Helgi Abrahamsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-02-24
Topic: 1. viðgerð LM-071/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um frítíð við løn (Skipanin við frítíðarlønarkontum verður broytt, Frítíðargrunnurin verður avtikin o.a.)
uppskot hjá magnus rasmussen lansstýrismanni um frítíðarlønina um skipanin við frifrítíðarlønarkontum verðið broytt og frítíðargrunnurin verður avtikin og aðrar broytingar hetta málið hevur verið nokk so leingi á veg eg hevði tað á landsstýrisfundi fyri umleið einum ári síðani men nú er tað so komið í løgtingið og tað verið soleiðis nera fakfeløgin tey hava havt frítíðargrunnirin undir hond ellaá frígjalønina og og tað sum var tað sum var áhugavert við tí var sjálvandi tá ið tað kom at tað gav nógvar pengar hetta var nógv rentu at vinna og tað fingu fakfeløgini so í sín part men tíðirnar eru sjávandi broyttar og í dag so so blívur tað ikki ríkur av at eiga pengar tað kostar at eiga pengar og og at hava pengar um undir hond so nú tosa a um negativar rentu og fakfeløgini hava havt ynski má sleppa av við hetta aftur og tað haldi er skilagott at mann flytur eftar og og skal mann gera tað so er løtan tað rættan út meðan tað meðan fagkfelagir hav ynski um at gera tað tí at tey ikki vilja hava verðar hesar støðurnar tey um skulu rinda negativá rentu hetta fer sjávandi at kosta landskassan nakað av umsiting og og helst eisini itt sindur av rentu tapi men stuttum so eru broytingarnir tær at allar frígjarløgnarkontur verða lagdar saman í einai kontu hjá føroya gjaldsstovum taks skal umsita frítíðarlønina tavil sig at landskassin ber kostnaðin av hesum og tað gertaktiskt faktiskt longu í dag hann umsitur nokhsnógv av hesum her men hevur so einki til frídtíðargrunnin fríggjarlgrunnurin verður so avtikin og færgrundsikki verðu flutt til granskingarráðið og inntøkur sum fríggjagrunnurin higartil hevur havt av rentuinntøkum avkasti og frítíðarløn sum er firnað ferði frameftir onn hjá landskassanum so eg má spyrja hví hava vit ein frítíðargrunn og har tað soleiðisnar at at onkuntíð so hevur frítíðarlønin ikki havt nakran móttakara tað kann vera tað onkur hevur arbeitt í føroyum og og farin av landinum ella hvat tað skal vera og fyrr var tað soleisr at tú skuldi søkja og tað er tað onkustaðni enn haldi eg tú skuldi søkja um frítíðarlønina t hon kom ikki automatiskt men í dag so so kemur kemur tað meira automatiskt inn inn inn á kontuna hjá hjá lønmóttakaranum og so er tað sjávandi eisini nøkur fólk sum ikki limir í nøkrum fakfeløg og og hvat ger mann so har tá ið fakfeløgini skulu umsita kontuni fyri sínar limir øhsjálvandi so kann mann eisini spyrja kunnu arbeiðsgevarin sum ikki bara sjálvir hava hesar pengarnar undir hond til teir skulu kjaldast út men har er sjávandi tann vandin at vist ein arbeiðsgevari ella felag fer fer á knóranum áðrenn lønin er útgoldin so so eru pengarnir vekk so missir løntakaran sínari sína fríttíða løn og tað vil mann helst ikki koma út fyri og tí mágan hava eina skipan hvar ið hvar ið pengarnir verða goldnir so hvørt sum løn ver útgoldin og so so fella tær til lønmóttakarin tá ið tann dagurin kemur ein spurningur sum sjálvandi kemur upp hvørjam mann skal avtaka grunn taðer hvat gera ð við pengarnar sum eru í grunninum og har hevur mann arbeitt við í tankarnum um at tað skuldi fella til arbeiðsmarknaðareftirlønargrunnin og tað helt eg sjálvur vera eitt gott hugskot tantí tað var tí at tí ati tað tá koma pengarnir faktiskt øllum lønmóttakarin til góðar altso tá tað tá kemur tað sumsum eitt stovnsfar til tileftirløn tánn tíðn tá mann blívur pensjoneraður men fargfelnin tað hevur so ynskt at at tey hava faktikt havt fleiri uppskot tey at tosa um gransking innan arbeiðsmarknaðin og so má tosa um grunnar fyri óarbeiðsførar fiskimenn tataðtað er eg uppi á vent men so stendur í hsu upskotinum at mann er so komin til tað at pengarnir skulu flytast til granskingaráðið og tað skal marka til gransking innan arbeiðsmarknaðarviðurskifti er faktiskt sama modell sum tá ið sjúkrakassan bleiv avtiknher tá tá bleiv man eisini samdur um at pengar skal brúkast til gransking innan fyri heilsuøki so tað er nokk tað sama sum mann brúkar her ein annar spurningur sum ikki er partur av hesum málinum og og sum eg veit hel ikkihvat mann kann gera við frá politiskari síðu men allíkal ein áhugaverdur spurningur tað er tað er tá ið ein tímaløntur arbeiðir yvirtíð tú fært løn av tíni løn at tú fært løn fyri títt arbeiði og sooðs nógv fer fer til frítiðarløn tá ð mann er tímaløntur so fært tú tólv prosent í frítiðarløn arbeidir yvirtíð jamen so so veksur fríddialønin eisini við tólv prosentum av tíð ha men ert tú fastløntur ein fastløntur fær løn fær frítíð við løn pluss eitt oeita hálvt prosent og arbeiðir mon yvirtíð jamin so fær mann bara eitt eitt hálvtprosent tú fært ikki ikki tað sum svarar til til sjálva lønina tað vil siga at ein fastløntur fær ikki líka nógv nógva frídtarløn av at arbeða yvirtíð sum ein tímalønt tað er ein spurningur sum okkurt fakfelagi hevur nevnt viði mær onkuntíð sum sum tey at síggja so ein trupulleikar men spurningur bara hvat hvat mann fær gjørt við tað so hóast eg eitt afturat nú nú fáa landsstýrisfólk oftaskotið í skógvarnir at uppskot far ikki til hoyringar men her altso hetta hevur verið til hoyringar hjá umleið umleið hundrað feløgum haldi eg pluss at tað heur ligið enn tríggjar vikur á á á portalunum hjá umhvørvisvinmálarum til almannahoyring so so landsstýrismaðrin skal so hvussu ikki fáa átalu fyri at hav ikkiver til hoyringar eg hetta má vera eitta besta hoyrda uppskot sum nakrantíð er komu í løgtingi men men tað er bara gott at fólk fáa loivi til at siga s hugsa tað var tað sum eg hevði siga um hetta málið takk fyri ja takk næstur at røða verður