Hervør Pálsdóttir (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-01-20
Topic: 1. viðgerð LM-064/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn (Víðkan av stýri, heimild at útvega lutaíbúðir, heimild at veita ráðgeving um alternativar byggihættir, økt lánsheimild til bústaðabygging, heimild at stovna partafelag o.a.)
ger so vælakfyri frú forkvina jav lat meg byrja við at siga at eg haldi tað er gottat hetta uppskotið er komið niðan í løgtingið nú endiliga bústaðarneyðin í føroyum hon er stór og tar eingin ivi um at vit hava eitt stórt arbeiði fyri framman tí er tað gott at virksemið hjá bústøðum kann halda á tað er bæði gott og neyðugt so tað kunu vit øll fegnast um hetta uppskotið hevur sum nógva røðarinar hava veri inið á nøkur góð átøk við sær mentað er hóast alt summi ting sum e eru skeptisk um ella sum eg ikki ordiliga taki undir við eg taki ikki undir við at bústaðir skulu javnsetast í teimum stóru økjunum sum verður sagt havnini klaksvíkni ogá skálafjørðunum bústaðir er eitti bústaðarpolitiskt amboð sum vit hava at tryggja at vit hava almennar bústaðir klokkar borgara bústaðir ið hava ein hóskandi kostnað og eg eru góður tað endamálið haldi eg ikki ordiliga mann røkkur við at áseta reglur um at bústaðir skal hava eitt avkast og stjórin í bústøðini heur eisini verið úti og sagt at visti mann heldur fast í hesum kravinum so kemur tað hava við sær leiðuprísurin á komandi ella búeindinum koma at fara upp harafturat virkar bústaðir og privatr aktørar ikki ordiliga á sama grundarlagi tí vit seta nakrar treytir til bústaðir um at byggja um alt landið og um ikki at bara byggja til ein málbólku so framvegis og tað haldi eg onkursvegna mann gloymir endamálið og hvat tað snýr seg um tí tað snýr seg seg um vinnupolitikk tað snýr seg um bústaðarpolitikk og vælferð bústaðarnegðin í føroyum er ein samansett trupulleiki vit hoyra um fólk og familjur sum ikki hava ráð at keypa sær hús ella at byggja særhús sjálvt um tey hava tvær inntøkur ella hava vanlig arbeiði við vanligum lønum tað er nógv sum búgva í kjallaríbúðum íbúðum sum e soppafongdar lítlar hava vánaliga útlufting og sovíðari tð er ein strukturellur trupulleikir vit hava í samfelagnum tá ið bústaðarmarknaðurin ikki hóskar seg til tær borgaranar sum búgvur hesi somu sum ofta búgva í kjallaríbúðum tey gjalda leiðukostina til útleiðaran sum so at siga ofta liggur á akkurát s sama somi upphædd sum í láni hjá teimum tey búgva hjá og tað sum eg stúrist fyri við tí væntandiloysni upp á ella ja at vit ikki hava loyst bústaðarnegin í føroyum hvørki andstøðu ella samgonga er at vit kunnu fáa ein samfelagstrupulleika sum eg ræðist ein trupulleika har vit kunna hava kanska ein bólk sum hevur ráð at keypa bústaðir upp undir seg og so fáa it ein annan bólk sum kemur at sum ikki hevur ráð til tað og tí kemur at búgva ftir leiði hjá hesum sama bólki sum hevur áð at keypa upp undir seg ota haldi eg skapar ein størri ójavna tí at summi verða bundin að leiga alt sítt lív tí tey ikki megna at leggja pengar til síðus fyri at keypa sítt egna tí at pengarnir hjá teimum fara til leiðigjald harafturat so hevði dimmalætting eisini fyri ein tíð síðan ein sórðan graf yri en blaði tað tað snúr seg um um bústaðir altso bara generellar bústaðir at miðalprísurin miðal húsaprísurin í føroyum í voksin markant seinastu tjúgu árini men meðan lønin er slett ikki fylgd við og tí verður tað øgiliga trupult hjá fólki við einari lágari inntøku serliga at fylgja við og megna tí ikki at seta føtur umdir ey í borð eg sakni eitt sindur at vit genereltu løgtingið snakkað meira yvirskipað eisini um hvat vit vilja við bústaðarpolitikkinum vit hava fólk sum eru heimleys fólk sum ikki før fyri at varvarðveita ein bústað av ymiskum orsøkum og tí sakni eisini onkursvegna t vit royna at finna ætlanir fyri hvussu vit basa heimloysi í føroyum g ikki bara at koma viðfyribils loysnum hvussu vit tryggja okkum at ung fólk hava ráð at seta føtur undir egiðborð hvussu vit tryggja okkum at fólk við einari lágari inntøku hava tað at onkursvegna hava eina ætlan fyri hvat vilja vit við bústaðarpolitikkin í føroyum og vit ikki bara snakka um at byggja fleiri bústaðir men kanska fáa eina eitt sindur størri yvir kki bara mynd vit hava tørv á at fáa bast heimloysi í føroyum bæði tí í tí vanligu merkingini við fólki sum hava sosialar avbjóðingar rúsdrekka misnýtslu og suvíðari men vit hava eisini tørv á at fáa bast heimloysi hjá fólki sum búgva av náði hjá vinfólki ella sum flyta millum sofurð eina ferð um mánan ella flyta millum bústaðir fleiri ferði um árið og tí sakni eisini at vit hava ein aktivari landspolitiskan innsats fyri at basa heimloysið sum hyggur til finnlands til dømis tey fyri nøkrum árum síðani fóre aktivt inn við einum innsatsi sum fekk heimloysi í finnlandi frá umleið tjúgu túsund heimleys til niður á eini tvey hundrað við aktivt tat fær inn at siga øll skuldu hava ein bústað tey gjalda fyri hann men tiy fyrsta treytin fyri at fáa tey í varan ein varandi bústað tað má tryggjar at tey hava rætt til tað og hava møguleika til at fáa ein eg havi onga tíð eftirtakk fyri