Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-12-15
Topic: 2. viðgerð LM-016/2021  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri 2022
takk fyri harra formaður vit hava í meirilutanum tað eru erhard joensen og jágun mikkelsen og khristin mikkelsen og eg sum hava skrivað álitið hjá meirilutanum og vit hava hugsavnað okkum um ati fara ígjøgnum fíggjarlógina við tí endamálið at vita um tað ikki ber til at taka eitt sindur av luft úr systeminum vit hava havt góðar tíðir í nógv ár og nú havi eg provað at sitað í fíggjarnevndini úti eitt síðani tvey túsund og níggju tað vil sega í tólv ár og tað er ofta tað sum hendir tá ið tíðirnar eru góðar so vís tað seg sum at útróiðslurnar á fíggjarlógini hava hug til at vaksa skjótari enn gott er og tí settu vit okkum fyri við tí saman við nýggja formanninum í fíggjarnevndini erhard joensen at vita um tað ikki bar til at tappa eitt sindur av luft úr og sum erhard joensen var inni á í sínari røðu so so er tað ikki visti at vit hava rakt rætt allastaðni og sjálvandi eru vit greiðir yvir tað og eru sinnaðir sjálvandi eisini til at ganga í okkum sjálvar um so er at vit hava rakt skeivt onkustaðni men eg havi hug til at fara inn á onkra av hesum kontunum sum hava verið frammi í dag nú var ingilín didrisen strøm uppi og tosaði um at vit hava skert í gransking og hon nevndi millum annað fróðskaparsetrið har havi hug til bara at taka tvey tøl sum dømir undanfarna samgonga millum javnaðin íg tjóðveldið og framsókn í tey fýra árini tey sótu tá hækkaðu tey játtanina til fróðskaparsetrið við sjeyogtjúgu komma átta milliónir og tey hava nógv stór og føgur orð um hvussu týdningarmikið tað er at raðfesta útbúgving og at føroyingar skulu flyta heim aftur og at teir ikki mugu flyta av landinum og sovíðari men hendan samgongan hevur hendan her borgarliga høgravenda samgongan hevur raðfest fróðskaparsetrið meiri enn undanfarna samgonga vit hava raðfest fróðskaparsetrið við seksogtjúgu eini hálvari millión í trý ár av teimum seksogtjúgu eina hálvari millión hava vit so loyvt okkum ella skotið upp at taka tvær milliónir burturav aftur so framvegis so liggur okkara uppraðfesting næstan ja hon liggur faktiskt framman fyri uppraðfestingina hjá undanfarnu samgongu so eg haldi ikki at eg taki ímóti atfinninginum frá andstøðuni tí at hon hevur ikki sjálv livað upp til sínar egnu atfinningar og tað eigur mann í øllum førum at royna at gera og tá ið vit so taka tað sum formaður í javnaðarfloksins var frammi við so sigur hann tað at vit hava havt ein øgiliga stóran vøkstur og tað er rætt vit hava tað fyrsta árið tá ið vit sótu tá valdu vit at seta verk aftan fyri tey orðini sum vórðu søkt upp til valstríðið og sum eisini uppskot vóru frammi um í seinastu seinasta valskeiðið at vit skuldu rætta teir feilirnar sum vórðu gjørdir í sambandi við fólkapensjónirnar soleiðisnar at vit koyrdu grundarupphæddina uppaftur á nivo og gjørdu aðrar broytingar í fólkapensjónunim tá ið eg lesi tølini so hækkaðu fólkapensjónirnar í undanfarna valskeiði við fjúrtan komma fýra milliónum meðan tær í hesum valskeiðnum hesi trý árini vit hava sitið eru hækkaðar við hundrað og seksogtjúgu milliónum allíkavæl so fór aksel johannesen eina sjarmuferð kring landið og greiddi frá og sendi sendi fín kort í hvørts einasta hús at fortelja pensjonistum hvussu nógv teir høvda fingið meir afturat nú kann tað vera at okkurt annað liggur aftan fyri hesi tølini og tað vænti eg giti at aksel kanska fer at greiða frá men hetta her eru tølini soleiðisnar sum tey síggja út á fíggjarlógini og tí vil eg siga at ein partur av tí sum undanfarna samgonga gjørdi var at leggja útreiðslur uttan fyri fíggjarlógina millum annað við samhandsfasta tey tølini síggjast ikki her men tey liggja úti í samfelagnum sum ein hækking til allar borgarar á avgjaldssíðuni og til vinnulívið á avgjaldssíðuni samstundis sum pensjonistarnir sum fingu hækkingu í samhaldsfasta men tey liggja ikki á fíggjarlógini og tí er tað kanska lætt at skjóta okkum í skógvarnar at vit hava hækkað fíggjarlógina við átta hundrað og fýraoghálvfjerðs milliónum meðan undanfarna samgonga hækkaði fíggjarlógina tey árinni tey sótu við sjey hundrað og seksogtretivu milliónum men tá er hækkingin í samhandsfasta ikki við og hon var ikki so lítil nokk um tað vit hava framt nakrar skilagóðar raðfestingar á fíggjarlógini og eg fari skjótt at taka nakrar av teimum tí at summar av teimum eru slettiki nevndar her í dag millum annað minnist eg í fjør at tað var ein øgilig gangur um at vit høvdu skorið í játtanini til film í ár hava vit hækkað filmsjáttanina við eini hálvari millión ikki eitt orðið verður sagt so sum eg havi fingið við í dag í sambandi við tað men tað hava vit gjørt og eg giti at fólk sum hava varað av tí gleðast um tað annars hava vit sett av hálva aðru millión til at vit kunnu fáa eina frægari sendistovu í moskva frægari høluðsumstøður vit hava hækkað ð neyðhjálp og menningarsamstarvskontoðina við trimum milliónum vit hava sett av fýra hundrað túsund til fablabb í vági vit seta eru við til at seta á stovn ein fólkaháskúla í nesvík sum faktiskt er ein bíbliaháskúli við einari komma trimum fimm milliónum vit seta hálva aðru millióni av til ítróttarháskúla í suðuri vit seta av fimm hundrað túsund til konservator í suðuri vit seta av trý hundrað túsund til mentanarhús í fuglafirði vit seta av og hækka játtanina til ísf við tveimum milliónum ísf sum mangan følir at tey eru forsøvd á fíggjarlógini tey fáa ta játtanina sum tey hava ynskt at fáa og tað fegnast vit um vit hava sett fimm miliónir av til mentanarhús í klaksvík sum er eitt framúr skarandi og spennandi prosjekt og sum kemur at tæna klaksvíkar býi væl og øog øllum føroyingum ivist í onga løtu í og vit hava givið kraft aftan fyri verkætlanina at fara undir síðsta byggistaga av miðnámsskúlanum á kambsdali har standa tvær milliónir og vit seta fimm milliónir afturat av soleiðisnar at verulig gongd kann koma á ta byggjaríið vit hava eisini sett fimm milliónir av til eina fótbóltshøll sum hevur verið eitt mál í løgtinginum í nógv ár eg haldi polla reynatúgvu var fyrsti maður sum kom við einum ítøkiligum uppskoti um fótbóltshøllur í føroyum og tað hava vit sett fimm milliónir av og vit vita at fsf hevur ætlanir um at vera við í einum slíkum prosjekti og at tað kunnu koma pengar frá uefa til til eina slíka høll so vit hava sett vit hava raðfest nøkur øki á hesari fíggjarlógini harumframt so hava vit gjørt ein samferðslupakka sum eg haldi er ómetaliga góður fyri suðurøki í føroyum við tað at vit seta eina nýggja fergu inn á suðuroyarleiðina altso tað vil siga fergan er ikki nýggj men leiðin er nýggj sum kostar upp móti tretivu milliónum og sum kemur at kosta trýogtjúgu milliónum í rakstri hvørt ár umframt tær knappar trýss milliónirnar sum smyrjilkostar í rakstri hvørt ár øtá ið mann so telur hesi tingini saman og hoyrir serliga tingfólk úr suðurøkinum fílast á at vit brúka seks milliónir samferðslupakkanum til at gera tað ókeypis í norðoyatunlinum og vágatunnlinum so skilji eg einki eg skilji einki tí hesum økinum búgva hálvfems prosent av fólkunum sum bera ein ógvuliga stóran part av tí samlaðu skattabyrjuni í føroyum og tí haldi eg ikki at mann eigur at venda tingunum pá handan mátan tað loysir seg næstan ikki at hava eina umsiting av tunnilsgjøldum í norðoya norðoyatunlinum og vágatunlinum og gjøldum at fyrisita koyrisstuðul og sovíðari tá ið upphæddirnar blivnar so lágar vit halda tað lyftið sum varð givið fyri nógvum árum síðani at tá ið tunlarnir eru útbetaltir so verða teir ókeypis og tað lyftið skulu vit eisini halda tá ið eysturoyartunnilin sandoyartunnilin og suðuroyartunnilin í sínari tíð verða útbetaltur og vit hava sett fýra milliónir av á fíggjarlógini til at seta gongd í ein suðuroyartunnil og tað er ein veldig prioritering og ein solidarisk prioritering í einum samfelag sum okkara í dag suðuroyartunnilin sum sambært landsverk kemur at kosta yvir fimm milliardir eg eg trúgvi ikki at hann kemur at kosta tað men tað tað tað e eingin grund til at lurta eftir mær í tíman oygur at lurta eftir serfrøðini men vit ynskja veruliga at uppraðfesta suðuroyki og at ðubæði sandoyggin og suðuroyggin vera partar av restini av føroyum og e ivist onga løtu tí vit fara at fáa ein kempifólkavøkstur í hesum økinum inni í framtíðini og tað fegnast vit øll um tí vit ynskja øll at vera partur av hvørjum øðrum og tað er tað sum liggur aftanfyri hendan her samferðslupakkan og tað er eisini ein partur av hesari