Bjarni Hammer (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-02-01
Topic: 1. viðgerð LM-053/2021  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um aling av fiski v.m.  (Tilbúgvingarætlan fyri slopnan alifisk)
ger so væl ja takk fyri harra formaður takk harra formaður tað eg nemiliga orsøkin til hetta her uppskotið tað er tí at tað hevur verið ógreitt ella óll man ska ikki siga hvussu leingi men øll fornnum eina tíð at hvør hevur ábyrgdina av at taka upp aftur slopnan ælilaks og tað er í áðum í onnunum serliga og tað er soleiðis at hvussu kann mann fáa hendur á henda er ælilaksn áðrenn hann kemur líka niðan í vøtni tí tað vísir seg og tað verðu eisini víst á her at tá teir eru slopnir niðan í í niðan í vøtnuni so er tað nærum ógjørligt at fáa hendur á júst tí ælilaksm aftur tá verður tað blandað saman og tá skal man út næstan at tá er tað hepni hjá vanligumlaksa fiskarum at fáa hendur á hesum hetta her snýr seg um at hevur mann staðfest eitt at nógvur ælilaksur ella ælivaksur yvirhøvu í sloppum úr einum ælu brúki at mann kann handla skjótt mann kann sleppa út beinanvegin eitt annað fyri at forða fyri í munninum á onnum ella mann fer inn í sjálvar onnar og renna fer at hendra teimum tað er tað er sum so endamálið við uppskotinum tað er simpulin fyri at forða fyri at alilaksur ikki blanda seg við eitlanastað tann vanliga laksin sum er í onnum tann sum kanska síluvágifelagið setur út soleiðis at læksta stamman ikki verður skeglað meira enn neyðugt er tað er eingin ivi um at tað vildi altíð vera trupult at koma tý hundrað prosent til lívs men at í her haldi eg er í øllum førum eini eini rætt leið at ganga í hesum førinu hevur lagt upp til at tað havar jørt eina tilbúgvingarætlan har sum landslæknin og havbúnarafelagið saman gera eina tilbúgvingarætlan fyri slopnan alifaks alilaks í faktiskt í onnum tað er tað tað snýr seg um og har verður lagt upp til at alifeløgini sum hava fingið loyvi at ala laks í føroyum tey skulu hava eina felags ábyrgd ikki eina ábyrgd bara á teimum økjunum tær u virka men eina felags ábyrgd um at rinda tær útreiðslurnar sum eru við teimum tiltøkunum sum verða gjørdar tá ið hendan ætlanin verður gjørd og tað er serliga vis ta er lat okkum siga t tað sleppur ai rúgva á laksi út eitt annað stað te má konstattera og tað er ein yvirsáddur um hvør eigur hendan ælilaksin tá kemur hetta her inn at so kann tað blíva soleiðis at landslarismannin tekur eina avgerð um hvør skal betala tað aftur tað kann gott vera at mann hyggur eftir hvussu stórur ali brúkini so tekur tú at tað størsta betalið mest o ta mynsta betalir minst altso ein libýtislykil eftir ú støddini á teimum einstøku librúkunum og tað altaná líka er skilagott tá ið mann hevur valt at ala ella hevur fingið tann framí hjá rættim sum ali brúka av í føroyum tað eru nøkur heilt fá sum sleppa at ela laks í føroyum og hendir et her um mann ikki kann konstatera hvør hevur ábyrgdina av at laksur sloppin út jamen so verður tað ein tílík ætlan sum verður skrivað í hesar tilbúgvingar ætlanina o tað virkar tað virkar skilagott men sjálvandi er tað staðfestkvur eigur avlagt sum tað r eingin ivi um at eta her alibrúki sum eigur hann ja men soø ta eingin ivi um at viðkomandi skal fáa hana uppaftur sum skjótast og viðkomandi skal gjalda fyri tey inntrivi sum verða gjørd um tað so onnur sum koma uttanífrá sum skula royna at fáa ællagsin tiknan upp so skal hetta einstaka alivyrgið betala tað tí tað er eingin ivi um at tað er viðkomandi sum hevur ábyrgdin av hesum ællaksinum harra formaður eg minnist sjálvur tað er tað er faktiskt eitt ár síðan í dag halda var februar í februar í tvey túsun og einogtjúgu tað var ein stormur sum ofta er í føroyum og sum gjørdi tað at ælibrúk í øllum frðum ær suðuri í froðba og hvalba fóru illan tað slapp ein øgiligur rúgva at avlak seg út og hann doyði meginpartin avinum nógv av teð doyði í ali ringunum okkurt skednaði og slapp út og tá sáma veruliga hvussu nógvir laksur er í teimum ringunum tað var deyður ælilaks allastens í atrengjfáksfjørðui og í ørðavík og allastaðnis í flótagi runt froðba eisini og eisini í ringunum men tað sk tað skal so tað var eingin ivi um at tað er kanska komið brotið ymsastaðni men tað skal eingin ivi vera um ati alibrúkið tað ælibrúki sum hevði ábyrdina av tí tey fóru inn og arbeiddu í døndrift við at fáa ialifiskið tiknan upp fáa tað gjørt malið til fóðor ella til slógv tað sum kundi gerast og eg veit hvat restinin endaði men tey arbeiddu í í dagarvísi nátt og dagfyri at fáa fyribyrs tað eittannastað a náttúrukatastrofuni sum tað kundi verið eitlanastað vist ta bara lag og daka runt tí tað var eg veit ikki vussu nógv tons men eg haldi at tað vóru yvir hundrað tons av av alifiski sum sum doyði í tí storminum sum var men tað er gott alibyrgini í føroyum eru sterk í dag tey hava eisini eina ábyrgdarkenslu virka tað sum um og tey hava eisini fíggjarliga orku til at seta nógv inn men har sum ivi er um kann tað so ikki støka upp tí er tað sjálvandi gangi út frá vónini hjá landstýrismanninum og eisini okum her at hendan bøætlanin skal taka hæddfyri har sum ábyrgdin ikki er so verður tað tikið upp og okur fáa fyribyrst ein læðrari náttúr katastrofu ella ella hhvahvatman kan kalla tað ø tað er tað tá tað sum er í hesum tilbúgvingarætlanum kanska við øllum tilbúgvingarætlanum so snýr tað ikki um at handla skjótt so tað tað hvussu skjótt kann mann handla í føroyum í hetta leggur upp til at visu laksur staðfestir at fara á veg í ein læru á so kann mann fara inn beinanvegin inn eitlanastað á annað mans ogn og fáa og virka inn í einum øki sum mann ikki hevur rætt at vera á og tað hevur so bóndafelagað í øllum førnum funniðellaølfunnist at tað etur innind ta s tað er innindman mann gangur inn á teirra inninti tað betíðir at tai man hitta ferr mann fær nøkur særstøkar treytir sum fylgja við tá ið mann keypir ella eigur eina sína egnu ongd at man kann ikki bara koma inn á tað men hetta her lógaruppskotið leggur upp til at mann sær burtur frá tíð men tá tað er sagt so eru føroyar so eru føroyar so mikið lítlar at eg trúgvi at eindan her tilbøgingari ætlan má taka hædd fyri at áðrenn mann líka loypur inn og og kanska fólkveit ik nógv kanska fá fara inni at búleikast inni á annamansogn so trúgvi eg at mann fráboðar og tað rokni við ikkiveru nakar trupulleiki at finna útav hvør eigur hesa her jørðina haronnkring so at mann fráboðar bøndur ella privat fólk sum eiga tað at okur fara inn har okur noyðast inn nú fyri at fyribyrgja at laksurin ikki kemur niðan í vøtni tað trúgvi eg ikki ver ein trupulleiki kanska tá mann hyggur beint í tað so kann mann skilja bóndafelagið at teir eru eitt sindur altso skula tey koma inn til okum uttan nakað tað tað tað trúgvi eg ikki tað verður eg trúgvi tað vera eitt anna stutt og gott samskifti at tey sum eiga ogna a kunna at vera við og fylgja við visu tað skuldi vera neyðugt men samanumtikið so so er hetaher altíð gott at mann royna at fyribyrgja at tá ið tá ið vanlukkur ella henda katastrofur vildi ikki kanska kalla tað men at mann hevur eina ætlan tað er eisini ein trupulleiki ofta í føroyim man hevur sjáldan eina ætlan fyri at skaðin er hendur men her roynir mann su a koma pa forkant og samanum tikið harra formaður so so virkar tað skilagott men okur fara at fáa teir relevanti partarnir inn í vinnunevndini og fáa at útgreina veruliga altso hvat hvussu stórur er trupulleikin hjá teimum sum halda at tað er er ein trupulleiki kanska tað ikki er hein so stórur trupulleiki ella kanska mann kann finna eina loysn ella eina semju sum øll kunna liva