Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-04-27
Topic: 2. viðgerð LM-114/2021  Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri mars 2022-2
so er tingfundurin settur og vit fara til dagsskránna í dag sjeyogtjúgunda apríl fyrst á skránni er onnur viðgerð av løgtsmál nummar hundrað og og fjúrtan og tað er uppskot til eykajáttanarløgslóg fyri mars tvey túsund og tveyogtjúgu strika tvey sum tað eitur hvør biði um orðið tað er erhard joensen sum fær orðið ger so væltakk fyri harra formaður hetta er onnur viðgerð av løgtingsmáli numar hundrað og fjúrtan uppskot um eykajáttanarlóg fyri mars tjúgu tveyogtjúgu stika tvey tað er bjarni hammer tingmaður sum hevur lagt málið fram tann sjenda mars un nevndinh viðgjørt málið á fundi tann fimtanda mars og fimta apríl og undir viðgerðini hevur nevndina á fund við delta sifuot bað horn sandoy siu landsstýrismannin í fiskivinnumálum árna skoli harumframt hevur nevndin havt fund við umboð fyri setrið tað stendur so gott nokk ikki á her men tað var hans ellevsen sum var fundi vegna setrið og undir viðgerini hevur nevnt ig býtt seð ein meiriluta á minniluta meirilutin erhard joensen jákup mikkelsen biljustinussen christ mikkelsen og rutt vang tekur ikki undir við málinum men hevur ymiskar viðmerkingar og eg skal so lesa okra upp og so lesur ruttvang sínar viðmerkingar upp undirritaði halda hetta uppskotið verða áhugavert og vert at arbeiða víðari við alsamt minkandi nøgdirnar á botnfiski hava verið at fingið undir føroyum seinastu árini í tjúgu einogtjúgu varð tóskafiskiskapurin hjá føroyskum skipum øðrum enn flakatrólaran umleið níggju túsund og sjey hundrað tons meðan nøgdirnar á hýsi og upsa vóru upp á ávika vist sjey túsund og fimm hundrað og fimtan túsund trý hundrað tons so má metast at vera sera vánaligt hetta hevur sjálvandi stóran týdning fyri møguleikanum hjá framleiðsluvirkin á landi tí umframt at nøgdirnar eru smáar mugu tey eisini kappast við keypara sum útflyta ísaða fiskin vi viðgjørdan av landinum hetta uppskotið leggur upp til at veitt verður ein eykarjáttan upp á sjey komma fimm milliónir krónur undirritaði halda sostatt at landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum eigur saman við vinnuni at greina og finna fram til um verandi skipan virkar sum ætlað um hon skal víðkast tillagast ella kanska broytast undirritaði meta ikki at hetta arbeiðið eigir at verða sett í gongd við eini eykajáttan men at tað eigur at verða tikið frá grundini tí hat aðalráðini saman við vinnuni koman við eini skilagóðari ætlan fyri hvussu og undir hvørjum treytum okur kunnu virðisøkja mest møguliga ráðvøru á føroyskum virkjum og við hesum viðmerkingum tekur meirilutin ikki undir við málinum og mælir løgtinginum frá at samtykkja uppskoti taðer hoyringarnar sum hava verið í hesum málunum hava verið sjálvandi rættiliga litaðar av hvør tð er sum e verið inntil hoyring framleiðararnir fiskavirkisframleiðararnir halda tað athetta er eitt gott uppskot og at teir hava brúk fyri at fáa fáa ein stuðul til serliga til fraktstuðulin ella frakt sum eitt fraktstuðul millum annað er fraktin hækkað rættiliga nógv men í heila tikið so er tað kærkomið at mann kann fáa ein ella annan stuðul inn gflutningsstuðul hevði so verið tað mest upplagda og so er tað hin síðan okur hava havt hoyringar frá millum annað búskaparfrøðbúskaparfrøðingi á setrinum sum sigur at hetta er eitt sera sera vánaligt uppskot og at teir kunna yvirhøvur ikki taka undir við at nakar stuðul yvirhøvur verður veittir fiskavirkisvinnuni uppi á landi grunda á at um so er at ein vinna ikki klárar seg at hon ikki er kappingarfør tá ið tað snýr seg um millum annað arbeiðskraft at hon ikki er lønsomn so skal hon ikki haldast uppi kunnstiga frá landinum við stuðli tað er soleiðis at okur í føroyum hava eina traditión fyri at virka fisk á landi tað av okur havt í faktst líka síðan sluptíðin byrjaði so heta er ein aldargomul siðvenja eitt eitt eitt aldargamalt hondverk í føroyum og spurningurin um um okur skulu hava tað hondverkið í føroyum statið vekk ella ikki avhongur í rættiliga stóran mun av hvørjar nøktir okur klára at fáa upp á land av føroya grunninum og hvussu atkomiligheitin er hjá virkinum at fáa hendur u hesi her ráðvøruni okur kappast í dag við framleiðsluvirkir í kina og serliga í kanska í spaltiskum londunum men okur útrita eisini nógv av okkara ráðvøru niður til millum annað skotlands og onglands kanska serliga hýsunan men eisini tosk so alt tað tilsamans ger tað at hendan vinnan hevur tað trupult øokur siga í álitinum at okur halda tað at at at fiskimálaráðharrin ella at aðalráðið skal fara saman við vinnuni til at finna út av um okur skulu lata stuðul og um okur skulu lata hvussu skal hann so latast og hvussu nógvur stuðul skal so latast tá ið mann tekur stuðul sum heild so er mann ent til frelstur ella ófrelstur summi siga stuðul er gott tað kann vera gott til tíðir og summi siga tað skal eingin stuðulveitast tá ið mann hugsar fiskivinnu so hava okur jú ringar royndir av stuðuli men tað er ikki nevenduvís bara vánaligar royndir okur hava av stuðli eg minnist gott tá ð ið ið alivinnan stóð fyri háttafalli mitt í hálvfemsunum tá var tað stuðul sum rædtaði alivinnuna tann stuðulin varð áðranmál settur hann kom inn sum ein sokallaður smoltstuðul hvar ið mann fekk ein stuðul frá landinum upp á tvær krónur fyri hvørt útsett smolt og hann vardi í einum fýra fimm ár og so bleiv hann avtikin tá ið vinnan so fór at klára seg aftur tað val siga tað er dømir um at mann hevur stuðul inni í eini vinnu sum hevur virkað tí var tann stuðulin ikki veittir tá so fór alivinnan fyri bakka tí bankarnir høvdu boðað frá at teir fíggjaðust alivinnuna longur visti ikki tað kom nakrar stuðulin visti mann hyggur eftir hesum konkreta førunum við at veita ein flutningsstuðul so vildi eg sagt at visi mann veitir ein stuðul í eitt fyrstuáramál meðan veiðarnin undir føroyum er vánalig og at tann stuðulin í virðisøking ella at virðisøkingin og tað samfelagsliga avkasti er hægri enn tann stuðulsmann gevur so kann tað vera skilagott at veita stuðul í eit vist tíðarskeið hetta uppskotið hevur so bara hetta er ein eykajáttan so tað er bara fyri ári í ár men eg haldi at tá ið okur fara at tosa stuðul inn aftur í fiskavirkisvinnuna á landi so má tað vera ein ein generellari skipan tí hetta er hetda føroysk tankarnar aftur til ta tíðina tá ið nógvur stuðul var inni í vinnuni og tað hevði ikki serliga hepnar avleiðingar tá hinvegin so trúgvi eg gott at mann kann finna ein máta at stuðla upp á í eitt styttri tíðarskeið sum gevur meining bæði fyri virkini men eisini fyri samfelagið viðse mann hyggur eftir skipanini sum eru rundanum altso um framleiðsluvirki er á landi so hava okur til dømis aldsskipanina fiskavirkiskipanin hjá als haldi eg er ein ein ótrúliga ófleksibul skipan har eru tey sum eru bundin at hvørjum einstakum virki faktisk forðaði í at arbeiða aðrastaðni okur hava í dag hvar ið lítið og enki arbeiðsloysi er so hava okur eina skipan sum bindur fólk til eit virki hvar einki arbeiði er meðan eitt annað fiskavirki hvar ið tað er arbeiði ikki hevur atgongd til tey fólkini tann sokallaða fiskavirkisskipanin hon er serdeiligs ófleksibul og í einum í eini viðgerð av øllum hesum her so má ein sovorðun skipan takast við eisini fyri fiskavirkisskipanin hon ger tað atvirkir sum hava lítið at gera sum klárar seg illa allíkavæl hava eitt grundarlag skili at halda fram tí tey hava eina manning á virkinum sum kundi farið onkra aðrastaðni men hon er bundin til hetta virkið ergo ein óbeinleiðis stuðul til fiskavirkir uppi á landi so hetta uppskotið er meira komplekskt enn sum so og eg haldi at tað skal viðgerast í einum breiðari høpi soleiðis at mann inntekur nógvar ymiskar tættir í fisfiskavirkis framleiðslu uppi á landi herundir millum annað fiskavgisskipanini hjá als soleiðis at mann eisini kann sleppa burtur úr tískipanini tí hon er ikki góð nokk takk fyri