Kristin Michelsen (Sjálvstýri (Self-Government Party)), speaker, 2022-08-02
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í tingskipanini um FG-001/2022 : Frágreiðing løgmans á ólavsøku 2022
ja tað er so frágreiðin já frá løgmanni á ólavsøku sumer til viðgerðar og hendir einki óvæntað so er hetta tað næstseinasta í hesum vælskeiðinum frágreiðingin riggursomikil hon fevnir yvir hugleiðingar sjónarmiðlógaruppskot sum landsssamgongan hevur ætlanin at leggja fram í hesim tingsetuni hagtøl og myndir frá hægstovuni sum lýsa støðuma í føroyska samfelagnum samgongan skal eiga rós fyri nýbrotini á almanna økinum og tað byggir sum og ta bygging sum fer fram um landið og eisini tað sum er komið í stropa eisini tað barsisskipan ver blivin meiri tíðarroskandi bæði hvat barsilstíð og ætlandi hækking í barsiskjeldunum viðvíkur eru dámligir tónar hesi tiltøk koma heilt greitt at síggjast aftur í uppvaksandi ættaliðnum sum fær ágóðan av at foreldur teirra fingu møguleikar at vera meira um tey og tey høvdu ráð til tað samgongan skal eisaða rós fyri tey átøk av politiskum stigi eru tikin til at basa nógv vaksandi rús óv var mislýsni í landinum eisini er tað hugaligt at hoyra at tann skeptiski tólin sum fanst út ímótum fólk verðu jønari sendistovu í ísrael eg gjørdi til skammar og økið í handlinum við ísrael men um hetta er nokk at siga tað gongur ómetaliga væl eri eg eitt sindur iva um ivin stevnust av tí at um tað kundi gingið nógv beturi enn at gera í dag so kann ein ikki siga at tað gongust ómetiliga væl tað sum oyruni á flestu saknaði eisini var at arbeiðsfjøldin og pensjonistarnir als ikki komu pátal pensjonistan liggja framhaldandi í fjøtrum tá talan er um arbeiðsmarknaðin landsstýrið hevur valt at opna slúsina fyri fyri fremmandari arbeiðsmegi heldur enn at lekka gáttina hjá pensjonistum inn á arbeiðsmarknaðin hetta viðførir at stórur partur av lønarútgjaldunum á føroyska arbeiðsmarknaðin fer av landinum heldur hann at fara í umfar í føroyska samfelagnum um bústaðartrotið segði løgmaður at bústaðir hevði bygt umleið hundrað íbúður seinasta ári tit gevið hetta er alt ov lítið siga í mun til fólkavøkstrin og vøksturin í ferðavinnuni í sama tíðarskeiði kostnaðstøði er alsamt blivið dýrari og avbjóðing hjá okra ungu at fáa tak yvir høvdið er nógv størri enn hon vur enntað hevur verið og teyga trupult við at fáa endarnir at røkka saman talan er um ein bókk sum ferðaaftana ferð er blivin niður raðfestir serliga tey sum lesa á hægri lestnaði føroyum okur eiga at vísa á ungdóminum tær virðing hann hevur uppiborið og tí er neyðugt at geva teimum tðer sømdir sum tey hava brúk fyri fyri at liva eitt virðu lestrarlív í føroyum okur verða noydd til at hyggja eftir hvørjir møguleikar okur hava fyri at gera lestrarviðurskiftin hjá føroysku ungdóminum á sama støði sum í øðrum londum so okur er í kappingarfør við onnur lond í hesum øki skulu okur vera kappingarførð við onnur lond tá tað kemur til hægri lestrirnar so verða okur noydd at taka lestrarstøðunum íbúðarbygging til ung íbýðarstuðul og hægri barnastuðul upp til nýggja viðgerð eitt annað mál sum fell meg fyri brosti varð umtalan av strandferðsluni at nakarð skal ímynda sær at samferðslan oyggjanar millum skal koma í tryggari karmar við at leggja hetta virksemið í alment partafelag tað ivist eg eitt sindur í okur síggja hvussu tað gekk í posta jú tølig a botnlinjuni er penari men tænastan er á økjunum langt verri tað ber nær hon ikki til at senda eitt bræv í dag uttan at málið er firnað tá ið brævið er móttakani hendi nógvastaðni í landinum eitt sum eg kundi hugsað mær at spurt løgmann um hvussu er vorðið við teimum sokallaði royndarkvotunum í røðuni nevndi løgmaður av nøkur túsund tons av fiski skulu gevast sum royndarkvøtur royndarkvotur eru givnar í fleiri ár eisini av undanfarnu samgongu er nakað yvirlit yv hvar hasar royndir hava ført til spert nakað úrslit av hesum royndarkvotum ella er hetta bara røkt av veljaraskaranum løgmaður boðar frá í frágreiðingini at sjálvstýrismálini er ikki gloymd eg ligi væl siga mensjálvandi fegn om mær føroyar nú fáa okkara egnu klokkutíð so at okur sleppa frá at flyta klokkuna tvær ferð um ári hitt sjálvstýrismálið sum okur kunnu fegnast um er sambært frágreiðing løgmans at fyrisitin av heilsuvekninum kemur at vera hjá okum sjálvum tað er eitt stórt framstig løgmaður vísti til mentanigu avrikini sum okra ungdómur og landsmenn hava víst nú síðstu hesa síðstu tíðina og politiska vervaranum so standa okur saman og eru stolt av avrikum teirra saman at standa varðaði okum givið sigur skaldi men mentanaravrikini sum fátælda tjóð okra hevur víst fer okum at lyfta høvdið og rætta ryggin frú forkvinna løgmaður sigur at fiskivinnan hevur tryggar karmar at virka undir tað fekk fiskivinnan eisini undir síðstu samgongu og tí verða íløgur gjørdur at nýtt skip nú men tað sum hendan samgongan byggir fiskivinnunýskipanina uppá fskiinpolitikkin og alipolitiki tað er júst tað sum sum tað er loyvini fóru frá átta ár upp í tólv ár og alingin er akkurát tað sama og uppboðssølan helt uppat og so bleiv tað givið út í lagrars møguliga venna rpekentu men so at tað verður fegnast um at tað verða ygd bygt fleiri skip og tað haldi eg øll fegnast um tó betalir fiskivinna nógv nógv meira enn alivinnan í gjøldum til landskassan men løgmaður upplýsti undir sínari røðu av ætlanini er tí at tillaga tøkugjaldið tí vil eg spyrja løgmann um tað er ein ætlan og teg haldi eg eri meiri yvirvísur um at tað eg kanska bara ein ætlan tí at nú hava tað verið uppi frá tveimum flokkum her og næstan siga at er skal einki nærtast við tí er tað ein spurningur til løgma etann ætlan ella e ta ein veruleiki tí lakstaprísurin er methøna tey líða onganlagin tí fiskivinnan betalir nógv meira enn alivinnan arbeiðsloysið er metlágt í føroyum verður sagt og tað er eisini veruleikin men okur hava arbeiðsloysi í sunnarðaparti av landinum ivist ikki í hetta fer at minka í sandoynni tað koyrandi verður um ikki so langa tíð men tað er og kemur framvegis at verða hægst í suðuroynni løgmaður nevnir hann og danski forsótsrøðrin í juni í ár hava skrivað undir eina ætlanaryvirlýsing um at danska stjórnirni fer undir at arbeiða at byggja eitt nýtt fongsul í føroyum og skalnýggja fongsli vanta var klárt at takur brúk í tretivu tað vil siga um átta ár viði at staðfesta nýggja fonglir í suðuroynni kundi tað givið fleiri arbeiðspláss tað liggur ongastaðni betur enn í suðuroynni frú forkvina løgmaður sigur at taðn nyttar lítið at hugsa um heimsins náttúravbjóðingar at gloyma okkara egnu okur hava avmarkaða víidd og okur hava tíð greiðar ætlanir bæði um hvussu ymisi økini land skulu brúkast og hvussu okur skipa gongd í haga føroyingar skulu njóta náttúruna tað hevur altíð verið ei siðvenja sum tað ljóðar so eri eg tvey uppskot av veg í í í tingi skilja skal tí millum privatu vinnuliga gongd og haga og skulu okur altíð sýna varnsemi og atlit til lambúnað seyðal náttúru tað hevur ongantíð verið nakar trupulleiki har eg komi frá at sleppa í hagal tað er ongantíð trupulleiki men tey síðstu árini í gongdin í nógvum av høgunum er suvorðu vaksin øgiligt og í støðum eru aldargamlar rásir heilt niðurtraðkaðar og seyðir um at finna sær eisini annað bit umleið helvtin av jørðini í føroyum e kongsjørð ella landsjørð her hava okur nakrar avbera dugnaligar mjólkabøndur og nakrar a fáar seyðarbøndur og so hava okur fleiri hundrað merkrar kongskerð fleiri hundrað merkrar kongserð hvar leigarin betalar nakrar fáar krónur fyri festi nei latið teir bøndur ið skapa nakað tað verður seg mjólkabøndur ella seyðarbøndur fáa betrui rættindur og latið ognirnar ella ognarmennir fáa frið gereina royndarætlaðin við gongdi haga kanska í hvørjari sýslu gjøgnum kongsjørðina tað eru hagapartar sum eru væl sipaðir í samband við gongdi haga frú forkvinna nú kann eg koma eitt sindur inn á økið ella suðuroynna har eg komi frá hvar okur eru stórir eftirbátar tó salgevaat sitandi samgongu rós fyri at sum limur í fíggjarnevndini rættiliga nógv komið til suðuroynna sjálvt um suðuroyingar íi andstøðu av ikkivakur fyri tí men lat tað fara suðuroyggin hevur nógv verið tvey læknardømir komi g inn á nøkur konkret dømi sunnar og norðarahelvt her fekk hakn hansen tá var landsstýrismaður suðuroyingarar taka undir við at tað bleiv eitt læknadømi so tað og og ta bara arbeiðsbólkur settu niður eisini og kartin kláraði so ikki at gera ein heilsudepil sum hesin hesin her arbeiðsbólkun kom til tað klári sirið heldur ikki o kali holm johannesen hevur heldur ikki klárað tað situ stemberk orsaka og eg trúgvi at at kom í hesin heilsudepilin í suðuroynni so fingu okur kanska nakrar læknar nú í verandi stund hava okur ein kommunulækna til fimm túsund fólk í suðuroynni ein onkuntíð tveir so hevði landsstýrismaðurin kunnað staðsett ein heilsudepil í suðuroynni so broytst hatta trúgvi eg líkamikið hvar hann liggur bara tað hann nn verið staðsettur í í einum stað og fyri ein lítlum mána síðani eg kann ikki lata vera við at nevna heta var eg varð nógv tosað um tríggjar dialysi sjúklingar í suðuroynni í ferðast til havnar fleiri ferði um vikuna sjálvur bleiv eg legdur undir at leggjast eftir ávísum persónum men eg vóni at hetta kemur á pláss fleiri siga sikkurt kunnu siga hvat hevur hetta við løgmansrøðunum at gera ljóð so avgjørt okur hjálpa úkrainum hví skulu okur hjálpa okra egnu sjálvum nú skal tjóðleikarhús gerast sum eg havi skilt so varð tað staðsett har sum nólsoyingar og suðuroyingar koma í land og fara frá so at eg vóni ikki at nakar tjóðleikarhús kemur upp fyrr enn en ein ein ein avtalu gjørd hvussu suðuroyingar og nólsoyngar kunnu koma upp á land í havni frú forkvina sitandi samgonga hevur ætlanin um at strandferslan skal umskipast o hon fer tryggari í varandi karmar soleiðis at ferjuflotun kann endurnýggjast suðuroyaleiðin hevur seinni árini verið undir øgiligum trýsti eg vil siga positivum trýsti tí bæði farmur og ferðafólk til og frá oynni er vaksi sera nógv tí er herjólvur í strandferðslan hevur leiðir í íslandi eitt skilagóð avgerð tí her havi loysið trupulleikan við farmi so før iskt smyrðul bilar íg ferðafólk meðan herjólvur er ikki rætta skipið at sigla sum avloysaraskip fyri smyrileu seks vikur tað má ein komandi samgonga fáa eitt nøktandi avloysaraskip til fór seint til til nú men til komandi doygging leiðslan á strandferslini hevur ikki havt góðar arbeiðsumstøður av vhirkundur nærum allur flotin er um pensjónsaldur tó hevur strandferðslan tó hevur strandfersla skip ið als ikki skal brúkast til nakað tað er at sleppa sær av við við hetta skipið smyril er frá oktobur í fimm so hann er so skjótt seytjan ára gamal har er nógv at gera alt árið runt kanska hevði hann klárað til tvey túsund og tretivu tað árið í allur flokkar góðu lyfti uppá til seinasta løgtingspæl tí tá varð koyrandi til suðuroynna í tvey túsund og tretivu skal strandfersta gerast eitt partafelag sum á løgtingi inn við eini rættiliga stórari innspræling suðuroyggin hevur ongan fólkavøkstrur sum hinar føroyar suðuroyggin hevur ikki inntøkuvøkstri sum hinar føroyar hóast rættiligu stóru útflutningurin hjá føroyingum kemur úr suðuroynni nú koyrandi verið til seint tát tum ikki langa tíð tó eru suðuroyingar teir bíligasti ferðafólkini siglað strarndsfólkin roknað upp á fólkatalið harra formaður skulu suðuroyingar fáa fólkavøkstur skulu suðuroyingar fáa inntøkuvøkstur so má suðuroyartunnlin koma og tað vónina høvdu flestu suðuroyingar til síðsta løgtingsvál tí tað var lyftið frá øllum flokkunum men í frágreiðing løgmans á ólavsøku sigur hann frá fimmogtjúgutretivur hundrað milliónir av um árið til verkætlanini samstunds hevur landstýrismaðuin í fíggjarmálinum júst sagt at hann kemur í løgtingið heyst við verklakslógi stovnar og almennum partafelagsuðuroyartunninum vónandi verða fólk vald í partafelagið ið við lív og sálbrenna fyri eini suðuroyatunli gintussentótað ið má fáastupp á pláss tað er linjuføring og fígging hetta er jú nógv tann størsti íløga av nægrantíð í føroyskari søgu harra formaður latið okkum fáa at stovnað partafelagið so farðast skal til verka teiter samunssen eina royndarsmonnin innan undirsjóvartunlar í føroyum segði ein í fundi í desembur í nítjan av blivið pengar settir av á fíggjarlógini í tjúgu einogtjúgu kundu borðast í tveyogtjúgu tað vil siga at eg vilji til staðar og eitt samt løgting tekur undir við at seta peningar á fíggjarlógini til trýogtjúgu fýraogtjúgu so er borðandi í fimmogtjúgu møguleikar fyri fígging eru nógv fleiri og rentan er ógvuliga avgerandi eini so stórari vernr eins ein møguleiki er sum eind búskaparfrøðingur hevur nevnt aldsgrunnum ið eru fullur í pengum har eru fleiri ímótini men skinarmaður in særkari svang vísir á at aldsgrunnin kann keypa landskassaigan fíggjan partavs verkætlan og veksar arbeiðsloysið aftur tá kunnu hesi londsprø seljast trýss milliónargrunnurin sum eru brúktir til t ynskja inninnfraskervi føroyum hann kann eisini brúkast og um danir í okur eru ríkisfelagsskapi við ikki vilja gjalda so kunnu teir geva føroyingarnar rentur frítt lán ella við heilt lágar ræntu hvussu nógvar milliardir lagarligar fíggingar ava danir gevið grønlandar samband við vatnúbyggingarflogvøllur tá ið konesara vilda gera ílegur í grønlandi ella tronfylt keypa grønlandi skal suðuroynni verða loyvliga soma partafelags suðuroyatunnilum stovna sum skjótas persónarer valdir í felagini so teir sleppa til verka við at finna linjuferðing og fígging løgtingið setir peningav til fyrrireiking í trýogtjúgu í føroyum sum kann borða hesi immogtjúgu og innilig áheitan á alt løgtingið at taka nógva tag saman júst sum jørgun niclasen sum fíggjarmálaráð gjørdist tá hann fekk allar politisku flokkarnir at taka undir við at gera eysturoyartunnlinum og sandoyartunlinum sum í dag er veruleiki ætlin seg gera og ein áheitan allar føroyingar at vísa samhandsfesti sum suðuroyingar altíð hava víst tá ið stórar verkætlanir vórðu verað gjørdar í runt um landið takk fyri harra formaður ja takk fyri so er ta viðmerking uur siristenberg gersu væl