Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-03-30
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-002/2021 : Frágreiðing um løgtingslóg um sjófeingi
takk fyri harra formaður h tað er eitt av teimum góðu tingunum haldi eg í sjálfeingislógini sum samgongan valdi at taka við úr úr undanfarni sjálfeingislóg nettupp hetta at landsstýrismaðurn einaferð um árið skal leggja fyri løgtingið eina frágreiðing umviðurskiftini í fiskivinnuni og eg haldi at tað er ógvuliga positivt at mann ger tað tá ð tað er sagt so havi eg hug at fara beint aftur til tann ættasta kapittulin sum eg las fyrst sumeitur hvørjar ætlanir eru og hyggja at fremja tí tað haldi eg vera tað mest áhugavert at hyggja frameftir hvørjar ambittijónur hevur mann hvat visjónur hevur manntá mann sitar í fiskimálaráðnum og umsitir ta størstu vinnuna í føroyum harrformaður aftast allaraftastu í kapittul sjey tavil siga teir seinastu reglurnar í hesari frágreiðingini har vísir landsstýrismaðurin til at løgmaður setti hetta vakstrarforrúmið og at eitt vakstrarforrómho ella ein bólkur hevur arbeitt við havi og framtíðini og er komið tilmæli um um umum burðardyggan vøkstur úr havinum og tað hevði verið forferdiliga áhugavert um tað var tað vit kjakaðust um í dag altso hvat hvussu kann mann fáa meira burturúr tí tilfeingi tí ríka tilfeinginim vit taka upp úr havinum sjey hundrað túsund tons ella har á leið til íbúgvarnar í føroyum tað svarar væl til eini tólv trettan fjúrtan tons píbúgva og tað er ein himmalvíður munur á um vit megna at fáa fimm krónur burtur úr hvørjum kilo sum við draga av havsins botnilur úr av grunnum ella um vit fáa tíggjukrónum burtur úr perkilo ella um vit fáa hálvtrýss altso tað er jú ein spurningur um hundrað tals milliónir av muni og eg sakni eisini at mann bangjsmarkar ella metir tær fyritøkur sum hava fingið heseg her men vit mugu kalla tað framígjarrættindi til í øllum førum øgiliga góð rættindi sum tey stóru reiðaríini hava langtíðarloyvir tólv ár sum verða rullandi longd eftir skipanini hjá hesari samgonguni men hvør spyr hvussu nógv fáa tey burturúr tí rættinum tey hava fingið hvussu nógv skapa tey fyri samfelagið hvussu nógv eru tey við hvussu sær teirra hvussu sæ teirra samfelagsroknskapur út altso hvat bidraga tey til av arbeiði og virðisøking í landinum hvussu sær út við metingini av hvussu stórur partur av av virðunum fer av landinum tað vita vit jú tað ger lutvíst í øllum førum í summir reiðaríum har útlendingar eru eigarar hvussu sær út í burðardygdini hvussu sær út við at virðis menna hvussu sær út við atfáa nakað burtur úr øllum fiskunum øeisini tí partinum sum í stóran mun framvegis í dag fer burtur allir teir roknskapirnir haldi eg vit mangla og vit mangla at viðgera tá eg føli aftan á øll hesi árini á í løgtinginum har vit árliga hava viðgjørt fikivinnuna at ta fokusið sum burdi verið á virðisøking og tað fokus sum átti at verið á virði á tilfeinginum framvegis druknar í hesum her stríðnum um tonsni og sstríði um hvør skal hava hvat og hví landsstýrismaðurin nevnir sínari frágreiðing hetta við meso pilagisk fiskasløg altso prikkafiskur at fara at gera meira burturúrog hann nevnir eisini reyð æti eg haldi ruttvang at selja inn í hesum reyðjattinum og og og tað er øgiliga spennandi hvøj hvørjar nýggjar møguleikar hevur mann tá ið tað nú stendur so illa til við teimum stovnunum tá vit ikki tosa um uppsjóvarfisk sum jú sjávandi uppsjóvarvinnan er ntann størsti partin av hasum sjey hundrað túsund tonsunum men vistu vit taka møguleikar á okkara egnu leiðum altso har eru tað tvey ting sum eg gott sum eg sakni í einum frágreiðing sum hesari og annað er hví enda vit allan tíðna í hesari støðuni at høvuðsokkara høvuðsfiskastovnar toskur og hýsa og nú eisini eru so illa fyri altso hví blíva teir við at vera niðri í hesum her minsta markinum vit hava vit brúka eisini nógvar pengar prá gransking í føroyum hví hava vit ikki svar upp á um tað er ovirtroyting ella um tað er nú var ein ráðstevna ella tað var ein ein dagur uppi í og til føroyum har mann viðgjørdi fiskivinnuna og har millum annað millum annað hesin spurningurin um alivinnan tá ávirkan sum alivinnan kann hava á serliga kanska upsastovnrin men á á á á fiskastovnar á heimaleiðini heila tikið og tað vit hava viðgjørt tað nakar ferðir og svarið ú so verið hetta fer mann at kanna mann fer at granska hetta her hevur mann gjørt tað er mann komið víðari hevur mann nakað svar tað svarið er í øllum førnum ikki at finna í hesum tilfarinum men tað eru øgiliga grundleggjandi fyri okkum vit hava bygt upp eina ælivinnun og vistu tað er soleiðis at hon veruliga a ger seg inn á grundstovnarnar serliga uppsastovnin og tað eru nøkur ting sum benda tað í øllum førum í pørtum av av økjunum í føroyum har ið ið parturin av seiði sum er í aluringunum er øgiliga stórur altso hví vita vit ikki betri hesi tingini og tá tað snýr segi um virðisøking avi fiskatilfeinginum vistu veg so hyggja til dømis bala til okkara grannar norra og íslandi kanska nemmast at sammeta við hvussu ber tað til at føroyar sum eru so framkomnar og hava so stór sterk greiðarí og fyrsovið t hava rættiliga sterk granskingarumhvørvi hvussu ber tað til at vit ikki koma longri í mun til at virðisøkja og at at ja í veruleikanum at framleiða hádygdarvørur sum hava ein nógv hægri prís tá ið vit útflyta altso hetta eru sovornir spurningar sum sum eg føli ati eg havi hvussu sjálvsett tær í øllum míni ár í politikki men onnur við og í undanfarnu samgongu gjørdu vit faktiskt eina eina skipan við at mann skuldi fáa hesar her menningardeplarnar kring landið sum arbeiddu við hesum her tingunum altso við gransking við virðisøking við at eg vei iku mnn kann kalla tað fyri nytt ígransking altso tað er gransking sum er øgiliga miðvíst rættað ímóti at kunna víðari menna ella kunna brúka úrslitini og taðr hesi tingini eg gott kumdi hugsað mær vit eisini kjakast um og høvdu í slíkum frágreiðingum altaltso a vit høvdu høvdu nógvleiri vissónir at og hetta skal so vera ein áheitan til tann nýggja landsstýrismannin at at koma við nøkrum ætlanum um hvussu vit flyta okkum vstuvistu vit taka til dømis útróðrarflotan vistu vit taka útróðrarflotan vistu vit taka útróðrarflotan gjøgnum formannin til fiskimálaráðhið so hava vit eina útróðrarflota sum hevur øgiliga stórar avbjóðingar hvørjar visónur hevur mann fyri útróðrarvinnuna eg kundi sagt allan heimaflotan men fyri at taka útróðrarflotan tí útróðrarflotani er kanska tann sum mann hevur hugsað minst um hann er ikki blivin kann mann siga fingið sær hjálpandi hondina við makrelkvotum sum sum veruliga muna hevur mann ætlanir har um at gera nakrar skipanir sum gera til dømis at góðskur fiskur altso fiskur sum verður landaður sum hevur eina øgiliga høga góðsku fær nógv hægri prís enn tann vánaligi fiskurin vit høvdu jú fyrr sær rakara skipanirnar og og tað hevur mann so gingið burtur frá hugsar mann um at fáa okkurt líknandi aftur í framtíðini hvhvar o tankar hevur man vil manna útróðrarvinnan bara spakulblíðir út ella ynskir mann at at hon verður endment at hon aftur kann lív ga um kring landið og faktiskt eisini vera við til at byggja upp og sameinast við teir nýggju møguleikarnur mann hevur fyri matstovuvinnuni ella fyri matvinnu kring landið og fyri hesaer hádygdarvørurnar sum eg nevndi í áðni hevur mann nakar tankar um tað ætla mann at gera nakað ella blívur mann bara við at at at tosa um tons og tonsabýti og ikki um virðið grundleggjandi snýr hetta seg um hvussu fáa vit størri virði soleiðis at vit í veruleikanum gott kumnu í fiska minni í framtíðini ið meg fáa nógv meira burturúr tað eru teir tankarnar sum eg gott kundi hugsað mær at fyltu nógv meira í frágreiðingum sum hesum og at mann hevði nakrar øgiliga ítøkiligar ætlanir um tað eg má bara siga at vit tosa ikki ov nógv um tað politiskt tá ið vit hava hesi kjakini tað er hendingarferð at at tað blívur kjak um tað so nú landsstýrismaðurin tekur orðið aftur so kundi eg gott hugsað mær hann kanska segði nøkur fá orð um hvørjar ætlanan hevur um um slíkt slíkar ætlanir sum kunnu gera at flyta kann mann siga okkara fiskivinnu og ikki minst eisini kjakið í løgtinginum yvir í á nógv meira víssygd kjak um hvussu vit menna fiskivinnuna hvussu vit menna framleiðsluna á landið av hátykdarvørum hvørjar ambittiónur hevur mann har og hvat ætlar manna blíva at sbara við einum so einføldum tingum sum at kunna brúka alnan fiskin og fáa altso hundrað prosent gagnnýtt hvønn sterkt sum mann tekurr úr havinum úr sjónum