Sámal Petur í Grund (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-03-30
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-002/2021 : Frágreiðing um løgtingslóg um sjófeingi
takk fyri frú forkvinna tað eri frágreiðingin til løgtingið frá landsstýrismannum í fiskimálunum um umsiting av ella fyrisiting av sjófeingitil viðgerðar oeg skal ikki leingja hetta orðaskifti so øgiligt men døg to ogu nøkur ting eg hevði hug at nerk tað við eg eri uppvaksini í einari tíð hvar ið páparnir fiskaðu langt vekk frá føroya grunninum fyri tað nógva grønlandið íslandir ní funnulandi og tað nógva veiðan sum var undir føroyum tað vóru eingis menn sum trolaðu tað var nógvur toskur til og so varð tað snellubátarnir sum fiskaðu uppsæ alt tað er broytt í dag snakkaðu vit tái vt snakkað um fiskarí so snakkaðu vit um uppisjóvaskip tað er har pengarnir eru meðan heimaflotuni sum so er minkaðu niður í púra einki og hyggjaðu bara í ta yvirlitið sum er í hesum her lóg um sjófeingi so ella fyrisiting av sjófeingi so síggja vit at dagatalið er jú minkað betýðiligt niður bátatalið minkað betýðiligt niður og og fortreytirnar allar broyttar tað vóru ella nøkur fá ting sum eg ætlaði at nerkt tað við í hesari frágreiðingini annars haldi í frágreiðingin er góð men eg sakni allíkavæl eitt lítið sindur av hesum heri tey koma til kvoturnar um vinnuligar royndir og menningarkvotur at tað stendur at landsstýrismaðurin eftir eftirmeting hevur bestemt tað givið til eginkvotu men mann sær ikki nakað av iraltso hvat hvat eftirmetingin í tí føruum gongur út uppá tað stendur um um burðardygd og annað men hesir seinnu árini hava hava kvotur verið lætnar til vinniligar royndir og tað er tað er og fylgið lóggávuna sjálva sum sum gevur loyvi til tað men mann kundi tonkt sær at fingið eina eina frágreiðing upp á hvussu úrslitið er eri eri nakað nýggj nakar nýggj vinnuveður eru nøkur nýggj produktir eru nøkuraltso kunnu vit vísa á at hesir pengarnir hava givið nakað ella eru pengarnir farnir aðrar vegir altso hvar hvat hava vit egentiliga fingið burturúr hyggja vit eftir frágreiðingini á síðu fýra so so stendur um menningarkvotur kvotur til vinnuligar royndir í einum reglubroti at latast kundu í mesta lagi átta komma fimm prosent av samlaðu føroysku kvotuni av svartskjaftir makreli og norðrasilt í reglubrotinum beint niriundir har stendur at norðasegld um makreli skulu átta komma fimm prosent setast av til vinniligar royndir altso í næast somu setningin sigur mann at tað kann og tað skal men so vísir mann at hesir her vóru lætnar sambært grein trýss lógini um fyrisiting av sjólfeingi og sum høvdu gildi fyrsta janua er fess tjúgu eftirmetingin er gjørd og mann hevur lagt um til eygnarkvotur um mann metir at tað eru virðisskapandi og burðardygdar eisini stendur í eserlógini um menningarkvotur og kvotur vinnuligar royndir at mann hevur givið tað út um landið tað vil siga tað at mann mann líkasum spráir tað út otí kundi eg plant mær eisini tíforndin at hugsa um og hevur mann so tryggjað sær at tað verða verandi úti um landið ella ber tað til at at hetta er aftur samlast á nøkrum fáum støðum men serliga kundi eg toymt mær at vita um hesin peningur sum er játtaður um um vit hava nøkur ítøkiligr produktir til dømis sum eru komin burturúr vit vita at tað eru skip komin til landið sum hava fingið loyvi og tað er gleðiligt tí at hað eru stórar nøgdir men tó so er koma við einum hjartasuffi afturat og tað er tað er heimaflotin vit hava nú í í línubatarnir í beikki trý sum hava endurnýggjað seg vit hava leingi rópt upp um eina endurnýgging og og teir hava so hóast mann ikki bygt nýtt so av teir endurnýggja seg soleiðis at teir hava fingið betri skip og teir hava fingið betri umstøður til manning og og fáa tað bera til men serliga við tí at teir eru farnir aftur til tað sum eg vaks upp við at teir sleppa burtur av føroyagrunnunum flemmsi kapp ísland til grønland at fiska og teirra grundalag er har tí at føroyagrunnurin ber hetta ikki longur um tað so hevur samanhang við at vit fiska so nógv av av uppisjóvarum fiski øðrum til í mun til tá hvar tað var ótroytt tað skal g ikki gera meg klókan upp á tær aðrir sum vita tað betur síðani havi eg hug at koma inn á fiskiváða eftirlit eg haldi at tað er ein dapur lesnaður í hesum hesari frágreiðingini men vísir tað at teir eru klárur yvir at teir klára ikki hesa uppgávurna er stendur at tað eru fýra eftirlitsfólk í fulltíðarstarvi samstundis verður víst á at meira enn átta hundrað og tveyoghálvtrýs týss tons er handfarið við bryggju í føroyum í tvey túsund og einogtjúgu landa og umskipa og hetta er at sirka seks túsund landingar tað sigr seg sjálvt at tað ber ikki til at halda tað stóra eftirlitið við tí og teir eftirlýsa eisini at fáa meiri fólk og tað haldi eg at at vit hava skyldu til vit hava skipanir og vit hava skyldur til at hava eftirlit við at hetta gongur og fyri ikki minst fyri havstovunaskyld at vit fáa tey røttu dateini inn at tú koyrir m ein eitt millm annað forkertun íeni teldu jumi so fær mann forkertsvar og tí er tað størsta týdningi at havstovan fær akkurát tey teir røttu upplýsingarnar eisin loymti mær at vita hvat eftirlit er við fremmandum skipum í í føroyskum sjógvi hvussu stóran mun vit kunnu vera trygg við at teir upplýsingar vilju fáa frá teimum sum fiska har eru rættir eg havi sjálvur verið sjómaður fiskimaður og tað kanska ger tað at eg havi eina skepsis við um um akkurát fiskimaðurin gongur upp í tað at havstovan ella myndugleikarnar skulu hava akkrat teir røttu upplýsingarnir og takið sum eina skepsins í hesum førinum so stendur um tjaldrið at tjaldrið hevur bara hálva manning eg gangið út frá at tað ikki betýðir tað at teir undir mannaðir tí tað er ikki loyvi so tað betýðir artað at tjaldrið bert siglir hálvt ár so stendur eisini skriva at at tjaldrið er so mikið gamal at tað slepst ikki undan tekniskum avbjóðingum trupult at fata eykaluti men hetta ger at skipið liggur meira enn ætlað tað vil siga at skipið liggur altso meira enn hálvt ár við bryggju atir hesum og so verður nevnt at vørngir av tí fatanm áttu at fingju eitt nýtt skip men tá ið hetta skipið frá nítjan hundrað og seksoghálvfjerðs nú veit ikki hví ta ber evr hálvan manning um mann ikki hevur ráðtil tað av mær enn hálvan manning ella mann heldur tað at brymil kanska klárar tað eftirlitið nú vit hava so nógvar bjargingartænastur runt um í landinum og sum eg haldi er ótrúliga gott og óstrúliga stórum týdningi at vit teisini hava spjalt tað út um land ella vit tað eri ú áhugarbólkar men vissi nú ikki mann hevur ráð til at hava tjaldrið siglað meira enn enn hálvt ár so er tað púra burtur úrviti at fara at byggja eitt nýtt skip til akkurát ta tænastuna so átti mann heldur at stuðlað teimum bjargingarfeløgunum sum eru kring landið at tey kundu tikið ta uppgávuna upp á seg sum í nógvum førum er tað sum ið mann skuldi roknað við at eitt vøktar og bjargingarskip skuldi makrelurin sum hevur rið ein sólskinssøga hann var ein tann størsti parturin í hesum her umbýdinum sum eg veri ella menningarkvotum og og vinnuligar royndir eg haldi eisini at sæð við við eygum hvar mann hyggur eftir tí samlaða skipaflotanum so hevði tað veri nógv betri at vit prøvaðu at vinna okkum rættindir til til dømis sbólt trý við tí makrelinum sum var heldur enn at fara at býta tað út á nøkur onkult virkir tað virkar avlærandi fyri onnur virkir og kundi tamt mær at at landsstýrismannin í tífarin vísir á tí tað gangi eg út frá at hann kann um tað eru nøkur úrslit táfyr liggja nøkur úrslit av hesum her sum hevur gjørt til vinnuligar royndir annað enn enn at vit hava fingið tvey ella fingið fleiri skipi inn og tey hava ngi ískotiskootur tað er ógvuliga gleðiligt tí tað sær út til at tað er nokk til teir ætlar krøvini til fiskiveiðaeftirlitið eru økt stóran mun tað sigur umsitingin í vørn teir hava fingið ella vit hava avtala í norra og es at vit skuldu hava eitt størri eftirlit og eg haldi avgjørt at tað eigir landsstýrismaðurin at hugsa um at at vit fáa eitt eftirlit ð betiri tað vildi ger tað at vit uppfylla tey krøv sum eru sett til okkum og eg yvist onga løtu í at tað kundi bøtt um tað tølini at vit vóru meira sikkur upp á at øll hesi tølini eru røtt annars fari eg ynskja fiskimálaráðharranum sum eisini nevlja nýggjur góða eydnu við arbeiðinum á hesum øku