Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-10-08
Topic: 1. viðgerð LM-034/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um javningarprosent til almannaveitingar (Útsetan av javning)
takk fyri harra formaður tað tók rættiliga langa tíð tað tóku nógv nógv ár at fáa framt eina pensjónsnýskipan sjálvt um eg haldi allir flokkar høvdu verið partur av arbeiðinum í eg veit ikki um mann kann siga ein tíggju ár næstan tað vóru hvussu øgiliga leingi men tað eydnaðist so at fáa framt eina pensjónsskipan í seinasta samgongu har tað bleiv gjørt ein røð av broytingum og ein av broytingunum varð so at fáa lagt javningina í eina fasta liði tí at tað hevði verið so ójavnt við tí onkuntí var a javna onkuntí var hann ikki og prosentið var eisini ymiskt og man avgjørdi at hon skuldi fylgja einum brosentum frymili og at tað skuldi beginna frá fyrsta januar í einogtjúgu og tað sum okur so viðgera nú tað er so at útseta ta ætlanina í eitt ár fram til tveyogtjúgu so javningin fyri komandi ár verður null ætlanin var enlars at pensónar skuldu javnast tað bertíðir faktisk at hækka við einum miðal tali av prís og lønarvøkstri tað tað bleiv akkurát sum tað tað tað fasta sum tað skuldi fylgja tí at tað sum mannhevði upplivað áðrenn frammanundan tað var at pensjónin var nokk so úttolað allar veitingarnar tí tað hevði ikki ordiliga fylgt við ø og hetta er so eitt spariuppskot og við tað at mann útseti javningina so roknar mann við at spara níggju og eina hálva millión veitingarnir hava verið úttolaðar tað vita okur av tí at javningini verður so ymisk og tí var tað eisini gleðiligt at mann fekk semju um at fáa akkurát tað í eina fasta liðið eg meini at øll vóru samd um tað uppskotið sjálvt um mann ikki var samdur um alla pensjónsnisskipanina prísur og lønir hekka árliga tigu lønarsamráðingar alla tíðina men tað gera veitingarnar ikki eitt tað fyrsta uppskotið sum et nækkran viðgjørdi á løgtingi tað varð eitt líknandi uppskot frá anikuolsen í tvey túsund og ellivu tá javnaði mann heldur ikki men tá gjørdi mann so broytingar í skattinum í flatskattinum sum gav teimum hægstu inntøkunum túsundtals krónur í lætta um mánaðan samstundis sum mann ikki javnaði ella veitingarnar nú gev mann tað sama mann støðga javningini samstundis kal mann siga hevur mann ongantíð brúkt meira pengar tað var fylgt upp í eveit ki mnn kann siga ammur og kør men nú sær út til at vera nokk so slunkið í nógvum kassum mann viðger øgiliga ofta hetta her málið sum at tað handlar um at javna fólkapensjónina men tað snýr seg um nógv meira enn tað tí hetta er eisini einki barnastyrkur eitu barnapengar tuppihaldspeningur g barnaískoyti og so er tað sjálvandi fólk á pensjónum og tað e eisini fyrutíðarpensjónirnar sum hava verið rættiliga man kann iga minkaður í virði tað var ein stór hekkan í hægstu fyritíðarpensjónini men hinar báðar hava staðið nokk so nógv í stað ur hekkaði hesar fyrutíðar pensjónina túsund krónur um mánaðin og viðbot til ávísar pensjonistar er so eisini partur av tí sum ikki verður javnað okur í tjóðveldinum halda ikki hetta er í lagi tí hví skulu einki tey sum hava tørv á at hava barnapengar tey sum eru fyrrgia pensjonistar og onnur sum hava ssum pá einlannan máta er ringast fyri hví skulu tey ikki kunna fáa nakað meir og so og spurningurin er tað hevur mann nøkur onnur góð uppskot kann man siga sum hjálpir sama bólki að tað kundi so verið tað hav okur so heldur ikki sett nakað dømi um eg haldi spariátøkini hjá samgonguni venda fullkomiliga sosialt skeivt og tað haldi g ikki er rætt allar broytingar á sosialøkinum higartil hava verið til hava rakt tey sum onkursvegna hava minst men okur v altso tá eg fari at lesa hetta her sum blíma við at hoyra hesi her slagorðini sum vóru í valinum at pengarnir hava tað besta í vinnuni at hesu vinnan hevur tað gott hað ølt tað gott og sum var familjan líkasum slag orðið men hesin fólkini hava eisini familju so tað var ov umpimbært ikki allar familjur tað bleiv spurt úr salinum í áðni um hví okur javnaði pensjónirnar okur fingu hesær semjuna um hvussu hon skuldi javnast og okur hekkaði pensjónirnar munandi okur hekkaði fyrutíðarpensjónina tað dugi ikki t síggja nakrar ætlanir um nú kkaði fólkapensjónina ta hevr mast ta altíð gjørt men mann gjørt p á annan máta okur hekkaði tað meira til tey sum hava bara fólkapensjónir samhaldsfast at liva av soleiðis at mann fekk yvir fimtan hundrað krónur um mánaðir meira at liva fyri og gjørdu nakrar broytingar í heimsutrygdarlógini og fyri serliga fyri at gera geva fyritíðar pensjonistum ein bata og eisini okkurt vilð lætta til brillur og kringvarpstjald og sovíðari okur samtyktu at familjuískoyti sum eisini skuldu hjálpa teimum familjunum sum vórðu í truplast fíggjarligum korum okur hekkaði lestrarstuðulin sum eisini kom væl við hjá nógvum serliga tey sum eru kanska støk og lesa og hekkaði barnafrádráttin og okur gjørdu ein stóran skattalætta til lág og miðalønt og tað er tí at at spurningurin stendur akkrát sum eftir ja men tá ið mann nú ikki vil javna ella hekkað veitingarnar til tey fólkini sum hava minst eta tíman hevur okkurt annað gott í ermin til tey tað havi eg so heldur ikki hoyrt nakað boð um so eg haldi ikki at hesi hesi spariátøkini eru í ordan eg haldi eg haldi faktiskt ikki at mann egur at koma aftur at koma við teimum og í einum tíman ongantíð í lívinum brúkt meira pengar raksturin hevur ongantíð í lívinum verið hægri g havn spolar avstað eg eg tími ikki at nevna orðini sum hann brúkt t oman áðrenn takk fyri ja takk síðan fær steffan klein poulsen orðið