Kristina Háfoss (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-09-24
Topic: 1. viðgerð LM-023/2020  Uppskot til løgtingslóg um tíðaravmarkað avgjald á ferðandi við komu til Føroyar
barauppskot frá landstýrismanninum í fíggjamálum sum skal geva heina heimild til at áleggja avgjøld á ferðan sum foma til føroyar og endamálið við gjaldinum er at rinda fyri tær koronakanningar sum verða gjørdar av ferðandi tá ið eir koma til føroyar uppskotið leggur so upp til atavgjaldið verður hesar trý hundrað og tólv krónurnar sum svara til tær trý hundrað og hálvfems krónurnar sum fólk rinda í dag fyri kanningarnar ella sum landið í dag rinda vegna fólk fyri kanningar á flogvøllinum minus mvig og eg kann siga at innlrandi at vit tjóðveldi taka fult undir við at landsstýrið fær ta heimildina sum er neyðugt til attryggja sær at ferðafólk kunnu rinda fyri eygna kanningar tí at vit meta at reint prinsipielt er tað ikki rætt at allir føroyingar skulu rinda fyri tær kanningar ið ið er neyðugur at gera av ferðandi og hevur tú ráð at fara at ferðast so hevur tú væl eisini ráð at rinda fyri júst hendan partin øh tað sum vit kanska undrast um er hví tað tikiki so langa tíð vit vita jú vit hava játtað nógvan pening her á á løgtingi ítøkiliga tann seinasta broytingin í játtanin var at vit komu upp á trýogtjúgu milliónir krónur sum landskassin hevur rindað hesa tíðina og vit tosa um at heva hevur staðið uppá í meira enn tríggjar mánaðir tá vit koma til fyrsta oktobur har landið hevur rindað heldur enn at mann hevur fingið hesa her heimildina til vega og tað kann kanska undra hví mann ki heur arbeitt nakar skjótari men málið kemur sjálvandi fíggjarnevndina og har fara vit at fáa lýst ymisk tíð viðvíkjandim nærri og eg havi nakrar spurningar í samband vi htta málið millum annað er hetta i eitt gjald sum skal áleggjast øllum ella kunnu ávís undantøk gerast hetta við sjúkraørindum fólk sum eru sjúkraørindum tað verður so lýst í málinum at tað verður endurrindað aðrar vegir so tann partin er er tryggjaður væl er tað onnur ting við skullu gera til dømis um tey hava fylgjarar við sum mugu fáa lýst taðnari øsum verður eisini víst til í lógar uppskotunum at flutningsfyritøkur fáa heimild til at taka gjald uttan avmarking og kanska neyðugt at fáa lýstaltso er ikki aitt mark fyri hvussu stórt ómanksgjaldi ger er hvat hugsar mann fyri sær frá landsstýrisins síðu og vit kundu jú vorderað eisini fíggjarnevndina er tað aitt mark vit kundu sett inn soleiðis at tann parturin ikki blívur óneyðuga stórir og tað omasgjaldið er tað væl nakað sum ferðandi eisini koma at rinda ella hvussu so er tað verður tð eisini víst á at tað er flutningsfyritøkurnar sum skulu taka hetta gjaldið innog atlansflog hevur so upplýst at t hava ment eina talgilda skipan eg kenni ikki hvørja skipan ítøkiliga smyrlein ætlari at brúka sæsst hevur so fráboðað at tey trekkja seg til bakar men høvdu skulu funnið sína e egnu skipan spurningurin er um tað hevði verið lættari og bíligari fyri allar partar a mann hevði eina felags tøkniliga skipan sum allar flutningsfyritøkur kundi brúkt í sambandi við hetta gjaldið og eg veit ikki um landsstýrið hevði viðgjørt tann spurningin men tað kundi verið ein loysn fyri at gjørt tað lættari fyri allar partar øh so er ein annan spurningur eri nú hevur landstýrsmaðurin valt at brúkt hesa upphæddina trý hundrað og tólv krónur sum er grundað á tað sum ferðafólk rinda fyri kanningarnar ella sum landið rinda vegna ferðafólk fyri kanningar á flogvøllinum trý hundraðog hálvfems krónur miðunus emveg men sum skilst so rinda rinda vit umleið fimm hundrað krónur fyri tær kanningar sum verða gjørdar tá i fólk fara upp or vúr norrønu hvat er hugsanin um munini millum har altso er tað sum nakað sum ferðafólk koma at rinda afturat liggur tað í hesum her ómastjaldinum hvørjar tankar hevur landsstýrið tíviðvíkjandi tað er so ikki blivið lýst neyvari í her hyggja vit at gildiskomin í lógaruppskotinum so skal lógin koma í gildi fyrsta oktobur og fara úr gildi longu fyrsta januar tvey túsund og einogtjúgu nú veit eg ikki um landsstýrið veit okkur sum vit ikki vita mentað sumalmenningurin greiðir um tað er tað at hevur veri neyvan nakað koppingarevni klárt soleiðis at vit øll eru koppsett áðrenn fyrsta januar tvey túsund og einogtjúgu og tí er nokk eingin ivi um at hetta við at verja okkara landamørk kemur at halda fram eisini aftan á fyrsta januar tí haldi eg halda vit hjóðveldi hvønn fatur at vit eiga at hyggja at nærri at hetta við gildiskomuna vit hava gjørt atv nakar aðra lóggávu eisini samband við korona harva vit hava havt fort ov stutta gildiskomu og júst hetta sama nokk so týðiligt at vit áttu at flutta longri út so kann mann tosað um ja u hvat er meiri hóskandi er tað tríggjar mánaðir inn í komandi ár er tað seks mánaðir inn í komandi ár ella er tað níggju mánaðir inn í komandi ár tað mugu vi vitgera nærri eg hugsi eisini at flutningsfeløgini høvdu verið áhugað í at vita nú skal hesin kostnaður upplýsast teimum ferðanum sum ætla sær at ferðast komandi ár eisini av tí orsøk kundi tað verið skilagott atvit fingu eina gildiskommu sum kanska var meir realistisk soleiðis at mann ikki nú selur ferðaseðlar inn í komandi ár uttan at upplýsa at hetta her gjaldið nokk so sannlíkt kemur at verða galdandi í hvørfall í fyrra helvt avkomandi ár ein annar spurningur sum verður reistur í samband við tað málið er sjálvandi hvussu við kanningini koronakanningini sætta dag á tá ð ferðandi koma til føroyar hví verður tað ikki nevnt sum partur av hesum her lógaruppskotinum meina vit ikki at fólk skulu kannast tvær ferð tí hetta her málið snýr seg nokk so nógv um tað prinsipiella er tað landið og landskassin og sum føroyski skattgjaldarin skal rinda fyri ferðandi tá tey skulu hava hasar kanningarnar ella er tað ferðandi sum skal rinda fyri tei og hetta lógaruppskotið sum tað leggur upp fyri nú so sigur mann fyri helvtina av kanningunum kanningina tá mann kemur til landið har skulu ferðafólk nú sjólvrinda men fyri tey næstu kanningina sætta dag har skal landskassin rinda øhví nú tað tað er nakað vit mugu viðgera í í fíggjarnevndini eg havi øgiliga trupult við at síggja grundgevingina fyri tí tó so at landstýrið hevur upplýst nakrar ferðirnar at mann manglar eina lógarheimild fyri at lógaráleggja at vit kanna aðru ferð og eg veit ikkium tað er tað sum so hongur saman við at mann so heldur ikki kann krevja gjald fyri tað men júst hetta her við tí manglandi næsti koronakanningin av ferðafólkum var jú høvuðsorsøkin til at vit fingu eitt stórt nýtt koronaútbrot í august og nú kenna vit ikki orsøkina til hetta her nei triðja útbrotið sum hevur verið millum okkum hesa her seinastu dagarnar men onkrastaðni er tað komið frá og tað er ikki ósannlíkt at tað aftur er talan um onkran sum er komin til føroyar sum hevur verið negativur í tí fyrstu kanningini men sum hevur víst seg at verið positivur eftirfylgjandi og og óvitandi hevur gingið runt og smittað onnur tí hevur tað ófatiliga stóran týdning at vit halda fast í hesum her við at fólk verða kannað tvær ferðirnar og har kann tað undra at vit ikki hava eina skipan sum er meira trygdtíviðvíkjandi tí vit hava annars ein tilbúgving upp á øgiliga nógvar aðrar mátar vit vit kanna øgiliga nógv vit fylgja væl upp vit koyra fólk í í sóttarhald vit hava upplýsing og annað men har sum vit eru allarallarmest sárbar tað er við landamørkini skuldu vit fyribyrgja at smitta kemur aftur og útbetkoma aftur so ertað við landamørkini og har vit høvdu eitt hol í skipanini tað vistu vit tað blivut eisini upplýst av serfrøðingum um tað var tí vit ikki kannaðu aðru ferð men so settu vit okkum fyri at lat okkum tetta tað holið men í fyrsta umfar bleiv tað bara eitt tilmæli og tað har heita landsstýrið um at gera tað ti meira enn eitt tilmæli tað má vera soleiðs vit kundu fylgja upp upp á hatta og tað krevur sjálvandi krevur tað eina skipan so ella so har ferðanir sim koma til føroyar verða skrásett og har tá ið mann so hevur fingið framt í næstu kanningina at tað verðurskrásett aftur sum mann veit um fólk hava verið har ella ikki og samskiftisupplýsingarsoman kann venda sær til hesi fólkini um tey ikki koma tilkanningina sætta dagin og gera vart við at tey verða biðin um at koma til hasa kanningina eg eri vís í at føroyingar fara og lata seg kanna sætta dag meni eg veit ikki hvussu tað er við teimum sum koma úr útlondum um tey kenna seg líka nógv bundina av tí eg havi hvørfant hoyrt frá fólki sumuppliva tað sum um at hetta er jú bara eitt tilmæli og tað er ikki gott nokk tað er ikki trygt nokk og eg haldi bara tann ótryggleikin sum fólk skulu liva í at nær kemur tan næsta útbrotið er nokk til at vit áttu at sett hundrað prosent inn upp á a tætt hetta her holið og tað er als ikki tætt nú øhmannars haldi at vit í tjóðveldi og og fyri sjávandi eisini í andstøðnat hava gjørt alt vit kunnu fyri at samstarva við samgonguna og við landsstýrið íhesa her koronatíðini vit hava sjávandi fulst á serliga aftaná hjálparpakkan eitt at vit valdað ikki at landsstýrið hevur verið nóg áhugað í einum tóttam samstarvi um tað sum blivu lagt fram áðrenn kann vísa á at vit í tjóðveldi mælt tey til longu fimtanda tá vit lótu landamerkini upp fimtanda juni at vit skuldu korona kanna øll tá segði landsstýrið nei tað ynskja vit ikki men tíbetur broytti mann meining og fór so í gongd við at korona at kanna øll sjeyogtjúgunda juni vit vístu eisini á longu tá í juni at tað var neyðugt at fáa ta neyðug lógarheimildini gildi soleiðis at hetta rokningin ikki bleiv koppað yvir á allan skattgjaldaran um ferðandi koma til føroyar sum mágu tað sjálvandi rinda fyriensar kanningar men landsstýrið segði tá nei tíbetur er mann nú komin so við ein lógarheimild frá fyrsta oktobur men hetta er so kostað okkum trýogtjúgu milliónir krónur íhvørfalli játtan eg haldi landstýrismaðuin kann upplýsa hvussu nógv er brúkt av tí men betur seint enn ongantíð vit eru fegin um at tað nú kemur hann heimild vit hava so nakrar ivamál og spurningar sum heva verið inni á sum eg haldi vit mugu fáa lýst og og so mugu vit tí altíð verðini fáa ta neyðug lógarheimildina at tryggja tað at vit fáa hasa kanningina sætta dagjtak