Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-03-10
Topic: 1. viðgerð LM-098/2020  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Landsbanka Føroya og Føroya váðaráð (Minka landsbankanevndina, ásetingar um landsins gjaldføri, avtaka stovnsfæið)
ger so væl takk fyri harra formaður ja hetta her er eitt lógaruppskot um at gera minkað eitt sindur um almennu umsitingina í føroyum vit hava havt ætlanir í samgonguni um at snøgga almennu fyrisitingina til soleiðis at vit kanska kunnu spara eitt sindur av pengum herog har tað er ofta so at tá ið vit hava havt góðar tíðir so hevur eisini almenna fyrisitingin lyndi til at vaksa í so nógv og vit hava havt góðar tíðir nú í fleiri ár og uttan iva eru tað nøkur ráð og nakrar nevndir sum kunnu sparast burtur og hetta er so ein liður í tí onnur landstýrisfólk hava eisini fingið álagt attaka táttin upp eftir jørgun niclasen so tað at jørgun niclasen er skjótar avtrekkjaranum tað er ikki nýtt og tað kanska kann eisini vera ein fyrimynd fyri onnur landsstýrisfólk at eisini at royna at gera eitt sindur skjótt av tí atvit sum manna samgonguna í hvussu er eru samd um at vit skulu ja vit vit skulu spara spara nakað í júst hesum sum eitur almennar nevndir og ráð tað er eitt hav av almennum nevndum ráðum og tað ber saktans til at at skera eitt lítið sindur inn onkustaðni hetta ser ein partur av tí og eg haldi at tað fer null burturúr funktiónini hjá búskaparráðnum og landsbankanum við at gera hettar tað verður í grundini slett ikki nomið við innihaldið í lógini sum so visi vit taka búskaparráðið fyrst so er tað ein øgiliga lítil lóg ein tann minsta lógin sum vit hava í føroyum hon er fimm greinar og tann drúgvasta greinin tað er hvussu mann velur limirnar í greinini og tann einfaldasta greinin og tann sum er kanska stytst hon sigur tað ati endamálið er at fylgja við búskaparligum viðurskifti í landinum og koma við óheftari búskaparligu ráðgeving og frágreiðing um búskaparligu gongdina og so sigur ein onnur grein at búskaparráðið ger árliga tvær konjukturfráfrágreiðingar sum verða almannakunngjørdar fyrsta mars í fyrsta septembur konjukturfrágreiðingar altso tær kunnu hvørki vera politiskt óheftar ella politiskt heftar altso tað eru tøl eru fullkomiliga objektiv altso hvat vit hava útflutt fyri hvat tá innflutt fyri hvat ið gjaldsjavnin er og sovíðari tað byggir á hagtøl og tað byggir á skrásetingar og tað ber ikki til at koyra nakran politikk í tað tá ð tað kemur til ráðgeving so ber tað næstan ikki til at vera ópolitiskur altso vit hava sæð til dømis búskaparráð heilt aftur frá ár tvey túsund sum hava ídengrat verið politisk í sínari ráðgeving tey hava ráðført okkum eftir haldi eg í stóran stíl vinstra politiskum fyrimyndum við at siga tað at vit sum politisk skipan skulu taka leggja tileingisgjald á primervinnuna tað haldi eg er serdeiligst politiskt at siga tað av einum ópolitiskum ráði og eg haldi at tað eri regulegaurpolitikkur sum til tíðir verður førdur av búskaparráðnum tá ið tey afturog aftur siga tað at vit skulu fara eftir tilfeingis gjaldi í mínari verð eg tað ein politiskur spurningur og ikki ein faklig spurningur tí at visti tey vóru konsekvent í í tí spurninginum so høvdu tey slett ikki tikið hædd fyri at fiskivinnan hesi seinastu árini hevir havt góðar tíðir og tí kann mann fara har sum pengar eru at taka pengar inn so høvdu tey sagt jamen altso tilfeingisgjald roynt prinsipielt ópolitiskt objektivt so eigur tað at leggjast konsekvent á allastaðni har sum tilfeingi her til dømis á landsjørðina fyri tað um eingin ella fá fáa pengar burtur úr landsjørðini í dag so kann tað saktans vera so at vissu tey røttu sleppa framat sum kundu tey fingið milliónir ella milliardir burtur úr landsjørðini visi mann bjóðaði landsjørðina út upp á sama máta sum mann ætlar at bróða bjóða rættindini út til fiskiloyvi tað sigur seg sjálvt altso eg kenni fólk í føroyum sum siga tað at vissu tey áttu eit hesti so kunnu tey kent milliónir upp á ei hesti ígjøgnum ferðavinnuna til dømis vit hava ikki hoyrt eitt kis frá búskaparráðnum um at leggja tilfeingisgjald á jørðina í føroyum ella á rættindini til at sleppa framat jørðini men fiskin har har fær mann ógvuliga sannførdur inn og ráðgevur um at mann skal leggja tilfeingisgjald á so eg haldi at tað er ein øgiliga sterkur politiskur boðskapur og eg haldi eg haldi sum politikara at hann er nokk so vinstravendur tann boðskapur so tað er øgiliga ringt at siga tað at eitt ráð skal vera ópolitiskt og koma við ráðgeving til politikara øh tá ið vit tosa um landsbankan so haldi eg tað at funktiónirnar eru nokk so samanfallandi altso landsbankin skal eisini viðgera føroyska búskapin og greina føroyska búskapin og koma við ráðgeving um føroyska búskapin og so víðari og umframt tað so hevur hann nakrar ítøkiligar uppgávur at taka sær av av gjaldføri landsins og so sigur mann tað at kritikkurin evur atfinningarnar hava verið tað at tað má liggja burtur frá landsstýrismanninum tí at stovnurin skal vera ópolitiskur men tað at fyrisita landsins gjaldføri altso tað er ikki ópolitiskt altso tað er øgiliga nær at ein landsstýrismann altso landsstýrismaðurin sjálvur skal skal undirskriva hvørja ferð man útskriva landsbrøv hanns skal sjálvur undirskriva hvørja ferð í landið tekur lán og so stendur tað enn tá íí grein tvey stykki sjey landsstýrismaðurin hevur rætt at luttaka á nevndarfund tað vil siga at vist u út hugsa okkum tað at jørgun niclasen møtti á øllum nevndarfund hjá landsbankanum hvussu langt hevði landsbankin tá verið frá landsstýrismanninum í fíggjarmálum hvussu óheftur hevði landsbankin følt seg at verið av landsstýrismanninum altso hendan lógin leggur í allarhægsta grát upp til at landsbankin og landsstýrismaðurin hava eitt tætt samstarv eitt eitt tætt tilknýti at landsbankin í veruleikanum er eitt amboð í hondini hjá ølandsstýrismanninum í fíggjarmálum at røkja nakrar uppgávur millum annað eisini at greina og tann føroyska búskapin og koma við koma við ráðgeving í samband við tann føroyska búskapin og tí haldi eg at tað er yvirhøvur einki for gjørt í at vit leggja landsbankan í fíggjarlógini og at landsbankin verður fíggjaður av játtan á fíggjarlógini og har kann gott hugsast at tað kunnu vera sparingar ot heinta nú man kritisera hetta uppskotið at tað er so lítil sparing í hesum men tað kann saktans hugsast at landsbankin kann rekast fyri minni enn tær sjey átta milliónirnar hann kostar í dag tað er tað er slettiki óhugsandi tað er tað er ein ein ein spurningur sum mann altíð kann kjakast um so eg haldi sum heild at hettar at leggja búskaparráðið og landsbankan saman og gera tað til sum so eina oynd taðer framvegis tvær lógur og tað er framvegistvey landsstýrisfólk sum umsita lógina fyri landsbankan tí at vágaráðið liggur undir sum eg skilji landsstýrismanninum í umhvørvisvinnumálum sjálvt um tað eru partur av landsbankalógini so gera vit okkum ikki á nakran hátt inn á innihaldið í uppgávuni hjá búskaparráðnum og í uppgávuni hjá landsbankanum men hetta er ein effektiv rationalisering av almennu fyrisitingini í grundini haldi at búskaparráðið í landsbankin á nøkrum økjum kanska hava havt samanfallandi uppgávur og vit at mann leggur tað saman so kanska tær uppgávurnar verða fella saman og tú sleppur fá at gera kanska sama arbeiði tvær ferð so og so eitt afturat og tað er tað at landstýrismaðurin hevur í stóran mun lurtað eftir teimum hoyringum sum hava verið í málunum og tað haldi eg at hann skal eisini hava kriditt fyrisoleiðisnar at hann nú hevur faktisk broytt uppskotið rímiliga nógv í mun til tað sum hann upprunaliga legði út við