Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-10
Topic: 1. viðgerð LM-078/2021  Uppskot til samtyktar um at fáa útbúgvið fleiri námsfrøðingar og at viðgera um vit eiga at hava tvær námsfrøðiútbúgvingar, eina við serkunnleika á dagstovnaøkinum og eina við serkunnleika í sernámsfrøði
gersovæltakk fyri frú forkvinna vit viðgera eitt uppskot frá frá tjóðveldi eitt uppskot umat fáa útbúgvið fleiri námsfrøðingar og so eisini at viðgera um mann skal hava tvær serskildar ella ella serstakar námsfrøðii útbúgvingar fyri ávika við staðstovna øki og og sernám og eg sá hagstovan legði eitt uppslag av út á facebook í dag sum vísti ati at nú eru vit á leið trýoghálvtrýss túsund og sjey hundrað og nakað av íbúgvar í føroyum og tað er tíggjunda mars í fjør var talið trýoghálvtrýss túsund og mann metir at um nakrir fáir mánaðir tá eru fýraoghálvtrýss túsund tað er ein ekstremurfólkavøksturi í føroyum og tað er metlágt fyri ikki at siga einki arbeiðsloysi samstundis stendur mann í øgiliga nógvum branskjum og manglar hendir og tað ger seg kanska serliga galdandi á vælferðarøkinum í føroyum og kanska serliga á námsftá ið tá ið vit tosa um námsfrøðingar ø bæði í kommunalurnum reshi og og í hjá landinum og og aðrastaðni mangla vit pedagogar tað r tað stendur millum annað í viðmerkingunum at fyri at klára hesa her ásetingina um at tveir triðingar á stovnunum skulu vera námsfrøðingar ja so kemur mann at mangla so mangla vit í dag trý hundrað og fimmogtretivu námsfrøðingar og vissu øll skulu verið námsfrøðingar so et man kanska mangla upp ímóti átta hundrað tað er altso ein ekstremur tørvur á námsfrøðingum á nógvum ymiskum økjum bæði hjá almannaverkinum og og allastaðni egentiliga og tað er ein ekstremstórur trupulleiki sum vit hava eina ábyrgd her at tingið at taka okkum av og har er loysnin sjálvandi kanska ikki so einfald og tó so skulu vit hava fleiri hendur vit skulu hava betri skikkaðar hendur og so er tað spurningurin hvussu kemur mann fram til tað tað eina egi sjálvandi at mann skal hava teir neyðugu karmarnar á stovninum fyri at syrgja fyri at tað er eitt arbeiðspláss sum fólk hava áhugað í at velja til tað haldi eg ikki mann skal undirmeta har nætu haldi eg eisini at mann hevur víst á at eitt gott fakligt umhvørvi er rættiliga stór sterk fortreyt fyri at mann tímir at arbeiða á einum stovni til dømis tí at mann fær brúkt ta vitanina og tær royndirnar sum mann hevur frá es frá námsfrøðiligu útbúgvingini so at hava eitt eitt eitt professionelt milliø hevur týdning vísir tað seg fyri tey sum fyri tey sum vilja arbeiða sum námsfrøðingar tí er tað kanska ikki heilt rætt tá ið stefan klein poulsen sigur at at tað er óvesinligt at at ella errelevant egentliga um tað eru námsfrøðingar ella hjálparfólk eg viðurkenni fult og heilt ta beint nú hevur mann onkursvegna ikki lov at ver á kræsin vissu vit kunnu fáa fleiri hjálparfólk in at stovnarnar so verða vit noyd til at gera tað tí at tað at útbúgva námsfrøðingar tað tekur tíð og tað er ein fløskuhálsur sum mann má mann má breiðka politiskt og tað gev mann millum annað við at hava betri umstøður á stovnunum og so sjálvandi eisini tað at at námsfrøðingar hava kanska brúk fyri eitt sindur betri arbeiðsumstøður lønarkor og so framvegis stuttsagt at mann vil gera útbúgvingina og og úrki tað at vera námsfrøðingur aftraktivar tað krevur sjálvandi tað forpliktar politiskt at mann setir pengar av til bæði at gera fleiri flokkar tað at mann kanska eisini vil geva pedaella námsfrøðingum eina hægri løn sum hoyrir eitt sindur til tað til ta útbúgvingarstøðið sum tey eru á so tað hevur rættiliga stóran týdning og og tíverri er tað so at hetta her er ein gjøgnumgangandi trupulleiki gjøgnum alt samfelagið um tað so er byggivinnan ella um tað eru sjúkrasystrar ella um tað eru námsfrøðingar øll mangla hendur bæði heitar og kaldar og tað er í kraft av at tað er ein sovorðni framgongd og tað snýr seg eitt sindur um at lofta ein trupulleika har mann hevur brúk fyri fólk sum í prinsippinum ikki eru til hvussu ger mann so sjálvandi so haldi eg at mann skal raðfesta tað hægri øh men mann má eisini taka tað onkursvegna loysa teir mesta kuttutrupulleikarnar nú men so eisini gera eina langtíðarætlan fyri hvussu mann loftar hesum pá sikt tí tað er ein strukturellur trupulleiki sum bara fer at standa við um versna vissu mann ikki fær gongd nú sum í dag og tað haldi eg at vit mugu taka í álvara tí tað virkar onkursvegna lætt at at ignorera trupulleikan men tað fer at koma okkum aftur um brekku um vit ikki so segði hann tak okkum saman og gera nakað nú tað haldi eg avgjørt ver ein stórur trupulleiki og sum eg segði áðni so ver hatað ikki bara galdandi fyri tað námsfrøðiliga økið heta er eisini galdandi fyri fyri sovita allar allir sektorar á vælferarøkinum og eftir eisini galdandi í í stórum parti av vinnulívinum eitt sum eg hevði havi hug til at nevna tað er hetta her við at í føroyum so eri tað nú nevndi hett her við ata er tað er ikki so ræðuliga nógv fólk til at taka sær av hesum her tí at tey eksisteraðí prinsippinum ikki men í føroyum hava vit nokk so nógvar skipanir sum fasthalda partan av arbeiðsmegini í einari branskju ella einari vinnu har tey í prinsippunum ikki burdu verið í øllum førum ikki alt árið htað eru nøkur nakrar skipanir nakrar almennar skipanir sum gera at tað er ein skeikling í býtunum av arbeiðsorkuni tí tøka arbeiðsorkuni í føroyum og tað haldi eg eri sera óheppið tá ið mann hugsar um hvussu stórt arbeiðsloysi er og hvussu nógv nógvar arbeiðsmennir mann hevur tørv á aðrastaðni til dømis á vælferðarøkinum tí áti mann eisini at gjørt eina uppgerð við teimum skipanunum soleiðis at tú fekk leys givið ein ein ein part av arbeiðsmegini tað er eisini typiskt ófaklærd arbeiðsmegi sum kundi farið inn og og onkursvegna avlásta trupulleikan í øllumførnum eitt sindur við at tú fekk nøkur hjálparfólk inn á øki men eisini at mann setti í verk eina skipan har sum tú rekvalifiserar fólk til til dømis taka námsfrøði útbúgving h tað ger mann aðrastaðni í íslandi til dømis nú var mentanarnevndina á vitjann í í íslandi tað var kanska meira tekniskar o hondverkar útbúgvingar og sovorðti men mann sær at arbeiðsbýti í einum samfelagi skiftir alt eftir hvussu útvegla hvussu samelagstúlingin er tað sær mann up á forhond um mann lofta trupulleikanum og tá hava arbeiðstakarar og arbeiðsgevarar stovnað eina instituttión sum skal onkursvegna rekvalifiserað ófakla arbeiðsmegi til at lofta framtíðar uppgávunm í samfelagnum og við tí ekstrema tørvinum sum vit hava beint nú føli eg at tað er onkursvegna tann vegin vit mugu fara fyri at loysa trupulleikan sum sum sum hann er her o nú men avgjørt eiga vit at fara í gongd við ati at gera fleiri útbúgvingartilboð og har kann ein partur av loysnini vera at mann hevur tvær ymiskar eg veit tíverri ikki nóg nógv um øki til at kunna gerast niðurstøður um hvør tað er gott ella ikki gott at hava eina ella ella ella tvær námsfrøðiligar útbúgvingar tað haldi eg onnur kunnu onnur sum hava betri innlit og royndir í tí kunnu kunnu svara uppá men í øllum førum so má mann til at útbúgva fleiri námsfrøðingar serliga tí at vit hava ásett at tað skulu vera tveir triðingar einstovnir sum skulu vera útanar pedagogar øh men hin parturin tað er sjálvandi tað at korini hjá námsfrøðingum eru ja mit sagt ikki serliga góð altso tað er øgiliga trupult at fáa endarnir a hanga saman á arbeiðsplássinum og tað er ein ikki ein serliga kappingarfør løn vildi eg sagt so tí rokni eg við ein partur av trupulleikanum liggur í lønarlagnum og tað at tað er í øllum førum mær fortalt at námsfrøðingar og fyri sovit aðrir fakbólkar tíma væl at takas størv og vera á arbeiðsplássum har sum tey eru har sum tað er eitt fakligt og professionelt millijø tavil siga eru tað fleiri pedagogar á einum stovni jamen so øki tað um trivnaðin á arbeiðsplássinum og tað havi eg í øllu førum fingið fortalt skuldi veri ein nokk so vesindligur faktorur til um mann tímir at arbeiða á tí á tí stovnunum ella ella hvat tað skuldi verið tað nú er ikki so rælia nógv tíð eftir øh tjóðveldið hevur lagt líknandi uppskot fram fleiri umførum eg haldi eitt í fjør og eitt í tvey túsund og nítjan við svimjinis rætt og tátá hava vit í framsókn tikið undir við uppskotinum tí at vit eru samd í endamálunum við tí og halda eisin ta r einum trupulleiki sum mann skal taka hond um nú nú er landsstýrið so gott nokk í holt við onkrum arbeiði øhmen tað haldi eg ikki ordiliga noyðist at at at tala fyri at mann fellir eftir uppskoti tvørturímóti so kann mann samtykkja hetta fyri at vísa tann politiska viljan á økjunum og at mann kanska skal skal raðfesta tað arbeiðið upp aftur hægri og tá ið hini málini vórðu til viðgerðar í tinginum í fjør og fyrr ári tá tóku vit eisini tá tóku vit undir við teimum uppskotunum sum vóru og tað rokni eg við at vit fara at gera aftur hesaferð