Jørgen Niclasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2021-02-23
Topic: 1. viðgerð LM-084/2020  Uppskot til Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um toll (Atgongd til ferðafólkalistar, tillaging til verandi mannagongdir, bygnaðin á TAKS og umsiting av tolløkinum, reglur um innheinting og panting, laga tollsatsir til handilssáttmálan millum Føroyar og ES o.a.)
ger so væl harra formaður h eg fari at takka framsøgufólkunum fyri positivar og konstruktivar røður onkur fór rættiliga langt aftur í tíðina tað skal eg eg skal ikki fara so langt men í sekstan hundrað og nítjan varð ein bygningur bygdur í tinganesi leiðubúðin tá varð hann brúktur til athar máttu allir føroyingar møta upp at rinda leiðu til kong hog nú fýra hundrað ár seinni í tvey túsund og nítjan eg bíst mær høvi at flyta inn í heinda sama bygning sum fíggjarmálaráðharri í fíggjarmálaráðnum í leiðubúðini krevja vit ikki toll og skatt tað hava vit onnur til at gera men vit eru har ansað eftir atað er so rímiligt sum møguligt hatta er forrestin elsti bygningur í havn sum enn er í nýtslu tá eg komið út har er tað altíð spennandi og eg havi so ofta her á tingi fortalt hvussu ið ið rokningarnar raplaðu út úr skápinum frá undanfarnu samgongu og tær vóru ikki so fáar og ikki serliga lítlar men eisini raplaðu lógaruppskot hetta lógaruppskotið er rættiliga drúgt øh og tað hoyrir við til hesa søguna at tað er verið arbeitt í rúma tíð við hesum her broytingunum í tolllógini h og tað hevur verið føldigari áðrenn øhog tað var eisini fleiri ting sum vóru nógv øðrvísi og tað uppskotið valdu í undanfarna landsstýriskvinnu fíggjarmálanum at senda út til hoyringar og nú bleiv spurt her at tað vóru so fá sum vóru negativ í hoyring næstan eingin svaraði men tá kom altso ein rúgva av hoyringsskrivum inn og tað var ikki við míkindum tað var kritiserað uppeftir og niður eftir og tvørturum hog eg komi so har og fái at vita um at tar her og og á embædisverki seti seg so við hoyringsskrivunum og rætta til alt tað tey mettu vera rímiligt og vit viðgjørdu tað so víðari og og hugdu eftir hvussu kunnu vit best fáa hetta her uppskotið gjørt so tað fær so breiðu undirtøku sum møguligt og tað endaði so við einum uppskoti sum so fór út til hoyringar aðru ferð og tá er tað teg bara dátueftirlitið sum kemur við hoyringsskrivið hinir partarnir hava ikki tær stóru viðmerkingarnar til tað tá men sum fleiri av veru inni á við hesum her so fær mann atgongd til ferðafólkalistar og aksel johannesen spurdi um hann bara fekk atgongd til navn nú er ásett her at landsstýrismaðurin í kunngerð ásetti hvat mann skal fáa atgongd til taks ynskir at fáa eina rúgvu av upplýsingum sum eitt flutningsfelag slekki hevur tað sum eg kundi hugsað mær tað er at mann fær atgongd til teir upplýsingar sum flutningsfelagið hevur og og tað verður seg sjálvandi hvørjir persónarnir eru hvørjum man ferðast saman við hvaðan ein er komin hvørjum ein hvør hevur goldið ferðaseðilin og so so framvegis og tað er tí at tann vitanin er so viktig altso mann plagar at siga at fyrireiking er hálvt arbeiði og tað at eftirlitið hjá okkum tollarin hevur møguleika til at hyggja hesi tingini ígjøgnum og fyrireika sín arbeiðsdag áðrenn móttøkuna av av flogfarinum skipinum tað er sera umráðandi at fáa ta fyrireikingararbeiði gjørt soleiðis at mann fær málrætta sítt eftirlit og og tað er jú alment kent at tað eru bakmenn at tað eru løgreglan plagar at siga fólk sum vit kenna inn á nærkuøki so so so onkursvegna so fær mann núat nógvir tosa um radarar altso so er hetta her kanska ein ein góður radari men vit skulu ikki halda at hetta uppskotið klárar at steðga hesum við stoffum narku inn í føroyar tá ið eg tosi við serkøn so siga tey at ja vit skulu royna at hava eitt gott eftirlit men eftirlitið blívu ongantíð betur enn tað at so leingitaðer eftirspurningur inni í landinum so skulu skal hetta nokk onkursvegna finna vegin inn og tí er tað tey serkønu mæla til at skal mann seta rættiliga nógv inn so er tað tí fyribyrgjandi at fáa eftirspurningin at minka men eftirlitið skulu vit sanniliga eisini hava og tá eg oyri eisin frá serkønum at tað kanska ikki tað mesta sum kemur við ferðafólkum mann metir at tað mesta kemur annan veg in við farmi við øðrum skipum og so framvegis og og á tí síðuni hava vit eisini hava hevur tollvaldið eisini atgongd til allar listar áðrenn vøran kemur og tavilsiga kann gera fyrireikingararbeiði fyrireiking er hálvt arbeiði hog spurningurin er hvat meira kann mann gera har jú her er so ein áseting afturat og tað er tað eitt skip sum kemur í í føroyskt farvatn ja nær kann tollararnir krevja tað til lands og fáa eftirhugt tað sum neyðugt er at eftirritja so hetta uppskotið er absolutt ei v rætta vegin hetta loysir ikki allan trupulleikan men hetta ger tað munandi betur at málrætta eftirlitið tað eru sum sagt aðrar broytingar í hesum uppskotinum eitt er hett her við seyðakjøti frá es í bretlandi sum er ein avleiðingar einar í avtalu sum uttanríkisráðið hevur gjørt við es í bretland og tað er við at ælifóður skal kunna sleppa inn á es og bretska marknaðin og tað hevur nakað við gluten at gera sum var ein forðing sum var inni og so hevur mann gjørt tað avtaluna at okkara ali fór faratgongd og afturfyri loyvir mann so at byrja við fjøruti tonsum av seyðakjøti úr hesum londum og tað so um seinni hækkar upp til fýrs tons um árið men til sammetingar fáa vit tjúgu túsund tons av ævi fór eg inn so so íí nøgdum er er okkara nøgd hin vegin størri men tað er ikki sama vøru tað er ikki sama marknaður hví ger mann hetta ja eg havi ikki r við til at gjørt hesa avtaluna men hetta her útlendska seyðakjøtið tað skal rinda meirviðsgjald tað sleppa tey ikki undan meðan tað føroysku bøndurnir sum selja fáa stóran part av meirvirksgjaldinum aftur so mann kann siga vit inni í landinum gera ein munandí onnur broyting sum er gjørder at áðrenn í sambandi við tolling hevur mann bara tosað um flutningsfelag nú flytur mann tað yvir til at verða flutningsfelag ella speditørfirma tí spdrspditorfirmøini og yvirtaka jú part av at taka sær av tingum fyri fólk so tí vil mann hava hetta inn men eisini á á tí økinum tá mann skal vita hvørjar vørurer koma so er í hesari lógini ásett at mann kann krevja upplýsingarnar elektroniskt og tað hevur týdning fyri at kunna arbeiða tær áðrenn so er tað hetta við pengum at hetta her við at ganga fara av landinum við fullum lummum av pengum tað sigur hetta uppskotið at tað krevur eitt svar og í hesum uppskotinum sigur mann so at hevur onkur yvir tíggju túsund evrur uppi á sær so kann tollvaldið krevja upplýsingar um hvar hete komu frá og hvar skal tað til og so víðari so víðari fáa tað skrásið mann skal jú fráboða tað eisini sambært lógini hevur mann meira enn tað so skal mann fráboða tað áðrenn og so kann mann krevja eina frágreiðing av tí tíðin gongur skjótt men sum sagt grundin til at ikki er so nógv at tað ikki eru eina røð av hoyringsskrivum tað er tí hetta uppskotið var øðrvísi og bleiv sent út og tá kom ein rúgva av hoyringsskrivum inn um mann hevur tillegga uppskotið til tey hoyringhtíðin gongur skjótt harra formaður men men potareneratigvu eftirlýsti eg at fáa einfaldari skipanir bæði innan fyri toll og skatt og og og har má eg so bara siga at innan fyri tolling so blívur tað einfaldari visti eydnast okkum at fáa fríhandilsavtalur við allan heim tí so fer alt hetta við gatthálli burtur hesin her langi listin upp á einar tvey hundrað og hálvtrýss síður hann forsvinnur men tað vísir seg ikkiat vara so lætt at fáa hesar fríhandilsavtalurnar so leingi vit ikki hava hesar fríhandilsavtalurnar so mugu vit hava hesar tollsatsurnar inni tí ella hava vit einki at forhandla við um fríhandil tað er tað eina og tá tað kemur til at einfald gerast skatting harra formaður tá tori eg at siga havi uppskriftina tað er ein reinur flatskattur soleiðis nógv prosent av lønini r liðugt men men onkursvegna við politikarari nai vit vilja hava hesim skal er eitt sindur minni og hasum eitt sindur meir og so flyta prosentir hendan vegnúm handan vegin og undantak fyri hesum og so víðari og so blívur tað meir meir innviklð men ein reinur flagskaftur soso nógv prosent av lønini óansa hvat tú tjenar tað hevði verið tað mest einfalda men sum sagt eg takki fyri viðgerðina og vit eru til reiðar at svara øllum spurningum í fíggjarnevndini eg meti at tær broytingarnar vit gera her eru góðar og tað haldi eg eisini at taksstjórin hevur sagt týðiliga í miðlunum at hann er sera fegin um hetta og at tað fer at gera teirra arbeiðilættari