Magnus Rasmussen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-04-07
Topic: 1. viðgerð LM-135/2020  Uppskot til samtyktar um játtanarkarmar á løgtingsfíggjarlógini fyri 2022
takk fyri a harra formaður ja játtanarkarmarnir fyri løgtingsfíggjarlógina fyri tveyogtjúgu eru skránni í dag tað er soleiðisnar at að karmarnir skulu verða lagdir fram áðrenn fyrsta apríl í fjør var tað is soleiðisnar at teir vórðu ikki lagdir fram orsakað av korona og fara vit so eitt ár longur aftur so bleiv tað lagdur fram men tá koma ongantíð út úr fíggjarnevndini so eg má má siga tað at tey seinastu tvey árini hevur tað verið kanska eitt sindur serligt við hesum her játtanarkarmunum men nú hava vit so lagt ella landsstýrið hevur lagt fram játtanarkarmar fyri tvey túsund og tveyogtjúgu saman við búskaparfrágreiðingøh hetta er ein karmur og ein karmur ja tað er ein ramma sum mann skal líkasum arbeiða innanfyri og heta er uppskot til samtyktar og tað er eitt uppskot til samtyktar er ikki juridisbyndandi men mann kann siga tepolitisbyndandi øh eg havi hugt hvussu hvussu hevtað verið so seinastu árini altso um um vit hyggja á eini ígju tíggju ár aftur tíðina so hava ymiskir fíggjarmálaráðar komnir niðan við við kørmunn jóans eitesgaard aksel johannesen jørgun niclasen kristina háfoss or nú ættur jørgun niclasen øh og tað teirra verið tað evu erkrelga stutt orða misti mann hyggur tríggjar til fimm síður men so seinastu samgongu tá tá broyttist tá knappliga mann sigur bleiv meira prosað á og vit endaðu uppi á tjúgu síðum altso tað var tjúgu síður játtanarkarmarnir men tá koma ongantíð út a sur nevnt so eg veit ikki akkuráthvat vit kundu leiga út av tí altso longri og tað tað sum eg líkasum vil siga við hesum her tað er tað at tá tð er karmar so má tað ikki vera for detalierað ikki for detaliera tað má vera ein ein ramma ein karmur sum mann sum kann arbeiða innanfyri tað er líka sum tað su ligur í orðinum og tað stendur eisini í um um karmarnar at hvør landsstýrismaður ger innan fyri tillutaða játtanakarmin sín part av fíggjarlógaruppskotinum so at gemur mann líkasum innan fyri hesa her rammuna hendan her karmin sítt uppskot eg haldi sjálvur at hetta her er faktiskt nokk so snøgt sum tað er gjørt uppá og so er tað hetta her sum mann ofta hoyrir tað er tað at er nakað samsvar ímillum karmarnar og tað sum tá kemur út aftur tá ið tað vfíggjarlógin verður samtykt karmarn verða løgdir fram áðrenn fyrsta apríl og fíggjarlógin verður samtykt fyri jól hvussu sær tá út fjør var vóru eingin karmar fyrr árini vóru karmar sum ikki koma út aftur visti eg so hyggja trý ár víðari fram so er tað at siga at í tvey túsund og seytjan tá vóru fýraogtrýss milliónir komnar upp á afturat í rakstrin fýraogtrýss milli og í átjan vóru hundrað og trýogtjúgu milliónir komnar uppá og í tvey túsund og nítjan vóru hundrað og áttaogtretivu komnar uppá í rakstrinum nei eg hugsi bara hta hetta eta hetta er fakta og og tí er að hett her við við korminum altso hvussu er søguliga visti man hyggur hesa her trý til fimm áruni aftur í tíðina hevur tað ikki verið serligt samsvarur á á rakstrarpartinum harra formaður tað má mannhvussu er bara gera sær greitt men tað sum er áhugavert haldi eg eisini tað er tað at mann metir um inntøkur og har hevur tað verið óalmindiliga mann kann siga positivt fyri hesi her árini sum eg sigi tað víkir øgiliga nógv frá í útreiðslunum at inntøkurnar eru líkasum tær voksnar rættiliga alvorliga øh hyggja vit so eftir hesum her ítøkiligu uppskotinum sum vit hava her í dag so so haldi eg tað jágun mikkelsen sum segði at tað eingin politikkur í hesum her eg eerikki samdur við jágu mikkelsen at eingin politikkur er innií hesum her fíggjarkørmurin fyri tvey túsund og tveyogtjúgu eingin nýggjur politikkur men her er eisini nýggjur politikkur haldi eg tí tað er soleiðisnar at vit hava samtykt athetaher við javning til almannaveitingar tað eg við í hesum her vit hava eisini fáa ein nýggjan hábygning raksturin av nýggja hábygningunum liggur eisini inni í kørminum vit eisini amt nú at byggja tveir stovnar til fólk sum hava serligan tørv raksturin liggur eisini inni í kørminum og so eisini fullur rakstur av nøkrum tiltøkum sum vit hava sett í verk vist ta nú í bara hálvakraft í ár startar á jóansøku so taka vit alt árið so so tað er eisini tikið við ta e veður tosað eitt sindur íløgurnar og og til dømis bjarni hammer haldi eg nevndi hetta her við altso hvussu er við suðuroyartunlinum jamen har vilja vt vísa til langtíðaríløguætlanin tí tað havi vig klárað hendan samgongan at gera eina langtíðaríløguætlan og tað sum er nevnt í sjálvum korminum eru bara nakrar fáar og kanska nakrar sum líkasum liggja beint fyri framman og tí eru ikki allar íløgurnar nevndar har men tað er bara at hyggja í í langtíðarløguætlanina hjá okkum í samgonguni so sær mann tað so vir tosað um inntøkur og eg haldi at fíggjarmálaráðrin sagt at inntøkurnar er eru lægri mettar enn tað sum búskaparráðið kemur við og tað er jú ein meting men eitt sum vit síggja heilt greitt tað er tað at høvuðhøvuðsinntøkurnar hjá føroyska samfelagnum er landsskattur og felagsskattur tað er altso trýss prosent av inntøkuni so fáa vit eisini nakað í í felagsskatti ug kapitalvinnskatti tað eru níggju prosent og so avgjald av fiskatilfeingi og frá alivinnuni eisini eini níggju prosent úrslitið fyri komandi ár verður mett at at tað verar eitt hall upp á trýogtrýss komma fimm milliónir eg haldi akselv johannesen helt at vit vit burdu fingið tað til eitt eitt yvirskot ella hvussu er javnliga og tað eiga vit absoluttar migímótir men men so so er tað hesin her spurningurin hvat skulu vit so hvat skulu vit so gera og har haldi eg at aksel ve johannesen vísti nokk so týðiligar at hann fokuserar upp á hetta sum er við tilfeingisgjaldið at gera og hesa her rentuna tilfeingis rentuna og har eru vit bara nokk so ósamd soleiðisnar prinsipielt ella hvussu hvussuve ideologiskt eisini hvussu nógv taka vit út úr vinnuni ha tað var at tosað ú um at tað var kanska ein milliard og vit líkasum kanska liggja áhesun her trý trý hundrað til trý hundrað og hálvtrýss milliónunum hvar hava pengarnir í tað betri altso í vinnuni ella ikki men vit eru so samd í samgonguni um at hendan her legan í í tvey túsund og átjan støði er er á heilt góðarleið við hesum her góðum trý hundrað milliónunum verur meira tilfeingi og hægri prísur ja men so kemur meira inn og soog prinsippi haldi eg tey flestu kunnu taka undirvið men kanska sum sum mann hoyrir tað so kanska javnaðarflokkurin í tjóðveldi halda at mann tekur for lítið inn a tað er so tað nú hevur tað verið fukusera eitt sindur uppá uup á ríkisveitingina og tað er møguligt at at at fólkaflokkurin hannr líkasum ja men hann er jú usu kal t mann siga hann er jú tann vegin til loysingina men tá i mann so er í einari samgongu so má man líkasum mann finnur kompromiir tað var tað sama hjá javnaðarflokkinum tað hava saman við tjóðveldinum og so víðari sovíðari vit hava eisini eitt eitt uppskot frá tjóðveldi í tinginum sum sigur at vit skulu koyra helvtina av yvirskotunum av rakstrarav inntøkunum koyra tað í í ein grun soleiðinr at vit sleppa burturúr has her ríkisveitingini meni tað sum eg hugsi um tað er alt gott um hasar tankarnar tað er bara altso eg eg sakni øgiliga ofta tað simpla roknistykkið altso eg haldi edvar jacobsen hon dugir nokk spæl at vísa á hetta her so eg fari iki at endurtaka tað sum hon kanska segði men men tað er nokk so einfald haldi við við eysalarkinum altso visti tú tekur nakað burtur so um onkurt annar koma í staðin visti tú skal halda sama sama støði tað er tað er ikki so øgiliga innviklað mann kann so ikki liva av eg veit ikki tað bleiv tosað um dreymar og sovorðið tað so man tað er gott at dreyga at at droyma og og sigda høgt men so er at halda seg eisini til til veruleikan visu vit hyggja eftir teimum stóru rakstrar vøkstrunum so kann tað ikki undra at tað er á á teimumøkjum sum er kalla fyri kanska tey tey bleytu økini visu vit hyggja á sjúkrahúsverkjunum so so hækka játtanin nokk so nógv har eftir kørminum at døma og tað sum er við trivnaðartænasturnar tað tað sær út til at hækka frá tveyogtjúgu til trýogtjúgu við fimmogtjúgu milliónum tað er tað er ikki smávegis og so hetta her við pensjónunum og har ið tá ð mann kemur til pensjónir og við fólkapensjón so so roknar mann út og mann veit nøkulunda statistiskt hvussu nógvir pensjonistar verða so tað er eisini lagt upp fyri í hesum her kørminum tað var tað sum eg fekk stundir til takk fyri hara