Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2020-12-14
Topic: 2. viðgerð LM-029/2020  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2021
øhvit hava eina aðru viðgerð av fíggjarlógini og uppskotini hjá landstýrismanninum í fíggjarmálunum jørgun niclasen men mann kann staðfest ta at tað gongur væl í føroyum og tað hevur gingið væl nú í einum sjeyog átta ár í føroyum vit hava havt viðvint p á allar møguligar mátar tað hevu verið nógvir uppsjóvarfiskur onkur ár eisini nógvir botnfiskur og aluvinnan hevur bæði havt vaksandi nøgdir man eisini methøgar prísir samstundis u rentan hevur verið lá og oljan oljan verður bílig so tað hevrður gingið óalmindiliga væl í føroyum og tað hevr verið í arbeiði tál allar hendur og er framvegis eisini arbeiði til so at siga allar hendur okkurt bakka sær út t at vera beint nú men eg haldi at tey fyrst og fremst eru orka korona eisini um viti hyggja eftir nú hoyrdi mann í morgun at vøkstrin i í lønarútgjaldið kdi steðgar upp men tað her kanska esini nóvar korona at gera tí vit vita tað at prísirnir á fiski e farnn niður í helvt tað ger eisini mannin karn a fáa lækrið hýru og ferðavinnan er næstan óvirkin tað gera eisini at har verur minni goldið út í lønum so eg vænti tá ið korona er av so fer bæði prísur a marknaðinum fyri fisk og og laks og ferðavinnan taka dikasi aftur um ikki koma heilt upp har aftur ig vóru frammanundan so so so verður tað tætt við meni tað hevur verið diskiterað hetta her við at korona er orsøkin til undirskotið á fíggjarlógunum tað er ikki rætt sambært búskaparráðnum sjálvandi hevur korona neiliga ávirkan á fíggjarlógina eisini og eisini roknskapin fyri tvey túsund og ogtjúgu men sambært búskaparráðnum so høvdu vit at slakað hálvan milliard í yvirskotið seinasta ár og í ár so høvdu vit undirskot haldast høvdu tvey hundrað miliónir áðrenn korona so tað e ikki korona sum er enorsøk til a vit farin til undirskot men emorgun keddi meg eit sindur av av tí at tingfundur var útsettur so eg las meg setti meg lesa og lurta eftir las álitið o i leppa at lurta eftir orðaskiftunum sum var her frá tveimum árum síðani seinasta fíggjarlógin sum tábernssamgongan legði fram og eg má siga at tað álitið sum andstøðuumboðini fíggjarnevndini umboðini hjá sambandsflokkinum g fólkaflokkium í miðflokkinum bárður stei nielsen jacob vestergaard blju biljustinussen skrivaðu at tað er eitt av tí ljótast á álitunum eg haldi tað ljótast ta sum eg skrivað í í løgtinginum nakrantíð um ikki ljótast ast hvussu ímillum tey ljótast eg ætlaði mær at lesa ei lísindur burtur úr tí so tað er a n heilt stutt brot og tað takið er ikki tað ringasta men bara lítlan partur av tí og tá mask ansa eftir hat mann sigur o ikki minst hvat mann skrivar tí ma kann líva raktur av tí sjálvur seinni øh millum annað so samanlíkna távarandi landsstýri og samgongu við pergynt og tað verður sagt soleiðis frá hopi fuld ung til celv til frets woksen og til cis zomdsistitonerett eldri tað er sammelinarzhais celv meta eitt skrelleytt leið lakpolak uten inkerni fyri perkynt var lívsreglan at krúpa uttanum har var eitt brot annarshái er sagt víðari uppskotið er hitt mest fiktiva sum nakrantíð hevur sæð dagsins ljós og av tí sama tolir tað illa dagsins ljós sambært uppskotinum verður avlop landskassans fýra hundrað og tríggjar milliónir krónur men hetta tal fer á ongan hátt at halda var longu har skal en upplýsa at altso ikki bara helvt vit fingu størri yvirskot enn fíggjarlógin vísti tað bleiv sagt millum annað hetta er ikki lestnaður fyri særtarsálir tí útreiðsluvøksturin var so ógvusligur yvirskotið var alt ov lítið og øll koma at betala meira til hetta balla hattavit bara ein brotpartur av tí sum tey sum nú sita samgongu søgdu tá so vit líka minna á tá vit høvdu tað árið eitt yvirskot á fýra hundrað og sjeyogtretivu milliónir krónur í samla eitt fýra ár á tíðarskeið høvdu vit eitt yvirskot á eina komma fimm milliardir krónur har útreiðsluvøksturin fyri alt valskeiði fýra ár lá ímillum seks hundraðog hálvtrýss seks hundraðog álvfjerðs milliónir krónur nú hava somu persónar sum skrivaði hetta álitið sita teir í valdi og fýra hundað g áltrýss milliónir í yvirskotið er vorðu til undirskot fyrsta ár fyrsta ár og tað var eisini undirskot næsta ár og sam bært búskaparn ikki orsaka korona korona ger tað bara verri teir hava økt útreiðslurnar ella tey hava økt útreiðslurnar við næstan seks hundrað miliónum aftan á fimtan mánaðr uttan korona altso tað sama næstan tað sama sum undanfarna samgonga gjørdi í áttaogfjøruti mánaðir hava teir megnað at á øktu útreiðslanar við upp á fimtan mánaðir teir persónarnir sum søgdu at hetta var iki tasálur tyl útreiðsluvøksturin var so stórur so eg haldi ati at tað sum samgongan eru avrikað higartil hevur ikki verið gott og tað er ikki verið langt frá gott nokk øh vistu vil samanlíkna bara taðska samanlíkna undanfarna samgongu við hesa samgonguna so gjørdi mann eisini nógv átøk undan farna samgongu men mann royndi altíð at halda útreiðsluvøksturin niðri hann lá í miðal á trý komma fimm prosent um árið og tá ið mann gjørdi stór átøk sum fíggjarmannátøkin millum annað lækkaði mann landsskattin úr tjúgu prosentini ír fimtan prosent hjá gog miðalløntum men so tók mann meira inn í tilfeingiskeldum fólkapensjinistarnir fingu munandi meira men man hækkaði inngjaldið í samhaldsfastan og hyggja vit eftir sjúkrahúsverkinum so fingu tey ein vøkstur sum lá ímillum fimm og seks prosent í miðal tey fýra árini men alíkavæl so samlaði vøksturin trý koma fimm prosent tað vil sigat onkur annar fekk minni men higartil teir fyrstu fimtan mánaðarni so hava øll fingið meira eingin hevu fingið minni um mann hevur minkað inntøkunar við meira enn hundrað milliónum krónum uttan at taka nakrar inntøkur akrar aðrastaðnis tí er mann farin frá einum yvirskoti til eitt undirskot vit kundu øll ynskja at gera tað betri fyri øll møgulig at gera lættar á inntøku síðuni at gera raðfestingar á útreiðslur síðuni men vism han ikki hevur fyri eyga at hann má hanga saman fíggjarliga so kemur rokningin fyr tað seinni millum annað sógu vit eina rokning send á samgongun seinastu viku tað var at hækka heilsutrygtargjaldið sum allir føroyingar vanligan verkafólk pensjonistar og onnur skulu betala lísindi morð til heilsutrygd annars er samdur við bæði pilisinusar vinnialdi o magnus rasmussen og búskaparráðið at vit kulu ansa eftir ikki høgga prensurnar í tá ið støðan er sum er vir korona og tað ger samgongan ikki men hvat er at føra nakað víðari sut mnhyggur eftir útróðsurvøkstrinum í mun til seinasta fíggjarlóg so vksar vaksur raksturin fimm prosent og tað er væl óvarft ímiðal har siga vit og tað er seog hvus inna háfoss sum sum andstøða eg haldi ruttavang ruttvang er eisini nøkum lundir har atútrerðsvóksurin skuldi ligað á leið trý komma fimm prosent so var tað ganska myndligir útreiðsluvøkstur sum ikki ávirkar búskapin hvørki positivt ella negativt eg skal nevna onkrum av onkrari av teimum raðfestingunum sum vit í andstøðuni mæla til øh tað eri vit hava so skorið eg haldi at samgongan hevur skorið sirka fýraogtretivu fimmogtretu miliónir ofta er tað kanska eisini tilmæli frá landstýri num tontar ber ber til hart vit so hava tikið sirka einogtretivu milliónir av tí við í okkara ía skerjingum og so hava vit øktíløgurnar við við góðum tíggju milliónum og raksturin við smáu tíggju millivðsmáum tjúgu milliónum men tað vil siga tað er alt dekkað øhvið teimum sparingum sum eisini verða gjørdar tá að kemur til til til íløgur samæla vit millum annað til at man setir fýra milliónir av til strandferðsluna her í tvey túsund og einogtjúgu soleiðis at mann kann prosjektera eitt nýtt øskip til standferðsluna vit fingu eitt skip nú fyrr í mánaðinum sum kanska fekk eina óhepna byrjan men tað er neyðugt at fara undir at endurnýggja ella flotan hjá strandferðsluni tí hann er gamal so mæla vit eisini til at mann setir lýs meir pengar av til dalstunnilin nú verður ein stórur partur játtan ár flutt til næsta ár tað skal man bora døgnir árið runt so skal játtanin liggja ímillum átjanogtjúgu milliónir sambært landsverk og so mæla vit til at tá tað kemur fanri tvey túsund og tveyogtjúgu so játta mann tað eitt annað ikki nakvar stór mál soavst seta lýsir av pengum av til at asfaltera vegin ímillum kirkju og hattarvík tað er ein vegur sum sum kom íáv haldið hann komin íj hn seksogfýrs mann ikki asfolterað vur síðani tá og tað er ikki altíð mær kann leggja at í hattarvík ofta kanneg legja at í kirkju og visti mnn afalterar tann vegin soer tað hvusu hein fín farleiði at koyra tá mann kkisleppur at íð tann ritan ikkisleppur at í hattarvík so mæla vit eisini til at seta meira pengar av til umhvørvið umhvørvisátøk har er ein játtan dag upp á up á upp á fýra milliónir vit mæla til at hækka upp á seks komma fimm milliónir tí tað er eingin ivi um at tað er neyðugt at gera nógv umhvørvisátøk g her hugsi ikki bara um grøna orku tað er sjávandi fimtinra miklið partur av tí men tað er eisini at vit gera alt tað sum it kunnu fyri at fara væl viðokkar umhvørvi og halda ta roynt í so stóran mun sum tað evirhøvur ber til og har kunnu fólk sum søkja pengar og á tann hátt sum hava góðar verkætlanir um hvussu mann kann betra um okkara umhvørvi fáa pengar frá ig mav loysið til at hækka játtaninrtilmus ikkskúlan soleiðis har langir bíðilistar hevur løgtingið finkið at vita við eina komma rim milliónum hækka játtanin til ísf fyri eina millión tí at tað er neyðugt sambært ísf tí ter hava munandi minni pengar at arbeiði við nú enn teir hava havt orsakað av ella fáa færri pengar frá kipskjenhesi og so eisini heta her við havnir sum fleiri onnur vnnjav vit vita at fleiri kommunur eru komnar stórar trupulleikar við ati at havnarløðin er farin millum annað í hvalba og dali og aðrastaðnis har hava sett ein lítla upphædd av og so hava somu viðmerkinar nøkulunda sum samgonguumboðini at landsstýrið arbeiðir við at gera ein grunn saman við kommununum eitt annað sum eg haldi e rættastan týdning tað r hevuvur tað sett eina millión av til neyðhjálp meira av neyðhjálpin í føroyum frá landinum ikki frá privatfólki og fyritøkum men frá landinum hevur verið syndarliga láokususitað soleiðis men undanfarna samgonga hækkaði hann so úr trimum milliónum upp á níggju komma tvær milliónir tíverri svaldi hendan samgongan á lækkaná niður aftur seinasta til seinasta fíggjarlóg við við tvey hundrað túsund niðurn níggju milliónir men eg haldi at vit sklu eiga at halda á at hækka ta játtanina sum hava vit sett eina millión av afturat soleiðis at at tað ikki bara er privat húsarhald og fyritøkur sum eru ófør at stuðla og veita neyðhjálp men á landið eisini gongur áddað takk fyri harra formaður