Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-11-25
Topic: 1. viðgerð LM-031/2021  Uppskot til  ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af visse ændringer i konkursloven m.v.
bjrsamelsen gersuvæl takk fyri harra formaður ønú hugsi eg at byrja við ati takka løgmanni nú er hann gott nokkur sker eg veit ikk um hann er í húsunum onkrastaðni men fyri at hann eg komi við hesum uppskotinum sum er ein beinleiðis avleiðing av at løgtingið samtykti eitt uppskot til samtyktar um at mann skuldi dagføra konkurslógina og innføra hetta við konkurskarantenum og tað var eitt uppskot hjá senji jógvansdóttir tingárið tvey túsundg fimtan løgtingsmál nummar sjeyoghálvfems og orsøkin til at eg gjarna vil gera serli tra hvat fyri tað tað er at vit síggja alt for ofta at uppskot til samtyktar verða samtykti hesum høga tingi og at tey so ikki verða førd út í lívið av landsstýrinum og tí haldi eg vit skulu taka tað fram tá ið landsstýrisfólk ella hesin førin løgmaður ger sum tingið hevur biðið um hetta er soe ríkislógartilmæli og hví er tað tað tá ið tað er ein konkurtslóggáva tað er jú í høvdinum hjá teimum flestu hevur tað nakað við vinnulív at gera og øll vinnulívella øll vinnulóggávan eru á føroyskum hondum men orsøkin til at hetta er kemur frá løgmanni sum eitt íríkislógartilmæli tað betýðir at mann við kongaligari fyriskipan ella mann biður um at fáa tað sett í gildi í føroyska parlamentunum við kongaligari fyriskipan tað er tí at hetta er partur av rættargangslóggávuøkinum og tað er sum kunnugt ikkiyvirtikið málsøki eg haldi at undanfarni røðarar hava verið nokk so væl inni í tí tekniska í høvuðstingunumí hesum málinum og og og og tey eru helta er ein rættiliga umfatandi lóggáva so her kunn vera øgiliga nógvir spurningar sum mann kann seta og eg havi so nakrar sum eg vóni atat tað fer at ber a til at fáa svar uppá tað eru nógv hoyringssvar til hetta lógaruppskotið og tey allarflest í hesum hoyringssvarinum tað er tey donsku hoyringssvarini lóggávan er setti í gildi í danmark fyri nøkrum árum síðani so eru nøkurføroyskt hoyringssvar tey flestu hava ikki so nógva viðmerkja men so er eitt frá vinnu stovnunum og tað haldi eg vera at ógvuliga væl frágreinin hjá hoyringssvar sum eg fari attaka fram og otey taka fram eitt og tað er akkurát tað sama sum eg nevndi eina røðu tá ið eitt annað ríkislógartilmæli varð sett í gildi fyrija tað er ikki so nógvur mánaðar síðan vinnustovnurin vísir á hetta at mann tá ið mann kemur við ríkislógartilmælinum so kemur mann við einari stórari lóggávu har mann hevur greinarnar lógargreinarnar men mann hevur ikki viðmerkingarnar sum vóru til lógargreinarnar tá ið tað málið var til viðgerðar í tí danska parlamentinum altso á fólkatinginum og tað haldi eg vera eitt problem tí at tá ið ein nevnd í føroyum skal viðgera visti tað skal vera nakað høpi í viðgerðini av máli so skal nevndin jú kunna fyri halda seg til viðmerkingarnar til lógargreinarnar og serliga tá ið tað snýr seg um hjá nevndini at kunna vurderað er hesar broytingarnar monnur tikið við í uppskoti her rættar í mun til tað at mann hevur tilagað hetta til føroysk viðurskifti sum jú er neyðugt at gera tá ið tað er ríkislógartilmæli og tí átti mann altíð tá ið slík uppskot koma at havt ein eina samling av viðmerkingunum mann átti fyri tað fyrsta og tað manglar eisini havt ein greiðan samandrátt á føroyskum har mann veruliga greiðir frá teimum ymisku greinunum og á føroyskum og brúkar har við øll tey føroysku heitini altso løgfrøðiligu heitini sum jú eru fakheiti sum ganga aftur í tí føroysku vinnulóggávuna sum í dag er á føroyskum tað eru nógvar ymiskar lógir vit tá tosa um og harra formaður aftur har at mann tá kemur ein sorna uppskot so átti mann sjálvandi eisini havt ein orðalista við sum vísti á at hetta og hetta heitið á donskum tað brúka vit hetta hetta heitið fyri á føroyskum tað er avgjørt ikki nøkur bakatell tað er so sera umráðandi fyri okkara lóggávu øki serliga aftaná at so stórur partur av lóggávuni í føroyumi er blivin føroyskt at tey røttu løgfrøðiliguheitini altíð fylgja við og tað skuldu tey eisini fylgja við tá ið visandi og viðgera tað her í løgtinginum vinnustovnurin er inni á nøkrum av hesum eisini og tí haldi a hetta er eit sera sera gott hoyringsskriv tey komu við síðani vísa tey á at tá ið hettarlógaruppskotið bleiv samtykt í danmark so fylgdi tað so førdu tað við sær at ám leið hálvtrýss aðrar lóggávur í danmark skuldu broytast tí kundi eg eisini gott hugsað mær her at kunnað sagt nakað innihaldsmessu um hvørjar lógir hetta fer at krevja fylgji broytingar í men tað tað tað dugi eg ikki út frá tí tilfarinum sum fylgir við her og heldur ikki út frá vit høvdu eina fingu eina sera góða gjøgnumgongd í gjár frá einum donskum serfrøðingi sum løgmaður hevði fingið at komið til føroyar at gjøgnumganga hetta fyri løgtinginum saman við sínum embaðsfólkum og og tað haldi eg var aftur tað er eisini nakað sum er alla aðru vert at mann ger tað tá i tað eri so stóru teknisku lógaruppskotini sum eingin av okkum inni her hevur kjans fyri at seta okkum nóg væl inní tí tey eru so teknisk og tey eru so víðfevnd um mann skal vera lítið sindur á serfrøðingur á økinum fyri at at skilja tey nóg væl men vinnustovnurin sigur í sínum hoyringsskrivi og tað er seg sjálvandi á donskum tí hetta er skrivað eftir dandanslóggáva so so stendur her at vinvinnustovurin skatr fórunnustræið viktí etn aff at tað eru bliva at taka heiti fordi í konsekvensendringar tey bóru inn arbeiddisi lóggivning sum fólg e hava endringsforslagdi at inni mann koyr vitarið prosessin av setti endringsforslakarlicraft og tey vísa so sjálvandi til tær ymisku lóggávurnar á vinnuøkjunum og og vísa sum nevnt eisini á hetta við teimum føroyskutí føroysku terminologiuni og bigrepunum ella teimum úttryknum vit hava fyri ymiskt ting á føroyskum og kanska løgmaður nú er løgmaður hevr kanska hann kundi sagt nakað um tað tá hann tekur orðið at hann kann siga eitt sindur um hvat tað er fyri fylgilóggávunan ætlar at broyta eg gangja út frá at tað er vinnu stovnurin og landsstýrismaðurin í vinnumálum sum onkursvegna skal hava verið væl inni í samstarvinum her fyri at kunna hava eina fatan av hvussu nógv hetta krevur ella hvat hetta krevur av broytingum í aðrari fylgilóggávu so stendur at í lóggávuni stendur í hesum lógaruppskotnum stendur at skráseting ír føroya ella tað verður víst til myndugleikan í føroyum sum eg gangi út frá skráseting føroya skal føra ein á skrá ella yvirlit yvir trotahúsbann og landsstýrismaðurin í vinnumálunum skal í samráði við danska løgmálaráðið gera reglur og tað er ein spurningur havi er tað gjørt tí at tað verur eisini víst á at í hesum hoyringsskrivunum sum eg vísi til at mann ivast í um tann skipanin sum skrásetingin hevur í dag kann hetta altso um hon ernóg góð til at gera hetta og og tað førur meg so aftur til eitt mál sum eg havði tikið fram nokk so ofta í løgtinginum eftir hondini vinnunevndin vísti eisini á tí í samband við tanýggju lógina um hvítvask at vit mangla hesa her dagførdu vinnuskránna sum skuldi vera ein partur av allar verkætlanirnir talgildu føroyar og tannskráin altso øll tann framkomna nútímansvinnuskráin má verða dagførd eisini fyri at kunna føra slíkt sum hetta henda lógum eisini kemur at krevja avav skrásetingini so ja eg haldi ateg veit ikki um eg havi so øgiliga nógv annað at siga altso eg haldi at undanfarni røðarar hava víst væl á hetta við at mann í í hesum lógaruppskotinum setir fokus á hetta við hvussu mann kann tá ið fyritøkur koma hava stovorðar avbjóðingar hvussu mann kann leggja viðurskiftini til rættis soleiði at mann hevur fokus á at bjarga fyritøkuni at saman troytir teir møguleikar sum eru fyri at bjarga fyritøkuni at mann tryggjar at mann fær nóg góða tíð til tað taðer nakað við fyrstu fýra vikur og so møguligar fýra vikur eyka at mann tryggjar óheftni hjá teimum sum skulu líkasum vera taka sær av hesum vera ja emn ikki hvussu man kallaði tað men eg vetski um eg eg sigi bara ráðgevar í særi prosessuni altso tey sum skulu koma inn og hjálpa fyritøkuni ati at gjøgnumføra hetta og mann hevur eisini nakrar ásetingar um at mann skal gera eina eina sovorna bjargingarætlan fyri atleggja eina realistiska ætlanfyri um ber tað til at bjarga hesari fyritøkuni ella ikki og altso innihaldi í lógini havi eg ikki nakað siga til sum so eg haldi hetta sær út sum tað er fornuftið tingmanni leggur upp til eg haldi bara ati eg kundi gott hugsað mær at mann hevði tey tingini við sum eg vísti á og eg vóni at nevndin fer at taka tað upp tí at tað er øgiliga umráðandi haldið í allar slíkari lóggávu at vit allatíðna tryggja okkum at hendan lóggávan veruliga er tillaga tilføroysk viðurskifti í tann mun mann kann og eg ivist grundleggjandi ikki í at høvuðsreglurnar í tí man ætlar innføra nú er skilagott tí her eru eisini nakrar serpaðir reglur fyri har mann forðar fyri hesum her við tey sum ganga aftur og aftur blíva við at fara húsagang og bara byrja umaftur át konkursrøttar sum mann kallað tað á donskum tað haldi eg vera øgiliga gott at vit fáa strangar reglur um tað takk fyriar