Høgni Hoydal (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2023-03-23
Topic: 1. viðgerð LM-052/2022  Uppskot til  ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af visse bestemmelser i forskellige love om ændring af lov om finansiel virksomhed
reistir men eg haldi hatt orðaskifti hevur víst at øl framsøgufólkini hava verið inni í á øllum bæði teimum teimum grundleggjandi spurningum sum eru við slíkari lóggávu og so hava teir eisini teir mest eyðsýndu hava lýst tað mst mest mest eyðsýndu ivamálini sum vit sum lóggevari og umboðandi føroya fólk mugu taka tá vit í hesum førinum koyra eina danska lóggávu ígjøgnum sum byggir á eslóggávu sum partvíst eisini byggir á altjóða krøv sum eru komin aftan á tey tey ógvusligu tær ógvusligu húsagangirnar sum babankakervi hevur skapt í í heiminum í fleiri umførum føroyum kennau t heima hjá okkum bæði nítjn hunda og feyoghálvfems tá iðtá ið okkara bankakervi varð var ein partur av tí sum koppaði í øllum samfelagnum tað var ikki einsamalt men tað hekk saman við tí tí politikki sum var og síðani tann altjóða fíggjarkreppan sum vit rópa tað í tvey túsund og átta og frameftir og vit kundu sjávandi hugleiga um at tað er jú í veruleikanum vitleyst at hugsa sær hvussu nógva hvussu nógvan pening tann vanligi skattgjaldarin hevur goldið fyri at bjarga hesum fíggjarkervinum og ferðatiferð sum hann sigur er so trygt og tað er uttan siga ov nógv avleiðingin fyri tær ta ta nýggju øktu reguleringina og lóggávuna kring alt sum eitur fíggjarkervi tað hugsau bæði um bankar og sparikassar og íløgufeløg og og innvesterings feløg sum heild sum nú kemur inn á okkum umvegis hesa løgnu gongdina sum er orsakað av at vit gera sjálvstøðugt land tað er tann eini partin av tí og skal eg siga skal eg svara heilt yvirskipað upp á ta ivamálini sum eg haldi øll framsøgufólkini hava veri inniá sum spyrja er hetta eitt tilboð sum tú noyðist at taka men ikki kann vraka og svarið har er í ávísan mun ja í ávísan mun ja tí at skulu vt skulu vit royna at at viga soonur mál tað tað tað royni eg hvussu tá ið tað nú liggur á mínum lansýrsborði altso hvussu kulu vit viga slíka uppskot sum hetta og skulu við atað einar vekskál so haldi eg hvussu at ta er fýra loddr sum mugu leggjast í leggjast á vágsskálina og tað fyrsta tað fyrsta loddið er tað sum fleiri framsøgfólk hvar inni á er tað neyðugt hjá okkum at hava líka lóggávu kring okkara fíggjarkervi sum tú hevur í í europa og restina av heiminum og har má svarið væl vera ja men merkir tað so at hon bara skal sum í næsta næsta vágsskálum merkir tað so at tann lóggávan er tillagað til tørvini í okkara samfelag og tekur atlit til skulu vit kallaað fyri proporsionalitetin í tiltøkunum tavilsi at seta við lóggávuverk sum er púrasta yvirdimosionera í mun til tað sum tørvur er á í einum samfelag sum okkara og har má svarið væl eisini vera partvíst ja nógv av hesum í hesum uppskotunum her er yvirdimotionerað til dømis al tann parturin sum er um um ílegufeløg og innvesteringsfondar og tílíkt ikki ikki tingfólkið at siga heimurin í dag verður stýrdur av øgiliga ofta anonimokapitali har ið undarligar feløg sum eingin eigur keypa upp ognir og og og náttúruríkidømi alt runt um í heiminum øh so hon er nokk ivir tyminikkiher í mun til tað men vit skulu ikki vit skulu ikki útihýsa at hetta eisini kemur inn á okkum vstu vit ikki eru øgiliga neyv tað haldi egeitt øgiliga týdningarmikið atlit hjá hjá hjá hjá tinginum og og landsstýrinum at vit skjótt kunnu fáa hesar her verkverdigur fíggjarligur konstratiónirnar sum gera tað at harraleysir kapitalur ella kapitalur sum sum ávís feløg eiga runt um í heiminum sum ongrastaðni hoyra heima koma til at eiga meginpartin av faðnum og virkismøguleikunm í einum samfelag so tí haldi onursan tað er neyðugt t esini at seta reglur fyri tað sjálvt um vit ikki hava tey feløgini í dag øhso haí í tí næsta næsta lotornir vuldu svara ða partvíst partvíst er tað tillaga partfýr að slekki tillaga til okkara samfelag tann triðji luturin sum eg haldi fleiri framsøgufr at koma inni á og eisini formaðurin í vinnunevndini tað var ja nú viðavi tað øliga nógv við eg verð vit noydd at gera tað tí at es og danmark siga tað men men hin hitt loddi at vátskálirnir er jú er tað til fyrimunirnar fyri borgaranum og tað vil eg siga í summum førum ja tað er til fyrimun fyri borgaran um vit hava so so so trygg og regulera krøv til okkara bankakervi ella okkara peningastovnskervi ella fíggjarkervi at vit ikki resikera at borgarin einaferð afturat kemur at hanga upp á eina ovurrokning sum føroyigar allir vita sumvil faktiskt betala enn enn av uppá í dag har skattskjaldarin hevur verið bjargað øllum skervunum fleiri ferð bæði hjá okkum úti í heimi og tíverri øgilia ofta teir somu sum hava spekulerað seg út av eggini sita aftur á somum postum og tjena stórar pengar so ja tað er ð að tað er tað er gott fyri borgaran af far hava tær reglurnar men tað eru eisini reglur her sum fyri at fyribyrgja tí sum hendir altjóða kemur at leggja øgiliga stórar byrðará tan einstaka borgaran og fleiri av tingunum eru nevnd her bara tað at at skal tú skal tú tjeeina kontant av flyting so er tað harðar reglur tí m mann vil vil fyribyrgja hvítvaski o øðrum tað r ikki akkurt í hesari lóggávunu í aðrari lóggávu so tað er ein rúgva av krøvandi borgaram sum ikki endiliga eru fyrimuns ri fyri borgaran og tað fjórða loddið á vásskálini haldi eg skal vera altíð tað er leggur hetta uppskotið ella styrkir tað um ábyrgdina hjá okkara egna tingi og okkara egnu myndugleikum til sjálvi at taka avgerð og standandi svartmóti við borgarum í slíkum viðurskiftum og hanna jensen var var nógv inni á tí øh oghar má svær vera nei hetta uppskotið styrkir ikki um okkara egnu ábyrgd hóast vit hava tað ísíi tingviðgerðini og hetta leggur eisini sum tað longu eru nú men styrkir tær møguleikarnir hjá øðrum myndugleikum at taka avgerði um so týdningarmikið viðurskiftir sum okkara fíggjarkervi til dømis alallar heiminir hjá fíggjareftirlitinum sum eru til bæði t alto ata hta nú nú regulerir mann øðilia nógvir lønir og annað inafyrði bankakerviri men eisini áseta hvussu tú hvussu tú kredittmetir ø og hvussu tú niðurskrivar og annað og tað er tann spurningin sum sum hevu veri reistur fleiri ferðir haldi er erard joensen ræeistiðan fyrst ø tað er hetta við at gevir hetta eeftir eina automatiska automatiska krav nú um tú skal at tú skal niðurskriva ávís mishildin lán og eg havi spurt um tað ið eg haldi ikki teir ger tað beinleiðis men tað svarið eg havi fingið er at í stóran mun verur tað longur praktiserað í dag hjá bankunim tær tæir longu fara at virka eftir hesum her lógávar sum ikki koma í gildi enn so tað kemur framvegis at liggja øliga nógv á danska fíggjareftirlitinum í teirra amkitu bankarnar um hvørjar niðurskrivingar teir krevja og ikki sum eg havi skilt tað beinleiðis atomatikkuri men eg skal svara nærri upp á tað tá ið ter erð viðgjørt í nevndini um tað er so sum sum sum fram hevur verið hildið tí tað er sjálvandi álvarsligt øhso skal eg royina at svara uppá nakrar spurningar hjá hjá hjá framsøgufólkunum og og uni holm johannesen og eg haldi eisini steffan klein poulsen nevndi hetta við við hvítvaskar hvítvaskingarreglunum ø tað kemur tíverri seinni tað kemur eitt nýtt uppskot í tingi ta farið niðan og tað eru broytingar í hesum hvítvapsdirektivunum sum áseta tær reglurnar og har er tað rætt at eg eg havi havt fundir við bankarnar serliga um hetta sum eitur politiskt b persónar hví er tað definerað so strangt ella hví verður tað praktiserað so strangt at tað eisini er næstformaðurin í einm politiskum felag í norðuoyggjum ella í suðuroynni sum skal registrera alt sítt og tað sum tað sum eg havi sagt um bankarnar teir siga sjálvandi ami tit hava sjálvur givið heimild fyri tí eg sigi at ta er nokk bara partvíst rætt tí tað eru eisini krøvini sum verða ásetíeinari kunngerð hjá fíggjarættlitunum um hesi viðurskiftini og tað sum eg kann upplýsa tað sum tað sum eg royni tað er at hvussu at fáa minka um eita hópin eg haldi tey sum eru professina at politikarar mugu onkursvegna og tað noyðast vit at geras sambandviðkrøvunum mugu registera hvør tað eru men eg haldi ikki at fólk sum arbeiða á sjálvboðið í einum politiskum virksemi eiga at koma undir hesar reglurnar men við sum eru fólkavald ella sum eru sett sum landsstýrisfólk eg hugsi kanska eisini borgarstjórar sum eru fulltíðar løntir áttu tað eru tey sum skuldu registrerast og ikki onnur og tað verður sor tikið upp á einum fundi mánadagin tí tá kemur hesin danski vinnumálaráðharin til føroyar mortin bøtskó at hava tann árliga fundin um øll hesi viðurskiftini tað verða so mánadagin og tískil vóni eg at kunna svara enn greiðar upp á at vit fáa tað ígjøgnum móti vit donskum myndugleikum sum eg havi ynskt at vit fáa minkað um etta hópini av hvørjur eru ella hvør er politiskar ábyrgd persónur og hava sum sagt havt eina fund við bankarnar um tað har tar høvdu fínt vit skulu nokk gera tað við stigfóti ígjøgnum yvir myndugleikunum men vissu vit verða trýst á fíggjareftirlitinum so noyðast vit at gera tað siga bankarnar sum væl rætt her øh og so hava fleiri nevnt hetta við sethúsamarknaðinum og anika olsen segði at ta við sjálvandi átti at verið føroysku lóggávu atað hevði so gjørt tað ikki at vit ikki skuldu havt slíka lóggávu men so her tað verið ein løttari tilgongd tí hetta her hava itt altso esdirektivur sum skulu implementerast við lóg í eslondunim vit hava eisini es forordningar sum automatisk varð settir í gildi í hinum londunum men tá teir skuldu gildas fyri føroyar á einum donskum málsøki o skal tað gjøgnum lóg sum her er gjørt og eina ógvuligai inviklaða lóg eg haldi odni skoli segði at at at samandrátturin rissomegi av hesari lóggávuni er hálvfems síður so fyri maðuringinigum mann kundu gjørt tað einfaldari at vit kundu sagt at vthtta er hetta er lóggáva sum bæði í galdandi í egslondum g teimum søgurðu nevndi epestrlondunum altso eisini í íslandi og norra og lyktustein tað kundi verið lættari mannagongd at sagt at vit seta tað grundleggjandi yvirskipað á reglurnar í gildi og so gera vit sjálvir kunngerð sum sum tillaga tað til okkara samfelag og tí hevði sjálvandi ynskt hattað málið bleiv yvirtikið sum skjótast sum vit sum vit kundu gjørt tað tað hevði verð einfaldar men tey ikkisloppu okkum undan spurninginum men sú høvdu havt eina betri demokratiska kontrolviðtí so samanumtikið kann eg svara nærri í nevndini upp á allar teir ivaspurningar sum eru eru reistir og sum fleiri hava nevnt peningastovnarnir eru teir sum vita bestu hvussuteir praktisera sum taka hst in í nevndina so vit hvussu vita hvat vit gera men í stóran mun er tað eitt tilboð sum vit kunnu taka men í ógvuliga lítlan mun raka um okkara bankar skulu kunna virka í á altjóða fíggjarmarknaðinukktakk fyri so eru onkrar viðmerkingar bjarni hammer ger sovæl h takk fyri harra formaður jein spurning til høgna hoydal um hann var eitt sindur inni á tí sjálvur tað er hvussu ofta havað hevur tann føroyski skattborgarin ræddað tann føroyska bankakervi samstundis sum ter taka risa av vinningsbýtií