Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-12-09
Topic: 2. viðgerð LM-022/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um matstovuvirksemi og gistingarhúsvirksemi (Matstovulógin) (Tíðaravmarkað heimild hjá landsstýrismanninum at steingja matstovur og skeinkingarstøð fyri at forða fyri COVID-19 smittuspjaðing)
gersu vælharra formaður hetta er so álitið í løgtingsmáli nummar tveyogtjúgu um matstovulógina landsstýrismaðurin í umhvørvis og vinnumálinm helgi abransen legði málið fram fimtanda septembur í tjúguogtjúgu og eftir fyrstu viðgerð tveyogtjúgunda septembur varð tað beint vinnunevndn nevndir viðgjørdi málið á fundi áttundaog tjúgunda oktobur tólvta seytjagunda og fýraogtjúgunda novembur og fyrsta desemb undir viðgerðini hevði nevndur fund við umboð fyri skonkingarstøð ferðavinnufelagi farsóttarnevndina landsstýrismannin í heilsumálum kaleoholm johannesen landsstýrismannin í umhvørvisvinnumálum helga abramsen og løgmann bárastei nielsen ein samdnevnd hevur hesar viðmerkingar landsstýrismaðurin í umhvørvis ogvinnumálum biður um at seta í gildi aftur tvingsils heimild at kunna steingja ella avmarka upplatingartíðir hjá matstovunu skeinkingarstøðum sum fór úr gildi einogtretivunda august biðir verður hesi ferð um heimild til einogtretivunda desemburtjúgutjúgu vinnunevndin vísir aftur hesaferð á at heimildin til at steingja matstovur og skeinkingarstøð orsakað av koronufarsóttini er smittuverjulóggáva og at tað ikki er í samsvari við gott lógarsmíð at brúka matstovulógina til hetta endamálim ei heldur er taíð samsvari við ábyrgdarbýti í landsstýrinum har tað er landsstýrismaðurin í heilsumálum sum hevur evsta ábyrgd av smittuverju og ikki landsstýrismaðurin í vinnumálanum kemur eitt stórt koronuútbrot har nógv verða smittað so røkkur henda lóg einans til matstovur og skeinkingarstøð sum víst í undanfarna álitinum í samband við løgtingsmál nummar hundrað og níggjuogfjøruti tvey túsund og nítjan so er henda lóg ivasom og kemur til se kann yvirvera um hvørt lógin hevur gildi tá landsstýrismaðurin í summar fyrstu ferð kom vi tingsilsásetingunum í matstovulógini tá mæltu seks av sjey vinnunevndarlimum til at fella tað uppskotið málið var tá beint aftur í nevnd í seinna álitinum valdu umboðini hjá samgonguni kortini mæla til at heimildin varð latin men bert til einogtretivunda august altso tað val sega í summar og tá søgdu hesi umboðini hjá samgonguni greitt í endurgevi um tað verður neyðugt við fleiri heimildum eigur landsstýrismaðurin at fáa sær røttu heimildirnar til vegar soleiðis at heimildin ikki bert fevnir um útskeinkingarstøð ella matarstøð heimildin eigur at verða meira generell og geva heimild at taka neyðugt stig har nógv fólk savnast eitt nú til fótbóltsdystir skrúðgongur og annað og aðrar størri fólkamongdir tað er ikki nøktandi at spurningurin um lógarheimildina hjá landsstýrinum er ógreiður og henda spurningur eigur landsstýrismaðurin at fáa greiðu á áðrenn møguligt nítt uppskot um slíka heimild aftur verður lagt fyri løgtingi hetta var so umboðin hjá samgongun sum søgdu tað í viðgerðini er komið fram at landsstýrið ikki hevur tikið sig til útvega sær generella heimild og eingin broyting í smittuverjulóggávu er ávegis hetta heimastnevndin um tí tað er eyðsæð at hóast stórur smittuvandi kann standast í náttaralívinum so hava størru smittu útbrotni í føroyum higartil veri aðrastaðni har nógv fólk er komið saman kemur eitt størri útbrot til dømis í samband við at nógv fólk kemur til føroya um jólini so er lítil ivi um at tørvur kann blíva á at avmarka annað enn matstovur ov barrir hetta eru fleiri her eru fleiri møguleikar landsstýrið kundi havt nýtt galdandi epotemiðlóggáva kundi verið broytt soleiðis at landsstýrið fekk neyðug og smittufyribyrgjandi heimildirnar har altso farsóttarlóggávan sum longu er í gildi og eisini kundu lóggávu øki verið yvirtikið tá kundu føroyski myndugleikar ásett júst tar reglur sum tørvur er á og har er so eitt sindur ymiskt í nevndini hvør heldur hvør tann rætta loysnin hevði verið har stórur munur er á á einari barr og einum dansistaði har opið er um náttina og so einari matstovu har fólk kunnu sita við góðari frástøðu nevndin mælir tístaðiliga landsstýrismannin til at um hann fær hesar heimildir sum atkvøða skal um í dag so heitir nevndin á hann umát brúka tær við skili og greitt skilji ímillum matstovur og skonkingarstøð endurgjaldsspurningurin lógaruppskotið ásettir at ger landsstýrismannin maðurin av at avmarka vanligu upplatingartíðirnar og afturlatingartíðirnar ella minka mest loyvd at tala av gestum hevur matstovan ella skeinkingarstaðið rætttig stuðul eftir løgtingslóg um stuðul til ferðavinnufyritøkur fyri fastar útreiðslur í sambandi við kom við nítjan við hesum verður skipanum við stuðli til fastar útreiðslur sum fóru úr gildi einogtretivunda august aktivera fyri fevndu fyritøkur um landsstýrismaðurin brúkar heimildina altso fyri barrir og fyri fyri matstovur nevndin vísir á at tá lóggevið verða henda hátt fyri ein úrvaldan part av vinnuni og ikki fyri vinnuna ella samfelagið sum heild so kann tað ikki útilokast at talan kann blíva um vanligt endurgjaldskrav fyri mista inntøku hóast fyritøkur kunnu fáa ávísan stuðul til rakstur eisini av hesi orsøk áttu smittu fyribyrgjandi reglurnar vera generellar og ásettar í smittuverjulóggávu farsóttarnevndin ið er fremsta smittuverjuráðgeving hjá landsstýrinum hevur ikki vannsleggjarabroytingar í matstovulógini hvørki tá ella nú tá farsættarnevndini víst á at tað kundi verið hent við betri lógaramboðum fyri at forða smittusbjaðing hevur verið talan um generella lóggávu við ásetingum í smittuverjulóggávu so hava vit tað brotsmeitur yvirsháddur um hvørt lógin fær virkna í sambandi við at málið varð viðgjørt í summar vístu løgfrøðiliga ráðgevingin hjá løgmanni hjá umhvørvisovinnumálaráðnum og hjá løgtinginum á at ásetingarnar áttu at verið gjørdar í epmiðlóggávum somuleiðis segði danska heilsu og eldraráðið tá at tar at gerast mittufyribyrgjandi ásetingar í matstulógini tey søgdu um tað soleiðis sunnhets o eldraministerita er enhit millum lagmannin lagmancontorixs joridiska aftelling i av saksumróti veturørindi forhindring av smittusbreting er edansksassamrutið esperminesterius oppfallilsi forliggur tteyforikkenen fornøtini kompetansin til innføri n til tekdaameld irestratiónslogi spurnartekin hevur sostatt verið sett um hvørt lógarheimildin í praksis fær gildi annars verður víst á viðmerkingarnar í sambandi við tað løgtingsmálið hundrað og níggjuogfjøruti tvey túsud og nítjan og heitir nevndina enn einaferð staðiliga á landsstýrið um at fáa røttu smittu verjandi amboðini upp á pláss í røttu smittufyribyrgjandi lóggávu so hava ymiskir nevndarlimiregnar viðmerkingar og eg skal lesa tær upp sum sum sum bjarni kárasom petersen og eg hava vit siga at smittuverjulóggávanum átta ferð langari tíð síðan verið yvirtikin og tað kundu verið gjørt innan fáar vikur nú lóggevið verður á smittuverjuøkjunum fegnaðust vit um at hetta fer at skapa fordømi soleiðis at tað verður siðvenjalóggevað teimum økjum vit meta tørvur vera á uttan mun til um hesi løgfrøðiliga verða mett sum ikki yvirtikin økið tí partinum eru vit samd í altso tað at mann velur at lóggeva verða heima við grundgevingini í felags viðmerkini hjá allari vinnunevndini kunnu vit kortini ikki taka undir við málinum um meirilutin sum eru andstøðuumboðini vit taka ikki undir við hesum málinum og vit mæla løgtinginum frá at samtykkja tað takk fyri