Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-10-21
Topic: 1. viðgerð LM-017/2021  Uppskot til  Ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Lov for Færøerne om fuldbyrdelse af straf m.v.
bári ingilín ditisonstrøm ger suvæl takk fyri harra formaður ja hetta er eitt íkislógartelvaldi sum vit sum vit viðgera um at seta lóg forfarørini um fullburtilsi avstraff í gildi fyri føroyar á føroyskum eitur tað ein lóg um revsingarfullgerð og lat meg fyrst siga púra yvirskipað at vit halda tað hevur týdning fyri allar partar bæði fangar starvsfólk dómsstóvlar politi og krimunalforsorgina og borgarar avvarandi sum heild at vit fáa skipað í lóg hvørji rættindi mann hevur sum fangi og hvussu man verður viðgjørdur tá ið dómor er sagdur í einum máli sum nú er so eru nakrar fáar ásetingar í revsilógini um tað harumframt so er tað ásett í tveimum kunngerðum og nøkum rundskrivum sum staðfesta hvussu mann verður viðgjørd og hvønn rætt mann hevur eftir sagdan dóm tað er sjálvandi ikki nøktandi og eigur at verða ordiligt skipað frælsistøka av einum borgara tað er eitti eitt álvarsamt innkrep og eigur at verða púra greitt hvussu viðurskiftini eru skipaði fyri allar partar tó kann eg eisini siga yvirskipa ati eg haldi at har eru nakrir trupulleikar við uppskotinum øhserliga tí mann ikki hevur tikið nóg gott atlit til føroysk viðurskifti ella mann kanska ikki hevur roknað hesi upp í lóggávuna í nóg stóran mun men heldur gjørt eina lóg sum minnir ótrúliga nógv um ta donsku við nøkrum tillagingum men eisini og allarmest er trupulleikin tann atokkara ðulleiki tá tað kemur til fongsulsviðurskiftir ikki so nógv snýr seg um jurða um hvat vit skriva í akkurát hesa lógina men um tey viðurskiftini sum eru í fongslinum í dag sum ikki altso karmarnir sum ikki eru nóg góðir og tað fáa vit ikki loyst í hesari her lógini heldur fer mann inn og ásettir við lóg hetta her við hvussu vit flyta fangar av landinum og so framvegis heldur enn at vit gera tað sum vit altíð hava gjørt í praksisk so verður tað nú ja sum kristin andreasen kanska kom inn á so blástemplað vita nú í hesi lógini uppskotið tað er heilt tílivíst gjørt við donsku revsingarfullgerðslógini sum fyrimynd og so lítt sum eg skilji so er uppskotið smíðað út frá tveimum frágreiðingum sum ein arbeiðsbólkur hevur gjørt ein arbeiðsbólkur sum justistministerii so hevur tikið frágreiðingarnar til eftirtektar og og gjørt uppskotið út frá tí í arbeiðsbólkunum har hava verið danska høvuðsstaðarkriminalforsorgin direktoratið fyri kriminalforsorgina so eisini kriminalforsorgin í føroyum og tað føroyska politiið tað er eitt rættiliga rúgvusmikið uppskot sjálvandi tí tað viðger rættindi og skyldir hjá teimum fongslaðu eitt nú atgongdina til felagsskap við øðrum vitjanir telefonsamrøður møguleika fyri ávirkan viðgerð fyri rúsmisnýtslu arbeiði útbúgving frítíð rætt til ein tíma av frískari luft um dagin bøkur avísir heilsufrøðiliga hjálp eitt nú lækna og vegleiðing og stuðulshjálp til eitt lív aftaná mann er leyslatin uttan kriminalitet harumframt so ger lógin greitt í hvørjum førum og hvussu føroyskir fangar verða sendir niður at avsunna part av revsingini ella alla revsingina somuleiðis viðger lógin hvørji inntrivið mann kann gera yvir fyri teimum innsettu hvørji amboð og hvønn ágang mann kann brúka móti fangunum og hvar mørkini ganga so eru eisini ásetingar um royndarleyslating samfelagstænastu og so framvegis og møguleiki fyri at koyra málið í rættinum tá fangar kenna seg órættvístviðfarnar í mun til tey rættindini sum tey hava tá tað kemur til eitt nú royndarleyslating og so framvegis h so hettað er eitt rúgvusmikið mál sum vit viðgera eg kann taka nøkur ting nøkur einstandandi ting fram eitt sum eg haldi er ein fyrimunur eitt pluss við hesi lógini tað er at mann lógartryggjarrættin hjá fangunum og stovnar ella í gongdusetu rættin hjá fangunum at hava ávirkan á lívið á stovninum altso í fongslunum gjøgnum eitti gjøgnum eitt talvsfólk allir fangar kunnu blíva talsfólk og tey verða vald á við við einum loyniligum vali og øll hava sostatt rætt til a stilla upp til hetta vali og tað kann vera ein task persónur fyri hvønn bólk ella fyri ja avav insettum harumframt so hugsi eg eisini at tað er ordiliga positivt at mann fær víðka rættin at fara til rættin sum innsettur við einari sak eitt nú vissu ein fangi metir seg hava rætt til royndarleyslating men ikki hevur fingið tað játta h tað er sum eg skilji tað ikki ein møguleiki sum mann hevur í dag tað er eisini gott at mann fær rætt til at klaga vis mann eitt nú verður sendur ístraffusellu men eg haldi at tað gevur tað gevur ikki ordiliga meining um so er at mann verður settur í straffusellu ímeðan tann klavan verður viðgjørd hyggja vit eftir hoyringunum so síggja vit eitt nú at setrið hevur nakrar viðmerkingar tá tað snýr seg um eina orðing sum er afturvendandi í uppskotinum vit hava longu snakkað eitt sindur um tað í morgun har mann hevur ásetingar sum skulu fyribyrgja ekstremismu og radikalisering vit vita at hetta er ein trupulleiki niðri men sum setri vísir á so haldi eg at spurngartekin kann setast við um hetta yvirhøvur er relevant at hava við í eini lóg um føroysk fongsulsviðurskifti ella viðurskifti í føroyum og tað ertað umframt eisini í lógini at mann at mann tá tá ið ein danskur fangi verður sendur til føroyar at avsona so so ger mann tað eftir danskari lóggávu og tá ið ein føroyingur verður sendur niður at avsovna so verður hann viðgjørdur eftir danskari so verð hann eisini viðgjørdar eftir danskari lóggávu so eg haldi ikki at nøkur tað er nøkur grund til at hava hesar her ásetingarnar um ekstremismu radikalisering í lógini tí hata er ikki ein trupulleiki í føroyum soeiðs sum eg havi skilt at eg vil gjarna síggja í øllum førum í nevndini hvat tað er sum ger at mann hevur hesar her ásetingarnar og so haldi eisini at tað er problematiskt ett her við at mann at mann verður verður viðgjørdir eftir danskari lóg niðri og á danskarar verða viðgjørdir eftir danskari lóg í føroyum set seg vísir somuleiðis á at mann ikki í nóg stóran mun viðger hendan veruleikatrupulleikan í føroyum sum eru karmarnir um viðurskiftini og tað kemur amnesty eisini nærri á síðnum hoyringsskrivi og annesty er so greitt í hoyringssvarunum at tey siga at fon hava trupulleikar sum eru brot á altjóða mannarættindi tað er eitt nú rættindi at vera í egnum landi diskriminatión og brúka isolatión mann vísir á at avmarkingar mugu vera í lógini sum mann ikki kann áseta lógur og reglur um eitt nú royking ljótan málburð og brúka fartelefon og tey skulu føra til efrevsing í so kalla restraffiseðlu har sum mann situr í ísolatión mann hevur sæð at aftan á hesar ásetingarnar hesar her reglurnar sum sum regulera nær mann knn verða sendir í straffseðlu niðri síðan tær komu so hevurso hevur brúkið av desiplinerstraff og straffisellu í isolatión eksploderað altso túsundafalda dømi tað eru um føroyingar sum hava sitið ísolera í meira enn trýogtjúgu tímar um døgni í yvir fjúrtan dagar í donskum fongslum og hetta meðan altjóða serfrøðingar vísa á at ifolatión má avmarkast ella avskaffast tí tað hevur ótrúliga álvarsamar fylgur fyri menniskju at vera isolerað eg havi ikki so nógva tíð tíð eftir men meni men ansið vísir eisini á at tað eru øgiliga stórir trupulleikar við at senda fólk av landinum millum annað at mann ikki hevur sama rætt til útgang tí at mann mann skal hava eina adressu niðri at mann dettur niður ímillum tvær skipanir nakað sumtann nýggja frágreiðingin sum akkur er komin og sum almannaverkið eisini vísir á sínum hoyringsskrivi at haðn má vera betri samband ímillum tær viðgerðirnar og teir stovnarnar sum veita ta viðgerðina og eisini ímillum føroyskar og danskar myndugleikar tí tað kann ofta verða soleiðis at áðrenn mann verður leyslatin so verðun mann sendir til føroyar sum eg skilji tar tað eisini ein partur av hesari lógini a mann skal tað tí má verð sum ma verður leyslatin í føroyum men trupulleikin er hvør skal so lofta og ráðgeva og vegleiða víðari tá mann so kemur til føroyar niðri frá um mann kanska hevur havt gongd í einari einari ráðgeving har fyri ein tíð síðan so samtykti alt alt tingið eitt uppskot frá djóna nolso joensen og rósa samuelsen sum hava eftireftirlit við dfangum tað var ein áheitan á landsstýrið um at kanna og taka neyðugt stig til at fongsulsskiftini skulu vera nøktað nøktandi og mann hevur sett ein arbeiðsbólk ati greina kriminalforsorgina í føroyum og kanna hvussu mann kunni betra fongsulsviðurskiftini og í gjár kundu vit so lesa greiningina og tað kundi verið áhugavert orsaka haman kann eg fáa nøkur sekund afturat tat gera mindina takk fyri tað kundi verið áhugavert at horst frá landsstýrinum hvat mann hugsar um hesa greiningina hvussu mann ætlar at seta tað í verk sum mann er komin fram til bæði tá tað snýr seg um sambandið við stovnar og myndugleikar og almannaverki í føroyum í sambandi við kroimunalforsorgina men eisini sjálvar karmarnar teir møguleikarnar sum mann hevur fyri at byggja nýtt fongsul øog