Hervør Pálsdóttir (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-02-23
Topic: 1. viðgerð LM-083/2020  Uppskot til samtyktar um at seta á stovn matvørubanka
ger so væl takk fyri harra formaður ja til viðgerðar havi etað eitt uppskot til samtyktar frá ingilín didrirsen strøm um at seta á stovn á matvørubanka om at seta ein samskipara at taka sær av verkætlanini umleið ein triðingur av øllum heimsins mati verður burturbeindur eftir bæði ein umhvørvistrupulleiki men sanniliga er tað eisini ein etiskur trupulleiki tað ermeðan summi av okkum liva í zus odus so er tað onnur ikki at fáa endarnir at røkka saman og ikki megna bebreyðføða børnum teira eisini her í føroyum hetta er ein gongd sum vit mugu venda ein hugburðsbroyting skal til men eisini ein tankagongd ella skipan um at tað er nóg mikið av mati til allan heimin um vit deila hann javnari og brúka hann skynsamari vit veita mat burtur altjóða øllum heiminum tí at útlepstatið nærkast tí at innpakningurin er misháttur tí súrepli kanska ikki er nóg runt ella nóg hevur nóg penalit og so víðari men eisini tí at vit simpultenn keypa meira enn vit hava tørv á millum annað har at ein hugborðsbroyting skal til men vit skulu ikki brúka orð sum hugborðsbroyting sum umbering fyri ikki at gera nakað við støðuna tí vit skuldu handla tað eru fleiri átøk gjørd seinastu árini í føroyum fyriat minka um matoyst sum man skal taka nøkur av teimum so hevur ásamtaki havt sovorðnar góð skipan har mann kann keypa ein posa við vørum í nærkað seinasta søludegi fyri níggjuogtjúgu krónur halda tað er umframt at tey heldur ikki hava hesi tilboðini ar tú kanst keypa fimm vørur fyri ein prís men tey selja ein og ein av vøru soleis at tú ikki keypir meira enn tú er tørv á slogfull føroyar tey hava skipað fyri einum tiltaki sum eidur diskusuppa tey skipa fyri t í klaksvík t at kipa fyri te í havn har handlar lata millum annað grønmeti ið annars ferð til skeyti og so kunnu fólk møtast og gera mat saman og taka matrestir heim við soleis at tey kunnu gera mat heima visseg ikki hava pening til at keypa sjálvi umhvørvisvikur hjá kommunum í føroyum hava snúð seg um matoysl og persónar og felagsskapur bera matog til familju ið hava tørv á hjálp hatta vísir á at tað er ein hugburðsbroyting millum fólk fyritøkur og felagsskapir o tað vísir eisini á eina felagskenslu millum fólk at vilja hjálpa sínum medmenniskjum ogtað er gott men tað eisini tørvur á at tað verður samskipað meira og samskipað betri tað kann hjálpa bæði vælgerandi felagsskapum og øðrum at fáa fatur á mati ið er ið eru ov góður til at koyra burtur og fáa ana rætta stað til familjur ið eri treingjandi við einum matvørubanka kann mann tí bæði minka og matspill og fáa mat út til familjur ið hava trupult við at fáa mat á borðið og tað haldi eg er eitt átak sum vit eiga at eggja upp undir men eghaldi eg eisini tað er onnur átøk og vit skulu eggja til og skumpa undir vit hava sæð tey seinastu árini eisini at fleiri fleiri fleiri kommunur gera royndarskipanir við skiljuspannum ella bokaskispaninum har ið mann kann lata matleivdur til kompost heldur hann koyra tær til í húsahaldsburtukasti soleis at tær í staðin fyri verða kompeseraðar heldur enn brendar tað er gott fyri umhvørvið og tað e isini ein bati at maturin ikki tann maturin í ferð til spillir sum ikki verður etin at hann verður kompenseraður heldur enn brendur og hetta er eisini vónandi nakað sumfr at taka seg upp meira iðvið kunnu kanska eisini skipa brennistøðina ella kommuna kunnu skipar brennistøðirnar soleis at at tar eru betur fyri at taka ímóti matleivs ruski innflyta eisini hopin á mati hvørja viku men vissu vit hava størri fokus á lokalari framleiðslu millum annað og grønmeti og eisini gera størri gagn av fiski og seyði og øðrum h so kunnu vit sleppa undan at innflyta eins nógvar mat úr øðrum londum og eisini har minka um útlát við at ikki flyta vøru ja úr australia ella úr brasilia men hann er faktiskt her í nærumhvørvinum h so tað tað haldi eg eisini er nakað sum vit eiga at leggja dent á men eg haldi at tankin við ein matvørubanka er góður tað hevur verið hevur riggað øgiliga væl við føtu vara bankaenn í danmark og ta hevur tað hevur tú bæði tað umhvørvisliga spekperspektivið men tú hevur eisini tað sosiala perspektivið við at vit saman kunnu hjálpa teimum ið ikki fáa mat á borðið ella ikki megna at fáa mat á borðið og har við minka um tað matspillið ið vit onnur sum kanska liva í susodues og handlar sum keypa for nógv inn at tann matken kemur at gagna teimum sum ikki megna a bera kostnaðin sjálvir hetta uppskotið tað fer í í vinnunevndina og har hevur tjóðveldi forkvinnuna í nevndini og vit fara sjálvandi at geva tí eina góða viðgerð og hava tær innkallingarnar sum eru neyðugar sois at vit fáa lýst málið men vit eru í øllum førum positiv um hetta uppskotið takk fyri