Bjarni Hammer (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2020-09-15
Topic: 1. viðgerð LM-017/2020  Uppskot til løgtingslóg um fyribyrgjandi tiltøk ímóti hvítvaski av vinningi og fígging av yvirgangi (Hvítvasklógin)
ja takkyhara formaður hetta er so løgtingslóg um hvítvask og seinasta tingsetu so varð lagt fyri løgtingið uppskot til løgtingslóg um fyribyrging um fyribyrgjandi tiltak móti hvítvaski av vinningi og fígging av yvirgangi tað var akkurát sum hendan hvítvatsklógum og tað var løgtingsmál nummar áttaoghálvfjerðs men tvey túsund og nítjan men tað uppskotið bleiv ongantíð ferdiigat viðgjørt áðrenn tingsetan endaði og hetta uppskotið er so nú lagt fyri løgtingi og tað er faktiskt innihaldið er eg havi hugt eitt sidur ígjøgnumútav tað er eg haldi næstan eg haldi tað er so gott sum óbroytt vist ikki er tað men tað er sjávandi gott at tað er komið aftur niðan í tingi og tað er eisini neyðugt og tað er tað uppskotið sum nú landsstýrismaðurin helgi abramsen hevur í vinnumálunum hevur borið fyri tingi og tað skal forða fyri hvíting á pengum og forða fyri at føroyskar fíggjarfyritøkur ikki verða brúktar ella misbrúktar til at fíggja sum tað eitur yvirgang og tað eru sjávandi ett sindur fjart frá føroyum at hvussu hvussu skula og hví skulu føroyingar fíggja fíggja yvirgang men tað erso tað sum tað stendur í uppskotinum men hvítvasking tað eru tey seinastu árini blivið og er eitt kent fyribrigdi sum tað hevur eisini verið umfatandi í áratíggjur har sum mann hoyrir um brotsmannalið og brotsmannafyritøkur hava roymt mátar hvussu tey kunna fáa sínar pengar gjørdur lógligur men hvussu umfatandi hevur verið føroyum ella tað heila tikið hevur verið brúkt og framt í føroyum tað er ilt at siga men hvítvesking mátin sum hvítvasking fer fram tað er at onkur banki tekur ímóti stórum upphæddnar peningi uttan kanska spyrja um hvar hann kemur frá og so senda teir peningin runt í ymiskum londum og ymiskum bankum í europa og helst í øllum heiminum soleiðis at tað verður ógjørligt at spora hvat s hvar hesin hesin peninguri í heila tikið er skaptur frá og so tá i man ikki veitaranum koma frá jamen so kann mann heldiski siga at hann er ólógligur og tað er tann mátin sum tey seinastu árini hevur verið brúktur heilt nógv til at at vaska pengar hvítar siman við e føroyar eru eitt lítil land og tí heldur mann at tað kann ikki koma koma fyri hjá okum men eg haldi tað sum tey flestu kenna um men tann kendasta hvítvaskandalan á nýggjáritíð hon fór fram í einum lítlum landi sum eitur estlandi og har sum eisini ein av okra kendi bankum danskur a hann kendir kur øll forgott haneit annaðstað stóð fyrr í hvítvaskingini ella at mann kann siga hann hjálpti til innderekta at fáa vaska hvítvaskuspengarnar fyri skempi brotsmannalið og tað var sotað var so markanissan siga at stuttligt ella tragiskt komiskt at hesin lítla avtalingin í eslandi stóð hjálpti til fyri a hvítvaska fimtan hundrað milliardir krónur ímillum tvey túsund og sjey og tvey túsund og fimtan har sum gegantiskar upphæddir milliardir verða settar inn í bankan so var eg sendur víðari hersum hesum bankin sendi tað víðari uttan yvirhøvur at spyrja um nakað sum helst tá ið upphæddirnar blíva so stórar og mann ikki yvirhøvur setir spurtmanstekin við hvar h pengarnir komu frá jamen hvat nú vist tar bara vóru átta hundrað milliónir men tí mann kan siga at kanska tíbetur var tað fimtan hundrað milliardir og tað hevur so gjørt tað at lond allastaðni í heiminum hava sett hava hert lógirnar og tað hevur so millum annað eisini føroyar nú gjørt ja og ikki snakka um altso hesin her lítli bankin her tað bleiv ávara óteljandi ferðirnar um tað sum fór fram men allíkavæl so vísti taði seg at hetta helt áfram í næstan í tíggju ár uttan nakað og tað sum er nokk so stuttligt man kan siga ábyrgdarpersónurin tann leiðarin stjórin í hesum her lítla bankanum tá ið tað kom fram at tann hyggi kempiskan dalan sum kostaði toppleiðsluni í danska bank teirra stóðu teira gjógn teirra arbeiði so fekk hesin her viðkomandi bjóða seytjan komma átta milliónir í hondina fyri at fara frá seytjan komma átta milliónir fyri atat hjálpt brotsmánnalaðin og koydi atskal verða til a hvítvaska fimtan hundrað milliardir men mann kanst so siga tí betur so var so bleiv tað so strika og viðkomandi fekk ikki innan her tað kalla han fyri faldskermun at visti túver koyrdur í starvið líkamikið hvat túð hevur gjørt líka mikið hvat on hevði gjørt so skuldi eg fáa seytjan komma átta milliónir men tað bleiv so strika aftaná stórt stríð tað tók ein langa tíð áðrenn tei koma harartil men harra formaður fara víðari til hetta málið so hevur føroyar hava yvirtikið millum annað lívstryggingarfeløgini og tey hava tikiðtaðer ja tvørgangandi eftirlønargrunnirnar sum eru stórir og rúgvusmikir í pengum og tað er so alt við hesum her arbeiðinum sum verður nevnt f a tf sum eitur fainanshjól astin tascfór so tað er tey sum arbeiða við fyribyrgja tílikum lógarbrotum sum ett her lgur upp til og tað er so galdandi fyri bæðir bankar og sparikassarar eisini sumsum eru í føroyum men tað sum hetta her verður lagt upp til tað er tað at nú fær mann aftan hesa stóru skandalurnar so fer mann til at mann sigur at nú skal mann frá nú av nú skal mann kanna samleikaupplýsingar gjøllari tað betýðir at tú kann ikki bara koma inn og seta fimm hundrað miliónir inn tú skalt kal kanna hvorert tú og sum kann iga fyritøkur fengdar fevndar av løgtingslógini skugili millumam annað kanna samleikaupplýsingarnar hjá kondunum áðrenn eitt handilssamband við kondan verður stovnað ella ein flyting verður framd men kanska eg g føri meg so aftur til at hugsa hvussu jøsina gjørdi mann áðrenn kannar mann einki altso altso var einki eftirlit altso nú stendur tað her fyritøkur sum altso fyritøkur áðrenn tey gera handilssamband verða stovnað og ata flytingar verða framdar og stórar flytingar so skal mann kanna hvør gera flytingarnar so fær mann at hugsa altso spurdi mann slet iki fyrr altso slapp man bar inn at seta hundraðtals milliónir í bankan og tey bleivu flutt altso hsar hesar pengarnvar fluttir víðari beinanvegin tá mann vaskar pengar teir varðu settir inn og fluttur út eta beinanveg ætlið harafturat skal fyritøkan kanna endamálið við øllum torvgreiddum og óvanliga stórum flytingum av pengum umframt øllum óvanligum transaktiónsmynstrum og virksemi sum hava nei sum ikki hava eitt greitt fíggjarligt ella eitt ávísingarligt lógligt endamál hatta førir meg eisini hetta er ótrúliga stuttligt at lesa í hesari lógini nú ikki altso tað er øgiliga gott hon e komin til føroyar men hetta vísir at nú skal mann kanna allar óvanligar flytingar allar torgreiddar flytingar sum ikki hava lógligt endamál kanna mann taðikki árenn tað veit eg ikki men tað tað stendur so enú fer mann at gera tað fyritøkurnar skulu prógva at her halda løgtingslógina og at kunnleikin til kundan er nøktandi tá ið ræður um vandan fyri hvíting og fígging av av yvirgangi og so føroyskum tað sum byrjani lógin skal forða fyri at brotsmenn misbrúka føroyskar fyritøkur og fíggjarliga skipanina í føroyskt til hvíting tel at fíggja yvirgang hatta er sjálvandi í okra verð tað er nakað sum totalt grundleggjandi at at mann heldur lokk ikki at føroyingar hava nakaðtið at gera men men men soleiðis e ta nú í sær lógini og tað sum eg nýtt eisini í hesum her tað er at sambært lógaruppskotinum so verður sett ein vitsulbjóðari skipan tað er ein varðskógvari skipan har sum vissu nú onkur í bankanum ikki bara stjórin leggur merki til at her er nakar ruskandi galið tað royndi mann millum annað í hasin har bankanum í estlandivibant kaldian et tað royndi mann at varskógva at fara rundan um stjóran hjá sær og fortelja her er okkurt aruskandi galið tá soleiðis tar kom fram men allíkavæl gjørdi mann einki men men tað vísir eisini at lógaruppskotini sum etdu her eisini byggir á sum kemur frá eu og sovíðari at tað var alt bar til tað bleiv einki kanna sað sær her vissi mann heldur tað er eitt ólóglig flyting torvgreiddarflytingar sum eingin dugir nakað til eg veit nakað um jamen so skal tað ikki bera til nú hendan her lógin sum er komin til okum hon kemur til okum hon kemur av tí hon kemur av kempi útlendskum fíggjarligum skandalum og tí er hon her í dag hjá okum altso okur fáa eittannastaðat mann skal ikki giga føroyingar blíva revsaðar tí at onkur brotsmánalag úti í heimi og og ikki tað og okra nærmastu grannar eisini lata eina hvítvasking og eina gigantisku fíggjarliga skandali fara fram og so verða okur ávirkaðir av tí ikki fyrr men tað er oftan soleiðis t er tá ið ólukkan er hend tá ger man nakað við tað men mann má siga at tað er ótrúligt at ein lítil manki skal hjálpa til hvítvaska fyri fimtan hundrað milliardir krónur upp á nøkur fá ár fyrst tá hendir nakað men hetta her er eingin ivi umat tað er nakað sum jónarflokkurintkur undir við ogtað er nakað sum at okur øll fara a viðgerð í vinnunevndini og faktiskt gleðast um at fáa tað samtykt sum skjótast og tað má mann hopa at onnur lond eisini fara at virða tá tað kemur hartil takk fyr hara formaður ja so er tað nakrar viðmerkingar magnus