Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2023-03-31
Topic: 1. viðgerð LM-096/2022  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um veiðigjøld fyri fiskiskap (Veiðigjaldslógin)  (Dagføring av gjøldum, veiðigjald fyri lodnu og heystgýtandi sild og strikan av undantaki fyri heimaflotan)
takk fyri frú forkvinna ja eg haldi faktiskt at vit hava havt eina fína fyrstu viðgerð av hesari broytingini í veiðugjaldslógini kanska við onkrum undantaki skal eg ikki siga meni eg má siga summi undanfarni røðari at eg havi hoyrt tríggjar vissu ikki fýra fólkafloksmenn í dag harta fíggjarmálaráðið fyri ikki at hava roknað út tilfeingisrentuna tað verður sagt aftur o aftur at tað er alt for galið at mann bara metir um tilfeingisrentuna hon skal roknast út eg g havi hug at taka tað til eftirtektar frá fólkafloksmonnunum tí faktiskt er eg púra samd eg haldi eisini at tað havi eg altíð hildið at tað rætta er at rokna út tilfeingisrentuna og so áseta eitt gjald harfrá men eg haldi samtíðis at tað er øgiliga viktigt at vit ikki fyri hvørja samgongu broyta prinsipp og tí havi eg valt og tað eru vit í samgonguni púra samd í at vit bíggja byggja víðari upp á tað sum undanfarna samgonga setti í verk við veiðugjaldi sum er ein eitt sindur til feldig skipan má eg siga øh eg eri slett ikki sannførd um at tað er betri at hava eina einfalda skipan heldur enn eina rætta skipan men tað hava vit valt at gera eina rættiliga einfalda skipan millum annað tí ati vinnan sjálv hevur ynskt tað fleiri hava víst tað hvussu ójavnt á til dømis hvussu ójavnt tað er við tilfeingisrentu hjá einum lítlum reiðaríi við einari lítlari kvotu samhett við eitt reiðarí sum hevur nógv størri kvotu tað er púra rætt tað kundu verur kanska tikið hædd fyri oljan nógv dýrari nú enn hon hevur verið tað tekur eisini av tilfeingisrentuni púra rætt rentan ávirkar eisini men eg havi verið av tí sannføring at ein stórur partur av løgtinginum vil ikki hoyra um at rokna út tilfeingisrentu nakrir búskaparfrøðingar hava gjørt nakrar royndir at rokna út tað hevur verið øgiliga ógvusligar reaktiónir ímóti tí høgni hoydal arbeiddi við einum skoti í tí gomlu samgonguni hjá okkum har sum hann hevði eitt uppskot sum bygdi nemliga á prinsippi um tilfeingisrentu tað kom ikki ígjøgnum og tað var eisini stór mótstøða ímóti tí í núverandi andstøðu men eg haldi at vissuvit upp á sygt samgonga og andstøða koma kunnu finna eina semju um eitt veiðugjald sum byggir á tilfeingisræntuna sum fólkaflokkurin hevur eftirlýst so haldi eg faktiskt at tað er fínt øhmín egni partamaður orni dam hevur havt fleiri uppskot um hvussu mann kundi gjørt tað har sum mann nemliga tekur hædd fyri fyri fleiri tingum av tí sum mann ger nú sum bara er fiskaprísurin teila avreiðingarvirði tað verður sagt at vit seta gjaldið eftir hvussu nógvum pengum vit hava brúk fyri tað er ikki heilt skeivt og eg gangi stórkt út frá at tað var tað sum undanfarna samgonga eisini gjørdi mann segði vit vilja hava so so nógv inn og vit seta veiðugjaldið eftir tí tað er bara ein veruleiki so tað var ein av orsøkunum til at eg í mínari tíð var sterkur fortalari fyri uppboðssølu tí at tá sluppu vit undantí tá var tað vinnan sjálv sum ásetti virði av veiðurættindum tí eg sá fyri mær at júst hetta sum nú vit síggja at mann setir í verk eina lóg og at mann hækkar g hækkar og hækkar soleiðis sum stemningurin er til tað og soleiðis sum mann heldur seg hava brúk fyri pengum øh tað er blivun snakkað rættiliga nógv um heimaflotan og tað sýnist at vera tað sum mann sær eitt sindur soleiðis sum størst ósemja um h beinir johannesen las úr ella vísti til áliti tá ið veiðugjaldslógin á fyrstantíð varð samtykt og har sum vit tá i nevndini vístu á at tað skuldi ikki takast ella tað var eingi tilfeingis renta í heimaflotanum og tað er púra rætt at í tí fiskatilfeingi sum heimaflotin fiskar er eingin tilfeingis renta tað er púra óbroytt og tað haldi eg stadvekk hetta sum vit tosa um er við einkultum undantaki makrelir sum heimaflotin als ikki fiskar hetta er makrelkvotur og flestu fólk herinni vita tað men eg eri ikki sikkur upp á vistmann hevur lurtað eftir kjakinum í dag runt um landið at mann hevur fingið tað við at hetta er beinleiðis vinnustuðul við onkrum undantaki so fiskar heimaflottin sjálvur makrel men annars er hetta beinleiðis vinnustuðul mann fær eina makrelkvotu sum mann selur víðari virðið av hesum stuðlinum er í dagsins prísum tvey hundrað og fýraogtjúgu milliónir krónur tvey hundrað og fýraogtjúgu milliónir krónur og beinleiðis beinleiðis vinnustuðli so kann mann siga er tað so órímiligt vist tað er ein vinna í kreppu vit brúktu til dømis úti við tvey hundrað milliónir í vinnustuðli undir korona so hevi tað verið í lagi men hesar hesin vinnustuðulin hevuri givin í rullandi tólv ára loyvum so hetta er ikki tengt at einari forbýfarandi kreppu hetta er rullandi loyvir við tólv ára variheit tá ið vit so siga at heimaflotin skal rinda veiðugjald so snýr tað seg um at tað undantakið fyri veiðugjald av makrelkvotum makrelkvotum sum heimaflotin setir selir víðari at tað skal strikast tað handlar ikki um at heimaflotin skal rinda tilfeingisgjald av einari tilfeingisrentu sum ikki er í heimaflotanum tað handlar um at tann parturin av makrelinum sum verður veittur sum stuðul til heimaflotan at hann framyvir ikki skal hava undantak fyri veiðugjald bara so at tað er púra greitt tá ið tað verður sagt at tað er ikki lurtað eg haldi tað var serliga jensa rana sum vísti á at mann í fíggjarmálaráðnum als ikki hevur lurtað eftir hoyringssvarum so passar tað ikki fyri tað fyrsta so er gjaldið fyri barenshavi lækka munandi í mun til ta upprunaliga uppskoti tað er eisini fleiri aðrar broytingar gjørdar millum annað hevur mann sett í verk eina áseting sum sigur at visu tað er fiskur sum ikki kann seljast tað tað hava hevur vinnan eisini víst á tað hevur verið okkurt dømi um at eg komi olja í onkran makrellast sum hevur gjørt at mann slett ikki fær selt makrelin so skal mann í dag rinda gjald av tí makrelinum ella tí fiskinum sjálvt um hann ikki selur hann tað verður broytt soleiðis at mann ikki rindar av tí sum mann ikki fær selt á sama hátt hevur vinnan víst á at tann mátin mann ger uppi gjald fyri lornina kundi verið betri og øðrvísi tað er rætta eftir ynski frá vinnuni so tað er ikki rætt og tað havi eg sagt alla tíðina meðan hetta herið verið til hoyringar hettar er ein hoyring ein hoyring sum skal gera okkum klókari og vit hava eisini tikið til eftirtektar tað sum vinnan hevur víst á í hoyrings svarinum millum annað eisini tað sum fleiri hava brúkt her at mann í uppskotinum hevur sagt at økir í landinum verða ikki ávirkaði av hesari lógina tann teksturin hevur mann eisini broytt og tikið til afturtektar eftirtektar so tað er ikki rætt tá ið tað verður sagt at tað tað stendur í uppskotinum at tað ikki fer at ávirka økir í landinum tí tað stendur ikki í uppskotinum sum tað er framlagt tíðin hjá mær er farin ø eg haldi at tað hevði virkuliga havt týdning og virði at vit funni eina semju í hesum málinum og tí eri eg so avgjørt eisini sinnað at gera broytingar í fall mann kundi funnið semju um ella fingið eina meira