Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-09-08
Topic: 1. viðgerð LM-007/2022  Uppskot til samtyktar um ársfrágreiðing frá Løgtingsins umboðsmanni fyri árið 2021
bý avgerðir og hvussu avgerðir verða tiknar umboðsmaðurin hevur so eisini møguleika fyri sjálvur at taka mál upp og í tvey túsund og einogtjúgu tók umboðsmaðurin stig til tvær kanningar av av sínum eintingum hvørt okkara fyrisitingarligur siður versnar ella ikki skal eg ikki gera nakar niðurstøðu uppá eg upplivi at at umboðsmaðurin hevur eina desiplinerandi effekt tey arbeiðspláss almenn arbeiðspláss sum eg kenni har har tekur mann tað í størsta álvara at mann fær eitt mál hjá umboðsmanninum tað er ikki nakað sum mann er stoltur av og tvørturímóti hevur mann sum mál flestu støð sum eg kenna at mann ikki hevur mál hjá umboðsmannum meni og eg haldi eisini at tað tað tað økir um okkara tilvirku sum borgarar eisini at vit hava umboðsmannin sum vísir á hvat er rætt mannagongd og hvat er skeiv mannagongd tað sum ingolf sólan olsen vísti á við at tað hevur verið ein praksis undir farni samgongu og ein onnur nú í mun til innlit í viðgerðina av veiðurættindum ella ella menningarkvotum tað haldi er rættiliga alvorligt og nú er tað soleiðis at tá ið fiskivinnan verður viðgjørd so er tað oftani øgiliga rokaligt og kanska hevur akkurát hasin parturin ikki fingið nóg nógv ansni eg haldi tað er ótrúliga grundleggjandi og eitt ítøkiligt prógv um at tað ikki ber til hjá borgarunum at gjøgnumskoða hvussu hann verður viðfarin tí tað tykist at vera ymiskt tengt at hvør ið situr sum landsstýrismaðurin fyri økið og tað er ikki í lagi rættar støðan hjá borgarunum skal ikki vera tengd at hvør ið landsstýrismaður ið situr við við borðið tá er heilt galið tá ið tað verður sagt at at tað gongur ella ella at tað gongur verri hevur gingið verri nú undir sitandi landsstýri so haldi eg at tað sum hevur eyðkend hetta landsstýrið er miðsavnan av valdi altso makt konsentratión og har haldi at miðflokkurin hevur gingið undan og tað passar júst slett ikki við at tað er miðflokkurin sum tók stig til at vit fingu løgtingsins umboðsmann miðflokkurin so seint sum í gjár var landsstýrismaðurin úti og og og nevndi hettar at vit eiga at taka mannarættindi við í samráðingarnar við russar men samtíðis so hevur miðflokkurin valt at sæð burtur frá aimsloktarprinsippinum og miðflokkurinvaldi eisini í sambandi við tað sum eg haldi var púra grodtest at mann setti treytir til miðlastuðul at milagstuðul skuldi góðkennast altso innihaldið í arbeiðinum hjá miðlunum skuldi góðkennast í mentamálaráðnum fyri at fáa miðlagstuðul tað er jú fullfullstendiga í andsøgn við fólkaræði har sum miðlarnir nemiliga skulu halda eftirlit við við við myndugleikunum og politiskum stýri har sum mann leggur miðlarnir undir politiska stýri tað er púra púra galið í mínari verð og eitt klukkuklárt dømi um maktkonsentratión hjá politiskum myndugleika nú nevndi steffan klein poulsen at tað var ikki vanligt at taka einstøk mál fram í viðgerðini av ársfrágreiðingini tað má eg siga at tað er púra nýtt fyri mær tvørturímóti haldi eg at tey einstøku málini í orsfrágreiðingini geva eitt øgiliga gott innlit í hvussu umboðsmaðurin arbeiðir og hvar ið tað eru ítøkiligar avbjóðingar í okkara samfelagi og tað eru jú púra alment dømini eru anonimiseraðir í mun til borgarin men ikki ikki ikki í mun til myndugleika so har sum tað er til dømis tórshavnar kommuna verður nevnt nakrar ferðir barnaverndarmyndugleikar verða nevndir h og tað haldi eg gott og tað haldi eg eri fínasta lagi at vit viðgera tað her í løgtinginum tað haldi eg faktiskt okkara plygt og eg haldi eitt gott dømi um hvat fyri disiponerandi effekt í umboðsmaðurin hevur síggja vit á síðu níggjuogtjúgu í frágreiðingini har sum almannaverkið altso har sum málsviðgerðin var so drúgv at ein familja misti stuðul í tríggjar mánaðir tað er júr ikki í ordan at ein lang viðgerðartíð ger at ein borgari missir rætt til eina tænastu sum hann annars hevur rætt til tað ver púra galið og eisini itt samband viðhetta her málið so broytti almannaverkið mannagongd soleiðis at tað nú ikki hendir og hetta er eitt gott dømi upp á hvussu hvussu arbeiðið hjá umboðsmanninum hevur eina desiponerandi effekt eit annað øgiliga grundleggjandi av sríu áttaogtretivu var at at mann vara í talgildu føroyum var begintur at taka gjald fyri gjeymar í sambandi við samleikan og tað er øgiliga grundleggjandi at ein almennur myndugleiki kann ikki uttan víðari loyva sær at taka pengar frá borgarunum fyri tænastur uttan hann hevur eina heimild til tað og tað var ikki heimild til tað og tí kom tað her í løgtingi aftur eitt gott dømi um ta desplinerandi effektina sum arbeiðið hevur viðvíkjandi skúlaskamm so haldi eg tað er øgiliga áhugavert mál tí tað verður jú staðfest svart uppá hvítt at landsstýrismaðurin gjørdi ikki nakað sum hann ikki hevði heimhild til armslond prinsippi í mun til stuðul til mentan og list er bara ein møguleiki tað er ikki ett krav og tað er entá so seint sum í tvey túsund og fjúrtan vísir umboðsmaðurin á komið inn í lógina sum ein møguleiki g eg hugdi eftir tí viðgerðini í gjár í sambandi við ta broytingina í tvey túsund og fjúrtan tað verður øgiliga lítið gjørt burtur úr tí mann mann hevur ikki atgongd til orðaskiftið sum e verini í tí sambandi og í álitinum stendur einki í uppskotinum í viðmerkingunum stendur heldur einki serligt um tað men har verður latið upp fyri at landsstýrismaðurin hevur heimild til at leggja síðuna avgerðar heimild til annan myndugleika ella sovn fyri nemiliga at at líka sum gera tað púra greitt við hesum her armlongdar prinsippinum sum eg haldi er øgiliga viktigt og nú vísti steffan klein poulsen á hann helt at tað nógv betur at mann at mann blandaði seg uppí staðin fyri at lata sum um at mann ikki blandaði seg uppí og eg fari ikki up á nakran máta at forsvara hikl men eg haldi at tað er bara eitt sum er verri enn hil og tað er skamloysir tað at mann slett ikki kennir sær sína plikt at liva upp til eitt prinsipp sum vit øll halda eigur at verða at galdað og einki forsvar fyri tey sum sníkja seg undan tí og lata sum um tey halda tað men hetta her við armslongdarprinsipp í sambandi við mentan tað var nakað sum kom inn í lógina í englandi til dømis aftaná seinnaá veraldarbardaga har sum tað var øgiliga týðiligt at nasystarnir og eisini í sovjetsamveldinum brúktu mentanina politiskt og eg eri so sannførd um at tað er ikki nakað sum miðflokkurin gangur inn fyri og eg haldi at miðflokkurin skal virkuliga fara í tenkeboks og hugsa seg um um hettar er ein mannagongd sum vit skulu brúka frameftir neyvan verður tað miðflokkurin sum sita í hesum sessinum um eitt ár tá er tað sannsøllvísti javnaðarflokkurin skulu vit tá hava javnaðar mentan og aftur um fýra ár skulu vit tá hava sambands mentan nei tað skulu vit ikki hava vit skulu ikki hava politisk stýrda mentan í føroyum og eg fari virkuliga heita á miðflokkin um at hugsa seg um um mann hevur gjørt tað rætta í hesum málinum at mann so kann diskutera um tað skal bannast í einum filmi til børn og ung fólk tað eru í mínari verð eitt heilt annað mál sum absolutt tolur diskussión takk fyri jtakk sora viðmerkingar fyrst er inglofsólvan olsen ger sovæl ja takk fyri øbara heilt konkreti fyrispurningur formannin til røðarin onevndi sjálv la tta tók uppaftur tað sum eg segði mína røðu um broytta praksis úti í fiskimálaráðnum tá snýr seg um umsóknir innlit í lit í hesar umsóknar um menningarkvotur veit røðarin um hendan her broytta praksissin er hend tí at mann hevur funnið útav nøkrum joritisúti í ráðnum ella er tað tí at tað er konum politisk harraboð um at tað skuldi verða broytt praksis er tað nakað sum mann hevur roynt at kanna ella veit røðarin um hví hendan broytingin er framt takfyrija takk ger so væl ruttvangtakk fyri nei eg kann bara gita nú fingu vit jú í eina sjónvarpssending eitt heilt serligt innlit í sms samskifti ímillum politikarar og umsøkjarar til hesar menningarkvoturnar sum var virkliga áhugavert og eg vildi hildið at nemmiliga í ljósunum av tí uppáhaldinum í miðlunum at tað hevði verið áhugavert hjá landsstýrinum at fyngja gjøgnumskjygdar mannagongdir mannagongdir tí har í lógu nokk so kraftigar ákærur men eg haldi faktiskt at ingol sómar molsen hevur reist eitt álvarsmál í dag øhog eg haldi ikki at vit skuldu bara lata hata fara framvið tað má ikki vera tengt at hvør landsstýrismaður situr hvørja viðferð ið borgarin fær tað kunnu vit ikki liva við í føroyum takk fyri ja takk so erta steffan klein