Jógvan á Lakjuni (Fólkaflokkurin (People's Party)), chairman, 2020-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-001/2020 : Frágreiðing løgmans á ólavsøku 2020
nógv k hevur longu verið um hesa ætlanina og kjakið hevur tíverri verið alt ov nógv merkt av gitingum viðleiðingum og pástandum við ongum høpi í onkur hevur sagt at landsstýrið ætlar at einskilja altso privatisera sev tað hevur ongantíð verið up á tal onkur tosar um at ognartaka sev frá kommununum tað hevur heldur ikki verið upp á tali bjarni hammer nevndi sína røðu at nú skuldi mann selja sev fyri at pynta um úrslitið áá fíggjarlógini nú skal eg siga til hansara rósa at hann tók orðini í seg aftur tað er ikki uppatal vit kunn ikki selja nakað sum ikki eiga kommunurnar eiga á sev og tað fara tað framvegis at gera aftan á eina sundurskiljing eitt felag verður til tvey feløg men kommunurnar fara framvegis at oyga bæði feløgini vit hava nakrar tænastur sum eru natúrlig monopol orsøkin til hetta er at tað eru økonomiskir fyrimunir við at hava við at hava at tað er ikki økonomiskir fyrimunir av at hava kapping á økinum ella tí at vit hava ynski um at allir borgarar skulu rinda sama prís og hava somu atgongd til hesar tænasturnar dømi eru telefonnet elnet og heilsutænastur tað gevur ikki meining at tvey feløg grava hvør sín telefonkpl niðr í somu gøtu talan er um eitt natúrligt monopol tá tað samfelagsliga loysir sir betur at tað at lata eina fyritøku gera arbeiði heldur enn at enn at lata kapping vera á økinum vandin við øllum monopolum er at tað fær okkara avleiðingar um prísurin verður høgur ella um tænastan verður ov vánalig ein rættiliga stórur partur av okkara almennu tænastum hevur verið roknaður som natúrligt monopol nevnast kunnu el vatn telefon postur almennur flutningur og so framvegis við tíðini bleiv spurnartekin sett við um øll henda tænastan veruliga var eitt natúrligt monopol síðan áttatiárunum áttatiárini er markið millum natúrligt monopol og ikki natúrligt monopol broytt í flestu londum í okkara parti av heiminum í staðin fyri at kalla alla tænastuna natúrligt monopl so verður nú bara at tosað um undirstovukervi sum natúrligt monopol el vatn og almennir flutningur er nú blivið til kplar rør og vegir ella jarnbreytir meðan kappast verður um kilovatt tímar telefonsamrøður og ferðslu sum ferðast eftir undirstøðukervinavit skulu tey komandi árini gera rættiliga stórar íløgur í grøna orku løgmaður nevndi í ólavsøkurøðuni at íløgur skulu gerast fyri millum fimm og tíggju milliardir krónur um vit skuldu røkka málinum um hundrað prosent varandi orku í tvey túsund og tretivu tað er meira enn hva cv einsamalt klárar at gera tey næstu tíggju árini tí er neyðugt at onnur fáa ein virkan virknan leiklut ikki fyri at taka nakað av tí verandi frá sev men fyri at vera við í tí sum kemur afturat netið er eitt natúrligt monopol har skal eingin kapping vera vit skulu harafturmóti hava kapping og framleiðslu og sølu av elmegi har skal vera jøvn kapping og fyri at fáa javna kapping er neyðugt at hava greiðan skilna millum monopolpartin og tann partin sum kapping skal vera um tí arbeiða vit fyri at skilja hesi tingini sundur í tvey feløg málið men sjálvandi skal tað verða væl fyrireikað bæði hvat veitingartrygd og øðrum viðvíkur vit hava í dag eina við sær kapping og framleiðsluna av elmegi tað eru onnur feløg sum kunnu framleiða inn á netið hjá sev men hesi sleppa ikki at selja til sínar egnu kundar tey sleppa bara at selja til sev sum síðani selur víðari til kundarnar feløgini sum framleiða el sleppa heldur ikki at framleiða til sítt egna til sína egnu nýtslu skulu tey vera bundin í netið hjá sev so skulu tey hava so skulu tey hava alt frá sev funnu seg verðu at at sev og kommunurnar ikki vistu av fyrr enn fyri fáum vikum síðani at arbeitt hevur verið við hesum málinum síðani í februar í ár til tað er at siga at eg havi havt rættiliga nógvar fundir síðani seinasta heyst bæði við leiðslu og nevnd í sev um um hetta málið eisini hevur fundur havi onkur fundur verið við stjóran og nevndarformannin so hetta er ikki nakað sum sev ikki hevur vitað um eg havi eisini verið fundur við kommunurnar um hetta málið so havi eg sett nøkur embandsfólk at gera fyrireikandi arbeiði og at gera sjálvt sjálvt lógaruppskot tað arbeiðið fór í gongd í februar eg haldi at tey høvdu tann fyrsta fundin trettanda februar og minni ein um mánaðin seinni blivu føroyar raktar á korona so fólk bliva rættiliga upptikin av øðrum tingum í tí bólkinum hava onnur ikki verið við hvørki kommunur sev ella kappingarneyta hjá sev men hesi sleppa sjálvandi til orðana tá tað kemur har til tað er altíð ein spurningur nær rætta løtan er at taka partarnar við í arbeiði mær dámar best at hava eitt ítøkiligt uppskot at tosa um tá samskifti við partarnir byrjar heldur enn at møta upp við ongum onkur hevur víst á at í øðrum londum eru prísirnir ikki lækkaðir tá tey hava valt líknandi loysnir sum vit arbeiða við vit skulu sjálvandi taka nógv fyrivarni tá vit samanbera við onnur lond fyri tað fyrsta hvussu stórur partur av prísinum er almenn avkjøld hvussu høvdu prísirni verið um tað sum hendi ikki hendi og fóru tey frá somu skipan sum vit hava til somu skipan sum vit vilja hava og so framvegis eg sá eina frágreiðing sum danska danska ennergi gjørdi í tvey túsund og fimtan um elprísirnar í danmark sambært henni eru elrokningin hjá dønum býtt í tríggjar partar fimtan prosent fer til framleiðara nítjan prosent far fara til netið og seksogtrýss prosent er fyri meirviðsgjald og onnur avgjøld so tað kjakast verður um prísin er hækkaður til lækkaður orsakað av kapping so er altso bara einkrónur og hálvtrýss á hvørjari tíggjukrónur sum fer til tað sum kappast verðu um altso í danmark tað kann sjávandi blíva øðvísi hjá okkum men høvuðsendamálið við ætlanini ætlaðu broytingin er ikki prísurin men at fáa meira ferð á grøna orkuskifti tá samanberangar verður gjørdhar er umráðandi at talan veruliga er um nakað sum kann samanberast men vit kunnu samanbera við líknandi umleggingar í okkara egna landi einaferð høvdu vit tryggingarmunopol í føroyum og einaferð høvdu vit telemunnopol telefonrokningin er framvegis líka stór men vit sita men nú sita vit allan dagin á netinum fýra kionetinum umframt at vit tosa í í vanligar telefonsamrøður vit fáa altso nógv meira fyri hesar somu pengarnar eg kann stuttleikarið sum nevna at tí míni barnanum fyrstu barnaárini høvdu vit slekki telefon heima við hús tí at á foreldurini hjá mær eittbóð mum telefon so fingu teyat vita tað at tað loystis ikki at fáa beint nú tí t nú skuldimann umløggja t utomattelefon so bíðaðu tey í tíggju ár at fáa telefon í dag er hava fólk ikki tíð at bíða til morgin vistu tey biðja um bíða um eina telefon so so tænastan er broytt við tíðini men av tí vit livu í hesum samfelagnum so merkja vit ikki so væl hvussu tað broytist eg hoyrdi nevndarformannin í sev sigur í útvarpinum nú ein dagin at kappingin fer at durka elprísin tí kappingarneytarnir hjá sev skulu hava vinning meðan sev er eitt nán profitt felag eg kann væl fylgja tí sjónarmiðinum men eg má samstundis ásanna at tá eg hyggja eftir roknskapinum altso hevur sev størri avlop á enn enn kappingarneytarnir og ta seinasta útbjóðingar vóru av vindmylum tá vann sev ikki allar hóast neitt námprofitt felag við øllum kommununum í rygginum átti at vunnið ein oghvørja kapping móti feløgum sum skuldu vinrinda vindingsbýti men sjálvandi tað eriki bara prísini sum telur men hann telat so nógv mest og tað var rættiliga lítil munur á prísinum sum hesi bjóðaðu hetta nongprofektfelagið og tey sum skulu býta vinnugsbýti eg art okrar politikara sagt eitt sindur speiðrekandi at tað sum landsstýrið ætlar er at vit skuldu keypa vindin frá íslendarunm hendig old nevdi tað í gjár tað er ein total misskiljing vit skulu ikki keypa nakran vind vit skulu keypa orku sum millum annað er framleidd úr vindi og hvat gera vit í dag vit keypa orku sum er framleidd í norskari olju og íløgurnar verða rindaðar við svendskari rentu er tað betri tað sum alt snýr seg um er at koma frá svartari olju til grøna orku og tað vóni eg at løgtingið tekur undir við ætlanin er at leggja uppskot fyri tingið í heyst um at skilja netpartin og framleiðslupartin hjá sev sundur í tvey felag eitt annað mál men tíðin gongur skjótt ta er hetta her við gongd í haga og eg má nokk gera skrivla stuttt av við tí men eg fái at taka orðið aftur seinni øhvit hava eina eina lóggávu frá nítjan hundrað og sjeyogtretivu tað tók eini og tretivug fjøruti ár at fáa tað samtykt í løgtinginum tí tí távarandi bøndur søgdu at ter fór at at leggja allan landbúnan í føroyum og nú trýogfýrs ár seinni nú er hetta tað einasta rætta h tíat nú fórt atð leggja allan andbúnaður vistvit broyta hetta aftur tað er nokk so interesamt men hettaerivit hava nógv at taka at taka í hesum her eg fái nokk ikkitíð at taka tað nú men eg taki orðið aftur seinni tá skal eg koma ett sindur nærnærr enn á hetta her lat meg siga heilt stutt um veðurlagspolitikkin eg havie ein minutt eftir øhat nú bleiv man nevndur fyrr í morgun eg havi ikki so ræðuliga stórteg síggi ikki so ræðia stórt í hesin er stóra yvirlýsingum mann ger mann kann gera veðurlagslogur mann kann gera samtykkja veðurlagspolitikk tað sum avgerandi er hvussu praktisera vit tað hvussu seta vit hsi tingini í verk og og tað sum eg haldi er rættiliga harmiligt tað er tað at av teimum vindminnu lundunum sum skuldu koma upp í summar tað skuldu tríggjar koma upp nú kemur bara ein upp tí hesir sum hava kappast t hava kært hvønn annan og og og so og so útseta ætlanina og eg haldi að er tað sum hevu nógv størri týdning tað er at vit fáa ferð á at tað grøna orkuskifti heldur enn at gera yvirlýsingar um hvar mann ætlar tí at tí at tað er tað sum telur síðsta enda til hvat man setur í verk takk fyri ja takk so fær til viðmerkingarnar tann fyrsti tað verður hendrikold ger sovælja