Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2020-09-15
Topic: 1. viðgerð LM-019/2020  Uppskot til løgtingslóg um um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn (Bústaðir byggja 400 leigu-, luta-, lestrar- og vardar íbúðir kring alt landið)
ger málið um at geva bústøðum heimild til at taka upp lán fyri at kunna fara í byggja hal tað vr nevndar luta lestrar eldra og eitt fjórða íbúð láellatað tað verur agt upp til í uppskotinum at tað skal kunna takast opligatiónslán úr føroyum tað vsa frá føroyskum veitarum upp á fimm hundrað milliónir svarandi til eittamtal av íbúðum upp á umleið fýra hundrað ønú veit eg ikki ordiligani hvussu eg skal grýpa hetta her an sjálvandi eg veit at elsbet mersetes gunlegsdóttur er á á veg inn í tingi við einum uppskoti um akkurát tað sama altso at geva bútøðunheimild til at taka upp lán eg veit ikki hvussu stórt hvat hvat liggur í uppskotinum tað veit ikki neyvt enn meni tað verður so í hvussu so er nú í heyst hetta uppskotið verður koyrt í trivnaðarnevndina hvar okur sjálvandi fara at viðgera tað væl og virðiliga ø fyri at tríva eitt sindur aftur í hvussu eg kundi hugsað mær at bústaðir og og og serliga hvussu mann skuldi fingið pengarnar at strekt mest møguligt so haldi eg at hetta her við lutaíbúðum og tað verðu eisini nevnt í hesum uppskotinum luta íbúðir og luta íbúðar feløg verða nevnd positivt um mann velur rfrábústøðum til dømis almenna bústaðarfelagnum at fara inn á lutaíbúðar konseptið tað sum í danmark verður rópt andilskonseptið so hevði mann fingið pengarnar eitt strekt so ómetaliga nógv longur enn hvat ið teir vildu strekt um tað bara var vanligar traditionellar leiguíbúðir tí tá skal bústaðir leggja ein nógv minni part av fíggingini enn teir skula í einari trationellari leiguíbúð eg meini at teir koma inn við eini fimmogtjúgu prosentum og so kemur tann sum keypir kemur inn við einum fimmogtjúgu prosentum og so kemur bankin kanska typiskt inn við við hálvtrýss prosentum tavisi at mann avdekkar váðan yvir fyri hvørjum øðrum ø soleiðis hevi pengarnar kunna strekt øgiliga langt eg dámi øgiliga gott lutaíbúð ar konsepti eg veit at mann ger nakrar ltíbúðor norðuri av toftum akkurát nú og eg veit at tað verður arbeitt við einum luta íbúðarfelags suðuri í vági eisini beint nú øh tað er hvussu so er ein ein veg ein vegur ið okur kunnu farast hvar sum okur ikki hava prøvað fyrr tað er spildurnýtt í føroyum fyri at koma aftur til hetta her kjakið um um alment privat tað er eitt sindur tað er eitt sindur eg vil ikki siga mann m mann stendur ikki skotkrøvum men men tað er líkasum við at blíva ein ein koma riligión í hetta her við alment privat alment privat tað kann ialtso okur kunnu ikki unnvera nakran av kurtinum visti ukur taka til dømis íbúð á marknaðin milu danmark hvar eru umleið fimmogtjúgu prosent av av teimum samlaðu íbúðunum tað eru almenna leiðíbúðr talið í norredus svøríki nakað minni men men allíkavæl so er ta tvey siffrai prosenttøl sum eru eru almenna leiguíbúðu typiskt er ta er tað kommunan sum gevur ein vissan stuðul tað kann vera í form av grundøki ella beinleiðis stuðul til til alment byggjarí ímóti tað at tey hava ávísangarætt til ein part av hesum her íbúðinum er tað nakað galig í tí nei tað haldi eg fyrisovuð ikki joneli poulsen var inni á hesum her við viðavkastinum sjálvandi um tú tekur avkast og tú tekur eitt avkast upp á átta prosent ella sjey prosent í staðin fyri trý prosent og tú deilir tað út ella tú kapitaliseraðr tað út yvir tretivu ár so blívur tað ein vesentiligur munur í leiðukostnaðinum stjórin í bústøðuri hevur veri úti og og sagt at tað bleiv túsund krónur um mánaðn tað havi eg einki belegk fyri at ateg havi ikki eftirroknað tað tí eg eg kenni ikki teirra kalkylur hvussu teið rokna tað so so tað verður ein ein pástandur men men tað verður dýrari sjálvandi verið tað dýrari og okur eru ymisk okur hava ymiskar inntøkur í føroyum ein arbeiðsmaður hevur typiskt eina verri inntøku enn anakademikar soleiðis er tað bara eg havi ikki forstáilsi fyri teimum sum sum royna at at at fyrigikla nøkrum nakað annað enn at tað sjálvandi skal tað vera ein deferensiering í leigibústaðarmarknaðinum tað er eingin ivi um at tað er ein marknaður fyri nøkur sum hava eina hægri inntøku og so er tað marknaður fyri nøkur sum hava eina lægri inntøku soleiðis er tað bara og tat ikki fara at blíva bygdarí vági eg kann taka eitt dømi í vági okur hava fýra privatar leiguíbúðir sum eru bygdar innan fyri tey síðstu fýra árini okur hava seks almennar sum eru bygdar innan fyri tey síðstu átta árini har byggja teir altso privat og almenn síðum síð og eg veit at fýra eru í gongd afturat í vági so tað ber tað ber væl til so hetta keklið um um alment privat eg haldi at tak upp í grav að tað eina ferð í med alla og so bara hyggja eftir tørvinum tí reella tørvinum sum er í landinum eitt sum eg havi ella ella eitt sum er eri inni í í í einum einum almennur skil har hevur tú ein leiðukostnáð sum er útreiðslur bestemtur tað v seð ta hevur ein fullkomiliga fastlastan frymil fyri hvussu útroknar tú leiðina og hvussu verður hon ár fram í tíðina so mann kann siga tað at tann leiðan hon er ikki bestemt av konjukturunum í landinum tað er øgiliga avgerandi fyri leiðiprísin á tí privata marknaðinum hvussu konjuktururin er í einum brennandi hákonjukturi so kunnu prísirnir fara rættiliga skjótt uppeftir meðan teir tá hjá einum almennum bústaðarfelag so liggja teir statiskir tí teir eru útreiðslurbestemtur og lán og alt tað tað er alt fastlagt taðvilsia útrokningarfrymilin er fastleistur hinvegin so kann tað koma ein lágkonjukturur hvar ið tú hevur fólkafráflyting og annað so kunnu sjálvandi prísirnar hjá tí almenna fara niðureftir men typiskt tá mann tosar bústaðarpolitikk so tosar mann altíð at tað er ein vissur vøkstur í samelagnum og ikki ein visminking í einum samfelag so alt annað líka so vil tann privati tann privata leiðan verða nakað ótryggari fyri tann sum leiðar og tað er eisini eitt viktigt peng tá ið okur tosa bústaðarpolitikk tí havi eg ongantíð akseptera tað at tú javnsetir fullkomiliga eitt alment also alment neti byggjarí við eitt privat byggjarí so tað haldi eg at okur kuldu eisini fara og viðgera tá okur fáa heta her málið upp í í trivnaðarnevndina annars so er tað sum sagt soleiðis at samgongan kemur við sínum uppskoti nú ein av fyrstu døgunum og nú segði onkur her í salinum í áðni at at vit vit hava einki hoyrt um tað men tað meini eg at mann hevur hoyrt um eg haldi at tað hevu verið alment tað her veruð lagt alment fram eisini hvat ið mann ætlar og hvussu mann ætlar og hvussu nógv mann ætlar so so so kanska ber hetta her uppskotið eisini eitt sindur brá av at man nú skapar líka hava eitt sindur av av profilering upp á seg sjálvan áðrenn samgongan kemur við sínum uppskoti men tað verður so bara tað sum tað verður takk fyri harra formaður ja so er tað nakrar viðmerkingar fyrst er ta aksel v johannesen gersuvæ