Magnus Rasmussen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2023-03-31
Topic: 1. viðgerð LM-096/2022  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um veiðigjøld fyri fiskiskap (Veiðigjaldslógin)  (Dagføring av gjøldum, veiðigjald fyri lodnu og heystgýtandi sild og strikan av undantaki fyri heimaflotan)
takk fyri harra formaður ja frá tøkugjøldum il tilfeingisgjøld tað verður tosað um vinnuna og tað verður tosað um semjur og vinnan skal hava støðugarkarmar og sovíðari tað er bara trý ár síðani at vit gjørdu eitt rímiliga stórt arbeiði tað kom ein nýggj fiskivinnuskipan tað kom mótu í vinnuna a tað bleiv nógvar íløgur gjørdar skipier bygd og kontraktaði og nøkur er komin o nøkur á veg vit fóru eisini inn í hetta við tilfeingisgjøldum og gjørdu eina einklaskipan og tað var soleiðisnar at tað var í samráð við vinnuna ikki so at siga ella skilja at vinnan slapp at bestemma hvussu nógv gjaldast skuldi tað var ikki up á tann mátan men meira hvussu kann mann saman fáa eina skipan sum er einføld og gjøgnumskygd løkt tað umsita og tað er tann skipanin sum fyriliggur og sum er galdandi í dag og so fær mann trýár seinni aftur inní at skula gera broytingar men skipanin altso mann knn siga beinagrindin er tann sama nú fær maninin og skrúvar upp á nøkur tøl tað fyrsta sum er tað er tað at tað verður tosað um hendan her serstaka vinningin tilfeingisrentuna og nú var eg í í bredlagnim fíri einum mánað síðani tá varð tað tað uppskotið varð sent til hoyringar og tá varð millum annað nevnt av ekspertunum at hetta var sera ringt at at vordera um og meta um hvussu stór nú hendan her hesin her yvirnármali vinningurin var so tað er ringt at áseta men so sigur mann at mann skal hava munandi men rímiligan part skal mann hava inn til landið til í landskassan og hvat er munandi og rímiligt at mann ikki ordiliga veit hvat ið í tali er ella er tað ein milliard ella er tað ein hálv ella el la tvær og sovíðari men veruleikin er bara tann at mann í hesum uppskotinum fer inn og skrúvar upp á vissi eg barða taki høvuðsheitum at at makrelurin skal betala meir frá einar krónu gtrýogtjúgu til eina krónu g seksogfjøruti altso trýogtjúgu oyru meira per kilo og so fer mann eisini í í samband við ta skipini sum fiskar í barenshavinum at mann hækkar tað við trýogfjøruti oyrum frá einari krónu átta til einar krómnum einoghálvtrýss hatta kann mann siga er í høvuðsheitum fyri at at mann skrúvar upp á hasi har og tá ið vit taka barrinsa flotan so skal tað verða sagt beinanvegin at at tað talið sum var í uppskotinum tað er umleiðhald vera altso mann mann hevur í hoyring ella í tpolitiskamann sigur debattini í samgonguni evur kanska komið til hatta var kanska ísorívan tikið til og so so lækkar mann tað men tað sum eg haldi er ein stór broyting og tað er hetta sum eygun samensen gjørdi nakað burturúr tað er hetta við heimaflottanum tað er eingin loyna tá ið allur makrelurin kom og tað er nevnt hjá mær at siga teg fyri mína tíð her men sá er mann valt politiskt at mann lutaði út og eg haldi at teg verður tosað rímiliga opið um tað at tað hevur verið ein stuðul til partar av flotanum sum hava hava havt tað øgiliga trupult ogso kan mann siga er tað rætt at stuðla einari vinnu bara vtag og endaliga í í høvuðsheitunum so so kann stuðul eina tíð vera gott men tað sum eg haldi er óheppi í hesum tað er tað at mann sigur bara nú slutt einar fjøruti milliónir og so hugsar mann um ja vit mugu fáa betri atgongd hjá sum skipini á fiska aðrases ella vit mugu finna ein annan máta kanska at fáa hettat fungera tað haldi eg mann eigur at gera áðrenn mann fer at at kappa av ikki kappa av og so fara at hugsa um hvat jú vit burdu okkurt og og og tað er fuglar av takinum øh eg veit ikki akkurát hvat ið hesir pengarnir hava gjørt men tað er eingin ivi um at ein partur av flotanum hevur kunnað endurnýggjað seg her eru nakrir pengar komnir inn so tað sum eg haldi er er keðiligt og óheppi á hesum tað er tað at mann kappar bara frá einum degi ella annan uttan at hava nakað annað t sett staðin tí vit tosa um alivinnu í áðni sum er ein vinna sum koyrir øgiliga væl tað er trý feløg og tað handlar um laksa aling her hava vit ein flota sum ja men hann er øgiliga samansettur vit hava uppisjóvarvinnuna vit hava flakavinnuna á sjónum og vit hava eisini tey sum fiska við føroyar sum hava havt tað óalmindiliga trupult so eg haldi hatta er øgiliga ógvusligt og hatta her vissi eg lesi tað rætt so gevur hatta umleið fjøruti milliónir nú eru nokk nógv tøl nevnd í hesum uppskotinum meðan mann væntar at fáa eitt stað millum trýss og hundrað meira inn visti mann hyggur hvussu tevur gingið seinastu fimm árini so hatta her sirka helvtin mat fara afturat er frá hesim her heimaflotanum kunnu vit siga so hatta er ein ein øgiliga stór broyting soleiðisnar í einari knappari vending tað verður tosað um hetta her við við kommununum og tað skuldi vera sjey komma fimm prosent og nú er komi tvey og eg skilji væl akkurát hatta har við at tá ið partafelagsskatturin verður minni ella lægri so fáa kommunurnar eisini ri a altso eg skilji hetta væl so tað er tað er ikki sokrúliga kryptiskt í í tí men tá vit tosa um hesi gjøldini so stendur ein ein talva ír einum hoyringssvari hvussu er í grønlandi altso og hvussu er í íslandi og tað er bara at hyggja eftir at tað er væl væl lægri bæði í grønlandi og íslandi við við hesum her gjøldunum sum vit nú áseta eitt annað sum ikki verður so nógv tosað um tað er tað at vir hava jú reiðaríir vistu vit taka uppsjóvarvinnuna sum eru øgiliga sterk og hava stóra kvotu men vit hava eisini smároyaríir sum hava hava eitt skip og ogkanska ikki so stóra kvotua so að hetta kemur at raka øgiliga øgiliga ójavnt har er ein talva sum vísir at hetta ferð ikki hava ávirkað á á ymisk øki í landinum tað haldi eg er at fara í so lætt um tað heila tí hetta kemur sjálvandi at ávirkað øki í landinum tað altso so tann tann krossurin haldi hann hann hann skuldi ikki staðið at hetta ikki hevur nakra ávirkan her er eitt skriv frá fullferðarkommunu sum eg halditað e rættiliga áhugavert og og innformativt har ið ið tað verður mett um hvussu nógv kommunan fær minni í man sigu í sín part tí at mann tekur pengar inn eg havi ikki eftirkannað tølini men taki tað so fyri fyri góða vøru og eg haldi tað sigur seg sjálvt vissi vit hugsa okkum um at hetta kemur serliga raka har sum fiskivinnan er sterk og har sum mann sigur framleiðslanir er høg so at siga tað t hetta r ikki hevur ávirkan ella ymisk ávirkan á á ella ávirkan á ymisk øki ella serstøk øki í landinum tað er ikki heilt í tráð við við veruleikan so er tað tað at so havi eg hug at lesa bara fýra reglur úr einum hoyringsvari sum liggur í málinum so tá haldi eg mær pjóðast ikki at biðja um formansinsloyvi og tað er hetta her við hvussu nógv betala hesir reiðaríini í veruleikanum har stendur og hetta var frá felaga nótaskipau ja tað skal eg ikki bara halda tað má eg tað eg má eg vita nótaskipi har skriva felagað nótaskip at greiningar av roknskapinum hjá ellivu nóta og ídnaðarskipum seinastu árini vísa at árini frá seytjan til einogtjúgu hevur samlaði skatturin sum fevnir um partafelagsskatt útsetansskatt og tilfeingis og uppboðssølugjøld verið oman fyri hálvtrýss prosent av úrslitini út frá roknskapinum og so sigi eg at so siga tey frá nótarskip ella teir vit halda at hetta er ein sera hørð skatting sum ikki finnur sín líka í okkara grannalondum veruleikin er bara tann at fiskivinnan er harðskattað og nú táttar mann skrúvuna meir og so er tað tann breiða semjan altso vit gjørdu nakað fyri trimum árum síðani nú kemur ein nýggj samgonga har ið teir flokkarnir sum undanfarni vóru í samgongu ikki her við og nú skrúvaði mann upp á tað kann tað hugsast um tvey ár ella um fýra aftur at samgongu sum aftur fer at skriva upp á tað og tí haldi eg tað at tað áliggur tí politisku skipanin virkuliga gera nakað fyri at vit kunnu fáa eina so breiða semju at hetta ikki verður broytt aftur sum hann sigur í heilum tað er so uppgávan hjá okkum øllum og fyrst og fremst má mann siga tað at mann kann siga hvat er í nevndini tað er eitt sum vit fara at gera okkara besta men tað er eisini altso hvat hvat siga flokkarnir hvør sær altso skuldi man iki bara koyrt formennin á r allaríar rúm í í ein fyrrapart fyri at snakka saman altso tthvt hvat vilja vit altso takk fyri harra formaður