Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-09-09
Topic: 1. viðgerð LM-013/2020  Uppskot til samtyktar um at hava fastan kommunulækna knýttan at ellis- og røktarheimum
formaður ig skal byrja við at siga eg haldi athett e eitt sera áhugavert uppskot sum heilt sikkurt eigur at vinna frama tí at tað er jú dokumentera at uppskotið hevur effekt upp á heilsustøðuna hjá borgarum tað er jú gjørdar royndir um hetta her nógvastaðni tá ið mann snakkar um røktarheim so haldi eg eisini at tað er ótrúliga viktigt at halda fast í at ei røktarheim er eins egna heim tú má snakkar ofta um nú kann henda heimildin ikki verða galdandi tí nú ert tú á stovni men altso tú býr statvekk hjá tær sjálvum tú leigar teg inn tú betalir leiði og sovíðari so at t ikki skaln vera heimild fyri hesun her tað skilji eg so slett ikki men tað kann vera okkurt sum nevndin fer at at finna út av støðan nú er sera ymisk sum tað bleiv nevnt so fungerar hendan skipanin í nøkrum økjum eg havi eisini verið við til t arbeitt í einum øki hat hetta her hevur fungerað eg veit ikkihvussu er beint nú eg haldi ikki tað fungerar akkurát soleiðis nú men tað fungerar slett ikki soleiðis í nøkrum økjum visti mann tekur miðstaðarøki sum nokk so stórt so er tað komu fleiri nýggj røktarheim seinastu árini og eisini fleiri nýggjar læknaviðtalur men tað hevur eisini verið periotir við har tað verið trupult at manna læknaviðtalurnar og tað verður nógvir avloysarar og tá ið so fólk flyta inn á eitt heim sum kanska koma úr ymiskum býlingum so hava tey sína egna lækna við sær tá ið tey flyta inn og tí kann tað gott vera soleiðis at á einum røktarheimi har tað kanska búgva fýraogtjúgu fólk eru kanska ein tíggjur læknar tilknýttur so tá ið tú skal hava eina viðtalu við teir ella vist tú skal hata ígjøgnumgongd á sjúklingunum sum skaltú háa fatur øgiliga nógvum fólkum og tað tekur øgiliga nógvar resursur so up á tann mátan kann tað vera óheppi men fyri nøkur fólk kann tað eisini vera viktigt at at tey behalda tann lækni sum tey havt ikkin alt lívið so hetta er eitt sindur soleiðis má má mán síggja hta ittsindur frá báðum síðum í tað ertað eisini lagt upp til her fólk sum búgva á røktarheimi eru sjálvandi ymisk men mann má allíkavæl siga at tá ið tey eru komin inn á røktarheimaat búgva so er tað tí at tað er eittel annað í teirra støðu sum ger at tey ikki sjálvi búgva heima har sum tey komi frá og oftast er tað heilsustøðan sum er grundgevingin og um man pjeøvist ikki at hyggja langt fyri at síggja at at við hekkandi aldri ella o kemur sjáldan einsamøll sum leggja serekroniski sjúkurnar til og tí hava tey allar flestu fólk sum eru komin eitt sindur upp í árini fleiri kroniskar sjúkur og tí eta blívu meira og meira at komplinserað tað eru ikki soleiðis at mann mann mann onkuntíð hevur hildið fyri jamen tað er bara at passa gomul fólk tað eta ikki bara tí tað tey fáa rættiliga nógv ein heilivág tey sklda ha rætiliga nógvar viðgerðir og hvørt á síðnum so tað er blívið meira komplinserað og tað er bívu uppaftur meira komplinserað síðan tey blíva koyrt út á kommunurnar at blíva umsiti tí nú er tað færsovugt ikki ein partur av heilsuverkinum longur uttan tað at onkra tænastu koma inn tað haldi eg eisini hever broytt og tað er eisini broytt tað ati í samband við útleggingina eru tað ikki nøkur faklig krøv til tey sum arbeiða tað haldi eg er ein øgiliga stórur bái sum eg hopi at mann kann rætta inn aftur tað hoyrist og hvørfalt frá teimum sum arbeiða í sjúkrusverkinum at tey uppliva at tað eru innleggingar sum kundu verið fyribyrgdar tað haldi eg at vissi okur fara at hyggja upá tar í nevndini so fara tey at nikka ja til tað ta havi eg hvussu fleiri ferð fingið fráboðanar um tað hevgi sæt í míni tíð í tí stólunum og tað bleiv eisini víst á ati at av tí at tað eisini kanska ikki eru faklig krøv so tora fólk ikki hava tey gomlu fólkini so leingi heima men tey skjótari at innleggja so tað tað er nokk fleiri ting sum gera tað onkur hevur skotið eisini upp at mann kanska skuldi havt meira mobilar eindir í heilsuverkinum sum eisini kundi drikkja út passa fólkini meira har sum tey vóru akkurát sum tú fær heimarøkt tá ið tú er heima at tú eisini kann fáa tað út á á stovnarnar saman við teimum fakfólkunum sjálvandi sum arbeiða har so tað eru nógvar mátar at gera hetahr uppá men eg fari at forteljaeit lít sindur um at í seytjan tá gjørdu okur eina eina verkætlan apoteksverkið og tvey røktarheim saman við heilsutrygd gjørdi eina verkætlan við kommunulæknini eisini at hyggja eftir medisinunum hjá teimum fólkunum sum búðu á røktarheimi og tað vóru nøglur hálvtrýss fólk nú minnist eg tað ikki púra púra orðarætt men hon liggur á heimasíðuni hjá heilsumálaráðnum tað vóru nøkur hálvtrýss fólk við har mann hugdi eftir ja men tey fáa nokk nógv sløg av medisini man valdu so tey út so fingið yvir fimm sløg og so hugdi mann eftir jamen fáa tey nú tað sum stendur í sjonaluni hjá læknanum nei tað fingust tey ikki tað fingu næstan eingi tað fingu undir tíggju tað sum stóð í sjonaluni tí at medisinr verður allartíðina broytt og tað verður broytt úti á saman og tað verðu kanska ikki broytt inni í skipanunum og skipaninar snakkaðu ikki saman og øll tey tingini og øll kenna alt av tær sum hava havt vi kommunalpolitikk at gera og kosmikk og sum ikki rætt út á eldraøkini og alt tað so har eru øgiliga nógv ting sum mann eigur at rudda upp í tey gjørdust eina ígjøgnum gongd koyrdi tað sum eitt prosjekt yvir eina tíð og ruddaði upp og finguð allir listarnir at stemma av at tað stóð tað saman hjá kommunulæknanum sum tað stóð inni á røktarheiminum og ta man hevði verið í tað ígjøgnum ser mann minkað heilivágsnýtsluna ein heilan hóp hjá fólkunum sum búðu inni og mann veit eisini tað at tag fór nógv heilivágsnýtsla sum eisini gera mann bliv innlagdur sjúkur so tað var eitt ótrúliga interessant prosjekt sum eg haldi øll eigi at lesa sum eisini koyrir víðari við tað at tað bleiv eisini játtaðir pengar til at mann fekk setti feima sótar inn í sjúkahúsið til at rudda upp í eisini ini á deildinum og apoteksverkið hevur eisini fingið pengar til at arbeiða víðari við við hesi skipanini so tað eru nógv ting mann kann gera fyr at eisini a hava kontermiitet og at øll hesa heri ymisku fólkini sum eru inni um kringu tey eldru fólkini tosa saman men tað at heilivágsnýtslan minkaði og lívskóðskan hækkaði tað er akkursum tað sum stóð eftir í tí uppskotinum eg haldi at kommunulækn skipanim sum heild hevur tørv á at verða dagførd hon er fóraltso heilsuøkið hjá okum er forsundir petta við tað at ein partur liggur í kommunalurisi og tað ger tað at tað er ikki líka nevnt nú sum tað var fyri nøkrum árum síðan at siga nú her tú verið innlagdur nú fert tú heim og nú gera tikur tað og tað og tað tá ið túð kemur heim tí tú kansn ikki sum heilsuverk geva ortrar út tí kommununa hvat tey skuldu gera tú kanst siga hvat tú heldur rætt at gera men men men tað tað blívur eitt brot í har sum eg haldi er øgiliga keðiligt tí sái eg altíð ein øgiliga stóran fyrimun í tí at heimasjúkrasistrarnar vóru ein partur av heilsuverkinum tí taðfylgdu upp tá ið fólk komu til hús men nú er tær ein partur av eldraøkjunum so har er eisini nakað man hyggja eftir fyri at fáa tað á samdpakka eitt lít sindur betri okur hava tørv á einum meir in samanhangandi heilsuverki okur síggja eisini tað ati at til dømis summar viðgerðir sum skulu gerast partvíst í sjúkrahúsverkinum og partvíst úti í økinum ikki ordiliga lata seg gera tí at tær blíva partvíst kommunalar okur síggja eisini tær ein eiliga stórur munur á hvussu læknar viðtalurnar eru útbygdar og eisini hvørji útgerð tær hava og hvørji krøv ymiskir læknar seta tað er neyðugt at hyggja eftir øllum atsnar og kanska royna haldi eg haldi so at skipanin er rættasta liggur øll hjá landinum akkurát tann tann parturin við hølum og at mann so hevur depilrnar soleiðis at at tingini eru samlaði og fólk sum hava brúk fyri tænastum møta eitt stað og fáa gjørt tað sum tey skula og at mann so hevur tað í sum hetta uppskotið leggur upp til at tey fólkini sum arbeiða á tí einastaðnum eisini rikkjið út á herri røktarheim eg kundi sagt akkurát tað sama um bústaðinar hjá almannaverkinum tey hava akkurát sama prolematikk ofta at tey skulu út til tíggju kommunulæknar ella øll møgulig og mann hevur eisini ot tað tað tað keðiliga skottið ímillum jamen tú býr á einum stovni so uppiva ikki koma til tín tí har eru fakfólk tú fera ikki at blív innlagdir ella tú felgt ikki at fáa bøku ørksjúkratrini tí tú býrt inni á einum sjálvandi muga tær tænasturnar eisini røkka út so tað eru nøkur sovornur ting sum sum eg haldi at okur eiga at gera tað laðarligari fyri okra fólk tí tað er tað sum tað snýr seg um skipanirnar taka ofta øgiliga stórar hædd fyri fólkunum sum arbeiða tær skulu tgera tað ja men tær skulu eisini taka hædd fyri teimum sum eru altso pesentarnar tað sigr ki sjálvt at taðer tað sum tað skal vera gott fyri og øgiliga ofta tá mann tekur etaher upp sum ein trupulleika so droknar tað í tí jamen hatta fakfelagið sigur hatta og hatta fakfelagið sigur hatta og ug mann viðger umstøður hjá starvsfólkum tað skal mann tak ikki feira tíð tað er ikki tað eg meini men mann eg haldi at sjúklingurin ella fólki ella borgarum la kanmarn up á tað er ofta for lítið í fokus tí at tey hava ikki ta rudduna tað er ikki tey sum koma til hoyringar í hesum uppskotinum her tað verða fakfeløgini og tað verða øll onnur so tað skulu okur sum sita í nevnd og sum eru her í løgtinginum tryggja at tey verða hoyrd og at mann fær ta skipanina sum passar teimum best og tað tað tað kann ikki burturforklárast at tað er granskað tað ligja eisin hntrá portrið hjá sosialstýrinum og øllum hesum her visti man vil liggja uttanlands danmarkar og tað liggja eisini haldið í norra um tað sama har sum tú hevur fastar fastar læknar har hevur tú n annanð konativitet tað eru færrifólk sum lettandir ímillum málini verða fylgda upp og alt tað og tað ger lívskoskina betri og tað ger ofta innleggingarnar færri og heilivágsnýtsluna minni ergu ein stór sparing í pengum og í líðing so tað er alt sum talar fyri at hetta er rætt takk fyriso er tað viðmerkingar