Margit Stórá (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-02-16
Topic: 1. viðgerð LM-047/2022  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2023
ger sovæltakk fyri frú forkvinna nú er eg komin nokk so væl áleiðs í sviðgerðini og eg má siga at eg haldi hetta hevur verið eitt áhugavert og konstruktivt kjak og eg fegnist um at eg eisini havi møguleikar at gjøgnumganga tað økið sum eg vari av og ikki minst sal royna at svara teimum spurningum sum eru settir í løpið av degnum sum fleiri hava sagt so er tað bæði samgonga og andstøða sum eiga part av hesari fíggjarlógini og vit byggja herðarnar hjá hvørjum øðrum og sjálvandi sæst tað eisini aftur á heilsuøkinum eg skal eisini líka fláa fast at hað er eingin skerjing á serlækna økinum og heldur ikki á útbúgving til yngri læknar tað skal eg koma inn á aftur og greiða nærri frá seinni tí eru gjørdar onkrar broytingar á heilsuøkinum faktisk er eingin skerjing í raðfestingunum sum undanfarni landsstýrismaðurin gjørdi og til tar raðfestingarnar sum nú eru gjørdar tó er ein broyting gjørd og tað er at yvirtøkan avfarsóttarlmálmálsøkinum tað er flutt til komandi ár og tað hevur so eisini givið rúm til at raðfesta nøkur onnur ting og av nýggjum raðfestingum á heilsuøkjunum kann nevnast dialysuviðgerðin í suðuroy og tað er sjálvandi at byggja á herðarnar á teimum sumeru farin tá ið mann tosaði um dialysuviðgerð so varð tað eitt samt løgting mær vitandi sum sum játtaði pening til dialysitól á suðuroya sjúkrahúsi men tað hevur ikki verið nøkur játtan til rakstur tað vil siga at seta starvsfólk til at taka sær av hesum økjunum tað hava vit raðfest tað er ein av teimum nýggju raðfestingunum sum hendan samgongan hevur gjørt harafturat er ein raðfesting sum eitur diminisjonering tað vil siga at afgera pengar er settir av til at gera eina ætlan yvir hvat fyri viðgerðir vit skulu hava í føroyum og hvat fyri serlækna øki vit skulu hava í føroyum og hvussu nógvir serlæknar vit skulu hava av hvørjum slagi og hetta er ótrúliga týdningarmikið at vit fáa gjørt hetta her soleiðis at vit eisini rekrotera meira miðvíst enn vit hava gjørt harafturat so eru pengar settir av til eina til at eina kravfesting í sambandi við eina nýggja talgilda ein nýggjan talgildan sjúklingasjornal og at at vit skulu nýskipa kommunulæknaøkið og fólkaheilsustýrið hevur eisini fingið fingið pláss á raðfestingunum hjá hesi samgonguni harafturat hevur samgongan raðfest at hækka peningaupphæddina til krabbamíns átøk og eg haldi ati tá ið mann tá ið mann tosar um hesa fíggjarlógina so haldi eg tað er týdningarmikið ella at vit kunnu vera so mikið ærligur fyri hvørjum øðrum at vit eiga øll ein part av hesari fíggjarlógini bæði samgongan og andstøðan so tað átti ikki at verið so trupult at fingið viðgjørt hesa hesa hetta fíggjarlógaruppskotið og tað er helsiski mína uppliving at tað er tað eg kann bara gleðast yvir at vit á hesum økinum sum eg var í av eru rættiliga samd tá vit tosa um at nýskipa kommunulækna øki ella tað primir a øki so er tað eitt nýtt øki sum vit hava raðfest og vit vita at bæði frá teimum sum arbeiða í kommunulæknaskipanini og eisini frá teimum fólkunum sum hava tørv á skipanini at her eru er absolutt brúk fyri bætum her krevst ábøtur og helst eisini meira enn tað tað er tíverri ikki ein loysn sum kann sum loysir hendan trupulleikan men fleiri átøk mugu gerast millum annað so verða pengar settir av til fleiri kommunulæknar størv tað hevur undanfarni landsstýrismaðurin eisini raðfest og tað halda vit fast í men hetta merkir at vit í staðin fyri hava fýraogtretivu kommunulæknar í føstum starvi koma at hava sjeyogtretivu kommunulæknar í føstum starvi skipanin hjá kommunulækninm er torkroydd tí bæði land og kommunur hava eina ávirkan og og hava ábyrgd av pørtum av skipanini harafturat kemur lækna vaktin afturat teirra dagliga arbeiði og tað hava fleiri kommunulæknar sagt at tað er trupult at arbeiða fulla tíð í viðtalum tá ið mann samstundis skal hava vaktir á í lækna vakni harafturat er lønarstruktururin øgiliga serligur og tí eiga vit at hyggja eftir øllum økinum kommunulæknaøkinum yvirhøvur men tá ið nýskipanir skulu gerast tá er tað tí at tað nøkur ting sum ikki virka nóg væl og tá skulu vit gera nøkur ting upp á ein annan máta tað vil siga at vit skulu lata vera við at gera nøkur ting sum vit plaga at gera og tað er ofta trupult haldi eg í hesum systeminum at steðga nøkrum og gera nakað annað so tað verður spennandi at síggja hvussu hvussu samstarvið fer at vera men eitt er heilt sikkurt og tað er at tað er neyðugt við samstarvið alla upp á tvørs av øllum flokkum tá ið mann skal gera nýskipanir og eisini á kommunulæknaøkinum og tað rokni eg eisini við at vit fara at fáa fólkaheilsustýrið tað er eitt øki sum vit byggja víðari á undanfarni landsstýrismaður raðfesti hetta og fyrsta januar gjørdist tað veruleiki hetta er nýtt og tí er eisini neyðugt at seta fólk í hesa skipanina og tað havi eg eisini raðfest soleiðis at vit millum annað kunnu brúka pengarnar til krabbamínsskránna tí at vit hava brúk fyri skráseting og hagtølin innan fyri krabbasjúkur og tað er eisini umráðandi eins og vístir á í krabbameinsálitinum at vit seta orku av til at fáa hesi hagtøl út yvir tey økini sum eg havi nevnt so eru eisini nýggjar raðfestingar so eru eisini raðfestingar sum undanfarni landsstýrismaðurin hevði og sum síggjast aftur í fíggjarlógaruppskotinum og tað er at styrkja læknavaktina og tað er væl møguligt at tað æt okkurt annað í undanfarnu í undanfarnu uppskoti men tað sum hetta draga seg um tað er at líkamikið hvat tær feilar so skalt tú kunna ringja til læknavakna um tað er likamligar ella sálarligar sjúkur tú hevur so skalt tú kunna ringja á til læknavakna tað er tann styrkin sum er og tað sum soleiðis sum tað sæst aftur tað er at vit hava fólk á á landssjúkrahúsinum sum kunnu taka sær av hesum víðkaða partinum tað sum eg haldi magnus rasmussensegði í síni røðu so er tað soleiðis at tá mann leggur uppskot fram um heystið so hevur mann ikki somu fortreytir sum mann hevur tá mann leggur uppskotið fram í februar og akkurát hetta sæst nokk so væl aftur á heilsuøkinum ella á mínum øki og millum annað tá vit tosa um útbúgving av yngri læknum so har er talan um ein tveir tríggjar útbúgvingar læknar vist tað var soleiðis at tað ikki var væl útskrivað so varð hendan ella undanfarna uppskotallarhelst samtykt til fyrsta januar soleiðis at fólk kundu byrja í tí nýggja starvinum í fyrsta januar í ár men av tí ati tað ikki er ein samtykt fíggjarlóg so kann mann jú heldur ikki seta fleiri útbúgvingarlæknar í árinum fyrr enn fíggjarlógina er samtykt og tí sær tað út til at játtanin er minni men mann kann ikki ta mann kann ikki byrja upp á útbúgvingarstørvini fyrr enn fíggjarlógina er samtykt og at mann tá kann fara at lýsa eftir fólki tí byrjar hetta ikki fyrr enn sirka mitt í árunum og tá tað kemur til serlækna økið so var tað soleiðis at í oktobur í fjør tá ið fyrrverandi uppskot varð lagt fram tá hevði mann á serlækna puljuni í undirkontuini seks komma tríggjar milliónir og har var bæði tann nýggja raðfestingin men eisini teir pengarnir sum skuldu brúkast til ella sum vórðu brúktir í tvey túsund og tveyogtjúgu á tí kontoini tí at fyri at tryggja fyri at tryggja sær at serlækna píljan verður brúkt til serlæknar so er tað soleiðis at pengarnir verða ikki fluttir av serlæknakontuni fyrr enn januar ári eftir at teir eru játtaðir tí eru tríggjar ein hálv millión flutt frá serlæknapíljuni yvir á rakstrarpíljuna hjá landssjúkrahúsinum so hetta er eini tekniskt tekniskflyting kann mann siga so fyri at taka samanum so er nógv at arbeiða arbeiða við og eg fari at takka undanfarna landsstýrismannin fyri tað arbeiðið sum hann hevur gjørt fyri hetta økið og eg byggi sjálvandi víðari á tað arbeiðið samstundis sum fingramerkini hjá hesi samgonguni eeisini skulu á og eg ivist ikki í at hetta fer at bera til at samstarva um bæði samgonga og andstøðu