Djóni Nolsøe Joensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-08-02
Topic: Uppskot til samtyktar viðvíkjandi rættinum hjá føroyingum at ganga í haga
og her er blivið bæði í gjár o í dag saknógv gott og eg vil samanlíknan tað ett sindur við at siga at at eg at eg er eittsindur tá mnn fær ein posa av blandan bomm altso tað er tað er altíð vit eru ymisk hvussu mann summi bommar dáma mar mar dáma væl og og tað er onnur sum mann goymir til allarsíðst sum liggja eftir og soleiðis veri mín røða eisini í dag eg komi inn á havi gjøgnumgingið ískoymspartin og gangigjøgnum hann og og byrji við teimum meira jaligu tingunum sum eg komi framá og og kum byrja við tí fyrsta partinum har er tað jú dagføring av føroysku revsilógini og herðing av revsilógini eisini tá ið tað kemur til neyðtøku og tað haldi eg eri ordiliga gott o uppá tíðina at vit í føroyum taka tað meira í álvara at fólk vera offur og fáa seinaárin og og so tað er pá á tíðina at vit eisini hera tað tað eru ordiliga positivt fongsulsviðurskiftini løgmaður var inni á eisinivi ein ávísum løgting sum við einum uppskot til samtyktar at vit vilja hava eitt føroyskt fongsul fongsulsviðurskiftini og sum tað eisini stendur so rámandi í ískoypspartinum at tað er ein mannarættur at kunna sita dóma í sínum egna landi og eg eri sannførdur um at tá ið vit koma har til at vit fáa fleiri í gásaregnum heilar fangar út aftur í hinum endanum tí tað at verða bara vera her og fáa javnan og regluligar vitjan av sínum avvarandi ger tað ati hugrin til at venda síni skeiv gongd kann mann sigatá ið mann er komin út á eitt skráplan hann kanska at vit trúgva upp á tað í menniskjanum at tað tað fyri at fáa jaligar ksum siga tað er jaligt fyri fangan í síðsta enda eisini fyri tað avvarandi at tey kundu hava tættar uppá tann partin sum hevur við rúsevnismisnýtslu positivt at løgmaður tók stig til at gera ein eina heildarætlan tað er gott men eg eg blív beinanveist sindur skeptiskur tá eg síggi at her bólkarnir sum verða settir stýrisbólkur verkbólkur og tvørgoyrarligt tá standi egeitt sindur av tí vit hava sæð tað so øgiliga nógv í tí politsku skipanini at tá vatna taðeitt sindur út og tað blívur lívr for lítið ítøkiligt eg havi verið sjálvur inni á tí hetta her at kanska hevði tað verð kanska e verið betri hugskot at savna tær kreftirnar sum eru sum hava skil fyri økinum og gjørt eitt sovoruðt slakskt task fors í kanska í ein tvey ár sum mann setti ein innsats inn fyri at gera tað nógv verri hjá hesum her forbútaranum at oyðileggja okkara ungdóm so at tað kundi eg gingið kanska meir í spenn tí at dagføra skannarar og at gera eina profilering skipan tað er gott men eg sakni at tí so finnur mann so finna hesi her hesir ótangarnir finna bara aðrar vegir at at fáa tað inn upp á og vit síggja eisini í miðlunum at har eru stórar mongdir sum framvegis koma inn og tað haldi eg eri at vit eiga at seta meira inn kanska við eg veit ikki eyka hundum við við við við mørkini og so framvegis tað harhar eru fleiri møguleikar men annars er tað gott at at løgmaðhvur tikið stig til hetta ø nú var landstýrismaðurin í í heilsumálnum beint áðrenn meg her og tá tað verður nevnt at tað at menningin og at samskipa sjúkrahúsverkið heldur áfram tað haldi eg er er øgiliga gott at vit fáa draga nyttu burtur úr øllum ella teimum góðu starvsfólkunum og teimum tiltøkunum sum eru úti á sjúrahúsverki teimum trimum er gott og tí er tað gott eisini at hoyra at landsstýrismaðurin sigur at hettaher við sum hevur við sum vit hava sæð í sýstuni hett her við ta at lysið pá skentar liggja og færtast aftur og fram og ikki fáa tað tað er gott at tað verður tikið hond um tað tí tað er rættiliga óvirðiligt at hava sæð uppá onnur ting innan fyri sjúkrahúsverkið so er hetta her við bráðfeingis sálarligum hjálp førleika tey fólkini sum taka ímótter tað er sera gott og og framtíðin at viti uppgradera har innan fyri viðgerðarstovnarnir at dygdarkrøv verða sett til teir viðgerðarstovnarnir sum hava við rivsevnisøkini at gera góðkenningin við hølum og tað fakliga støðið skal vera á einum ávís ávísum støði tað er sera jaligt øh tað sum hoyrir til kanska tað minna partin sindur minni keðil keðiligt tað er tað at tað er sum hevur verið eyka flokkin á námsfrøðingum tað stendur at tað verður tikið á heysti í trýogtjúgu tað er so eftir valið og og tað ert sindur spell at tá ið lanstýrismaðurin hevur havt møguleikan til at tikið ein eyka flokk inn at tað ikki verið fyri men tað tað er so tað er so altíð nakað mann kann keglast um og vera eitt sidur ósamdur um at at tað skuldi verið fyrri tí tí man hevur kunnað tikið ein sjúkraøtarfrøðing so flokk so eg mann eisini kunna tikið ein námsfrøðisflokk men víðari so so er tað eisini sera gott at at hetta her við tað brekumboðið verður allíkavæl tikið mær sum at tað tað hevur verið í politsku skipanini í nógv harrans ár mann eg tosað um tað eg skilj ikki hví mann ikki hevur bara fingið tað upp á pláss altso tí at tað virkar sum at skiftandi samgongur hava nøl it yvir hesum her og tí haldi eg tað stendur gott nógv eg veitk um vit skuli bíða men men tað er gott at t at tað nú endaliga kanska vónandi fer at verða sett út í kortið tí tað er brekøkið er øgiliga komplekst og tað blívur meira komplekst at vit hava brúk fyri at vit fáa ein talsmann á økinum ella tals kvinna rásin í runavík verður har bjóða verkætlanin út og tað haldi eg sera gott ø vit hava brúk fyri fleiri plássum og og eisini at tey fáa eitt eitt virðiligt lív aftaná ta uppihaldið á rásini at tey ikki endurvís skulu enda heimaftur hjá foreldrunum men fáa eitt virðiligt lív og kunnu brúka tað uppihaldið á rásini víðari at tey kunnu klára seg sjálv hesi við serligum avbjóðingum tann góða tilgongdin har stendur nakað um positivt nevnt at tað fer at blíva víðkað men tað virkar eisini sum eitt punkt sum hevur verið nevnt fleiri ferði fyrr at tað eisini umfatar onnur ting ikki bara við autismum men eisini børnog ung sum hava onnur aðrar diagnosir at tey eisini kunnu fáa tað ella foreldrini kunnu fáa ta hjálpina heima so tey kunnu møta sínum børnum og og hjálpa teimum so nógv sum gjørligt har heima ja tíðin gongur skjótt erer nógv her r nógv tating eitt eitt sum bleiv tikið fram í gjár sum eg havi eisini hefti meg við tte sum verðurnevnt um fólkakirkjuna har bygningar eldri enn hundrað ár kunnu umvælast eftir tilmæli frá tjóðsavninum og haldi at landsstýrismaður bevin spurdi í gjár um hetta her við stuðuli til til fólkakirkjuna eg havi havt ein fyrispurning eisini og eg haldi at svarið var eitt sindur eg fekk ikki ordiliga landstýrsmaðurin haldi kundi veri it sindur greiðari í tí svarinum at at hvussu verulita við framtíðar fígging av nýbygging av kirkjum tí at helt meg hoyra at landsstýrismaðun nevndi okkurt um at aðrar samkomur og hvørt á síðuna eru blivin bygdar og tru alt gott um tað eg sakni ara ella eg haldi at bæði tingini kundi í gingið í spenn at mann fekk eitt greiðari svar um at tei nýggju kirkjurnar sum varu bygdar í føroyum eisini fáa stuðul tí tað eru kirkjufólkini úti hava savnað nógvar pengar og eg haldi at at atmann mann skyldar teimum at tey fáa svar upp á um landið hvat fyri stuðul í hvønn mun landið fer at stuðla til nýbygging onnur ting verða nevnd um at barvdlógin verður dagførd og tað haldi eg eri eisini p á hægstu tíð tí ati har eru nøkur ting sum á barnaverndarøkinum sum sum halta millum annað havi eg komið har fyri oyrað attað tilboðið sum hevur verið á til ffamiljur sum hvørt børn líkasum har mann ger ein innsaks áðrenn børnini verða tikin tað eksisterast ikki í dag og tað undrar meg kundi veri ein spurningur eisini til landstýrismann um hvar tað málið liggur tí at vit hava brúk fyri áðrenn vit taka so drassistig sum at taka børnini úr heiminum at tey foreldrini verða bjóðaði tað allarbestu hjálpina áðrenn vit koma til sudrassusti og tí manglar ta tilboðið í tí almenna føroynum beint nú sum eg havi skilt á lagnum og tí vil gjarna kanska fingið svar upp á hví hví tað er og vit eiga at gera seta nógv meira inn tá ið tað kemur til til tað at hjálpa foreldrunum so tey kunnu hava børnini sum longst heima ella í ringasta ella í í í í tí førunum har mann kann seta hjálpina inn í heimini heldur enn at kaka taka sadrassi stig sum at at at fjerðna tey so vónandi verður tað fylgt upp ø og javnaðarflokkurin er púra púra við upp á hetta her sum hevur alt tað sum sendraðst íð hundrað nei áttaogfjøruti um hett her við ðabústaðarmálinum at mann arbeiðir tvørtur um floksmørk um at fáa bygt so nógv sum gjørligt í tí harmar tað meg almikið nevndu ti einum viðmerking til løgmann í gjár væntaði at fáa svar kanska frá honum men hann vísti víðari til landstýrismannin at barnaheimið ikki verður nevnt í einum borði í løgmansrøðuni tað er eitt so stórt minuss kal mann siga tí at vit hava brúk fyri at tað verður bygt nýtt til hesi børnini sum vit hava allarallarstørstu ábyrgd av sum eru fjernaði at tey hava tey bestu korini at vaksa upp og mennast so at tey kunnu koma eitt stig víðari í teirra lívi sum nú er so er tað akkurát sum mann v bara sparka tað út til bústaðir at taka sær av og tað er intiativið frá landsstýris haldi eg óansæð hvør situr at tað skal bara byggjast og akkurát hvussu tað kunnu vit altíð tvørpolitist haldi eg líva blíva blíva klókari uppá samd um ja hálvur minuttireftirtil tað síðsta sum sum eisini er eitt haldi eg eitt eitt álop beinleiðis á vælferðartænastur tað er at pengarnir skulu fylgja barninum tað er í norðurlendskum íg ski tá ið foreldrini skulu út arbeiða at mann hevur so góð dagsavna tilboð sum gjørligt hetta er at trekkja tennir úr tí tilboðnum tað er t at máa støði undan tí sum einu einum øki sum er spert nóg nógv í forvegin tí er tað øgiliga harmiligt at at samgongan ætlar og vónandi kanska onkur vónandi í sambandsflokkinum kann tala ímóti hesum takk fyri harra formaður tíðin farin jatakk so er tað viðmerkingar elsbett mersetis gunlelstóttir fyrst gersuvælja takk