Jóhannis Joensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2020-12-09
Topic: 1. viðgerð LM-059/2020  Uppskot til samtyktar um fuglateljingar
ger so væltakk fyri hara formaður ja til viðgerðaruppskot um til samtyktar um fuglateljingar hetta uppskot frá undirritaða sjálvum og ingilin ditisen strøm hetta er ikki eitt samgonguandstøðuuppskot eftir mínum fatan men er heitavut á løgtingið om um ella vit heita á landsstýri um at fyrireika og leggja fram lógaruppskot sum tryggja javnað fuglateljingar komandi árini og til viðmerkingum eg kann viðmerkja at vit skriva her at seinastu árini er talið av heiðafugli og svartfugli minkað rættiliga nógv kring føroyar ymiskar frágreiðingar eru um hví so er vert ir at fáa staðfest hvussu stórt talið er av iymsu fuglasløguni í føroyum gjøgnum eitt longri tíðarskeið fyri at fáa neyðugu hagtølini til vegar og fyri at staðfesta hvørjar fuglastovurnar minka og hvørjir vaksa í tali føroyingar hava siðvenja o veiða fugl eina mest svartfugl vit skulu tryggja at burðardygd er lykilin í allari veiðu eisini fuglaveiðu teljingar kunnu staðfesta gongdina í fuglastovnunum og sostatt hvør veiði burðardygg og hvør veiða ikki er burðardygg londini rundan um okkum hava fuglateljingar sum fæstan tátt fyri at syrgja fyri burðardyggari veiðu og grundleggjandi vitan í føroyum hevur bert ein landsskipað fuglateljing verið hendan var í nítjan hundrað og einogfýrs av heiðafugli tí halda vit á uppskotsetararnir at javna fuglateljingar burdu verið skipaðar í føroyum visu mann hugsar um at hetta er eitt uppskot sum er rættiliga mann kann siga tað at hetta er ikki nakað partapolitiska uppskot heta er eitt uppskot sum burdi verið eitt uppskot sum vit kundu samtykt uttan at tað stóra hóast tokkið vit gita nógv um hvussu hvussu hvussu støðan er á fuglastovnum í føroyum vit hava ymiskar meiningar og útsagnir men eingin veit fyri vissu tað eru sporatiskar teljingar millum annað drunn hvítu í nólsoy og man hevur talt í skúvoy av av sjófugli har ella bjargafugli og mann hevur betalt á ramsarøkinum men tað her verið óskipað og tað hevur ikki verið nakað sum mann kann siga hagtølini er ikki serliga væl fest og tað er ikki talgilt tað er oftani nógv av tí sum ev talt er nakað sum liggur ím mappin ymsa staðni man kann siga tað at burðardygd eigar at vera í øllum eisini sjálvandi í fuglaveiðu men hetta leggur mest upp til at vit vita hvat er av fugli í føroyum og hvat hvussu um fuglastovnarn e minku ella vaksað og tað dragast um allar fuglastovnar vit vita tað at vit hava fá sløg av fugli í føroyum men tey sløgini vit hava hava verið nógv í tali men vit vita at lundini til dømis er minkað rættiliga nógv og fleiri sløg av heiðafugli eru minkaðir burturí lítið og einki og sjálvandi so eru ymsk ymisk ár og ymsar tíðir og fólk siga tað at hjá okkum er nógvir fuglur í ár og so ári eftir so er eingi fuglur ella lítið ar fugli og hví svinga tað so nógv tað hevui eisini verið gott at fingið at vita og tí má mann hava fuglatenjingar yvir langa tíð sum mann kann samanbera tølini tað ber ikki til at hava eina fuglateljing eitt ár og so bíði ífjøruti árun soman á næstu fuglateing tað er púra høpuðsleyst og vit eiga at kunna vera so mikið framkomin í føroyum at vit hava stýr á hvussu tað sær út við náttúru ella fuglastovnun í føroyum tí so nógvir er ikki teir í tali at vit ikki kundu havt tað hsjálvandi er ætir nógv at siga tað vita vit eisini við fiskivinnu og tað kundi eisini verið yntsamt at vita ella áhovert at vita um um um fuglastovnar og fiskivinna hanga saman til dømis á sjófugli tað vilsiga ti til sjófugl og ætu til fisk um um tað er eitt samanhangur har og vita eisini tað at heiðafuglur hann er eisini nógv tengdur at hvat æti er í jørðini og onkur segði tað at tað minkaði av onkrum slag v heiðafugli tá ið onkur onkur slag av av makki slatmakurin kom ella onkur sniðil kom so tað er eisini gott at vita vorðn sovornið ting sum á tær og tað er tað vit eru tengt at føisketuni í føroyum vit liva á náttúruni og og tí er eisini viktigt at hava øll erspektini við og ikki bara at hugsa um at at tað er fiskurin at at ja ella líkasum at fugla fuglastovnar og fiskastovnar kanska hanga saman ella fjølgarnir avtu saman tað sum hetta so leggur upp til tað er eisini at vit duga at leggja seta pening til síðus soleiðis at mann kan rokna við athetta kostar eit sindur av pengum og tað krevur eit sidur av arbeiði tá mann gjørdi kanningin í nítjan hundrað og einogfýrs tá heintaði mann norðmenn inn at hjálpa okkum at at telja fugl eg meini tað bleiv sagt at eini fjøruti norðmenn kom til føroyar at at hjálpa okkum at selja tað burdi sjávandi kunna klára eg sjálvur men tað er tað er nakað sum má samskipast og tí er tað viktigt at fáa fólk og orku og pening til at gera tað og tí er tað neyðugt at mann játtar hasar pengarnar tvørtur um gong ella ikki fjórða hvørt ár men mann noyddir til at gera tað í kanska eini tíggju tólv fimtan ár fram í tíðina sum man fær t skipað t ordiligt og tí vil a bara heita á landsstýrismanninum um at syrgja fyri ella bera so í bandi at vit fáa eina skipan at hara í tað at javnar fuglateljingar í føroyum vit snakka um eina ferðavinnu og tann ferðavannan er sjávandi tent av okkara vakra landi men eisini at okkara margfeldi í fuglastovuni so er eingin fuglur at síggja í føroyum jamen so er minni hvussu er minni áhugavert at ferðast til føroyar í hvussu er at hyggja eftir fugli tað evur verið sera ella taðer verið serligt hjá útlendingum at koma til føroya a hyggja eftir allar tína mongdini av av lunda til dømis sum eru í lundalondunum í føroyum og eisini av øðrum fuglasløgum sum eru so hava verið so nógv í tali men tað ertað er minkað øgiliga nógv hvussu her í summum økjum og eingin hevur eina frágreiðing um júst hví so eg haldi tað hevði verið upp á so pláss at vit vit royndu at at at skipa tað soleiðis her frá at vit hvussur vita um talið minkar ella veksur og hvar tað minkar og hvar tað veksur og so kanska kunnu vit finna út av hví tað er so og hvør veit kanska hevur tað eitt samband við til dømis ætið at gera mann heur hoyrt tað at til dømis at sjófuglurin kemur ikki at landið vissi ætið ikki er inni við land men tað eru bara skitingar tað saman við við heiðarfuglinum hvía minkar summi støð og veksur onnur støð og so kammann at siga tað tá vit so hava fuglavágu sum hava havt gjøgnum øldir og eg havi sjálvur verið ein av teimum sum hevur veitt fugl og tað er nakað sum vit sjálvandi mann mann mann skal tatað er ein siðvenja sum sum eg eg haldi mann skal sjálvandi varðveita men men tað má gerast við skili og burðardygt og tað gevur ikki meining at viti at vit veiða tann seinasta fuglin gorfuglurin er útdeyðu vegna veiðu so at ð tað er týdningarmikið at vit hugsa um okkara margfeldi hugsa um okara náttúru og veiða við skili so alt hetta her hanga saman men áðrenn vit kunnu snakka um nakað ítøkiligt so mugu vit hava nøkur hagtøl og tey hagtølini fáa bara visu vit kunnu skapa okkum tey sjálvi við at hava javnar fuglateljingar sum vit vita hvussu stovnarnir er fyri fuglastovnan í føroyum so eg haldi ikki fara at siga meira n hetta her eg vóni at landstýrismaðurin og tingið tekur undir við hesum her tí hetta hetta er ikki hetta skuldi ikki vr eit mál sum sum skuldi skilt okkum at tí tað er at kunna fáa eit hagdalsgrundarlag fyri hvussu fuglastovnrar havat í føroyum tað burdi verið ein áhugi hjá øllum í tinginum og øllum føroyingum takk fyri