Heðin Mortensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-01-19
Topic: 2. viðgerð LM-008/2020  Uppskot til løgtingslóg um um broyting í løgtingslóg um ræði á málum og málsøkjum (Yvirtøka av málsøkjunum Landslæknaembæti, eftirlit við heilsustarvsfólkum og stovnum á heilsuøkinum, sjúkufyribyrging, sinnissjúkraviðurskifti, líkskoðan, vevnaðarflutningi, euforiserandi evni, sjúklingarættindi og eftirgjørdan gitnað)
í løtuni og tað er eisini rætt av tíeggunum at vit hava sjálvandi eini landslækna sum er á donskum hondum og tó er tað helst eini fyrimunur at eftirlit við heilsustarvsfólknum og kærumøguleikanum um sjúklingarættindini verða varðveitt á donska heimastýrðunum men hetta her kann helst yvirtakast av landslæknaembatinum hetta kann eisini føra við sær at lógarverkið verður betri tillagað til føroysk viðurskifti og tað hevur mann so víst á tá høvdu vit eisini frammi men tað tekur tíð og hetta er ikki tí kann man ikki bara siga ný yvirtaka hetta her uttan at at sjálvt lógarsmíðið yvirhøvur kkri komin í nakran veg og tað kunnu sjávandi eisini vera nakrar vansar um ov lítið av serkunnleika og ov lítið at peningin verður sett av til nýggja heilsumyndugleikan og kann hetta fáa álvarsliga fylgir fyri heilsuverki og tað er rætt vit vit hava nógvar serkunnleikar á hesum økinum men vit hava nógvar serkunnleikar sum vit mangla og mága tískil fáa tað frá danmarka ella aðrastaðni frá sjálvt um vit yvirtaka hetta málið so her skulu nakrar útbúgvingar til innan fyri hjá føroyingum til at at fáa sær hesar útbúgvingarnar tað er hvussu tað sum bleiv sagt og um samstarvtsavtalun við danmark e ikki verður gjørd ordiliga tað meinast við bæði tað fíggjarliga og eisini ein greið yvirtøka kann tað henda at tað var ógreitt hvørja uppgávur verður gjørdav hvar tí hetta her umfatar øgiliga nógv sum millum annað tjóðveldi hevur lagt fram og hetta ikki bara landslæknaembati hetta er so øgiliga øgiliga nógv annað so fyri arra takhast samanum harra formaður heldur undirvitaði at ætlanin er ætt ov avmarkað og tað merkja vit eisini og fakliga verða hesin ætlaðheilsumyndugleikin alt ov veikur til at røkja sínar skyldur í tí skilavist má tað arbeiðis víðari við hesum málinum og tað halda vit er skilagott at mann setir sær smál at fara og yvirtaka hetta málið einaferð men lat okkum miðvís arbeiðið fram ímóti tí og tað er tað sum vit sakna at at bara dag frá degi at siga nú yvirtaka vit hetta málið og um ikki fáa tað lýst nóg væl so harra formaður innihalsliga broytist einki av at landslæknaembatskiftið navd til fólkaheilsumyndugleikan støðan kann enda gerst verri um einasta fakliga broytingin eftir at vit sjálvi taka ábyrgdina av hesum økinum sum higartil hava verið røkt av dandskaheilsustýrinum tað er nemliga tað sum mann eisini vísti á at tað skulu í hvussur tveir løgfrøðingar setast afturat í heilsumálaráðnum og ein tillandsæknaembæti so tað virkar ppá meg í øllum førum tað kanska meira tað umsitingarliga sum vit skulu styrkja men ikki tað fakliga so har eru vit eitt sindur iva og og at vit seta løgfrøðingar afturat her og har tað er líkasum tað steðgar upp á tí økinum at at vit fáa tað fólkaheilsuliga fram tað broytist heldur einki av at landslæknin fólkaheilsuráðið og deildin fyri arbeiðsu og almannaheilsu nú skulu húsast eisini untir somu lond tað er eisini ætlanin í hesum her og uttan aðrar skipanarligar ella tilfeingisligar broytingar eru fyri hesar stovnarnar har hugsi eg um nýhugsan á tí økinum stovnarður hava verið hvør sær men nú ætlar man at leggja tæir saman men so burdi mann eisini havt ein eina tillaging hvat er tað mann ætlar í framtíðini nevliga við landslæknaembatinum ein fólkaheilsumyndugleiki er ein ógvuliga týdningarmikil stovnur í einum vælferðasamfelag við tað at á hesin stovnur bæði skal hava eftirlit við fólkaheilsuni og eftirlit við starvsfólkum og heilsuverkinum og ikki minst bygnaðin í heilsuverkinum tað vil siga hvussu heilsuverkið virkar so tað er talan um eina ógvuliga krevjandi og stóra uppgávu tað skuli bara vera greiður so einaferð enn tað virkar sum teg meira tað umsitingarliga enn tað tað krevjandi tá ið vit tosa um heilsufrøðiliga sum frøðiliga sum vit skuldu hava eftirlit við harafturat verður tað ikki mett ráðiligt at fremja yvirtøkuna ímásøin í løtuni tað var nemliga sum tí eftir fyrra málinum harra formaður nemliga tí fíggjarliga sum sitandi samgonga hava fært okkum ú tí tí nú er tað altso undirskot í staðin fyri yvirskot sum er á tí økinum so við hesum viðmerkinum metir undirritaði tí atmælir til at fella hetta her uppskotið og vísi samstundis á at tað eigur at verða arbeitt víðari við hesari yvirtøkuni av landslæknaembatinum við nøkrum málsøkjum í landslæknin umsitir vegna sunhisstýrisin og við at skipa fyri einum veruliga fakligum fólkaheilsumyndugleika í føroyum og tað er har vit sakna ta ta greiðu mingina sum hevur verið so út frá tí harra formaður so taka vit ikki undir við hesum uppskotinum og tí koma við við hesum