Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-09-14
Topic: 1. viðgerð LM-010/2022  Uppskot til samtyktar um at skipa miðlaútbúgving á Fróðskaparsetri Føroya
takk fyri harra formaður ja vit viðgera itt uppskot frá beint løvu jacobsen um ati um at skipa eina miðlaútbúgving á fróðskaparsetri føroya nei byrja við at siga eg haldi hetta er eitt øgiliga áhugavert uppskot eg havi sjálvur skrivað um hetta her nakrar ferðir um at vit eiga at reformera ella endurskipað miðláumhvørvi í føroyum bæði í mun til almennar skipanir og í mun til útbúgving og so framvegis æh tað fyrsta er at siga tað er tað at eg taki undir við sum útgangsstøði at vit eiga at seta eina fjølmiðla útbúgving á stovn fjølmiðlar hava ein so týðandi leiklut í einum fólkaræði at tað er nakað sum vit politiskt eiga at verða onkursvegna samd um skal vera ein sterkur partur av samfelagnum og tí er hetta her uppskotið vælkomin men eg havi hug til at viðmerkja nøkur ting millum annað hetta her við at mann mann ger eitt uppskot um eina løgtingslóg um at skipa eina miðlaútbúgving á setrinum tað er soleiðis í lógini um fróðskaparsetir føroya tá hava tey eitt ávíst sjálvræði til at leggja til rættis tær útbúgvingarnar sum teimum lystir ella sum teimum hava sum tey meta tey hava tørv á so í so máta er tað skal tað heldur koma niðri frá o upp men uppi frá niðri niður t landstýrsmaðurin kann ikki geva tænastuboð um at nú skuldi tey seta hesa útbúgvingin verk so tað snýr seg um eitt samstarv millum fróðskaparsetrið sum hevur tað innanhýsis eftirlitið av útbúgvingnum og tað uttanhýsiseftirlitið sum verður gjørt av landsstýrismanninum h so tað verður nokk ikki gjørt við løgtingslóg tað verður nokk gjørt við kunngerð og at mann so gevur ta fíggingina sum er neyðug fyri at seta eina slíka útbúgving í verk tað skal nevnast at tey seinastu árini so hava nógvar nýggjar útbúgvingar eru blivin nær stovnar á setrinum tað er ordiliga gott h bæði innan fyri almenna fyrisiting og innan fyri vælferðarøkið men eisini nú byrja vit at síggja útbúgvingar innan fyri tað vinnuliga økið tað haldi eg eri hart tildrongt men vissu vit fara aftur til hettaher við við við fjølmiðlar og um miðlafólk so haldi eg at tað er sjón fyri søgn at at tann journalistiski kvaliteturin í føroyum er viknaður tað eri eg haldi tað sæst øgiliga væl at tað eri ikki útbúgvin fjølmiðlafólk sum taka sær av uppgávunum og tað er ikki fyri at kritisera nakran ella nakað mann ger tað eftir besta førimuni men mann hevur ikki lært tað neyðuga hondverkið sum skal til fyri at vera ein dugnaligur jornalistur ella fyri at duga tað journalistiska hondverkið so tað haldi eg sjálvandi er týdningarmikið nakað annað sum kanska er ein fyrimunur og sum beintaløgið eisini hevur sínum viðmerkingum tað e tað at við at seta eina fjølmiðu útbúgving á stovn í føroyum so fært tú nøkur ting sum tú annars ikki kann fáa í dag er tað soleiðis at nógv av teimum sum lesa til lesa fjølmiðlar og lesa journalistikt tey fara til danmarkar eitt land sum er á nógvum mótum øgiliga øðrvísi enn okkara egna og tað eigur eisini at vera endurspeglað í útbúgvingini hvørji førleikar tú fær út frá hvørjum samfelagi tú virkar í so tá tú fær eina sjovan listuútbúgving í í danmark so eru tað nógv ting sum tú ikki fær sum eru neyðug fyri at virka innan fyri fjølmiðlaheimin í føroyum eitt dømi kann vera visi tú fer niður at lesa í trý ella fimm ár og kemur heim og skal arbeiða innan fyri fjølmiðlar tá hevur tú verið uttan fyri tað føroyska málið so ella so í langa tíð tað vil siga at tí føroyska mál er kanska ikki so gott sum tað kundi veri tað er eitt dømi um at ein føroysk fjølmyðlútbúgving útbúgving við støði í føroyskum kann betra um tað journalistiska handverkið og tað tilfarið sum verður framleitt hitt er tað at mann sum journalistur virkar upp á ein heilt annan máta í føroyum tað er eitt minni samfelag tað eru tættar relatiónir og tað eru ávísitað eru ávísar umstøður sum eru øðrvísi e í danmark og tað hevði ein føroysk fjølmiðlaútbúgving kunna tikið tikið hædd fyri tað er nú einaferð soleiðis at tað er eitt sindur tvíbýtt her í løgtinginum á tí einu síðuni so virðismeta vit fólkaræði og tað fría orði og eina fría pressu men vit verða eisini irriteraði tá ið miðlarnir spyrja ov nær ella kanska spyrja keðiligir spurningar so at í eini sýðuni a vit brúk fyri eina sterka pressu men politikarar hava eisini eina eitt áhugamál at hava eina veikapressu hvat ger mann so tá ið vit sum vald kunnu bestemma um tað fjórða statsvaldið skal vera sterkt ella veikt vit framsókn halda at tað fjórða statsvaldið skal vera sterkt tað skal kunna spyrja teir røttu spurningarnar tá ið óbehagiligu spurningarnar og tað krevur at mann hevur nakrar fakligu førleikar til at útføra ta jounalistiska hondverkið og í so máta haldi eg at ein føroysk fjølmiðlaútbúgving hevði verið kærkomin nú fer tíðin hjá mær harra formaður fjølmiðlafólk eru von við at fara yvir á eina dedlein tað gjørdi eg í dag eg teknaði meg ikki til tíðina so evi bara fimm minuttir men eg vóni at hetta her fyri at fáa eina g góða viðgerð í mentanarnevndini og og vit r