Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-01-19
Topic: Oljuleiting í føroyskum øki
fyri frú forkvinna til viðgerðar eru tvey mál undir einum og tað er stuttum eitt mál um ella tvey mál um at yvirtaka sáttmála áfarsóttaøki og sama somu lógaruppskot vórðu løgd fyri løgtingið seinasta heyst av undanfarna landsstýri og hevði í fyrstu viðgerð í løgtinginum og fór í nevnd men kom ikki aftur úr nevnd tí at væl varð útskrivað í úrstíð og so fullu uppskotini burtur og tann nýggja landsstýrið sum tók við tann tveyogtjúgunda desembur í seinasta ár hevur so valt at leggja uppskotini niðan aftur í løgtingið og eg haldi at tað er eisini su a hoyrar orðaskifti í dag breiði semja millum allar flokkar at hetta eiga vit at yvirtaka h og orsøkin til at at oya o yvirtakar hett økið her hvussu sambært mær sjálvum tað er at tá ein fherjar so skulu oftani skjótar avgerðir takast og tá er tað neyðugt at tann myndugleikin skal taka tær avgerðirnar er so tætt upp á samfelagið sum møguligt og tað sama tá tað kemur til lóggávu kanska er tað er neyðugt at broyta lóggávu í samband við einar farsótt tá er tað lættari at tann lóggávan verður gjørd her í løgtinginum gongur skjótari enn hon verður gjørd í einum øðrum landi og ikki minst innihaldið í í einar farsóttar lóggávu at hon verður gjørd til samfelagið tí tað er nú einaferð ein munur á danmark við fimm komma átta milliónum íbúgvum sum eru eitt fast land og fast í europa og so eitt land við fýraoghálvtrýss túsund fólkum sum eru eitt oyggjasamfelag og sum liggur sum ikki er fastbundir við restina av imeginlandinum kusu e tað soleiðis so tann lógávan eigur sjálvandi at gerast til okkara umstøður g til tey til okkara viðurskiftir so tí haldi eg at tað er skilagott at yvirtaka forsettar øki upp á allar møguligar mátar og vit sóu eisini ávísar avbjóðingar undir korona millum annað tái mon skuldu lóggeva við at steingja matstovur í ávíst tíðarskeið orsakað av av koronafarsótni so var tað rættiliga ivasamt um tað var heimild fyri tíð at gera tað sjálvt um løgtingið gjørdi tað men tá ið vit hava vyvirtikið farsóttarøkið so hava vit sjálvandi heimil til at lóggeva á økinum soleiðis sum løgtingið nú einaferð mærn ynskir at lóggeva tí haldi eg á alla mátar ter skilagott at yvirtaka hetta hetta økið jenis a rana spurdi inn til hetta her um ella hevði væntað og kanska vónað at mann eisini yvirtók alt landslækna embatið ohar er e jn jens a rana ikki ósamdur eg haldi fyrr e havi sagt hat ha málið verðurviðgerar í løgtinginum at vit áttu a yvirtaka landslæknaembætið men tað skal sjávandi gerast ordiligt og í samgonguskjalinum stendur at mann skal fyrireika yvirtøka landslæknaembatinum ø tí at tað skal leturt fyrireikast og gerast ordiligt og eg haldi t tað er upplagt attað vit hyggja upp á sigd tá vit nú hava fingið tann nýggja stovnin fólkaheilsustýrið at tað er landslæknin sum er stjóri a tí stovnunum tað er ein um sami persónur har fara vit ndi uttan iva at koma til eina ferð annars so er soleiðis sambært yvirtøkulógini at hetta kann málið kann yvirtakast uttan semjur ír danmark og uttanaskar tingingar við danmark og tað tað verður gjørt um løgtingið tekur undir við tí men sjálvandi hevur hevur danski myndugleikar vera hoyringspartar av uppskotinum fer tryggja at alt verður gjørt ordiligt og við skilur onkur hevur eitt spurningin um fyrsta janua veytsno fýraogtjúgu er ov leingij at bíðað jørgun niklasen millum annað hmøguliga eg veitikum tað er so avgerandi also nú hevur farsóttar øki ongantíð verið á føroyskum hondum og vit hava yvirlivað og kann vit hava yvirtikið tað skal nokk vera á føroyskum hondum í í kanska nógvar húsund ar fram ítí so um tað eitur fyrsta eitt ell annað í tvey tsuno trýogtjúela fyrta gannar fýraogtjúgu burdi ikki verið avgerandi men tað sum er avgerandi tað er tað verður gjørt ordiligt og akkurat í løtuni ella samband vð heta uppskotið her so skuluvit seta nøkur starvsfólk at taka sær av tí óstýrinum og vit eru í eini serligari støðu beint nú tá ið vit ikki hava eina fíggjarlóg samtykta men bara e bráðfeingis fíggjarlóg so kann mann ikki seta nýtt virksemi í gongd og tað vil siga at hetta var iki partur av av av fíggjarlógini frá tvey túsunog rýogtjúgu tí tað nýtt virksemi og kunnu heldik lýsa størvini leys tavil sigat vit kunnu fyrst lýsist størvin í leys tá ið tá ið vit hava eina fíggjarlóg fyri tvey túsund og trýogtjúgu og so tekur tað nakrar mánaðir at eini einum setanar tilgongd alt anna líka so vit mugu ansa lít sindur eftir at vit ikki koyra datoy so langt fram at vit ikki hava sett hesi starvsfólkini at taka sær av tí sum taka sær av økinum áðrenn vit vit ella taðhavði ikki sætt og vit fremja yvirtøkurnar framanundan annars kane ikki keva meg tvørravn um tað eitur akkurá fyrsta januar tvey túun g fýraogtjúgu ella okkurt annað so varð eisini spurt inn á inn án fígging og kostnað tað sum stendur í uppskotinum tað er sjávandi tøl rá heilsumálaráðnum sum eisini er gjørd undir undanfarnau landsstýri tað er at tað kostar tríggjar miliónir at at yvirtaka tað er tað sum tað kostar at seta starvsfólk til taka sær av tí tað er ein løgfrøðing í í heilsumálaráðnum sum skaln gera lóggávuna á økinum og gera kanska eina føroyska lóggávu og so nøkur fólk sum skulu vera í fólkaheilsustýrinum og taka sær av fyrisitingina av hesum tað so stendur í uppskotinum at koppsetingar kosta íillum ella vanlig vís tríggjar milliónir men í tvey túsund og tveyogtjúgu og átta milliónir soleiði sum eg havi skilt tað ogtað er atkoppsetingar hava vit altíð goldið fyri sjálvi í føroyum tar vanligu koppsetingarnar tær árligu koppsetingarnar til pensjonistar og koppsetingarligt børn eru á fíggjarlógini vit rinda fyri tað og eisini fyrr tá hvitú havt ókkar farsótt millum annað svínakrím aftur í tvey túsud og níggju so golgdu vit eisini sjálvir fyri tær koppsetingarnar men júst tá tið kom til korona so gjørdi undanfarna landsstýrið og danska stjórnur om eina avtalu um at danir er goldir fyri koppsetingarnar altso sjóvar koppsetingarnar meðan vit so goldin fyri at koppseta fólk so tað skuldi ikki veriðnøkur eyka útreiðslur av hesum her vit rinda longu tær koppsetingarar sum eru men sjálvandi tá ein farsótt herjar so verða nakrar eyka útreislur til koppsetingar eins tað var til korona og tað koma vit at rinda sum vit annars hava gjørt áður her í føroyum nú spurdi helgi abrabsen til síðsta het her við es eg havi ikkinakað eg tór ikk at svara hundrað prosent meni men soleiðis sum eg skilti tá í danmark keypti koppsetingar umvegis í es so partur av es so valdu tey eisini keypa til føroyar og og grønland og eg trúgvi eisini at efti eitta yvirtøki tað ber til um danmark ynskita og tað eina avtalu millum føroya landsstýri og danmark at teiy keypa harugfram um tað verðu mett vera skilagott so tað spurdi ikki nøkra avbjóðing men tað trúgvi eg at bæði landssýriskvinnan í heilsumálunm og eg sjálvur kundu svara nærri upp á tá málið kemurti viðgerðar