Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-029/2020  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2021
takk fyri harra formaður eg haldi eg fari beginna við at tosa eitt sindur um børnini og taka aftur í tað sum okur hava verið inni á við sernám at tað er so trupult at fáa hjálp og at mann kanska ikki hevur ordiliga eina hóming av hvat að er í sernám skal arbeiða við at tað er kanska it sinur ógreitt hvat málsetningurin er soleiðs sum eg havi skilt tað so arbeiða tey mest við at ráðgeva fakfólkið og tænastan til familjurnar og børnini beinleiðis er ikki tann sum hon var fyrr soleiðis at eg skilt tað og tað hevur verið nokk so nógv frammi um hetta her við karlstatmodellinum har børn sum hava samskiftistrupulleikar hava fingið góða hjálp og at tey at har eru gøðir og at tað at tað er øgiliga trupult at fáa hjálp til tað eg dugi ikki at síggja í fíggjarlógini at tað yvirhøvur eru nøkur raðfesting til sernám og tað haldi eg ikki er í ordan vistita ikki vist tað er nakað sum ikki riggar sum má man hyggja upp á tað kanska tað kann verða bygnar avr tað kann eisini vera av pengum fólkaheilsuráðið gjørdi herfyrri eina kanning av trivnaði hjá føroyingum og tay gera tey regluliga triðja hvørt ár ella hvat er og tað víst ikki so at tey sum hava børn við serligum avbjóðingum upplýsa tað at teirra trivnaður er vesnaður tey iseinnu árini og tað haldi er allarmerandi og eg haldi ikki tað hevur fingið nóg stóra rýmd og tað eitt annað sum eisini er llarmerandi í tí kanningini tað er tað at tað verður eisini víst á at mann heldur av virðingi fyri børnum í føroyum er lekkað og eg veit iki orila hvat tað er úttrygv fyri men hvørja ávirkkan kann tað hava á børn at tað er so tað er tað er ein nokk so relevantur spurningur okur hoyra javnan um børn við breki sum ikki fáa tað hjálp tey a hava fyri neyðini og familjurnar stríðast og spurningurin er eisini hvussu nógva tíð okur her í tinginum brúka upp á tey málini okur hava snakkað í dag um skúlatilfar til børn á føroyskum tú verður nevnt børn sum hava trupult við at lesa er stutt síðan at hava frammi í miðlunum at tann tekniska útgerðin til dømis til tey sum skula hava bøkur á netinum og seti orð og alt tað er so avgold at tað kansn slekki brúkast meir og hetta hendir í einum v heimsins ríkasta london tað eru bílistar til sernám tað er eitt hekkandi tal av burni sum hava verið fyri ella fólki sum hava melda fyri kynsligan ágang okur vita einki kanska henda á barnaheiminum h okur vita á kvinnuhúsi hevur havt nógvar fráboðanir og eisini havt børnbúgvandi okur vita tæ familjur sum eru í neyð sum ikki fáa takað yvir høvdi sum eisini hava børn barnasúklatriðin bleiv styrkt munandi undir seinast samgongu eg dugi ikki at síggja nakað fetur verður tikið til at styrkja hana upp aftur meir okur fingu eina dagdeild sum sum eigur natúrliga at blíva víðkað til at verða opið allar dagar í vikuni og alla tímar á døgnunum so mann eigur at fara undir ta tilgongdina eisini okur skulu hava tey tilboð sum eru neyðug í føroyum til okra børn tí tey eru ikki bara okra nútíð men eisini okra framtíð og so er tað tað sum kom fram at mann ger eina flyting á barnaverndarøkinum eg veit ikki um um um eg skal skilja tað soleiðis sum at tey sum skuldu komið heim nú tí tey hava verið uttanlands í einum tilboði kanska verða enn longri vekk og at mann ikki brúkar pengarnar í føroyum til at gera nøkur góð móttøkutilboð tað má mann hvørfall hyggja eftir tíbetur so kvinkað játtanin til gygnið uppeftir og tað er gott og tað begintu okur eisini upp á fyri nøkrum árum síðan og tað er gott at tað heldur við men samstundis so hoyra okur alla tíðina um rúsevnur sum koma inn í landið og at tað verður gjørt for lítið á fyribyrgjandi økinum sjálvandi er eisini nakað við eftirlit er eisini ein partur men tað varð eisini gjørt for lítið við fyribyrging og okur hoyra um børn sum ikki vilja fara í skúla og okur hoyra ung sum stríðast við lívið og okur hava gjørt eina nokk so góða eina góða rættiliga góða sálarheilsuætlan tað eina átakið um at fáa ókeypissykuloghjálp tilung tað kemur so nú tað er gott men har er nógv onnur tilmælur í sum mann eigur at fáa sett tað í verk tá ið alt hevur sagt so haldi eisini mann skal minnast til at tað er eisini ótrúliga týdningarmikið fyrru børnini ikki at hoyra tað at tey altíð verða umrødd sum eitt problem mann umrøður ofta bara problemini hjá teimum tí tey allarflestu hava tað gott og trívast og alt tað og kanska eigur mann at leggja nógv størri dent á eisini hvat skal til fyri at menna tey heldur enn bara at fara inn og seta tá ið taðer gingið galið so skal mann inn at seta alt møtið verk at mann eigur at vendast nær høvdið tað ger mann við eisini eini hugborðsbroyting men eisini við at gera meira við trivnað og fyribyrging tí eg haldi at tað er nokk so stórt fokus á viðgerð ofta seint í lívinum so tað er okkurt við at at okur mugu venda hesi her bittini heilt og høvdið og og prioritera úr einum øðrum enda allíka frá tí mann kemur í verðina og so hevði eg sett mær okkurt upp um strandferðsluna smyrðil og suðuroyartunniin sum eru nakað heilt annað kann man siga har eru ongar pengar ta r null krónur til suðuroyartunnilin tíer null krónur til endurnýggjan av strandfararskipinum og tað er null krónur til at bøta um tænastuna hjá strandferðsluni vist tað skal vera koyrandi í tjúgu tretivu til suðuroynna sum mann hevur sagt so má tað setast av nú og arbeiðið má byrja í trýogtjúgu tð hai eifingið at vita og her hevur mann so sagt at mann kann seta pengar av kanska frá fimmogtjúgu tað tað er faktiskt ótolandi at vera bundin av smyrli í løtuni ferðaætlanin r øgiliga óstøðug og tað e eitt høgt ferðafólkatal og tað r nógvur farmur og tað er einki so sikkurt sum tað at tað kemur so ikki at halda í nógv ár afturat og so hvørfall ikki visti mann sær eitt perspektiv sum blívur yvir tíggju ár tað tað er fulstandi óhugsandi at tað kemur at hanga saman og strandfara skipini til tey smáu støðini tay eru eisini sera ótíðarhóskandi og tey sum eru fastbúgvandi har tað minka í tali tað sigur seg skjólv tað er trupult at vera har men ferðavinnan veksur og eg veit ikki um tað kann skunda undar mann kanska kann gera okkurt men mann hevur so ikki gjørt tað fyri at hjálpa teimum fastbúgvandi har man gjørt øiliga lítið og so ætlai eg at taka eitt sindur um í tíðin farin nei orsaka takk fyri