Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-09-14
Topic: 1. viðgerð LM-012/2022  Uppskot til samtyktar um viðlíkahald av almennum bygningum og landsvegakervinum.
gersoæja takk fyri frú forkvina talan er um eitt uppskot frá okkum javnaðarflokkinum sum jóhannes joensen vegna javnaðarflokkin hevur lagt fram og tíar at upskot til samtyktar og tað sum vit heita á løgtingið tað er soljóðandi løgtingið heitir á landsstýrið um at kanna hvussu vit sleppa av við eftirsloypið av líkahaldinum í landsbiðakervinum og almennum bygningum og leggja eina frágreiðing om ætlan um hetta fyri løgtingið tað er eingin ivi um ati vita øll tað eru bæði tey sum sita í samgongu nú og vit sum sita í andstøðu nú í alt alt ov nógv ár í áratíggjur hava brúkt ov lítið av peningi til viðlíkahald og tað saman aftur bæði á vegakervinum landsvegakervinum og eisini í teimum almennu bygningunum sum landið eigur at standurin er ikki altíð so øgiliga góður og sambært landsverk so verður sagt tað vit taka um vit taka landsvegakervið fyrst at vit hava eitt eftirsleip á trý hundrað og fimmoghálvfjerðs milliónir krónir í viðlíkahaldinum tað eru rættiliga nógvir pengar og har verður sagt at millum annað so er tað hundrað og hávtrýss milliónir til tunlar altso viðlíkahalda verandi tunlar og tað verður sagt at vit mangla eitt eftirsloyp á hundrað og hundrað milliónir til at asfalterað okkara landsvegir og fimmogtjúgu milliónir til ta prýr sum vit hava í føroyum at vilíkahalda tær og tað eru sjávandi rættliga nógvir pengar og so leingi sum vit halda játtanina har sum hon er í løtuni til viðlíkahald so kemur eftirsloypið at økjast og hetta eftirsloypið her tr unrað fimoghávfers miliónurm krónur tað er fyri nøkrum árum síðani allarhelst er tað nakað hægri í dag vit hava í føroyum fýra hundrað og fimmoghálvfjerðs kilometrar av landsvegi onkur av teimum eru sjávandi góðum góðum standi men nógvir av teimum eri ikki so góðum standi og nakrar av teimum eru faktiskt í heilt vánaligum standi meni tað sum landsverk sigur tað mán ganga út frá tag er rætt at altso fakliga so eiga vit at asfaltera vg ein veg fimtanda hvørt ár altso fimtan ár ímillum fyri at mann skal halda hann í rýmiligum góðum standi skuldu vit gjørt tað so kostar tað níggju hundrað milliónir krónir at asfaltera allar landsvegðinar í føroyum hom eg uldi gjørt tað her og nú tað skul vit sjálvandi ikki gera meni skulu vit halda tað taka fíggjarlóg so skulu vit altso hugsa fimtan fimtanda hvørt ár fýra undaðog fimmoghálvfjerðs kilometrar á vegin so skulu vi játta trýss milliónir um árið á fíggjarlógin til klára tað og játtanin í inniverandi árið er eina millión krónur eina milliónr krónir o játtanir inniverandi árið sambært landsverk til asfaltering og tað sum landsverk sigur tað er at tað kostar tvær milliónir av atsfaltera ein kilometur tvær milliónir atsfaltera ein kilometur so ein millión røkkur faktiskt ein hálvan kilometur ein hálvan kilometur av teimum fýra hudrað ogfimmoghálvfjerðs kilometrunum vit hava og nú sá eg at at edvar jacobsen spurdi eini ein setta skrivliga fyrispurning um vegin ímillum gøtuoyði og og ella gøtu og og syðrugøtu og og fuglafjirð fuglafjørð nær hann asfalteraður seinast og nærmann ætlað asfalteran og stekk tað kostar og so framvegis og eygun á latkynni bygdarátslimur í fuglafirði var eisini úti vum lestrarabræv í gjár akkurát tann vegurin tí í meira enn fimmogtjúgu ár síðan hann bleiv asfalteraður altso meira enn fimmogtjúgu ár síðani og hann er rættiliga ringum standi og hann er fimm komma fimm kilometrar fimm komma fimm kilometrar er tann vegurin og skal hann asfalterast tað kosta tað ellivu milliónir krónur asfaltera tað strekkið játtaninr r ein millión krónur tava einn annan veg sum ikki so nógv rafitrafikeraður sum tann vegurin sum er ein høvuðsvegur bæði hjá skúlaungdómi og hjá stórum parti av vinnulívinum og tey sum búgva í fuglafirði men tað var ein annan veg sum er minni minni trafikeraður tað er vegurin millum millum hattarvík og kirkju hann kom nítja hundrar seksogfýrs og hann er ongan asfalteraður síðani og har vóru vit í javnaðarflokkinu fyra ikki nógvar tíð síðani hal tvey ár síðani vór í kirkju lei úti í hatta tu fugloynni og vitjaðu bæði í kirkju oghattarvík og gingið eftir tí vegnunum og hann er sjált tum ikki koyra nógvir bilar men so er hann han ikki góður at koyra eftir har næstan einki alfalt eftir á vegnum næstan barakrúss hatta bara a taka tvey dømir av nógvum dømum ø sum ger tað at okkara vegakervi blívur verri og verri og vandin er tann at longu tað gongur ímillum tit asfalterahar so lítið tí vegin so mikið nógv at tú mást næstan til at gera vegin a nýggjum og tá var tað so nógv dýrari at gera vegin av nýggjum enn at asfaltera hann fimtana hvørt ár sum landsverk mælir til tað er sjálvt vegakervi so hava vit eisini bygningar landið eigur hundrað og áttaogfýrs bygningar alto sum vit eiga ikki leiga men eiga og tað eru tilsamas tvey hundrað og tveyoghálvtrýss túsund fermetrar og landsverk sigur at vit skulu brúka sirka hundrað og fimmogfýrs tvey hundrað krónur per fermetrar um árið til viðlíkahald men vit játta minni enn helvtina av tí tað gera eisini nógvir bygningar eru í ringum standi tei er ikki væl bjálvaðir brúka nógva orku nógva olju og at fara illan tað ger eisini tað at at at tað verður dýrari at ilíkahalda longri e vit bíða upptakið verur størri og og tá upptakið verður størri so verður ta ikki bíligari tvørturímóti tað verður dýrari og sum jørgun niklasen faktiskt eisin var inni á so ger tað eisini tað at at raksturin av bygningunum verður dýrari tá tað e illa bjálvari og so framvegis so við t brúka eitt sindur av pengum nú upp á viðlíkahald bæði av bygningum og av landsviðarkervunum so vilja vit upp á sygd spara pengar so tað er eisini fíggjarliga fornuftigt og hví so koma vin uppskoti til samtyktar tað er tí at tað er neyðugt at allir flokkar á á løgtingi kanska gera eina semju at at vit skulu raðfesta allíkahald meira enn vit gera hava gjørt higartil og seta meira pengar av á fíggjarlógini líkamikið um hvør av okkum sita í samgongu tí vit hava øll ella allir flokkar sum eru í løgtingin í dag hava verið óvánalig til at raðfesta viðlíkahald suð man hyggur eftir íløgunum hjá landinum í inniverandi ári so fara einoghálvfems prosent til nýíløgur og níggju prosent viðlíkahald skuldu vit fylgja tað sum landsverk sigur so skuldu vit kanska havt fýrs prosent av teimum íløgunum til til nýíløgur og tjúgu prosent vilíkahald og kundi ti í politiska skipanin so kanska blivið samd um eina ætlan at við so líðandi hækka hasi níggju prosentini soleiðis at tey koma líkjast tjúgu prosentum um nøkur heilt fá ár soleiðis at eftirsloypi í øllum førum ikki veksur men kanska heldur byrjar at minka øh tað tað að halda vit vera skilagott í javnaðarflokkinum og tað eru eisini bíligari um at gera tað nú ella verður tað øgiliga stórt upptak sum kostað okkum nógv og føroyingar fáa eitt betri vegakervi sjálvt um jørgum niklasen nokk hevur rætt at vit hava eitt gott vegakervi í mun til nógva aðrastaðnis í heiminum meni men spyrt tu til dømis tey sum koyra hvønn dag ímillum fuglafjørð og og gøtu til dømis um tann vegurin í góðum standi so rímiliga vísr við tey at siga at tann vegurin er rættiliga ringum standi og tað er galdandi fyri nógvastaðnis í føroyum so at vit kanska sum popolitiskt byrja g hugsa og hette galdan fyri okkum øll at hugsa minni um at at alt snýr seg um t gera nýíløgur sjálvandi heur tað týdning eisini men tað snýr seg sanniliga eisini um at halda tær íløgur sum tær a gjørt í farnari tíð viðlíka soleiðis at borgararin fær eina góða tænastu kann koyra á góðum vegum og at bygningarnir sum landið eigur ikki eru oftani ljótur illa avu líkahildnir og kanska dýrir úr rakstri tí at bjálvingin og annað ikki er á á nøktandi støði so tað er endamálið við uppskotinum at vit í javnaðarflokkinum kanska ella vóna at politskuskipan kan blíva samd um heta har at vit øll saman royna at gera eina ætlan so as vit líðandi fara at hækka játtanina til viðlíkahald bæði av landsbaga kervinum og av almennu bygningum