Annika Olsen (Fólkaflokkurin (People's Party) → Tjóðveldi (Republic) (Nov 2022)), speaker, 2021-02-17
Topic: 1. viðgerð LM-078/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um at byggja eitt búheim og umlættingarheim í Tórshavn til børn og ung við autismu (Øktar útreiðslur til verkætlanina)
ger so væl ja takk fyri harra formaður til viðgerðar er løgtingslóg um at byggja eitt bú heim og umlatingarheim í tórshavn til børn og ung við autismu og lat meg siga tað beinanvegin at hetta her er eitt ómetaligani gott uppskot og eitt gleðiligt uppskot sum hetta høga løgting sleppur at viðgera í dag hetta er tó ikki fyrstu ferð at løgtingið viðger hetta uppskotið tí at talan er um eitt broytingaruppskot uppskotið hevur verið í tinginum í tvey túsund og átjan har ið mann hevði avsett níggjuogtjúgu milliónir krónur til hetta sama heimið í í havnini men eftir útbjóðingartilfar og eftir at tilboðini eru komin inn um mann hevur fingið staðfesti veruligu útreiðslurnar so er so er tann upphæddini eitt sindur hægri og tí verður so upphæddin sambært hesari lóggávuni broytt frá níggjuogtjúgu milliónum til at verða níggju tretivu milliónir krónur til hetta sama endamál talan er um eitt heim sum rúmar bæði búð heim umlatingarheim og virknistilboð um hetta nú eisini er liðugt prosjekterað so er hetta eisini klárt at fara undir at byggja og tað er eisini funnið økið her í høvuðsstaðnum til hetta endamálið úti í kvíggjartúni á argjum so tað skuldi eisini verið komið upp á pláss byggingin fevnir um tríggjar eindir eina búfólkaeind seks við seks búplássum eina umlatingareind við seks umlatingarplássum og so eitt dagtilboð har ið rúm er fyri sekstan borgarunum tað er eingin ivi um at hetta uppskotið bøtir um umstøðurnar hjá fólki ið bera brek og serliga her í suðurstreymi nógv av teimum stovnunum nógv av teimum stovnnum sum sum eru í dag eru í ómetaliga ringum standi og at okur hava eina langa bíðitíð er ikki okkum ókent her í løgtinginum okur mangla pláss og skipanin við bráðfeingisplássum er eisini eisini í troti so tað at okur kunna fáa hetta búheimið við umlating og eisini við dag tilboði er jú eitt kærkomið tilboð autisma tað er tíverri ein trupul sjúka at fáa og tað er tíverri eini menningartilgongd sum sum er øgiligani trupul og tað vísir seg øgiligani tíðliga í livialdrinum hjá hjá børnunum ati at hetta ger seg galdandi og tað er eingin ivi um at tað skapar nógvar avbjóðingar bæði fyri sjálvandi tann einstaka sum verður raktur av sjúkuni men ikki minst eisini tær familjurnar sum eru kring hetta barnið so tí er tað ómetaliga umráðandi at okur kunna vera við til at hjálpa hesum børnum og hesum familjum til at fáa eina betri og skipaða tilveru vit vita tað at jú fyrr innsatsurin byrjar jú betri eta jú betri eta loftir sum børnunum lættari eta at geva teimum ein ein virknan gerandisdag og ein lættari gerandisdag tað sum eg haldi er øgiligani áhugavert í akkurát hesum uppskotinum tað er tað sum mann leggur dent á við sniðnum og sjálvum bygninginum at mann at mann lagar hann til tað er avbjóðingarnar sum hesi børnini og hesi ungu hava bæði í mun til tað kropsliga tað sosiala og so víðari at mann hevur givið sær far um at byggja til endamálið og tað haldi eg er øgiliga stórt av landsstýrinum av landsstýriskvinnuni at at seta so mikið av peningi av og at eisini at leggja dent á hettaher við sniðgevingini og tí kiarkitektoniska at tað eisini onkursvegna skal laga seg til tann einstaka sambært hesum uppskotunum so viðføra hetta her sjálvandi eisini eitt sindur av rakstri tað er lagt upp fyri áleið fimtan komma fýra milliónir krónur í árligum rakstri til hendan stovnum meginparturin fer sjálvandi til til búð og og dagtilboði ellivu komma fimm milliónir og so er so restun aftað til umlætting tað sum eg haldi er serstakligani spennandi við hesum uppskotinum tað er at nú fáa okur tað sum líkasum hevur manglað í í allari tilgongdina tá ið kut tosa um børn og ung við autismu nú skal ikki vera sum onkur siga tá ið tá ið eg var landsstýriskvinna tá hendi tað og tað men men eg kann ikki lata vera tí nú havi eg umsitið hetta málsøki og eg kenni eitt lítið sindur til hesi viðurskiftini og tað sum eg h upplivdi nógv tá tað var at hesi foreldrini tey manglaði eina skipaða tilgongd líka frá tí at barnið bleiv føtt og tað bleiv staðfest ein diagnosa og so til tað at tað skuldi kanska á miðnám ella kanska víðari í í lesturi tí nógv av hasum her eru jú øgiliga væl fyri av hasum ungu sum hava autrismu men tað sum tey runnu seg inn í var øgiliga ofta manglandi forstáilsi hjá myndugleikunum eg minnist ati eg hevði nakrar familjur inni til eina eina ein ein ei ein eina samrøðu um um hvat hvat hvat var galið altso hví hví eg upplivdi tey skipanirnar so so truplar og so siga tay jamen tað var faktiskt meira trupult at fáast við myndugleikarnar enn at fáa eitt barn við autismu tann eina familjan haldi eg hevði skula greitt fjúrtan ymiskum fakfólkum frá nei fjúrtan ymiskum stovnum frá tí trupulleikunum tey høvdu og eini tveyoghálvfjerðs ella fimmoghálvfjerðs ymiskum persónum sum mann skuldi venda seg til og ætlatíðina greiða frá hvat var galið við við teirra barni og tað sigur seg sjálvt at tað tað skapar ein eina øgiliga frostratión hjá hesum familjunum at at at tað eru líkasum eingin móttakari í hinum endanum og tað var tað sum byrjaði tað sokallaði ta góðu tilgongdina ta konseptið at mann líkasum vendir dív við at hesi foreldrini sum fáa eitt barn við autismi skuldu ikki merkja tað at tað er trupult at fáast við myndugleikarnar tí tað eiga myndugleikarnar onkursvegna at kunna tosa saman um og fáa skipað viðurskiftini soleiðis at at barnið verður loftað frá frá te einu skipanini til tey næstu til tey triðju nú skal eg ikki siga hvussu tann skipanin virkar í dag men eg haldi at tað var ein ein nokk so slógbrótandi máti at arbeiða upp á at mann vendi tingunum og høvdið men tað sum mann upplivdi tá tað var at tá mann so hevði fingið staðfest hesa sjúkuna ella tá ið mann hevði fingið diagnosina so vóru kanska tilboðini ikki til tað í hinum endanum og tí er hetta her líkasum eitt stig á leiðini har man tippur kanska tann tann tann eina kanstka man siga ann tann eina geiran tí tað hevur ikki verið bygt til børn og ung við autismu í føroyum hetta er fyrsta av sínnum slag og eitt annað sum sum tað eisini bleiv arbeitt við tá tað er hetta her serligt tilrættað miðnám har ið børn ung ella kanska serliga keitidag ja minásskúlanæmingar kundu taka eitt serligt tilrætta miðnám har mann sjálvandi hevði stuðulin og tað var skipað p á ein serligan máta sum varð ætlað til teirra sumsum vóru sjúk við øautismu og tað var eisini eitt eitt øgiliga gott og og kærkomuð tilboð so nú kunnu okur faktisk veita hesum børnunum og ungu faktisk eitt skilagott tilboð líka frá tí at tey kanska fáa staðfest sjúkuna og líka til at tey fara á miðnám og tað er tað er fantastiskt at at mann er komin her til tað er øgiligani gleðiligt at landsstýriskvinnan hevur arbeitt som miðvíst við at fáa fáa hetta í í rættlag og eg skal eisini takka henni fyri at hon er komið við hesum uppskotinum og vil kempa fyri at fáa tað sett í gongd og fáa hetta bygt tí tað er eingin ivi um ati tað er ein kærkomin lætti hjá hesum familjunum at fáa ordilig tilboð eg kann líka leggja tað afturat at tað var ikki altíð líka lætt hjá hesum familjunum um tað mundi tá ið í hvaffateigi umsett hetta økið tí at tað var einki tilboð til teirra her í høvuðsstaðnum at nógv av teimum máttu fara til klaksvíkar við við heilt smáum børnum ikki tí t tað er nakað galið við klaksvík men at skulda lata eitt lítið smába sum kanska er fimm seks ára gamalt til eina aðra ein annan bý og at at vera eitt annað stað enn hvar mann sjálvur býr tað er eitt nokk so stórt inntriv í eina familju so so tað er tað er fantastiskt at mann kann fáa tilboð í nærumhvørvinum og nú er tað so alt spektið búplássin til umlating og so til til dagtilboð so hetta her fara okur heilt sikkurt at viðgera positivt nú bar hetað er so í fíggjarnevndini nú bleiv eg eisini steindinn sumsum framsøgu fólk í hesum málunum hetta endað ikki trivnaðarnevndini men í fíggjarnevndini men eg ivist onga løtu í at fíggjarnevndin fer at viðgera hetta her