Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-16
Topic: 1. viðgerð LM-118/2021  Uppskot til samtyktar um menning av føroyskari filmsvinnu
takk fyri frú forkvina eg haldi vit fara at prøva at skifta kanal positivt rundan umdan føroysku filmsvinnuna øh tað er bjørti samelsen sum vegna tjóðveldið hevur lagt fram eitt uppskot til samtyktar um ati gera eina menningarætlan fyri føroyska filmsvinnu og eg kann ikkilata vera við at hugsa um ella draga paralellir til tá ið mann gjørdi sær stórar ætlanir um ta føroysku ferðavinnuna tað var í sínari tíð eina ávísur ivi um um tað kundi bera á mál men mann valdi politiskt at satsa stórt við at millum annað játta nógvar pengar til tann almenna stovnurin missu fara á einlands og sjálvt um vit standa við nokk so nógvum avbjóðingum tí viðvíkjandi í dag so kann mann ikki umganga tað at føroysk ferðavinna hevur í øllum førum verið ein sólskinn søga tú skal at nógv arbeiðspláss nógv vinnuligt virksemi avloytst virksemi og er við til at branda føroyar úteftir og broyta upp á okkara sjálvsfatan eg havi taðeitt sindur pp á sama máta við føroyska filmsvinnu føroysk filmsvinna krevur at tað almenna fasiliterar umstøðurnar soliðis at tað vera góð gróðrarlíkindi fyri bæði útlendska framleiðslu og føroyska framleiðslu í føroyum tað krevur at vit frá almennari síðu tora at satsa og spýta nakrir pengar í nøkur ting sum kunnu gera tað lættari hjá teimum kreativu sálunum her á landi til at framleiða føroyskt filmstilfar bæði til okkum føroyingar ella til allan heimin upskotsetanin bjørt samelsen hon nevnir nøkur mál sum mann kann seta sær í almennriri skip fyri hvussu mann vil gjarna hava hendan her vinnugreinin kemur at síggja út í framtíðini og tað eru ikki nógv øðrvísi enn hvørji mál vissufara og einlends til dømis hevur sett sær teir siga millum annað í sínum frágreiðingum vit stremba eftir at fáa túsund og ársverk vit stremba eftir at verða so nógv prosent á btú eg kundi hildið áfram eg haldi eisiniat vit eiga at seta tær somu ambitiónirnar um tær so vera eitt sindur minni tá tað kemur til føroyska filmsvinnu mann kann siga natúrliga er tað kanska ikki ikki ikki optimalar umstøður fyri at framleiða film í føroyum tað eru nøkur lond sum spessialisera seg í at framleiða film tú kanst nevna india har sum mann hevur tað mann kallað bollywuot og mann hevur í kalifornia hevur mann tað mnn kalla hollywot og man ger nógv í bretlandi og og tað eru nógvar aðrastaðni har sum mann hevur ordiliga konsentrerað seg um at skapa eitt umhvørvi fyri filmsvinnu og hava eisini gjørt millum annað skatta nnisiativur o skatta insetamentnir fyri at lokka framleiðslu har til ogtað er jú eisini tað sum vit gjørdu tá ið vit játtaðu fýra milliónir til etronverkætlanina sum jeg bleiv til møguleika og bleiv filma í føroyum tí at vit politiskt valdu at raðfesta tað at brúka nakvar pengar upp á tað sum allarhelst uttan at eg kann siga teg hava tøl upp á tað hevur givið fleirfalt aftur í peningaligum virði til tað føroyska samfelagið og alt annáð líka hevur eisini verið við til at branda føroyar úteftir sum eitt land øh og setir eisini kanska nøkur orð av nøkrum av teimum avbjóðingunum sum vit standa við millum annað við umhvørvi og við grindadráp og so framvegis eg kann taka eitt dømi vissu mann vissu mann í dag spyr ein persón hvat tey hugsa um tá mann sigur spania tað er ræðiliga ymiskt hvat fólk siga onkur sigur kanska salvadordali onkur sigur fransiskum franku og onkur sigur tapas o onkur sigur tarvafekning men spyrst ungdómirin í dag so siga tey kassa d papell kassa d papell er ein neyðflekseraa sum er framleidd í spania og sum er eisini við til at mynda útsjóndina av hvat spania er fyri nakað fyri umheimin og tað er sjálvandi tað sama tá tað umræður føroyska filmsframleiðslu sum skal vísast fyri alla verðina tað er nakað við at mann marknaðarførir føroyar úteftir og tað er eisini við til at gera nakað við ta føroysku sjálvsfatanina tí at søguforteljingin er ikki bara fyri umheimin hon er eisini fyri okkum hvussu vit síggja upp á okkum sjálvum taðer ein ørgrin av donskum cerium sum eg gjørdi av danskarum til danskarar fyri at fortelja um hvat er at vera danskari og at liva í hesa verðina sum danskari tað hevur eisini ein stóran týdning sum tíverri ikki kann ordiliga gerast upp í krónum og oyru men tá e loygir meg inn til at hesa diskussiónina um at føroysk frmleiðsla nú er tað jú sjálvandi í hesiri eveforiuni sum billiustinusen er inni á við atromi liðugt framleitt og tað er tann reyði løparin og sjampanja og hvat veit eg h men tað er jú eitt eitt prosjekt sum mann hevur framleitt í føroyum man fegin um tað og sum hevur ein altjóða hyggjar at skara tað er tað er ordiliga fantastiskt men mann má heldur ikki gloyma at føroysk filmsvinna má eisini vera fyri føroyingar tað kann vera við til at menna okkara mál tað kan vera við til at menna tað at ungdómurin tímir at velja føroyskt tilfar til fram um okkurt kanska enskt ella danskt tað hava vit jú tosað nógv um her á tingi at ati at børn og ung í í alsamt størri mun síggja útlendskt tilfar og hava trupult við at dyrka tað tað føroyska jamen tað er tí at tað tilfarið sum tey eftirspyrja eru ikki r so vit mugu inn at skapa føroyskt tilfar tá tað kemur til filmar og sereur viteogspøl og hvat veit eg tí at tað er har ungdómurin og børnini eru í dag so kunnu vit tíhalda um at tað kann va at tað má vera up á ein annan máta men so tapa vit ta kappingina so vit mugu fylgja við tí eg haldi er eisininað er viktigt at mann syrgir fyri at mann hevur pengar til at stuðla føroyska filmsframleiðslu av føroyingum til føroyingar tað er so tað eina og har haldi eg at tað er alneyðugt og tí er tað eisini glaður fyri at uppskotsetarin tekur tað fram í dag at mann hækkar játtanina til stuðul av føroyskari filmsframleiðslu og so haldi eg eisini atað e viktigt at býta merki í at tað má vera politiskt óheft veit at summi fólk dáma ikki at hoyra tað men eg haldi taðer ein eðal setningur fyri tað listarliga frælsið at mann kann útsøskja sín kreativitet og hvørjar viðmerkingar mær hevur til samfelagið uttan a ein landstýrismaður ella eitt løgting skal kunna taka dagar ímillum hvat er gott oghvat er vánaligt tilfar og hvat mánn má og ikki má siga ella vísa sjávandisjálvandi skuldu vera nakrar avmarkingar men í tí stóra heila haldi eg at ofta so skulu tingini vera eitt sindur ljót vissi mann skal hava nakað viktigt at siga so tað er nokk so viktigt fyri meg í øllum førum at tá ið mann skipar føroyska filmsvinnu í føroyum at táð listarliga frælsið verður varðveitt og tann listarligi intergviteturinverður varðveittur og so vivit fara til útlandið htað evur sjálvandi sum eg nevndi at byrja við ræðiliga nógv lond sumonkursvegna spesialisera seg í hettar her við at framleiða film og cereur og so framvegis og tað hevur mann gjørt væl vitandi um at tað er eitt ting mál at fokusera upp á tí tað skapar arbeiðspláss tað skapar bara ending fyri landið øh og tí síggja vit eisini nógv lond til dømis írland ella ella bulgaria nógv londu í eystureuropa malta kundi blívin við tey gera nakrar skipanir fyri at gera tað aftraktivt hjá framleiðslufilmsframleiðarunum at koma til tað landið at taka uppá so í so máta er tað einki altso hetta er ikki vinnufjentiligt ella ella tað at altso stuðul er ikki ordiliga av tí óynda í hesum førunum vissi man kann siga taðpp á tann mátan stuðul er alneyðugur fyri at tryggja at vit eru kappingarførur í so máta tí at vit sjálvum nættupp tað a vissu vit ikki hevdu tann stuðulin sum vit enda við at samtykkja tíbetur so hevði framleiðslan atrom farið til íslands sum hevur slíkar skipanir í verk so sjálvandi hevur tað týdning at tað almenna stuðlar øh eg haldi sjálvur at føroysk filmsvinna bæði til til útflutning og til menning av av av av okkara egna landi er er púra avgerandi egentliga tað ljóðar kanska eisini eitt sindur yveforoyskt men tað ljóðaði nokk eisini evr foroyskt tá ið mann helt at ferðavinnan kundi blíva til nakað stórt her í føroyum hvør kundi v siga fyri tíggju árum síðani at vit fóru at hava eina eina matstovu við við við tveimum miskilinjustjørnum til dømis tað var nokk óhugsandi tá men her eru vit nú at hon so fór til grønlands tai so nakað annað men tað bar til eg haldi gjarna má mán seta sær nøkur hø mál tá tað kemur til føroyska filmsframleiðslu tí alternativið er ikki at seta sær nøkur mál og so eru tað í øllum førum hundrað prosent sikkurt at vit ikki koma nakran vegn øh eg haldi eisini at tað er gott sum bjørt samelsen eisini vísir á at mann at mann heldur enn at halda hesar her røðurnar har mann tosar tað upp sum j sjálvandi eisini hevur týdning at mann eisini ger nakað ítøkiligt við tað og har snýr tað seg í hesum førinum um at mann hevur ein filmsgrunn sum hevur eina eina góða upphædd av pengum í sum mann kann søkja um til at gera tilfar og at mann eisini hevur eina nógv meira aftraktiva afturberingarskipan fyri útlendska framleiðslu í føroyum og har haldi eg eisini at tað skulu sjálvandi skal mann kunna seta nakrar treytir millum annað um hvussu hvussu nógv tær skulu geva eftir sær so ella so hvussu nógvir føroyingar mann skal hava á á liðnum og tí atð er eisini ein spurningur um at førleikar menna fólk sum arbeiða innan fyri hetta vinnuøki í føroyum soleiðis at tey hava neyðugu førleikarnar til at fara fara í holt við sína egnu sjálvstøðu framleiðslu í føroyum til føroyingar og at tað e sjálvandi eisini eru meira kappingarfør at fara í holt við prosjektir í íslandi ella í usa ella onkra aðrastaðni tí at tær hava nú plussliga tær neyðugu royndirnar øh tað er eingin loyna frú forkvina eg havi sjálvur havt hettaher við filmsvinna á lofti fleiri ferðir og g havi eisini tosað positivt tá ið uppskot sum umhavna filmsvinnuna hava verið á skrá her á tingi og eg kann bara siga at eg taki fult undir við tankunum sum liggja aftanfyri uppskotinum og eg vóni at tað fer at fáa eina eina góða