Jørgen Niclasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2021-04-07
Topic: 1. viðgerð LM-135/2020  Uppskot til samtyktar um játtanarkarmar á løgtingsfíggjarlógini fyri 2022
gersovælfrú forkvinna eg fari at takka fyri eitt gott orðaskifti ofta tá ið fíggjakarmarin hava verið til viðgerðar so hevur tað verið brúkt mest tíð at kasta eftir hvørjum øðrum meðan í dag havi eg upplivað tað munandi meira konstruktivt frá teimum flestu hvussu so er hesir karmarnir eru øðrvísi enn teir vanliga eru og tað er tí tað er av tveimum orsøkum tann eina er at karmarnir skulu ikki vera ei fíggjarlógarviðgerð altso um várið hevur mann sitið í bart í landsstýrinum og í samgonguni og hvat veit eg og lagt fíggjarkarmar sum um tað er fíggjarlógin og har hevur mann eina røð av tiltøkum í tað er tað vanliga og løgtingið sigur so at tey taka undir við karminum men tak ikki støðu til tiltøkini so kemur mann út á á hestið so fer næsta fíggjarlógarviðgerðin í gongd av tí somu fíggjarlógini og tá er tað so ommegen at mann skal inn at viðgerða har ið mann vil hava hetta og hatta og hvat veit eg og tað vil siga at tað hevur veruleikanum verið tvær fíggjarlógarviðgerðir og soleiðisnar sum eg síggi tað so hevur tað ikki verið sunt og grundini tá eg sigi tað ikki sunt tað er tí at eg síggi at teir karmarnir sum eru lagdir fram tey seinastu nógvu árini so á útreiðslusíðuni hava útreiðslurnar verið millum hálvtrýss og hundrað og hálvtrýss milliónir hægri á fíggjarlógini sum verður løgd fram um heystið í mun til karmarnar á vári so onkursvegna hevur tað verið eg vil siga ov lítil respekt rundan um karmarnar sjálvandi kunnu broytingar henda sum man mátaka við frá karmum til eina fíggjarlóg so fyri at at sleppa undan at hava tvær fíggjarlógarviðgerðir eisini fyri at at seta fokus á hvussu stórur munur tvur verið á karmunum til útreiðslur og sjálvarfíggjarlógini h so er valt at leggja fram eina framskriving við øllum teimum tingum í sum løgtingið hevur samtykt tað vil siga at vit á útreiðslusíðuni hava hava framskrivað útreiðslurnar eftir bestu sannføring tað vil siga at vit við hesum karminum fáa at vita at visu vit einki gera so verða hetta útreiðslurnar meira vøkstur onkustaðni enn onkra aðrastaðni onkur heim opnir skulu hava rakstur hábygningurin opnar og skal hava rakstur ja tey tingini eru øll við her og á inntøkusíðuni eru allar tær inntøkur við sum eru samtyktar her er tó gjørt eitt undantak og tað er at avgjald á fisktilfeingi tann lógin fer jeg úr gildi á nýggjárunum tann sum er í gildi meðan nýggj lóg verður løgd fram fríggjadagin so og tí er valt at taka tað við tí tað er jú alt sum sigur at tað verður tá vit so síggja hesi her tølini vit síggja hvussu útreiðslurnar fara avstað jamen so er tað nú ein ein buskettviðgerð hvar vilja vit enda og í hesum førinum hava vit landsstýrisskotið upp at í mun til framskrivingarnar so skulu raðfestingar gerast av rakstri so má tað vera innanfyri tann rakstur sum er her tavil siga okkurt niður okkurt annað upp og umframt tð at gera tiltøk fyri tretivu milliónum um árið soleiðis klára vit upp á tvey ár úrkoronastríðnum vit hava havt at koma upp aftur á eitt yvirskot so er er kanska spurningurin hvat skulu hesar her tretivu milliónirnar vera ja tað er valt ikki at seta navn á alla tær tí tað havi vit prøvað so ofta sjálvur havi eg gjørt tað fleiri ferð og tá sigur løgtingið í kørmum at vit taka undir v kørminum men vit taka ikki støðu til tiltøkini tíardaeg vóni at kanska við hesum háttunum at leggja fram at kanska fíggjarnevndin kemur og siður at fíggjarnevndin metir at tað burdi verið hasi hasi tiltøkini upp á tann hátt høvdu vit eitta størri komittmenn úr løgtinginum til at gera tað tú visse bara landsstýrið situr við sínum hugskotum jamen tað skulu í minsta lagi seytjan atkvøður til men hyggja vit eftir hesum so so eru møguleikar og eg veit at attil dømis javnaðarflokkurin hann hevil havt alt tað á inntøku síðni og eg fólkaflokkurin vildi havt alt sum sparingarútreiðslur síðni tað er so spennið sum vit hava øhog hyggja vit eftir á inntøkusíðuni so síggja vit at at vit rokna við einum vøkstri upp á trý prosent komandi ár og so við tveimum prosentum árini eftir tað jú í føstum krónum taðvil sið at vit rokna við einum búskaparvøkstiupp á trý prosent um árið sum er miðalkaparvøkstrin seinastu nógvu árini undir undanfarna samgongu varð vøksturin nógv størri altso pengarnir bara fossháuin hog tað fóossaðu eisini út tað hersom nakað og tað er ein lægri vøkstur enn tað sum búskaparráðið metur búskaparráðið ðmetir faktiskt ein hægri vøkstur so í hesum førinum hopi eg at búskaparráðið hevur tað rættaratalið enn fíggjarmálaráðið livs so spyrst vit síggja í hesum at tann fráboðan sum koma útluting úr bank norðdigk kemur inn í tveyogtjúgu og í trýogtjúgu við einum munandi hægri tali feri síðan at fara niðuraftur tað er tikið við tí tað er tað sum vit eru kunn um longur nú tá tað kemur til fiskivinnuna so liggur tað á trý hundrað og fjúrtan milliónum um árið og tað talið fáa vit ikki ella hava við valt at seta til tað sama hvørt ár tý lógin sum verður løgd fram sigur jú at fara fiskaprísirnar niður ella fær tannskyld eisini nøgdirnar jamen so blívur tað minni men fara fiskaprísirnar upp og kanska nøgdirnar jamen so blívur so blíva inntøkurnar størri enn hetta talið og tí má valt at lags seg á hetta her við trý hundrað og fjúrtan sum skal sfara nøkuunda til miðal frá alivinnuni vænta vit eitt munandi hækkandi tal at koma inn soleiðisnar at vit næstu fimm árini eru komin upp á heilt á tvey hundrað og ellivu milliónir krónir frá alivinnuni h og tað sum liggur aftan fyri hesi tølini eru metingarnar um prís ar r óvissu í sjálvandi men eisini metingar av nøgd mann roknar við at nú mann ger meira smolt á landi so fer nøgdin upp og tískil vænta vit meira pengar hagani hyggja vit á útreiðslusíðuna so síggja vit at tænastumannaeftirlønir er eitt sera vaksandi tal mentað er itskl ikki siga tað e ein doyggjandi rasa men vit eru jú farin frá at seta tænastuna enn og eg fái at vita at tað talið toppar í tvey túsund og sjeyogtjúgu tavisia tá kemur tann útreiðslan av tænastumonnum upp á topp og so vil talið av tænastumonnum á pensjón minkað harfrá og frameftir so hatta er eitt tal sum vit um fimm ár hava stýrað visu vit so hyggja eftir landssjúkrahúsið so eru trý komma fimm prosent vøkstur har um árið og har má eg so siga at e eg haldi tað er for nógv altso altso vistu vit hava hugsað um seinasta árið tá ið í sjúkrahúsið bleiv nógv dýrari men ikki ikki kundi taka serliga nógva penskentum inn so hevur heilsustøða hjá føroyingur verið betur altso eg sigi ikki atað er nakar samanhangur men hendan her bara automatiska vøksturin vil bara sleppa oysa pengar er ikki vist at tað er rættur vegurin men sjálvandi tað verður løgtingið sum tekur avgerð um tan men tá ið so sjúkrahúsið veksur trý komma fimm prosent um árið hví skulu so heilsutrygdarheilsutrygdarveitingar vaksa imm rfimm komma fimm prosent um árið hetta má vera til at hyggja eftir hetta her eru villir hestar á fíggjarlógini tá vit hugsa um útreðslur síni arbeiðssemal tiltøk síggja út her til at fara at vaksa frá hundrað og tólv upp í hundrað og hálvtrýss milliónir krónur yvir fimm ár og mann gjørdi tað fyri at fáa talið á fyritíðarpensjonistum at lækka soleiðisnar at fólk hevði eitt meira innihaldsríkt lív men hvat hendi við fyritíarpensjón framskrivingarnar siga seg fara frá tvey hundrað og hálvfjerðs upp á trý hundrað og trýogfjøruti milliónir altso má veksur báðum síðum hetta kann bara betýða at vit meta at føroyingar fóra blíva nógv sjúkari hetta eru nøkur ting sum hann eigur t hyggja eftir á útreiðslu síðuni eg veit summi dáma betur inntøkusíðuna men útreiðsluvøksturin sum verður framskrivaður her hann eiga vit at temja soleiðisnar at hann ikki verður so stórur sum hann her eg vóni at eina góða viðgerð í fíggjarnevndini og at hon verður konstruktiv og kanska eisini at vit kunnu fáa hugskot sum fíggjarnevndin líkasum heitir á landsstýrið um at gera á rationalisering síni tað hevði verið hug at