Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2020-09-22
Topic: 1. viðgerð LM-022/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um matstovuvirksemi og gistingarhúsvirksemi (Matstovulógin) (Tíðaravmarkað heimild hjá landsstýrismanninum at steingja matstovur og skeinkingarstøð fyri at forða fyri COVID-19 smittuspjaðing)
vit vit viðgera eitt lógaruppskot sum sum við so nógvum øðrum uppskotum vit hava havt her á tingi snýr seg um korona og í hesum førunum er tað ein spurningur um at leingja heimildina sum hevur verið givin til landsstýrismann í vinnumálinum um at kunna lukka matstovur og skonkistøð um hann so vurderar at tað er neyðugt fyri at tálma mitti spjaðingina tað er soleiðis at tann heimildin hon fór ír gildi á einogtjetunda august í tjúgutjúgu og ynskir man nú at leingja skipanina til einogtjútunda desembur við tí lítlu broytingina at mann nágreina tað soleiðis a útbering ella teygóva ikki er galdandi tað eg nú skjótt ein seks mánaðir síðan grækarismessu og tað er nógv broytt síðani tá bæði soleiðis i smittan hevur útvartað seg men eisini hvørja royndir og hvørjar kapasitetir vit sum myndugleiki hava til at basa smittuna øh í marsmánað fleiri vikur fram tá haldi eg at vinnan vísti øgiligan samhuga og valdi sjálvboðið at steingja sítt virksemi og sítt inntøkugrundarlag fyri at gagna almennum áhugamálum um at so um at siga ø tá var tað eisini ein undarlig mannagongd tá ið mann ætlaði at útvega hesa her heimildina til at lukka í í byrjanini var tað uttan nakran form av endurgjaldi og mann valdi mann visti eisini at mann kanska ikki natúrliga hevði lóggevandi heimildir á hesum økinum men mann var øgiliga øgiliga fastsettur upp á at hendan her heimildin skuldi útvegast tí at hon opimbært var nógv vandamiklar ikki at verða samtyktarn enn aðrar avmarkingar altso matstovuvinnan og skeinkingarhúsini vóru nógvar nógvar ferðir farligari tí mátti mann fáa hesa her lógarheimildina til vega og tað hevur verið nokk so torført eg havi roynt at spurt í fleiri umførum bæði her í tingsalinum og eisini í vinnunevndina hvør onkursvegna um mans ma siga eigur hesara apna hvør hvør er avsendarin av hesum her vit vita nokk so greitt at tað er ikki landsstýrismaðurin í vinnumálinum sum ynskir ata heru ynskji hesa heimildina hann velur bara at útinnana um hon verður samtykt og tað hevur hann so gjørt í nøkrum umførum og tá eisini við góðum grundum men tað virkar sum um at mann hevur gjørt onkra sovorðna undronsavtalu har sum avtalan er at partur av vinnuni hildu seg lukkaði aftaná klokkan tvey har tey sum fingu lovað kompensatión um heimildin varð nýtt at lukka bygsina við grundgevingina at forða smittuspjaðing h tað sum kanska er eitt sindur undarligt er tað at fótbóltir og annað meira drúvuligt virksemi sleppur at halda áfram og tað at klemmast á áskoðaraplássinum og gera burgara á vøllunum tað verður næstan biðfallað soleiðis eru treytirnar so ymiskar alt eftir hvør eigur nakran góðan í teimum innari kresunum her á tingi øh undir hoyringsskrivunum so hevur ferðavinnufelagið gjørt vart við sína ónøgd í samband við málsgongdina og mælir eisini frá at heimildin verður ikki neytúrliga at hon verður útvega men at hon verður nýtt í minst møguligan mun og tað haldi eisini er eg haldi eisini at samgongan ella landsstýrismaðurin hevur gjørt greitt tá hann vil ikki brúka hana uttan so tað er neyðugt men so er tað eisini eitt upprit eins og seinast sum soor ivamál um hvørt heimild er at lóggeva hetta í matstovulógini og hvørt heimildin ikki natúrliga átti at ynngingið í einari farsóttarlóg sum mann hevur frá politiskari síðu valt frá tí at tí at koronafarsóttin hon skuldi taklast og byggja upp á álit sum jú í sínari náttúru er nokk so ironu sum mann tekur hædd fyri kjarnuna í hesum lógaruppskotinum onkur skal vera svart uper og mann hevur so valt tey sum fólk kanska hava lættast við útpeika sum syndabukk eg veit til dømis at fartattarnevndini ikki hevur sagt positivt at tey hava ynskt hesa heimildina og um tað skuldi verið so at hon so lá sum ein natúrligur partur í partur avtarav lógini nú segði jóhandal at føroyar ikki eru eina serstøðu í mun til onnur lond og tað eru fyrisovit samdur í føroyar ikki er í einari serstøðu í mun til onnur lond føroyar eru eini serstøðu eins og onnur lond vit øll eru í einari serstøðu tí vit hava øgiliga ymiskar fortreytir og umstøður at virka í og smittispjaðingin hon er eisini eftir umstøðunum og okkara lógarverk og okkara kapasitetir fyri at testa okkara landamørk og annars aðrar serstakar umstøður gera okkum ella gera vit eru í einari serstøðu og tað haldi eg talar nokk so sjálvsagt fyri at vit í best møguligan mun kunnu lóggeva eftir tørvi tað krevur at vit yvirtaka millum ana andslæknaembati og hava eina føroyska farsóttarlóg soleiðis at vit kunnu útvega amboðini til at halda skil á smittuspjaðingina umframt tey inntriv vit mugu gera fyri at líkasum at at hava tamarhald á smittuni tað sum eg haldi er øgiliga keðiligt tað er øll hendanher málsviðgerðina í sínari heild nú ætlar mær at leingja leingja heimildina men hendan prosessin ev verið øgiliga rótut bæði jú ritiskt og politiskt tí mann veit ikki hvør er komið við tí mann eit ikki hvør veruliga ynski tí mann veit ikki hvat endamálið eg við tí mann veit ikki hvar reella effekta hevur og eg haldi eisini mann leggur eitt lítið sindur lítið í hvat hendi við teimum vinnu greinunum sum verða raktar av hesum her eg haldi mann onkursvegna roynir at senda sovori symbolsignal um mat mann hevur gjørt okkurt meðan alt hitt koyrir sum vant tí hetta er ein branskja sum kanska er nokk so lætt at lukka tí fólk hava ávíst fyrivarnið ímóti tí men tað sum eg haldi er sera keðiligt t er tað at hendan her vinnan hon hevði øgiliga øgiliga truplar tíðir gjøgnum summarið og tað er av góðum grundum tað er tí at vit lukkaðu landið niður tí tí at tey ikki kundu tkjena pengar upp á sítt virksemi tað sigu seg sjálvt at tey hava øgiliga truplar umstøður og tey skilja væl at hendanher heimildin verið brúkt men tey hava eisini áðrenn heimildin bleiv út vega víst samhogað og lukkað av sínum egnum eintykkum fyri at tæna okuronkursvegna nakað meira almannagagligt og tað sum eg haldi tey vit burdu sumt teimum tað væl vild at vit søgdu at vissu vit nú vilja brúka hesa her heimildina sum jú máar inntøkugrundarlagið undan teimum eitt nú visvisu landsstýrismaðurin í vinnumálinum skuldi brúkt hesa her heimildina undir jóltíðir tá ið inntøkugrundarlagið fyri vinnuna er høgt eghavme so kanska gjørt linar treytir nú um heystið tá ið tað kanska ikki eru einki nógvir kundar og tá ið tað er potensialið fyri at dekka tað stóra tapið sum potensielt potensielt liggur í hinumegna heystið so eg haldi at vit kunnu gott viðgera hetta her konstruktivt og sakliga eg haldi bara eisini at vit eigat hyggja eftir hvar vit kunnu um vit velja at at geva heimild tl at stramma í her so mugu vit eisini kunna hyggja eftir hvar vit kunnu onkursvegna lorðað eitt sindur og geva teimum eitt sindur fríari rásarúm til at til at drívast vítt virksemi tað haldi eg skal vera høvuðsboskapurin herfrá annars so so havi eg kanska sagt eg hevði nokk so nógvir spurningar til landsstýrismannin hann gjørdi so vart við at hann hevði ørindir sum hann mátti taka sær av og tað fekk eg at vita og varð við at samba við at løgmaður fór at sita her og svara spurningum hann eki so heldur ikki her eg veit ikki ordliga hví so teir spurningarnir verða nokk tiknir í vinnunevndini takk fyrihara formaður ja takk so er tað ein viðmerking tað er bjørt samulsen