Høgni Hoydal (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-12-11
Topic: 2. viðgerð LM-043/2020  Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar Anordning om ikrafttræden for Færøerne af visse bestemmelser i lov om Det Centrale Personregister (CPR-loven)
harra formaður og umframt tað sum siurstenberg og hervur polsdóttir hava viðmerkt í hesum málinum so fari eg at gera nakrar viðmerkingar afturat sum snúgva seg um tvey viðurskiftir annað er tað grundleggjandi tjóðskaparliga ella fólkaræðisliga viðvíkjandi lóggávuheimildina í hesum landinum og sum eg haldi kristan andriasen varð inniá so hava vit midn annað biðið um eitt upprit frá løgtingsskrivstovuni ið eg havi spurt løgmann um tað hvussu í tveimum umførum hhví at farið verður fram á henda hátt har tað í hesum førium verður lóggivið á einum málsøki sum føroyingar hava lóggivið á síðani heimafturslógina og áðern tað verður so á sjálvt sambandsfólk hava verið samd um tað at tá ið tað snýr seg um lóggávuvald millum føroyskar danskar myndugleikar so er tað soleiðis at føroysk málsøki har tað løgtingið sum lóggevur meðan á donsku málsøkinu er tað danska fólkatingin lóggevur og sum minsta mark so verðurmann farið so fær mann um tað markið her øh og eg eri sjálvandi sera sera harmur um at okkara kan man iga okara fakligur myndugleikar ikki steðga tí tí tað er eingin ivir fyri mær um at her verðir lóggivið á einum yvirtiknum málsøki nevniliga á málsøkinum snýr seg um um fólkayvirlit um persónstal altso um at skráseta borgarar í einum sentralum dáturagistari so málið er efti mínum tykki átti at ii at hvussu nógva orku p á tað ttað er púra greitt her eg kann eina annað dømi um har ið undanfarni løgmenn hava verið púra greiðir í tí at sjálvt um teir tóku undirvið einum máli so framdu teir tað ikki tí teir mettu at tað var at fara yvir um tað mark har løgtingið við tógvi trý hevur vunnið sær lóggávuvald og tað var dømi um tað danska tað sumhann færi á donskum lvn rópar erkcportkreditt har vildu summi fólkatingsmenn royna at fáa lóggávu í gildi um at føroyingar stilu koma inn um ta donsku eksportkredittskipanina og teir fyrireikasta uppskot um at seta einaá danska lóggávu á gildi áhesum økinum men sjálvt løgmenn tað var milum anað jóans eisekuard segði ikki talingurum eg haldi egeg vil kundi væl hugsaðmær skipanin koma í gildi men eg fari ikkiat gera tað eg fari ikki at bróta markið millum lóggávvaldið hjá løgtinginum fólkatingin t hett varað yvirtikin í málsøki eingin ivast í tí um hann gjørdi tað ikki men tað eg má so komin har til í dag og tað undra meg og ikki tí hetta er kanska mest sambandska tíðin vit nakrantíð hava verið í yvirhøvur hvussu mínum livirtíð alt sum verður framt tekur í veruleikan eftir mínum tykki heimildir frá løgtinginum tað varða antið lagdar til nakar landsstýrismenn sum gera akkurát teir vilja uttan nakað eftirlit uttan nakrar nøkur lógarkrøv ella at tað verður lagt til danskar myndugleikar ella esmyndugleikar ella æaðrar og eg nn eg mærat ikki at nevna øll dømini vit hava havt rættagangslógina vit hava havt hesar her dátuverndarlógina á gdprlógina at ta sum faktis es reglur har alt bara fer á landinum og nú kemur hetta her so eisini øh og hetta er ein eitt mál sum kundi verið loyst so øgiliga einfalt nú havi egverið á fólkatingi til samanshaldið í tíggju ár øh har eg royndi at loysa tað øh vit høvdu tíverri ikki tá eina eina sjáttursinnaða samgongu í føroyum men eg fekk vátta frá fylgjandi forsóttaráðharranum at tað tað hetta málið við at føroyingar sum skuldu inni danska skipanir hava eina avbjóðin v tí tat kundi tað kundi vera loyst við einari reglu og tann reglan er at tað stóð í donsku sepierlóggávuni sum grein haldi g tað eru blivu grein grein sjeyoghálvfjerðs lor sovrit at danski myndugleikar góðtaka eitt føroyskt ptal í øllum lutum um at seta bara at null framman fyri framman fyri ta tað trý siðfraða talið sum føroyingar hava eit sínum ptal so er alt málið verðir loyst tað er tikið ein minutt at gjørt tað tað kundi fólkatingin gjørt tað hevð ikki gjørt hinar lóggával hjá løgtinginum tað hevði bara gjørt tað at føroyingar sum okkursvegna sulu inn í danska skipanin hava eina møguleika at gera tað men tað vilja danskir myndugleikar ikki og hvat ger mann so eg mán brúkar óendaliga orku og løgfrøðingar og eg veit ikki hvat fyri at seta danska lóggávu í gildi í føroyum á einum yvirtiknum málsøki fyri at loysa ein praktiskan trupulleika og nú fari eg t spyrja havi tú at hugsað um tei tá ið danir flyta til føroya havi t nemuis at hoyrt um ein dana so kemur til føroya sum hevur trupulleikarviðat oma in í føroysku skipanirnar tit kunuikkilata mær eitt dømi ikki eitt einastíð er eisini útlendskr útlendngar sum lesa í føroyum sum skuldu hava lestrarstuðul við sær sum skuldu hava bústað fyri sovuðta hjá heilsubót ikki ein av teimum hevur nakrantíðat havt ein trupulleika við at koma inn í føroysku skipaninar hví tí at teir føroysku skipaninr siga jame vit brúka bara títt tal ella fært tú eitt beinanvegin eisini áðrenn tú kemur tað er eingin verðsins trupulleiki nóg prblemwvevur men allíkavæl fara vit tann util brátligu leiðina at nú skulu vit lóggeva tak allóggavæl frá løgtinginumvið at loysa ein praktiskan trupulleika sum kann loysast við einum pennastroki vissu bara viljin vær til staðar frá hinum partinum hin partin harra formaður skalspara líka a enda við tí tað er tað at vit eisini nú billa føroyingum inn at øll framtíði liggur tí at fáa itt danskt ptal so kunnu vit lesa so kunn vit fara út so kun vit gera tað hvat ger tað við okara samleika hetta er ein r eitt sera týdningarmikið mál fyri hvat álip vit hava okkum sjálvum og okara egnum samleik ágokar egnu skipana meðan vit nú billa føroyingum inn g ein sjúklingur í dag sum ikki fara sær danskt ti bernummar hvussu stendur hann so yvir fyri donsku skipanini í dag eri eg øll líka nú fert manst eik at siga taðn visti tú ikki ferur hert ríkisbundinar fyingi tær dansi bjernummar so kanst tú fáa verri heilsubót tað er ein tað er ein grovheit móti føroyskum borgarum at seta tær tæ støðuna og tí er tað lettiki sjálvboðið so tískil harra formaður fari eg staðiliga at mæla til hetta atta málið verður antintikið aftur ella avkvøtt burtur tí hetta ger seg inn á lóggávuvál sum løgtingið hevur bart fyri í ættarlið at vinna sær og tað strík mann bara burtur við einam handavending bara orsakaðaveinumpraktiskum trupulleiki trupulleika sum danski myndugleikar kundu loyst um tað vildi brúkt ein minutt upp á tað men tað vilja ikki