Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-04-16
Topic: 1. viðgerð LM-140/2020  Uppskot til løgtingslóg um stuðul til ferðavinnufyritøkur fyri fastar útreiðslur í sambandi við COVID-19 fyri tíðarskeiðið frá og við 1. september 2020 til og við 30. apríl 2021
ger so væltakk fyri harra formaður til viðgerðar er eitt uppskot frá landsstýrismanninum í vinnumálum helga abramsen um ein hjálparpakka til ferðavinnuna tað er soleiði vit høvdu ein hjálparpakka til ferðavinnuna seinasta ár sum so fór úr gildi og nú er ætlanin at leingja tann hjálpapakkanum tað er soleiðis ati ati vit eiga at í hesum førinum halda vit í januarfles íhvussu her at hjálpa fyritøkum og vinnum sum eru burðardyggar sjálvt um tað ofta verður sagt og tað er eisini rætt at tað sum ikki kann standa um á falla tá man hugsar um einstakar fyritøkur eru tær ikki burðardyggar so mugu tær lukka tað er heilt vanligt í í vinnulívinum og soleðis eigur tað eisini at vera og tað kann eisini vera at hon heil vinna kann fara fyri bakkan tí tað erki grundarlag fyri henni til dømis um ferðafólk ikki longur eftirspurdu føroyar sítt ferðamál sum var kanska ikki grundarlag fyri einari ferðavinnu men tað er ikki støðan í hesum førinum vit hava eina serliga støðu tí at tað eru vit rakt av einari heimsfarsótt har so myndugleikin vit sum sita her beint og landsstýrið og heilsumyndugleikar hava sagt at vit vilja raðfesta heilsuna hjá okkum føroyingum fram um ferðavinnuna í hesum førinum tað vil siga at vit hava í stóran mun lukkað samfelagið niður fyribils meðan koronafarsóttirin er og tað ger at ein heili vinna í hesum førunu ferðavinnan als ikki fær virka men tað er ein vinna og flest allar vinnufyritøkur eisini vinnuni sum eru sumnar sum koyrdu væl áðrenn korona kom og sum uttan iva eisini kunnu koyra rættiliga væl tá ið korona so aftur laksið aftur í øllum førunum hevur gongdin tey seinastu árini verið soleiðis at ferðafólkatalið til føroyar er vaksið á hvørjum ári um mann hevur væntað at tað skuldi halda fram at vaksa um korona ikki kom tí er tað ein burðardygt vinna og burðardyggar fyritøkur sum vildi verið ein vanlukka um viti lótu tær fara fyri bakka tí tað havu vit mist kanska nógv arbeiðspláss og vit mist nógva vitan soleiðis atað ver trupult hjá vinnuni vigda seg uppaftur og tað er eingin ivi um øh sum gongdin hevur verið tað seinastu tíðina so eru tað nógvar fyritøkur ferðavinnufyritøkar sum eru á markinum til at snara um tí havi eg í fleiri umførum spurt landsstýrismannin í vinnumálum helga abrabsen bæði skrivligar fyrispurningar munnligar fyrispurningar um nakrar hjálparpakki var á veg og tað hevur tað ikki verið tann seinastu mánaðirnir men tíbetur so er landsstýrið nú komið ta niðurstøðu at tað er neyðugt firi at hjálparpakkar afturat til ferðavinnuna og tað fegnast vit í javnaðarflokkin um og eingin ivi skal vera um at vit í javnaðarflokkinumfarat taka undir við hesum uppskotinum øtað fara vit men vit hava nakrar spurningar og tiluppskotið sum e bæði í vetikum lansursmaðr kann vara teimum nú hvussu øllu undir hoyringunum í vinnunevndini og so fara og vit um tað ber til at gera uppskotið enn betri øhtað er s tað er soleiðis at mann tað sum han er hoyrt í hvussur ser tað er at útreiðslur til marknaðarføroying til dømis ikki vóru við í føstum útreiðslunum um orsøkin var tann at tað ikki verið mett sum føsta útreiðsla av fyrisitingini ella at tann hevði tan fyrra hálpa pær til ferðavinnuna so varð hann var tað fyri tíðarskeiðið fyrsta apríl tvey túsund og tjúgu fram til einhntranunda august tvey túsund og tjúgu og samanlíknan við ær útreiðslur mann hevði í sama tíðarskeið árið fammanundan ferðavinni soleiðis sum eg skilji tey fólkini sum eg tosi við ferðavinnuni so er tað sjálvandi summar hálvan sum er hasisong vetrarhálvan er ikki oso nógv virksemi men tá brúkar mann oftani nógvar pengar upp á marknaðarføroying soleiðis at mann fær fólk til keypa en ferðaseðil soleiðis atey koma til føroyar í summar hálvunu men útreiðslurar marknarføroying fyri so hilnar í vetrarhálvum og tað fekk mann so ikki endurgoldið og summar fyritøkur brúkt nógvar pengar upp á marknaðarføroying men so komu ongar inntøkur um summarið í tvey túund og tjúgu í hvussur her orsakað korona so sað r en purningur er tað st ikki við ella var tað orsakað av tíðarskeiðnum sumvar brúkti eitt annað sum fleiri fyritøkar gjørt vart við síggi ðnferðavinnufelagið vísti til tey í hoyringum tað er tey sum søgtu um hjálparpakka seinast tey íveit ikkumtey skuldu hava ferðavinnufelagið sigur at tey skuldu hava vinnumálaráði sær út ti ateitt sindur ósamd eina grannskoðararátekning á á umsóknini fyri at vátta at at tað var í lagi teir útreislararsumei hevði havt fyri ein stóra fyritøka er tað eingin trupulleiki sum hevur millióni á umsetning men fyri ein lítla fyritøku sum eru nokk o nógvar a hasm nýggju lítlu fyritøkunm í ferðavinnuni so innibar tað millum annað at mann skuldi kanska rinda sjey túsund krónur fyri einum grannskoðararátekning og so fekk man kanska ein stuðul sum kanska bara var tjúgu tretivu fjøruti túsund ella ella har á leið tað sigar ein tórur partur av t stuðuluinumarn fekk fór til grannskoðaran um tað ikki ber til at gera tað soleiðis at mann eisini fær stuðul so fyri grannskoðararátekningina vær lítlar fyritøkur hva nógv at siga í ferðavinnuni og nógvar vferðavinnufyritøkun eru lítlar sum júst eru byrjaðar kanska tey hava gangað við við gongutúrar og annað við ferðafólki ella uin lítil kafe úti á bygd og so framvegis sú ikki hevur ta stóra umsetningi øheitt annað sum eisini eg havi hoyrt frá fólki sum arbeiða í í vinnuni tað er at tey kanska beint áðrenn korona koma hava keypt onkra útgerð sum tey skuldu brúka sínt vinnuligan virksemi og so skulu tað rinda tað kanska tað útgerðin heva keypt ikki kontant men tað rinda tað yvir eitt ávíst áramál og tær útreiðturnar kuldu sjávandi rinda eisini meðan koronaforsøgnirir og tær lítlar og ongar inntøkur hava men tað kundi ikki taka við tá tað kemur tilhjálparpakkan h tað er nakar v tannm spurningur smnn her hoyrt úti í vinnuni so gott um landstýrsmaurin kann svara upp á tað men eg skilji eg skilji hann um hn ikkifær t svarar tað her nú men so vit fara at taka upp í viðgerðini vinnunevndini og so er ttað her við nú fer hesin er hjálparpakkin úr gildi tann tretivunda apríl og tað er fyri sovítt eisini í lagi men vandi er fyri hóast at vit verða liðug at at koppseta allar føroyingar eina ferð í summar at hetta árið í stóran mun fer fyri sjeytið hjá ferðavinnuni tí at tað allarflestu ferðafólkini nøkur keypa kanska ein ferðaseðil her og nú og fara avstað í morgin ella komandi viku men tey allarflestu tey keypa ein ferðaseðil um veturin ella tíðliga várið og so fara tey at ferðast um summarið tað vil siga um samfelagiki lukkar upp fyrr enn ella opnar opnar upp aftur ordiga fyr nn juli ella august so er tað kanska øgiliga seint tá at fáa ferðafólk til føroyar tí at vanvíst keypa tey ferðaseðil langt langt frammanundan og planleggja sína feriu tí kann tað vera neyðugt øhtað skuli ikkitaka støðu til her og nú men seinni í ár at meta um um hjálpar hesin hjálparpakkini eisini skuldi vart eitt sindur longri enn enn vit ætla her og nú men tað mugu it síggja hvussu gongdin fer at vera við koppsetingini og um ferðafólk fara at koma í summar tá ið samfelagið opnar uppaftur men vit fara at gea eina góða viðgerð í vinnunevndini um vit fara ataka undir við uppskotnum so sjálvandi kl ferðavinnan at hava ei hjálparpakka men vit fara so at seta nakrar spurningar og alt út frá tí kanska koma við broytingarupskotunum til hetta uppskotið fyri at gera pakkarnar betur og allarhelst í semju við samgonguna sum hevur verið við hinum hjálparpakkunum soleiðis at at ber tað til at gera pakkarnr enn betur so kunnu vit í semju gera tað í løgtinginum tí eingin ivi er um at at vandið er veruliga ei ferð at fleiri ferðavinnufyritøkur snara lykilnum um um hjálpið ikki kemur tí at støðan hevur verið rættiliga kriktisk í meira enn eitt ár nú hjá nógvam hesri ferðavinnufyritøkumum sum annars eru sunnar og vældriknar fyritøkur tá korona forsótin ikki