Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-12-09
Topic: 2. viðgerð LM-054/2020  Uppskot til samtyktar um at fáa útbúgvið fleiri námsfrøðingar og at viðgera um vit eiga at hava tvær útbúgvingar, eina við serkunnleika á dagstovnaøkinum og eina við serkunnleika í sernámsfrøði
takk fyri harra formaður okur viðgera eitt mál sum eg haldi eru av øgiliga stórum týdningi tí ati vissi okur ikki hava nokk av starvsfólki til ati taka sær av okara børnum øh so fáa okur eisini eitt problem á arbeiðsmarknaðinum og harvið eitt stórt samfelagsproblem og okur vita at tað er rættiliga stórur mangul upp á námsfrøðingar og tann mangulin stendur við og tað er einki sum tala fyri at tann tørvurin fer at blíva minni og tað er eisini víst á at tað talið sum verður útbúgvið árliga nú næstan gongur upp við ta talið av námsfrøðingum sum eisini fara frá vegna aldur so her legst ikki nakað serligt til samstundis sum tørvurin bara økist og tí haldi eg at at tað var ein orsøk til at leggja hetta málið fram aftur sjálvt um oku hava havt tað frami einaferð fyrr ø tá bleiv tað felt við tað at tað bleiv víst til at landsstýrið arbeiddi við málinum ø og tað ger tað nokk eisini tí tað stendur eisini at ein frágreiðing kemur í februar men visti mann hyggur í fíggjarlógina fyri fyri komandi ár so er tað ikki lagt upp fyri at mann gjørdi nakrar serliga broytingar á hesun her økinum so ati eg trúgvi ikki upp á at tað hendir nakað næsta ár og tað haldi er nokk so álvarsamt ø tá ið setrið eisini vísir á at mann kann taka upp á hálvárliga so kann mann siga so so hava tey eisini sett ein møguleika í at fáa gjørtnakrar batar á hesum her økinum mann kann siga tað at tíðin hevur arbeitt fyri einum í hesum her uppskotinum og tað er tað at tann diskussiónin um mann skal deila útbúgvingina upp hon hevur havt gott av av mann arbeiða við tí og tað er nokk sum talað fyri at tað er nokk tað rætta at gera at dagstovnaøki krevur nakað annað enn serstóvna øki og harvið ikki sagt at ein stórur partur ikki eisini kann vera felags men tíðin arbeiðir ikki fyri at mann bíðar tá ið tað kemur til at hugsa um tørvin á starvsfólki tí at tann tørvurin bara veksur okur vita a barnatalið hækkar tað er positivt okur vita eisini at tað eru fleiri bústovurnar á veg tað er eisini gott oku hava eisini samtykt eina lóg um almannatrygda tænastur sum eisini leggur upp fyri at mann kann veita hjálpi sum í dag manglar og tað eru fleiri kommunur sum eisini snakka um at fáa minimámsnormeringar og sum vilja raðfesta dagstovna øki og tað verður nokk so trupult at gera vissi ikki tú hevur nokk av skikkaðum starvsfólki til tað so tí má tað eisini hanga saman við tú skal økja um kvalitetin í teimum tilboðunum sum tú veitir so mást tú útbúgva fleiri men okur vita eisini tað at tað eru eru aðrar kommunur sum kanska siga at tey hava longu livað longu upp til tað við minimunsnarmeringum so tað er ett sindu ymiskt hvar ð landinum man er tað vevrður eisini ettfylgt eitt sindur hett her við arbeiðsumstøðumi hjá fólki sum arbeiða innan fyri tapedagogiska øki og tað er nógv sum arbeiða niðursetta tíð og tað er kanska heldur ikki uppi í teimum best lýntu sturvunum eitt sum kann kann tð nokv har skulu nógv ting gerast fyri at bøta um arbeiðsumstøður men men tað tað serst ikki burtur tað at tað at tú útbúgva fleiri og tað verða fleiri sum hava útbúgvingina sum eru í starvi tað er eisini við til at bøta um arbeiðsumstøðurnar at tú ikki allatíðina manglar fólk til dømis so tað hongur eisini saman dagstovna lógin hon sigur tað at tað skula vera tveir triðingar av starvsfólkunum sum hava útbúgving og okur liva slett ikki upp til ta lógina í dag tað haldi eisini er nokkso álvarsamt at mann uppá einanan máta eitt sindur niglisera tað at mann hevur eina lóg sum mann ikki livir upp til ikki tí man hevur livað upp til an í nógv ár men men tað gongur niður á bakka altso tatey tølini fyri prosent vísa partin av námsfrøðingum úti á dagstovnuøkinum tey tølini minka og tað er ikki heppið og tað er eisini víst á at bara fer at liva upp til tað sum er ásett í lógini so manglar tað trý hundrað og fimmogtretivu námsfrøðingar bara á dagstovnaøkinum og tað okur ikki tikið almannaverkið við skúlaøki og annað æog almannaverkið hevur eisini upplýst at tað er undir helvtina av teirra umsóknum har tey fáa skikkaðar umsøkjarar til so hetta er virkuliga ein stór avbjóðing sum eg haldi at okur eiga at standa saman um at fáa loyst eg haldi sjálvandi er rætt at mann fer yvir til at hyggja eftir tveimum útbúgvingum at tað er tað eina tí at tað at arbeiða í eini barnagarði og tað at arbeiða innan fyri kanska eini ein sogiatskan bústovn tað er fullstendiliga ymiskt ymiskar tænastur tú skalt veita men tú kanst sjálvandi hava nøkur ting í felag tí tað er eisini nøkur grundleggjandi ting sum øll skula vita sum arbeiða við fólki men tað sum eg haldi er tað allarallarviktigasta í í hesi málunum tað er at fáa tikið fleiri inn at fáa tikið fleiri inn í útbúgvingina soleiðis at mann leggur upp fyri ati okur fáa økt um góðskuna í teimum tilboðnum sum okur veita og eisini bútt um arbeiðsumstøður og okur fáa ikki gjørt tað í tingini so leingi at manglin er so stórur og tíverri er tað einki sum tala fyri at at tann tørvurin minkar so at eg eri bara hørm um at at mann ikki tekur undir við málinum og hopi at tað kemur okkurt gott í tí frágreiðingini sum kemur í í februar sum ger tað at mann tekur hetta her málið í stórum álvara tí ati hetta er ein kavubóltur sum pá einlan máta verður rullaður framman fyri okkum og vistu ikki man tekur tað meðan tí er so fáa okur upp aftur sstørri trupulleikar tí at ein stórur partur av útbúgvingini er eisini at vera úti í praktikk og visti tú hevur for lítið av skikkaðumstarvsfólkum úti í økinum so fert tú eisini útbúgva í verri so tað bít ikki eit sindur í halan so tað er tað er neyðugt at fáa gjørt okkurt við hetta her øki nú takk fyri