Eyðgunn Samuelsen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-03-23
Topic: 2. viðgerð LM-064/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn (Víðkan av stýri, heimild at útvega lutaíbúðir, heimild at veita ráðgeving um alternativar byggihættir, økt lánsheimild til bústaðabygging, heimild at stovna partafelag o.a.)
formaður ja nú hoyrdu vit í í einari viðmerking um hetta er at vit eftirlýstu hvar sambandsflokkurin var í hesum her minnilutaálitinum og tað gera vit faktiskt tí at sambandsflokkurin hevur sakt seg at tikið undir við bústaðarpolitikki har mann ikki fór inn og gjørdi tað um til vinnupolitikk har mann líkasum gav bústaðum lániheimil til at útvega bústaðir kring alt landið og tað vildi mann taka undir við áðrenn valið men so sjálvandi so komaði væl um mann koma í eina nýggja samgongu so og nú hava vit bíðað í tvey ár og alt nýtt virksemið hevur ligið stilt inntil samgongan kundi koma við einum uppskoti og tað uppskotið er so í okkara hugaheimi meira eitt vinnupolitiskt uppskot enn nakað við bústaðarpolitikki og tað sum undrar okkum tað er tað at sambandsflokkurin tekur undir við tí men tað sum so hendi í einari viðmerking tað er tað sum so ofta hendir at sambandsflokkurin er øgiliga skjótur tá i hannverðar eftirlýstur millum annað í sambandi við landsbankan so skundaði mann at siga nei ttað eru ikki vit sum hava latið okkum stýrt taðer vit sum hava funnið upp á tað so nú veit ikki um tað er tama skal taka fyri áljóðandi í hesum eisini at hetta er teirrara barn tað tað kann mann so ein og hvør gera upp við seg sjálvan hvat hann heldur um tað men eg skal so halda fram við at lesa álitið hjá okkum tað er eingin ivi um at bústaðarnegin telist ímillum okkara allarstørstu samfelagsavbjóðingar um ikki tann størsta og fyri tey sum eru í bústaðarney er støðan sera álvarsom í nevndarviðgerðini er upplýst hvussu trupult støðan hjá mongum av okkara metborgarum er eisini er upplýst at bráðfeingistørvur er á sosialum íbúðum bústaðarneðin førir til fátækt strongdstúran og rótloysi heimleysi mistrivnað og í fleiri førum aðra sosialan vegi serliga er støðan trupult hjá børnum og barnafamiljum sum kanska skulu flyta ofta búgva inni hjá fólkum fólki og annað sum ikki eru nøktandi tryggar umstøður at vaksa upp í nú hava vit bíðað eftir einum bústaðarpolitiskum útspæli frá samgonguni í út ímóti tvey ár meðan tey út ímóti meðan tey ið ongan bústað hava bara eru blivin fleiri og støðan er bara versnað tí eingir nýggir leiðir bústaðir hava verið bygdir meðan bíðað verið eftir at mann fór at seta út í kortið fyri okkum sæst raðfestingin týðiliga samgongan hevur valt vinnuna fram um fólkið sum er rakt av bústaðarneyð vit taka undir við at tað nú er greinað í lógina um lutøíbúðir tí tørvur er á at fáa ein fjølbroyttari bústaðarmarknið almenni bústaðarpolitikkurin hevur verið verksettur soleiðis nar øll árini at tað er eitt uppgáva býti millum landið og bústaðir bústaðir byggir búfelagsskapur og lestrarbýlir meðan landið byggir landsstovurnar so sum barnaheim og sambýlur til brúkarar við ymiskum avbjóðingum til dømis fólk við breki seinheilaskaða ella autismu hesir landsstovrnar hava verið fíggjaðir av íløguætlanini á fíggjarlógini og tað tekur minnilutin sjálvandi undir við at at mann at mann byggir landsstovnar sum eitt nú barnaheim at tað kunnu byggjast og og nei í hesum uppskotinum verður tað lagt upp til eisini sovorð sum barnabústaðir kunnu byggjast og fíggjast av tí almenna bústaðarfelagnum tað halda vit ikki er rætt og tað taka vit ikki undir við tað er tí vit halda at henda píðljan á tvey hundrað milliónir til alment gagnlið byggjarí verður for smábýtt og prinsipielt er tað skeivt at fjala almennari útraðslur við at leggja tær uttan fyri fíggjarlógina og servitanin av byggjahesa stovnarnir hon er hjá landinum og bíðilistin hjá almannaverkinum minkar alt for lítið um peningurin eisini verður brúktur til hettar tí halda vit at vist mann skal brúka hesar tvey hundrað milliónirnar skynsamt og samsvarandi tørvinum so er rættast at byggja búfelagsskapir til fólk við serligum avbjóðingum sum klárar seg við eitt sindur av hjálp sum nú er er einasta tilboðið til hesar borgarar eitt stovnspláss sum er dýrt í rakstri og als ikki tað sum borgarin ynskir sambært eystursáttmálanum so hava fólk við serligum avbjóðing um rætt til at velja hvar tey vilja búgva og saman við hvørjum og vit vita at bíðilistin hjá almanna verkinum er langur í dag eru kanska eini hundrað og hálvtrýss borgarar sum einki búð til boð hava og ein stórur partur av hesum borgararnir hava tørv á at fáa bústað í einum búfelagsskap komandi árini fer bíðilistina at vaksa og tørvur verður á byggja eini átta til tíggju búfelagsskapir kring landið umframt at mann kann spara í rakstri við at byggja búfelagsskapi so er tað júst hesa bygging sum ein stórur partur av teimum sum er á bíðilista hjá almannaverkinum ynskja og hava tørv á tí skjóta vit upp at ein bindandi avtala um at byggja búfelagsskapir samsvarandi tørvinum kring landið verður gjørd millum almannaverki og bústaðir fleiri bústaðarpolitisk uppskot hava verið lagd fram av andstøðuni síðani vali og samgongan hevur allaína grundgivið við at tey taka ikki undir við hesum uppskotinum tí at landsstýrismaðurin arbeiddi við einum bústaðarpakka men hesin sokallaði bústaðarpakkin er eingin pakki hetta er eitt lógaruppskot um eina lániheimild til bústaðir og við broytingum frá samgongulimunum í trivnaðarnevndini er tað eitt uppskot sum fer at avtaka bústaðir sum alment bústaðarfelag og hetta er altso bara vinnupolitikkur skuldi mann tosað um ein bústaðarpakka so hevði tað eisini havt eitt uppskot til dømis við átøkum fyri heimleys eitt uppskot um hvussu mann kann tryggja at fólk fáa lán kring landið til at byggja eini hús og samstundis so kundi pakkin eisini fevnt um uppskot sum ásetti reglur um hvør kann keypa upp ognir í jørð í føroyum hetta eru alt uppskot sum hava verið løgd fram av pørtum av andstøðuni so ein veruligur bústaðarpakki hann kundi innihildið øll hesi her tingini og hann kundi eisini rúmt eina viðgerð av bústaðarskyldu og øðrum tingum mann kann siga undanfarna samgonga hon royndi so nøkur av av teimum tingunum at mannsum meira enn bara lániheimild mann mann gjørdi tað tað tað lættari atat leiga mann kundi leiga meir enn ein bústað út fyri at uttan at tað skuldi vera vinnuligt og mann gjørdi skatta avdrátt til langtíðarleiðin umframt at vit sjálvandi eisini bygdu meir enn ein bústað um vikuna tá ið ta periotuna so at mann royndi at hava meira heild í enn enn taet gjørt her sum her tað simpulten snýr seg um eina lániheimild og so er tað við at snýr tað at restin seg um kann mann siga hvussu avkastkræv skal fáast til vega og ikki ø tað síðsta sum liggur í hesum her uppskotinum tað er at mann vil økja talið av nevndarlimum og tað haldi eg nokk so nógv minnast at fíggjarmálaráðharrini hevur verið nógv frammi við tí at mann skuldi millum annað var hann í kvf har hann segði ann vildi minka um pamparíið hjá vinstraveinginum og tí skuldi mann minka talið av nevndarlimum í almennum nevndum og mann vildi byrja við búskaparráðnum og landsbankanum sum vit hava havt uppskot um her inni og nú kemur tað so til bústaðir men tá vendi manntí á høvdinum nú velur mann víðka talið av av nevndarlimum frá trimum til fimm og tað kann virka eitt sindur undarligt í í hesum samanhanginum teimam annars í øllum øðrum førum vil lækka talið og tí undrast vit á hvussu tað ber til tvat orsøkin er til tað minnilutin tekur als ikki undir við at víðka nevndina fyri bústaðir úr trimum til fimm limir at víðka nevndina at gera arbeiðið tyngri og ikki effektivar sum annars verður lagt upp til tá ið tað kemur til almennar nevndir nevndin fyri bústaðir hevur víst seg at virkað væl og heldur minnilutin at tríggir nevndarlimir eru nøktandi til at fáa eina smidliga og skjóta arbeiðsgongd afturat hesum hevur nevndarlimum so leggur mann jú eisini eina detailstýring inn har tann politiska skipanin tá ið mann ikki tá ið mann skal fara í holt við at arbeiða einsamallur ella byggja einsamallur bústaðir so skal tann politiska skipanin eisini inn har at viga tær verkætlanirnir so at vit halda ikki at tað fer at vera smidligt og skjótt mátið mann fer at skipa tað uppá so vit skjóta upp soljóðandi broytingaruppskot har paragraff eitt nummar eitt verður strikað og nummar eitt paragraf eitt stykki tvey til seks ver verður paragraff eitt nummar eitt til fimm og nummar fimm verður tað broytt og orða soleiðishar av fýra hundrað og hálvtrýss milliónir skulu tvey hundrað og hálvtrýss milliónir fíggja bústaðarbygging kring landið harafturat skulu tvey hundrað milliónir fíggja bústaðarverkætlanr til serligar málbólkar landsstýrismaðurin og húsalandsbúnain gera avtalu um hvørjar bústaðarverkætlanir skulu gerast um mann kann siga í tí stóru tí heila so er okkara broytingaruppskot at mann fjernar avkastkrav og at mann ikki bindi bústaðir niður tá ið tað verður lóggivið at bústaðir fáa sos nógvar milliónir at arbeiða við men tað er treytað av at onnur eru við so hava tær ikki intiativrættin sjálvir og tí vilja vit venda aftur til at teir fáa fíggingarheimildina meðan teir sjálvir skulu royna at finna samstørv og at hetta her við at mann ger avtalu um bústaðarverkætlan við politiska skipanina tað hevur virkað væl líka síðani at bústaðir bleiv skipað og vit duga ikki at síggja hví tað ikki skal virka nú og tað síðsta taðeg so sjálvandi tað at stýrið verður