Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-04-27
Topic: 2. viðgerð LM-132/2020  Uppskot til samtyktar um veðurlagslóg
ja takk fyri harra formaður eg skal lesa álitið hjá minnilutminnilutanum í í rættarnevndini hetta er eitt uppskot sum eg og hervuru posdóttir hava lagt fram fimta mars og minnilutaálitið tað er tað er soleiðis í tvey túsun og níggju so samtykti løgtingið veðurlagspolitikk føroya sum uppskot til samtyktar málið í politikkinum tað var at minka føroyska útlátið við tjúgu prosentum í tvey túsund og nítjan í mun til tvey túsund og fimm veðurlagspolitikkurin eydnaðist als ikki tvørturímóti so vaksútlátið merkisvert hetta er álvarsamt og vísir at politiska politiska skipanin hevur svikið tí er neyðugt at skipa karmarnar um landsins veðurlagspolitikk í eini bindandi lóggávu mannaskaptu veðurlagsbroytingarnar kunnu hava óbøtuligan skaða við sær tíðin sum vit eru í beint nú og nøkur ár fram er sambært ybcc sum ír veðurlagspaneli hjá st tíðaravmarkinkin vit hava at halda hitaøkingina á klótuni í miðal undir eitt eitt hálvt hitastig vit síggja longu nú avleiðingarnar av veðurlagsbroytingunum og hesar fara bara at gerast ógvusligari men møguleiki er enn fyri at vit kunnu avmarka avleiðingarnar av hitaøkingini tað er gjørligt um vit venda skútuni og fara at minka nógv um útlátið bæði her heima og úti í heimi tí tað er týdningarmikið at vit gera átøk nú og ikki bíða hetta sama førdu eisini fleiri hoyringspartar fram í nevndini tað er av alstórum týdningi at tey ríkaru londini í heiminum taka sær um royggj og ganga á odda føroyar eru eitt av heimsins mest dálkandi londum tá tað snýr seg um útlátið og av tí at vit eru rík og hava eitt ovur vurhonds stórt útlát eiga vit at seta okkum høg krøv á umhvørvisøkinum í føroyum eiga vit at gera munagóð átøk sum í minsta lagi at røkka ásetingini um fimmogfjøruti prosent minking í útlátinum í tjúgutretivu og nettum null í tjúgughálvtrýss í mun til støðisárið tvey túsund og tíggju hetta hava vit eisini bundið okkum til tá vit tóku undir við paríssáttmálanum eisini liggur hetta í heimsmálunum sum løgtingið einmælt yki á at heita á landsstýrið umum at fremja eftir uppskoti frá miðflokkinum í tvey túsund og sekstan ein meiriluti í løgtinginum tykist ynskja at gera vit skulu gera okkara á veðurlagsøkinum tí áttu vit at gjørt okkara veðurlagspolitikk løgfrøðiliga bindandi tað er enn ikki eydnast okkum at minka útlátið og hitin økist undir nevndarviðgerðini so varð víst á avleiðingarnar av veðurlagsbroytingunum sum bæði eru ræðandi her hjá okkum og úti í heimi tað er greitt at vit nærkast óbroytiligum støðum sokallaðum støkk mørkum ella tippingpuns sum kunnu seta gongd á ketireaktiónir sum skunda meira undir hitaøkingina enn væntað fyri at sleppa undan hesum so skulu vit seta átøk í verk nú ørkymlanin um at veðurlagspolitikkur sum ikki er løgfrøðiliga bindandi ikki er nøktandi hann kemur ikki úr ongum børn ung yvir allar klótuna eru seinastu árini farin út á gøtuna at krevja at heimsins politikarar taka veðurlagsbroytingarnar í álvara og lurta eftir serfrøðingunum á økinum sum hava víst á trupulleikan síðan fyrstu ferð í átjan hundrað og seksoghálvtrýss nógvir peningur og orka hevur verið løgt í at fjala út yvir vitanina um veðurlagsbroytingarnar men í dag eru vit øll meira ella minni varu við at veðurlagsbroytingarnar eru veruligar at tær eru mannaskaptar og krevja at allir partar av heiminum taka lógvatak um at minka útlátið so fyri ikki at enda í somu støðu sum vit eru í nú har veðurlagspolitikkur føroya frá tvey túsund og níggju als ikki var rokkin so noyðast vit at hugsa øðrvísi vit noyðast at hyggja í eyguni á hvørjum øðrum og sum politisk skipan binda okkum til at skerja útlátið fyri klótuna og fyri komandi ættarog mælir løgtinginum staðiliga til at samtykkja tað ja tað er jú løgtinginum í dag bæði samgonga g andstøða og landsstýri siga seg taka undir við at vit skulu gera okkara fyri at minka um útlátið tað er bara tað atvit hava líkasum gjørt okkum nakrar royndir og eg haldi at tær royndirnar siga okkum at vit skulu skipa veðurlagspolitikkin í lóg tað er ikki í andsókn við atlandsstýrið er farið í holt við at gera ein veðurlagspolitikk tað kundi saktans verið samantinnað tí vit hava jú roynt hetta uppskotið til samtyktar ístaðin fyri at vit minkaðu útlátið við tjúgu prosentum so hava vit økt útlátið við fimmogfýrs prosentum í mun til ta málið sum vit settu okkum tá tað er ikki nóg gott og tað vísir jú eisini at hetta uppskotið til samtyktar ikki er bindandi tað er ikki joridisk bindandi men kann saktans leggja tað í eina skuffu og gloyma tað har eins og mann gjørdist síðst meira ella minni eg vil fegin hava eina veðurlagslóg tí at hon er løgfrøðiliga bindandi tað hev verður ført fram av landsstýrismanninum at mannvil ikki binda for nógv mann vil ikki líkasum binda skiftandi samgongu er upp á at skula føra ein ávísan politikk sum tær ikki hava hug til men tað er tíverri tann støðan sum vit standa í nú at vit hava faktiskt ikki tað tað luksuseg at lata vera við at gera tað um vit dhandførdu koronukreppuna eins og vit handfara veðurlagskreppuna so hevði tað í øllum førum øgiliga skjótt høvdu vit sæð øgiligar avleiðingar sjálvt um avleiðingarnar kanska ikki eru líka ógvusligar og sjónligar akkurát her hjá okkum so eru tað avleiðingar sum fara at vera fatalar fyri bæði okkum og komandi ættarlið tað sum mann ikkir við einari lóg tað er at mann setur sær eitt mál tað málið skal vera ambitiøst tað skal vera í tráð við paríssáttmálan í minsta lagi fimmogfjøruti prosent reduktión mann skal gera eina heildarpolitiska virkisætlan sum jú er tað minnisr eitt sindur um tað sum landsstýrismaðurin er í gongd við at gera og so má mann hava uppfylgingar frágreiðingar hvussu tað gongur við at minka útlátið og tillaga politikkin hareftir og syrgja fyri at mann ikki kann slaka í politikkinum tað er eitt ótrúliga stórt arbeiði og tað ferleika sum inn í allar partar av tí politisku skipanini í øll aðalráð so eg skilji eg skilji ordiliga væl at mann ynskir sær ikki at binda seg upp á tað og ikki ati ja at at kanska sleppa sær undan og gera tey tingini sum eru populer og kanska ikki taka tær tungu avgerðirnar tí tí eg haldi at tað er øgiliga týdningarmikið at vit sum samla løgting saman við landsstýrinum og saman við fleiri komandi landsstýrinum kunnu taka avgerð um at hetta eru nøkur ting sum vit skulu gera soleiðis at tað ikki verður til politiskti blakarí aftur og fram men at mann ger tað sum skal gerast og bindir í lóg við ætlaninum takk fyri harra formaður ja tað er heldur nógv prát í tingsalinum so fær bjørt samuelsen eina viðmerking takk fyri