Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-08-02
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í tingskipanini um FG-001/2022 : Frágreiðing løgmans á ólavsøku 2022
bliga innleiðing men men eg haldi at tað er ein munur á vinnu sum hevur atgongd sum fylgir av politiskum avgerðum í samett við vinnur sum bara standa upp meira spontant ella ella verða setta í verk meira spontant tí tað eru vit her á løgtingi sum avgera hvør ið hevur atgongd til fiskivinnuna og í prinsippinum eisini hvør hevur atgongd til alivinnuna so tað er ein framígja rættir sum hevur eitt virða og tað má betalast fyri tað sigur seg sjálvt vit kunnu ikki loyva okkum politiskt at lata nøkrum nøkur virðir ókeypis tað eru si ókeypis men tað skal betalast fyri tað og so sjálvandi er tað altíð ein eini diskussión um hvat ið mann skal betala fyri men eg haldi ikki at vit kunnu sammeta vanliga vinna við ta vinnuna við tilfeingisvinnuna har sum tað fer ein politisk útluting fram tann politiska útlutingin er nakað grundleggjandi í okkara tilfeingisvinnum og tí kann mann ikki snakka um vinnur yvir ein kamb tað ber st ikki til ná eg ætlaði mær sletki at tosa so nógv um hatta men eg hevði hug at ati viðmerkja undanfarna røðara eg hugsaði at tosa yvirskipað um fýra ting prísvøksturin bústaðartrot vælferðartænastur undir trýsti og so skipanin av ferðavinnu gongdu í haga fyrst prísvøksturin og inflatiónina eg púra samd við tí tilgongdini sum sumlandsstýrið ætlar sær at mann skal vera varin við at geva breiðar stuðulsskipanir í hesum døgum imflatión er í veruleikanum eitt somtom hava vit fingið góðar frágreiðingar um í miðlunum í seinastuni at tað egentiliga eru for nógvir pengar í mun til útboðið av vørum og tænastum og tí skal inflatiónin sleppa at virka inflatión er lutvíst ein eiprinkla tá ið búskapurin blívur forheitur men tað eru sjálvandi nøkur fá sum í forvegin eru hart kroyst fíggjarliga og teimum skal mann hjálpa og eg virða ella ella eg dugi væl at síggja at tað er torført at finna útav í einar sovorðnar skipan hvørja er tað sum treingjar til hjálp eg eg haldi ikki tað er lætt at eyðmerkja í dag hvør er kroystur og hvør er ikki tí tað kann í veruleikanum vera ein familja í havn sum hevur lutfalsliga høga inntøka men er pressað upp á eitt høgt bústaðarlán oljurokningar sum vaksa meðan kanska ein pensjonistur í betaltum húsum við einari hitapumpi merkir nógv minni so eg haldi at at eg fari at geva landsstýrinum frið í tí arbeiðinum og og er spent upp á at sleppa at viðgera tað her í tinginum hvussu hvussu miti vit nú gera tað best vit eru eitt av heimsins ríkasta londum og vit eru eisini eitt av teimum londum í heiminum har sum ríkidømi er javnast býtt hóast at tað eru nøkur fá fólk í føroyum millum annað sum avleiðing av politisku útlutanini av veiðurættindum sum blíva øgiliga rík í hesum døgum so eru vit allíkavæl eitt tað landi í heiminum har sum tað er nokk so javnt hvussu ríkidømi er býttum millum okkum og tað merkir at tað er nógv av okkum sum klára hesa her inflatiónina nøkur merkjar tað yvirhøvur ikki nøkur mugu kanska droppa ta einata eini uttanlandsferðina um árið men tað eiga vit at kunna klára og tað er fyrimunurin við at vera ríkur at mann klárar tá ið tað kemur ella tá ið tað gongur ímóti fíggjarliga og tí haldi eg tað er viktigt at han mann heldur í fasta í tí og at landið ikki átakur sær at hjálpa øllum í hesum døgum men teimum fáu sum hava brúk fyri tað fyri tí bústaðartrátið so haldi eg tað er sera sera harmiligt at bústaðir felagir bústaðir nærmast hevur ligið lamið í hvussu er tveyeitt hálvt ár tað er hent øgiliga lítið á tí økinum nú hevur landsstýrismaðurin so skift stýrið út eg skal ikki siga at tað r tað sum skal til tað veit eg faktist ikki men eg eri sera fegin um at tað kemur gongd á tað arbeiðið aftur bústaðir skal ikki loysa alla bústaðarneyðina vit síggja her í havnini at marknaðurin loysir lutvíst bústaðartrupulleikan tað verður bygt øgiliga nógv og tað eru nógv prosjektir í gongd og og tað verða bústaðir seldir so so øgiliga nógv fólk fara at fáa bústað upp á handan mátan men men tað er viktigt at bústaðir eisini eru har tí tað verða altíð tey fólkini sum ikki fara at megna at fáa føtur undir egið borð og sum tí kunnu fáa ein rímiligan bústað við einum rímiligari leiði undir tryggum korum har sum tað ikki verða koyrd útaftur eg havi verið sannførd um leingi at rentustuðulin eigur at útfasast tað er nokk so harmiligt at mann ikki er farin undir ta tilgongdina tí eg eri bangin fyri at tíðin er farin frá tí beint nú eisini tí at mann má gera tað varliga mann kann ikki gera tað knappliga tað má gerast yvir langa tíð so tað ikki rakar tey sum hava keypt sær hús undir teimum treytum at tey hava rentustuðul men í veruleikanum ger rentustuðulin tað í hvussu er her í miðstaðarøkinum har sum tað er stórt íbúðartrot ella bústaðartrot at vit sum eiga hús vit blíva ríkari okkara frívirði veksur tí at sethúsa prísurin hækkar tað vil siga at vit blíva ríkari hvussu er á pappírinum vegna rentustuðulin tí tað ger fólk før fyri at keypa dýrari hús og so leingi sum at útboðið er so lítið í mun til eftirspurningin so kreystir tað prísin upp og rentustuðulin kroystir so aftur prísin enn longri upp so tað eru vit sum eru væl fyri sum eiga hús sum blíva ríkari av rentustuðlunum í løtuni vælferðartænastur eru í løtuni undir trýsti heilt avgjørt hevur tað nakað at gera við lønartreytir arbeiðstreytir sum heild eg haldi tað er nokk so áhugavert hetta her við hvussu mann tosar um vælferðartænasturnar í landinum hjá okkum í løtuni og eg veit ikki um eg haldi tað er so ræðiliga sunt eg veit held ikki um tað kann vera øðrvísi soleiðis sum vit stýra politiskt tí tað vísir seg at á teimum økjum har sum tað er nógv rok har sum mann kann vísa á at tað riggar illa tað gongur illa jamen har fær mann meir pengar vit løna ikki teimum økjum har sum tað gongur ordiliga væl har sum alt riggar ordiliga væl í okkara vælferðarsamfelag tey fáa ikki meira pengar frá okkum politikaranum so skjótt sum tað er onkur úti í samfelagnum sum vísir á at her er tað rein neyð og elendiheit ja men so hoppa vit politikarar upp á vognin og siga her má gerast nakað hesir mugu hava meira pengar hant eg gott dømi nú havi eg ein ommusovn sum fyri skúla fyrsta dagin hann hevur gingið á einum sera góðum dagstovna men tað hava eisini verið dagar har sum hann hevur ið mugu verið heima tí at tað ikki er starvsfólk nokk tað í sær sjálvum er ikki gott nokk slett ikki og nú fer hann í fyrsta flokk og nú lesi eg eitt lesarabræv frá lærarafelagnum við yvirskriftina kausi í fyrsta flokki og eg skilji væl og og eg haldi eisini heta er nakað sakligt í tí sum viðkomandi vísir á men onkursvegna hetta her nú fóri ta kanska ett sindur tatt hjá mær at nú flytur mann frá dagstovnuøkinum har sum mann hevur avbjóðingar og so yvir í skúlan har sum mann heldur alt riggar gudd hjálpt meg er tað tað sum mann byrjar skúla lívið við kausi í fyrsta flokki eitt av tí tá ið eg snakka um lønarviðurskiftina so havi eg hug at vísa á skaffið nú hevu verið inni eg haldi tað var khristin andreasen sum var inni á hesin her at lækka skattin eg haldi vit eiga eg havi sagt tað fleiri ferði eg haldi at vit eiga at hyggja eftir skatta stiganum eg haldi tað er alt for galið serliga tí at vit mangla arbeiðsmegi á vælferðarøkinum at tá ið mann fer upp í tí og tað er serliga typisk er tað kvinnur sum arbeiða niðursetta tíð á vælferðarøkjum sum vit eru púrasta avhangi av tá ið teir fara upp í tí so fara tey niður í nettutímaløn eg hevði eitt ítøkiligt dømi sum eg roknaði báyvrfyri viðkomandi fór niður við trettan krónum um tíman tá ið viðkomandi fór upp á fulla tíð trettan krónur niður um tíman at vera skorin við trettan krónum um tíman eg rættiliga nógv sjálvandi fór lønin samlaða lønin nakað upp men nettu lønin fór sor ræðuliga lítið upp í mun til bruttulønina hatta mugu vit gera nakað við og eg haldi meg vit mugu tryggja at miðallønt eru á lægsta skattastigi so leingi sum tey eru á á altso so leingi sum tey iðhvussuher skulu kunna arbeiða fulla tíð á lægsta skattastigi tey sum arbeiða mest skulu eisini hava mest burturúr tað eigur at vera eina túrlóg tað skal ikki vera soleiðis at tá ið tú fert upp í tíð so fert tú niður løn tað mugu vit broyta sum skjótast htíðin gongur skjótt her e veitsum eg komi ígjøgnum alt men ein nokk so prinsipiell diskussión sum vit koma at hava tað er í sambandi við hetta her at vit skulu lata pengarnir fylgja barninum eg dugi væl at síggja at tað er fyrimunir við tí og tað eru vansari við tí oeg haldi at vit skulu hugsa okkum væl um hvussu vit gera tað eg eri púra opin fyri at royna tann leistin eg veit ik um vit hugsað so nógv um tað til dagligt men her í okkara parti av heiminum altso danmark hevur heimsrekord í hvussu nógv børn eru á stovni eg leitaði í gjárkvøldið eftir tann føroysku tølunum eg kenni tey ikki heilt men eg eri rættiliga sikkur upp á at okkara tøl liggja tætt upp á tey donsku tað vil siga at stórt sæð øll børn eru á stovni frá tí tey eru eitt ára gomul og tað er eitt danskt fyribrigd vist tet hyggja eftir í svøríki og norra sum annars líkjast okkum upp á nógvar mátar so er talið munandi læksi tað hevur vanliga verið eitt borgarligtiein borgarligur tanki hetta við at pengarnir skuldu fylgja barninum men eg haldi t tað er nokk so áhugavert at flokkurin alternativi í danmark í vár hevði eitt uppskot um júst tað sama at lata pengarnir fylgja barninum og tað var fyri at lata upp fyri at familjur kunnu skipa seg upp á ymiskan máta í veruleikanum hava vit við at skipa vælferðarsamfelagið sum vit hava gjørt hava vit regulera familjuna soleiðis at tað ber ikki til at vera ein barnafamilja uttan at bæði arbeiða og sjálvandi vælferðarsamfelagið er øgiliga nógv avhangun av at næstan øll eru til arbeiðis tí annars hongur tað ikki økonomiskt saman u mnn kann mann kann halda at tað eru góður vælferðarpolitikkur tað er kanska eisini góður arbeiðsmarknaður marknaðarpolitikkur at stuðla og stimbra at øll arbeiða men familjupolitiskt er tað ikki optimalt og eg haldi at tað ger einki um vit royna kanska við eina royndartíð síggja hvussu tað riggar at skipa tingini eitt sindur øðrvísi so at familjur fáa møguleikar fyri at liva upp á aðrar mátar enn í hesum her hamstarajólinum sum vit kenna í dagsins samfelag eg haldi sjálvandi at vit skulu hugsa okkum væl um hvussu vit gera tað og hvat merkir tað als til dømis í tórshavnar kommunu er tað soleiðis at ein stovnur fær pengar per barn so her hevði í tórshavnar kommunu hevði tað sannsonivíkt ikki ávirka ansingartilboðini a dagstovnunum men tað kann vera at tað hevði ávirkað negativa vegin í smærri kommunum og tað haldi eg at vit skulu ansa okkum tí tað má ongantíð henda at tað at vit lata pengarnir fylgja barninum at tað fer at geva okkum verri dagstovna tilbom tí teimum koma vit altíð at hava tørv á so haldi eg eisini eg var ikki klár yvir tað fyri enn onkur gjørdi meg vart við tað at at tey sum í dag ikki hava ansing tí at tað simpltenn ikki eru tilboð um um ansing ella um dagstovn tey fáa fyribils uppihaldsveiting sum er treytað av at tú ikki eigur meira enn tretivu túsund so tað vil siga at barnafamiljur í dag sum ikki fáa pláss á dagstovni tí tey simpltenn ikki eru har tey fáa ikki eitt oyra fyri at verða heima vissti tey eiga meira enn tretivu túsund a bók tað haldi eg vit kunnu gera betur