Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-11-12
Topic: 2. viðgerð LM-018/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn (Bústaðir fíggja bústaðarbygging uttanfyri størru býirnar)
orsaka je ørviti akkurát farin frá einum einum kommunuvalið til at løgtings vælstríðið er skotið í gongd so tað var ikki so løgið men eg skal lesa álitið hjá minnilutanum upp og tað eri eg sjálv og hervur polsdóttir og aksel jvel johannesen sum mæla løgtinginum til at taka undir við uppskotinum og hava nakrar viðmerkingar til tað tað skal vera møguligt at byggja egnan bústað kring alt landið og hetta er ikki støðan í dag tí lánitreytirnar eru ymiskar í størri býnum í mun til uttanfyri teir stýrru býrnar og hetta ynskja okur at loysa felagið bústaði er bústaðarpolitiska amboð í landsins og kann átaka sær uppgávuna at vera við til at loysa avbjóðingina og tryggja eitt fjøltáttað bústaðarmynstur kring alt landið uppskotssetararnir vís í uppskotinum á at orsøkin til støðuna er at marknaðarvirði uttan fyri størri býirnar ofta er væl lægri enn kostnaðurin av at byggja húsini og fíggingin er treytað av marknaðarvirðinum og tað verður víst at dømi um at persónar ið hava fingið nokt á fígging til at byggja húsa bygd hava fingið játtað uppaftur hægri lán til bústað í havn ella miðstaðarøkinum og dømi vísir at tað eru ikki gjaldsevnini hjá teimum sum skula byggja sum eru forðingin men heldur verandi lóg um fíggjarligt virksemi sum bankarnir eisini eru noyddir at halda seg til sum okur akkurt hava viðgjørt minnilutin vísir á at vera politisk átøk ikki gjørd fyri at tryggja a fólki møguleika at byggja kring alt landið so fara okur at síggja mun á ústøðumbústøðum í og uttan fyri miðstaðarøkið meðan nýggir bústaðir verða at síggja í miðstaðarøkinum verða tað serliga eldri bústaðir uttan fyri miðstaðarøkið og hendan skeivleika ynskir minnilutin at fyribyrgja tí henda gongd kann vera við til at miðsavna húsabyggingina lurtinú á lurti henda gongd kann vera við til at miðsavna húsabyggingina í føroyum til miðstaðarøkið hetta kann vera við til at trýsta prísirnar upp og harvið kunna verandi bústaðartrupulleikar gerast enn størri hoyringar í nevndini hava víst at trupulleikarnir við at fáa lán á smáplássum og útoyggjum eru veruligir fyri nøkur av økjunum eru avleiðingarnar sera álvarsamar og fólkaminking kann vera ein ein avleiðing umframt at tað eru eisini tekn um at múgvandi fólk sum ikki eru fastbúgvandi á ymsa støðunum kunnu útvega sær bústað á somu plássum sum fastbúgvandi ikki kunna bygdirnar kunnu tá gerast feriuuog frítíðarpláss meira enn heimsdagir hjá fastbúgvandi fólki og tað skal ikki skiljast soleiðis at summarhús ikki kunna vera eitt gott og gevandi íkast til útjarðan tí tað eru tey men tað skal skiljast sum at tað er ein trupulleiki hjá fastbúgvandi fólki við at seta búgv sum er eyðsýndur og sum eisini má loysast við hesum uppskoti fáa bústaðir heimild til at bjóða lán ið fevnir um tann partin av láninum ið bankin ikki kann bjóða tó ongantíð meira enn upp til hundrað prosent av metingarvirðunum minnilutin heldur at tað skal vera møguligt at byggja egnan bústað kring alt landið so fólk fáa frælsi til at velja tann bústað um tey vilja leiga keypa ella byggja hvar tað so er og hetta eigur at vera treytað av gjaldsevnunum hjá teimum sum skula som sjálvandi skula vera í lagi hjá teimum sum skula byggja og ikki nøkrum øðrum í sambandi við at tay í lógaruppskotinum verður skrivað fígging av bústøðum uttan fyri størru býirnar sum vil minnilutin gera vart við at tað eisini kunna vera størri býur kring landið har tað er trupult at fáa fígging hetta kann til dømis hevur nevnt vøroyrir sum eitt dømi sum er ein býur ella stórur men eftirspurningur eftir bústaðin kann vera lutfalsliga lítil og tí kann eisini vera trupult at fáa fígging eitt sovorðstað og minnilutin vísir eisini á at endamálið við uppskotinum er at veita heimild til fígging av bústøðum har bankarnir annars ikki vilja fíggja orsakað á marknaðarvirðinum í mun til byggi kostinað sama lógaruppskot bleiv lagt fram fyri einum ári síðan tá mælti samgboðini til at fella uppskotið og at okur skuldu bíðatil landsstýrismaðurin kom í løgtingi við bústaðarpakkanum sum skuldu eisini taka hædd fyri hesum tørvinum nú eitt eitt ár seinni bíða okur enn eftir bústaðarpakkanum og bústaðarnegin er akkurát líka stór tí eru eingin orsøk til dráð longur men okur mæla til at mann samtykkir hetta uppskotið soleiðis at gongan koma á bústaðarbygging kring landið har mong bíða eftir møguleikanum at seta føtur undir egið borð og við hesum viðmerkingunum so mæla okur eisini løgtinginum til at samtykkja uppskotið tað er slekt eingin ivi um at tað at fáa nakað at búgva í er eitt av teimum allarsstørstu problemunum sum í føroyska samfelagi eru yvirfyri og vissi mann ynskir fólkavøkstur og vøkstur í búskapi og hvørsá sínum so fær mann ikki tað vissu fólk ikki fáa nakað búgva í so tað er eitt stórt problem okur hava akkurát viðgjørt hetta her við bankatænastuna í áðni og eg kann ikki lata vera við t hugsað tankan eg veit kkium tað er so men eg hugsi tay í hvørfall ati at mann kanska eisini átti at gjørt sær nakrar tankar um tað at fleiri av meglarafyritøkunum eisini eru knýttar so tett á bankunum tað kann eisini vera at tað var nakað mann átti at at hugt eftir eg skal ikki siga um akkurát hvør ávirkan taðhevur men eg ivist ikki í at tað eisini ávirkar so eg haldi her eru nøkur ting sum mann frá løgtingsi síðu má gera vissum fólk ikki skuldu stinga í sekkin og fara av landinum tað er nógv sum hava búð hjá hjá eg veit ikki altso hjá familju ug mann hoyrir um fólk sum lána eina sofu og ein kjallara og hvørt á sínum og okur vita eisini tað at at mann upplivir barnafamiljur og fólk sum hava smábørn sum noyðast at flyta øgiliga ofta og hvussu stórar avleiðingar tað hevur fyri tær familjurnar tí ati tú más kanska skifta skúla barnagarð og og vinir og hvørt á sínum tí tú ikki fert nakaðat búgva í so tað er eisini eitt stórt sosialt mál í hesum her so eg haldi at tað rætta er at løgtingið tekur kse saman og stendur saman takk fyri