Heðin Zachariasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2021-03-10
Topic: 1. viðgerð LM-114/2020  Uppskot til løgtingslóg um KT-heildarætlan fyri undirvísingarverkið
takk fyri harra formaður sum tað verður sagt eisini so er tað uppskot til løgtnslóg um ktheildarætlan fyri undirvísingarverkið og tað er landsstýrismaðurin jensarana sum hevur lagt uppskotið fram og tað sumhetta uppskotið snýr seg um tað er sum tað verður sagt eisini tað er um ktskipanina fyri fyristovnarna hjá hjá undirvísingarverkinum og at hetta her sjálvandi er nakað sum er neyðugt og sjálvandi nakað sum er ei partur av framtíðini tað er væl eingin ivi um tað samfelagið fær jú meir og meir yvir á tað tøkniliga og tað verður tað líkasum eisini víst á í hesum her partinum eg haldi sjálvur at hettaher uppskotið er eitt eitt gott uppskot sum eisini peikar frameftir og sum tað eisini verður sagt í her beint at seinastu fimtan árini er eini røð av ymiskum ktskipanum ment tiltil lestrarfyrisiting og so verður nevnd okkur dømir um tað og at mann hevur í tvey túsund og nítjan hevur mann staðfest í undirvísingarstýrinum saman við leiðslum á skúlunum og útbúgvingarstovnum ein átrokandi tørv á nýggjum og betri ktskipanum og støðan á fleiri økjum er alsamt meira hættislig og tá ið mann sigur tað so erður tað út frá tí sum tað verður sagt er atsum st mest álvarsamt er at skipanirnar ikki liva upp til verandi krøv um kttrygd og persónsdatuvernd og síðani verður tað sagt í uppskotinum hetta her ati til dømis atat eingin av verandi ktskipan líkil krøvini til kttrygd og verju av persónsupplýsingum ktskipanini krevja longu nú dagføringar sum hvør sær eru kostnaðarmiklar og skúlaloyðslir myndugleikar og politiska skipanini fáa ikki álítandi hagtøl og eru ein fyritret sum er ein fyritreyt fyri ráðlegging umsiting og menning og somu dátur verða brúktar asum verða skrásettar verða fleiri ferðnar brúktar sum oftani eru til fyri at fáa tað ger mann manuelt og dupultsskrásetingar verða hevur við sær feilir í málsøðgerðini sum ger eftirlitið hjá myndugleikunum tungt og elvir til óneyv útreiðslur hatta er nøkur av teimum dømunum sum tað verður sagt í hesum her og sjálvandi tað at hetta her er ein skipan sum er fyri fyri tað hjá landinum og hjá kommununum og síðani hevur uppskotið eisini verið til hoyringar hjá hjá teimum ymisku tað hevu verið til umvælis hjá øgiliga nógvum myndugleikum har millum lærarafelagnum og har millum kommunufelagnum og sjálvandi tað er ein partur av tí tí at hetta her henda skipanin er jú eisini galdandi fyri kommunur tað eru jú trýogfjøruti skúlar sum kommunurnar vara av og vit vit hava sjávandi eina skipan í dag sum er soleiðisnar at kommunurnar vistu vit taka tann kommunala partin so er tað tað vil siga skúlar sum eru frá fyrsta og til við við við tíggjunda tað liggur jú úti hjá kommununum og tað er at skaffa hølir og undirvísingartilfar og annað og har ímillum kttøkn og so hava vit sjávandi ta skipanina at mentamálaráðið kemur so við teimum tímunum sum skulu brúkast til undirvísing og tað verður eisini víst á tann partin í hesum her frá lærarafelagnum hvar ið mann tekur undir við uppskotunum men er kanska eitt sindur ivasamur í sambandi við at fær mann nú nokk av tímum ella tíð til at røkja hettar her og so verður tað víst á at at tað er øgiliga umráðandi at tá mann kemur vi einai tílíkari skipan at hon virkar frá fyrsta degi tá ið hon kemur inn í skúlarnar og at tað tann parturin sum skal brúkast til hettar ikki verður tikin frá tí dagliga undirvísingini og tað haldi eg sjálvur er eisini øgiliga umráðandi at mann fer eftir tí tí vit síggja at innan fyri skúlaverkið hevur tað kanska verið meir og meir av tí eg veitikuman kann siga teimum teimum vanligu undirvísingarlærufaglunum at tey hava eru soldaði eitt sindur út tí at tað kemur meir og meir inn í skúlarnar og ati tann parturin er øgiliga umráðandi at mæn heldur fast við soleiðisnar at næmingarnir fáa ta grundleggjandi undirvísingina sum skal til fyri at so siga fyri at ruspa seg til tann dagliga veruleikan tá ð mann einaferð fer úr skúlanum øh tað var eisini tosað um heta her við at tað sum kanska virkar eitt sindur løgið í hesum uppskotum haldi eg og tað haldi eg mánn má fáa kannað í nevndini tað er at tá ð mann tosar um fíggjarligar avleiðingar so sigur mann tað at tað hevur ongar fíggjarligar avleiðingar fyri kommunurnar og tað haldi eg virkar eitt sindur løgið tí at tað verður gott nokk sagt í uppskotinum at mann hevur í dag eina eina eina skipan ni innan fyri etaher við skúlum og og tað er eitt vissur rakstur sum fer í tað og tað er eisini rætt eg trúgvi eisini at tað er rættiliga ymiskt frá øki tløki frá skúla skúla og tí trúgvi eg ati at tað er eingin ivi um at hetta er eisini eitt uppskot sum sum kemur at kosta fyri kommunurnar men hetta er sjálvandi eitt amboð eisini sum er gott og trúgvi eisini neyðugt og sum tað eisini verður víst í uppskotinum tað at tú fært eina skipan sum er galdandi fyri allar skúlar óansæð hvar í landinum tú ert ella hvat færi slar skúlar tað eru so fáa næmingar og lærarar og onnur sama møguleika øll fáa so sama møguleika og tað haldi eg sjálvur er gott og tað er uppbyggjandi og tí haldi eg sjálvur at uppskotið er er gott og er sikkurt eisini neyðugt men so verðurtað eisini víst á at mann sparir tíð og har síggja vit eisini at er komnar viðmerkingar frá tí danska lærarafelagnum haldi var um at at tað var eisini tað sum skuldi verða galdandi í einari skipan sum mann brúkti ella sum mann fór til í danmark men tað vísti at tað var tað ikki tað var kanska tað øvugta at tú brúkti meiri tíð til hettar men tað við við við dátutrygd og so víðari tað er sjálvandi ein veruleiki sum tú noyðist at fyri athalda teg til og eg haldi eisini sum sum eru sum tíðirnar eru so er tað eisini neyðugt og tí haldi eg ati atiuppskotið er gott men men sum sagt at so parturin ímillum tað hjá landinum og tað hjá kommununum tað haldi eg eisini eigur at verða eigur at verða betri lýst og tað skal ikki vera nakur nakar krikritikkur men eg haldi sjálvur at tað hevur kanska haltað við ati tá mann er komið við skipanunum sum myndugleikarnar í hesum førnum mentamálaráðið kemur við so hevur tað verið kanska for lítið samskifti við kommunurnar við skúlarnar úti í økinum og vit sóu tað við við landsroyndunum sum vóru tá atman koma vií einari skipan hvar ið allar royndirnar við tí heilag skuldi ganga yvir teldurnar og vit sóu at alt klappaði saman tí at man var sletti fyrireikaður og tú kanst ikki vera fyrireikaður visti tú ikki ger tað soleiðisnar at tú fert og fyri heldur teg til hvussu er støðan úti í teimum ymisku skúlunum hvat er tað fyri amboð tú hevur oghvat er tað fyri nethevur soleiðisnar at tú kanst prøva tey tingini av áðrenn tað eð hildið vera nokk so natúrligt m man prøvaði tingini av áðrenn og men tað er so farið og eg trúgvi eisini at tað er eisini nógv broytt hjá nógvum kommunum runt um men men vit síggja eisini tað at hjá nøkrum sum hava tað verið hvar ð hevur verið til til ummælis hava nøkur felag hava ikki svarað aftur og sum hevi tað allarflestu tikið undir við tí og so kommunufelagið komið við einum einum teksti sum eg haldi virka ætir mínum tykki eitt sindur ógreiður altso eitt sindur ókonkretur tí at antlið má væra fyri tí ella aet vara ímóti tí visti mann er fyri tí so so er tað nokk so onkult eg van ímóti tí so má mann kunna argumentera fyri hví mann er ímóti ella hvat mann heldur skal vera broytt og og soleiðisnar at mann kann brúkfa skipanina men tann fíggjarligi parturin haldi eg mann eigur at fáa lýst serliga fyri fyri fyri kommunurnar og ikki minst hetta sum tað verur víst á hvør kemur at at at taka sær av hesum her vt vit hava sum skipanin er í dag so er tað øgiliga onkult tá su skúlaverkið liggur hjá hjá mentamlahjá landinum og tað er tey sum koma við tímunum og betala fyri lærararnar og kommunurnar og betala jú fyri alt annað og eisini hetta her at kunna hava fólk til mann sigur hvussu nógv orsføk er at tað var ein trettan orførk ella hva tað var sum sum mann sigur í hesin her fyri allar skúlarnar í føroyum til at taka sær av hesi skipanini sum í dag er tað er kanska alt ov lítið og og tí haldi eg tað at samanumtikið feri at taka samanum tíðin fer men hetta er eitt gott uppskot men tað eru nøkur ting haldi mann skal fáa lýst og greitt í nevndini har ímillum tann fíggjarliga parturin og hvussu ið tað kemur at ávirka økini úti um hjá oymsa kommununum og hvussu tað kemur at ávirka ta dagliga undirvísingina í daglegnum takk fyri harra formaður