Hanna Jensen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2023-03-24
Topic: 1. viðgerð LM-077/2022  Uppskot til samtyktar um at loyva kommunum at seta upp vakmyndatól
takk fyri frú forkvinna ja vit hava eitt kann mann siga aftur eitt prinsipielt mál til viðgerðar í dag eg haldi tað høvdu vit eisini í áðni við náttúruverndarlógini har komu nøkurmótsigandi áhugamál fram í okkara samfelagi og tað haldi eg ofta sæst eisini í hesum her kjakinum sum snýr seg um vakmyndatól og hetta er eitt uppskot til samtyktar frá teimum størru báðum andstøðuflokkunum men tað eru so helgi abramssen vegna sambandsflokkin og jørgun niclasen vegna fólkaflokkin sum leggja hetta her stutta uppskotið til samtyktar fram og tað ljóðar soleiðisnar at løgtingið heitir á landsstýrið um at fyrireika og leggja fyri løgtingið lógaruppskot um at loyva kommunum at seta upp vakmyndatól á serliga ábard um støðum í býarløn og vist tú einki lesu meir so ert hain blankukekkur og so kekemur eitt stutt brot har har eru trý ikki serligani førlig reglubrot og so eitt styttri sum endar tær viðmerkingarnar sum er læknar løgtinginum tann sjeynda mars í tvey túsund og trýogtjúgu vit vita væl tað at hetta her er ikki tað fyrsta sum er sagt í hesum málinum vit vita væl tað at í summar síðsta summar so var frammi nakað í miðlunum um um hetta málið og tað bleiv sagt at landsstýrið tá arbeiddi við málinum tað haldi eisini eg komi fram í partin av viðmerkinum í dag mær dámdi væl orðini hjá brátsfrøðinginum esmar mikkelsen tann trýogtjúgunda desembur tvey túsund og tveyogtjúgu í samrøðu við elinavinter poulsen í deiviku tað kvøldið tal siga tollaks messu dag hann segði siðir eru soyðir og álitið sum vit hava arvað álitið sum vit hava og álitið sum vit hava arvað hetta eru orðini hann nýtti og tað var bulurin í tí sum hann úttalaði seg um í í mun til tað at handlar vóru farnir í hvussu er at melda fleiri av stuldursmálunum í handilslívinum og tað kom so serliga fram í sambandi við prísvøkstur man mann líkasum spurdi seg sjálvan hevur tað nakað tað at gera eru fólk farin av neyð at taka sær vørur fyri at klára at vera við í meldrunum í okkara samfelagi har komu so ein áhugaverd sasamrøðu burtur úr tí og nevniliga hettar skulu vit ikki bara arbeiða við við hesi hesum herhesa yvirvakingini tá var hann siður hetta her at vit hava eitt álit í okkara samfelagi og tað e eitt álit sum vit hava arvað eg havi hugsað nógv um tað síðani og hann kalla segðis eita her siðir eru seyðir og eg hugsi øgiliga nógv um tað tá vit viðgera málið um vakmyndatól sum kann mann siga bara er ein lutur í tað er eitt tól í øllum apparatunum sum mann kann nýta í yvirvaking tað kann jú bæði vera myndatøka og tað kann vera livandi myndir sum sum verða nýttar men eitt vakmyndatól er bara ein partur av nógvum av teimum amboðum sum mann kann fremja yvirvaking við og tað sum hesin her brotsfrøðingurin tavil siga tað er jú ein sum hevur lisið um hvussu manna súkan reagerar í mun til kriminologi altso hvat er tað sum faktiskt hjálpir uppá vistu ein ein eitt samfelag hevur ein trupulleika at fólk fara yvir um mørk hjálpir tað so at fara við teimum hørðu maskinellu amboðunum í gongd ella hava vit aðrar hættir sum hjálpa nógv betri eg haldi taðvar tað hann sipar til tann tosaði um tað álitið sum vit eiga enn í okkara samfelagi sum vit hava arvað og spurningurin er fara vit at geva hetta álitið og hendan arbeiðsháttin víðari til tað yngra ættarliðu við taa møguleikanum mnnkann siga at mentanin soleiðinar sum vit uppvala okkara yngru og børn at vit læra hvønn annan virðing og at vit hava samrøðuna í familjunum og í sevilsamfelagnum gangandi tað er nógv meira týdningarmikið enn vitja okkum faru og vit vita tað at tøknin soleiðisnar sum vit nýta hana í dag hon er ein stór hóttan ímóti hesi her regluligu inniligu og nærverandi samrøðuni harí sum mentanaryvirføringin og uppalingin liggur og hetta álitið sum skal arvast víðari og vit kunnu siga tað at eitt sum sum vit nú koma til í hesi umrøðuni tað er hetta her við fyribyrging hvat er tað sum faktiskt fyribyrgir í einum samfelagi í somu samrøðu tann trýogtjúgunda desembur also tollaksmessudag fyri nøkrum heiltalso í undanfarna ári kom tað fram at tað hevur eisini eitt annað navn sosialt control tað eru tað at eg og tú er tann besta verjan ímóti brotsverkum og verður tað verður so bæði harðlig og og og minni brotsverk vit plaga atdáma illa ella okkum plagar at dáma nokk so illa tað sosiala kontrollið í tí lítla samfelagnum í føroyum viðhvørt og aðrar tíðir so halda vit oí hesum førinum bleiv tað lygt fram sum nakað positivt at vit hava eina fyribyrgja eitt fyribyrgjandi árin á hvønn annan eisini ímillum ættarliðini við at vera har tað dámdi mær væl í í røðuni hjá hervur polsdóttir at hon nevndi tað at tað er nógv meira týdningarmikið at tað koma fólk út og eg hugsaði náttarravnarnir eru eitt dømi um at at at sevilsamfelagið traðkar til við tí kraftiamboðnum sum sevilsamfelagið hevur og eg fari at sitera forkvinnuna í framsókn tá ið hetta málið um vakmyndatól til kommunurnar altso heimild til kommunurnar verða frammi og hon var býráðslimur tórshavnar kommunu og honn sigur at tað er ein óhugnaligur tanki so vil óta argumentið altíð vera jamen hevur tú einki at fjala so hevur hetta jú onga ávirkan á teg men hatta er jú grundargumenti í tí totaliterað tankanar at tú skalt ikki leggja nakað í um vit bara taka og inntrívað í øllum tí sum tú viðurfert tí tú hevur einki at goyma ella visti tú hevur nakað at fjalað jamen so so er tað jú líkamikið men tað er akkurát tað sum er tað prinsipiella er tað líka mikið fyri tann sum hevur roynt mjøl í posanum at alt verður vakið tað er rættiliga prinsipielt mál og tað snýr seg her um trygd sum ofta verður lygt fram tá ið tíðiløkkkraftio inntrivið skuldu takast tað hava eisini verið frammi í dag í mun til rættin til privatlív eisini fyri tey sum eru púrasta óóskikkilig sum eru púrasta vanlig skilagóð sum halda allar lógur og reglur tey hava rætt til eitt privat lív so tað er tað sum vit mugu viðgera tá ið vit viðgera tílíkt mál og eg haldi sjálv at tað er ein falikteklering visi vit sleppa endanum og lata tøkni maskinur tól yvirvakja alt tað sum vit menniskju kunnu byggja upp innanífrá tað er nemnliga ikki eintýtt at vakmyndatól betra um trygdina hjá borgaraunum tað kann væl vera at tað er nøkur sløg av brotsverkum møguliga í onkrum støðum í býarlívum sum blíva í størri mun uppklára og onkur blívur fríkendur harvið men tann generella trygdin hjá borgaranum kann tað kann mann ikki prógva at hon verður betri vistu vit bara fáa fleiri vakmyndatól upp og so hevur tað eisini verið frammi í dag at ræðliga nógv vakmyndatól eru runt ítí føroyska samfelagnum g eg haldi ataðe ein óskikkur at seta for nógv valmyndatól upp út frá øllum tí sum eg havi sagt og tá ið eg so eisini fleiri ferð havi ag upplivað hvussu tey verða nýtt og tað er ikki fyri at hoingja nakran út men tað r eisini tí at vit øll gera okkum skyldi í einari gjonkansligari nýtslu av tøkni vit uppmala ikki okkara yngra ættarlig nóg væl hvussu tey til gull nýta tøkni og tí gerast tey øgiliga bundin av hesum telefonumum og teldunum og teldlum og annað og so verða tey í øllum førum eisini av tíð strongd so vit hava eina ábyrgd at uppføra okkum ordiligt við viðvíkjandi eisini vakmyndatól um og tað haldi g ikki vit gera sum samfelag í dag og at brúka tað at tað at att yvirvart hjá hvønn mótpakka er eitt argument fyri at vit skulu geva kommununum heimild til at seta vakmyndatól tað haldi e ikki eitt nóg gott argument eg haldi ikki at kommununaautomatiskt skulu hava eina slíka heimild vit hava eina løgreglu sum skal taka sær av summum tingum og eg haldi at har skulu vit setast mark ímillum hvat kommununir skulu blandast upp í og hvat løgreglan skal gera og so skulu vit eisini ansa eftir at hugsa at vistu bara fáa nóg nógv politi út á gøturnar so er alt gott vit mugu hugsa um at styrkja sevilsamfelagið tí vist tú bara hugsar at politi og revsing og og tílíkt er er er veðurin fram so tosa vit um ein politistap og eg vænti ikki at tað er tað sum føroyingurin innast inn e vil hóast føroyingurin ræðist harðskap og ynski sær tryggleika og hetta skulu vera míni orð tit hoyra at eg eri rættiliga skeptisk um eitt so eitt so tunt lógarup