Høgni Hoydal (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-03-30
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-002/2021 : Frágreiðing um løgtingslóg um sjófeingi
ja harra formaður í hesum síðst ta sum hennika old nevndi eri eg so sára samdur tbara eitt dømi um at mann hevði so bjóðað is rættindini út í trý áttar rættindi og tað tey bjóða upp á tey høvdu ta ta tíðina so bara soleiðis við einum fingrabresti so siga hon bara núnú aga tatað bara og tað vísir jú tað at ein fiskivinnulóggáva soleiðis sum hon hevður verið rikin hon kann ikki bara vera til stóran skaða fyri fyri allan búskapin hon er eisini ómetaliga órættartrygd móti teimum sum virka í skipanuni sum hetta dømi sum hennik old nevndi og skal eg taka hin táttina upp hjá hendriks old sum er hvussu fløkk lóggávan er tað skal nú siga tað var hon eisini meðan eg sæ s fiskimálaráðharrið men tó ikki so fløkt men tað sum er hent í lóggávuni nú og skuld mann gjørt tað einfalt so haldi eg og tað ljóðar øgiliga groft at siga tað so kundi tað nærum eins væl staðið so kundi eg verið í trimum4a paragrafum har tað stóð at landsstýrismaðurin fær heimild frá løgtingium at gera sum best og hendan lógin fær gildudagin eftir hetta er sjálvandi øgiliga grovt sagt tí tað eru eisininakrar reguleringar í við leiðum og tílíkt tað kundi staðið í men tað er íveruleikanum tað sum føroyskur fiskivinnupolitikkur ella føroysk fiskivinnufyrisiting er blivin til at onkursvegna hevur onkur pástað eg veit ikki hvør eg haldi kanska serjga jakob vestegaard hevur verið fortalur fyri tí at landsstýrisfólk eru vald eru ikki eru ikki tænari hjá fólkinum ikki tænari hjá løgtinginum men eru vald til onkursvegna eftirsínum egnu høvdið at vera kongar á tí økjunum tey fyrisita har síggja vit tíverri eisini á øðrum økjum í døms h mentamálaráðnum og sovíðari í dag og tað er ein tað er in ovurovurstórur trupulleiki tí hvat elvir tað til og eg havi verið egsum sum eisini mín góður partamaður pollareynatigu segði at eg at eg eri sjálvandi øliga ógvusligur í orðum tí at tað er so øliga ógvusligt tað sum er hent og tað sum eg kalli fyri tað stóra ráðnið tað størsta ránið sum er gjørt í føroyum og í hvussu e tað størsta ráðnið sum her gjørt í einogtjúgundu øld í heiminum haldi eg tað kann nokk bara samanberast við tá ið tá ið tey gomlu koliniveldini tóku alt náttúruríkisdømið í afrika í suðuramerika og altjóða fyritøku gjørdi tað tí í mun til okkara búskap er er hetta jú næstan tað sæðsta viður vit eiga sum nú bara við einum fingabresti er endað á privatum hondum og eg haldi ikki at tað er nakar sum hevur ynskt tað heldur ikki tær stóru fyritøkurnar nú sum hava fingið so stórkt ríkidømi at tær eisini mugu keypa alt annað upp í samfelagnum hennik old nevndi til dømis kristan grótunum og hjá martninin teir eg haldi ongantíð teir hava teir hava biðið um hetaher teir teir søgdu teir høvdu nóg mikið áðrenn mann byrjað hækka kvoturnar men hvat hendi so ja eg havi altíð givið ávísum persónum eisini æðruna fyri at vit fóru undir at at hækka okkara makrelkvotum og gera krav upp á okkara part av teimum ferðandi fiskastovnunum í norðatlandshavi og høvuðsmaðurinaftan fyri tað var odnidam árnienn dáma norðskála tað var hann sum byrjaðiat yggja eft hesum her og trýst á politisku skipanina og tað gjørdu mann so fyrs um makrelin síðani hava vit eisini hægt okkara part av sildini og av svartskjaftinum og vistu tingfólk vilja hyggja eftir hvat er hent síðani tvey túsund og tíggju so hava vit í politiskari avgerð altso við politiskari avgerð útvega í dagsins kvotu fýrs túsund tons meira av makreli envit høvdu frammanundan fýrs túsund tons árliga meira makrel av svartskjafti hundrað og trýogtretivu túsund tons meira árliga av svartskjafti og av norðravsild umleið hálvfjerðs fýrs túsund tons meira av hesum fiskasløgum enn vit høvdu í teimum gomlu avtalunum tað vil siga runtroknað trý hundrað túsund tons av virðismiklum fiski sum makrel og sild og svartskafturin kann eisini fáa eitt upp á størri virði men hvat hendir so hetta var nýtt tilfeingi tey reigaríini sum nú sita og sita so og siga á øllum segdu nei takk tey vil slekki hava hetta her tey mæltu frá at vit hækkaðu kvoturnar tað er tað er skrivliga dokumenterað men tá hevði so tilfeingið varið útvigað og vit hava utan yva gjørt nakrar feilir vit vóru síðanar minnulutar samgongu har man su royndi at bjóða út tí sjálvandi skuli hava nýgja tilfeindi vera atkomiligt hjá øðrum um mann skuldi fáa kapping um at fáa meira burturúr men tá í tvey túsund og tólv gersoð en samgongu a eina kunngerð eina kunngerð har ein politiskur fylgibólkur sigur bara at tit fáa tað og tit fáa tað og tit fáa tað við tí úrslitið er gott nókk gamal í heimaflottan um nakað men tað endaði viú eisini vð teimum stóru hondunum við tí úrslitið øll hesi so siga øll trýðhundra túsun tonsin taka vitð kanska fjøruti túsund tons frá endaðu hjá teimum reiðaríunum sum høvdu verið mest aktivur uppsjóvafiskini framanundan og eg meini at teyhøvdu ikki biðið um tað tað er tí eg havi verið og og tað r ikki at niðurseta reiðaríini tí at politikaranir hava viðgjørt hesir reiðaríini sum hesar gassirnar sum mann skal royna at fita upp fyri at fáa lyvrurna stóra at teir fáa eina sær kvíkatíð og tað sóu vit í fjør og fyrra árið attíverri vað makrelfastika við fikiskapurin sveik men nakrav stór royuruni hva ikkiein gongd í at fiska tær kvoturnar ter hava tey mugu biðja onkra annan fiska tær og leggja i fiskiskapin ættist fyri at nú kom lodnan aftur so má man kunda sær at fiska hana og soaikki tíð til hitt hví hví skuldi tað blívahvør var grundin hvør var orsøkin hvat var grundarlagið og vit royndi nú at fáa ein kanningarstjór at kanna bæði tað sum er hent við hesun her vinnulign royndn í verkætlan sum er ein øliga lítil partur og vit onnur øllum tæming men hvat hendi har reint fyrisikarliga men hvat hendi egentia tá mann knappliga segði tað at ein makrelbólkur ella landstýrismaðurin kundi fara atbýta kvotur út hvat var heimildin fyri tí pállarenatekur segði tað í ein framkomnin samfelagið men hvat hendi har løgformaðurin noktaði at seta tann kanningarsovnan at kanna tað so vit mugu gera tðokk án annan hátt um vit fáa eina grein nítjan ella hvat er tí at her er nakað sum hevur gingið fullkomiliga galið at eitt samfelag í vey túsund og tveyogtjúgu góðtekur tað at mann hevur givið einstøkum politikarum at tað va tykið hær tann rætt at siga hetta býti eg bara út eftir ongum kriterium vóru mer bara nýggjasta dømi var h úr føroyabankin øll umat vit halda húsaflotan vit límsfelagn sum kudu ey kanska lenda føroyabankan eina tíð men hví tók landstýrsmaðuin avgerð um a siga nei vit fylgdu ikki havstovunu við tvey hundrað døgum tað skuld verða trý hunraðogtretivu so sigur landstýrismaðurin og g eta ikifi at hart hann fyi althitsum fara fram áðrenn so sigurhan bara ja vil ghald atvit hava viðgegjørt tað og vit tóku ta avgerðina hvat á á hvørjum grundarlagi hví hví skuldi ein so lítil partur av av av av teimum sum virkaðu fiskivinnuni í føroyum fáa alt hetta her hennik old nevndi so eisini so atvit so royndi við upboðssøluni í fjør og høvdu hevði hevði okkara skipan verið gildi nú so var meira enn helvtin av makrelunum og meir enn helvtina av silduni ogeg haldi eg hevði okna tað rætt einum níggjuogtretivu prosent av svartskjaftunum við teimum kvotunm sum eru nú høvdu verið boðin út tí vit settu an mark og segði alt tað sum er omanfyri at wiska bjóðast út a men tað er t ikki burtur og bara við einum finganippi s segði man nei nei teir somu skuldu fáa alt og tak var tað sum hendi fýra nætur fyri jól í tvey túsund og nítjan sum eg haldi onkur hevurhug at at breggja sær av tá ið løgtingið broytti hesa her fiskivinnuskipanina sum e langt seina viðugingi slett ikki var nóg góð hon var eisiniein samlig komfrorimilju men sum móast alt hevði aftar í sær tá hendi tað at frádagi til dags so fingu tey trý reyðaríini í barrarshavinum sum áðrenn høvdu bjóðað upp á eitt ára kvotur tær fingu tær ókeypis eitt virðið upp á fýrs milliónir krónur árliga tað fingu tey bara við einum fingabresti mann hækkaði á marki fyri sildina soleiðis at tey stóru reiðaríini fingu tjúgu túsund tóns av sild afturat tað hevur eitt virði upp á hundrað milliónir hitta er fýrs mann lutaði aftur út ti línuskip og tað tók nógv undir við tí nakantíð verður selt víðari aftur eitt stórt virði so aftur her er tíð er kallað fyri eit stórt ráðan aftur her hevur mann vit púrasta tilvildarligum avgerðum mótvegis tí føroyska fólkinum og mótvest teimum sum virku vinnuni tikið avgerðir sum fáa ófatiligar avleiðingar fyri samfelagið ogtað er tí eg sigur gera vitikki eina broyting her so eru virðini savnað á so fáum hondum at vit fáa ta fámannaveldið sum sjálvandi kemur eisini at dominera allan annað alt annað føroysk vinnulív eg veit at landsstýrismaðurin vil ikki siga tað sama sum eg men eg veit athann virkar vin hnn er sjálvur merkta teir stóra fyritøkan blívur so sterkar at tú næstan ikki kan gera nakað tí teir sita eisini á øllum undirligarardørunum tað ver tað sum fer t henda og tí er tað at føroyskur fiskipolitikkur er ikki bara spurningurin øll tað týdningarmigu vikurkiti vt hava havt um at umsita tað burðardygt at vit hava eina eina rættvísa skipan sum hav sleppt framat at at at at fiska og sjálvandi kut ikki eigur tað men tað fær eisini ávirkan á allar aðrar tættir í samfelagnum alt frá bústøðum til bankar til allar undirveitara øll tey dugnaligu vinnusfólkini bæði fiskivinnu og aðrastaðnis sum virka hvønn dag fyri at skapa virðir og tí er tað harra formaður at eg sigi søgan má ikki enda her at ta er ta størsta ráðnið sum er farin fram hví skuldi hesi her reiðaríini sum ikki gongu høvdi biðið um tað fáa hesi virðini sum altso sum bara árliga hava eitt avreiðingarvirði upp á altsor te táy virðinisum koma afturat upp á kanska tvær milliardir og yvir yvir tólv ára loyvir so hava so er tað samlaða avreiðingarvirði í minsta lagi seksogtretivu milliardir men men bara fyri ta nýggja tilfeingið kanska eitt virði upp á upp á einar tjúgu milliardir krónur hví skuldu tað gerast og hvussu ber tað til at ein landsstýrismaður kundi siga tað tað geri eg bara og at fekk undirtøku frá sínum samgongu tað er tað sum eg haldi at løgtinsfólk um at hugsa um hvussu ber tað til at vit hava góðtikið tær og vit mugu fáa faraftur umaftur og vita eftir mínum tykki var tað ikki heimild fyri at gera tað eg havi eisini lutað út við kunngerð altso er forsetar kunngerðinr sum vóru men eg eri komin til tað sum landstýrsmaðurin sjálvur so var tað ikki lógligt at eg sat og lutaði tilfeingið út í kunngerð hvar hundarnar var heimildini fyri tí orsaka meg harra formaður eg haldi ikki um finst og eg haldi at heldur ikki landstýrismaðurin hevur heimild til bara knappliga áseta tvey hundrað dagar til vinnuligan fiskiskap á føroyabanka og gera tað til egna fiskidagar eg veitiki va tan heimildin er og landstýrsmaðurn var ikk inni á tí sínari røðu eg vóna han svaraði mær up á tað hvar er tann heimildin og er hon har hvør er so tann fyrisitinarliga grundgevingin fyri at mann tekur eina slíka avgerð sum altso er ótrúliga nógva pengarvernd og hartil mugu vit koma í føroyum vistu tú ikki kuldu fáa tað fullkomna seudralsamfelagið sum pollarenatiggur tosaði um tað er tað er sum tá góðseigararnir býttu í landið í millum sínum í teimum stóru londunum og tey gingu jú arv til teir eftirkomarar og nógv av teimum liva liva av d n uttan