Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2022-04-21
Topic: 1. viðgerð LM-136/2021  Uppskot til  Løgtingslóg  um avmarkandi tiltøk í sambandi við atgerðir móti Ukraina
takk fyri harra formaður tá ið høgni hoydal sigur at andstøðan ikki hevur hoyrt nakað í fýraoghálvtrýss dagar so er tað soleiðisnar at tað evur ikki hent tað stóra í føroyskum politikki hesum viðvíkjandi í fýraoghálvtrýss dagar ella eitt sindur minni enn tað tí at beinanvegin sum kríggið brast á so var landsstýrismaðurin í uttanlandsnevndini við nøkrum skjótum avgerðin um at hann ynskti at vit fylgdu vit fylgdu es í teimum og vesturheimunum í teimum atgerðum ella teimum tiltøkum sum verða gjørd og tað fekk hann fulla undirtøku fyri og síðani hevur verið arbeitt við at gera eitt heimildaruppskot sum nú liggur á øborðinum og tað er tað sum vit viðgera nú og eg kann bara boða frá at altso vit í samgonguni vit vita einki meiri enn hvat høgni hoydal og andstøðan veit og vit hava heldur ikki viðgjørt nøkur ting sum eru viðgjørt bara í samgonguni uttan um andstøðuna so tað er ikki soleiðisnar at tað er eitt nakað ynski um at vit ikki skulu vera saman um tær avgerð sum verða tiknar hetta her er eitt uppskot sum verður lagt fyri okkum fyri alt løgtingið og sum alt løgtingið tekur støðu til tað er eingin sum ikki skal taka støðu til hetta uppskotið sum er valdur inn í løgtingið og hetta uppskotið haldi eg er eitt úttrygv fyri at vit ynskja at vera ein partur av vesturheiminum og vit ynskja at standa undir liðini á vesturheiminum í teimum tiltøkum sum verða gjørd og tað haldi eg er ein røtt og klók avgerð vit skulu yvirhøvur ikki ganga undan føroyar sum eitt eitt eitt í fólkatali pinkuland og militert eitt einki land fyri at siga tað soleiðis uttan nakrar styrkir í so máta vit hava ikki so nógv í at velja enn at standa saman við okkara alieraðu sum eru tey sum verja okkum og vit hava haldi eg góðar grundir til at standa saman við teimum sum verja okkum sum bjóða okkum verju og bjóða okkum samstarv og bjóða okkum at vera við í tí stóra alliansini sum vesturheimurin og nato eru og tað haldi eg r ógvuliga skilagott eg haldi hendan lógin er sera greið hon sigur í grein eitt at við at landsstýrismaðurin fær við løgtingslógini heimild at áseta nærri reglur um at seta í gildi tiltøk og so tað sum eg haldi hevur týdning við støði í avmarkandi tiltøkum samtykt í millumtjóða felagsskapum ella sum hava breiða millumtjóða undirtøku altso hetta er ein partur tey tiltøkini sum landsstýrismaðurin kemur um hann kemur at seta tay í verk so kemur hann seta tay í verk við støði í avmarkaðum tiltøkum samtykt millumtjóðafelagsskapinm ella sum hava breiða millumtjóða undirtøku og tað verður so eisini víst til í viðmerkingunum til hetta uppskotið ati tey lond sum ikki eru partur av es í okkara parti av heiminum og tað er tað eru norra og ísland tey hava so hvør sær samtykt lóg í sínum parlamentum og heimildir til sínar ministarar hvar ið tað verður sagt her í viðmerkingumim at norðeuíslandi r eski limir í eas sat hava tí serstaka lóggávu økinum norðeguísland hava hvør sína karmlóg sum snýr seg um at seta sanktiónir í gildi bæði ísland og noreg hava við heimild ur nevnd ur lógum serstakar kunngerðir viðvíkjandi atgerð móti ukraina har ið tøkilig tiltøkin verða sett í verk og so greiðir hann frá at íslendsku norsku lógina hava tvær heimildar áseting einanst um at seta eina um at seta í verk stursanktiónir og eina um at seta í verktiltøk samtykt av millumtjóðafelagsskapum og bólkum av londum ella tiltøk sum hava breiða millum tjóða undirtøku tað er hetta er kjarnin í tí sum hetta her uppskotið snýr seg um og so nevnir landsstýrismaðurin hvørji tey tiltøkini eru sum ísland og norðuri við sínum lógum fara eftir har verður sagt at harumframt eru ásetingar ið nágreinar tey tiltøk sum kunnu samtykkjast í kunngerð upprógsanir av møguligum tiltøkum fevnir um forboð móti handlu og íløgum innog útflutningsforboð her ímillum forboð fyri útflutningin av vápnum frysting av peningaognum og ognarlutum forboð móti sambandi írokna fjarskiftissambandi mentanarligum sambandi ferðaavmarkingar fyri einstaklingar forboð móti tænastuupplæring forboð ímóti at veita fíggjarligan og tøkniligan stuðul og forboð ímóti luttøku í búskaparligum virksemi og so eru báðum lógum ásetinur um at seta í verk onnur líknandi tiltøk fyri at uppihalda frið og trygd og tryggja virðing fyri mannarættin grundleggjandi frælsis rættindinm eg haldi at tað er er sera greitt og sum kunnu vit siga at rosinan í pylsuendan so sigur landsstýrismaðurin haldi eg rættiliga greitt tá ið vit tosa um millumtjóðar sáttmálar mett verður ikki at tiltøkini ið kunnu setast í gildi við heimi løgtingslógini eru ósambarilig við fiskiveiðusáttmála millum føroyar og russland taðvil siga a landsstýrismaðurin sigur í uppskotnum her at fiskiveiðisáttmálan millum føroyar o russland hann er óskalaður av hesari lógini so tey sum fantastera um alt møguligt haldi eg eiga at fyrihalda seg til tað sum lógarteksturin sigur lógarteksturin gevur landsstýrismanninum nakrar heimildir sum eru væl forankraðar í teimum vesturlendsku átøkunum og í teimum vesturlendsku virðunum og so hevur eisini verið nevnt um grein fimm í lógini og har sigur landsstýrismaðurin púra greitt í viðmerkingunum at hann ráðførir seg við uttanlandsnevndina áðrenn hann tekur nøkur stig og í uttanandsnevndini eru allir flokkar uttan framsókn og sjálvsstýrið umboðaðir men hava møguleikar fyri at møta sum áhoyrarar ella eygleiðarar og eg trúgvi eisini at landsstýrismaðurin so vítt møguligt ynskir bæði at at forhoyra seg og kunna løgtingið um tey tiltøk sum hann møguliga fer at seta í verk áðrenn hann set tað í verk tað ber bara ikki til at gera við lóg tí tað er ikki heimild fyri t í lóg at gera tað á tann mátan men tað ber væl til at greiða frá og kunna og forhoyra seg í politisku skipanini sum landsstýrismaður og tað ivist í ongra løtu í at at landsstýrismaðurin ger tí hetta her er hetta her viðurskifti sum sum fevna øgiliga broytt í okkara samfelag nú hava onkrir politikarar verið høgni hoydal brúkti fleiri ferðnar orðið hikl og onkur hevur tosað um moral og hvat vit eiga at ganga undan og tað skal kosta okkum og sovíðari eg haldi tað er øgiliga týdningarmikið í einum sovorðnum máli at hugsa um at tað er ikki bara bara mín stólur sum løgtingsmaður tað snýr seg um at og at eg má vísa ein flottan moral og eg má ikki verða hiklari hetta snýr seg um okkara fólk altso føroyingar hvat hvussu lóggeva vit fyri føroyingar sum heild hvør verður umfataður av teimum tiltøkunum sum verða gjørd og er tað skilagott og er tað gott fyri føroyingar tey tingini sum vit gera itvit upp á ein ellannan máta loysa okkum eitt sindur frá tí kensluliga partinum at at at at nú nú skal nú skal eg royna at standa upp sum ein ein ein sterkur moralskur politikari tí at tað er moralurin hjá føroya fólki sum vit eiga at umboða í hesum førinum og tað eru tey virðini sum føroya fólk stendur fyri sum vit eiga umboðaí hesum førunum ikki bara tað sum vit sjálv halda her og nú at vit skulu vísa okkum fram sum sum moralski politikari tað haldi eg hevur stóran týdning akkurát í sovorðnum málum sum hesum tí áðrenn vit vita av kunnu vit hava tikið eina emotionella avgerð orsakað av teimum ræðuleikunum sum vit síggja verða fórðaðir við hvønn dag sum kanska upp á longri sigt slett ikki væl so skilagóð tí haldi at vit eiga at fara varisliga fram og tað haldi hetta uppskotið upp á allar mátar borgarfyri at vit fara varisliga fram vit fara umhugsu fram og at vit taka vit taka nøkur stig sum eru væl umhugsaði og sum eru væl forankraði í tí sum øll okkara grannalond gera soleiðisnar at vit eru ein partur av tí teimum samlaðu samtiónunum føroyar gera einki einsamallar og vit raka ongan einsamallar men vit kunnu saman við okkara grannum og teimum vesturlendsku londunum so kunnu vit vera við til at lyfta eina ábyrgd og eina uppgávu sum kann vera við til at leggja trýst á ogsum er høvuðsendamáli við hesum so eg haldi absolutt at hetta er eitt eitt væl umhugsað væl skrivað lógaruppskot ø og tað fer at fáa eina góða viðgerð í uttanland