Edva Jacobsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-03-30
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-002/2021 : Frágreiðing um løgtingslóg um sjófeingi
jacobsen orð ger so væl takk fyri harra formaður tað er sera áhugavert og tíð havi eg altíð hildu teg vera ein ein góður spennandi dagur tá vit viðgera okkara høvuðsvinnu sum saman við útvegar sirka fimm seksoghálvfems prosent av tí sum føroya land livir av og tað sum er tað er tað tað er ein ein frágreiðing sum kemur út á hvørjum ári og um og hon sigur hvat er her í gongd hvat er broytt og hvat landsstýrismaðurin hevur í kanska at hyggja og hvat mann hyggur fram eftir hvat mann hevr hug at arbeiða við hendan nýggja lógin hon kom so í gildi fyrsta januar tað eitt av tað fyrsta sum vit settu okkum fyri tað varð at fáa broytt lóggávuna soleiðis at tann lógin sum við settu í gildi hon kom so í gildi fyrsta januar í tjúgu sum avloysti ta lóggávuna sum tó ikki var so gomul sum hevði verið frammanundan summar av skipanini er so ikki komnar at virka fyrri nú í tveyogtjúgu og har er so aftur onkur ting í lóggávuni sum ikki koma at virka fyri skuldi verið trýogtjúgu men men verða virkað í fýraogtjúgu og tað er tá mann kallar tað sum mann tosar um brúkskyldu og tað eru tað er hon skuldi komað í gildi fyrsta januar í trýogtjúgu men men eru útsett til fyrsta januar fýraogtjúgu og skal takast sum ei partur av lóggávu sum mann fer athyggja upp á í ár so tað er ein líkasum ein partur av lógini sum hann hevi rullað lísindi famman fyri sær kanska tí mann ikki ordiliga hevr verið klárur við teir broytingarnar sum skulu gerast men men brúkskyldan inniber nakað í sambandi við nær mann kann loyva sær at skifta um rættindir og hvussunógv mann skal hava brúkt sjálvur og og ymisk ting sum liggja aftan fyri tað hugtakið við úsky og nú var bjarni hammer inni á í áðni ati at hetta her lóggávan sum vit arbeiða við í løtuni har hevði mann bara flutt okkurt komma bleiv tað sagt líkasum at mann arbeiddi við øgiliga fáum tingum mann hevði fáar visjónir eg sigi eg eg havi ofta havt tað tanntankan tá ið tað kemur til okkara høvuðsvinnu at tað er gott at vit onkrum løtum bara flyta komma tí at tað kann gott vera at ein ein stórur partur av okkara flota kanska serliga eisini eitt nú kanska botnfiskaflotun sum ofta verður sárbarur taðhevur ofta havt stóra týdning fyri hann at landsstýrismaðurin heldur flutt komma enn at seta punktum og og venda alt høvdið tí at tað eru øgiliga stórar broytingar viðhvørt sum kunnu henda innan fyri okkara høvuðsvinnu soleiðis um tað liggur nú so er fleiri og fleiri størri og størri partur lagt um til eginkvotur og mann hevur lagttað sum liggur fyri framman tað er at leggja rakjurnar við svaldbard at leggja tað eisini um til eginkvotur og í fjør bleiv fremjiskapp og grønland eisini veittút sum eginkvota annars er tað verið ein felagskvota felagskvota bitýðir ofta olympis seskarí hvør sleppur skjótast avstað og hvør kann hvør kann líkasum eingin vil bíða inntil ein annar hevur brúkt mítt tilfeingi soleiðis er tað nú eina ferð og vist t er nógv skip so er tað allarbest at mann líkasum hyggur upp á hetta her við við eginkvotum tí tá veitst tú hvat tú hevur og tú veitst hvatið tú hevur at gera gott við og tú kanst sjálvur bestemma nær tú velur at ein túrur passar best fyri teg illa a tú møguvíst veitst at at eitt annað skipi hevur so so nógva kvotu og møguligt kunnu viðkomandi býta um við teg og tú kanst spæla íslands staðin fyri hatta er tann meganisman sum hevur altíð ligið inni í fiskivinnuni sum haldi eg eri er góð fri fyri tey sum hava vinnutólini at mann ikki blívur last fastur í einari bestemtar skipan tá ið vit arbeiddu við fiskivinnulóggávuni so bara feðat koma inn á nøkur ting so var tað tað at vit skuldu hava nakað til nýkapandi verkætlanir á landi og og skipakeyp stóð so í tí og hevur eisini komið fram í dag o mann kanska fyri ímóti tí men tað var so ein partur av tí tað skuldi vera trýss prosent bleiv tað til og fjørut prosent skuldi ískoytiskvotur har hevur tað so aftur verið tað er altíð soleiðis tá mannsk má tosað um at og tað er ein ein bstemt parturavnøgn sum skuldi brúkast til tað sum lá eftir inn í skipanina og tá ið eg ofta hugsa um hvat leggja vit dent á tá vit snakka um ískoytiskvotur ískoytuskotu er til onkran sum sum hevur kanska for lítið at gera gott við til at kunna fáa ella fáa tað vinnuliga at bera til mangla eitt sindur í til at fáa tað at at mala runt soleiðis at tað kann hvíla tað sjálvum og har er tað kanska ymiskar meiningar um hvønn mann leti til og hvussu tað skal vera men har hevur mann so roynt at verið so rationellur sum tað ber til men men sjálvandi tað altíð mannkann altíð koma aftur um aftur og siga at okkurt kundi verið annaðloys eg eg hevði ein eini fyrispurning her á tingi ein skrivligan fyrispurning og tað var í sambandi við at eg hugdi eitt sindur uppá eg havi altíð hugt nokk so væl eftir botnfiskaflotanum tí tað vísir seg øgiliga ofta í síðstu árini hevur tað verið at uppsjóvarflotin hevur hevur verið øgiliga sterkur havt øgiliga nógvar rávøru og nógvar resursur at arbeiða við men boffiska flotin hevur havt ja hevur havt ein eina eina rættiliga stóra avbjóðing í longri tíð og avbjóðingin er kanska ikki minni í dag enn honn onkuní hevur verið men hon hevur eisini verið trupult fyri nøkur ár aftur tíðina og so gjørdi mann nakrar broytingar í samband við í fjør har tók mann og og valdi at tað skuldi vera skiljurist í í hjá tá mann fekk sitrolfisk og í tey mesta bólki í bólki tvey sum hevur tað at gera og har valdi mann æ at skiljurist tí hav sum prøvar at spurt meg lísindur fyri teir sum fáast við vinnuna og eru innan fyri tað økið hvussu ev tað nú hilna altso hvussu riggar hetta her við skiljiristini tí tað var soleiðis at tað var nakur goyrar sum mann kundi fiska í og skiljiristini skuldu vit gera tað mann kundi lata onkur øki upp og og so skuldi mann halda tí smasta út men ta vísti tað seg ella eg tosaði hvussur ein sum skipaði á einum hesun her trolarunum sum segði nemliga at at goyðurin sum teir táa í hann er altso haldi eg forsmalur og slað fáa for lítið arbeiði vesr altso tá ið teir skuldu arbeiða innan fyri hetta her øki nú veitik um landsstýrismaðurin hevur gjørt nakrar rokni við at hann hann kennir til hasar avbjóðingarnar her at at tað er kanska økið sum mann hevur valt at lata upp grunda skiljuristini er kanska eitt sindur fortepurt í forhald til at teir fáa útnýttútnytta síni sín royðskap optimalt og hevur kanska givið teimum avbjóðingar ein avbjóðing kanska er at at tað sum vit havivi annað støddarbýti og tað haldi at tað er ymiskar meiningar um og tað er eisini altíðí ordan við tí men men tað liggur faktiskt kanska nokk so væl sum tað er men men onnur lond hava havt tað støddarbýti sum hevur verið annaloys og viðhvørt so spyr mann inn til hví er tað tað og tað haldi eg mann kann loyva sær at at spyrja inn til og og gera sær nakrað tankar rundanum tá ið vit tá ið vit tosa um vit annað evni sum eg dánti líka t taka fram altso tað er ati ja so høvdu vit nøkur loyvi tólváraloyvir í ætlanini fyri at gera meira tryggar karmar rundan um khøvuðsvinnu okkhøvuðsvinnur ikki altíð havt tryggar karmar tað er púra vist og tað er eisini so sigur onkur ja men tað var eisini skip sum vóru umbúnaðsorir nógv bankavirksemi hava avbjóðandi við at loyva nakrari fígging summann sigar nakað sum helst av fígging tá mann ikki ordiliga veit hvat fer loyvir hvussu lang loyvir hesir bátarnir hava so tað tað er alneyðugt at og øgiliga gott at mann hevur lagt eina trygga legu so er ein umsitingarætlan komin í samband við tá ið tann síðsta fiskivinnulóggávan bleiv sett í verk sum hendan samgongan sum valdi athalda fast í og tað er tað at tú kanst tú hyggur eftir deyðatalinum henda við í handavi men tú kanst ongantíð flyta tei meirna fimm prosent hvønn vegin og har er hevur mann so gjørt tað nú í tvey ár trekk t at upsa fiskiskapurin har hevur mann økt deygatalið við fimm prosent tvey ár afturekk og innan fyri hýsa ogtosk illa annað botnfisk hevur mann lækkað deygatalið fimm prosent tað vil siga í tvey ár er tað lækkað tíggju prosent av døgunum g eg sigi bara er umsitingarætlanin ordiliga góð illa kemur hon at forkoma okk heimaflotan tað tað er haldið atð ann spurningur mann skal seta sær sjálvum eg veit tað skal vera mann skal vra burðardiggur tað skal vera gott og tað virkar so øgiliga ótil forlátiligt tí tað fer fimm prosent um árið tíggju ár so má so mánn minka til hálvtrýssprosentum og tað kanska loysir seg ikki at loysa hjá líknum báti samstundis sum mann hevur eina rúgvu av luft í skipanini tað vil sigat vit hava ræðla nógvmeir dagar inni enn bátarnir brúka so g hali eg fara heita á landsrýrkimnun eisini at at eg veit at man blíva last fastur í hesum umsitingarskipanm han fær einki gjørt og tað bleiv sagt tat tað var so øgiliga deiligt mann skal frá at koma niður á løgtingið við tí eg veit ikki um tað er altso ov mega mann skal halda løgtingið uttanfyri tit trast altíð við sum skuldu taka støðu tá ið nakað skal broytast so at tað kann vera deiligt viðhvørt tað kann ljóðar gott at mann heldur løgtingið uttanfyri men mann skal eisini vera vakin upp á hesa umsitingarætlanini hvat hvat kemur hon at gera við okkara bomfiskaflota visti tú hyggur eftir til dømis balki fýra so haldi at teir høvda einaferð eini áttaogtjúgu hundrað dagar og teir hava kanska eini átta níggju hundrað dagar í dag og nógvir av teimum sum kanska hava keypt dagar fyr eina rúgvu mista teir spakuliga attini eingin kompensatión einki nakað veitst hva umsitingarætlan sigur tað fínt øll klappa men eg haldi ikki at teir klappa líka hart sum hava bátarnir tí teirra kanska manglað nakrar dagar frammanundan og nú ger umsitingarætlanin tað at teir mangla teyr afturat men tað er søtt mosikkur í í oyrunum og tað skal tað sikurt helst vera hjá mær eisini men eg sigi bara tað at tað er aftanfyri hvørt tons sum verður fiskað føroya grunninum har eru nakrar menniskjur aftanfyri ttað er ikki vist at teir sum eru við hesum skipinum halda tað at tað er fínt at missa fimm prosent ár fimm prosent næstar fimm prosent triðju ár tí at tá ið tú hyggur eftir hvat ið mann ofta hevur tilmælt so már tilmælt at vit skulu skerja alt við hálvtrýss prosentum tað er veri mer enn einaferð inni her so umsitingarætlani ho ger tað kanska bara meir líðandi og vit sita síðulinni og vit fáa tað sletti hálvegnan við vit lesa tíeinum í einum í hesum her at nú vevður aftur fimm prosent afturat altso eg hugsi bara aftaná eitt tveyar afturat so burdi man eftirmett hvussu síggja hvussu sær daygatalið út og kann hesin skipabólkur fáa nakrar dagar úr buffarinum tað haldið kundi verið nok so áhugavert at vita hvat ber til so ræðuliga nevnt at avhøvda ein ein botn fiskaflota tað tað vit hava eisini hoyrt fólk inni her sum høvda sagt at tað kundu bara tveir stórir bátar fiskaalt hvat ska verðað vegin men also problemið er bara tað at ta r ein rúgva av fólki aftanfyri tí er ein rúgva av fólki á landi tað er in rúgva av manningum sum skulu eisini liva við hesum her eitta er bara etsær eitt sindur hvønn veg eg havi havt handa fyrispurningin tað var um at lata makrel til bólk fýra og fimm serliga bólk fýra hví skal bólkur fýra t fáa makrel og ikki fýra tað er eitt sindur áhverk fyrrverandi landsstýrismaðurin var øgiliga trekur hann prynti at vera øgiliga lagarligur tá beintu áðrenn jól men tá visti og lítið um at t han ikki fór at vera landsstýrismaður leingi afturat tað er tað mest legarliga n verið um akkurát tá tað við at lata makrel til bólk fýra menmen men tað tað er kanska eitt sindur nevnt tá mann sum situr á næstu rekki men vit hava altíð masigur kom væl og tavdi tá vit hava tosa um fiskarí men árni skoli hann kennir mína støðu til hatta har men so sigur mann tað atja men altso teir kunuikki fiska nei eg gottam bai sær eitt yvirlit ið hvussu nógvir kunnu fiska av teimum sum vit hava latið makrel til og hvussu nógv tíggju túsund tons vit høvdu torað tikið aftur frá teimum bólkunum sum higartil hava fingið so tað er akkurátsum eittprinsipp men eg hevði ein fyrispurning inni her og eg kann gott uggara tykkum við at tað var øgiliga lynniligt altso bæði frá javnaðarflokkinum og serliga frá tjóðveldi var óinterseraðr í at teir skuldu fáa nakað tá fer mm at snakka um lat okkum heldur býta um eg sigi bara viðhest bólkin fimm skal g úta bólkur fimm skal til grønland ella okkur svorðir sor ella bólkur fýra skal til ísland so haldi at mann er tá ja onkur bólkur fýra eru teir størstu men men tað er ikki altíð so avbjóðing tað e altíð tað er altíð niðurstøðan her høga tingi tá man fer at snakka um eftir her lat okkum heldur finna onnur rættindir lat okum býta um men eisini bólki fýra t hakað gott ger avtalu við varar hann á fiskafirðis fínasta ordan øll klappa men túá tú eitur fýra a og b akkurát sama tal av bátum tara seg landsstýrismaðuri líka eg vitandi um tað also tað er tað er nokk so gott tan nokk so nýggjur men men tað er sama tal av bátinum bólkur fimm avbjóðandi ja men tað kundi veri ein lítil píðliga tá ið tú evði fiska fyrð so evgs nógv s kuldi søkt úrðunum har er mastar av møguleikum og tá bleiv tað sagt av fyrr vann lanstýrismannin at hann kal at tíggjuta tons standa eftir inntil mannaðin funnið eina loysn er ittsindur interserað í hvusu nógv eftir av teimum uum tað er eitt sindur áhugavert haldi eg men annars annars haldi g heta r ein fín frágreiðing og tað er ordiliga gott at fáa øll singin up at venda og og og tað er ikki øðvísi semji um at har bólki fýra fimm nú enntað verði frá í harrans ár eingin hevur viljað aftur so taðe eingin munur men men fyri tað kannmann hava taðup til diskussión