Djóni Nolsøe Joensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2020-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-029/2020  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2021
maður til viðgerðar í hesum døgum fíggjarlógin tjúgu einogtjúgu og nógv áhugavert hevur verið framikjakinum higartil og ellat meg byrja við at siga at að er nógv jaligt í hesi fíggjarlógini og sum vit eisini taka undir við í javnaðarflokkinum men so verður tað tíverri eisini nakað sum er minni gott og tað komi eg inn á sindur seinni men serliga gleðist eg um útbyggingina av rásini inni í runavík tað er sera gleðiligt at vit fáa sett ferð á tað serliga tá ið bíðilisti er og vit kunnu fáa fleiri næmingar inn sum gevur lívsgóðsku til tey fólkini og tey avvarandi rundan um at tey síggja at tey kunnu blíva aktivur borgarar í samfelagnum sera gott føroysk undirvísing til fremmanmalt børn er eisini eitt gott átak og sum er ein ein sjálvfylgja at vit fara í gongd við sum skjótastu rósuligt landstýrsmann fyri tað og so kann egeisini nevna eitt eitt tað er serliga tá sialøkinum at eg havi tíðina til eitt umrøða í og so vil eg eisini siga tann víðkandi av ráðgeving til foreldur sum sum hava børn ið bera brek ella tann víðkanin av tí sum tilboðinum sum er um autismu er sera gott at fáa víðkað tí har er eisini tørvur á tí ja fíggjarlógin altso hon er vist eg kann byrja við tí so er hon eftir mínum tykki ber hon meira brá av tunlunum og betong enn enn teimum bleytu virðunum men tað eigur tó ikki at yvirraska nakran tí hetta er jú ein borgarligur politikkur verður førdur fyri tíðina og tað mugu vit líkasum standa til og og og líkasum hava tað konstruktiva kritikkin sum er neyðugur í mun til tað haraformaður um vit hyggja afti rst eftir spariátøkunum sum sum hoyrir til eina fíggjarlóg í flestu førum so undrar tað meg almikið at lagt verður so hart eftir bólkum í forvegin er ov sperd burtur úr rúgvuni kunnu nevnast sjúk sum skulu gjalda meira fyri sínam heilivág tíbetur so er kanska røroingur komin í har og og landstýrismaðurn hevur hug at trekkja tað aftur og tað er at gleðast um at tað vendir meira rætt og so er tað serliga eisini tað tann javningin av veitingum á almannaveitingum sum undanfarna samgonga royndi at bøta um men har hevur mann valt at steðga og tað vil siga at at fyritíðarpensjónir og aðrar almanna veitingar ikki hava tann tað virðið sum sum annars fylgir í í í samfelagnum viðvíkjandi lønum og og vøkstri annars tað er øgiliga spell tí at her virkar tað sum at mann gongur í nokk so trongum skóm og ikki unnu teimum tað og tað tað haldi eg er er ikki gott nokk og so tað síðsta so ikki minst tað er tað at teimum fólkum í í tillagaðum størvum sum mann ikki ynskir meir og hóast talan er um nøkur fá sum sum samgongan tosar um so er tað allíkavæl nøkur fólk sum hava sín rætt til ta lønina sum tey hava uppunnið gjøgnum lívið og so eru kreppur komnar í teirra lív sum gera tað at tey bara kunnu vera avmarkað á á á arbeiðsmarknaðinum og tí er tað øgiliga ikki góður sosialpolitikkur og og tað undrar meg eisini at hinir flokkarnir sambandsflokkin miðflokkurin ganga við til hetta her tí at hetta her er a tað eru fólk sum sumhvørs tað at koma til arbeiðis geva teimum lívsgóðsku alternativi erfyritíðarpensjón og at liggja heima kanska í nógvum førum hetta er ein íløga í heldur enn ein tað verur tosað nógv um útreiðsluhta er en íløga í at vit fáa so nógv fólk inn á arbeiðsmarknaðinu sum og við teimum ev teimum rúmligam arbeiðsmarknaðin sum loyvir tí at at vit fáa gagnnýtt styrkirnar hjá øllum fólkum her í samfelagnum men tað sum liggur akkurát nú í fíggjarlógini tað er tað at tað er ein eyk at tey fáa eina eyka útreiðslu nógv av teimum hava nógv skulu gjalda nógva sterkan heilivág so tað tað gongur aftur inn í hetta og at tey fáa eisini minni løn so tí vilja vit líkasum harðliga átala tað og vónandi aftan á nevndararbeiði so vendir hetta her rættari kas man siga samanfatandi um hesi herspariátøkini komma at siga tað bera brá av hesi fólk ið eru við skerdan lut hava tað virka sum at at samgongan hugsar at tey hava tað forlukrativt og og tí mugu merkja tað onkursvegna og t tað er tað er ikki tað er ikki væl hugsa og og eg haldi at eisini kjakið hevur víst at at eg kanska røddur í í í samgonguni sum vilja gera meir við tað og finna kanska sparingarnar ella hesar milliónirnar onkura aðrastaðni so kemur tað til eitt punkt sum eg sum eg so slett helgi skilji tað er hví hasir flokkarnir sum sum eg nevndu í áðni ikki streingjar meira á fyri at fáa gongd á byggingina av nýggjum barnaheimi tað er komin ein lemjandi kritikkur av frá løgtingsis umboðsmanni sum sigur at búumstøðurnar hjá hesum børnunum sum eru sett heiman av barnavernduni runt um landið tað evur út av lagi vánaligr tað verða slongd aftur og fram og taðhevur verið dømir frammi í bæði miðlunum og aðrastaðni um at tað eru leigumálið sum eru dýr og og soppakend har okkara børn sum eru sett heiman búgva tað er ikki gott nokk í tjúgu tjúgu tað eru okkara ábyrgd sum politisk tey hava onga rødd tí er hetta her tað mest átrokandi av øllum tingum harra formaður eg vil ikki brúka stór orð men eg havi hug til tað her at hetta her er faktiskt almennir umsorganarsvíkur vissu vit ikki gera nakað við tað og tað her og nú tað skal vera mín heilsa um akkuráthatta eg sigi ikki meir um tað beint nú til tað meira kanska havi eg ug at nevna tað sum eisini er átrokandi og sum eg sletki skilji í raðfestingum tað er tá ið tað kemur til hetta her vistu eú skal nevna nakað um tunlar tað er at mann hyggur ikki eftir teimum mest átrokandi og lívshættisligu farleiðanum fyrst og eg skilji ikki tær raðfestingina at man kanska tekur nakrar aðrar kanska meira luk serviøsar aðrastaðni framum tí til dømis tann tann farleiðin til dals har stendur á veðurin til at skradna í havi nær tað skal vera o vónandi er nakar bussur ella bilur við familjum í ikki tá og tí skilji slett ikki at mann tekur og koyrir meira milliónir inn á tann fyri at fáa tann tunnilin so skjótt lygna sum gjørligt heldur enn at fara og og og spítu ikki tí eg eri púra samdur í at raðvit skulu byggja okkara land og okkara vegakeypi út men eg skilji bara slett ikki raðfestingarnar har vit eiga at taka tær mest átrokandi og lívshættisligu farleiðirnar fyrst nokk um tað harra formaður tvey onur ting sum g havi hug at nevna tað er játtanin til taks har havi eg verið inniá við hetta her við at við rúsevna smugling og hvørta síðnum sum sum eg havi skilt á fakligheitini innan fyri taks og tollarar hvørt á sínum so mangla tað fyri at kunna gera ein ein stóran innsats so manglar tað mennpauwur altso tað manglar fólk til at taka at at vera og ein ein evintuelt ein hundur afturat til ok kunna eg veit full greiður yvir at vit fáa ikki bjargað vit fáa ikki bjargað øllum men vit kunnu gera tað at bara geva les og siga a vit taka nakrar stykkroyndir av og á tað er ikki gott nokk signal atsenda vit eiga at vera nógv fara nógv harðligar inn har og brúka pengar upp á at at seta ein nakrar tollara afturat og tí at nøkur kt tá tað stendur í t tað vara eingir pengar til til at seta fleiri fólk ella fleiri tollarar og og tað verður arbeitt við nøkrum ktskipanum ktskipanir bjarga ikki nøkrum ella forða ikki fyri at tað verður smuglað meir tað gongur ikki tí eiga vit at at hava vera opsað upp á tað at kunna fáa fleiri tollarar í starv og eventuelt ein hunda afturat tað tekur hvussu er tað tað tað mesta og og minni skulu it kanska brúka til til fyribyrging til broðakross og frælsið og hvørt á sínum men tað er eisini gott at tað verður raðfest róslsamgongu fyri tað vælferðarlógim ella lógun um almannatrygd og tænastur harhontíð ereitt gott varð samd um at seta tana í verk har eru nøkur góð ting men ynskiligt kundi verið at tað kanska bleivur settar fleiri milliónir fyri at fáa heina meira fullførda eru settirsum eg lesi eitt sindur fýra fimm milliónir har ðeg verið tosað um at kanska fáa á hvørjum ári tjúgu milliónir fyri enn at fáa haina fult útbygd á hvørjum ári tey næstu næstu trý árini so har eru nakrir pengar sum mangla fyri at fáa hana men fáa eina fult útbygdamen og tað góða í hesum her í tveimumiliónum er tað at at fólk fáa endurvenjing fólk koma skjótari til til heknar aftur og kunna koma í starv og og tann víðkandin sum eg nevndi í áðni við at foreldur sum koma í eini lívskrisu við at fáa børn ið hava avbjóðingar og brek at tey fáa ráðgeving so skjótt sum gjørligt fyri at kunna bjargaat vera upá forskant av nøkrum støðum sum tey at tann familjan fær ta hjálpina so samanumtikið hóast nógvur gott sum vit í javnaðarflokkunum taka undir við so er tað líkasum sparitiltøkini og okkara okkara veik og sárbaru bólkar sum standa eftir og mín vón er at hetta verður broytt tá ta kemur aftur í fíggjarnevndini so ella so og eitt er harra formaður at hendan samgongan hevur lagt fyri dagin at geva teimum a okkara føroyingum sum hava nokk forvegin meir tað er ein rlig sak og tað mugu tey í samgonguflokkunum vera menn og kvinnur nokk til at standa inni við fyri men lat tað for gullskild ikki ganga út yvir okkara veiku og sjúku for nógv takk fyri harra formaðurja