Jóhannis Joensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-03-16
Topic: 1. viðgerð LM-119/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um fólkaskúlan (Skeið í fyrstuhjálp)
takk fyri frú forkvinna her fyri liggu eta uppskot frá sigur stenberg og hervør polsdóttir vegna tjóðveldið um at ger eina lóg ella broyta løgtingslógina soleiðis um fólkaskúlani at skeiði í fyrstuhjálp verður ein partur av námsætlanini og til tað at siga so kann mann siga beinanvegin at tað er vit í javnaðarflokkin tka taka undir við tí men við fyrivaruni tí sjálvandi jú fyrri tú læri fyrstuhjálp jú betri ert tú førur fyri at hjálpa tær sjónu og øðrum og fyrstuhjálp er altíð gott at duga øll menniskjur øll fólk burdu duga fyrstuhjálp tað fyribyrgir nógvum vandum og skæðum og sjúkum varandi sjúkum so tað er eitt gott eygamál at at hava og sjálvandi er tað týdningarmikið at fáa st tíðiga inn sum gjørligt tá tað er sagt so eru fleiri skipanir í dag í skúlanum og í ymiskum skúlum og í tilbúgvingin hjá kommununum reyðikross og skipafyri skeiðum og fleiri onnur eisini tað er rætiliga koyrt síðani at mann hevur fingið fleiri undirvísarar gjøgnum reyða kross inni í skúlaverkið sum so ferðast runt í skúlum í føroyum og undirvísa bæði lærarum starvsfólkum á skúlunum og næmingum í fyrstuhjálp og vist e sul t taka tað royndir sum eg havi við mínum øki so hava tað havt fyrstu hjálp í framhaldsteinu tíggjunda flokkunum øll árini í ítrótti og aðrum øðrum lærugreinum líkasum eitt ein sovorð síðuleypandi skeið og so evman havt fyri starvsfólkum og tað var eisini kravt nú tá mann skuldi hava svimjilærarprógv og svimjilærarnar allir skulu hava fyrstuhjálp og starvsfólk annars á skúlunum hava tey flestu fingið fyrstuhjálparskeið bjóðað og tað eru undirvísari bæði uttanífrá koma aðrastaðni frá har vestur er tað flogvøllin sum hara eina tilbúgving har var ein sum hevur verið havt undirvísing í skúlanum og so hava vit ein undirvísara sum er útbúgvin nú tí útbúgvinginum fyrigongurniðr í danmark so at vit hava fleiri eisini sum sum gera tað í dag men sjálvandi hevur mann hava tað skipa sum tað fer inn í skúlan og er fastur táttur í skúlanum tað kann vera skilagott men so mást mann má mann so broyta námsætlanirnar ella hvussu tilskilar tað skal í onkrar námsætlan tað kundi verið ítróttur tað kundi verið lívfrøi men tá mann so koyri nakað í eina námsætlan vit hava akkurát eitt annað uppskot har vit skulu endurskoða námsætlanirnar og lærugreinarnar og lærugrein a býti og skúla dagin so tá ið hetta skal inn so skal skal okkurt annað út tí vit kunnu ikki hava fleiri førleikamál tí vit nóa ikki tey sum eru í dag so hetta kundi verið partur av einum førleikamáli sum vónandi fer eisini at gera taðat vit fara endurskoðað nógv av hesum námsætlanum so tað verða færri førleikamál og neyvari førleikamál tað hevur ofta verið trupulleiki tað er so nógv tú skalt ígjøgnum og oftani nært tú ikki alt og tú skalt skunda tæð tí tú kanst ikki fara í dyptina við evnunum tá ið man hygar eftir fyrstu hjálp so so er tað soleiðis at mann hevr akkurát til dømis í vágunum erhevur mann lanserað eina app renn fyri lívið sum er ein app sum tilbúgvingin ella og á bjargingarfelag hevur staðið fyri og um mann hevur fingið tað runt nógvastaðn føroyum í klaksvíkin o eysturoynni aðrastaðni og tað er eisini ein veður at royna at fáa fleiri til at taka fyrstuhjálp og vera fyrstu hjálparar sum má melda seg til sum eisini ger eitt fyribyrgjandi arbeiði so hetta her kundu kur eisini ver in liður av tí í tí tí jú fleiri tú fært útbúgving til fyrstuhjálparar jú fleiri kunnu melda seg til ta appina at vera hjálparar í tí sum eitur renn fyri lívið so hetta hetta pakkar og tað at ungdómurin sær týdningin nevndi onkur ungdómstingi eðins akariasen nevndi tað og tað er sjálvandi tey síggja sjálvandi eisini at hetta er ein góður møguleiki til at fáa eisini næmingar til at fáa fyrstuhjálp og kunna hjálpa vørjum øðrum øítróttafeløgini eru eisini ein stórur partur av fyrstuhjálpararbeiðinum tey umgangas nógv fólk og skótar og onnur øll hesi her sum sum sum eru í einum felags arbeiði hava tørv á at hava og duga fyrstuhjálp so eg vil siga altíð alt kan mann iga at mn an kk ver ósamd við hesin her hetta er nakað sum vit øll burdu staðið samanum so er tað hvussu mann skal skipa tað tí í uppskotinum stendur tað at tað skulu vera fimtan undirvísarar runt føroyar og í dag meini eg mann hevur útbúgvið reyðkrossir hevur útbúgvin fyri tveirmum árum síðan trý fólk eru hvussu uru tríggjar lærarar sum so ferðast runt millum skúlar tað er sjálvandi for lítið men visi man kal hava fimtan undirvísarar so kostar teir pengar og tað stendur her at tað skal av verandi jfíggjarætlaninihjá skúlanum og tað ber slet ikki til tað kann ein gvør hvør skilja so viss ið hetta skal setast í verk í skúlaverkinum so mugu pengar játtast til júst hetta tað er einki at taka feila so vit sit skulu hava fyrstu hjálp nú stendur triði satti níggjuhunda flokkur her kanska er tað at skjóta kanska kanska ein ella tveir árgangir kundi verið skilagott leypandi nøkur ár ímillum men vistiman skal gera tain so má mann játta pengar til at fáa tað sett í verk og fáa fólk til atundirvíst í hesum her og at læra fólk at undirvísa inna fyrstuhjálp og so er tað tíðin tí ein fyrstuhjálparskeið tekur tólv tímar hvussu er tað tað lítla skeiðið so er tað størri skeið sum taka tjúgu og meira men tá tekur tólv tímar tólv tímar tað er sirka tveir dagar unni skar dagar so tá tað skal mann eisini tilskila sær at tað skal í pensa umpp á onkran máta ella í virksemsætlanina soleiðis at lærarog flokkar hava tíð til at gera tað og taka sær tíð av til at gera tað sum sagt so taka vit undir við at børn eisini fáa møguleikar at læra fyrstuhjálp eins og vaksin innan fyri all øll økir ikki bara enna skúlaøki men men øll økir og fyrstuhjálparskeið skulu jú eisini endurnýggjast tað er ein stutt tíð so heldur að ikki longur so skalt tú endurnýggja skeiðið so so fyrstuhjálparprógvi skal tú fært eitt prógv tað skal endurnýggjast eg mminn ikki um tað tíðunda hvørt ár men men í øllum førum tað skal endurnýggjast so hetta er nakað sum má vera kontinøruligt halda áfram hvussu man skipa tað tað veit eg ikki men eg vænti at mann í mentanarnevndini fær boðsendir bæði læraranum og og og skúlaleiðarum kommunum øðrum tilbúgving til hoyringar so fær man at vita hvussu mann kundi hugsa sær at at at gjørt hesi tingini her eitt annað afturat tð er eisini at at í dag tekur mann eisini ymiskymisk tú tekur prullkoyrikort og tað tekur annað í skúlanum sum eisini er tengt at fyrstu hjálmi so tað er anna upp á hvussu tú skipar tað tað er nógvir mátar á skipa tingini uppá og tað eru fleiri skúlar sum hava eina skipan frammanundan sum man eisini læra teimum skipanum um tað er nakað sum mann skal halda áfram við eitt eftir sálarlig fyrstuhjálp men tað er kanska ikki nakað tað er kanska meiri kreppuhjálp ella men tað eru ymisk sløg av fystuhjálpi so eg haldi reyðir krossir og tilbúgvingin sum er í hesum ymiskum hosium má vera við eisini í hesum her sum mann hoyrir tey tí tey hava roynd ir økinum altíð alt kan mann siga a hetta er ein eitteitt uppskot sum vit taka undir við vistu ið pengar fylgja við tavil siga at mann hevur fíggjafíggjatiltaki og at mann í samráð við skúlarnum finnur útav hvat skal út ella hvussu skal mann eyðmerkja hvørj lærugrein tær leggjast undir so skilagott men fígging og eyðmerking hvussu mann ger