Bjarni Hammer (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-03-15
Topic: 1. viðgerð LM-058/2022  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um kommunustýri (Kommunustýrislógin) (Broyting av skuldarmarki)
takk fyri frú forkvinna ja nú landstýrskvinnan hon er ikki beint her men hon er á veg taðhevu ho boðað frá honum veg hon er upptikin í øðrum í øðrum ørindum og kemur at taka saman um øll tey trýu málini sum koma ella eitt mál kemur afturat summ at takast saman um øll tey málini so tað er ikki tí at hon ikki ynskir at vera her hon er upptikin í einum øðrum átrokandi máli men hetta her lógaruppskoti sum er nú hetta her er eitt kærkomi uppskot og tað er væntandi an nú bíðar eftir hesum her í áravís vistiman káa hygga eftir bara mátinum hvussu mann útroknar álíkningina so skal mann líka aftur til tvey túsund og trý fyri at fáa fyri at tað skal gerast ein broyting í tí i skul hyggja eftir sjálvum lógaruppskotunum sum stendur at er nøttugp skuldim meira enn árliga inntøkugrundarlagið hjá kommununi frá persónsskatti og flytingurin frá landinum krevst loyvi nú flyting av landinum komið við klevst loyvi frá landsstýrismanninum á økinum hetta her uppskotið her er sjávandi t ein fylgilóg aftan á at eldraøkið bleiv koyrt út til kommunurnar eg haldi øll nú eru tey hjá kommununum tað heur verið líkasum tvey túsund og fimtan men eg haldi uttan at fara inn í ta kjakið umaftur so var tað eingin ivi um at tað bleiv ætlanastað skunda í so nógv ígjøgnum tað bleiv koyrt út feri at gera okkurt stórt og tað bleiv tað eisini men mann má so siga tað at sjálvt um tað hevur verið ein øgiliga stór og tungur burður og byrða hjá kommununum at hava borið í áravís tí tey hava noydst at gjørt tað tð hevur gingið út yvir nógvnógvar tí vanliga rakstrinum tí at tann afturberingin sum kom in aftur til flest flestu allar kommunurnar hevur verið alt alt forlág í mun til tá ábyrgd sum hevu lagt á tey tað var eingin ivi um at tá ið landið hevði tað so var tað væl og virðiliga pýnt og forsømt nógvastaðnis og fyri at tey hava sjálvandi sæð tað skriftina á vegginum at tað fara at tyngja emmi meira almenna geiran hjá landinum so bleiv tað koyrt út tilkommunurnar og mann kann so halda hvat mann vil um tað tað var haldi eg ikki rætt at koyra tað út tá tað var men flestu kommunurnar í landinum hava so lofta tíð har var so loftav tí eg vil líka vísa á eitt sum eitt sum er viktigt við viðmerkinunum her vis mann tekur og hyggur eftir t tað varðu lagt up t at landsstýrismaðurin skal koma við henni skal koma útgreina inntøkugrundarlagið hvat nettin skuldin hvussu hon skal roknast altso mann leggur afturberingina frá frá forskatningini og diss fass og alt omaná og so er tann og so gangavið bman brúkarse trýogtjúgu prosentini fyria felags inntøkuskattin hjá kommununum men so er tað allíkavæl afturberingin er forkert tað vita oykur av og tað hevur verið eftirmeting hevur verið aftan á fimm ár og tey fimm árari eru soðhani langsjan farin men nú gleðikum at fáa at vita eisini hvussu fer afturberingin til teir ymiskju kommunurnar at vera okur sóðu eisini hvussu tað bleiv fordeilt tá ið tað bleiv fordeilt ymsar kommunur fungið eina avtalu sum vóru meira lutraktivir enn aðrar men tað er so tað sum tað er men tað sum er sera umráðandi at hyggja eftir frú forkvinna tað er tann parturin av fólkum sum er yvir sjeyogtrýss ár í dag í føroyum og tað sum eg loypur í eyguni tað er tað at miðal fyri alt landið er tað sekstan prosent av borgarum í føroyum sum er yvir sjeyogtrýss ár men sum mást tú hyggja eftir frá tí økinum ella eg veit ikki um tað er báði gott og kanska ringt at tað vísir seg at fólk yvir sjeyogtrýss ár trívast øgiliga gott suðuroynni og tað eru eisini gleðast um at eg hava tað kanska betri harenn aðrastaðnist tí vit skulu hyggja eftir prosentsalsinum har miðal er sekstan tvøroyri har er tjúgu prosent vá tjúgu prosent sumba einogtjúgu prosent hov trýogtjúgu prosent porker er fýraogtjúgu og famjøn trýogtretivu prosent yvir sjeyogtrýss tað merkir tað at hasar kommunurnar ikki bara tær tað eru aðrar kommunur eisini sum eru har uppi lítlar kommunur skálavík húsavík er toppskorari vestmann er tann einast av teimum stóru kommununum sum eg eisini er uppi á tjúgu tað vísir tað at eldraøkið tyngir tær kommunurnar nógv meir enn varn aðrar kommunur verða tyndar tí er tað øgiliga umráðandi at heita á samgonguna sum okur sita í nú at okur skulja fáa eina afturbering tær kommunurnar sum eru harðast raktar sum eisini samsvarar við hetta her prosentsatsrin sum er kommunurnar í føroyum hava eftirlýst í langa tíð tar sum hava brúkføri tað eru kommununar í føroyum sum eru øgiliga sterkar okur hava eina beint her sum hevur ein øgiliga stóran trupulleika við at baðaavi pengarnir altso hvat kú brúkar tær til tar verðu bygt í eysturvest men tað er virkliga gleðiligt at tey hava møguleikan men tað hava aðrar kommunur ikki to er tað eingin ivi um tað at hetta har mátin at betala aftur til kommununan skal broytast so tað tað fylgir eftir gongdini sum er tí samansetingin í føroyum hon er soleiðis ær tí mann rekur fólk inn í miðstaðararøkið altso tú rekur tey tú ger tað faktiskt ó møguligt at fáa lálð uttan fyri miðstaðarøki til sum jakop vlja siga í ilrin tat gert tú ikki men tú kanst fáa fýra milliónir rán í havn men tú kandi ikki fáa eina milliónir uttanfyri nógvastandis tí skal tað gerast meira lutraktivt og adtraktivt í hesum ikki fara at gera tað breitt eldraøkið skal eisini skal fordeilas soleiðis at tað er kommunurnar tað stendurog svart ebla hvítt hvar tey eru sum hava brúk fyri hægri afturbering og tað skal mann eisini líka og tað fær ok at syrgja fyri tá tað kemur har til øgiliga umráðandi tí hetta er fullkomiligani vatnforbýtið og tað vitandsfyrlandssýrskvinnan sum koyrdi eldra øki út kemur at halda røðu nú vónandi kemur hon at fortelja um tey tey mistøkini sum vórðu gjørd og tær tær tað sum hann ikki burdi havt gjørt sjáðandi ha tí nú tíðin farin annars heilt stutt so er taðit øgiliga gott uppskot gott at mann veruliga kann fáa ta inntøkuna sum kemur forafturberingini aftur til til kommunurnar soleiðis at tey kunna kjaka lán og byggja eftisteimam sambýli ella hvat ey skula vera tí tey ger tað møguligt tí tað er tungt at driv eina lítla kommunu í mun til ein av kommunu har sum føroya fólk roynar at reka øll inn í