Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-11-04
Topic: Uppskot til  Ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af visse bestemmelser i forskellige love om ændring af lov om finansiel virksomhed
takk fyri frú forkvina eg haldi at hetta uppskotið snýr seg nokk so nógv um hvat okur vilja bjóða okra børnum ynskja okur at tey eru í einum tilboði har tey hava møguleika fyri at blíva mentaði og ment ella skulu tey vera eitt stað har onkur hyggur eftir teimum meðan mann er til arbeiðis so p á einlannan máta snýr hetta seg eisini um hvat virði okur leggja í tað pedagogiska arbeiðið og tað er sjálvandi ikki bara á barnaøkinum men tað snýr seg eisini um fólk við serligum avbjóðingum og inn til víðari hava okur bara hoyrt eitt boð frá landsstýrinum nú er tað so positivt tað at tað fer at koma ein flokkur eyka tað vistu okur so ikki tá ið hetta uppskotið bleiv lagt fram tá hevði tað einasta sum var uppi at venda tað var at mann vildi hava pengarnir at fylgja barninum so tað var ein heilt annar rættingur enn tað sum okur hava arbeitt við men nú hava okur so skotið upp aftur fyri eg haldi fjórðu ferð at mann skal útbúgva fleiri námsfrøðingar og tað er hevur ongantíð verið meir neyðugt enn enn tað sama onkur nevnti hetta her í áðni ati at børnini eru kanska altso her eru meira úti enn tey eru heima og máu eisini hugsað um tað at okur hava eisini ta longstu arbeiðsvikuna í norðralondum og okur hava eisini ta hægsta arbeiðsvirkni millum foreldur so tey gera eisini tað at teir tímarnar sum tú er er heimanífrá at tað tilboðið sum mann bjóðar skal verða kvalifiserað men eg haldi tað er positivt at merkja tað at eitt sjátt fýra ára andstøðuarbeiði gevur mun og at mann fer at taka ein eyka flokk inn í septembur okur hava prøvað tað sama við at fáa útbúgv í fleiri sjúkrarøktarfrøðingar og tað er eisini eydnast og tað er sera gott taðhar er eisini stórur tørvur tað er útbúgvingartørvur kann mann siga á fleiri á hesum her vælferðarøkinum tað er eisini tá ið tað kemur til heilsuhjálparar og heilsu røktarar okur høvdu eitt nokk so stórt uppskot frammi seinast sum hevdi attaðhevði vælferð í vanda har mann gjørdi ein sovorna samlaðan pakka har mann tók øll arbeiðsviðurskiftir og løn og alt tað við og eisini tað at útbúgva fleiri tað førdist so til at mann gjørdi hendan her bóklingin hjá landsstýrinum sum hevi í góðum hondum men okur hava so hildið at tað er gingið for seint við við at fáa fleiri námsfrøðingarútbúðinar og tí tóki okum tann partin burturúr upprøvað at leggja tað fram aftur men sjálvandi er tað eisini sera týdningarmikið at mann arbeiðir við at fáa altso at okur vita lønum hevur stóran týdning og har hava okur fyrr sagt sum flokkur at mann burdi havt eina ella mann eigur at hava eina pulju sum verður sett av til tær leggstu lønirnar soleiðis at mann ger tað eggjandi hjá fólki at fara í í starv innan fyri hetta her øki arbeiðsumstøðurnar hava sjálvandi eisini týdning tað og eisini tað at tú sleppur at arbeiða fulla tíð og at mann fær útbúgvu fleiri tað er slekt eingin ivi um at hesi her sturvini og pedagogsstørvini serliga eru faktiskt grundarlagið undir arbeiðsmarknaðinum í tí løtu at hetta økið ikki fungerar so fáa fólk heldur ikki verið til arbeiðis og tað gevur ótrúgv foreldur okur hava hoyrt fleiri dømir um um tað at fólk mugu fara úr arbeiði áðrenn tíðin er farin tí at stovnar mugu lukka tíðliga tí tað hava ikki nokk av starvsfólki og tað er sjálvandi ótolandi fyri foreldur sum sum har bæði noyðast at vera úti í arbeiða vistiman yvirhøvur skal hava møguleika at betala síni hús tað er so tað eina men tað ger sanniliga eisini nakað við barnið at dygurin blívur óforsiðiligur og tú veit ikki akkurátsum hvør er har og nær tú skal heim so tað hevur heilt sikkurt ávirkan á børnini og visti mann hyggur eftir tí sum okur hava snakkað rættiliga nógv um her í ta síðstu síðstu langu tíðina hetta her við at at tað eru fleiri og fleiri børn sum hava ymiskar trupulleikar og bíðilistarnir vaksa bæði til sernám og til sigatriuna og annað eitt sum mann í hvørfall kann gera nakað við tað er tað at vissu grundarlagið sum er barnagarðsøki vsvsmann hevur væl kvalifiseraðir fólk har so er tað heilt hundrað prosent sikkur upp p á tað at tað má fyribyrgja at fleiri børn koma út í altso vánaligan trivnað og og skeiva menning og annað tí tað er ting sum sum mavíst kann arbeiða við einum dagstovni og og og fyribyrgja so so visi mann skal hugsa fyribyrging av av trupulleikum hjá børnunum so skal mann hava eitt høgt fakligt støði til tey allarfyrstu árini taðer tað allarviktigasta tá ið okur viðgjørdi hetta málið í nítjan tá fingu okur eisini nøkur øgiliga áhugaverd tøl fram tá bleiv víst á at tá manglaði tað trý hundrað og fimmogtretivu pedagogar bara á barnagarðisøkinum og tað var í nítjan og tað er einki sum sigur mær at støðan er blívin frægari hon er kanska blivin nógv verri fólkatalið veksur og barnatalið veksur og okur hava einki arbeiðsloysi og ert tú eitt stað har tú kanska følir at lønun og vánaligur og trivnaðurin er ikki góður so er tað nevnt at fara í annað starv men tá manglaði mann so trý hundrað og fimmogtretivu til at liva upp bara til hesaer tveir triðingarnar sum eru í lógini og eg haldi eisini at tað er nokk so undarligt at mann í fleiri ár nú bara akkurát sum eg veitki mann kann seg ignorera tað at mann slett ikki ligir upp til krøvini í eini lóg sum mann sjálvur hevur sett eg veit ikki um at mann hevu gjørt tað á nøkrum øðrum øki at mann barat sigur ókey tað stendur á lógini tað skula vera so so nógv fakfólk men okur hava ikki tað men okur gera ikki ordiliga nakað við tað allíkavæl eg haldi at børnini hava krav upp á útbúgvin starvsfólk ogeg plagdu ofta samanlíkna t við fólkaskúlan eg haldi ikki at mann hevði góðtikið at mann hevði so stóran part av starvsfólkahópinum sum ikki hevði teir fakligu førleikararnar sum skula til at vera lærari tí bæði sturvrin eru líka týdningarmikil h okur vita eisini frá almannaverkinum at tey hava trupult við at fáa fólk og at tað í løtuni er ein høvuðsorsøk til at tað er nógvar tænastur mann ikki fer sett í verk og tað e ein heilt annar trupulleiki enn mann hevur havt áðreni frammanundan mann hevur frammanundan manglað pengar til at seta tænastur í verk nú manglar mann fólk og visti ann ikki tekur tað í ordiliga stórum álvara so er øll okra vælferð í vanda og almannaverkið upplýsti eisini tá í nítjan at seksogfjøruti prosent av teimum lýsingum sum tey høvdu eftir námsfrøðingum eydnaðist altso meira enn helvtin eydnaðist ikki og tað er rættiliga álvarsamt vismann hugsar um at mann hevur samtykt nýggja lóggávu um almannatrygd og tænastur um at byggja nýggjar stovnar og mann ger ymisk ting sum sum mann veit krevja fleiri starvsfólk pluss tað mann veit at í løtuni er tað bíðilistar til ymiskar tænastur sum ikki kunna veitast tí at mann ikki hevur nokk av fólki og upp á einlannan máta so kemur kjakið tá mann snakkar um at útbúgva námsfrøðingar øgiliga ofta til at snúgva seg um at mann hevur góð hjálparfólk og tað er ótrúliga gott at mann hevur tað men okur skulu hava nokk av útboðnum starvsfólki eisini og eg haldi eisini at mann mann kann brúka eitt sindur meira orku upp á at eggja hjálparfólkum til at útbúgva seg heldur enn at fara inn og snakka um at linka krøvini við hesum her triðingunum hvussu nógv skula vera fakfólk og tað eigur at bera til at gera onkra skipan sum mann mann mann hevur gjørt fyrr mann hevur fingið mann kmann kann fáa mirittútbúgvingar til dømis ella mann kann kanska fáa okkurt at telja við stimann pá einlana máta fær samla fólk um hava nógvar royndir til eitt annað uppskúlingshold til dømis tað haldi eg hvørfann mnn kan hyggja eftir nevndini so hava okur eisini skotið upp at mann fer og hyggur eftir um um tað ikki eri komið til har at mann eigur at deila útbúgvingina upp í tvey at mann hevur eina útbúgving sum er málrættað til barnagarðsøki og einan sum er málrættað til ta sernámsfrøðiliga og tað er einki til hindurs fyri at ein partur av tí útbúgvingini er tikin í felag tað kundi verið eftir grundaár ella hvat mann nú ger men eg haldi at tað var nokk so eg veitki man kan siga allarmeran te tá ið vút viðgjørdi hetta uppskoti seinast at okur fingu at vita at tann allarstørsti parturin av teimum sum lesa tey velja sernámsfrøði tey tíma ikki at arbeiða tla eg ska egnú skal g ikki leggja teimum orðumunnunum men men tað virkaði hvørfall sum at tað var ikki líka stórur áhugi fyri útbúgva seg innan fyri barnagarðsøki og har bleiv eisini nevnt tað at lønin er leðri tí tá i tú er á sernámsfrøðiligu økinum sæ arbeiddu o viðkendur og og vaktur og altað tú fekk kanska eina hægri løn og tað e kanska eieitt øðrvísi arbeiði men vissu vissi viss ein øgiliga stórur partur av teimum námsfrøðingum sum koma út eru í útbúgvinum innan fyri crøki so er tað eisini tær brillurnar tey eru í eisini tá ið tey arbeiða á á tí vanliga dagstovna økinum tað haldi eg nokk so alarmerandi tí okur noyðast at hava eitt at sýn upp á børnini sum serdi sum sum sum altso nýggj og frísk børn sum sum í veruleikanum hava eitt so stórt menningarpotensiali og sum ikki skulda hyggjast eftir við eygum har mann fer leita eftir feilum men heldur sum nakað sum skal vaksa og mennast og so kundi mann gjørt nógv meira við at fingið nógv betri lestraríbúður ta ið eisini eggjafólki til at fara í útbúgva seg og mann kundi eisini gjørt meira við at mann hevði nógv betri møguleika við fjarlestri kring landið at mann var knýttur at setrinum sjálvt um mann býr onkru aðrastaðni at tað ikki var so knívskorið tað er so hvørfall eitt sum korona og lertikkum ber til takk fyri ja