Bárður á Steig Nielsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2020-08-13
Topic: 1. viðgerð LM-010/2020  Uppskot til  eykajáttanarløgtingslóg fyri august 2020-3
ja takk harra formaður eg skal bara taka kanska eitt sindur saman um eykajáttanina og tær viðmerkingar sum á vegi annars um koronustøðuna og kannmann siga tey átøkini sum eru framd í koronu eg vil bara fyrsta kanska áðrenn eg gloymi tað takka framhaldandi kann mann siga andstøðuflokkunum ella øllum flokkum á tingi fyri tað eftir mínum tykki sera konstruktiva arbeiði sum hevur verið gjørt hesar mánaðirnar vit hava verið kan man siga hótt av og havt koronusmittuni í samfelagnum eg haldi verið eg haldi sjálvur se verið læruríktat samstarva so broytt sum vit gera og tað hevur verið hugaligt og eg vóni eisini at andstøðusflokkarnir føla tað eisini at tað er hugaligari at arbeiða í felag sjálvt um eg eisini havi verðí andstøðu eg veit oftani eg mann í andsstøðu kanska ikki so viljur til at gera semjur men eg haldi tað at hetta hevur hvussu sur eigur at kunna lært okkum tað at tað er hugaligt at arbeiða saman tá tað er stór politisk mál á skránni tað verður nógvir spurningar í sambandi við hesa eykajáttanina og tað eru sjálvandi eg mær vitandi erda innkallingar framdar longu ella ella verða framdar í fíggjarnevndini altso fíggjarnevndin er kalla til fund og eisini nokk trivnaðarnevndin har verðar so møguligt hava innkallingar og eg veit at runt um í systeminum eru fólk til reiðara myt upp nær tað skal vera at greiða nærri frá teimum heilt konkreta ivamálunum men eg kann kanska taka eitt sindur yvirorðna rundan um hettar er at nógv hava eftirsøkt eina langtíðarætlan eina langtíðarstrategi fyri hesum og hvat mann leggur í eina langtíðarstrategi veit eg ikki men eg meini sjálvur at vit í landsstýrinum og vit í samgonguni vit í andstøðuni fyri sovitt saman við andstøðuni í allir flokkar av tingi hava verið fullt greiður yvir at hendan støðan er eitt sindur trupul at siga konkret hvat fer at henda og tí er sera trupult at siga hvat gera vit men tað skal ikki virð nøkur loyna at eg haldi at vit hava eina langd tíðarstrategi vit hava fylt einari strategi frá fyrsta degi tann strategiin var at avbyrgja og niðurberja smittuna at so úrslitið bleiv null var so bara eitt úrslit av tí strategiuni vit løgdu at vit kláraðu niðurberjana tá ið marsmánnar tað smittað sum uppstóð í mars tann strategiin hava vit hildið rimmarfastur í alla tíðirnar tað hevur staðið nógv á mangan serliga byrjanini av tá í mars og tað vísti seg aftur nú tá hendan her sera illa smittandi men vónandi eitt sindur veikari í altso sjúkueyðkenninum hevur verið so er tað staðið rættiliga nógva eisini á systeminum fólk knokla bæði vi tí almenna tí privata við at smittuuppspora avbyrgja fólk niðurberja smittuna soleiðis at vit aftur fáa tamarhald á og eg vóni og útlitini skuldu verið til tað tí tað sær út til at trendurin í smittutølunum er fallandi eg veit var síðstu tveir dagarnar eitt sindur hægri e sísta og gjárdagurin kanska sær heldur freygari út eg vóni at vit hava klárað at bygt hendan múrin rundan um smittin aftur hesferð og enn eina ferð at fáa niðurbart tað og ja vit læra so hvørt vit valdu tá ati fylgja teimum tilmælunum sum vóru frá farsóttarnevndini um at testa við landamørkini og frávaldu tí at tað ikki var við í tilmælum at testa sætta dagin men landsstýrið og meginpartaa samgonguni haldi eisini hevur alla tíðina hugsað testað testað testað og vit hava fleiri ferðirnar nógv meira enn myndugleikin mælt til at testa so nógv sum møguligt nú tá so smitta løku se uppaftur nú er úrslit sum eitt annað og vit fara út og siga ókeypis testir tað er eitt úrslit av tí sum vit hava valt men vit søgdu eisini langt áriðn nú eg snakkað um strategiur at næstu ferðina smittan kemur er ikki ætlanin at steingja samfelagið niðuraftur at tað ikki var ætlanin at steingja samfegi niðuraftur tí at vit mettu at nú høvdu vit eina tilbúgving sum skuldu klára t standa ímótir teimum vandunum teimum vansinum teimum avbjóðingunum sum komu um so varð á korona rakti aftur og hon rakti aftur tíverri vit høvdu sjálvandi vónað at hon ikki kom men eg má siga sum er heilt ærligt tá vit opnaðu landamørkini so vistu vit at vandin var har tað kundi henda smittan kom aftur men vit valdu longu tá í okkara langtíðarætlanum at siga vit ætla okkum ikki at lukka samfelagi aftur tí nú skuldi tilbúgvingin klára loft hesum og ta strategiin hava vit eisini hildið fast við við ikki at lukka niður aftur og tí er kanska mín mótspurningur hvat er tað mann vil hava meira greitt tað er øgiliga trupult at fara út og siga at vi skul ha eina langdíðar strategi tí hvat nú esi smittan kemur í ein persónuri smittaður tígju persónurir smittaðar ella trý túsund persónar smittaðir visti nú hendan smittan var í útbroti so smittsom sum hon er á ólavsøku so kundu vit staðið einari støðu í dag har tað kanska vóru fimm túsund tíggju túsund fólk sum vórðu smittaðir í føroyum so hevði myndir verið ein heilt onnur og har høvdu hava vit so ella embætisverkið eisini arbeitt við hvat gera vit í hesum ávísum førunum hvat gera vit vis tað hendir og so víðari so hevr kanska støðan verið í øðrvísi ennin er í dag men tíbetur sær tað út til at vit hava vónandi klárað at bygt hendan her verjugarðin rundanum og vitknokla statvek alt á almenna skipanir knoklast statiðvekk saman við teimum privátu kann mann siga feløgunum sum duga at gera s analysirnar at klára at koma upp undan tað er ein pukkul hann er niðurbardur nú nakað og vit vóna at koma á mál seinni í hesi vikuni í øllum førum soleiðis at vit hava dagtil dagtøl sum vit høvdu í vár eisini og vit minnast leitt at nú hevu tað verið heilt upp til næstan upp móti fimm túsund fólkum sum tóku eina test ein dag tað hægsta talið í vár í marsmánað tá vit hildu okkum testað øgiliga nógv var trý hundrað og níggjuogtretivu isminis rætt so tað er ein heilt onnur støða vit eru nú vit testað vit eru heimsmeistaari testing eingin ivi um tað at vit eru pr á eini fimmogtrýss túsund testum alt tað svarar til at vit hava testað hvar er tað hundrað og tretivu prosent av fólkatalinum í føroyum og tað er eingin sum kemur okkum upp á knøini tá tað kemur til tey tølini so eg má siga sum er at vit hava høvuðsmittutøl í løtuni ja men vit hava eisini eitt øgiliga stórt og tætt meskað trol úti nú at trola eftir øllum sum bara hava ein misdanga um at tey kunnu vera smittaði men enn einaferð nær tað viktigasta av øllum er hendan frástøðan og royndføri tað hava vit hoyrt nú so oftani men vit mugu endurtaka tað fyri okkum sjálvum alla tíðinar at halda í frástøðu tí at smittan kann liva ímillum okkum uttan var vit av tí eisini kom nakrir heilt konkretir spurningar ein spurningur var til eykarjáttanarlógina var um et her við at í vár játtaðu vit til heilsu við starvsstovuna eg meini at tann játtanin var bara fyri nakað við at ta hødu sett eina vaktarskipan í verk og misstar inntøkur orsakað av korona frá millum annað alivinnungi og sigur fiskivinnuni eisini visi eg minnist rætt so var tað tann játtanin heilsu starvslogan fekk annars er tað sjúkrahúsverkið sum betalir fyri ainað lýsirnar til eis við starvsstovuna eins og tað verður gjørt nú ø og ein stórur spurningur sum fleiri hava verið inni á tað er hetta er við ferðafólkum skulu gjalda ja eg var onga løtu iva um at ferðafólk sum koma til føroyar eiga sjálvi at gjalda støðan sjálvandi nú síðstu ja tvær vikurnar hevur so verið meira kannmann siga einn tilbúgving um at fáa steðga smittuni og vit hava ikki brúkt so øgiliga nógva orku fyri at siga tað sum tað er upp á at finna ein loysn fyri hvussu vit skulu klára ella seta eina lóg í verk fyri at krevja inn gjald frá ferðafólkum men tað verður dyrk í løtuni hvussu vit kunnu gera tað hvat fyri heimildir kunnu vit út við okkum og tað ljóðar so øgiliga nevnt og tað burdi eisin verið nevnt tað haldi eg eisini sjálvur men avbjóðingin er at vit renna okkum í ymisk viðurskiftir millum annað tað at tann heimildin finst ikki í miðlógini at vit kunnu seta gjøld á tað sum verður álagt okkum í uppimi miðlógini tað stendur meir elna minni beinleiðis at tað skulu vit gjalda tavulsiða landið gjalda sjálvt tað sum verður álagt í miðlógini so har er ikki ein heimild har verður hugt eftir kunnu vit kanska broyta nøkur viðurskiftir soleiðs at vit fáa eina heimild har ein annan møguleiki s verður dyrkaður tað er at hyggja eftir kunnu vit gera eina lóg og krevja simpulten eitt gjald við innkomu til landið soleiðis at vit kunnu bara krevja eitt eitt eitt gjald ikki tað núverandi ferðagjaldi men eitt nýtt gjald uttan at tað kann verða relaterað til eptomitiltøk tí so er tað tað sum er galdandi og har er jú ikki heimildin tað eru tær avbjóðingarnar sum eru og tí er tað ikki bara bara at seta hetta gjaldið á sum tað annars kann tykjast og burdi verið eisini eftir mínum tykki øonkur var inni á hesum her um eru øll í garantenu sum nú verða testaði positiv nei tað eru ikki øll men tey flestu eru okkum upplýst í landsstýrinum at tey flestu av teimum sum hannir fangað síðan tann heilt stóra rúgvan bleiv fangað tá fyrstu dagarnar í august eru funnin av teimum inn innan fyri tey sum longu eru setta karantenum men enn eru nøkur sum eru funnin uttanfyri og tað ger tað enn meira týdningarmikið at vit øll somul haldasá frástøðuna og halda reinføri soleiðis at vit øll síggja okkum sjálvi sum smittuberar og kanska eisini síggja hini sum eyventuellir smittuberar soleiðis at vit ikki pátaka okkum hesa smittuna óneyðugt eg havi hoyrt hetta fleiri ferðirnar at landsstýriðið boðað frá at tað manglar útgerð eg veit ikki hvar tað kemur frá tí at eg havi so ongantíð við iva um at og veg havi eisini verið vitandi um fyri at siga tað sum tað er at tað privata hevur sagt seg líka frá í marsmána ella í øllum førum aprílmánað havt ríkiligt av útgerð og bjóða seg fram tað havi vit vita og tað hevur landsstýrismaðurin í heilsumálum eisini vita so eg veit ikki hvar hetta kemur frá at vit hava havt manglandi útgerð tann manglandi útgerðin hevur verið hjá tí almenna tað vil siga vit vita at tað at heilsa starvstovarn hevði avbjóðingar ir at fáa hesar her testi eg haldi pinnarnir var var sjúkrahúsverki meðanreagentirnir vóru heilsa starvstovinu hevði avbjóðingar men tá vóru teir privatu skjótir og bjóða seg fram og tá vit í juni stóðu orsaka formaðurn ja nú fór tíðin frá mær men eg kann líka slutta av øtá vit í junimánaða avgjørdu at fara út í prúka t privatum so varð tað av tí simpla orsøk at tann almenni myndugleikin segði seg tá ikki hava orkuna til at taka sær av tekstinum so sagdu vit fínt so fara vit út og gera avtalur í privatum teir stóðu klárir og tað bleiv faktiskt stápul upp á beinini upp á lat okkum siga tveir tríggjar dagar so var tað klárt og tað haldi eg flott av tí privat at kláras orðna tað tey við so skjótt so nú er tann tíðin frammar formaður men ternan ja tað er sagt era gutt men tit fáa tíð at spyrja um terduna meira í fíggjarnevndini so eg fari at takka fyri og takka fyri ta jaliga samstarv sum verið allan vein ígjøgnum í sambandi við hesa álvarsomu støðuna sum vit eru komin í og allar heimrukoin í rundan um korona takk fyri hara formaður ja so er tað nakrar viðmerkingar fyrst er ta krist