Hanna Jensen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2023-03-30
Topic: 1. viðgerð LM-092/2022  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um fyribyrgjandi tiltøk ímóti hvítvaski av vinningi og fígging av yvirgangi (Hvítvasklógin) (Ígildissetan av 4. og 5. hvítvaskdirektivi o.a.)
takk fyri frú forkvinna onkur hevur sagt at tað sum ikki kann sigast á einum áf4a arki er ov ógreitt og er ikki klárt at seta í verk hesi bæði lógaruppskotini sum vit viðgera undir einum nú eru sera umfatandi og eg kenni av sonnum at vit hava eitt yvirregulerað ella yvirumsitiðsamfelag og at vit eru aldrin at regulera enn meira og meðan mann situr og lesur tílík ríkislógartilmæli sum vit hava gjørt nokk so nógv av síðani hetta nýggja løgtingið kom til so kunnu so kann søgan um nýggja búna kaisarans viðhvørt stinga seg upp teir seinu kvøldar tímarnar tá eg siti sitir verður og lisið og eg kann bara taka eitt lítið dømi tá i mann situr og lesur í teimum langu tekstunum hgott nokk eru løgtingsmáln numar seksogfýrs ríkislógartilmæli sum vit hava sum tað fyrra her bert trýogtjúgu síðir tað er eitt av teimum styttru men um hundrað og seks fara fyri at vísa hvussu um fevnandi tað er ella um um um umfatandi tað er hussu langt tað røkkur punkt t punkt hundrað og seks í bila trý nummar tvey litrav f har stendur transraktionir veturørindi olji vopen edlmetalur tobaksvarar kolturellu verdiegenstani og andre vikti genstan aarkeologisk hystorisk kolturell og religiøs bety ella serlig vidnescaplig verde camtfmbn yttdyruarkter altso hatta er bara ein lítið punkt í øllum hesum sum vit royna at seta okkum inn í undanfarni røðari haldi eg eina góða røðu tí hann segði at síggja til so kunnu vit seta hetta í verk uttan at tað hendi nakað kanska kollveltandi í mun til hvat vit vita longu nú um hvítvask lóggávu men hann vísti á at tað má verin javnvág í inntrivi á gerandisdagin hjá vanliga og sum heild heilt skikkiliga fólkinum í føroyum og eg kann í hvussuur siga tað at tannlógarpakkin sum vit sum løgting samtyktu í tvey túsund og seytjan hann vísir nokk so ógvusligt andlit í dag har vit hava ein banka sum skrivar út til næstan alt fólki um at lata inn upplýsingar um sínar starvsfelagar um síni børnu síni foreldur og maka hjá børnum og tílíkta og tað var ikki ordiliga nakað sum eg sá fyri mær í tvey túsund og seytjan so eg haldi tað atat nevndarviðgerðin í hesum báðum lógarlógarmálum má vera sera grunddig og spyrjandi um nógvar ymiskar tættir í her og so má eg so nevna tað at hetta snýr seg um at geva upplýsingar eina rúgvu av upplýsingum til danskar myndugleikar í stóran mun og tað haldi eg í sjálvum sær peikar aftur á tað at vit eiga at yvirtaka eisini ábyrgdina høvuðsábyrgdna av teimum økjunum sum hvítvaskingin viðvíkur og nú fari eg so inn í í nummar seksogfýrs og eg skal bara stutt lesa tilmæli mælt verðu ríkismyndugleikumi til at seta í gildi fyri føroyar niðanfyri standandi uppskot um annorning om ecaft forferogin ar lóg um fótbygdin fá steldningar mol wilvesk á finansering eftreorismu vilvesklógin ólóg om finansiell vjócomphel og eg valdi vit vilja at lesa tað á meira flótandi donskum enn gøtudonskum sum vit ofta sum vit oftast brúka her í føroyum kanska bara fyri at seta nøkur ting í perspektiv og hesi bæði lógaruppskotini taka tað meira ella minni undir einum tey snúgva seg um orsaka frú forkvinna tey snúgva seg um hvítvatslóggávuna tað hava vit longu skilt og tey eru um tað anaðannað er á eg um mál á yvir tiknum málsøkjum og hitt er um mál á ikki yvirtiknum økjum og tað er fyribyrgjandi tiltøk móti hvítvaski og tað er soleiðisnar at mann hevur skyldu í dag at hava vága meting og vága stýring og tað hava vit lagt til merkis at fyritøkur bankar hava styrkt sínar loyðslur tí viðvíkjandi tað skal tað skulu vera kundakunnleikamannagongdir oghar eru kanningarskyldir noteringsskylda fráboðanarskylda og varðveitsluskylda av av hesum her ymsu upplýsingunum og har er ein bert svartskógvaskipan tí tær fyritøkur sum hava fimm starvsfólk ella fleiri tær skulu hava eina skipan har sum sstarvsfólk kunnu varskógva og tey skulu ikki allíkavæl hóast tað vera fyri ólagarligari viðferð og har eru greiðar reglur um tagnaskyldu og ábyrgd og eg havi hug at nevna í hesum sambandinum at øvulsi blívur hugsi eg tá mann arbeiðir við tílíkum at finna javnvágina millum rætta fráboðan og smetting tað haldi eg teyorðini koma eisini eisini fram í mín huga tá eg siti og lesið sumt av hasum her og so kunnuvit eisini staðfest at her hendir øgiliga nógv á økinum tí meðan vit nú vit kempa við at seta okkum í hesi tingini sum eftir ætlan skulu takast setast í verk fyrsta juli visti tingið samtykki tað valat merkja tað vil eg leggja leggja afturat ikki nøkur sjálvfylgja haldi eg so skulu vit bara vita tað at sætta hvítvatsdirektiv tað er á veg og teir myndugleikarnir sum vit tosa um í sambandi við eisini teir víðkaðu tað víðkaða virksemið her tað er skráseting føroya og tryggingareftirlitið og tað teir myndugleikarnir á teimum ikki yvir tyknum økjnum til fíggjareftilitið og advokatráðið og so hetta her vitwasksikreteriatett sum líkasum hevur atgongd til alt og ja myndirnar sum mann sær fyri sær tað er eitt sindur ev sum eitt sór vaskarí og tær stóru broytingarnar sum vit eru vitni til her tað er tað at tey sum virka sum millumgongufólk í sambandi við útleiðan at nýtsluøki av lógini um hvt skal eisini ggalda fyri tey eisini fyri tey sum átaka sær at veita hjálp stuðul ella ráðgeving um skattaviðurskifti sum sítt mest týðandi vinnuliga virksemi og eisini listahandlarar og tað er tað spessiella kanska sum virkar eitt sindur serligt men tað er persónlga fyritøkur sum á vinnuligum grundarlagi hava í varðveitslu hava handil við ella miðlað handil við listaverkum tá virðið á transaktiónini ella í samanbundinum transaktiónum er hálvtrýss túsund krónur ella meira og so eru nakrar reglur um trostar ogtað er nokk so áhugavert tí vit hava sambært vitan sum er tøk hjá tingfólki í stóran mun vita vit ikki um vit hava tróstar í føroyum tað so her er lóggáva sum sum sum vit skulu hava men tað er ikk eitt virksemi sum sær út til at vera í føroyum í løtuni og so er tað tað at varskógvararnir skulu fáa betri verju tað skal nágreinast at tagnaskyldan trumfær ikki varskógvaralyktina og í stóran mun so alt tað sum snýr seg um starvsfólk og varskógvan og annað tað snýr seg eis og at heinta inn upplýsingar og tílíkt tað snýr seg eisini um fyrrverandi starvsfólk ha og tú víðkar nýtsluøki til frá fimm ár upp tí tíggju ár og tað er eisini tað at evsta leiðslan sum nú er styrkt í mun til vága meting og og tílíkt at hon skal fáa fatur á hesum hesum upplýsingunum og tí skal skal hetta her alt fráboðast uppeftir og har eru ja upplýsingaskylda eisini undir tryggingareftirlitinum og eg kann kanska ikki raksa alt upp her øgiliga nógv ymiskt h men fyrningarfreistin hon er nokk so áhugaverd og tað haldi at atpeningastovnarin gjørdi nokk nógv burtur úr tí og eg siti eitt sindur við tí at tað var lítlan mun at tað sum tey førdu fram varð tikið til eftirtektar nú kann tað vera at argumentini vóru góð fyri ikki at taka tað til eftirtektar men eg hevði ynskt at nevndin tekur tað fram og hyggur ordiliga eftir um føroysku peningastovnarnir eru hoyrdir nóg væl í hesum málum tí sum sagt flestu svarini søgdu at at tey mæltu til at tað ikki var tikin til eftirtektar so heilt stutt vit verða noydd at fylgja teimum treytum soleiðis at bankarnir hjáokkum ikki missa sítt virði men vit mugu vera ordiliga varin við at føroysk viðurskifti veruliga hava fingið rúmd í hesum málum og hatta var tað sum eg fekk tíð til takk fyri frú forkvinna ja takk fyri og tað er eini viðmerking ís