Annika Olsen (Fólkaflokkurin (People's Party) → Tjóðveldi (Republic) (Nov 2022)), speaker, 2021-12-13
Topic: 2. viðgerð LM-015/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um børns retsstilling, lov om arvelov, lov om forældremyndighed og samvær og lov om anerkendelse af nordiske faderskabsafgørelser (Sammóðir)
ja takk fyri harra formaður ja til málið um sammóðurskap so hevði undirritað sínar egnu viðmerkingar í trivnaðarnevndini og tað ljóðaði soleiðis í tvey túsund og sekstan varð hjúnabandslógin samtykt í tvey túsund og seytjan varð hon endaliga avgreidd og við nøkrum broytingum tá hjúnabaldslógin varð samtykt broytti hon munandi um rættarstøguna hjá samkyndum soleiðis at samkynd eisini kundi víðast við hesi broyting í rættarstøvni hjá samkyndum átti sjálvsagt í tí sambandi at verið gjørd ein ørgrynna av fylgibroytingum í aðrari lóggávu hetta bleiv tíverri ikki gjørt og er enn ikki gjørt tað er serstakliga óheppi at blíva við at halda einum samfelagsbólki í eini tvístøðu tí lóggávan í føroyum ikki viðurkennir samkynd og tí at politiska skipanin ikki vil viðurkenna eina samtykta lóg sum lóggevarar hava okur skyldu til at javnseta allar okkara borgarar og óðansæð hvar okur standa politiskt í hesum máli so eiga okur sum tað allarminsta at viðurkenna at børnini í okkara samfelag verða javnsett uttan mun til hvørja lívsstøða teirra foreldur liva í hetta hava okur skyldi til tað er ein nógskikkur at halda tingfólk í eini støðu har tey skula velja ímillum at fara ímóti síni sannføring ella at spreingja eina samgongu hetta er eitt ómenniskjasligt trýst at leggja á eitt einstakt tingfólk hoyra ongastaðni heima hetta má skal ongantíð endurtaka seg og so havi eg heitt á løgmann um at bera so í bandi vegna samgonguna at koma við einum loysn á hesum máli og eg haldi at eg havi gjørt mítt ítrarta sjálv til at fáa eina loysn í hesum málinum men tað hevur ikki eydnast og tað stilla sjálvandi mína støðu heilt øðrvísi tí at eg haldi at tá mann er í einari samgongu so roynir mann at loysa uppgávurnar í einari samgongu tað hava okur skyldi til men eg haldi ikki at mann hevur víst nakran vilja nú eru skjótt fleiri ár síðan hjúnavagslógin varð samtykt men framvegis eru rættindini hjá børnum okkara ikki tryggjaði tað kunnu okur ikki liva við sjálv hevði eg ynskt at málið langt síðani varð loyst landsstýrið skuldi koma við eina loysn so børnini kunna verða javnsett men sum tíðin gekk mátti ásannast at loysn fóru ikki at koma og sum sagt so havi eg eisini innanfyri samgonguna roynt at gjørt mítt fyri at loysa hesa uppgávuna tað hevði verið virðiligaastur mátum at funnið eina loysn sum ein stórur partur av løgtinginum kundi tikið undir við tað vónaði at tað fór at henda hesa ferð og tí hevði eg eisini mínar egnu viðmerkingar í álitinum eg vónaði til tað síðsta men so var ikki tað ber heilt einfalt ikki til at geva ikki at geva samkyndu nøkur rættindi sum tey hava rætt til at okum nokta børnum teirra javnbjóðisrættindi til foreldur síni er ikki nakað okur kunna liva við tí tað er tað sum málið grundleggjandi snýr seg um samkynd foreldur eiga børn sum ikki hava javnbjóðsrættindi við onnur børn og vit kunnu ikki fyrst siga at tykur kunna skipa tykkum sum familja men tykur fáa ikki alt sum tykur eiga at fáa tykkara børn fáa ikki tað sama sum hini børnini soleiðis kunnu okur ikki arbeiða og soleiðis kunnu okur ikki fara við fólki til hvussu eg vendi og snara í hesum so snýr tað seg bara um at geva nøkrum fólkum rættindi sum tey hava rætt til einki meira hetta átta í grundini at verið uttan konsrovers men sum ofta fyrr so verða málini sett upp í ein spýsk politiskt tíverri so kallaðu etisku málini enda ofta víð einum keðiligum stríði ímillum vangur í løgtinginum men eg síggi hetta sum eitt etiskt mál hetta er ein sjálvfylgja hetta er eitt mál um mannarættindi søguliga hevur mann bart ímóti at geva kvinnum javnrætti fyrst brendimannkvinnurnar síðani vórði hildnar uttan fyri mannarættindasáttmálan síðani vórði hildnar uttan fyri skúlan uttan fyri kirkjuna uttan fyri politikkin mann heltur uttan fyri lógina ja uttan fyri samfelagið okur kenna úrslitiðsøguliga hevur mann bart ímóti at geva littum fólkum javnrætti javnrættindi fyrst ræt mann tey síðani gjørdi mann tey telslaur síðani helt mann tey uttanfyri skúlan uttan fyri kirkjuna uttan fyri lógina ja uttan fyri samfelagið men okur kenna úrslitið søguligani hava okur bartímóti at geva samkyndum rættindi samkynd hava verið forfylgd samkynd hava verið dripin samkynd hava verið hildin uttan fyri lógina ja samkynd hava verið hildin uttan fyri samfelagið og okur fara at kenna úrslitið spurningurin er hvørja søgu vilja okur skriva í dag okur kunnu berjast eina løtu afturat men geva ta meining at fasthalda nøkur menniskjur uttan fyri okkara samfelag nei tað gera tað ikki og hvør hevur givið okum rætt til at at heva okkum upp um monmur menniskjur um okur ikki kunna hjálpa okkara borgarunum uttan mun til hvørja støðu tey eru í ella liva í hvørjum skulu okur so hjálpa og lóggeva fyri tað er skeivt at binda tingfólk niður á henda hátt sum hannhevur gjørt í hesum máli og ja eg havi akkvøtt ímóti mínari sannføring tí havi verið partur av einari alliansi antin í andstøðu ella samgongu og tað eri eg ikki bestemt stolgt av mannarættindi kunnu ikki vegast á einari politiskari válskál mannarættindi kunnu ikki bólkast í einari andstøðu ella í einari samgongu mannarættindi er ikki til sølu har mann kann tingast seg fram til at fáa okkurt afturfyri ein veg ein stovn ein tunnil ella kanska eitt skip í mannarættinda spurningur má man fylgja sínum hjarta ella missumann seg sjálvandi burtur mannarættindi eru sjálvsøgrættindi okur sum sita inni her eru lóggevarar í okkara landi okur hava skyldu til at beina burtur mismun í lóggávuni tí lóggávuni skulu grøll vera eins og eygu lógarrinnara eru okur øll eins men eygu og lógarrinnara eru menniskjueygu sum síggja ymiskt tíni og míni eygu og int til okur kunna síggja hvønn annan á jøvnum føti vil lógin vera órættvís okkara eygu fasthalda nøkrum menniskjum uttan fyri okkara lógarverk okkara eygu fasthalda einum minnilutabólki uttan fyri okkara samfelag og tíðin er komin at broyta hetta samkynd o teirra børn eins og øll onnur fólk sum skipa seg eftir bestu sannføroying og føroyska samfelagnum skula hava tey rættindu sum tey hava rætt til takk fyri harra formaður