Árni Skaale (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2022-03-30
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-002/2021 : Frágreiðing um løgtingslóg um sjófeingi
tað er eingin ivi um at vit kunnu gleðast um at tað gongur væl í uppsjóvrarvignumi tað er fantastiskt at síggja at at hendan vinnan hon hon fær góð resulutátir árið í fjør ár tvey túsund og einogtjúgu er gott ár hjá uppsjórðarvinnuni teir koma út við góðum tølum tað sum eg havi sæð og tað er at fegnast um tað er eisini øgiliga gleðiligt og tað er stuttligt at síggja at tað er komið nýggj skip vestmunningur eru komin á vestmanna og vit sóu kristian í grótunum ei spildurnýttskip koma á klaksvík fyri ikki so nógvum døgum síðan og tað er heilt ótrúliga gleðiligt at ein vinna megnar at at koma við nýggjum arbeiðstólum at hon megnar at endurnýggja tey amboðini sum skal brúka fyri atskaffa til høldar tæ resursuna sum sum hetta er og vit vita jú at tað eru fleiri skip á veg til hendan bólkin tú hevr eisini gingið gott hjá teimum virkjunum á landi sum fáast við uppsjórarfisk tað sum eg havi sæð tað sum eg havi hoyrt so er tað eingin ivi um at virkini á landi í tvey túsund og einogtjúgu hava eitt fantastiska gott ár kanska tað besta tey hava havt yvirhøvur so tað er eisini ein sólskynssøga at vit hava fingið hesi virkini sjálvt um vit kanska ikki fingu tey soleiðis øgiliga frívilja v blivu kroyst til tað tá ið vit bliva útihýst á sinni fyri nøkrum árum síðan men tað sær út til at tey virkini veruliga ger ein mun og gera tað at okkara útflutningsvirði faktisk er vesindligt hægri enn tað annars hevði verið vissi vissu støðan var sum var áðrenn og tað er gleðiligt tað er eisini stuttligt at síggja ta søguna um tann fiskin sum viður fiskað til ídna ella tann bíliga fiskin pilagdiska fiskin sum fer inn á eitt virki sum blívur til mjøl og lísið og blívur til fóður og sum so blívur til hágóðskulaks sum kemur út áeitt market har sum tað fær ein marknaðarprís sum er langt hægri enn enn kappingarneytan hjá okkum klárar at kappast við vit fáa ein vesindiligt hægri marknaðarprís fyri okkara laks enn okkara kappingarneytir at gera tað er eisini ótrúliga stuttlig og gleðilig søgu at síggja sum resultat av okkara uppsjóvrarvinnu fiskiflotin í barenshavinum klárar seg eisini væl tvey túsund og einogtjúgu er eitt gott ár hjá tí flotanum teir teir hava eitt gott ár tað roynist væl og vit vita eisini at har eru fleiri nýggj skip í ger til tann partin av flotanum og tað sama sum ger seg galdandi fyri hin partin arflotan tað er ótrúliga deiligt og og stuttligt ella eg veit ikki spennandi sum fiskimálaráðið at síggja at amboðini sum skulu brúkast í eini vinnu verða fornýggjar vit fáa betri møguleikar betri tøkniligar møguleikar men eisini effektivari og rationellari amboð at útinna okkara virki við tað er ótrúliga spennandi vit vita øll at tað hanga dókskýggj á luftini men tað fara vit at lata liggja beint nú vit hava í tvey túsund og einogtjúgu eisini tvey úsunog tveyogtjúgu fleiri fiskivinnuavtalur við onnur lond og tær eru nøkulundað sama støði sum tær vóru í í fyri tvey túsunog tveyogtjúgundi sum tær vóru í einogtjúgu altso fyri ísland grønland og norra so eru tær akkurát teir somu tað er bara rudla ygur tað er akkurát akkurát sum tað var meðan í russlandssáttmálaln er eitt lísindi minni vit hava tvey túsund og sjey hndrað og trýss tons færri av toskihýsi í russlandtssáttmálanum og vit hava fimtan hundrað tons færri av rækjum í russlantssáttmálanum í tvey túsund og tveyogtjúgu enn vit høvdu í tvey túsund og einogtjúgu vit kunnu fegnast um at vit hava fingið ein botnfiska eina botnfiskaavtalu við brekland mann royndi í tvey túsund og einogtjúgu tá bar tað ikki á mál men vit hava í tvey túsund og tveyogtjúgu eina eina avtalu við brekland og tað er ein avtala har sum tað er álei eg haldi gott trý túsund tons í tí avtalunum so taðer ikki nøkur stór avtala men men tað er eitt fantastiska gott fyrsta skrikt haldi eg flemma ikki kapp er eisini ein einja har gongur tað framá vit hava í ár í tvey túsun og tveyogtjúgu átta hundrað og fýraoghálvfems tons at flemma ikki kapp men avtalan við bretland gevur okkum eisini hundrað og hvussunógv var tað hundrað og seksogfýrs tons tað havi sæð alt íð alt so hava vit túsund og fýrs tons sum vit kunnu fiska á flemja ikkí kapp í ár og tað er ein ein vesilig munur í mun til tað stað var í fjør sum var trý hundrað og fimmogtretivu tons at flemmj iki kapp er tað eisini soleiðis at vit eru virknir við at gera royndir havstovan gjørdi royndir í fjør at flemma ikk kapp við einum báti tann royndin lukkaðist næstan beturi enn mannja eg vet ikum veg var for góð um mann kann brúka tað orðið mann hevði avgjørt eina royndarætlan hvussu mann skuldi gera hesær royndina áðrenn mann fór úr føroyum og mann helt seg til at man meðan mann var har og tað resulteraði í at mann sum royndarveiðarflammið ikki kapp í fjør fiskaði oman fyri seks hundrað tons mann hevði faktiskt væntað ein faktor tíggju minni ella okkurt sovorðið tá mann setti royndina upp so har var heilt fantastiskar nógvir fiskur at fáa og mann fer aftur at gera royndir í ár og vónandi verður hetta grundarlag undir at vit kundu styrkja okkara krav um at kvotan á flemmi ikki kapp eigur at verða størri enn hon er í løtuni uppi í svalbard har hava vit eitt lít sindur minni áv toski í ár enn í fjør trý hundrað og sjeyogtrýss tons minni tavlsi vit hava fjúrtan hundrað og áttaogtretivu tons aðrar kvotur í altjóða sjógvi eru at leitað sama sum tær vóru í tvey túsund og einogtjúgu tó er ein ein kvota í føroyskum sjógvi sum er ásett í ár sum er kvotan fyri gulllaks gullaksa tilmæli í ár var nógv størri enn tað var í fjør føroyar hava vistmann hyggur í eini eini tíggju fimtan ár aftur í tíðina fiskað áleið fimmoghálvfjerðs prosent av tí gulllaksinum sum hevur verið fiskaður sunnan fyri føroya ella greinsil millum føroyar og bretland og fiskimálaráðharrin valdi tí í ár at seta føroysku kvotuna til fimmoghálvfjerðs prosent av tac tað er ikki tað sum teir hava gjørt sunnan fyri granskina teir hava sett sín lut til tríggjar ferðirnar tað altso tríggjar ferðinar tey fimmogtjúgu prosentini sum hevði verið teirrara partur av tv seg um teir fylgdu ssama loysni so vit eru farin bevíst inn at arbeiða við at gera hetta til eina burðardygga vinnu tí tað er tað sum vit ynskja okkum og tað ynskja vit okkum eisini á øllum møguligum øðrum økjum eisini tá ið tað kemur til uppisjóvarvinnu ja so er tað føroyabanki hann hevu verið frammi her fleiri ferðirnar vit vit fingu eitt tilmæli frá havstovuni sum sigur at vit skulu ella teir mæla til at vit fara undir ein varisligan vinnuligan fiskiskap og teir nevna so tveir siga so tvey hundrað dagar vit hava tikið avgerð um at tað verður trý hundrað og tretivu dagar tað er statvekk eftir mínum tykki varisligt føroyabanki er áleið tíggju prosent av tí føroyska landgrunninum vit hava um millum níggju tíggju túsund dagar á landgrunninum fiskidagar so eitt eitt varisslig meting hevði verið at føroyabankin var umleið níggju hundrað dagar vist tað var líka sum á føroyagrunninum annars so trý hundrað og tretivu dagar er statvekk eit øgiliga varisligt ein varislig byrjan til fiskiskap aftur á føroyabanka og tí ru eru vit lendir á hesum talinum hesir dagarnir verða býttir sum egindagar til línuskip til bólk fýra og til og sum felags dagar til bólk fimm tað verður hundrað og hlvtrýss dagar onkur hevr nevnt her til bólk trý hundrað oghálvtrýss dagar til bólk fýra og tretivu dagar til bólk fimm í bólki fimm er tað bara nakrir av bátunum sum eru útgjørdir til at fara út á bankan tí har eru ymisk teknisk krøv til bátarnar sum skulu harút fiskiskapuri hjá útlendskum skipunum í føroyum er eisini skipaður nú eftir somu reglum sum fiskiskapurin hjá føroyskum øskipum undir føroyum og tað er ein broyting í mun til hvat tað var tá ið vit høvdu sáttmálan við es tað at vit hava nú hav fingið henda sáttmálan við bretar gera at vit skulu gera ein einigera reglur fyri hvussu teirrara fiskiskapur skal vera í okkara sjógvi og nú er eru øll sum fiska í føroyum undirløgd somu reglar haldi stórsa hundrað prosent bæði við hvat hvt hvat gýtingarfriðing viðvíkur hvat viðvíkur tekniskum reguleringum sum meska stødd og so víðari og onkur hevu verið inni á tí og til dømis við ristini sum vit sum hevur verið snakkað um eisini ristin bleiv innførd í septembur í tvey túsund og einogtjúgu og ristin er innførd í samstarvi við vinnuna tað vóvðu fleiri aktørar í vinnuni verið inni og og líkasum viðgjørt tað mann gjørdi royndir aftur í tvey túsund og trettan og fjúrtan har s mann fann út av hvussu hetta skuldi skipast ella hvat hvat mann vildi mæla til men tað útmyndaði seg ikki í eini einari kunngerð fyrr enn í tvey túsund og einogtjúgu tá ið mann saman við vinnuni ger reglur fyri eina ryst og samstundis letur nakrar kassar ella nøkur økir upp sum sum annars vórðu stongd tað hevur verið nokk so nógv aftur og fram um ristina síðan eg byrjaði í hesum starvinum og tað er so endað við at vit hava broytt kunngerðina ella hon er broytt hon verður til hoyring hon skal kunnast um át landsstýrisfundi og so verðu hon kunngjørd so tað verður siklurt í næstu viku og har verður ristin broytt soleiðis at hon frá at verða ein heil rist í í einum stykki nú er ein kann verða ein tvídeild rist tað ger at hon verður nemmari at hontera og fáa upp á trumlina og so víðari t hon verðr nemmari t hontera umborð á á bátinum og riaavstandurin ímillum rimarnir verður broytt frá at vera fimmoghálvtrýss millimetur til at vera hálvtrýss millimetur og orsøkin er at við tí ristini sum mann var komin fram til varda ein forstórur partur av teimum tí fiskinum sum var loyvt at fiska sum fór út aftur so øtí verður tað broytt til til hálvtrýss millometur í samband við ristina so kunnu vit eisini siga at svartkalvi sum hevði krav um rist verður undantikin rist soleiðis at svartkaða fiskiskapur fram at rætta verður uttanryst soleiðs at vit fara aftur til tann mátan sum vit gjørdu upp á áðrenn og tað er tí at fiskiskapur eftir svarkaðut er ein relativt reinir fiskiskapur tað kemur øgiliga lítið av øðrum í og tí halda vit at tað er ráðiligt at gera tað botnfiskastøðan hjá teimum sum fiska botnfisk í føroyum hon er ikki góð visu vit hyggja eftir tølunum so fiskaðu vit hýsutosk og upsa í tvey túsund og nítjan sjeyogfjøruti túsund og fimm hundrað tons í tjúgu fiska vit seksogtretivu túsund og hundrað tons og í einogtjúgu níggjuogtjúgu túsund ogtvey hundrað tons so tað hevur verið ein støðug niðurgongd hesi síðstu árini so tað er eingin loyna at tað er har sum vit í fiskivinnu í dag hava tann stóra tann stóra útfordingin veiðu virðið bara tað síðsta árið frá tjúgu til einogtjúgu er meira en hundrað milliónir minni hjá hesum partinum av flotanum allíkavæl sjálvt um tað er sagt so er tað heilt fantastiskt at uppliva at tað eri entosiastar persónar sum koma til mín og siga árni hygg hetta er loysnin kunnu vit ikki sleppa at gera henda kunnu vit sleppa at byggja hendan bátin og so víðari tað eru statvekt persónar í skipanini í fiskivinnuskipanini hjá okkum sum vð teir teir hava nógv hugskot um hvussu tta hvat kann gerast og og koma við hugskotum og vilja sleppa at gera nýggj fiskifør eisini til hendan partin av flotanum teir hava ymiskar avbjóðingar og tað er nakað sum vit mugu arbeiða við men men tað er ein vilju í vinnuni til eisini at finna loysnir sjálvt um tað gongur so illa sum tað gongur hjá hesum partinum av flotanum vit hava forskelligarskipanir í lógini um menning menningarskipanir ella royndarskipanir tíðin fera fara frammær so eg haldi eg komi inn á tað í í næstu ferð øtað er eitt tað eru nøkur stór potensialir í føroyskari fiskivinnu onella tað hevur verið veriðokkurt ev verðir nevnt her í frágreiðingini er verið neviliga verið reyðatur nevnt reyðatið verður hildið at tað stendur at tað er sjey milliónir tons sum fara út í stórhavi údjúphavi og at vit kunnu taka varliga heftir ein øgiliga varlig meting hjá hasum sigur hundrað og fimmogtjúgu túsund tons við teimum prísunum sum eg havi hoyrt hetta má takast viðeitt sindur av fyrivarni so er hetta eitt virði sum er á leið hálv onnur milliard ella har áleið so vit tosa um øgiliga stór virði visu vit kunnu fáa hetta at fungera men men tað er ikki nevnt tað er tað er dýrt og tað er tað er ringt at fáa hetta at fungera reint tekniskt so her eru stórir útforningar eitt annað sum eisini er eitt stórt potensiali er tað sum er tann mesi pilagiski fiskurin har eru tvey sløg sum serliga verður nevnd til lakssild og prikafiskur og tað er eisini eftir hvat eg líka sum havi skilt øgiliga stór virðir og tað kundi veriða øgiliga áhugavert at fingið tað at fungera tí at høvdu vit kunnað fiskað tað burðardygt so hevði eg eisini tað tann parturin sum fór inn á virkið og bleiv til laksafeður kundi verið komið út aftur sum burðardygt og vit hildu okkara mc góðkenning sum onkur eisini hevur vi