Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2022-08-04
Topic: 1. viðgerð LM-002/2022  Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri august 2022
nú er ein eykajáttan komin til viðgerðar og tað eru rímiliga stórar upphæddir sum sum verður biðið um og nú tað verið nú var jóhandal eitt sindur inni á tí at fíggjarnevndin var illa fyri í dag men men eg hav akkurát veri í samband við formannin í fíggjarnevndini og hann hann kemur á fundin sum ætlandið skal havast í dag so so vit vit fáa hildið tann fundin uttan at skula gera for nógvar formellar broytingar øher verður biðið um serliga pengar í sambandi við at oljarnir hækka nógv og tey skipini sum sigla fyri teð almenn í føroyum hava hava tann tørvin at skula keypa olju og hava ikki nokk játtan til tað og tí verður biðið um meir pengar og eg haldi at tað eru avgjørt upp á segt pláss tá ið vit brúka pengar sum skattaborgarin leggur í landskassan at vit fylgja væl við hvussu teir pengarnir verða brúktir og at vit ikki fara lætt um teir pengarnar og tí er okkara skipan soleiðis at vit hava ikki bara eina tvær men tríggjar viðgerðir um vit hava eisini nevndarviðgerðir júst fyri at tryggja at tað er skil í tí sum fer fram og áðrenn tann viðgerðin fram so hava landsstýrisfólk eisini havt eina tilgongd hvar stovnarnir hava yvirfyri landsstýrisfólkunum skjalfest og forklárað greitt frá hví tey hava brúk fyri meir pengum og hóast tann tilgongdin eisini vanliga er merkt av av ordiligum og dyggum arbeiði so er løgtingið soleiðis skipað at vit hava bæði eina tvær og tríggjar viðgerð fyri at tryggja allan vegin ígjøgnum at tað verður ordiliga farið um tað sum verður gjørt og tí rokni eg eisini við at fíggjarnevndin fær hesi málini til viðgerð í dag og hóast tað er skjótviðgerð so skal tað vera ordiligt og tað sum eg haldi hevur týdning tað er at vit fáa nærri greina frá stovnsleiðarum hvussu tað verður keypt inn hvussu mann leggur ætlanirnar til rættis við sigling og tá ið vit tosa um bæði vørn og havstovuna er nakrar møguleiki fyri at mann kann minka eitt sindur um aktivitetin fyri at halda oljuútreiðslunum møguliga eitt sindur niðri øtað kunnu vit hvussur spyrja um og uttan iva fáa vit góð svar til tað og so er tað grein ellivu biður um eina rættiliga høga upphædd afturat til eina royndarætlan og eg vil siga at royndarætlanir eru sjálvandi settar í verk fyri at finna útav um eftir skipanir sum kunnu brúkast til framtíðina og í í royndarætlanum ger mann ger mann sær nakrar royndir fyri at fyri at lúka barnasjúkru burtur úr um eg so kann siga tá ið tað eru nýggjar ætlanir og mann ger sær royndir við hvussu manneisini umsitur játtan men her e longu komin út í ta støðu tað er bara hálvt ár farið at allir pengarnir eru brúktir og mann biður um meiri enn tað sum er brúkt og tí vil eg siga at her eru øgiliga nógvir spurningar sum reisa seg og kanska serliga tí at hetta her er eitt heftir eitt samstarv ímillum tann almenna heilsumyndugleikan og heilsutrygd og so privatar sálarfrøðingar sum hava eini haldi eg einiógvuliga høgan taskt fyri fyri sítt sítt starv men sjálvandi eg ivist onga løtu í tí at teir kunnu greiða frá hví teirra taksur er so høgur og eg trúgvi eisini at kanska hava teir ikki allir ein átta tímar arbeiðsdag men teir krevja bæði fyrireiking og tilfar og sovíðari men hevur hvussu ver tað reisar so øgiliga nógvir spurningar og serliga hvussu hvussu hevur mann eftirlit við hesum pengunum hvør er tað til dømis sum tekur støðu til hvussu nógvar samtalur ella viðgerðir tann einstaki fær er tað tann sum móttekur pengarnar sum er tann sum avger hvussu stór rokningin skal vera hvussu nógvar viðtalur skulu vera er nakað eftirlit ímillum har tí tað kann vera kritiskt og tað kan ereitt sindur vandamikið eisini hjá til dømis einum sálarfrøðingi tí hann hann blívur knappliga hann ferk knappligat hugsað við pengapungjunum í staðin fyri við hjartanum tá ið ið tú kemur í ta støðuna at tú tú tú avgert hvussu stór tín inntøka verður við tað at tú situr á tí avgerðin er sjálvur so haldi eg eisini at tað er áhugavert at av tí ata heta an royndarverkætlan so so skal hon jú eftirmetast leypandi og eg eg undrist eitt sindur á at hendan hendan royndarverkætlanin snýr seg um ókeypis sálarhjálp til til fólk sum eru millum fimtan og fimmogtretivu ár tað er ein ómetaliga stórur bólkur eitt er at mann veitir ókeypis sálarhjálp til børn og ung men tá ið t er komin upp um tey lat okkum siga fimmogtjúgu so er ta hvussur ikki í tí bólkinum meir at tú at at at at tú tangerar til trupulleikar millum annað sum tineggjarar kunnu koma í og sovíðari tá er tú komin forbí tað tá er tú komin inn í vaksmannalívið og tú ert kanska komin forbí títt títt útbúgvingarskeið teir komin út á arbeiðsmarknaðin hví skal mann veita ókeypis sálarhjálp til fólk sum eru tretivu fimmogtretivu ár hvat er orsøkin til tað og so kam man eisini spyrja hví hví fær mann ikki longur niður enn fimtan ár vit hava havt hesa vit hava havt hetta kjakið fyrr tá hendan lógin var til viðgerðar tá vóru tað fleiri sum sum eisini spurdu teir spurningarnar hví fara vit ikki longur niður tá ið vit tosa um aldur tí tað hevur so mangan verið og tað var eisini til viðgerðar her í gjár tað hevr so mangan verðið til til viðgerðar týdningurin av at fyribyrgja heldur enn at viðgera tað at seta tíðliga inn altso ein tíðliga eitt eitt eitt átak sum verður gjørt tíðliga í í í einumeinari tilgongd hvar ið eitt barn og ein ungur kanska kemur út á eina kós ella mann mannupplagar at tað er okkurt sum hevur brúk fyri hjálp tá i vit tosa um eitt ein ein unga sum er fimtan ár so kann hann hava verið ígjøgnum eina tilgongd í í nógv ár hvar ið trupulleikar hava verið og hvar hvar ið foreldur og avvarandi hava roynt at staga rundanum skúli og onnur og tí haldi eg at ókeypis sálarhjálp til til børn undir fimtan ár við einum fyribyrgjandi eini fyribyrgjandi yvirskrift hevði hevði verið vert at at roynt í einari royndarverkætlan men tað kann landstýrismaðurin so eisini svara upp á hví mann akkurát v sett markið til fimtan ár gott vera tað púra logiskt kanska tað hvur nakað at gera við lágaldur av eindlýrinslag ella foreldur barnavernd og og og so víðari tað kann vera tað eru tað eru mørk sum gera tað at tað er trupult at fara longur niður men eg haldi ati vistu vit tosa sum myndugleiki um at seta inn tíðliga so er fimtan ár øgiliga seint tí tað eru altso ungar gentur til dømis fáa ofta avbjóðingar og trupulleikar nógv fyrr enn fimtan ár sum eisini hava kundu verið hjálpt við við sálarfrøðiligari hjálp so eg haldi at hetta er nakað sum vit eiga at spyrja landsstýrismannin um tá ið vit fáa hetta her inni inn í fíggjarnevndina og so eisini eftirlitið við hesum tí hetta virkar at vera eitt øgiliga høgt tal altso vit hava frammanundan játtað tríggjar komma seks fimm milliónir til royndarverkætlan nú skulu vit játta fýra komma seks afturat tað vil lit siga at vit koma upp um átta milliónir í eini royndarverkætlan til sálarfrøðingar á sum eru uttan fyri heilsuverki sum eru eru á privata sum bjóðar seg fram privat og sum sjálvir í veruleikanum avgera hvussu teirra viðgerð verður gjørd so pá einlanna máta haldi eg at her her her nøkur ting sum vita hvussu sum politikarar mugu fáa svar uppá takk fyri formaður ja takk so er ta viðmerkingar fyrst er ta rósa samenls