Helgi Abrahamsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2020-10-09
Topic: 1. viðgerð LM-035/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um barsilsskipan (Barsilslógin) (Leinging av rættinum til barsilspening, hækkan av barsilsgjaldinum og broyting viðvíkjandi kærunevndini)
eg far fyrst at takka framsøgufólkunum eg haldi at hetta verðir uppskotið sjálvt er fingið grúvliga positiva uumrøðu og tikið væl ímótir av øllum partum sjálvt um mann kann siga kjakið rundanum har tað vísti at fólk hava ymiskar meiningar og tað vita vit frammanundan og tað eru ymiskar meiningar um onnur ting sum ikki er partur av hesum sjálvum uppskotinum sum tað skal venda aftur til men fyrst av øllum so fari eg at siga at eg fegnist um at vit við hesum uppskotunum kunnu røkka tí málinum sum vit settu okkum í samgonguni fyri einum ári síðani tá samgonguskjalið varð skrivað um eina bassiskipan har vit hava tveyoghálvtrýss vikur farloyvi við bæði lønarendurgjaldi og uppsparing til eftirløn við hesum fær mamman at barninum rætt til fjúrtan vikur eftir barnsburð pápin í fýra vikur og foreldrini kunnu frítt býta fýra vikur síðnámillum hesar vikurnar fýra vikurnar sum nú koma afturat fella í tann partin sum sum tey kunnu frítt býta sínámillum barsisskipanin er í løtuni í teiri støðu at honm hongur ikki saman fíggjarliga undanfarna samgonga gjørdi nakrar broytingar sum skuldu gera skipanina betri fyri móttakararnar men inngjøldini hækkaðu ikki nóg nógv til at rinda kostnaðin sum tað nú hevur við sær tí fyri barsilsgrunnrin at ava hall á umleið tíggju milliónir krónir í ár tað bleiv at ávara um heftar tá skipanin bleiv broytt men távarandi næsturi helt fastur við at hetta varð fíggjað alt sum tað var men tað vísti tíverri ikki at vera rætt við ætlaðu broytingini við longdar barsistíð og ætlanini um at fáa fíggjarliga halli burtur verður neyðugt at hækka inngjaldið úr teimum verandi null komma sjey einum prosentunum upp í null komma átta seks prosent her skal tað sigast at hóast inngjaldið hækkar so fara lønarmøgutakarnum ikkja at merkja hetta tí gjaldið til als lækkar samstundis við null komma tveimum fimm prosentum endamálið við barsiskipanini er at gera tað fíggjarliga møguligt hjá børnum og foreldrum at vera saman tá fyrstu tíðina av lívinum hjá børnunum skipanin er bygd soleiðis upp at partarnir á arbeiðsmarknaðinum rinda inn ein ávísan prosentparta av øllum útgomlum lønum og hesin peningur skal so fíggja barsis gjaldið tað skal verða samsvar millum inngjald og útgjald soleiðis at skipanin hvílir í sær sjálvum skipanir fór at virka í tvey túsund og eitt og fyrstu tíðina var í barsils farloyvi umleið hálvt ár men síðani er tað stigvíst longt skiftandi landsstýrið hava meira ella minni kappast um at gera skipanina so leygarliga fyri foreldrini sum til ber alt gott um tað men skal skipanin verða sjálvfíggjað soma samsvarir millum inngjald og útgjald og tað er tað tíverri ikki í løtuni um vit hyggja eftir broytingunum sum eru gjørdar seinastu árini so bleiv barnsførrarfarloyvið longt við seks vikum ið ja uppskotini send tað tvey túsund og sekstan tað varð nokk samtykt í lati sendi tvey túsund og fimtan tað var e samtykt við fimtan men kom í gildi fyrsta januar tvey túsund og sekstan tað fór tá úr áttaogtretivu vikum upp í fýraogfjøruti vikur rætturin hjá pápum at lata mammuni tær rætturin hjá pápim at lata mammuni trær vikur varð tó eisini strikaður og inngjaldið hækkaði úr null komma seks tveimum upp í verandi null komma sjey eitt prosent av lønini fyrsta januar tveytúsun og átjan var tíðarskeið aftur longt við tveimum vikum úr fýraogfjøruti upp í seksogfjøruti viku og tá bleiv eftirløn eisini lagt afturat barsisgjaldinum hóast hetta so hækkaði inngjaldið ikki tað at eftirløn verður verður lagd afturat bgjaldinum merkir at so hvørt sum størri partur av lønini ferð til eftirløn og tað hækkar við umleið einum prosenti um árið so skal barsilsskipanir rinda meira út fyrsta juni vey túsun og nítjan varð tíðarskeið aftur longt í tveimum vikum úr seksogfjøruti upp í áttaogfjøruti vikur tað vil siga at nú hevði mann log til at vera í barsil í tveyoghálvtrýss vikur men fekk fekk pengar í áttaogfjøruti vikura heldur ikki tá hækkaði inngjaldið ogí viðmerkingum til tað uppskotið stóð at hóast rætturin til barsilspening varð longdur við tveimum vikum so víst tú framrokningar tá at barsilsskipanin fór at hava avlop í tvey túsund og nítjan í tvey túsund og tjúgu og í tvey túsund og einogtjúgu roknað var við at eitt komma eit ein komma sjey fimm milliónir krónir fór at leppa av í í nítjan ein millión tjúgu og fimm hundrað túsund krónur í tvey túsund og einogtjúgu eitsin stóð í viðmerkingum at ognin hjá barsilsgrunninum var so miki stór at hon fór at klára eitt møguligt hall í eina tíð um tað skuldi víst seg at fíggjarliga gongdin ikki bleiv so góð sum roknað var við nú vísa tølini at grunnurin hevði hall í tvey túsund og nítjan og frgar siga at í ár verður hallið tað fer at liggja umleið tíggju milliónir krónur og verður einki gjørt so verður afturstórt hæll í tvey túsnd og einogtjúgu og ognin hjá grunninum verður burtur longu nú um orkuskiftið tí er neyðugt at gera broytingar í skipanini soleiðis at inngjøld td samsvara nøkurlunda í tvey túsund og seksogtjúgu tá pengarnir ella tá pensjónsgjaldið er komið upp á hasi tólv prosentini sum er málið ogtað er tað sum vit miðja eftir nú ein onnur broyting í hesiner uppskotum er taðat vit leggja tvær kærunevndir saman tað er so sn at vit hava eina kærunevnd fyri babarsisskipanina og eina kærunevnt fyri arbeiðsloysiskipanina og vit leggja tær saman til eina kærunevnd og so atlað at gera nakrar viðmerkingar sum til ymiskt sum sagt her í dag øbjørt samuelsen tosaði nógv um tað vit skuldu hava eina fleksibla skipan har sum viti har sum vit líkasum kunnu kunnu har sum fólk kunnu taka v barsilsfráveruna í smáum til tað er at siga at nú nevndi hendrik old eisini tað at at hann nú var sjálvur umsitið hetta økið at tað er øgiliga trupult ikki so nógvnt sum sum sum tað varðr gjørt til men men vinnumálaráðið hevur so verið í samband við fakfelagsráðið og vinnuhúsið um at saman at kanna fyrimunirnar vansar sosnær at vit fáa partan av arbeiðsmarknaðin við tí tað er øgilia umráðandi at vit greiða greina hesar spurningarnar áðrenn vit gera nakað við við við nakað lógaruppskot um tað øhso nevndi bjørt samulds er eisin hett her vð um um deyðfødd børn og og tað er sjávandi soleiðinar at í í lógini stendur at treyt fyri at fáa barsiskjald til at foreldrini eru saman við barninum og og tað sigur sjálvt at tá talar um deyðføit børn so so er tað ikki galdandi men mann hevur praktiserað tað llíkavæl tað verur praktiserað í dag sjálvt m ikki stendur í lógini og og tá ið vit fara at broyta lógina aftur í samband við við onnur ting so so varður tað sjálvandi tikin við eisini og so hett her við við við so bleiv við gvfleiri nentur efthr við samkyndum har er tað soleiðsnar at taðtað ikki hendan lógin skal broytast fyri fyri at broyta tey tingini avbjóðingin har er tað at bara annað foreldrunum hevur foreldra rætt og um vit kalla tað mamma og pápi ella vit kalla tað foreldur í hesari lógini vsvist annar av av teimum ikki hevur foreldra rættin so broytir tað ikki upp á støðuna tað vil sig t tað er tað er sletki hendan lógin skal broytast fyri fyri at hvussu ikki bara hendan lógin vistu mann skal fáa tað broytt tí at tað er tað eru foreldra myndugleiki sum sum eavgera teg har øhmen sjálnd hetta er sjávandi altíð ein ein fylgilóg til fíggjarlógina og tí er hetta tí eru aðrar onnur ting ikki tikin við enn tað sum bara skal til fyri at fáa hetta hanga saman hennika old tað hevði eitt sindur stuttligt av hesum her við avgjaldsøði tá orðið bleiv nógv brúkt og og sigur tað nú nú hækkar tað øgiliga nógv avgjøld við hesum her tað er soleiðnar at vistu man skal taka alt tað við so ar tað so er ikki bara bara hætta sum hækkar til dømis alsgjaldið lækkar ogvrokna upp á tað øheilsutrygd tð tað hækkar null koma eitt prosent og hetta hækkar null komma eitt fimm prosent og algjaldið lækkar tve null komma tvey fimm prosent tavulsig a tað sum als lækkar svara ney akkurát til tað sum hettar og heilsutrygdargjaldið hækkar øhonkur nevnt hetta her um um loftið tað er loft sum sigur taðat mann kann ikki fáa meira en fimmogtjúgu túsund krónur út og eg skilji væl har eru tvey sjónarmið eg skilji faktiskt bæði annarer tað atat er tað onkurt sum for tena meira enn fimmogtjúgu túsund krónur so skal viðkomandi niður í løn og og tað kanst so vera geras títt til at ikki øll taka barsisloyvi tí tey fara niður í løn hinvegin skilji eisini he sjónarmiði sigur tað ja men er tað ein sum for tena nógv ein forkena lítið hví skal hví skal taðn som tena nógv eisini fortena meira at tá tað ikki er til arbeiðis altso tá i tað fara í barsil altso tað er mann skilir bæði sjónarmiðini og hatta har má mann bara finna tav hvat hvat vil mann tí at tú kanst forsvara bæði tingini hví skal ein sum ein hálønt mamma sum fær í barnsil fortena meira enn ein láglønt mamma sum eisini vær í barnsil men sjálvandi endamálið við ví barsskipanini er væl saktans tað at fáa at at viðupp mótir tí sum mann missir so so hatta h har eru tvey sjónarmið sum apsulutt kunnu kunnu bæði brúkast øja egegbiljustinusen spurdi um hetta her um um um barsskipan e fyri fyri barnið ella foreldrini eg haldi a vist man hyggur eftir viðmerkingum tá hon kom so er alt sum bendur at at hon er ættað til báðar partar og so er tað verður nevnt hetta er at tíðirnar broytast og familjan missir broytast og og og arbeiðsmarknaðirnbroytist og vit skulu sjálvandi tillaga alla tíðina ogtað er klárt og bilistiðin hjá nevndu hetta her at nú koma nú fáa nógv foreldur børn áðrenn tey nakran koma út á arbeiðsmarknaðin tí at útbúgvingarnar blíva so langar og tað er sjálvandi nakað vit ællaðum athyggja eftir hvussu broyta í samfelagið ogmsom alt lagast eftir tíð nú er tíðin hjá mær farin so so eg takki fyri nútakk fyri