Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-11-08
Topic: 1. viðgerð LM-028/2021  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um áseting av skatti (Sólseturásetingin verður strikað)
forkvinna hetta málið snýr seg um at strika eina sólseturáseting sum merkir at mannja ella hetta snýr seg um um tann skatta ella ta brottu skatta skipanina sum undanfarna samgonga setti í verk har sum tú kansn langtíðar leiða upp til hundrað túsund krónur skattafrítt tað var ein skipan sum fyribils hevur virknað til og við einogtretivutu tólvta í ár og tað krevur sjálvandi at mann ger nakað við tað vissi mann ætlar at skipanin skal hava virknað framhaldandi og tað ætlar landsstýrismaðurin og tí taki eg undir við men landsstýrismaðurin ætlar at vit nú skulu broyta lógina soleiðis at hon kemur at hava virknað í allar æðir vissi ikki onkur aktivt tekur hana av aftur og tí eri eg stertímótir eg haldi at í staðin skulu viti fáa hesa lógina at virka nøkur ár afturat og so taka tað aftur upp til viðgerðar tað var nemliga soleiðis at tá ið málið upprunaliga kom í løgtingi tá ið kristina háfoss legði tað fram tá varð tað eisini lagt fram sum ein varandi skipan og tá broytti vita nevmliga í fíggjarnevndini til at hava eina sólsetursáseting sum merkir at løgtingið má fyri halda seg til hesa lógina aftur vissi hon framhaldandi skal virka og tað gjørdu vit út frá tí sannføring at hendan lógin er sett í gildi í mun til tann serstaka stóra bústaðartørvin vit hava í løtuni og vónandi fáa vit hvussu e lutvíst loyst hendan stóra bústaðartørvin soleiðis at hann ikki nógv ár fram í tíðina veru so ekstremur sum hann er nú vissu vit hyggja aftur í tíðina so skulu vit ikki meira enn eini tíggju ár aftur í tíðina so stóðu stórir íbúðarbygningar tómir har sum ikki var áhugi at keypa og tað hevur verið eyðmerkt h okkum í føroyum at at tíðirnar svinga nokk so ógvusligt og tí er tað slettki óhugsandi at vit aftur komu í eina støðu har sum vit ikki hava brúk fyri hesari lógini og hat tað er ein serskatta skipan og eg haldi altíð at tað er eitt gott prinsipp at løgtingið tekur sovornar serskattaskipanir upp við jøvnum millumbilum soleiðis at mann tryggjar sær at lógin livir upp til sítt endamál eg kundi nevnt fleiri dømir um serskattaskipanir sum ikki verða avtiknar tí at eingin tímir at vera tann ópopulerið politikarin sum tekur nakrar skattað fyri megmunir frá nøkrum borgarum og tí haldi eg avgjørt at vit skulu halda okkum til ta meginregluna at ata lógin skal virka nøkur ár á gangin og so taka vit tað upp hava vit brúk fyri hesari lógini framhaldandi ella hava vit ikki tað tað er eisini tað sum hoyringspartarnir í ella tey tey sum koma við hoyringssvari siga tað er lutvíst arbeiðsgevararfelagi og lutvíst kommunufelagi er eisini ein privat persónur sum kemurí einum hoysvari og hann vísir eisini á nøkur viðurskiftir til dømis at at vinnulívið kann vera við sviður so upp á tann mátan at hendan lógin er ikki galdandi fyri útlagið til vinnulívið tðhevur heldt ikki verið endamálið men mann kann ímynda sær at upp á sigt kann ein sovorðin lóg koma at skeikla marknaðin í tí løtu at at tað ikki er so stórur tørvur sum tað er nú á leiði bústøðu so fáa vit eisini útgreina nøkur viðurskiftir í viðmerkingunum sum eg haldi er fínt millum annað tað at hetta er bara galdandi eina ferð per persón tað er ikki soleiðis at tú kant keypa tær hús upp og so leiga út skattafrítt fyri hundrað túsund per hús óðansæð hvussu nógv hús toð leiðar út so er markið hundrað túsund krónur p á sama máta vist ta eru fleiri eigarar um eini hús so er tín partur lutfallið altso tú eigur eini hálv hús saman við onkrum øðrum so er tín partur maks hálvtrýss túsund krónur eg havi hug at koma inn á eisini nøkur onnur ting sum kommunufelagið eftirlýsir kommunufelagið vísir á at mann hevur brúk fyri fleiri átøkum millum annað hetta her við hesum her góða tænastugjaldunum sum kommunufelagið ynskir at fáa sett í verk sum vit í framsókn hava sagt at vit púrasta taka undir við tað er nemliga soleiðis at vissu tú eigur eini hús í eini kommuna har sum tú ikki hevur bústað so er tað so er tað íbúgvarnir í tí kommununi sum rinda fyri at tú fært vatn loac el tilbúgving tú fært ókeypis meðan íbúgvarnar á staðnum rinda ígjøgnum kommunuskattin tað haldi eg er sera órímiligt og tí haldi eg at kommunur eiga at fáa heimild at taka tænastugjald frá teimum borgarum sum ikki rinda í kommunuskatta rinda skatt í kommunuskattin í kommunukassanm orsaka og eisini er tað soleiðis at visti mann eigur eini hús í eina kommunu sum mann ikki hevur bústað og tú leigar tey húsini út til turistar so er tað kommunan har sum tú hevur bústað sum fær ágóðan av tí skatti sum tú betalir av tí leiðuinntøkuni hóast kommunan har sum húsini standa ber kostnaðin av vatni renevatión tilbúgving el og so víðari eg haldi veruliga ikki at tað er rímiligt og serliga tí atð oftani eru smærri kommunur sum hava lutfalsliga nógv hús í bygdini sum íbúgviníbúgvar í øðrum kommunum eiga so er ta eitt annað nokk so brandfarligt evni sum kommunufelagið tekur upp og tað er hetta við bústaðarskyldi og eg má siga at at bústaðarskylda upp á verandi hús tað eri eg sterkt stórt ímóti eg haldi at eiindómsrætturin er ella ognarrætturin er nokk so grundleggjandi hann skal ansa væl eftir og tí haldi eg ikki tað er rímiligt at mann frá landsins myndugleikum leggur bústaðarskyldu á eina á ein bústað sum mann hevur ognað sær við øðrum treytum uttan bústaðarskyldu men eg skilji sera væl kommunur og tað verður sagt beinleiðis í hoyringsskrivinum frá kommunufelagnum at kommunur ættra sær við at stykkja út tí tað eru bangin fyri at hesi húsini enda sum summarhús hjá fólki sum als ikki búgva í kommununi og tí haldi eg at mann eigur at taka upp at tá ið ein kommuna ger nýggjar útstykkingar tá er tað jú ein fyrsta ferð ognari sum kemur til vissu viðkomandi tá veit eg keypi hetta grundstykki við nei við bústaðarskyldi so haldi eg tað er ein onnur støða og eg haldi at tað er tað er ein skipan sum kundi skunda undir at kommunur stykkja meira út í tí vissu um at tær íløgur mann ger í at tað ikki endar sum summarhúsøkir hjá fólki sum slepkjaa bústað í kommununi hetta eru nøkur lutfalsliga simpul ting vit kundu gjørt sum heilt sikkurt hvør í sínum lagi høvdu skumpað tingini hvussu er eitt eitt vet rætta vegin annars bústaðartrotið er eitt av teimum størstu avbjóðingunum vit hava í løtuni eg haldi tað er ein skandala at felagið bústaðir faktiskt hevur ligið óvirkið síðani hetta landsstýrið kom til og eg eri sera spent og hopið virkuliga tað skal vera mín áheitan at bústaðir fer til verka beinanvegin tí tað hava vit brúk fyri í løtuni takk fyri frú forkvinna ja takk er