Árni Skaale (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2023-03-14
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-002/2022 : Frágreiðing sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um fyrisiting av sjófeingi
at vera friðarlig eisini landsstýrisfólk ger so væl orni skóli takk fyri ømen heilt í nniingini av hesi frágreingini so kemur eisini fram at landsstýrismaðurin staðfestir at veiðiloyvinið er galdandi til fyrsta januar tvey túsund og fýraogtretivu og at altso taðvil siga í ellivu ár nú og at hann ætlar sær ikki at gera nakað við tað hann ætlar sær ikki at leggja uppskot fram um tað eg haldi her síggja vit longu landsstýrismannin verður í ferð við at koyra eitt ótrygt element inn í tann politikkin sum hann ætlar sær at føra eg haldi tað er øgiliga óheppið tað kann gott vera at mann ætlar sær eitt annað system men tað sum vit hava í dag tað er fer eg nógv tað er í ordan tað kann mann gott hava eina meining um men eg haldi at mann eigur at gera sær greitt hvat tað systemið skal vera áðrenn mann beginnur at pilka við ta systemið sum vit hava í dag og tí haldi um mann eigur at halda fast við ta skipanina sum vit hava nú og for leingi á hatta loyvi tað næsta sum verður nevnt er brúkskildað hon er nú komin í gildi og brúkskildan fer heilt víst at hava eina ávirkan og serliga tær reglurnar sum eru í skipanini í dag tann ta tann ta treytin sum er nú er deild sundur í trý tað er ein generell brúkskylda sum sigur at hevur tú eitt veiðiloyvi og tú slett ikki brúka tað í tvey ár so missir tú tað so fellur t aftur landið talsi at leta skipið liggja við kay í tvey ár fellurt aftur landið hevur tú fiskað minni enn tretivu prosent av tí sum tú hevur rætt at fiska so fellur tað til landið sum er ímillum tað tú hevur fiskað upp til tretivu prosent at tann generella brúksskylda men so hava vit eisini eina avhendingarreglu sum sigur at hevur tú ikki fiskað trýss prosent av tí kvotuni sum tú hevur í fjør so kanst tú í ár ikki avhenda nakað av tínari kvotu og í verandi reglum er tað soleiðis at tað er bæði galdandi fyri avhending fyri eitt ár og fyri endaliga avhending tavil siga a vit kunnu resikera í verandi skipan at tað koma at liggja veiðuloyvir fiskiloyvir úti hjá aktørum sum teir ikki kunnu umseta og tað haldi eg vit eiga at fáa broytt og eg haldi eisini at vit eiga at taka burtur tretivu prosent regluna hundrað prosent taka eina vekk hon eiga ikki at vera har uni holm johannesen var inni á tí í árini og eg haldi hann endurgav meg skeivt eg segði ikki at tað var ein góð regla tað er ein vánalig regla ella í í fiskidagaskipanin øhon arbeiðir eftir einum veiðareglu og eini eini umsitingarætlan og tað stendur eisini í frágreiingini at mann ætlar sær at endurskoða hetta og tað er fínt at endurskoðaskipanir er fínt men tað stendur í frágreiðingini at mann ætlar sær tað er bara ein partur endurella nevndir sum tann parturin sum skal vera við til hetta her og tað er havstovan og tað haldi eg vil vera ein stórur feilur visti mann fer í holt við at endurskoða eina skipan sum ein vinna skal virka eftir at mann ikki tekur allar aktørar við enn so eg fari heita á landsstýrismannin um at hetta ikki bara er nakrir partar nakrir interessentar í hesum sum verða við til at gera hesa endurskoðana men at tær eru allir aktørar í skipanini sum verða við til tað arbeiði orsøkin til at allir skulu vera við er at tað er øgiliga viktigt í einari skipan at tey sum eru í skipanini kenna ognarskap av tí skipanini tí tí tað ger alt annað líka at tað verður nemmari at fáa eina skipan at virka síðani er tað føroyabanki føroyabanki hevur hevur onkur hevur spurt í hansjakku halhomsen varð eisini spurdi um tað hvussu landsstýrismaðurin undanfarni kundi tillutað meir dagar enn tað sum var stóð í ítilmælini frá havstovuni tað er soleiðis at mann siknaði eftir sirka trý hundrað og tretivu døgum tá ið mann fór at t ella útlutað dagar seinasta ár tað er soleiðis at ein fiskitúrur startar við kikant og hann endar við kikant og tá ið eitt líniskip fer avstað út at fiska sínar átta dagar so má tar altso fssiglutar froyabanka so bilginnar fiska og so má teir sigla inn aftur og verða aftur við kaiorenn átta dagar farnir tað vil siga ein partur av tíðini fyri siglin g fyri teir minnu útróðrarbátarnir í bólki fýra so er tað taðvilsiga fyri fyri ísfriska línuskipini og og frystilínuskipini so er tað sirka ein dagur av hasum áttia sum fór í sigling men fyri teir minnu bátarnir í bólki fýra so er tað sirka trý døgn man telur tímar tí sirka trý døgn av hasum átta sum fara til sigling tí teir klára klára iki at hava meir umborð av líðni enn sirka enn tvær setur teir klárar ikki meira enn tað ta simpltniki rúm fyri tí taðvl si at teir verða noyddir at sigla aftur og fram so so tað bliv ikki tað er ikki so øgiliga nógv meir effektivir fiskidagar enn tað sum havstovan mælti til annars royndist føroyabankið øgiliga væl og eg haldi at tað er gleðiligt ø vit fiskaðu knapp tvey túsund og fra hundraðtons tvey túsund trý hundrað og fýrs tons úti á føroyabanka í fjør harav tveir triðingar vóru hýsa veiðuvirður úti á føroyabankan var omanfr trýogtrýss milliónir tað er fantastiskt haldi eg tað er tað er eisini fantastiskt at av tí ðivirðisvøkstrinum sum fiskiflotin í í fjør hevur havt frá sirka eina komma seks milliard í avroiðingarvið til eina komma átta milliard í avreiðingarviru so er ein triðingur komin á føroyabanka so so eg síggi tað sum um sum eina suce og sum eina sølskins søgu ø tað er tó øgiliga viktigt tá ið vit hugsa um føroyabanka at vit í okkara ella okkara samráðingum við onnur lond fáa tær reglarnar broytt ella tey tey forholdini broytt sum gera at um vit lata føroyabanka upp fyri fríum fiskiskapi aftur at tað ikki er ein serlig serskipan so fáa onnur skip skip frá øðrum londum beinleiðis aftur atgongd til fiska føroyabanka millum annað norsk skip tað stendur í okkara sáttmála við norra at norskskip hava rætt at fiska í á føroyabanka men av tí at vit gjørdu tað sum eina serskipan í fjør so ung gingu vit at allir hinir koma inn á føroyabanka og eg haldi at hatta er eitt eitt ting sum vit eiga at hugsa um og fáa burtur úr teimum sáttmálunum sum vit hava við onnur lond soleiðis at vit kunnu verja føroyabanka eisini framafturatta so føroyabankaskipanin má í øllum førum í nøkur ár fram verða ein serskipan so vit verða noyddur at gera eina skipan sum ikki blívur longri enn eitt ár fyrirtfyri føroyabanka soleiðis at hon kann kallast ein serskipan har sum vit arbeiða okkum fram ímóti at finna ta endaligu ta góðu loysnina fyri føroyabankan vit hava avtalur við við onnur lond og nógvar av avtalunum sum blivu gjørdar í fjør ella her við um orsskifti eru rullandi altso eru tað verða rullaðar tó er tað soleiðis at á summum økjum eru broytingar vit hava eina íslandsavtalu sum bleiv rullað tað hon er tann sama sum var í fjør eg haldi at tað er viktigt at viðmerkja til til tær ella tað at vit gera avtalu við onnur lond at tað er øgiliga viktigt at vit hava so opin at at vit halda fast við so nógvar møguleikar sum yvirhøvur gjørligt millum annað hesi rættindini at fiska hjá øðrum tjóðum ímóti at tey fáa rættindi at fiska hjá okkum tí at tað eru so stór sveiggj ogtað eru so stórar broytingar í fiskigongd í fiskiskapi at fyri tað um tað í fleiri ár ikki hevur verið neyðugt at havt millum annað atgongd á fiska í íslendskum sjógvi so var tað í fyrra ári og partvísífjør øgiliga viktigt fyri at vit skuldu kunna fiska okkara sild so ann tann parturin er viktigu at vit halda fast í vit hava sirka ta somu avtalurnar við grønland sum sum vit høvdu árundan og so aftur til hetta við brúkskyldi vit hava í fleiri nógv ár havt eina kvotu inni í okkara kvodabýti við grønland sum eitur fimm hundrað tons av krabba men sum eina royndarkvotu men tað er eingin sum sær sær ein økonomiskan fordeil ella sær øknomi í at at fara at fiska hetta so óðansæð hvat feri brúksskyldi vit høvdu álagt ohev tað ongantíð verið fiskað so tað at áleggja eina brúksskyldu fyri at fáa rættindir brúkt er haldi eg eitt er misforstað í ein vissan mun í øllum førum tí er ein fiskiskapur ikki lønsamur so vilja vit ongantíð fáa nakran at fara at fiska ella at fara at at dríva við norra fingu vit bara eitt eina eina eitt rull tavil siga a vit hava somu avtalu við norrasum í fjør tó og tað kunnu vit gleðast um at aftan á at hava samrátt við við russar har sum vit fylgdu tey á seðnum og fóru tjúgu prosent niður við kvotu so lukkaðist tað saman við norðmon ella hjá norðmonnum at fáa tvey túsund tons meir yvirflutt úr russiskum sjógvi til norskan sjógv og tað vil siga at føroyskt skip í ár kunnu fiska í mun til at fiska fýra túsund tvey hudrað og hálvtrýsstons í fjør í norskum sjógvi av russiskari kvotu kunnu fiska seks túsund tveyhunrað og hálvtrýsstons í norskum sjógvi av russiskari kvotu og tað haldi eg ei at at gleðast um vit hava onga avtalu við brekland eg vóni at dnisholm landsstýrismaður fær eina avtalu eg vóni at tað lukkast í fjør var tað øgiliga viktigt serliga fyri teir bátarnir sum fiskaðu svartkalvan sum vit høvdu í tí avtaluni og tey tonsini av toski sum vit fingu at flenmja ikki kapp var tað tað var tað var nógv vert fyri okkum so eg vóni at tann avtalan kemur upp á pláss og kanska hann kann greiða frá tá ið hann einaferð kemur her upp es havi tað heldur onga avtalu við og somuleiðis so kann landsslórkmaðurin kanska greiði eit sindur frá har vit hava eisini avtalur við nógv nógv onnur altso tað er altjóða altjóða felagsskapur naa fáa o ney a c sprifmo og og alt møgligt annað og millum annað eisini hava vi ein avtalu uppi í svaldbardsavtaluna øtá ið tað kemur til uppsjórarfisk so er tað ikki endaliga fastt n hvat makrelkvotan verður men tað er fastsett fyri svartkjaft og tað er fatsett fyri fyri sild hvat tann endaliga kvotan verður og eg skilji ikki heilt hvussu tað ber til at okkara svartskjaftabátar í dag liggja við kai og ikki kunna loysa tí at kvotan ikki er útskrivað vit hava fastsett okkara endaligu kvotu og tí er einki til hindurs fyri at tann kvotan verður útskrivað til bátarnar soleiðis at teir ikki pjøðast at liggja við kaiymen tað er veruleikin í dag vit hava ein flota sum ikki sleppur at fiska teir hava fiskað sína kvotu pluss tey tíggju prosentini teir koma fiska yvir og liggja í dag við kai tað er óskynsamt fíggjarligt tí at tað ger at tá ið tað so einaferður leysgivið so mugu vit pressa á at fiska og so fær kanska ein ein pat ella stórur partur av tí til útlendingar tað ilsi at vit verða noyddur at avreiða tað í útlandinum tí at við einum jøvnum flóði so klára vit at taka ímóti í føroyum tavil siga í fuglafirði so kanska landsstýrismaðurin kann koma inn á tað eisini ørn er líkasum eitt afturvendandi kapittul og vit síggja atvørn afturvendandi ígjøgnum frágreiðingarnar gremur seg um at orkan til at handfara ella ala at at útføra tær uppgávurnar sum eru álagdar er øgiliga begrensa og er trupul og at teir verða noyddir at disponera ella velja hvat hvat teir optimera upp á hvat teir vilja gera so so har eri eg samdur og er glaður fyri at landsstýrismaðurin hevur sett eit sindur meir pengar av til vørn og og vóni at vit eisini framatrætta fara at gera tað at prioritera tann stovnin og tað arbeiðið sum verður gjørt har og tað er eingin ivi um at eitt av teimum tingunum sum heldur ikki nevnt her haldi er nevnt í frágreiðingin hjá vørn er at tað skipið sum eiti tjaldri er ágamalt og av álda og í sjávandi erta sigliklárin standa men tað kann øgiliga skjótt henda okkurt soleiðis at vit ikki hava tað skipið meir har eiga vit at seta pengar av har eiga vit at fara í holt við at gera okkurt við tað havstovan tað er ikki góður lesnaður faktiskt er tað øgiliga dapurt at lesa ígjøgnum tað sum havstovan skrivar tó er ein lítið glotti har sum tir loyva okkum at fiska áttaoghálvfjerðs tons a tossið á føroyabanka men ikki tað nakað serlig nøgd vit fiska áttaoghálvtrýss tons í fjør men tað er ja í í tí frágreingin hjá hasum so kann eg fegnast um at tað eru tvey avsnit altso mann hevur fingið eina stovnsmeting fyri longu og mann hevur fingið eina stovnsmeting fyri gulllaks sum ger at vit nú hava ordiligar stovnsmetingar fyri teir stovnarnir tað er gleðiligt men í frágreiðingini hjá havstovuni er faktiskt eitt avsnitr av síð átta í frágreiðingini sum eitur ójavnvág í vistskipanini tað er eitt nýtt avsnitt tað er eitt nýtt ástøði eg haldi at vit burdu sett okkum inn í t ella øll burdu sett seg inn í tað tí hvat fyri týdning kann tað fáa framatrætta fyri skipanina og fyri mátan við stýra fiskivinnu uppá eg veit ikki eg hav ikki nakað svar upp á tað men tað er í øllum førum