Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-15
Topic: 1. viðgerð LM-116/2021  Uppskot til samtyktar um virkisætlan fyri skipaða endurnýtslu og ringbúskap
takk fyri tað harra formaður vit viðgera eitt uppskot til samtyktar frá bjørt samuelsen og herver polsdóttir vegna tjóðveldi eitt uppskot til samtyktar um at hava eina virkisætlan fyri skipað endurnýtslu og ring búskap h tað er nú einaferð soleiðis at ein og hvør búskapur í dag hann koyrir upp á forbrúk og tað kann vera gott forbrúk og tað kann vera ringt forbrúk tað kann vera dálkandi forbrúk tað kann vera forbrúk sum mann ikki kann endurnýta ella tveita burtur á burðardyggan hátt og so framvegis men tá byggur á at vit sum menniskjur vit forbrúka vørur og tænastur og tað hevur tað óhepna avleiðing við sær at vit hava minni margfeldini í náttúruni vit hava alsamt størri útlát sum elvir til veðurlagsbroytingar vit hava dálking í okkara náttúru og okkara høvum og tað sum bjørt samuelsen og hervur polstettir í hesum her uppskotinum sipa til taðr at mann fer til tað sum mann kalla fyri ein ring búskap altso har tað er marknaður fyri at endurnýta brúkt tilfar at megna at skilja tað og endurnýta tað megna at burtur beinanta á rættan hátt og kanska eisini at at sniðgeva vørur og tænastur soleiðis at tær hava eitt størri nytt í virði og upp til og kunnu nýtast upp til fleiri ferðir hetta er hetta er eitt eitt eitt øki sum sum fevnir ótrúliga broytt og uppskotsetararnir inni eru inni inni á forskelljigum ømillum annað hetta her við við byggivinnuna byggivinnan er bæði í føroyum og globalt eitt normt ein normøkonomisk maskina sum hevur øgiliga nógv nógv skrell við sær sum ikki verður burturbeint rætt og hetta her konseptið við at hava ein ringbúskap sum nokk er eitt konsept sum gongur heilt aftur til einaferð í trýssini tað byggur onkursvegna upp á at mann skal hava eina betri búskaparliga ringrás o tað tilfar sum vit útvega okkum úr náttúruni tað verður set træ stál plastikk jú neymigt at tað verður brúkt í øllum førum meirenn eina ferð so ofta sum tað kann og at tað so at enda verður burturbeint á rættan hátt øh tað er tíverri so kann mann siga ati at vistu tað lá eini konomiður ein sunnur ið konnomiður aftanfyri tað at skilja tilfarið at burturbeinandag og at sniðgeva tað upp á ein grønan máta jamen so var tað nokk onkur privat vinniskj av tittakari sum longu var farin í holt við tí tíverri er tað soleiðis at at eg eri ikki í í í nógvum førum eini haldgóður økonomiur aftanfyri og tí verður tað ikki gjørt øh tí er tað at vit sum almenni myndugleiki hava nøkur amboð til at eggja til at mann fer í gongd við tað ella at mann í gásaregum revsar tey sum ikki gera tað h men tað røkkur eisini bara so langt øh eitt sum eg haldi er nokk so interessamt til dømis tað er tað at mann í farin í gongd við at útbyggja fjarhitaneti og tað er gott upp á nógvar mátar tí at tað erat at uppsamla yvirskotsorku sum kemur frá hitanini av brennistøðini men tað onkursvegna eisini gera okkum egentiliga avhangu av at brenna og tað er jú sera óheppið at at tað nú fór frá at vera ein optimal gagnnýtsla av yvirskotsorku til at faktiskt at at elva til ein ávísan bundinskap til tað at vit egentiliga brenna so nógv tilfar men tað mugu vit altaná líka koma burturfrá tí at tað elvir til ófatiliga nógva útlát øhso er taðhetta her við uppskotsetararnin í egines inni á hetta her við at mann mann kann skilja tilfarið betur tað eri púra samdur í og eg haldi eisini at tað er galdandi fyri øllum øllum tilfari sum vit brúka í føroyum h har er tað aftur kanska ein spurningur um hvat ber til reint tekniskt og hvat ber til økonomiskt at taka plastikk til dømis so eru tað ymiskir formar av bleytum plastikki einnýtisplast og sovorðið sum hevur eina øgiliga lága endurnýtslugrad al tso tað r ikki ofta tú kann smelta tað um til plastikkt men til dømis sovorðir harðari plastikk sum sum fiskakassar og annað eð gjørt burturúr tað hevur mann eitt sindur lættari við at endurnýta og tað eru sovorðnar har tekniskar avbjóðingar sum eg rokni við eru ein forðing fyri at tað ikki er so so skynsamt at fara í holt við har skal kanska leggjast afturat at vit eru í føroyum og í føroyum eru vit ikki so nógv fólk og tað er ein lítil búskapur og tilsvarandi lítið tilfar so bara mongdin av tilfari sum mann vil skilja og endurnýta er kanska so lítið at tað ikki altíð loysir seg fyri í privaturisi ella almengersi at at fara undir at gera øh men annars so taki eg fult og heilt undir við hesin her tankanum um at mann má hava onkra strategi fyri hvussu mann fær gagnýtt ta tilfarið mann brúkar betur altso bæði tað við at hugsa tvær ferðir áðrenn tú áðrenn tú gert tann úrdráttin og tekur tað tilfarið úr náttúruni er tað neyðugt kansn mann sniðgeva tingi soleiðis at tað kanska brúkar helvtina so nógv eg veit til dømis tað at innan fyri byggivinnu til dømis har hevur mann ein ein í gása eg ein gamaldagsmáta at gera tað uppá men har mann eisini er farin undir at brúka ja eg vetki katmn siga á føroyskum artflin telugevn til at rokna út hvussu tú maksimera styrkina á strokturunum við so lítið tilfar sum gjørligt tað er tað teldur sum kunnu rokna út og og og nógv av teimum sniðunum sum koma fram úr hesum her teldum forritunum eru forbiða intersant øhso har eru nokk so nógv innovatión á økjunum og tað er ikki bara galdandi fyri hvussu mann byggir men eisini fyri hvussu mann finnur tilfar sum kann avloysa plastikk eg haldi skrekksinari í mínari verð tað er tað at mann er farin yvir til pappsukurur tað er eitt dømi upp á skrekkiliga innovatión har sum har sum kom fortin o o og hva a sgar mann gleðin av at brúka vøruna fellur drastiskt pappiíkosting av at tað skal verða grønt so ta hevur eisini nakað við at kundin fórbrúkarin tann politiski forbrúkarin sum skal brúka pengar uppá at keypa hesa vøruna at tað heldur ikki ferð fór nógv upp á kompromi við komfortina og fyri tað nýtsluna sum vøran eigur at geva nú er pappi sukuri kanska eitt eitt nokk so konkret dømi sum fólk kenna í dagligdegnum men tað eru nógv føru har sum har sum tað at umleggja til alternativ tilfar í øllum førum inntil víðari ikki eru so góð fyri brúkaraupplivilsi til dømis hsjálvt um tað nokk er upá á nógvan máta grønari øog so er tð hetta her við at at mann ger sær ein roknskap eg veit at í nógvum øðrum londum so er mann farin farin til at í staðin fyri at bara brúka til dømis btu sum ein sovorðni indikator fyri fyri okonomiskan vøkstur so hevur mann eisini roknskap fyri tað samlaga útlátið í í landinum og tað er kanska nakað sum mann mann eigur at umhugsa altso í øllum førum skal mann syrgja fyri at tølini eru so neyv og so optimal og greið og neyv sum gjørligt h men um mann um mann skal hava nakað sum liggur paralelt við btú tað tað er kanska klókari høvd sum kundi gera niðurstøður um tað n enn eg hmen tað er í øllum førum týdningarmikið at vit hava eitt greitt yvirlit yvir hvussu nógv útlátið er altso í allari framleiðslu ketuni altso frá tá ið tað verður framleitt til tað verður flutt til tað verður brúkt til tað verður endurnýtt ella burturbeint tað má onkursvegna innganga í roknskapinum tí tað ber ikki til at taka summir partar við og at lata aðrir partar standa eftir sum jú eiga at telja við í roknskapinum so tað land og kmmunui fara undir at gera tað tað er kanska eitt størri arbeiði sum kanska krevur krevur eina ávísa fakliga vitan sum eg tó ikki ivist í at mann hevur allarhelst í føroyum h og tað er eisini ein gongd sum sum sum eg rokni eg giti tað nakað sum vit fara at síggja í føroyum fyrr ella seinni at mann at mann byrjar at hugsa meir um tað øso er taðhetta her við altso ring búskapur hvar er tað mann mann setir tað í samband við altso tað tú skalt ein sykliskan búskap tað setir mann ofta í samband við at tað er nokk so hhvat skal mann siga antivøkstur og tíbetur haldi eg ikki at tað er upprunaætlanin hjá uppskotsetaranum við hesum her uppskotinum tvørturímóti so haldi eg at tey nevna í í uppskotinum eftaher við burðardyggan vøkstur ofta haldi eg mann setir tað sum mótsetningar tað mann hevur eini eini ring búskap og tað at mann í búskaparligam vøksum vøkstur tað hongur ikki saman vilja sum eg siga har sum eg eri rættiliga ósamdur eg haldi er gott at mann kann sameina grøna umlegging við vøkstur vøkstur er tað sum gjøgnum allan manna attana hevur borið okkum frameftir og eg síggi einki síggi ikki nakrar orsøk til at skula steðga vøkstrinum nú hóast vit hava nakrar avbjóðingar eg haldi tað er nakað sum mann saktans kann kann sameina og tí tí bjóði eg hesum her uppskotinum vælkomið og vóni eisini at at tað fer at fáa eina góða viðgerðir í í nevndini og mann færa kanska fara fara a útgreina nøkur ting og komu við nøkrum hugskotum um hvussu mann kom á kann koma á mál við hesum ringbúskapinum og tað var tað sum eg egi at siga í hesum umfari takk fyri