Hans Jacob Thomsen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-03-22
Topic: 1. viðgerð LM-084/2022  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um almannapensjónir o.a. (Broyting í lækking av pensjón)
ja takk fyri hara formaður okur viðgera í dag eitt uppskot um broyting í løgtingslóg um almannapensjónir og annað broyting við lekking ar pensjón hetta er eitt uppskot frá sambandsflokkinum og tað líkist eisini ætlaninum hjá samgonguni og som standa í samgonguskjalinum tað eru heilsu ymiskt hvussu politikarar síggja seg sjálvan meðan summi eru meiri hugsjónarlig onnur meira pragmatisk og heilt onnur kanska hildu populistisk so hava okur øll avbjóðingar av at tað ikki altíð so lætt at vita hvat er tað rætta at gerakann okkurt vera rætt í dag og skeivt í morgin og aðra tíð er júst støðugta galdandi og akkurát hetta málið eru kanska ein ímynd av akkurát hesum avbjóðingunum tí fleiri av teimum ið nú koma við hesum uppskotinum eru tey somu sum fyri gott tveimum árum síðan minkaði mótrokningina úr trýss túsund niður í fimmogfjørti túsund hvør orsøkin til hesar nýkomnu opinberingina er kunnu tey so helst sjálvi greiða næðri frá eg ivist ikki í at okur øll ynskja okara pensjonistum væl og vilja at teirra gerandisdagir skal vera uttanfíggjarliga stúran men okur vita eisini at pensjonistar eru júst líka ymiskir sum restina av okum tað eru pensjonistar sum eru fíggjarliga betri fyrri enn aðrur líkasum tað eru pensjonistar ið eru kropsliga betri fyri enn aðrur tí verðuur eisini noydd ikki at gloyma tær pensjonistar ið hava onkrari orsøk ikki eru førur fyri at arbeiða líka sum okur heldur ikki kum gloyma at okur ikki kunna tvinga pensjonistar til arbeiðis tá tey hava úthynt teirra part av okra sosialu avtalu og tí eftir hesi somu avtalu hava rætt til at fara heim við eftirløn av teimum umleið níggju túsund pensjonistunum í føroyum eru umleið tvey túsund í fátækravága tá er í størstan mun talan um stakar pensjonistar ið bara hava almennu pensjónirnar at liva av nú hav okur akkurát viðtikið ein hjálparpakka til illa sperdar familjur so ein ávísur bati er sjálvandi í tí men eg kundi hugsað mær at ein meiri varandi hjálp kann veitast til pensjonistar ið nemliga ikki er á arbeiðsmarknaðinum og tí heldur ikki fáa nakað burtur úr einari hekking ella strikan av markinum fyri nær pensjónirn verður mótroknað men tað eru sjávandi eisini pensjonistar ið ynskja at arbeiða meira og tí eisini vilja hava meira burturúr og tað er tað okur viðgera í dag okur hava í dag eina skipan har komandi pensjonistar kunna hav útseta pensjónina og at fyrri hækka pensjónin við seks prosent um árið og hon hevur verið galdandi um nøkur ár men um markið verður strikað verður eingin orsøk at útseta pensjónina tí tá fær mann báði løn og pensjón men beint nú er tað eitt gott hugskot at hækka markið fyrr enn enn pensjónirn verður mótroknað okur hava søguliga góðar tíðir okur hava søguliga lágt arbeiðsloysi tí er tað rættiliga høvuðsleyst at tvinga pensjonistar av arbeiðsmarknaðinum bið at mótrokna pensjónina um tey tjena meira enn fimmogfjøruti túsund krónur um um árið tað kann tó vera ein ávísur vandi um arbeiðsloysi brádliga fyr at vaksa aftur og útboði av arbeiðsmegi tá verður ov stórt og tað færa óivað at koma ein dagur har tað kjakið verður tikið upp aftur men sum sagt so er hetta gott hugskot serliga við lágu arbeiðsloysini í huga at eggja pensjonistunum til at arbeiða meira og tí eisini at hækka markið fyrr en er arbeiðsinntøkan fyrðir mótroknað í pensjónini okur hava tað eisini við í samgonguskjalinum at okurskulu hækka markið so hóast akkurát hetta uppskotið nokk ikki verður samtykt so eru útlit fyri at markið verður broytt í nærmastu framtíð eg kundi tó hugsað mær at vísa nøkur ivamál í akkurát hesum uppskotinum og tað er vónandi møguligt at onkur av uppskotsstillaranum tann greiða nærri frá ivamálinum tað stendur í uppskotinum at tað fer at kosta á landinum umleið hundrað milliónir men so stendur eisini at um til dømis trý hundrað fleiri pensjonistar fara at arbeiða í hálva tíð tað vil siga níggju hundrað tímar um árið og forvinna hundrað og trýss krónur um tíman so gevur tað sjeyoghálvtrýss milliónir í skatt árliga ø níggju hundrað ganga trý hundrað ganga hundrað og trýss tað er trýogfjøruti komma tvær milliónir sum pensjonistar verða skattaðir við sjeyoghálvtrýss milliónim fyri eina inntøku á trýogfjøruti komma tvær milliónir so fer eingin av t atil arbeiðas men nú stendur í uppskotinum at hendan broytingin fyri at kosta landinum hesar hundrað milliónir og tað er rætiliga nógvir pengar men okur heldur brúkti pengar til hækka pensjónirnar so kundu allir pensjonistar fingið umleið túsund krónur um mánaðinum ella kanska uppaftur betri at hækka viðbótina soleiðis at tey ið høvdu mest brúk fyri tí fingu ein ennstørri hækkan