Páll á Reynatúgvu (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-03-10
Topic: 1. viðgerð LM-075/2021  Uppskot til løgtingslóg um sjálvboðið føroyagjald
gersovælja takk fyri forkvinnan og túsund takk til løgtingið fyri umrøðuna av hesum málinum eg eri eg eri eitt sindur ovfarin av at hetta uppskotið sum kanska í útgangsstøði er eitt sindur alternativt at at at tað kláraði at vekja so frægt av kjakið og av uppmerksemi her í tingunum sum túð hevur gjørt eg kundi kanska hugsað mær allarfyrst bara at tykið eitt sindur afturí aftur sjálvt uppskotið tí tá eg havi hoyrt onkran umrødt uppskotið so h so havur tað verið tøl sum hava verið sum eg haldi er sum hava verið nokk so langt upphæddir í mun til hvat hettaa her gjaldið kom t viðfara sum havur nokk so langt av leið í mun til tað sum uppskotið sjálvt er so bara fyri at presisera tað yvir fyri yvir fyri tinginu ífyri føroya fólki so snýr tað seum um eitt føroyagjald á tvey prosent har summ har sum har sum mann sjálvboðið av sæ púrasta sjálvbodnim grundarlagi kann velja at at gjalda av eitt føroyagjald av sínu skattskildu og inntøku altso av skattskilu g inntøkuni hjá hvørjum einstøkum av okkum kunnu vit sjálv velja um it rinda tvey prosent til hetta her føroyagjaldið og at tað eisini er galdandi fyri fyritøkur sum av teirra skatskyldu avlopi kunnu velja at rinda tvey prosent og viðria vit øll tað í føroyum sum eg neyvan vanti r veruleiki so gevur tað trý hundrað milliónir trý hundraðog tjúgu milliónir krónur sum so skulu skerjast burtur av heildarveitingini í eftirfylgjandi ári taðvil siga at tóku allir føroyingar og allar fyritøkur undir við við teimum fortreytunum so skóru vit heildarveitingina niðuri í helvt eftir einum ári hin spurningurin um um mann kann velja at gera tað eina ferð og so líkasum lumpa skipanina so ja velja velja frá aftur aftaná aftaná tað næsta árið tað er sjálvandi tær viðmerkingarnar eru sjálvandi viðkomandi og og ogog ikki ikki uttan grund ha eg hevði í útgangsstøði kanska ímyndað mær at tað skuldi verið ein áseting í hesum uppskotinum sum segði at tá ið tú valdi til so valdi tú til í eitt tíðarskeið sum var lænttil fimm ár ella tíggju ár ella tjúgu ár ella lívs í altso har har eitt har er eitt stórt spenni men eg kom so saman við umsitingini her tingini til ta niðurstøðuna at at tað frægasta kanska var at gera eina skipan sum er so sjálvboðin sum sum yvirhøvur kann vera tavil siga at tú skal aktivt taka støðu til tað og tú kanst eisini øgiliga skjótt aktivt lata vera við at at at rinda tað gjaldið eg haldi at tað er verðið ógvuliga hugaligt at hoyrtframsøgufólkinum fyri flokkarnar og eg má siga eg eri blivin ógvuliga eg vil siga ovfari men eg glaður um at at fólk hava viljað viðgjørt hatta uppskotið í í í í onkrum slagi av av álvara um um menleislurin kanska kann eg vera kann vera nokk so kreativur og alternativur so er tað allíka so rørir tað við nakað av okara grundleggjandi fatan um okara føroyska rammenan rundan um okara føroyska samfelag tey komandi árini sjálvur helt eg tað vera ein ótrúliga stóran siður fyri tað fyri kensluna hjá tí føroyska samfelagnum tá ið vit fingu skóru skóru heillaveitingina í tvey túsund og tvey og eg haldi eisini at søgan eftirfylgjandi hevur víst at vit hava ikki at føroyska samfelagið hevur ikki rent seg út út á bláman ella út á út á sjógv at tvørturímóti haldi eg at tann grundleggjandi kenslan í politisku skipanini er er størri ábyrgd enn tað hevur verið eg haldi eisini at spenni millum teir ymisku flokkarnar um um fíggjarlógina og so framvegis sjálvt um vit hava okara greiða um parkeringar og eisini argað hvønn annað so haldi eg at at felags kenslan ela felags ábyrgdina av at at arbeiða fram ímóti einum búskapi sum er sjálvberandi ella sum er ábyrgdarfullur í mun til tey komandi árini at hon er rættiliga sterk tað haldi eg sjálvur og so haldi eisini at eg haldi eisini at tá ið vit eru komin har til at vit onkursvegna hava fingið hava fingið semju ella felags tev um at hetta her eru karmarnir sum eru galdandi nú so haldi eg ikki at tað skal so øgiliga nógv til at vit kunnu flyta okum eitt sindur longur fram á leið og siga at karmarnir fyri hvussu stór heildaveitingin skann vera kunnu vera kunnu vera lægri enn teir eru í dag h eg skal ikki fara upp í tað kórið sum sum sigur hvat ið heildaveitingin er í mun til betu t í eg haldi heldur ikki at tað er eitt eitt at tað er eitt serliga eg veit ikki e man skal siga seriøst seriøst máti at viðgera tingini vit vita at at heildaveitingin er seks hundrað og einogfjøruti miliónir krónur av einum fíggjarlóg sum liggur rundan um seks milliardir og sjálvandi er tað ein upphædd sum mann so ella so skal finna finna eina t fyri upp á onkran máta ant til at fáa minka útrerðslurnar ella at fáa vaksið inntøkurnar hetta her uppskotið snýr seg um at góvafólki møguleika fyri á sjálvbodnu grundarlagi at at vaksa um inntøkurnar og harvið eisini skerja heildaveitingina og og tað er kanska eitt sindur óvanligt men men hinvegin eg haldi tað ger einki um vit sum tingfólk eisini venja okum við tankarum at at at sjálvt um vit halda okum vera valdsfull og og alt tað sum hartil hoyrir tá ið vit sita inni her beint teir krákmánaðirnar ella tey árini vit eru her so er tað hóast alt eisini ein borgari uttan fyri dyrnar her beint sum kanska hevur eina meining og hugsar um tingini hvussu kann eg fáa meiri beinleiðis ávirkan á á á ta politisku skipanina vit eru øgiliga varin í í føroyska samfelagnum við at vit hava við at brúka fólkaatkvøðu sum amboð men tað er altso nokk so vanligt í summum øðrum londum eisini á demokratiskum londum har sum mann har sum mann gevur borgaranum møguleika fyri at tala oftari enn enn mann ger í føroyum og eg eri ikki so kjøtfestur í fatanini at at eg eri tann einasta sum veit lla at vit tingfólk eru tey einast sum vita um hvønn veg føroyska samfelagið kann og skal flyta seg tíbetri er tað soleiðis at vit hava nógvar bæði orvæknar og dugnaligar borgarar sum hava bæði sterkar og dugnaligar hugsanir um hvønn vegin føroyska samfelagið eigur at eigur at flyta seg so so túsund takk til øll tykkum sum hava givið tykkara íkast eg veit vala summi hava av prinsipiellum ávum siga tað at mann skal ikki fara inn á inn á tankan um at individualisera avgerðina um at rinda skatt ella ikki onkur út frá leberalum ikki leberalum hugsjónum og onkur út frá einum samhalds fæstsari fatan av at at her er nakað sum vit øll skulu vera samd um hvussu vit rinda skatt og hvat vit fáa burturúr men veruleikin er at vit inni í hesum spektrinum sum vit eru í dag so hava vit øgiliga ymiskar meiningar ha um hvussu hvussu høvuðsskal skatturin vera og hvat skal mann fáa burturúr tí skattinum sum sum vit dava tað ikki ta eg akkurát tá eg var valdar á ting fyri sjóvandim nógvum árum síðani eftir hondini tá hevði eg akkurát verið tann heilt grundleggjandi fatanum um mann skuldi stuðla fiskivinnuni við beinleiðis stuðli om mann var so komin ta niðurstøðu aftan á eitt eljustríð og nógv falittbygv at tað var nokk rættast at mann hugsaði at ein ein ein høvuðsvinna í einum samfelag ikki skuldi hava stuðulin at hon mátti vera sjálvberandi ella standa egnum beinum ella hvat mann vel teir at kalla tað og eg haldi eisini tað var eitt ógvuliga rætt og djart sjónarmiðtá hon gekk beint ímótir fatanini og tí vinnulívið sum hevði verið galdandi í í nógv ár og eg ivist heldur ikki í at vit eisini koma til tann dag tá ið vit siga at at ssæð út vir einum mannligum búskaparheilsusjónarmiði so er tað rættasta fyri føroyska samfelagið at vit ikki fáa inntøkurinná føroyska samfelagið sum tað ikki eru føroysk framleinni ella føroyskt tankagongd ella føroyskt virksemi aftanfyri og tað er nokk ein nokk so grundleggjandi fatan hjá teimum flestu statunum at mann at mantin einumhvørja tíð vil siga at at tað sum tað sum vit liva av sum samfelag tað er antil teimum handilsavtalum sum vit hava galdandi tí tilfeingi sum vit ráða yvir ella teimum høvdum og heilum sum vit hava hava í tí samfelagnum sum vit nú eina ferð sum vit nú einaferð eru so so gleðiligt um hetta her lítla eitt sindur óskyldiga íkasti til kjakið kanska kann fáa flutt okkum eitt sindur nærri hvørjum øðrum sum flokkar tí tað tykist sum vit tey síðstu tjúgu árini hava staðið í nokk so stóran mun og tosa eitt sindur viðhvørt viðhvørt ínat og við hvørt ein av ta leggja sjónarmiðunum som nær at hvørjum øðrum men tað stutta a langa er at vit hava flutt okkum øgiliga stutt í verki og eg vóni og hevði vónað at hetta her uppskotið kann vera ein lítil ligur í teiri tilgongdini har sum vit kunnu veruliga fara at flyta okkum í verkið og ikki bara aftan fyri mikrofonirnar