Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-12-10
Topic: 1. viðgerð LM-066/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um avgjøld við skráseting av motorakførum (Lækka virðisavgjaldið fyri persónbilar við hybrid tøkni og persónbilar við plugin-hybrid tøkni, rokna skrásetingargjaldið á innfluttum brúktum motorakførum við støði í keypsprísinum, frítaka flytigóðsmotorakfør frá skrásetingargjaldi, stytta tíðarskeiðið fyri undantøku av virðisavgjaldi hjá hýru- ella skúlavognum og leingja undantøkuna fyri at rinda virðisavgjald fyri motorakfør, sum bara nýta ravmagn ella vetni til framdrift)
ger so væl harra formaður fyri nøkrum vikum síðani so spurdi eg setti ein fyrispurning til landsstýrismannin í fíggjarmálnum um hann ætlaði at leingja mvigfrítøkuna á elbilar og eg vísti í spurninginum á hettar ati at sølan av elbilum í veruleikanum nýtslan hevur tikið stik á seg í tjúguogtjúgu og orsøkin til tað er nokk so einføld hon er tann at inntil nú hevur fyri tað fyrsta heuri útboðið ikki verið nóg breitt teir flestu bilaseljar hava verið øgiligar trætjur í mun til at fara inn á elbil ámarknaðin og tað vil seg at keyparin hevur havt for lítið at velja í og har afturat hava battaríini verið ov smá eg havi sjálv lurtað eftir elbili í fimm ár og nýstani í vár keypti eg mær ein elbil tí nú kunnu sjálvt teir smáu elbilarnir koyra langt og eg havi keypt mær ein góðan elbil sum ikki var so øgiliga dýrur sum er fyri vanlig fólk kamansiga sum kann koyra oman fyri trý hundrað kilometrar upp á løðingina og te jú eina standandi landsstýrismaðurin svaraði upp á fyrispurningin jú jú hann fór at leingja hesahri avgjaldsfrítøkuna so havi eg gingið undra meg yvir hetta uppskotið ikki kom tí at tað er nokk so einfalt bara at leingja avgjaldsfrítøkuna tað hevu jú verður gjørt áður og nú tá ið uppskotið so endiliga kom nakrar dagar áðrenn eg tingið fær í jólafrí so skilji eg kanska hví tað ikki kom beinanveg tí her so egiliga nógv annað valt uppí og so komi eg at hugsa um at tað er kanska tíð at tá ð eg havi fylt orðaskiftini s árini so hevu formaðurin í í í fólkaflokkinum og fóklkkur parfókaflokkinum og núverandi fíggjarmálaráðrið verið nokk so átti ikki verið so øgiliga glaðir fyri hesar elbilarnar tað havi verið eitt sindur soleiðis eg skildi at tað var av tí besta og tað hoyrdu vit eisini útvarpinm í gjár tá ið landstýrismaður beinanvegin segði at esir elbilarnir brennaðjú tungolju mann kann jú venda tívið og siga at í skjótar ta gongurispóru eitt sum formaðurin fíggjarnevndini vísti á jú grønar kunnu elbilarnir verða og vit sum kunnu løða við heima við hús og seta til um náttina og har sev kann avgera nær bilurin verður løddur vit kunnu viðhvørt løð á reinari yvirskotsorku uppá frá vindorkuni og tað er sjálvandi framtíðin at sundsverkið skal sløkkjast um nøkur ár og a vit skulu framleiða so nógva grøna orku at vit kunnu hundrað prosent løg grønt men elbilurin er hann blívur grønari fyri hvønn dag tá ið vit framleiða meira grønt og teir dagarnar tá nógva yvirskotsorku er sum annars er fara til spillis ber faktiskt til at løða fult grønt so ja lutvíst løga upp á olju men tað er so ótrúliga nógv greinari atso tú brúkar st ótrúliga nógv minni olju upp á ein elbil enn tú gert upp á ein disilbil tá ið mann so í hesum uppskotinum síðustillar hybridbilar við elbilar um tvey ár skuldu teir fullkomiliga síðustillast tá má eg bara siga at mann hevur lagt fram eitt uppskot sum sigur at vit sleppa hugsjónini um hundrað prosent grøna landið í tjúgutretivu sleppa henni fullkomiliga hybridbilarnir eru ikki nýggir teir hava verið í nógv ár ti so minnast til hvør er orsøkin til at mann yvirhøvur koyrdi tíðaravmarkaða avgjaldsfrítøku fyri elbilar og bryntbilar tað altso vetnibilar tað er tí at mann segði at tframleiðslanes so dýr teir eru so ræðlia nógv dýrari nú í nøkur ár og fyri at kunna javnseta prísin sum fólk hava reelt alternativ ikki fyri at gera tað bíligar megn fyri at gera teir og fáa teir niður í sama prískassa hybridbil og og so bíðar mann eftir at marknaðurin sjálvur tekur yvir og øl beginna at framleiða elbilar so tað kemur á natúrlig kapping tann kappingin er langtsíðani e komin fyri hebridbilarnar tí hybridbilarnin er jú ein gamal bilur eftir hondini so er tað sjálvandi plogg inn hebridurin har tú kann løða til nakrar kilometrar á battarínum og sjálvandi samanber mann ein hybrid ella plogg innhebrid við ein disibil ella ein vanligan bensinbil so er tað klárt hann í grønari tað er eingin ivi um tað men vistu vit meina nakað sum helst við at vit vilja gera okkum leys av oljuni longu um tíggju ár so nyttar tað ikki at fara síðu stilla vetnibilar vetnið kann gott fara at blíva framtíðini vivit hava ikki vevnt vetna infrastruktur í dag men innan fyri tey næstu tíggju árini kann tað saktans fara blíva ein partur serliga av tí tyngru ferðsluni men at fara síðustilla elbil við ein hebridbil tað gevur onga meining tá er tað eitt eitt svart uppskot málagrønt tað má eg siga sjálvt um eg gleðist sjálvandi um at mann í hesum uppskotunm harn sum nógv annað er koyrt t inn leingir mmigfrítøkuna fyri vetnubilar sum ikki eru nakrar av enn og fyri elbilarnar í tvey ár annars ger mann nógv ymiskt mann mann fer yvir til hetta her við at fara frá uppruna virðinum á bilinum til út við hannar prísin og sum formaðurin fíggjarnevndini vísti á hvat er út við hannar prísurin tað má mann veruliga seta seg væl inn í a finna út av hvat tann broytingin í veruleikanum merkir og so vil mann frítaka akfør sum eru flytigóðs fyri skrásetingargjald og eg haldi fínt t mann hyggur uppá tað altso tá hett her við tá ið fólk flyta til føroyar so dámar mær øgiliga illa at tá ið bingjan hjá teimum lendir ella kemur í land í føroyum so verða tað undirdíkti á øllum møguligum gjøldum fyri at flyta til landið altso eg haltí fínt at mann hyggur uppá er tað rímiligt at fólk sum flyta heim at mann ikki verður so harðskattaður av tí bilinumman og átti men so stendur í viðmerkingum at mann skal bara átt bilinm í eitt hálvt ár áðrenn mann flytur heim so kann mann sleppa undan avgjaldsfrítøku tað veit eg ikki um eg altso onkursvegna haldi at tað ljóðar eitt sindur stutt men tað stendur so eisini at mann skal eiga hann í eitvt ár í føroyum áðrennmann kann selja so egeg haldi atað er fínt at at tað er við at mann fer a hyggja eftir tí so mil mann broyta mánaðartalið fyri nærum hýruvognur kann seljast og tað er eisini ein nýggj skipan og eg dugi ikki at siga so nógv um tað er rýmd ella ei tað vil e heita fíggjarnevndina um at kanna væl og so vil mann tað kanska heilt nýggja í sin her tað er tað sum eg nevndur við at mann vil lækka virðisavgjald og akførumum við hybrid tøkni og akførum við plogginnhebrid og har er tað verðið heilt greitt altso at bilseljararnir teir eru ymiskir á máli um hetta her tað eru teir sum trúgva upp á at at elbilurin og vetnibilarnir er í framtíðin og teir halda ikkisu nakað gott um hetta og so eru teir sum absolutt vilja hava akkur hetta her tí teir vilja heldur selja hebridbilar tað er lættari fyri brilseljaranar ikki at noyðast at leggja um til elbil teir skulu jú eisini uppgradera øll síni starvsfólk til at kunna viðfara handfara elbilar heldur enn vanligar bilar men eg má siga at seta mann seg bara lítið sindur inn í hetta her so veit mann øgiliga skjótt at serliga tá ið mann tekur hebridbilarnar við og ikki bara úp plogga inn í britarnar at at ja samanberir tú við tað mest tálkandi so er tað rætta at teir eru grønar men har haldi eg ikki ordilit at tosa um grøna bilar gevur meining tað má eg siga akkurá sum eg so tað eru nakrar orsøkir harra formaður fyri at venda aftur til henda il elbil nú er tað komið upp á eini hvat man ta nærkast á einum trý hundrað bilnum nú tað eru nógvir seildir nú í seinastuni orsøkin til at ta hevur gingið so seint tað er sum eg nevnt í battaríni hava simplten verið ov smá og so ev mann alla tíðina hoyrt hesa her skrekksøgurnar um at teir eru í veruleikanum meira dálkandi en vanligir bilar og eg veit ikki hvat og tað hevur ikki ordligat halda í veruleikanum og visti mann ikki hevur ambasadørar ikki minst frá teimum politikarunum sum ganga á odda á landsstýrisfólkunum sum leggja slíkt fram so er tað kanska ringt hjá fólki at at ordiliga trúgva upp á hetta her og tann dag tá ið bilseljararnir fara at koyra stórar kampanjur um teir fyrimunir sum eru við elbilum so ivist eg onga løtu í at tað fer at ganga enn skjótari við søluni men vit síggja vøksturin nú og tað er ein ógvuliga ógvuliga góð grund til at vøksturin nýtslan kemur í ár tað er at nýtslanin nú er útboðin nóg stórt og nýtslan nú er battaríni nóg stór og nýtslan nú beginna føroyingar trúgva upp á elbilin er væl egnaður til føroyar elbilurin er serstakliga væl egnaður til føroysk viðurskifti og tað er vetnibilurin eisini vissu vit høvdu infrastruktur við sítt høvdu løgið altso viðs vit høvdu hvat eitur tað vetnitangar altso men men tað krevur í orku at gera vetni so tað er eisini ein umvegur men hevur mann yvirskot av orku so kann mann framleiða vetni og tað kann mann brúka til nógv ymisk ting og tað trúgvi eg vera ein partur av framtíðini hjá føroyum men tað vevrur ikki ein partur av tí nærmastu framtíðini tað liggur nøkur ár longur frammi í tíðini so hetta uppskotið vist tað verður samtykt óbroytt og visti mann veruliga sleppur at síðustilla hobridbilarnir sum teir vanligu bridbilarnir er í veruleikanum eingin orsøkla innføra avgjaldsfrítøku fyri tí teir hava verið tøknin í verið so nógv ár øll bilamerkir kunnu framleiðast í hebridtøkni og príping er har so fær mann heilt sikkurt at steðga vøkstrinum í søluni av elbilum og mann fer tað er kanska enn verri mann fer at steðga útbyggingina av infrastrukturi soleiðis at tað er lætt at løða allastaðni í føroyum og og tað dámar mær ikki og eg haldi ikki mann kann kalla tað fyri eitt eitt fet frameftir grønu leiðini hóast mann fer at selja fleiri hybridbilar tað ivist eg onga løtu í at mann fer men tað fer so at vera ípoppilkosning av at mann selur teir teir bilarnir sum sum ikki útláta sotvy og so fyri eat mær enda aftur tað sum magnus rasmussen brúkti eitt sindur av sínari tíð til tað er akkurá hetta her við framleiðsluni av orkuni vit mugu øll taka nógvartak saman at fáa sett nógv størri ferð á framleiðsluna av tí grønu orkuni tí í tí løtu at nóg nógv av grønari orku verður framleitt so verða elbilarnir tann dagin tað er nóg nógvar grønari orku framleitt so eru elbilarnir eisini hundrað prosent grønir tá ið frá tí tú keypir teir tí at tú tá kanst løða full grønt og tað er altso íð nærmastu framtíði tað er innan fyri tey nærmastu heilt fáu árini so harra formaður eg fari at mæla til at mann ikki steðgar gongdini men man mann broytir eitta uppskotið soleiðis at mann stuðlar upp undir tey stigini sum eru tikin sum gott kundi havt verið fleiri men tað eru hóast alt nøkur tikin sum hava havt stóran týdning takk fyritak