Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2020-11-20
Topic: 1. viðgerð LM-058/2020  Uppskot til samtyktar um minsta útgjald úr almennum grunnum
talla jú av mínari løn hvønn mánað inn til barsilsgrunnin tí eg havi áintøku og tað gera øll sum hava áintøku meðan tey sum hava beintøku tekna tekniska tryggingina fyri fimm hundrað krónur og so kunnu tey fáa fimmogtjúgu túsund út um mánaðin tað haldi eg vera ein skeivleik og eg haldi at tað átti mann at hugt eftirtá ið mann í hesum uppskotinum nevnar tekna trygging sum eg haldi er er skilagott ein skilagóðun máti tað er kanska tann skilabesta av hesum trimum uppskotunum sum verða skotin upp hvussu mann kundi gjørt hetta her so eigur mann at hugsa um jamen hvussu tryggjar mann so at allar lønir eru við til at betala líka stóran part av inntøkuni landsstýrismaðurin í í arbeiðsmarknaðarmálum helgi abramsen hann hevur akkurát lagt fyri løgtingið hett her uppskotið um at um at leingja barsisskipanina og um og har hækkar sýtur hann eisini upp á hækkainngjaldi og tað inngjaldið skal so hækkast í dag er tað eitt sindur oman fyri null komma sjey prosent av øllum áinntøkum og tað skal hækkast til oman fyri null komma átta null komma átta seks prosent av hvørjari hvørjariáintøku altso null komma átta prosent av hvørja áðintøkuløn tað er nokk so nógv tað er rættiliga nógv sum eisini fólk sum ikki kunnu fára úr skipanini tí tey ikki tað er ikki realistiskt at tey fáa børn eisini betala inn og har haldi eg ati tað eru tvey ting við bintøkunum tað eina er at teir betala øgiliga lítið vis teir tekniska tryggingina fimm hundrað krónur og so kunnu tey fáa fult úr skipanini men hinsíðan er at tað tíverri eru soleiðis at øgiliga nógvir barbeiðs also arbeiðsgevar við binntøkum faktiskt ongantíð fáa úr skipanini tí tey gloyma tekna hesa tryggingina og tað eru arbeiðsgevarar sum betala faktist rættiliga nógv í barsilsgrunnin tí tey betala jú fyri øll tey fólkini tey hava í starvið av av teirra áinntøku betala tey hesi her null komma sjey eitt prosentini ella hvat er í dag men so gloyma tey at tegnast egnu trygging og so fáa tey einki út og sjálvur vistu tey fáa barn og tað er eitt problem tað er eitt stórt problem vit hava havt tað frammi eisini í onkrum fyrispurningi sum eg havi havt landsstýrismannum fyri nakra tíð síðan og eg minnist ikki talið men tað var bara nakrar heilt fáir av teimum sum hava beinntøku nøkur heilt fá teimum sum hava beg intøku sum tekna hesta tryggingina og tí heittu vit eisini á landsstýrismannin um at koyra eina eina kampanju sum er betri mugin upplýsir arbeiðsgevaran um at teir mugu tekna tryggingina fyri at fáa rætt til barsilsgjald men eg haldi at hetareitt gott uppskot pá tann mátan at tað tekur fram hesari avbjóðingarnar sum eru við teimum sum detta niðr ímillum og tað er eingin ivi um at vit eiga at lofta teimum spurningurin er so bara hvussu so e tað verður frammi nú bæði seinastu vit viðgjørdu barsilsuppskot hjá landsstýrismannunum nú hetta her við sjómonnum at teir ikki eru tryggjaðir í arbeiðsloysskipann tað er ikki heilt rætt tí tí sjómarnin eru tryggjaði p á sama máta sum øll onnur at vistu tey missa arbeiði at so fáa tey arbeiðsloysisgjaldárarbeiðsloyvsskipanini so er ein serskipan við karenstíð vissskipi er á beting og har eru har kunnu sjálmin ikki bara beinanvegin frá fyrsta dagi fáa gjaldorarbeiðslásskipanin og tað er tí teir ikki eru arbeiðsleysir sum jú er treytin fyri at fáa arbeiðsloystrygging men kortini er skipanin soleiðis at at aftaná at ávíst staðatal kunnu teir fáa útgjald men tað haldi eg eisini vit skulu hyggja uppá um tann skipanin eg forveik um hon er forvánalig um mann kann betra um skipanina og tað hava vit lovað at seinast við viðgjørdu eitt uppskot um barsusskipan at taka tað upp í nevndini tað málið hjá landsstýrismannum er til viðgerðar í nevndini í løtuni so harra formaður eg haldi at tá ið tað verið víst á hesi her sum detta niðrímillum so er tað øiliga umráðandi at vit fáa tikið hond um tey eg haldi bara tað hevði verið umráðandi ati mann metti um hvat kemur tað kosta arbeiðsloysskipanin vit vilja nei hvat kemur ð at kosta serliga barsilsskipanini sum eru øgiliga hartsperd fíggjarliga um mann læt upp fyri at øll sum í dag ikki fáa úr skipanini tí tey ikki betala inn í skipanina um tey fingu eitt minimunsgjald nú nevndi eg tíggju túsund í áðni og tað hevði beinanvegin merkt so øgiliga væl í barsilsskipanini tí ati meginparturin av teimum sum fáa úr skipanini í dag eru kvinnur og ein øgiliga stórur partur av teimum liggja undir loftinum upp á fimmogtjúgu túsund altso tað eru nokk so nógv longu í dag sum fáa eitt útgjald sum liggur kanska um hasa har tíggju tólvahálvt túsund fimtan túsund om mánaðin so sjálvandi má mann tryggja skipanina so spurningur er tað rætta hækka gjaldið enn meira til barsisgjaldið tær hæktika rættiliga ofta eftir hondini haldi eg ella hevði tað verið rættari at hugt eftir um mann skal hava eina aðra skipan sum sigur at øll sum fáa eitt barn skulu vera tryggjaði eitt fíggjarligt grundarlag og so spurningur um tað skal liggja innan fyri ella uttan fyri barsusskipanina visi mann ikki er á arbeiðsmarknaðinum og harvið ikki betalir inn í skipanina men samanumtikið tjóðveldið vil gjarna geva hesum uppskotnum eina øgiliga góða viðgerð og sum sagt so taka vit undir við høvuðstankunum í hesum uppskotunum at mann skal tryggja teimum sum detta niðrímillum spurningurin er so bara um mann kundi fingið partarn av arbeiðsmarknaðinum til at vera við at samst um eina eina fornuftiga skipan sum er bæði rættvís og og góð takk fyri takk fyri so hava vit viðmerking tað er aksel v johannesen ger sovæl ja takk fyri harra formaður øh nógv áhugavert sum bjørt samunsen kom inn á hon nevndi hett her við at hon var kanska eveitk hn var bangin um men men at tey fólkini so frívilja valdu at vera heima og ikki vera partur av arbeiðsmarknaðinum um tey eisini skuldu verða fevnd á hesari skipanini tað er ikki ordiliga tað sum uppskotiðleggur upp til tí tar grundleggjandi treytirnar fyri at fáa úr til dømis alsskipanini so vit eisini úr barsilsskipanini tað er at mann hevur at mann hevuri goldið inn og í hesum førðnum tosa vit um at tað fólk slu havt annaðfør at goldið inn ella hava víðkaðar møguleika teknir r ein trygging og sjálvandi skal mann eisini vera arbeiðstøkur altso á arbeiðsmarknaðinum ha fyri at vera partur av skipaninm sum tað er í daga sjávnd eit sindur munur á barsisskipanini og og alsskipani men men tað grundlegjandi fortreytirnar umínar arbeiðstøkur um annaðkort hevurgoldið inn eftir teknari trygging skuldi framlegis vera galdandi takk fyri gerso væl bjørg samulsen ja takk fyri ja tað eri tað er nokk soleiðisella eg ivaðist kanska eitt sindur í um um tað skuldi fevna um øll meni eg haldi at tey sum ikki evu arbeiðsmarknaðini og fáa børn skulu eisini hava møguleika fyri at fáa ein fíggjarligan styrk á onkrum slag og tað haldi eg tí at fólk sum fáa børn tey seta jú eisini komandi skattgjaldarar í heimin altso tað eru ein øgiliga rkir alla tað er sterkt fyri samfelagi og tað styrkir okkara framtíðar búskap og alt møguligt annað at vit fáa nógv børn og tí skulu vit í allar møguligar mátar stuðla undir at fólk fáa fleiri børn og har tí haldi eg eisini at tá ið mann fær nøkur børn og vist mann er uttan fyri hesar her skipanirnar sum jú er skipanir hjá partinm á arbeiðsmarknaðinum og sum eru tryggingarskipanir at mann eisini tryggjar at tey hava á onkran máta fyri at fáa fíggjarligan styrk hvørja tey fáa ei barn og tí nevndi hetta dømi um ta skipanina mann hevur í norra við at lúg mann uttan fyri hesa skipanina so fær mann kortini ein fíggjarligan stuðul tí at tað er dýrt at fáa børn tað kostar heilt nógv at fáa børn so tað haldi eg eisini vit skulu taka við í at meta um hvussu man kann gera tað takk fyri takk fyri so er tað kristina hafoss ger sovæl ja eg eri samd við tí sum bjørt samuelsen vísti á at tað er mann skal vea eit sindur varin við at at fara inn á eina sovorna arbeiðsmarnaskipan sum hetta her við einari kann mann siga eitt slag av almannaveiting á hinari síðuni oso hava vit í árvíst tosa um hvussu kunnu vit tryggja millum annað hesir lesandi sum ikki hava verið á arbeiðsmarknaðinum og sum fáa børn og tað kannú eisini vera nógvar aðrar umstøður lívinum sum gera at tú tú hevur tørv á at fáa eina eina veiting og tú fellur akkurát uttan fyri hesar skipanirnar tað einfaltasta hevði heilsookurt verið at gjørt nakað líknandi tí sum bjørt samelssen vísir á at mann farið eina fasta upphædd uttan mun til um mann er innan fyri skipanina ella utanfyi skipan men spurningurin er er tað skipanin tá skal rinda tað ella átti tað ikkiatverið ein skipað so lág uttanfyri her viðhvørfart nakr spurningar u mann skal viðgera og undir øllum umstøðunum sum o allir partarnir á arbeiðsmarknaðirnum sum vara av hesum skipanum eisini vera partur av tí men í útgangsstøðini eitt gott uppskot sum vil røkka einum góðum endamáltakk fyri ger so væl bjørg samelsen takk fyri ja í teimum uppskotum sum tjóðveldi hevu lagt fram nakrar ferðr eftir hondini tey síðstu árini vit hava enn ikki fingið umtøkn fyri tí heldur ikki tá vit sótu í samgongu ní verri við hesum fleksarskipanini altso har skuldu vit jú eisini upp tað ati at fólk sum taka ein steðg frá barsulsskipanini at tey ikki skuldu missa sítt útrokningargrundarlag tí tey til dømis fara út í útbúgvingarørindum men vit skuldu eisini upp á landsstýrismaðurin fekk eina heimild til at gera eina skipan fyri júst lesandi í dag er tað soleiðisr at lesandi fáa eitt eyka eitt eyka eit sovortieyðsurgjald altso tey fáa eitt eyka tað tann upphæddin verður hækkað men tað er ikki serliga nógv tað er ikki til at liva fyri í veruleikanum men tey fáa eitt sindur hægri útbúgvingarstuðul og tað er tað einasta tey fáa visu tey ikki hava havt arbeiði við síðuna av og harvið eru tryggjaðir at fáa úr barsisskipani so eg haldi at tað ordiliga gott at javnaðarflokkurin tekur fram hesir holini sum mann kann kalla tað altso hesi hesin detta niðrímillum spurningurin er bara hvussu finnur mann fornuftiga loysnir saman við pørtna arbeiðsmarknaðini sum mann gera tað rætt takk fyri