Henrik Old (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-01-20
Topic: 1. viðgerð LM-071/2020  Uppskot til samtyktar um tilráðingar frá Útnorðurráðnum í 2020
gersuvælja takk harra formaður ja tað er ikki neyðugt tav at nú gjøgnum gekk cakareasen ein fittan partur av hesu her so tað yki ist neyðugt tað endursenda tann partin tað var gndgað gjøgnumgingið árið í ári hevur verið má má siga eitt sindur spesielt p á tann mátan at tað hevur ikki borið til at møtast sum mann hevur gjørt ígjøgnum øgiliga nógv ár págrundarasvælsignaði koronanir so ja vælsignaðir hon kanska ikki men tað er kanskayvirdrivið men men hon er ioriiriterað fólk grensleyst og so hava okur sitið framman fyri hsun skermennum eg veit ikki hvussu oftan er nú í teir síðstu mánaðirnar tað kann vera fínt tykistaðat tað dámar mær øgiliga fínt at mann kann avgreiða nøkur ting uttan at a pljøðast at fara á flog hvørja ferð men tað kann eisini vera máti við og nú er tað við at blíva nakað stuttligt av seg við við hesum skermfundun summur av teimum men hetta er so tað mann tað er treytin at mann liðugur undir og grønlandið hevur gingið øgiliga høgt upp í at verja seg og nú hava tær so totalt lokkalt av sum er forstáiligt pá tann mátan vist mann hugsar um hetta er norma landið at teg eri jú hundrar alavísa kilometrar ímillum hvør sjúkurhúsið og ikki minst at fáa læknahjálp at tað er ikki bara bara so tað er forstáiligt men men okur vóna sjálvandi at okur liva jú í vónini altíð at hetta árið sum okur eru bgintur uppá fer at blíva so frætt at mann kanska ser kon annan aftur og tað skuldi so verið í tí fyrstu umfarinum skuldi tað verið longu hálvan ela tjúgunda tveyogtrýogtjúgunda fýraogtjúgunda juni í grønlandi um tað verður sooð ikki tað veit eg ikki men síðani er ein fundur í í føroyum um mánaskiftið august septembur tá má mann hava eina vón um at tingini eru komin nøkurlunda í normala laða aftur hinsagarias var inni á tilráðingum ndr fyrsta um um mann ræði til at ministararnir møtast og tað hava okur diskuterað nokk so oftani gjøgnum tíðirnar og heilt aftur í tvey túsund og tvey so gjørdi mær eina eina avtalu formaðursins loyvi lesi eg bara yvirskriftinar og nøkur fáur eg kleðing um acvyslandsregering ferðin s landsder og grønlandsasi á vesturnordiksfroti gensiti o fár millukan information po at etta árligt møti mælda landanes sisminist og vestium tær avfól at siga yndnorðdegskrodsession og so er tær nøkur sovonur ting afturat hvat mann ger møguleikan av hetta er gjørt í tvey túsund og tvey og síðan hevur mann so líkasum ripp upp aftur í hetta her fyri at tí at onkuntíð hevur tað kanska gingið í so longur millum at at minnistarnir sum hava viðgjørt hesi málini at teir hava sett hvønn annan men tað er so tað er so tað sum hendan her tilráðingin nummar eitt gangur út uppá nummar tvey og tað er tey viðurskiftini í arktiska umráðanum nú er tað er øgiliga aktuelt í í í øllum hesum arktiska økjunum norðan fyri okur er og vita jú tað at tað eri opið millum ímillum ísland og grønland millum føroyar og ísland og so eysturefn móti norra sum verðu ropt vyði hesin vælsignaði portrini til arktiska økið hvar okur liggja soleiðis nær fyri at tann ferðslan sum skal tann vegin hon má millum onraonkur av hesum her londunim og fyri at at mann tosar saman fyri at sigra sær áhugan á vesturnordeska vesturnorðurlondini ella blíva hoyrd og at er lættari til samstarv kanna gerast neyðugt at avvarandi ministararnir møtast eina ferð um árið sum tað verður nevnt her eisini teir sum hava teirmum listrarnum sum hava ábyrgdina fyri arktiska økinum nú vita okum tað a okur hava fingið savatørsk statusútnorðuráðið fingið í arktiska ráðnum og tað er útmerkað men síðani er tað ø nøkur viðurskiftir tað sum kemur undir hetta her tey norðatlentisku port til arktisk og har verður nevnt nøkur ting men har er kanska serliga sum okur leggja meski til frá føroyskari síðu nú ati tað henda klima broytingar soleiðisnar at fiskasløgini tey broytast tey fiskasløgini sum koma fórbíokum hendan vegin og kanska serliga eta makrelur sigldin hevur altíð verið her men mann her kanska lagt meski til serliga at makrelur er komin øgiliga langt norður fyri nøkur fáum árum síðani tá var hann nærmari økjini í føroyum nú er hann farin partvíst lant norður um okkara fiskimark og eingin veit hvar ið ein endar og so tað tað altso hvat ger mann brúka av fiskaríi tá ið tað kemur í hesi her økini um mann finnur út av at at fáa eina semju um hvussu mann útnyttar teir møguleikarnir føroyingar hava dugað øgiliga væl at laga seg eftir viðurskiftunim sum eru hava verið gjøgnum tíðirnar kanska serliga norðan fyri tkum her allastaðna at hava tað er einki land haldi eg hvørfall sum sum hava klárað so væl at tillaga seg tey viðurskiftini ellil fiskarí sum føroyingar hava klárað aftur tað som hevur verið í kulda ella t hevur verið eimae sum sovið líkamikið føroyingar duga øgiliga væl at at at har sum broyttar umstøður hava gjørt sí galdanin harumframt verður tað jú salsýluvís og tað er eisini begynt eysturi yvin norra og víðari eystur eftir tann vegin ferðsla av øgiliga stórum skipum ófatiliga stórum skipum og teir byggja í sprótarar sum skula sigla undan fyri at at stytta um leiðirna hjá fylgjunum og at tryggja at hesi stóru skipini sleppa eystureftir handanvegin so kann mann hava eina meining um tað sum mann vil men tað er so komið hartil at mann er farin at sigla aog kanska partvist norðureftir men onkuntíð haldi eg at mann at fólk hava hug at yvir dríva at at tað blívur altso opið at sigla bara hvønn dag tað skal vera nú beint norðureftir hendan vegin tað er nokk eitt sindur longri vekk men men okur vita tað at tað er ikki bara bara t at tað er ein øgiliga avslandur okur hava diskuterað í útnorðráðnum øgiliga oftani efta her við bjargingar hvussu mann kemur burturúr tí vist tað hendir eitt annað ogu vit hava stór kúskipsigla norður svalbard og so fram við ísunum vestunur grønlands og koma tær í eit ela annað trupulleikar at av ísi er og og tey koma í neyð so so eru tey herrea smalt fyri at siga tað heilt heilt milt a so og eg havi eina ferð út fyri at í norðureysturgrønlandi og norðan fyri allar fólka skikk at fáa maskinstopp og eg haldi tað vóru sjey hundrað kilometar til tað nærmasta smiðjumannin eg haldi okur oku máldi tað sjey hundrað kilometar sirka til tað nærmasta skiftlikil av landi so at tað er ikki bara bara har tso etta er ófatiliga ófatiliga ófatiliga výddur mann snakkar um mann kann slettist ikki eg man ikki kemur forbíar so kann man slettiki fyrristilla seg hetta er norma økið og tí ert ikki bara bara at at siga tað at hetta hetta er ein bakatellur finna útav hvussu bjargingaraltso bjargin skal fara fram mis tað hendir nakað tað tað liggur thangur alt stadvek í leysari luft hvussu tað kat fyriganga heðinsagarias var inni á wo eisini so tað er ikki neyðugt at serla st nógv um tað men tað er so eitt ynski tað tað kom sum eitt ynski frá frá grønlandi og tað hevur kanska verið serliga aktuelt nú hvat við tá ið tað kemur til at finna útav hvat ið vasinur og annað vasinur og annað skal býtast út og og og góðtakast og hvussu tað heila skal fyrireikast fíggingina okara partur er fimm hundrað og fýraogfjøruti túsund so tað er til at yvirkoma øhher her verður sagt nakað um hinsachara cechariasen var inni á við málbrúkinum eg haldi at okur hava higartil klárað øgiliga væl at hildið okum tað sum stendur í forskriftini at mann skal brúka norðurlendskt mál øh tú más klára øgiliga væl men tað hevur staðið á hjá tí einum av landinum at at beganga seg við málstiði ena staðið heilt alvorliga á og tað er øiliga keðiligt men tað siga teir at tær skuldu ha bøta eitt sindur um í komandi tíð tí at tað tað er ómetaliga viktigt at hava eitt mál sum okur skilja øll eg minnist einaferð tað kan vera eitt indur fyrimunur einaferð nyri ín norðsjónum so so var eg skipari á einum og einm íslendaraskipari m øðrum eg forstóð hann rímiliga væl og har vóru nógvir aðrir norðmenn í langbanir danskarar og svenskarar og alt ventihimmaligur okur hevga al tso har draga tað seg um visti mann finnur fisk at mann ferk sagt frá hvat er oku fort heldi í søðu við at hann snakkaði íslands og eg snakkaði føroyskt sog okur samskifti ímillum soleiðis at ok kundi fingi tveir túrar í part uttan at nakað viste av hvar okur vóru uttan at nakað forstóð hvat eð var okur segði minst ein ein ein senskari rópti g meg upp at spyrja hvat ið tað var okkur snakkaði eg um eg sigi at hann visti ú ikki forstendur har tað her so stendur einkin til men vieg herrørens navn skal forstá teg at eru eg snakkaði seðisookur hava altso ein fyrimun at vara vera í eini lítlai landi hvar ið mann kann halda seg nøklundatað er seg sjálvan við málsliga og allíkavæl duga tað fantastiska sum okra fólk eg var ein ungdastemmi stevni s útnorðrái skipaði fyri í reykjavík nú fór itt sindur úta um programm i men har vísti okra okra skúlaverk hvat ið mann fer burturúr við at fólk læra eitt mál okra ung fólk vóru langt burturúr tey bestu og at gerast forstáiliga á norðurlendskum máli tað var fantastiska stuttlig at upplivað hvussu langt framman fyri okara ungdómi var málsliga enn øll øll hini londuni sum vóru har til saman so tað var tað var øgila intersamt men sum sagt hetta her hesi hesi málini hetta fer í uttanlandsnevndina so okur hopa tað at tað fer eina góða at viðgerða har og tað stendur her aktivitetini eg haldi at í missum førum er tað kanska í og so ógvusligt við fundarvirkseminum øh eg haldi eg taldi her hvar ið ið formennini skuldu luttaka og tað vóru í átjan fundum í hesum árinum sa ttá er ikki nongvir dagar at verða heima visti mann skal situr flógvaranum ein stóvrðuparn