Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-03-10
Topic: 1. viðgerð LM-098/2020  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Landsbanka Føroya og Føroya váðaráð (Minka landsbankanevndina, ásetingar um landsins gjaldføri, avtaka stovnsfæið)
ger so væl ja takk fyri harra formaður til viðgerðar eru eitt uppskot frá landstýrismanní fíggjarmálnum ella tvey uppskot sum erða viðgjørt í einum og tað snýr seg um ati ja eg vet ikkiokurt kunn at siga um tað er at avtaka búskaparráðið ella leggja búskaparráðið undir ela saman við landsbankanum øh tað er nummar eitt og nummar tvey tað er at mann ger nakrar broytingar í nevndarsamansesetingini og nummar trý at mann ger eina broyting har landsbankin í dag virkar fullkomiliga óheftur tað vil siga hann er held iki á fíggjarlógini at nú skal an inn á fíggjarlógina hava eina játtan sum landssýrismaðrin fíggjarmálinum ásetir løgtingið kann samtykkja og so er tað nummar fýra at mann liggar nakað um krøvini til at minsta gjaldføri sum landskasan altið kal hav instaland tað er høvuðsheitinum tær broytingarnar í uppskotinum og endamálið sum han lesar her uppskotið til sparingar og har sær mann og fyrst ogfremst við at minka um nevndar limirnir og hyggur mann sær eftir hvat kostar so nevndin hjá landsbankanum í dag hon kostar seks hundrað túsund krónur um árið og hvat kostar nevndin hjá búskaparráðnum hon kostar tvey hundrað túsund krónur um árið altso vit hava ein landsstýrismann í ígjarmálum sum ter fyrstu fimtan mánaðirnar í hesum valskeiðnum hevur øktt raksturin hj landskassan við seks hundrað milliónum krónurm og nú má hann gera ógvusligar broytingar í landsbankan í búskaparráðnum sum er samlað útvarp á áttahundrað túsund so sparingin aftan á broytingarnar er kanska trý hundrað fýra hundrað túsund um ári trý hundrað gfýahndrað túsund aftaná á økt raksturin við seks hundrað milliónum uppá fimtan mánaðin og samstundis um an hugsar órkey páeg eftir her nú veruliga endamáli vask minm tal á nevndum og ráðum sigur landssýrismaðurin fyri at spara so liggur eitt annað uppskotið í løgtinginum sum vit nokk fara at viðgera g kanska samtykkja samgongan samtykkir í komandi viku um og gera nakrar broytingar á bústøðum har hækkar mann talið á nevndaralimumum yvir íúr trý upp ú fimm øh skal eg bara líka taka mína meining beinanvegin so er mítt tilmæli landstýrismaðurin tann økir útreiðslurnar tað kemndir bústaðir nevndarlivum harpeint og minka her peint sleppa um upskotunum broyt einki altso við nevndarsamansetingin so er null nøkulunda í mun til hvat ið landstýrismaðurin ætlar landsstýrið ætlar og so varðveita vit óhefini hjá landsbankanum í búskaparráðnum øh hvat er so tað sum eg havi eitt sindur sindur av illgruna um eg vil kal kki siga tað lanstýrismaðurin sjálvur tað kann lesja n løgmaðurin onkur annar sum stendur aftanfyri at at endamálið er kanska at køva nakrar kritiskar røddir í samfelagnum vit hava tvær kritiskar røddir í samfelagnum vilga nógvar kriktiskar røddir uttan iva men tvær sum hava ht uppgávu at bæði at ráðgeva vegleiðað men eisini at vera kritiskt tá ð kemur búskap og fíggjargoyrir hann soframvegis og tað er búskaparráðið og tað er landsbangin aftaná hesa broytingina verðurtað bara ein og tað e rættiliga ivasamt um hon verur óheft tá teir koma aftur til su it hyggja eftir hvat er uppgávurnar í dag hjá búskaparráðnum puppgávurnar hjá búskaparáðnum sambært lóg um búskaparráð er at teir skulu gera hava óhefta búskaparliga ráðgeving og frágreiðingar um búskaparliggongdina teir skulu gera tvær í minsta lagi tvær kunnu joktur metingar árliga teir kunnu eisini gera temafrágreiðingar og teir skulu ráðgeva landsstýrinum tað eru uppgávurnar sambært lóg um bskað uppkomana já landsbankanum ereitt sindur øðrvísi men har hevur hanna nevnd sum er nokk so aktiv eftir lógini í hvussuferð lógin sigur at uppgáva nái at nevndin skal gera reglulig fyri virksemið hjá stjóra og nevndin skal gera ásetingar um hvussu gjaldføri og skuld skulu umsitast altso gjaldføri hjá landskassanum skuldsjálandskanskal umsitast taðvil sigat nevndin skal hava nakrar førleikar fyri at kuna gera tað að er si í ein og hvør skum kann sita í nevndini sjálvt um mann hevur kanska ein stjóra ella e e ein stovn sum er væl fyri fakliga nevnd tú má vera fakliga væl fyri tá ið hon skal gera reglurnar sum stjórin og bankin skal virka eftir og uppgávurnar hjá landsbankanum sambært lóg h nú var løgmaður her í seinastu viku har hann segði at uppgávan hjá landsbankanum hevði onga vinerella funktión uttan tað at av og á at ringja niður til norðdaa tað var faktikt tað hann segði her á tings røðarpalli so hevu han ikki ordiliga sett seg inn í tingini og lisið í lóginu í landsbankanm tí í lógu landsbankan har stendur at mann tekur sær av skuldarrøkt og íløgurøkt eg veit væl tá tað kemur til til íløgurøkt mann hevur eitt ávíst samstarv í norðdaga men alt arbeiðið verður gjørt í føroyum als fimmoghálvfems sent av arbeiðin veður gjørt í føroyum so verður hoin lítil partur gjørdur av nordaa tí man hevur e ávíst samstarv har su mann heldur e ein fyrimunur men harumframt so hevur mann eftirlit og greining av búskaparligu gongdini í føroyum ela búskaparligu viðurskiftum mann hevur eftirlit við vágum í búskapinum og í fíggjargoyranum í fíggjakoyranmí hevr sað rættia stóran týdning tað er í peningastovnum og so framvegis er tað nakrar serligur vág ár harpeint sum hann eisini kal ha eftirlit við og so egmann eisinit uppgávu savna inn og almanna kunnu gera hagtøl innan búskap og á fíggjagoyranum eisini ting sum hava týdning so tað at tað bara er ein telefonsamtala niður til nordaa av og á eru fullkomnar burturvið at siga av einum løgmann øh tað sum hevur týdning fyri bæði eitt búskapara men ikki minst fyri landsbankan tað er óhefni tað stendir eisini í grein ja kanska ar tð grein tvey haldi eg um taðikka greina eitt í í lógum landsbankan at hann er óheftur og tí hevur mann sagt at bæði hvussu nevndin verður vald at tað er ikki landsstýrið sum velur meirilutan nevndini og at landsbankin ikki er ð fíggjarlóginum men verið fíggjaður av einum parti av promilluparti av gjaldførin g ílandskassanum og seinastu árini so hevur tað verið á leið níggju milliónir null komma fýra promillu av stjaldførinum men hóast tað so hevur landsbankin bara kostað sirkað sjey komma fimm milliónir í í rakstri taðvlsia mann brúkar sjalt tað smnn kann brúka og tað skav mann heldur ikki um tað ikki er neyðugt men har er so óhefni tá ið mann nú øh tá iðmann nú ger hesar broytingarnar og koyrir ta inn á fíggjarlógina so verða tey hefta av hvarja játtan fyrst ogfremst landstýrismaðin fíggjarmálanum til ein a hvørða tíð vil e seta fíggjarlógina og morilutin løgtingin vil játtað til landsbankan tað haldi eg er at fara at at gera seg inn á óhepini tí at vandin er í hvussuerð at koma tey við rættiliga ógvusligum kritikki av tann kritikkur tey koma við og eisini áðgevinu hon er fyrst og fremst til politsku skipanin og landstýrsmanní fígjamálanum og koma teyvið i ógvusligu kritikki á lanstrsmann ífíggjarmálanum so er vandi fyri at játtanin verður skorin betíðiligt og tað erikki bara galdandi fyriat hendan fíggjarmálarárðn sitin nú tí er líka miki hvør er fíggjarmálaráharið htað er vandin er harpeint og hann eigur ikkiat vera til staðar tað skulu ongantíð føla at tey trýss til at halda eitt land eina meina eitt annað tí tað er bangin fyri ella verðr játtandi skorin so óheð mann ger seg inn á óhefini sjálvt um uppskotið nú eitt sindur frægari enn á tir fóru til hoyringar so tí at mann er broytt nevndarsamansettingin eit ítt sindur men tað at man hevur fimm nevndarlimir og hesin hendan nevndin skal eisini vera búskapara altso uppgávan hjá búskaparang landsbankinum er rættiliga ymisk fær man fimm nevndarlimir sum bæði hava skil fyri búskapi altso tjóðarbúskapi og fær mann eisini samstundis at tey hava innlit í alt tað sum eitur íløgurøkt og oog skuldarrøkt og so framvegis og fíggjargeirar í í í bankunum ogvágar í abankaskipaninm sovoðnakað tað er ikki víst at tað eru altíð búskaparfrøðingar sum hava tað besta innilit ví tíð um ter ikkiha arbeit við tí tað kannu heilt aðrir persónar so eg ivist eitt sindur eisini í um um førleikarnir verða teir røktu sjálvt um hann er farin upp á fimm sum er flagari enn trý meni løgmaðurn var so mikki opinskaraður í seinastu viku tá ið eg helt at nú mátti sambandsflokkurin langa nevan í borðið og ikki lata jargun nikkasen fólkaflokki stýrið í øllum at hetta uppskotið átti sambandsflokkurin vildi løgmaður vera við og sigur at at landsbankin var eitt sovorð loysingarprosjekt tað haldi a han er fullkomilia misskilt tað tað heur so óalmindiliga stóran týdning at mann hevur at mann hevur eftirlit við búskapinum om mann hevur ráðgeving til bolitsku skipanin hj ena í búskapin og eftirlit og fíggjakaránum tað er líkamikið um hmann er sambandsfinnaður loysingarsinnaður sum persónur um vit ikki hava ta eftirlitið og tað er óheft og at vit lurta eftir tí so er vandi fyri at koma á búskaparliga fíggjarliga vandakós og vseingin ávarar so kunn vit eisini fara av eggunum tað er veruliga ein vandi og tí eiga vit at hava tílígkar óhefnar stovnar í føroyum at halda tað at tað er nakað við loysing at gera tað er fullkomliga misskilt og uppskotið hevur verið til hoyringar føroya arbeiðskevarfelagar var ímóti la ímóti arbeiðafeløganir vóru ímóti fróðskaparsetur varða móti kommunufelagið ímóti landsbankin er ímóti búskaparráði er ímóti tað skilji eg væl tí at vandin viðan st skuli hava uppskotið eisini við tað blíva fortælt politsku skipanini millu annað kemur í fíggjarlógina tað er at tað kunnu vera ryggklapparar hjá tí sita ftil landsýrismanninum ta prø ski ver á hesin tílikarmir har landstýrismaðurin er ogtað er tað ið vit ikki skulu hava vit mugu hava kritiskar røddir sum siga frá um vit eru á vandakós h tí er mítt tilmæli lurta eftir hoyrinssrivinum og legg uppskotið at at taka upskotið aftur og her er e elt eingi sparing hetta uppskotið gevur eina sparing há fýra hundrað túsund í mesta lagi í nevndarsamsýningum samstundis s annað uppsot liggur í løgtinginum tá tað kemur til bústaðir har mann økir nevndarsamsýningarnar kanska við einum tvey hunrað túsund broyt tað eisini lat tað vera tríggjar nevndarlimir í bústaðir og ikki fimm og tak hetta upskotið afturher er eingin reeln sparing