Edva Jacobsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-02-01
Topic: 1. viðgerð LM-056/2021  Uppskot til Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um dagpening vegna sjúku v.m. (Longt tíðarskeið, perssónsskari til sjálvbodna trygging, dagpeningur í sambandi við framskundaða pensjón og útsetta pensjón o.a.)
tann næsta røða verður edva jacobsen gersovæltakk fyri frú forkvinna ja sum tað longu sagt so er uppskotið er um dagpegning ganga sjúku long tíðarskeið persónsgarði til sjálvbroyna trygging dagpening í sambandi við framskunandi og framskunandi persjón og útsettar pensjón tað dragar seg um fimmfaktiskt mest av uppskotinum er um fimm broytingar tær eru sjálvandi longu greiddar nokk so væl orsøkin til uppskotið er ttað innriheldur fleiri ymiskar broytingar og sum uni rasmussen eisini var inni á so eru allar tær broytingarnar ikki so samanhangandi mansigur samla men men tær gera ein góðan mun á hvør sínum øki tað er ikki so nógv tengdar at hvønn hvørja aðrari talan eru bæði um broytingar sum betur um rættin hjá borgaranum og konsekventsbroytingar við aðrar lóggávu soleiðis at tær lóggávurnar arbeiða betri saman tað eru fimm í høvuðsheininu um fimm broytingar sum tað longu sagt og og eg haldi tað eg hyggur eitt sindur eftir teimum broytingum sum verða gjørdar nú so eru tar veruliga til fyri at styrkja enn betri um vælferðarøkið fyri ati líkasum styrkja hettar her at gera nakrar broytingar har sum tað veruliga hevu er eftirspurt spet mersetis sgunlesdóttir sum eisini vær lanstýriskvinna vit tosaðu onkuntíð um hetta her eisini í sambandi við í sum verður nevnt nú við starvsmonnunum og og nýggi landsstýrismaðurin hevur eisini tikið tað upp eftir lspet mersetis gundlegsdóttur og hyggur upp á málið og tí verui ag onkur fundir so at taðer gongd í tí málinum men tað málið var eitt lít sindur størri avbjóðingar at fáa loyst soleiðis at tað vendi rætt men samgongan arbeitti tí málunum eisini tað er tað er ordiliga gott visti et havi fingið loys tað so so er tað høvuðssæt tað eina tað er tað fyrsta har tað er endurgjald fyri mista arbeiðs inntøku í sambandi við ansing og avvarandi verða flutt tð tað eru faktiskt tvær lógir sum dekka taðer dagpeningarlógin og so er tað almenna trygdu tænastur lógin og og so er tað taka punktuni fyrst bara framskunda persjón verður javnsett í fyritigar pensjón í í dagpeningarlógini longti dagpeningartíðarskeið persónar við útsettara pensjón fær rætt til dagpening og so er tað tær stjórar í smærri fyritøkum sum hava rætt sum hava nakað arbeiðsmegi afturat tí at verða stjóri verða eisini fevndir av sjálvbodnari tryggingarskipan sum eg líkasum tekur og hygga eitt sindur upp á ta endamálina við uppskotinum sum eg segði taðer fari betra um vælferðina tí at nøkur av hasum uppskotunum hava ikki ordiliga rokkið sítt endamál og og koma at røkka tað rættiliga nógv betri nú við hesum her broytingunum persónur ið lýkur eg hugsað ha tað fyrsta har persónur líkur treytir tað er tá man fer heim at ansa avvarandi tað kann verða við sjúku tað kann vera við við serligan tørv og tað kann vera doyggjandi so so hugsaði eg lítissindur tá ið eg las í tekstinum nakað um tað at at í nøkrum førum víst tað seg at hjúnafelagið man sigur tað var meira ikki tað sama fíggjarliga hjá einum hjúnafelag fór heim at passa sín maka sum tá ið onnur koma inn yvir og otað kundi geva hjúnaðafelaginu átjan túsund og hundrað og sjeyogfjøruti krónur umánaðin og onnur kunnu fáa upp í fimmogtjúgu túsund um mánaðin fyri ati passa avvarandi so tað er ein akkurát sum hvat tað ger akkurát við broytingarnar her tí tað eru tvær ymiskar lóggávur og teir dekka ikki og tað ikki allar sum kunmu koma undir dagpeningarlógina og so verður mann mann ger tað at nøkur fara at fáa meir mær hugsi at mann kanska hyggur eitt sindur upp á at mann ikki altso at makið ikki skal kunna fáa minni við hann fer heim at passa nakan hjá sær sum sum eg sjúkur men hatta fer í trivnaðarnevndina vit koma hyggja nógv meira upp á hatta har hvussu útfallið eg er tí tí man hevur nevndararbeiði í sambandið heftar her men men hetta er sera ein positiv broyting sum gevur enn fleiri møguleikar enn dagpeningarlógin av tí tað er ikki øll sum kundu fáa ansingarsamsýning eftir dagpeningarlógini sum koma undir almannatrygd og tænastur og tí gevur tað enn fleiri møguleikar og so er tað tað framskundaða vistimann í framskundaða pensjón og og so hevur mann møguleika tí at summi teyð hava valt ati ella játaja nemliga tay sum hava framskundaða pensjón tá vevður hon samanluknað við satsin sum svara til hægstu fyritiapensjón og tað er tann møguleikin sum gjørt tað læktari og tað vurst tú hevur trý ár eftir inntil t kemur á fólkapensjón so hevur fyriteampensjón hægsa fyritea pensión hon hevur kunna havt eitt sindur tunga prosess so már valt at taka hetta punktið inn afturat framskunndepensjón og dagpeningur vegna sjúka persón ið hevur fingið játtað framskunandpesjón við einum satsi svarandi til hægsu fyriteapensjón ver javnsettu persón við hægstu fyi hetta er at gera tað arbeiðið lít sindur lættari og eisini tá ið ein sum hevur hevur fyriteapensjón fari sjálvandi eg kemur ikki innundir hetti við at hava rætt til dagpening tí ein hægsti fyriteapensjón fært tú av tí at tú hevur onga arbeiðsorku eftir og visti er ein arbeiðsørka so er tað til nakrar heilt fáar tímar og tað tað liggur í annars segði mann ikki hevði mann ikki fingið hægstu fyriteapensjón visti ikki var tað at førleikarnir at vera á arbeiðsmarknaðinum ikki vóru til staðar og altso longt dagpeningartíðarskeið altso tað hevur verilig øgiliga nógv tosað um tað at og tað er verveldug avbjóðing hjá nógvum tað at tú hevur havt fjøruti vikur tá eg sjúka leikará og tú kanska tann tíðin hvat mann møguligt skal skal verða undir reabilitering verðar endurvenjing koma fyri seg aftur og so er viðkomandi dottin út úr dagpeningarskipanini nú er tað longt til til tveyoghálvtrýss vikur í einum átjan mánaðartíðarskeiði dagpeningurin kann í ávísum førum verða veittur í longri tíð tað stendur eisini akað samanlukningar inni í uppskotinum har stendur í danmark nemligat hava styttri tíð men har eru so øgiliga nógvir møguleikar til for leingis inni í tí donsku skipanini ogt hyggja uppá leypandi fyri at fylgja við hvussu hvussu men hatta er ómetaliga gott tí at tað vísir seg at fjøruti vikur hava í nógvum førum verið fortepurt fór for stutt satt ta gera og tað stendur amin eisini at mann enntá møguleika fyr at leingja tað tí ofta tað at tú eisini tað tú kanst kanska periotiskt ikki beginna aftur fulla tíð eg veit ikki um um landstýrismaðurin kann eisini evrá hasum nýggjur økjunum men tað vísir seg ofta at vera giliga stirvið tá ið tú kemur í holt við hesari lóggávurnar entin skalt tú fult út aftur illa skalt tú velja slett ikki at at fara á arbeiðsmarknaðin í nógvum førum hevði ein kompinatión at tú kanska segði ein hvartíð hálvtíð soleiðis at mann líkasum fær prøvað tað av tí eg veit at summi tað fyrkiat vera akurát inni er hettar men summi hava tað øgiliga lógavanr íila stirvin tá ið tað kemur til tað at hava møguleika fyri at virka eitt sindur á arbeiðsmarknaðinum entin skalt tú hava kanska eina fulla pensjón ella skalt tú vera virkin tað er akkurátsum einki millum ting ella taðhevur hvussu verið biokratiskt ofta øgiliga tungt at arbeiða við og so er ta heta her útsett pensjón og dagpeningur tað haldi er ordiliga gott tí tá ið tú hevur valt at tað kom í í lóggávuna um pensjón at mann skal ha møguleika fyri at útseta pensjón og so hevði mann ikki møguleika fyri at fáa dagpening í sambandi við sjúku visti mann valdi at útseta pensjón tvey ár og var ein forsetaðan arbeiðsmarknaðin tá haldi eg at tað er ordiliga gott at tá hev tú valt at útseta pensjónina at tú hevr møguleika fyri at fáa sjúkrapengar á jøvnum føi við við onnur elspet mesetes gunleygsdóttir sum tá var landsstýriskvinna hevði het er frami ein øðrum máli sum sum vit snakkaðu um tá tosa vt um hetta her týdningin av at kunna so livrt onkuntíð sagt eisini at mann skal bæði hava dagpeningar dagpening og fólkapensjón og áaltso tað skal helst tað kann eisini blíva soleiðis at tað haldi ikki altso eg haldi sjálv at atitá hevur mann ein part av fólkapensjóni bie heldur tú evr faktiskt rættiliga stóran part undirvertsarbeiðsmarknaðin og hon hevur tað so allíkavæl sjálvtsum sjúka kemur uppí men tá ið tað ikki er tað kann heldr ikki vera t tað má eisini vera javnbørtis innan fyri innan fyri vinnuna soleiðis at at tú ert nøkulunda á jøvnum føti við tey sum eru niðan fyri sjeyogtrýss sum standa á arbeiða við síðuna á tær t tá tey fáa ikki henda fólkapensjón afturat síni síni arbeiðsinntøku so eg haldi fínt at teinmun valt útseta pensjónina at tú tá kanst fáa fáa sjúkrapening visti tú blívur sjúkur enn kanska ein styttiri tíðarskeið og og arbeiða eina fiskavirki kanska attú ert at tú ert líka við onnur og so ver tað her síðsta her sum vit eisini snakka nógv um hetta her stjórari smærri feløgin í verandi skipan kann eitt stjóri egnum felag teknað seg sum sjálvbodna trygging á almanaverkinum skipanin verður við hesum lógaruppskoti víðkað til eisini at fevna um stjóri felagið sum hevur starvsfólk afturat sær oghar varð tað varð varð tað sagt her í eina viðmerking millum annað útróður at tá er tað ofta ein sum hevur bátin og oyðuran og so hevur hann kanska tveir persónir afturat sær og so hevur viðkomandi ikki kunnað fingið naka burtur úr hesær skipanini tí at og tá hevur mann ofta verið ómindilig illa stæddur tí mann er eigari av báti og taðhevur eisini víst seg við onkra aðrari skipan í samband við als har hevur mann heldur ikki kunna fingið nakað uttan soleiðis at bátur ogalt verður selt altso ein sum eigur ein bát har átti at vert øgiliga illa stræddur í tann almenna skipanin í forhold til onnur men tað er bara tann munurin kanska teir er tríggir við men tann eiini eigi bátin og tá ið so blívur raktur av sjúku so stendur hann fullstendiliga bera jól og kann einki tí at hann hevu ikki kunnað tekna trygging tá ið hann hevur onkran afturæ sær og vit onkuntíð snakka um hetta her í samband við arbeiðsleiðstrygging eisini ati vissu tað kemur ein ein steðgur í hjá teimum sjálvt um teir altíð at betala inn tá tá var einki problem tá sleppur mann í part men tá ið tað víst seg verða avbjóðandi til at fáa út teir skulu bæði gevast og og fara av báti og bátur skal baða seljast alt fyri at kunna fingið eitt oyra so tað var ofta verið øgiliga trupult hjá teimum sum sum eru virkandi við hesum bátinum og eiga teir eta er ordiliga gott og eg haldi eisini at hetta vór vað man byrjaður at arbeiða við áðrenn skifti bleiv í landsstýrinum tí at vit tosaðu undirritaði og elsper mersetis gunlasdóttir og vit sótu snakkað um hetta her við við útróðrinum og avbjóðingini í tí om mann hevur eisini havt onkur onkur dømi so hetta fer í málið hjám trivnaðarnevndina og sambandsflokkurin skal eisini vera við til at geva hetttær eina