Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-11-09
Topic: 1. viðgerð LM-033/2022  Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af visse bestemmelser i forskellige love om ændring af lov om finansiel virksomhed
takk fyri harra formaður vit noyðist kanska ikki siga tað fleiri ferðir men vit viðgera eitt nokk so torskilt uppskot um lóg um finansiell virksam met sum í grundini bara snýr seg um at implementera eitt eo derektiv í føroyum ella eitt es derektiv í føroyum tað er nú einaferð soleiðis at tá ið es kemur við einum eog derektivi um um bankaverðina sum skal galda fyri øll eslond tá kemur tað seinni beinleiðis til føroyar ígjøgnum ríkislógartilmæli tað er altso es bankalóggáva í øgiliga stóran mun sum er galdandi í føroyum seinast eg kannaði málið so var føroyar ikki ein partur av es og vit skuldu ikki vera ein partur av es men allíkavæl allíkavæl implementera vit bankalóggávu frá tí sum er likamlig gerðin av skrivstovuveldi nemliga es og prosell og tað havi eg trupult við at síggja fornuftina í tað verðurgrundgevið við at mann verið noyddur til at implementera si esdirektivini tí at tað tryggja atgongd til fíggjamarknaðin í europa men tað loyvi eg mær egentiliga at ivast í es hevur felags lóggávu ella ávísa felags lóggávu fyri øll limalondini har undir danmark men tað eru nógv lond sum ikki eru limir í es sum virka í es hetta uppskotið snýr seg um kanska í høvuðsheitum tvey ting tað fyrra er er egentiliga bara implementerað es derektivini sum danmark hevur implementerað gjøgnum ríkislógartilmæli h og hitt er atsamtykkja tann fimta kapitalkravsta fimta kapitalkravsdirektivið sum es hevur gjørt men tað er so nógv lond sum virka í europeiska fíggjarmarknaðin sum einki es dedirektiv hava samtykt nakrantíð tak sveis til dømis sveis er ímyndin av bankaverðuni fyri summi sveis er ikki r ein limur av es men eg rokni við at tað eru fá lond sum hava so nógv fíggjarligt virksemi innan fyri europeiska markið sum sveisari hví kunnu teir tað jú ter hava sett sær fyri vit lúka øll minimunskrøv fyri at kunna virka á europeiska marknaðinum tí tann euroeopeiski marknaðurin er ein týdningarmikil marknaður fyri sveisari so gera teir lóggávu og hava neyðugt fíggjareftirlit soleiðis at teir kunnu farað til es kommissiónina og siga hygg her er harmoniur millum tykkara lóggávu og okkara kunnu vit handla innan fyri europa ja tað kundi eg gott eg veit ikki hví at vit í føroyum ikki ella eg veit væl hví at vit í føroyum ikki gera tað men eg haldi at tað áttiat verið tosað meira um hvussu vit umskipa hetta her við at fáa bankalóggávu til at fungerað væl í føroyum tað er næstan tað er alt for ofta orsakað at vit standa her og og viðgera lógaruppskot um finansielt virksemihet sum eingin kann skilja høvd ð hala burturúr tað er eingin sum veit hvat tað í grundini hevur við sær av avleiðingum men vit torða ikki at trýsta grøna knøttin nei reyða knøttin tí tað verður sagt at hetta her er alneyðugt fyri at virka á europeiska fíggjamarknaðin tað haldi er nakað fjas vit eiga at yvirtaka bankalóggávu haldi eg up á sigt líkasum at vit skulu yvirtaka alt annað men tí at vit eisini skulu fara undir at gera eina smidliga lóggávu sum er sum gevur meining fyri føroysku bankarnar og sum gevur meining fyri føroyska brúkaran eg loyvi mær at ivast í um hesi her ríkislógartilmælini eru til gags viði hvørki bankarnar ella brúkaran ella samfelagið sum heild hetta luktar bara langt av skrivstovuveldi og tað vil eg hava minni av ikki meira mann kundi til dømis gjørt sum sveisararnir gera tig er ikki bara sveitara tað er nógv onnur lond øll triðja lond royna at fáa hesar hesar avtalurnar í lag tey tey søkja um tað mann kalla fyri ekvivalens og tað er at mann tryggja sær at í nationalari lóggávu í landinum takast veit sum eitt dømi har hevur mann eitt regulerandi reskimi sum markjar ella er líka við ella nøkulunda líka við europeiska lóggávu í tann mun at tað er neyðugt fyri at virka europeiska marknaðin her gera vit tað øvuta vit implementerað egslóggávu sum um vit vóru eitt es land sjálvandi vit við ávísum undantøkum nú tá ið tað er eitt ríkislógartilmæli men í grundini er tað tað vit gera og eg loyvi mær ivast í um norðeya sparikassi g suðuroya sparikassi og banknordik og betribanki hava tørv á somu kapitalkrøv sum doykibank tað loyvir mær ivast í gaman í er bankarnir kanska í øllum førum teir tveir teir størru samfelagskritiskir teir eru jú sifibankar báðir tveir men eg rokni ikki við at tú kann yvirføra tey kapitalkrøvini sum tú gevur deykibanku inni í es at yvirføra tey krøvini til bant nordig til dømis tað gevur onga meining í mínari verð og eg haldi at eisinat mann brúkar óneyðuga nógva orku innan fyri fíggjarheimin uup á tað sum mann kallar fyri complains altso tað at tryggja sær at trítt virksemi harmonerar við hesari her fleiri hundraðtals síðurnar av eu derektivi eg síggi ikki meiningin ýtt í tí eg haldi í grundini upá sikt í øllum førum at mann skuldi yvirtikið bankalóggávuna tá tað verður forsvarligt at gera og at mann so málrætta fer inn og hyggur eftir hvussu skal okkara lóggáva síggja út soleiðis at tað gagnar føroysku bankarnar støðufesti í landinum haldføri í landinum og tann føroyska brúkaran av fíggjarligum tænastum tað skuldi verið málið eg síggi ikki ordilgat vit hava ein politikk á økinum annað enn at vit næstan treytaleys implementerað eoderektivur í tí og ótíð tí haldi at mann átti at sett seg niður funni út av hvat er minimunskravi fyri at virka europeiska marknaðin tí tað er opinbart tað sum er alneyðugt og so implementerað mann tað og so ikki nógv afturat tað er ikki neyðugt nú veit eg hvørja ferð mann fer upp her at tosa um lógumfinansiell virksemhet so er tað ofta mann ikki fer at tosa um innihaldið í tí og eg rokni við at øll sum sita her skilja hví men vit eiga eisini at tosa eitt sindur um prosess og eg eri gott troyttur av at fara niðan her á tingsins røðarpalli at tosa um nakað sum eg ikki havi forstanda upp á o sum er visjónsleyst og sum onkursvegna bara er at kíka nakað sum kemur niðri frá brisell tí mann ikki hevur forstanda upp á tað og tor iki at siga tað og tí man er bangin fyri avleingunum tí tað verður sagt at man ikki kan virka í europa sum banki við suma ikki siga til hettara her eg haldi ikkita er gott nokk tí haldi at mann sum eg nevndi áður eigur at setast niður finna út av hvat ið minimuns kravi fyri at virka europeiskan marknaðin implementera tað og so leypandi syrgja fyri at mann lúka tey krøvini sum eru men at mann annars letur alt annað at liggja og letur tey sum hava valt at lima seg inn í europeiska samveldi um at fáa hesa lóggávuna tí vit hava ikki biðið um hann hon kemur um verður bara pátutt á okkum í kravt av at danmark elimaland í es føroyar er ikki men føroyar undir danmark so vit skulu fáa øll møgulig ríkislógartilmælir hendan vegin tí at tað er so viktigt at føroysk lóggáva harmonerar við tí donsku og upinbart tað er altíð ringt at fyri at halda seg til hesi her málini tað skilji eg ordiliga væl men eg haldi onkursvegna at tað er heldur ikki nokk at standa her og og og vera illur inn á hvat er galið mnn mann eisini koma við loysnum og tað er tí eg royni at nevna hetta her við hvørvalens tí at tað er eitt ítøkiligt boð upp á hvussu mann kann loysa hendan trupulleikan men treytin fyri at tryggja sær ekvivalensavtalu við europeisku kommissiónina er at mann hevur eitt fíggjareftirlit sum er nationalt tað vil siga eina føroyska versón á finanstinlsínhit og at mann hevur annars lóggáva sum soiðis nøkulunda armonera við tey grundleggjandi kriteriuni sum eru í es øhproblemið har er sum so nógv annað er at hetta er ikki føroyskt málsøki og tí hevu vit rættiliga prísgivin í mun til hvat mann ger í danmark aftur eitt dømi um hvussu tað ikki loysir seg ikki at taka ræði av sær sjálvum tað var tað sum eg hevði at siga í hesum umfari nú vóni eg at vit blíva eitt sindur klókar upp á hetta uppskotið tá tað fer í vinnunevndina eg gloyvi mær a ivast í um tað so verður men í øllum førum so skal tað fáa eina góða viðgerð men eg haldi alvorliga at vit eiga at taka eina grundleggjandi uppgerð við akkurát hesum her málsøkinum tí at eg haldi tað er ikki virðiligt at vit sum tingfólk koma upp her sum framsøgufólk ikki vita hvat tað snýr seg um og hvat endamáli er við tí og hvørjar avleiðingarnar eru av tí og at landsstýrið sá eisini hevur sera avmarkað innlit í tí og kanska føroysku peningastovnarnir ikki gongur vita hvat tað snýr seg umso tað blívur eitt sindur ein ein glansileikur í mínari vegð takk fyri