Hervør Pálsdóttir (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-10-21
Topic: 1. viðgerð LM-017/2021  Uppskot til  Ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Lov for Færøerne om fuldbyrdelse af straf m.v.
jahervur polstóttir ger so væl takk fyri harra formaður ja til viðgerðar er eitt ríkislógartilmæli um at seta í gildi lóg forferðini um fullbrilsi austraffmed vitrø við hesum uppskotinum so kunnu fongsasdressing bøtir tingardómar samfelagstænasta og forvaring fremjast lógin ásetir rættindi og skyldir hjá fangum ásetir brúka eina diesponessng er eisini ásetingarmurin rætt til arbeiði útbúgving talsfólk royndarleyslating og so framvegis hetta er eini umfatandi lóg við nógvum lógarteksti og fleiri paragraffum hevur eisini nógvar heimildir givnar til jústitsministarin og eg haldi eisini at tað eru nok so prekað av at tað r ein donsk lóð sum ikki er tillagar so væl til føroysk viðurskiftir eg haldi ofta at tá vit fáa eit slík uppskot so hevði tað altíð verið gott at fingið eina ella hvussu æt framsøgufólkini ella nevndirnir nevndarlimurir í nevndini skusum skulu viðgera uppskotið høvdu fingið eina gjøgnumgongd tí hetta er eitt øki sum ikki hevur verið so væl viðgjørt í løgtinginum mila annað tí við tíverri ikki hava ábyrgd av hesum málsøkinum so tað haldi eg veri gott sel sum at fær tryggja eina so góða viðgerð sum møguligt um nøkur so álvarslig mál eftir eitt øki ið snýr seg um sárbaborgarar ta eru um fólk íð bróta lógina og verða dømd í paragrafeinogtjúgu og tveyogtjúgu verður ásett hvar ið avsovningin skal fara fram í paragraf einogtjúgu verður ávíst at fongsilsressing til og við hálvt annað ár verður framd í arestini í føroyum soleiðis sum tað er í dag og at fongsulsrevsing longri enn tað verður framd í fongsli niðri ella í a rest niðri í eg haldi aer tað eit idur áhugavert á at at hyggja eftir at tað er ein ein undantaksregla til avsunningina í føroyum at mann kann fremja nei niðri við se ymisk ting spæla inn harvirð tað millum annað sagt at at tað kan vera in liðugr í innsatsinum hjá kriminalforsorgini móti radikalisering og ekstremismu sum kann gera at mann kann sita dómi niðri heldur enn í føroyum og har trúgvi eg altso ikki at fangar í føroyum eru í størri vanda fyri radikalisering og ekstremismu i enn visti at sita niðri í hoyringskrivinum hjá fróðskaparseti føroya vísa tey á ati danskir myndugleikar eisini samstarv við føroyskar myndugleikar vilja dagføra tey økini sum handlir og føroyar sum eru undir donskum ræði bil annað hesa lógina og tað haldi eit sindur áhugavert fróðskapar vísir eisini á at ein av orsøkunum til at vit til dømis senda fangar niður at avsovnað er tí vit ikki hava umstøðurnar í føroyum til at lata tey avsovna í føroyum og tað er tí vit ikki hava itt ordilig fongsul ogtað er nokk so áhugavert at doynt danskir myndugleikar gjarna vilja dagføra lágarpartin av tí sum teir ikki hava ordiliga verið ilati fullføra men ikki teir fysisku karmarnir danmark hevur forsønt sína uppgávu á teimum økjunum í føroyum teir hava ábyrgd av í føroyum hava vit ikki eitt ordiligt fongsil vit hava a restina í mjørkadali sum virkar sum bæði fongsil og á rest og vit vita at umstøðurnar og tilboðini til føroyskar fangar ikki eru nøktandi tað hevur tí týdning at vit fáa eitt nýtt fongsil í hósgass til tað sum tað skal hýsa og sum skapar nøktandi karmar til okkara fangar tí endamálið má vera at vit fáa fólk út aftur úr fongslunum í betri standi enn tá tey fóru inn so eis at tey koma út sum góður samfelagsborgarar tað er í áhuganum hjá fangunum og tað er ikki størsta áhuga hjá okkum sum samfelag í løtuni og við hesari hesum uppskotinum so klára vit ikki at halda tey prinsippini sum mann snakkar um tá mann snakkar um fongsilsdómar nærheimsprinsippi og prinsippi um at mann ikki skal sita undir strangari ri skimi enn dómurin sigur tí senda vit fangar av landinum so verður prinprinsippið brotið og sita fangarnir sum fulla dóma í føroyum so sita teir undir strangari skimi enn teir áttu og tað er ikki nøktandi vit eisini havt trupulleikar við lýsing fyri føroyskar fangar niðri tí ati føroyskir fangar ú danmark hava ikki samband við føroysku kriminalforsorgina meðan teir avsonna og tí uppstanda trupulleikar tá ið útslýsingin skal fara fram og tað er eitt ein trupulleiki sum vit mugu fáa loyst soleiðis at tá ið føroyskir fangar niðri koma út ofta úr einum rættiliga harðum ella hørðum fongsli so fáa teir ikki tí hjálpina teir at tørva tí at kriminaforsørgin í føroyum kann ikki hava samband við tær meðan teir sita niðri í paragraff sjeyogtrýss og áttaogtrýss har verða ásetingar gjørdar um plinerstraff og revsirúm ella strafsellur niðri eru tølini fyri nýtslu av revsirúmi eksplodera og tað haldi í danmark er eingin fyrimynd fyri okkum tá tað kemur til fongsulsviðurskiftir niðri kast su verða koyrdur í revsirúm eina esilutión fyri royking fyri ljótan málburð fyri at rætta longutong og so víðari vit vita hvat esolutión ger við menniskju og vit eiga absolutt mestan mun at fara frá at brúka isilering sum straff og at ikki brúka tað til straf sum straff fyri so lítil ting sum at banna ella at roykja ella at rætta longutong tað er so ræla nógv ímóti tí sum eg haldi og hvussu her er gagnligt og best við enum fongsli vit skulu ikki brúka tað sum at straffa fólk óat gera tey verri fyri tí vit vilja hava tey út í betri korun í hesum uppskotunum verðurtað eisini sagt at at seitt straffseðlig tíðarskeið kann í mesta lagi vera fýra vikur tað haldi eg ljóðar øgiliga leingi tí er sjálvandi fyri ymisk ting eg haldi ikki man veðar koydir í fýra vikur fyri at banna ella brúka ljóta málburð men fýra vikur er øgiliga leingi at sita í esilering fyri fyri ein ella annan straff so eg haldi vit eiga at missa muna at at finna loysninr upp á at fara frá tí annisi vísir eisini á at mann kann klaga fangarkkum klaga um tæir verða koyrdir straffsellu tað er gott at fangarnir kunnu klaga á ter t hava rætt til tað men eg vísir amnisi eisini á hvussu støðan sum faktiskt er um tú verður koyrdir í eina straffsellu ímeðan klaman verður viðgjørd hvat hvat er so realitetinum tað rætturin hjá einum fanga harra formaður tjóðveldi heldur sjálvandi at vit skulu yvirtaka fongsulsviðurskiftir og kimunalt forsorg tað gleðir meg at hoyra at tingbókaformaðurur fólkafloksins eisini brúkti øvi til at nevna tað ví sundar talið í dag vit eiga at betra um umstøðurnar í føroyum eitt fongsul er neyðugt og vit mugu hava umstøður ið hósgási til føroysk viðurskiftir og fangarnir sum sita her vit eisini brúk fyri at betra um tilboðini tilfangarnr í føroyum og at betra um umstøðurnar fyri fangar sum mugu niður at sita dóm vit mugu fáa hava møguleika at fáa hava samband við teir føroyska kamnalforsekirnir við samband við teir meðan teir sita niðri soeiskar tey fáa tí bestu útúsingina tá dómur erer dómurin ersitin tí eftir okkara borgarar sum skulu t koma út aftur og vit eiga ikki at liva við at og góðtaka hesi viðurskiftini vit eiga at taka okkunaav okkara borgarum eisini teir ið hava verið í ella hava brotið lógina tað verður sagt í viðmerkingum at endamálið millum annað er við uppskotunum er fyrst og fremst at hetta er eitt so innfrívandi rættarøki at rættarliga reglubindingin av økinum eigur at verða gjørd við lóg og og ikki í størstan mun við fyrisitaðum reglum tað eri eg samd í at vit hava brúk fyri at regulera øki men eg haldi atað er harmligt at tá mann nú endiliga ferðaregulera øki við lóg at so er uppskotið ikki ordiliga gjørt við føroyskum fortreytum men heldur ein lítil tillaging av donsku lógini hetta uppskotið tað fer verður beint í rættarnevndina har hevur tjóðveldið tvey umboð og vit fara sjálvandi at gera alt hvat vit kunnu fyri at hetta álvarsama uppskotið verður viðgjørt væl tað hevur týdning at vit viðgera ásetingarnar væl at vit fara ígjøgnum ásetingarnar um hvørjar vit halda eru nøktandi um vit kunnu broyta onkrar mill annað haldi eg at ásetingarnar um straffsellurnar mugu broytast har eru eg hali ti brota á mannarættindi at koyra fólk í esolatión og serliga fyri so smáting vit eiga í so stóran mun sum vit kunnu at fara frá straffsellum so ja vit fara atger t geraa eina góða