálarfrøðiliga viðgerð men allíkavæl er medisinsfabrúkin kanska nakað høgt uttan at hava tølini beint her og eg veit ikki um um kommunulæknar eru kanska heldur laðarligir ella ella ella um teir hella til medisinsk medisinska viðgerð tað veit eg ikki eg skal ikki koma nøkur pástandi men men eg vildi ynskt at mann brúkti meira orku upp á aðrar loysnir áðrenn mann fór til medisini og akkurát hett her við sálarfrøðingum tað eg so ynskja at raðfesta tað hægri so havi eg ræðliga lítla er faring við sálarfrøðingum men men eg hugsi sjálvandi tað fyrst og fremst fram um medisini men men helst ikki koma har til at at vit at vit eg veit iki man kann siga tað dyrka sálarsjúku ella gera tað gera tað til ein størri eg veit ikki hvusu mann skal siga menmen hetta her við at terapo terapio terapi tað konn eisini so skjót har at vit dyrka ávísingar trupulleikar og kanska gera teir størri í summum førum tað mát tað heldisk b líva til tí at vit vit hava jú ábyrgd av okkum sjálvum og um og eisini roykta okkara egna likam og okkara egna sálarheilsu taðhaldi er ótrúliga viktigt men so hugsa g at koma iná hetta her hví fimtan til fimmogtretivu ár tí tað stendur í uppskotinum harafturímóti komn persónar yngri enn fimtan ár ikki sjálvir biðja um viðtalið hjá kommunulækna ella geva innformerað etti samtykku til viðgerð h í slíkum førum er tað foreldramyndugleikaanararnum ið skal geva loyvi til viðgerð sostatt e eitt tilboð um ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til børn og ung undir fimtan ár ikki partur av hesum uppskotum men ætlanin er at seta eitt arbeiði í verk har tað verður viðgjørt hvussu tilboðið eisini kann styrkjast til henda yngra málbólkin og eg egiliga gjarna vilja hoyrt hvussu tað verður gjørt hvussu røkka vit so teimum sum eru undir fimtan ár og tí at eg síggist onkursvegna sum eitt stórt hol í hesari royndarskipanini at vit ikki hava eitt minsta mark og og haldi tí at tað skal útreiðast øgiliga væl og hvussu tey yngru verða loftaði eogføroya barnaog ungdómssigetriin hon vísir á júst hetta her at aldursmarkið tað niður á aldsmarkið tað er ikki fakligt logiskt og og eisini á hettaher at familjan má vera við í tilgongdini heilsumáa heilsumálaráðið sigur eisini at heilsumálaráðið skal í hesum sambandi vísa til viðmerkingarnar omanfyri um tað sama har vrðuhar varð víst á at at eitt tilboð um ókeypis sálarafrøðiliga viðgerð til børnung undir fimtanar ikki er partur av hesum uppskoti men fer at verða viðgjørt fyri seg sum mann vil onkusvegna ikki hava tað við og tí hald að er øgiliga áhugavert at hoyra ókey hvussu verður hitt sog gjørt og havi onkursvegna ein forvanning um at at trivnaðarnevndin viðger akkurát henda partin øgiliga væl tí at sálarligu sálarfrøðiligu trupulleikar koma hjá fleirum hjá fleiri ungum áðrenn tey fimtan ár og og tí skilji eg ikki ordiliga hví tað ikki koma ninn í eftirr men tað eru kanska okkurt sum eg ikki eri nóg greiðir yvir viðvíkjandi hesum men teg ivist iki í at trivnaðarnevndin kemur at greiða útgreina akkurát hatta øgiliga væl og tað var soleiðis at í gjár var útnorðurdagur og hann varð hildin millum annað á norðlandahúsinum og har bleiv ungu sálarheilsa settir í fogus og har vóru tríggir øgiliga góðir fyrilestrar apicsálarheilsa vísti á at vit mugu vera virkin vit mugu vera saman og vera ingaskeraðir apc tey bygdu á trý punkt har ungdómshúsið var eisini til staðar vísti á hvussu teirra barnavirksemiðar og hvussu tey ungu teyhava etst ungdómshús also barnahús o ungdómshús e og og tað vísti seg at tá ið tey koma til sjeynda flokk og uppeftir so fer eitt eitt stórt skifti fram tað fer frá at gera og gera og gera og barat vera saman til at hann r um relatiónir og onnur ting at hanga út og eg trúgvi at hetta eret øgiliga trupult skifti sum fer fram hjá nógvum fór at verða barn til vaksin til mann blívur vaksin og tað vísir segat tað eru nógv mest dreingir sum koma til ungdómshúsini millum annað av tí orsøk og ísf var eisini har so tað var ein øgiliga góður og reyður tráður ígjøgnum hesar framløgurnar ísf og onnur tey vístu á at tey tá i tey koma tey ungu koma til fimtan ár so hoppa tey ræðuliga ofta av ítrótti og øðrum tilboðum sum tey hava tí tá fer tað frá at vera ein góður felagsskapur har tey kunnu hava tað gott saman í einum í einari ítróttagrein til at vera eliti ítróttir og tí kom ísf eisini útgreinaði tað hetta her við at røkka breiddini og úr val og jørgun niclasen vísti á hetta her at vit eru vit klára okkum øgiliga væl og vit hava nógvar góðar eliti íðkarar og fótbóltsliðini blíva bara betri og betri men vit mugu ikki gloyma breiddina tá tað kemur til ítrótt og og frítíðarvirksemi annars tí at felagsskapurin sum var eisini ann reyði træðurin felagsskapurin hevur so ótrúliga nógv at siga fyri børn ung og tað kom púra greitt gram tað varð greitt greitt fram og tað var tann reyði træðurin í hesum her at um tað er ítróttir samkoma ungdómshús ella onnur ítriv altso dans dramakunskt altso jú neyðmet so er felagsskapurin s ótrúliga nógv at siga fyri tey ungu og tað er har vit mugu seta greiðar rammar og góðar rammar fyri teir felagsskapir so børn ung hava tey tilboð og serliga innan fyri ítróttin har tey siga at fimfimmogfýrs prosent av børnum koma til ítrótt av onkrum slag so er viktigt at mann eisini raðfestir breidduna onkursvegna men eg haldi nú rikki nógvr tíð eftir men einstaklingurin hann má sjálvandi ikki missa ábyrgdina av sær sjálvum hann skal taka fulla ábyrgd av sínari egnu heilsu og har kundi mann onkursvegna stuðlir upp undir tað hvussu hvussu mann røkir sína sálarheilsu miðla tað út og so vóru nógv inni á hesun her við sosialum miðlum og snildfonum sum sum leggja eitt øgiliga stórt trýst á okkara ungdóm men men taðfyr at taka samanum so er hetta ikki so einkult og vit taka sjálvandi undir við hesum her at sálarheilsa og og fysisk heilsa verður verða javnsett e men her eru nógv ting sum mann kann skrúva upp á og skal hava í menti tá kemur til ongum sálarhelsi takk harra formaður ja takk so er tað