Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-05-04
Topic: 2. viðgerð LM-136/2021  Uppskot til løgtingslóg  um avmarkandi tiltøk í sambandi við atgerðir móti Ukraina
so er tað bjørt samelsen sum fær orðið gersuvæl hetta er eittsera týdningarmikið mál við viðgerð í dag og eg má so bara byrja við ati hermast eitt sindur um at tað ikki var eit samt álit frá uttanlandsnevndini tað átti tað verið í málnum sum hesum men eg eri fegin um at tjóðveldi og javnaðarflokkurin standa saman við landsstýrinum í hesum málunum eisini hóast vit ikki eru heilt samd og høvdu ynskt at ja fyrst og fremst høvdu vit ynskt at landsins leiðslan loypandi hevði kallað flokkarnar saman og havt teit forðið mar mann viðgjørdi hesi sera truplu tingini alla tíðina heimurin er kríggj harra formaður tað er eitt kríggj í europa og hvat snýr tað seg um ja fyrst og fremst snýr tað seg sjálvandi um at t kríggj í einum landi sum erueitt av størru londunum í europa og har fólk flýggja um hálsu herðar og summi av teimum koma til føroyar men bumburnar bresta ikki beint rundan um oyruni á okkum her í føroyum og tað er kanska orsøkin til at vit ikki nóg væl síggja hvat hetta kríggið soleiðis heilt grundleggjandi snýr seg um og tað er nemliga eitt kríggj eitt álop á fólkaræði í eitt álop á fólkaræði í okkara parti av heiminum eg veit vær atað er álop á fólkaræði sum nógvum pørtum av heiminum og vit eiga altíð at gera vart við at tað eru vit ímóti og taka vfrástøðu frá men tá i taðein dá er innan fyri okkara egnu gott í okkara heimsparti so má eg siga at vit eru noydd til at síggja álvaran av at ippa vit bara økslu siga nú fara vit at royna at sleppa burtur um úr hesum sum lættast jamen so eru vit sek í teirri løtu at hetta kríggið útvikla seg og breiðir seg og enn verri um tað fer at lukkast harðrenda stýrinum í í í í moskva atleggja inn undir seg lond sum annars høvdu full sjálvræði og vóru sjálvstøðug lond og tað haldi eg tann ólvarsami parturin í hesum tað er at vit mugu diskutera hvat er okkara partur av hesum krígnum nú havi vit tosað oyliga nógv um skuldu skip kunna leggja til kaiy í í føroyum og vístu verið á at fiskiskip verða mett aftaná at trúgva tað tók langa langa tíð at fáa greitt svar upp á tað men so er tað blivið greitt at fiskiskipið er undantikin men vit kunnu seta okkum sjálva spurningin nú vóru vit í fuglafrjaði her o vikuskiftunum og har lógu nøkur russisk skip við kayy tá ið vit tóku myndir í í vøkru bygdini og eg hugsi akkursum var hetta annar veraddabardagi høvdu vit góðtikið eitt týskt skip yvirhøvur lógu við kyy í føroyum tað høvdu vit neyvan okkara grundgevin fyriat góðtaka at tað er so at fiskiskip eru undantikin og tað eru tey so møguliga leingi afturat møguliga stutt afturat tað tað vita vit ikki tú verður tosað nógv um javnvág at at føroyar skal gera tað sum svara til tað sum onnur lond gera og so má vísta á at vit eiga ikki at steðga okkara útflutningi av av fiski tí at onnur lond hava ikki steðgað teira tluti av matvørumi men har má monn so siga tá ið tað kemur til fisk og búnaðarvørur er og búnaðarvørur í øllum førum hava sera stóran týdning í nógvum egs londum so steðgaði tann útflutningurin í tvey túsund og fjúrtan og tað bleiv so steðgað av russlandi tí tey noktaðu innflutningi av matvørumi og tað rakti eisini okkara grannaland ísland og norra í tvey túsund og fimtan og tað er so tí at hetta er hetta er epslond og hesi londini hava so kan mann siga nógvir lættari møguleikar bæði ísland og norra og á øll egaslonduni tey hava nógv betri møguleikar enn vit fyri at skaffa sær aðrar marknaðir tí at føroyar detta sum vit vita niðr ímillum fleiri stólar vit eru ikkieitt sjálvstøðugt land tí kunnu vit ikki gerast partur av eps soleiðis sum ísland og norra eru vit sleppa heldurs ordiligat efta eftalondini eri ikki so øgiliga áhugaðir summi av teimum í øllum førum at fáa okkum uppí tann vegin kundu vit annars fingið atgongd til eina langa langa langa røð á marknaðum upp ímótir eg haldi tað eru níggjuog tjúgu fríhandilssáttmálar efta hevur og so hava tey fleiri sáttmálaaftrat sum líkjast tí so vit eru rættiliga skerd tí vit ikki sjálvsøand og ikki kunnu leggja viðurskiftini til rættis eftir okkara egna tørvi om vit síggja tað aftur nú vit detta niðr ímillum vit skuldu spyrja danir fyrst kunnu vit gera eina lóg so teiy ganga fleiri vikur úrslitið er tað at vinnan og um marknaðurin hevur langt síðani steðgað okkum vitvit altso okkara útflutningur sum er ein so stórur partur av okkara inntøkunm í hesum landinum vit hava longu mist ta marknaðin bæði u ukrain og russlandi og fyrst og fremst tí ati fyritøkur eru steðgaðiar at útflyta tí at kríggið gera men ikki far útflutt og so frameftir hvussu gott hevði tað ikki verið at vit høvdu verið sótt úti og sagt hetta er tað at føroyar gera vit vilja ikki samstarva við lond sum loypa á onnur fræls lond vit vilja gjarna samstarva við russlandi viðrussland gevst við hesum krígnum men vit fara at brúka vit fara atifinna okkum aðrar marknaðir og og so annars harra formaður at flokkarnir loypandi í hesari tíðini høvdu verið kallaðir inn formenir í flokkunum soleiðis at mann kundi tosa við einari tungu um at máa líka sleppa at leggja afturat harra formaður tá eg so síggi at fólkatingslimir úttala seg til miðlarnar uttanlands og siga ting sum skaða okkum beinleiðis tá er tað mær ovboi tað er ikki í lagi yvirhøvur at vit hava leysar kanónir sum úttala sum uttanrikispolitikk úti í heimi tað er so ikki í lagi tá ið vit eiga at tosa við einari