Steffan Klein  Poulsen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-02-24
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipaninium F-002/2020: Frágreiðing um alivinnuna
gersæltakk harar formaður nú segði bjarni hammer at vist hanikki visti betur so var hettar aðalorðaskifti um lús og eg komi eisini inn á lúsina seinni harrarformaður men at byrja við so eg so haldi at alivinnan er ein ótrúliga spennandi vinna og frá mínari síðu so veit eg meira um hesa vinna enn fiskivinna sum er øgiliga kompleks og tí havi eg valt at blandað umbar ví hetta orðaskifti hóast eg ikki eri ein serfrøðingar økinum nú bjørt samuelsen etirserfrøðina ígjøgnum sínar høvu gongdinum verður ótrúliga góð vit hava tríggjar fyritøkur og tær hava allar havt øgiliga góð úrslit sum mar betri enn aðrar men tær hava betalt stór vinningsbýti seinastu fimm árini og tað er øgiliga sunt tekn og og hendan vinnan hevur ótrúliga stóran týdning fyri okkara land tað komuð eitt staðið millum fýra hundrað til fimm hundrað milliónir inn í skattið og og avgjøldum frá hesari vinnuni í seinastu árini og ogútflutningsvirði á á laksi svarar til áleið hálvtrýss prosent av okkara flutningi beint undir hálvtrýss prosent geg haldi hetta talið sum eg havi her frá tvey tsun og nítjan ta var tað sjeyoghálvfems túsund og seks hundrað tons sum beiv útflutt so htað er ótrúliga stórar mongdir so vera útfluttar og hava at í sama sera stóran týdning fyri okkara samfelag og sum tað verður borið fram í frágreiðingini eisini og tað haldi eg eri almenn vitan at at fólkatalið tað er vaksandi globalt og tí verður eftirspurningur bara størri og størri eftir mati og tú kanst siga at missiónin hjá alivinnumi o øðrum tað er at at metta heimin og og skapa vinjingbursur hesin her og og tað verður ja hetta blívur við at vera ein tørvur og tí kannmann vænta at alivinnan fer at ja koyra á í hesari ferðini í nógv ár afturat vist ikki í alla framtíð øhso er tað á lúsin harra formaður tað verður mítt mítt mítt fyrsta punkt øh eg havi hug at seta spurning við hví vit skuldu avlýsa so nógv hví mann setir so strang krøv til til alufyritøkurnar í tvey túsund g níggju tað eg veitikum heta er tað fyrsta kravið men tá kom eitt viðgerðarmark á tvær kynsbúnar lús og tað merkti at visti mann fær upp um hetta markið sum var tvær lús so so skuldi laksurin viðgerast fyri lús men so kom eitt absolutt mark í tvey túsun og sekstan á eina komma fimm og tað merkir at mann skal allar tíðirnar royna at halda seg undir hetta markið og vit eru síðani so komin niður á eina kynsbúnalús og ætlanin er at fara niður á null komma fimm í summar og og lúsin non verður so peikað út sum tann størsta avbjóðingin í frágreiðingini og og tað havi eg tær inntrykki havi g sjálvur havt tá ið mann hevur tosað við ælarar bæði teir sum eru høgsitandi men eisini teir sum sum arbeiða niðr á gólvinum ella á sjónum so so er so er tað lúsin sum fyllir nógv og tað fer ótrúliga nógv orka til tað og visumann fær nøkrar aftur í tíðina kanska eg veit ikki kanska summar fyritøkur brúka hesa mannagongdina enn so avlýsari mann við einum dúki og og og og og kemi heilivági og annað og hetta helt mann ella helt mann nokk vera fordálkandi og tíma flott seg yvir til ta mirikaniska avlýsingina har mann brúkar feskt vatn og heilt vat og annað fyri at fáa lúsina av og tað var sjálvandi ein ein ávís risikoda at avlýsai við dúki tað tað var einkult tilføldi har túsund tals laksur fóru men miðaltalið men men tað vísti seg at at ganga øgiliga væl men miðaltalið fyri felli er hækkað munandi síðani mann byrjar uppá merikaniska avlýsing og tað haldi er ja tað er tað er ein avbjóðing og eg haldi at mann skal hyggja nærri upp á u um hetta her rætta leiðin vit fara tí vit hava ligið væl undir onnur lond tá tað kemur til miðal felli og nú eru vit ja sirka samanyvoð og liggja mitt ímillum onnur lond og hetta her peikar mann so demiikanska avlýsingina út og tí halda er øgiliga viktigt at mann viðger hendan partin har frú forkvinna eg havi hug at seta spurning við um um hetta markið ikki er og eg haldi at landsstýrið løgtingið skal endurskoða hendan partin nú er tað soleiðis at mann telur hvar frt tú fert út at telja so telur tú tjúgu laks og finnur tú laksir og finnu tú so tíggju lús jamen so ert tú longu komin upp á null komma fimm vistu tað verður tað sum verður sett í gildi við kunngerð í summar og so skal avlýsast og vistu mann hyggur eftir teljingunum sum eru gjørdar seinastu seks árini so hava tey deilt tað upp í stabbar her og her er ein grønur stabbi sum eitur null komma fimm til ein lús og tað vil siga tá ið hendan kunngerðin kemur í gildi so verður hesin grøni stabbin tikin við og tað vil siða allir tær teljingar sum liggja har er ligvið avlýsing og tað er ikki heilt fáar tí at tað tað kemur at liggja um hundrað avlýsingar um árið afturat teimum nógvu avlýsingum sum mann hevur í tvey túsn og tjúgu sær tað tíina betur nakað væl betri út og tað er kanska førsu l eini hálvtrýss avlýsingar men tað er øllsum eirt fórsu til nógv meira avlýsing og tað haldi eg kann blíva øgiliga kritiskt fyri fyri laksin og so so er tað nógvir avlæraru sum eisin seta spurningur við hví hví skal tað avlýsast beint áðrenn tað laksin skal til slagt og har tú væl at fylgja teimum altso tolið laksurin ikki ta lúsina sumann hevur á sær í tvær vikur afturat og so fara til slagd tá er lúsin ikki ein ein stór trupulleiki tá ið ha kemur til slagdin men men tað vísi at mann oftani avlýsar stutt upp undir slagd av laksi og ja lúsin hohohon minkar um matferðina hjá laksunum menemerikaniska viðgerðin hon er hon er eisini við til at minka um vælferðina og og hevur hækkað fellur munandi og tí haldi eg at mann onkursvegna kundi gjørt hetta fleksiplari um ikki annað steðga við marki sum vit hava nú sum liggur á eitt og so er tað eisini munur á vetri í summarið tá ið sjógvurin kólnar so er tað nokk lættari at sleppa av í lúsina og tí kundi mann eisini gjørt gjørt skipanina eitt lítið sindur øðrvísi øðrvísi treytir til summarið og øðrvísitreytir til veturin men eftir mínum tykki so so skuldi krøvini frá landsins myndugleikum verið eitt sindur fleksiplari enn tað sum liggur í kortinum frú forkvina so er tað eisini æling á opnum havi sum sum er øgiliga spennandi og har vit kanska nøkur eru ósamd um hvussu vit skulu grýpa lúsnavn so er mann øgiliga samdur um hendan partin havi eg ølumr en inntrykk av ogtað eiliga spennandi at síggja hvussu hetta fer at ganga kina og onnur lond tey teytey prøva hetta her við at ala meira á landi og ella hvørki eg ella ella aktørarnir ið vinnuni meta at vit kunnu kappast við kinesaar og aðrar sum fara upp á land og tað kemst av at streymurin í føroyum miðal kostaðrfyri streymb hann er væl hægri og vit hava bara yvirflatiskt vatn og tað ger eisni kann eisini vera ein avbjóðing við vatnið og so eru tað møguliga aðrir faktorar sum eisini gera tú dýrari tað sum tað sum aktørarnir gera sum sum taka alingina upp á land teir flyta hana nærri at marknaðinum fyri at spara flutningskostina og og tað verður tað sama í føroyum flutningskostnaðurn verður akkurát tann sama um um vit ala á landið ella á sjónum og tí er tað ikki ein fyrimunur hjá okkum og so tók eg nøkur tøl fram í hesum sambandi fyri at lýsa ali kapasitetin og vist ú ikki fara heilt skeivur so hevur landsverk eitt yvirlit við øllum aløkjum og eg haldi at samlaði kapasiteturin fyri øll aliøkin sum eru tað eru nítjan milliónir kobikmetrar og visu vit skuldu seta tað upp ímóti onkrum sum er í landi so hevur bakkafrost eg veit ikki um teir eru lidnir viðhesari tilgongdini men teir skuldu koma upp á tveyogfýrs túsund kobikmetrar við øllum smoltstøiðnum sum tær á landi millum annað við smoltstøðini yvir strond hon hevur ein kapasitet á nígjuníggjuníggjuogtjúgu túsund kobikmetrar men tað svarar bara til ein hundrað og trýss metur alring ein hundrað og trýss metra alingur hevur akkurát sama kapasitet sum alt virkið hevur yvir strond og tí er tað hopleyst hjá okkum føroyingum at fara at leggja alla alivinna upp á land og ig fekk einaferð upplýst ein prís fyri fyri hvønn kobikmetur á landi og ogtað var tveyogtjúgu túsund krónur perkobikmetur og vissu vit skulu flutt hesi hesir nítjan miliónum kobikmetrar á land so hevði tað svarað til fýra hundrað og átjan milliardir og tað eru ótrúliga nógv pengar mett bara fyri at seta tað í perspektiv frú forkvinna hvussu hvussu nógv skal til fyri at fáa alla alingina upp á land so tað er tað púra klárt at vit skulu satsa upp á sjógvaling og og ovsjóraling tað r tað eru okkara fyrimunir í føroyum tað er tað sum ger okkum kappingarfør í hesari vinnuni og vónandi fer at rigga vit mugu í øllu førum gera alt fer at skapa góðar rammar her løgtinginum og og g vinmálaráðið arbeiðir so við einum øki í ein landnyrðing úr nólsoynni og tað var spennandi at síggja hvussu tað fer at rigga men sum eg skilji lagnum so skal g eisini ótrúliga nógv pengar til fyri at fáa hendan partin at rigga eg haldi ein sovorðnin eind platformur ella hvat vig kalla tað kost liggur nokk um milliardinafrú forkvinna tað er so framtíðin hon er ótrúliga spennandi og landsstýrismaðurin vísir á nakrar ætlanir í hesari frágreiðingini og tað er sjálvandi ofshor og so hett her við at flyta ímillum firðir kanska at mann kundi komponera onkra fjørð við ein annan sum har ein riggar væl um veturin og ein riggar væl summarið og tilbúgving eg veitikkihusu nógvar vøkstur tað skapar men men tað er ótrúliga viktigt at mann finnur góðar loysnir fyri tann laksin sum er sloppin úr tinginum men so eru tað tvær eg veitikuman kann kalla innan fyri sommu vinnu tí hata r eisini æling men tvey onnur produkt sum er øgiliga spennandi og tað er tæraæling og og skeljaæling og í tæræling har eru longu trý loyvi útskrivaði ella fingið til vega tvey á sjónum og eitt á landi og so er tað skeljaæling men sum tað stendur í frágreiðingini so er tað ein serlig avbjóðing við við skeljamati tað er tað at ta við skeljum tað er tað tær síla mat úr umhvørvinum og har vissu økið er fordálkað so so kann tað vera ja ósunnur matur t fara í holt við at framleiða men eg veit ræðiliga lítið enn um um hasir hasin báðar háttarnir at ala upp á men man er øiliga spennandi at síggja um um hetta ikki eisini fer at loysa seg og kanska blíva ein ein stór útflutningsvinna í føroyum so so alivinnan hon hevur uttan iva ein sera stóran týdning fyri okkara samfelag frú forkvinna og sum frágreiðingin og orðaskifti eisini heru víst á so er tann størsta avbjóðingin lúsin og g tí heltað ótrúliga positivft at hoyra erhard joensen kritian andreasen og eisini hennrik old sum setti spurning við hesa kunngerðina og og eftirlýsti um vi ikki skuldu bíða eitt sindur og latið aktørarnar virka undir verandi karmum í staðin fyri allan tínar at pessa markið longur longur niður sum førir til meira og meira avlýsing men her er so bjørt samuelsen ósavmd við okkum og sjálvandi skal tað vera pláss fyi ósemjuum men eg haldi at hatta er tann mest krikritiski parturin í løtuni og vit mugu bara vóna at ofshør fer at rigga tí tað kann blíva framtíðin fyri vøkstur innan fyri laks men hvør veit um tæra æling og skeljaæling ikki eisini fer at vera ein stórur partur av útflutningunum takkr