Christian Andreasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2022-04-06
Topic: 1. viðgerð LM-135/2021  Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri apríl 2022
takfyr hara formaður htað er trý mál til viðgerðar og kamma siga høvuðsmáliðveð kanska ríkislógartilmæli um at broyta lógina um millumtit l sia vat gera lóg um millumtitil persónar fodrepið frá ukraini tað hong jús saman við at tann fýraogtjúgunda februar í ár tá hendi tað sum einginhevði roknað við heldur ikki serfrøðingar at russland gjørdi innrás í ukraina púra ómotivera óprovokerað og allir heimrillir stóðu bara sum sum kánus og hugdi at hvat tað hvat var tað hendi og sjálvandi hevur tað havt við sær eina stóra vanlukku fyri ukraina og eg haldi at einir fýra milliónir fólk flýggjaði úr landinum serliga inn til polin og sovíðari her frá kideuropa og og tað hevur havt við sær at tað er ein stórur flóttafólkastreymur og tail vesturheimin og eisini til okkara partur av av av heiminum og tí hevur landsstýrið saman við andstøðuflokkunum tosað um at føroyar eisin kuu vera við til at taka ímóti hesum her flóttafólkunum úr ukraina fyri at vera við til at hjálpa um ta støðu sum er upstaðin og tað sum kanska er serligt her peint er tað ati vit hava ikki havt straditión fyri at móttaka flóttafólk í føroyum og vit hava heldur ikki nakað móttøku apparat fyri tí sum so meni orsakað av tí serligu støðu sum er komin so hevu mann valt allíkavæl atið vela við ilat hjálpa til við eina serliga uppgávu sum verður gjørd til endamálið og tað sum uppskotið gongur út uppá er at vit siga tað ati tað eru longu fólk komin til føroyar frá ukraini sum eru her tá eg komin faktiskt som ferðafólk tey koma til føroyar sum vanlig ferðafólk kunnu vera her í tríggjar mánaðir og longu eru nøkur komið sum eg segði og tað sum so liggur viðhesum her tað er tað ati hesi fólkini kunna søkja um at fáa eitt fyribils uppjalsloyvi í tvey ár í føroyum og har skal mann so hava eina skjóta viðgerð soleisnar at tað verður skjótt avgreitt viðvítjandi teirra uppjaðsloyvi og treytini er bara tann at tey koma frá ukraini og eru fordrivin har aftaná seytjanda mars í fýraogtjúgu haldi ik og tað eru altso danskir myndugleikar sum sum viðgera ta umsóknina eg gangi út frá føroyski myndugleikar verðat verða inndrignir og tá ið so tann málsøðgerðin sum danski myndugleikar var av er liðug og hesi fólkini hava fingið eitt fyribilst uppijaldsloyvi í føroyum í tvey ár so verða tey frá tí dagir av betraktaði sum ja sum ein partur av tíføroyska samfelagnum tey fáa eitt ptal og tey kunnu arbeiða uttan atat hava serligt arbeiðsloyvi og tey fáa eisini lut í almennum tænastunum her føroyum heilsuverkið tar at uppskot slsum eisini ligur í dag tey skulu fáa undirvísing í skúlaverkinum og tey skulu eisni kunna fáa veitingar frá almannaverkinum og hvørjar veitingar talan ir um tað framgongur á síðu tjúgu og einogtjúgu í uppskotinum hvara nnakrir takstir verð upplýstir fyri hvat ið hesi fólkini kunna fáa í almannahjálp alt eftir hvørji hvørja uppskylda hava og so víðari eitt annað sum liggur íð hsuni er altso eru tey kunnu henda v sum flóttafólk sum hava tey eisini rætt til familjusamanføroying men tað verður so eftir teimum galdandi reglunum í tí lógini sum er galdandi í dag og har eru sjótvija nógvar avmarkingar galdandi í tí hvat er tað so hvussunógv fólk tosa vit um sum koma hendan vegin tað vita vit ikki altso tí at støðan broytist alla tíðina og eg síggi upskotinum her atmannhevu lagt upp til at kanska í mesta lagi tvey hundrað fólk koma hendan vegin eg síggi at tað verður nent í viðmerkingum hundrað vaksin hundrað børn so tað liggur líkasum kortinum at mann hevur gjørt eina avtalu um at kunna móttaka tvey hundrað fólk man kann spyrja seg sjálvan er tað eitt rætt tal tá vit ikki hava nakran móttøkubarat sum so eg haldi tað r øiliga viktigt at mann ið hvussur ikki ger forhastigar avgerðir altso eg haldi tað er ølga viktigt at mann avmarkað ta talið í mun til ta móttøkabla sum vit hava solðanr vit ikki fáa trupulleikar av hesum her í tí føroyska samfelagnum og tí má tíma andtalið av fólki sum koma inn avpassast eftir tí kapasiteti sum vit hava vit hava hava ikki nøkur móttøku sentur í føroyum menlandsstýrið hevur havt gott samband við deygarkross sum skal vel vita samskipa tær mann hevur tosað um t kanska innparinnparterafólk á skúlum og í í fyrsta umfari og øðrum stovnum og seinni er líkasum lagt upp til at tey kunna fara út í privat loyðumál runt um king í landinum og tað er so tað at hvussu tað arbeiðið fer at ganga tað má mann líkasum hyggja eftir og vit noyddu at tillaga okkum støðuna sum er fyri hvønn dag sokna vit tilpassa streymin av fóttafólki til føroyar í mun til tað sum eg klári at taka ímóti tí tað verður ein útforningur trúgvi eg at taka ímóti tvey hundrafólkum bo innganga har hugsi eg bæði um skúlaverkið og um at integrera fólkini í tað føroyska samfelagið og sovíðari so tað er vussu øliga viktigt at tey fólkini sum koma føla seg trygg og føla seg væl móttiknan og væl behandlaðan og at ikki fáa ein trupulleika í atir taka for nógv fólk og havvið gongd útyvir øll tey sum koma hvat kemur tað so at kostað tað eru kanska eisini torført at siga tað stendur í viðmerkingunum at tað kanska fyrsta árið keman kosta millum fimtan og tjúgu miliónir krónur og kanska tað sama næsta ár og taðer lagt upp til at tað skal verða galdandi í tvey ár men tað kann jú for leingjast eftir serligum reglum fram til fimmogtjúgu so tað avhangur eisini av hvussuhvussu leingi kríggir verarar so víðari og annars e at siga tað at heta er danskt málsøki og tað vil siga tað at flóttafólka streymurin kemur jú inn í ríngið við en danskar við viðe donsk portur kanska tikin harfrá til føroyar og og tí trúgvi eg at tað var neyðugt við einum samstarvi millum føroyskar danskar myndugleikar eitt sum hevur verið brúkt eitt sindur av tað er at føroyingar eru farnir proaktivt út og hava tikið flóttafólk heimi til føroyar hvussu tanda skipaninvirkar veit eg ikki trúgvi at tað er nokk so neyðugt at mann samskivar hetta her soðeðinatað ikki verður eg trúgvi at tá ið ta a henda skipanin verðr set í verk so er tað nokk so viktigt at at tað sum hendir hevur verið samskipað soleiðisnar gjøgna myndugleikarnar og at mann ikki soeisina fær í holt við at at privat fólk frakta flóttafólk henda vegna til føroyar tað trúgvi ikki p á longu sygt er til fyrimuns fyri nakran tí tá kann tað blíva ein ókontilerari prosess haldi eg men sum sagt hetta er eitt nýtt øki sum vit ikkihava roynt fyrr og eg haldi e gott at vit vísa ein vilja og vísa samkensluvið fólkunum og hjálpa hesini fólkunum sum eru komin í neyð so tað er eiliga viktigt at tey sum koma her verða væl viðgjørd og vera væl við handlaði og føla seg væl í teirra trupul støðu tay erí tað er jú sanniliga langt vekt frá ukraini at koma til føroyar so tað er ein stórur undveltingur kannmann siga og tí er tað øglia viktigt at vit behandla teg væl sum koma so hetta málið velur viðgjørd í rættarnevndini og vit ætla at hava hoyringar í morgin fyrrapart síðsta vit kunnu halda fram við við tingviðgerðini fáa eina litna í morgin tí tað er jú llar freisti eru ja ann er frávíkjanda freistir so tekvurt endamálið við tí vit efta ætlanin í hvussur