Margit Stórá (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-03-28
Topic: 1. viðgerð LM-088/2022  Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af forskellinge love om ændring af lov om anvendelse af tvang i psykiatrien  (Fastlæggelse af mindreårige psykiatriske patienters retsstilling, skærpede kriterier for tvangsfiksering, ændring af kapitel 5 a, ophør af tvungen udskrivning m.m.)
takk fyri frú forkvinna øhendamálið við uppskotinum er sum fleiri hava veri inni á at betra um rættindin hjá føroyskum sjúklingum sum er innløgd á syguantska depinum og onkur var eisini beinanvegin inni og spurdi um er tað bara teir føroysku sjúklingarnir sjálvandi er tað sjúklingar sum eru innlagdir á sigatska deplinum sum skulu fáa betra um rættindini har sum tingsul kann verða nýtt í viðgerðini av sjúklingum tað sum eitur forhondstilsavn also rættindini ið verða betri eru til dømis at sjúklingurin skal hoyrast um møguligir ynskir í samband við viðgerðina undir hesum kemur nýtsla av tvingslu upp á tali vaktir hjá beltufestum sjúklingum skulu skriva notat og tað er eitt beskrivilsi sum er gjárt sum eitt opservatiónskema tað hevur mann í dag og tað er tað sum tann fasta vaktin tað er eg veit ikki ordilig um tað er komið fram men hetta her við at tá ið mann er tfingsils festur ella fiseraður so er tað soleiðis at mann hevur eini hjá sær alla tíðina út yvir at onnur koma og og skulu hava tilsín so er tað fólk hjáviðkomandi alla tíðina eisini og tey gera notat hvønn tíma og tað skal bæði veratt amboð hjá lækninum at hava tá tey skulu meta um fingsilsfestanin skal halda fram men ta notatið tað virkar eisini fyri at sjúklingurin lættar kann lyfta próvbirin í sambandi við eitt møguligt kærumál tá sjúklingurin metir at framda tvingsilsfestanin var ógildig og so er tað sjálvandi hetta her við ati at broyta tann kærumyndugleikan sum viðger kærunar um tvingsil sum fyrsti myndugleiki innan fyrisitingarligu kæruskipanina kærumyndugleikin verður broyttur frá tí sigiatisku pasjentklæðinevnd til føroya kærustovn og so hetta her við at vit skulu tryggja at føroyar liva upp til tvørgangandi millumtjóðar sáttmálar soleiðis at tann fyrsta metingin í sambandi við tvingsulsfestan skal fara fram í seinasta lagi fýra tímar eftir at tað er gjørt ein tingsuls festan og tað skal vera ra tann metingin skal verða gjørd av einum heilsufakligum persóni ikki sum í danmark av einumlæknafakligum persóni tað er ein broyting frá tí donsku til ta føroysku lógunum so stendur ella tað hevur verið spurt um um nokk so nógv í orðaskiftinum og takk fyri tað eg haldi at tað er týdningarmikið at siga at øll tey sum verða útsett fyri tvingsil tey fáa eini sjúklingaráðgeva sum sum kann vera um tey og sum kann hjálpa teimum at kæra og hesin hesir ráðgevanir eru settir á og av kær stovninum soleiðis hetta her við hvør er tað sum hevur eftirlit verð hetta nú verða nú verður hendan lógin yvirhildin og so víðari sovíðari og tað tryggjar mann sær við at geva geva teimum ái sjúklinga ráðgeva sum kann vegleiða tey um at kæra og so vóru spurningar um um almanna og sjúkrahúsverkið høvdu eina almannaverki og sjúkrhsverki høvdu eina avtalu í samband við útskrivingar tað hava tey tí hevur mann valt ikki athalda fast í broytingini sum sum er í danmark tað var eisini nakað við at tað er týdningarmikið at veita umsorgan og og twingsið skal ongantíð yvirtaka ella er stætta umsorgan og tað sum viti síggja íí føroyum tað er tíbetur at tingsis tølini eru lág nógv lægri í føroyum enn tey eru uttanlands tað ber til at fáa nærri innlit í tað í nevndarviðgerðini visti mann hevur tørv á tí h so er tað eisini broytingar sum eru gjørdar fyri at tillaga til føroysk viðurskifti nú lóggávan ikki er føroysk og tað er at tilsýn verður gjørt tríggjar ferðirnar um døgnið heldur enn fýra ferðirnar um døgnið og at tað er í minsta lagi eina av teimum trimum ferðunum skal tað vera ein læknafaklig eitt læknafakligt tilsín so haldi eg tað bleiv spurt um grundaður illgruni hví skal mann fara frá grundaðum illgruna til rímiligan illgruna og tað haldi eg at kanska kundi verið áhugavert at spurt um tá tað verður viðgjørt í nevndini og hvar hvør er munurin á rímiligum illgruna og grundaðum illgruna tað kundi verið áhugavert at fingið tað viðgjørt meira í nevndini hugsi eg og so haldi eg eisini tað er áhugavert at tað tykist sum um at tay tað eru fleiri feløg serliga serliga feløg har har fólk eru tey sum eru umsjúklingin sum ikki hava svarað upp á upp á viðmerkingarnar ella ikki hava havt viðmerkingar og tað er øgiliga áhugavert og kanska nokk so serstat og nakað vit sum ráð eisini áttu at fylgt upp uppá hvat er tað sum ger at vit ikki fáa afturmendingar frá fólkum sum hava við hesi fólkini at gera til dagligt tog eru um tey til dagligt tað haldi eg eri merkislsverligt øeg haldi ati hetta var í fyrstu styftu taðtakk fyri