Edva Jacobsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2020-10-08
Topic: 1. viðgerð LM-032/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um dagpening vegna sjúku v.m. (Arbeiðsgevarapartur longdur)
nú viðgera hesa mál sum eitur uppskot løgtingslóg um dagpening vegna sjúku og vist mann kann bara siga bara heilt stuttum bara fyrst hvat tað inniber tí tað er ikki so ógreitt hvat inniber tað inniber tað at at areiðarbeiðsgevara sum í dag betala tveir dagar tá ið arbeiðstakara blíva sjúkur fara yvir til at skula betala fýra dagar altso tað er akkurát sum sjálvt uppskotið tað er tað e rullið nokk akkurát hvussu men so eg havi sitið í grubli ómindiliga nógv yvir eitta uppskoti eisini í sambandi við at vit hava viðgjørt eitt frammanundan sum er eisini relaterað til tá ið fólk ikki megna so líka væl at vera á arbeiðsmarknaði kanska sum sum onnur fólk gera og tá ið eg hugsi nokk so gybri eg eg akkurát sum ger mær nakrar tankar og nakrar spurningar akkurát út frast her tí tað akkurát tað at tú tú fært tú ert eina virkju kontór her so koma fólk og fylla út og so skalt tú fylla út fýra dagar og arbeiðsgevarin skal so betala hesar fýra dagarnar sum nú betalir tveir men tað eru nókar tankar sum eg geri mær rundan um hetta her tað er fyri tað fyrsta so eru tað øgiliga ymiskar støddir av fyritøkum og sjálvandi størri fyritøkur eru kanska raka meir og so r ta skal venda aftur til tað so er tað tað at tað er hvussu raka tað runt um landið hvar hvar rakar hetta og hv innanfyri hvat fyri vinnur rakar hettar og og raka tað rætt altso nú havi eg havi eg sitið fylti viðgerðina av tí fyrra uppskotinum vit hava koyrt øgiliga nógv upp á tað hevur koyrt ótrúliga nógv upp á serliga frá ansstøvuni í samband við hetta her at at varðveita sáttmála bundin rættindir um mann følir akkurát sum at hetta er ikki ein hett er iki ein veiting hetta er ein løn sum fólk fáa tað hevur vent eitt sindur høvdið í tann máta uttan at skal gera meg stóran meining akkurát um tað málið tað er liðugt nú tað verður viðgjørt meir nevnd men men tá ið tað er nakað sum almenna betalir so er tað en veiting um mann so hvat mann so kann kalla tað og tað sum eg kemur tankar um hettar tað er tað at tað er øgiliga ymiskt hvussu fólk eru sterk og væl fyri út á ymiskum arbeiðsfyritøkum og eg má siga tað at nú havi eg fingið s nógv við tá primir íg vinna og vist tú hugsar um hvat hetta málið rakar so raka tað á høvuðsheitum tað er flakavinnan og tað er handverkarvinnan smáhandverkarvinnan størri handverkarfyritøkur og har hava vit eisini líkasum í øðrum fyritøkum ofta við óalmindiligar lærdjar arbeiðsgjórarar gera tað má mann siga eg havi roynt teit sett eitt sindur inni í at verið snakkað við nøkur sum hava við hesir ymisku fyritøkurnar at gera og tað sum tað kankin sum kann blíva aftan hjá mær aftaná tað vit nú nú vita vit tað viðgjørt tað fyrra málið tað er tað at ein arbeiðsgevari roynir virkuligani at fáa tað bera til hann betalirsa fyrsta dagin og næsta dagin og tað er kanska nokk so og tað er ein balkur av starvsfólkum sum kanska av ymiskum orsøkum ikki klárar so øgiliga væl at halda ordiliga fult út á ein arbeiðsmarknaði og tey eru tímalønt og tey detta út inn ímillum pgrdarsjúku og arbeiðsgevarin betalið tveir dagar men av tí at ta hevur verið tveir dagar so hevur tað verið soleiðis at arbeiðsgevarin ókey hetta eru tveir dagar viðkomandi kemur ætttil arbeiðis men tað sum eg kann hava gjørt mær nakrar tankar um hesin her tá ið tað fer at blíva fýra dagar eg veit gott at athetta er eitt srispariátøk men tá ið tað blívur fýra dagar nú er tað so ræðuliga tt altso mann hevi næstan tonki í eina viku ha tað sygulogiska í tí sum eg frikti eitt sindur fyri vegna arbeiðstakarin tað er tað at arbeiðsgevarin ikki líkasum klárar ella hann kann ikki hava hesi starvsfólkini í starv tað tað sum tað sum eg kann harmast um við hesum uppskotinum tað er tað at kanska fleiri av teimum sum havurð tilgnýtt eitt arbeiðspláss sum tað er ótrúliga glað fyri arbeiðsgevarin hann megnar ikki aftan á hetta at hava tað í starvi longur tí visti tú hugsar um ein sum skal gera eitt eitt lannað rúm liðugt ella gera eitt arbeiði inni hjá onkrum ella ger eitt arbeiði fyri eina fyritøku ella inni ein privatum heimi ella hvar tað skal vera nú blívur hesin her lyklapersónurin smhann hevur til at ger eitt arbeiði vekk í fýra dagar so má viðkomandi fáa ein annan inn beinan veg at gera hetta her arbeiði og kanska tveir diartivur gingið at bíða men fýra dagar blívur øgiliga nógv og tað sum eg kann tí tí seti eg bara nakrar spurningar nú tá ið tað fer í trivnaðarnevndina hvussu kemur hetta at raka komu vit at sita við nøkrum arbeiðsgevarum har runt um landinum sum sjálvt um tey virkuliga virkliga ikki vilja tað so koma tey at verða koyrd út í tað at tey konna at siga fólkið upp og kanska er tað fólk sum ja bara av ein glari orsøk klárir tað væl at passa eitt arbeiði er ómindiliga røsk men tey hava kanska inn ímillum fáast sjúkur sum gera taðta at arbeiðsgevarin kemur atbetala tveir dagar og so aftur tveir dagar onkuntíð seinni hvar fýra dagar kemur at raka fast tað kemur at svíða og kann gott vera at tá ið hetta her er verið fýra dagar hjá tvæ fyrði hjá sama arbeiðstakara at so sigur arbeiðsgevarin veitst hvat tíverri men eg verð asn noyddur at at ger eina broyting hjá viðkomandi og viðkomandi veða uppsagdur og so er tað tað um viðkomandi maktar at koma inn í eina nýggja skipan ella viðkomandi endar inni eini almennari skipan so har kanst so øgiliga skjótt koma at gera hetta her og tað kemur at kosta aðrastaðni og kosta menniskjalagnur vistimann kann hugsa tað og menniskjarlægnarnar eru fult so stórar sum í tí fyrra uppskotinum hvar eg loysti at at eg havi sjálv verið í tímalentum arbeiði sí fýra áðrenn e ikki var løgtingið og g havi arbeitt líka vil hálvfems tímar um vikuna og tá eg havi g arbeitt hálvtrýss nímar um vikuna sso fekk kundi tað hendast g fekk áttaogtjúgu túsund fyri hálvtrýss tímar tímar pær viku og tá dugdi g at síggja tað t visi g endaði til t starvið innan fyri tað so hevði mist tvey hundrað áttaogfjruti krónur per mánað og og tá haldi eg at mann hevur góða skipan visti man skal vera púra ærligur men so kann mnn hugsa kann tað kanska vera keðiligt at raka tað semur í eini tað kan mann so hygga uppá nevndina men at missa tvey hundrað krónur dámar tí tað er so ræðuliga nógvur tímar fyri at koma upp har eg haldi vit vit flúgva so høgt vet snakka allar tím um fjøruti hálvtrýss túsund um mánaðin altso kom lati okkum koma ein lítsindur v i lítla løtu koma niður á tannvanliga arbeiði tann vanliga arbeiðin verðuraktur a hasun her úti á flakavirki úti á handverkarfyritøku og nógv av høvuðsstaðararbeiðinum verða øgiliga frægaðir tí at øgiliga nógv har sum tað er øgliga nógv alment starvsfólk sum verðu ikki raktp á sama máta ofta fólk blíva sjúk og lønin tað broytist einki og og innan fyri nógv onnur størv rættiliga nógv onnur størv sum hava góðar tryggingar ha tey hava góð størv tay er øgiliga væl tryggjaði men tey sum kanska e ringast tryggjaði tað er tey sum eru ítí høsum ymiskum hondverkarvinnunum flakavinnunum og einviur arbeiði kanska flakavirki ot at finnað útav at fleiri ferð hesar fýra dagarnar so stóru risiko fyri at viðkomandi skjótt veðu útskiftir eg haldi sjálv ati at hetta er fyri at tálma útreiðslurnar tað er einki einki at snakka um tað eisini tað t at tað verður eitt minni alsgjald sum skal gjaldast á arbeiðsgevara men tað minni alsgjaldið tað fellir til øll sum geva lønir út so mann kann ikki siga at hetta er prosent fyri prosent tað haldi eg eisini mann kann hyggja eftir trivnaðarnevndini tí tað tað lægra alsgjaldið tað rakar eisini tær fyritøkurnar sum ikki pjøðast at fáa eina rokning upp á httaer so at eg haldi tað er viktigt eg føli tað virkligani soleiðis at at eg frykti fyri at tað verða nøkur menniskjur sum verða koyrd út í arbeiðsloysi porkrundan av hesum og sum ikki hava soræða lætt viðat finna sær en nýggjan arbeiðsgevara vit kenna ikki hvussu nógv eru fyri men tey kempa tá ið tey eru við men tey klára kanska ikki alla samanhangandi og komma at hava sjúkradagar inn ímillum men tey er ikki vardum starvi allíkavæl men tað er eisini einbólkur og eg haldi vit hava ttalað øiliga hart fyri tí fyrra uppskotinum men eg setti mær bara ina tankar er tað hvussu við smærri fyritøkum og størri fyritøkum hvussu runt um landið i forhold til kanska tey størru økini hvat rakar hetta uppskot tað kundieg gott hugsað mær at trivnaðarnevndin líkasum setti fokus á eisini tá ið tá ið mann fer at viðgera hetta málið hettaheu ikki verið til hoyringar og og landsstýriskvinnan hhon hon skal hava rósa uppiborið fyri at hava roynt at at at gjørt visti landsstýriskvinnan ikki kann koma við nøkrum uppskotum so kann hon heldur ikki koma við nøkrum góðum átøkum sum hon kemur við so mann skalikki gloyma tað at at at at nøkur ting skulu ganga upp her og honur gjørt eitt megna at arbeiði fyri at seta nøkur ting í verk tað haldi eg mannhevur fylt bara longu tað fyrsta árið sum er til stórar gleðir fyri nógv fólk og so er tað tað at at tað eru eisini nøkur gjøld sum sum hvussu gemar við tað tað sum eg er við hesn her tað tað verður lýst til at í føroyar eg hava øiliga fáar dagar í forhold til danmark og finniland og ísland og alt hefther hvar ið arbeiðsgevrini betalar meir ella longri men er tað so rælia nógv lond sum hava hesi sløgini arbeiði í so stóran mun tað skal mn eisini líkasum tað kann gott eita tretivu dagar hjá danmark og hvussu nógv eru fangd av tí tað er heilt ein annað arbeiðsmynstur so og nógv øgiliga nógv koyra nógv meira fastløntar fólk enn tað gera hjá okkum tí at vit kanska ikki klára ordiliga tað tí at landið ikki er so lítið nú er tíðin farin men hat var bara na fyri at seta líka sum nakrar tankar í í fokus hjá okkum takk fyri harra formaður ja takk tað er ein viðmerking og tað er frimunt rasmussen