Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í tingskipanini um FG-001/2021 : Frágreiðing løgmans á Ólavsøku 2021
takk fyri harra formaður eitt sum eg fegnist um í hesari løgmansrøðuni er fegnist um nógv men tað eri nakað sum løgmaður og samgongan hevur tikið beinleiðis úr úr valskránni hjá miðflokkinum og tað er at mann hevur sett eitt vakstrarforðum ið skal eyðmerkja mest uppløgdu vakstrarøkini og soleiðis styrkja vælferðina og trivnaðin vakstrarformin skal vísa á hvørjar førleikar vit kunnu gagnnýta í kappingini við onnur og hevur eyðmerkt serliga fimm økir og tey økini tey snúgva seg sjálvandi um okkara høvuðsvinnu fyrst og fremst men eisini um ferðavinnuna og maritimartænastur og sovíðari og eg haldi at tað eru ógvuliga nógv í tráð við ta hugsan sum vit í hvussu í miðflokkinum hava havt alla tíðina tá ið vit standa fyri avbjóðingum tað er at vit skulu vit skulu reka ein politikk sum skapar samfelagsligan vøkstur fyri at framhaldandi halda fast í okkara vælferðarsamfelagi sum er aðalmálið við okkara politikki og tá ið vit tosa um vøkstur nú hoyrdi eg formannin í javnaðarflokkinum tosa um at tað var ikki altíð so rætt at tosa um vøkstur men í hesum førinum snýr tað seg um at tryggja vælferðina frameftir og okkara samfelag er í dag eitt øgiliga spennandi samfelag eitt øgiliga spennandi land hjá ungum at búgva í og at flyta til og at fáa børn í sovíðari og tí mugu vit rokna við fólkavøkstri tey komandi árini men við tí vinnuliga vøkstrunum sum vit síggja fyri okkum so krevst upp aftur meiri enn bara tey sum vit sjálv kunnu seta til um eg so kann kalla tað vit hava eisini brúk fyri ati fáa útlendingar til føroyar at arbeiða tí at her eru forfáar hendur her eru for fá høvd til at kunna taka sær av øllum teimum uppgávunum sum koma ver í framtíðini og fyri at kunna halda fast um tann teir búskaparligu møguleikar vinnumøguleikar sum liggja í okkara landi bæði innan fyri fyrst og fremst tilfeingisvinnuna men eisini innan fyri ferðavinnuna innan fyri gransking innan fyri meiritimar tænastur annað tað krevjast nógv nógv fleiri fólk og í dag er atgongdin til útlendska arbeiðsmegi ein ómetaliga stórir fløsku hálsur tað eru virkir innan fyri allan tann privata geiran sum mangla fólk og sum hava stórar trupulleikar við at fáa fatur í fólki tí tað tað tekur so langa tíð og tað er so umsitingarliga tungt at hava við danska integragratiónsmálaráðið at gera og eisini ta føroysku útlendingastovuna og tí fegnist eg um at at løgmaður nevnir hetta positivt í løgmansrøðuni at tað skulu gerast broytingar hetta er n fer tað privata mentamálaráðið tók stig til at fáa úskfáa búskaparráðið at gera eina kanning at kanna tørvin á størvim innan fyri almenna sektorin innan fyri vælferðartænastur og tann kanningin bleiv løgd fram í vár og vísti tað seg at vit tey komandi árini koma at mangla yvir sjey hundrað fólk innan fyri vælferðarøki í føroyum og eg giti at tørvurin á privata arbeiðsmarknaðin er minst líka stórur so vit koma tey komandi árini at mangla eina rúgvu av fólki at arbeiða grundleggjandi arbeiðir í okkara landi og tað mugu vit gera nakað við og tí gleðist teg um at løgmaður nú hevur sagt positivt í ólavsøkurøðuni at vit skulu hava laðarligari atgongd til til millum annað útlendska arbeiðsmegi og tá ið kristin andreasen sum sigur at á einasta máti er at yvirtaka øki so er ikki púra samdur tí at tað ber eisini saktans til at vit frá føroyskari síðu við ríkislógartilmælum gera broytingar í verandi útlendingarlóg tað hava vit gjørt fyrr og vit hava faktisk í veruleikanum yvirhøvur ikki somu útlendingarlóg sum danir hava vit hava nøkur heilt onnur viðurskifti galdandi o tí ber tað væl til og eitt av teimum tingunum sum vit millum annað mugu broyta tað er at í dag er lógin soleiðinar gjørd at fært tú eitt arbeiðsuppijaldsloyvi so er tað galdandi eitt ár men samstundis fær tann sum kemur til føroyar sum útlendingur úr triðja londuna arbeiða rætt til familjusamanføroyingur tað er eitt sindur meiningsleyst tí at tú kemur til landið sum arbeiðskraft men ikki givið at tú kemur til landið at búgva forevvur og tí haldi eg at tær reglarnar mugu eftirhyggjast og tað nevnir løgmaður eisini í sínari ólavsøkurøvu so tað haldi er skilagott tá ið vit tosa um vakstrarforðum so tosa vit um at vit skulu víðari virka úr okkara tilfeingi bæði úr laksi og úr uppsjóvar fiski og tað krevjast nógv fleiri fólk til tað alivinnan er í ferð við eisini at vaksa um sítt sítt volumen við at fara út á opið hava at ala og tað merkir eisini at tað skulu uppaftur fleiri hendur til at arbeiða har og alt hetta her krevur so at vit eisini hava ein offersivan bústaðarpolitikk tí tí vit hava vit kenna jú til trupulleikan at vit tey seinnu árini hava havt øgiliga stirnan bústaðarpolitikk og møguleikar hjá ungum at seta búgv bankarnir hava ikki spælt við tað almenna hevur í veruleikanum heldur ikki gjørt serliga nógv fyri at gera tað lættari atkomuligt hjá ungum at seta búgv og tí mugu vit sum samgonga gera nøkur ítøkilig átøk tey átøkini vit hava gjørt á á almannaøkinum eru skilagóð tað sum elsbpet mersetes gunleysdóttur hevur gjørt á almannaøkinum er skilagott og vit hava sett hundraðtalvs milliónir av til at til ein ávísan part men tað skal enn meir til nevniliga tann partin sum snýr seg um tey fólkini sum ikki skulu hava onkursvegna atgongd til partvís almennar veitingar almennar bústaðir men sum sjálv vilja seta búgv har hava vit framvegis ein kempistóran fløskuháls í dag er tað soleiðis at okkara land er so at siga samanbundið næstan frá eystur og vestur og suðuroorð um nøkur ár so verður tað totalt samanbundið og tí tosar mann næstan ikki um at búgva úti at bygd og at búgva í býi í í føroyum longur altso tá ið tað er bara hálv annar tími av viðareiði og vestur til gásadals so er eingin avstandur alto tað er minni frástøða enn tað er frá einum øki í londom tileitt annað øki mitt inni í london so tí búgva vit øll í veruleikanum í einum býi hvar ið tær smáu bygdirnar eru partar av býnum og tí er tað fullkomiliga burturvið tá ið peningastovnarn siga tað at teir teir meta ikki at teir kunnu fíggja tá ið tað ligur for langt frá havnini til dømis tí at altso vitvit koma at búseta alt hetta landið um vit skulu vera trýss hálvfjerðs túsund fólk um nøkur ár so mugu vit hugsa soleiðis og so mugu peningastovnrir eisini hugsa so og eg haldi at landsstýrið eigur at fara aktivt inn og royna at fáa sett upp nakrar skipanir so tað verðu møguligt hjá ungum at kunna byggja hvar tað skal vera øso at tá ið mann tosar um vakstrarforðum so er tað nógv ymisk viðurskiftir sum saman verða lyft upp til politiskar viðgerð og sum saman skulu loysast í einum ein einum felags politikki um um mann kann so kann siga bæði útlendska arbeiðsmegi bústaðarpolitikkur og so eisini hvussu vit hvussu vit fremja vinnuliga framgongd eisini við politiskum øátøkum og tí haldi at tað er ógvuliga skilagott og eg haldi at hetta vakstrarformið skal ikki bara sita í hálvt annað ár men skal kanska sskal skal vera eitt áhaldandi átak sum alla tíðina er virkið og sum virkar fyri at eisini á samansjóva politikkin á ymsum økjum fyri at skapa vøkstur hatta har var í høvuðsheinunm tað sum eg hevði tíð til at siga harra formaður annars havi eg bara heilt stutt hug til at siga tað nøkur hava verið inni á uttanríkispolitikkinum og har má eg má eg bara siga tað at eg haldi at vit eiga at halda okkum til tær treytir sum øll onnur lond halda seg til tá mann tosar um uttanríkispolitikk løgtingið hevur lagt hevur í einari stýrisskipan ásett hvussu í løgtingi viðger uttanríkispolitikk og eg haldi tað er so sera ódámligt tá ið løgtingsfólk í heilum siga tað at vit skulu bróta við tað sum vit sjálv hava ásett í stýrisskipanini at vit hava til dømis eina uttanandsnevnd sum vegna løgtingi tekur sær av uttanríkispolitikki og treytin fyri at vit yvirhøvur kunnu samráðast við onnur ið trúnaði og fáa upplýsingar er at vit halda tær skipanirnar uppi og tí skilji eg slett ikki at bæði bjarni kárasom petersen o høgni hoydal so alt tráðir tosa um at løgtingið uttan uttanum uttanlandsnevndina ella hvussu vit skuldu siga uttanum stýrisskipanina ætla sær at fara inn og vera partur av at reka uttanríkispolitikkin tí so hava vit brotið tær vavtalurnar og treytirnar sum vit annars altíð eiga at reka uttanríkispolitikk eftir og tað haldi eg tænir okkum ikki tað kemur at gera tað vit seta okkum uttanfyri heldur enn at vit sum nú er halda okkum vera meiri luttikin takk fyri