Jørgen Niclasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2020-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-029/2020  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2021
harra formaður eg fari fyrst at takka framsøgufólkunum eg haldi at vit hava lagt eina fíggjarlóg fram og at vit hava havt grráøllum flokkum sum í tí stóra og heila hava verið jaligar sum hava tikið fram nógv rósandi ting h men so sjálvandi eisini ført fram nakað av kritikki tað sum vit hava gjørt við hesum fíggjarlógaruppskotinum tað er at vit taka ferðina av vøkstrinum tá mann í so mong ár hevur hann havt ein ovurhondsstóran vøkstur so ber ikki til atsteðga heilt upp tað var er við til at gera í íhálvfemsunum tá vit høvdu kreppuna tá har allar bremsur blivu langaðar í og onkur kundi sagt at forningurin tá fór framav men tað er eingin ivi um tá eg hyggji aftur eftir tí at tað vit gjørdu tá gjørdu kreppuna í hálvfemsunum størri enn neyðugt var gott nokk fóru vit djúpt og vit komu væl ov skjótt uppaftur men kreppan hevði ikki verið so djúp um vit tá høvdu ført ein fíggjarpolitikk har ið mann tekur ferðina av heldur enn at langa allar bremsur í í ár eru útreiðslurnar nógv vaksnar í mun til fjør og vit boðaðu frá til ta fíggjarlógina at vit fóru at taka ferðina av til komandi ár og nú veit eg at tað vórða brúkt øgiliga nógv tøl og øgiliga nógvar ymiskar samanberingar og tað sum eg haldi er rímiligt at hyggja eftir tað er faktað altso útreiðslurnar í ár rakstrarútreiðslurnar í ár í í mun til rakstrarútreiðslurnar í næsta ár so er tað fyrstu ferð ja eg haldi fyrstu ferð sum eg veit um at raksturin minkar gott nókk við fimm milliónum so havi eg hoyrt allar møguligar aðrar samanberingar ein er at mann skal taka korona út í ár og so samanbera so fær mann eitt prosentpart sum eitur kanska millum trý og fýra prosent men eg kann taka hesa fíggjarlógina og taka ávirkanina av korona út í næsta ár so er yvirskot korona sum fólk hava sæð ávirkar inntøkurnar eisini komandi ár og tá ið vit koma forbí ávirkanina av korona tað vil siga at vit fáa samfelagið upp aftur í ta ferð tað hevði áðrenn korona so er tað bara tríggjar inntøkur sum skulu normalisera seg og tað er partafelagsskattur tað er skattur a vinningsbýti og tað er skrásetingargjald á bilum tá ið tey tær tríggjar inntøkurnar normalisera seg oh tað ganga vit út frá teir fara at gera føroyingar eru fantastiskir til at reisa seg um vit fella jamen bara tær tríggjar inntøkurnar so var avlop á fíggjarlógini komandi ár tað tori eg at siga er ein skynsamur fíggjarpolitikkur og tá ið mann her løgtinginum hevur hoyrt nøkur ja rokningin at fáa tey og tit seinni og so víðari so er hendan fíggjarlógin at bara tríggjar inntøkur normalisera seg so er avlop aftur á fíggjarlóginum men aftur til sær samanberingarnar h vit hava í framskrivingunum so eru tær frá í ár til næsta ár meir enn dupult so høgar sum eitt vanligt ár tað er altíð avbjóðandi men sjálvandi tað eru eisini góð ting í tí hnógva tíð er frá undanfarnu samgongu útreiðslur sum sláa út nú og tað ger at útreiðslurnar vaksa meir enn dupult so nógv sum undir normalum umstøðum so vissi eg nú mann roynir at gera allar møguliga samanberingar og onkur flokkur speirekur meg tí at eg ikki havi verið við í øllum hesum her samanberingunum so fari eg at loyva mær at gera tað eftir ynski frá teimum at vissi ið vit taka út úr hesari fíggjarlógini alt sum er við korona at gera og alt sum hevur við undanfarnu samgongu at gera so er vøksturin undir tvey prosent nei men altso er tað rætt og rímiligt at gera eg veit ikki altso men men eg vil helst halda meglum fakta og fakta sigur at útreiðslurnar komandi ár verða lægri enn í ár tá eg siga vit við hesum taka ferðina av so merkir tað at að er ferðin av vøkstrinum sum vit taka av so at vit tá vit gera fíggjarlóg komandi ár vónandi sita við einum normalum normalum framskrivingum og tær liggja vanliga um fýrs maks hálvfems milliónir krónur og so arbeiðir mann út frá tí tað sum tá hendir er tann politikkur sum liggur í hesari fíggjarlógini tað er taka ferðina av og loyva inntøkunum at fáa útreiðslurnar aftur og sum eg nevndi bara vit bara vit fáa normaliserað tríggjar av inntøkunum so hava inntøkurnar fingið útreiðslurnar aftur og tað er politikkurin sum vit vilja føra men sjálvandi tat hendir komandi ár verur tað soleiðis komandi ár at korona herjar og ávirkar okkum búskapin líka nógv sum í ár jamen so fáa vit eitt øðrvísi úrslit tað mugu vit bara ásanna men visu vit hyggja eftir útlitunum sum vit høvdu har ið løgtingið samtykti eg haldi enntá einmælt at fara út og taka hálva aðrum milliard í láni til at fíggja eitt møguligt hall við tí teimum útlitum vit nú hava og sjálvandi tá vit koma út á út móti sumri tá ið tað eina lánið fellir til gjaldingar so er nógv sum tíðir upp á at tað er úti við milliardina sum vit tá kunnu rinda aftur av hesum láninum so skuldi tá beinanvegin fara minka aftur men sum sagt tað mugu vit síggja fyri at vita hvussu korona ávirkar ikki bara okkum inni í føroyum tí korona ávirkar jú allan heimin og ávirkar har við keypikraftina og keypikraftin úti í heimi er alt avgerandi fyri ein sterkan búskap í føroyum eg fari vit hava í hesum lagt eina tíggju ára íløguætlan fram tað hevur ikki verið gjørt í nógv ár men eg haldi tað er skilagott at gera tað eru uttan iva fólk sum kundu hugsað sær at okkurt sá øðrvísi út ja og og tað kann mann so hyggja eftir men seinast vit gjørdu eina tíggjuáraætlan tað var í tvey túsund og tólv og hyggja vit í dag runt um okkum so síggja vit at stórsa alt sum stóð í teirri ætlanini er gjøgnumført av ikki bara einari samgongu men av teimum samgongu sum hava sitið tí tað draga seg fyrst og fremst um at raðfesta tað vil siga okkurt skal bíða og okkurt kann koma nú legði merki til at okkurt av framsøgufólkunum tosaðu um síløguætlanina at hon var ikki avgjørd av landsverk men mann hevði raðfest politiskt og tað er rætt altso politikkur er jú at raðfesta ttað er ttað eru okkara lutir tað eru vit sum hava fingið álit frá fólki tier vit sum politiskt eiga at raðfesta og so kann tað vera at vit hava ymiskar grundgevingar fyri hví júst hetta og hví ikki okkurt annað fyrst og hitt aftaná tað er okkara lutir øh vissu vit taka tann almenna búskapin so hava vit við hesi fíggjarlógini gjørt tiltøk og visu vit nú aftur fara inn í eina samanbering at tær framskrivingar tað vil siga tær útreiðslur sum vuksu automatiskt uttan at vit gjørdu nakað har a vit verða inni og sagt at tað fleiri økjum eta ov nógv so vit hava gjørt tiltøk har men sum fleiri tingfólk øll hava røst okkumfyri tað eru tey átøk tær uppraðfestingar sum vit gera so má eg bara siga at tær uppraðfestingarnar sum so nógv hava verið glað fyri undir hesum orðaskiftinum eru væl minni enn tey tiltøk vit gera á gallaperandi útreiðslu sín so vit eru búskaparliga á rættari kós og vit fara eisini at koma til eitt avlop títt og knapt í tingini hava normaliserað seg aftur ein laðarlig yvirgongd til aftur at fáa avlop hyggja vit so eftir hvar eru útreiðslurnar so um vit hyggja í lutfalli tað vil siga lutfallið til tey ymsu økini í mun til samlaðu fíggjarlógina so eru tey bleytu økini almanna og heilsuøki serliga almannaheilsuøki eru á hesari fíggjarlógini í lutfalli størri enn tey nakrantíð hava verið tað vil siga parturin sum fer til almanna og heilsumál í prosentum av samlaðu útreiðslunum er her størri enn nakrantíð og tað er jú tann politikkin vit vilja føra ikki bara vit í samgonguni men eg ivist ikki í eisini fólk í andstøðuni at tað eru serliga umsorganarøkini sum vit vilja raðfesta men sum sagt harra formaður eg skal ikki fara at ramsa øll átøk upp eg vóni bara at mann her í løgtinginum kann taka undir eisini við teimum átøkunum sum ikki eru so góð hevur verið kritikkur av onkrum av teimum men tað meini at mann her í løgtinginum kann hyggja uppá okkurt einkult dømi er nevnt har mann kanska rakar ikki so heppið ja men men so er eg hyggja eftir tí og annars at fáa tað samlaga at ganga upp so harra formaður eitti ja eitt meskiliga positivt orðaskifti tað skulu tingfólk bæði í samgongu og sanniliga eisini úr andstøðu hava takk fyri tað hava verið nøkur kritikkpunkt ja og tað eiga vit at kunna hyggja uppá kunnu vit í felags gera tað betri men so hevur kanska serliga onkur andstøðuflokkur koyrt øgiliga nógv at útreiðslurnar vaksa ov nógv altso fyrst takka eg teir fyri allar útreiðslur sum mann hevur sett á og taka fult undir við tí so nevna tey eina røðu av tingum sum mann eisini burdi sett meira pengar av til og so kemur so tað tunga skjútsið fram og tað er at tey halda at raksturin veksur ov nógv og eg havi sitið og lurta og vitað hvar eru teirra uppskot til at halda aftur í útreiðsluna vist tey halda útreiðslurnar vaksa for nógv kunnu tey fortelja mær hvørjar ella skulu vit kanska væntað eittføldugt sparikatalog frá andstøðuni sum vit kunnu taka støðu til tí atsotað er altíð lætt at siga útreiðslurar vaksa for nógv men so burdi mann eisini sagt hvar ið mann burdi sett útreiðslurnar niður eg havi hoyrt onkran sagt at fiskivinnan skal betala meir ja men altso tað hevur einki útreiðslurnar at gera altso vissu útreiðslurnar vaksa for nógv so forvænti eg av andstøðuni at vit kunnu fáa eitt spari katalog hvar ið tey halda mann skal seta inn vit hava við hesari fíggjarlógini víst á nøkur øki har ið vit meta at útreiðslurnar eru so miki gallaperandi at her mugu tiltøk setast í verk og tey hava lagt til tingsins viðgerð so eg eri bara spentur tá ið fíggjarnevndin fer í gongd og eisini í restina av orðaskiftunum av hesum málinum at vit fara at hoyra hvørja øki í í andstøðu kundi hugsað sær at at skorið meira niður so at samgongan feri ikki kundi tikið støðu til tað vista nú vóru ein rúgva av góðum uppskotum men sum sagt harra formaður eg haldi at yvirorðna hevur hetta orðaskifti higartil verið sigiligt og fyri tað allarallarallarmesta eitt gott gevandi og eitt eitt positivt orðaskifti viskuvit hugsað um at her eru nógvir ymiskir flokkar sum hava havt orðið so takk fyri viðgerðina og eg vóni at hesi báðir dagarnir verða líka góðir sum taðhevr verið higartil og at fíggjarnevndin tá hon fer til verka kann í desemburmánað leggja eina fíggjarlóg fram sum ikki hevur eitt størri hæll enn at bara tríggjar inntøkur skulu normalisera seg so úr aftur alop takk fyri formaðin takk fyri so erta