Bárður á Steig Nielsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2020-12-15
Topic: 2. viðgerð LM-030/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um serstakar treytir fyri fiskiskapi eftir makreli, norðhavssild, svartkjafti og botnfiski í 2018, 2019 og 2020 og botnfiski í Barentshavinum í 2020
takk fyri so er tað løgmaður sum hevur orðið ger so væl ja takk harra formaður hetta málið um tilfeingisgjald er kann mann siga burdi verið íligið so m at siga mann fór inn longu í tvey túsund og hvat tað var tíggju og ellivu tá mann upprunaliga stríddist um hetta tilfeingisgjaldið men nú haldi eg allir flokkar á tingi taka undir við hatta skal vera tilfeingisgjald tí tað er vísti seg at verið ein ja ein ein vinningur fyri tey eyka ella ta ta avmarkaðu atgongdina sum er og vit hava fingið ein so radionellan flotan nú at tað avgavsta sum er har ger at tað er møguligt og rímiligt at ein partur av tí endar í tí samlaða kassanum soleiðisnær at vinnan er við til at fíggja vælferðina og ber at út víðari út til føroya fólk vissu vit fara heilt aftur til ja lat okum fara til fýrsuna tá mann skrivaði út ella tað var óavmarkaða atgongd til at far út at fiska hevði tú ráð til at keypa tær eitt skip ella møguliga fíggin tilat fáa skip so keypti teir eit skip og fór út at fiska og tann man siga sum gjørdi tað best hann vann og hann kláraði at varðveita skipi og kundi so byggja síttiella sína fyritøku upp harfrá so kom hann fyri at skunda undir eftirhr at fáa enn meira fisk úr sjónum og meinti at gera gott so fór mann politiskt inn og koma við einum skipapakka um at byggja fleiri stásilig serliga vardað pilagisk skip tá tá var tað rímiliga nýtt tilfeingi við svartskjaftunum kring oyggjarnar sum mann hevði lagt til merkis og øðrðum fiskaríi og sá bgjynti so smátt at síggja virðið í tí men mann var sum ikki einaferð for tíðliga í sjóvarpallinum og tað var bara eitt av teimum skipunum sum yvirlivdu kann man siga tað polagiska ævintrina sum var umframt tey sum høvdu verið kanska í drift heilt aftur frá trýssunum og ta var øgiliga harðar tíðir upp gjøgnum hálvfemsuni innanfyr opulagiska í nullunum begynti at ganga heldur frægari nakrir handlar fóru fram sum fólk skiltu ikki ordiligt virði á men so koma vit heim ella fram móti tíggjunum og tá beginnir mann at síggja eitt virði serliga tí at mann hækka sær makrelkvod og annað og ger so tað at vit fara at viðgera politiskt hetta her at nú er tað ein avmarkaresursa og vit hava fingið ein so rationellan flota vinnarnir tillaga seg eftir ætlanini sum løgtingið legði mitt í hálvfemsunum um at mann skuldi hava fiskiloyvir og leggja seg eftir tí og avmarkað stálið soleiðis at mann fekk ein størri rakstrarfyrimun ella tillagaði mongdina av megi og framleiðsluorku sstar at tað skuldi verða geva vinning og tað er gjørdi so tað at mann politiskt fór inn tvey túsund og tíggju fyrstu gjørdi mann eina partvísa uppboðssølu síðani fá mær inn og ásetti gjald á og faktiskt er tað ta gjaldið vit enn hava tað er broytt tað er hakka og hakkhakka og nú er tað nokk eitt tað størsta gjaldið vit hava havt vit hava roynt hitt modellið við eini uppboðssølu eg má siga tað soleiðis tær tað er ikki politiska undirtøka fyri tí hvørki vil eg siga í samgongu ella í andstøðu og tí vildi eg ynskt at vit kundu funnið ein felags loysn yvir hvussu vit skipa hetter tað hevði tævnt bæði vinnuni og samfelagnum og ikki minst eisini sjómonnum og øllum teimum sum eru tætt at vinnuni men tá eg so hoyri viðgerðina og tá eg hoyri eisini í fjølmiðlunum at nú er tað heilt galið tí at henda samgongan hevur lækkað avgjøldini við onkur hevr nevnt yvir hundrað milliónum men mann má eisini hyggja eftir hvat er tað sum hendir tað sum er hent millum annað í korona er tað at prísurin er fallin kanska tíggju tjúgu prosent ávísar kvotur eru falnar heilt upp í tjúgu prosentum av polagiskum og visti mann heldur tað at hetta verðureitt konstant tal á fíggjarlógini so má eg siga so er tað trupult at fáa eina semju tí vit vita tað at tað svingar upp og tað svinga niður og mín hugsan um hettaher hevur altíð verið tann at vit skulu áseta eitt gjald sum er rímiligt fyri allar partar fyri samfelagið føroyar fyri borgaran og ikki minst fyri vinnuna tillaga teimum skiftandi viðurskiftunum sum vinnan til einoghvøra tíð virka í og tað merkir í stuttum eftir mínum tykki at prísurin á fiskinum hevur eina stóra ávirkan á hvat avgjaldið verður at nøgdin á fiskivinum hevur eina stóra ávirkan á hvat avgjaldið verður og eg meini eisini at oljuprísurin eigur at vera ein faktorur rentan havi eg nevnt oftani hon hevði so mikið lágum støði í dag at tað er eingi útlit til at hon brádliga skuldi farið og hækka munandi ella hon kann næstan ikki lækka meir hon er nærmast null g tey viðurskiftini haldi eg eru sentral í hvussu tú ásetar tilfeingisgjald og tíðin gongur sjótformaðurin tað er so ein arbeiðsbólkur situr nú í ølongri tíð og arbeitt við hesum her tey arbeiða við einum simplum modelli er mær upplýst og vónandi kemur tað modelli á borðið nú til politiska viðgerð og eg ynski gjarna tað at vit so nógv sum gjørligt millum flokkar her á løgtingi fara inn og siga hetta er tað vit gera og so halda vit fast við ta skipanina óðansæð hvør situr í samgongu ella hvør situr í andstøðu eins og vit hava klárað nøkulundagjørt við alivinnuna har koma gjald inn ja gjøldini eru broytt eitt lítið sindur men prinsippini hava verið tey somu heilt frá byrjan av tá mann á fyrsta umfari setti gjald á alivinnuna men latið ikki pengarnar í landskassanum bestemma hvussu nógv gjaldið skal vera men latið gongdina í prís