Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-10
Topic: 1. viðgerð LM-115/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg innflutning og sølu av rúsdrekka (Innflutningur og søla av rúsdrekka)
ærðiðgersvæltakk fyri tað harra formaður og og og takk fyri eitt inntil víðari gott orðaskifti hóast mann kanska kennir seg eitt sindur einsamallan í kvøld nú tað líður ímótiklokkan er átta øh tað skertst ikki burtur at teir flestu røðararnir ella framsøgufólkini frá teimum ymisku flokkunum síggja nokk so negativt upp á tann partin av lógaruppskotunum sum snýr seg um at mann skal kunna selja øl og vín í eitt nú matvøru íhandlinum og til tað kann eg siga eg skilji væl argumentatiónina man eg eri stúrin fyri at atkoman kann elva til meirnýtslu ella meira misnýtslu og tað havi eg sjálvandi fult forstáilsi fyri og eg taki sjálvandi eg vil sjálvandi ikki ella framsókn vil sjálvandi ikki at vit fáa eina nógv hægri nýtslu skagiliga nýtslu ella at vit fáa fleiri rúsdrekkamisnýtar ba sláa tað fast øh uppskotið sum vit sum vit leggja fram her tað er í tveimum partum tann eina er kanska eitt sindur meira eitt vinnupolitiskt átak og tað er tað at mann loyvir matstovum og øðrum at innflyta rúsdrekka sum er undir tveyogtjúgu prosent tað vil siga øluvín reint praktiskt øh og tað er tí at tey hava fleiri ferðir sagt partar av vinnuni at tey fáa ikki nøktað sín tørv og at at skipanin er ov stirvin tá ið tað kemur til at innflyta tær vørurnar sum tey selja ígjøgnum rúsdrekkasølu landsins tað halda vit er ordiliga keðiligt tí at vit vita at matstovuvinnan serliga hon livir av at at levera eina spesiella uppliving og tað merkir konkret at tey mugu hava møguleika at fáa fatur á spesiellum vørum til at bjóða sum kundum vistu vit taka koks ella fútastovu ella aðrar av hesum her rættiliga fínum matstovunum har sum útlendskir gestir koma hvørjum degi tá hava tey ein tørv á at t verað nakað sm serligt og til esstil tað krevst at mann hevur møguleika fyri at innflyta tað sum mann nú einaferð hevur brúk fyri so tann parturin er í størri mun eitt vinnupolitiskt átak í mínari verð og eg haldi eisini at tað var kanska eitt sindur meira positiv tóni rundan um tann partin í sjalinum tá ið manntá ið framsøgufólkini vóru frammi og við gjørdu tað hitt er nakað sum framsókn hevur egentiliga tala fyri líka síðan flokkurin bleiv stovnaði stovnarur í tvey túsund og ellivu og nú yvir tíggju ár seinni kann mann siga vit standa enn líka einsamøll við tí í øllum førum í løgtinginum tá tað viðvíkur tí at koyra øl og vín út í handlarnar lat meg lat meg siga tað soleiðis at vit halda tað at at tá ið rúsdekasøva landsins bleiv stovnað í nítjan hundraðogtveyoghálvfems tá var tað ein forbetring av tí kassamentanina sum sum var áðrenn mína tíð eri føddur í nítjan hundraðog fýraoghálvfems og g kenni eg ikki til hvusu tað var tá men mær fortalt tá var drykki mentanin nakað øðrvísi enn hvat hon er í dag h ta hevur so víst seg at síðani rúsdrekkan sølan kom sum jú egentiliga er ein leberalisering av tí undanfarnu skipanina so hevur tað ikki elvt til so ræðiliga stóra morðnýtslu og tað hevur elvt til at keypsmynstrið er broytt tað vil siga at mongdin av rúsdrekka sum føroyingar drekka er nøkulunda konstant men mann er farin til at drekka nógv minni sterkari løg altso brennivín og mann er farin til at keypa meira øl og vín og kanska serliga servørur altso serlig spesial øl og og lutfasliga dýrar vínfløskur a tað er til dømis rúsanni sær í hagtølunum at voluman av av vørum sum teir selja ella litrarnir litratali er nøkulunda støðugt men miðal transaktiónin hækkar tað vil sia at tú betalir ella keypir dýrar vørur og keypir alsamt dýrari vørur fyri hvørt ár tað er nakað við at mann hevur fungið eina eina bevíst heit í føroyum rundanum rúsdrekka og at mann drekkur rúsdrekka ikki primert fyri at rúsa seg men tí at tað er ein sovorðn niskivøra sum sum sum sum mann egentiliga hevur eina intosiasmu rundanum so tað er nakað sum sum er broytt markant síðani rúsdrekkasølan kom og eg haldi eisini tað at fyri at tryggja tað at mann ikki so segðihan bunkrar tá ið mann fær í rúsina at keypa so haldi eg at tað hevði verið betur vissi mann til dømis kundi keypt ølivíni matvøru u handlinum at so keypti mann eftir tørv eg haldi tað ati rúsdrekkasølan hon hevur ein ein ein truplan leiklut tí at samstundis sum hon skal tálma nýtsluna við at hava øgiliga høgar prísir og fyri at royna at avmarka nýtsluna so hevur hon eisini endamálsorðinginsum sigur hon skal rekast út frá einum vinnuligum grundarlagi og tað haldi eg at tað haldi eg vera tvey mótstríandi endamál alt aná líka og eg haldi eisini at hetta her við at mann bara kann hækka og lækka hetta her avlopskravi frá deg til dags tað er eitt sindur óheppi bæði fyri rúsrekkasøluna sjálva men eisini fyri politisku skipanin at mann brúkar tað sum ein sum en intøkumøguleika vit halda eisini tað at vit hava eitt ávíst álit á at føroyski borgarin er so mikið av sær komin og so mikið ábyrgdarfullur at hann kann taka sjálvstøðugar avgerðir hesum viðvíkjandi altso vit vilja gjarna lata álitið upp til vanliga borgaran til at kunna taka avgerðir um hvørt tey vilja keypa eina fløsku vín eitt kvøld tá tey hava keypt eann góðan búff ella um tey velja lata vera problemið har er sjálvandi at vit koma inn á spurningin um misnýtslu og vit koma inn á spurningin um tað skaðiligu ávirkan á og um hvørs atkomiligheit elvi til mornýtslu og til tag vig at siga at tað er sjálvandi eitt sindur ringt at spáa um hvørt tað elvir til meira misnýtslu tað er eitt sindur tað er eitt sindur tað verður eitt sindur pástand ímóti pástand øhtí at sum ingols sólvan molsen var inni á so skal ein ein ein verandi misnýtari ella alkoholikarar nokk fáa fatur í rúsdrekka vist tað nú er tað hann ynskir sær hin spurningurin við atvið at mann vil mann vil ikki eggja fólk til ati til at til at byrja uppá rúsdrekka altso tey sum hava fundið kjaldi fyriat blíva rúsdrekkamisnýtar at mann ikki instroduserar tey fyri rúsdrekka tað er ein problematikkur sum eg skilji og tað er eisini nakað sum sum fær megat koma ninn á tað næsta punkti um at hetta her skal ikki bara vera á sovorðt waild og st har sum ein og hvør kann gera hvatt mann vil altso mann vil sjálvandi hava tað at visseg nú at ein av teimum stóru matveruketunum í føroyum seta sær fyri at hava eina avtøling har sum tey selja øluvín jan so skulu sjálvandi treytir fylgja við mann kann seta ásetingar um hvussu tað skal uppivarast hvussu tað skal goymast hvat fyri starvsfólk kunna handfara rúsdrekkaði og nær mann skal lukka og nær mann ikki skal hava opið og so framvegis tað eber til at gera ásetingar um og eg veit ikki um tit hava verið í kassablufthavn keypmannahavn nýligani men har hevur mann til dømis tikið sigarettavdeilingina og púrasta goymt hana burtur altso hon hevur faktiskt eg gansliga hun er kamm og flera soleiðis at mann ikki so onkursvegna verið eksponeraður fyri te og tað er einki til hindurs fyri ati at teir aktørarnir sum høvdu tikið tað upp at byrja selta ólavín ikki kunnu gera tað sama øh eg loyvi mær at ivast í um freistingin verður tað størri sum altso at tað verður so alvorligt fyri tað um mann koyrir ølumvín út í handlarnar at at ein og hvør maður ella kvinna ikki klárar at halda seg aftur eg haldi tað er eitt lítið sindur dómadagsprofetiskt meni men tað er sjálvandi ein vandi men tað sum hetta her snýr seg um tað er fyri tað fyrsta tað mann fær mann kevur loyvi til matstovurnar at innfluta innfluta sjálvar sum er eitt gott vinnupolitiskt átak í mínari verð og sum tað eisini tykist at vera eitt ávíst forstáilsin fyri í salinum hin parturin sum vit kanska ikki blíva samd um tað er tað at mann vil gjarna hava at mann letur áliti aftur upp til borgaran og at mann vil gjarna tryggja tað at við at koyra tað út í privatu vinnuna so fær mann betri góðsku betri atkomiligaheit betri prísir sum sum eg haldi eisini spæla eitt sindur inn til ati at tað kann eg veit etta ljóðar eitt sindur paradosalt men tað kann skapa eina ávísan trivnað tí at tað sum mann ger niðri altso tey teir føroyingarnir sum fara niður at lesa í keypmanna havn til dømis teir síggja øgiliga positivt upp á at visti tað er tørvur á tí ein fótbóltsdystur er frá at so leypur mann oman cvnulevun og keypar ein sicspaka karsbeg visti te tað mann hevur brúk fyri akkurát her nú men tað elvir eg ikki til nakrar misnýtslu sum so so tað e eitt sindur tað at mann vil gjarna hava eina mentan har sum mann kann fara út og keypa øl ella vínvist bh fyri tí tí at tað er nakað sum nýheimkomnir føroyingar hava havt sum integreraðin partu av lívinum í kanska eini trý ella seks ár og tað haldi eg eisini kann betra um kappingarføri fyri at varðveita tey ungu í føroyum eg veit at tað ljóðar eitt sindur sum at mann mann mann strekkir tað eitt sindur men eg haldi alvorliga at tey ungu sum fara til keypannahavnar fara har millum annað tí at har eru eitt sindur linari viðurskiftir tá tað kemur til atgongd til rúsdrekka sum jú er ein integrerari partur av av lívinum hjá nógvum sum eru g lesa u