Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-10-27
Topic: 1. viðgerð LM-022/2021  Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri oktober 2021-2
ruttvangersvæltakk fyri frú forkvinna vit viðgera fyrstu viðgerð av einum uppskoti frá tjóðveldi um at hækka játtanina á fíggjarlógini til neyð og menningarhjálp við trimum milliónum frá níggju milliónum upp til tólv milliónir eg kom soleiðis er tað tá mann er síðstur í røðara røðini so kempur mann at endurtaka eitt sindur tað sum longu er sagt meni men tað er jú soleiðis at undanfarna samgonga hækkaði játtanina frá trimum milliónum upp til níggju komma tvær milliónir so tað var ein tað var ein ein hækkan sum gjørdi mun men framvegis sum tað eisini longu er víst á so liggja vit langt undir ta tilmæli sum st sigur at mann eigur at geva null komma sjey prosent av bruttutjóðatøkuni og tað er rætt sum onkur longu hevur víst á at tað merkir at vit áttu at setta av eini hundrað og tretivu milliónir um árið og tá í so máta er eitt fitt petti eftir á mál og tað er nokk so áhugavert at vit liggja so lokt vit vit hava onkuntíð viðgjørt tað innanhýsis í flokkinum og og har er eitt sjónarmiðið at tað at vit ikki hava tikið ábyrgd av okkum sjálvum er nokk eisini ein orsøk til at vit ikki eru komin til at kenna ábyrgd av øðrum sum statir tí vit eru jú ikki von við at hugsa sum ein sttur í fyrsta umfari hava vi ei er vit ikki von við at taka ábyrgd av okkum sjálvum hundrað prosent og tískil liggur tað kanska heldur ikki so natúrligt fyri okkum at kenna ábyrgd av øðrum og nú snakki eg sum land tí at vissu vit hyggja eftir hvat ið føroyingar annars geva so eru føroyingar ikki purnir tá ið tað er at geva til menningahjálp vit síggja tað tá vit samla inn bæði til tiltøk her í føroyum og eisini til at hjálpa uttan fyri landáddarnir so eru føroyingar skjótir niður í egnan lumma at geva og vit síggja eisini at tað eru nógvir føroyingar sum flyta regluliga nógvir hava hetta her við at mann rindar fyri útbúgving til eitt einkult barn ella fleiri so tað er ikki tað er ikki ein mótvilji ímóti at geva pening til átøk sum vit ikki sjálvi fáa beinleiðis ágóðan av og tað er eisini týðiliga komið fram í viðgerðini her í dag eg havi ikki hoyrt nakran sum er ímóti at hækka játtanina sum so men sum tað eisini er sagt so so hevur hendan samgongan í veruleikanum lækka játtanina tað var ei sjálv sum stríddist fyri til triðju viðgerð í tí seinastu fíggjarlógini sum vit løgdu fram tað var fíggjarlógin fyri tvey túsund og nítjan at fáa tvey hundrað túsund afturat til hetta átakið sum føroyingar kenna væl mørsskips mørsskips hevur umboðan í føroyum okkurt av skipinum hevur enntá verið í føroyum og tað sum eyðkennir teirra virksemi altso grundin til at mær dámar øgiliga væl ta konseptið er fyri tað fyrsta ati luttakararnir sjálvir rinda fyri at vera við tað er eingin sum hevur og nú skal eg passa uppá tí tað er ikki netúrliga ringt men tað er ikki soleiðis at at tú hevur tína kareeru umborð á eina teirra skipum tey fáa onga løn tey gjalda fyri at vera har og tann tæmastan tey gera altso tey sigla fram við eitt nú aferikansku strondini tey gera oppiratiónir sum í okkara parti av heiminum eru reima bakatellur tað er smáting men sum niðri í afrika har sum tú ikki hevur atgongd til eitt heilsuverk tað kann merkja lív ella deyð illa útstoytilsi eitt øgiliga vanligt problem í afrika er at kvinnur tá ið teir eiga børn undirlívið fær skaða tað er ja nú skal man nú kanska vanligt hjá mær at fyrihalda seg til sæga tingini men til dømis at mann lekur úr úr tarmum og bløri aftaná hava átt børn tað er nakað sum vit slett ikki síggja í okkara parti av heiminum tí faktiskt tfyri tað fyrsta hevur mann ikki føslar sum sum viðføra sovorðnar skaðar og í fall tað var so kann mann øgiliga skjótt rætta upp á tað men í afrika kanst tú risikera sum kvinna at tú aftaná eina barnaføslar at tú hvørki klárar at halda upp á p á p á land ella ella ella ella avføring sum ger at tú faktiskt luktar rættiliga illa og tað ger at tú verður útstoyttir úr samfelagnum og tað er ein øgilig lægna og tað kann mann hjálpa upp á við einari lítlari opperatión umborð á hesum her skipinum sum ger at tær kvinnurnar kunnu vera partur av samfelagnum aftur onú er hatta bara eitt dømi og tað nógvar aðrar oppiratiónir sum eru bakatellur í okkara parti av heiminum tað kostar lítið eisini hetta her við við hariskar tað kostar foralvsínst lítið at gera og tí gera pengarnir øgiliga stóran mun ná men tað stuttandi langa var at tað sum hendan samgongan valdi at gera at mann koyrdi ta játtanina upp í tí stóru puljuna og lækkaði samsvarandi tí samlaðu puljuna við tvey hundrað túsund sum eg helt var harmiligt tvey hundrað túsund tað hevur ongan týdning so tað haldi eg í hvussu er at vit mugu tryggja í fíggjarnevndini at tað kemur upp á aftur annars er ein dokumentarur á tvtwey um mørsiskipt sum er sum vistman hevur eitt hald til tvtvy nokk kann finna fram aftur nú skal ikki standerað og reklamera fyri ty meni ja nú var onkur inni á hesin her hvar ið pengarnir fara at vit sjálvandi skulu ansa okkum og tað er púra rætt altso neyðhjálpin kring heimin í dag er eitt virvarr av áhugum og felagsskapum og tað er ringt at a vigera í og mann hoyrir javnan um at pengar enda í skeivum hondum og enntá hevur verið ein søga nýliga í miðlunum um atneyðhjálpar fólk sum hava arbeitt við neyðhjálpar felagsskapim hava hava kynsliga misbrúkt fólk altso soleiðis at mann treytað sær kynsligar tænastur fyri neyðhjálpar pengar hetta er jú forferdiligar søgur sum taka ella í vandin er at tað tað tekur eitt sindur av hugunum til at at hjálpa og vit hava eisini eitt dømi eg meini tað var í fjør at fólkakikransinøtya gavst í somalia tí tey sóu at pengarnir hjá teimum endaðu allir ella hvussu er í størstan part í skeivum hondum og tað merkir jú ikki at mann ikki hevur tørv á neyðhjálp í somalia og tað tað er forferdiligt og í heila tikið er korruktión ein stórur trupulleiki í í triðja heiminum og last einaferð e eina grein har sum tað var ein granskari sum vísti á at visimann hevði klárað at útrudda korruptión so hevði mann í veruleikanum eisini útrutta fátækadømi tað er ein forferdiligur tanki og tí er politikkur øgiliga oftani ein orsøk til at eitt land er fátæk tí oftani er tað soleiðis at resursurnar eru so illa fordeildar og at tað eru nøkur fólk í føtøkrum londum sum eru ósannsúnniliga rík meðan størsti parturin av fólkunum eru so óalmindiliga fátøk so ein avbjóðing er sjálvandi at tryggja atneyðhjálpin endar har sum hon veruliga gerst gera mu og har hava vit so eisini royndir við nøkrum felagsskapum sum vit kunnu hava álit á tíðin rennur nú hevur miðflokkurin verið frammi um at tey gjarna vilja hava eina hægri játtan so vil eg líka vísa á at neyðhjálparkontan er undir greinini hjá landsstýrismanninum í uttanrikismálanum sum er jenis av rana so jenis av rana er tann í landsstýrinum sum hevur størst ávirkan á hvussu nógv ið vit geva í neyðhjálp og fyribils er játtanin lækkað so eg haldi at tað lekur eitt sindur ímillum teori og praksis hjá miðflokkinum so eg haldi at athar mugu vit síggja at tað er ein vilji aftan fyri tey føgru orðini eg skal so eisini enda við rósa tjóðveldinum fyri at hetta er ein útreiðslurneutral at mann eisini sær hvar ið pengarnir skulu koma frá at samgongan som longu hevur brúkt teir pengarnir í einari eykajáttan tað er bara harmiligt tíðin hjá mær