Bárður á Steig Nielsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-03-09
Topic: 1. viðgerð LM-127/2020  Uppskot til løgtingslóg um ognan av fastogn í Føroyum
gsvæja ja takkharra formaður eg haldi ikki eg pjøðist at leingja so eliga nógv orðaskifti eg haldi atnógv av teimum tættunum sum eru í hesum uppskotinum eru fult í tráð við tað sum hevur arbeitt við hjá okkum og tað sum tað snýr seg um tað er stóra heilag tað er tað at illa tað byrjaði kanska við einari søgu um ati nú var hevði mann merkt ein vaksandi áhuga hjá útlendingum ar keypa upp í føroyum tað var ein av teimum meglarunum sum útraðlase um tað og so fór politiska skipanin í gongd og út frá tí er tað gjørt eitt lógaruppskot sum er um at verða klárt at fara til hoyringar eg vór um tað ferð til hoyringar innan heilt stutta tíð og at tað kann og ætlanin er at tað verðurlagt fram beint á ólavsøku ela beint eftir ólavsøku sum vanligt er uppskotini koma og tað stutta í tí uppskotinum er at tað verður nakað við hesum fimm árunum sum vit síggja øgiliga nógvum ar okkara grannalondum altso til dømis hava norra danmark ísland og áland hava nakrar reglar meðan tað ikki sær út til ati at til dømis um týskland og frankaríki og tey londini og o bretland hava nakrar serligar reglur tá tað kemur til hvør kann útvega sær fastognir hjá teimum men tað er eingin ivi um at vit í føroyum hava merkt tey síðstu árini serliga ávísar bygdir at onkur áhugi hevur verið frá ávísum útlendingum um at keypa upp og tað merkir seg beinanvegin í einm so lítlum samfelag og serliga ví teimum smábygdunum sum eru kring oyggjarnar at onkur keypir upp í teirra øki og tey húsini standa so tóm meginpartin av tíðini og mann hevur ongar vónir um heldur at tað kemur lív íaftur tí attað eru útlendingar sum eiga tað og brúka tað bara í flestu førum til uppihaldeina tvær tríggjar vikur um árið og tí er høvuðsreglurnar tær at tað verður eineitt krav um at tú skalt hava búð her í fimm ár ella hav tygtli til føroyar í fimm ár tá kunnu so bæði føroyingar og útlendingar sum hava havt tað kan man siga keypa sær eina fastogn í føroyum tað er tað sum er innihaldið í uppskotinum og útlendingar sum onkursvegna hava ætlanir um at flyta til føroyar skulu sjálvandi eisini hava møguleikar at keypa sær eina ogn fastogn í føroyum so akkurát hvussu mann skipar tað er so eisini ein eini einkans man siga avbjóðing at finna útav og so er tað hetta við útlendskum fyritøkum at sjálvandi skal hetta ikki blíva ein forðing fyri at útlendingar kunnu stovna fyritikssemi í føroyum og tað haldi eg eisini at vit eiga at halda fastur við at tað skal vera møguligt og ætlanin er so at tað skal kunna gevast loyvi í hvørjum einstøkum føri vist tað eru útlendingar sum eru tað vil siga tað er ikki soleiðis at mann bara kann keypa upp og so vist tú er áhuga í tí so keypir tú men tvørturímóti skal tað vera soleiðis at tú skalt góðkennast um tú ert útlendingur og ikki hevur havta neyðug a tilknýti til føroyar fyri at kunna keypa upp ø allir hinir spurningarnir sum eru reistir her í dag um ja men negativ renta hvørja ávirkanin í tag o setasarprísir og tað atkapitalurin roynir at finna sær íløgur møguleikar og sovíðari tað er sjálvandi eitt stórv mál og eg haldi sletki tað málið sum so er ein partur av hesum málinum tí at tað er eitt heilt annað problematikkur sum sum so ikki hevur nakað sum helst við útlendska problematikkin at gera tá haldi eg nógv meira at vit mugu hyggja inn eftir og hyggja eftir hvat ynskja vit í føroyum hvussu ynskja vit hátttókum skal tað vera tær liberalu kreftirnar sum ráða skal tað vera frítt ella skal mann fara inn og seta reglur fyri hvat itt hús skal kosta og so víðari og tað eeg so ikki tillangari av tað er nú einaferð soleiðisnar at tað er útboð eftirspurningur sum avger prísin og og mann kann siga t tað skiftir øgiliga nógv og vit skíggja jú eftir ka mann siga at fáa pengar at gera íløgur í fast oknir og nú tá tað hendir yvir høvdu á okkum tí at pengarnir leita eftir íløgurmøguleikum nú síggjavt eg fekna avti og tað er tað prísurin varð pressaðir upp tað er tað sum hendir tá tú brádligani fært ein eftirspurning og tað at kapitalurin nú verður kroystur út at arbeiða tí at tað er negativ renta um allan heim tí at tað er eguliga fór nógvir pengar til í heiminum og tað er tað sum ger at mann er noyddur atáseta sær laatrentan blívur negativ og tað pressar so pengarnar út til arbeiðis og ávirkan á tí er at prísstøðið á ognum og annað verður pressað upp og tað er tann negativa ella tað er tan negativa síðan av tí spyralunum sum koyrir við negativari og og positi í mun til positiva rentu á á á á pengum ø eg havi altíð hildið tað ati vistuvit hyggja aftur í tíðina tá ið japan hevur nokk havt eina null null rentu og negativar rentu í nógv harransár kanska eina tretivu g fjøruti ár afurtíðina og tað væntar mann aldrin man spiguleraði hvussu tað ber til als tað fer aldrin at henda men nú eru vit í somu støðum og tann størsta vandan eg síggi vir tí er hvussu kann rentan fara uppeftir aftur kann non nakrantíð fara uppeftir aftur tí ferðin upp so verður tað trupult bæði hjá sethúseigarum ikki minst fyrstunkeyparn og hjá vinnuni sum kanska eisini hevur lænt sæð landsið upp um høvdið tí at rentan í dag hevur einki at siga í tí samlaga proskettinum men kvinkarin spaklaðin upp eftir aftur eitt tvey trý prosent so merkist tað knappliga rættiliga hart hjá teimum sum hava spent seg hart fyri við einari lániskuld og tí má eg siga at tað ev eg ynskiligt at mann onkursvegna slapp burtur úr hesin her óveruligu støðuni at rentan er negativ soleiðis at mann kanska fekk eitt meira rímiligt støði á teimum kostnaðunum sum eru við at seta búgv í dag so eg haldi ikki eg skal geva morgunstúrsmálunum uttan at siga ein einaferðnar at fleiri av teimum tættnum sum eru í hesum uppskotinm sum vit viðgera her í dag minna um teir tættnir sum vit arbeiða við og lógaruppskotið er fyr sovið gjørt tað eru nøkur praktisk viðurskiftir millum annað hvussu skal hetta her hondhevast mun til tinglýsing og sovíðari og tað er tað man arbeiði við at fáa greitt í løtuni og tá tað er finguð frá hondini so verður uppskotið sent til hoyringar og lagt fram eftir ætlan beint eftir ólavsøkum