Páll á Reynatúgvu (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-10-07
Topic: 1. viðgerð LM-021/2022  Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri oktober 2022
onkrar av hinum framsøgumonnunum fyri at víkja sætur fyri mær eina lítla løtu tí at eg skuldi at reka eitt sindur seinni í dag tað er eisini ein partur av heystrartíðini hetta her eykajáttan lógaruppskotið upp á smáar hálvfems milliónir krónur tað eru tað hevur nakrar tættir í sum uttan iva eru eru neyðugur og gagnligir øtað hugsi eg serliga um tað framflytingin upp á tretivu milliónur krónur til at fáa til at fáa periotiseringina í sambandi við byggingina av tunlinum og fjall til at passa saman við pengunum og tað haldi eg tað er tað er eintað er rationellur tankargongd at mann roynir at fáa eitt tunnilsarbeiði at ganga so so lætt og væl sum gjørligt og um tær útreiðslurnar sum eru bundnar av tí skuldu brúka seg inniverandi ári etil komandi árið tað eigur eg ikki at skilja okum so tað haldi eg tað er ein røtt og rímilig raðfesting at mann ger tað men annars sær tað kanska eitt sindur tilforlátiligt út altso at at nakað av hasum tølunum men í veruleikanum byggja nokk so grundleggjandi liggja liggja so nokk so grundleggjandi prinsipp aftanfyri hesi tølini sum um sum eykajáttanin lóg um viðgerðin og tað eina eina er tað sokallaða umbýtið millum millum læraraskúlan og stidentaskúlan altso eg má siga akkurát sum er at persónliga eri eg sera nógv í iva um um landið skal fara inn í ein handil har sum mann avhendir øki uppi í hoydølum mótir nøkrum sum helst altso eg haldi tað er fínasta lagi at mann roynir at útveða fróðskaparsetrinum betri ella samla tað virksemið sum skal vera á fróðskaparsetrin men eg havi stór spurnartekin við um tað rætt av landinum yvirhøvur at at fara inn í diskussiónina um at avhenda øki í hoydølium til til eitt kommunalt endamál fyri tað fyrsta er tað eitt fantastiskt øki í føroyum við sínari serligu søgu tað er ein ein náttúruperliga av teimum heilt stóru og øll vit sum hava gingið í a studentaskúlanir íhoydølinu at hava sjálvandi eitt eitt serligt forhold til tað øki bæði orsakað av tíðini sum sum sum tað teir ungdómstíðunum sum vit høvdu har men sanniliga eisini av tí umhvørvinum sum er har so so eg eri ógvuliga skeptiskur og tá ið tað kemur til skal mann leita eftir økjum summi sum hava nakað heilt serligt nú hoyrdi at borgarstjórin í havn segði atmannskald brúka tað til kvøldskúla tað má eg siga at tað haldi eg er eitt serstakliga vánaligt val at brúka eitt eitt so gott øki til til ein kvøldskúla sum í prinsippunum kann kann vera í hvørjum sum helst bygningin mittniðri í havnini men eg haldi at vit áttu at sett okkum nógv størri mál fyri tað økið har sum vit tað kundi verið tann rehabiliteringseindin ella reabiliteringsmiðdepilin sum vit mangla í føroyum hann kundi ligað beint øgiliga væl egna øki tá ið tú hugsar um uttan umhvørvi og og annars hans friðin sum er í dalinum tað kundi tað havðt brúkt til tað kundi eisini verið brúkt til ein listarligan ein listarligan miðdepil í í føroyum so eg haldi at tað eru øgiliga nógv sum vit sum landspolitisk skipan og vit sum vara av landsins ognunum kundu brúkt hoydalar til helduri enn ein ein umbýtisleysn við tórshavnar kommunu eg haldi tað er e ein øgiliga skeiv raðfesting at gera tað og tað verður neyvan við mínum vilja at at at tað hendir at landið sleppur sleppur takinum á hoydølinum sum landið hevur í dag fantastiskt at vit arbeiða fyri at at útreða fróðskaparsetrin betri umstøður men men men at at at fara at gera teg ein býtilshandli har sum mann har sum mann ofrar hoydalar tað haldi eg eri púrasta skeivt tað staðið hevur eina serliga søgu hjá ófatilig av nógvum føroyingum og tað skal vera varðveitt og og farið væl um til eitt ónatúrliga gott endamál óansaga hvat er her er eisini spurningurum um tunnilsgjøld eru allarhelst krógvarar inni í hesume uppskotunum herbeint við teirri játtani sum er tilviðlíkahaldi hjá landsverki og tað er eitt egvuliga prinsipielt mál sum eg haldi vit sleppur øgiliga varin við at at atgera altso eg haila tykið at avtaka tunnilsgjøldini í hvussu so er kann tað ikki vera uttan uttan sum liður í eini samlaðari samferðsluætlan har sum vit veruliga fáa tikið hond um støðuna hjá serliga suðuroyaleiðini serliga suðuroyain men eisini hjá hinum hinum økjunum í føroyum sum enn hava sjógv sum millum lið millum cæ og restina av føroyngum so so tað er eisini ein játtan sum sær øgiliga sakleys útr beint í lógaruppskotinum men sum ikki sum ikki ikki eru so einføld allíkavæl og eg eri heldur ikki sannførdur um at samgongan er so sannførd ella er so samd um at at gera undirsjóvartunlarnar kostnaðarleysar eg haldi at tað er øgiliga nógv tekin um sum eisini eitt nú heðin sachareasen var inniá í bæði í í sínum røðu her á tingi og í miðlunum at at vit eru ferð við at skifta eina skipan sum fungerar væl út í eina skipan sum fungerar minni væl að eru fleiri aðrir játtanir inni talgildu føroyar sær út til at í ein ávísan mun at at liva sítt egna lív og eg haldi eg hevði ynskt at at vit fingu eitt sindur betri kunning sum politisk skipan áðrenn vit áðrenn vit játta so mikið stóra eykajáttanir sum í hesum førinum tríggjar milliónir í einum inniverandi ári yvis skipan og sjálvandi er her aðrar játtanir sum eru brættíar t og t tað sigur seg sjálvt at tað noyðist mann at fyri at halda seg yvir fyri tí sínum lógarverki sum nú eina ferð er galdandi vistmann altso ikki ætlar sær at gera nakað sum helst við lógarverki tí vit vita at innas inni so snýr tað seg kanska um eini tíggju samfelagsøkir har sum útreiðslurnar vaksa uttan at vit gera nakað storvegis rationaliseringsarbeiði ella kanningararbeiði fyri at vita um vit kundu skipa hesi samfelagsøkini ein betri máta enn vit gera í dag og hava vit lógarbundnar útreiðslur og velja ikki at broyta lógarsmíðu so vita vit at so er tað automatiskt taksametur sum bara telur upp og tað so mugu vit betala tað sum tað kostar yvirskipað má mann allíkavæl loyva sær at kritisera hesa samgonguna í inniverandi ári sambært uppskotinum hjá landsstýrismanninum so hava koma vit át fáa fýra hundrað milliónir krónur í meirainntøkuma altso fýra hundrað milliónir krónur í meirinntøkum oman á tað sum mann metir í fíggjarlógaruppskotinum fyri innverandi ár tað eru tveir triðingar av heildarveitingini vit hava øgiliga nógv fokus upp á ein partur av føroya fólki upp á at at hesin heildarveitingin minkar so so so so fer samfelagið í atomu men í veruleikanum er tað soleiðis at vit hava klárað inniverandi árið at brúkt fýra hundrað miliónir meira enn vit enn vit høvdu at arbeiða við við ársbyrjan altso hava vit hava brúkt fýra hundrað milliónir meira í ár enn vit høvdu við ársbyrjan og tað er eingin sum leggur stórvegis merki til tað er heldur eingin sum sum spyr stórvegis um hvar pengarnir fara so so tað er nógv sum bendir á at uni rasmussen hevur arvað arvað eitti kaltman siga eitt úrslit ella eina støðu sum sum krevur ófatiliga nógv av honum og okum øðrum sum eru epan og ikki minst teimum sum koma aftaná okum til eitt eitt komandi løgtingsval við at fáa trimmað og og styrkt fíggjarstýringina av tí samlaða almenna geiran tí eingin kann rokna við at tú skal hava fýra hundrað milliónir krónur meir í meira inntøku á hvørjum ári brúkar mann so líka nógv í komandi ári men ikki hevur teir fýra hundrað milliónir krónurnar jamen so manglar tær egí so er tð ikki bara eitt hall upp á upp á hundrað miliónir sum teir reelt sær út til at blíva fyri komandi ár men ei hall upp eina hálva milliard og hava við tað í fleiri ár so blívur tað eisini ein trupulleiki í mun til okkara skuldarstøgu og okara reyting so so her er her liggur eitt nokk so miðvíst arbeiði fyri framman óðansak hvør ið kemur at at at arðveitta samfelagið aftan á hesa samgonguna ein eitt miðvíst arbeiði sum noyðist at fara inn og hyggja eftir at gera reformar ella umskipanir á á nokk so vitalum samfelagsøkjum og sum kemur at at trimma tað føroyska samfelagið væl meira enn tað er í løtuni tí soleiðis sum tað er í løtuni so sær tað út til akkurát sum í hesum her eykajátanarlógaruppskotinum mann leggur eitt eykajáttanarlógaruppskot fram um at brúka hálvfems milliónir afturat uttan einat eg við einasta sparing eg læsti ikki landstýrismannin fyri ta tí hann hann hann hevur arðvísa støðuna sum sum sum sum er íkomin og hann hevur sár seg ikki annað at gera enn at seta tey tølini á á eykajáttanarlógina sum skuli til fyri at fyri at svara hvørjum sítt so her er nógv hetta sær kanska eitt sindur tilvildarligt út ella itt sindur av skyldit út í hetta lógaruppskotið men í veruleikanum er tað rættiliga stórir prinsipiellir spurningar sum goyma seg aftanfyri tølini takk fyri ja takk fyri viðmerking høgni hoydal ger so væl