Christian Andreasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2020-12-11
Topic: 2. viðgerð LM-043/2020  Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar Anordning om ikrafttræden for Færøerne af visse bestemmelser i lov om Det Centrale Personregister (CPR-loven)
takk harra formaður tað er eitt viðgerðaruppskot um ríkislógartilmæli um at seta gildi cpierulógina fyri føroyar og tað málið hevur verið viðgjørt í rættarnevndini vit hava havt fundir um málið tann átjandaogtretivi novembur vit havat fund við dátueftirlitið ríkisumboði kalioholm johannesen saman við lanssjúkrahúsinum og bárastei løgmannum og nevndin hevur býtt seg í ein meiriluta og ein minniluta og stutt sagt kann eg siga tað at meirilutin er so samgonguflokkarnir saman við javnaðarflokkinum meðan minnilutin sum ikki tekur undir uppskotinum tað er tjóðveldið sum ikki tekur undir við tí so tað gongur væl við samarbeittini millum javnaðarflokkin og samgonguna og rættarnevndini tað má eg siga og tað er at gleðast um tað er soleiðisnar at vit í samgonguni hava nakrar viðmerkingar meðan ingiløn titissen strøm hevur sínar viðmerkingar og tað kemur hon so at greiða frá men vit í samgonguni vit halda at tað er stóvur tørvur at fáa sett ein skipan í gildi solesum allir føroyingar fáa møguleika ti at fáa eitt danskt persónstal uttan atskula grundgeva fye sum við ítøkilum ørindum hjá donskum myndugleika sjúkrahúsverk føroya hevur undir nevndaviðgerðini upplýst at tað ata hevur havt munandi batað við sær at føroyski súklingar sum verða sendr til danmarkar í viðgerð longu hava fingið møguleikan at verða skrásettir við donskum sibiarnummari øtað hevur so verið sett nógvr spurningar í rættarnevndini um hvørjar upplýsingar verða so skrásettirniðri í danmark tl nemjat sjal eitt til skjal eitt til lógaruppskotið og taðð sum eginlandi tað hevur egliga lítið upp á seg altso tað er að er øgliga viktigt at siga tað at tað sum verður skrásett í tí donsku skipanini eru bara viðurskifti í danmark sipiernummarið skal ikki kunna brúkast í føroyskum málum og held ikki til skrásing í føroyum men er bara nakað sum verður skrásett í teimum donsku skipanunum og tað sum skal skráseta sershan fingið navn og adressa og hvar mann er føddur og um mann er giftur og sovíðari statsborgarskap og o an ivu limir í fólkakirkjuni og tað er bara tað sum verður skrásetthar niðri sagt bara atematikk vistu hnn kem inn í ta donsku skipanina í sepiernummar við spernummarm men hetta við fólkakirkjuni tað er sum ikki galdani fyri persónar sum ikki búgva í danmark tí har verurhan bara skráseltur inn nei taðvil siga at tað er ikki aktuelt ella tað e ikki tað e val eingin føroyingur sum eru limin í donsku fólkakirkjuni so so har verður væl svarið nei og tað er og tað er soleiðisnir ati í saman við uppskotið er hendir ein lítil tekniskur feilur so vit hava eitt broytingaruppskot sum bara gongur út upp á tað at mann í uppskotinum haldi g har verður sagt innirings ministeriit men tað er ministarin sum fær heimildina so har verður eitt lítið broynngarbroytingarupskot sett fram um tað so er tað eisini tað at tann danska fólkatingslógin eg samy í fólkatinginum og hevur fingið eitt eitt lógarnummar sum vit leggja í dag fram eitt annað broytingaruppskot nummar tvey hvar vit í staðin fyri lógun nummar eks seks og sovíðari er so broytt til lógnummar átjan fýraogtretivu frá átjan desembur tveytúsno tjúgu tavilsig lógin er samtyktí fólkatinginum og manglar bara eina viðgerð í løgtinginum so kann hon lýsa og setase gildi fyri føroyar tað er soleiðis at tað er av stórum týdningi haldi eg at føroyingar sum hava øðrindir í danmark serliga tí ta est i tí tað eks nógvir tafikkur ímillum danmarktil føroyar ikki minst á sjúkra sjúkraøkinum at føroyingar kunnu hava møguleika at fáa sær cepiernummar og nú er tð altíð nakað við rætta trygdum at gera tá ið vit íð føroyingar fáa sær et cepierrnummari so er tað partur av einari kendari skrá í danmark í dag verða tað skrásettir undir roynlærum loyninummari søytunummari sum eingin finnir æftur og sovíðari tá ið mann er skrásettir við cbr danskacber so kanst tú sjálvur fara inn við eit borger dk og aðrar skráir og eksakt finna út av hvat hava nú myndugleikan at skrásett um meg og tað kan man ikki í dag so aftur her er tað ein spurningur um rættartrygd øh eitt annað sumsum er øgiliga viktigt at undirstrika tað er tað at tað er øliga nógvar sjúkraflutningur millum danmarkar føroyar og vit hava havt landssjúkrahúsið in til hoyringar og tey siga tað at tá man ikki heur møguleikar fyri at brúka cbiernummarið so er tað fyri tað fyrsta nógv longri áðrenn upplýsingarar koma fram talsi atmannkann gott t hava ein ein keðiligan prøva sum ikki komi fram í skipanini kanska for seint tí mann ikki evir funni viðkomandi aftur íí í skipanini tað vil sigat tað t tað er ein stór stórur bati fyri sjúklingartrygdina eisini at mann fær skrásett pasentar við sibiernummar so tað e ikki bara dátatrygdin sum verður bótt við hsin her men eisini sjúklingartrygdin og tað er øgiliga vikt t undirstriga tað at hetta er bara nakað sum verður skrásett niðri í danmark taðer ein sjálvboðin skipan og tað er ikki nakað við at vit brúka sibiernummarið í einum í í í einum føroyskum samanhangi eitt annað mál sum hevur verið spurt um tað er tað at reglurnar um nmd eru broyttar í danmark og tað hevr veið ett sinur ivamál um hvørt mann kann fáa hefta her beinanvegin tá ið lógin kemur ígildi og har er so magnus rasmussen hann hevur spurt um tað í fólkatinginum og vit hava fingið svar tá er sett til rættarnevndina hvar ið danskir mynduleikar siga at tað verður møgulitt at fáa dmd beinanvegin tá ið lógin kemur í gildi og eð byrjaðini á tvey túsund og einogtjúgu so tað er alt sett í system fyri at fáa hetta her loysn upp á besta máta og tað verður so ríkisumboði sum er dansku myndugleiki sum útskrivar hesi her sipiernummurini til føroyingar sum ynskja tað undir viðgerðini hevur so tjóðveldið royst ein spurning um hetta her er at lóggeva á yvirtiknum øki tí mann kan siga g so at landsfólk yvirlitið er ú yvirtikin tað bleið yvirtikið beinanvegin saman við himasýslógini og tað hevur so verið umrøtt saman við løgtingsumsitingini sum ikki metir athetta her uppskotið er í stríð við stíðusmánnarlógina soleiðsinr vit soesin at vit í hesum førinum kunnu siga at danski myndugleikarn við fólkatingi lóggevur á einum yvirtiknum umráði tí sipiernummarið skal ikki brúkast av tí føroyska landsfólkayvirlitinum hetta er ikki eitt hetta r ikki eitt landeitt mál um landsfólkayvirlit men um eitt mál um at vitkunna knýta okum upp í eina danska skipan við tí sivernummarnum sum vit hava og tað hevur so so einki við landsfólk yvir tit at gera sum skrásettir bústað og sovíðari í føroyum og tað er jú soleiðis at vit hava eitt deilt lóggávuvald í føroyum vit hava løgtingið sum lóggevur á yvirtiknum málum og so er tað fólkatingið sum hevur lóggávuvald á ymiskum økjum og tað mugu vit so bara liva við tað er tað sum galdandi regluráseta og tað er ikki nakað sum vit kunna ignorera í okkara daglegi tað er eg vil ikkia fylgil ynskt at vit høvdu lóggávuvald á so nógvum økjum sum møguligtmen tað eru altso nøkrur øki sum vit ikki hava lóggávu vald á og tað eru nakrir nakrir danskir stovnar í føroyum ríkisumboði løgreglan og so víðari sum eisini á øðrum økjum verða regulerað við danskari lóggávu vit kunuba taka lógina um almenna umsiting ella fyrisiting hon er í fyritiknarlógin er ikki galdandi fyri ríkisumba eta politii og og vit hava heldur ikki at vtkunu hel ikki kæra til umboðsmannin avgerðir sum ríkisumboy og løgreglantaka men hesin myndugleikarnir eru eru reguleraði við danskari lóggávu sjált um tær halda tit í føroyum og eru undir donskum eftirliti og og og ríkisumboði er undirgivið hjá fylgi í tdátuvedreglunum í danmark oo og sovíðari ha og hetta er bara ein veruleiki sum vit má fyrihald okkum til og og tí haldi eg at tað er eitt sindur tað er eisindir keðiligt at tjóðveldið aftur hesiferð er ímóti nú av nú avtjóðskaparligum orsøkum altso eg dugi iki at síggja at nakar ger seg inn á nakran tjóðskap í føroyum við at loysa eitt eitt faktiskt eitt stórt praktiskt problem í ta dagliga og eisini sum hevur í samband við at bøta bæði um dátutrygdina og sjúklingartrygdina hjá fólki og tað er eisini aðrir fyrimunir við at vera í la ella a kunna fáa pcrncipiernummar og tað er vistimann heur ein danskan arbeiðsgevara og vist mann skal niður at lesa tað er á øllum økjum eg dugi ikkiat síggja nakar ófyrimunir í hesum yvirhøvur tí skilji eg ikki at mann er ímóti hesun uppskotunum her so leingi sum vit nú eru í ríkisfelagsskapi tá i vit eru farin burturúr ríksfelagsskapinum so hava vit kanska eina aðra støðu tað skal eg siga takfyrira formaður