Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-03-24
Topic: 1. viðgerð LM-090/2021  Uppskot til løgtingslóg  um Fólkaheilsustýrið
ger so væltakk fyri frú forkvinna eg haldi tað er gott at okur í føroyum fara at fáa eitt fólkaheilsustýri og vil síggja onkur í koyringunum heldur at tað skal eita eitt heilsustýri tað skal ikki skilja partarnir at øeghaldi eit gott mál ø okur arbeiddi eisini við hesum her í seinastu samgongu og kunna gleðast um at tað arbeiði heldur fram tá varð tað sett upp sum partur av eisini at yvirtaka landslæknan og eg síggi fyri mær ati tann uppgávan má eisini koma uppá týsepunkt nú eri g so ikki við her men eg ivist ikki í hon fer at koma hetta ger so gussur tað atitað verður eitt stað gjørt klárt til landslæknan at vera í og tað er positivt tá tað kemur til alt lógarverkið um kring heilsuøki so er tað sera flukt tí at nakað av tí er ivirtikið g og nakað av tí er ikki og okur betala faktiskt næstan alt sjálvi uttan landslækna betala restina sjálvu men okur hava ikki lógarheimildirnar eg haldi eisini at hetta málið er eitt úttrúgv fyri at okur hava fingið eitt sameint sjúkrahúsverk og okur hava fingið frið á heilsuøkinum og okur hava flutt okum frá hesum her evi á krígginum ímillum sjúkrahúsini til at arbeiða við kvaliteti og menning og eg haldi at okur skula vera ambitiøs og eisini hugsað stórt tí heilsuverkið er ein bulur í okkara samfelag og eisini allar tær uppgávur sum mann hugsar inn í hendan her í hetta her heilsustýrið tað liggur ein øiliga stóri framtíðar menning í tí tað er vitanartungt og tað krevur nógvar førleikar og tað er við til at byggja land eingin ivi um tað og eg haldi eisini at koronastøðan hevur víst okkum hvussu neyðugt tað er til dømis við hollari ráðgeving og eg haldi eisini at tað hevur víst at heilsupolitikkur og lógur innan fyri heilsuøki muga verða innanríkispolitikkur tí tú mást kunna handla frá degi til dags tá ið støður stinga seg upp so at yvirskipað er nógv gott í hesumi her og tað er eisini tað fylgir eisini eina øgiliga góð bók við tað er gjørt eitt gott arbeiði í heilsumálaráðnum sat beskriva allar uppgávurnar í hesum her bólkinum og mann hevur so greinað hvørjar uppgávur mann vil hava mann vil hava hagtøl og tað er sjálvandi neyðugt at mann veit hvat mann ger og oráðið skal eisini arbeiða ella stýrið skal eisini arbeiða við heilsufrágreiðingum og eisini at gera ymiskar frágreiðingar og tað haldi eg er gott at tað verður flutt eitt sindur burtur frá politisku skipanini soleiðis at tað verður grundað í nøkrum meira fakligum hvørji ting mann tekur fatur í tí eg skal siga akkurát sum er mín uppliving so var tað tað at teir sjúklingarbólkarnar ella tey sjúklingarfeløgini sum kláraðu at rópa nokk so hart tey fingu eg gjørt eina ætlan fyri hvussu mann skuldi fara fram á teirra øki men tetey sjúklingarfeløgini sum kanska ikki kunna tað og eru eitt sindur veikari tey komu kanska eitt sindur aftur um at royna so tað hevr verið eitt lítið sindur til feldigt hvørjar ætlanir mann hevur arbeitt við r hevi ikki sagt t allar ikki góðar tí tað er fínt arbeiði sum er gjørtu ikki tað men tað er meira prioriteringin av hvørjir arbeiði eru neyðug tað hevur ikki altíð verið grundað so nógv í hagtølum og og evidensi og øðrum men meira eitt sindur kvapolitikararnum nú halda skal tað vera ein ambod kætlan skal tað vera sálarheilsuætlan krabpameisætland er mensætlan og hvørt á sínum ø og og eisini tá ið tað kemur til at kunna raðfesta tey átøkini sum verða sett upp í hesum her ætlaninum haldi eg ati eitt sovort stýrið eigur at kunna hjálpa okkum h og so er tað at umsita og menna heilsuskráir eg haldi tað kann vera við til eisini ati fyribyrgja at nógv av heilsupolitikkinum blívur partapolitikkur at tað verður meira fakliga grundað tað skal hvussu vera mín vón tað skal hjálpa til at ráðleggja og ráðgeva og tað skal ráðgeva myndugleikunum eghadi ok havr havt eina øiliga góða ráðgeving um fólkaheilsuráðnum til almenningin tá ið tað kemur til at ráðgeva landsstýrið og uppeftir tá havihaldi okur havt eittveiktpunkt og har síggi eg hendan her stovnin sum eina dygd og so skulu gerast vegleiðingar og leiðbeiningar og mann skal arbeiða við tilbúgving øll hesi her ni helta bara nøkur ting burtur úr her tey krevja ótrúliga nógvar fakligar førleikar h nú hevur mann so hugsað mann so fólkaheilsuráði o íløgusavni og deildin fyri arbeiðsheilsu og landsapotekara og tannríkt og gigni og kommunulækna og alt náligt í ein stovn tey skula sjálvandi arbeiða við hagtølum men men har er eisini nakað við at tú má hava granskingar førleikar tú má hava løgfrøðisligar førleikar og annað inni vissu at her skal koma at fungera og vis e kansn siga akkursum ein ein sovornir yvirskipaðan setning um tað sum eg síggi sum vandan í hesum her so er tað tað sjálvtum eg eisin fr taka undir viðtí tað er ikki tað men tað er tað at mann skal passa upp á at tað ikki verður bara ein bygnaðarbroyting at mann sigur bara at nú skuldi okur øll verið sama húsi og øll gera allíkavæl tað sama steð gjørdi áðrenn visti mann vil hava tað fakliga burturúr at mann lyftir seg upp sum samfelag so má mann seta tær resursurnar inn sum eru neyðugar fyri at styrkja hesi einstøku økini so fyri okum í tjóðveldinum hevur tað alt at siga at hetta ikki verður bara ein bygnaðarbroyting men ein ein faklig menning av faktisk av føroyska samfelagnum og tað haldi eg er akkursum tað sum øll okkara hoyring skal ganga út uppá at finna útav og tað krevur virkuliga mat seta pengar av og nú er sjeyhundrað túsund settar av man lyftir ikki uppgávuna við tí og hetta er so ein ein ætlan sum gongur yvir fleiri ár og tað má sjálvandi arbeiðast víðari við tí okur vilja eisini í tjóðveldinum hava landslæknan sum partur av hesum her uppskotunum men okur fara ikki at seta okkum ímóti tí uppskotinum tí at hann ikki við nú men fara sjálvandi at arbeiða víðari fyri at landslæknin verður ein natúrligur partur tí tað er okra myndugleika persónur geg duga ikki at síggja hvussu mann kann røkja nakrar av teimum uppgávunum suman evur sett upp her visi mann ikki hevur tann persónim við tað tað trúgvi eg vera øgiliga trupult og eg trúgvi at mann fr øla skjótt at síggja hvussu neyðugt tað verður at fáa gjørt tað arbeiði so tað gleði meg til eg haldi at tað er eitt øgiliga ambitiøst arbeiði eftir et flott arbeiði men mann skal vera øgiliga forsikti eg við tí at mann at mann eisini klárar at seta tær resursurnar inn sum eru neyðugar fyri at kunna fáa tað út í lívi tí visi ikki visti ikki eitt sovorðstýrið eydnast og kemur at rigga nok so tíðliga vistú tú skalt taka seks sjey ár at byggja upp bara til tú hevur nøkur lunda førleikar so kann tað eisini blíva ein báði so tað má mann sjálvandi hyggja eftir hoyringarnir eru øgiliga ymiskar eg haldi tað eri alneyðugt at nevndin hyggur eftir hoyringunum til dømis í sambandi við hett her sum íløgusavnið sigur og fahrgen har hevur mann jú gjørt íløgusavnið í síni tíð tí kint hava okra egnu íløgu lóg tí føroyar eru serstakar at granska í og tað má mann passa upp á at mann ikki missir burtur at tann uppgávan ikki bara flytur inn í eitt eitt eitt sovorðt stýri og kanska skal liva sítt egna lív har men at mann mann framhaldandi styrkir ta ætlanina tað haldi eg ótrúliga týdningarmikið eg haldi eisini at hoyringarnar hjá hett her við at landslæknan hevur verið partur av arbeiðinum og so pluss tað er annbara slekki við tað virkar øgiliga undarligt so tað mugur sjálvandi hyggja eftir eg haldi eisini t kommunurnar hava áhuga áhugaverda hoyring taðr taðer seta spurnartekin við hetta her at at hvussu kann mann hava ein ein myndugleika sum ikki umfatar kommunurnar altso tá ið kommunurnar hava so stóran part at hava alt eldraøki hvussu kann mann so hava hasa uppgendan her hetta her heilsustýri sum pá einlannan máta bara skal taka sær av tí hjá landinum hvussu ger mann við tað men men har kann mann so siga at at landið hevur vant at leggja eldrarøktina út til kommunurnar við við onkrum krøvum og tað var ei so ein fadesa tað kannmann so royna at loysa men tað haldi er viktigt tí tað er vísaa nemiliga á at her kann blíva bara einbygdaarbroyting og ikki eitt eitt fakligt litt og so tað sum fólkaheilsuráðið sigur eisini um at arbeiða meira við at fyribyrgja teimum stóru fólkasjúkunum og allarhelst taku eisini brúk fyrieina nýggjari fólkaheilsuætlan hvussu mann ger tað tað er eisini viktigt og so landssjúkrahúsið sum eisini vísir á ati at mann má hugsa akkurátsum hvar er uppgávan hjá sjúkrahúsleiðslunum ella leiðsluni í mun til uppgávuna inn inni í hesum her stýrinum at mann akkursum fær tað at sampakka men tðtaðting sum altíð eru upp á spæl tá i man ikker broytingar tað e líkamikið hvørja broyting tú vilt gera so vilt tað vera trupult hjá nøkrum pørtum at byrja við men men tað krevur nakað altso av av arbeiði og diologi so eg havi hug til at siga at okur nokk fara at taka undirvið hesum her men at okur mugu arbeiða miðvíst við at fylla tað út altso okur mugu hava landslæknan við og okur mugu arbeiða á granskingargrunda og serliga efther við at stryrkja granskingarpartin sum eisini ger tað at okur kunna blíva eitt universitetssjúkrahús til dømis at okur noyðast at hava tær ambittiónirnar sum okur lyfta okra heilsuverk fram hava fingið eitt limaskap vo til dømis altso okur hava gjørt nøkur ting sum flyta okkum tann rætta vegin nú og hesin her stovnurin skal vera sterkur og skal vera við til at litt okkum víðari og tí skal hann hava tvey beinastanda tá hann byrjar og ikki ikki koma haltandi inn í verðina so eghaldi okur skula royna at fáa hann so fullfíggjaða sum taðyvirhøvur til ber soleiðis at hann kemur at gagna okkum øllum