Jákup Mikkelsen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2022-04-05
Topic: 1. viðgerð LM-131/2021  Uppskot til samtyktar um játtanarkarmar á løgtingsfíggjarlógini fyri 2023
takk fyri harra formaður uni rasmussen landstýrismaður hevur lagt fram uppskot um játtanarkarmar á løgfíggjarlógini fyri tvey túsund og trýogtjúgu og í stórum tølum kann mann siga at talan er um ein útreiðslukarm upp á seks komma seks milliónir harav íløgur eru fimm hundrað og hálvtrýss milliónir og at vit hava inntøkur ein inntøkukarm sum liggur um seks komma fimm milliónir og seks komma fimm milliardir og tað gevur alt annað líka eitt hall úrslit sum eitur minus hundrað og tveyogtjúgu milliónir og so hevur landsstýrismaðurin fráboðað átøk av betra úrslitið á tretivu miliónir um árið soleiðis at úrslitið í trýogtjúgu gerst eitt hall upp á tveyoghálvfems milliónir tá ið vit fyri nú eftir hondunum nokk so nógvum ári síðani innførdu fíggjarkarmarnar so hevur tað verið ein ein eeitt kjak í tinginum sum hevur flutt seg frá at vera ein ein eyka fíggjarlógarviðgerð til at mann er valt at siga nú leggja vit tølini niðan fyri tingið sum eru reinsaði fyri politiskar raðfestingar og tað vil siga hetta eru framskrivingar sum visti mann einki ger so fær úrslitið at síggja soleiðis út alt annað líka og tað er eingin ivi um at at vit eru øll samd um og tað hevur landsstýrismaðurin eisini sagt at at rakstrar útreiðslurnar hjá tí almenna eru vaksnar ov nógv og tí eri eg øgiliga fegin um at uni rasmussen hevur sent tað sigunalið út at hann ætlar at fáa kontroll á rakstrarvøkstrinum soleiðis at vit í tvey túsund og fimmogtjúgu koma at hava eitt avlop spurningurin er so um vit í fíggjarnevndini kunnu gera okkara til at vit náa skjótari fram til tað saman við landsstýrismannin sum vónandi kemur at leggja eitt nýtt lógaruppskot fram øhtil karmar komandi ár har ið hann kanska í samskifti við landsstýrisfólkini kann koma til ein karm av útreiðslum sum verður enn ov lægri soleiðis at vit skjótari náá málinum at fáa yvirskot tað er eingin ivi um at í góðum tíðum har inntøkurnar eru so góðar sum ongantíð fyrr so eiga vit at hava eitt avlop á fíggjarlógini og tað er nakað sum eg havi víst á fleiri ferðirnar men tað at hava eitt hall betýðir ikki at deyðin stendur í durinum og sum onkur andstøðulimur hevur roynt at fyrikikla føroya fólki um at nú er einki skilá og sovíðari tí veruleikin er tann at hyggja vit eftir yvirskotunum í undanfarna samgongu so var tað í miðal sjey yvir sjey hundrað milliónir meðan yvirskotið í hesari samgonguni hevur verið góðar fýra hundrað milliónir og tá skal mann taka við at korona hevur spælt sín leikulut eisini tað sum ger at vit hava hetta hallið sum eg nú er tann at vit útbyggja okkara land vit gerast størri íløgur enn undanfarna samgonga gjørdi munandi størri og vit minnast øll tá ið undanfarna samgonga tók við aksel johannesen var løgmaður tann fyrsta dagin í samgongan fór til arbeiðis misti hon meirilutan tí sønjar jógvasdóttur fór úr samgonguni og so var skilið har eftir ha var samgonga sum ír fýra ár ikki hevði nakran meiriluta allur politikkurin øll tey málini øll málini sum skuldi semjast vóru avhangu av um sonja jógvasdóttur nikkaði ella rist í høvdini ella onkur annar so so hevur aksel hannesen javnaðarflokkurin og andstøðan ført fram at tað var yvirskot øll árini í síðstu undir síðst samgongu og tað passar men forkláringina skulu vit finna frá politikkinum sum borgarliga samgongan førdi í frá tvey túsund og ellivu til tvey túsund og fimtan vit byrjaðu við seks hundrað milliónum í halli tað var tað sum vit arvaðu og vit fóru til verka vit settu flagskattin í gildi tað skaptu aktivitet tað skaptu eina fantastiska kenslui hjá fólki nú fór tað aftur at loysa seg at arbeiða og vit sóu sjónfyri søgn hvussu okkara búskapur vaks hvussu tað loysti seg at taka eitt eykatak vit fingu eisini avtalun um makrelavtaluna upp á pláss sum gav okkum eina milliard í inntøku meir inntøkum um árið vit fóru eisini og fingu gjøgnumførdi eina øgiliga ópopulera avgerð eisini um at forskatta pensjónar okkara politikkur gekk út upp á halda útreiðslum niðri halda vøkstrinum niðri meðan inntøkurnar fóru sendanir framum og tað gjørdi tað at eitt minus pá seks hundrað milliónir aftaná fýra ár varð blivið til javnvág so tók undanfarna samgonga við tað sum tjóðveldi í javnaðarflokkurin og framsóknu ver partur av tey nutu gleði av at y evði at vit høvdu skapt eina framgongd í okkara búskapi sum ongantíð er sæddur fyrr okkara úrtøka fór sendandi uppeftir føroyar blivið til eitt av heimsins ríkastu londum føroyar blivu eitt land við hálvtrýss sund gott hálvtrýss túsund fólkum sum høvdu ein hægri livstandard enn í danmark eitt av teimum allarbestu londuni liva í og tað sum kanska bara var eitt sindur harmiligt fyri undanfarna samgongu var tað at hon hevði øgiliga trupult við at fáa gjøgnumført nøkur viðurskifti tí hon hevði ikki meiriluta tað var ein rúgva av uppskotunum sum undar ndám blivu strikaði tí at mann ikki kundi gjøgnumføra tey hvussu nógv røktarheim ella ella heim til tey sumhava serligan tørv blivið bygt undanfarnu samgongu ikki eitt vit hava bygt fleiri ikki minst her í havnini eisini í høvuðsstaðnum vit hava økt okkara útreiðslur til heilsuverki munandi meir enn undanfarna samgonga vit játta meiri pengar til almenna øki tað sum manglar tað er eitt arbeiði eitt stórt arbeiði týdningarmiklið arbeiði og tað er at hyggja eftir kunnu vit eisini frameftir broyta okkara skipanir soleiðis at vit fáa meiri fyri pengarnar tað er neyðugt og tað er eitt ting sum vit ikki hava klárað higartil eg má siga tað at tað verður sagt nógv í einari einum kjaki sum hesum og mangan kunnu fólk kanska føla tað at ja hvørjum skal eg trúgva tað sum hesin sigur hasi sigur men veruleikin er tann at vit kunnu gleðast um at vit hava eitt fantastiskt samfelag líka frá til fara føroyingar gjøgnum eitt samfelag við barnagørðum fólkaskúla og miðnámsskúla læruplássum og te mann kann fara á á fróðskaparsetri mnn kan ara uttanland at lesa og vit kunnu liva eitt trygt lív eisini sum pensjonistar so eg má siga at tað hev verður sagt at føroyar er eitt búskaparligt undir av einum búskaparfrøðingi tað haldi hann er púra rætt í men hava vit gjørt alt sum er rætt nei tað eru ting sum kunnu gerast betri og tað má vera málið og tað vóni at landsstýrismaðurin í fíggjarmálunum fer at at klára at seta seta í gongd í eitt nú tað at fáa eina breiða semju ímillum allar flokkar á tingi um hvussu stórur skal útreiðsluvaksin vera tað hevði verið eitt fantastiskt stig visti vit høvdu kunna s sum eitt samt løgting hvar skulu vit leggja okkara luvøkslur á soleiðis at vit ikki fáa tað sum er hent nú at í undanfarni samgongu øktist útreiðslustøði við trýogtjúgu prosentum vit hava økt tsamgongusleyvi við einogtjúgu prosentum altso útreiðslurnar øktist meir í í undanfarni samgongu visti tú roknar tað út í prosentum vistu tað er í krónum so er nakrar milliónir hægri í hesum skeiðnum men men tendensurin í at trýogtjúgu prosent vøkstr var í undanfarni samgongu og vit hava einogtjúgu prosent sigur ikki so lítið men í báðum førum er tað galdandi at vøksturin er ov stórur og tað eiga vit at gera nakað við harra formaður vit fara at viðgera hesar karmarnar í í fíggjarnevndini og eg vóni at tað fer at verða ein góð konstruktiv viðgerð sum eisini kanska leggur lunnar undir til at vit fara at finna eina breiða politiska semju um hvussu vit kunnu fara fram víðari takk fyri