Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-15
Topic: 1. viðgerð LM-110/2021  Uppskot til  Løgtingslóg  um  fyrisiting av skatti, tolli og avgjaldi (Skattafyrisitingarlógin)
ínæsta røðari ger so væl takk fyri harra formaður ja vit hava fyrstu viðgerð av einum uppskoti til løgtingslóg um fyrisiting av skattitolli og avgjaldi og hetta er ein nýggj lóg ikki tí vit hava eina galdandi lóg frammanundan men av tí at mann ger so nógvar broytingar so hevur mann valt at gera eina heilt nýggja lóg og tað ger so at tað eisini eru nøkur viðurskiftir ið spæl í hesum uppskotinum sum ikki verða broytt sum vit í prinsippinum hava rætt hava møguleika fyri at broyta vissi eg havi skilt tað rætt hetta við skatti nú vildi onkur vera við hetta var pdtessur eg haldi ikki hetta pttessur eg haldi kæru møguleikar í sambandi við skatt tað er ikki ein petretessa við støði í lógum sum vit samtykkja her inni hevur skattavaldið heimild til at fara avstað við eini knapparihelvt av okkara inntøku tað er í sær sjálvum eitt nokk so álvarsligtátak og er kanska taðallarstørsta inntrivið í okkara rættindi sum privat borgarar tað at vit eru tvungin til at kjalda skatt tey allarflestu síggja meiningina í tí og er púrasta við upp á tað men rættar støðan hjá okkum sum skatta borgara hon skal vera í lagi og hon skal ikki vesna og tá ið mann avtekur eina skatta kærunevnd so skulu vit tryggja okkum at vit gera tað rætta og at vit ikki gera støðuna hjá borgarunum verri tað verður víst á her at akkurát skattaborgarin hevur ein dupultan kærumøguleika sum mann annars ikki hevur yvir fyri myndugleikum annars og tað er sjálvandi intesant nú er tað soleiðis at vit í føroyum í mun til til dømis í nei okkara grannadanmark hava eina rættiliga einfalda skattaskipan og skatta lóggávu tað er lutfalsliga lætt hjá vanligum borgarum at gjøgnumskoða hvat tey gjalda í skatti og hví hvussu reglurnar eru í danmark til dømis er tað munandi minni gjøgnumskygt tað síggi eg sum eina styrkji við okkara skattaskipan hinvegin er tað okkurt óvanligt í tínum viðurskiftum sert tú til dømis uttanlands at arbeiða so broytist støðan munandi og tað gerst nógv meira innvikla at gjøgnumskoða hvussu mín støða er í mun til skattavaldið og nú havi eg sjálv sitið í skattagarðinevndini hjá tórshavnar kommuna í eitt valskeið og eg kenni nøkur av hesum málinum og tað er nokk so vanligt at tað er í sambandi við at fólk hava búð uttanlands illa hava onnur óvanlig viðurskifti upp á ensa mátar eiga okm kanska uttanlands hava eitt felag uttanlands ella hvat tað nú skuldi vera skattakærunevndirnar eru settar av leikfólki tað eru politisku flokkarnir í kommununi ella vællistarnir sum velja fólk í skattakærunevndini eg haldi ikki eg sigi for nógv tá ið eg sigi at tað í tórshavnar kommunu typiskt er soleiðis at tað eru valevnir sum stilla upp sum ikki eru vald tí tú kanst nemliga ikki sita í nevndini visti tú situr í býráðnum sum fáa hendan her sessin og tað er eitt sindur ein ein ein takk fyri innsatsin sessir tað skal so eisini sigast at fleiri av teimum fólkunum sum hava sitið í skattagarðnevndini í tórshavnar kommunu hava sitið í nógv ár og eri hóast leikfólk væl skikkaði og hava innlit í hesari í hesi viðurskiftini harafturat so hevur mann ein løgfrøðing sum alla tíðina vegleiðir og hjálpir og kann vísa á hvat er galdandi í lóggávuna øhhetta skeiðið eg sat í skattakærínevndini var tað sera læruríkt fyri meg sjálvan fekk innlit í nógv viðurskiftir harsum borgarar koma í klemmi og nú verður eitt nevnt í hesum uppskotinum at mann broytir freistina í mun til eg haldi tað var í mun til skatt gó tin uttanlands og eg minnist eitt dømi eg minnist ikki akkurát smálutirnar í tí men eg minnist at tað var ein borgari sum kom ordiliga tvørtufyri tí at hann hevði goldið skatt í føroyum tað var nakað við at tað var inntøka uttanlands og har sum tað landið hann hevði búð eftirfylgjandi broytti støðu soleiðis at viðkomandi skuldi gjalda skatt í tí landinum men av tí at avgerðin var so so gomul her í føroyum so endaði tað við at hesin borgarin kom at galda gjalda dupult og har var einki at gera tí at lógin onkursvegna forseglaði ta avgerðina sum varð tikin í føroyum hon kundi ikki takast umaftur og hann var noyddur til at beyggja seg fyri tí avgerðini sum varð tikin í tí landinum eftirfylgjandi har sum hann hevði arbeitt eg giti at tað er dømir sum akkurát hetta sum ger at mann nú broytir freistina soleiðis at borgar ikki skulu koma so illa fyri sum sagt eg haldi at tað er serliga rættartrygdina hjá borgaranum vit skulu tryggja okkum at hon ikki verður verri við við hesum uppskotinum og eg haldi sum so ikki at hon verður tað men eg haldi tað hevur týdning at vit fáa allar partar inn í nevndina og fyri at hoyra hvussu tey síggja hetta her undanfarni røðari billjustinussen var inni á hesum her við at skattalistin leggur frammi øhtað er eitt øgiliga áhugavert fyribrigdi undarligt tað tað kennist ja etað tað kennist ikki rætt altso út frá okkara vanliga fyriseting um privat lív at fólk kunnu koma inn á kommununa blaga ígjøgnum ein lista notera niður hvat hasum og hasin rindar ið skatti tí í føroyum halda vit vanliga at tað sum hevur við okkara inntøku at gera hvussu er okkara persónligu inntøka tað hoyrir til privat lívið og eg eri sjálv ein av teimum sum havi stórkar meiningar um um privatlívið eg haldi at privat lívið hevur eitt virði í sær sjálvum tað skal ikki grundgevast fyri privatlívinum umvent skal tað grundgevast fyri at nakað skal vera alment sum vit vanliga betragta sum hoyrandi til privatlívið og nú nevndi heizachariasen norðeg eg trói tað var í svøríki men líkamikið kanska er tað bæði støðini har sum mann sær heilt øðrvísi upp á hetta her har sum hann hevur innlit í øll møgulig ting hjá grannanum sum við okkum hevði verið heilt óhugsandi og tí eri eg púra við ugvið upp á tað visu tað er soleiðis at tað ber til í nevndini at vit fara at hyggja upp á hesa greinina kemur hon meining skulu vit avtaka hana eg haldi at vit skulu taka okkum neyðugu tíð og orku til eisini at hyggja upp á akkurát hasa ásetingina tað tað taki e eg hvussu ur undir við eg havi ikki so nógv afturat at leggja afleggja afturat nú og her er i fyrstu viðgerð eg haldi her eru nógv ting sum vit skulu hava lýst nærri í nevndini og tað fari eg so at gera mítt øtil sum nevndur sum nevndarliðum