Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2023-05-03
Topic: 2. viðgerð LM-077/2022  Uppskot til samtyktar um at loyva kommunum at seta upp vakmyndatól
ptersengersuvæltakk fyri harra formaður hetta her er heta e eitt rættiliga t rúgvusmikið mál og eg fari ikki at kunna koma ígjøgnum alt tí et fari at heita á viðmerkjarar um at um at spyrja um tað eru nøkur ting sum landsstýrismaðurin hevur gloymt h men hetta er so eitt uppskot vit eru til aðru viðgerði umum eitta uppskot frá jørgunniclasen og helga abramsen um at geva kommun heimild at seta vakmyndatól upp ið serliga áberan støðuna í býarlívinum tað er mítt fyrsta punkt tað er tað at eg ikki líka mikið um um mann samtykkir hetta uppskoti ella ikki tí tað snýr seg ikki um at landstýrismaðrin skal kanna ella fyrireigakaatað hannar um at hann skal koma við einum uppskoti so tað er vesindiligur munur á tíð og at kanna tað men eg kann so nevna at landsstýrismaðurin hevur arbeitt við hesum málinum frá fyrsta dagi tí at har var eitt arbeiði gjørt frammanundan av undanfarnu samgongu men landstýrismaðurin í lógarmálum bindur seg ikki til nakra niðurstøðu fyrr enn øll tøl øll fakta øll tata og allar útsøgnir eru komnar á borðið tað er sjálvandi bylgjun at ganga høgt í einum sovorðnum máli summi halda at tað seg geva kommunun o heimildin at seta vakmyndatól upp elvir til ein politistat og øvugtsigur mótpartin atin mannskal hava frælsi til at bukar hvønn annan sundir eg haldi at tð er kanska eitt sindur tað verður sett eitt sindur skarvt upp tað eru sjálvandi nógv fleiri nú ansir í hesum her enn tað men tað sum eg haldi eg lesindiligt er tað at tá ið mann tosar um vakmyndatól mann má minnast til eitt vakmyndatól er ikki av tí ónda tðr itt amboð tí eitt amboð sum verður brúkt til nógv ting tað verður brúktil at styrki um demokratii her eru tvey vakmyndatól beint vinstrumegna talarastólin og tað er við til at styrkja demokratii mann hevur vakmyndatól til ati menna sjálvkoyrandi bilar mann hevur vakmyndatól í tunlinum fyri at tryggja tunlarnar og annað infrakevi vakmyndatól er ikki av tí oynda hí ett amboð og tú kanst brúka amboðið gott og væl og tú kansn misbrúka amboðið og tað haldi eg eri er kjarnan í hesum her tí at sjálvt um hann hevur nevnt nógvir formar av vakmyndatólum í hesari umrøðuni bæði á bensinstøðum og pitsariaum og aðrastaðni so snýr hetta seg um vakmyndatól at yvirvaka tað almenna rúmið og til tað hava vit tvær lógir sum serliga geva seg gera seg galdandi tað er vakmyndatólslógin og so dátuverndarlógin endamálið við vakmyndatólslógini tað er at tryggja rættin hjá persónum fyri ikki at vera fyri óneyðugari yvirvaking og innsivandi yvirvøku men samstundis eisiniat ma tekur neyðug atlit til at at tað í ávísum førum kann vera neyðugt at yvirvaka og so er spurningurin um vit halda teg neyðugt at yvirvaka kanska serliga býarlívið í havn og sjálvandi av tí at tað snýr seg um viðgerð av persónligum upplýsingum so er dátuverndarlógin eisini ger hon seg eisini galdandi og tá ið mann snakkar um yvirvøku so snakkar mann typiskum tvey ting tað er tá sonevnda proportionalitetsprinsippi altso er tað sum tú gert fyri at uppnáða eitt mál er stendur tað mát við hvat inntriv tú gera tann einstaka borgarinum proportionaliteti tað er tað eina hitt er tað sonevnda legalitetsprinsippi altso tá ið tú gerst eitt stórt inntriv frá almennari síðu jú størri inntrivið er jú nágreiniligari skal lógarheimildin vera tí kann mann ikki geva eina greibreiða heimild maánn mán geva eina eina smalaheimild sum sigur hvat vyvirvalkan skal verða til og so framvegis og at hava reglur tí viðvíkjandi so er tað kanska komi eitt sindur inn á tølini tíðini longu víðari eina undan su vil heita á tingfólkini um at spyrja nógvar spurningar sum kann svara so væl sum til ber í fjør vóru hundrað og seks harðskapsmál í føroyum og fyri teimum sum leggja nógva í rættartrygdina hjá fólki so so kann eg nevna at orsakað av tí longu málsviðgerðartíðini hjá føroya rætti so eru bara dómur fallin í trettan av teimum málunum tað er rættiliga lítið h og av teimum eru ein frídøming og av hesun her hundrað og seks harðskapsmálinum so eru fimm sum er óuppkláraði í miðbýnum uttan fyri miðbýnum í havn tey vóru í gjøgnum gólvdsgøtu tórsgøtu skálatrøð og sigmundargøtu og tað fimta tað bleiv so tað bleiv so ikkilet mál tí órætt ar viliki upplýsa hvør genlingsmaðurin var so fýra mál og eg kann ímynda mær at vissi kommunan hevði fingið eina heimild so hevu hon kanska sett tað upp í klubbagarðinum og í vágsbotn kanska niðri á tórsgøtu men mítt boenga er at visti mann hevði vakmyndatól í dag so er mann ikki uppklárar tey málini sum eru bara í ár tí at tey eru nógva aðrastaðni vørnum og hatta loyði meg til argumentið vis vit byrja geva eina heimild til at gera vakmyndatól hvar enntá tað so nær steðgar mann at eyvirváka tí tað stríðir ímóti ta legalitetsprinsippið sum eg snakkaði um árenn og tað stríður ímóti ta proportinalitetsprinsippi eg snakkaði um árenn tíðin er enn við at ganga undan tað vóru nøkur tøl um at tað eru nógvar telefonir og annað sum hava uppklárað mál tað eru fjúrtan málnum skrásett fyri fjør at telefoninir vóru við men tað stendur einki um mí mínum upplýsingum um tað vórðu avgerandi fyri dóm sum í nógvum førum ikki í fallin øh