Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-09-29
Topic: 1. viðgerð LM-011/2021  Uppskot til løgtingslóg um at minka burtur donsku ríkisveitingina til Føroya
vaggja fyri tí og sum høgni hoydal vísti á so er tað nógvir møguleikar mann skal finna møguleikar sum mann kann gera tað í samstarv við aðrar flokkar og finna ein loysn sum passar til fleiri harra formaður hví haldi eg at vit ikki eiga at taka ímóti blokki ella hví haldi eg at vit eiga at at niðurliga blokkin skjótast til ber fyrst haldi at vit eiga at spyrja okkum sjálvi hvørja ábyrgd hava vit her í heiminum er tað okkara ábyrgd at klára okkum sjálvi er tað ábyrgdin hjá ein og hvørjum landi her í verðini at klára seg sjálvan og er tað rætt at okkum at taka ímóti pengum frá einum landi hvørs bruttutjóar tøka pæríbúgva nú er lægri enn í føroyum tá ið blokkurin varð skorin við einu heilum triðingi fyri tjúgu árum síðani tá var bruttutjór rtøkan í danmark ein heilan triðing hægri enn tann føroyska altso ein heilan triðing hægri enn tann føroyska og kortini valdi mann eg haldi mann var ógvuliga djarvur og mann valdi at skerja blokkin við einum triðingi og visti mann hyggur eftir hvat hevði hent visti mann ikki hevði havt fryst blokkin øll hesi árini sum allir flokkar hava livað við tað var í fleiri enni tíggju ár inntil borgarliga samgongan sum situ nú kom til so seinast hun sat í valdið tá fór tann samgongan jú til danmarkar og bað um at fáa t hina blokkin ella teiy bóðu faktikt um at fáa hækkað blokkin eisini við tvey hundrað milliónum tá søgdu danir tíbetur nei tí danir søgdu vit kunduikk fara hækkað blokkin til eitt land sum faktiskt klárar seg fíggjarliga betri enn vit sjálv men mann mann mann tinaði blokkin og tí var tað øgiliga umráðandi hjá undanfarnu samgongu at fryrsta blokkinum aftur tí annars hevði blokkurin verið langt oman fyri sjey hundrað milliónir í dag hann hevði verið kanska nakað sum líktist upp ímóti fýrs til hundrað milliónum hægri í dag tí hann hevði hækkað so mikið nógvárliga harra formaður eg haldi nokk so umráðandi at heg fara at hyggja eftir í tvey túsund og eitt aftur tá ið blokkurin bleiv skorin tá var blokkurin faktiskt ein heilur triðingur av inntøkumlandskassans ruttvang nevnd eisini altso ein heilur triðing altso er tað nakar sum hugsar um hvussu langt vit hava flutt okkum eg minnist væl mann upp á tí at tosa um at blokkurin var eg minni ski hvussu nógvar tíggju túund nógvar tíggju túsund per íbúgva í føroyum í dag tosa vit um ein blokk sum kanska er tíggju túsund ella tólv túsund krónur fyri hvønn íbúgva í hesum landinum altso er tað nakar inni her sum ír fullum álvara ikki trýr upp á at vitklára okkum at arbeiða okkum upp til at sleppa av við blokkin er tað virkliga nakað sum ordiliga segði trýr tað longu altso hygg eftir hvat føroyar høvdu sum inntøka tá og hvat føroyar hava sum inntøka í dag vit eru fleiri milliardir omanfyri taðvl si at vit eru langt síðani komið forbí at hevði mann viljað skorið blokkinvið somu ferð sum tá so áttu vit langt í verðini síðan verið komin av við blokkin men fara vit bara altso í tvey túsundog eitt tekur mann avgerð um at skerja blokkin og tá er hann ein triðingur av inntøkum landskassan men longu í tvey túsund og trý tá ið mann livir við at blokkurin er skorin tá er hann minni enn ein fimtingur also tjúgu prosent av inntøkum og útreiðslum landskassan og í dag er blokkurin áleið tíggju prosent av landskassanum men tað øgiliga áhugaverda sum eg haldi sjáldan verður tikið fram tað er hvussu nógv stór øki man hevur flutt út til kommunurnar umsita og kommunar harra formaður tað sita í dag við einari fíggjarætlan samlaða fíggjarætlan ja bara havnin hevur oman fyri eina milliard men men men kommunurnar í føroyum hava kanska eg veit ikki sagtat tað vil lataokkum siga tvær milliardir tað skulu vit leggja afturat útreiðslunum hjá landskassanum og so skulu vit rokna hvat blokz er av tí og tað betíðir sjálvandi at blokx er ein nógv minni partur av okkara fíggjarlóg enn tey tíggju prosentini vist tú bara roknar av landskassanum og taka vit bruttutjóðar úrtøkuna sum eg kann viðganga gott kann vera eitt sindur abstrakt at rokna út í frá so er tað fyri tey fyri hvørja hundraðkrónuseðil av virði við skapi hesum landinum so eru minni enn tríggjar krónur o úrslitð av blokkini og so fari eg aftur at spyrja er tað verður tað nakar sum heldur tá ið vit hava klárað t ment okkum og vera komin so langt at vit ikki kunnu menna okkum ta lítla pettið afturat sum vit eru leys á blokkinum ja eg veit tað eru tey sur tey kend men tey fækkastu talið haldi eg og eg plagdi at samanbera við handan fótbóltsspælaran ot vísa á ati blokkurin svarar nøkur lunda til tað sum ein ein hampiligur útnlendskur fótbóltsspælari kostari at keypa um vit síggja fyri okkum at allir føroyingar og alt vinnulívið í føroyum vit øll ganga saman um at keypa ein fótbóltsspælara hava við sum ráð til tað ein fótbóltsspælara um árið men í dag eru fótbóltspæblinir so dýrir at vit skulu bara hava ráð til at keypa ein triðingsfótbóltsspælari altso tað kann ikki vera nakar sum trýr upp á tað heilt sum ikki trýr uppá eit heilt land klárar tað eina ferð um árið sjálvandi sjálvandi sjálvandi klárar við tað eg haldi tað var neymar sum í sínari tíð bleiv seldur til til frá barcelona til bsg fyri var tað eina komma fimm seks milliardir tað var eg hvussur har á leið tað var øgiliga øgiliga nógvir pengar og tað eru altso tveir ein hálvum bokkuri so eg haldi mann skal seta tingini eit lítið sindur og perspektiv tí ationkur segði at tað var í høvdinum á tjóðveldi at hesin blokkurin fylgti so nógv eg haldi at hann fyllur ófatiliga nógv høvdinum hjá øllum øðrum altso eg eri jú har at vit í morgin kundu plava sjálvstøgut land og so var tað onkur sum nevndi at vit skuldu hava gott samstarv við danmark ja ssólfylgiligt altso danmark er eitt framkomið fornuftigt land sum sjálvandi stríðist fyri at varðveita bæði grønland og føroyar tí tað ger danmark til ein viðkomandi leikara í altjóða høpi men hví viðgera vit ongantíð tá ið vit viðgera hetta her sum eg skal ikki kalla tað piparnøti men hendan lítla partin av okkara fíggjarlóg í dag hví viðgera vit tó ongantíð tað bæði ta pengaretslu sum fer øvutan veg altso úr føroyum til danmark men ikki minst teir møguleikar sum vit ikki hava tí vit eru partur av ríkisfelagsskapinum hví er tað so trupult at fyri at halda seg til vit sóu tað undir undanfarna samgongu tá varð pál mikkelsen landsstýrismaður í í uttanríkismálnum og hann fór út og gjørdi eina avtalu við ísland og grønland um mann skuldi kenna samstarvsavtalu uppíka sjey um ikki danir knappliga í løtso og dí hefta her søgdu hóh tað eru vit sum ráða yvir tykkara utanrikspolitikki tit kunnu ikki fara út og gera avtalur tykkara millum tað er kanska lítið álvarsamt í mun til so nógv annað sum kundi verið álvarsamt tá ið tað ræður um at hava opnar og fríar møguleikar til at fara út í heiminum og gera avtalur eins og onnur lond eg havi sjálv tá ið sæt í uttanlandsnevndini verið við til at vitja fta og eg havi verið við til at vitja es og eg havi verið við til at vitja ymiskar útlendskar stovnar sum stórtsæð allir við eimum siga tað sama at føroyar er ikki eitt fullveldsríki men føroyar eru heldur ikki ein integrera partur av danmark so føroyar detta niðr ímillum tí vit passa ikki ordiligt inn í nakra av hesum herkassinum sum til dømis tá ið vit tosaðu um at gerast partur av efta so var tað øgiliga trupult tí ati tí at tí føroyar ikki eru eitt sjálvstøtt land og vit kenna tað eisini í mun til bs sum vit skuldu havt hug at vera í partur av tíeuropeiska búskaparliga samstarvinum sum bæði norrur ísland eru sum ekki annars ikki eru limir í es so kunnu føroyar ikki tað tí danmark er partur av es og danmark kann eg ikki sita bámun á borðið altso um nakar billa sær inn at tá ongan prís hevur fyri okkum at vit ikki ein gong sleppa til borðið tá ið vit eru uttanlands eg skal ikki siga tað at blokstuvurin bara hevur verið á tí óndaso sjálvandi eru pengar eisini við til at byggja nakað upp í einum landi men tað sum eg haldi at eitt og hvørt land og eitt og hvørt fólk heva ábyrgd fyri tað er at tá ið mann eg komin har til at mann stendur væl á egnum beinum so hevur mann eina ábyrgd av standaegnumbein mann hevur eina ábyrgd fyri at siga at onnur skulu ikki gjalda fyri okkum og so fari eg at minna gjøgnum formannin alt tingið á hvat hendi tá ið føroyar fóru so lágandi á heysin í dag hava vit heimsins løkt fiskivinnulóggávi tað tori at pástanda og tí eru eisini so er eisini nógv ófriðir rundan um hana men tá høvdu vit eina fiskivinnuskipan sum var fullkomiliga stuðlað og í so stóran mun at hon í veruleikanum koyrdi landið á heysuni og tað var næstan uppa krónur og oyru støddin á blokstuluni sum fóru beint út í stuðul til føroysku fiskivinnuna næstan uppá krónur oyru tað vil sega at mann brúkti faktiskt bloksstuðulin til at koyra landið á heysin eitt sindur grovt sagt men soleiðis var tað so til tey sum bæði á facebook og her á tingsalinum og í lesabrúðnum aðrastaðni skriva tað at blokkurin er ein trygd fyri framhaldandi menning av hasum landinum og ein trygd ímóti at vit kunnu fara hesin búskaparlaga so havi eg bara eitt at siga og tað er bara ein tað finst bara ein trygd og tað er at má lærir seg at taka ábyrgd av hasum landinum at hvør einasti politikarir lærir seg at føra ein ábyrgdarfullan politikk tað kann vera ein trygd ímóti at føroyar aftur fer á heisin í framtíðini takk fyrija takk sor a viðmerkingar tann fyrsta t høgni hoydal ger so væl ja mær dámdi sera væl tann ta tilgongdna sum bjørt samalsen hevði til at siga hví at hon tekur undir við at vit gera okkum leys av veitingunum í hesum ferðnum ú danmark og fáa ein sjálvberðjandi búskap og g eri jávandi púra samdur øh men tað sum eg hugsað ær at spurt bjørs samensen um tað er tað sama sum sum mann sum ansum vit hugsa øgiliga nógvað um rokni við tey flestu okkum inni her og ikki minst í tjóðveldiðtá við leggist uppskotið fram tað er tað fólk siga ja men