Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2023-03-14
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-002/2022 : Frágreiðing sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um fyrisiting av sjófeingi
fyr mbandslokki gersæforkvinna altíð áhugavert at viðgera aðra av okkara høvuðsvegnum her á á løgtingi ø eg fari at byrja við heimaflotanum eg haldi at tað er interessamt at síggja tølini sum eru sum sum verða uppgivin hetta er jú okur sum ikki eru partur av fiskivinnuni til dagligt okur vita jú ikki hvussu støðan er á á av á botfiska stovninum hjá okum men tað er bekimrandi at toskastovnurin skal áhaldandi blíva við at vera so illa fyrri sum hann er okur skulu rokna við ella eisiss mælir faktiskt frá allari toskavági og okur tí at tí at gýtingarstovnurin r komin niður á eini tíggju túsund tons sum eg minni enn tey tretivu túsund tonsini sum eru lámarki í umsitingarætlani tað er í sær sjálvum rættiliga ræðandi og mann kann so seta spurnatekin við hvat er tað sum ger at tóskastovnurin aftaná at okur hava havt hesa fiskidagarskipanina í so nógv ár statiðvek er so illanir fyrri sum hann er er tað er tað viðurskiftur á landgrunnunum hevur tað nakað við fiskidagarskipanin at gera ella er tað ein ein kombinatión av teimum tingunum sum ger at okur ikki fáa toskastovnum at trívast aftur undir føroyum at okur ikki fáa stovnum upp tí toskastovnurin hevur trossalt søguliga sæð verið ein av teimum ella verður tað fiskaslagið sum føroyingar hava bygt uppá og sum hevur givið veruliga hevur givið pengar tað er gleðiligt at tað stendur frigari til við bæði hýsini og uppsagnum og vónandi kemur tann gongdin at halda fram eins og undanfarni røðari so vil eg gjarna hyggja eftir tí sum sum landsstýrismaðurin á síðu trettan og frameftir skrivar um hvørjar framtíðarætlanir ið eru og í samgonguskjalinum er burðardygd ein týðandi táttur og tað skal skiljast sum búskaparlig burðardygd lívfrøðilig burðardygd og sosial burðardygd og tað er alt samalt øgiliga gott sjálvandi karmarnir hjá vinnuni tað er nakað sum øokur øll somul vilja so so tað kemur ikki at skilja okum men hetta við nýskapan við víðari menning við nýmenning tað er væl tað sum skal vera høvuðstátturin í okkara fiskivinnu frameftir bæði hvat bæði tá ið tað snýr seg um botniskavei men sanniliga eisini tá ið tað snýr seg um pilagiska veiði tað verður sagt at føroya fólk skal hava ein munandi og rímiligan part av tilfeingisrentuni føroya fólk fer í dag ein part av tilfeingisrentuni um hann er nóg stórur um hann er nóg rímiligur tað kann mann altíð diskutera um tað veldst um eyguni sum síggja ømen tað ernokk eingin ivi um at hannella tað veiði gjaldið sum í dag verður goldið tað fer at hækka øhhvussu nógv tað er ómøguligt at siga hjá mær beint nú men tað fer nokk at hækka tað hava verið fleiri útrokningar gjørdar upp á hesa her so kallaðu tilfeingisrentuna og tær útrokningarnar eri eg hvussu so er rættiliga høgar øgiliga høgar so vissi oku skulda brúka tilfeingisrentuna sum eru útroknaðar av okra serfrøðingum so konna okur at betala alt for nógv eftir mínari meting so kann tað vera tað at tað sum okur í dag betala er for lítið tað skal eg lata vera ósagt tað er eitt ynski hjá samgonguni at fáa størri gjøgnumskikini og innlit í rokskaparligu viðurskiftini hjá skipum sum fáa luta tilfeingi frá landinum er gann iki út frá at mann vil líkasum skilja tey reiðaríini sum hava ymiskt virksemi at mann vil skilja ta virksemið at soleiðis at mann í roknskapinum kann lesa tann partin sum hevur við reina fiskivinnu at gera og einki annað fyrri á tann hátt kanska til at koma fram til hvat er møguligt ella hvat hvussu kunnu koma best møguliga fram til tilfeingisrentuna og tað er møguligt at tað er rætt at mann skal gera tað upp á tann mátan generelt haldi eg at mann hevur sæð útrokningar frá flotanum frá øløllum bæði pilagiska flotanum okanska serliga flotanum barunshavnum at mann behøvust ikki at at hava so fruktliga útgreinaði roknskapur fyri at síggja akkurát hvussu ella hvat ið liggur eftir av botnlinjuni av tí reina fiskarínum sum sumer tað høvuðsvirksemið sum tey fáast viðmen tað er møguligt at landstýrismaðurin heldur at tað er ein at tað er ein ein góð loysn hetta við útlendsku ognarskapinum tað stendur gott nokk ikki nakað konkret her í um útlendskur ognarskapur skal út fyrr ella seinni enn hvat ið ætlanin er undir galdandi lóg eg gangi útfrá at má vil hava ognarskapin út fyrr sum er nú so ertað níggju ár eftir hvar útlendskur onnrarskapurð kann vera í vinni og fyri hvørt ár sum fer so blívur tað jú eitt ár minni í næst ár so er tað átta ár og tá ið mann hugsar eftir tí íløguprofilunum sum útlendingar gera ella sum man gera í vinnutól í í í í í veiðuliði so vil tað vera minni og minni áhugavert hjá útlendingum at gera íløgur í veiðuliði í ella í fyrsta lð í veiðulii og eg ganngi út frá at um um so er at at hesi níggju árini framhaldandi verða galdandi so koma okur at síggja at innan fyri eini trý fýra ár so beginna útlendingar at trekkja seg út simpultenn tí at tað verður eitt krav frá teimum føroysku eigarunum soleiðis at mann ikki kemur í ta støðuna at um níggju ár so skal alt henda yvir eina nátt tí tá er feløgini kanska slekki giraðir til tað fíggjarliga og tann sum skal yvirtaka partin er heldur ikki giraður til tað so tí kemur hettar at taka nøkur ár so eg vil siga at um eini trý fýra ár so beginna okur at síggja tað at útlendskur ognarskapur spakuligani kemur at fara niður úr vinnuni til um nýggju ár at vera heilt úti men tað er bara mín hugsan øeg minnist tá ið okur loyvdi tað var undir síðstu samráðingum tá ekur loyvdi útlendingum at vera inni í tólv ár tað var út frá ein betrakningi um at tá skuldi mann lata teir sum í dag vóru inni og teir sum tá komu inn í vinnuna mann skuldi javnseta teir soleiðis at teir tá teir serliga teir nýggju skuldu hava møguleika fyri at fáa til dømis útlendskar fígging ein útlendskan ornarskap soleiðis at teir vóru javnstillaðir við teir sum í távarandi týspunkt vóru inni í vinnuni so tað gav meining upp á tann mátan og tað tað haldi eg stadvekk var ein rætt avgerð at taka øhetta við eftirliti og eygleiðingum á fiskiskipum í føroyskum sjóøki tað taki eg fult undir við eg haldi at tað skal vera fult eftirlit við tí virksemið sum fer fram á føroyska landgrunninum av av útlendingum tað skal ikki vera soleiðis at okur skula gita hvat ið ella hava mistankað um at nakað ólógligt fer fram ella nakað óregluligt er fram okur skulu vita tað og okur skulu fáa allan iva beindan av vegnum og tí taki eg fult undir við at styrkja vørn og ta eftirlit sum verður fyri harvið at beina allan iva av borðinum hetta bið nýmenning at at og innovatión sum jú er gandaorðið í dag tað krevur fyrst og fremst at okur hava atgongd til marknaðirnar so tað er óreingiliga tað má óreingiliga tengjast at at okur hava marknaðir at selja okra vøru á um marknaðir sum kunna betala her hugsi eg serliga um aalsmarknaðin í dag hava okur onga avtalu okur hava eina avtalu sum sum hevur hvar okur hava øgiliga begrensaðan atgongd til til við nøkrum kvotuna sum yvirhøvur ikki standa mát við ta potensialið sum okur eru før fyri at framleiða og tí má tað arbeiðið fáast frá hondini soleiðis at okur veruliga kunnu geva tí at nýmenna og nýskapa nakran meining tí tað nyttar einki at nýmenna og nýskapa vis si okul ikki hava marknaðirnar sum kunna betala nakað til at selja til eitt sum eg sakni í hesi heri frágreiðingini ið eg veit ikkium landstýrismaðurin hevur hevur nakrar hugsanir um tað tað er tað at tá ið mann skal undir nýmenning tá i mann skal undir inovatión so betýðir tað ella so so forroketir tað tað at tú skalt hava ein kvalitet sum er cektantúnom tú skalt hava ein superkvalitet tá kemur inn á landiðið tínari vøru tað er óðansaman tr botnfiskur ella tað er pelagskur fiskur eg havi saknað at okur hava ein vakarastovn í føroyum og eg fari eisini at leggja uppskot fram um at seta ein vakarastovn á stovn aftur í føroyum soleiðis at okur kunna tryggja okum at í fyrsta liði tann vøran sum kemur til lands populert fólk sins onn at tá ið hon kemur til lands tá er hon tá kanst tú brúka hana til alt tú kanst velja kanst tú brúka haina til máttuna skalt tú kann velja um tú kant brúka hana til heiend tá tú kann velja um tú fer til fuglafjerðarfraðarenni og koyrir hana gjøgnum kvødduna og ger alifórður burtur úr henni tað er avgerandi tað er avgerandi í øllum viðurskiftum at tann kvalitetin sum kemur inn at hann er nummar eitt okur síggja tað í okara laksavinnu sum hevur ein tann besta kvalitetin yvirhøvur okur útflyta hundrað túsund tons av laksi um árið tað verður hvør tann evi í einasti ein laksur vendur á og tað verður hugt inn ían hann verður kannaður hvør einasti laksur áðrenn hann fer út til keyparan tað sigi ikki at okr skuldu gera við hvønn einasta svartkjaft og hvørja sild og hvønn makrel men oku klaga tryggja okum at tað sum kemur í land at tað er í ordan tí a okur kunna ikki forlanga at fáa nakra sum helst nýmenning nakra innovatión okur kunnu ikki uppskalæra tá ið okur koma inn við einari leist sum ikki er góð nátt hon skal vera góð notk tá ið hon kemur til lands men tað er so ætlann at leggja eitt uppskot fram um tað í næstu tingsetu at fáa sett ein brakara ástovn í gildi aftur í føroyum so soleiðis at okur veruliga kunnu skapa grundarlagið fyri at inn og vera at nýmenna í føroyskari fiskivinnu hartá ið tað er sagt so skal eg eisini siga tað at støðan er broytt betýðiligt okur hava fingið nógv betri skip serliga línflotin hjá okum er faktiskt endurnýggjaðu nú okur hava væl betri kvalitet á bótnfiskinum sum kemur inn men okur skulu hava eina skipan sum kvalitetstryggjar og stemplar ta vøruna sum okur skula framleiða