Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-02-24
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipaninium F-002/2020: Frágreiðing um alivinnuna
ja takk fyr hara formaður fyri at taka tráðin upp øhar sum eg slepti síðst so so tað er eingin ivi um at føroyska æling er fluttkenógv og føroysk aling væl fyri og og føroysk aling hevur kanska nøkur av teimum bestu úrslitunum biologisku úrslitinum sum okur yvirhøvur hava í føroyum og tað sum eg er er altavgerandi tað er sum sagt hesi her hesi her veterineru viðurskiftini sum okur hava innført pluss tey biologisku sum eru sum eru ið hava um hvørvini rundan um okum tá eg vísti á í mín í mínum innleiki um at felli eg farið rættiliga høgt upp so er tað bara fyri at ávísa at frá at hava eitt felli niðri á eini eini millum fimm og seks og sjey prosent hava okur í dag eitt felli upp á umleið átjan prosent og altaná líka so hevur tað ein válsaman ávirkan á framleiðslukostnaðin hjá onum sjálvandi øll tey tiltøkini sum okur innførdu serliga í tvey túsund ogtrý við rakstrarkunngerðini í elakunngerðini tey hava verið líkasum fundamenti undir tí tí aling sum okur hava í dag og tað var eitt eitt væl arbeiði sum politiski myndugleikin gjørdi tá og og hevur hildið fast við øll hesi her árini biologisk bæði bæði biologiskt og og búskaparliga hevur hava tær kunngerðinar havt ómetaligan týdning tá ið iðið tað stóð at ringast til beint rundan um ilila tíðina u rundanum ár tvey túsund og og fram til tvey túsund og trý tá høvdu okur ein ein ein ein fóðurfaktor í føroyum sum var rættiliga høgur at var heilt uppi eitt komma fýra og longu í í tvey altso tvey túsund og fimm seks aftan á at kunngerðinar vóru komnar í verk og vórðu farnar at virka vórðu komnar niður á ein fóðortfraktur sum sum eitur umleið eitt komma fimtan stórt tað liðið líka síðan tá men eitt sum eg ætlaði at taka fatur ítað var hesar framtíðarætlanirnar sumsum landstýrismaðurin nevnur í sínumí sínara frágreiðing okur hava okur standa nú á á gáttini til at okur skula kanska til at planleggja eina ovsjóvraræling í føroyum og tað verður nokk tann mátin sum okur kunna koma til at vaksa upp á tað verður begrensað hvussu nógv okur kunna vaksa á verandi aliøkjum okur hava ikki fleiri aluøkir so tær kanningarnar sum sumalmenni myndugleikin fer at gera og saman við alifeløgunum tað verður avgerandi fyri hvar okur koma at standa kanska um tíggju ár ikki tí so trúgvi eg at at ovsjóræling hevur langar útsygdir tað er ikki um fýra fimm ár trúgvi eg eg trúgvi at okur skulu hav tíggju ár fram í tíðina áðrenn okur fáa tey fyrstu ovskjór andleggini út at ala komversielt tí hetta heilt heilt heilt nýtt umráðið og okur kunnu ikki líkasum lena okum upp at teimum royndunum sum norðmenn hava gjørt við ovstjóðræling tí tað sum norðmenn kalla fyri ovsjóvræling er slett yvirhøvur ikki tað sama sum okur tosa um okur tosa um nógv nógv harðbalnar økir tað sum norðmenn í dag rópa fyri ofshjorð tað er kanska tað tað har sum okur longu eru í dag taðvil siag úti í fjarða munnanum so hetta er avso nýggj teknologi sum skal bæði uppfinnast og avprøvast og tað ger mann ikki í aling upp á tvey trý ár tað rokni eg við okur skulu hyggja tíggju ár fram í tíðina ein av avbjóðingunum sumalivinnan í føroyum kemur at standa framman fyri eisini tey næstu komandi árini tað er tann lambaseraði ælingin sum er ógvuliga skjótt á veg fram tað eru í dag nøkur andlegg sum koyra lamba sera aliánlegg eg havi sjálvur arbeitt á einum so eg kenni eitt sindur til ta teknologiina og frágreiðingin nevnir tað at at henda teknologiin líkasum ikki er klár enn og tí kemur tað kanska at taka nakað tíð áðrenn lambaseraæling kemur ordiligan upp at koyra men tað er ikki rætt teknologiin til lamba særa aling í dag hon er serligt útvikla og hon er klár at seta í gongd og tey andleggini sum í dag eru í umbúna taðvil siað sum eru planløkt og liggja og bíða eftir loyvum og íløgum íløgusinnaðumfyritøkum svara til eina samlaða framleiðslu sum liggur upp á næstan tvæy milliónir tons so tann tann ælingin kemur at vaksa vállsomt í eitt tíggjuáraskeið altso frá nú av og tíggju ár fram verður tað rættiliga betýðiligt av lambaseraðar æling runt um í heiminum og tað verður ein nýggj avbjóðing hjá føroysku alivinnuni tí tað er fyri tað fyrsta so er tað ein umhvørvisvinarligari aling sæð út frá tí perspektivinum at mann mann leggur alingina har sum marknaðurin er tavilsiga co t avtrykki til dømis upp á flutning tá ið okur flyta eitt kilo av laksi herfrá yvir til boston so vita okur tað at y á tí laksinum er rættiliga mannkant meðan tann ælingin sum fer í dag fram niðri í florida hon hevur eitt nógv minni avkast nei cotv avtrikk tá ið hon skal seljast á mar pp uppi í boston og og nýyork so tað verður ein stór avbjóðing fyrli føroysku alivinna sjálvandi kemur tað at seta nýggjan standard fyri hvat hvussu hvussu hvussu aling verður verður flokkað tá tá tú erðu uppi á landi so so kanst tú ikki kalla teg fyri okologiskan men tú kant kalla teg fyri umhvørvisvinarligan og tað verður trupult at fáa tað stempuli á seg tá tú alir á sjónum so alt annað líka ein skjótt vaksandi landaling hvar ið teknologiurin er útviklaður kemur at skapa avbjóðingar fyri føroysku alingframtíðini tað ivist eg slektisi í øeg taki upp aftur í í tann tráðin sumfrimun rasmussen hevði umum síluni okur hava eitt lítið sindur eftir av tí føroysku sílastamuni og eg haldi at tað er óalmindiliga spetl vussu tann stamma skal fara fyri bakka upp á grund av nøkrum regulatoriskum viðurskiftum í føroyum hetta er ein stílasta má sum er uppbygt frá síðani níjan undrað og áttaogtrýss hon hevur absolutt sítt birættihilsi tað var tann tíð tá iðalifeløg í føroyum høvdu rættiliga góðar og stabilar inntøkur av síðlualing í føroyum millum annað veit eg at at táverandi aldi rættiliga nógv svín síl er ein ein sera vælsmakkandi fiskur hann er knallreyður akkrá sum akkurát sum laksur og hevur fingið eitt nógv breiðari marknað havi eg forstaðið enn hvat ið var galdandi tá tá ið mann aldi smíla í føroyum hvar tað bara var japan ið mann kundi kundi dúga uppá tæraaling sera spennandi tvey feløg føroyum er faran undir kommersiella kommersiella tæræling haldið sera áhugavert og eisini gott av vinmálaráðnum at teir seta pening av til at fáa gjørt tær kanningarnar sum skulu til fyri at fáa fyri at fáa merkt tæraæling sum sum burðardygga og og og umhvørvisat at hon eur framleitt umhvørvisvinarligt absolutt so eitt gott eit gott átak frá landsstýrismanninum fyri líka runda av so vili eg bara líka taka trý aftur aftur hetta við við tí sum kemur í gildi fyrsta fyrsta juni eingin av okum sum situr her hevur tað eksakti vitanina upp á hvat er tað tað rætta markið at hava tá iðokur tosa um lús og skula bara at vita at tá ið okur taka broyta hesa kunngerðina so kemur tú hava nakrar rættiliga aso rættiliga stórar avbjóðingar tað kemur at gera tað at ok koma framleiða smærrifisk tað kemur at gera tað at tann stóri fiskurin sum okur í dag fáa eina stóra prísfremji fyri at tað verður minni av tí í framtíðini og tað ringasta sum kann henda tað er tað at føroysk alivinnan kemur at at minka í í í í tonsum tey tey næstu árini og tað haldi eg er ógvuliga ógvuliga spell tí okur skula sum onkur hevur nevntað her og og fyrr at havi sagt o kula passa øgiliga væl uppá við ikki at yvirregulera vissi okur seta tey somu vaskini sum sum til dømis norðmenn so koma okur at yvirregulera okum sjálvar tí at hjá okum so er tað so er tað óheftur myndugleikar i ið telja og skráseta og innraporterað meðan tað í norra til dømis har er tað alarin sjálvur sum ger tað og so kann mann hugsa sær til hvussu ið tað verður handfarið vissi tað er ivasamt um hvussu ein teljing er ella ikki so alt annað líka verður sera varin og eg fari theita á lansstýrismanninum um at taka tær upp til til viðgerð soleiðis at okur kunna gera tað sum er best fyri føroya fólk og føroya land tí okur skula ikki regulera okkum sjálvan út á sjógv