Beinta Løwe Jacobsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-11-04
Topic: Uppskot til  Ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af visse bestemmelser i forskellige love om ændring af lov om finansiel virksomhed
ja takk fyri harra formaður hetta er uppskot til samtyktar um at fáa útbúgvið fleiri námsfrøðingar løgtingið eitir á landsstýri um at kanna møguleikar fyri at útbúgva fleiri námsfrøðingar og viðgera um tørvar er á tveimum útbúgvingum við serkunnleika ávikavist dagstovnsøkinum ávikavist dagstovnsøkinum og í sernámsfrøði og at leggja eina frágreiðing um hetta fyri løgtingið og tað er høgni hoydal siri stenberg hørvur posdóttir beint á løgu bjørt samuelsen og pálla reynatúgvu løgtingsfólk fyri tjóðveldið sum hava lagt hetta fram harra formaður tað er alstórur tørvur á at fáa útbúgva fleiri námsfrøðingar til at røkja tær tænasturnar sum eru og vera neyðugar bæði nú og komandi árini og heft er galdandi bæði í kommununum og hjá landinum hesin átrokandi tørvurin hann sær eisini út til bara at vaksa tað er javnan neyðaróp hjá foreldrum stovnsleiðslum og øðrum sum vara av um at t mangla starvsfólk og tað sóu vit so seint sum í fjølmiðlunum í gjár og støðan hon er eisin so mikið álvarsom at dagligu tænasturnar í nógvum førum eru tær ávirkaðar og skerdar og tað merkir at fólk ikki fáa ta hjálp tey hava tørv á ella tað tænasta sum teimum tørvar samstundis sum strongd og annað ávirkar tað arbeiðið sum verður gjørt og hetta er eini keðilig ringrass sum at broytast eisini á nástfrøðiliga eikini hjá landinum gdemr barnaheimum serstovunum og sambýlum verkstovum og øðrum vís ta seg at tað verða trupult at fáa nóg mikið av skikkaðum starvsfólkum hesin málbólkurin er viðbrekin og hevur sjálvsagt tørv á dugnaligum og væl skikkaðum starvsfólkum og góða gongdin í samfelagnum har vit gerast alsamt fleiri honog samstundis sum miðalaldrin eisini hækkar og arbeiðsloysi er lágt tað setir eisini krøv til framtíðar dagstovna øki og til serstovnsøkið hjá landinum krøv sum vit eru førur fyri at møta útbúgvingarligan tí vit kunnu útbúgva hesi fólkini í føroyum og tí at nógv fólk søkja inntil hesar útbúgvingarnar løgtinguð hevur viðgjørt eitt líknandi uppskot áður tað var eisin frá tjóðveldinum tað var í fjør uppskotið tað fekk góða viðgerð hóast tað var felt og nógvar týdningarmiklar upplýsingar komu fram undir viðgerðini og semja var um at taka hetta týdningarmikla arbeiðið upp men tað bendir øgiliga lítið á at arbeiði komið nakra veg og tí velja vit í tjóðveldinum ot leggja uppskotið fram aftur tølini frá fakfeløgum vísa eisini at tørvurin longu nú er rættiligani stórur av starvsfólkum og tað hevur eisini verið alment frammi at almannaverkið hevur trupult við at fáa nóg mikið av skikkaðum starvsfólkum almannaverkið upp hevur upplýst fyri trivnaðarnevndini áður at seksogfjøruti prosent av samlaðu starvslýsingunum frá stovninum eydnaðust meðan fimmogtretivu prosent vóru úrslit av leysar og nítjan prosent ónøktandi so mann kann siga at hetta er ein øgiliga stór trupulleiki sum gongur og tivir tænasturnar og upplýsingar frá pedagogfelagnum tá eisini vísti at talið av nýggjum námsfrøðingum sum koma út av fróðskaparsetrinum bara v vigar upp móti talið á námsfrøðingum sum fara frá eitt nú fyri aldur harra formaður dagstovnsøki og sernámsfrøði eru sergreinar hvør sær í grannalondunum okkara eru hettar ymiskar útbúgvingar onkrastaðni er tað tríggjar útbúgvingar har eisini ein er á skúlaøkinum men í føroyum so hava vit eina felags útbúgving fyri námsfrøðingar í grannalondnum síggja vit at útbúgvingarnar eru sundirbýttar í barnapedagogar og sosialbdagogar og hetta her gevur góða meining eisini hjá okkum tí økini eru ymisk og tørvirnir eru ikki teir somu hóast tay felags grundstøði og hóast tað eru felags undirvísing sum kann geva góðan meining og í grannalondunum er mann eisini farin frá eini broytt fevnandi útbúgving til heldur serútbúgvingar barnagarðstilboðið skal byggja einá námsfrøði sum skapari rúmd og lærumøguleikar fyri øll børn at mennast og mentast í umsorganarliga tryggum kørmum dentur er lagdir á spæl og at menna undran og forvitnið hjá børnum dagstovnøki er skipað í lóg fyri c og somuleiðis eru serlig námsfrøðiligur stevnumiði sett fyri dagstovna øki har er eisini eitt dagstovnará og tí síggja vit at tað er ein skilnaður millum serstovna og frøðilig øki taka vit so serstovnøki ella sosial pdapedagogiska øki so er starvsøki bústovrnar sosialsúkriaog stuðulstænasta og annað hetta er eitt heilt annað starv enn á barnagarðsøkinum og tú krevur eisini aðrar førleikar starvsøkið er í stóran mun til vaksin ella hálvvaksin fólk við serligum avbjóðingum sum krevja serliga fakligar vitan tað verður seg innan fyri sykeaturi ella menningarórógv ymisk brek ella aðrar avbjóðingar og tað er eingin ivi um at hesi bæði økini tey eru líka týdningarmikil men tey eru bara ymisk og tey krevja ymiskt ogtí er tað eisini ivasamt um tað ber til at fáa nóg góðar dygd í bæði økini við somu útbúgving altso bara við einari útbúgving og fyri at gera eitt ygdargott grundarlag fyri góðskuni á báðum økinum hevði tí verið skilagott at viðgjørt um tvær útbúgvingarleiðir betur høvdu nøktað tørvin í føroyska samfelagnum tí vit vita at tørvurin á námsfrøðingum fer bara at økjast komandi árini barnatalið er vaksandi tað kunn vit sjávandi fegnast um almannaverkið skal byggja nýggjar stovnar og nýggj lóg um almannatrygd og tænastur er samtykt og sett í gildi hesi fara bara at økja um tørvin á námsfrøðingum sum vit frammanundan hava ov fáar av vit hoyra eisini at normeringarnar á dagstovnsøkinum tær eið hækka og tí snýr tað seg fyrst og fremst um at gera skjótt av og tryggja at vit kunnu taka fleiri inn í útbúgvingarskipanina tí um vit blíva við at bíða so kann tað gerast rættiliga nótrupult at taka fleiri inn tí ein partur av útbúgvingini eru eisini starvsvenjing sum krevur at útbúgving starvsfólk standa fyri tað vil siga at hava við ikki útbúgving starvsfólk jamen so kann vera torført torført at fáa lesandi út í starvsvenjing og lat mág siga sum so at og longur vit bíða truplari verður henda ringrásin at bróta so góðskan í teimum námsfrøðiligu tilboðunum men eru í stóran mun treyt av hvussu væl starvsfólkini eru fakliga skikkaði og tí eiga vit altíð at miðja eftir hægstu fakligu góðsku til børnini hjá okkum og til borgarar annars sum tørva hesaá tænastu og hugsanin íð hesum her uppskotinum er at landsstýrið tryggjar at vit fáa útbúgvið fleiri námsfrøðingar og viðgera møguleikan at fáa settær tvær ymiskar pdagútbúgvingar í verk og hetta er ikki fyrstuferð vit leggja hetta her uppskotið fram men vit hava so valt at gera tað einaferð afturat tí samgongan sum nú hevur sitið í skjótt hálvt fjórða ár hevur at kalla einki gjørt við hettar takk fyri harra formaður sirit