Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-03-23
Topic: 2. viðgerð LM-064/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn (Víðkan av stýri, heimild at útvega lutaíbúðir, heimild at veita ráðgeving um alternativar byggihættir, økt lánsheimild til bústaðabygging, heimild at stovna partafelag o.a.)
ger so væltakk fyri harra formaður okur eru av tí greiði fatan at tað at hava takyvir høvdið er ein menniskjarættur og tí er bústaðarpolitikkurin øgiliga grundleggjandi í øllum sosialpolitikki og kann metast ájavnt við aðrar vælferðar tænastur tað verður sagt nokk so nógv í dag og millum annað at tað verður sagt flári fer at tað er ikki blivuð gjørt nakað við bústaðarmálið í áravís tað er ikki rætt men tað er tað er rætt tað at tað er ein so stórur tørvur á at fáa gjørt nakað at tað sum er gjørt hevur ikki rokkið til tann tørvin sum er men ein líknandi heimild sum hendan bleiv latin í í seinastu samgongu upp á tvey hudraðog hálvtrýss milliónir og eg meini at eg bleiv bygt eitt annað stað við ein einari íbúð um vikuna vistumann leggur altíð saman tekur lestraríbúð r annað við búðu eindir ei tað er ikki íbúður alt og so bleiv tað sett eisini tvey hundrað milliónir av til stovnar og tað bleiv gjørdur ein leiðifrádráttur og tað bleiv gjørd ein leið í lóg og tað bleiv eisini diskuterað nokk so nógv hetta her um skulu kommunurnar hava heimilgd at byggja og tað haldi gum at diskuterað fatisk eitt sindur enn og tað eru fleiri sum ynskja tað og hefta eisini nakrar kommunur sum ikki eru so samdar í tí og tað kundi kanska eisini verið nakað mann hugi eitt sindur víðari uppá nakað bleiv bygt men í mun til turvin so er tað statvekk al for nógv fólk sum hava bústaðar trupulleikar vissi okur framhaldandi vilja hava fólkavøkstur so er okur noydd til at fáa bygt fleiri íbúðir og vissi okur vilda hava búskaparvøkstur so hongur tað eisini saman tað fert tú ikki uttan fólkavøkstur og at fólk hava nakað at búgva í í tvey túsund og ellivu tá fóru okur í tjóðveldinum til væl upp á at okur skuldu vera fimmoghálvtrýss túsund fólk í føroyum og tá var tað tá var ólkafráflytingin kanska upp á tað ringasta og tá bleiv flent illa eftir okkum at mann kundi ikki vera rættsigdaður og tonkija tað at tað skuldi vera fimmoghálvtrýss túsund fólk í føroyum men nú eru okurtrýoghálvtrýss og tað gongur bara uppeftir og tað sigur mær so mikið sum tað at okur hava bara altíð verið framman fyri okra tíð at okur fáær altíð rættur síðsta enda men menn men so skjótt flytur tað seg tá hevði mann langar frágreiðingar um eyksutt føroyar hvønn mann skuldi gera men tað er so tí betur søga men nú okur eisini stórar trupulleikar tað er bara nakað annað støðan hjá fólki í dag som mangla bústað er ótrúliga trupul í nevndini hevur mann eisini viðgjørt tað og tað ur nokv sum tað verður víst á at tð er nógv sum kanska búgva nógv longri heima teyi tí ætlað tey búgva í kjallarum kanska inni hjá foreldrum tey kanska lána eina sofu frá onkrum tað er verður fokus á hetta her við familjur og serliga við sum hava børn at tey flyta ofta tað gongur út yvir trivnað skúla og dagstovn o kameradar og annað tí tú alla tíðina tú verður so rótleysur tað er eisini komið fram at tú hevr øgiliga dýra húsaleiðir at tú kann gott hava eina inntøku sum kanska er geva tær ein tíggju túsund krónur út um mánaðin men húsaleiðin er átta so sjálvt um tú hevur eina hampliga inntøku so so ger tann høga húsaleiðan tað at tú faktiskt livir í fátækt og so er tað eisini hetta her við at nakrar íbúðir eru vánaligar sum gera tað at fólk bluva lættar sjúk og sovíðari og okur hava eisini heimloysið í føroyum og so er spurningur um hetta uppskotið hjálpir upp á tað altso eg fái meg bara ikki atso nú havi geg roynt at vent og dreyga tí so gott sum eg nú kann og eg fái meg ikki at síggja at hetta her er loysnin og tað er út frá tí at tá ið tað verður ein treyt at tað skal byggja saman við øðrum so kann tað ikki blíva annað enn at leiðikostnaðurin fer upp og tann málbólkurin sum stendur í í tí truplastu bústaðarneyðini hevur ikki ráð at betala eina hægri leiði tú hvussur víst er tað at marknaðurin hevur ikki sjálvur klárað at loyst hendan her trupulleikan og tí má ta almenna hvørfall traðka til h og so hevur onkur sagt eisini tag hví taka okur seg undir við uppskotinum tí tey líkjast akkurát at tað er eingin munur á tí uppskotinum sum samgongan hevur tí broytingini og tí broytingini sum andstøðan hevur men tað er ein ein rættiliga grundleggjandi munur isu eg skal fyrst taka tað sum í felag tað er positivt á øll her inni vilja vilja veita bústøðun heimildina til fíggingina tað er tað eingin sum er ímótur men tað sum skilir partarnar av tað er tað atsamgonguumboðini ynskja tað at bústaðir skal framyvir bara kunna byggja saman við øðrum og har andstøðan hevur hildið tað at bústaðir skal kunna byggja soleiðis sum tað byggir í dag at tað ikki vera ein treyt og tað er út frá hesum her við inntøkuni og so hava okur eina aðra broyting sum er at okur ikki ynskja at hækka stýrið upp í fimm limir men at mann framhaldandi skula at tað framhaldandi skuldu vera tríggir so tað er faktiskt tað sum sum skilir partarnar og so hava okur heldur ikki dáma okur heldur ikki het her við at mann flytur útreiðslur av fíggjarlógini tí tað kann ikki blíva og vera uppgávan hjá bústøðum at byggja barnaheim og so er tað faktisk eitt sindur líkamikiðhaldi um tú eitur um tað eitur barnaheim ella barnabústovnar ella hvat t eitur tí at tað er ein stovnur sum hevur ein vanliga rakstur við sær og tað kann ikki saman líknast við tað at tú byggir búfelagsskapur har fólk betala leiði og og búgva faktiskt til leiði frá bústøðum vissi hetta verður verður leisturin so kann mann eisini siga at okur mangla eisini ein nýtt haibrigdi ella okur mangla eisini okkurt nýtt annað lat bara bústaðir orðna tað ja sjálvandi verður sagt tað fremsta bonki so tað verður nokk tað men har haldi eg tað er ein vesinligurmunur tað sum kann eisini gera tað at mann verður nervøs tað er hetta her við ati útlesi samstarvini og partafeløgini sum nú fara at blíva skipaði tað er at vistu tey fara falitt hvat hendi so hvør skal betala og hetta her í landskassanveghaldinum hava okur ikki brent okum av tí fyrr torir mann virkliga fara inn í tað aftur tað fara okur hvørfallát allarkraftigasta at mala frá ø okur kunnu ikki annað enn lata tíðina vísa hvat fer at henda eg ivist so ikki í at við hesum uppskotunum sum samgongan hevur so kemur húsalagan o hækka og tað kemur ikki at tæna anvanliga fólkinum h og so hava tað sjálvandi verið ein røða av viðmerkingum um hvussu desiperat og eg veit ikki hvat andstøðan ikki er hon hevur avmakt og hon kann ikki hon heur ikki set seg inn tingini og alt hetta her øll hesi vanligu tingini sum sum mann brúkar sum verður sagt at mann brúkar tað mann ikki hevur orð so tað má tað má væl tað tað er væl ofta soleiðis at tá mann sigur okkurt so skal mann hyggja eftir spegli so kanska mann eigur tað aftur sjálvur men men eg haldi ikki at eitt sovorður mál er tænt við at verða viðgjørt við enum sovnari aregansi