Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2020-09-15
Topic: 1. viðgerð LM-018/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn (Bústaðir fíggja bústaðarbygging uttanfyri størru býirnar)
ger bygging uttan fyri stóru býirnar tað vil siga har sum bankarnir halda seg aftur við at fíggja hetta uppskotið hevur verið uppi at venda fleiri ferð o nú var undanfarni røðari fyri fyri miðflokkin og og teir hava jú eisini havt hetta uppskotið frammi eg sigi tað sama hvørja ferð tá ið hetta er kemur upp at venda nú havi arbeit eitt sindur í banka og við kredittgeving ein so ræðuliga grundleggjandi megin regla tá ið tað kemur til lángeving hjá bankum er at tú mást ikki fíggja fólk út á sjógv og tað er ikki tað er ikki tá i bankarnir eru eru óndir ella ikki dáma bygdarfólk ella tað er tí at mann ikki vil at fólk skulu blíva tað sum á einum fínum orði eitur at vera tekniskt innsolventir tað er tað at tú hevur størri skuld enn tú eigur og tað er tað ið hendur visti tú fært lán til at byggja eini hús sum kostar tríggjar milliónir men hav eitt marknaðarvirði á tvær milliónir til dømis og sjálvandi er tað ótrúliga óheppið og eg skilji væl at hetta her uppskotið kemur fram men soleiðis sum eg skilji tjóðveldið so ætlar mann ikki at fólk ikki skuldu hefta fyri hetta lánið mann heftið fyri tað og tað vil siga at tá ið trygdin ikki strekkir til altso tað tað virðið sum liggur undir so heftir mann so stendur mann við skuld og ongum húsi altso nú kann eg nevna eitt dømi vit kunnu hava eitt par sum er væl fyri fíggjarliga tey ynskja sær at byggja eini hús sum kostar fýra milliónir eg veit ikki hvar tað skuldi verað á viðareiði ella onkustaðni og bankin sigur nei vit fíggja bara ja nú kenni eg sletti ikki tølini sum bankin arbeiðir við men til dømis sigur bankin at vit kunnu bara fíggja tvær eina hálva millión so fær mann til bústaðir og bústaðir nú er ta ikki akkurát tað mann sigur her man sigur upp til fýrs prosent men lat okkum siga bústaðir fíggjar hálva aðra millión hesi flyta inn og alt er luthari dill aftan á tvey ár nú gongur ta ikki so væl longur og tey skiljast húsini mugu seljast húsini verða seld fyri tvær og eina hálva millión tey hava skuld fyri fýra milliónir og so er tað at hesi fólkini sita eftir við einari skuld upp á hálva aðru millión at deila sjey hundrað og hálvtrýss túsund og ta skuldina hava tey sum útgangspunkt tá ið tey skulu víðari í lívinum og finna sær okkurt annað at búgva í hatta er tað sum vit við bankalóggávu hava forðað bankunum í at gera tí mann vil ikki hava at fólk skulu koma í hasa støðuna tað sum eg visi eg kann vera itt sindur grov so so sær tað út sum um at nú vilja vit frá almennari síðu sleppa at gera tað sum vit við lóg steðga bankunum í at gera er tað veruliga so eg fái ongantíð ordiliga svar upp á hetta sjálvandi hin leisturin er at mann sigur ja men gott nokk hanga fólkini ella gott nokk er tað fólkini sum taka hetta lánað men í tí løn í tí løtu ið ið tey velja at selja húsina jamen so er tað bústaðir sum hangur upp á láni vissi ikki mann fær selt tey fyri tað sum bústaðir hevur lángt fyri og og eg má fáa svar upp á tað frá uppskotsstillaranum áðrenn eg klári at fyrihalda meg til hettar uppskotið tað er heilt øgiliga grundleggjandi í mínari verð at fáa tað avklára so havi eg eisini hug at siga at tá ið mann sigur at bankar fíggja ikki húsabygd so passar tað jú ikki ein bankin fíggjar ikki eini nýggj hús sum kosta til dømis tríggjar ella fýra milliónir eitt stað har sum marknaðarvirði á einum nýggjum húsi er munandi lægri men tú kann í prinsippinum fáa fígging úr einum banka til eini gomul hús á bygd sum standa til sølu og nú veit eg gott at at tað er mann er í kapping sum ung familja við fólk sum keypa summarhús og alt møguligt á bygd men vist mann fer ígjøgnum sølulistarnir hjá húsameklaranum so eru altso nokk so nógv hús til sølu uttan fyri havnina sum tað fæst fígging til tað sum mann kann gera sum ung familja er at mann keypir eini gomul hús mann er har í nøkur ár betalir niður upp á skuldina kanska virðið á húsinum økist meðan tú býrt har tað er ikki sikkurt slettir ki sikkurt og slett ikki sikkurt eitur uttan fyri havnina men tað kann vera men tú fært betalt niður upp á húsina so sjálvt um tú selur aftur fyri sama prís so hevur tú samsýnivís goldið niður kanska hundrað tvey trý hundrað túsund sum ger at tú hevur tað mikið meira í eginfígging tá ið tú so vilt keypa tær ella kanska enntá byggja teir eini nýggj hús tað er ein leistur mann kann brúka og aftur eru vit her við at tað er ikki venduvíst tann einasti leisturin sum taðn fyrsta at byggja eini stór nýggj flott hús tað ber eisini til at flyta inn í eini gomul hús altso tit mugu mótsiga mær sum sum kenna til støðurnar uttan fyri havnina men men tað er avgjørt mín fatan at tað e ikki trupulleiki at fáa til dømis fígging til eini hús sum eru ja til dømis standa fleiri á tvøroyru í løtuni sum liggja millum eina og tvær milliónir vist tú annars hevur eina eina rímiliga inntøku so er mín pástandur at tú fært lán til eini sovornihús sum sagt hetta her við at fólk ikki skulu vera tekniskt insolvent er øgiliga grundleggjandi og og eg vóni at uppskotsstillarin kann geva mær svar hvørja ferð hetta her uppskotið kemur fram bæði frá tjóðveldinum men eisini frá miðflokkinum so er tað akkrasum hetta her vil mann lekki fyriat halda seg til og tað tað haldi eg at vit koma ikki uttanum at fyrihalda okkum til hetta og visti teg tað at mann ætlar at bústaðir skulu hanga upp á tað so er tað jú tað sama sum at kasionera fyri einum láni til bankan altso so kundi mann í prinsippinum akkurát sama gjørt tað tí tað er so heilt sikkurt at visti tú hevði kausjón fyri eina millión so hevði tú eisini fingið eina fígging til at bygta eini nýggj hús uttan fyri havnina tað er hetta her við trygdina og andsøgnina ímillum útviðarnarvirði ág einum nýggjum húsi um marknaðarvirði og tað er ótrúliga synnarligt at at tað skal vera støðan og tað er høvuðsforingin fyri at bankarnir ikki vilja fíggja uttan fyri miðstaðarøkið takk fyri takk fyri so hava vit viðmerking tað er edvar