Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-03-17
Topic: 1. viðgerð LM-125/2021  Uppskot til samtyktar um fíggjarpolitiskt regluverk
ger so væl ja takk fyri harra formaður til viðgerðar er eitt uppskot frá framsókn eitt uppskot til samtyktar sum er soljóðandi løgtingið heitir á landsstýrið um at fyrireika og leggja frá løgtingið lógaruppskot um fíggjarpolitiskt regluverk onkrastaðnis verður tað kallað fyri verðr tað kallað fyri eina pskettlóg ogframsókn hevur havt hetta málið fyri meira enn eina ferð eg haldi fyrstu ferð varð tá pául nikkasen var løgtingslimur fyri framsókn aftur í tvey túsund og tólv trettan har á leið tá falla uppskotið við tí grundgeving ati at mann e akkan at fingið eina játtanarskipan sum ikki var at heilt implimenterað í politisku skipanina og tað átti mannat gera fyrst áðrenn mann fór víðari og so hevði framsókn aftur hetta uppskotið fyri í løgtinginum í seinastu tingsetu haldi eg næst seinasta tingsetu og ta fælli tað aftur øh uppskotið tí at mann helt mann hevði góðari skipanarmórur góðari nokk í stóran mun var kunngevingin hjá samgonguumboðunum men javnaðarflokkurin hevur báðar ferðirnar framsøgni hevr havt hetta uppskotið atkvøtt fyri og vit fara aftur at atkvøða fyri hesum uppskotinum og orsøkin til tann er at vit halda að tað er avgerandi neyðugt øh mann skuldi trúð at politiska skipanin lærdu av av mistøkum men søgan vísir tíverri at tað gera vit ikki í føroyum í hvussuher vit hava fyrr havt góðar tíðir í føroyum og tá hava vit øll hildið at tað sendir væl til og mann koyrir bara avstað mann brúkar nógvar pengar og mann gevr kanska eisini lættar á inntøkusíðuni og vit fáa eini rættiliga heitan búskap kanska ein yvirupphitaðan búskap og so kemur eitt skrall har vit so standa og eiga ongar pengar á systurpotnuni kystupotnunum kanska heldur vit at hava eina skuld og so fær mann at atsiga ókey vit mugu gera okkurt vit mugu minka um útreiðslurnar hjá tí almenna og vit mugu kanska hækka um skattin samstundis sum tað er altso kreppa í samfelagnum stórt arbeiðsloysi og fólk flyta á landinum som ger mær kreppuna verri tað vil siga sum framó fk sigur í í í sínum uppskoti í viðmerkingunum at inntøkurnar sveiggja viðkonjukturunum og tá er vandi tá ið konkturan er góður at og inntøkurnar tá eisini eru góðar om mann brúkar allar pengarnar einki leggur til síðis tí vit vita væl at tað kemur fyrr ella seinni vit vóna sjálvandi altíð seinni lagkonjukturur so minka inntøkurnar og sum man ikki hevurlagt pengar síðas í góðu tíðum so er vandu fyri at mann hevur stór undirskot tá ið tíðirnar vera verri sum so ella so skulu betalast aftur tvørturímóti eiga vit hava eini eini eini fíggjarog búskaparpoltikksum gongur ímóti konjukturinum í góðu tíðum skulu vit royna at halda aftur ikki seta tað ikki bara brenni á báli sum hann sigur í løtuni haldi eg mann kann siga at vit hava eina yvirupphitaðan búskap eg skal ikki geva samgonguskyldina fyri tí men men tað er ein staðfesting tá ið vit einki arbeiðsloysi at hava og vit hoyra um barnagarðar sum ikki fáa mannað størvini vit hoyranina fyri eldratað fóra iki ann vit síggja matstovur og annað sum ikki hava opið hvønn dag í vikuna vila ikk fáa okk a starvsfólkið vit síggja kanska almannaverkið eisini avbjóðingar at fáa nøkta tørvin á starvsfólkum so hava vit ein búskap sum er for heitur tað er simptana for nógv virksemi til hvat vit hvat arbeiðsfjøldin klárar at svølgigja pa t segatapá tann mátan og tá eiga vit t halda aftur og leggja pengar til síðus og tað sum eg vanlivís gera í føroyum tað er at vit vit halda ikki aftur góði tíðin og so sum eg segði í janis o koma eftir ringu tíðirnar so sigu mann hó hó hó nú hava vit fimm hundrað og seks hundrað og sey hundrað milliónir í halli á fíggjarlógini nú mugu tat halda aftur og kanska hækka inntøkurnar taaka meira í skatti tá gera vit lákrojokturin enn lægrití táma kanska skal brúka eitt sindur av pengum so framvegis vissu vit hyggja eftir eftir íløguvirkseminum hjá bæði land og kommunum og tað sumliggur uttan fyri landið so hevur altso búskaparráðið landsbankin onnur ávara um tað leingi eisini undir undanfarna samgongu ati at samstundis sum vit kanska onga einki arbeiðsloys t hava í byggivinnuni so gera vit nokk av sum bleiv við at økja um um virksemið bráta vinnagongum kanska á odda men eisini politiski myndugleikin bæði kommunali og landsmyndugleikin soleiðis at tað verður dýrt at byggja bæði hjá vinnuni og ikki minst hjá húsarhaldinum tey ungu familjuni sum seta búgv tí prísurin fer upp tí tað fer nógv virksemi og so tá ið tað er lákononturur og arbeiðsloysi ímillum handverkarar ja so halda vit aftur eisini í staðin fyri kanska at stimbra búskapin tá og skapa arbeiðið til handverkararnar so eg haldi htta er kilagott uppskot uttanin fer at va á nakað sumáta t vera politiskur men tað er líkamikið hvørt situr samgongu hvørt it situr andstøðu ella um ti komkommunur ella um tað er landspolitikkur so eiga vit at hava eitt regluverk sum vit eru samd um at góðu tíðum ansa vitr eftir hvatva hvart útvarptur skul vera sjálvandi eisini ringu tíðin men kanska heldur at stimbra búskapin í ringum tíðim og halda aftur í góðum tíðm øh nú sigur nú sigur framsóknívis uppskotinum her at frá árunum frá tvey túsund og átta til tvey túsund og tjúgu hava vit bara áðrenn tvey sekstan seytjan átjan og nítjan havt yvirskot og hini undirskot sjálvt um tað eisini verið góðar tíðir fleiri av hinum árinum tað er sjálvandi ikki gott nokk og tað verður sagt fyr ikki at gera tað politisk kompinserað so tað bara vera galdandi fyri land o ikki fyri kommunur og eg veit tað væl at tað sum eg sigi nú er ópopulert hjá kommununum men eg haldi t tað skal vera galdan fyri land og kommunur tí kommununr er ov so stórur partur av av av búskapinum at landið hevur ein búskaparpolitikk og kommuna føra ein tan mótsatta búskaparpoltikkin búskaparpolitikkin so gev tað lítla meining og har skulu vit pá ongan máta leggjaokkum inn í hvussu kommununar raðfesta hvat tiy brúva pengar til hvat skattaprosenti er soonvegis men eitt ell annað við um mann sigur tað at raksturin hjá landinum kann økjast í mesta lagi við trimum prosentum árliga so er tað saman galdandi fyrikommunurnar hvussu kommunurnar so raðfesta ina fyri tað økið teimum kommunurnar um men hetta verður frammi fyrr eg haldi eisini eg sjálvur havi sagt at eg eri verið positivur um heta her í samband við búskaparráðið hevur meldað tað út fyri nøgnum árim síðani tað koma ein ávísur kritikkur frá kommununum og eitt ein atfinning frá ommununum tað er tá tað er góðar tíðir so kunnu kommunurnar eftir kommunulógini ikkihava yvirskot tær suldu iki taka meira inn enn tað sum tær skuldi brúka stendur í kommunulóginum har mugu kommunurnar sjálvandi vistu tær skulu eisini vera við til at halda samfelagsskjólini malandi ella gangandi ella malandi nokk tað rætta orðið í lágkonjuturði so mugu ter hava eitt ávíst yvirskot í góðu tíðum so tað okkur standa ímóti við tái tíðirnar ringar so tann heimild skuldi eisini verið verði broytt sjálvandi sulu kommunurnar yvir eitt tíggju ára skeið ikki taka meira inn frá borgaranum endar hav brúk fyri men um tær hava eit lítið sindur í avlop í góðum tíðum sum teir hava til at standa ímóti við tá tíðirnar ringar tað haldi eg er skilagott tí vit hava sæð áður at kommunurnar hava skorið ógvusliga millum annað fíggjakreppuni bæði íløgurnar og raksturin og hækkað skattin tá gert tú altso keppuna verri so fyri land og kommunur uttan man pá á nakaðso máta ferá inn og sigur hvussu kommunurnar raðfesta innan fyri innan fyrihesar karmarnar men land landiðo komunar skulu hava somul karmar tað haldi eg er skilagott so javnaðarflokkuin ferat gera tar góða viðgerð á fíggjarnevndini og fara sannlíkt um ikkikal siga stórari vissu ta heilt sigkur