Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-03-18
Topic: 2. viðgerð LM-036/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um ræði á málum og málsøkjum (Yvirtøka av málsøkjunum landslæknaembæti, eftirlit við heilsustarvsfólkum og stovnum á heilsuøkinum, sjúkufyribyrging, sinnissjúkraviðurskifti, líkskoðan, vevnaðarflutningur, euforiserandi evni, sjúklingarættindi og eftirgjørdur gitnaður)
jaja takfyri harra formaður høgni hoydal bað bað meg rætta seg tá ið g nú sita við hann at ríkisveikini eru ikki seks hundrað og seksogfjøruti milliónir men seks hundrað og einogfjøruti milliónir krónur so ha e eit sindur minnuligan hvat tjóðveldið gongur heldur h til viðgerðar er eitt ein onnur viðgerð av einum uppskoti frá tjóðveldi og uppskotið hjá tjóðveldi er soljóðandi tað er uppskot til løgslóg um broyting í løgslóg um raði á málum og málsøkjum yvirtøka av málsøkunum landslækna embæti eftirlit við heilsustarvsfólkum og stovnum á heilsuøkinum sjúkufyribyrging sinnisjúkra viðurskifti líkskoðan nevnaðarflutningur evforiserandi evni sjúklingarættindi og eftirgjørdur gitnaður nevndin hevr sum sagt dóltsu ein í ein meiriluta sum er samgongan og síðani í tveir minnilutar har tað eini minnilutin er høgni hoydal og hann las álittil sítt álit upp fyri løtu síðani og hin minnilutin er so eg sjálvur sum umboði javnaðarflokkin í uttanlandsnevndini um mítt álit er soljóðandi hesin minnilutin tekur undir við at vit yvirtaka landslæknaembati og vísir á at fleiri fyrimunir kunnu vera við sjálvari yvirtøkuni embatið kann vera meira sjónligt í føroyum enn tað er í løtuni lógarverkið verður betur tillaga føroyskum viðurskiftum og skulu vit hava eitt føroyskt fólkaheilsustýri so er alneyðugt at landslæknaembati er ein partur av stýrinum um hetta skal virka optimalt tó ast tað helst er ein fyrimunur at at umframt ó tó er tað helst ein fyrimunur at umframt at auteratiónir ikki verða yvirteknar so eigur eftirlitið við heilsustarvsfólkum og kærumøguleikin um sjúklingarrættindi at verða varðveitt í danska heilsustýrinum fyri heilsuverkið hevur tað alstóran týdning at ssamstarvsavtala við danmark verðu gjørd ordiliga og eg komu upp á pláss áðrenn yvirtøkuna um ikki so kann tað henda at tað verður ógreitt hvørjar uppgávu liggja hjá føroyskum myndugleikum og hvørjar uppgávu liggja eftir ghjá sunnhetsstýrilssen hóast hesin minnilutin tekur fult undir við at landslækna embatið verður yvirtikið so verður mælt til at løgtingið fellir uppskotið hetta tí at enn greiðavtala má verða við danskar myndugleikarum í yvirtøkuna áðrenn løgtingið samtykkir yvirtøkuna samstundis so verður heitt á landsstýrið at taka upp samráðingar við danskar myndugleikar beinanvegin um at yvirtaka landslækna embatið og gera eina greiða avtalu um hvat verður yvirtikið tá ein slík avtala er gjørd eigur løgtingið at samtykkja yvirtøkuna við hesum viðmerkingum tekur hesin minnilutin ikki undir við málinum og mælir løgtinginum frá uppskotinum á samtykkjaupskotnum sum sagt hóast javnaðarflokkurin mælir frá at samtykki hetta uppskotið sum tað fyriliggur so er javnaðarflokkurin ella tekur javaðaflokum undir við at yvirtaka næsta lækna embatið men tað er nokk so fløkt mál har eisini uppskotstittarin sigur at tað er ikki alt sum liggur undir landslækna embatinum í dag og so danska skal yvirtakast men ein stórur partur av tí tí er neyðugt at áðrenn mann fremur hesa yvirtøkuna at fáa eina greiða avtalu ímillum í millum føroyar og danmark um hvat verður yvirtikið og føroyskar myndugleikar fáa ábyrgdina av og hvat liggur eftir hjá danska sunnet stýrelsen at framvegis hava ábyrgdina av og orsøkin til annars at javnaðarflokkurin tekur undir við at vit yvirtaka landslækna embati tað er tí ati at landslakna embati sum í dag er danskt áðrenn korona kanska ikki hevur verið serliga sjónligt í føroyska samfelagnum kann vera nógv meira sjónligt tað er nummar eitt og nummar tvey so eru nógvar av hesum lóggávunum byggja á t danska samfelagið millum annað ein tilbúgvingarætlan innan fyri innan fyri sjúkrahúsverkið tilbúgvingarætlan tá kemur til til til farsóttir og sframvegis tað byggjar tað danska samfelagið sum er eitt munandi størri landaøkið geografiskt og fimm komma átta milliónir fólk har áleið meðan føroyar eru munandi minni landaøki og har vit eru oyggjarsamfelag og bara hava í mun til danmark fýraoghálvtrýss túsund fólk so tað er kanska ein heilt onnur tilbúgvingarætlan sum skal gerast fyri føroyska samfelagið enn tað danska samfelagið tað er nakrar orsøkini sum vit halda tað er ein fyrimunur at yvirtaka tað ein onnur orsøk er at landsstýrismaðurin í heilsumálum og samgongan hava ætlanir um at skipa eitt nýtt fólkaheilsustýri er líknandi tað stýrið sum hann hevur í danmark sum kallar fsunnuhilje dirilsen fyri tað fyrsta javnaðarflokur her verið positivur og eg eri eisini positivur um at skipa hetta fólkaheilsustýri meni í mínum og hugaheimi so hevði tað verið beturi navnað at at tað at heilsustýrið ennm fólkaheilsustýri um mann hyggur eftir uppgávunum tí fólkaheilsa snýr seg um umella hvussu eg seti í samband vð fólkaheilsu tað er tað fólkaheilsuráðið it t hava í dag sum vegleiðir upplýsur og ráðgevur um hvat er hvat er ein sunnur og góður lívsstílur fyri fólkaheilsuna hjá okkum føroyingum meðan uppgávan hjá hesum fólkaheilsustýrinum er eitt sindur øðrvísi og tí hevði heilsustýrið verið betri navn men sum en lesur tað uppskotið sú kemur tað ti viðgerðar í komandi komandi viku so tað gsk ik farin í detaljur men men sumann hyggur eftir teir stovnarnir sum nú eru lagtir saman í eitt fólkaheilsustýri og hvørjir førleikar eru í teimum á teimum stovnunum og hvørjar uppgávurnar eru sum tað nýggja fólkaheilsustýrið skal hava so er tað ikki ein samanhangur har eru nakrar uppgávur millum annað at gera eina tilbúgvingarætlan fyrá alt sjúkrahúsverkið í føroyum men tey fólkini starvast har í dag eg haldi ikkihar eru nakar lækni tað eru fólk sum hava aðrar øførleikar og tað eru fólk sum granska og tá er tað trupult hjá teimum at gera eina tilbúgvingarætlan fyri alt sjúrahúsverkið í føroyum tað sum manglar tað eru teir førleikarnir summ landslæknin og hansara fólk ella fólkini sum starvast já landslæknanum hava tí haldi eg at tað er upplagt at á skipa fólkaheilsustýri men at landslæknin er ein partur av tí landslæknin er burdi verið føddur í stjóri í einum tílíkum stovni og hansara starvsfólk spæla ein oyða at spæla sentralan leiklut í einum føroyskum heilsustýri tí tekur javnaðarflokkun undir við at vit yvirtaka næst læknaðumbati eftir at einum avtala er gjørt ot gjørd við danskar myndugleikar um júst hvat er men yvirtekur g tað hava it ikki gjørt enn tí vi fara vat atkvøða ímóti í hesum upskotunum men um ella tá janaarflokk aftur kemur einá samgongu sfer javnaðarflokkum at atkvøða fyri náh ja at arbeiða fyri at vit yvirtaka næstaknaimbati takk fyri harra formaður