Jørgen Niclasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2022-03-11
Topic: 1. viðgerð LM-106/2021  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumannaeftirlønir (Aldurin, tá ið tænastumaður kann fara úr starvi við eftirløn hækkar úr 60 ár upp í  62 ár, møguleiki fyri seniorsetan, fyribilssetan í hægri starv kann telja við í eftirlønini og dagføring av viðbót í sambandi við at fólkapensjónsaldurin hækkar næstu árini)
av alt mítt lív havti eg hoyrt um at tøknin skal fáa alt at rigga betur men eg haldi ikki tað riggar altíð men nú riggaði so nú var tað ikki tí at eg fara aftur í tíðina áðrenn tøknin kom men men eg fari kanska aftur í tíðina tí vit viðgerða í dag tvær lógir viðvíkjandi tænastumonnum og vissi ið eg skal siga mína meining so meini eg at tænastumannasetanir er lat meg siga htta fýrakant er ein leivd altso tað var nakað sum var var ógvuliga viktigt í sínari tíð at mann hevði tænastumannasetanir líkasum mann knýtti fólk fæst til sítt arbeiðspláss og tey høvdu ikki tað sama rásarúmið og so eisini so gjørdi mann skipanir rundan um tað og tað var ógvuliga viktugt og gott í tí tíðini men tey seinastu hvat tretivu árini eg má líkasum farin burtur frá tænastumannasetanum hog farin yvir tili sáttmálasett men tó eru nakrir starvsbólkar eftir prestar verða framvegis sett sum tænastufólk tænastu menn eitur tann eisini menn eitur tað enntá h og aðalstjórar í landsstýrinum thavi eg so alla mína tíð tosað frá tí eg haldi ikki tað geva nakra meining altso ein tænastumaður hevur gott nok ikki log til at strika altso eg rokni við at um tað skuldi hent at tann aðalstjóri strikaði nakrar dagar altsor tað hevði neyvan tá tá vil eg siga at tað var viktigari at at at fólk sum sum arbeiddu á ein einum heimi fyri tey allarveikastu samfelagnum tað eg rokni við at tey starvsfólkini eru viktigari at hava til arbeiðis hvønn einasta dag ei kanska ein agalstjóri ikki tí tað er virðið í tí men allar skipanir eiga at appilera til at fólk sum p á nakran máta kunnu arbeiða so leingi sum møguligt eg pástandi at jú longri ein hevur tilknýti til arbeiðsmarknaðin jú longri hevur ein livilíksindur tí eg ímyndi mær attá mann kemur til tann dagin nú fari eg heim og so er er arbeiðslívið liðugt at tað kann virka sum ein hvøkkur fyri summi men ikki øll tað eru sanniliga nógv sum duga at nýta tað tá við hesum uppskotinum ø taðheur veið arbeitt í rúm a tíð við tí so hevur fráfaringaraldurin hjá sáttmálasettum verið hálvfjerðs ár og hann skal hækka upp til tveyoghálvfjerðs ár tá tað kemur til tænastumenn so hevur hann verið sjeyogtrýss ár og tað er ikki ein spurningur um fólk hava sambært lóg verið bara send til hús sum sjeyogtrýss ára gomul og hava ikki kunnað arbeitt longur tað hava verið dømir um um skúlastjórar sum verða koyrdir til hús hóast teir eru sera væl egnaðir og eiga nógv eftir at geva h tað tekur mann so nú í hesi lógini og hækkar upp á tveyoghálvfjerðs ár æh fyri at halda meg til fráfaringaraldrin so kann onkur siga jamen hví tveyoghálvfjerðs ár hví eg ikki bara geva lest og eg haldi at tað at ein kann arbeiða so leingi sum mann vil á tí eini síðuni fyri tann einstaka er tað virkuliga gott at mann kann so leingi mann kann men á hinari síðuni vissi ið mann segði vaska tað er einki áramál á tað er bara so leingi sum ein sjálvur hevur hug so merkir tað at fyri alment sett so skulu vit inn í fyrisitingarlógina og inni í fyrisitingarlógini eru greiðar ásetingar um at vissu a fólk skal sigast úr starvi so skal tað vera tíð og tí og tí og tí tað skulu vera sakligar grundgevingarfyri og vis mann ikki hevur eitt hámark á so merkir tað at tá ið ein alment settur so skal fara úr starvi so má tað skrivast í eina uppsøgn og tað má forteljast fyri viðkomandi sum hevur tænt hesum starvi í fjøruti ár ella kanska meir at nú kanst tú ikki brúkast til hatta og hatta og hatta og hatta tú dugir ikki nóg væl meir altso tí tað má grundgevast fyri hví ið viðkomandi var góður nokk fyri trimum árum síðan men ikki góður nokk nú og at verða sendur til hús við einum slíkum pappíri tað meini eg er er meir ella minni ómenniskjasligt altso aldur kann koma hjá okkum øllum og og vit halda okkum øll vera ung se eg havi hildið meg ungan alt mítt lív og eg fari sikkurt halda rungan aftu mítt lív so tí skil vil mann ikki kennast við aldur eg havi hoyrt onkra av sunm ungu kalla meg gamlan altsu eg blívi hálv fornermaður altso men so so tískil tað at mann hevur eitt sovorðurt marka á sum sigur ja tveyoghálvfjerðs ár tá er tíðin komin men siga vit so jamen so kunnu vit gera eina avtalu um fungerar jú fínt heri jú altvið eviða deilt at um tú hevur hug so so kanst tú halda fram og so sigur mann eg upp til tvey ár í senn taðvilsig at mann letur tað upp fyri at viðkomandi kann arbeiða so leingi tað skal vera men men líkasum at mann ikki skal koma har til at mann skal til at skriva fólki eina óbrúkligheitsváttan at hava við sær tá ið tey gevast arbeiðsmarknaðin so eg veit at onkur kommuna hevur sagt at tað skal vera bara forevvur eg haldi at hugsa vit menniskjagt so er tað rætt at hava eitt mark sum hetta men við undantøkum so tað kann leingjast æ hin parturin við tænastumannapensjón tað er at ein tænastumaður hevur higartil kunnað farið upp á pensjón sum trýss ára gamal og hevur tá fingið so so stóran part av pensjónini við sær tað er fyri nógvum árum síðan hækkað upp til tveyogtrýss ár í danmark tað gera vit nú men ikki fyri verandi tænastufólk bara fyri tænastumen sum verða settir nú frá frameftir í danmark hevði mann gjørt tað afturat altso tað ræður um hjá okkum at fáa fólk at arbeiða leingi at tað hevur verið í so logrativt at tikið pensjónina fyrr tí tað gevur forroldsvís nógv at tí gjørdi mann tað í danmark jamen fór mann tíðliga trýst tveyogtrýss ára gamal jamen so var tað forholtsíst lítið mann fekk í pensjón minni altso meðan vilt tú taka hesi árini afturat ja men men so slær tað nógv kraftíðari út í í verandi skipan sum vit hava so tey síðstu árini geva ikki serliga nógvar pensjón tí er tað líkasum eina appell til fólk vast hvat líkasum frá tá tú gerst fyrr og tað haldi eg ongantíð at vit skuldu gera men sum sagt aso tað fekk mann ikki semju við tænastumanna ella tey feløgini sum hava tænastufólk til tað fekk mann ikki semja um men mann fekk so hækkað tað upp á tveyogtrýss ein onnur skipan sigur at um viðkomandi fer lil sjeyogtrýss og í verandi lóg sum skal úr starvi so fær viðkomandi pensjón sum um viðkomandi arbeiddi til hann var hálvfjerðs tað var ein mótvekt ímóti at hitt við at fara frá sum trýss varð so logrativt so právaði mann at bjóða nakað í hinum endanum og tað sjeyogtrýss ár er nú eitt sindur flótandi sjeyogtrýss ár stendur í lógini tí tað var bara fólkapensjónsaldurin men sambært lóg so kemur hann at hækka áðrenn eg framyvir so tískil kemur handan reglan nú at verða galdandi ikki frá akkurát sjeyogtrýss men frá fólkapensjónsalduri sum í dag er sjeyogtrýss hetta broytir einki nú men í framtíðini h annars so haldi eg sjálvur at fyri landskassan a hava tænastumannasett tað merkir at mann rindar út løn men pensjónin sæst ongastaðni viðkomandi færsotænastumannapensjón tá i mann fepuaa pensjón og tá verður tað útreiðsluført tað vil siga vit hava faktiskt eina fíggjarlóg sum ikki lýsir tær útreiðslur vit hava tí tí pensjónin er har at hon verður útgoldin um tíggjuogtjúgutretivugfjøruti ár ja men men tað er statvekkan útreiðslur fyri tar arbeiðsárið tað fer landskassan er ikki gott og og sjálvur haldi eg at vit eiga at halda fram við at at sleppa vekk frá tænastumannasetanum og tað vil siga at mann fer yvir til sáttmálaløn og og eg vóna at mann kundi samráðast seg fram til tað tí at at tænastumannaeftirlønir eru betri enn venuliga eftirløn og vit síggja ofta við tænastumonnum at teir hava lægri løn enn kanska líknandi bólkar so tí kundi ein slík samráðing við at flyta seg yvir til sáttmálaløvn verið at sjálv lønin blívur hægri og og so blívur pensjón goldin pp á sama máta sum hjá øðrum starvsbólkum og harvið hevði hon verið kanska eitt sindur minni so eitt sindur meira til tey í teimum góðu árunum kanska tá mann hevur familju na og sovíðari og á eldraárum eitt sindur minni sum mann kanska eisini kann klára seg við eitt sindur minni so eg vildi hildið at mann skuldi sett datu fyri nær ið vit gevast at seta tænastufólk og fingið tær samráðingarnar í gongd við tey feløgini sum eftir eru hvussu kunnu vit frameftir seta tænastumánas takk fyri vomanditakk fyri so er tað næsti røðari