Eyðgunn Samuelsen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), chairman, 2022-03-11
Topic: 1. viðgerð LM-128/2021  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Føroya Realkreditstovn (Realin)  (Dagføringar av endamáli, leiðslu, ogn, skuldarmørkum, útláni, striking av skuld, eftirlit o.a.)
føroya realkriststovnur ella realurin varð stovnaður í nítjan hundað og fimmoghálvtrýss í nítjan hundrað og áttaoghálvfems kom realurin undir føroyska lóggávu og heldur fram sum sjálvsognarstovnur realurin var í í síni tíð sett á stovn fyri at fáa gongd aftur á fiskivinnuna eftir seinna heimsbardaga stovningarstæið var tíggju milliónir krónur endamálið hjá stovninum er at veita lán við veg í fiskiførum flótandi oyndum og førum í frálandsvinnu og fiskaæling sum hava heimstað í føroyum sitering enda serialurin fíggjar so at siga alla vinnu á á sjónum kann mann siga altsum flýtur flótandi oyndum og og bleiv sett á stovn av fólkatinginum í fimmoghálvtrýss og løgtingið samtykti so at yvirtaka tað í áttaoghálvfems og vissu vit hyggja eftir roknskapinum hjá realinum so so eg havi funnið en rokskap sum sum vísir fyri tey seinastu fimm árini og og har er hava orslitini verið góð burtursæð frá sekstand seytjan har tað var eitt negativt úrslit av minus fjøruti men annars hava hava tað verið góð orslit frá átjan og fram til einogtjúgu har yvirskotini liggja ímillum ellivu og fimmogtjúgu milliónir øog við hesum løgtingsuppskotinum so verður skotið upp at gera ymiskar broytingar miteralurin er ein ja eitt gamal sjálvsognarstovnur øh sum mann nú vil kalla sjálvstýrandi realkritissovnur tað er ein av broytingunum og og her eru fleiri aðrar broytingar fara ikk t nevna allar men heimildin ella virkisøki verður verður gjørt greiðari og tá tað kemur til aso tað hevur verið treytað at at tað eru bara skip undir føroyskum flaggi og sum sum kunnu fíggjast men vissu eg skili tað rætt so vil mann gera tað eitt sindur lukari altso soleiðis at skip kunnu skrásetast uttanlands ella flagga í øðrum flaggi í eitt styttri tíðarskeið øog tá ið tað er avmarkað so haldi eg at at at tað er tað tað virkar skilagott og tað tað gevr tóðen eitt sindur meir fleksibilitet tí at nógv av fiskiføruni kunnu hava torført við at fáa kvotu og tí kann tað vera at mann í eitt styttri tíðarskeið hevur brúk fyri at at leiga skipið út til annað øki ella til annað virksemi og og tá tað kannhatta koma væl við og og so seinni kann man koma aftur til føroyar og og fáa ein skilagóðan ja ja skilagóðan kas s ka mann siga virksemi í skilagott virksemi í føroyum aftur eftir mann hevur brúkt henda møguleikan tað vóru ikki gjørdar broytingar í leiðsluni tað stendur at tað eru tríggir stjórar og og so ein undirstjóri og ta taðtey heitini kenni eg ikki til í mínum stutta lívi sum eg havi livið í fimmogtjúgu ár og ongantíð hoyrt at mann hevur tríggjar stjórar so ein undirstjóra í dag kalla vit tað nevnd og stjóri og og tað tey heitini vara eisini broytt og so ger mann tað soleiðis at at mann situr í fýra ár í staðin fyri fimm ár og og allir limir vera ikki valdir samstundis o tað haldi er øgiliga skilagott at man ikki skiftir eina nevnd út í einum men tað verða ein ella tveir limir skiftir út á gangin ella sum standa fyri vælliga gangin og jaso eru tað hesi her mørkini fyri also ja útlandsmørk ella hvat veg skuldi kalla tað sum prosent av høvuðsgrunnunum í dag er tað soleiðis at nevndin hevur heimild til at ja vissu nevndin er sand so kann mann gegera útlan sum er fimm hundrað prosent av høvuðsgrunnunum og við loyvi frá landsstýrismannini sum ganman far upp á sjey hundrað prosent og og og tað samsvara ikki heilt við við tað ágna mann hevur í dag í mun til ta og tí skjútur mann upp at broyta tað til hundrað og tvey hundrað prosent altso vsnevndin gevur grønt ljós so kann tað verða upp til hundrað prosent meðan landsstýrismaðurin kann eisini gera loyvi at mann fer upp á tað dupulta tvey hundrað prosent men men men mann liggur um um hesi fimmogtretivu til fjøruti prosentini í útlandinum av høvuðsgrunnunum og tí er mann í dag nokk so langt frá frá hasum markinum o ogso eru onkrar tillagingar í mun til akkordering at tað verður greiðari og at í staðin fyri at verða noyddur at koyra felag á tvingsulssølu sum kann føra til størri tap hjá íálinum og uttan færa detaljur sum veður tað gjørt greiðari ella mann eg haldi at mnn fær eina greiðar heimild so at mann kann brúka tað tann loysnin so her eru fleiri smábroytingar og tann tann síðsta sum evu farð nevna her tað er vinningsbýti harva eisini ásettar ella altso ásetingar dagførdar oog gjørdar meira tíðarhóskandi og har verður nevnt sum ein r stendur at vegleiðandi meginregla er at realurin rindar tjúgu prosent av skattskyldugu inntøkuni í vinningsbýti tað vil siga at tjúgu prosent av skaltskyldu inntøkuni fer sum vinningsbýti í landskassan og su vit hyggja aftur í roknskapin so so merki tað at fimm milliónir høvdu farið í landskassan í tvey túsud og einogtjúgu út frá hesari meginregluni tí at orsúrslitið var ja knappar fimmogtjúgu milliónir og tað síðsta sum eg hrhug at komin á frú forkvina tað er ummælisskrivið hjá landsbankanum tí at landsbankin mælir til tað stendur í teir skrivað at landsbankin vær til at tað eisini var møguligt karialunum at læna frá landskassanum og og argumentið er stutt og greitt tí at tað stendra hetta er tann bíligasti háttur hjá realinum at taka lán og vágin hjá landskassanum er óbroyttur tí trygd er aftan fyri útlátinum og og tað er ikki so ringt at skilja at at renta og vági ella risiko hanga saman so lítið virki fer út og læna pengar jamen so og tað er resikapilkt virksemi jamen so verður rentan hægri í mun til eitt væl pálstravirki sum fer at leiga tær teir kunnu forhandlast løna nógv lægri rentu men landsbankin skjýtir upp at teir skulu kunna læna frá ella læna úr landskassanum og eingin er so væl ella tað r altso tað er fáir bakkar sum eru so góðir at hava sum sum landskassin og kunna læna har frá og og tað er skjótt ókent roknstykkið ímillum búskaparfrøðingar at mann brúkar ella ja mann brúkar landskassan sum garant fyri at fáa eina lægra rentu men fíggjarmálaráðið skrivar hinvegin at teirra tí fatan at útládinið hjá ralinum eiga at verða grundað á eginpeningin hjá stovninum ø so teir altso hett havar ikki gingið at møti men eg haldi athatta er nokk so interssant hjá fíggjarnevndini at at viðgera og argumentini báður menn eru øgiliga stuttligt greið landsbannksskipa tað er tað bíligast loysnirin meðan meðan fíggjamállaráðið svarar aftur og siga at at tað skal vera grundað eginpening men eg haldi at mann kann fara eitt lít sindur gybri í í ta diskusiónina um realurin skuldi havt ta heimildina sum landsbankin skjýtur upp tí at tað er ein áhugaverd diskussión í mun til at fáa hena lægri rentu so altíð alt so eru hettar tiltrongdarbroytingar dagføroyingar sum í so nógvum øðrum lógum og vit fara sjálvandi at viðgera hetta væl í fíggjarnevndini í miðflokkinum takk fyri ja takk har var ein viðmerking frá hendikold gersovælja takk frú forkvinna eg haldi hettað er