Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-03-02
Topic: 1. viðgerð LM-081/2020  Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri februar 2021
takk fyri frú forkvinna til viðgerðar er eitt uppskot frá framsókn sum er ein eykajáttan up á níggju milliónir til apositeksverkið og tað er við tí endamáli at mann fær landsapotekið um mann fær landsstýri til at fara út í verðina at tosa við teir góðkendu koppsetingarframleiðararnir at vita um mann ikki kann tilogna sær nakað fleiri skamtur enn hvat teir koma til landið í í skrivandi stund æikki tykkum at siga so hava vit síðani grækarismessa í fjør havt eina eina serstøðu eina serstøðu sum øgiliga lættliga kundi verið ein kreppa í føroyum men tað hevur tíbeturútartað seg øðrvísi í og við at vit eru isuleraði vit hava gott sosialt kontrol og landsstýrið hevur duga væl at kommunikera tilmæli og bygt upp á álit øhímeðan vit síggja í grannalondunum okkara har stendur tað munandi verri til øh í dag so eru vit ein partur av tí felags innkeypinum ella koppsetingarinnkeypinum hjá tí danska stovninum sum kallast statins sera um institutt og tey hava so eina europeiska avtalu har mann hevur eitt felags innkeyp og har sum koppsetingarevni so verða býtt út eftir einum bítislykli og har so fyri at fara longur niður eftir stiganum so hevur ríkisfelagsskapurin ella danska kongaríki einum býtislikki millum danmark føroyar og grønlandi og vit fáa leysliga eini eitt prosent av teimum koppingarevnunum sum verða sum koma til danmarkar tey fara til føroyar og tað ger so tað ati tað gongur eitt sindur stilti við at koppseta eg haldi eg sá at tað vóru eini sjey prosent sum høvdu sjey komma fýra prosent høvdu fingið fyrra prikið og og væl minni sum høvdu fingið tað seinna prikið og vitandi at tað krevur í øllum førum eini trýss hálvfjerðs prosent fyri at fáa hetta her floksórini so má tað ganga eitt sindur skjótari enn tað ger í dag um vit skulu náa at fáa floksórin áðrenn junimánaði sjálvandi tað hava verið útmeldingar um at framleiðararnir fara at framleiða meira og fleiri framleiðari verða góðkendir av ema altso deuropn medisunu eygensi so tað kann gott vera gongdin fer at broytast óavhangigt av hvørja lægnu hetta uppskotið fær tá ið mann fyrst í í tjúgu tjúgu fór í holt við at skaffa sær koppingarevni tá fór mann faktiskt beinanvegin og tilsluttaði sær tí donsku loysnina og kannaðu ikki aðrar møguleikar fyri at útvega koppsetingarevnið tað haldi eg onkursvegna er óambitijøst eg haldi at vit hava so ræðuliga góðar fortreytir fyri at megna at fáa floksstovrin væl fyrr enn onnur lond uttan at vit eru neytúrvliga ósolidarisk í føroyum eru vit trýoghálvtrýss túsund fólk og vissu vit skulu koppseta hálvfjerðs prosent so liggja vit um eini fjøruti túsund fólk sum skulu koppsetast vissi mann koppsetti trý túsund og fimm hundrað fólk um vikuna frá fyrsta januar so høvdu vit verið so høvdu vit verið liðug við at koppsett føroyingar í hesum mánaðinum tað ber brá av at mann er eitt sindur óambisiøsur í mínari verð og eg haldi atetað r eit sidur meira kottligt at mann roynir at geva hesin her uppskotinum ein vinkul um at hetta er at vera ósoldariskur yvir fyri onnur lond menningarlond triðja lond og so framvegis eg haldi tað er ein øgiliga undarlig kobling og onkursvegna eitt gamlop tí at vissu tað er argumentið so kunnu vit eisini bara koppseta okkum minni og senda meira til triðjalond men tað gera vit ikki hví tí at tað er fyrst og fremst ultemativt byrgin ábyrgdin hjá føroya løgtingi at verja tað føroyska fólkið at verja heilsuna hjá tí føroyska fólkinum og at varðveita tað sum mann kallar fyri stabilitet og føroyskt sera áhugamál ella føroyskt áhugamál tað er okkara høvuðsuppgáva vit hava sjálvandi eisini nakað tilnýtt felantropystucsulidariskt arbeiði í mun til menningarhjálp og so framvegis men tað er slett ikki tað hetta uppskotið snýr seg um fjøruti túsund skamtir heimurin stendur og fellur ikki við tí sjálvandi kanst tú argumentera at visseg øll ond hugsaðu soleiðis jamen so var støðan ein onnur men í hesum førinum so er prinsippið varðveitt at tað snýr seg um at syrgja fyri at vit náa floksovrin nakað fyrr enn hvat eg væntað vera tað eru líkasum tað undirliggjandiasperatiónin í hesum her uppskotinum nógv av tí eg bara smálutir nú hava vit til dømis sagt níggju milliónir tað kann gott vera fimm milliónir tað n gott vera fjúrtan milliónir pá ingi er at landsstýrið má onkursvegna taka egnan barm og syrgja fyri at veita ta bestu loysna fyri føroyingar og fyri tað føroyska samfelagið mann hevur so valt at tilslutta sær ti donsku loysnina tað er ikki neytúrvliga nakað galið í tí øh eg haldi sjálvur at tað er problem at føroya landsstýri ella føroya løgting ikki vil rinda fyri koppsetingarnar tað haldi eg eri okkara ábyrgd eg haldi ikki at tann danski skattagjaldarin skal rinda fyri føroyskar koppsetingar eg haldi eisini at tað er átaluvert í øllum førum at mann ikki royndi at finna út av um tað vóru aðrir mátar gera tingini uppá nú tá ið vit til dømis eru í tí serstøðu at vit ikki eru ein partur av u tak bretland til dømis teir eru ikki ein partur av eu teir hava koppsett væl fleiri per hundrað íbúgvar enn hvat danmark hevur og føroyar hevur eg veit at vit hava lyndi til at siga ja men vit hava faktiskt koppsett prosentmessaav meira enn danskari so vit skuldu bara vera nøgd tað haldi eg ein undarligur logikkur at samanbera seg við danmark bað tí at tað er tað við tratisionelt gera vit skuldu fyri tað fyrsta ikki samanber okkum við onnur lond vit skuldu samanbera okkum við hvussu gott vit gera tað og hvussu nógv betur vit kunnu gera tað tað hevði eg ynskt at landsstýrið vísti ein eitt annað framskykni sum vit ikki síggja í dag man eg komin til sattis við tí donsku loysnina um ann ger ikki meira enn at vera tolin og bíða og og gongdini eru bara paralell við tí donsku sjálvt um vit eru væl færri fólk og kunnu náa floksarin nógv fyrr um vit hava pensjónatelda ímyndið tykkum til dømis vistiheilsufrøðiliga starvsstovan í byrjaðin av koronakreptini segði jamen veitska vit mugu bara senda øll allar kanninkanningarnar til danmarkar og bíðað tvær vikur til vit fáa úrslitini og so kanna okkum tann vegin nei mann sá loysnir í at vit høvdu aðrir mátar at kanna uppá og plussliga høvdu vit flest kanningar para íbúgva bei olongsjátt globalt tí at mann sá nakrir møguleikar í tí støðuna vit vóru í vit hava eitt sjálvstøðugt apoteksverk vit hava eitt sjálvstøðugt heilsuverk vit hava sostatt heimild til at fara út keypa koppsetingarevni og distriboera tey ígjøgnum infrakervið undir heilsuverkinum so er hesin her afturvendandi spurningurin ókey nú vilja tit játta níggju milliónir til at keypa skantur men hvør vil lata tykkum skamtir at selja tað er ein spurningur sum eg ikki havi eit svar uppá eg havi á góðum grundum ikki kanalur til ovastu loysluna á fitsarbiontecck og novavaks og astrasenika og moderna og so framvegis men eg veit at landsstýrið saktans skal kann upprætta eitt samskifti við teimum tað er ikki fjarari enn at tetis ein føroysk fyritøka sum ger kanningar vegna landsstýrið gheilsuverki teir hava granskingarsamstørv við ficbontc til dømis og tað skuldi verið lagan manni at tætis kontaktaðir teir og søgdu vit vilja gjarna betala ein rætiliga góðan prís fyri at fáa eitt sindur fleiri skamtir hendan vegin tí at so kunnu vit fáa flokstórn í eg veiki aprílmánað maimánað tað er í tí ljósunum hetta her uppskotð skal síggjast at mann er eitt sindur framskygdur og ambitiøsur og og og og og kemur til tað eg kennir seg at mann kann gera tingini eitt lítið sindur betri enntey verða gjørd men eg haldi ofta hevur mann lyndi til at at hugsa nei men hetta er uttan fyri okkara hendur vit kunnu einki sjálvi størri kreftir er spæl hví reisar seg upp frá stólunum og heldur bara lata tingini ganga sína gongd tað haldi eg er ein ræðuliga forkert tilgongd til eina kreppustøðu vit eru øgiliga konfertabul við at í dag hava vit ta heldgú støðu at vit ikki hava ein tilburð í føroyum av koma við nítjan men eg haldi at vit hava lyndi til at taka tað fyri givið hvør skal siga at støðan er tann sama um ein mánaðin tað eru ongar garantiir fyri at støðan verður framhaldandi góð tí hon søguliga hevur verið góð tað kann versna tíggjufalda um ein mánað uttan at vit neytúrvuliga hava gjørt nakað forkert tað kann bara vera ein ov heldig hending sum ger tað tí haldi eg at mann má vera eitt sindur meira framskygdir og viðurkenna at vit skulu faktiskt hava eitt bereiðskap klárt til slíkar støður vit skulu duga at syrgja fyri at loysnin sum vit hava et tann besta fyri føroya fólk og gjarna betur enn hvat mann ger í danmark tað kann ikki altíð vera inndeks fyri um vit klára okkum væl illa illa vit mugu samanbera okkum við okkum sjálvur til eina hvørja tíð eg haldi at føroya landsstýri føroya løgting hevur evstu ábyrgd tá tað kemur til lívvernd og heilsu hjá føroya fólk og eg haldi at vit kunnu gott gera tað betur og um ikki annað at royna at gera tað betur tá tað snýr seg um at koppseta soeisær at vit fáa floksstjóðrin tí tað hevur enormar kostnaðir fyri samfelagið bæði mentala heilsu sosiala vælferð búskaparligan vøkstur at vit ikki hava flokstjóðrin og tað skulu vit nága so skjótt sum til ber tí at vit hava nógvar vinningar við at gera tað