Súsanna Bertholdsen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-03-16
Topic: 1. viðgerð LM-074/2022  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um dagstovnar og dagrøkt (Pengarnir fylgja barninum)
takk fyri frú forkvinna ja hetta er so framløga av løgtingsmáli null fýraoghálvfjerðs tvey túsund og tveyogtjúgu og hetta er fyrsta viðgerð av løgtingslógini um broyting í løgtingslóg um dagstovnar og dagrøkt har pengarnir fylgja barninum og tað er fólkaflokkurin sum eigur uppskotið endamálið við uppskotinum er at geva kommununum heimild innan fyri ásettar karmar at bjóða foreldrunum eina veiting um tey velja at børnini ikki skulu í vøkgustovu men heldur vera heima saman við foreldrunum til tey fara í barnagarð sum høvuðsregla er ætlanin við uppskotinum tann at foreldrini skulu vera saman við og ansa barninum tað at foreldur skulu vera um og ansa egnum barni merkir ikki at taðer ein treyt at tey skulu verða heima við hús alt tíðarskeið tað er eingin áseting sum forðar foreldrun í at ansa børnum uttan fyri heimi og samstundis uppfylla treytirnar fyri at fáa veitingina innanfyri tær avmarkingar sum ásettar eru í uppskotinum fer uppskotið at geva kommununum heimild at geva foreldrunum eina veiting um tey velja verða heima hjá børnum til tey fara í barnagarð hetta er ein sjálvboðin skipan fyri kommunurnar og avgerð hvør kommunan sær um hon ynskir at bjóða sínum borgarum møguleikan tað kunnu vera fleiri orsøkir til at kommunur ikki at ynskja at brúka heimildina og seta skipanin í gildi tað kann eitt nú vera at kommunan metir tað vera fíggjarliga ella umsitingarliga og tungt harafturímóti kann hugsast at summar kommunur fara at síggja fyrimunir við skipanini tá skipanin gevur kommununi størri frælsi at skipa seg sambært uppskotsstillaranum kommunur áseta eisini upphæddina av veitingini sum tó sum tó í mesta lagi kann vera hálvfjerðs prosent av ansingarkostnaðinum hjá tí ieinstøku kommununi um foreldur velja hesa skipan so sparir kommunan útreiðslur av ansing títekur veitingin útgangsstøði í kostnaðinum sum er at reka kommunala ansing fíggjarligi fyrimunurin fyri foreldrini er ikki bara veitingin men eisini foreldragjaldi til ansing sum foreldrini sleppa undan at rinda uppskotið hevur støði í at pengarnir skulu fylgja barninum við øðrum orðum at tað er útreiðslur sum kommunan hevur av at ansa barninum í staðin verið veitt til foreldur sum velja at verða heima við barninum veitingin er sostatt ikki at rokna sum løn og tí er veitingin ikki skattskildig um veitingin hinvegin hevði verið skattskildig so hevði partur av veitingin farið til áviku við land og kommunur sum skattur og tí ikki í samsvarið við omanfyri nevndu meginreglu so hevði verið eisini neyðugt at broytt skattalógina samstundis soleiðis at veitingin sambært hesi løgtingslóg verður undantikin skattaskyldi fyri at tryggja framhaldandi inngjald til eftirlønina hjá foreldrum sum velja hesar skipan skulu broytingar gerast í løgtingslóg um eftirløn fyri at staðfesta at eftirløn skal rindast av veitingini høvuðsendamálið við uppskotinum er at geva foreldrum møguleika til í størri mun at vera saman við barni sínum fyrstu árini tí er ta ikki sameinligt at móttaka veitingina og samstundis vera virkin á arbeiðsmarknaðinum sambært uppskotstillaranum so fer uppskotið at gera tað møguligt hjá fleiri foreldrum at velja at ansa egnum børnum heima eitt sindur longur enn bara í barsilsfarloyvistíðarskeiðnum heldur enn at lata tey fara á stovn at foreldur fáa meira tíð saman við sínum børnum og betri møguleikar at ansa teimum meta uppskotssetaarni vera ein fyrimun fyri bæði børn og foreldur javnaðarflokkurin heldur at ein skipan sum eggjar foreldrin at fara av arbeiðsmarknaðinum at ansa sínum børnum er ikki skilagóð fyri føroyska samfelagið og serliga fyri føroysku kvinnuna sum á henda hátt verður førskað av arbeiðsmarknaðinum lívslønin hjá føroyski kvinnuni er longu sum er sera lág sammett við lívslønina hjá manninum verður skipanin sett í verk fyri kvinnan ferri starvsroyndir og samanlagt legri starvsaldur og hetta er óheppið fyri lønarlagið hjá kvinnuni tá ið hendan eftir at hava ansað sínum børnum heima fer út aftur á arbeiðsmarknaðin fylgjurnar verða kanska at fleiri kvinnur als ikki koma á arbeiðsmarknaðin aftur afturat hesum so vil hetta hava ringa ávirkan á pensjónsuppsparingina hjá kvinnuni sum longu er eftirbátur á hesum økinum tað vísti sera viðkomandi og upplýsandi framløgurnar í smærini sjenda mars í samband við kvinnudagin tiltakið hevði heitið milliónum tú hevði fingið um tú vart mannfólk har ljós varð varpað á munum á lønar og pensjónsviðurskiftum hjá kvinnum og monnum í føroyum í uppskotinum stendur at kommunurnar skulu fáa heimild til at rinda ein part av kostnaðinum fyri stovnspláss til foreldur sum ynskja at ansa barninum heima okur í javnaðarflokkinum halda at okur skula styrkja dagstovnarnar ikki taka pengarnir frá dagstovnunum og spurningurin er eisini hvør fær møguleika at taka av hesum tilboðnum tí tað fer at veldast um upphæddina vendir uppskotið sær í høvuðsheitinum til tær vælbjargaðu familjurnar okur ynskja øll at fáa betri stundir at vera saman við familjuni eisini okur í javnaðarflokkinum halda at tað hevði verið ordiliga gott fyri foreldur og børn at fáa meira tíð saman men okur taka ikki undir við at hetta er rættur mátin at gera tað uppá ímyndu tykkum um hettartilboðið var so gott at stórir partar av kvinnuligum læknum sjúkrarøktarfrøðingum sálarfrøðingum lærarum námsfrøðingum heilsurøktarum og heilsuhjálparum bara fyri at nevna nakrar kvinnuligar fakbólkar vóru heima í trý ár fyri hvørt barn men kanska tilboðið ikki er so gott og tí verður sum onkur til eitt tilboð til vælhavndir familjur og lummapengar til ríkar konur íg javnaðarflokkinum vilja okur heldur stytta um arbeiðsvikuna so arbeiðandi mammur og pápar fáa meira tíð við børnunum samstundis sum tey gera mun og gjalda í kommunu og landskassan um okur veruliga ynskja at geva familjuni meira tíð so noyðast okur at hyggja eftir skipanum sum okur øll í samfelagnum fáa gleði av og tað er til dømis at stytta arbeiðsvikuna hetta uppskotið hevur verið frammi fyrr og tá vísti búskaparráðið á tá óhepna í at borgarar verða eggjaðir til at fara av arbeiðsmarknaðinum eg kundi hugsað mær at búskaparráðið hevur somu støðu nú tí starvsfólkatrotið er framvegis ovurhonds stórt tað hava okur so møguleika fyri at spyrja búskaparráðið í um í mentanarnevndini har uppskotið fer at fáa eina sakliga viðgerð takk fyri