Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-03-10
Topic: 1. viðgerð LM-074/2021  Uppskot til samtyktar um at endurskoða løgtingslógina um meirvirðisgjald
sja takk fyri frú forkvinna jat til viðgerðar er av fyrsta á fyrsta viðgerð e eina uppskoti frá javnaðarflokkinum syr at uppskot til samtyktar sum er áheitanin er soljóðandi løgtingið heitir á landsstýrið at endurskoða løgtingslógina um meirvirðisgjald við endamálinum at tryggja at undantøkini í lógini fyrst og fremst eru til frama fyri føroyskar borgarar og leggja fyri løgtingið uppskot um lógarbroytingar í hesum sambandi og viðmerkingarnar hu hava gjørt t uppskotið tað er hesar endamálið við uppskotinum er at tryggja at undantøk í løgtingslógini um meirvirðisgjald verða latin til tænastur og vørur sum føroyskir borgarar fáa ágóðan av í dag eru yvir tretivu undantøkulógini eitt nú er frítøka fyri meirvirðisgjald á allari gisting á hotellum og gistingarhúsum á leigubilum og á kampingaplássum sjálvandi gera føroyingar brúka av hesum tænastum men í størstan mun eru tað útlendingar ið brúka hesar tænastur eitt av endamálunum við ferðavinnuni er at ferðafólkini leggja pening eftir seg her í føroyum eisini til landskassan tað gera tey ikki tá vit aftur og aftur geva frítøkur fyri meirvirksgjald til vørur og tænastur sum útlendsk ferðafólk keypa tá tey eru her og vitja okkum tað er ikki vinnulívið men borgarin sum rindar meirviksgjald tí eiga vit at hugsa um borgaran um undantøk skulu gerast uppskotsetarnir halda at nøkur av undantøkunum kunnu heilt ella partvíst avtakast og at vit í staðin kunnu lækka ella avtaka meirvirðsgjaldið á nøkrum av gerandisvørunum sum øll húsahúsarhald hava tørv á her verður hugsað um til dømis breyð mjólk frukt og grønmeti hetta er gagnað øllum húsarhaldum og ikki minst hevði hetta komið væl við hjá barnafamiljunum tí kostnaðarstøðið er høgt uppskotsetararnir halda at tíðini búgva til at endurskoða løgtingslógina um meirverisgjald og meta av nýggjum um øll undantikin lógini í dag eru neyðug í staðin eiga vit í lógini í framtíðini í nógv størri mun at koma føroyku eiga undantøkin í framtíðini í nógv størri mun koma á føroysku húsaraninir góðar heldur enn útlendskum ferðafólkum og so til síðst tað sum jakud mikkesen var nógv inni a hetta kostaði pengar so stendur samlaðu broytingarnar eiga at vera fíggjarliga nøkulunda neutralar fyri landskassan vissu vit hyggja eftir hvussu tað er í dag í føroyum um og tað ver áfta at sagt tað at tað er vinnulívið sum rindar emvg og tí mám ikki áleggja emvig á áviskar ávískar vinnugreinar men tað eru ikki soleiðis tað er altso borgarin ella brúkarin sum rindar emvig og vinnuloyvið er so álagt at taka tað inn fyri landskassan og so rinda tað víðari til landskassan um ein føroysk familja fer í at keypa inn og hon keypir kanska breyð og mjólk og grønmeti og frukt fyri fýrs krónur tí tað er tað sum handilin skal hava fyri tað so mán viðkomandi familjan rinda hundrað krónur handilin fær sínar fýrs krónur og skal flyta tjúgu krónur víðari til landskassan tað sama er galdandi um vit fara í eitt barnalla handil sum kelur barnaklæðir skalt tú keypa eina buksur ella ein kjóla til eitt barn sum mást tú rinda meirvíksgjald av tí og tað verður flutt víðari til landskassan men so taka vit nakrar vørur sum altso tað eru upp ímóti fjøruti undantøk í emvigelógini í dag og tað er tað sum vit halda at vita ilalíkasu hyggja eftir teimum geva tey øll meining í dag um tað kanska góðar meining fyri nøkrum árum síðani og ber tað so til at flyta kanska avtaka ella lækka undantøkini sum eru í dag og so kansta gera nøkur undantøk sum koma borgaran er góðar nøkur dømi sum nevna her peint eg skal líka taka nøkur onnur dømi eisini tað er soleiðis ati vit túta út til at ferðafólk kemur til føroyar so kann tað vera at tað leigar ein bil vestur flogvøllinum og leigubilar eru mvigfríur so koyrir viðkomandi til havnar og fer at gista á einum hotelli tí mvigfrítt at búgva á hotellinum og fert tú kampingpláss so er tað eisini mvigfrítt so kemur harumframthbeint nú ø nakrar broytingar sum liggja í løgtinginum frá landsstýrinum har mann sigur tað ókey viðkomandi kemur á flogvøllin leiðaran bil mvigfrítt koyrir til havnar ella onkrar aðrastaðni spýr á hotellið mvigfrítt sum koyrir viðkomandi runt kanska í leigubilinum sum er emvigfríur í føroyum miss viðkomandi fer se viðkomandi fer fer nú eftir einum broyting sum liggja her frá landsstýrinum viðkomandi ferð so eina útferð við einum ferðaleiðara skalt tað vera emvigfrítt ogv se viðkomandi fer ein túr við einum tuttleikabati ella norðlýsindn k líknandi at sigla runt um nólsoynna ella skúvoynna soskal tað eisini vera emvigfrítt altso útlendingar skulu ikki betala emvigtar eiðar í føroyum tað er tað sum okkara emviglóg leggur upp til nú samstundis hava vit ein ferðavinnupolitikk sum sigur tað sjávandi skal ferðavinna han kappingarfør man ferðavinnupolitikk sum sigur tað at endamálið við ferðavinnupolitikkinum tað er ikki kvantitetir at vit kulu hava so nógv ferðafólk sum møguligt men hvalitetir vit skulu hava ferðafólk leggja pengar eftir seg í føroyum at opinbart bara ikki landskassan tað skulu bara føroyingar tann føroyski brúkarin betala í landskassan meðan útlendski ferðafólk sum brúka í føroyum skulu ikki rinda emvige í landskassanum soleiðis eru emmigundantøkin í dag skrúvaði saman og tað halda vit í javnaðarflokkinum ikki er so skilagott sjálvandi skulu ansa eftir tá vit gera a broytingar vit jaka kappingarføri frá okkara ferðavinnu men eg síggi ferðavinnuna sum eitt sum ein framtíðarvinnu í føroyum sum hevur kemur av stóran týdning men vit eiga at skipa vinnuna ordiligt og at tryggja at tey ferðafólkini koma til føroyar er við til at rinda sum øll onnur eisini til landskassan tá tey brúka tænastur og keypa vørur í føroyum so uppskotið her gongur út uppá kanska hyggja eftir nøkrum av undantøkum sum eru í dag og kanska avtaka tey heilt ella partvíst og so innføra nøkum nýggj undantøk sum kunnu vera heilt ella partvíst um mann ikki hevur ráð til at siga einki mvig á ávísum vørum skund a verað tíggju prosent í staðin fyri fimmogtjúgu prosent soleiðis at tær frítøkurnar sum eru tær fyrst og fremst koma føroysku húsarællirnir góðar og tað ger seg kanska ikki minst galdandi akkur at í løtuni har vit hava eina rættiliga rættiliga stóra inflatión rættiliga stóran prísvøkstur generelt a vørum r akkurát nú ikki bara í føroyum men í øllum vesturheiminum men eisini at vit síggja at oljan oppilsin og dysil veksur rættiliga nógv altso prísurin er tvífaldaður up á eitt ár ellakur núktandi tað rakar serstakliga meint øll húsarhaldrin í føroyum e kanska ikki minst fólkapensjnistar og barnafamiljur við at kanska at fara át endurskoða emviglógina soleðst at gerandis verður verður bíligari so bøtur mann kanska um viðurskiftini hjá nógvum sum verðu rakt av einuim høgum kostnaðarstøði men sjálvandi skal tað fíggjarligt ábyrgdarfult soleiðis at mann kanska hyggur eftir øðrum undantøkum sum eru í dag sum fyrst og fremst fyrst og fremst ng tndsk ferðafólk fáa ágóðan av ikki tí at føroyingar eisini fáa ágóðan av teimum men sso hyggur eftir hv hvør koyrir leigurbilum og hvør gistir á føroyskum hotellium so ramvegis so ertað e nógv nógv størstan mun útlendingar og tað sama tá mann nú fer at hyggja eftir tað broyti kanska ygja í løgtingin nú vissi mann skal hava ferðaleiðarar tá mann fer út at ferðast í føroysku náttúruni so er tað uttan iva fyrst og fremst útlendsku ferðafólk sum gera tað so javnaðarflokkurin vónar at uppskot r fær ena góða viðgerð og ikki minst tá vit hugsa um at nú er lógin um morðvinskjald tretivu ára gomul og so hevur mann givið undantøk og undantøksaman táttar í fjøruti undantøkum nú so eg kanst kú tíð upp á at endurskoða alla lógina og og undantøkini soleiðis at landskassin sjálvandi skal fáa tað sama inn men at undantøkini raka rætt og fyrstog fremst raka føroysku barnafamiljurnar og føroysku