Annika Olsen (Fólkaflokkurin (People's Party) → Tjóðveldi (Republic) (Nov 2022)), speaker, 2021-11-08
Topic: 1. viðgerð LM-027/2021  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tinglýsing  (Tinglýsing av skjølum í persónbókini sbrt. ásetingum í aðrari lóggávu enn løgtingslóg um tinglýsing o.a.)
takk fyri harra formaður ja til viðgerðar er lóg um framtíðarfult rúð sum hongur saman við broyting í tinglýsingini talan er um eitt sera gott mál sum styrkir um rættartrygdina og ikki minst um sjósavgerðarrættin hjá fólki sum ein ella annan hátt gerast óhjálpim hetta er eitt privatrættarligt og sjálvboðið alternativ til verjumál og hetta er eisini eitt tilboð sum megt hevur eftirlýst í longri tíð lóginum ásetir sjálvsagt treytir fyri at kunna veita framtíðartalan skal vera um sjúku hjá trúarveitara viknaða sinnisliga sjúku veikk likamligt virkisføri ella yvirhøvur at viðkomandi als ikki er førur ella førur fyri at taka sær av sínum fíggjarligu persónligum viðurskiftum lógin gevur tí einstaka møguleika fyri at velja sjálvur ella sjálv hvør í framtíðini skal taka sær av teirra privatu viðurskiftum og tí eisini navnið framtíðarfulltrú henda skipan við framtíðarfulltrú varð sett úr gildi í danmark í tvey túsund og seytjan og treytirnar eru sjálvandi fleiri fyri at ein fulltrúðarveitari skal fáa eina framtíðarfulltrú so skal viðkomandi verða fylt fyltir ella fylt átjan ár virka skynsamt verða øella føror fyri at avgerða hvør skal vera teirra framtíðar fulltrú og tí skeg eta eisini neyðugt át mann møtir upp á familjufyrisitingina sum kemur at umsita hetta viðkomandi kann velja ímillum ein ella fleiri at taka sær av sínum privatrættarligum viðurskiftum og hetta kemur í gildi tá ið fulltróðrarveitarum ikki er førur fyri at taka sær av sínum viðurskiftum og at hetta er tinglýst í persónsbókini framtíðarfulltrúin skal sjálvandi taka fulltrúðarveitaran við í størstan mun tá ið avgerð verða tiknar og broytingarkunna eisini gerast so leingi sum fulltrúðarveitaran er førur fyri ella før fyri at taka avgerðir familjufyrisitingin hevur eitt hvílandi eftirlit við skipanini og skal grupa inn um so er at tey verða varur við óreglusemi málið hevur sjálvandi verið til hoyringar hjá ymsum pørtum og millum annað hjá gjaldsstovuni hjá talgildum føroyum tí spurningurin hevur eisini verið um hetta her ikki í framtíðini kann gerast ein talgild loysn og at tað er eisini ein møguleiki í lógaruppskotinum ein talgild skipan er mett at kosta umleið hundrað og fýrs til trý hundrað túsund krónur men sum tað eisini verður víst í lógaruppskotinum so er tað viktigt fyri rættartrygdina hjá tí einstaka at viðkomandi møtir upp á familjufyrisitingini soleiðis at mann kann meta um støðuna hjá viðkomandi og tí kann tað onkursvegna klassja eitt lítiðsindur við at mann hevur eina talgilda skipan so tað má mann onkursvegna taka hædd fyri megd fegnast sjálvandi um at lógaruppskotið er komið í tingi men vísir eisini á at ómaksgjaldið ikki má vera ov høgt soleiðis at øll kunna fáa sær eina framtíðarfulltrúm etiska ráðið hevur viðmerkingar um at mann eigur at endurskoða lógina javnan tí tað kann vera óheppið um so er at fulltrúarveitari kann vera bundin óneyðuga nógv í framtíðini peningarliga øh sum nevnt so er hetta her eitt kærkomið uppskot og eitt kærkomið alternativ til verjumálslógina sum varð sett í gildi fyri føroyar í tvey túsund og átta tá ið verjumálslógini kom í gildi fyri føroyar var talan um eina stóra broyting í rættarstøðuni hjá fólki ið vórðu blivin ómyndig lógin um ummyndeið var frá nítjan hundrað og tveyogtjúgu og hon varð galdandi frammanundan verjumálslógina tá ið hon bleiv samtykt á føroy løgtingi í tvey túsund og átta tá var talan um eitt ríkislógartilmæli og ein ørgrynna av fylgilógum skuldi broytast í alskyns lóggávu fyri at okur kundu fáa hesa lógina í gildi lein heyðir man bíða tá fyri at fáa hesa lógina tí rætta trygdin hjá fólkum sum vórðu blivin óhjálpum var als ikki nøktandi lógin ásetti eisini treytir um at eitt verjumál ongantíð mátti vera meira inngrýpandi enn neyðugt og at atlitið altíð átti at verða tikið fyri persónliga frælsinum og sambært verjumálslógini so eru fólk ikki ómyndug sambært grein fimm og sambært grein sjey í verjumálslógini so eru tey myndug á allan hátt og kunna eisini velja og hava vælbarið tað er bara sambært grein seks verjumálslógini at fólk gerast ómyndum fyri fyrstu ferð kundu føroyingar sum ein enn á annan hátt vóru blivin óhjálpum fáa lógarrinnari møguleika at velja seg sjálvan ein verja og t taka sær av privat rættarligum og fíggjarligum viðurskiftum tá tað kom til tey peningarligu viðurskiftini so vórðu fólk undir verjumálið løgt undir tað sum mann kallaði fyri yvirformyndarí sum sovorðinskrivarin tók sær av men hetta bleiv eisini broyttur lóggávurnir soleiðis at ognur og fíggjarlig viðurskifti hjá teimum sum vórðu undir verju skuldu flytast í fyrisitingarligar deildir í peningastovnum tí er tað eisini rætt sum familjufyrisitingin viðmerkir í verandi lógaruppskoti at tað eri ikki heilt rætt at skriva í lógaruppskotunum at verjumálslógin ikki tekur hædd fyri sjálvsavgerðarrættinum tí persónur kann altso sambært verjumálslógini sjálvir velja um hann ella hon vil fara inn undir verjumál og lata annan persón taka sær av sínum privatu viðurskiftum tí áðrenn verjumálslógina tvey túsund og átta bleiv mann bara ómyndin gjørdur har var eingin rættartrygd og eingin sjálvsavgerðarættur men hetta uppskotið sum okur viðgera í dag tað er eitt forbetrandi lið í tilgongdini at geva óhjálpum fólki eina eina størri ssavgerðarrætt og at hesi longu áðrenn teirra likamliga støða gjert so ring hav ein týðandi leiklut og ein eina týðandi avgerð á hvør skal vera teirra framtíðarfulltrúm í danmark vóru átta hundrað mál í verksett sum familjufulltrú og hetta svarar sambært lógarhugkskotinum til á leið eini átta í føroyum hitt málið sum hoyringur saman við hesum málinum eru broytingar í tinglýsingarlógini sum sjálvsagt er ein fylgibroyting av lógini um familjufulltrúð og talan er um at tinglýsa familjufulltrúðar í persónsborgini og hesum er tað tíverri ikki heimiltfyrri í dag og tí verður s hendan broytingin framd í tinglýsingarlógini persónsfamilja og arvarættur varð yvirtikin í eg meini taiður tvey túsund og átjan var undir síðstu samgongu og tí er tað gleðiligt at okur í føroyum nú kunna fult ov heilt gera av hvussu okur skipa hesi viðurskifti tá ið tað nú kemur til persónsrættin hetta er eitt stórt framstig fyri tey sum koma undir hesa lóggávu teirra rættartrygd og teirra sjálvsavgerðarrættur eigur altíð at verða í hásæti so eg kann bara samanumtikið siga heta er eitt ómetaliga gott uppskot og okur fara sjálvandi at viðgera tað bæði væl og virðiligani og jaliga í trivnaðarnevndini takk fyri harra formaðurja