Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-11-13
Topic: 1. viðgerð LM-043/2020  Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar Anordning om ikrafttræden for Færøerne af visse bestemmelser i lov om Det Centrale Personregister (CPR-loven)
takk fyri harra formaður nú tá okur viðgera uppskot frá landsstýrinum so hevði eg ynskt at tað vóru eisini nakrar politiskar visjónir í tí fyri føroyar og aðrar visjónir enn at binda okum tættari at dønum men tað er sjálvandi eisini politikkurin hjá hesari sambandsku samgonguni og her er ikki ein einasti tanki føddur tað síðsta hálva annað árið sum snýr seg um at styrkja okra egnu støðu og okra støðu sum tjóð ikki ein einasti tanki her mælir mann til at ríkisumboði framyvir kemur at fáa ta uppgávu at tað kann tilluta øllum teimum øføroyingum sum ynskja tað at fáa eitt sepiernummar í seinasta landsstýri tá umrøddu okur eisini hetta málið og tað var orsakað av tí at okur fingu at vita at tað var ein vandi fyri sjúklingartrygdini tí at allar skipanirnar digitalu skipanirnar hava trupult við at tosa saman skipanirnar tosaðu ov illa saman og sjúklingar sum blivu sendir uttanlands íg sjúkruviðgerð teir kundu upptrakka við fleiri ymiskum sepiernummurim vist ter høvdu verið kanska tríggjar ferðir so teir trýsu við ernummur og tí varð alt ikki samlað í einari jonal og tar kundu so gera tað at teir vóru onkrir upplýsingar sum kundu mangla í og kundu vera til i vanda fyri sjúklingin og tað vil eingin hava ikki ein einasti ein tá bleiv tað so sett í verk at allir sjúklingar sum fóru uttanlands finguð a tillutað eitt adnersativt sipiernummar og uttanandstænastan hevur so tikið sær av tí saman við reglionunum og mær vitandi hevur tað riggað og tað var hvørki meiriluti í tjóðveldinum ellur framsókn til at mann arbeiddi víðari við at tilluta øllum føroyingum eitt sipiernummar tá men tað er tað opimbært meiriluti fyrr í dag landsfólkayvirlitið er eitt yvirtikið øki og okur hava júst fingið okra egna talgilda samleika sum mann er í ferð við at seta í verk upp á ein annan máta kenni eg tað sum um at mann vil undirgrava sítt egna nú má mann hava cbiernummar fyri at kunna fáa nmmed sigur mann ø og samstundis so hava okur eisini fingið ella tað er verið týðiligt í miðlunum í langa tíð atnmid er við at vera fass út øh og tað hava eisini verið spurningar um tað er nóg trygt og mann skal ikki gloyma a hetta eisini snýr seg um persónsupplýsingar ø fyri okum so snýr hatta seg um tvey ting tað fyrsta tað er tað persónliga frælsið sum mann má seta spurningartekin við hvussu mann verjir sum mann altíð eigur at gera og hvussu nógv okur eiga at verða registreraði við hvørjum upplýsingum og til hvat og hvør skal hava atgongd til pensónsupplýsingar og eg ætlaði at fara at hyggja eftir nøkrum tingum sum standa í hesum bilanum sum eru løgd við uppskotinum sum eitur bilar eitt har átjan punkt er listaði upp sum eru punkt sum kann verða verða brúkt í eini registrering av eini ciprnummari taðilr til dømis navn sjálvandi eta tað eg helt tað vara bara navn og adressa men tað er so nógv meir enn tað sum tað stendur hvørfall her í tað er navn kommuna og adressa hvar tú hevur búði fyrr um tú hev verið uttanlands teir seinastu elvist ú hevur verið uttanlands í seks mánaðir hvar tú kanst fáa sent tín post hvar tú ert fuddur statsborgarskap tú hevur tað stendur enntá fólkakirkjuupplýsingar hvørja altso upplýsingar um tú hevu limir í inum fólkakirkju og hvørja meiningar tú hoyrir til og tað er nakað við kirkjuskatt og sovíðari viðkeg lestarrætt sløktsupplýsingar altso hvønn tú er foreldramyndugleiki hjá til dømis um tú er giftur ella ógiftur fráskiltir einki einkimaður um tú evur registrerað enm partnaskapi um tú er partarskapið er upployst aftur um um visi partirnar hjá tar er deyður upplýsingar um telefonnummur altso her eru ótrúliga nógvir upplýsingar sum liggja í hesum her eventuell stillings angyvilc sum vkommin tikligir har annað móti eitt om eg veit kkihvat tað betíðir um tað er størv tað kann ikkitrúgva egveit kkihvatð er og so kann tað eisini vera um kommunan hevur peventuellar upplýsingar um um mann livir ikki saman við sínum ekta felaga um mann er eitt plagibarn um pensjónsforhold betalingskommunuforhold um mann limir í eini valgmenihet og sovíðari altso her eru øgiliga nógvir upplýsingar knýttir at um tú hevur nakað við nakrir upplýsingar sum knýta teg at at tú he hevur verið knýttir at kriminalforsorgini til dømis um tú um tú hevur um partur av eini verjumáli so her eisini upplýsingar sum kunna brúkast forbindis við i desbo so eru øgiliga nógvir upplýsingar og tað er sjálvandi nakað okur mugu hyggja eftir í nevndini akkurát hvat hvat hvat hvat kt hvat alt tattað betýðir hatta virkar rættiliga álvarsamt tað næsta sum eg haldi eisini hetta málið snýr seg um ø tað er hvussu okur verja okra egna samleika og hvussu okur verða viðgjørd sum føroyingar og hví skulu okur skrivast inn í eina danska skipan sjúklingartrygdina tað eru øll samd um tað er eingin sum er ósamdur í tí at sjúklingartrygdin skal vera í topp hetta her er bara eitt nógv størri mál enn tað tí er møguleikin fyri at innskriva allar føroyingar í eina aðra skipan visti mann hyggur eftir hoyringunum so taka fólk undir við at mann ger hesa broytingina og tað eru faktisk kleiri sum mæla til at mann fer nógv longri enn bara at tilluta ecpiernummar tað er akurát sum at mann sægir okkum sum ein part av tí danska ríkinum og tá ið mann snakkar um um sjúklingartrygd so kann mann næstan spyrja seg sjálvan ja men hví skulu skul ikki allar sjúklingarsjokunalur bara vera skrivarar á donskum tí so má sigtur upp á øll kunna lesa alt tú kundu tey lesa tað sum stendur í upplýsinguna á føroyskum til dømis hetta er ikki eisini bara verið lættari at alt var í skrivað á donskum mann mælir onkur mælir eisini til at ríkisumboðið eisini fer heimild til at geva øllum nmete soleiðis at mann verður soleiðis at visti tú fingið eit tilluta eitt admesativ cibiernummar so skal tl ríkisumboði eisini kunna geva tær eitt nmd so tað er akkurát sum man mann mann koyrir ein so einan beinan motorveg inn í allar danska skipanar og og missir ræði sjálvur og eg skilji simpultenn ikki hví mann hevur so lítla virðing fyri okkum sjálvum og fyri okkra egnu skipanum tað er eingin tjóðskaparlig kós ella neisti yvirhøvur eg skilji gott at sambandsflokkurin ger hetta her tí tað er teirra mál at okur skula vera sum eitt men eg skilji ikki at fólkaflokkurin ger tað sum í í gomlum døgum var ein tjóðskaparflokkur og skilja heldur ikki at miðflokkurin gjer tað sum altíð hevur verið hv sum hava havt tankar um hvussu mann skal registrera og og viðfara persónsupplýsingar tað eru fýra grundgevingar í uppskotinum sjúkrahúsverkið og uttanlandsviðgerðin er ein tungt vegandi orsøk og tí er tað málið loyst tí gjørdu okur tað seinast tí tað er tikið í størsta álvara sjálvandi skal tað vera soleiðis at upplýsingar kunna ferðast trygt tá ið tað snýr seg um uttanlandsviðgerð men vissu mann er so ser so stórt í sjúklingartrygdini so eigur mann eisini at gera heilt onnur ting í mun til tað tað eru nógv onur ting at gera enn bara het her til dømis at fáa ein ordiligan føroyskan landslæknastovn sum kann ráðgeva ordiligt sum kann hava eftirlit við við føroyska heilsuverkinum og sovíðari so heru øgiliga nógv onnur ting sum sum sum tørvur eru á annað enn bara at fara at seta eitt prinsipiernummar í verk og so er tað ein onnur grundgeving tað eru fólk sum eru sett ha donskum myndugleikum og har kann mann so bara siga at mann hevur fólk sum arbeiða um alla verðina og tey hava væl fingið úll tey sum hava sett hjá donskum myndugleikum hava væl kunna avgreidt síni viðurskiftir inntil víðari og so er tað tað fólk sum flyta av landinum at mann skal gera tað so lætt hjá lesandi og øðrum at at kunna fara eg vil siga tað attað sum okur løvdu stóran dent á tað var at uppbyggja eina rúgvu av nýggjum útbúgvingum í føroyum tí mann vildi gera alt gott fyri at fólk lósu í føroyum sjálvandi er tað eisini ræytt og gott at nøkur fóra uttanlands at lesa og partur av tí at fara at lesa er eisini at læra at standa egnum beinunum eg veit ongan sum e komin heim aftur tí tay hv ikki havi fingið eittsipiernummar at tað r ikki er borið til øll læra at loysa tað hvussu langt skal mann koyrilagfólk skal tað vera púra skulu foreldrini so eisini áðrenn a sipiernummarið fyri tey áðrenn tey fara á landinum altso er tað at fara at lesa og annað eta ikki eisini at læra at standa egnum beinunum og klára at gera øll tey ting sum skulu til fyri at liva eitt vaksna manna lív tað hevði eg hvussur hdi og so ertað fólk sum hava tørv at fáa nmd tí tað skal vera beturi at kunna keypa á netinum hartil vl vili eg so siga tað at tað hevði eisini verið áluksáliga gott við seg vissi mann eisini stuðlaði føroyska handilslívinum tað hevð ikki verið verri heldur enn at bara keypa á netinum og tað eru heldur ikki øll lond sum hava persónsregistar og norðanlondini arbeiða eisini við at fáa ein felags samleika og okur hava sjálvi akkurát ment ein talgildan samleika okur fara ikki at taka ímótir hesum her og eg fari barta enda við at siga at okur fara at ávara ímóti tí gongd sum er í løtuni har mann er á eini einari beinari sambandskós og okur verða hvønn dag viðgjørd sum ein danskur landslutur okur hava setta í koronatíðini og tað er ikki ein dagur har miðlarnir ikki varpað út við støði í tí sum hendir har føroyar verða lívst ígjøgnum fólkatingseygur ella gjøgnum donsk eygur tað er ikki ein dagur taða ikki hendir og okur standa til at missa raði á týdningarmiklum økjum sum okur hava yvirtikið til dømis tá ið tað kemur til fjarskifti har mann yvirhøvur ikki tekur nóg væl hond um tað tí nú skal tað vera trygdarpolitikkur og alt áv tær tann diskussiónin so her má vend koma í tí samstundis sum mann ger alt frá bæði føroyskari og danskari síðu til integrerigum til at vera eitt ríki so sær mann at mann frá danskari síðu hevur so lítið álit á tí sum til dømis verður pretik í føroyskum kirkjum at mann má hava pretiknar týddar tí mann samanber føroyingar við onnur sum gera yvirgang so tað kann gott vera hetta kann gera tingini lættari men tey gera ta absolutt ikki rættari takk fyri