Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-03-08
Topic: 1. viðgerð LM-073/2021  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn (heimild at stovna almannagagnlig bústaðafeløg)
yvir tretivu ár so er jú eigur man nakrar íbúðir framvegis leiðu inn tá verður tað sjálvfíggjandi sum mann sær kanska serligan í danmark nú mann hevur havt hefta he í nógv ár at mann byggir nýggjar almennar leiðíbúðir so er tað sjálvfíggjandi tí mann hevur pengarnar har táð at mann fær leiður inn frá íbúðum sum eru útkolmnar øh sum an hygga eftir taka danmark sum dømi eg kenni iki nei aktivu tølini í norrø á svøríki og og og íslandi men har hevur mann eisini almenn gaglig bústaðarfeløg men danmark hevur mann seks hundrað túsund seks hundrað túsund almennar leiðuíbúðir um eg skuldi havt tað sama í føroyum so skuldu vit havt seks túsund almennar leiðíbúðir vit hava trý hundrað og hálvfjerðs hjá bústøðum so t eg sigi ikki tað t it skulu up á seks túsum tað skuldu nokk ikki í føroyum tí vit hava eina aðra traditión um hvussu vit búgva men vit skuldu munandi longur upp og tá jakovestergaard sigur ati at tað vísir seg at tað er bíligari at búgva til privata leiðuinn hjá bústøðum so er tað heilt einfalt ikki rætt aprísirnin liggja á heimasíðunum hjá bæði bústøðum og hjá tí privata sum leiðar út við bygd t endamáli ohar sær ma hvat fermetrarprísurin her bústaðir eru munandi bíligari om vit fingu upplýst í seinastu viku raðteðnum hjá javnaðarflokkinum har eini donsk kvinnuna sum umboðaði almenni boligir í danmark leggið hagtøl fram at tað er ein triðing bíligari at búgva í eini almennari leiðuíbúð enn einari privatari leiðuíbúð í danmark so tað er munandi bíligari tað sigur seg sjálvt tá lýsir tað stuðullig inni og eingin skal hava nakra profitt men avbjóðingn hjá okkum í føroyum er tann vit hava rættiliga stórt trýst á bústaðarmarknaðinum og tað er ein risastór avbjóðing aftan á fólkavøkstrin vit hava havt prísurin á sethúsunum er methøgur og setir met altso hvønn mánað næstan eg haldi tað seinasta vit hoyrdu tað var at meðalprísurin her í tórshavn var tríggjar komma sjey ella trígjar komma átta milliónir krónur og inn í eysturoynni í nærkastan tfimu milliónum og tað sama í klaksvík tá sigur tað seg sjálvt at tað e rættiliga nógv fólk sum sletiki hava ráð til at seta búgv ella keypa hús og tað skapa vit okkum risa avbjóðingar og tað sama sum vit hyggja eftir hatn tað kostar at leiga eina kjallaraíbúð í teimum størri økjunum fyrst og fremst í havnini men kanska eftir hondini eisini í skálafjørðinum í klaksvík so kostar tað ofta átta til tíggju túsund krónur um mánaðin á leiðandi hjallaraíbúð tá sigur tað seg sjálvt at fólk sum ikki hava høgar inntøkur at tey hava trupult at búgva í eina tílíar íbúð lvirhøvur at fáa nakað at búgva í og tað sigur seg eisini sjálvt at fólk sum kanska hava eina ávísa inntøku sum hava ráð til at leiga í eina tílíka íbúð at tey øgiliga skjótt kunnu enda í ein relativum fátækravága tí so nógvir pengar av inntøkuni sum teyða hava fer til bílipsútreiðslur og tí hava tað ikki nógv eftir at keypa mat og annað fyri og lesandi hava so sæð ongan møguleika tí kanska ein kjallaríbúð í havn kostar eitt tvýfalt tað sum lestrarstuðulin her tað sigurtað sjálvandi at tað er trupult og vandin sum vit vita í javnaferkki sígja í hvussu her tað er at at samfelagið brotnaður um tvøra tað vil siga at vit fáa økir í landinum har tey sum eru hálønt búgva og vit fáa onnur øki í landinum har sum láglønt búgva øh at vit halda fyri samfelagi ta er rætilia stóran týdning at varðveita samanhangsmegina soleiðis at ungu gomul og hálønt og láglønt búgva liðug um lið ta hevur líkasum verið styrkin í føroyum at vit ll øll koma hvørjum øðrum við líkamikið aldur og líkamikið koyra inntøku vit annars hava og tað eiga vit at varðveita øh tá tað kemur til tað sum onnur at vinnja á so er eg púra samdur í tí at at orsøk til at bústaðarprísirin erhøgur tað er sjálvandi eitt útboði at bústøðurni er so lítil sjálvandi skuldu vit eisini stykkja meira út vit skul hava fleiri ctúsun vð skl hava fleiri oyaraíbúð r fáa tann prísirin niður men tað er eisini neyðugt at at hava fleiri leiðuíbúðr og munandi fleiri men víst til danmark so skuldu vit havt seks túsund vit hava trý hundrað og hálvfjerðs almennar so vit mugu hava munandi fleiri og tryggja at fólk hava ráð til at búgva bæði tórshavn í klaksvík í skálafjørðinum aðrastaðnis til ein prís sum hóskar til teirra inntøku og tað hava vit eina avbjóðing við í dag og tað hevur við sær bæði tað at nøkur fólk ikki velja at búseta seg í føroyum tað sita kanska av landinum at fytta ikki til føroyar tí tay ikki hava møguleia at fáa taka at búgva í ella tet fordurt at búgva í ella at tey mugu mugu flyta langt frá har sum tey arbeiða tí at tað ber ikki til at at búgva har sum tey arbeiða so vit hyggja eftir london til dømis brúka eina ræðumynd men tað sær út til at nógvir stór býir enda harpeint reykjavík líkist eisini tí og keypmannahavn eftir hlondini so hava fólk sum sum halda lív í býnum altso skrellimenn og sjúkrasystrar og námsfrøðingar og fólkaskúlalærarar og onnur sum sum eru tey sum vakna upp til hvønn hvønn dag og sum halda lív í í london ta hevi ikkirað tir búgva í london tað búgva altso tveir tímar uttan fyri london tí tað er ómøguligt hjá teimi við teirra løn og búgva í london og tað vár ikki henda í føroyum at vit koma í ta støðuna øh fólkaflokkurin hvussu tá man lurtari eftirjakug vestergaard og tá mann lurtaði eftir jørgun niclasen síggja út til at hava tann varhugan ella tann tann tað fatan at tað almenna er á tí ónda tað er altíð av tí ónda og tað almenna skal halda seg langt frá bústaðarmarknaðin men lata ta upp alir privat at byggja og kanska eisini spikulera í neyðuni hjá fólki og forvinna pening upp á bústaðir øh tað er tað besta fyri vinnuna sambært jakob vestergaard og fyri fyri jargun niclasen fyri tað fyrsta halda vit í javnaðarflokknum ikki at bústaðarpolitikkur er vinnupolitikkur vit halda tað er vælferðarpolitikkur vit eig at tryggja at øll hava eitt heim sum ter ráð til tað ernummar eitt nummar tvey so eru vit sannførd um at tað nógv nógv nógv besta fyri vinnuna tað er at vit hava so bíligar bústaðir sum møguligt tí handilsvinnan tænastuvinnan byggivinnan tey liva fyrst og fremst av húsarhaldsnýtsluni hjá okkum føroyingum meira pening húsarhaldin brúka upp á bílisútreiðslur færri pengar hava tey til nýtslu harvið kundu tey keypa minni á handlunum tey kunnu keypa farminni av matstovu og tað kunnu keypa minni frá byggifyritøkum og so framvegis umvkunnu fáa prísirnar niður tað kann hetta uppskoti vera við til soleiðis at vit fáa nakrar almenn gagligar bústaðarfeløg sum byggja nakrar leiðuíbúðir sum eru bíligar einki eingi profittir er inni so kunnu tey fólkini hava tað meira at brúka til nýtslu sum er gott fyri føroysk vinnulívið eitt annað sum onnur vj sum vit eisini samdíð sjálvandi eiga kommunur eisini styrkja meira út bæði til oyaríbúðir og til raðhús og til sethús soleiðis at útboði verður størri og tann prísurin eisini fer niður og tað er tað sum gagnar føroyskum vinnulív tað gagna ikki føroyskur vinnulívið at tað so dýrtur búgva í føroyum tí nøkur heilt fá skuldu spikulera í í í íhúsunum í føroyum og forvinna nógvan pening tað durkar tað fyri føroyingin at búgva í føroyum og tað ger tað at fólk hava færri og pengar at brúka sum annars kemur vinnuni væl við tí tað er liva at allarflesta tey sumurikki ikki liva eksportið tey liva av nýtsluni hjá mær og tær og øllum øðrum í føroyum so javnarflokur heldur heta eitt gott uppskot biljustinusen var lítsindur inni á hesum her um komm mununa taka undir við tí eg kann ikki svara fyri øllar kommunurnar nú koma teir inn til til hoyringar meni men javnaðarflokkr hevur sjálvandi viðgjørt tað at floksvøslufundir har býróðslimur eru við áðrnvithøvdu uppskotið fram og eisini hava fund beinleiðis við býráðslimirnir hjá javnaðarflokkinumher tórsavr kommunu har er býrráðslimin já okkum hvussu rættar postriní móti uppskotið og halda at at kommunurnar sjálvandi eiga at taka av hesum her men tað kemur ikki vera soleiðis at tað kemur at kommunurnar skulu brúka ein partar av íløgunum til hettar bara ein heilt lítlan part tíggju prosent mentað var sjálvstøðug bústaðarfeløg sum koma at uptaka lán og so er tað leijavn sum betalir lánini aftur og sum sagt upp á longri sygd so varð tað sjálvfíggjandi tí so hvørt sum lánini varð niðurgoldin so hevur mann pengar til at byggja fleiri íbúðir fyri uttan mann skal spíta meira pengar í hvørki bústaðir ella kommunurnar so javnaðarflokkun vónar at uppskotið fer at fáa eina góða viðgerð í trivnaðarnevndini og um tað ikki undartøkan fyri tí at vit hvussur klára at flyta nøkur nakar tankar inn í hesum her húsunum soleiðis at at vit kunnu fáa broytt hetta her innan alt ov langa tíð tí tað ereingin ivi í at skulu vit halda fram við bústaðarvøkstri og fólk skulu hava rýmilig fitta pengum at liva fyrri aftaná tað av goldið til sín bústað so er hetta her nakað sum er neyðugt at fara undir vit kunnu ikki bara siga at tað er vinnaneinsamøll sum kal tryggja føroyingum og takúr høvdi tað almenna bæði land og kommunur mugu eisin spæla við frú forkvina har var onkur viðmerking jóhannes joensen ger so væl akfyri frú forkvinna ja aksele johannesen førur tað fram sum vit eru samd um í javrnaðarflokkinum eg hugsaði bara um eitt tað var ein ein áhugaverd framløgu eisini um høvuðsstaði í svin var um um hvussu mann skipað tað har tí har var leiðirnar heilt niðri á fýraohálvtýsund krónum fyri hvørja íbúð eg vet k u mu aksel ve johansen kundi lýst eitt lítiðsindur tað hvat hvat takikk út uppá um tað var nakað sum mann hndi lært eit sindur av ja aksel v johannesen ger sovæl ja ívin fór mann heilt aftur fyri næsta hundrað árum síðani at taka ein serligan skatt inn far fermetur sum fóltk áttu av fastari ogn g sum mann o brúkti til at byggja almennar íbúðir fyri bygdi er bíligt og har eru prísurinr heilt niðri á fýra túsund krónur altso í miðalprísurin og okkurt eitt indur dýrari okkurt sindur eitt sidur bíligari fýra túsund krónur og tað ger at vin dregur einriggað av fólki til sín tí tað er lætt at fáa naka búgva í og tað er bíligt atfáa nakar búgva í og akkurát tað sum mann seta øgiliga gott fyri