Helgi Abrahamsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-04-23
Topic: Umrøða av spurningi SS-010/2020  Sethúsafígging á bygd
rákið í føroyska bústaðarmarknaðinum hevur í fleiri ættarlið verið at altsá fleiri hava leitað sær til størri búplássini at seta búgv hetta rákið er ikki serstakt fyri føroyar men sæst aftur í nærum øllum heimsins londum eisini í grannalondum okkara har vit javnan hoyra um ulkans danmark og kúst norge stóri eftirspurningurin og avmarkaða útboðið av bústøðum í størru búplássinum ger at bústaðarprísirnir gerast lutfalsliga hægri á hesum støðum tá peningastovnar veita lán til til dømis snýbygd sethús í smærri og fjarskotnum bygdum í føroyum er sannlíkt at byggiprísurin er væl hægri enn søluprísurin ið kann fáast fyri húsini á bústaðarmarknaðinum fyri peningastovnin sum vanliga hevur pantuhúsinum er hetta ein vági tess størri hesin prísmunurin er test størri er vágin fyri peningastovnin øktivágin ger at peningastovnurin møguliga setir hægri krøv um til dømis eginpening tøkainntøku og annað hetta kann vera ein skilagóð handilslig avgerð hjá peningastovnunum meðan tað fyri lántakarin kann tykjast sum ein órættvísur mismuni eisini eru kapitalkrøvini til peningastovnarnar økt munandi seinastu árini og avmarkar hetta eisini møguleikarnar hjá teimum at læna út til sethúsabygging á smáplássum har vágin fyri tapið er størri enn hann er fyri líknandi hús í størri búplássinum til spurning tvey hugtakið á bygd er eitt broytt hugtak tá ungar familjur búseta seg í smærri og fjarskotnum bygdum kann kravið til eginfígging verða størri enn tá talan er um sethúsabygging í meginøkinum hetta kann sum sagt vera skilagott fyri peningastovnin og kanska eisini fyri einstøku einstakar familjur tað er ikki altíð ráðiligt at eggja fólki til at taka lán ið eru nógv størri enn søluvirði í ognini í slíkum førum kunnu fólk blíva staðbundin ella stavnsbundin til ávísan bústað og kunnu koma undir stórt trýst í samband við til dømis arbeiðsloysi sjúku hjúnaskilnað og annað stórar broytingar fara fram í í føroyska samdferðslukervinum í løtuni eysturoyartunnilin er tikin í nýtslu og innan stutta tíð verður koyrandi til sandoynni ein avleiðing er hækkandi húsaprísir bæði í stórum partum av eysturoynni og á sandoynni tað sum vit vanliga kalla útjaðarin gerst tí ein alsamt minni partur av føroyska samfelagnum um ein undirsjóvartunnil kemur til suðuroynna er at kalla alt samfelagið bundið burtursæð frá útoyggjunum bundið saman við vegum hetta kemur óivað at hava við sær at munurin millum sethúsaprísirnar í ymiskum partum í landinum gerst minni sum frá líður tí verður munurin á eginfígging fyri ymisk øki í landinum eisini minni lóggávan kring peningastovnarnar er lóggávan kring peningastovnarnar er felagsmál landsstýrið hevur ikki ætlanir um at heita á danir um at broyta lóggávuna fyri føroyar á hesum øki og so til spurning trý føroyska samfelagið er illa roynt av bankakreppum og tí er umráðandi at vit hava sterkar og virkishúsarbankar sum heild sýnis ínteir fýra føroysku bankarnir at loysa uppgávurnar á ein nøktandi hátt og bjóða teir allir til dømis realkredift lán sum eru sera bílig í hesum døgum henda herdu lógarkrøvini sum komu eftir fíggjakreppuna hava tó gjørt tað truplari hjá bankunum at taka størri vága á seg út frá einum samfelagsfelagskaparligum sjónarhorni er hetta heilst skilagott men verur tó mett verður tó leypandi um hvørt krøvi hvørt krøvini eru ov hørð og eru til í og eru til størri ampa enn gagn fyri føroyska samfelagsbúskapin og so er tað spurningur fýra í løtuni er tað føroysku peningastovnarnir sum standa fyri at kalla allari sethúsafígging í føroyum gamli húsalandsgrunnurin nú bústaðir hevur fyrrveitt lán til sethúsabygging tað er almannamálaráðið sum varar av bústøðum og so til spurning fimm tað er lætt at skilja at tey ið ynskja at seta búgv á smáplássum halda tað vera órímiligt at bankarnir seta teimum strangari krøv enn sett verða teimum ið búseta seg í meginøkinum har sethúsnaprísirnir eru hægri men bankar eru fyritøkur ið vera riknar á handilsligum grundarlagi kapitalkrøvini til hesar eru hærd munandi seinastu árini tí hava bankar skyldu til bæði yvir fyri eigarunum og yvir fyri myndugleikunum at reka skynsaman útlantspolitikk hatta var