Sámal Petur í Grund (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-04-05
Topic: 1. viðgerð LM-131/2021  Uppskot til samtyktar um játtanarkarmar á løgtingsfíggjarlógini fyri 2023
takk fyri frú forkvina málið sum er til viðgerðar í dag er uppskot til samtyktar um játtanarkarmar fyri løgtingsfíggjarlógina il komandi ár hetta er ein rein framskriving eingin politikkur bara framskrivingar og tað haldi er ógvuliga ørkymlandi eg vildi ynskt at mann sá ein ella annan politikk í hesum sum vísti okkum á at mann fylgir við tí eg haldi at tað politiska samfelagið elila politikkurin í landinum hevur ikki fylgt við í teimum broytingum sum samfelagið farið ígjøgnum tað eru onkur ting í hesum her sum eg vil hefti meg við til dømis er ein av fortreytunum fyri hesum framskrivingunum at útreiðslurnar í samband við kríggið við ukraina fella í tvey túsund og tveyogtjúgu heldur enn tvey túsund og trýogtjúgu tað haldi eg sjálvur frú forkvinna at tað er ógvuliga ivt at hugsa sær tí at næststørsta landið í europa er bombasundur og saman eitt land sum vit eisini keypa frá og hvar hom longu hevur víst at tað er ein útreiðsluvøkstur til dømis landsverk til tað sum teir brúkat til til at borða og spreingja við at mann ikki roknar við at tað kemur ein vøkstur í trýogtjúgu tað haldi er ógvuliga neyðivt so er eitt annað sum og tað kanska hevur eisini forbindis tað sama tað er tað at mann roknar við heilt fram til sjeyogtjúgu í hesari heri framskrivingini at rentustøði verður tað sama men fylgir mann við í tí sum sum búskaparfrøðingar og aðrir runt um í heiminum meta so so heldur mann aitt rentustøi er hótt mann roknar við at vit fáa eitt hægri rentustøði enn vit hava í dag síðani eru eitt annað í hesum her og tað er átak at betra úrslitið við tretivu milliónum árliga men eg haldi ikki at tað skínur ígjøgnum annars í uppskotinum at mann ætlar tað vit síggja til dømis á inntøku síðuni fleiri hava nevnt tað alivinnan har har væntar mann er eina hækking upp á fimtan milliónir í trýogtjúgu og so fimm milliónir um árið áðrenn eg framyvir men hesar fimtan milliónirnar eru etnaðir upp av tí sum mann roknar frá fiskatilfeinginum hvar í tað ferrá trý hundrað og tólv niður á trý hundrað milliónir so tað er ikki nógvir pengar í tíð eg haldi sjálvur at vit standa yvir fyri rættiliga stórum avbjóðingum fíggjarliga vit hava í nógv ár verðu gjørt vart við at nógvur peningur fossar út á landinum vit eru so komin har til í dag at nú innføra vit at gjørt tað lagarligari at innføra mna arbeiðskraft samstundis sum vit niðurbinda føroyska arbeiðsmegi eg gav mær at far um at biljustinussen nevndi at mann hevði betrað fortreytirnar hjá pensjonistum at arbeiða í hesum skeiðnum og at mann hevði partvíst gjørt samhaldsfasta skattafría og eg stóørsai faktiskt við tí fyri tað fyrsta so hevur mann lækkað markið fyri nær ið tað ávirkað viðbóltinar hjá pensjonistunum í hesum skeiðnum og eg kenni einki til milum gott támt mær at fingið tað upplýst hvat er htað fyri partur av samhandsfasta sum mann hevur gjørt kattafría tað vóru flokkar sum fóru til valg seinast sum situr í samgongu í dag sum søgdu at teir skuldu syrgja fyri atkatfríur men tað fergðist hja mær g hvussu sær tá ið hann snakkar við pensjonistar og vist mann hyggur rundan um seg at hetta var tær royna bluff og men tá ið nú billijustinussen vísir á at teir hava gjørt sammandsfasta partvíst arbeiðs nei skattafríðan so kunni eg gott takt mær at vita hvat tað er síðani nevnir billijustinussen eisningirnar talu grundin til at leggja merki til tað serliga tað er tí hann situr í samgongu hann sigur tað ati vit fáa einki gjørt við eldra vøksturin ella hvat hann nevndi tað at nevndi ikki tey ljótu orðini sum oftan heva brúkt um tað men tað passar ikki tað er eisini nyft at halda tað at vissu vit hyggja út frá fíggjarligum fortreytumu at vit einki fáa gjørt við eldravøkstrin sjálvandi fáa vit tað vissi mann ger tað lagaligari hjá teimum eldru at forseta á arbeiðsmarknaðinum so ber væl til at hetta ikki blívur ein trupulleiki tað eigu ikkiat vea ein trupulleiki hjá fólku og eldri at tey hava betri heilsu vit hava fólk í í dag sum heilt upp til fýrs ára aldur av eitt sína fullu arbeiðsorku og so undrist eg á at so eg undrist á politikkin hvar mann ikki hvat tað manglar arbeiðskraft í hesum landinum at mann framvegis skal gera tað at pensjonistarnir føla seg niðurbundnir teir føla tað at teir fáa ikki væl lutar fyri ta arbeiðir teir at gera meðan mann so ger umstøðurnar laðarligari at fáa fremmanda arbeiðskraft inn í landi tí tað sum hendir tær fremmanda arbeiðskraftiri yrnm í landið tað er tað at pengar fossar meiri pengarfossar út á landinum pengar sum ofta koma umfara í tí føroyska samfelagnum teir fara út til onnur samfeløg í umfar eg dugi ikki at skilja tað at at hetta her skal henda samstundis at mann tí hugsa vit um ein ein pensjonist tá ið hann blívur sjeyogfrjerðs ára gamal og fer up á pensjón so verður tað hugt eftir hvat hevur hann rætt til a pensjón grund upphæddina hava teir so sum tað bleivar víst á hvørt inn aftur men hygg mann hetta her er tað sum pensjonisturin hevur rætt til tá ið hann hevur fingið sína grundupphædd og sínar viðbóttur hví í verðini hevur mann tá ið tað her brúk fyri arbeiðskraft í hesum landinum ilt av at hesin pensjonisturin fer út t at tjena sær pengar pengar sum hann tala skaft av hví fær mann heldur út í onnur lond eftir arbeiðskraft meðan mann niðurbindur hesa her arbeiðsmegina í okkara landi tað er tað er tað sum eg havi hug at siga tá ið billjustinussen nevnir at mann einki kann gera við tað at eldravøksturin er jú tað kann mann gott man kann sakta við tað tað er nógv av teimum eldru sum eru so væl fyri í dag at tey gleðiliga forsettu forbí pensjónsárini men tey føla seg trýst út av arbeiðsmarknaðinum føla seg trýst út og eg veit ikki hvat mann kann kalla tað men men tað er ein missin stoltleiki í tí at arbeiða og at spaða til samfelagið størri stoltleikiner í tí at skula móttaka frá samfelagnum vit hava eitt samfelag sum er væl útbygt eitt samfelag sum kostar vit eru ikki øll við til at betala hendan kostnaðin í landinum tí at skattaskipaninr og annað er gjørt soleiðis at at skatturin fella aðrastaðni og so e spurningurin um tað er rætt er tað rætt at vit ikki øll eru við til at gjalda fyri samfelag e vild ikki vera lættari vistu tað vóru fleiri herar men eg síggi einki í hesum sum vísir á teinnum politikkin og tað lysti meg at vita lat meg siga tað harra formaður at hendan samgongan fer at gera átøk fyri at spara fíggjarlógini nú tað er eitt ár og fýra nálvum mann til val eg sakni í hesum her uppskotinum hvat er fyri átøk mann vil gera beint og sagt trúgvi eg ikki upp á at tað er gjørligt eitt ár og fýraaðn hálvan mánaðir til val tí haldi eg at hetta er ógvuliga ørkymlandi og hetta er ógvuliga dapurt sum mann kemur fram við so eitt annað sum er sei nevnt í hesum her tað hevur nú s ikki sum so ikki so raði nógv at gera við við akra fíggjakarmarinar men tar eru nevnt í her um eysturoyartunnilin at mann roknar við einari øktari ferðslu nítjan hundrað og seksogtjúgu tá keypti mjólkaforsýningin í havn eitt eina bát sum kallaði tróndur tað vísti seg rættiliga skjótt at tað fekst ikki rakstur í tróndur farmaflutningurin gav ikki tað hann skuldi og og ferðafólk vóru ikki nógv so gjørdi mann tað at mann hálveraði prísin mann hálveraði prísin fyri at sigla við trónda og tá bar til tá kom rakstur í og tí skilji eg ikki politikki men vit hava fingið eina veldiga íløgu við eysturoyartunlinum men men tví heldur um ein alt ov høgan prís sum borgarin ikki góðtøkur allíkavæl roknar mann frá politiskari síðu at tað skal blíva ferðsluvøkstur og tí haldi eg harra formaður at við teimum ivamálum sum er í hesum her at mann roknar við ein mann mann gongur út frá sama rentustøði sum er númann gongur út frá at útreiðslurnar í sambandi við kríggi í ukraina tær flestu fellir tvey túsund og tveyogtjúgu og ikki framyvir og aðrar óvissur í hesum her saman við tí at hendan samgongan pyntar upp á hetta uppskotið við at siga at mann fer at fremja átøk sum betýða tretivu milliónir um árið tavil siga trýss næsta ár og so hálvfems g so hundrað og tjúgu hundrað og hálvtrýss tað er míni ivamál í hesum takk fyri harra formaður