Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-03-29
Topic: 2. viðgerð LM-048/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um talgildan samleika (Aldursmarkið fyri at fáa talgildan samleika verður sett niður til 13 ár og áseting um gjald fyri geyma verður nágreinað)
hanni løgnberg og hann hevur verið á tingi í hesum valskeiðinum sum varðamaður og tí nýtist ikki at kanna valbrøvini og eg fari at mæla til at vit uttan akvøgreiðslu samtykkja at sámal hanner løgnberg kann taka sæt fyri frymult rasmussen hetta tíðarskeið tað er samtykt so kann sámal hann er logbertaka sat ger so vælja og so fara vit til dagsskránna í dag níggjuogtjúgunda mars og fyrst á skránni er onnur viðgerð av løgtinsmáli nummar áttaogfjøruti tað er uppskot til løgslóg um broyting í løgslóg um talgildan samleika tað er hetta her íð aldursmarkið fyri at fáa talgildasamleikar verður sett niður til trettan ár og áseting um gjald fyri at keypað verður nágreina hvør biður um orðið tað er erhard joensen sum fær rði yrstger so væl takk fyri harra formaður ja hetta er onnurviðgerð av løgtinsmáli nummar áttaogfjøruti um talgilda samleika tað er t snýr seg um høvuðsheitin at fáa lekkað aldursmarkið niður í úr fimtan niður trettan ár og um útflýggjan at geyma og tað er landsstýrismaðurin í fíggjarmálunum tá verður ein landstýrismaðurin fíggjamálin hjørgun niclasen sum hevur lagt málið niðan og nevndin hevur so viðgjørt tað og havt fund við megd og hevur havt fund við lanstýrismannin í fíggjarmálnum eftirfylgjandi una rasmussen og ein samd nevnd hevur hesar viðmerkingar eg haldi eg lesi bara álitið upp í viðmerkingum til uppskotið verða givnar nakrar praktiskar grundgevingar fyri at lækka aldursmarkið fyri at fáa talgilda samleika úr fimtan ár niður trettan ár eitt nú hava bankarnir víst á at trettan ár gomul børn hava loyvi til at arbeiða og at tað í hesum sambandi kann vera ein fyrimunur at hava tann talgilda samleikan eisini hava viðskiftafólk hjá talgildu føroyum víst á at kommunurnar hava ung í arbeiði verkætlanir sum hvar tað kann vera ein fyrimunur at hava ein talgilda samleika nevndin hevur síni fyrivarni við hesum sjónarmiðjum og heldur at okur politiskt eiga at gera okum greitt í hvønn mun okur sum samfelags skulu noyðast talgilda skipanir niður yvir okra børn tað er uttan iva rætt at nøkur børn niður í trettan ára aldur eru nóg búgvin til at lesa og skilja brúkstreytir við meira og at taka undir við teimum og tað er ó jú eisini rætt at nøkur børn fáa gleði av at aldursmarkið verður lekkað niður í trettan ár nevndin metir tó at aldursmarkið at um aldursmarkið verður lekkað niður í trettan ár so fer tað at føra til at tænastuveitarar fara at brúka talgilda eyðmerking og samskifti yvir ein kamb til børn niður í trettan ár og tað heldur nevndin ikki er gagligt nevndin heldur eisini at tá tað til dømis snýr seg um bankakontur og peningarlig viðurskifti yvirhøvur so eiga foreldur at umsita og hava innlit í viðurskifti hjá børnum sum eru trettan og fjúrtan ára gomul og nevndin hevur tí sett fram broytingaruppskot hvar í paragraf eitt nummar eitt verður strikað og nummar tvey verður hereftir nummar eitt við hesi broyting verður lógarbroytingin um at lekka aldrarsmarkið fyri at fáa talgildan samleika niður í trettan ár strika hetta merkir at aldrsmarkið á fimtan ár verður verandi óbroytt tað er ókeypis fyri borgarum at brúka talgilda samleika og fyri tey sum hava eina snildfon ella teldul ið tey duga at brúka er tað eisini ómakaðleyst men veruleikin er tann at tað eru ikki øll sum hava eina snildfon ella teldul og eiga heldur øll ið eru køn at brúka slík tól hesi borgarar kunnu tó sum nú er fáa útflýggjaðan ein serligan geyma ókeypis ið inniheldur tann sokallaða lyklaberan soleiðis at tey kunnu rita inn á talgilda samleikan á teldu talan kann eitt nú vera um eldru borgarar ið ikki hava førleikan at brúka eina snildfon ella teldil og sum tí ikki hava ikki kunnu hava talgilda samleikan sum app talan kann eisini vera um fólk við menningatarni ella øðrum trupulleikum sum ger at tey ikki kunnu brúka eina snildfon ala í heila tikið ikki eru før fyri at brúka talgilda samleikan sum ein app megt hevur víst á at tað er trupult hjá teimum borgarum sum eru undir verjumáli at hava atgongd til talgildar almennar og privatar skipanir orsøkin til hetta er at verjar ikki kunnu virka teirra vegna við sínum egna samleika hetta eigur at verða tikið ír størsta álvara og verður tí heitt á landsstýrismanninum um at virka fyri eini praktiskari loysn fyri fulltrúm nevndin heldur at tann fyrsti deymin sum hesir borgarar fáa útflugtjaran framhaldandi eigur at verða ókeypis eins og appin er fyri tey ið kunnu brúka hana um ein nýggjur geymur síðan má útflýggjast tí tann fyrsti av einoghvørjari orsøk til dømis er burturmistur ella brotnaður eigragjald tó at verða kravt sum í mesta lagi svarað til kostprísin av geymanum við hesum viðmerkingunum og broytingaruppskotið tekur ein samd nevnd undir við málinum og mælir løgtinginum til at samtykkja uppskotið í samband við hetta her at lekka aldursmarkið so hevur tað fylt eitt sindur hjá formanninum at tað at børn niður í trettan ár skulu fáa talgildan sannleika tað er soleiðis at børn niður í trettan ár hava loyvi til at arbeiða og fáa løn og sostatt skuldu hava eina bankakontu sum tey so kunnu hava atgongd til við einum talgildum samleika netbankan har er tað soleiðis at børn sum eru trettan ár og fjúrtan ár o fyri sovit eisini fimtan tey kunnu til dømis vera útsett fyri at skula brúka pengar til ting sum okur ikki halda eru serliga heppin tey kunnu verða útsett fyri at skula brúka pengar til eforiserandi stoffur millum annað tí metir mann frá nevndini og tað haldi eg sjálvur eisini at tað er týdningarmikið at foreldur hava innlit í og kunna administrera tey fíggjarligu viðurskiftini hjá børnum niður í trettan ár tað er eisini sera ymiskt hvussu børn eru fyri summi trettan ára gomul eru væl frammanfyri onnur so tey kundu sikkurt nokk havt fingið gleði av tí men tað eingin ivi í mínari sál um at foreldur eiga at kunna hava innlit í hvat ið børn trettan árgbrúka teirra pengar til tað er ein av høvuðsgrundunum til at atnevndin metir at mann ikki skal gera ta broytingina