Uni Rasmussen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2020-11-20
Topic: 1. viðgerð LM-057/2020  Uppskot til samtyktar um at góðkenna landsroknskapin fyri 2019
eg komin illa fyri o vórðun arbeiðsleys men man kan altíð hyggja eftir um mnnkansn gea na betur landsýrismaðurin var inni á hetta her ja men vistu mann fær eitt sindur meira enn hvat mann hevur rætt til sum hyggur bara eitt hygu efr tólv mánaðumar á tíðarskeiðnum so hongur skipanin ikki ordliga saman sum lívur ittsindr ein sosial skipan og ikki á ein eini arbeiðsmarknaðarskipan eg eri kki heilt samdur vi landstýrismannin u tí tí teftir ein arbeiðsmarnarskipan vi tú eisni ein tryggingarskipan og hyggur mann eftir skipaninum í dag so hangar tær heldur ikki ordiliga saman til dømis vi taka bcskipanina so rindar tey sum hava binntøku og tey sum hava sjálvsti vinnulekandi fimm hundrað krónur um mánaðin tað er munandi minni enn hvatn vanliga arbeiðsinntøkan rindar men tey hava rætt til fult útgjald tað sama er barnselsskipanin rindar eit sindur meira inn og at venda ppt á høvdið so eru tað tey sum hava inntøku upp á oman fri seks hundrað túsund í arbeiðstoyðaskipanini tey rinda eitt inngjald sum svarar til eina ársinntøku pál seks hundrað túsund men gera sær arbeiðsleys so fáa tey bara eitt útgjald sum svarar til eina ársinntøku up á góðar tvey hundrað túsund so tað hongur ikki ordliga saman í dag men te er eisini sndur ein tryggingarskipan tí kann mann eisini gott fara inn og siga at tað e eitt lægsta mark bæði fyri bæði barsisskipanini og í arbeiðsloyvaskipani sum tryggjar at øll hava nakað at liva av um tað annarvrt verða arbeiðsleys ella gerast við barn og tað er tað sum uppskotiðleggu upp til og og eg vóni at at glíhóvi meg hvussu her í tingsalinum at tað er rímiligur positiv undirtøka fyri fyri uppskotunum um tað skal vera akkurát soleiðis sum vil skriva tað í uppskoti samtyktar tað sigi eg ikki men tað verður fínt um løgtingið kundi samt um at fer at hyggja efir hesum her og landssmar a tók partin av arbeiðsmarknaðin inn og hugdi eftir hvussu kunnu vit gera skipanina enn betur soleiðis at at summi fólk sum hava rættla stóran tørv á akrade skipanina ikki dettarnar ímillum framúr takk fyri harra formaður ja takk so er ta viðmerkingar ingilin didrissenstrøm ger sovæl takk fyri harra formaður ja nú aksel v johannsen kemur eitt sindur inn á hetta her við við arbeiðsmarknaðarskipan og sosialum skipanum kanska tey sum hava verið funnist eitt sindur ella ikki funnið at men hava veriðmeira negativ ív móti uppskotinum í dag hava snakkað øgiliga nógv um at ja tað ljóðar eitt sindur sum at mann opna slúsurnar og nú skulu øll óðansæð um um tey arbeiða ella ikki arbeiða at fáa útgjaldið úr hesum grunninum men tað er ikki tað sum mann leggur upp til í hesium her uppskotinum hjá okkum kundi hugsað at aksel greiddi eitt sindur nærri frá akkurát tí og eitt afturat tað var hetta við at tað ljóðar sum at mann fer undir at gera eina nýggja barsilsskipan at mann í øllum førum fór at gera øgiliga stórar broytingar og at tað skal vera mín áheitan at mann tekur alt tað politiska landslagið við tá saman við arbeiðsmarknaðinu setti seg niður og gera eina skipan sum fer at halda í longri tíð enn bara seytjan tingfólk sum atkvøða fyri einai slíka skipan takk fyri harra formaður jatakk so ertað aksel johannesen gersu væl ja eeg haldi altso sum sum ver eitt sinur inni á te grundleggjari heta her at skyldu rættindí fylgjast at tað vil siga at skalt tú hava arbeiðsír skipanini so skalt t hva goldið okkurt inn ella goldi eina trygging mat saa goldið e inn og so kalt va arbeiðstøkur sjólands skalt tú vera tað tavil siga at fólk sum ikki ætla sær arbeiða o ikki hava goldið inn tey hava ikki rætt til at fáa tað tí t so hevur mann ikki havt tær skyldurnar sum mann skal hava fyriat hva rættindin men ein bólkur sum kanska fell eitt indur uttan fyri tað tað er lesandi men har kann mann gera hana skipan fyri tey ts tey tekn eina trygging so kundi tað verða fevnd av hesum her tí tet sigt man eisini goldið inn og tað verðar virkin í samfelagnum men kanstka ikki á arbeiðsmarknaðini men tað er jan eina útbúgving í í eitt tvey trý ella ella nøkur ár og tað erlíkasum kjarnin í tí sum uppkoti leggur upp til men sjálvandi vilja vit tosa við onnur um ger eina semju um hett her og eg vili dansa mær fer at arbeiða við hesum her so vili javnaðarflokkurin gjarna luttøka konstruktivt og tað sum er týdning eisini haldi at mnn tekur partarir av arbeiðsmarknaðin við tí tað er hóast alt tey sum eiga hesar skipanirnar sjálvt um tað erar lógar regulera í løgtinginum soleiðs at tey eisini fáa fáa nøkur ella sett sínir fingramerki á hesi uppskoti framyvir eisini takfyrjatakk so er ta heðensagriasen sra viðmerking gersuvæl takk fyri harar formaður ø eg haldi het tað er rættiliga relevant tað sum sum akseli johannesen verður inni á og fleiri at at mann hevur eina skipan til at til dømis tá mann er liðugur at lesa at tá tá vistmann lesur uttanlanda til dømis so so kanst tú hvussu koma heim tí tað r tað sum vit ynskja at at ungdørin kemur heim afur til føroyar og tú sjálvandi visti tú einki hevur at fara til og heldur onga skipan so kemur tú ikki tí at tú skalt tú hava pengar fyri okum at liva og upp á tann mátan og kemur tú ikki heim so er tað eisini nokk so trupult at fáa arbeiði tí haldi at tað er gott at mann tekur ta upp til viðgerðar og eg haldi eisini at mann snakkar um barsilsskipanina so vit haga kanska eit tað besta sum er hent tá iðmann tosar um tann privata arbeiðsgevaran og og vinnuna at tú hevur eina skipan sum vit kenna í dag og at tá tú fert í barsil at tá hevur tú eina skipan tað sama er tað í sambandi við við við hesa her hesa her skipanina tí er hetta faktiskt púra relevant og tað er rætt at mann tekur tð upp og viðger broytingar sum eru neyðugar at ja takk gerso væl akselvi johannesen taðe var rætt sum hevði hevði sagarease inni á eg kenni eisini fleiri fólk sum hava tikið útbúgvin í danmark og so hava tey teima a tað soleiðis at nú verður konan liðug við útbúgvingina so skuluvit hava e barn tí tað passar væl og so skal man sita heinur føroyar n sjálvt um konan kanska havt inntøka í danmark sum ikki havt naka inntøkur í føroyum og heur tú ikki rættilat fá nøka útgjald so tað onkurtíð etist aftur tí tað rætta at fá útgjaldt í danmark og koma ikki heim og tað er vandi fyri at tey sletti virhøva ikki koma heim tí tey kanska fylla til ella børnini fella til í danmark og sovíðari men eg hali tað e viktigt atey rinda inn tí kund tað isinihara tilboð fyri tey at tit tað seinasta árin tey lesa ella meðan tey lesa rinda tryggingargjald so erutey fevnd av skipanini tá teg koma heim takkfyrihara formaðurja takk so er næstur at røða landsýrsmaðurin í vinnmállinum helgiabansen ger so vælja harra forrmaðu hetta er baira ein sora lítil viðmerking tá ið tað nú verður sagt at vit mugu ikki vit kund ikki sleppa fólki upp á fjall øh so er tað sjávandi nakað sum sum eingin kanvera ósamdur í at sjálvandi skulu vit lofta øllum sotann stóri spurningurin hesa skipanina ella at vit skulu ta ljóða vekk nú ftjatann stórur spurningurin blívur sjávandi um vit skulu brúka hesa skipanina ella eina aðra skipan t skulu brúka arbeiðsmarknaðarskipanina ella it skul it brúka eina eina sosiala skipan tail tað og tað er tað er væl tað sum er spurningurin og og nú verður sagt at at lesandi kuldu rinda eitt sindur inn meðan tey lesa og og so att rætt tilat fáaeitt sindur út tað er tað er sjálvandi fínt men men so skal mnbara vitað áðren a so hava tey teir pengarnir minni at liva at meðan að lesa men tað er so tað er so nakað sum mann kann kann kann eg leggja aftir rættis eg hel teg sjálvur til at at vit brúka sosiala upgávuna til akkurát tann partin men tað er so ben spurningur hvussu mann hvussu mann hvat mann velur so hvat loist man velur men eg eri púra samdur tí ta akselbe johannesen nevnir hettaher við við beinntøkun at tað er ein ein eini ein trupulleiki at at tað blívur rættiliga altso eitt eitt er tað hann nevnir lutfallið ímillum hvat hvatið eini binntøka fær út og eini ainntøka far út men meira tað at at tað er ein frívilig trygging har haldi eg at at tað átti at verið soeistinar at vit staða fyri at siga ainntøku sum kalla tú bara løn so so ringdar tú inn av løn sum tú fært líkamikið sum eti aintøku ella beintøku so ert tú tryggjaður eisini bæði fyri bæði í barsisgjaldinum og viðella bæði fyri barsil og fyri arbeiðsloysi nei eg eri eit sindur bangin fyri ta at mann fer at pilka for nógv við hetta her altso eg sjálvandi skuldi altíð tillaga lóggávur og og og teð skuldu eisini gerat hesar lógirnar eg er bar i sindur bangin fy tá i man fer at pylka so nógv við tær at at skipanirnar líkasum blíva heilt heilt aðrar skipanir og tað er tað sum tað er tað sum faktiskt hendir tá ið vit til dømis viðgera uppskot hvar tú kanst fáa barsispengar uttan at hava barn tú kanst fáa og tú kanst fáa eisini uttan uttan at hava arbeiði altso grundleggjandi er tað tú skal bæði arbeiða og á barn fyri fyri at fáa rætt til barsskipani men tað er nú knappliga inan fyri eina viku hevu m ein uppskot kann mann hvar mann sleppur teimum báðum prinsippunum tað tað tað undrar o tað sigba tá míinir at sa foreldra rættin til barn sjóandi er er er barn til allíkatakk fyri ja takk so ta ingilin diteksen strøm so a en viðmerking ger su væltakk fyri visu vit skulu fylgja logikkinum hjá landsstýrismanninum so so er taðsoleiðis at tá ið tú hevurið átta eitt barn við ísoing tá hevur tú ikki tá ert tú ikki foreldur át ínum barni ella er tað bara galdandi tá ið tað er samkynt sum eigurer barn við ísoing tí at biologiskt er barnið sum fótt við ísoing líka lítið tengt at einum pápa sum æt einari aðrari mammuja takk ger so væl helgji ababsen harra formaður nú tosi eg sletti ikki um ísáring ella ikki ísoyn nú tosa eg um foreldrarrættin løgfrøðiliga løgfrøðiliga foreldrarætt t er tað at tosa mú tosa ikki um nakað annað takk fyri ja takk so er hetta málið avgreitt og fer í vinnunevndina næsta mál á skrá er løgtingsmál nummar sjeyoghálvtrýss tjúguogtjúgu og tað er uppskot til samtyktar um at góðkenna landsroknskapin fyri tvey túsund og nítjan formaðuin vil biðja um framsøgufólk tað er aksel ve johannessen fyri javnaðarflokkin uni rasmussen fyri fólkaflokkin rósa samuenlsen fyri sambandsflokkin og beint á løgu jacobsen fyri tjóðveldi ger so væl uni rasmussen ja nú er tað landsrotnskapurin sum vit skulu viðgera og vit mæla til at samtykkja tað men har eru sjálvandi fleiri viðmerkingar sum løgnsgrannskoðararnir hava við har eisini men allarfyrst so ætli eg mær at nevna um umbarsilsgrunnin barsilsskipanina tí at vit hava fingið at vita nú aftan á at vit hava lagt hetta her uppskotið fram at har eru feilir í hjá barsilsskipanini í barsisgrunninum og tað sum sær út til at vera har tað er fýra milliónir og hundraðog áttaogfjøruti túsund frá tvey túsund og átjan sum ikki stemmar har og sjey milliónir og hundrað og einogtjúgu túsund fyri nítjan og tað eru tøl sum eru fyri fyri eftirløn av barsils