Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-06-18
Topic: 1. viðgerð LM-143/2020  Uppskot til Løgtingslóg  um at leingja sáttmálarnar millum øðrumegin Føroya Pedagogfelag og hinumegin Fíggjarmálaráðið og Kommunala Arbeiðsgevarafelagið fyri ávís størv undir Almannaverkinum o.a.
takk fyri ja tað sum vit viðgera her í dag tað er ikki um undantøk skulu gevast tá ið verkfallið er tað sum vit viðgera í dag tað er um løgtingið skal geva tí einapartinum í hesari samráðingini í hesari ósemjuni betri positión enn hin parturin tí beint nú so er føroya pedagogfelag í verkfalli tey eru í verkfalli tí at sáttmálasamráðingarnar ikki føra til nakra semju pedagogfelagið er einiparturin í ósemjuni og lønardeildin á fíggjamálaráðnum og kommunala arbeiðsgevarfelagið er hin parturin og løgtingið eigur ikki at vera ein partur av hesi ósemjuni partarnir teir eiga at seta seg við samráðingarborðið og í felag finna eina semju men tað sum vinnuliga umhvørvismálaráðharrin nú er nú ger tað er at lóggeva fram í hjárætt til tann eina partin í ósemjuni og tað halda vit í javnaðarflokkinum ikki er í ordan og tað hoyrir ikki heima í løgtinginum nú tað er ótrúliga óheppið at borgarar sum hava tørv á nøkrum heilt avgerandi tænastum missa hesar tá verkfall er at nøkur fáa tað verri tí tei vera daglig dagur broyttu grundleggjandi men hetta eru viðurskiftir sum samráðast skal um har báðir partar geva og báðir partar fáa at lóggeva um tað í løgtinginum mitt í eini stríðstíð uttan um arbeiðsmarknaðin tað tykist sum ein yvirháling í tí skeiva bánanum tað verður sagt í miðlunum í gjár og fyrradagin at vit skuldu geva vit skulu hava hesa lógina tí at tað hava øll okkara grannalond tað segði helgi abramsen christan andreasen nevnd eisini í sínari framløgurøðu nú at tað er púra vanligt í danmark at hava sovornar lógir eg veit ikki hvørji lond helgja abransa meina við men um vit hyggja til danmarkar sum vit ofta samanbera okkum við so eru undantøk ja men hesi eru gjørd í samráðingum í avtalumi ikki í lóg í eini avtalu og hesi undantøkini tey eru so sanniliga ikki ókeypis vit hava í dag sum heild ein vælfungerandi arbeiðsmarknað arbeiðsloysi er lákt fólk kunnu lættliga skifta starv visti mann ynskir tað vit hava nøkur lógarásett rættindi og nakrar skyldur sum verja okkum tiss vit verða órætturvíst viðfarin men tað er ikki komið av sær sjálvum kjarnin í mátanum vit hava skipað okkara arbeiðsmarknað tað er ait arbeiðsfólkið hevur eina rødd og hevur ávirkan gjøgnum eitt nú fakfeløg og fakfeløgini tey hava eitt amboð at brúka í ringastu førum tá samráðingarráðingar fara fram og hildið verður at at treytirnar at arbeiða undir ikki eru nøktandi tað amboðið tað er verkfalsrætturin síðsta borgarlig stjørn atso innførdi mann fráboðanarfreist í mun til verkfall við semingslógini í tvey túsund og trettan nú ynskir mann so at innføra undantøk við lóg í stríðstíð uttan um arbeiðsmarknaðin eingin okkara ynskir at tey sum hava brúk fyri hjálp ikki fáa hana men hetta er ikki mátin at gera taðuppá í gjár undirskrivaðu seksogtretivu fakfeløg eina átalu um uppskotið hjá helga abramsen tey vísa á at uppskotið er eitt álop á alla fakfelagsrørsluna og á fría samráðingarrættin hetta er tað størsta álopið á arbeiðstakarin í søguni segði óluvá í gongd forkvinna í felagnum føroyskir sjúkrarøktarfrøðingar tað átti landsstýrismaðurin at tikið til eftirtektar einsini landsstýrið eisini átti heitt á partarnar um at taka samráðingarnar uppaftur heldur enn at seta eina lóg í verk uttan at fakfeløgin fáa nakað afturfyri ella eru við í tí arbeiðinum yvirhøvur tí skal samráðingin millum arbeiðsgevarar og takarar t halda áfram soleiðis sum vit í dag hava skipað okkara arbeiðsmarknaði so er tað neyðugt at talan er um javnar partar tað var hugstoytt at síggja í tíðindini fyri at meðan eingin semja fekst fest um pedagogfelagið mátti lýsa verkfall ja so vóru ovurheimsstór virðir av makreli givið í eina handavending til tey sum longu hava ríkisligt frammanundan virðini verða ikki javntbýtt vit hava nú í nógv ár eftir hondini hoyrt at støðan á námsfrøðiligu økinum ikki er nøktandi fyri tveimum árum síðan hittust eg við trimum leiðarum á ymsum dagstovnum teirra lýsing av støðuni var alt annað enn góð og boðaði frá einum øki sum er á pínumarkinum herfyri hoyrdu vit ein leiðara fara alment út við hesum somum boðunum starvsfólk á einum stovni møttu ikki til arbeiðis stovnar mugu lata aftur áðrenn vanliga afturlatingartíð og eitt starvsfólk segði seg kenda kenna ein lætta yvir ikki at skula til arbeiðis mánadagin tí tann dagin fór hon ikki at hava ringa samvitsku tey sum eru um okkara børn og borgarar sum hava sum hava tørv tey hava brúk fyri fleiri samstarvsfeløgum og tí og umstøðum at brúka sína fakligheit tá tey eru í verkfalli so síggja vit hvussu tey mangla og hvussu stóra ábyrgd vit lata teimum hvønn dag tey hava pivorið betri sømdir bæði fyri teirra skyld men so sanniliga eisini fyri okkara skyld fyrrverandi búskaparráð lat í vár frágreiðing út sum vísti at vit fara at mangla hundraðtals starvsfólk innan fyri vælferðarøki í framtíðini skulu vit hava ein arbeiðsmarknað har vit øll luttaka jøvnum føti so krevur tað góðar vælferðarskipanir sum eitt nú røykt dagstovna og bústovnartilboð stuðlar og so framvegis starvsbólkarnir innan fyri vælferðarøki teir samráðast eins og allir aðrir starvsbólkar um løn og treytir og lønarlagið tað verður sett aftir hesum samráðingunum men tað eru stórir lmunir millum ávíska ávísar fakbólkar um vit hyggja eftir útbúgvingarlongd og ábyrgd limir hjá pedagogfelagnum eru ein av hesum starvsbólkunum ið eru verri lønt enn onnur sum hava tikið eins langa útbúgving og sum kanska ikki í eins stóran mun hava líka stóra ábyrgd í starvinum ein partur av orsøkini til hetta tað er sokallaði tjændistamansreðformenn sum varð viðtikin í fólkatinginum í nítjan hundrað og níggjuogtrýss og sum staðfestu ýtt lønarlag fyri øll almenn starvsfólk størv har kvinnurnir serliga arbeiddu tey vóru bólkað í eini lægri lønarflokk enn størv har menn serliga arbeiddu um hugt var etir eeftir útbúgvingarlongt og eftir ábyrgd og ein grundgeving til tað tað var at menn vóru uppihaldarar meðan kvinnur ikki vóru tað hetta er ein gomul avoldað og donsk lóg men hon ávirkar enn lønarlagið eisini í føroyum tí í nítjan hundrað og níggjuogtrýss vórðu føroysk fakfeløg limir fleiri føroysk fakfeløg limir í donskum fakfeløgum og tí varð kjenslumansrarformenn partvíst eisini galdandi í føroyska lønarlagnum og var við til at seta støði hyggja vit at hvørjir fakbólkar vórðu bólkar lákt og framvegis eru tað so er talan um júst somu fakbólkar sum fyrrverandi búskaparráð vísti á fara at mangla í framtíðini og tann ppolitiski myndugleikin hann eigur um nakað at tryggja at vælferðarsamfelagið hongur saman tí hevði tað rætta verið at hækka lønarkarmin fyri bólkarnar soleiðis at vælferðarsamfelagið eigur lív lagar í framtíðini eg haldi at hesi tingini hanga saman mann fer ikki í verkfallið stuttleikar mann fer í varkfall tí fakfelagið ikki longur kann standa inn fyri teimum treytunum sum limirnir arbeiða undir og tær treytirnar sum starvsfólkini hava at arbeiða undir ikki eru nóg góðar so gongur tað hvønn dag út yvir tey samfelagnum sum hava tørv á tænastu ikki bara tað verkfalla er men hvønn dag og í síðsta enda so gongur tað út yvir okkara samfelag tí vit ikki hava starvsfólk at tryggja okkara vælferðarskipanir tí vil okkara áhitan í javnaðarflokkinum vera at løgmaður og landsstýri heitir á partarnar um at fara aftur til samráðingar og at finna eina semju bæði tá tað snýr seg um sáttmála g ósemjuna men eisini tá tað snýr seg um at gera avtalur um undantøk nakað fyri nakað eg havi samkenslu við øllum borgarunum sum við hesum døgum ikki fáa námsfrøðilighjálpina sum tey tørva og eg unnur teimum virkuliga góða hjálp umsorgan og stuðul frá góðum fakligum fólki sum brenna fyri tí tey gera og ikki brenna út av tí tey gera tí tá eg lurti eftir umboðn rá pedagogfelagnum so hoyri eg at tey sum nú brenna út tað síggja vit eisini á nøgdinum av sjúkrameldingum nøgdini av starvslýsingum og tað hevur hvørgin partur uppiborið tí má ein semja finnast og hon er ikki at finna her í løgtinginum men við samráðingarborðið takk fyri harra formaður