Rósa Samuelsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2020-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-029/2020  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2021
takfyri frú forkvinna tað hevður oftani sagt at vit tosa um rakstur íløgur tá tað kemur til menniskja ella tað bleytí virðini so er tað ein rakstur tað er ein spolandi rakstur sum í vøkstri tað er ein galoperandi hestur um vit tosa um hvat tað kostar men vit tosa ikki um tá vit inivestera í menniskjur at te hava tað betur at vit fáa eina íløgu sum gevur nógv meira av sær enn hvat nógv annað ger sum skal vera verða verða viðvirkandi til at seta av til tær íløgurnar sum eru tunlar og vegir og míni áhugarmál tað er enki ivast í tað er serliga tá tað kemur til almannaheilsuverk ínórs skúlaverk og eg kann gleðast um at tað eru nakar góðar raðfestingar sum eru gjørdar taða inan fið heilsuverki har tað ein komma seks millión sum settur av til endurvenjing tað er ótrúligani hart tildrángt og tað sum kanska eingin hevur nevnt her beint tað er tað tað eru trý hundrað túsund settar av til gigni at kanna børn frá tveimum mánaðum til tvey ár fyri teirra sosiasosiala afturhaldini eg hugsaði mær at landstýrismaðuri kanska greiddi eit lít sindur frá tí tí i aso í hvørjum samanhangi verða kanningarnar gjørdar tí hesi børnini eru ofta eini vøksustovu og og og er tað samstarvi millum kanska vøksstovurnar og gygni ella er tað í í heiminum tað verður gjørt it kunnu eisini fegnast um at tað verður raðfest at sálarliga hjálp til tey sum eru omanfy fimtan men samstundis so hevu landstýrismaðurin eisini boðað frá at tei teir tey børnini sum eru niðan fyri fimtan ár tað er eisini nakað mann skal arbeiða eftir mann sigur tfleiri ymiskir instansir at mann kann henda seg til tá taðerniðan fyri fimtan men tað er visti man hugsar bara barnavernd so blívur tað til barnaverndarmál visti tú fer tað inn yvir og spyr um tú kann fáa sálarfrøðilíka og hjálpið tleitbarn so tað er ikki so einkult heilbrygdi fær fýra hundrað túsund krónur fyri at økja um sítt um um sítt virksemi alt árið og so undrar meg tey eisini tað at bláikrossur ikki fær tað sama sum ikki hevur møguleika fyriat hava opið alt árið soleiðis at at mann hevur javnsett tæir báði stovnarnar higartil men nú er tað soleiðis akkuát sum nú beginnur annar hava opið alt árið og hin er hevur ikki tað sum eg hugsa um tað e tað at tað er bæði stoffur og ikki ella ikki minst stoffur sum er eisini rúsdrekka sum er ein stórur bái fyri okkum í sær samfelagnum eg tosaði nevn við onkran sum sigur at løgmaðuri nevndi tað at tað er trupult at ati fylgja við norrønu og á flogvøllinum hvar ið softini kunnu koma frá men tosaðivið ein mann hann sigur at ja men tað e einki ivast í at vit síggja nær nær ið norrøna hevur lagt til er komin til landið so síggja vit streymin av teimum sum hava brúk fyri at fáa nøkur stoffur so at at mann ka kanska enuendurskoðað um hundurin hassjhundurin skal vera umborð á norrønu heldur ella hann skal vera á kaiini soleiðis at tað ha ikki hat møguleika at blakað ta stoffurnar sum eru umborð á sjógv áðrenn tað ern vað komin hartil tí tað eru søgurnar sum ganga og tær eru ikki so tespiligari oftani tá ið vit tosa um tann partin sum víðari aftur sum hevur við viðavleiðingar av rúsi ogaltso stoffum og rúsdrekka so er ta aftur børnini har er tað bláikrossir aftur o øll hava rætt ligt góði barnaár har er heldur ikki ein raðfesting komin inn á har er tað børn frá átta til fimmogtjúgu ár sum ikki hava fingið í nóg stóran mun til tað sum tey hava brúk fyri har er tað serliga starvsfólk við fakligheit aftanfyri sum eru til arbeiðis men tað sum er beskimrandi tað er at tað er ein langur bílisti og vistumann hugsar um hvør er íløgan íløgan er børnini og tey ungu sum skulu bera okkara samfelag víðari og sirur stenberg nevndi í gjár um eina kanning og tað havi eghugt eftir eitt sindur meir eftir tað eru galops su gjørt eina kanning í fyr í ár feberða mars sum er eitt sindur bekymrandi vil eg siga tað stendur at færri og færri meta at føroyar eru eitt gott stað at búgva í hjá fólki við serligum tørvi og tey sum siga ja er bara sjeyogfjøruti prosent av teimum sum eg spurdi í tvey úsund og seytjan táð var tað einoghálvtrýss og í tvey túsund og trettan varð tað níggjuoghálvtrýss prosent tey túsun sga nei tað er og synirsea veita ikki tað er kanska tey sum ikki hava hava kentkað til sovorðig men tay sumum síða nei tað er tvey túsund og tjúgu seksogtretivu prosent og tað var í seytjan fýraogtretivu í trettan fýraogtjúgu prosent s siga nei og tað er rættiligani allarmerandi at tað er so nógv sum halda tað at tað er verri og tað blívur verri at búgva í einum samfelag sum man siga mann brúkar alla orku til at seta inn og ta vil siga tað at landstýriskvinnan í almannamálnum hevur so sett eina millión av til heimaráðgeving har sum tað er ein ein tað verður altso eg eg má eina eineit sindur nærri frágreiðing um hvat tað dragar seg um tí at tað er nakað við at tað er at styrkja og ráðgeva familjum og tað er rættiliga týdningarmikið tí ati eg havi eisini verið til eina framløgu har sum mann e komin fram til at í fólkaskúlanum eru tað fleiri næmingar sum hava tað trupult tað er kki nakað nkað nkað taikiki nakað nýtt men mann roynir at seta inn í haldi klaksvíkar kommuna hevur mann sett inn har sum mann fer inn í eina verkætlan og tekur ein heila flokk og og har sum mann akkasum arbeiðir við sjálvsmenning hjá børnunum í felag og tað vísir tað úrslitið er rættiligani gott tí at nú er tað nakað sum tey í felag kunna kunna seta orð á vissu tað hava hava tað trupult og vit hava jú sett sálarfrøðingar inn til miðnámsskúlan og tað vísir eisini kanningar at børna tað ungu hava tað øgiliga trupult men samstundis eru hevur so er so sálarfrøðingar sett ella tað er sálarfrøðingur sett jú innanfyri nám sum skal taka sær av trivnaðini hjá børnunum so at samanumtikið so er tað øgiliga týdningarmikið at taka hond um tey børnini sum hava tað trupult í sínum uppvøkstri vit síggja eisini tað at skúlanoktina taðer skúlanokta tað er nakað sumsum sum veksur tað blivu meira meira útbreitt um tað er nakað sum er rát að vísir segat tað ráki sum eg kemur aðrastaðni tað kemur eisini tilokkum men men tað er ómetaliga neyðugt at taka hondin um heksi børnini sum tað ofta verður sagt at so tú situr í mitt í verðini við einari við einari íeina telefon og tú kanst sleppa út um alla verðina men tú situr kanska einsamallur í einsemi fyri teg sjálvan inni hjá tær sjálvum og kanska dugir ikki at samskifta við tey í ta sama mál sum tú skuldi havt gjørt sum man gjørdur fyri tá ið sger maa siga kman siga tað teytað fantastisku amboðin sumann hevur í veruleikanum men tað kunnu eisini gott vera ein forðan fyri at fólk mennist o vit kunu fegnast um at lógin um almanna trygd og tænastur nú fær gildi frá fyrsta januar av har sum har sum pengar settir av til heimaráðgeving og nú verðu tað missig innan missi innan almanna øki verð tað samskipað tær tænastuna sum fólk skulu hava og at havara tikuð støði í tørvinum hjá borgaranum o ikki nakað sum mann heldur at borgarin hevur brúk fyri men mann tekur borgarin við og ráðgevingin og uppsøkjandi arbeiði tað er eisini ómetaligani viktigt at fingið tað við eisini og ikki minst viðlíkasvenjingarnar vit hava brúkt pengar uppá kanska ikki nóg nógvar pengar pp á endurvenjing til eitt eitt styttri tíðarskeið har fólk skulu hava brúk fyri fyri at koma fyri seg aftur men tann masiva vilíkasvenjingin sum hevur kanska uppaftur nógv meira ov størri týdning hon verður vorliga raðfest og kemur so at virka frá septemburmánaður av har so tvær milliónir settar av og tað sum eg havi sum eg haldi hoyrdi hoyrdi stjóran á almanaverkinu og siga so skuldu tað verið kanska tørvur á einum fimtan starvsfólkum upp á sigt tá ið tað kemur til fult virksemi og tað ljóðar øgiliga spennandi men eg má siga at vit vit vit tosa endurvenjing endurmenning ella reabilitering mær dámar betra búka tað hugtakið reabilitering tí tað fevnir meira breitt um alt at tað er í so sundur petta tað má vera meira einkult soleiðis tað at tað er tann fakligheitin sum verður styrt fyrst og fremst heldur enn at mann sigur hvussu tað skal spagast út so tað ereinki ivast í at tað er nógv og spennandi arbeiði fyri framman og nú havi eg altso ikki nógva tíð eftir men eg kann ikki eg má trýa í aftur tann partin sum hevur við við við børnini at gera og serliga tey børnini sum vaksa upp í heimin við við viðrúsir og rúsdrekka er ein ein ein avbjóðing og ikki minst tey børnini sum koma út í ta øgiliga øgiligani óhepni støðu at tað blívu ein partur av rúsumhvørvinum og at tað er øgiliga trupult at koma burtr úri aftur so at tað skal masisetast inn fyri at fyribyrgja at stoffur koma til landið at tey fáa atgongd ella næmingarnar ella ungdómir fær atgongd til hesi tingini og tí er eisini neyðugt at man sigseta inn at hava tilboð sum eru málrættaðir til tey ungu og rættiliga breitt takk fyrijkk