Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-03-11
Topic: 1. viðgerð LM-121/2021  Uppskot til   Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um ræði á málum og málsøkjum  (At taka loftrúm og flogferðslu undir føroyskt ræði)
frá tjóðveldi um ati yvirtaka loftrúmið og fáa tað undir føroyskt ræði tað er soleiðis at tjóðveldið skrivar í viðmerkingunum ella uppskotsetarin skrivar í viðmerkingunum at í nítjanhndrað og tveyoghálvfems yvirtóku vit tað sum er undir okkum og nú er tíðin komin til at yvirtaka tað sum er yvir okkum og vit í javnaðarflokkunum eru samd í uppskotsstillaranum í tí tað er soleiðis at sum tjóðveldi vísir á níjanartveyoghálvfems so yvirtóku vit ráðevnini í undirgrundinum undirgrundini og tað var tá verandi løgmaður ættir pdam og táverandi forsætismálaráðharri í danmark poulsditter sum gjørdu avtalu um tað øh tað hevur verið ppátal í nøkur ár eftir hondini at yvirtaka loftrúmið minnist meg rætt so var uppskot eg veit ikkvu nær tey fyrstu ferð men fyrstu ferð g men eg havi verið her var eitt uppskot frá póul mikkelsen og framsókn aftrí tvey túsund og tólv trettan haráleið og undanfarna samgonga hevði samgonguskjalinum og settu sær fyri at yvirtaka loftrúmið og samráðingar fóru fram við danskar myndugleikar um at yvirtaka tað men tað vísti seg vera trupult h millum annað tí ati altjóða flogferðslustovnurin ikao setir ymisk krøv og ymiskir treytir bæði um hvussu tað arbeiðið ella hvussu tey skipað og hvussu eftirlitið er skipað so framvegis men tað varðso gjørd ein avtala at yvirtaka tað kalla tæ so kallaða niðar á loftrúminum ta er sjálv innflúgvingin tað var so yvirtikið tað gjørdi ein avtala at tað varð yvirtikin men frammanundan var tað ein donsk privat fyritøka sum eitur naveur sum umsæt tað og te ger hon enn men tað er so føroysku myndugliarsum hava ræði a tí øhí dag er tað soleiðis ati at sjálvt um um hetta er ikki yvirtikin málsøki so hevur danmark fræið altso danmark er lóggevandi myndugleiki økinum men tað er ísland sum er sula umsitir øki danmark er gjørt eina avtalu við íslanda tit umsita loftrúmi yvir føroyar men danmark er sjálvandi myndugleikin sum hevur heimi til at lóggeva og skipa økið men lvumsitingin av tí liggur hjá íslendskum myndugleikum øhtata eit sindur trupult at siga heilt heilt ítøkiligani hvat inntøkur er av hesum her sum eg havi skilt tað áður so eru ta kanskar góðar hundrað milliónir krónur uppskotsetarin skrivar í viðmerkingunum at tað er millum hálvfjerðs og tvey hundrað og hávfjerðs milliónir krónur tað kannuptsetaran nokk greiða nærri frá hví teir koma til tað ella hvíta hava ta metinguna tað hava tey onkustaðis árokni við men eg haldi um eg hava hoyrt hvussu ta var góða hundrað milliónir árliga og tað er soleiðis ati at tær inntøkurnar kann mann ikki bara brúka bara koyra í landskassan ella í í kassan hjá vága floghavn ella annað tær skulu brúkast til at umsita loftrúminum og tað er nokk so breiðin høpi um eg skilji ettað havi skilt tað rætt hvussu tað gongur fyri sæg aðrastaðnis millum annað í íslandi tað vil siga at vit kunnu gott brúka tað til tænastur sum skkulu veita í sambandi við við at umsita loftrúmið til størv sum skulu hava í samband við loftrúmi tøkni tað kann verða til til á flogvøllinum tað kan verða radarar og annað og til til tilbúgving um ø ein flogvanlíka sum kuldi hent í føroyskum øki harundir eisini til dømis til eitt nýtti vaktar og bjargingarskip kundu pengar brúktu til og aftur nú eg eri ikki heilt sannførdur ella vísur í akkurát hvussu tað hongur saman í dag tað eit indur trupultat fært innlit í ta avtalan sum er millum danmark og og ísland eg haldi ikki at vit føroyigar taka tar fingið tað inlitið men har er ein avtala sjálvandi so skilji eg at ísland fær megimeginpartin av inntøkunum frá føroyska loftrúmunum fyri at umsitra tað men danmark fær ein part vit íg javnaðarflokkinum síggja onga forðing í yvirhøvur at yvirtaka loftrúmið og halda vit eiga ati at gera tað men tað at yvirtaka lúm umsita loftrúmið er kans eit sindur ymiskt tí um vit yvirtaka loftrúmið her og nú ella seinni ár ella um eitt ár so eg vit nokk ikki førurt fyri beinanvegin at umsita tað vit mugu fara í forhandlingar við ísland og ekao hvussu vi vit gera ta men tað ber okk eisini til men at yvirtaka tað og so siga at fyribils heldur ísland fram við at umsita tað sum dú gera tað tað tað skal eingin trupulleiki veri sum fær við nakrar ávísar inntøkur sum mann kanska eisini kann brúka til fyrireikingarnar til sjálvi at umseta tað øh sum eg skilji á lagnunum esum upskotinum her javnaðarflokkurin fer at taka undir við hesum uppskotinum tað einasta sum vit hava ov lítið fyrivarni við tað er í gildiskoman hon er ólavsøku tveyogtjúgutað er fýra mánaðir eg veit ikkium tað gongur altíð so skjótt vit høvda inki einki havt ímóti tað bleiv útsett til fyrsta januar trýogtjúgu ella ella ólavsøku trýogtjúgu su van hevði eina ávísa tíð til at fyrireika ta yvirtøkuna men ikki tað bara at yvirtaka uttan at taka umsitingina heim frá íslandi vil siga tað soleiðis tað eigur ikkiat krevja ta stóra men tað er tað sum hendir aftaná kanska at mannska tosa við ko og ísland um at føroyar sjálvir skl umsita loftrúminum men avgjørt hetta er ein ein yvirtøka sum it halda er skilagóð sum gevr okkum nakrar møguleikar og nakrar inntøkur og kann gera at vit kunnu hava eina betri tilbúgving í føroyum fíggjað við flogførimu sum lúgva okkara loftrúmi og kanska eisini nøkur vitjanartung størv millum annað nú nú hava vit tosað nógv um at at fáa eina føroyska veðurstovu og tað hava vit fingið eg veit ikki u tað ernakar fyrimunur tað er nógv sum ivast í tí og sum hygur eftir hvussu veðrið er verið higartil í ár men men tað haldi at vit skuldu hava su eini sm eini sum ein fiskivinnu tjóv so er eingin ivi um tvit kula okra egnu veðurstovu og tað er eisini nakað táð tað kemur til til flogferðslu so eru að nógv at siga at mann fær prinsis og góð góðar veðurforsøgnir og tað kann l til dømis eisini fíggjasn av inntøkum frá frá loftrúminum til at hava eina veðurstovu sum veitir flogførinum neyva kunning um hvussu veðurlíkirnini eru í og rundan um føroyar so javnaðarflokkur fara at taka undirvið hesum uppskotunum takkfyrihara formaður ja takk so er tað nakrar viðmerkingar fyrst jóhanne