Hans Jacob Thomsen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-03-14
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-002/2022 : Frágreiðing sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um fyrisiting av sjófeingi
gersovæja takk fyri frú forkvina eg eri ikki samd við jørgun niclasen í nógvum men men eg eri vussu samdur við hann í at at politikarars halda seg fráella løgtingið halda seg frá at halda seg duga at virðisøkja og kanska royndirnar tær vánaligu royndirnar su hava verað higartil t gera sum lilja veiða fyr enn á at eg gav eina lóg sum er so flukt sum hon er men tá mann lesa frágreiðingina frá landstýrismanninum um fyrisiting av sjálvfeingi og hyggur at teimum hygur at teimum lógnum og reglum eru galdandi tað fær mann eina greiða fatan av einari vinnu sum í alt ov stóran mun er merkt av tilvildarligum politiskum ráki og reslur fyri ella manglandi vilja til at gera nakrar munagóðar broytingar sum kunnu tryggja at hendan vinnan eisini í framtíðini kann vera grundarlagin undir okara búskapi í okkara samgonguskjali leggi okur dent á at ríkidømi í havinum skal umsitast skynsamt og burðardygt og her er so talan um bæði búskaparliga lívfrøðiliga og sosiala burðardyghetta er sjálvandi greið talað og tað finnast nókk ikki s nógvir føroyingar eru ósamd vír hesum avbjóðingin es meira hvat okur skilja við burðardygd tá tað kemur til solívfrøðiliga burðardygd sum er grundarlagið undir allari vinnuni visti okur ikki hava nakran fisk so avkur einki an fisk hav sær hva grøndrongar vinnu tey sum ikki hoyrdi taluna ella røðuna hjá karlot hergarson tey burdu farið og lurtað eftir hennum tí hann kemur hann hevur nokk so ás skilagóðar hugleiðingar um tað og tey sum hava hoyrt hana kunna gott lurta efti ein ein afturat men tá ið tað kemur til búskaparliga burðardygd er tað so til dømis meira búskaparliga burðardygd at hava nakrar fáar stórar fyritøkur ið sita við øllum rættindum at fiska tí tað kevur ein ávísan fíggjarligan trygtryggleika meðan vandin er at vinnan verður stirvin og heldur enn at endurnýggja seg tryggja sínar pengar við at uppkeypa alt sum kann keypast so í samfelagnum ella er ta betri um tað eru fleiri smærri fyritøkur sum í dagligari kapping verða noyddar at tillaga seg einum óstøðum marknaði og gera íløgur fyri framhaldandi at kunna tjena pengar hóast tað inni ber ein vanda fyri at vinnan ikki mótstøðugfør móti teimum bakakassum primerar vinnur ofta koma út fyri frú forkvina svarið er hest onkrastaðni har ímillum nøkur av okum hella tann vegin har verulig og rættvíst kapping tryggja framburð har okur loyva fyritøkum at vera nóg stórar til at tryggja eina støðug av vinnu men samstundis eisini forðar teimum at gera so stórar at tær skeikla bæði marknað og samfelag tað týdningarmiklasta má í øllum førum vera at tað ikki er ein evigi framvigjarrættir til fiskin og sjónin ið skal tryggja vinnuna ella okkara búskap men haraftur ímóti dugnaskapur áræði og nýhugsan samstundis sum allir aktørar bæði verandi og komandi virka undir somu støðug treytum higartil eg og politikkurin í føroyum stórt sur at ver givað reiðaríunum fleiri og størri kvotur og í lvstóran mun at stuðla teimum við pengum ella kvotum tá tey antin skuldu skaffa nýggj skip ella sleppa sær av við tey gomlu tað skilur ein og hvør er ikki burðardygt upp á nægra máta frú forkvinna tað er ógjørligt hjá nýggjum aktørum at bjóða seg fram í vinnuni samstundis sum verandi aktørar nú traðka alment fram at kæra sína neyð tí teirra framíhjárrættindi ikki beinanvegin verða longd at galdað til fyrsta januar í tvey túsund og fimmogtretivu heldur enn tvey túsund og fýraogtretivu tað er eisini ein stórur trupulleiki tá okur hava eina høvuðsvinnu ið heldur fast í at hon skal hava trygg evhit rullandi rættindur fyri at kunna gera íløgur meðan allar aðrar vinnur í kappast á einum marknaði mína gera íløgur fyri at vinnas rættindur okur kunnu kjakast um hvat er rætt ella skeivt líka til dómadags men veruleikin er at okur hava eina skipan í mesta av øllum líkisplanbúskapi við politiskstýrdari atgongd er einasti munurin at í staðin fyri at staturin eigur framleiðslutólini eru tað ein avmarkaðu skarði a privatum fyritøkum so kunna næstan siga at okur hava eitt slag av privatkommunisti seinastu árini eru okur tíbetur farin at ásanna hvussu stórt virði hesin framígjárrætturin at fiska hevur í nøkur ár vórðu royndir gjørdar við uppboðssølu har veiðurættindir vórðu seld fyri munandi hægri uppeftir enn tær okur í dag krevja inn í tilfeingisgjaldið nú verður so politiskt ásett tilfeingisaldakraft inn í staðin við teimum vatsum tagini ber trupulleikin við hesum politiskt ásett tilfeingisgjøldunum er sjálvandi at tað er so trupult fyr ikki at siga ógjørligt at meta hvussu stór tilfeingisrentan í veruleikanum er okur kunna bara meta um mana út frá roknskapin frá reiðaríum sum oftast als ikki kunna brúkast til slíkar útrokningar men hóast tað almenna ongantíð skal taka meira enn veruligu tilfeingisrentuna okur hava hoyrt serfrøðina ávara ímóti at ynnkrevja meira enn hálvfjerðs til hálvfems prosent av mettitilfeingisrentuni júst fyri at tryggja at ov nógv ikki verður kravt so er veruleikin at okur helst liggja væl undir helvtini av teimum hálvfjerðs prosentunum ið er minsta markið hjá serfrøðini at stovna i marknaði har veiðurættindi verða seld og keypt kann møguliga vera ei hjálp til at fáa tól nei tøl ið kunnu vísa veruliga virðið á rættindina at veiða okkra tilfeingi og broytingar í krøvini til roðskapin hjá reiðaríunum hjálpa óviveisini til neyvar metingar henda samgongan er tó samd um at eigarin á tilfeinginum føroya fólk skal hava ein munandi og rímiligan part av tilfeingisrentuni tað skal tó sigast at talan sjálvandi er um ein fløkta skipan ið als ikki er so lætt at fáa greiði á um okur hyggja at kvotunum so hava okur eginkvotur uppboðssølukvotur galdandi ymisk áramál menningarkvotur vinnuligar fiskiroyndir og kvotur umframt at onkrar kvotur frá einum ári kunnu fiskast ári eftir og at finna út av hvørjí veruleikanum eigur hvønn i vinnuni mun tað vera fáir føroyingar og megna so har eiga okur avgjørt at gera fleiri átøk fyri at tryggja at okur vita hvør eð hvat so til endas frú forkvina tað størri vitan okur hava um eina vinnu tað slettari eg sjálvandi at umsitanna og taka avgerðir og ávirkar vinnuna men bitan einsamøll bjargjar bjargar hvørgi fiska stovnin ella tryggjaran a burðardygga fiskivinnu tað skulu a vilju og gerir til takk fyri