Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-09-03
Topic: 1. viðgerð LM-007/2020  Uppskot til samtyktar um at stytta arbeiðsvikuna
bór tað er uppskot frá javnaðarflokkinum um at stytta arbeiðsvikuna aftað rat sera áhugavert mál sum sjálvandi eisini má viðgerast við fakfeløg og við arbeiðsgevarar men so er tað tað at skal tað koma ígjøgnum er spurningurin um tað ikki er løgtingið sum pá einlanna máta má gera tað við lóg tað ivist eg onga løtu í men tað hetta er ikkieitt einfalt mál til dømis verður tað ein uppgáva eisini hjá nevndini at fáa lýst hvat hvat ið sovor mál kemur at kosta men tað er so tað eina gspurningur hinari síðuni er so hvat vinnur mann við tí eg haldi at endamálið í uppskotinum er gott men sjálvandi má tað lýsast nærri okur arbeiða nógv í føroyum okur hava kanska ta virknastu arbeiðsfjøldina sum yvirhøvur er vistiman hyggur eftir tølum arbeiðstíttleikin er høgur okur arbeiða leingi altso okur hava eisini tann uppi í teimum hægstu pensjónsaldrinum og okur eiga eisini flest børn og okur hava lágt arbeiðsloysi so tað eru øgiliga nógvir faktorar sum sum siga tað at okur eru nokk so eru nógv á arbeiðsmarknaðinum kanska nokk sum pressaði so at sæð í tí ljósunum so kann tað eisini vera familjupolitiskt átak at hugsa arbeiðslívið í eitt sindur eitt sindur styttri tað sum eg haldi mann skal taka við tað er hetta her við umstøðurnar hjá okkara børnum eitt barn í føroyum erlutfalsliga leingi á stovni teirra dagur er níggju tímar ikki tí at tey øll skulu vera stovnir men tey allarflestu eru á stovni tí at foreldrini noyðast at arbeiða tí tað er ringt at fáa ella tað so dýrt at liva serliga kanska í miðstaðarkihúsaprísirin er høgur níggjur tímar er leingi at vera úti heimanífrá tá ið tú er kanska illa nokt ur at ganga tá ið tú beginnir og okur hoyra meira og meira um strongd øog trupulleikar við sálarheilsuni og at ung ikki trívast so út frá tí vinklunum eta sjálvandi eitt øgiliga fínt mál at siga at okur skula arbeiða meira við trivnað og arbeiða minni og so er tað hesi her økini sum okur kenna til har sum okur vita at fólk ikki fáa fulla tíð tað málið skal ikki loysast bara við at seta arbeiðstíðina niður tað málið skal eisini loysast við at latast fólkini sleppa upp í tíman tað kann mann gera her og nú tað blevist man ikki at bíða eftir tí tað er eisini eitt øki har tað í nógvum førum eru nógvir avloysarar inni so tað ber til at gera eitt lítið sindur gvussur av bata fyri fólk har okur hava eisini økir har ólk sega nokk so týðiliga taðer ikki orka arbeið fulla tíð tí kanska arbeiðið er likvamliga tungt ella eisini sálarliga pedagogar og og hvørt a sínum fólk sum arbeiða nógv tættvið nógvar tættara kontakt við fólk vísa eisini á tað og so vita okur eisini at tað eru arbeiðir har tað ikki ber til at arbeiða fulla tíð tí tú fer ikki vaktar semaðin hanga saman tí attú kemur at bróta lógina alla tíðina tí tað verður fortætta ímel tum vaknar so tað er eit sindur trupult innan fyri nøkur øki serliga har sum tað er skiftivakt eg nevndi onkuntíð tað í tí pensjónsarbeiði nú nú havi eg var í pensjónsbólkinum áðrenn okara samgongu og so arbeiddu okur eisini við pensjónum eg nevndi onkuntíð hetta her við at at hví kann mann ikki fara inn í gerina á semju við fakfeløgini um at eeri ætlan um tað at mann skal hækka pensjónsaldrin eitt hálvt ár um fimm ár kann tað so ikki fylgjast at við at okur so pá einanna máta kompensera við at lekka arbeiðstíðina við einum tíma tá ella hálvum tíma ella eittl annað at mann brúkti tað sum forhandlingsinstrument vistimann kan siga tað so at at tú kemur kanska arbeiðs sindur longri men tú ferr kanska ein eitteitt sindur betri arbeiðslív tí tú hevur eit lítt sindur styttri í dag tíverri gav tað ikki aftur ljóð eg eri statvekk ivivíst um at tað hevði verið ein góður máti at fingið fólk við í tað okur arbeiða leingi men okur kundu fingið eittbetri arbeiðslív tað er næstan øll fakfeløg sum hava víst á hetta her við vorklaif ballans av tað mát á einlannan máta hanga saman við at vistu mann skal hava sítt sítt lív at fungera at tað ikki verður strongd hin vegin so so skal man ikki síggja strongd sum nakað sum eru so einfalt tí at tað er einki verri enn at vera uttan fyri arbeiðsmarknaðin tað má mann sjálvandi eisini taka við men tað er meira at hava hetta her við at tað blívur blívur blívur við skili visti manhyggur eftir tølunum yvir arbeiðsgaðar hjá arbeiðseftirlitinum so tann bólkurin sum fyllir allarmest sum faktisk er yvir helvtina tað eru fólk sum arbeið inan fyri heilsu og røktarøki og tað eru kanska akkurát tann bólkurin sum hevði havt ein fyrimunir av at arbeitta eit lítið sindur minni men samstundis eisini havt ein fyrimun av at nøkur sloppu upp í tí so hetta er ikki so einfalt fólkaheilsuráði hevu gjørt nógvar kanningar serliga millum ung og tað er tað er ikki bara áhugavert men tað allarmerandi at tað sum veksur mest tað er sálarligar sálarligur trupulleikar millum ung fólk og mistrivnaður og tað pjøðuist ikki hanga bara saman við arbeiði tað kann eisininakað saman við tæir uttan fyri arbeiðsmarknaðin men tað kann eisini hanga saman við at krøvini eru so øiliga hørð serliga fyri ung fólk at koma tá i tey koma inn á arbeiðsmarknaðin og tbúgvinvingarkrøvini eru hørð so mín niðurstøða er at hetta sjálvnd mát loysast milum partarnr v arbeiðsarbeiðsmarknaðinum eg hevði ynskt at vist han skal gerast nakað at tað verður gjørt av løgtinginum tí at tað er einki vunnið heldur við at feløgini í í yvir eina ára rekki ikki fáa nakra lønarkompensatión tí tað bara at fer handla við tí missa altso niðurseta tíðina so einki at fáa uppá krónurnar tað kemur heldu iki at ganga men eg eri limar í rættarnevndini so okur fara sjálvandi at arbeiða víðari við hesum málinum haldað er áhugavert men eg haldi ikkitað r óproplematiskt men men eg g taki undir við andan í uppskotinum men okur mugu lýsa tað øgiliga gott soleiðis at løgtingið kennir tað takk fyri