Johan Dahl (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-03-17
Topic: 1. viðgerð LM-107/2020  Uppskot til løgtingslóg um serligar treytir fyri lógarálagdari grannskoðan av fyritøkum av almennum áhuga (PIE-fyriskipanin)
ger so væl ja takk fyri harra formaður esum ikki eina ferð tá mann hevur slík kompenseraðar mál til viðgerðartinginum so er tað trupult hjá tingfólki ati fáa viðgjørt hesi her stóru málini upp á eini máta sum er nøktandi haldi eg tí ati eg haldi tað øgiliga bklæðiligt tá ið mann ferðmál á hesari støddini er sum eru hundrað og hálvfjerðs síður hesi trý málini er at myndugleikin sum kemur við málin á tingburð ikki gevur tingfólki eitt eitt eina samanfanning eitt reseme av høvuðsendamálinum við lógarverkinum hvat eru tey viktiastu punktini at líkasum beta merki í við einum slíkum stóru lógarpakka sum hesin her tí at faktiskt standa tingfólk á herrasmark her og lesa í hundraðavís av lógarparagraffum sum tey í grundini ikki vita hvønn veg tey venda í veruleikanum tí at mann hevur ikki nóg stóran førleika til at at bordera tey tí hevu tað verið egiliga gott haldi eg at mann fekk frameftir antli framløgur um tey stóru lógarverkini soleiðs at mann hevði tey at hella seg uppat tá ið mann skal viðgera slík mál sum hesi og annars eina eina greiða kunning frá frá teimum respektivu ráðunum sum sum sita við hesum her málinum nú hav our hesum málini her sum er grannskoðararlóggávan er í kempistóvur eg minnist í í tá okur settu eina gildi aftur íð mínar tíð sum landsmaður eg haldi taðvar tvey túsun og níggju bleiv hon bleiv endurskoðað og mann fekk hesi her esdirektivini inn í í stóran stíl og eisini krøvini til grannskoðarar og annað bliv broytt tá var tað sjálvandi pp á sama máta mann mann sat við einum kempilógarverki sum mann skuldi togast ígjøgnum meni tað er sjálvandi viktigt at okur sum sum land sum sum skula lúka tey altjóða krøv sum eru at okur hava eitt lógarverk sum sum er an á støði við okra við londunundan um okum altso við es og annað tí okur hava virkir og okur hava grannskoðrar sum hava útbúgvingar sumi sum er tenngd atat virkja uttanlanda og tær eru noyddir til at at fylgja við og kunna hava teg skeiður og og tað sum skal til annars fyri at at grannskoharsvirkini í hesim skipanin sum eitur p i eskipanin har verður stórir dentur latóars her við at mann at mann velur ein ein ein ein grannskoara fyri eitt eitt et ávíst áramál má stakka um eitt tíggju ára áramál í minsta lagi og at tað hettaheldur ikki skan vera longri enn tíggju ár visti mann sal havata longu tíggju ár so skal mann hvussu so er út í eina eina eiva ena útbjóðingar mannagongd har mann hevur møguleika fyri at at hava ena rudda sijón tavili siga tað sama stað at tú fer ein annar grannskoðarar inn eisini at kunna vera við til at grannskoða hesi stóru virkini sum eru av almennu áhuga tað eru til dømis bankar tí eru er bertskrásett virkir og og onnur sum sum eru visuman hyggur eftir tí føroysku temum føroysku viðurskiftinum so so sær mann tað í teimum hoyringsfarnum sum eru ati teir eru a øgiliga ymiskir av mál ví grannskoðarani sjálvandi tí ter eru fáir og teir eru í allir slag hava ein bita av kakuni teir góðu kundarnum tí her er fíggjarstovnar og tryggingarfeløg og onkur av hoyringsfvarunum siga tað ati vist mann ikki ger eina radatiónsskipan í føroyum summi mæla frá at mann ger hana aðrur vilja hava hana sjálvandi ja so ger mann tað at mann at mann forðar ávísin grannskoðrarvirkin fyri at kunna útina grannskoðan av fyritøkum tí at loyvini hjá grannskoðarum sum teir hava og tað fáa frá fíggjarættirlitinum til at fremja grannskoðan hon krevur tað at ter eisini gera praktiska grannskoðan inni á grannskoðaravknu og sjálvandi vist tað bara eitt virkim sum sitra teimum flestu peningastovnum og figingarfelag í føroyum so hava aðrir kjanaslur vera við og teir yvir tí koma ati fáa trupulleikar við ati at at grannskoða ela fáa á sletki møguleika fa al grannskoðan til at missa loyvini og so hevur mann faktist eittir faktar munopol aftur í føroyum og tað er væl ikki tað mann ynskir og eg síggi eisini tað at atvinnumálaráði í sínum síni staðfesting av hoyringsvarunum millum annað heldur fast við at hetta verður ein ting sum ikki verður broytt at mann kemur at halda fast við ati at brúka has eina slíka drotatiónsskipan øll hendan lóggávan her sum tilsamans er upp á knappar hundrað og hálvfjerðs síður hon snýr seg í veruleikanum um teg at okur í føroyum dagføra okra okkara lógarvert tá tað kemur til grannskoðarar eftirlit tá tað kemur til grannskoðanar prortukol hevur hevur l miln annað sagt tað at tað hevur ikki kravt hjá størrum virkin longur at hava eina grannskoðan á portekol viðskyldarætt tí at mann í stórum virkin eisini innan innantrysu s hevur eieina grannskoðanar eind sum verður útvald við við søkunu fólki innan fyri innan fyri felagið til at gera grannskoðanir eftirlit eisini og og tískili og her stendur eisini tað at mann tað eru serligt fólk sum sum sjálvandi verja útvaldið við teimum førleikunum sum nýtsla til fyri okkum at vera við í tí eftirlitinum tað var eistngjørt vart við í onkrari viðmerking her ati at mann ikki spesifikt sigur hvat fyri fólk tað snýr seg um tá tað kemur til tað vlið av grannskoðanum ug eftirliti innanhýsis og har tosar mann sjálvandi um fólk sum sum til dømis fíggjarleiðaru og onnur við ymiskum øðrum førleikum sum sum kunna vera við til ati atgera hesir kanningarnar eitt annarð ting sum eisini man gera í hesi vinnufelagslógini tað er tað at mann mann ger nakrar tillagingar soleiðis at mann í lóg og eisini leggur nøkur ting yvir tilskrásetingarmyndugleikan í føroyum til at taka sær av eg mein tað var seragóð um ma ger í sambænd tað sambært lógini her tikna rætta meg landstýrsmaðurnviski skinar porkert men eg mein atmann nevnir tað at mann mannleggur nøkur nøkur ting yvir til skrásetingarmyndugleika som mann hevur í dag hesini skrásearu eftirlitið hevur hevur eftirlit við grannskoðarum g hevur eftirlit við teirra útbúgvingum og hevur eftirlit við teirra endurútbúgvingar tíðin eisini sigur soleiðis at grannskoðarar hava álagt við lóg at teir innan fyri eitt fasttíðarskeið allirn skuldu hava eitt ávíst tímatal í endurútbúgving fyri at kunna halda seg til til sítt yrki og og kunna klára atiatrøkja sínar sínar sínar skyldur til fullnar og fylgja við tíðini innan fyri øki eitt annað sum eisini verður gjørt vart við her beint er tag ein stutt tíð at tosa íð tígju minuttir ísamaband við sovrgt mál men eg kal royna at fáa onkurt annað vag afturat eitt anaðsum er nvnt ter taðr taher við at ein grannskoar kann verða frásettur sjálvandi situr ein ein grannskoðari til ein ein nýggjur er valdur og tann grannskoðarin sum sjálvandi situr ella fela tað felagið hevur plykt til sjálvandi at yvirdraga ælla tí neyðugu infirmatióna sum tað hevur av av relevans til ta nýggja sumtekur yvir og og har við tryggja tað at at alt tað gjøgnumskinið sum skal til í einum felagi og vitanum verður førd yvir til tað nýggja virkið sum tekur yvir aftan á hann ella tað nýgja grannskoðaranum tað var eisini sagt tað ati at partaeigarar kunnu við eini minnilutakravi altso fimm prosent kravi við dómi fáa frásettan grannskoðaran vist eru ávísu viðurskifti sum tan meta ikki eru nøktandi og tá ver tað so tá ið tann tn tann dómurin er er er er er útritin ella fallin av viðkomandi so eventíelt má má leggja frá sær vis tað vísir seg at hesin er minnilutin hevur æftir sínum pástandum tað er sjálvandi nógv annað at tríva í her vð sambandvið tú eisini bøturnar tað verutað ta verður hugt up at ta við bøtum til grannskoðarar og grannskoðarar virkir í løtuni er tað soleiðis at bøturnar eru trý hundrað túsund krónur til hægst wi til til grannskoðarar og seks sjey undrao hlvtrýss túsun til grannskoar virkini har verður mælt til at tað verður hækkað frá seks hundrað til grannskoðarar og eina komma fimm millión til grannskoðarar virkir og har meta teir sum hava gjørt hoyringssvarini atføroyar er eit lítið land og og mann metir tað at hesar upphæddirnar ikki samsvara ordiliga við tað man metar at tðer forstórar og men tað verður eisini sagt í hesum her artikkul tretivu í esdirektivunum ati at at mann skal sjávandi hyggja eftir hvussu stórt ta brotið er sum verður framt soleiðis at at tað e proporionalt við tað sum skal betala tað var eisini nevnt herpandi at tr skráseting tað er skrásetingin sum kemur at hava við ella eftirlitið er yviri á skálatrøð sum kemur at hava við hesi her mánini at gera og sjálvandi eru tað eisini teir sum koma inn í tí tilfarlignum sum hevur ter at gera og og skula forhandla seg fram til vistu tað er neyðugt at finna út av eina nøktandi mót ella og áseta eina sekt visti tað sum tað snýr seg um eg veit ikki hvussu nógv annar eg kann siga um hetta málið her hetta sjálvandi øgiliga øgiliga rúgvusmikið mál sum eg kundi trivið í nógv onnur ting men tíðin er er við at fara hjá mær her men eg vil hvussu siga at í samband við máli geva tí eina góða viðgerð í í vinnunevndini har tað kemur og fáa tær neyðugu innkallingarnar inn sum soleiðis at at nevndin fer te neyðugu kunningina sum skal til fyri at at viðgera málið á nøktandi hátt men sum sagt eg vil enna eina fer heita á á landsstýrismanninum og á hansara umsiting um at tá ið mann kemur við so stórum málnm sum hesun her á tingborð at tey tingfólkini sum skulja viðgera málini hava ein kjans til at gera taðup á nøktandi hátt og tað fáa tey bara v við at kunna fáa eina ordiliga greiða uppsmerng av av ella resme av av lógarverkinum hvat ið eru tey viktigastu tingini at líkassum hyggja uppá her og og og fáa viðgjørt tá ið soðnar mál koma takfyrihara formaður