Hervør Pálsdóttir (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-09-07
Topic: 1. viðgerð LM-004/2021  Uppskot til samtyktar um almennan lønarstiga
takk fyri frú forkvinna ja til viðgerðar er eitt uppskot til samtyktar frá javnaðarflokkinum um at kanna hvussu gerast kann ein nýggjur almennur lønarstigi við útgangsstøði í útbúgving og ábyrgd ið kann verða grundarlagið undir øllum lønarsamráðingum í framtíðini og at leggja frágreiðing um hetta fyri løgtingið í seinastuni og í dag hevur verið nógv kjak um tænastumannareformin frá nítjan hundrað og níggjuogtrýss hesin reformurin setti eitt nýtt lønarlag fyri almenn starvsfólk í danmark og bólkaði fleiri av teimum kvinnudomuneraðu størvinum lægst tá bleiv sagt at hesi størvini vóru hotbistørv hjá kvinnum tí menninir vóru uppihaldar tænastumannareformurin er eisini sagt ein donsk lóg men tá lógin ávirkaði í lønarlagið í føroyum og summi av fakfelgnum vóru tá donsk oso ávirkaði hetta eisini føroyskar lønirnar frú forkvina at lyfta láglønarbólkar upp í løn er sanniliga eitt javnstøðumál sum sagt s vórðu hesi størvini løgd lægst tí tey vóru kvinnustørv og har liggja tey enn at lyfta láglønarbólkar tað skapar eitt javnari og betri samfelag taðer siðvenjaa at politikarar skul ikki blanda seg ella skuldu blanda seg sum minst í øllum førum upp í samráðingar men hesum førinum snakka vit faktiskt um ein eitt sindur politiskt skaptan trupulleika sum var skapdur niðri men sum ávirkað í føroyum og har við má ábyrgdin eisini verða politiska loysa trupulleikan eg haldi at løgtingið eigur at synga út kørti at láglønarstørv skuldi fáa eitt veruligt lønarligt hesi størvini vórðu løgd lágt orsakað av eina gamlidags fatan av samfelagnum og tað eiga vit at rudda upp í í dag í tvey túsund og einogtjúgu hetta her starvsbólkar ið starvast innan vælferðarskipanina í løgtingi og kommunurnar hava ábyrgd av hetta er starvsbólkar ið eru láglønt og sum ksøkka afturúr í mun til virðini í samfelagnum at eftirkanna almanna lønarstigan og at broyta ann við útgangsstøði í útbúgving og ábyrgd sum hetta uppskotið leggur til tað er ein máti men tað er eyðsáð at skal eitt veruligt úrslit koma burtur úr tí arbeiðinum so mugu pengar fylgja við at enda tað kemur at kosta at rætta henda skeivleikan sum er millum starvsbólkar tí aftur løgtingið at sett av til eina láglønar tíðligu ið skal fara til at lyfta láglønar størv ið søguliga er sett lágt tað kann ikki vera rætt at hesir starvsbólkar hóast seg hava útbúgvið seg og tey arbeiða fulla tíð ikki megnað at fáa alt at mala runt og fleiri av teimum sum arbeiða sleppa ikki ein gongd upp í fulla tíð við einari láglønari tíðju hevði løgtingið játtað eina ávísa upphædd som var markað til samráðingar hjá teimum lagsløntu starvsbólkunum vit hava eisini fingið staðfest í ár at komandi tíggju árini fara mangla sjey hundrað starvsfólk í vælferðini og longu nú manglað fleiri skulu vit tryggja at vælferðina í føroyum í framtíðini er neyðugt á tey sum starvast á hesum økjum hava nøktandi arbeiðsumstørður og at tey hava nóg mikið av starvsfeløgum tí eru tað eisini fleiri ting at taka fatur á tá vit snakkað um at betra um arbeiðsumstøðurnar hjá hesum starvsfólkum lønarspurningurin fyllir avgjørt nógv men eisini fyllir tað nógv at tað ikki er nóg mikið av starvsfelagnum at hvussu brøkurin verður fyri starvsfólkini hvussu lang arbeiðsvikan er og til dømis at fáa løn í praktikktíðini tá tú ert undir útbúgving og annað fyri at draga fólk til hesi størvini tá i vit hava havt onnur mál í løgtinginum sum hava við arbeiðsmarknað at gera so hava fakfeløg í fleiri umførum víst á í nevndunum at tað ber ikki til at gera sema fyri fjøruti tímar s arbeiðsviku í skiftisvaktum og at halda lógina um hvílutíð og fakfeløgini ið var av teimum ið starvast í umsorgarøkinum hava áður víst á í hoyringum at ter vava limir arbeiða ikki fullan brøk bæði tí tá summi førum ikki verður teimum boði men serliga tí at tey ikki orka at arbeiða tað og at arbeiðsuppgávurnar eru fortungar og orkukrevjandi hettir ein veruleiki sum vit mugu taka fyri fult og tí er tað millum annað relevant tá vit snakka um at sita arbeiðsvikuna at byrja við teimum sum arbeiða í skiftisvaktum frú forkvina seinasta árið koronaári í í fjør hava vit sent írúgvuvís tak til okkara vælferðar teter ieg hava sæðeð fremst undir koronakreppuni vit hava takkað teimum ið eru um okkara børn í barnagørðunum vit hava tækkað teimum sum eru um okkara eldri á eldraheiminum tað takkað teimum sum eru um okkara sjúku á sjúkrahúsinum vit tækka teimum men tøkk er ikki nokk takkahvør við gjalda unga húsaleiði og fáa ikki mat á borðið og takkahvørvið rætta ongan skeivleika í tjóðveldi eru vit posta sum eitta uppskoti og vit ætla at viðgera tað øgiliga væl í rættarnevndini og fáa teir neyðugu partarnir inn at greiða frá hvat tey halda um uppskotið og vit fara at gerva te eina góða viðgerð takk fyri frú forkvina