Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-04-22
Topic: Umrøða av spurningi SS-009/2020  Samtykkisgrundaða neyðtøkulóggávu
ger so væl takk fyri harra formaður ja hetta er ein skrivligur fyrispurningur til løgmann bárastei nielsen viðvíkjandi samtykkisgrundaðari neyðtøkulóggáu tað eru tveir spurningar og teir eru er ætlanin at broyta ásetingarnar í revsilógini viðvíkjandi neyðtøku sum nú er grundað á tvingsil og harðskap til eina samtykkisgrundaða lóggávu um so er at arbeitt verður við málinum hvørjar eru niðurstøðurnar higartil og nær kann væntast at komið verður á mál í septembur í fjør legði segði løgmaður við kringvarpi at seks krevur samtykki frá báðum pørtum og at tað skal endurspeglast í revsilógini í svari til hervur polsdóttir tingkvinnu fjúrtanda septembur í fjør segði løgmaður á landsstýri hyggur nærri at hvussu norðurlond hava valt at skipa seg á økinum hetta fyri at orða tí føroysku ásetingina harumframt segði hann at landsstýrið í hesum arbeiðinum ætlar at tosa nærri við ymsar áhugabólkar sum eitt nú kris amnesti internationalur føroyar føroya politistafelag og advokatfelag føroya føroyar hava bundið seg til tey seytjan burðardyggu heimsmálini hjá st har av mál nummar fimm javnstøða ímillum kynini føroysku hagtølini fyri neyðtøkur vísa at í teimum førunum har ákæra hevur verið royst hava menn verið ákærdir í sjeyoghálvfems prosentum av málunum og kvinnur í trimum prosentum ikki allar fráboðanir um samlegu har órættaði persónurin verð hjálparleysur ella beinleiðis neyðtikin enda við ákæru føroysku tølini fyri hvussu nógvar neyðtøkur verða framdar eru avmarkaðar tí bert hava neyv hagtøl fyri tey mál har ákæra verður royst ella fráboðanir send politinum tó bendir á at tølini hækka á hvørjum ári istasáttmálin hjá europaráðnum skal verja kvinnur í sambandi við harðskap og neyðtøka verður í istambolssáttmálanum avlýst sum seks uttan samtykki tíggju lond í europa hava samtykkisgrundaða ðtøkulóggávu millum annað ongland skotland týskland og svøríki í føroyum er neyðtøkulóggávan framvegis grundað á tvingsil og harðskap á altjóða kvinnudegnum kvinnustrýssdegnum áttanda mars í tjúgu einogtjúgu fingu føroyar hoyringssvar frá j nýggjundu eftirmetingini av sedaðusáttmálanum her heitur setav nevndin at føroyar um at seta í gildi í istamboldssáttmálan eins og víst verður á at føroyar eioya at innføra samtykki í neyðtøkulóggávuna og at tryggja upplýsing um og undirvísing í eini nýggjari avlýsing sum byggir á samtykki eisini verður heitt á okkum um at tryggja betri hagtøl um kynsgrundaðan harðskap talan er ikki um øvuta próvbiru tá mann fer frá eini tvingsils og harðskapsgrundaðu neyðtøkulóggávu til eina samtykkisgrundaða lóggávu ákæravaldið skal prógva at brotsverkið er framt tann ákærdi verður framvegis eins og nú ósekur til hann er dømdur og skal ikki knappliga prógva at hann er ósekur tí lóggávan nú er samtykktisgrundað broytingin við eini samtykkisgrundaðari lóggávu snýr seg harafturmóti um hvat skal prógvast heldur enn at prógva hvat tann sum varð neyðtikin hevur gjørt fyri at vísa at viljin til seks ikki varð til staðar verður dentur lagdur á um seks ferð fram við samtykki og fríum vilja sambært frágreiðing frá amdlesti internationalu um neyðtøkur í norðurlondum er rættarstøðan ikki nøktandi hjá neyðtøkuofrum tey sum eru fyri neyðtøku uppliva at óneyðuga nógvur dettur verður lagdur á fordómar og hvussu tann neyðtikni persónurin hevur uppført seg hvørjum klæðum viðkomandi var í og so framvegis próvtemað verður við eini samtykkisgrundaðari lóggávu broytt frá at snúgva seg um hvussu ofrið segði frá og stríddist ímóti til at spyrja ákærda hvussu viðkomandi tryggjaði sær samtykki ella hvat ið støðuni legði upp til at ofurið hevði givið samtykki í føroyum eru so fá hagtøl tí løgreglan flokkar ikki altíð neyðtøkur undir neyðtøkur men í staðin undir setilighetsforbrytilsi so merkir kynsligur ágangur løgreglan kann seinni fara inn í málið og broyta tað til neyðtøkumál um tey meta tað vera tað tí er tað ikki greitt hvussu nógvar neyðtøkur verða meldaðar sum neyðtøkumál og hvussu nógvar eru llec sum løgreglan hevur umskrásett til neyðtøku seinni hyggja vit á tølunum fyri mál sum eru flokkað sum sum tlibrydelser eru tey hækkandi ár um ár fýraogtjúgu í tvey túsund og trettan og trýoghálvtrýss í tvey túsund og átjan sambært donskum hagtølum so verður bert tjúgundahvør neyðtøka melda og bert helmingurin av teimum enda so við dómi royndir í øðrum londum tær vísa at talið av neyðtøkum sum verða meldaðar er hækkað nógv har lógin er samtykktisgrundað í onglandi er talið av meldingum hækkað úr tólv túsund í tvey túsund og trý tá mann innførdi sær samtykkisgrundaðu neyðtøkulóggávuna til fimmoghálvtrýss túsund í tvey túsund og nítjan til tvey túsund og tjúgu tá mann tosar um grundaða lóggávu so verður ofta sagt í spølni at tað verður neyðugt við skrivligari váttan frá báðum pørtum áðrenn mann kann hava seks tað er ikki rætt tað sninýr seg um at báðir partar tryggja sær at hin tekur undir við tí sum fer fram tað verður ikki bara orð móti orði men fyr helst eisini at broyta mentanina á økinum tú kanst eisini ikki fáa samtykkið frá einum sum svevur er ógvuliga rúsaður ella einum sum er vitleysur vit vita at lóggáva virkar ávirkar hugburð í samfelagnum og vit hava tørv á eini hugburðsbroyting í mun til neyðtøku føroyska lógin í dag hon tekur ikki fyrilit fyri at flestu offur stirna og megna ikki at rópa ella berjast ímóti tá tey verða álopin út við hálvfjerðs prosent av øllum sum verða neyðtikin tey gera einki tey hvørki skríggja klórað sláað sparkað ella býta tey fáa ein skelk og liggja still í einari tivitaði ella ótilvitaððari roynd at verja seg so tey verða so lítið skadd sum møguligt á máli so eitur hetta toniskur immobilitetur ella óviljað lammilsi tí er tað ikki altíð harðskapur ella tvingsul til staðar hóast annar parturin ikki vil núverandi avlýsing í lógini útihýsir teimum hendingum har tað ikki hevur verið harðskapur ella hóttan um harðskap ella har tann neyðtikni persónurin ikki kundi gera mótstøðu við einari broyttari avlýsing so fara fleiri støður at verða fevndar av lóggávuni og tí fer ákæra helst at verða reist í fleiri málum við øðrum orðum so verður atgongdin hjá neyðtøkuoftinum til rættarskipanina bótt munandi summarið tvey túsund og sekstan so fóru fólkaheilsuráðið føroya politi sig frá almannamálaráði og amdnestuinternational undir upplýsingarátak við heitinum seks krevur samtykki hetta átakið kevur verið endurtikið í ymsum formi í fimm ár flest fólk vita tí hvat samtykkið merkir ein kanning hjá fólkaheilsuráðnum hevur eisini vsvíst at væl fleiri enn hálvfems prosent av fólkunum kenna til hesi lýsingarátøkini tað er tó framhaldandi týdningarmikið at vit undirvísa og upplýsa um samtykki bæði tá tað kemur til vaksin men eisini børn og ung á tí stigi sum hesi eru á tað er týdningarmikið at børn kenna síni rættindi og mørk so tey boða frá tá nakað órætt fer fram og at tað er grundleggjandi læra at virða mjørk hjá sær sjálvum og øðrum tað er eisini týdningarmikið at ung fáa nøktandi seksualundirvísing í fólkaskúlanum og á samtykki er ein partur av hesi undirvísing soleiðis kunnu vit bæði fyribyrgja kynsligum ágangi og broyta teir fordómar sum neyðtøkuoffur eru undirløgd í føroyum í dag skal lóggávan verja øll móti neyðtøku má kravi um at harðskapur ella tvingsil skulu vera til staðar sleppast og lógin grundast á samtykki millum báðar partar tí havi eg sæð