Kristianna Winther Poulsen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-03-15
Topic: 1. viðgerð LM-116/2021  Uppskot til samtyktar um virkisætlan fyri skipaða endurnýtslu og ringbúskap
takk fyri ja og tað verður so hetta uppskotið um eina virkisætlan fyri eina skipaða endurnýtslu og ein ringbúskap sum er til viðgerðar og hetta er eitt uppskot til samtyktar sum bjørt samuelsen og hervør polsdóttur vegna tjóðveldið hava lagt fyri tingi tær skriva í hesum uppskotinum at tað er tørvur á at land og kommunur leggja greiðar ætlanir fyri einumringbúskapi har brúkt tilfar og tilfeingi heldur enn at verða beint burtur brent ella sent av landinum kann endurvinnast eg haldi eisini hetta er eitt ósera áhugavert uppskot sum tær bar at koma við tí hetta her við ring búskapi tavil siga tí sirkulera búskapinum har tað í umment av tí linierar búskapinum har tú keypir og tú brúkar og so tveitir tú burtur so verður tað til burturkast meðan í tí ring búskapinum til sirkulera búskapinum har endurnýtir tú tú sinnir ein máta har tú kanst endurnýta tilfeingi tær vørurnar sum tú keypir og tað haldi eg teg at vit hava brúk fyri at fokusera p meira upp á í dag vøksturin í heimsbúskapinum og vaksandi fólkatalið í heiminum tað elvir sjálvandi til ati tað verður ein øktur globalur eftirspurningur eftir vørum eftir tilfeingi og tað verður ein vaksnandi nýtsla og hetta kombinerað við okkara mentan sum eg haldi er øgiliga eyðkend av tí at tú brúkar og so blakar tú burtur hetta er ikki burðardygt í longdini vit hava tørv á nýggjum loysnum um vit skulu tryggja burðardygd frameftir og tað hugsi eg hóast vit ikki hava gjørt so nógv við tað her á landi sum vit áttu so hugsi eg at vit meira eon meira innsíggja hetta er neyðugt so eg haldi akkurát sumtingkvinnurnar siga í hesum uppskotinum at vit eiga at menna ein ringbúskap og vit eiga at læra okkum eina nýggja tilgongd har ringbúskapur er grundarlagið undir okkara nýtslumynstri altso ringbúskapurin snýr seg sum sagt um at halda tilfari og vørum ella úrdróttun í búskaparligu ringrásini so leingi sum yvirhøvur gjørligt og við so høgum virði sum gjørligt tað snýr seg altso um tað øvuta av fatanini av teiri li virðisketuni sum framleiðir ella útvinnur tilfeingi sum síðani endar eftir at er brúkt sum avfall ella sum burturkast og við einum ringbúskapi so er møguleiki fyri at tað tilfeingið sum annars hevði endað sum burturkast tað kann endurupptakast virðisketuna og í framleiðsluna so talan er um antin endurnýtslu av tilfarinum ella at burturkastið verður minkað við vørum ella við ítróttum sum kunnu umvælast ella uppstaðast forbrúkarin skal kunna koma aftur við vøruni til umvælingar og eg haldi at tað er áhugavert í hesum sambandi at hugsa um at í dag øll húsahaldsstovn til dømis er tað okkurt gal við uppvaskimaskinuni við vaksmaskinuni bara tað sídav hvat er galið kann kanska kosta helvtina av tí sum tað kostar at keypa eina nýggja so eg haldi at yvirhøvur hava vit fobrúksmynstur sum eggjar okkum til at blaka burturkeypa nýtt heldur enn at royna at endurnýta og at umvæla alt tað sum vit sum vit brúka hvønntan einasta dag so tað kann mann so spyrja hví so er men eg haldi at hetta er eitt ósunt mynstur og eg haldi at vitvti klætt okkum atttað tað undurstøðukervið sum gjørdi at tað loysir seg betur at umvæla og endurnýta enn tað gera í dag so er spurningurin hvat vit kunnu gera hetta uppskotið hevur nógv nógv nógvar ja nógva uppskot um hvat er at gera vit vita tað at tað eru serliga nøkur øki sum skulu takast í mann skal hyggja eftir tá mann talar um hetta við ringbúskapi og øktari endurnýtsluog umvælingum tað er matur matspill í føroyum tað er stórt tað er øgiliga øgiliga ógvusligt tað vísir seg at úti við tretivu prosent av tí tilfarinum sum verður brent uppi á brennistøðini tað er matur eg hugsi at í dag er tað eingin sum hevur enn góðan smakk í munnum við at hugsa um tað hvussu nógvur matur fór burtur ella lívstongum og hetta haldi eg at vit veruliga eiga at taka í álvara hetta er so eisini ein partur av hesum her við ringbúskapinum nakað annað er húsarhaldsvørður hetta var eg so inni á hetta við heldur enn at keypa nítt at reparera og fáa teir umvældar hvussu kunnu vit skapa møguleikar fyri tí tí sum eg segði fært tú onkran heima at hyggja eftir uppvaskimaskinuni som vís tað seg ofta at rokningin er upp á kanska hálvtrýss prosent av tí sum tað kostar at keypa eina nýggja uppvaskimaskinu tað er ikki rætt tað haldi ikki rætt og tað hugsi eg faktiskt at vit øll tað er ikki nakað sum sum sum eigur at vera so og tað krevur hugsi eg at mann eldurhugsar okkara nýtslumynstur júst sum hetta uppskotið leggur upp til byggivinnan er eitt annað dømi um eitt øki har ið stórar stórar broytingar kunnu gerast í mun til hetta við endurnýtslu har nevna tingkvinnunar at tað er eitt av teimum størstu økjunum har ið broytingar er fara fram og eg eog a eer í øllum førum eitt arbeiði í gongd í kommununi har vit byggja eina eina skiljuhøll har uppi at kjalla hetta arbeiðið er farið í gongd og tað er júst hetta sum sum tingkvinnurnar siga góður møguleiki fyri at skilja eisini byggitilfar men alt tað tilfar sum verður verður sum vit ikki skulu brúka mær vit eiga at seta krøv um og at skapa góðar møguleikar fyri at hetta verður skilt við tí endamáli at at at tað fer í í endurnýtslu og so er tað til dømis innbúgv tað er klæðir tað er pakkitilfar eisini tað er eisini eisini øki sum har rúm er fyri stórum forbetringum og serliga má eg við ringum smakki munnunum nevna at akkurát klædnaframleiðsla er eg haldi aftan á olju er tað tann næstmest dálkandi og resursukrevjandi framleiðslan sum er og har má eg siga at eg eri ein av súndarunum eg keypi alt for nógv klæðir tað átti ikki hat gjørt hinvegin er tað gleðiligt at vita at tey nógv ung í dag sum heldur enn at keypa nýtt tey fara til dømis undir reyðakross ella í aðrar endurnýtsluhandlar sum eru í øllum førum her í havn tær eg eisini runt um landið og brúka heldur tey endurnýtsluklæðini tað eru tað er í øllum førum ein ein gongd sum vit síggja millum ungdómin so eg hugsi at tað tað kann tað kann betrast á tí økinum eisini so men eg haldi at sum heild er hetta itt sera áhugavert uppskot hetta krevur nøkur tiltøk sumtingkvinnurnar eisini nevna og eg haldi tað athetta er nakað við sum altso almenni myndugleikarar eiga at taka nógv nógv størri álvara vit gera eitt arbeiði kommununi og vit hava fokus á tað og tað er er gott at lesa at eisini løgtingið er sinnað til at taka taka hetta stríðið upp tíverri verður so ikki við í framhaldandi viðgerðini men eg vóni at hetta fær fær eina góða viðgerð í rættarnevndini har tað fer sotak