Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2022-08-02
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í tingskipanini um FG-001/2022 : Frágreiðing løgmans á ólavsøku 2022
kalla til at byrja eina løgmansrøðu vakrari enn við meistarligu yrkingini hjá ismar joensen tá ið hann sigur gróður og fleyr av útsuðurði sól gillir landið so blí vón fyri avburðarskurðið tykist at vera í tí mær dámar so væl vónina og bjartskygni sum løgmaður leggur fyri dagin við yrkingini hjá ismar joensen er tað nakað sum eyðkennir arbeiðssetningin hjá hesari samgonguni so er tað vón og bjartskygni ásannandi støðuga fólkavøksturin heilt síðani tvey túsund og trettan tá verulig gongd kom í búskapargongdina hava vit frá almennari síðu valt at fylgja við øking í fólkatalinum setir krøv til útbyggingar á øllum økjum við skjóta fólkavøkstrinum gerast sjúkrahúsini skjótt ov lítil tí mugu tey byggjast út við skjóta fólkavøkstrinum mugu tilboðini á almannaøkinum eikini útbyggjast bæði bústovnar viðgerðartilboð forsorg og almannaveitingar annars fólkavøksturin setir stór krøv til bústaðarbygging har megna vit ikki fult at fylgja við men gera okkara ítasta at økja ferðina tað hevur eydnaðst í ein ávísan mun undirstøðukervi er natúrligur partur í útbúggingini av landinum tað skal verða búgvandi verandi og livandi kring alt landið støðugur fólkavøkstur setir sonleiðis krøv til útbúgvingarøkið fleiri børn eru í fólkaskúlanum fleiri lesa miðám miðnám og fleiri taka hægri lestur fólkavøksturin trýstir okkum til at fylgja við og at útbyggja samfelagið samsvarandi tí velja vit heilt til vitað at brúka meginpartin av avlopi landskassans at útbyggja samfelagið gera vit ikki tað steðgar fólkavøksturin og steðgar fólkavøksturin so stagnerar arbeiðsmarknaðurin sum dagliga og framvegis skríggjar eftir meiri arbeiðsmegi og stagnerar arbeiðsmarknaðurin steðgar búskaparvøksturin og steðgar búskaparvøksturin minkað inntøkurnar í landinum og minka inntøkurnar í landinum so minka inntøkur landskassans og minka inntøkulandskassans hava vit minni pening til at útbyggja samfelagið og tá verður aftur truplari at seta ferð á búskapin hatta er ringrásin nøkur halda at vit framtíðartryggja samfelagið við at taka pengar inn frá skattaborgaranum og goyma teir í útlendskum virðisbrøvum nøkur kalla tað fíggjarligt haldføri eg eri bara smáliga lutvíst samdýr hví ikki heldur goyma pening hjá føroyskum skattaborgarum í føroyskum virðum tá ikki bara goymast pengarnir men tá gera teir samstundis eisini gagn í føroyska búskapinum hví er tað betri at goyma føroyskar pengar í útlendskum pengatangum sum so aftur goyma sínar pengar í stórum íbúðarkompleksum sum fólk í øðrum londum kunnu búgva í hví ikki goyma pengarnar í føroyskum íbúðarkompleksum sum føroyingar kunnu búgva í ella í føroyskum sethúsum sum føroyingar eiga føroyskir almennir pengar kunnu eisini goymast í føroyskum verkætlanum so sum gjaldstunnilum til dømis í einum suðuroyatunnli um vit taka pengar inn frá skattaborgaranum til ikki at brúka men til at goyma so skulu vit umsita tær ognirnar munandi meiri tilvitað til landsgagniligar verkætlanir hetta kundi verið ein meiri miðvís uppgáva hjá landsbankanum at arbeitt við og hetta er í tráð við orð løgmans tá ið hann sigur vit skulu tora at leggja um og velta bøina av nýggjum at bjóða vanahugsanini av og laga okkum til nýggjar umstøður og avbjóðingar í tráð við alt hetta frú forkvinna so ætla vit framhaldandi at byggja og at útbyggja samfelagið og í løgmansrøðuni í ískoytispørtunum har síggja vit nøkur av teimum átøkum sum hendan samgongan arbeiðir við í hesum tingárunum rásin inni á skálafjørðinum verður nú endiliga umbygd og útbygd eitt stórt framstig fyri tey fólkini miðnám á kambsdali verður eisini víðari útbygd tí har er framhaldandi høliðstørvur húsarhaldsskúlin í klaksvík fær neyðuga peningin at kunna seta gongd á byggingina onnur ting sum ikki eru tikin við men sum eisini eru innan fyri ferðina hjá hesari samgonguni tað er millum annað mentanarhúsið í klaksvík tað er ein nýggj fótbóltshøll og tað er hondbóltshøllrin her í havn alt verkætlanir sum eru við til at menna okkara land halda fast um fólkavøksturin at betra um trivnaðin so er arbeiðir landsstýrismaðurin í fíggjarmálnum við eini verkætlan at í sambandi við akstovuni har hevur landsstýrismaðurin uttanum samgongumeirilutan tikið avgerð um at bjóða út til privat at byggja hølir til akstovuna í sínum egna nærumhvørvi og harvið flytur hann tvey almenn størv úr saltangará til gøtur hesum havi eg boðað samgonguni løgmanni og una rasmussen frá at eg taki ikki undir við undir nøkrum umstøðum eg fari aldrin at góðtaka at alment starv verða flutt úr mínum nærumhvørvi inni á skálafjørðinum so leingi sum eg eri partur av samgonguni tí at tað skal mann skal duga meira enn at mata sær at fáa flutt eitt alment starv inn á skálafjørðini og tá tey endiliga eru komin har so skulu tey ikki flytast tí havi eg sagt við una rasmussen at hann má steðga hesari ætlanini tí annars taki ikki undir við nøkrum uppskoti sum kemur frá honum harra formaður tað er ein øktur áhugi serliga frá andstøðuni men nú eisini frá pørtum av samgonguni sum skilst at økja um tilfeingiskattingina av alivinnuni sagt verður at alivinnan má gjalda tað tað kostar at brúka føroysku firðirnar til sína æling men alivinnan rindar longu í dýrum dómum fyri hendan sokallaða framíkjarrætt løgið tó at kalla hetta framíkjarætt tí fyri bert fáum árum síðani vildi nær um eingin oyga hendan sokallaða framíkjarættin sum inntil tá hevði kostað mongum føroyskum familjum bæði hús og heim tá var tað eingin ikki ein ið brúkti orðið framíkkja rætt um aluvinnuna men síðani hava nøkur kanska nøkur fá serstakliga dugnalig fólk megnað við ótroyttiligum hugi og úr mæling a hegni at spunnið gull úr hesari vinnuni øllum føroyum til ævintýrkendan framburð og vælferð á hvørjum ári bjóðar alivinnan nýggj spennandi og støðugt størv í hópatali til borgarar í hesum landi sum glaðir fara til arbeiðis at vinna til lívsins uppihald og hetta leggur alt afturat inntøkum landskassans alivinnan útbyggir og útbyggir fyri milliardir um vit gjørdu roknskapurnar upp hjá alivinnuni sum vit gera tær upp fyri landskassan so hevur alivinnan í veruleikanum dundrandi hall tí at hon ger nógv størri íløgur í fleiri ár í trekk enn hon hevur yvirskot til og høvdu vit gjørt upp upp á sama máta fyri alivinna sum vit fyri landskassan so var einki yvirskot at skatta men tað gera vit hóast alt ikki alivinnan úbyggir og útbyggir fyri milliardir og hetta ger hon hóast hóttanir um øktan tilfeingisskatt men tað finst eit mark fyri nær landsmyndugleikin fer ov langt og styðgir aluvinnuna burtur tekur áræði og hugin burtur og trýstir hana til at fara aðrar vegir við sínum íløgum meðan vit í føroyum longu sum er leggja tungar byrðar á alivinnuna skulu vit bara heilt stutta leið suður til skotlands at finna heilt aðrar tónar frá myndugleikunum har stuðlar almenni myndugleikin á fleiri økjum íløguhugunum hjá alivinnuni eitt nú sleppur alivinnan í skotlandi skattiliga at avskriva hundrað og tretivu prosent av gjørdum íløgum tað merkir faktuelt at landið letur tretivu prosent í afturbering fyri gjørdar íløgur í føroyum kunnu íløgur í eitt nú smoltstøðir avskrivast við sjey prosent til samanberingar mín søga er ómetaliga greið latið vinnuna hava so nógv av sínum vinningi í egnum lumma at gera íløgur fyri tann vøksturin hevur víst seg og hann fer at gagna landskassanum munandi meiri enn tær krónurnar sum landskassin tekur inn við kassa eitt og vit kunnu spyrja okkum hvussu tað ber til at skatta inntøkurnar í føroyum ár eftir ár seta met tað er sjálvandi tí at tað er vøkstur í vinnuni og tað er vøkstur í arbeiðsplássum og tað er vøkstur í lønargjaldingum lønargjaldingarnar seta met hvørt ár hví tað jú tí vinnan ger fleiri og fleiri íløgur í fleiri og fleiri arbeiðspláss og sleppur hon ikki tað taka vit pengarnar inn við kassa eitt sum vinnan annars skal brúka at gera íløgur fyri so minkar tann vøksturin og har skulu vit ansa eftir o har skulu vit serliga ansa væl eftir hóttanunum frá javnaðarflokkinum um at taka framdriftina burturúr alivinnuni harra formaður tað verið nomið við nógv økir í løgmansrøðuni millum annað ger løgmaður nokk so nógv burtur úr trygdarpolitikki føroyar hava gjøgnum árini kunnað hildið seg uttanveltaðar frá stórpolitikki tað ber ikki til longur áhugin fyri føroyum og okkara landafrøðislig staðseting noyðir okkum at taka støðu og eg haldi at vit higartil hava megnað at tikið góðar støður men tað er eingin ivi um at vit eisini í tíðini sum kemur helst mugu taka nakrar søður afturat sum vit møguliga vildu sloppi undan men eg haldi at signalini eru týðiliga farin út um at føroyar er ein partur av vesturheiminum vit ynskja at vera e partur av tí sum nato stendur fyri vit ynskja at leggja okkara til at vera ein partur av tí verrju geiranum og verju ketuni sum natonato hevur eisini okkara øki og eg haldi at tað er okkara størsta trygd og best verja at vit arbeiða á tann hátt landsstýrismaðurin greiðir frá at ætlanin er at seta sendistovu í vákingatón á stovn í næstum og tað fegnist eg stórliga um eg haldi tað er eitt skilagott sera skilagott stig at taka tað er nakað sum hevur verið tosað um í nógv ár mentað er gott at vit eru komin har til at vit gera tað nú eitt annað mál sum er eit hjartamál hjá miðflokkinum sum vit hava havt frammi heilt síðani stovnann tað er hendan her skipanin við barnaansing at pengarnir skulu fylgja barninum vit halda at tað er góður familjupolitikkur at pengarnir fylgja barninum tíverri verður tann skipanin tulkar øgiliga smalt av millum annað aksel johannesen hvar hann heldur tað at ætlanin er at taka fólk av arbeiðsmarknaðinum heim at ansa børnum tað er møguligt onkur velur tað men tann tíðin hvar hvar ið tað var gerandisdagur í føroyum tað er øgiliga nógv broytt síðani tá tað sum liggur í hesum er at vit ynskja meiri fjølbroytt tilboð á ansingarøkinum hvar ið hvar ið fólk kunnu taka seg saman til dømis í einum býlingarparteri og siga kunnu tit eini fýra pedagogar til dømis kunnu tit veita eitt tilboð til okkara gøtu til børnini sum búgva her í nærumhvørvinum okkara gerandisdagur og okkara okkara arbeiðsdagur sær soleiðisar út kunnu vit gera eitt samstarv á tí økinum tað er tað sum liggur í hesum ogso pjøvist mann ikki at fara gjøgnum eina tunga gongd hvar ið kommunan skal inn at byggja ein kassa hvar børnini skulu vera í og tær hvar tað kommunan sum standa fyri men tá ið mann hevur ein skipan hvar pengarnir sum fylgja børninum so kunnu børnini sjálv ka so kunnu foreldrini sjálv kekka inn við børnunum og hava kekkini í hondini at gjalda fyri tað tilboðið hetta kann koma at skapa størri fjølbroytni í ansingarstovninum og eg haldi tað er serliga spennandi at hugsa soleiðisar nú mann hoyrir um at tað er so ómetaliga stórur tørvur á á fólki at arbeiða innan fyri ansing tað at mann letur upp fyri størri fjølbroytni vil uttan iva gera at tað eisini fer at broytast á tí økinum og at tat arbeiðsmarknaðurin og ansingarøki fara t tillagast hvørjum øðrum tí at í dag arbeiða fólk allar tíðir á døgnunum altso tað er í okkara samfelag tað er ikki bara frá átta til fimm at tað verður arbeitt og tí mugu vit hava eina meiri fjølbroytta ansing og tað kann ein sovorðn skipan við at peningurin fylgir barninum vera við til at etablera eg ætlaði at siga nakað um bústaðarpolitikk eisini men tíðin er nú farin takk fyri frú forkvinna takk fyri hennikold fyrstu viðmerkingina ger so vælja harra formaður nú var