Jóhannis Joensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2020-12-16
Topic: 2. viðgerð LM-053/2020  Uppskot til samtyktar um at fáa útbúgvið fleiri røktarstarvsfólk
so er tað jóhannes joensen sum fær orðið rú forkvinna ja eg haldi hether diskussiónir nú viðgjørdu hetta í mentanarnevndini og hetta er ein stór avbjóðing fyri framtíðina at fólkatalið veksur og vit fáa tørv á fleiri fólkum innan røktarøki eisini innan fyri námsfrørðiliga øki og tað sum erl undirvísingarøki so øll øki hesi økini mugu styrkjast í framtíðini og tað krevur arbeiðsorku og tað krevur eisini fíggjarorku tá iðman hyggur eftir at mann hevur eitt eygalmál í samgonguni ein viðgerðartrygd so er tað skilagott eitt gott mál vit hava roynt at fingið fleiri yngru læknar men tað má eisini fylgja við at vit fáa fleiri sjúkrarøktarfrøðingar røktarstarvsfólk og tað er avgerandi at mann fer í gongd og finnur útav hvussu gera taðt hær í nevndini varð víst á attørvurin bara veksur og veksur og hann er akottur á summum økjum og tað vita vit tað bleiv ført fram av sjúkrarøktarfrøðingarfelagnum ati serútbúgvingar til dømis nacos osjúkrasystrar tey flestu starvsfólkini omanfyri trýss ár so soleðis man skal fáa nýggj fólk inn jamen so crútbúgva fólkini og tað krevur kanska eini trý ár uttanlanda ela hvat eg geri so at visti man ikkifær í gongd beinanvegin jamen so ar mann eftir bátur vist man hyggur eftir hesum her fakbólkunum so veit mann eisini tað at arbeiðsviðurskiftir lønarviðurskiftir og og viðurskiftir generelt um teirr arbeiði er avgerandi eisini fyri um tú velur at arbeiðainanfyri hesi økini og eisini um tú fær tð útbúgva teð tá trúgvi ikki staðsetingar á skúli so r viktigt í mun til hvussu arbeiði er so vit vita eisini tað at fleiri teimum sum arbeiða í hesum innanfyri tað sum eitur røktarøki eru ofta fólk sum arbeiða niðurstettara tíð og hví gera tey tað tað er ofta vaktarbeiði sa náttarvaktir og annað og tað ger tað avbjóðandi hjá fólki við smábarnafamiljum og tað ger tað eisini at tað er trupult at velja eitt øki sum tú veitst er illa lønt og kanska at arbeiðsviðurskiftini eru trupult og so verðar mann kanska onkr aðrastaðni at fara eisini er tað lættari tá iki at verða fastansettir men at kunna verða lestansettur soleiðis at mann kann skipa síni arbeiðsviðurskifti sjálvur í mun til tínir familjuviðurskiftir og tað kann einiver en avbjóðing tað koma eisini fram í nevndini e og hvar eru menninir hetta eru alt øki har eingir menn tykjast at vilja arbeiða eg kendi eit sindur frá læraryrkinum men tað er sanniliga eisininnan fyri røktarstørvini har eru øgiliga fá mannfólk kann tað vera tað at lønarviðurskiftir og arbeiðsviðiskisum eru ein forðing har tað kundi eisini verið bpent á tað øhtá korona var herfyri tá varð øgiliga ella nú korona mansiga eg við at halla men tá tað byrjaði tá varð øgiliga nógvir dentur lagdir á at røktarstarvsfólkini og at tey vóru líkasum hetjurnar í samfelagnum tað var líkasum tey sum bóru í samfelaganum uppi og tey sum gjørdu tað t vit kundu virka í samfelagnum og hava samfelag koyrandi men tað haldi eg ikki mann sær á teirra arbeiðsumstøðum og teirra lønarviðurskiftum tað er akkurát tað sama og tað tykist heldt segat broytast í framtíðini heldur yn ein mann at royna at gera ymiskar tillagingar sum onkur vinna á fyri at fáa fleiri til at útbúgva seg onkur er nevnt løn meðan tú ert undir útbúgving onkur nevnt tað at gera viðurskiftini til dømis at koma skúla og fráskúla nógv lættari onkur nevndi okkur um at fáa børnini ansaði hjá teimum sum sum ganga í skúla ymiskar stuðulsskipanir men so eisini hetta her við at fólk arbeiða ví inan til dømis almannaverki eg veit tað eru fólk sum eru komin til aldurs sum kanska kundu hugsar sær at fingið útbúgvingina men vilja ikki sleppa arbeiðinum fyri at fara í skúla men kundu so arbeitt medigingskúla soleiðis at mann hevði eitt arbeiði og kundi lisið til dømis á við fjarlestri ella mann vitjaraskúlanum fór ættil arbeiðis ella hvusu mann gjørdi tað mennkndi hvussu e skipa taðpáí ymska mátar sum mann jøri tað lættari hjá fólki at kunna útbúgvase eisini fólki sum eru komin upp tí ofta er tað uppi í árini tí eisini ofta er tað fólk sum eru væl egnað sum arbeiða í ymiskum stuðulsskipanum men ikki hava útbúgvingina so mann skal eisini hugsa eitt idur øðrvísi atlat at vil siga tað at hetta er et øgiliga týdningarmikið at vit fáa sett skjøtl á het her og eg taki fult undir við at mann mann ger eina tørvskanning og tørvslýsing hvussu stórurt er tørvurin í føroyum og hvussu stórur verður tørvurin nú frammitíðina tí fólkatalið veksur øgiliga skjótt fyri tíðina og visti mú skal kunna fylgja við fólkatalinum og eisini tað blíiva fleiri fleiri eldri so so er tað øgiliga viktigt at vit fáa sett gongd á útbúgvingarnar mær vitandi so ætlar mann at útbúgva ein flokk afturat innan fyri námsfrøði ella til námsfrøðing á setrinum og tað er tað er gleðiligt men tað krevur sjávandi eisini at vit játta meir pengar til tað og at vit duga at síggja týdningin í hesum arbeiði eg haldi bara tað at tá i mann fer at tosa um skúlar og annað so skal mann heldur tosa um at gera tað so lætt sum møguligt at ganga ískúla at fáa fólk til at søkja inn á skúlarnar og har er millum annað tann størsti størsta avbjóðingin er at fáa arbeiðs og lønarviðurskiftir og onnur viðurskiftir betri sum mann lokka fólki til at nemasaútbúgvingin á í fyøki og so er eitt annað sum hannhevr gloymt eitt sindur haldi í tað er at fasthalda fólk á økinum tí vit kundu útbúgva fleiri starvsfólk ella innan fyri økini men men vistu tey fara arbeiða aðrastaðni so er lítið vunnið vit mugu eina fasthalda tey innan fyri økið tavil siga vit kunnu ikki útbúgva eina rúgvu av starvsfólkum innan fyri heilsurøktarøki ella heilsuhjálparøki vist tey ikki síggja sær møguleika at arbeiða inanfyri øki tí tað er kanska forstrævi ella gevur fer nógvar avbjóðingar so tað at tillaga arbeiðsplássirni soleiðis at fólk trívast tað er eisini avbjóðandi ella avgerandi so eg haldi at tey tingini má mann hyggja eftir heldur enn at keglast um skúlar hvar teð skuldu liggja tí mann hevu snakkað nógv til dømis um normeroyingar hvussu kann tað hjálpa til dømis eg haldi ikkifa at siga meira um hetta her eg haldi at hetta er øgiliga týdningarmikið og eg vóni at vit duga í tinginum her at seta prís upp á hvussu er viktigt at arbeiði í hsum tey hesi fólkini gera