Høgni Hoydal (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-001/2020 : Frágreiðing løgmans á ólavsøku 2020
frú forkvinna mangt hava vit lært gjøgnum æftarliðið í hesum samfelag og eisini hesi seinastu mánaðirnar og í roynd og veru so skal so øgili lítað til áðrenn vit megna at standa egnum beinum í føroyum vit eiga eitt land og eitt hav sum er ja við nýggju landgrunnunum sum vsum vit vunnu okkum norðanfyri afturat sum er oman fyri trý hundrað túsund ferðkilometrar og vit eiga eitt fólk sum hevu víst seg at megna sjálvt skarpasta mótgang bæði í undanfarnum ættarliðum men eisini nú tak nú bara koronastøðuna her hava vit hoyrt um vit hava billa okkara ungdómi inn at vit klára okkum sjóta danskar pengar hvat hendi tá ið vit skóra í boksstuðulin í tvey túsund og eitt mann segði har fór at verða undirgangur oonkur kalla tað fyri krostalnátt vit hava klárað tað munandi betur okkara búskapar hevur ment seg munandi meir og tak nú fíggjarligu avleiðingarnar av koronu eru tær ikki meira enn seks hundrað milliónir sum fáa úr danmark um árið jú væl meir enn tað og sjálvandi megna vit tað so hetta vísir hvussu lítið skal til bara vit tora at trúgva upp á egna mátt og megi og eg fari at loyva mær at sitera mikkjalar ryggið eins og løgmaður gjørdi í eins og løgmaður gjørdi í íløgmansrøðuni og hann sigur soleiðis um støðuna hjá føroyingum tá at tæir tær latasti tollrnar traðka tær taka sær eingi ráð og føroyingur reysti gud gavi tú reistist og rópti um verð so leingi á kodda svavið nú búgvust eg fram á ferð nú skal einki havt mær halda eg vinna skal vegin fram tí sjálvur vil eg mær valda og liva fyri uttan skam og hetta kunnu vit eisini taka til okkum í samband við koronaavbjóðingina tað ber ikki til at teir framkomið fólk og ein framkomin tjóð sum okkara harvi dúðu upp á okkara egnu førleikar vit hava væl útbúgvin fólk og fólk við royndum allastaðni í samfelagnum at avgerðirnar um hvussu vit handfara eina farsótt sum korona verður tikin í keypmannahavn av einum donskum landslækna og í stóran mun av einum donskum fúti í føroyum alt gottim teir persónarnir teir sett til at gera tast at vilja men vit megna tann nógv betur sjálvi vit mugu eisini sjálvi hava ræði á okkara landamørkum sum vit sjálvr kunna avgera hvørji hvørji lond skulu vera reyðu svartalista og ikki bara lurta eftir hvat ið danski forsatrøðurin sigur tey hava handfarið støðuna sum tey vilja men hetta mugu vit hava ræði á sjálvi og sum nevnt hevur tjóðveldið lagt fram nú uppskotið lógaruppskot um at taka løgregluna og marknaeftirlit og brotsmálaumsorgan á føroyskar hendur og eisini at taka landslæknaembati og alt tað sum hevur við farsóttarviðgerð og annað á føroyskar hendur og tað vóna vit fer at kunna fáa breiða undirtøku í í í tinginum hendan her ríka tjóðin sum hevur allar møguleikar og sum nú liggur uppaftur meira við stórum møguleikum í sambandi við áhugan hjá stórveldunum hon verður nú stjórna av einari stjórn sum eg haldi næstan mnn kann siga at teir ríku møguleikarnr sum føroyingarnir skapa at har hevur løgmaður lýst basarin at vera opnað og basarurin og grundarlaga basarunir varð lagt longur víð fiskivinnupolitikkinum tá ið løgtingið samtykti endaliga at avreiða tað ríkidømi sum útróðrarmenn og politiski flokkar hava stríðst fyri í mong mong harransár áðren vit vunnu okkum tað eina standandi ríkidømi ta er nú útlutað til nakar fáar fyritøkur við útlendskum eigarum sum nú kunnu skalt tú valta við tí eins og teir vilja og tað eru ikki teir sum skapa virðini tey sum skapa virðini burtur úr sjónum tað er tey sum starvast á sjógvi í landið og hvar eru fakfeløgini hjá manningarfeløgunum ja tey hava eisini latið seg traðka og hava enntá gjørt nýggjan sáttmála nú har tey hava góðtikið enntá eisini við korona sum grundgeving ikki at fáa betri treytir meðan tey sum ja í framtíðini bara at kunna arva eitt fiskiloyvi g oktan nakantíð at verað á sjónu kunnu selja tað fyri milliónir hundraðog tals milliónir tað er tey sum henda samgongan hálovar og nú ætlar at skula kunna keypa eisini meginpartin av tí sum annars er skapt í hesum landi og nú tá ið korona farsóttin uttan iva helst fær eina nýggja gongd í heyst tá sær út til at kemur kanska ein ein seinni alda aðymsastaðni kanska eisini í føroyum so ræður tað nú um hjá øllum politiskum flokkum og hjá øllum fólki sum hava áhuga fyri samfelagsviðurskiftum at hugsa um hvat er tað sum hendir tá ið kreppur koma í einum samfelag hvørjar er royndirnar hjá okkum ja royndirnar hjá okkum hava verið og tað er tað verið um allan heim at tá ið politiskar avgerðir ella gongdini mheimsbúskapinum elva til at inntøkurnar hjá fólki hjá vinnu og hjá landi minka og verða hóttar ja so verða vit øll samhaldsføst so skal samfelagið og tað almenna rinda men tá ið politiskari avgerði elva til at vit skapa størri møguleikar fyri inntøkum til samfelagi tila einstaklingin tað kverðha tá vit hava útvega u makrel og svartkjat og sild ja so skal einstaklinurin hava eitt so skal einstaklingurin stórrfyritøkurnar stórrkapitalurin og fíggjarheimurin hava alt altso tá ið tað gongur upp so skal vinningurin vera einzæris tá tað gongur niður so skal so skal tapið vera kollektivt og alment og hetta síggja vit longu ábendingar um ikki bara hjá okkum men í øllum londum sum hava gjørt hjálparpakkar og annað so tað ræðust sanniliga um at vit halda kann mann siga tann tjóðskaparliga og sosiala ta sosialu kumpasirnar rætta nú øh vit kundu hugsa um hvat eð hent í kreppuna í føroyum tak nú bankar tar stóru bankakreppuna í føroyum í mong ár høvdu útlendskar fyritøkur og privata fyritøkur finga stóran vinning ar og einstaklingar av rentuspekulatión og alt varð blásst upp tá ið alt skradnaði hvør fórk rokningina alla rokningina fekk tann vanligi løntakarin í føroyum tann vanligi skattgjaldaranir tær smáu fyritøkurnar tann tann vanligi smáspararin meðan tey sum høvdu gingið odda í hesum her dansinum sum mann kn kalla tað um fíggjargulkolvin tey rindaðu ikki rokninginum júst tað sama hendi í teiri sonevndu fíggjakreptuni sum var í tvey túsund og átta og níggju g tíggju frameftir hvør misti pening upp á tá ið eic fór og vit hoyra nú kanska kanska var eikar ikki ein gong innsolvent tað var tann vanligi smáspararin tað var tær smáu fyritøkurnar tær smáu vinnuligu fyritøkurnar so hvønn dag stríðast í vanligari kapping um at skapa virðir men hvør varð bjargaður ja tað var stórrkapitalurin fíggjarspekulæntanátæir útlendsku fyritøkurnar og júst tað sama er í ferð við at henda um um hendan samgongan heldur fram við sínum politikki tí koronakreppan og stongslini fyri virkseminum og samskiftini hjá fólki tað er jú prógvar tað hvat er tað sum skapa virðiani samfelagi tað er ikki at summi hava arvað milliardir frá foreldrunum ella at anonymi fondar runt í heiminum liggja og flyta flyta pengar á papphírini hvønn einasta dag og tjena upp appýrja transatión tað er bara veruligt arbeiði veruligt samskifti veruliga tænastur millum fólk sum skapa virðini tað e tað vit síggja tí síggja vit nú eina niðurgongd í búskapinum tí at fólk fáa ikki samskift fólk fáa ikki givið allar tænastur sum vit vanliga hámeta alt frá list til mentan til almannaverk til til vanligt arbeiði úti á øllum virkjum og smáum fyritøkum oghandlum tá ið tað er ikki tá tað ikki tað tað virksemið ikki er ja so er eingi virði at skapa og tað áttu vit at havt lært av hesum kreppuni at tað er tann vegin vit skulu fara vit skulu bjarga tí og ikki bjarga teimum sum onkursvegna hava upphópað sær stórir virðir við at fáa tað sum almenninur hevur skapt ella fólki hevur skapt ókeypis men kortini er tað júst tað sum hendir í hesum døgum og enntá mitt undir koronakreppuni hevur landsstýrið brúkt meira orku uppá at geva fiskivinnu út til útlendingar at keypa og selja og til og til nakað fáar fyritøkur í føroyum enn tey hava brúkt uppá støðuna hjá teimum vanligu vinnurekandi teimum vanliga løntakarunum og teimum sum starvast við at veita okkum tænastur hvønn einasta dag og geva okkum eitt ríktlív í føroyum listafólk og annað tílíkt so harra formaður vit í tjóðveldi halda at tað eru nøkur greið viðurskiftirsum vit mugu seta okkum fyri nú tá ið vit koma aftur um korona ella postkorona sum mann kundi sagt á latíni tað er eingin ivið um at valdið í heiminum fer at savnastað enn færri hendur í løtuni eiga tvey túsund milliarderarar í føroyum nei í føroyum ikki tað tað verða ikki enn men kanska seinni tvey túsun mligarderað í heiminum í dag eiga meira meir enn tvýfalt so nógvar ognir sum sjey milliardir fólk í heiminum í føroyum færi ta helst at vera so at fimm tíggjuogtjúgu hundrað fólk koma at eiga meira enn øll onnur fólk í føroyum annars tið samans tað fer eisini at vera so at okkara samskifti sum fólk tað frælsið sum vit vanliga hava mett høgt tað verður skert og eg fari at nevna nøkur punkt sum eiga at takas hondum beinanvegin vit mugu fáa føroyska dátutrúgd vimum fáa skil á øllum okkara elektroniska samskifti undir føroyskar hendir tað er tíverri eisini avreitt mittumkoronakreppuni vit mugu fáa tikið fult vald á okkara løgreglu vit mugu fáa tykið fult vald á okkara fíggjarheimi vit mugu fáa tikið fult vald á okkara heilsuverki og eina trygga tilbúgving sum vit hava allar møguleikar fyri at gera og a vit mugu fáa tikið fult vald á øllum teimum viðurskiftum sum skulu til fyri at kunna handla skjótt og skapa trygd fyri føroyingar í føroyum og fyri tey sum vitja her í landinum tað má vera málið hjá okkum men eg sakni eitt greitt mál eg fari at spyrja løgmann um hann kann siga bara við einum setningi hvat er tað politiska málið hjá samgonguni hvat er hugshoni hvat hvør er visjónin fyri føroyar er tann visjónin sum sjálna hapast seði ítá at vit arbeiða fyri tey fáu og ikki fyri tey smáu er tað tað sum eg við sjónim hvør er tann tjóðskaparliga kósin tað eiga it kunna at fáa itt greitt svar uppá tí hjá okkum er tjóðveldi er niðurstøðan greið vit taka fult ræði áv landinum vit skapa eitt samhaldsfrást samfelag har vit sjálv taka hond um tær virðir sum vit eiga og hava skapt og tað skjótast gjørligt takk fyri harra formaður akk fyri eg fari líka at minna á at fartelefonin s