Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-04-27
Topic: 2. viðgerð LM-074/2020  Uppskot til samtyktar um at einans Føroya fólk og Løgtingið hava avgerðarrættin um hernaðar- og trygdarmál í Føroyum
ja takk fyri frú forkvina eg eri so ein einsamallur minniluti men sjálvtumd i einsamallur so øgiliga týdningarmikilnei hatta var skemt eri so einsamalli minniluti í hesim málini her og eg skal lesa mítt álit upp ein minniluti aksel ve johannesen vísir á at sambært heimastýrislógini so eru verju hernaðar og trygdarmál ikki yvirtikin og løgfrøðiliga er tað ikki løgtingið men fólkatingið sum hevur ræði á hesum málsøki men politiskt er eingin ivi um at spurningar í mál umum verju hernaðar og trygdarmál sum beinleiðis hava við føroyar at gera eiga at viðgerast í løgtinginum hetta er í samsvari við tey donsku tekini oð vit fáa frá sita afti donsku stjórnini í tí aktuella málunum radaranum sornfelli sum er eitt verjumál og harvið ikki eitt yvirtikið málsøki hevur danska stjórnin heilt greilt signalera at politiska avgerðin liggur í føroyum í hesum viðmerkingum tekur hesin minnilutin undir við uppskotunum og mælir løgtinginum til at samtykkja tað tað er soleiðis ati ati tað er eingin ivi um at vit hava eina skipan hóast øll sjóðar øllum so mugu vit virða hana har vit eru partur av ríkisfelagsskapi og vit hava eina heimastýrislóg har nøkur málsøki eru yvirtikin onnur kunnu yvirtakast og so eru tað onnur sum ikki kunnu yvirtakas samband við galdandi skipan uttan so at vit fara úr ríkisfelagsskapinum har er so hernaðarmál verjumál og trygdarmál ein partur av tí sum ikki kann yvirtakast og tí er løgfrøðisliga ræði ikki í føroyum hjá løgtinginum landsstýrinum men í danmark hjá fólkatinginum og donsku stjórnini men tá mál sum viðvíkja okkum í føroyum beinleiðis á hesum økjum so eiga tær politiskar avgerðirnar hóast um tað løgfrøðiliga ikki liggur her hjá okkum so eigur mamn politiskt at taka avgerðirnar í føroyum út frá einum demokratiskum sjónarmiði tí at tey fólkini sum ein týlík avgerð kann ávirka bæði jaligt ella la positivt ela negativt tey eiga sjálvandi tær við til at taka avgerðirnar og tað er aktuelt kanska akkar løtuni við hesum radarunum sum mann tosar um at seta upp uppi í sotnfelli og har hevur danska stjórnin gjørt tað rætiliga greitt at tey halda politiska avgerðin eigur at takast í føroyum og tað eru vit í javnaðarflokkinum fegin um tí tað eri verið púra samd um samd við donsku stjórnuna í politiska avgerðin skal takast her peint áður hava tílíkar avgerðir verið tiknar yvir høvdið av føroya fólki føroya landsstýrið og føroya løgtingi um vit taka tann ratarin sum vara upp á hornfelli sum kom eg haldi á ínjn ar níggjuoghálvtrýss tá noktaði danska stjórnin at vit í løgtinginum sluppu at viðgera tað málið landsstýrið fekk bara eina stutta kunning ela bara løgmaður ekk eina kunning í trúnaði men tað vareingin viðgerð í føroyum øh nú eri eg bangin fyri og frá tí orðaskiftinum mann hevir hoyrt millum annað í gjár at nú er tað kanska landsstýrið sum fer at nokta løgtinginum á viðgera máliðu tí tey halda at tet nokk at atverðaviðgjørt utanlansnevdinu har eg veri í javnaðarflokkinum bæði ta politiska avgerinir takast í føroyum men taða ikki bara a landsstýristekra avgerðina at man kan viðgera heta málið í í løgtinginum eg veit at tað verður ført fram ja tað eru nakrir trúvnaðar upplýsingar og eymir upplýsingar helst ikki koma fram alment men tá ið semja er gjørd um radaran í millum ímillum landsstýrismannin í uttanríkismálunum og donsku stjórnina um tey náa til eina semju so veit ikki m akkurát ta semjuna um tað er so ræla nógvir trúnaðaruplivísingar at gera og er tað at onkrir trúvnaðarupplýsingar sum uttanansnevndan heur figið kunning um men sum ikki kunna fara út so havi eg so mikið stjørt álit á á á á uttanlansnevndini at tey ikki taka tað upp í einum orðaskifti tí eg haldi ghavi roynt demokratisk hevð tað verið skilabest at tílíkar avgerðir verðar tiknar í løgtinginum tí taka vit undir við málinum takk fyri frú forkin