Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-11-08
Topic: 1. viðgerð LM-030/2021  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um sjófeingi (Sjófeingislógin) (Veiðiloyvi, brúksskylda, leingja gildistíðina á rættindum, flyta ófiskaðar kvotur til vinnuligar royndir og verkætlanir frá 2021 til 2022, eigaraviðurskifti í føroyskum deksbátum og tillagingar og fylgibroytingar)
ja takk fyri harra formaður tað var eitt sindur løgið fyrst at hoyra bjarna hammer standa og skjóta samgonguni í skógvarnar at at fiskivinnumál verða slettiki viðgjørdur longri í løgtinginum og at het laslandsstýrismaðurin situr og stýris øllum einsamallur og løgtingið verður slett ikki tikið betræðning ømen samstundis so segði hann tað at vit hava framt yvir tvey hundrað broytingar í fiskivinnulóggávuni og høgni hoydal taldu tað upp til at vera broytingar sum eru gjørdar annaðhvønn dag og tað vil siga at við øðrum orðum so hevur løgtingið havt úr at gera við at viðgera fiskivinnupolitikk tá ið løgtingið hevur viðgjørt og samtykt yvir tvey hundrað broytingar upp á tvey ár tað er øgiligt so annað av hasum passar ikki og eg loyvi mær at pástanda at bjarni hammer hevur ikki rætt tá ið hann sigur tað at vit ikki viðgera fiskivinnupolitikk í løgtinginum tað haldi eg vit gera í stóran stíl og tað koma vit eisini at gera frameftir tí at í veruleikanum er tað soleiðisar at tá ið landsstýrismaðurin ætlar sær at gera onkrar broytingar so má hann koma í løgtingið og biðja um heimild til at gera tær broytingarnar tað er tí tað er tí at hann er komin í løgtingið við hesum broytingum og so kann mann spyrja er tað ein ein passigur fiskivinnupolitikkur er tað ein ein dovin fiskivinnupolitikkur at mann kemur í løgtingið við tvey hundrað broytingum upp á tvey ár nei tað er tað ikki tað má vera tí at hendan samgongan førir ein ógvuliga aktivan fiskivinnupolitikk at vit gera so nógvar broytingar og visti so hyggja eftir úrslitinum so kunnu vit samanbera við undanfarnu samgongu undanfarna samgonga setti eitt øgiligt apparat í gongd fyri at flyta fiskivinnupolitikkin burtur úr hondunum á politikara og mann fann upp á allar møguligar undarligar reglar fyri at gera tað gjørligt soleiðisnar at at tey loyvir og tey rættindi og tær ásetingar sum blivu gjørdar einki sum helst høvdu við politikarar gera og endamálið var millum annað var endamálið at at fáa nýggjar aktørar inn í fiskivinnuna og so kunnu vit spyrja hvussu tað gekk jú tað kom onkur nýggjur aktørur aftaná øgiligt stríð og talv og uttan um vegir men hesi bæði tvey árini hava vit longu sæð tað at tað eru komin tvey tað kom í gjár ella í dag eitt eitt eitt skip inn á ovgá sum eitur angu ein spildurnýggjur aktørur uttan tey heilt stóru armvekingini frá samgonguni men sum ein natúrligur partur av tí politikkinum sum vit hava ført og sum vit eru samd um at vit skuldu hava rúm fyri tí í okkara fiskivinnpolitikki tað var ein avtala sum bleiv gjørd tá ið vit gjørdu samgonguskjalið tað var at ein partur av tí sum skuldu lutast út skuldi lutast út til nýggjar aktørar og vit hava fingið tveir spildurnýggjar uppsjóvaraktørar afturat uttan alt hetta veldiga administrativa apparatið sum undanfarna samgonga stóð fyri við uppboðssølum og við nevndum og við armslongdarprinsippum og hvat alt eitur bara tí at mann heilt einfalt hevur givið landsstýrismanninum nakrar eeinfaldar heimildir at taka sær av hesum og tað er landsstýrismaðurin sum stendur til svars í undanfarnu samgongu kundi tú ongantíð ákæra landsstýrismannin fyri nakað sum helst tí hann hevði lagt alt burtur frá sær tað vóru onnur sum høvdu ábyrgdina og eingin av teimum kundu standa til svars tí at mann kann ikki seta fólk uttan fyri hetta húsið til svars fyri nakað sum helst og tey vórðu jú bara sett har sum embætisfólk og tey kanst tú ikki seta til svars fyri nakað sum helst men vit hóast alt so mikið at okkum komin at visu vit ikki nøgd við tað sum jakuvestergaard ger so kunnu vit geva honum fótin tað hava tú heimild til í løgtinginum so einfalt er tað systemið sum vit virka undir og eg haldi tað er ein fín skipan hvør annar skal ábyrgdast enn tann sum situr við borðendan hvør annar skal ábyrgdast fyri tey tey væl og tann politikk sum vit føra enn landsstýrismaður og so nevndi bjarni hammer eisini nú er tað ikki eg skuldi ikki viðgera bjarni hammer men eg haldi tað var eitt sindur hugtakandi hann nevndi tað at vit vit høvdu latið partar av fiskivinpolitikkinum frá okkum og eitt sum mann heilt sikkurt meina við tað er tað at vit hava latið tað áárliga afturvendandi avgerðina um fiskidagar úr okkara hondum og so kunnu vit spyrja altso hvussu var úrslitið av teimum góðum tjúgu árunum tá ið vit tá ið løgtingið umsæt fiskidagarnar altso vóru vit sum løgtingi stolt av tí úrslitinum altso úrslitið var ein ein skuldarbundin heimafloti og eingin fiskur á grunnunum tað var úrslitið aftan á øll tey árini frá seksoghálvfems og fram tað var ikki nógv at reypaav so teingin kann pástanda tað var ein optimal skipan og tí haldi eg at tann skipanin sum vit nú hava gjørt og sum vit sum faktisk ordiliga tók dik á seg undir undir seinastu samgongu tað var at tann flotin sum hevur havt gull ár í nøkur ár uppsjóvarflotin hann hevur kunnað hann hann er uppsøktur av heimaflotanum altso men sum eru fyrilagstir tí at teir orkaðu ikki meir tað var eingin fiskur og tað var tað var einki grundarlag fyri at dríva at vinna teir uppsøktu aðrar partar av flotanm sum høvdu pengar og søgdu vælsignað verið tykkum kunnu vit ikki gera eina avtalu um at tit hjálpa okkum at tit koma inn í okkara virksemi og tað er tað sum er hent í nokk so stóran stíl høgni hoydal og onnur kallar tað at at uppsjóvarflotin hevur uppkeypt nei eg síggi tað ikki soleiðisnar at hann hevur uppkeypt nakað sum helst eg síggi tað soleiðisnar sum at uppsjóvarflotin hevur hjálpt heimaflotanum og hevur hildið lív í heimaflotan tí alternativi var at hann var stórurparti av eimaflotan var slekki til meir men hann er til og vónandi kemur fiskur aftur á grunnarnar og vónandi kunnu vit so hava ein fjølbroyttan flota frameftir og tí haldi eg at tað er gott at vit hava disponerað lutvíst soleiðis at partar av uppsjóvartilfeinginum er fallið heimaflotan í lut eisini við beinleiðis kvotabýti tí tað hevur gjørt at eisini manningarnar í líniflotan millum annað hava fingið part av teimum avrokningunum sum eru í í uppsjóvarvinnuni tað kann ikki vera annað enn gott øhja eg má siga at í sambandi við tær broytingarnar sum verða skotnar upp nú og í samband við brúksskyldina eg havi ikki ordiligani sæð tað stóra endamálið við akkurát tí og eg síggi eisini at landstýrismaðurin hevur fyri hildið seg til tað og hevur skotið út partar av tí tí at tað virkar eitt lítið sindur meiningsleyst at áleggja so stranga brúksskyldu til ein flota sum er illa fyri og tað hevur landstýrismaðurin tíbetur fyrihild seg til og hevur sagt at tað fær ikki gildi frá fyrsta januar tvey túsund og tveyogtjúgu men mann ma skjýtta longur út og so fáa vit vónandi tíð til at viðgera tann spurningin nærri hvussu í hendan brúkskildan skal vera men yvirskipað haldi eg tað er rætt at tað er skylda tí tá mann hevur fingið nøkur rættindi so so er tað klárt at rættindini eri til at brúka og ikki til at liggja omaná og tí haldi eg yvirskipað at grundgevingin er røtt at endamál við brúkskildini er at oyðurættini verða brúkt og tí haldi at vit skulu geva okkum tíð til at viðgera tann partin eitt sindur neyvari frameftir og hvat annað er í hesum lógaruppskotunum millum annað er tað at vit flyta áramálið frá tvey túsund og tveyogtretivu til fyrsta januar tvey túsund og trýogtretivu soleiðisnar at tað framhaldandi eru tólv ár til loyvini verða uppsøgd eg eri lutvíst samdur við jóhandal í at mann eigur at hyggja eftir hvussu loyvini verða umsitin men allíkavæl er ein munur á at samanbera við samanbering millum alivinnuna og millum fiskivinnuna tað við vinnuni at mann hevur tólv ár maog og og at tað telur niður tað er millum annað tí at livinnan hevur nøkur umhvørvislið og onnur krøv at røkja í sambandi við sítt virksemi og hevur nógv meiri brúk fyri at myndugleikin eftir hyggur um mann ferð væl um tey loyvini sum hann hevur fingið og tað kann ikki ordiliga tann parturin kann ikki ordiliga samanberast við fiskivinnuni takk fyri harra formaður ja so er tað viðmerkingar