Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-10
Topic: 1. viðgerð LM-075/2021  Uppskot til løgtingslóg um sjálvboðið føroyagjald
er taðruttvang sum fær orðið ger sovæl takk fyri harra formaður ja pálla roynatúgvu løgtingsmaður hevur lagt fram eitt uppskot um sjálvboðið føroyagjaldmann má siga hetta er eitt eitt øðrvísi uppskot eittja tað kreativt hugsa g eg haldi undir øllum umstøðum vit hava gott av at fyri at halda okkum til hetta tí tað er so heilt sikkurt at tað sýnist at vera tá ið løgtingsfólk tosa so sýnist tað at vera ein nokk so góður vilju til at fáa sett niður ríkisveitingina tað er bara spurningur um hví tað ikki verður gjørt tað harmar meg eisini so ómetaliga nógv at vit seg undanfarnu samgonga gjørdi nakað við at minka ríkisveitingina eitt lítið sindur um ikki annað onkursvegna at fáa sett hol á minkingina vit hava nú havt hákonjuktur í føroyum hóast korona hevur verið ein parantes onkursvegna so hava vit havt hákonjuktur í nógv ár og tað hevði ella tað hevur verið rúm fyri at minka veitingina so tað er ómetaliga harmiligt at vit ikki hava fingið tað gjørt fyri okkum hevur ein sjálvberandi búskapur týdning tí tað er eitt fet á leiðini móti sjálvræði tað sigur seg sjálvt atvt skuldu ráða okkum sjálvum so mugu vit eisini forsyrgja okkum sjálvum og so hevur tað eisini nakað við hetta sum longu er sagt fleiri ferðr her í dag at at hetta við moralin í at vit taka at vit taka ímóti einai ríkisveiting frá einum landi sum altso har sum vit eru ríkari per íbúgva vit hava hægri bruttutjóðar úrtøku per borgara so tað er undarligt altso at vit framhaldandi skulu halda okkum hava tørv á at móttaka stuðul úr danmark týdningurin av ríkisveitingini minkar fyri hvørt ár tað er soleiðis at ríkisveitingin er fastfryst og eg fari at rósa hesi samgonguni fyri at halda fast við fastfrystingina um ikki annað tí tað var eitt av tí sum eg var bangin fyri at mann fór at tiðna upp aftur soleiðis at ríkisveitingin fór at hækka ár fyri ár tað hevur mann so hildið fast við og tað merkir jú at virði av ríkisveitingini fer atella tað minkar alla tíðina tí lutfalsliga er tað minni og minni partur av føroyska ibúskapinum og nú snakkaði onkra um inflatión og og sjálvandi er tað ein trupulleiki men fáa vit infilatión so fer so fer virði av blokkinum at minka enn skjótari seks hundrað og einogfjøruti milliónir er seks hundrað og einogfjøroøruti milliónir eg eri samd við teimum sum siga at tað er kanska eitt sindur av manipulatión at sammeta við brutlutjóðar rurtøkuna tí hesar seks hundrað og einogfjøruti milliónar fara at mangla á fíggjarlógini hvør einasta króna altso vissu vit nú høvdu tikið ríkisveitingina av í einum og tað eru tað er seks hundrað og einogfjøruti milliónir og tað hevði høvdu vit merkt men vit høvdu saktans megnað yvir eitt rímiliga stutt áramál at fingið hetta fasa út og serliga tá eg hugsi aftureftir høvdu vit kunnað umværa ss góðar hálvtrýss milliónir tíggju tey seinasstu árini ja tað høvdu vit eg trúgvi ikki tað hevði havt stóra ávirkan á vælferðina í føroyum mítt størsta fyrivarni í mun til hetta uppskotið er meira tað demokratiska í tí altso eg haldi t að hevði verið ræðuliga undarligt visse tað var meiriluti fyri í tinginum at lata borgararnir ein og ein avgera um ríkisveitingin skal minka tá ið vit ikki finna út av tí at taka ta avgerðina í løgtinginum altso í prinsippinum kann hetta lógaruppskotið merkja at ríkisveitingin er vekk um tvey ár visti hetta fekk nóg stóra undirtøku so var ríkisveitingin vek um tvey ár so hava vit latið føroya fólk vit sum eru vald inn her á føroya løgting at taka avgerðir og at taka avleiðingarnar av okkara avgerðum ta avgerðina flyta vit nú út til føroya fólk sum sum einkultvís skulu taka ta avgerðina og tað er uttan avleiðingar tí at mann jú visti tað beginnar at sansa at og mann heldur nei nú havi eg brúk aftur fyri hesum her tveimum prosentunum jamen so kann eg jú melda meg úr aftur hesum klubbanum sum ætlar at skaffa føroyingum ein sjálvberandi búskap so eg haldi at her eru avbjóðingar í hesum uppskotinum og og og faktiskt haldi at tað er tann mest interssanti tankin í hesum at bara at hugsað sær reint teoretiskt høvdu vit funnið uppá her á føroya løgtingi at skumpa hesa avgerðina út til føroya fólk hettar at mann kann velja til og frá at gjalda skatt nú heldur onkur at tað í sær sjálvum er problematiskt tað haldi eg fyrisovut ikki vit hava sum sagt prinsippið í kirkjuskattinum eg síggi fyri mær men saktans kundi havt eina slíka skipan á øðrum økjum og nú hugsi eg ikki at atat allir føroyingar skuldi altso mann skuldi atkvøtt fyri um mann vil gjalda ein eintunorðurfjall ella tveir ella ein tunnil til usuðuroyar til dømis tað er ikki grundarlag altso onkursvegna er tað nøkur ting sum vit mugu bera samhaldsfast men til dømis við kommunuskatti altso serliga tí at tey fíggjarpolitisku amboðini sum kommunur hava eru avmarkaði um mann nærmast er tvingaður til at brúka allar pengarnar altso um mann kundi gjørt t okkurt har eg havi slett ikki gjøgnum hugsata serliga væl men sum so eri eg ikki ímóti prinsippinum lat meg siga tað soleiðis eg veit ikki ordiliga at tað verður spennandi t tað verður ordiliga spennandi at viðgera hetta her í í fíggjarnevndini út frá fleiri vinklum og sum tað longu er sagt ella sum bjarni kárasom petersen vísi á vit hava sjálvur lagt fram eitt uppskot um eitt tað eitur við einum fínum orði fíggjarpolitiskt regluverk donskum vildi mann kalla tað eina bý skettlóg tað kanska gevur meira meining í í tí orðunum men at mann onkursvegna bindur seg til og nú veit eg væl at ein lóg kann ikki tryggja fíggjarligt skynsemi í sær sjálvum men onkursvegna verða vit noydd til at fáa eina langtíðar semju um hvussu vit stýra fíggjarliga tað at føra ein skynsaman politikk vitandi at eitt stýrið aftan á teg kann drena kassan uttan nakað tað er ikki serliga motiverandi og tað síggi eg sum eina stóra stóra avbjóðing eisini í mun til at fáa ein sjálvberandi búskap í føroyum sum sagt eg haldi a heta er eitt sera áhugavert uppskot rós til uppskotsstillarin um at royna alternativar vegir til ein sjálvberandi búskap tá ið tað nú ikki hevur eydnast í nógv ár at fáa skertríkisveitingina eg skal so hvussur gera mítt til at hetta fær eina góða viðgerð í