Jóhannis Joensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), chairman, 2023-03-16
Topic: 1. viðgerð LM-055/2022  Uppskot til  løgtingslóg  um bókasøvn (Bókasavnslógin)
ser ásett at bókasøvn skulu veita fríða og ókeypisatgongd til upplýsing til lærdóm og til mentan bókasøvnini skulu stimbra fólkaræðisliga rættin at taka lut í samfelagnum og at mennast at hugsa at tosa og at skriva frítt eins og tey skulu tryggja mentanararvin í bókasøvnini vara av og hetta er jú at luttakarar heldur enn áskoðarar til tilveruna til lívið og til samfelagið endamálið við lógaruppskotinum er sambært viðmerkinum at styrkja bókasavnsøki so á føroysku fólkabókasøvnieisini frameftir veita fjølbroyttar tænastur í góðari góðsku til allar borgarar í landinum ja bøkur og bókasøvn og alt tað nógva sum bókasøvn nú fevna um eg hugsi at vit í gerandisdegnum munnu vera mong sum ikki geva okkum stórvegis svar um at vit hava atgongd til bókasovn og til alt tað sum hesi bókasøvn innihalda tí tær sjálvfylgja at vit øll bæði børn vaksin kunnu fara á bókasavnið tá vit hava hug til og tørv á eini slíkari vitjan men soleiðis hevur ikki altíð verið og soleiðis er framvegis ikki altíð fyri øll okkara formøur og forfedrar vistu um bøkur og høvdu sum heild stóra virðing fyri bókum tað var soleisr at prestaráttu bøkur og lestrarbøkur sálmabøkur og aðrar andaligar bøkur vóru í onkrum húsum og tað var vanligt at tey fáu sum dugdu at lesa tey dugdu helst meira enn at mata sær var vanlig fatan í føroyum o aðrastaðni fyrsta bókasavnið í føroyum ferðog amsbibliotec varð sett á stovn í átjan áttaogtjúgu og sløkk hundrað ár eftir í nítjand on einogtjúgu fekk hetta bókasavnið støðug sum landsbókasavn fyri føroyar til stuttaikas kann e nevna at fyrsti útbúðni bókavørðurin í føroyum var mas andreas jacobsen ella emma jacobsen eg hugsaðiat vit øllbera kenslu a tað tað navnið hann fekk starv á landsbókasavninum ella hann fekk starv sum bókavørður í nítjan hundrað og einogtjúgu og tað er eftir emma jacobsen tí fyrsta bókavørðunum útbúðina bókavørðunum í føroyum at ein av mentanarvirðisløguni hjá tórshavnar kommunu hevur navnið síðani eru tey smærri bókasavnin komið kring landið til dømis býarbókasavnið í havn sum í dag hevur fýraoghálvtrýss ára baki og sum fyri hvørt ár hevur fleiri fleiri vitjanir av fólki sum koma úr øllum landinum og úr út heimunum við bókasøvn hava ein týðandi leiklut í einum demokratiskum samfelag og tey skapa karmar fyri einum felagsskapi og fyri fólkaupplýsing har øll menniskju bæði børn um vaksin hava atgongd til vitan og til upplýsing og tað júst hendan her javnbjóðsatgongdin til vitan sum er partur av grundvøllunum undir okkara vælferðarsamfelag og bókasøvn væl virkandi bókasøvn eru við til at tryggja hesa atgongd tí vitan er jú vald og tí er henda atgongdin til vitan óheftað vitan frælsavitan og til upplýsing so viktig fyri fólk kring alt landið at avskera fólk frá vitan er eitt sera væl kent kynstur tí um fólk eru óvitandi ja so eru tey munandi lættari at stýra og enda eisini at kúga so tað er mann sær í øðrum partum av heiminum har fólkaræðið ikki er so væl virkani sum tað er her at tað er freistandi at forða fyri einim javnbjóðsatgongd til vitan og harvið eisini til bøkur og til bókasøvn sum ásett er í viðmerkingunum eru eru fíggjarligu avleiðingarnar av lógaruppskotinum fyri kommunurnar at fólkabókasøvnini ikki longur fáa stuðul frá landinum til rakstur ístaðin so fær landsstýrismaðurin ellá landsstýriskvinnan heimild til at veita stuðul til menning av fólkabókasavnstænastum og allar kommunur kunnu so søkja um stuðul til at menna teirra fólkabókasavnstænastur hetta er so ein eini nýggja áseting sum vit eiga at hyggja meira eftir og at hoyra meira um hvørjar avleiðingarnar verða av hesum ein onnur áseting er at øll bókastøvn skulu hava ein útbúnan bókavørður starvi hetta er altso tað er gott at vit hava væl skikkað fólk at veita tænastuna á bókasavninum sum vit øll hava møguleikar fyri at koma inn í men tað kann vera møtumikið fyri tey smærru plássini at hava ein útbúnan bókavørður men tey kunnu hava so eisini møguleikar fyri at fáa samstarv við onnur pláss men eisini eisini her er týdningarmikið at hoyra hvørjar avleiðingarnar verða fyri hetta kravið hvørjar avleiðingarnar verða fyri ta samlaðu bókasavnstænastuna við lógaruppskotunum so skulu allir skúlar hava eitt skúlabókasavn eisini frískúlar eftirskúlar serskúlar fólkahaldsskúlar húsarhaldsskúlar skulu hava skúlabókasøvn her mugu vit so eisini kanna nærri um um altso hvat hetta hvat hetta setrav krøvum til allar teir smáu kanska stovnarnar og skúlarnar sum eru kring landið tó so eitt gott bókasavn tað er heilt ótrúliga viktigt fyri fyri okkara samfelag universitetsbókasavnið og fróðskaparsetri føroya skal styrkjast so tað tryggja granskarum undirvísarum lesandi og øðrum neyðuga atgongd til tilfar og bókasavnstænastur og ætlanin er so at landsbókasavnið skal røkja hesa uppgávuna og tað er jú tað er jú gleðiligt tt ein onnur áseting er ein ætlan um at skipa fyri at allar ljóðbøkur sum ljóðbókatænastan á landsbókasavnið hevur fólk sum áein ella av eindraðari orsøk ikki kunnu lesa prentaðan tekst tær skulu verða atkomliga hjá øllum og hetta ger jú at atkomu líkasum grundarlagið verður munandi breiðari og hetta kunnu vit so ikki vera ímótur í øllum førum haldi eg hetta er ótrúliga positivt sum heild so sæst at tað er eitt ov stórt arbeiði sum er gjørt í sambandi við hetta lógaruppskotið uppskotið hevur verið til ummælis hjá hjá øllum stjórnaráðunum og hjá níggjuogtretivu ymiskum hoyringspartum og tað komu so nýggja hoyringsskriv inn við við viðmerkingum til uppskoti eg fari at nevna og forklára eitt sindur um hvat kommunufelagið hevur víst á í sínum hoyringsskrivi kommunufelagið vísir á at lógaruppskotið staðfestir eitt ógreitt uppgávu og ábyrgdarbýti á bókastavnsøkinum og á lógaruppskotið gevur landsstýrismanninum ella landssýriskvinnuni høvi at stýra kommununum niður í smálutir og at geva kommununum kravboð hetta er ja eg hugsi at hetta er so nakað vit eiga at hyggja nærri eftir kommunufelagið tekur heldur ikki undir við ætlaðum broytingum í verandi stuðulsskipan har er eisini ætlanir um tað felagið mælir til at stuðulsjáttanunm verður tikin av og at upphæddin verður flutt kommununum sum partur av eini fíggjarligari uppgerð so hetta er eitt av teimum hoyein av teimum hoyringnum sum er komin inn men har hava verið nógv sum á havt møguleika fyri ella fyri at svara so sum heild er hetta eitt ja sum eg segði væl gjøgnumarbeitta uppskot tað er rúgvusmikið og her eru nógv viðurskifti at taka støðu til og ivist ikki í at mentanarnevndin fer at geva hesum uppskotinum eina neyva og neyva viðgerð og hoyra øll tey nógvu sum hava áhuga í okkara dýrabar í bókasøvnum og teimum fjølbroyttu tænastum sum hesi bókastøvn veita í øllum førum er javnaðarflokkurin sera jaligasinnaður og javnaðarflokkurin mentanarnevndini fara at gera uppskotinum eina góða viðgerð fínt takk fyri tað er soleiðis at at klokkan virkar ikki her uppi so eg skal nokk boða frá tá ein minutt er eftir so tit fáa ein seðil frá mær tá ein minutt er eftir bínt vit havina onkrar viðmerkingar súsanna bertelsen