Uni Holm Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-03-23
Topic: 1. viðgerð LM-052/2022  Uppskot til  ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af visse bestemmelser i forskellige love om ændring af lov om finansiel virksomhed
takk fyri frú forkvinna so fekk eg eisini høvi at viðgera eitt av hesum her uppskotunum sum hava so ringt orð á sær og eg sigi eisini sum løgtingsfólk altíð siga at hetta er ikki lætt tað er ikki lætt at standa á tingsins røðararpalli og skula viga fyrimunir og vansar við einum ríkislógartilmæli sum er áttaoghálvfems síðir av umfatandi torgreiddum og tekniskum lógarteksti og sum eg havi skilt so er áttaoghálvfems síðir væl sloppið tí ofta eru hesi uppskotini munandi drúgvari enn enn hetta men tað er í øllu føru trupult at geva sum mótspæl tað skal eg viðurkenna hetta er eitt es derektiv sum eisini skal fevna um føroysku bankarnar tað snýr seg í høvuðsheitum um at dagføra lóggávuna kring føroysku peningastovnarnar so hon lóggávan ikki dragnar í mun til hvat er galdandi í danmark og í hinum es londunum og sama uppskot varð eisini viðgjørt í løgtinginum í heyst tað verður skrivað í viðmerkingunum at tað er skilagott at samtykkja hetta uppskotið tí annars víkir okkara lóggávu grundarlag og nógv frá tí sum er galdandi í europa sum partur av einum altjóða bankakervi skulu eisini føroyar og føroyskir bankar lúka nøkur krøv og nakrar treytir tí um ikki so kann tað vera trupult hjá føroysku peningastovnunum at virka í mun til tær skipanir sum teir arbeiða upp ímóti uttanlands tað verður samstundis sagt at tað kann gerast tyngri hjá peningastovnunum at virka á altjóða marknaðinum og atgongdin til kapital og gjaldføri verður eisini truplari eg hefti meg við at hetta er lóggáva sum peningastovnarnir í føroyum vilja hava samtykta tað noyðist eg so at fyri at halda meg til hóast tað ikki kennist serliga væl tí eg dugi satt at siga ikki at meta um avleiðingarnar av tí eg havi kortini nakrar spurningar sum eg fegin vil royna at fáa svaraðar undir nevndarviðgerðini tað er millum annað hvussu hetta ávirkar bankakundan kann hetta onkursvegna elva til at tað verður truplari at fáa lán kann hetta hava við sær at tænastugjøldini fara upp hvørjar eru stuttfreistavi og langfreistali avleiðingarnar av eisini í siðfrihøpi um løgtingið ikki samtykkir hesa lóggávuna og er tað einki sum vit í føroyum kunnu gera øðrvísi ella í staðin enn einspora kanska við onkrum undantøkum at renna aftan á europeiskari bankalóggávu herfyri segði landsstýrismaðurin um aðra lóggávu hvítvaskingarlóggávuna og politiskt ábarar persónar at hann helt tað als ikki vera í lagi ati peningastovnarnir skuldu skráseta øll møgulig fólk sum onkursvegna hava politiskt samband eg taki fult undir við at tað er at fara ov vítt og eg fegnist eisini um at landsstýrismaðurin tók stig til ein fund við peningastovnarnir um tað málið og hann segði somuleiðis at hann ætlaði í samskifti við danskar myndugleikar um tað sama men kunnu vit eisini tillaga lóggávur sum hesar so tey taka útgangsstøði í føroyskum viðurskiftum tað er ein spurningur og kanska landsstýrismaðurin eisini brúkar hetta høvi at kunna løgtingið og onnur um niðurstøðuna av fundinum við peningastovnarnar og hvør støðan annars er í tí málinum peningastovnarnir skriva í sínum hoyringssvari at mifyt tvey sum stendur fyri mrcretnnl nstrumentderektiv eigur ikki at vera eigur ikki at verða sett í verk uttan at vit hava kannað hvussu hetta skal skipast í føroyum og tað sama verður skrivað um cr d fimm sum stendur fyri kapetólur kveimenstarvektiv hvat merkir tað og eru vit farin at kanna tað er ein spurningur og so stendur eisini at reglur koma um at fíggjareftirlitið kann savna inn upplýsingar um bústaðarlán frá peningastovnum og kunngera hesar upplýsingar fyri at fremja gjøgnumskygdini um kapping á bústaðarmarknaðinum hvat vil tað siga og nær verður tað mett neyðugt størsta broytingin í hesum uppskotinum er at cr d fimm verður partvíst sett í gildi fyri føroyar tað skal syðst í høvuðsheitum styrkja mótstøðuføri hjá fíggjarfyritøkum meðan onnur krøv verða eisini sett peningastovnum sum skal tryggja kapitalgrundarlagið í kreppustøðum tað vil siga at til dømis reglur fyri ella skulu til dømis vera fyri hvør leikluturin hjá fíggjareftirlitinum er tá peningastovnar koma sær í ovmføri her stendur at fíggjareftirlitið kann senda serkøn fólk inn í peningastovn í upp til seks mánaðir har viðkomandi skulu røkja neyðugar eftirlitsuppgávur tað ljóðar sum útgangsstøði skilagott um tað verður mett neyðugt í serstøkum førum fyri at fáa við sær fyri at viðurskiftini eru í lagi eisini skulu greiðar reglur vera fyri nær ein fíggjarfyritøka er at meta sum eitt dóttirfelag tað ljóðar sum útgangsstøði eisini skilagott krøvini um útbúgvingar til nevndarlimir verða dagførd og í danska lógartekstunum verður sagt í mínari egnari týðing at nevndarlimir skulu hava neyðuga vitan og neyðugar útbúgvingar og førleikar at skilja og hava eftirlit við lønarpolitikkinum vágastýring og øðrum og tað haldi eg eisini ljóðar sum útgangsstøði skilagott og so verður spent um orðingarnar í reglunum um taknaskyldu sum tað stendur at eingin ivi skal valda um at tá avtalur um tagnarskyldu verða undirskrivaðar við starvsfólk av starvsfólk hóast tagnarskyldina kunnu boða frá óreglusemi á røttum stað tað ljóðar eisini sum útgangsstøði skilagott lóggávur sum hesar tær koma javnan á tingborð og afturvendandi atfinningin er í politisku skipanini at vit vita ikki ella vit vita ikki reiðiliga í øllum førum hvat verður samtykt tað verður kanska ein spurningur um meðalkenslu um at hava álit á at hetta er eitt stig rætta vegin samandrátturin í viðmerkingunum er fínur men eg havi ringt við at siga hvat ikki verður nevnt í í viðmerkingunum sum mann heldur seg nokk so einspora til tað politiska skipanin hevur ivaleyst fyrr umrøtt um tað ber til at hava ein serligan arbeiðsleist í málinum sum hesum eg veit at onkur hevur nevnt eina serliga framløgu sum kann lata vinnunevndina ella løgtingsfólk annars betri í til at viðgera eitt eitt slíkt uppskot tað veit eg er nevnt øh eg veit ikki origa hvat r rætt at gera og løgtingsfólk hava uttan iva umrøtt tað fyrr men fyri at enda har sum eg byrjaði so so er htað ikki lætt takk fyriharra