Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-03-23
Topic: 2. viðgerð LM-064/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn (Víðkan av stýri, heimild at útvega lutaíbúðir, heimild at veita ráðgeving um alternativar byggihættir, økt lánsheimild til bústaðabygging, heimild at stovna partafelag o.a.)
ja takk fyri frú forkvinna eg haldi at trivnaðarnevndin hevur gjørt eitt frálíkt arbeiði og tað hevur landstýriskvinnan eisini og hevur longu loyst ta uppgávuna sum sum er ein partur av av tí bústaðarpolitikkinum sum sum hendan samgongan hevur nevniliga at økja um útboði av bústøðum til fólk við skerdum førleikum og so eisini at skunda undir at tað tað verða fleiri bústaðir kring landið hetta er ein partur av tí sum vit eru samd um í samgonguni at loysa og her hevur landsstýriskvinnan arbeitt skjótt og effektivt og eg haldi eisini at úrslitið er gott eg haldi ati tað at kanska serliga hesin her parturin sum snýr seg um um bústaðir einsamalt skal byggja ella um bústaðir skal byggja saman við privatum hevur veri nokkso nógv viðgjørdur og meiri eg havi t hugsað um tað meiri eg haldi at tað er skilagott at mann hevur eina áseting um at bústaðir kann byggja saman við við vinnulívinum og tað eru tað eru nógv ting sum tala fyri altso eitt avkast krav er yvirhøvur ikki eins betýandi við at eitt byggjarí blívur dýrari eitt avkast krav er bara ein grundregla í vinnulívi men ein onnur grundregla í vinnulívi sum er nógv týdningarmiklari fyri prísstøði og prísáseting tað er kapping og kapping vil altíð gera tað at mann hvítir seg longri at fáa meiri fyri minni og tað er tað elementið sum ikki liggur innií hjá bústøðum sum er ein stovnur sum skal átaka sær eina almenna uppgávu uttan at skula vera í einari kappingarstøðu eg veit frá fólki sum búgva til leigu her í høvuðsstaðnum at tey eru flutt úr íbúðum hjá bústøðum inn í íbúðir hjá mark og hetta her er bara ein tilvildarlig vitan sum eg havi men sum kanska lýsir júst hettar at kapping hevur týdning og tey siga tað at tey vilja ikki búgva í í í íbúðuni hjá bústøðum tí tað gongur alt for lang tíð at fáa bústaðir til at umvæla og viðlíkahalda vissu okkurt fer meðan tey vita at frá frá sínum vinfólkum sum búgva hjá mark at vissu nakað ferð so verður tað umvælt og við líkahildið beinanvegin og tað er einasti munurin á hasum báðum tingunum er tí at mark livir av kapping mark livir av at hava kundar í somu løtu tey missa sítt umdømi og tey missa kundar so missa tey sína inntøku tí er kapping so ótrúliga týdningarmikil meðan bústaðir fyri sovit hevur ikki akkurát ta tilskundingina at skula kappast og tí ger tað einki um mann bíðar fjúrtan dagar ella tríggjar vikur eftir at skifta eitt kvøldskáp út ella ein brotnan rút ella hvat skal vera tí at mann er ikki í kapping tí hevur kapping stóran týdning hatta er eisini r galdandi tá ið ið mann byggir tá ið mann ásetir prís tá ið mann kappast um kundar á leiðumarknaðinum so má mann eisini byggja fyri so lágan prís sum til ber mann ma byggja so væl sum til ber og allíkavæl skal mann hava pláss fyri einum avkasti so øll tey tingini tey eru við til at trimma bústaðarmarknaðin og út frá hasum millum annað hasum tingunum so haldi eg at tað er skilagott at mann hevur gjørt up á hendan mátan sum mann ger og hetta elementið kemur inn í byggingina hjá bústøðum við tað at mann leggur tað saman við privatum vinnufyritøkum tá ið mann fer at byggja kring landið og tað kann bara vera gott og so er tað eisini eitt afturat og tað er tað at byggivinnan privata byggivinnan hevur øgiliga nógva vitan og deilir øgiliga nógva vitan og hevur atgongt til øgiliga nógva vitan ígjøgnum sínar royndir í byggivinnuni og tað er nakað sum sum avgjørt kann vera gott fyri ein almennan stovn sum bústaðir eg haldi at landstýriskvinnan hevur loyst tann partin sum eitur tann almannagagnliga partin væl vit hava í samgonguni eisini spakuliga ikki ikki við nógvari ferð viðgjørt hin spurningin sum vit í miðflokkinum hava gingið øgiliga høgt upp í og sum snýr seg um at kunna veita fáa betri fíggingartilboð á bústaðarmarknaðinum til fólk sum ynskja at búgva í egnum sethús nú var anniku olsen her uppi í áðni hon verið borgarstjóri í størstu kommunu landinum og størsta kommunan í landinum gjørdi í tvey túsund og átjan meðan hon var borgarstjóri eina kanning av hvussu fólk vilja búgva og eg nevnd eisini undir fyrstu viðgerð har altso ein masivimeiriluti av fólki ynskja at búgva í egnum bústaði tað stendur í tí frágreiðinginum liggur ini íheimasíðunum hjá almannamálaráðnum sum er grundarlagið undir hesum uppskotinum í tí frágreiðingini av teimum sum blivu spurd búðu hálvfjerðs prosent í privatum bústaði í egnum bústaði men tað vóru fimmogfýrs prosent av teimum spurdu sum yngsktu at búgva í egnum bústaði tað vil siga enn fleiri enn tey sum í løtuni búðu í egnum bústaði í tí kanningini búðu fimtan prosent til leiðu men tað vóru bara tólv prosent av teimum sum ynsktu at búgva til leiðu so tendensurin er sólarklárur og tí hava vit eina stóra uppgávu í samgonguni eftir at loysa og tað er at finna út av hvussu vit við politiskum átøkum kunnu kunnu seta upp okkurt slag av modelli sum ger tað meira atkomuligt hjá vanligum familjum hjá familjum sum hava vanliga tímaløn at liva av at kunna seta føtur undir egið borð og tað er fíggingin fyrst og fremst sum má vera laðarlig um at vera atkomulig og tað hava verið tosað um nógv ymiskr modellir og tað eru nógvr ymiskur modellir til kring heimin millum annað hava bretar hava bretar stuðulsskipan inni í sambandi við tað sum eitur føroyskt baiirs altso tey sum fyrstu ferð seta búgv tey hava atgongd til okkurt slag av stuðuli tá ið tey fyrstu ferð seta føtur undir egiðborð tað finnast líknandi orningar aðrastaðni men tað sum vit hava viðgjørt róliga og ikki nógv í samgonguni men tað hevur verið frammi allíkavæl á borðinum tað er at vit kunnu arbeiða við nøkrum samansettum tingum millum annað hevur mann tosað um at mvgfrítaka vanliga húsabygging ímóti at mann ikki veitir rentustuðul tað roknistykki skuldi gingið nøkulunda upp tað kundi verið ein møguleiki tí so við emvigfrítøkuni av einum húsum upp á tríggjar milliónir til dømis so hevur tú longu eina sparing inni upp á seks hundrað sum svarar til tað sum er eginpeningsv kravið í dag hjá bankum tað kundi verið ein møguleiki ein annar møguleiki sum millum annað brandur sandoy verð nógv inni á tað er at mann gevur kommunum heimild til at langtíðarleiðar grundstykkir soleiðis at tað at skula útveða særa grundstykki ikki kemur omaná prísin eitt triðja sum eg ikki ordiliga skilji at vit ikki hava broytt enn í samgonguni tað er at minka um tinglýsingargjaldið aftur sum undanfarna samgonga tvífaldaði tað er eisini ein kostnaður sum liggur eyka osum liggur útyvir prísin á sethúsund og tað kundu verið onnur tiltøk eisini tað fara vit at arbeiða víðari við í samgonguni men nú hava vit fingið hetta málið so langt og vónandi eður tað samtykt og vit hava í hvussu sver sett á skinnarar ein góðan sosialan øbústaðarpolitikk og tað eri eg