Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-02-17
Topic: 1. viðgerð LM-078/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um at byggja eitt búheim og umlættingarheim í Tórshavn til børn og ung við autismu (Øktar útreiðslur til verkætlanina)
ger so væl takk fyri harra formaður eg haldi at í rættiliga nógv ár nú eftir hondini hevur tað verið ein stóru politisku vilju til at fáa bygt búpláss til fólk sum hava serligar avbjóðingar og tað er ikki verið har orsøkin hevur ligið til at tað hevur gingið for seint nógvhat vra ótolin tí at pengar verður settur av og tað er eg haldi ongantíð at nakar hevur atkott ímótir men taðhevr verið eitt sindur tungt allíkavæl at koma í gongd so tí er hetta ein gleðistagur at mann er komin har til at nakað kann byrja í sambandi við at okur í trivnaðarnevndini arbeiða við bústaðarmálunum so hava okur eisini fingið nøkur tøl frá almannaverkinum um fólk sum hava serligar avbjóðingar sum bíða eftir búplássum fyri at akkurtsum gera upp við hvussu stórur eru bíðiliston veruliga og tað er so innan fyri tað tað sum almannaverkið hevur til serlig búpláss har hava teir víst á at innan fyri tey komandi tíggju árini so kemur mann so hevur mann brúk fyri fýra hundrað og seksogfýrs plássum og teir hava sagt tað at hundrað og hálvtrýss eru á bíðilista og hava einki bútilboð og at teir eru vitandi um seksoghálvfems sum einki bútilboð hava men sum fara at fáa tørv á eini bútilboði innan fyri tíggju ár og tað tað fyrstilli eg meg kanska at tað eru børn sum enn búgva heima sum við tíðini fara at at at ynskja nakað annað so tað er eingin ivi um tað at hetta er ein ein heilt ómetaliga stórur tørvur og tørvurin á hesin serligu búplássinum verður eisini mettur at ávirka ta generellu bústaðarneyðina kann man siga negativan veg omaná tað kemur so attað er gjørdar metingar av teimum bústaðunum sum eru og fysisku karmarnar nógvastaðni hava verið út av lagi so so hetta er eitt øki sum virkliga krevur at mann stendur samanum tað og fær góð og virðilig kor tað sum hetta tað sum tølini hjá almannaverkinum ellar søgdu atso tað var so í mun til røktar bústaðir búð og viðgerðartilboð sambýlur og búfelagsskapur so mann má siga at tú vera nokk so tungur burður at fáa bygt til hendan málbólkin og okur kenna tørvin kring landið og tað er eingin ivi um at kanska er taðn mest í miðstaðarøkinum av tørvurin er størst men hann er eisini aðrastaðni hetta ítøkiliga uppskotið gongur út upp á at mann broytir upphæddina sum helur níggjuogtjúgu milliónir til níggjuogtretivu milliónir tí at verkætlanin er durkað og tað stendur eisini at tað er klárt at fara í gongd við byggjaríið og at mann bíða bara eftir fíggjarliga heimildini og vist tað er so at alt fyrr liggur so skal tað hvørfall vera okra áheitan at mann ger skjótt av at fáa hatta málið út aftur í nevnd uppskotið er á fyrstan tíð samtykt í tvey túsund og átjan og okur hava nú einogtjúgu og listatiónin er havnað eina ferð tí at tað bleiv so ótrúliga nógv dýrari og sjálvt aftaná tað kann mann siga innan fyri allíkavæl bara trý ár er tað allíkavæl dýrkað nógv visti man hyggur úr prosentum so er tað rættiliga nógv men tað skal sjálvandi eisini vera ordiligt tað sum mann byggir í hesum er tað lagt upp til eina búein við seks plássum og eina umlatingareind við seks plássum og so eisini dagtilboð til sekstan ung sum kunna verða inni og sum eg skilji í tag fáa eitt tilboð í dag tímanum og so fara heim aftur og búgva heima og tað haldi er ordiliga gott tí tað er ikki altíð at mann er kanska brúk fyri einum plássið døgni runt men kanska at mann kann vera nakrar tímar og taðer kanska tað sum kann gera at mann kanska kann vera eisini longri heima har sum tað ber til og so er tað vísta á at tað kemur tá ið tá ið hesin her stovnurin er ferdigur so kemur að at kosta fimtan milliónir í rakstri og sjálvandi rokni eg við nevndin fert hyggja eftir um tað er alt nýggir pengar ella um hetta er soleiðis at nøkur av fólkunum kanska at fáa tilboð í dag tað veit eg ikki eg rokni við onkr av teimum fáa okkurt tilboð í dag ø og hetta er so til børn og ung sum hava autismu sum eru eitt slag av viðføddum kann mann siga menningar órógvi og visi mann lesur um tað so stendur tað at mann kann rokna við at upp til trý prosent av fólkinum hava hava tað brekið tá ið tað kemur til børnogung sum hava autismi og menningar órógv so blíva tey sjálvandi eisini vaksin eina ferð og tey hava sjálvandi dreymar og ynskir akkurát tað sama sum øll onnur og vilja standa egnum beinum og vilja hava sítt egna so vítt sum tað yvirhøvur ber til so hetta her við at at blíva stuðlaður í at vera so sjálvhjálpin sum møguligt er eitt gott mál at seta sær og til tær funktiónirnar sum so mann hevur brúk fyri hjálp til tað skal mann so sjálvandi hava tí eg er tað neyðugt at mann byggir stovnar ø okur vita eisini hvussu trupult tað er kanska í nógvum familjum har har børnini hava serligar avbjóðingar tað kann ein øgiliga tung tilgongd bara tað at fáa greiði á hvat tað er sum er galið at fáa settandi diagnosi tað kann eisini liggja ein stór sorg í tí tað pjøðist ikki meta kann og okur hava umrøtt hesi málini øiliga ofta og eg haldi faktisk eri komið fram til tað at at at man mápa eitt annað stað koma fram til tað at tá ið tað eru børn sum hava viðfødd brek av einum øðrum slag so má mann hava eit annað slag av einum lógartryggjaðum rætti til tænastur tað ber ikki til at mann skal blíva við og at hoyra ár aftaná ár at tað er sovorðu stríð í familjunum fyri at fáa hjálp tað tekur eitt ár kanst ska sleppa framat okur akkurát fingið at upplýst her í síðstu viku at bíðitíin barnasjúglatrini er longd við trý hundrað døgum eitt ár at sleppa framat tær okur vita ikki hvussu bíði tíðin er á sernám men okur vita honr eisini long og tað er trupult at fáa hjálp visti mann hugsar um skúlaverki til dømis so hava øll rættiliga gang í skúla hví skulu øll sum hhava autismi til dømis ikki hava rætt til at fáa eitt tilboð altso eg eg trúgvi ikki upp á at okur koma á mál við tí vissu okur ikki koma fara yvir í í tann mátan at hugsa uppá eg veit gott at tann góða tilgongdin er gjørd og hon hevur eisini fingið nógv rós og hon er víðkað men eg havi eisini hoyrt at hon er ikki altso egmán ikki mn kan siga teg pláss til forbetringar eisini í tí skipanini so har er er í hvørfall okkurt at gera og so er tað sjálvandi øll tey sum kanska ikki hava tismu men sum eisini hava serligan tørv tað hava eisini brúk fyri onkrum so her er okkurt hjá okum øllum at gera og hetta er kanska ein málbólkur sum kanska ikki altíð rópar hart og tað er tungt at vera tey sum eru rundanum og tí eiga okur sjálvandi at gera tað sum okur eru ment fyri at hjálpa til tann nýggja lógin um almannatrygd og tænastur hon ásetir eisini nøkur rættindir altso tær við til dømis við eini ráðgevingarskyldu og so víðari sum eigur at hjálpa hesum familjunum betur nú er tað akurát komið át virka eg eit ikki hvussu tað riggar enn tað er nýtt men men tað eru nøkur ting í tí lógini sum eiga eisini at hjálpa til fyri akkurát hendan her málbólkin so at hetta uppskotið skal hvørfalt fáa eina øgiliga góða viðgerð frá okum og okur ynskja landsstýriskvonnu góða eydnu og biða han eisini hyggja út um landið har sum tað kanska eru fólk búgva spjaddari har tað kanska ikki altíð er grundarlag fyri stórum stovnum men at mann eisini hyggur eftir hvussu fær mann gjørt fyri at fáa nøkur góð tilboð eisini til fólk í nærumhvørvinum sum sita nógvastaðni úti á bygdunum sum kanska ikki eru før fyri tlla ela ynskja at flyta til eitt annað stað tí at