Jenis av Rana (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-01-27
Topic: Umrøða av spurningi SS-004/2020  Marknaðaratgongd og status í samráðingum um altjóða samhandilsavtalur og fríhandilsavtalur
gersvæltakk fyri harra formaður eg havi mett um visti eg skal lesa átl svarini upp so fer tað nokk at taka eina í fjøruti minuttir so men men tey eru so skrivlig og liggja úti á netinum og verða øllum kunnu eisini alment so eg haldi at tey eru verd at lesa tað serliga tann seinni seinasti parturin tann meiri generella parturin htavar eitt val arbeiði sum sum tey hava gjørt sum hava kanna og svarað annars skal eg siga eisini at eg fari kanska at at skuffa løgtingið í kvøld tí eg má fara ata klokkan er gott væl átjan eg ætli millum aenna holvkastfund inni í í kelduni klokkan sjey sum hann hugsar um hetta her holkaust og ísrael tað er jú eitt land sum okur akkurát sett eitt sendifólk til og tað varðr spennandi at síggja um tað r ikki verður ein har er eingin marknaður fyri føroyar í dag um tað ikki verður ein av av teimum góðu marknaðinum tað vóni eg og og tað vænti eg eisini so tað verður øgiliga spennandi øhfyrst fari eg at svara tí tann einstøku spurningurinum stutt og ítøkiliga og síðani er ein partur sum lýsir støðuna og meiri generelt og setir og har seta avbjóðingar á handsøkinum á í ein meira yvirskipan smasamanhang fyrsti spurningurin tað varð hvør ítøkiliga arbeiðstíðarætlan er løgd fyri samráðingar um altjóða samhandilsavtalur um fríhandilsavtalur millum føroyar og okkara týdningarmiklasu samhandilslond og nummar tvey er eru nakrar realitetssamráðingar byrjaði við nakað ávís land fríhandilfelagsskap ella fríhandissamgongu til teir báðar spurningarnir svarað at í løtuni er eru ongar ítøkiligar samráðingar um nýggjar fríhandilssáttmálar kanska er kundi mann skylda upp á korona hon fær skildna fyri so nógv men tað er eingin ivanst í at veruleikin hevði verið øðrvísi sí hon ikki var men handilsmál verða eftir ætlanspartur av samráðingunum við es og bretland í tvey túsund og einogtjúgu harumframt verður miðvíst arbeitt fyri betri marknaðaratgongd við millum annað kina og ea bs felagsskap lutfalsliga spurningur trý hvør eyka orka og førleikar er sett av til at planleggja og gjøgnumføra altjóða samráðingar um um samhandilsavtalur og fríhandilsavtalur lutfassfalsliga nógv orka verður lagd av til at virka fyri betri marknaðaratgongd og ilsfríhandli avbjóðingin er at fáa tilsøgn frá viðkomandi londum um at fara undir frídsamráðingar seinastu árini eri serliga kina eabs es bretland japan og ísland raðfest av okum so vevrður spurt hvørjir partar eru ella vera við í samráðingunum um samhandilsavtalur og fríhandilsavtalur her verður hugsað um danskar myndugleikar føroyska vinnu og aðrar viðkomandi partar og eru hesi boðin við til samráðingar og svarið yvir í sjálvum samráðingunum um fríhandilssáttmálar eru umframt uttanríkistænastuna ofta umboð fyri aðrar viðkomandi myndugleikar millum annað takxheilsufrøðiliga starvsstova fiskimálaráðið fíggjamálaráðið og onnur reglun u sambandi er við føroyskt vinnulív um millum annað tørv á sáttmásáttmálum sáttmálabroytingum og um forðingar annars hetta sambandið er í stóran mun grundarlagi undir raðfestingunum innan handilsmál eisini er gott samstarv við donsku stjórnina í sambandi við at virka fyri betri og tryggari marknaðaratgongd fyri føroyskan útflutning bæði við viðkomandi danskar sendistovur og ávís donsk stjórnaráð stundum eru umboð fyri donsku stjórnaboðin vig á fund ella til beinleiðis við til til til samráðingar spurningur fimm hvat er status í samráðingunum um samhandilsavtalur og fríhandsavtalur við es usa russland kina suðurkorea og japan herundir hvørji ítøkilig stig eru tikin í samráðingni við hvørt land sær nær kann roknast við at realitessamráðingar byrja við felagsskapir og tey einstøku londini hvørji eru útlitini fyri einari fsemju við felagsskapir tey instaku londini statusuppgerðin skal býtast á nevndurfelagsskapir og einstøk lond ynskir spyrjarin og tað gera okur tað fer at taka eina løtu nú fimminuttir eftir í hvussur a fyrsta umfari undanfarnu árini hevur mótvðs es verið arbeitt miðvíst við at gera vart við føroyska ynski um betri atgongd fyri virkaðar fiskavørur eftir ætlan verður næsti felagsnevndarfundurin millum føroyar es um galdandi fríanssáttmála ág heystið tjúgu einogtjúgu harumframt er samskifti á hægsta politiskar stigi millum føroyar og es um ein breiðari samstarvs karm ið skal virka sum grundarlag fyri at menna samstarvið millum partarnar herundir eftir ætlanin eisini handilssamstarvi í mun til es er vert at hava huga at føroyar ikki hav hava verri marknaðaratgongd fyri fiska verður til es marknaðin enn ísland og norra lítil eingin tollur er á teimum vørum og føroyar útflyta til usa marknaðaratgongdum er sostatt kappingarfør í mun til toll tí er ein frían sáttmáli í løtuni ikki so átrokandi hóast avmarkaðan toll er umráðandi at halda vakið eyga við øðrum forðingum til dømis er nógv orka seinastu árini løgd í at tryggja at føroyar lúka treytirnar í amerikonsku lóggávuni marvi mamma protektion eikt í millum annað snýr seg um hjávaði av súgdjórum í londum sum útflyta sjógæti til usa landsstýrið raðfesti viðurskiftini við usa og herfyrri skrivaði amerikanska stjórnum landsstýrið jú undir eina partalagsyvirlýsing um at økja samstarvi í yvirlýsingini er hmstarvnevnt sum eitt av høvuðsøkjunum í galderanir skuld a líka reypa eitt sindur av at hetta var beinleiðis beinleiðishetta komst beinleiðis av tí fundi okur høvdu í keypmannahavn har ið ið okur fingu høvið til at hava fund við amerikanska tá verandi amerikanska uttan fífti frá ha russland var í russlandi vor fr til ruslinant russland var í tvey túsund og fimtan við til at stovna óravsatiska búskaparsamveldi eabs hini limalondini eru hvítarussland castain kigisia og armenia eabs er ein innari marknaður og russland kann sostatt ikki einsamalt gera fríhandssáttmálar við onnur lond landsstýrið arbeiðir tí fyri einum fríhandissáttmála við eabs ið kann leggja handilsviðurskiftini í eina fasta legu og tryggja tollfría marknaðaratgongd til henda stóra marknað við hundrað og h fýrs milliónum í bygdum í tvey túsund og átjan skrivaðu e abs og føroyar undir semjuskjal um skaarsamstarv semjuskjalið er ein liður í at styrkjast viðurskiftini millum føroyar og e a bs londini árligi felagsnevndarfundurin millum partarnir skuldu eftir ætlan verða í føroyum í ár men vegna kovitnítjan varð hann útsettur til tvey túsund og einogtjúgu so fokur síggja hvust tað verður og tá er eisini ætlanin at skipa fyri einari vinnuferð seinast felagsnevndarfundurin varð í mai tvey túsun og nítjan og síðani tá hevur verið miðvíst arbeitt fyri at sannføra bæði eabs nevndina og einstøk limalondini um at taka upp samráðingar um fríhandil við føroyar so da japan japan og føroyar høvdu í árunum tvey tússund og átjan og nítjan óformligar ráðføringar um at gera fríhandils sáttmála frá japanskari síðu hevði serliga undanfarni uttanvíðisráðharri áhuga at ganga føroysku ynskinum um fíaldil á møti eg haldi at hann hevði verið á vitjan í føroyum sum sum parlamentarikar komið var væl áleiðis við innleiðandi útgreiningunum men undirtøkan var kortini ikki í japansku stjórnini um fríhandilssáttmála við føroyar og síðani tá er hann farin frá sum ráðhoyrari tíøkinum hvussu eftir broytingina í japansku stjórni var málið frá japanskari síðu støðga landsstýrið og japanska stjórnunm arbeiðir nú við at gera eitt semjiskjal um samstarv á handilsøkinum og øðrum økjum talan verður eftir ætlani um ein samstarvskarm millum føroyar og japan sum frár føroyskari síður verður mett sum ein liður í at sláa fyri endurnýggjaðum áhugi og japan fyri eini frælsis gerð av handlunum landanna millum nú er tíðin við at vera farin so haldi g á