Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2020-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-001/2020 : Frágreiðing løgmans á ólavsøku 2020
takk fyri harra formaður bárðunielsen hevur hildið sína fyrstu løgmansrøðu og eg haldi at løgmansrøðan var bæði savnandi fevnandi og hon var væl avbalanserað og var væl umboðandi tey sjónarmiðini sum vit í samgonguni eru samd um skulu verða galdandi politikkur tey næstu árini tað var ein reyður tráður ígjøgnum løgmansrøðuna tær felags avbjóðingarnar sum henda samgongan rendi seg í nokk so skjótt aftaná at hon var skipað og sum eingin hevði kunna roknað út fór at verða nevniliga avbjóðingarnar við korona um fær seitni og í tí sambandinum so var mikkjalarryggið mataskaldi okkara størsta skald endurgivið fleiri ferðirnar og eg haldi at tær endurgevingarnar komu væl til sín rætt við sera rámandi og vælvaldum øorðum við skalaryggi hann yrki um gerandisdagin hjá føroyingum á sjógvi íbø í haga eitt tema sum eisini gekk aftur í ólavsøkuprævikni hjá marikoalíð og í teimum sólmum sum vóru sungnir undir gudstænastuna á ólavsøkudag hvar eg haldi at vit kunnu vera sera stolt av at eiða so framúr góð sálmaska skald sum vit eiga og eisini lagsmiðir sum vit eiga tey teir teir flestu tey flestu løgini vóru eisini smíðaði av føroyingum og tað haldi eg var bara hugtakandi í sær sjálvum eg haldi at hesar gerandisavbjóðingarnar eru eitt tema sum sum er viðkomandi føroyingar eru fólk sum bera av øðrum fólkasløgum haldi eg okkara forfedrar hava trestiliga bygd land hóast kolusalar avbjóðingar vit hoyra aftur o aftur úr okkara bygdasøgum hvussu ófatiliga trupult tað kann hava verið at hava hildið lív kring landið men allíkavæl so hava vit hildið fast og okkara forfedrar hava bygt hetta landið og lagt lunnar undir heimsins besta vælferðarsamfelag sum eg haldi føroyar er tað er einki annað land sum kann líknast við okkara í í so máta og okkara uppgáva sum politikarar er at taka hesa stafettina og renna hana víðari og eg haldi at hesin hugburðurin hesin vinnarhugburðrin hann kom væl aftur í røðuni hjá løgmanni millum annað tá ið hann sigur skulu vit framhaldandi vera í fremstu røð so mugu vit politikarar skapa røttu karmarnar góðar arbeiðsumstøður og menning tað skal bæði vera rúm fyri hugflogi og fjølbroytni landsstýrið vil troyta nýggjar leiðir tí verður eitt vakstrarforð um stovna sum skal birta undir nýhugsan í verksetan grønan vøkstur og vælferð og hetta var júst eitt av teimum málum sum miðflokkurin hevði við í sínum valstríði at seta eitt slíkt vakstrarforð um tað er nógvar vinna fyri føroyingar allar um politikarar vilja lurta eftir vinnuni í mongum førum so síggja vit at virðismikil vitan ikki er partur av grundarlagnum tá ið vinnupolitikkur verður samtyktur føroyskar fyritøkur leggja stóran dent á vitan sum grundarlag undir teirra virksemi vitanin hon kemur við royndum sum fólk í fyritøkum hava gjøgnum teirra arbeiðslív og hon kemur eisini við væl útbúðnum starvsfólki og vit hava í føroyum eitt betri og betri útbúgvið fólk enntá eisini á føroyskum hægri lærustovnum harumframt gemur vinnan javnan kanningar á ymsum slagi og staga seg til í virkseminum at stiga seg til í virkseminum og ikki minst fær nógv gransking fram í vinnuni og í nógvum førum er politiska skipanin ov illgrunasom tá ið hon fær ráðgeving frá vinnuni man heldur at vinnan bara grundgevur til sín egna fyrimun og ikki við sonnum argumentum men hetta er ikki rætt vinnan er sum heild sera professionellur hugburð í atburði tí er tann vitanin sum borðin verður politiska myndugleikanum gullverd fyri allar partar og vit eiga ikki at kveissa hana til viks men at lurta eftir vinnuni hetta var eisini eitt av teimum slagorðum sum miðflokkurin hevði til undanfarna væl at vit eiga at lurta eftir vinnuni og vit vita at vinnan eftirlýsir støðugar karmar við langtíðarhaldføri hetta er eitt rímiligt og skilagott ynski politisk krøv og lógarsmíð sum broytist hvørja ferð ein nýggj samgonga kemur til hon kann gera seg inn á kappingarføri í vinnuni ein megintreyt fyri skilagóðari rættislegging vinnu er at vinnan kennir útlitini og kann hava álit á politisku skipanini og tað álitið haldi eg er skeiklað í so nógv hesi seinastu árini og tí hava vit í miðflokkinum skotið upp eisini til valið at samtykkja eina tíggju ára vaksarætlan fyri altssamfelagið sum regluliga verður dagførd hugskotið er at vit spenna vinna fyri samfelagsvognin og lata hana siga okkum hvussu vit á skilabesta hátt økja inntøkurnar sum meiri verður at býta saman við serfrøðingum úr viðkomandi goyrum og saman við avvarandi myndugleikum á ymisum økjum og við vinnuni í oddunum skulu politiskir karmar samtykkjast á flestu samfelagsøkjum skulu vit eitt nú verða trýss túsund føroyingar um tjúgu ár so eiga vit til dømis at hava ein virknan bústaðarpolitikk tað sum vit vóru inniá fyri løtu síðani sum ger tað lætt og smidligt hjá nýggjum føroyingum at fáa bústað heilsufrøðisligu umhvørvislig lóggáva eigur at ganga undan so hvørt sum vinnan veksur og gagnnýtir land og hav og skattaðu avgjaldslógin eigur somuleiðis at tillagast vinnuni at frama so hon altíð er kappingarfør við útheimi og hyggja vit at menning og vøkstri hesi seinastu árini vit kunnu taka nøkur lyklatøl í tvey túsund tá var brutnutjóðar úrtøkan umleið átta milliardir krónur í tvey túsund og tíggju tíggju ár seinni varð bruttutjóðar úrtøkan trettan milliardir altso hon var vaksin við fimm milliardum nú í tvey túsund og tjúgu er bruttutjóðar úrtøkan trýogtjúgu milliardir hon er vaksin við tíggju milliardum tey seinastu tíggju árini hon vaks við fimm milliardum tey farnu tíggju árini árenn tað skulu vit halda fast í hesum vøkstrinum so kemur bruttutjóðar úrtøkan at økjast við upp móti tjúgu milliardum tey næstu tíggju árini tað er ein kolosalur vøkstur um vit bara skulu halda fast við tann sama vøksturin í bruttutjóðar úrtøkuni og vit koma at hava eina bruttotjúgu tjóðar úrtøku upp á kanska fjøruti milliardir í ár tjúgu tretivu og kvaðani skulu vit so rokna við ein slíkur vøkstur skal koma frá hvar kom vøksturin frá tvey túsund til tvey túsund og tíggju hvaðani kom hann frá hvaðani kom vøksturin frá tvey túsund og tíggju til tjúgu onkur vil beinani siga jú sjálvandi var tað makrelurin sjálvandi var tað alivinnan men bara frá tvey túsund og tíggju frá tvey túsund til tvey túsund og tíggju høvdu vit tvær kreppur vit høvdu eina stóra kreppu í alivinnuni og vit høvdu eina stóra búskaparkreppu í tvey túsund og átta og allíkavæl høvdu vit ein stóran vøkstur í brutttjóðarúrtøkuni og tí er tað als ikki óhugsandi at siga at bruttlutjóðarúrtøkan kemur at økjast tjúgu milliardir tey næstu tíggju árini og eg síggi fyri mær at vit verða fleiri fólk í føroyum altso tað eru so nógv sum vilja búgva í føroyum fyrst vilja allir føroyingar sum verða føddir búgva í føroyum og og fólki streyma til føroyar í løtuni vit hava ongantíð verið so nógv sum vit eru nú men tað er eitt ótal av útlendingum sum ynskja at sláa røtur í føroyum og sum ynskja at búgva her eisini vit skulu eisini hava ein politikk fyri tað og millum annað tað hevur bárður nielsen eisini verið inni á í løgmansrøðuni í sambandi við hvør kann útvega sær ognir í føroyum skulu vit økja brutttjóðar úrtøkuna og skulu vit økja um vælferðina í føroyum tey komandi komandi árini so skulu vit eisini vera fleiri fólk tí vit hava so ófatiliga stórt tilfeingi sum í løtuni verur selt fyri ov lítlar pengar makrelurin sildin og svartskjafturin fer ov bíliga av landinum og vit eiga stórar møguleikar fyri at kunna økja tað virðið ógvusliga í tí tí næsta trinunum sum er at góðska og víðari góðska alt tað tilfeingið harumframt vita vit at alivinnan hevur stórar ætlanir um at fara út á hav at ala og tað eru í veruleikanum óánaðir vakstrarmøguleikar í tí samstundis sum alivinnan eisini farin upp á land at ala tann kombinatión ger at vit kunnu í framtíðini brúka firðirnar sum eitt millumlið í staðin fyri sum alt aliøkið frá null til hundrað so kunnuvit brúka teir sum eitt millumlið til summarbeitið nei til vetrarbeiti meðan vit so brúka opið hav til summarbeiti og hvar ið laksin kemur at kemur at vaksa seg stóran og dýran upp á stutta tíð vissu vit samstundis kunnu ala fiskin nógv nógv størri uppi á landi í eisini í vetrarholvmini so tað eru ótrúligir møguleikar innan fyri alivinnuna men vit eru í verandi løtu forfá fólk til at fáa handan vøksturin bæði alivinnuni og í uppisjórarvinnuni tað skulu simpulten fleiri hendur til og fleiri høvd til og tí haldi eg at vit hava eina ófatiliga bjarta framtíð um vit um vit taka tøk saman við vinnuni og ikki politiskt síggja vinnuna sum ja eg veit ikki tað er fór hart orð at siga sum eitn fígginda ella mótspælara men lat okkum vera viðspælarar við vinnuni tí vit kunnu øll lyfta lyfta fólki upp á eitt nógv nógv hægri vælferðarstøði um vit gera tað rætt og tað haldi eg er ein spennandi avbjóðing tað eru nakrir ítøkiligir táttir í løgmansrøgarni sum eg hugsaði at siga nøkur fá orð um eg haldi tað er skilagott at vit nú fara í holt við at einskilja fyritøkur eg haldi tað er ikki rætt at landið rekur bankavirksemið eg haldi ikki tað er rætt at landið rekur samskiftitelusamskiftisvirksemið tað er ikki lætt at rætt at landið rekur postvirksemið tann tíðin er farin hvar ið tað varð brúk fyri at hava landið sum átók sær ta uppgávuna men teknologiin er so mikið ment í dag at tað liggur í tøknini at at øll hava samband og ikki í tí at mann tvingar samband út á útoyggjuna tað tað tað kemur aðrastaðni frá og teir pengarnir sum í dag liggja deyðir í til dømis føroya teli kunnu saktans umsetast til nakrar bráðneyvar tørvir sum vit hava millum annað at byggja tunlar sum skulu byggjast fyri at útbyggja samfelagið fyri at vit kunnu økja um okkara bruttutjóðar úrtøku og økja um okkara búskap so mugu vit fáa alt landið við tað ber ikki til at vit hava allar teir fløskuhálsavnar sum vit hava og tí skulu vit umseta teir deyðu pengarnar til nakrar íløgur sum eru neyðugar at gera øeg haldi eisini tað er rætt at fara í holt við at hyggja eftir bygnaðinum rundan um sev sev er he hevur borið okkum allan vegin fram her til sum vit eru í dag og hevur veitt okkum trygga elveiting men tað er eisini ein stór menning innan fyri hetta økið og eg eg skilti ikki ordiliga samrøðuna við stjóran í sev í útvarpinum í gjár hvar hann sigur at tað er lítil og eingin menning innan fyri eltøknina og hann samanbar við tælisamskifti til dømis tað er stór menning innan fyri eltøknina eisini og tey sum banka upp á og troka á tað eru tey sum koma við menningini og tí haldi at vit skulu lova teimum frá framat so ella so og tað skal sjálvandi gerast skilagott og tað skal gerast so at borgarin fær bíligari streym eingin ivi um tað øso hevur eitt ávíst orðaskifti verið um hetta við gongd í haga og eg havi bara hug til einaferð enn at staðfesta eg haldi tað er skilagott av landsstýrismannunum at tryggja at allir føroyingar til ein oghvørja tíð hava rætt til at ganga í føroysku fjøllunum tað skal gerast við tín virðing sum føroyingar altíð hava havt fyri teimum siðvenjum sum eru at tað verður rikið tað verður farið á fjall og tað verður skotin hara og so víðari tað vita føroyingar og vit hava virðing fyri tí og føroyingar fara heldur ikki út at klættrast klættra í føroysku fjøllunum á á veg hávetri í kulda og kava og gleri men at mann í einari lóg tryggjar tann rættin tað haldi eg skilagott tá ið tú verður farið og hugt eftir hesum uttan at gjalda fyri tað og so haldi eg at eg eri fegin um at eg komu gongd á bústaðarpolitikkin eri fegin um at landstýriskvinnan hevur gjørt skjótt av og longu nú hevur lagt nøkur uppskot fram sum taka um tann partin sum hevur við almannamál at gera í bústaðarpolitikkinum og tryggjar at vit fáa nakrar skilagóðar loysnir á tí økinum eftir stendur so tann partin av bústaðarpolitikkinum sum snýr seg um at landið so ella so tekur ábyrgd fyri at at at tryggja at vanliga familjur fáa fígging til sethús uttan fyri havnina og uttan fyri miðøki tað manglar og tað eru nakrir tankar frammi um hvussu tað kann gerast og eg gleði meg til at vit fara og finna loysnir á tí økinum eisini tí vit hava vit hava faktiskt niður bundið okkara peningastovnar so nógv við lógum og krøgum og bindingum at teir teir fáa ikki flutt seg altso teir fáa ikki flutt seg til at veita fígging til bústaðir kring landið og tí mugu vit politiskt eisini rætta uppaftur upp á tann tað brekið sum er í í skipanin og rætta upp aftur upp á tað at at tað er tað eru vanliga familjur sum bøta fyri tað at bankarnir ikki ikki sleppa úr síni trongu troyggju at at veita fígging úti kring landið ja tað eru nógvir aðrir tættir eisini harra formaður men longu nú er tíðin farin eg ætlaði at siga nakað um tbegði og búgvingar eg ætlði eisini at siga nakað um samferðslukervi men eg fái vónandi orðið aftur seinni takk fyri