Kristina Háfoss (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-01-20
Topic: 1. viðgerð LM-071/2020  Uppskot til samtyktar um tilráðingar frá Útnorðurráðnum í 2020
ger so væl ja takk fyri harra formaður ja so er uppskot til samtyktar um tilráðingar frá útnorðráðnum í tvey túsund og tjúgu til viðgerðar her av løgtingi og eg má fyri siga at nú havi e verið so heppin at verið partur av útnorðussamstarvinum og partur av teimum tingumboðum sum hava umboðað føroyar síðani tvey túsund og nítjan og tað hevur verið ótrúliga spennandi og læruríkt og eg haldi vit hava viðgjørt nógv mál av týdningi eg haldi heldur ikki mann kann seta nóg stóran prís upp á at hava tílíkt samstarv og eg vóni veruliga eisini at mann kemur eit sterkja samstarvið millum útnorðurlondini tey komandi árini hyggjamut nærri ati teimum samtyktum sum eru framdar sum vóru tær samtyktar kanska serliga rættiliga øðrvísin í ár tí alt fyrigekk vegna korona ág einum talgildaðum fundi men tað riggaði útmørka og vit fingu kjakast væl um tær tríggjar samtyktirnar sum sumvit endaðu við at at samtykkja tvær av samtyktunum snúgva seg um at styrkja samstarvið millum ráðharrarøkinum tann fyrsta honvísir til at ynskt verður at teir samstarvs ráðharrarnir sum hava ábyrgd av av tí økjunum hjá hjá bæði landsstýrinum og hjá stjórnunum bæði íslandi og grønlandi ater hittast minst eina ferð um árið at viðgera tær samtyktir sum útnorðuráðið hevur samtykt tí at tað er jú ikki bara hesar samtyktir sum vit hava samtykt útnóðuráðið hevur júst samtykt nógvar aðrar samtyktir eisini sum ynskt verður at tað verður fylt upp uppá og soleiðis at mann kann samskipa jamen hvørji átøk fremur mann so fyri at røkka mál við tí sum útnorðráðið hevur samtykt og tað hava vit mettu er týðandi at fáa skipað soleiðis ati at hetta e ikki bara endarar sum samtyktir í ímillum limirnar í útnorðráðnum men vit eisini fáa veruliga úrslit og heldur ikki bara enda við at verða samtykt her sum rekomentatiónir á løgtingi og í parlamentunum í okkara trimum londum men at eisini okkara ráðharrar kpa tað síðnámillum vssfar til tað tað taka ta triðju rekomentatiónina áðrenn takir tað næsti so snýr hon seg um at atiútnorðurráðið heitir á stjórnrnar í okkara trimum londum at arbeiða fyri at føroyar og grønland fáa atlimaskap í alheimsheilsustovnum w h o hetta er eitt mál sum hevur stóran týdning og ikki minst haldið kjallavørðurnum av korona so hava vit sæð at hetta hevur ein vaksandi týdning men hetta er eisini eitt mál sum føroyar og og landsstýris føroyum hevur ynskt og arbeitt við í í áravís so og eg skilji at nú verðandi landsstýrið hevur eisini landsmaður her eisini arbeitt við tí so hetta er væl í í tráð við eisini tað arbeiðið sum er í gongd og sum mugu bara vóna at hendan her tin kann verða við til at styrkja at mann fær kemur á mál við at føroyar fáa í w h o føroyar hava e frammanundan atlimaskap í trimum stfelagsskapin unesko imo og fo o vho hevði so verið tann fjórði stfelagsskapirin sum fingu atlimskap í og tað hevði verið stórt framstig so lags vóna atkoma at verið á mál við tí eisini sum skjótast so taki tann næstu rekumentatiónina her til seinast hon snýr seg hon er so tann sum man kan siga komin frá tí føroysku deligatiónini sum tað ofta verður umrødt og og orsøkin er tann at mann hevur ynskt tað at vit styrkja samstarvið millum okkara trý lond í arktiskum málunum tí at hvør úr sínum lagi eru vit ikki so øgiliga stór men tilsamans kunnu vit fáa eina sterkari rødd í teimum áhugamálum sum vit hava við teimum málunum sum hava í arktis at gera og har leggja vit denta í avgerðina í rekumentatiónini ati atokkara ráðharrar í teimum trimum londunum sum hava ábyrgd á av arktiskum málum hittast í minsta lagi eina ferð um árið at viðgera mál av felags kannmann siga áhuga og sum hava felags týdning í útnorðri og eisini at at at tær tríggjar størnirnar sum venda aftur til útnorðuráðið við hvørji mál hava serligan týdning tá tað kemur til atk samstarvið at fáa fáa í rættiliga ta komandi tíðina tað sum er jú hent er at útnorðurráði fekkso kallað ein opservatør ella eygleiðrstøðu í arktiska ráðnum og fyri at okkara umboð skal kunna tá ið tað eru í arktiska ráðnum gera vart við tey áhugmálini sum útnorðurráðið hava so er tað ein stór styrki at mann við hesum kann fáa eina felags afturmelding frá teimum trimum stjørnunum um hvørji mál hava týdning og har kann leggja afturat at vit vita jú øll hví tað hevur týdning altso tær stórtjóuna sum usa russland fer sovurdi eisini kina royna at gera vart við seg í arktiskum málum og royna at gera vart við teirra sjónarmið hvørja loysnir skulu til har og har er tað øgiliga stóran týdning at í so fall at vit vilja geva vart við hvussu vit halda vit skulu tryggja eitt nú tað at tey fólk sum liva í hesum økinum at tey skulu kunna halda áfram við teirra livilí at mann skapar tryggleika at mann fær at betr samskipaða sørgja ein røskrjúv at mann eisini hevur atlit til burðardygdi teimum loysnum mann vil hava og so víðari jamen so mugu vit standa saman tí vit verða betri hoyrd um so er át stjórnurnar samstarva og har kann eg vísa á at umframt hetta útnorðursamstarvið á hasum økjunum so so er hetta eisini eitt týðandi fokusøki í norðurlendskum høpi og er eitt av teimum málum sum tað núerða formannsskapurin í norðrlandaráðnum eisini hevur sagt at mann vil leggja stóran dent á at fáa eina meira felags rødd og hvørsfall mnantættar samstarv rundan um arktisviðurskiftir millum norðurlond so hetta vil stuðla væl undir tíarbeiðinum eisini tí sum nevnt hvør sínum lagi hoyrast vit kanska ikki so vælí norðurlondum og útnorðurlondum men tá ið vit standa saman so eru vit ein rættiliga stórur og týðandi leikari eisini á altjóða pallinum eg vil annars nýta høvi nú tá ið hetta ikki erhetta er nokk ein av mínum allarseinastu tingfundum at at takka teimum sum eg havi verið í útnorðráðnum saman við bæði hennik old og edva jacobsen og heðinsagariasen steffan klein poulsen og ruttvang fyri gott samstarv í útnorðráðnum og ynskja tykkum alt tað besta við tí víðari arbeiðinum og eg vóni veruligat hetta er bæði tað at tær rekomentatiónirnar sum vit nú hava samtykt verða fylgdar upp uppá og at ja og tað er fáa eitt gott samstarv framyvir og kunnu byggja víðari á tað samstarvið og teir lundrnar sum longu eru lagdartakk fyri