Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-02-01
Topic: 1. viðgerð LM-053/2021  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um aling av fiski v.m.  (Tilbúgvingarætlan fyri slopnan alifisk)
takk fyri harra formaður sum framsøgufólkini higartil hava víst á so er hetta ein broyting í løgtingslóg um aling av fiski við meira og sum snýr seg um eina tilbúgvingarætlan tá ið laksur sleppur sum hann hevur gerið javnan tað er eingin orsøk hjá mær at fara inn í detaljuna í uppskotinum tí tað hava undanfarnu framsøgufólkini gjørt men eg vil gjarna byrja við at spyrja landsstýrismannin um hann altso um myndugleikin fær hevur eitt yvirlit yvir hvussu stórur hesin trupulleikin er tí tað frættist javnan og tað er als ikki altíð at tað kemur fram í almenninginum men tað frættist javnan at tað eru aluringar har alifiskur verður sloppin og onkuntíð kann mann fáa tað fatan av at henda avbjóðingin er rættiliga stór og tað er eingin ivi um at tað er tað ein stórur aluringur og allur laksin sleppur so er tað trýstið sum liggur á síðla stovnarnar hjá okkum og tann natúrliga læksa stovnin eøgiliga stórt og spurningur er um tann skaðin ikki í stóran mun longu er hendur so ein spurningurtil landsstýrismannin í hvønn mun veit mann í hvønn mun fær mann fráboðan í hvønn mun kennir mann umfangið av hesum soleiðis eg til merkis at umhvørvisstovan hevur verið við til at gjørt hetta uppskotið munandi beturi hen tað var umhvørvsstjovnurir nemliga mælt til at landsstýrismaðurin fær hesa heimildina til at seta tilbúgvingarætlanin í verk hóast tað ikki verður semjað millumlandsstjóralæknan og havbúnarfelagið sum er felagið hjá ælaranum og tey sum kenna eitt sindur til alivinna at vita at havbúnarfelagið eru ikki nevendvíst altíð samt um alt tað eru tríggjar stórar alifyritøkur í føroyum í dag og tann eina fyritøkan er øgiliga øgiliga stór hevur øgiliga stóran part av kanska eittstað millum ja eg giti upp móti fýrs prosent av biðim massavnin av framleiðsluni í føroyum í dag og og hinar boðar aliførdfyritøkurnar eru so smærri og tí kundi eg eisini gott hugsað mær spurt landsstýrismannintá i man so sigur at feløgini skuldu betala altso tá ið mann ikki kann staðfesta hvør eiður slopna fiskin vist mann kann staðfesta hvør eigur enn so er tað tann alifyritøkan skal tú skalt gjalda men í teimum førum har mann ikki kann staðfesta tað so skuldi ta gjaldið felag verður tað so eftir einum býtisliki ligli í mun til stødd til dømis tað kundi bara verið áhugavert at hoyrt men eg haldi at tann ásetingin um at mann skal hava semju við havbúnararfelagi áðrenn landsgjá læknin kann seta tilbúgvingarætlan í verk tað haldi eg ikki rætt altso eg haldi tað er ábyrgdin hjá landslæknaembatinum og tað er so eisini soleiðis uppskotið ljóðar nú so hetta var ein góð rætting sum bleiv gjørd haldi eg aftaná hoyringina eri øgiliga samd við eg haldi tevr hennik old sum nevndi eina viðmerking at tá ið slíkt hendi so skal tað handlast her og nú og tá nyttar altso ikki fyrsta skula fara at fáa semju við ælararnar og síðan fáa semju við bøndurnar og síðan fáa semjum við onkran draga fyri at sleppa í gongd tað ber simpulten ikki til mann má hava e ilbúgnvari ætlan sum sigur at eygablikkiliga man fara at vita at lækstur er sloppin so setir mann tiltøk í verk og um tað so krevur at landsstýrismaðurin tosar eitt sindur meira við bóndafelagi fyri at vita um mann kann hava eina eina eina semju um tað tað tað veit eg ikki tað landsstýrismaðurin hevur í minsta lagi eitt beini í búnaðarvinnuni sjálvur so tað veit hann sikkurt hann dugir sikkut væl at tosa við bóndurnar men tað haldi e ikki kann vera til diskussión altso tar má ikki blíva nakað stríð um at nei nei nú sleppur túikki niðan í hasa áina av tí at tí hetta er la hitt altso tað tað tað haldi eg sigur seg sjálvt eg haldi ati hetta við slopnum alifiski er ein avbjóðing sum vit ikki hava sett nóg nógv orð á politiskt eg haldi eisini at støðan í firðinum í føroyum við tí øgiliga øgiliga masivu æling vit hava ein alivinna sum skapar hesum landinum nógv arbeiðspláss og nógvar inntøkur men sum eisini leggur stórt trýst á umhvørvi og hetta er so ein partur av tí umhvørvisliga trýsstunum at mann risikerar at nógvur laksur sleppur og tí kundi eisini hugsað mær at vita um mann p á nakran máta nú herdi mann eitt sindurkrøvini til umhvørvsliga í tí alilógini sum undanfarna samgonga fekk samtykt við pául mikkelsen var landsstýrismaðurin tá men eg kundi gott hugsað mær um um landsstýrismaðrin kanska kundi nýtta hetta høvið til at sagt nakað um um mann arbeiðir í størri mun við bæði at tryggja at hetta ikki hendir líka lætt men eisini ati um mann í dag hevur atso sindur komin eitt lítið sindur longri við at hava eitt yvirlit yvir hvørji umhvørvsligar avbjóðingar eru hvussu stór dálkingin er frá alivinni ja eg tað er ikki so oliga nógv annað at siga til hetta uppskotið annað enn at eg haldi at tað e eitt gott at landsstýrismaðurin kemur við eg hald er øgiliga gott at landsstýrismaðurin kemurvið hesum uppskotunum men eg haldi eisini neyðugt at landsstýrið arbeiðir við at tryggja at hetta slekki hendir eg veit gott í einum landi sum okkara har veðrið er sum tað er so er tað øgiliga trupult at at tryggja tað ongantíð nakrantíð hendir men eg haldi tað er umráðandi at mann hevur fokus á ísær vinnuni ati at tey krøv sum kunnu setast til fyri at fyribyrgja tað hendir eiga at verða sett og eg haldi vit vita øll at ein orsøk til at alivinnan í dag er so stór og sterk og og og lønar seg so væl og ber so nógv til hetta landið av bæði arbeiðsplássum og inntøkum at tað eisini er tí at mann langt sum leingi aftan á nógv nógv ár fekk krøv sum sum gjørdi at mann í nógv betri mun í dag smittufyribyrgir enn mann gjørdi fyrr meni eg skal bara leggja afturat harra formaður at vit fara o vinnunevndini at viðgera hetta her hjalla vit fara sjálvandi eisini at tosa við við teir áhugaverdu partarnar í hesum her men eg kundi gott hugsað mær at landsstýrismaðurin sigur et lítið sindur um hetta við við í hvønn mun mann ger att arbeiði fyri at binda fyri hetta kendur tí at tað er ein katastrofa g tá ið tað er hent so fær mann i mann fær ikki savna inn aftur hundraðda túsunda talsa laksum tað tað ber ofta slekki til men mann kann so royna at samla teir sum fara upp í í áirnar og og sum sagt sum á tajog henda ega blikkiliga so kanska landsstýrsmaðurin eisini kann siga et lítsindur um tað hvussu skjótt hann sær fyri sær frá tí hann fær fráboðan um at nú er laksur sloppin tilsperrir og annað kann verða sett í vøtnuni so so laksurin ikki fer upp og tá eg havi nevnt tað so veit eg gott at tað er ein ávís árstíð eg eg minnist eg haldi frá kann ikki passa teg frá seint á vári tilúti gjøgnum summarið og kanska eitt sindur úta heystið at at at laksurin ella í øllum førum tá seint á várið um summarið át laksurin fer upp so so tað er sjávandi eisini eitt sindur avhangigt av nær nær hesi tingini henda men ja eg vænti at vit í vinnunevndini fara at hava