Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-17
Topic: 1. viðgerð LM-085/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um eftirskúlar (Broytingar um krav til samlað næmingatal, freist at boða frá  næmingatali og at rokna rakstrarstuðul)
ger so væl takk fyri tað frøðufólkuna vit viðgera eitt uppskot frá uttanryggjum mentamálaráðnum sum er eitt sum eru nakrar broytingar í løgtingslógini um eftirskúlar stendur greitt frá í viðmerkingunum til uppskotið at tað er endamálið við uppskotinum er at gera tað eitt sindur linligari bæði tað at stovna ella ella at grundarlagið fyri at stovna eina eftirskúla verður eitt sindur linari og umsitingarliga verður tað eisini lættari at at gjøgnarbeiða í mun til gjøldini sum skulu fylgja næmingunum fyri kommunurnar og so framvegis eg haldi tað er øgiliga gleðiligt at síggja at tað eru so nógv eftirskúla tilboð í føroyum tað er nógv meira enn hvat tað hevur verið eg veit í øllum førum at tá ið eg var liðugur í fólkaskonum ella ella tá ið eg hevði møguleika fyri at velja eftirskúla tá vóru tað altso ikki sera nógv tilboð í føroyum og tá tey sum fóru á eftirskúla tey fóru til danmarkar og tí er tað so ræðuligt at síggja at tað stingar seg forskerligt tilboð uppkring landið í føroyum nú og eg kann siga fekk mann møguleikarnar at velja velja umaftur so hevði eg nokk tikið av ein av teimum tilboðunum sum er galdandi nú í føroyum og tað givi eg at nógv á mínum aldri eisini høvdu so tað er ordiliga stuttligt at at tey sum eru í tí aldrinum nú hava tann møguleikan og tað er eisini stuttligt at í føroyum har tað er rættiliga avmarkað av fólki og kanska serliga av ungum er tað líka grundarlag fyri at hava rættiliga varierandi sløg av eftirskúlum so tað er okkurt fyri ein kvensmak við sum mann kann siga tað soleiðis sjálvandi tað eina endamálið við hesum er uppskotin til tað at mann ikki skal onkursvegna hava sær næmingarnar tryggjaðir so langt frammanundan og tað skilji eg ordiliga væl tí at tá mann er í hasum har aldrinum tá tekur mann kanska ikki støðu fyrr enn beint og bundur mann vil gjarna hava tí neyðu og umhugsnaðar tíðina tí at mann veit kanska ikki akkurát hvat mann ætlar sær næsta ár so eg haldi tað er ordiliga gott bæði fyri fyri ungdómin sum sum vil gjarna taka støðu fara eitt sindur longri umhugsnartíð og eftirskúlin hevur jú eisini bestu grundarlag fyri at skapa ella at fáa eitt er næmingartal sum skal til so tað haldi eg er ordiliga gott tað sum eg kanska haldi ella tað sum eg hugsi at spyrja landsstýrismannin um tað er hvat hvat hvat tað merkir tá mann sigur at at tað fer at vera upp til myndugleikan at meta um um næmingargrundarlagið nøktandi altso tað er eitt sindur fyri tað fyrsta hvørji kriteri gerast galdandi tívi víkjandi nær fær mann eitt ja og nær fær mann eitt nei kann tað koma fyri at tveir eftirskúlar við sama næmingatali fáa ymisk svar frá myndugleikanum og hvat liggur til grund fyri tað tí haldi eg kanska uttan at skula vera øgiliga sikkur upp á tað at mann átti at sett ein sindur neyvari standard fyri nær mann lúkar treytirnar tí at eg veit ikki um tað er heilt rættvíst at tað skal liggja hjá myndugleikanum at gera av tá ið tveir umsøkjarar eru upp á allar mátar annars javnir altso hví hví hví skal tað vera ein meting er kanska tað sum eg royni at spyrja so er tað hin parturin við at mann hevur eitt krav í dag um eitt ávíst næmingatal eftir trimum árum tað ger tað jú rættiliga trupult at halda ein kontinuitet í eftirskúlunum tí at tað er sjálvliga sama sama grundarlag í føroyum sum aðrastaðni tað er nokk ikki serliga nevnt at halda trý tríggir ár gangið koyrandi á einum sovorðnum eftirskúla og tí haldi eg eisini at tað er fínasta slag at at tað kravið sum jú verður mett at vera ov høgt í dag at tað verður at tað verður slept og tað haldi eg er super ómillum vart í ótilforn er tað eftir her triðjað við at mann hevur hesi her gjøldini ella tað sum mann hevur sum útrokningar grundarlag at tað verður broyttað syndur soleiðis at mann bara ger ein standard út frá miðaltalinum frá teimum fimm størstu kommununum og av tí at kommunurnar eru stórar javntá ger alt annað líka miðaltalið lækkar so tað er ikki nakað sum í gásareyðum revsar kommunurnar fyri fyri at hava hetta tilboðið og tað haldi eg eisini virkar fínt nú visti eg ikki av at tað var so umsitingarliga tungt at mann skuldi fara til hvørja einstaka kommunu at meta um og skuldi gjaldsstovan gera nakrar útrokningar tað virkaði eitt sindur eitt sindur baksut so tað haldi eg eisini er á eina heilt góðari leið men so er tað er tað her við hvat er passaligt altso sekstan næmingar til eina eftirskúla tað er tað er tað jó til at vera grundarlag fyri at hava eina eftirskúla men tað ger eisini tað at tað koma eisini nógvar verkætlanir jú linartreytirnar eru koma fleiri fleiri eftirskúlatilboð sum kanska ikki eru berandi í longdini so tað má eisini ikki vera for linartreytir men har harvið ella á hinnari sínum kann mann eisini siga at við at stovna fleiri evskulátilboð um tey so ikki ganga so fínt og vistu tey ganga so hevur mann plássuliga tilboð afturat sum tað er grundarlaga fyri so tað haldi eg kanska ikki er so galið eg hugsi bara tað at tað má helvt ikki vera for lætt at fara í gongd við eitt sovorðið prosjekt kanska tey sum ætla sær at stovn og nestskúla ikki natúrliga vita hvat tað krevur vita ikki hvat tað krevur av peningi á arbeiðsorku sum framvegis og kanska sum summi hava hesum tilboðn detta niður millum nokk so skjótt vissu tey gása eina fáa møguleikan for tíðliga ella ella treyðirnar eru forlinar til at mann fer í holt við tí so tað mugu eisini vera nøkur krøv men men men tá ið tað er sagt so haldi eg út í stóru heila at tey tær broytingarnar sum eru í hesum uppskotinum eru eru fyri mær at síggja góðarar og gera tað lættari bæði umsetingarliga og gera tað lættari at hava eftirskúlar so tað haldi eg super tað er eitt sindur tað sum eg byrjaði røðuna við við at mann gjarna vil hava at har er eitt fjølbroytt grundarlag ella har er eitt fjølbroytt nøkur fjølbroytt tilboð til okkara ungdóm og eg unniðdómi tað so væl og eg missunniðdómi tað egnu eisini so eg havi ikki sera nógv at leggja afturat annað enn at vit fær tróndi at viðgera hetta her væl og virðiliga vit okkurt hetta merkir fyri teir einstøk eftir skúlarnar men sum útgangsstøðið er