Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-03-09
Topic: 1. viðgerð LM-095/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um skatting av kapitalvinningi (Kapitalvinningsskattalógin) og løgtingslóg um stuðul til rentuútreiðslur av lánum (Skattligar avleiðingar av negativari rentu o.a.)
so fær ruttvang orðiger so væl takk fyri harra formaður ja hetað er eitt nokk so prinsipielt mál sum er til viðgerðar men hetta er ikki a hetta hevurið sína orsøk altso rentan hevur verið lág síðani fíggjarkreppuna og orsøkin til atsentralbankarnir settu settu rentuna niður var sjálvandi fyri at stimbra íløguhugin aftan á fíggjakreppuna fyri at stimbra sjálvandi búskaparligan vøkstur men rentan er í veruleikanum ongantíð komin upp aftur og vit spara upp sum ongantíð fyrr heila tikið og europa eisini í hvussu er heri í norðanlondum og tað er avmarkaður eftirspurningur eftir pengum nationalbankin hevur tikið negativa røntu í fleiri ár øog og eg haldi at altso hetta her við at vit líkasum hava hug at áleggja bankunum treytir fyri hvussu teir handla tá ið tað kemur eitt uppskot sum proviterar okkum eitt sindur so sakni eg at mann hyggur eftir tí aftanfyri bankavinnan er ein so gjøgnun eg havi hug at siga yvir regulera vinna samhett við aðrar vinnur í landinum so ráshandlingsmøguleikarnar hjá bankunum eru ikki serliga nógvir í veruleikanum bankarnir hava yvirskot av pengum hava trupult við at lána tað út aftur og teir hava bara ein møguleika sum so og tað er at seta tð í nationalbankan og har er rentan negativ reinthepotetis kundi mann ímynda sær at vissu vit við lóg áleggja bankunum í føroyum ella nokta bankunum at taka negativa rentu so kundi mann hugsað sær at pengar fóru at floyma inn í føroysku bankarnir sum høvdu ein møguleika og tað er at seta pengarnir aftur í nationalbankan við enar negativari rentu tað hevði ikki verið haldbart fyri bankarnar í longdini í danmark er tað soleiðis har hevur tú fyri tað fyrsta rentu frádra fyri øll lán tað er ikki sum hjá okkum har mann fær rentustuðul fyri sethusalán og har hevur mann langt síðani tikið støðu til at negativa renta gevur skatta frádrátt síðistilla við útlants rentu her kann mann so eisini má man taka fyrigivið at tað at at rentan lækkar sum heild tað ger at útreiðslurnar til ræntu stuðul alt annað líka samtíðis lækka sump á tann mátan hjálpir tað landskassanum eisini hetta gagnar vinnulívinum sjálvandi í øllum førunum í tí stutta sygdinum men samtíðis so er hetta øgiliga prinsipielt og tí kundi eg eisini gott til támt mær at hetta málið var betri lýst tað hevur ikki verið til hoyringar men mann mann hevur hóast alt funnið eitt skjal frá landsbankanum nokk so áhugavert at landsbankin er komin í spæl í hesum málinum og faktiskt vil eg viðmæla landsstýrismanninum til at brúka landsbankan nógv betur tað haldi eg hvussu her eg fari at mæla til at vit í fíggjarnevndini fáa landsbankanar inn í í hoyringunum fyri at lýsa avleiðingarnar av hesum her málinum tí tað tað tað verður ikki lýst serliga væl í hesum her uppskotinum og tað tað sakni eg sum onkur av viðmerkjarunum hevur sagt at hetta er ikki ein broyting sum er komin í fyrradagin so havi eg eisini hug at siga og eg havi sjálv arbeitt í banka kanska eri g eitt sindur merkt av tí at ati nú verður sagt at tað verður funnist at bankunum at mann mann verður tráðspurdir tá mann skal hava pening út úr bankunum men tað er altso ein avleiðing av tí lóggávu sum vit samtykkja her í tinginum aftur og aftur og aftur øgiliga nógvar av teimum stræmningunum sum hava verið seinastu árini hava verið viðvíkjandi hvítvaski sjálvandi hvítvasking sum har vit hava sæð nakrar ógvusligar gølur millum annað í íuttanlandsdeildum hjá danskibank og tað ger at mann strammar lóggávuna øgiliga ógvusliga sum so rakar tann í gásareyðum púra óskildaga bankkundan í føroyum men tað eru altso krøv sum fíggjareftirlitið setir grunda í lóggávu sum vit samtykkja her á løgtingi og í mun til hvussu nógva avlopí bankarnir hava so skal eg eisini minna á at fíggjareftirlitið var eftir betri banka fyri ikki so øgiliga langari tíð síðani har sum tey meintu at innkeningin hjá hjá betribanka ikki var nøktandi so í fall vit nokta bankunum at áseta negativa rentu so vil tað nokk í vissum førum merkja at teir verða noyddir til at finna inntøkuna aðrastaðni og hvar verður tað sum sagt eg haldi at hetta her lógaruppskotið tað er øgiliga prinsipielt eg hevði ynskt at tað varð lýst betur men eg haldi ikki bara at mann uttan víðari kann avmarka handlimøguleikarnar hjá peningastovnunum sum eru forvegin eru øgiliga begrensaðar og eg hugsi eisini um teir føroysku bankarnir sum flest allir hava hava ásetingar sum sum bankar og tí lutfalsliga verður sett teimum øgiliga strang lógarkrøv í mun til støddina tí at støddin hjá teimum í mun til føroyska búskapin er lutfalsliga stórir hóast teir ikki í í donskum høpi eru serliga stórir peningastovnar eg fari at gera mítt til at vit fáa lýst hetta her málið væl