Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-09-15
Topic: 1. viðgerð LM-003/2022  Uppskot til samtyktar viðvíkjandi rættinum hjá føroyingum at ganga í haga
ger so væl takk fyri acellen son johannesen hevur lagt eitt uppskot til samtyktar fram fyri tingið vegna javnaðarflokkin um gongd í haga og eg eri sannførd um at hetta við gongdu í haga er ein vil se ikki siga tann størsta óloysta politiska avbjóðingin vit hava í føroyum í dag og eg eri sera langt púra samd við uppskotsstillaranum og hesi árini vit hava viðgjørt hetta málið eri eg komin til at tað er kanska allarallarstørsti vandin við at hetta málið er óloyst tað er vandin fyri at føroyingurin missir rættin til atgongd til náttúruna tí í atgongdini til náttúruna er ómetaligt virði tað er sjálvandi eit mentanarligt virði tað er eitt heilsuligt virði og tað er eitt sálarligt virði er tað nakað vit hava brúk fyri so er tað at koma út í nattúruna bæði fyri okkara fysiska og okkara sálarligum heilsu og tað skal ikki vera soleiðis at traðka mann odum asvalti so skalt tú betala og spyrja um tað korta nei eg vil so siga at hetta sum uppskotið snýr seg um er tann einkli lætti parturin í so máta kann mann siga hetta er at sparka opnar hurðar inn tí eg haldi at tað er nokk so breið semja um at føroyingar skulu sleppa at ganga í haganum tað sum hetta uppskotið slett ikki fyri heldur seg til tað er tann stóra avbjóðingin ferðavinnan gjald slit og annað sum vit ikki kunnu blíva samd um og eg vil so siga hetta við at føroyingar skulu sleppa ókeypis hagan mín støða er tann at kemur mann til ta niðurstøðu at tað skal rindast fyri slit eg veit ikki hvat tað skuldi verið fyri at ganga niðan á slrættaratendtjúgu krónur ella ella hvat hvat tað skuldi verið illa at tað tað verður sett krav um ferðaleiðara at fara onkustaðni so dugi eg ikki at síggja hví tað kravið ikki eisini skal galda fyri føroyingar føroyingar slíta eisini náttúruna so eg haldi at har sum vit koma til at her skulu setast avmarkingar í verk til dømis við at taka gjald fyri slit á gøtur og sovorð so dugi eg ikki at síggja hví ið tað ikki eisini skal galda fyri føroyingar og so haldi eg eisini at stóri bólkar av føroyingum tá teir fara í hagan er ikki so ræðliga stórur munur á fyri náttúruna og annars ta tær avbjóðingarnar sum eru tað er ikki stórur munur á um fjøruti føroyingar fara í hagan ella um fjøruti italienar fara í hagan vit hava í gjár fingið eitt áhugavert bræv frá óals og bóndafelagnum og har verður víst á galdandi lóg bjørt samuelsen var eisini inni á hasum her at vit verða noyd til at fyriat halda okkum til galdandi lóg men eg vil nú siga at okkara uppgáva her á løgtingi okkara fremsta uppgáva er at tryggja at lóggávan galdandi lóggáva avspeglar tað samfelagi og tær vbjóðingar vit hava í dag og at broyta tær lógir sum ikki loysa tær avbjóðingarnar vit hava í dag og tí eri eg púra ósamd við bónda og ovaltsfelagnum í at vit skulu bara varðveita galdandi lóg vit høvdu eina ferð eina lóg sum fyri helst seg til seyðatjóvar tað er ikki neyðugt í dag í dag mugu vit hava eina lóg sum fyr helst seg til ferðavinnu uttan at p á nakran máta samanlíkna tey bæði men men avbjóðingarnir mugu síggjast aftur í lógini so verður tað víst til ognarrættin og tað tað sum borgarligir politikarar haldi eg tað er øgiliga sentralt at mann fyriheldur seg til ognarrættin men veruleikin er at vit hava slett ikki somu fatan av hvat tað er at hava ognarrætt til ein haga og eg haldi at ati helgi abramsen lýsti tað øgiliga væl at hvat er tað at eiga eitt fjall ella eiga eina fjøru tá tað so er sagt nú havi eg sagt alt tað sum eri ósamdur við vi bóndunum so so hugsi eg eisini eru vit so langt frá hvørjum øðrum vit ið framsókn hava verið øgiliga greið í hesum málinum og eg trúgvi at viteg veit ikki hvussutað er við hinum smáu flokkunum men vit eru samd innanflokkan hjá okkum og tær meginreglurnar sum vit hava líkasum orða er at í útgangsstøðinum skal tað vera frítt at fara í hagan tað skal ikki vera soleiðis at í útgangsstøðinum skalt tú hava loyvi at fara hagan í útgangsstøðinum skal tað vera frítt at fara í haganog so skal tað avmarkast har sum tað er neyðugt og tað er tað í nógvum førum tað er tað við atliti til náttúru til umhvørvið til slit til landbúnað fuglalív til fólk hog so skal tað skiljast ímillum vinnuligt og privat og har sum tað er vinnuligur ágóði at ganga í haganum har skal tann ágóðin koma lokal økinum til góðar tað skal ikki vera soleiðis at ein ferðaskrivstova hvørki í havn ella í parís ella milanu skal tjena einsamøll pengar upp á hagan í føroyum kortarnei tá eg siga at tað skal vera frítt at ganga í haganum so mugu vit eisini innsíggja at tað at vittá hugsi eg fyrst og fremst um okkum føroyingar altso nú havi eg eri eg úr einari familju sum altíð hevur gingið nokk so nógv í haganum og tað hevur altíð verið púra greitt at tað eru nakrar reglur fyri hvussu tú ferðast í haganum og eg vildi eisini sagt sum bjørt samuelsen vissi eg legði meg ei telti at sova í haganum jamen so hevði hann nokk sagt frá og bara nakað so einfald sum at fara við hundi í haganum eg haldi eg møti lutfalsliga ofta fólkið við leysum hundum haganm tað haldi eg ikki um hann gjørdi fyrr og tað er nógv sóvorði nógvar siðvenjur sum vit ikki pjøvdust at hava seis útpenslað sum sum sum ikki er givið í dag tað mugu vit eisini fyri at halda okkum til ja eg haldi eg haldi at vit sum flokkur hava verið nokk so greiðir í hesum her og vit eru kanska nokk so tann mest víðgongdi flokkurin í mun til ynski um at tað skal verða frítt at ganga hinvegin vilja eisini hava eina semju og eg veit at tað eru ræðuliga nógv fólk og tað eru øgiliga nógv tingfólk sum eru púra ósamd við okkum og vit vita at vissu tað skal finnast ein loysn á hesum so mugu vit gera kompromi og eg eri eisini klár til at gera kompromi á hesum økinum og tá eg hoyri tað sum bóndini siga so hugsi eg eru vit so langt frá hvørjum øðrum at mann ikki kundi finna funnið eina loysn eg trúgvi tað kann finnast ein loysn vissu allir partar innsíggja at vit mugu gera kompromiir og eg trúgvi eisini at visu vit byrjaðu við at at tosa um tað sum vit eru samd um so hevði tað kanska eisini verið nemmari at funnið loysnir á tí sum vit eru ósamd um sum sagt vit eru øgiliga greið um okkara útgangsstøði í hesum málinum men vit eru eisini púra greið yvir at skulu vit fáa eina semju so mugu vit finna kompromiir ímillum