Henrik Old (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2020-09-15
Topic: 1. viðgerð LM-020/2020  Uppskot til samtyktar um tilráðingar frá Útnorðurráðnum í 2019
so er hetta tilráðið fer útnorðráðni o havi eg ikki skrivað undir tí eg var burturstaddir handan dagin øh meni sjálvandi kenni eg til tað sum her verður sagt og sum brandi sandoya varð inni á so eru tað tær tvær tilráðingar umframt tað í ti dagliga sigu eg nakað um hvat e fyrr fersli tí dagliga og og longur niðuri í hesum her so kann mann finn útav hvat ið útnóðaráðið tekst við uttan um tað dagliga altso uttanlands mkn siga tað so og tað verksemið veksur haldi eg meira og meir og kanska onkur kann halda at tað vaksur í so nógv tað skal eg ikki akkurát vera tann sum sum skal avgera meni lat tað vera tað er kanska betr at hava meira lagi enn at hava í minna lagi tá ð tað kemur til ta fyrru tilráringina so er tað sum eisini verður sagt at at mann skal bera so í bandi at okra yngri fólk sleppa at ferðast ímillum londini upp á ein rímiligan máta okur vita tað at tað er øgiliga dýrt her í útnorðri og serliga longur vesturmakemur ikki at tala mótil grønlands so kostar tað eina formuðu at flyta seg millum londini millum eisini inni í landinum okur seinasta okur vóru her yviri so troðsjúkur ein sum var farin úr nukk og norðurenda á grønlandi til at fylgja foreldurella fylgja pápa sín til gravar hann og konan og teir komu til bakaraftir og tað kostaði nøkurogtretivu a teir fýraogtretivu fimmogtretivu túsund har á leið inni í landinum so tað kundu man frá føroyum a hav flogið alla verðina runt og meir enn ein tú so tað er ein eg normur munur á viðurskiftini hjá okum inni í landinum og so kann mann fyrr stilla tæ hvussu teirrasa ng ungdómur skal kunna ferðast ímillum til ítróttartiltøk tá ið tað kostar so nógv eg sat og síðuna einar dami frá lukku norðureftir hon fór til hálvsuns borg í viku til til mommu sína og tað kostaði eini seks túsund frá fríggjadag og til sunnu kvøld og tað er eitt stutt strekki til tað so onkur ikki saman líknað tað við við prísinum á teistanum ella at smyrliga fara til til havnara fótbóltsskamp ella hondbótskamp so hjá teimin at hetta komi øgiliga væl við viss mann hugsaði um at tey skuldu komið víðari um eg havi havt ein tanka um øgiliga nógv ár altíð roynt at tosa fyri at okra yngri fólk sleppa til at taka lut í ítrótti hjá íslandi og grønlandi tað besta mátin mann kemur at kenna hvønn annan upp á ikki minst at duga at skilja ella duga eitt sindur tað er at arbeiða saman við fólki men tað tann møguleikan er kanska ikki líka góður sum ter vóru tá ið okur vóru yngri at mann arbeiðir saman so lærur mann eitt mál øh og har sum eg eri uppvoksin har visi mann tekur vestan fyri gjógvara so vórðu tað gott tjúgu hús og úr teimum húsuni vóru sjey átta hvar maðurin og konan vóru í íslandi í tríggjar mánaðir og eini fimm hús hvar bara maðurin var eg haldi trettan hús av tveyogtjúgu vórreantin bæði illa annað í íslandi í tríggjar mánaðir teir menninir dugdu flótandi ísland teir skiltu alt á íslendskum og tað heila sum er og nú er ikki eftir menniskja sum dugir eitt íslandsktór av av tí sum eru tann fólkurin sum eru í tjúgu áraldri og kanska tretivu ár alduri so tað er eitt svart afturstig tað er øgiliga stórur munur á nú hvar fólk eru verri fyrri tá i mú kemur til mál í í teimum útnorðurlondunum nú nú snakka okur ikki um danskt og noret og annað tí har er betri øh so tað hevði verið ynskiligt at mann pá einlanna máta kundi fingið meira samstarv nú nú eri egt sindur av av ítróttarligum titøkum og og um skúlum og annað enn hevur so ikki grønlendarar íslendaraverði men men onnur staðin fyri so kanska tá hann kemur tann dagin tá ið í nøkur av teimum hava vera eg haldi at tað var fantastiska stuttligt t okur hava vitað v tað at okra forfedrar líka so sikkur sum sólin kemur upp á upp á himmalin um um várið so er líka sikkur ag og vóru tag at føroyingar fóru vestur eftir báði til íslands og serliga til grønlandis og komu tá í samband við tey fólkini lokali summankan rópa tey fyri eg helt at tað var fantastiska stuttigt tá eg var sekstan ár e kom at standaðu síðuna eftir grønlendara okur vóru nøkur tað javngamlir okur hevði eitt sort fornoyðise í at gera fortræð til teir sum okur hildu vóru gamlir seks áttaogfjøruti ára gamlir menn sum stóðu í snelluna og og og royna at gera teimum eitt sindur av av forskeljum hundalívur tað lærur mann øgiliga nógv av og mann kanska er tað ikkitað bestu orðini mann lærur men líkamikið tað mann lærtir sookk gott sumt at eg vera ikki kanska tað besta men men tá ið tað so kemur til tað næsta so er hetta hawits milyøkris og tað er at skaffa fólkið góða vørur matvørur og halda altso resursurnar í havinum at mann heldur skirlatíð okur vita tað at runt um í verðini so verður tað drivið øgiliga hart upp á ymisk fiskasløg okur sóvuru onkurstaðnir at at ná eg hon ikki ætt um tað vórðu hundrað kinesarar sum vóru farnir út í okkumt okkumt frí øki at royna púra hemlisleyst og vilt tað fiskaði bara hemlisleyst og tað er tað sum mann mann líkasum sær her at tað gongur ógvusligari á og skip er at bygd at fara út á verisøguni til at at fiska og nú mann komi har til at mann i kanska í serliga suðurpólinum at mann fiskar tað sum fiskurin skal eta og livir av afto reyðaavtar fleiri hundrað nógv hundrað túsund tóns milliónir av tonsin og okur eru komin ir har til at okur eisini hava givið loyvi í okkara landi at fiska tann fiskin sum fiskurin livir av og tað sum eg haldi er tann mest fantastiska av øllum tað er tað at løgtingið í føroyum hevur ikki havt møguleika at siga ja ella nei til at føroyingar fara at fiska tað sum fiskurin livir av løgtingið hevur ikki havt ein minutt til at diskutera okur diskutera eitt ótal av ymiskum tingum men ikki eitt minutt upp á eitt so prinsipielt mál sum tað at fiska tann fiskiin sum fiskurin livir av tað er altso visti mann hugsar um hetta her at at at mann fiskarvið skili í soleiðis at mest møguligt kann fáast burturúr havinum so virkar tað her eitt sindur løgið at nú havi eg eisini útnorðsravnum yvir fyri yvir fyri norðørlonnum sum havi verið har at eg haldi tað er nokk so langt úti at mann beginnur uppá tílíkt uttan at at parlamentið heni landið hevur møguleika at siga taðað undi men tað at mann fer út um visti vistimann hugsar um alt tað plastikk sum eru í havinum sum sum okur hava eftir hondini sett nú so er tað ein dropi í havinum tað sum okur koyra sjógv visti tú visti tú hugsar um tey londini í í suðureystanfyri suðureysturi so er tað ófatiligt ting altso okur sóu í eini sjónvarpssending at hvat var tað indonesiin ein floti har har fóru tað roknaði tað at við tað fóru túsund tóns av plastikki um dagin úti av um dagin altso milliónir av fólki búðu framvið og tey hevði bara ein ting at koyra á skrelliu og tað var í endan vælsignaða flotin sum var og har vóru heilar oyggjar av plastikk fløskum sum fóru út til havs um dagin so hevði mann kunnað gripið til og roynt hjálpt teimum fólkunum so tær báðar fløskurnar sum fóru í havið hjá okum her um árið tær hevði g verið ein dropi í havinum ímóti tær milliónir av av skrambli sum ferðasók hjá hjá teimum fólkum og tað ein partur av tí kemur t henda við eitt tíverri ma ma siga tað náh men tað var so eitt sindur av h sbmerknig til hetta her við havits milliøpri iksi men eg haldi at at at at tað kann visi mann skal tala gott fyri teg so kann tað vera tað at so kann tað vera tað at at hetta seti fokus á bæði hetta øøkið her sjokum og grønland og ísland at her býru fólk sum fyrri trekkir at havið er statvekk tað plássið sum okur kula fáa ein stóran part av okra føði úr og ikki minst nú ið ið okur fáa øgiliga nógvar ákoyringar um at okur veiða hval og og og og oog grønlandar kobba og annað at okur hava møguleikar at koma út um í verðini og vísa á at hetta er altso fyri tað fyrsta bóði burðardygt og eftir góður matur ikki minst her er virkisemisætlan hana nevndi eg í áðni at bjarna vig har er oðiliga stórt virksemi kanska onkuntíð haldi eg ígi so stórt limagjaldið tað er so ein partur tað tað tað fylgir statvekk sami sami rammen sum tú hevur gjørt frammanundan einein til íslands og og eitt fjórðing til til til grønland og og og føroyar og tað tann tann játtanin hon er nøkulunda ho finkar eitt sindur uppeftir men øgiliga lítið haldi eg í ár hevur tað verið í lítið virksemi pá grund av korona problemog okur hav okra útnorðahøvuðsfundir er útsettur fyribils um ann um hann blívur í heila takið tað er tann stórur spurningur um okur hava hilgduð nakrar fundir á netinum og tað haldi eg virkar øgiliga væl altso okur hevði ein fund nú kortsiðhan ein ein fínan fun báði íslandi ogrønlandi eg helt tat tað var fantastiska upplivilsið at í køkingi há cæruvági og snakkað við tveir grønlendarar yvir grønlandi eg segði við tey at fyri skjótt trýss árum síðani so fór eg hana frá fyri at treffa ein grønlendaga fyri fyrstu ferð nú kundi egi sita køkini og síggja tveir grønlendaar so so nógvir okra vbroytt bara í mínari tíð jhetta var tað takk fyritað er ein viðmerking brandur sandoy ger so væl