Dennis Holm (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2023-03-28
Topic: 1. viðgerð LM-075/2022  Uppskot til Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um sjófeingi (Sjófeingislógin) (Leingja gildistíðina á rættindum)
jatakk fyri frú forkina ja til viðgerðar er hett uppskotið um broyting í í sjófeingislóguni leingi hann av gildistíðinduna av á rættindum og visu oku fara eit sidur aftur í tí so síðan lógin um vinnulgan fiskiskap komu í gildi í fýraoghálvfems so hava reglurnar um gildistíð hjá veiðiloyvinum og rættindum til fiskjidagar og til egnar kvotur verið rættiliga ymiskar og verðið skiftandi okur hava havt tíðarskeiðið har sum tað havi verið áramál á veiðlegum okur hava eisini havt tíðarskeið har umtað hevur tikið heilt burtur tá fistiskipanin varð ett í verk í nítjan hudrað seksoghálvfems tá varð ásett at rættindi rættirin til fiskidagar og egnar kvotur varð givin fyri fimm ár men árið eftir varð tað so broytt sjeyoghálvfems til tíggjuár og í áttaoghálvfems komu so hesi her rullandi loyvini sum sum okur hava umrudtðso nógv tey seinastu tíggju árun í øllum førum og so í tvey túsund og sjey verður hendan her ullandi skipanin sett í gildi og tað søguna kenna okur í øll tað politiska tann politisku egvei kum her kallað fyri ruðuleikin sum var tá og og tankin var onkursvegna at mann skuldi fáa gjørt eina broyting sum skuldi koma í gildi í tvey túsund og átjan tí at lógin var í uppsøgd við tíggjuára gildi og tá var jú eisini beinleiðis staðfest at einki veiðilívi hevur gildi longri enn til fyrsta januar tey tund og átjan og at loyvistíðarskeið aftan á tað skuldi vera fimm ár so okur hava havt ymisk áramál inni men tær ásetingarnar sum hann tosaði um skuldu vera galdandi fyrsta januar tey túund og átjan tet komu eg ongantíð ella fingu ongantíð naran týdning sum beinur johannesen var ini á so varð ein lóg samtykt stuttorðskifti í tvey túsund og átjan sum avloysti lógin u vinnuligan fiskiskap tann lógin sum var um fyrisiting av sjálfeingi og tann lógin var eitt heilt annað slag av lógu enn tað sum ug høvdu havt árum og tað kenna tay flestu sum eru her inni eisini tað var ein lóg sumein táttur í lógini var at at mann bjóðaði ein part av tilfeingini út á almennu uppboðssølu og og tá fekk mann so eisini gildistíðarrættindunum sum vórðu rættir ymisk sumt var eitt fisgjár sum fær trý fisgjár sum fór átta fiskugjár og tey rættindi sum ikki vórðu boðin út á uppsølu tey vórðu hava gildis síni átta ár tann lógin varð so aftur broytt í tvey túsn og nítjan við lógini um sjófeingi og varð gildistíðina á veiðiløgunum tá broyttini tólv ár og í lógini er ásett at landsstýrismaðurin kann á hvørjum ár leggja upskoti fyri løgtingið um at gildistíðin á rættindnum kann leingjast í einum ár og og vendu okur so tá aftur til eitt slag av av einum rullandi útlandi loyvi frú forkvinna eg haldi at at øll í hesum høga løgtingi eru samd um at vinnan skal hava tryggar karmar skal hava støðugviðurskifti at virka undir og at vinnan skal vita hvat er væntí komandi árini bæði orsakað av spurninginum um forsiðiligheit fyri framtíðar virksemi og orsaka í mun til fíggingarmøguleikar tað er ikki ókent at eg eri grundleggjandi haldi at rullandi loyvi er ein skeiv skipan eg haldi ikki tað skal vera ein autematikkur í skipanini har sum okur bara rulla tøkur loyvir framman fyri ykum uttan at fyrihalda okkum til hvat eg fyri skipan nøkur hava ið eg helli sjálvur til eina skipan sum alivinnan hevur har loyvini er í ett fasta áramál og tá áramálið við at ganga út so verður ein viðgerð í tráð við krøvini í lógini og hevur mann livað upp til at ásettu krøvini so kunnu loyvini endurnýggjast ti soleiðis nar alilogin fungerar hetta er ein kend skipan sum alilógin hevr virkað undir og sum lg alivinnan hevur vaksið undir øll hesi árini og ikki minst so ger alivinnan undir hesari skipanini hvørt ár íløgur fyri í hundrað miljónum kassanum tá allógin varð løgd fyri tingi í tvey túund og átta so var tað við jóhandal sum landsstýrismanni og í samgonguni sótu sambandsflokri fókaflokkurum g javnaðarflokkurin og vistimann lesur í viðmerkingum til lógina so er tað eisini eitt kjak tá um um loyvistíðina um longdina á loyvinum har mann diskuterar um loyvini skulu vera tíðarvmarkaðir ella sum tað skalt vera óendaliga meir elna minni men í viðgerðini so verður mann verður mann kemur ásamd um at at tað er ikki rætt hava eina eina óendaliga gildistíð at tað r rætt at hava eina gildistíð sum ikki er longri enn tólv ár og at mann so gevur landsstýrismanninm heimild til at endurnýggja loyvini eftir tálv ár og í viðmerkingunum til uppskotið verðurmillum annað nevnt at við tólv ára fystum loyvum hevur hevur mann tikið atlit til áðurmálinði í forelsiðiliheit og fíggingarmøguleikum hjá vinnuni sum mann hevur longu havt hesa diskussiónina eina ferði nar um áramálið og fyrst loyvur og eg haldi at tann diskussiónin er relevant at taka aftur og sum kali oholm johannesen var inni á so haldi eg at eisini hetta ert gott høvi til at taka skipan upp til viðgerðar eg kann at nevna endað nevna sum eisini heveri inni á at í ráðnum eru fyrireikingar farin í gongd á hasum málunum soleiðis at tað kann fara í eina politiska viðgerð seinni ím summar og og hvør veit um tan politiska viðgerðin ikki verða ein breiðr politisk viðgerð nakar viðmerkingum sum hava verið frá røðarum sum hava verið uppi millum annað beinir johannesen nevndi hetta her við at at tað krevur nógva orku at vinnuni og av tí má mann hava tryggar karmar tað eri eg samdur í man eiga tryggar karmar tað krevur nógva orku í fíggjarliga at vera í øllum vinnum í føroyum ikki bara vera í fiskivinnuni og tað er galdandi fyri allar vinnur í føroyum at mann hevur at mann hevur tørv á at gera íløgur alla tíðina og og uttan at hava uttan at hava eina rullandi skipan við við við tólvárloyvim framan fyri særtakk fyri frú forkvina