Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2023-03-30
Topic: 1. viðgerð LM-094/2022  Uppskot til samtyktar um at landsstýrið fær settan í gildi fyri Føroyar niðanfyristandandi UNESCO-sáttmála frá 20. oktober 2005 um at verja og fremja margfeldi í mentanarligum úttrykki.
forkvinnan eg haldi tað hevur verið ein sera góð og konstruktiv saklig viðgerð av hesum málinum sum snýr seg um at seta einum neskusáttmála í gildi í føroyum og tað bleiv eisini spurt um hetta her við at tá ið mann hevur atlimaskap sum okur hava om mann hevur atkvøðurætt tá og tað so vítt eg veit tað okur ikki ikki uttan ter hent okkurt lopið á náttini okur eru jú ikki sjálvstøðugtland enn men unesko er ein nevnd undir st og hetta er ein felagsskapur sum er savnandi fyri útbúgving mentan samskifti og vísindi og so er tað so hetta her yvirskriftim mentanarligt úttrykk ja eg haldi helst ikki tað ljóðar so øgiliga pent men eg dugi ikki at finna nakað betur og og eg veit at fólkini íti í ráðnum hava faktiskt brúkt øgiliga nógva tíð upp á akkurát tað og hava altso spurt seg fyri so at vissi nevndin kemur fram til nakað betri so finnur mann so ger man sjávandi bara tað so at tað skal so ikki skilja okum at eg haldi at a er in viktigur sáttmáli okur eru partur av heimssamfelagnum og skula sjálvandi eisini vera har sum kann mann siga restina av heiminum er og tað eru eini hundrað og fimmoghálvfems lond sum hava tikið undir við hesum her sáttmálanum og í tvey túsund og átjan tá samtykti løgtingið at føroyar skuldu seta í gildi sáttmálan um verja av siðaarvi so okur kenna hetta her arbeiðið frá fyrr og serliga heft her við føroyska bátinum og føroyski dansurin var tað sum varð nevnt tá og mann nevndi eisini virking av ull og siður knýttur at føroyskari matgerð og øðrum at tað er viktigt at mann eisini sum land verjir tann triðja arv sum okur hava tað verður eingin annars sum kann gera tað og sjálvandi er tað ikki ein sáttmáli í sær sjálvum sum verjir tað men tað kann fáa okum í hvørfall til at eisini leggja nakar bindingar á okum sum gera tað at okur noyðast eisini at verja okra egna tað haldi eg eisini er nokk so viktigt og nú er so áheitan komið frá unesku nevndini um at seta hendan sáttmálan í gildi sum skal verja og fremja margfeldi í tí mentanarliga framburðunum mann sær eisini tað at tað er mentanarliðið og eisini kreativu vinnurnar vaksa rættiliga nógv í løtuni okur hava viðgjørt í dag film sum er ein stórur vaksandi vinna í føroyum okur síggja eisini nógv í sambandi við sniðgeving er eisini nakað sum ordiliga tykur dik á seg okur hava góða málningarlist okur hava ritlist og okur arbeiða við at gera tjóðleikhús og onnur ting og okur hava haldið á øllum listaøkinum tónleiki og hvat tað skal vera so hava okur fólk sum eru ótrúliga dugnalig og fult á hædd við tað sum fólk í øllum øðrum londum eru og kanska nógv altso nógv longri frammarliga í mun til tað avmarkaða fólkatalið sum okur eru so okur hava hvørfall veruliga nakað sum okur kunna vera errin av tað verður eisini víst á ati yvir seks prosent av heimsbúskapinum í løtuni stava frá hesum her kreativu vinnunum sum og og at tað veksur og tað og tað er serliga millum ung so hetta er eisini kann mann siga ein framtíð í hesum og tað er ein ein møguleiki eisini fyri okra yngri fólk at skapa sær eisini vinunu henda vegin sjálvt um mentan ikki vendavísplós at hava nakað við vinnu at gera men sáttmálin kann síggjast kanska meira sum ein karmur um okra mentanarliga arbeiði til dømis so eru okur í ferð við at rigga okum til at skula fara at orða ein listapolitikk sum okur ikki hava í løtuni og har fara okur so at brúka hendan her sáttmálan eisini sum karm fyri at hava akkurát sum tað at stuðul okkum til hvussu nú mann skal orða seg og tað er heilt sikkurt um at fera atbrúka tað í øðrum høpi eisini og tað stendur nokk so greitt í eisini hvat endamálið við sáttmálanum er at mann vil tryggja londin rætt til at reka sín egna also mentanarpolitikk í í teimum ymisu londunum mann vil verja tann mentanarliga margfeldni og mann sannar eisini týdningin av at at mentanin er fjølbroytt og at tað hevur grundleggjandi týdning fyri okra rættindir og at mann eisini skal fremja mentanarlig tvørtur um lond og at mann eisini skal í mentanarligum samstarvi skal hugsa samhaldsfesti inn serliga í mun til menningarlond og at mann skal leggja dent á samanhang ímillum tað mentanarliga margfeldi og menning og eisini stuðla øðrum londum í at kunna fremja teirra teirra mentan til gags fyri heimssamfelagi eitt annað sum er nokk so sum eg haldi stóran týdning sum eisini stendur í sáttmálanum tað er het her við at verja tey smáu málini og okur hava jú eitt eitt av teimum smestu í heiminum táð føroyska málið og hava jú eisini sett okkum fyri at vilja styrkja og menna tað og tað er ongantíð meira neyðugt en í løtuni tá ið talgildingin tekur so sstórt tigási har eg virkuliga haldi eina uppgáva sum løgtingið má standa saman um at fáa játtanir til at framleiða tilfar til okra børn og ungu serliga tann vegin tí tey eru ikki har sum te eldri eru tey eru ikki bara í bókunum tað eru eisini á tí talgilda pallinum so har er hvussur nakað okur skula standa samanum so mann kann siga at sáttmálin í sær sjálvum kostar ikki nakað fyri sovítt men tað sum okur skulu leggja inn í tað til dømis tað at verja føroyska málið tað verður nakrar avgerðir sum løgtingið kemur at taka ø fyri at kunna søkja úr hesum her kreaitiv europ sum stendur í her visti mann samtykkir hendan sáttmálan so fær mann atgongd til at kunna søkja í kreativ europ og fyri at vera partur av tí skal mann betala tvey hundrað og fýrs túsund og tað sum eg havi fingið upplýst í limagjaldi so tað er akkursum tann kostnaðurin sum landið hevur og so sjálvandi at okur standa saman um eisini at kra koyra pengar í okra egna mentanarpolitikk tað haldi eg eisini okur akkurát hava víst okur hava samtykt t ina fíggjarlóg har tað eru nógvar játtanir til mentanarøki og að taðe haldi eg faktiskt eiga at vera uppaftur fleiri og tað eigu eigur í hvørfall at vera tað økið í komandi fíggjarlóg sum fær inn á nógv hægri raðfesting enn hesi ferð tað tað bleiv spurt um avleiðingar ella hvat sáttmálin viðførir og tað er so til dømis tað at mann kann søkja úr hesunri creaativo europ og har er tað so etta limagjaldið sum eru tvey hudrað og fýrs túsund sáttmálan kann eisini brúka sum karmur um okra egna lista og mentanarpolitikk tí tað er orðað nokk so væl eisini etta her tað er eisini gott fyri okum onkuntíð at lesa og viðgera nøkur ting í í einum sindur breiðari høpi kanska fyri at fáa sjálvi innlit í og viðurkenning av okra egna eg gi evit iku eg dua ik orila a for klára ta men ofta sær mann best hvat mann sjálvur skal vera góður við tá mann eit sidur burtur frá tí tí er tað eisini gott at mann haldi eg setir hetta her í í verk og at mann viðurkennir tað at mentanin er sera fjølbroytt og at mann eisini skal taka hond um korini hjá teimum sum útinna mentan og list og so sjálvandi er tað eisini týdningarmikið etaer at okur fáa okra egnu rødd og vera sjónlig í mssamfelagnum tað haldi er øgiliga viktigt og eg haldi eg haldi at tað var í fjør atlandið var partur av einari stóra framsýning niðri í í paris har mann vísti ta føroysku mentanina fram og tað er sovornisovornir samstørv sum mann eisini betri kann gera og so er tað tað mann eisini skal fráboða fjórða hvørt ár akkurtsum hvussu tað gongur hvussu arbeiðir mann við hesum málunum og so eitt haldi eg sum sum eg ikki havi verið varog við men sum bleiv nevnt í røðuni hjá liljan veihe at visti mann er partur av kreativ europ so kann mann eisini blíva mentanarhøvuðsstaðir og tað kundi faktisk føroyar blívi altso taðtað er so mikið stórt at tað er farið út um allastaðni og sjálvandi skula pengar fylgja við tí tað er jú tað sum okur alla tíðina gera tá ið okur leggja pengar til film í morgun orðabókager í morgun í sambandi við fíggjarlógina tjóðleikhús í morgun tjóðsavni altso her eru nógv ting men men sjálvandi tað er tað er eitt áhaldandi arbeiði sum alla tíðina skal gerast takk fyri takk fyri tvær viðmerkingar ein frá annika olsen ger so væl