Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-10-28
Topic: 1. viðgerð LM-018/2021  Uppskot til samtyktar um heildarætlan um at tryggja nøktandi vælferðartænastur í framtíðini
takk fyri frú forkvina takk fyri síðani fara vit víðari á røðaralistanum og tað verður siri stenberg sum fær orðið nú ger sovæl takk fyri frú forkvinna spurningurn um at seta búgv er kanska ikki so einfaldur sethúsaprísirnar í hekkandi allastaðni í landinum og eisini um fólk byggja tey bíligastu húsini sum tað evirhøvur ber til so er tað tungt hjá fólki í hesum starvsøkinum óansæð at fáa sett búgv u soleiðis sum lønarlagið er men harvið ikki sagt at mann pjøgist at byggja upp á dýrasta máta tað er næstan ómøguligt hjá ungum at byggja í dag t tí grundstykkin er so sum ikki dýr at tað tað sum okur hvørfall síggja nógv til tað er tað at tey keypa eldra hús royna at umvæla men aftur til uppskotið er hetta uppskotið hevur sjálvandi týdning fyri starvsfólkini men tað hevur sanniliga eisini stóran týdning fyri øll tey sum skula móttaka tænastur sum verða veittar av hasum her starvsfólkunum og sjálvandi fyri samfelagið alt eitt sum okur eisini hava lagt eitt sindur av dentu á í hesum uppskotinum tað er javnstøðuhugtakið tí at tað er fyri tað mesta kvinnur sum starvast innan fyri hetta her øki og tí hevur hetta uppskotið eisini nakað við kvinnukora at gera og hvussu okur kunna fáa størri javnstøðu á hesum starvsøkjinum í bólkinum sum mann sær hava legst inntøku har er ein stór yvirvág og kvinnum og tað eru eisini nógv flestar kvinnur sum eru stakir pensjonistar og hesir bólkar hava sera trupult við at liva áv síni inntøku og hetta er eisini eitt úttrúgv fyri ein sosialan ójavna sum er í samfelagnum og soleiðis sum samfelagið eg skipað í dag við tað at pensjónin er blivin knýtt at tíni lívsløn so verður tað soleiðis at jú hægri pensjón tú hevur meðan tú er á arbeiðsmarknaðinum ella jú hægri løn tú hevur meðan tú er til arbeiðis jú hægri pensjón fert tú at fáa og tað vil siga tað t hevur tú eina lága løn í tínum arbeiðslívi so fert tú eisini at vera fátækari sum pensjonistur og tað er ikki í ordan tað haldi eg nakað sum okur noyðast at hyggja uppá tað tú kansn ikki mannkann siga lóggeva ein sosialan ójavna langt inn í ellis ár tað hevði eisini verið mennandi fyri hesi her starvsøkini at mann arbeiddi meira miðvíst við javnstøðu báiði tá tað kemur til at rekrotera og til at taka upp til útbúgvingarnar ø og løn undir útbúgving er so eitt sum hevur verið tosað um og eg veit at tá ið mann begynti upp á heilsuhjálpara útbúgvingina tá fekk mann løn meðan mann bleiv uppskúlaður og eg veit eisini at fakfelagið hjá heilsuhjálparanum hevur ynskt tað og hevur eisini úttrygt tað alment og tá haldi eg hevur tosað um eina generella løn altso ikki bara fyri at uppskøla nøkur men at øll sum fara inn í útbúgvingina at fáa løn og aðrastaðni um mann gjørt tað við at mann verður settur í starv í einari kommunu og fer so í útbúgving og tað er tað sjálvandi bæði pluss og minus við men tað kemur so nokk aftur einaferð at blíva viðgjørt eitt annað sum hevr stóran týdning tað eru normeringar og eisini faklig krøv tí góðskan í teimum tilboðum sum okur veita eru í stóran mun eisini treytað av hvussu væl starvsfólkini eru fakliga skikkað og tað er eisini staðfest at hægri fakligu førleikar hjá starvsfólkunum eru betri eru ki fyri at tað gongst ser væl visti tú blívu sjúkur til dømis og færri komfligatiónir eru og tí eigar mann sjálvandi altíð at stíla eftir hægstu fakligu góðsku og sjálvandi er tað sama galdandi innan fyri barnamenningarøki tí okur vita at barnaárini eru grundarlagið undir menningini hjá barninum og fortreytnum fyri einum góðum vaksna mannalívi og okur hoyra ofta at ter ung sum stríðast o hava tað trupult og okur eru sannførd um at tað hevði verið rætt eisini í mun til fyribyrging at ati mann tey fyrstu árini hevði eitt betri altso á talið av teimum sum vóru útbúgvin og talið generelt var hægri sum var rundan um børnini og so vita okur sjálvandi at tað komandi árið verða eisini nógv útbygt á almanna økinum bústovurnar og sambýlar barnaheim og annað sum er eru vairðslað sum eisini kemur at krevja nýggja starvsorku eitt sum okur ongantíð eru inni á sum eg haldi eg fara at enda við tað er het her við fordeiling av starvsfólkum ø visti mann hyggur eftir hagtølunum eisini hjá hagstovuni so seð man á hetta her økið har er rættiliga nógv starvsfólk til tey seinnu árini men spurningurin er hvat ið er fyri størv tí vist tú spyr tey sum arbeiða úti í tí beinleiðis røktini so uppliva tey hvussur í stóran mun tað ella úti á røktini tað kann eisin ver úti á stovunum at talið av teimum sum eru í tí beinleiðis kontaktini við borgarum tey eru hava staðið í stað men adnestrativ størv og leiðandi sturv vaksa eg veit ikki um tað er soleiðis í føroyum men mann hevur hvussur eina ábending av tí oig eg haldi tað hevar interessant at mann fekk greinað tað eisini í hesum her arbeiðinum