Erling Eidesgaard (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2023-03-23
Topic: 1. viðgerð LM-073/2022  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um loyvisgjald á alivinnu (Broytingar í tøkugjaldinum)
fyri alt tað føroyska samfelagið fyrinur verða leigaðir út fyri lítið og lætt tí meðan alivinnan í tvey túsund og einogtjúgu til dømis seldi laks fyri tætt við sjey milliardir sjey túsund milliónir so rindaði hon einans hundrað og seksoghálvfems milliónir í tøkugjaldi umleið tríggjar hundraðpartar góðskan er høg á laksnum søluprísurin somuleiðis og avlopið er metstórt fyritøkurnar sum ala í føroyum eru best í heiminum í so máta ein komma ein milliard lá eftir eftir skatt á botnlinjunum í teimum trimum alifyritøkunum í tvey túsund og einogtjúgu og bara bakkafrost hevði í fjør eina komma sjey milliard eftir á botnlinjuni og tað er gott og tað er gleðiligt at tað gongust væl fyritøkurnar og starvsfólkini hava uppiborið rós fyri hetta men prísurin fyri náttúruna og samfelagið annars er høvur laksaælingin hevur lagt seg á flestu firðir og avmarkar nógv annað virksemi hon fer illa við náttúruni og avleiðingarnar eru ógvusligar laksur sum sleppur kemur í blandi við villalaks seigur er ikki etandi longur og ein stórur partur av uppsastovnunum gongur í aliringunum bara fyri at nevna nøkur dømur nakað prýði er alivinnan heldur ikki at meginparturin av ognarskapinum í alivinnuni umleið hálvfjerðs prosent er á útlendskum hondum ger ikki áðurnevndur vansar lættari at liva við tí størsti parturin av vinninginum fer á landinum fyri ikki at gera hitdinfjørt órætt so skal eg nevna at tað felagið er eitt undantak tað er hundrað prosent føroyskt men her liggur í heila tikið lítið av kapitalprofittunum eftir í føroyum okur leggja arbeiðsorku og okur leggja náttúru til sum eitt annað menningarland okur skulu tryggja okum at alivinnan er skynsom og burðardygg og okur skula áseta eitt rýmiligt leigugjald fyri firðurnar hesar inntøkur skulu koma bæði landskassa og kommunum til góðar tí í lokalu økinum liggur nevniliga einki eftir í dag ikki nógv meira enn tað sum drussar undan aluringunum okur ætla at seta gjaldið fyri fiðurnar upp og tað ætlaðu undanfarna samgonga eisini at gera uppskotini bæði eri ikki so øgiliga ólík okra hevur ein eitt sindur longri stiga og okur ætla at taka eitt sindur meir tá prísurin verður serliga høgur so eg havi vónir um at tað fer at bera til at finna eina semju eina breiða semju tað hevði verið til gagns fyri bæði samfelagið og fyri vinnuna sjálva ikki minst og her verður ikki talan um nakað háttafall við hesum hesum báðum uppskotunum ella teimum talvunum sum okur hava sæð sigur onkur tað so skulu okur venda ta deyva oygurða til tí hetta er bara ein roynd at prudda prísin niðyur alivinnan er sunnur sterk og búskaparfrøðingar meta at rætta gjaldið er munandi hægri enn í uppskotunum hjá andstøðuni og tí hjá okum so okur eru sanniliga varin og eg ivist ikki í at alivinnan eins og aðrar vinnur í fríari kapping setir ein heiður í at gjalda hvørjum sítt eisini føroyum takk fyri ja takk fyri og tað er ein viðmerking út í salini og tað er bárður astei nielsen ger sovæl takk frú forkvina ja tað er rætt at vit hava sambandsflokkuin hevur í fleiri umførum vi við til at ásetisgjølduni og tillaga gjølduni ogsuvíðari og hava eitt uppskot enda á frammi nú og tað gleðir meg t hoyra her ati umboð fyri tjóðveldi eisini sigr tað vit kunnu møguliga at gera tillagingar í teimum høgu satsunum sum eru løgd afturat men tá tað kemur til tilfeingisgjølda nú hugsi eg altso hvat er eitt tilfeingi nú