Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í tingskipanini um FG-001/2021 : Frágreiðing løgmans á Ólavsøku 2021
sum sigur er viðgera vit ólavsøkurøðu løgmans og hetta er ein røða sum viðger øgiliga nógvar ymiskar tættir og kanska ikki fær so øgligt edjúptuna við nøkrum av teimum bústaðarpakkin er nokk eitt tað fyrsta sum verður nevnt sum samgongan er errin av og sjálvandi er tað gott at mann logsins loyvdi bústaðir at fáa tiltrongdar kapital sum mann kann byggja nógv fleiri íbúðir men sum vit hava víst á so er kravi um at bústaðið bara kann byggja saman við privatum við tí óttast vit fyri at tað verða verða verða enn truplari at fáa bygt kring landið og at tað verður dýrari fyri tey sum skulu leiga lati okkum vóna at tað ikki verur so men tað er so okkara ótti í tí eg haldi tað ver ógvuliga gott og fari at takka løgmanni fyri at hann nevnir at tað er neyðugt at finna eina loysn fyri at fíggja bústaðir kring landið tað hevr veri ein átrokandi trupulleiki leingi eg haldi eisini gott at hann vil avmarka útlendingar so teir ikki kunnu keypa ov nógv upp í føroyum tað skal hann hava rósfirði og at hann eisini tíðligu røðuni leggur dent á samferðsluna ikki so øgiliga ítøkiligt men har stendur um at betra sandferðsluna kring landið og eisini til útoyggjar tað er neyðugt hesi trý málini sum eg nevndi nú er alt uppskot sum tjóðveldið hevur havt uppskot frammi á tingi um og eg haldi hetta vísir kanska at mann ja vit eru rúkandi ósamd um nøkur grundleggjandi ting men vit kunnu eisini savnast um onnur ting og tað boðar frá góðum síðan haldi eg at løgmaður leggur dent á hetta við trygd og trivnaði og vøkstur sigur hann so eisini men har haldi eg hann ferr rættiliga lætt um í mun til nakrar úrveldar bólkar í hesum samfelagnum tí ati mann kann seta sær sjálvan spurningin um tað var tryggleiki fyri børn hjá samkyndum foreldrum tá ið mannnoktaðr teimum sama rætt til barsilspening mann kann eisini spyrja um tað var nóg góð trygd hjá fólkum við skerdum førleikum tá ið mann lækkaði teirra løn í tilniaðum størvum so ógvusliga sum hann gjørdi altso við so stórum tøkum sum hann gjørdi og mann kann eisini spyrja um tað er trygd tá ið løgmaður ikki viðger ta øgiliga stóra avbjóðingr fyri framman sum er einum av hinum allarstørstu nemiliga at tat vælferðarsamfelagið er hótt tí vit mangla hesar heitið hendurnar í røðuni viðger hann tørvin á arbeiðsmegi hjá vinnuni sum er ógvuliga relevant men hann nevnir als ikkihetta við at vit koma at standa og mangla hendur í øllum sum hevur røktarstørv at gera og eisini innan fyri heilsuverkið hann hevur so seinni víst á í miðlunum at visti mann fær fleiri útlendingar inn í størv í vinnuni so kann tað eisini gera fæirri fara úr teimum so nevndu røktarstørvunum og tað er møguligt at tað er so men eg haldi at mann má hava eina ætlan mann má hava eina eina ógvuliga greiða strategi fyri hvussu mann syrgir fyri at útbúgva nóg nógv og fáa nógv nóg nógv at taka hesi størvini her heima í framtíðini og hvussu mann fær tey á trívast í størvum hvussu mann fær førleikamenning inn løgmaður hann heldur eina røðu sum er eitt sindur glandsbílatakend tí eg haldi at hon er nokk so langt frá gerandisdagnum hjá teimum sum veruliga stríðast og tá hugsi eg um tað eru nøkur sum hava trupult við hóast tey hava tvey størv at fáa endarnir at røkka saman og tað eru eisini fleiri samfelagsbólkar sum stríðast fyri at kunna virka akkurát á tí onnur føtu við onnur í samfelagnum tað eru ymiskar orsøkir til orsøkir til at summi muga stríðast meira enn onnur fyri at liva heilt vanligt lív og onkursvegna er hetta tá ið alt blívur for glamsbílata kenst tá haldi eg ikki a mann viðurkennir nóg stóran mun at tað veruleikanum eru nøkur sum stríðast nógv nógv harðari enn nakrar inni her hvønn einasta dag so eru fleiri góð átøk á almannaverkinum har fegnist eg kanska serliga um hetta er talsfólkið fyri brekøki at tað logsins er komin á løglistan hetta vilja vit sera fegin samstarva og stuðla undir at tað verður framt og sum vit sjávandi eisini vístu á í uppskotinum seinasta tingsetu um júst talsfólk á brekøkinum hvørt endamál var at fáa gongd á hetta málið eg eri fegin um at tjóðleikhúsið at landsstýrismaður í mentamálin verulig at raðfesta tað sum eina raðfesting hjá samgonguni og eisini at landsstýrismaðurin lovar at menna setrið tað er neyðugt fyri ungdóm okkara og fyri framtíðina hjá hesum landinum og fyri menningin hesum landinum so harra formaður kundi hugsað um at farið til stórmál sum fekk nokk so grunna viðgerð í røðuni tá hugsi eg um radaramálið og um uttanrikispolitikk sum er avgerandi fyri ait samfelag radarin í føroyum átti í fyrsta stigi at kravt gott samskifti við flokkarnar á tingi løgmaður vísir í røðu síni á at samskifti við danskar myndugleikara um radaran hevur verið gott ja tað ivast vit ikki í og hann vísir eisini á tað semjusøkjandi tíðir eg fari tí at heita á løgmann og ikki minst á uttanrikisráðharranum um at flyta hesa semjusøkjandi henda semjusøkjandi viljan inn í løgtingið tí tað kann ikki vera nakrar aðrastaðni spurningurin um at seta ein radara upp í føroyum skal viðgerast eg haldi at løgmaður átti at kravtdjúptøkna viðgerð í fólkavaldarparlamentunum løgtinginum hetta er eitt óvanliga stórt álvarsmál sum alt føroya fólk langt síðani átti at sloppið at viðgjørt og sum fólkatingið longu hevur viðgjørt tá ið tey samtyktu at seta fýra hundrað milliónir krónur av til henda radaran eg haldi ikki tað er rætt at mann ætlar at kobla ella skeikla løgtingið heilt úr viðgerðini hóast tað tað kemur í utanlandsnevndina men tá mann hugsar um hvussu stórt hetta málið er og hvussu prinsipielt tað er her haldi at vit hava søguligt høvi til at standa saman altso tað má vera soleiðis í hesum høga løgtinginum tekur mann tjóðveldið tekur mann framsókn tekur mann fólkaflokkin tekur mann javnaðarflokkin so átti tað bara millum hasir flokkarnir nú hava nevnt at verið ein mir um miðflokkinu eisini verja ein meiriluti fyri at tað sjálvandi skal vera ein føroyskur radari ein radari sum føroyingarráða yvir sum bara verður settur upp um um tað verður samtykt í løgtinginum og har mann kann fáa øgiliga førleikamenning og mnn kann fáa øgiliga vitanar innsett man kann fáa tað er øgiliga nógv mann kann fáa burtur úr visti mann velur at seta ein radara upp tað er eitt øki yvir føroyum sum í dag ikki er lýst sum ikki r er sum ikki verður dekkað av teimum radarum sum eru okkara grannalondum og hetta hevi verið grundarlag undir at vit kunnu yvirtaka loftrúmið og fáa tær inntøkur sum eru av tí vit vita væl hvussu nógv flogfør at tað er ein øgiliga stór ferðsla í føroyskum loftrúmi og tað er onnur sum í dag kjenna pengar upp á tað so her er ein søguligur møguleiki og eg fari av innaligum hjartað at biðja samgonguna um og landsstýrið um ikki at lata hetta fara fyri skeyti ikki at aka knøunum fyri hvørki dønum ella nato ella nøkrum øðrum í hesum málinum men at standa saman og siga tað er ein sjálvfylgja at vit mugu standa saman um at radarin um hann skal setast upp so skal hann vera á føroyskum hondum punktum øeg haldi ate eri ikki nøkur ósemjar visti mann vil eg rættiliga samd um at at tað eisini er ein stórur meiriluti av føroyingum sum høvdu viljað tað og vilja tað størsta bragdið uttanrikispolitiskt fyri at halda fram eitt sindur við uttanríkspolitikki so tykist tað vera kanska at føroyingar hava fingið danskt cepernummar tað er hvussu tað løgmaður lggur stóran dent á og eg undrist á at her einki stendur um sendstovuna í ísrael hon er í løglistanum ella í fylgiskjølunum men ikki í røðuni hjá løgmanni hin vegin leggur ein stóran dent á útbyggja og gera fleiri handilssáttmálar og útbyggja samstarvið á øllum økjum við usa bæði í mun til vinnu og gransking útbúgving og mentan og tað haldið er áhugavert og so stendur mann eftir við spurninginum jaum hvat vildi mann við sendistøvun í ísrael visu honm ikki ein gong e verd at nevna í løgmánsrøðuni tí hetta etras alt tað størsta hendan samgongan hevur framt uttanrikispolitiskaøkinum skunnað trúð at tey hildu sjálvi í øllum førum so tað er fyri at siga tað nokk so pent undrinna vert og kanska royni løgmaður at siga at tað var í usa henda sendstovn átti havt latið upp sum eisini var eftir míni fatan tann viljin sum var í løgtinginum so harra formaður kundi eg gott hugsað mær at viðgjørt vinnupolitikkin í røðuni meni hann er næstan ikki har tað er ein heil síða um alivinnu um at æla opnum havi og tað er tað er fínt nokk tað er ein uppfylging av tí sum hevur verið í nógv ár hvat vit tosa um at økja møguleikan fyriat tær longur úta av vit fingu eina nýggja alilóg undir undanfarnu samgongu men eg sakni øgiliga nógv at mann stingur út í kortið hvar er tann virsoner landbúnaðarpolitikkurin sum løgtingið hevur samtykt helgi abramsen var stutt inni á tí sínari røðu men hon er ikki í løgmansrøvini hvar er vinnupolitikkurin fyri skapandi vinnugreinir fyri ymiskar vinnugreinir hvar er tey alternativini vit skulu liva av í framtíðini tað er øgiligani kann mann siga í fiskivinnuni skal mann halda fast í tí sum er broyta minst møguligt og í alivinnuni heldur mann fram á somu kós sum undanfarna samgongu men so er að ikki ordiliga meir í røðuni um vinnipolitikk og tað sakni eg av av heilum huga eg haldi at tað er lætt at loypa um te iman hugsar um hvat týdning tað hevur fyri framtíðini og búskapirn hjá hesum landinum at mann hevur ein sterkan virvinnupolitikk og at mann veit hvat mann ætlar sær bæði um fimmogtíggjuogtjúgu ár kann eg líka fáa ein minutt til orkupolitikk harra formaður ja eg tað liggur meira hjartað at nevna at løgmaður og tað fegnist eg um hann skal fáa tað eisini at hann nevnir at so sigur hann vit hava gjørt fimmogtjúgu ítøkilig átøk til at leggja um altso koma burtur frá oljuni hora men eg fari eg rokni við løgmavur tekur orðið aftur í dag eg fari heita á hanm at svara hann svaraði mær í eitt sindur í eina viðmerking um hann kundi fara ettlítið sindur víðari í svarinum blívu heilt ítøkiligur tí tað var okkara útspæl tað var ikki sum helgi abrabsen segði í dag at flokkarnir søgdu at vit ikgki vildu viðgera hetta víðar ella vit vildu útseta tað tvørturímóti vit ynsktu at fyri at kunna taka uppskot til samtyktar fyri tingið so hevði mann bundið seg til nøkur lógaruppskot og tað er okkara boðskapur aftur í dag tey fimmogtjúgu átøkini um vit kunnu gera avtalur um at fremja tey fimmogtjúgu átøkini og lata lógaruppskotini fylgja við so er tjóðveldið hundrað prosent við til tað og tað vóni eg at flestu flokkar eru men vit vita skal tað ganga skjótt við umleggingini so fer tað krevja nøkur tøk sum eru avbjóðandi sum krevja nakað av okkum og mann kann ikki bara taka tey lættastu loysnirnar so hvørji av teimum fimmogtjúgu uppskotunum ætlar samgongan at fremja vit vilja gjarna vera við til eg haldi eg kann siga í øllum førum næstan øll takk fyri