Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-03-09
Topic: 1. viðgerð LM-095/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um skatting av kapitalvinningi (Kapitalvinningsskattalógin) og løgtingslóg um stuðul til rentuútreiðslur av lánum (Skattligar avleiðingar av negativari rentu o.a.)
ger so væl takk fyrihara formaður ja her er eitti eftir øllum at døma við fyrsta eygnabrá ein eitt ógvuliga til forlátiligt uppskot um negativa rentu eg havi sitið ið undran og lurtað eftir aksel johannesen og polla reynatúgvu teir stilla seg við síðuna av teimum sum eiga pengar á bók og ætla at fara so langt at teir ætla at banna bankunum at rokna negativa rentu av innstandandi pengum tað undrar meg rættiliga nógv tí ati vanliga so hava hesir flokkarnir átikið sær leiklutin at stilla segr síðuna av teimum sum eru verri fyri fíggjarliga og heldur eru í tí partinum sum skylda pengar ø og teir tosa um millum annað høgar sethúsaprísir og annað og tá tosa teir um tey sum skylda pengar men fara teir at nokta bankunum at rokna negativa rentu so fer tað væl eisini at merkja tað at millum annað tey sum í dag hava realkredittlán og kunnu vera í tí hepnu støðu at í staðin fyri at gjalda rentu til bankarnar so fáa tey kanska eitt útgjald tí at tey hava eitt stórt lán og tað vil ja aksel johannesen og pálla reynatúgvu siga nei takk til nú tí at teir ynskja at verja tey sum eiga kanska milliónir av bók eg skilji tað slett ikki eg haldi at teir burdu verið ógvuliga fegnir um hetta uppskotið nettupp av tí orsøk at at mann má viðurkenna at støðan er blivin so at negativ renta er ein veruleiki og tað er ikki vit í føroyum sum avgera rentustøði úti í heimi tað er allir heimsbúskapurin sum er við til at leggja støði á rentuni tað sum eg haldi er gott við hesum uppskotinum tað er at tey sum hava t tey sum eiga nógvar pengar og hava pengar standandi á bók og ikki finna íløgu objektir pengar sum tey kunnu íløgur sum tey kunnu gera fyri at goyma pengarnar betri enn í einum banka hava í ávísan mun eru í ávísan mun farin út á sethúsamarknaðin og á ognarmarknaðin og hava sett sínar pengar í bygningar tí at seta pengar í sethús og í bygningar í fasta ogn tað er besta íløga tú kanst gera yvir eitt langt tíðarskeið og a teð hevur verið við til tað er ikki einsamalt men tð verið við til at lagt trýst á sethúsar prísin so í dag tá ið ein sum hevur búð í einum kjallara í langa tíð kanska við tveimum trimum børnum sær nú eini húsilsølu so fer viðkomandi í bankan og biður um lán og fær kanska bankin sigur ókey ja eg kann lána tær tvær komma níggju milliónir ella okkurt sovart so fer hann til tann sum eigur húsinim o sigur eg eg vil gjarna bjóða upp á hesi húsini so kemur ein annar av hesum sum eigur tíggju milliónir av bók og sigur sig bara hvat tað kostar er betali og so má viðkomandi sum hevur búð í nógv ár einum vánaligum kjallara við sínari familju forseta við at búgva har tí at hesin her sum eigur nógvar pengar á bók keypir húsini framman fyri nøsini á einum sum veruliga hevur tørv á húsinum tað er støðan nógvastaðni í føroyum í dag við hesum uppskotinum so sigur mann ati nú kann eitt vinnuvirki sum eigur pengar á bók í hvussu so er fáa tann lítla fyrimuninat mann kann draga tí negativu rentuna frá í roknskapinum tað erikkiteir heilt stóru pengarnar altso visti tú skalt fáa ein skattiligan fyrimun upp á tíggju túsund krónur so skalt tú eiga tíggju milliónir á bók tí at negativa rentan av tíggju milliónum er seksoghálvtrýss túsund krónur og skatturin átjan prosent av seksoghálvtrýss túsund krónum er tíggju túsund krónur at tað er ikki tann veldigu fyrimunurin men hetta eru hvussuur eitt signal um at mann vil gera tað eitt lítið sindur átaligari at ikki komið í ta støðu at skula betala nógvar pengar fyri at hava verða innibrend við pengum om mann kan kalla tað soleiðisnar og hinvegin so haldi eg at tað er gott fyri tey sum í dag skylda nógvar pengar at støðan er so sum hon er at tey betala lítið og einki av rentu tað er nakað í hesum uppskotinum sum eg vit mugu í fíggjarnevndini snakka við landsstýrismannin í fíggjarmálunum um nú sigur hann tað at hann havt stutta tíð til at fyrireika uppskotið og tað er ikki verið til hoyringar tí at hann sigur her at tey sum hava lán og fáa inntøkur av orsakað av negativari rentu tey skulu skatta av tí inntøkuni altso fáa ein rentuskatt burtur av tí og tað skal mótroknast í rentustuðulsskipan og tá tosa vit ikki um vinnulív vinnulívið hevur onga rentustuðulsskipan tey einastu sum hava eina rentustuðulsskipan tað eru vanligir sethúseigarar sum búgva í sínum húsi tað eru tey sum fáa rentustuðul og tey verða rakt av hesum uppskotinum um mann kann kalla brúka orðið rakt við tað at rentuinntøkan sum tey hava v sínum lánum altso av av sínari skuld skal mótroknast í rentustuðulunum og harafturat vissi eg lesi tað rætt so stendur her at ein møgulig negativ útlantsrenta ber hinvegin við sær at skattskildainntøkan hækkar er tað eisini galdandi fyri privat so rakar tað dupult tí at so skal eg bæði skatta av mínari rentuinntøku tí at eg skyldu pengar og ter mótroknað í rentustuðulni og har rokni eg við at hoyringssvarini høvdu allarhelst fortalt landsstýrismanninum at hatta er ikki ókey tí í dag skatta vit ikki av rentustuðul tað er ein inntøka sum vit fáa men vit skætta ikki av so at altso her eru nøkur ting sum vit mugu viðgera eitt sindur sindur meir í fíggjarnevndini men samanumtikið haldi eg at hetta uppskotið vendir rætt tí at hetta kann vera við til at gera tað at tey sum liggja innibrend við nógvum pengum ikki blíva for kreativ at fara út og leggja trýst á serliga sethúsamarknaðin sjálvandi er tað tann besta íløgan tey kunnu gera tað er eingin ivi um tað og tað fara tey nokk at halda fram við at gera og tað eru tær fríu marktnaðarkreftirnar sum avgera at tey kunnu gera tað og tað fer eingin at blanda seg uppí men hetta er itt lítið signal um tað at tað ger einki um tit hava pengarnar tit bara goyma teir inni í í bankanum og lata teir standa í frið tí at nú sleppa tit hvussur frá at blíva revsaði pengapolitiskt av tí í hvussu erðso