Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-03-29
Topic: 1. viðgerð LM-130/2021  Uppskot til samtyktar um mál Føroya at minka útlátið av vakstrarhúsgassi komandi 10 árini og uppskot til dagførdan orku- og veðurlagspolitikk
rættiliga nógv her í føroyum ávís fólk tað hevur verið avmarkað til nakrar fáar umhvørvisnáttúruverndarfelagsskapur at snakka um hesi tingini nakrar aktuvistar og nøkur fólk sum hava havt sera áhugamál innan fyri umhvørvisveðurlagsøki í dag so er tað okkara fremstu granskarar innan náttúruvísindi lívfrøði men eisini sosialvísind og samfelagsvísind í dag er tað wold ekonomickforum sum kemur við einari einariraport í tjúgu tveyogtjúgu sum vísir á at veðurlagsbroytingarnar eru ein av teimum størstu hóttanunum fyri mannaættindina í hesari øldini ella sum nú er tað er altjóða orkuargenturi ia sum sigur at vit skulu lata vera við at brúka olju tað er mannarættindaog hjálpafelagsskapur reyðikrossir vísir á at eftir oyna av teimum størstu homanditeru kreppunum í áratíggju ja sjálvt pávin padrikaturin og erka búskopurin av kent vóru herfyri við einum almennum úttalasi um at vit skulu taka veðurlagskreppuna í álvara og seta tey átøkini inn sum skulu gerast so vit siga og ynskja øll atgera okkara á hasum økinum og hetta her er so útspælið tann veðurlagspolitikkurin sum vit viðgera í dag hetta er so tað útspælið sum samgongan og framsókn eru komin við og sjálvstýhaga og vit vilja í javnaðarflokkinum sjálvandi eisini taka ábyrgd og ganga fremst á umhvørvisøkinum í føroyum tað haldi eg vit kunnu tað haldi eg vit kunnu tí vit eru eitt lítið land sum er forhaldsvíst ríkt og lætt at umleggja í mun til øgiliga nógv onnur lond vit hava sjálvandi verið á fundi viðlandsstýrismanninum magnus rasmussen og eisini helga abramsen tá hann umsæt hetta økið og var í ferð við at orða henda politikkin tá havur verið á fundi við landsstýrismenninar og tað sum vit hava ført fram á teimum fundunum og grundin til at vit heldur ikki era uppskotsettarar á uppskotinum í dag tað er at tretivu prosent lækking í útlátinum í tjúgu tveyogtretivu tað er for lítið ambitiøst fyri at halda okkum undir eini altjóða hitaøking sum er minni enn eitt o eitt hálvt hitastig so skal útlátið í øllum heiminum lækka við í øllum førum fimmogfjøruti prosentum í tjúgu tretivu ikki tjúgu tveyogtretivu ikki tretuivi prosent fimmogfjøruti prosent í tjúgu tretivu og tá ið vittá ið vit siga tá ið tá ið mann so fór fram í dag at ja mann skal gera tað sum mann kann so er tað rætt men tað er ein áseting sum bleiv sett inn í hendan sáttmálan sum heimsins lond tóku undir við fyri at avmarka veðurlagsbroytingarnar sum bleiv sett inn fyri at tey sum vit kalla menningarlondini kundu verða við hesari avtaluni tí vist vit hyggja eftir tí avtaluni sum st gjørdi við limalondini áðrenn kooduavtaluna so var tað ein avtala sum bara var til tey londini sum vóru nóg rík til at gera umleggingarnar og tá vóru menningarlongdini ikki við so hetta er nakað sum er koyrt inn fyri at øll kunnu vera við føroyar eru uitt ríktland føroyar eigur ikki at pjøvast at brúka hesa her ásetingina øh hetta er ein kanska tíverri kann mann siga so kann mann rókbatar er ein ynskilista við nøkrum góðum átøkum og ein mál á tretiviprosent sum sletki er samsvarandi teir trupulleikarnar sum vit hava í dag mann skumpar avgerðir enn longur fram í tíðina bæði við tí at mann setir hasi átøkini til at koma í gildi forholtsvíst seint men eisini við tað at mann hevur bíðað tvey eitt hálvt ár áðrenn mann e setti handan veurlagspolitikkin í gildi ella eg komi við honum so er tað hetta við at tað er eisini eitti eitt uppskot til samtyktar sum vit í javnaðarflokkinum heldur ikki tóku undir við vit vildu hava at mann gjørdi eina veðurlagslóg har sum mann banti seg til eina útlátsminking fyri at vera sikkur í at vit gera tað og vit binda framtíðarlandsstýrið til at gera tað sama og so eisini mann kann fylgja gongdini á vegnum soleiðinar at vit ikki bara siga nú samtykkja vit hetta líka sum vit gjørdu í tvey túsund og níggju eitt samt løgting og so koyra vit í eina skuffu og gera egentliga ikki meira við tað tað eri eg og javnaðarflokkurin ótrúliga bangin fyri fer at henda við hesum her politikkinum tá mann ger tað sum eitt uppskot til samtyktar visi mann ikki valdi at gera eina veðurlagslóg søgdu vit við landsstýrismannin og javnaðarflokkinum so søgdu vit at visti tað ikki skal vera ein veðurlagslóg so kunnu vit gott ganga við til at mann tekur øll lógaruppskotini sum eru í hesum átøkunum við niðan í løgtingið og samtykki tey samstundis sum mann samtykkir hendan her politikkin tað haldi eg faktist ikki er órímiligt tað haldi eg mann virkuliga tekur undir við teimum tkunum sum eru í hesum politikkinum so eigur mann at kunna gera tað eisini h eg haldi at taðereitt fínt arbeiði t gott arbeiði av avembatisverkinum hevdur nøkur fín átøk men eg seti altso ella eg eri ivasam um tann politiska villjan og tann politiska realitetin fyri at føra hendan her politikkin út í lívið at vis ita hyggja eftir hvatflokkarnir sum sita við valdi í dag hava gjørt teð til víðari so hevur mann ja mann eg komin við hesum veðurlagspolitikkinum tað skal mann sjálvandi hava okkurt rós fyri men tað sum anerielt hevur gjørt tað er tað at mann hevur gjørt ta skipanina sum frammanundan var í gildi við einari emvgfrítøku verri enn hon var frammanundan tað er tað sum er hent í tvey og eitt hálvt ár á umhvørvisøkinum síðani hendan samgongan tók við so eg ivist í tá ið mann sigur jú jú vit gera eita uppskot til samtyktar og komandi í lógar upskot her kemur aninígjøn veðurlagslóg so ivist eg stórliga í tá hesir flokkarnir siga hetta er nóg bindandi vit fara at gera tað tað er ein brennandi plastuformur beint nú at sleppa av við oljuna tað er nakað sum er ekstremt átrokandi og sum er øgiliga týdningarmikið ella mann hevur varpað ljós á hvussu uppaftur meira týdningarmikið tað er at vit ikki eru av hangi av olju í londum sum til dømis russlandi nú tá ið prísurin er øktur so ótrúliga nógv í seinastuni h og tí skilji eg heldur ikki hví hesi átøkini skulu bíða eg dugi kki odi at síggja ta tíðarliðuna sum er hví mann hví man bíðar rættiliga leingi altso her stendi nakað sum mann skal gera í tjúgu tveyogtjúgu tað er ordiliga fínt men tað er einki sum verður sett í gildi í tjúgu tveyogtjúgu og tað skilji eg faktiskt ikki at e einki verður sett í gildi í ár tað fyrsta ella visti mann til dømis hyggur eftir nær mann skal steðga við at seta nýggjar oljufýraingar upp í ella nýggjar oljuføraingar upp í nýggj hús so er tað ikki fyrr enn í tjúgu fýraogtjúgu tað vil siga í ár og í næsta ár kunnu fólk sum byggja sær nýggj hús frítt seta oljufýringar upp tær oljufrøingarnar tær koma nokk at standa í øllu førum tíggju ár kanska meira enn dag eg skilji ikki hví mann bíðar við tí hví mann ikki setti gildi skjótari og so kundi mann gera nøkrar undantøk við sær fólk sum eru í ferð við at byggja nú ella gera nakrar stuðulsskipanir sum vit javnaðarflokkinum eisini halda eru ótrúliga týdningarmiklið at gera nakrar stuðulsskipanir sum mann kann eggja fólki at koma við í grøna orkuskifti tí vistu vit hyggja eftir hvat ein jarðilta skipan kostar í dag so er hon økt frá til dømis úr sirka ein varisligan prís úr hundrað og tretivu túsund krónum upp í hundrað og fýrs túsund krónur og tað er for nógv til á vanlig fólk kunnu betala tað sum eg forvegin havi eina øgiliga strammaøkkonomi við tí bústaðarprísinum til dømis sum er í dag her er nógv at taka fatur í orkuráðgevingin hon her eisini sett át koma í gildi í tjúgu fýraogtjúgu tann óhefta orkuráðgevingin sum skalvirka fyri fólk ummhvat fyri orkuskipanir tey skulu hava í húsinum tað kundi mann til dømis eisini sett í gongd beinanvegin avgjaldi á efkass sum er nakað sum hevur økt okkara útlát ekstremt nógv tey seinastu árini htað skal heldr ikki koma í gildi fyrr enn tjúgu fýraogtjúgu men heldur ikki ásett hvat tað avgjaldið skal vera og so eisini tað at verja og endurbøta vátlendi vátlendi sum vit vita halda upp á eina rúgvu av sotvy tað kemur heldur ikki gildi í hesari týrðayærplanini fyrr enn tjúgu fýraogtjúgu øh mesin politikkurin hann var lagdur fram fyrstu ferð í mars í fjør sum man kann sjávandi spyrjas sjálvan hví taðhevr gingið so lang tíð til at mann nú stendur við einum akkurát líka politikki í løgtinginum hvat er sum hevur sum hevur ávirkað tað tað haldi eg er øgiliga lang tíð sum er gingin harumframt so lá eisini eitt uppskot klárt frá frá frá landsstýrisfrá undanfarna landsstýriskvinnunu í tvey túsund og nítjan øhja og her er nógv annað sum mann kundi komið inn á eg kom nokk at taka orðið aftur tí at eg havi ikki fingið varpað ljós alt tað sum eg gjarna vildi men hetta var so tíðin øsum eg hevði í hesum umfarinum takk fyri harra formaður ja so er tað viðmerkingar fyrst er tað beini johannesen gersuvæl takk fyri harra formaður nú var røðaran inni á tí saknaðu stuðulsskipanir vit hava bæði mvigafturbering fyri grønar hitaskipanir og eisini stuðul til at taka oljufør niður vissi mann saknar tað men eg hugsaði at spyrja nú andstøðuflokkarnir tá er tá tað hevuv orðaskiftir um grønt orkskifti fyrr og annað so hava tey tosað nógv um tað at mann ikki bara skrava gularótið men eisini písk og sjálvur eri kanska ikki øgiliga fjappari á pískinum h nú hevur mann í hesum her uppskotinum ikki valt at taka tvey