Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), chairman, 2022-03-22
Topic: 1. viðgerð LM-122/2021  Uppskot til samtyktar um miðvísar íløgur og átøk til at menna føroyska málið í 21. øld
gersovæl har sigur hann í einum fosslandssangi mann hevur erkt at tú mást bæði úti og heima dýrt sum reyða gulli goyma væl títt móðurmál djúpt í tínum egna barmi bæði í gleði og í harmi ljóðað føroya mál so tá mann kann hoyra tað eisini frá einum sambandsmanni so so má mann væl siga tað at hetta er eitt felags mál sum vit øll eiga at hava í føroyum fimmogtjúgunda í mars er móðurmálsdagur føroya og hann er nú um tríggjar dagar tað er føðingardagur vur hammercshaims og tá plagdur mann eisini at útdeina eina móðurmálsvirðisløn men tað er hvussu bert at at leggja at leggja í geyma at tey átøk sum verða nevnd í hesum uppskotinum tað eru seks í talið eru øll líka týdningarmikil tað eru serligir stovnar í føroyum sum hava serligan týdning tá ið t kemur til eit kanska at at miðla føroyska málið og tar er kringvarpið eitt setrið nám soe ta orðabókatilfarið hjá sprotanum og talgilt tilfar sum heild í føroyum tí nú vit hava flutt okkum frá at fara inn frá frá einum meira man kann siga verkligum heimi til ein talgildan heim har sum tað mestav samskiftunum bæði fyri børn og ung og eisini okkum vaksnu fyrigongur á miðlunum innan tøknina og tí er vit noydd at ávirka okkum og flyta okkum tann vegin tí at ávirka hanna uttanlanda frá við útlendskum tilfari útlendskum máli er ovurðans stór tá ið samskifti blívur so lætt allastaðni runt um jørðina fyrimunur eru sjálvandi tað at vit kunnu samskifta við øll á klótuni men vansarnir eru sjálvandi tað at vit ávirkast av øllum teimum málunum sum finnast á klótuna og tað er ikki bara vit í føroyum sum ávirkast norðurlond tey flestu norðurlondi hava eisini avbjóðingar viðvíkjandi at teirra mál verða ávirkað øgiliga nógv og høvuðsmálini í heiminum eru jú enskt fyri tað mesta og tað er serliga enskt sum kemur inn yvir øll hesum norðurlendskum málinu og eisini yvir føroyar og føroyska málið tí er tað alstóra týdningin at vit saman royna at finna loysnir til at mennna og varðveita tað góða føroyska málið av teimum seks punktunum sumverða nevnd her eg tími ikki at remsa ramsølla upp men eg kann vera samdur í øllum punktunum hetta her at brúkaramálið tað mest vanliga málið eisini verður styrkt kringvarpð føroya verður styrkt málið í kringvarpinum og so sjávandi undirvsíngartilfarið bæði í fólkaskúlanum og í miðnámi og tá má mann siga tað at nám spælir eini lygla leiklut tí nám er teirra teirra teirra hvussur teirra fremsta uppgáva táð eina teimu fremsta uppgávana er at gera føroyskt undrskartilfar og serliga talgilt tilfar eisini um mann hevur roynt at gjørt nógv men tað kostar rættiliga nógvar pengar og tað varðs nagkað um pengar sum verður nevnt í uppskotnum er hundrað milliónir komandi sjey árini til tvey túsund og tretivu men har kundi eg hugsað mær at mann breytt politiskt ásetti tað varð eisini lagt upplivií uppskotinum hvussu mann vil raðfesta íløgurnar í at menna og varðveita tað føroyska málunum tí tað varðu neyðugt at seta pengar til síðis til at røkka teimum málunum og so er tað hvat er tað sum hevur stórt týdning í hesum sambandinu vil mann arbeiða ymiskum frontum men eg hugsi eitt øki sum hvussu er má mann má ansa eftir tað er øki har sum mann hevur ta samskifti við børn og tøkni spøl og annað alt er jú á enskum sum tey móttaka í dag tey eru inni á jutúp og ymiskum øðrum pallum og teir pallarnir allir eru á fremmandum máli og tað merkir tað at tey so elleir soverð o ávirka og mann merkir eisini at millum børn og ung at tað enska málið sníkist inn tí tey ensku orðini eru jú hoyrast jú og síggjast jú allan dagin og vit hava ikki føroysk spøl vit hava ikki nóg nógva føroyskum tilfari úti á netinum sjálvt um mann roynir at leggja út og tað vil vera øgiliga torført hjá okkum at kunna vera á allum pallum við føroyskum so har má mann gera onkur samstørv onkur slag tí tað krevur eina rúgvu av pengum vissi mann skal føroyska alt sum er á netinum tað er tað er næstan vónleyst so kanska skal mann fáa alternativir mann hevur snakkað um at leggja ymiskt eg veit at fleiri hava lagt til dømis barnasangir á føroyskum føroyska barnasangir út á á netið bæði tu arastaðni sum verður nógv brúkt í dag millum børn og tað styrkir eisini teirra mál í staðin fyri mann lurtar eftir enskum og bara enskum og donskum sangum øh tað eru ymiskar av hesum her tingunum sum tú mást hyggja eftir beinanvegin tí ávirkanin er rættiliga stór millum børn og ung og so etað eisini tann hetta her hvussu vit sum vaksin brúka okkara mál heima vit hava eisini ávirkan á hvussu børnini tosa og eisini stovnar og skúlar og annað hvussu vit duga at brúka málið til dagligt og staðin fyri at rætta børnini men mara vísa á staðin fyr at ætta t heldur ella harta tey heldur vísa á hvat er rætt og og vísa teimum vegin leiðina tí tað føroyska málið er ikki so torskilt sum sum tað ofta verður gjørt til tað er faktiskt eitt eitt rættiliga smidligt mál up á nógvar mátar vitvit kunnu nevna tyrlo til koptari og annað tað er nógv lættari at siga nógv føroysk orð enn útlendsk orð men so hugsi eg eisini hvussu kann mann so gera politiskt tá i mann snakkar um tólv fjúrtan milliónir um árið skuldi setast av hvør fer at raðfesta tað ja tá krevur tað væl tað at at vit saman siga jamen hetta er tað sum planin at tann ætlanin vit hava komandi sjey áruni men har kundi eg hugsað mær sum so nógvum oyrðummálum tá mann er samdur át føroya løgtingi at formenninir flokkunum settu seg saman hvussu vilja vit illa eitthvønn flokk og fekk eina semju um jamen hetta ætla vit at raðfesta komandi árini og so líkamikið hvør stjørn situr at mann seti tæir pengarnar av og fylgir tí málinum sum hann setti sær tað kann mann gera saman við avvarðandi partin ella teimum teimum sum virka á økjunum skúlum og og kringvarpi og øðrum og so raðfestir mann p á tann mátan sum mann heldur er frægast tað forðar so fyri at vit fáa ymiskar sporatiskar loysnir men heldur fáa eina heildarloysneg haldi hetta ei hetta er eitt eitt jaligt pt positigt uppskot sum vitfara at taka undir við og vónandi verðurtað ein breið semja í tinginum hvat so landsstýrið fer at gera við tað tað veit ikki hetara uppskot til samtyktar men tað kann so bindas til at mann ella hvussu her leigað til at mann fer at gera ymisk átøk saman við skúlunum teimum partunum sum eru nú varð nevnt í jáðni at miðnám hevði rættiliga nógv fremmitilfar fila hudaðpiskar tilfar eg veit at fólkaskúlin hevur eisini har eigur mann at miðímóti at fáa so nógv føroyskt sum til ber eisini fyri at kunna vísa á føroysk viðurskiftir og eisini tað at at kunna orða okkum á føroyskum máli innan fyri allar lærugreinar tað kann sjálandi vera eina avbjóðing innan fyri náttúru vísindi men men har hevur mann hvussur burdi mann kunna kunna lagt seg upp at orðummálum eisini norðnorðurlendskum málum vurð nevnt eitt sindur um hetta her við við føroyskum førum bókmentum og yrki yrkingum og annað og olist har haldi eg at tað tað kemur altíð at gagna føroyingum at stuðla listarligum arbeiði mann fær tað inn aftur fleiri falda gjøgnum trivnað og annað í fólkinum tí vist tú skalt hava eitt ein góðan trivnaðar millum í einum samfelag som skalt tú duga at varðveita og stuðla list mentan og har er føroyska málið sjálvandi ein hornasteinur í í føroysku listini í føroysku mentanini men eg hugsi at vit í mentanaðarnevndini fara at hyggja jalið upp á hesi viðurskiftini her og fara at hoyra partará økinum at koma inn at greiða frá hvussu teir síggja framtíðina í føroyska málinum o vónandi fær mann nøkur góð hugskot og nøkur ágóð átøk sum koma at gagna føroyska málinum í framtíðini takk fyritakk fyri ein viðmerking frá høgni hoydal ger sovæl