Høgni Hoydal (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-05-04
Topic: 2. viðgerð LM-136/2021  Uppskot til løgtingslóg  um avmarkandi tiltøk í sambandi við atgerðir móti Ukraina
harra formaður tá ið kríggjbrestur á vápnað álop á fólk og lond og sevilfólk so er tað dpilaskapur fyri tey sum verða rakt okkara ættarlið her í føroyum fær neyvan at fata tað hvussu tað er hjá teimum fólkunum sum sum liva undir teimum treytunum men ættarliðini undan okkum hava merkt tað á egnum kroppi tað er ikki altíð at kríggj vápna álop á fólk og sevilfólk fólkamorð rakar okkara moral og okkara menniskjafatan og okkara heimskfata tíverri í øgiliga nógv ár haldi eg vit hava skúgva burtur og bygt moralskar verjugarðar hugt burtur og takt burtur so súnndarlig kríggi og álop og menniskjasligar ræðuleikar sum vit sjálv eisini hava verið partur av og drigin við í hugsa bert um irakríggið auganistan jetnám grinada libia sýria ja kurdarnir í europa sum í veruleikanum eru nærri okkum øhhar tað ru har tey eru og fara enn fram syndarlig kríggj vl est bara nevna jemenn har ið eina sø heimsins størsta oljuúpflytarum sum vesturheimurin nýtir savdoyarabia bumbar og fremir fólkamorð men tá ið russlandi leypa á ukraina so haldi eg øgiliga nógv broyttist í okkara høvdum og hjørtum og okkara heimsmynd h og at vit hava veri iliga samd um at eitt slíkt álop kann ikki p á nakan máta berast í bøtuflaka fyri sum sjálvandi er o veruiliga ikki svarkhvít men tá eg már farin yvir um eitt mark sum als ikki á nakan hátt kann viðgerast øðrvísin at fordømast og at tað má fáa avleiðingar fyri álípspartin í hesum førinum russland og tá ið kríggið er eisini tað tá ið tá ið siverjigararnir fara niður so er tað vanligt at at lond og fólk standa saman vit hava hvussu sæta í allarflestu kríggjunm so tað vanligt at lond og stjórnir standa saman og siga nú taka vit eina støðu í hesum her málinum og tað var okkara fremsta uppgáva tá ið hetta hendi tað var at landsstýrið beinanvegin tryggjaði sær at nú taka vit eina felags støðu í føroyum hvussu fyri athalda at vita okkum sum føroyar sum tjóð og sum partur av heiminum til tað sum hendir í russlandi og dagin eftir kríggi tá vóru flokkarnir saman í hvussu utanlandsnevndin eg haldi ikki allir flokkar vóru við men síðani hava vit í níggjuogtrýss dagar ikki sum flokkar finguð nakra innkalling ella nakrar roynd frá landsstýrinum at fáa eina felags føroyska støðu handla skjótt melda greitt út og tað eru okkara fremsta atfinning í tjóðveldi eg fari ikkiat taka allar atfinningar fram tí tað sum tað ræður um nú okkara høvuðsuppgáva er nú at taka eina greiða støðu fyri hesa tjóðina um hvussu vit fyri halda okkum tær ræðuleikarnar og hvat vit kunnu gera og aksel johannesen hevur jú rætt í tí ati vit royna sjálvandi at viðgera tað lutfalsliga tað skuldu vit gera men orsøkin til at vit í í tjóðveldi og javnaðarflokkinum søgdu at longu dagin eftir kríggi at okkara lutfalsliga rætta atgerð nú tað var at steðga útflutninginum av tí fiski vit hava útflutt til russlands serliga vaksandi aftaná krimkreppuna í tvey túsund og fjúrtan tað komst jú í at ega segði boykofta okkum við nógv harðari tiltøkum inn at gera móti putuni dag tí bleiv tað men vit hildu tað vera rætt og hví jú tí at aftaná sum sum sum flestum kunnu aftaná á krimmkríggið tá settu es í verk tiltøk móti russlandi uttan at spyrja okkum russland svaraði við at banna øllum innflutni av fiski hjá øllum egeslondum og hjá ebstlondunum altso íslandi og noreg meðan tey einastu londini sum tá kundi uppflyta tí russland valdi tað tað var tað vóru føroyar í grønlandi og tí halda vit at tað ereitt lutfasliga rætt tiltak eisini tí sum jóaso johannesen sigur at vit vita got tað tað fer at fáa trupulleikar kortini og at longu fyritøkur sjálv hava tikist ta støðuna at tað var tað rætta stigið hjá okkum at taka longu fyri sjeyti døgum síðani og tað er tað sum vit hava mælt til bara fyri at sláa tað fast síðani hevur að verið alt alt ov langt rál og eg haldi ikki at mann skal lasta uttanlandsnevndini fyri tað eg haldi landsstýrið til landsstýrisins mál og tað er landsstýrisins rál sum hevur gjørt taðt vit standa nú einari støðu sum er púra óneyðug har mann ið hevur brúkt alt ov langa tíð at koma niðan við einum við eini heimildarlóg og tað er rætt sum eisini biljustinussen nevndi atat vit hava roynt at funnið semjur og eitt uppskot var nettupp við tí endamáli at føroyar kunnustanda saman á politiska skipanin og hava síst góða undirtøku í fólkinum og millum í vinnuni sum gjørligt at mann segði tað at tað hevi tiltøk vit skuldu seta í verk tey eiga at verða løgd fyri eina vit skuldu upp eina eina grein fimmogtjúgu nevnd við umboðum fyri allar flokkar og fyri atkunna handla skjótt vistimann var samd á tiltøkini har jamen so kundi mann seta tay í verk men var mann ósamdur so áttu tað sjálvandi fyri tingið sum partvíst nú samgongumeirilutinskjýtur upp so eg roynd og veru harra formaður tað sum harmar okkum tað er at í støðum har vanligar lond standa saman og handla skjótt og siga nú leggja vit samgongu andstøðuspurningin til viks og allar aðrar ósemjur so handla vit saman tað er tíverri ikki hent orsakað av landsstýrisrálið soleiðis at nú eru farin at stríðast innanhýsis tað er tað sum eg havi størstan ampan av og tað ger tað at av okkara at tavi siga at vit fáa ikki vit fáa ikki gjørt tað sum vit halda vera moralskt rætt mótvegis russlandi og samstundis verður hetta jú brúkt í teimum í teimum øgiliga sjálvhugsaðu støðunum hjá øðrum londum so tað soleðis hjá donsk danska fiskivinnan leypur á føroyingar og kanska norska við og og í í bretlandi og í hetlandi leypa teir okkum púrasta óneyðugt tí føroyar hava longu eisini um vit tóku ta greiðir politisku støðuna er tað longu nógv nógv nógv størri avleiðingar fyri okkara búskapin tað er hjá hinum londunum í es sum a sum seta hesar espakkarnar í verk eg havi at brúkt tað dømis um danmark eg hugsa tær eitt prosent kanska taðt raka teirra búskap o hjá okkum hevurtað longu rakt fimmogtjúgu prosent tretivu posent av okkara útflutningi bara við tí sum longu eru hent so so tí høvdu vit veruliga veruliga møguleikan nú fyri at taka okkara egnu støðu okkara egnu avgerð standa saman og vit vilja ikki uppskeva tað tí taka vit undir við at nú fær landsstýrismaðurin heimildirna í holvt sjávatn u vit ynsktu so at siga at øll uppskotini komu fyri tingi tí nú má handlast skjótt nú mugu vit fáa eina útmelding og vit halda sum sagt ikki at tað er rætt bara at siga at tær at tað s espakkarnir so avgerandi vit skilja heldur ikki hví mann hevur spurt donsku stjórnina og hví tafáa landsstýrið samskifti so nógvið donsku stjórnuna í hesum málinum altso í danmark hevur hevur hevur síni áhugamál sjálvt og røkjta gjøgnum egs tað skita eisini við umborðið har áðrenn tey tiltøk sum egs samtykkir verða samtykt tað er tað ikki hjá okkum og es e heldur ikki es hevur heldur ikki somu umstøður og sama samstarv sum vit hava so tí er okkara greiðir boðskapur vit mugu standa saman vit mugu taka og gera tiltøkini ím muntak a vit halda vera rætt í mun til lutfalsliga okkara búskap okkara land og okkara sambond og hava eina strategi fyri tí tað kann ljóðast un í kynoskt og øll øll lond høglig isunher tað vita vit eg havi nevnt fleiri ferð at um egeslondini settu tey tiltøkini verk sum høvdu rakt teirra búskap vi fimmogtjúgu tretivu prosentum sum tað longu hevur gjørt hjá okkum so rokni vit hevði havt so stóran mun og gjørt so stóran mun at mann hevði í hvussuferð eg veit ikiumhan kunna steðga krígnum tað ivist eg nú í men eg hvussu er at mann var nærri á einari einum enda á hesunmi ræðuliga kríggi sum sum fer at fáa ótrúliga stórar avleiðingar fyri øll fólk sjálvandi fyrst og fremst fyri tey sum sum missa lív og hús og heim og og framtíð men eisini tað fer at fáa øgiliga stórar avleiðingar fyri ta heimsmyndina vit fara far athava frameftir vit fara at fáa tíverri ein ein svart hvítan heim vit fara at fáa nógv størri konfliktir nógv størri íløgur fara a verða gjørdar í vápn tær stóru fyritøkurnar sum liva av at selja matvørur og tilfar til til øll heimsins fólk fara at skrúva prísirnar upp sum vit longu hava sæð so tað er tað vit standa yvir fyrri men vit hava eitt at gera tað er standa saman hava ein uttanríkispolitikk tað skal ikiver yvir latið til hvønn einstakan tingfólk ella til hvørn einstaka fyritøku ella kommununi at gera uttanrikspolitikkin vit mugu standa saman og hava eina útmæting og tí mæla vit til at samtykkja uppskotið at áðrenn mann setir nógvir tiltøkin íverk so hevur mann bara ráðførsligu uttanlandsnevndini og handla skjótt tí ati sum støðan er nú so hava vit misttann møguleikan at at at at vísa konsekvens og at at handla skjótt men vit uppgiva ikki at vit eiga atkunna atstanda samanum aft her í føroyum og eg haldi tær tann góða viðgerðin sum eg royndi verið uttansthani er havt har vit høvdu ein dag har vit kallaðu øll fólk inn búskaparrálandsbanka og tílíkt og og fólk sum hava skil upp á hetta her at vit øgiliga skjótt fingu so mikið góðar upplýsingar at vit kundu gott gjørt eina greiða atgerðarætlan har vit har vit meta í hvørjum einstøkum føri tey litgera hví halda vit tað vera rætt hvønn týdning kann tað fáa fyri okkara vitvit fáa jo neyvan enda kríggi russlandi tað vita vit men hvussu kunnu vit hava brúka tað til at trýsta tey sum vit samstarva við sum vit ikki nú enda við einari verjustøðu og ikki minst hvørjar avleiðingar fær tað fyri føroyska búskapr og vinnu og hvussu kannmann leggja upp fyri teimum avleiðingunum best møguliga hartil eisini sjálvandi leggja upp fyri avleiðingni sum longu nú eru fyri tey lagsløntu íð føroyum av at at prísir og tilfar og alt hækkar ikki minst brennievni orsakað av teir syndarligu krígsstøðu sum eru í sum eru í í ukraina so boðskapurin her vit mugu nú fáa semjur vit skulu hvussu fáa tjóðaldi lova viðfar ikki út at royna at so a ósemjr um at her blíva vit samd so halda vit við tað