Steffan Klein  Poulsen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2020-08-13
Topic: 1. viðgerð LM-009/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um dagpening vegna sjúku v.m. (COVID-19, dagpeningur vegna sóttarhald, dagpeningur til fólkapensjonistar, endurgjald til arbeiðsgevara, víðkaður rættur til sjálvstøðug vinnurekandi o.a.)
jú takk hara formaður vit viðgera løgtingsmál nummar níggju og nummar ellivu og tað snýr seg um dagpeningaskipanina og og lønarískoyti til pensjonistarnar he s veru tvey mál og og tað var soleiðis at alslógin til starvsfólk undir sjeyogtrýss ár hon bleiv longd og hon er galdandi til einogtretivunda august ømeðan hesi uppskotini sum vit viðgera í dag tey blivu ikki longd vóru tí bert galdandi tiltretivunda juni h men nú meta vit so at tað er tørvur á at at seta hesar lóginar í gildi aftur av tí at tann næsta bylgjarin r rakta okkum og og ettin fyri hesum koronavirðinum er nokk ikki tann sama í dag men og hendan smittan sum vit síggja tað hon virka helst ikki til at vera líka altso han erikki líka sterk sum tomur so tað er ein sindur snetig støða men men vit atso mann metar at hetta er neyðugt og og tí verða tær lógirnar sett tær í gildi aftur fyri at skapa tað javnvág og stabilitet á arbeiðsmarknaðinum og í fyrstu ølla av atløgu er tað eisini til einogtretivunda august tað haldi eg vera øgiliga skilagott tí vit ána ikki hvussu hvussu hetta kemur a útvúgla seg og og sum sigur stedberk vísti á vit fara eisni aftur til fyrsta juli so heta er eisini afturvirkandi taðvil sig vit leggja faktiskt tveir mánaðar afturat tí sum upprunaliga var ætlað tað vil siga frá fyrsta juli og til ja síðsta august og tann fyrra uppskotið tað snýr seg umtað er ett uppskot til løgslóg um broyting í løgtingslóg um dagpening vegna sjúku og her er í høvuðsheitinum fimm broytingar í tað er at mann dagpeningur verður veittir í samband við sóttarhald og og tann næsta broytingin er á arbeiðsgevarar á privata marknaðinum arbeiðsmarknaðin sum hava skylda av rindað løn undir sjúku g fáa afturrindað lønarútreiðslur sum er orsakað av koma vi nítjan og bíði tí í sambandi við útgjald frá sjálvbodnari trygging har fáa ta sjálvstøðu vinnurekandi øgiliga liðarligar treytir í samband við ta tryggingina og so er taðafturrindan fyri fyrsta og annað fráverur dag arbeiðsgevarin hann skal ikki afturrinda landskassan g dagpening tá fráverandi skyldast kom nítjan og so til síðst so er tað eisini fólkapensjonistarnir sum fáa rætt til dagpening so hetta er faktiskt akkurát tað sama uppskotið eg dugi ikki síggja nógvar broytingar í hesum her í mun til tað sum vit viðgjørdu íí vár og útreiðslurnar eru altso metingarnar eru tær somu og hegbeint altso ein persónur sum fær fullan dagpeningastuðul tað er liggur millum tjúgu og tveyogtúgu túsundkrónur um mánaðin men vit vit kunnu síggja nú at tær metingar sum vórðu gjørdar í vár tær tað hava ragta eitt sidur við síðnar av og tað visti mann íforvegin at tað var øgiliga ringt at at raka plakt og so summann hyggur eftir teimum vegleiðandi tølunum tað eru tey meira áhugverdu tølini so stendur at vegleiðandi kann verða víst á at útreiðslur til komvit nítjan endamál sambært dagpeningalógini undir sokallaðu fyrribylguni tær vóru fimm komma fimm milliónir og tað er eisini væl undir tað sum mann sum ma kanska settu upp sum vørskceysineró tað har vara bara fimm komma fimm milliónir krónur fór út við hasari lógini hitt lógaruppskotið tað er so atstarvsfólk og sjálvstøðu vinnurekandi yvir sjeyogtrýss ár eisini skulu fáa lønarískoyti og tey fáa so ikki fult lønarískoyti men tað er helvtin tað er av tí at mann hevur rætt til pensjón samstundis sum arbeiðir sum fólkapensjonistur og tey sum eru sjálvstøðu vinnurekandi tey fáa eisini hendan møguleikan og so eru tvær talvir sum eru við sum vísa ja at tað er nøkur áðogverd tøl sum vísa hvussu stórt bakstað tað kann geva hjá einum pensjonistur viðsí hann knappliga missir sína arbeiðsinntøku so kann hann fara ja missa nógv meira enn helvtina av tøkuinntøkuni fyri ein mánaði vist knapmasú iki seppu arbeiðis og tí fáa teir hetta lønarískoyti og fíggjarligu avleiðingarnar av hesum tað er soleiðis at at als umsitir framvegis hetta men landið ber tær útreiðslurnar bera aso að endurrinta arbeiðsskipanini úr landskassanum hog eisini her er mest áhugavert at hyggja eftir tølunum fyri tí fyrru bylgjuna og har stendur at kostnaðurin var tvær milliónir fyri ja fyri ta periotuna altso taðvil siga frá tólvta mars til tretivunda juni so kostaði hetta lønarískoytið tvær milliónir og tá mektu mann eisini níggju milliónir yvir nakrar mánaðir og tað bleiv so bara tvær so vit eru væl undir tað sum metingarnir annars hava verið so fyri at taka samanum so hava útreiðslurnar av hjálparpakkunum verið nógv lægri enn tær sum landsýrið tær metingar sum landstýrið koma við og allar metingar skulu sjálvandi takast við fyrivarni og tær sum eru gjørdar í sambandi komvin nítjan hava vit tikið við eyka fyrivarni tí at framtíðirni veru eyka óvis vistiman kann siga tað soleiðis vegna koman vit nítjan men men man kan øll førum staðfesta at tær óbeinleiðis útreiðslurnar tað vilsiga inntøkumissin sum vit hava havt av tí at vid farið niður ferð tað verður væntandi eitt nógv størri tap enn tær beinleiðis útreiðslurnar vit hava havt og tað má tíðin bara at vísa hvussu stórt tað tapið verður men har vænta vit kunnu vænta eitt eitt ja trý syffra beløp í øllum førum men tað tað blíva vit nokk klókari upp á í heyst og so hava annars fleiri sett spurningur við hví hjálparpakkarnir ikki hava verið størri frá byrjanin av hví vit ikki gjørdust sum danmark og onnur lond tað bleiv ofta sett upp at danmark brúka so nógvir pengar og tí áttu vit at brúkt eg veit ikkum tað var ein ella tvær milliardir til hjálparpakka og og vit kenna øll til tað prinsippið sum búskaparfrøðingurin hjámenar cans var forspakara fyri tað er tað tað almenna brúkar pening í ringum tíðum og so sparir upp í góðum tíðum tann so kallaði konjuktur javnandi politikkurin og og hetta prinhetta prinsippið ella hetta amboði tað er í teoriuni øgiliga lætt at skilja h men men vita eisini at okkara heimur okkara tilvera og búskapur er ikki so svart hvítir han er faktiskt rættiliga kompleks tað eru so ræðiliga nógvir faktorar inni í myndini og tí haldi eg faktiskt vit hava handlað rættiliga skilagott við at ikki opna posarnar hjá jørgun beinanvegin og oytsta úr honum men men tí eg trúgvi at tað kann skapa ein meir dovnan og o ósunnan hálning í samfelagnum við so vit øll skuldu dúga upp á landskassan vit rendu okkuni í eina heilsukreppu ikki eina fíggjakreppu altso tað at viteru í eina heilsukreppu tað er ikki ligvið fíggjakreppu men tað gonga a før ø tl einum fíggjakreppu og tí haldi eg at at vit hava handlað øgiliga skilagott og so vit borgarar og fyritøkur og landsstýrið hava klárað tað øgiliga væl meti eg tað er altíð okkurt sum kann gerast betri og ja serliga landsstýriskvinnan sum situr her tað er øgiliga lætt at vera bakklókur og og a vit kunnu peika fingurar eftir hesum hasum men eg haldi at vit føroyingar skulu vera øgiliga takksamur fyri at tað stendur so væl til sum ter ger í tagð og tað eru okkum í øllum at takka og vit hava øll róssama bát og ogtað e altíð onkur sum kanska ikki hevur verið við men eg haldi it hevukláraðt øgiliga væl og ja tað skul g vea taksom fyri takk fyrira harra formaður ein viðmerking siristenberg