Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-09-29
Topic: 1. viðgerð LM-027/2020  Uppskot til samtyktar um at fyrireika og leggja fyri Løgtingið lógaruppskot um felags foreldramyndugleika fyri bæði foreldur.
hara formaður tá ið mann lesur og fyrireikar seg tilhetta málið og tað allars seta seg inn í tað so haldi eg at tað e akkur sum tvey orð sum standa eitt sindur eftir og tað er ella fleiri orð kanska men taðer altíð ið rættindir ta er bæði barnarættindir og foreldrarættindir og eisini javnrættindir sum tað handlar eitt sindur um eitt sindur av hvørjum og nú er tað so bjarni hammer sum hevur lagt uppskot fyri løgtingið um at broyta lógina soleiðis atlógin um felags foreldramyndugleika verður sett í verk hvat ið barnið er føtt soleiðis at mann fær somu rættindur ógansæð um mann er giftur ella ikki sum tað er í dag so er tað ein fyrimunur at verða giftur tá hevur mann felags foreldramyndugleika og tag o mann ikki visti mann er ógiftur trupulleikin stingur seg sjálvandi upp í sambandi við at var man giftur og ein skilnaður kemur inn í myndina so verður tað trupult soleiðis sum eg minnist lógina niðri frá so kann mann so kann tanneini forelrforeldri eisini uppsiga felags foreldramyndugleikan næstan frá deði til dags o so sjálvt um mann samtykkir ta lógina so er trygdin allíkavæl ikki altíð til staðar fyri at tú hevur rætt til bæði foreldrini men tað kungu lýsa næðri í lógini eg haldi tað er øgiliga gott at okum nú taka hetta kjakið hetta er eitt trupult men eisini neyðugt kjak nú hava okur havt familjurættin á føroyskum hondum í tvey ár og tað er púra natúrligt at hesi her kjakini fara at koma okur hava broytt ættleiðingarlógina og tað bleiv sagt beinanveg tá at taðn næsta stóra málið mann átti at farað eftir tað var at hyggja eftir eini nýggjari foreldramyndugleikalóg og tað skuldi verið savnað eitt sindur av tilfari saman øog vissi eg minnist rætt so haldi egat okkurt orðið folli um at almannaráðið er soso hvørfall fari at fyrrireika at mann skal gera nakað við hetta nú hevur mann eisini møguleika at broyta at beiði arbarætt og og verjumál og og hvørt á sínum so tað hatta er púra natúrligt tað er nógv atlit at taka í einum sovornur máli og í prinsippinum eri eg akkurá har sum øll onnur eru at øll ynskja at foreldrini eru javnsett tá ið tað kemur til foreldramyndugleika og ja tað eru eisini pápar sum hava alforveik rættindir so tað er tørvur á at hyggja eftir lóggávuni tað er slett eingin ivi um tað spurningurin e bara hvussu okur í lóggávuni kunna tryggja hetta tað er ofta tað sum blívur diskussiónum á hinari síðuni hava okur sjálvandi børnini og sjálvsagt rættindi hjá børnunum og eitthvørt arbeiði við foreldramyndugleika lóg tað má taka støði í hvat er best fyri børnini tað haldi eg eisini øll eru samd um tí børnini eru nokk tað besta og hvussu tað virðismesta sum okur hava og taðeru okra allarstørsta ábyrgd so barnið má sjálvandi vera snúningsásun í arbeiðinum og tað sum okur síggja og gera í hesum málinum sskal pá einlana máta síggjast við barnabrillum og tað má vera barnaperspektivi sum kemur fram og hvussu ger mann tað og hvat er best fyri børnini tað vil eisini altíð vera subjektivt tað er tað er so ymiskt sum mann vorderar og tað er neyðugt at gera eit grundligt arbeiði har mann hyggur eftir lóggávuni í øllum norðanlondum og síðani tekur tað besta burtur úr hvørojum og kanska setur tað saman við eisini teimum ynskjum sum okur hava her í føroyum og har er eisini hetta her málið sjálvandi er partur av tí heta e eit stórt arbeiði og tað e eitt arbeiðisum eg haldi er neyðugt at gera eisini í landsstýrinum tí tað krevur nakað tað sum er umráðandi fyri øll burn tað er sjálvandi hava kærleika umsorgan og tryggleika og hava stabilar og tryggar umsorganar persónar at vaksa upp saman við og tað kunna sjálvandi bæði foreldrini geva tað kann eisini ein mamma geva tað kann ein pápi geva og ofta oftast og ofta bæði saman men tað kann faktiskt eisini vera heilt onnur tað kann vera ein omma ella onkur heilt annar sum er tann sum tekur sær av barninum tað knn eisini vera fostur foreldur ell onnur sum røkja eina foreldrarólu til fulnar og barnaárini er sjálvandi grundleggjandi fyri einum tryggum og mennandi vaksnar mann á lívi í nítjan hundrað o níggjuogfýrs tá bleiv samtykt eystursáttmálan um barnarættindi og hann kom so í gildi eisini í føroyum í nítjan hundrað og hálvfems nei í heysti nítjan hundrað g hálvfems og í tveyoghálvfems staðfesti føroyar eisini barnarættindarsáttmálan og sáttmálin skal verja øll børn fyri órættirvísi og fátækadømi og neyð og geva øllum øllum møguleika at taka lut í avgerðum sum ávirkar teirra lív og eisini skal skulu longdini gera sítt til at skipa eitt rættvíst altjóða samfelag sum ikki bara børn men øll mannaættin eigur rættin til og føroyar hava so verið dømdar ella í veitki eg mansn siur dømdar men verur til esa her próvtøkuna á nakrar ferð hjá st í í ellivu var fyrstu ferð og tá fingu okur rættiliga nógvar átalur um at tað vóru viðurskiftir sum okur høvdu brúk fyri at bøta um í føroyum og í seytjan barð mann so aftur til særpróvtøkuna og tað var ordiliga positift at síggja hvussu nógv øki um mann faktisk hevði bøtt upp á í tí tíðarskeiðnum og har bleiv nevnt til dømis hetaher a mannhevr fingið eit barnaumboðsmann man hevi gjørt rætiliga nógv við kynsligan ágang at mann evurgjrt eina harðskapsætlan og mann hevu fingið eina barna telefon og tað er fleiri sonir ting sum eru blivu nógv betri umsøðun hjá børnum okur íð tjóðveldi halda at mann skal vera varin at kopierað lóggávu í úr øðrum londum tað hevur eisini verið kritikkur av tí donsku lógini serliga tað at tað í nøkrum førum hevur verið tvunngin samvera sum kanska ikki verið góð fyri barnið og eisini eitt her við at hevur verið verðið tikin avgerð um at børn skula búgva eina viku hjá hvørjum í onkuntíð kann tað fungera men onkuntíð kundu tay búgva heilt hvør síni sløg tað kann vera øgiliga trupult fyri nøkur børn kanska næstan at búgva í tveimum bygdum so tað eru sovornir ting sum mann eisini sjálvandi skal taka hætd fyri okur ynskja at mann fer at hyggja eftir at fáa gjørt eina heilt nýggja foreldramyndugleika lóg og í tí lógini eru sjálvandi ymisk atlit at taka eitt er tað at tað kunna vera nógvar konflyktir as her sum man rópar hákonflyktir sum eru øgiliga álvarsom mál tað skal mann sjávandi hyggja eftir men allíkavæl má man leggja eina lóggávu eftir at tey allarflestu fólk ru eru hampafólk og føra seg ordiligt altso tað er so tað men mann má hava onkra mannagongdir hvussu mann viðger tey málini sum er trupul og so mán mann eisini tryggja at børnini alt eftir teirra aldri sjálvandi verða hoyrd eisini í sovonum málum og tað er eisini trupult tá ið foreldur eru saman tá er altoftast gott trupulleikin kemur tá ið foreldrini fara hvør til sítt og blíva ósamd um børnini tá er tað trupult at vera barn og børnini eru alofta slíka góð við bæði foreldrini og vera sett í eina ótrúliga trupla støðu og faktisk yvirfyri einum rættiliga ómenniskjaligum vali í nøkrum førum har tey skulu velja ímillum mamman og pápan men tíbetur kann mann siga at tey flestu foreldur megna at semjast men tað hendir eisini mann hoyrir eisini um dømir har børn verða brúkt í einum kampu har ósemja er ímillum foreldrini og tað er slett eingin ivi um at tað er øll sum tapa tann kampin diskussiónim ella kjarnin í málinum tað er hvussu mann finnur eina góða loysn sum á aðru síðuni tryggjar at børn ikki verða tvungin í samveru har samveran ikki góð fyri tey og á hinari síðuni eisini tryggjar at barnið hevur rætt til samveru við foreldrini har annað foreldri uttan haldgóða grund seta seg ímóti so tað er eitt sindur trupul heldur slettkiki eitt einfalt arbeiði sum landstýrskvinnan skal til at gera men men tað eru nógv góð fólk á økinum sum duga at hjálpa til tað er lætt á pappírunum men í tí veruliga lívunum er tað sera trupult men okur fara í hvørfall frá okra síðu at gera alt fyri at fáa hetta málið rættiliga væl lýst í í nevnd og fara sjálvandi at viðgera tað út frá sjónarmiðunum hjá bæði børnum og foreldrum og eisini hettaher við javnrættindum men eg haldi at tað skal vera sjónarmiðið hjá barninum sum skal vera nokk so gjøgnum gangandi í hesum her og sjálvandi g haldi eg øll eru samd við tí tanka sum liggur aftan fyri hetahe uppskotið at mann eigur at bøta um umstøðurnar sum tær eru í dag tí tar eru ikki nøktandi takk fyri jatakk so fær bjarni hammer eina viðmerk