Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2020-09-09
Topic: 1. viðgerð LM-012/2020  Uppskot til samtyktar um at byggja leigubústaðir á útoyggj
ja tað er eitt uppskot til samtyktar frá frá tingfólkini úr javnaðarflokkinum um at byggja leiðurbústaðir á útoyggj og tað kemur kanska ett sindur for leingis av at mann hevur merkt at tað er ein ávísur eftirspurningur eftir at sleppa at búgva ella øllum førum sleppa at royna at búgva á útoyggju í eina tíð fyri at vita um tað er nakað fyri fólk um tað líkassum leggur til grundamann fær áhuga í at at byggja sær eini sethús ella annars at staðseta seg meira permanent á útoyggjum spurningurin um bústaðarviðurskiftini í føroyum er bæði øgiliga komplekst og eisini nokk so polariserað tú hevur nógvar nógvir áhugabólkar sum kundu hugsað sær síni sínar umstøður vóru bóttar og tað tú kann eisini taka miðstaðin og og útaðarin og út á oyggj og hvar onkursvegna ella hvar trýsti skógvurin stórst vit vita sjálvandi tað at eftir spurningurin er øgiliga høgur kanska nógv hægst í miðstaðarøkinum og tað eru natúrligar orsøkir til tað vit síggja at fólk líkasum dyppa tærdrnar niður í marknaðin á útaðarøkinum fyri at vita um har eru okkurt sum ber til men her í havnini til dømis standa fólk og skríggja dag og dagliga eftir bústaðartilboðum vist tú ferð inn á hesir ymisku facebookbólkarnir har eru onkur setur hálvtrýss kvadratmetrar fyri átta túsund krónur á av sølulistan ella á leiglistan so standa ein hundrað g tvey hundrað og trý hundrað viðmerkingar tí at øll standa og bíða eftir einari íbúð í so máta er tað nokk so týdningarmikið at vit eisini tosa um hvussu vit raðfesta og tað at tað altíð er eitt ávíst lutfall ímillum tá vit geva bústaðir ei málsetning fyri hvussu hann skal byggja runt um landið ø í hesum her uppskotunum har nevnir mann seks til átta leiðubústaðir og tað er sikkurt eitt hampiliga gott boð men tað eru eisini tað leggur eisini upp til spurningin hvat skal bústaðir beskeftjaseg við tað sum vit vita er at fólk eru ósamd um hvørs marknaðurin skal stýra hesum her hvørt tað almenna skal taka innitiativi og í hvønn mun vit altso at trupulleikin er sjálv forsildur tað sum mann kann ilustrera tað soleiðis við at mann seta upp í ein tríhyrning tú kanst hava at okkurt verður gjørt skjótt tú kanst gera tað viður gjørt bíligt og tú kanst gera at eg góðska og tú kanst bara velja tveyút a trý sum oftast visti tú velur okkurt skjótt og góðskað skal vera so er tað dýrt vistu tú velur okkurt bíligt og skjótt so er tað sum ofta sláar kvalitetir og vistut bíligt og góðska so tekur tað langa tíð nokk so fundamental prinsippur tá ið mann skal seta seg fyri onkra verkætlan tað pljegur kkiatvera byggivinna tað kann vera alt og eg haldi at bæði politiskaskipanin og fólk halda at tey kunnu fáa ølt trý men tað haldi er nokk so neyðugt visti tú byggur skjótt og tay góðska sum veður tað dýrt tað má mann koma til sattis við og tí haldi eg eisini at mann skal gera upp við sær sjálvum hvat bústaðið skal skal tað byggja vanligar íbúðir til arbeiðandi fólk so fer tað at vera nógv dýrari og vissi mann vil hava eina ávísa góðsku so má mann eisini koma til sattis við at tað verðar dýrari tað sum eg haldi hetta onkursvegna tann ú heldiga gongdin við hesum tað er tað at mann mann rennur aftan á eftirspurningin tí at í mínari verð so burdi bústaðarbygging ikki verið so demokratisk sum tit gera hana til tað at viðsita her inni í tinginum og líkasum representera ávísar bólkar í samfelagnum um at hesi mugu hava takyvir høvdi nei hesi mugu taða hava taka yvir høvdið vit mugu onkursvegna raðfesta soleiðis at tað kemur flest til góðar við teimum avmarkaðu resursunum sum vit hava í øllum førum innan fyri tað almenna tí er tað ræðliga viktigt at vit prioritera og g haldi eisini at heldur enn at taka sær fulla ábyrgd av avbjóðingunum til dømis heta her uppskotið sum leggur upp til at bústaðir fer at byggja tí at mann hevur sæð eitt innslag um at onkur vil búgva á útoyggj so áttu vit heldur at hugt nærmari eftir nær er trupulleikin sjálv forskildur hví vil ein banki til dømis ikki geva eitt lán til onkran sum vil seta sær búgva á útoyggji er tað kanska tí at vit sum politisku myndugleiki hava ásett nakrar treytir fyri bankan um hvussu vágafúsar hann kann vera við sínim lán tí vit vita tað at ein bankihan fer altíð at royna koyra kapitalin har sum rentan er hægst og raðfestir har eftir tí sita seg sjálvt at tey altíð geva lán í havn til dømis men hava eitt sindur trupulleiri við at geva lán aðrastaðni í landinum tað er sjálvandi fyrimunur og vansar við at búgva á útoyggj ein fyrimunur er til dømis attey grundstykkini sum eru tey eru munandi bíligari ímeðan í havn eru tey munan dýrari og tað sigur seg sjálvt tað er eitt úrslit av at tað er ein logan eftirspurning í útoyaranum og tað er ein ómetaliga høgan eftirspurning í miðstaðinum harafturat so er tað eisini ikki líka nógvur eftirspurningur eftir at byggja og tað er ikki ein stórur tørvur tí sigur tað so sjálvt at at struktururin er sum mann er og at bankarnir uppføra seg sum teir gera tí burdu vit egendiliga hugt eitt sindur tættari hugt nærri at hvar vit sjálvi hava sett fótonglar fyri fólk at seta førotur undir egiborð venda eitt sindur aftur til bústaðir tað hava eini málsetning og eg haldi fólk eru eitt sindur ósamd um hvønn málsetningara framhaldandi skal hava um mann skal hava tann sama el um mann skal vera øðrvísi tí at eg haldi vit øll eru øgiliga intersseraðir í at fáa bøytt um bústaðarviðurskiftini í landinum bæði í miðstaðnum og á útoyggj og í útaðarunum og hvar tað skal vera í landinum tað er bara tað at vit vilja helst hava at tað gongur so skjótt sum gjørligt við so lágum prísi og so nógvari góðsku sum gjørligt men sum eg byrjaði røðuna í at siga tðrav sjáld fara øll trý tí má mann onkursvegna gera uppví sig sjálvan hvat vit vilja uppnáða vilja vit loysa trupulleikan skjótt so verður tað dýrt fyri tí almenn at tað verður dýrt fyri bústaðir at gera og visi tað vit ynskja so verður tað tað hinvegin vissi vit kunnu koma til sattins við at vit kanska gera hetta yvir eitt longri tíðarskeið men vit fáa kostnaðir niður so kunnu vit gera tað og so aftur til í triðja lagi vissu vit kunnu fara kompromi við góðskuna sum eg giti tey faktiskt vilja gera so kann mann bæði gera tað skjótt og bíliga hetta eru nok so grundleggjandi spurningar sum vit skulu gera upp við okkum sjálvum og eg haldi heldur enn at onkursvegna renna aftaná líkasum har har sum fólk gera vart við sína ónøgd fyri at royna at sløkkja eldar á bústaðarstaðarmarknaðinum so skal mann vera meira málrættaður eftir at fara eftir systeminum sjálvt royna og vita um hannikki kann loysa skipanina soleiðis at hon er til frama fyri øll og ikki hvat ið vit her á løgtingi halda er frægast fyri okkara onkursvegna umboð ella okkara veljara ella okkara lokal øki um tað so er fugloy ella tórshavn á runavík ella nakað heilt sí sftjóra mátavega øh takk yrha formaður takk fyri so er tað edva