Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-02-17
Topic: 1. viðgerð LM-076/2020  Uppskot til løgtingslóg um skiftisskipan til at gera fíggjarlóg landsins óhefta av ríkisveitingini
jóhannesengersovæl ja takk fyri harra formaður h til viðgerðar eru tvey uppskot vr viðgjørd undir reinum men sum snúgva seg um tað sama tað er se uppskot frá tjóðveldi sum snúgva seg um at vit at helvtina av inntøkuvøkstrinum hjá landskassanum hvørjum ári skal fara í búskapargrunn so minkar mann inntøkurnar soleiðis í landskassanum og tá upphæddin er komin á seks hundrað og einogfjøruti komma átta milliónir sum er tað sum veitigin er so skal landsstýrið fráboðað donsku stjórni at mann ikki longur ynskir bloksstuðul ella ríkisstuðul og endamálið er at gera føroyska føroyska landskassan og føroyska búskapin óheft av av ríkisstuðlunum javnaðarflokkurin er ein ein samríkisflokkur í tí liggur at vit hava ikki sum endamál at fara úr ríkisfelagsskapinum men innan fyri ríkisfelagsskapin vilja vit sjálvandi taka størri og størri ábyrgd av hesum samfelagnum og alla tíðina miðja eftir at gerast meira fíggjarliga sjálvbjargin men tað skal ikki gerast á ein hátt har vit verða ha veg skerja vælferðina hjá okkum føroyingum og tað gongur tyvir livirkoyrini hjá tí vanliga føroyinginum og hyggja vit eftir júst hesum uppskotunum so verður tað sagt at helvtina av inntøkuvøkstrinum skal ikki brúkast hann skal setast í búskapargrund við tí endamáli og skerja ríkisveikingina sum har nevnt nøkur dømir her peint seinastu fimm árini frá fimtan til nítjan haldi eg tá var inntøkuvøksturin óalmindiliga stórur í føroyum hann var átta prosent um árið í miðal og tað er sjáldsamt so tað kann mann halda ikki ordiliga brúka sum útgangsstøði ma mann hyggja eftir nógv longru áramáli og hyggja vit ein tjúgu fimmogtjúgu ár aftur ítí hvat hevus miðal inntøkuvøksturin verið há landinum so hevur hann ligið á gott og val fýra prosent í miðal gott og val tað nú havi eg brúkið tøl sum eg eri frá tvey seytjan og átjan taðkann vera broyttur lísinduri sum tekur tvey tei seinastu árini men har á lei og skal so helvtin fara til inntøkuvøkstrunum fara til at minka u blokkið við so merkir tað tvey prosent um árið sirka gott val men vit hava nakað sum eitur ein natúrligan inntøkuvøkstur eins væl vit hava natúrligan útreiðsluvøkstur tað er tað sum vit vanliga kalla fyri inflatión tavil siga at vit hava prísvøkstur og vit hava lønar vøkstur í samfelagnum tað ger at útreiðslurnar vaksa men tað gera eisini tað at á prísirinir vaksa sog kemur meira inni í enveg og avgjøldum og tá lønirnar vaksa sog kemur meira inn í skattin so bara fyri at dekka altso fyri at samfelagið skal vera táso hava ta somu tænasturnar í vey túsund og einogtjúgu so tvey túsund og ella tvey túsndo tveyogtjúgusum tvey túsund og einogtjúgu so má mann hava ein inntøkuvøkstur tí har er ein útreiðsluvøkstur fyri at dekka av tað og tað er oftani verður sagt á leið tvey prosent um árið at inntøkurnar vaksa og útreiðsurnar vaksa p upp á longri sygd tá rvit einki gera so visu vit samtykkj eit upskotið her íløgtingið so inniber tað tað at allarhelst so hava vat ikki ráð til nakar raðfestingar tey næstu árini og helst skuldu vit gerast sparingar í hvørjum ári tí tí t ha vit hava ikki ba inntøkuvøksur vit hava eisini natúrligan útreiðsluvøkstur tað tað eru vit í javnaðarflokkinum skeptisk um at gera tað í tann mátan tí at tað kemur heiltsikkurt at ganga úta yvir bæði vælferðina og livirstøðið hjá okkum føroyingum á hinari síðuni vit fara aftur til seinasta valskeið og ta kk ikki bara seinasta vælskeið ter kanska ve hent onkuntíð fyrr so skal mann gerast meira sjálvbjargin fíggjarliga so er tað neyðugt at mann førir ein skynsaman og ábyrgdarfullan fíggjarpolitikk tað er tað fyrsta forsreytin og seinasta samgonga sjálvt um mann bæði gav ein skattalætta og pensjnistarnir fingu meir fyritrojarpensinistar og lesandi og familjuískoyti og mann eisini raðfesti heilsuverkið og annað øh so so megnaði mann at rinda eina milliard niður í skuld og mann megnar at seta eina hálvan milliard í búskapargrunn øhtað er tann mátin at gera tað upp á at mann blívuri ein sterkari búskap og tá manfærin ein sterkari búskap so kann mann siga at nú kunnu vit møguligarni fremja nakrar yvirtøkur sum kostaðu nakrar av pengum ella um tað skuldi verið at skerja ríkisveitingina nakað tað bleiv blivi eisini gjørdar yvirtøkur í seinasta valskeiðið ikki stórar yvirtøkur men har vóru nakrar millum annað yvirtók mann mann yvirtók kortmyndugleikan v yvirtóka familjurættarliga øki men tað gjørdi mann og tað hevði mann væl og virðuliga ráð til tí at mann hevði so stór yvirskot og tað skuldi mon lesna hava tí tíðin var góð og sum man so hyggur eftir hvat er hent síðani løgtingsval so eru tað stóra yvirskotið blivin stór undirskot so eg eg haldi ikki at løtan er beint nú hjá hjá okkum javnaðarflokkium ag samtykkja hetta uppskotið tí tað mæla vit t vælat ver frá tí vit ronia vís í at tað fer at viðføra skerjingar og at vit gera inntriv í vælferðina og í livirkoyrini hjá tí vanliga føroyinginum um vit samtykjaheta upskotið men ábyrgdarfullan fígjarpolitikk ábyrgdarfullan búskaparpolitikk leggja seg í geyma at seta pengar til síðus og at betala skuld niður so kunnu vit upp á sygd gott taka størri ábyrgd av samfelagnum og eisini fremja yvirtøkur harvið kanska eisini minka um um ríkisstuðulinr úr danmark tað m má málið hjá okum øllum men tað kal bara gerast inn á ábyrgdarfullan hátt tí at eingin ætlar hevir nokk so mál at vit í allar ævir skulu fáa tað í ríkisstuuli sum vit fáa her í tvey túsund og einogtjúgu su javnaðarflokurn fer at geva hetther sjávandi eina góða viðgerð í fíggjarnevndini men vit fara neyvan at atkvøða fyri uppskotinum sum tað fyriligurbent