Jenis av Rana (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2023-03-22
Topic: 1. viðgerð LM-082/2022  Uppskot til samtyktar um at taka av oljuavgjaldið
takk fyri frú forkvinna og takk fyri alt tað góða sum er er sagt her líka farin niður í vit í sindu brillurnar samur te liggja nokk har niðri takk fyri hjálpina og takk fyri tað nógva góða sum er sagt um hetta uppskotið her í dag eri ymiskt eisini sum sum sum spurnatekin er sett við og heilt natúrligt spurnatekin eisini sett við um umum pengarnir kundi blivið brúktur betri sumn mann fer inn fyri oljuavgjaldið tað er so tað er so ein góður spurningur tað viktigasta tað er tað at okur og tað er intensjónin í hesum uppskotinum at okur rætta teimum sum hava trupulleikar eina hjálpandi hond og tað okur sæð nógv intiativu hesar seinastu dagarnar bæði viðvíkjandi tí sum okur samtyktu í morgun eisini tí uppskotinum sum miðflokkurin kom við um píseftirlit ómetaliga týdningarmikið barnafrádrátturin sum samgongan og sambandið haldi eg ella barna fólkaflokkurin báðir fyrisláahækkar og so víðari tí týdningarmikið tað er at okur rætta hond út til tey sum eru spergd av av støðuni sum er í løtuni og tað sum er so løgi við hesimi her olju avgjaldunum tað er tað at taka okur tað av so ja mann kann spyrja hvat kostar tað tað kostar einki hví kostar tað einki jú tí at avgjaldið sum fer niður í landskassan av mvg og oljuavgjaldinum tað er hækkað so nógv at tað svarar eksakt fyri ár einogtjúgu og tað sama fyri ár tveyogtjúgu svarar eksakt til tað sum kemur inn fyri oljuavgjaldi eg kundi tikið og lisið prísirnar upp fyri túsund litur av olju í mars tjúgu í mars tjúgu tá kostaði túsund litur av olju ella tá góðu túsund litur av olju túsund og fimtan krónur í landskassan sum mvig og átta hundrað krónur sum oljuavgjald og so byrja tað at hækka í einogtjúgu tá eta statvekk niðri á nøkurlunda taðsama men í tveyogtjúgu etu upp uppi á átjan hundrað og tíggjukrónur emvig altso emviger hækkað frá túsund og fimtan upp í átjan hundrað og tíggju tað svarar til sjey hundrað og fimmoghálvfems krónur sum mvegi av túsund litrum er hækkað tavil siga at nøkulunda tað sama sum oljuavgjaldið sum er átta hundrað og vissu okur fara til seytjanda mars í ár hatta seytjan mars í fjør so er tað uppið á seytjan hundrað og trýoghálvfems krónum mvigi tavil siga ein hækking upp á sjey hundrað og áttaoghálvfjerðs frá mars í tjúgu og oljuavgjaldið er átta hundrað tað vil siga okur hava bæði hasi árini fingið ikki bara oljuavgjaldi men eisini eina hækking tavil siga føroya fólk hvørj einasti ein sum hevur keypt olju hevur betalt eitt eyka oljuavgjald í einogtjúgu og eitt eyka oljuavgjald í tveyogtjúgu so mann kann siga tað er sjálvfinanserandi og hetta fer at forseta vissu oljuprísurin er her uppi so eg eri øgiliga keddur av at at at mann avtók hesa her automatisku reguleringina sum gjørdi tað at hekkaði prísurin við einum oyra som minkaði oljuavgjaldið við einun hálvum oyra minkaði prísurin við einum oyra so hekkaði oljuavgjaldið vð inum nei nei við við hálvum oyra tað vil siga at í tí løtu at oljuprísurin núverandi oljuprísurin varð hækkaður við eina krónu og trýss perlitur so hevði oljuavgjaldið automatiskt verið burtur men hesa her reguleringina etta er hta hetta er lastikkið sum sum erhard joensen nevndi tað tað tók mann burtur í ár tvey túsund og tvey og tað løgna tað er tað at at tá ið mann lesur í hví mann gjørdi tað so er tað tí ja tað mann vildi hava ein meiri tryggan prís vita nei jak tað hetta her við at tað broyttist alla tíðina tað var men tað ger tað jú allíkavæl oljuprísurin broytist jú allíkavæl allur tíðina men ókey tað landskassin sum vildi vita nei akkuríáát hvat mann fekk burturúr men prísurin tann atnú tá i kreppan kom so gekkutú út yvir húsarhaldini tí at var elastikki í nú so var einki oljuavgjald so var oljuavgjaldið mul og tú hevur tosað um hetta her við við at hetta er ein partur av av veðurlagspolitikkinum og at mann skal skal á henda hátt forðað fyri at at at olja verður brúkt og fáa fólk yvir á á aðrar hættir ja tað er er eitt argument sum mann kann kann kann skilja í teoriuni er tað gott nokk men handan pressan hatta pressið tað er á í og við at emvigeið hækkar so eg haldi at í hesum førinum má mannheldur hyggja eftir hvat ger tað við tann vanliga føroyingin heldur enn hvat ger tað við við veðurlagið tí tað kunn ogur altíð taka okum av upp á ymisk an annan hátt og mann hevur tosað um hetta her við at at mann kundi farið eftir emvigenum og og at ætlanir er at fara eftir tí at og og tað er jú eisini at eg eftirlýsti í nú ein dagin at at hvat blívur av tí ætlanini sum allir flokkar haldi høvdið so gott sum allir flokkar at diferenserað emvigei etað er ein annan máta at gera tað uppá og og tað vil siga tað sum nú hendir tað er tað mann tekur inn við báðum hondum mann tekur eitt oljuavgjald sum oljuavgjald átta hundrað krónur per túsund litrar og so tekur mann mvig eg haldi at tað er er tað er ikki klæðiligt orsaka e príkitaorðið men tað er ikki klæðiligt fyri okum politikarar at okur ikki gera nakað við tað at okur sita bara og hyggja at meðan meðannøkur oljumill ella milliarderar teir syrgja fyri at prísurin hækkar og og og so lata okur sum sum luft og gera einki við ati minka emvegei men taka bara ímóti tí sum sum tí eyka sum tað gevur okum frá tí vanliga føroyinginum eg haldi ikki at tað er er heilt í lagi men takk fyri allar góðar viðmerkingar og og hetta her við at eitt argument og tað var tað at at hetta her fer bara automatiskt mann brúkar ofta tað rentustuðul og sovíðari at tað fer bara automatiskt til teir sum selja at oljufeløgini teir fara bara at hækka prísin tá ið okur taka tað eventuelti skuldi funnið upp á at tikið oljuavgjaldið av men har krevur tað so at okur eru upp á duppurini og og og og fáa eitt eitt príseftirlit og fáa eitt kappingareftirlit sum fungerar tí eg vil siga at kappingareftirlitið fungerar ikki í dag tá kappingareftirlitið kann koma onkur nevnda her við einum hvassum kritikki av oljufeløgunum og tað bara burtur kappingareftirlitið kemur við tað almenna kappingarefirlitið kemur við einum kritikki vísir á nakrar skeivleikar oljufeløgini svara aftur í í miðlunum og so te er tað burtur tað ma varðtað vísti á í síðstu viku við við eini raport sum sum kappingareftirlitið ger um elbilar nei um bilarnar um bilasølurnar í føroyum og nei knappligani so kunni eg klár at koma fyri hálvum øru árum síðani hon koma ongantíð og so sigur mann jamen tað er tí at tað manglar pengar teir mangla pengar teir mangla tað bleiv landstýrismaðurin segði tað at tað manglaði trý hundrað túsund í játtani til kappingareftirlitið og eg havi spurt eg havi sagt fíggjarnevndina kunnu tikur ikki royna at finna hasar trý hundrað túsundar og teir svara nei tí tað passar ikki tað tað manglar ikki trý hundrað túsund har eru nokk á vinnukontoðini har u pengar har avlopa eina komma fimm millión og so spyrji eg eina ferð afturat eg spurdi eg síðstu viku eg spyrji aftur og eg má spyrja aftur hvat hvat bleiv av tí raportini hví bleiv hon steðgað tá ið tað er ikki eru pengar sum mangla men enn einaferð eg hopi at at at mann hyggur upp á ta her tí tað tað kann ikki vera meiningin at okur sum politisku myndugleiki taka inn við høgru hond og taka inn við vinstru hond taka inn við høgru hond oljuavgjaldið og taka eitt sama slag oljuavgjald inn við vinstru hond tí at oljuprísurin er hækkaður