Steffan Klein  Poulsen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2023-02-17
Topic: 2. viðgerð LM-041/2022  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um meirvirðisgjald (Meirvirðisgjaldslógin) (Leingjan av tíðarskeiðnum fyri endurrindan av meirvirðisgjaldi í sambandi við keyp av orkuvinarligum motorakførum)
takk fyri frú forkvinna ja eg eri so ein triðji minniluti nú hevur beinj johanesen ikki lisið sítt álit enn me hann kemur eisini og eg taki undir við málinum við einum broytingaruppskoti og havi hesar viðmerkingar í løgtingsmálinum nummar fjøruti og einogfjøruti frá tvey túsunogtveyogtjúgu skjýtir landstýrismaðurin upp at nýggir el og vetnisbilar verða frítiknir fyri virðisgjald umframt at fáa mvigafturbering upp til hálvfjerðs túsund krónur hetta uttan mun til hvørjum prísklassa bilurin liggur í hendan frítøkan fellir bilasøluni og kundanum til góðan frítøkan og afturberingin ðhevur kostað landskassanum rættiliga nógvar pengar skrásetingargjaldið er lækkað úr hundrað og níggjuogfýrs milliónir krónum í tvey túsn og nítjan til áleið hundrað miliónir krónur í tvey túsun ogtveyogtjúgu samstundis vóru tveyogtretivu komma tríggjar milliónir krónur endurrindaðar fyri mmvig í tvey túsund og tveyogtjúgu slíkar upphæddir krevja eina gjølla viðgerð í fíggjarnevndini og eitt nú mugu vit spyrja okkurt sjálvi um pengarnir verða brúktir rættast á henda hátt og um tað vendir sosialt rætt tað kann lættliga staðfestast at størstu afturberingarnir fara fram við keypi av lukzusbilum hetta verður lýst við niðanfyri standandi dømum so vig taka tann bíliga bilin fyrst sum sum hevur eitt siff fyri á hundrað og fimmoghálvfjerðs túsund krónur í hesum dømunum so kann hann við givnum fortreytim verða seldur fyri á leið trý hundrað og tveyogfjøruti túsund krónur áðrenn frítøkuna av skrásetingargjaldinum og mvigafturbering og við frítøkunum kundi elbilurin verið seldur fyri áleið tvey hundrað og trýoghálvtrýss túsund í hesi døminum givið at kundin fær tær hálvfjerðs túsundkrónurar afturborið og at helvtin av ágóðanum fyri skrásetingargjaldi fellir kundanum til góða og mist inntøka hjá landskassanum til hesa søluna er hundrað og trýogtjúgu túsund krónur men so er tað altíð tað hvat mann samanber við samanbera vit við bensin og disil avgjaldið so er mista inntøkan hundrað og einogtrýss túsun krónur fyri tann bíliga bilin og taka vit tann dýra bilin fara eitt sindur skjótaðar ígjøgnum sum hevur eitt siff fyri á fimm hundrað og hálvtrýss túsund krónur so merkir tað fyri landskassan at hann hann missir trý hundrað og tvey túsund krónur og aftur her samanbera túvið disil og bensinbilar so er mista inntøkan næstan ein hálv millión fýra hundrað og sjeyoghálvtrýss túsund krónur fyri eina sølu felags fyri bæði dømuni er at søluprísurin kann variera nakað alt eftir hvørjum vinningi bilasølan leggur seg eftir við øðrum orðum hvussu stóran ágóða hon letur kundan fáa í samband við at skrásetingargjaldið verður sett til null prosent og her kann eg líka skjóta inn at tað var nettupp tíð eg spurdi til hesa kanningina hjá kappingareftirlitinum í hon er rættiliga aktuell í mun til júst hetta hvussu stóran ágóða farkundin í síðsta enda aftaná vit vit geva alla hesar frítøkurnar øh vit kunnu a staðfesta at sølan av dýrabilinum kostar landskassanum á leið tvær komma fimm ferðir tað tann bíligi bilurin kostar landskassanum og tá finnast tað uttan iva dýrari bilar enn tann í hesum døminum og hetta her er als ikki góður fordeilingspolitikkur hetta er rættiliga ósosialur fordeilingspolitikkur tí tað skal eisini havast í huga at búskaparliga eru tíðirnar sera óvissar við hækkandi prísum og rentum og tí kann tað hugsast at tey lágløntu og allarhelst eisini fleiri miðallønt fara at halda aftur við at gera stórar íløgur komandi tíðina so sum keyp av nýggjum bili hetta gevur konjukturbarometrir okkum í øllum ferð um eina ábending um har brúkarin astan vanligir føroyingurin sigur at tað er sera sannlíkt at hann fer at spara meira upp komandi árið og hetta er tøl frá hægstøðuni tað sokallaða trestutalið sum brúkarin hevur hevur úttalað seg um og her er mann altso talið er væl yvir í miðal har hann sigur ter øgiliga sannlíkt at at eg fari so spara upp so hetta er enn ein ábending um at tað í størstan mun vara tey vælhavandi sum fara at fáa hesa afturberingina sum fara at keypa bilar í somu ferð áhugafelagið fyri elbilar ella áhugafelagið fyri elbilaeigarar orsaka elbilafelagið skjóta tí eisini í hoyringsskrivi til fíggjarnevndina upp at gera eitt prísloft fyri hvør kann fáa hesa afturbering við øðrum orðum at luksusbilar ikki fáa afturbering tí hevur tú ráð at keypa ein luksusbil so hevur eisini ráð at gjalda fult avgjald fyri bilin og hetta er elbilafelagi te tey sum umboða teir borgarar sum koyra elbilar tey skjóta sjálvi efta príslufti hopp og onkur vil kanska siga at at miðflokkurin kemur sum ketta úr hóttatrøi við sínum kritikki av uppskotunum men her hoyrir við til søguna at hvørki hetta lógaruppskotið ella tað sum undanfarna samgonga samtykti hevur verið til almenna hoyring altso uppskotini um at frítaka el og vetnisbilar fyri virðisgjald og mvig eru ongantíð blivin lýst gjølla men har hoyri kanska líka við til søgurna at heilt aftur í tvey túsund og seytjan bleiv tað kanska meir lýst og og he vóru fleiri hoyringar gjørdar men men hesi seinastu nógvu árini er málið øgiliga illa lýst og tá eitt lógaruppskot ikki hevur verið til almenna hoyring so eru løgtingsmenn ikki líka væl ílatnir at taka støðu til málið undirritaði mær ærliga viðganga at hann ikki hevur havt nóg gott innlit í málið fyrr enn nú hann gjørdist limur í fíggjarnevndini samstundis eru vit blivin nógv klókari upp á hvussu nógv afturberingin til grønar bilar hevur kostað landskassanum nú hon hevur virkað í fleiri ár tað er ikki smávegis upphæddir sum fara úr landskassannum endamálið við uppskotinum tað er tað er sera greitt cotveyútlátið skal minkast tað er bara ræðiliga umráðandi at vit ikki stara okkum blind upp á hetta eina parametri í tí sambandi hevur undirritaði valt at leggja dent á sosiala vinkulin upp á uppskotið afturat hesum er eisini vert at kanna um vit fáa mest burtur úr pengunum við at stuðla el og vekningsbilim ella um pengarnir høvdu munað betur um teir fóru til onnur átøk samanumtikið staðfestir undirritaði at hesi lógaruppskot venda sosialt skeivt og um nýggja samgongan veruliga meina nakað við at hon vil fáa skil á landshúsarhaldi og kallar seg sosiala so liggur tað beint til vinstra beinið at samtykkja eitt prísloft sum undirritaði skjytur upp og sum elbilafelagið eisini mælir til at innføra hjá teimum flestu verðurta av vinstra beini en kanska hjá rut verið tað høgra beini í sambandi við at fáa fíggjarligt skil áøh og nú havi eg tveir minuttir eftir frú forkvinna og far brúka teir minuttirnar upp á broytingaruppskotini og tað snýr seg í heilt stuttum um at at mann setir eitt prísloft og elbilafelagið hevur skotið upp at mann sigur at bilar sum kostað meir enn seks hundrað túsund skulu ikki fáa nakað afturgoldið men tað sum er mest praktiskt er at brúka sifvirði og siffvirði er stytting fyri kost innsjóreins innfryt og tað er tað sum innflutni bilin hevur kostað teimum komin til landið og og eg havi so skotið upp at at tað er bara el og vetnisbilar sumhava eitt sifvirði lægri enn trý hundrað og hálvtrýss túsund altso tavð sar upp til trý hundrað og hávtrýss túsund krónur so fær mann hesa afturbering og tað er tað ger seg galdandi bæði fyriskrásetingargjaldi og og mmig og so til allarseinast so haldi eg faktiskt at at samgongan ger ein feil við at signalera út til føroya fólk at prísloftið fer at koma hmen lógin kemur seinni tí at tann tann sum ætlar sær at keypa itt luksusbil hann hann er sjálvandi púra rationalur hann fer at keypa nú hann fer at keypa nú áðrenn hetta prísloftir kemur og eg vænti at nógvar luksus transtraktiónir fer at gerast hetta árið og kemur prísloftir næsta ár ja so avmarkar han kanska eitt sindur men eg eri sannførdur um at at allar allir teir handlarnir verða gjørdir nú og tí hevði tað verið rættast at vit í fíggjarnevndini gavi okkum eina ella tvær vikur afturat og kanska fíggjarmálaráðið kundi hjálpa okkum at funnið rætta talið visti visti mann ikki følir seg tryggan við hetta mann kann kann gott keva tað hægri mann kann gott seta ð øðrvísini upp h men tí skjótu g upp at vit koyra uppskotið aftur í nevnd frú forkvinna