Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-12-16
Topic: 2. viðgerð LM-004/2021  Uppskot til samtyktar um almennan lønarstiga
gersvætakk fyri harra formaður ja nú eri loksins onnur viðgerð av hesum her uppskotinum um almenna lønarstiga uppskot til samtyktar og eg skal lesa minnilutaálitið sum er frá mær sjálvari frá siristenberg og hervørd polstóttir í nógv ár so hava fleiri fakfeløg ynskt at arbeiðið við einum almennum lønarstiga verið sett í gongd í hoyringunum var greitt at nógv fakfeløg framvegis byrja eftir einum nýggjum lønarstigi í dag eru størri og minni lønarmunur millum fakbólkar sum ikki eru grundaðir á útbúgvingarlongd ábyrgd í starvinum ella aðrar haldgóðar orsøkir tað varð víst á í hoyringunum at orsøkin til lønarmunirnar er at tá lønin fyrstan tíð var ásett varð tað gjørt sambært ásetingum í tí danska kænistumansreforminn frá nítjan hundrað og níggjuogtrýss tí nógv føroysk fakfeløg tá vóru limir í donskum fakfeløgum og síðan vóru aðrir abólkar bólkaðir við støði í teimum feløgunum sum longu vórðu sett hetta var eitt nú fakfelagið hjá sjúkrarøktarfrøðingunum í danmark æmansreformenn bólkaði størv sum serliga kvinnur mannaðu í lægri lønarflokk enn størv sum menn mannaðu um hugt verður eftir longdini og ábyrgdini í starvinum grundgevingin tá hon var millum annað at menn vóru uppihaldarar og tí máttu teir hava hægri løn meðan lønin hjá kvinnum ikki var eins týdningarmikil og meira vara meta sum lummapengar hendan her bólkingin hon var altso staðfest politiskt við lóg í løgtinginum nei orsaka meg í fólkatinginum niðri í fólkatinginum vit hava ein risastóran trupulleika fyri framman sambært frágreiðingini hjá búskaparráðnum starvsfólk á vælferðarøkinum komandi tíggju árini so fara vit at mangla fleiri hundraðtals starvsfólk á heilsu og umsorganarøkinum um tíggju ár tað verður tørvur á sjey hundrað og átta settum í eldrarøktini tey komandu tíggju árini umframt tað at trý hundrað og áttaoghálvtrýss starvsfólk væntandi fara frá vegna aldur so tey koma afturat at mangla í í sjúkrahúsverkinum verður somleiðis tørvur á hundrað og átjan sjúkrarøktarfrøðingum afturat í almannaverkinum tørvir á fimm hundrað starvsfólkum umframt at tvey til trý hundrað fólk væntast at fara frá vegna aldur og so vita vit eisini tað at fyri at halda dagstovnalógina sum hon er í dag har sum vit hava ásett at tveir triðingar skulu vera námsfrøðingar so mangla vit longu í dag hundrað tals námsfrøðingar uttan ta fakligheitina sum skal til fyri at lyfta okkara vælferðartænastur tað verður seg á sjúkrahúsinum á dagstovnunum á ellisheiminum og í røktini so smokka okkara vælferðartænastur saman tað síggja vit longu á heiminum kring landið har pláss standa tóm tí starvsfólk ikki eru til at manna plássini hetta samstundis sum fólk hava stóran tørv á at sleppa inn á heimini hyggja vit eftir hvørji størv søguliga vórðu lægri lønt so eru tað júst starvsfólkarnir innan fyri tey øki sum vit fara at hava alstóran tørv á í tey næstu árini heilsuhjálparar heilsurøktarar námsfrøðingar sjúkrarøktarfrøðingarfrøðingar og aðrir fakbólkar tað er eftir øllum at døma forfá sum velja at útbúgva seg og starvast innan heilsu og umsorganarøki lága lønin saman við sannroyndini at nógv av somu starvsfólkum ofta arbeiða niðursetta tíð tað ger tað at tað er trupult at fáa endarnar at røkka saman hjá hesum bólkunum vissu vit ynskja at størvini innan hesi yrkini tey skulu vera mannað so noyðast vit at geva bólkunum eitt lønarligt so tað samsvarar við ta útbúgving sum hesi fólkini hava og ta ábyrgdina sum tey røkja dagliga í føroyum verður lønin sett eftir samráðingar millum partar av arbeiðsmarknaðunum og hesar samráðingarnar hava síðani nítjan hundrað og níggjuogtrýss flutt seg langt men tá ein skeivleiki í lønum av fyrstan tíð er ásettur politiskt í fólkatinginum so er tað eisini neyðugt at taka hesa her politisku ábyrgdina á seg og royna at rætta tann skeivleikan sum er tað eigur at vera eitt mál hjá øllum í politisku skipanini sum ynskja at varðveita okkara vælferðartænastur í framtíðini og við hesum viðmerkingunum so taka vit í minnilutanum undir við málinum og vit mæla á løgtingið ella vit heita á løgtingið at samtykkja uppskotið og eg haldi at tað eru áhugavert nú tá ið vit eisini viðgera skulu viðgera fíggjarlógina til triðju viðgerð í morgin viðgjørdu hana við aðru viðgerð í gjár at síggja hvar skerjingar eru gjørdar í í fíggjarnevndini eitt nú sær mann eina skerjing upp á sekstan milliónir á landssjúkrahúsinum mann sær eisini eina skerjing í trivnaðartænastunum og tað haldi eg fer beint øvutan veg eg havi enn ikki hoyrt nakra týðiligti nakað nakra týðiliga ábending um hvussu mann ætlar at loysa hendan her risastóra hesa hesa risastóra stóra ábyrgavbjóðingina sum vit standa í og sum bara fer at vaksa blíva størri og meira av kutt í framtíðini tí vit mangla starvsfólk innan fyri vælferðarøkini og fara at gera tað í framtíðini eg havi tíverri ikki hoyrt ella fingið nakað ábending frá samgonguni um hvat mann ætlar at gera við tann trupulleikan vit hoyrdu frá landsstýrismanninum í fíggjarmálum at hann hann prátaði um tøkniligar loysnir men vit vitaðú øll somul at tøkniliga loysnir fara ikki at statta ta fakliguheitina og ta menniskjasligu heitina sum skal til og hollu vitanina sum skal til fyri at røkja hesi størvini tað ber ikki til tað vita vit jú væl so eg eftirlýsi at mann at mann raðfestir vælferðarøkini eftirlýsi at mann setir sær fyri hvussu mann fær loyst hetta her starvsfólkatrotið sum fer at vaksa sum longu er her ø og vil gjarna hoyra frá landsstýrinum frá samgonguni hvat fyri ætlanir tey hava á hesum økinum tí meirilutin her mælir til at fella hetta uppskotið og eg havi enn ikki hoyrt nakrar ætlanir um at at royna at loysa málið upp á nakran annan hátt so tað eftirspyrji eg og hstaðiliga á landsstýrið um at koma við einii ætlan fyri hvussu vit kunnu lyfta hesar lønarbólkarnar og hvussu vit kunnu fáa fleiri fólk at starvast á vælferðarøkinum og tryggja okkara vælferðartænastur