Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-08-13
Topic: 1. viðgerð LM-009/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um dagpening vegna sjúku v.m. (COVID-19, dagpeningur vegna sóttarhald, dagpeningur til fólkapensjonistar, endurgjald til arbeiðsgevara, víðkaður rættur til sjálvstøðug vinnurekandi o.a.)
takk fyri harra formaður okur í tjóðveldi okur fegnaðust sjálvandi um at skipanirnar sum skulu hjálpa løntakaranum sum blíva sjúkjur ella verða settar í sáttarhald at verða settar í verk aftur og tað fara okur sjálvandi eisini at taka undir við sjónda august tá boðaði okur eisini sum flokkur alment frá at løgtingið áttu at koma saman beinan veg tí attær skipanirnar sum skuldu lofta løntakararnar vóru farnar úr gildi g og tað vóru te faktiskt eisini seinast tár løgtingið var saman og tá varð eisini smittan longu staðfest aftur í føroyum so tað er eisini eftir okra hugsan ein nokk so óneyðug støða at seta fólk í tí tað skapar øgiliga stóran ótryggleika tí hetta var ein støða sum mann kundi havt tikið hond um tá ið okur vóru saman her fyri nøkrum fáum døgum síðan og tað skapar stóran ótryggleika og tað haldi eg eisini eru tekn upp á at mann arbeiðireitlítilsindur frá hondini og í munnum ikki nakað serliga langsiktað okur eru glað fyri at mann lóggevur afturvirkandi soleiðis at fólk ikki koma í klemmi sum dátti um skipanini tá men at gildiskoman verður aftureftir men tá ið mann so hyggur frameftir so er gildiskoman faktiskt bara átjan dagar fram frá í dag og okur vita at smittan er her og tað er sagt at tað r yvir túsund fólk sum eru sáttarhaldið og tir oman fyri hundrað sum eru sjúk og tey leggjast til og tí er hetta ein ótrúliga stutt skygd loysn við at tryggja loyndtakaran bara nakar fáar dagar kann mann siga tað er einki sum bendir á at smittan er burtur innan fyri hendan her mánaðin og sáttarhaldið var varar eisini táð tekur tíð so tað at skapa tryggleika fíggjarliga færi loyndtakaran haldi eg ellathalda okurt sum flokkur røkkur al forstutt og okur fara sjálvandi at umrøða tað í nevndini og fariathoyra landsstýriskvinna um tað og eg haldi eisini okur eiðarat hoyra umboð fyri fakfeløgini hvat tey siga tí ati okur mugu heldur ikki gloyma tað at samstundis viðgera okur eisini í dag táð kemur kristinao hafoss inn á seinni eina eykajáttanin heiman biður um yvir tretivu milliónir til framhaldandi at kunna gera koronukanningar og tær ganga fram til einogtretivnda oktobur so tann skipanin gongur nógv longri enn tað at tryggja loyndtakaran og tað haldi okum man má hyggj eitt sidur uppá og tað er triðju ferð mann faktiskt kemur í tingi og biður um eyka pengar tilkoronukanningar so okur hava gvussu ver at fornemmisi av at arbeiði í landsstýrinum ikki er so væl skipað sum tað kundi verið tá ið tá ið tað tekur tá ið tað geldur løntakaran hetta uppskotið sigur at mann kann fáa pengar í sambandi við at mann dagpengar í sambandi við at mann fær sáttarhald tað vísir eisini á at persónar á privata arbeiðsmarknaðin sum bleiv sjúkjur ella skula í sáttarhald har kann arbeiðsgevarin fáa endurrindað lønarútreiðslur øh og so er tá tann sjálvbodna tryggingarskipanin sum kann fáa gildi beinan veg soleiðis at fólk ikki bíða so tá tey melda seg inn tað er eisini ein trygd fyri tey sum erða sjálvstøð vinnurekandi og her er eisini ein afturrindan til arbeiðsgevara vist fráveran er grundað á kout nítjan og so er dagpengaskipanin eisini sett til at umfata fólkapensjonistar faktiskt tann sama skipanin sum var áðrenn tó hava fólkapensjunistan leðrið uppeftir men tað høvutar eisini áðrenn tað haldi eg eisini er í lagi tað eru nøkur hol í skipanini soleiði sum eg lesi tað sjálvandi nú má havt ikki so øgiliga góða tíð men eitt sindur tí ati eg to einki up á tay sum er tímaløvnt tað kann gott vera tað at tú ikki sleppur til arbeiðis tað kann vera at tú arbeiðir í einum ørum handli ella okkurt tú sleppur ikki til arbeiðis tí at kann ska tann sum eigur handilin og sjúkur ella eitt annað tað er ikki tú sum beinleiðis hevur korona ella e koyrdisáttarhald tað kann eisini vera tað at dagstovnurin sum skuldi havt títt barn hevur biðið teg havt barnið heima ella eitt annað so so eg haldi her eru nøkur ting sum okur noyðast at hyggja eftir hvussu mann tryggjar eisini tey fólkini annars hava okur alla tíðina víst á tann órættin sum er harfólk á privata aarbeiðsmarknaðinum eru faktisk verri fyrri enn hini og tað er eisini nógv sum hava upplivað ein munandi lønar niðurskurð ø tað sum okur so ikki skilja tað er at tað er faktisk tann sami løntakarin sum eisini er tann sum skal betala kann mann siga eisini tað at kanningarnir verða gjørdar á ferðafólkum og taka ikki feil okur taka fult undir við at mann kannar og tann strategiin er er púra rætt eftir okra tykki tí mann hevur fylgt okur halda tað rætt at mann fylgir heilsuligum tilmælum men okur høvdu ynskt at mann koma og bað um eina heimild har ferðafólkini betalt tað sjálvi og at mann heldur valdi at brúka pengar upp á at styrkja okra heilsuverk til dømis hetta her við yngrum læknum sum sum ikki fáa starv at uppstika okra tilbúgving og kanningarfasilitetir og annað og tað kundi verað nógv onnur ting mann kundi brúkt og latið so fólkini betalt sjálv tey sum frívilja fara at ferðast oku snakka ikki um sjúkraflutning og annað og so eru tað nógvur fólk sum eg haldi mann man nevna sum betala ein heilt ótrúliga høgan prís í hesum døgum og tað er øgiliga ringt at gera nakað við og tað snýr seg ikki um ein fíggjarligan prís men tað eru fólk sum búgva á røktarheimi sum eru avskorin og aftur nú eru avskorin hava verið tt í fleiri mánaðar og eisini á bústovunum sum ikki kunna fáa samband við síni avvarandi og tað er ótrúliga trupult og tað eru allir teir sjúklingar sum eisini fáa útsett sína viðgerð og junimánaði í síðsta junimánað hevði ein spurning til landstýrismanninin og tá bleiv víst á at mann hevði seks túsund útsettar viðgerðir tað pljøðust ikki at plíga seks túsund fólk tí onkur átti kanska fleiri men men men nú er aftur støðgur í í tí systeminum og tí dugi eg bara at síggja fyri mær at tað verður ein ótrúliga trupul tíð so nógvir nógvir sjúklingar fara at møta so eg kundi eisini hugsað mær at vita hvat ætlanin er við restina restini av teimum hjálparpakkunum sum eisini hava verið í gildi og sum fara at ganga út nú tí tíðin rennur undan og so haldi eg at hetta er eitt ótrúliga stórt mál sum eigur at verða viðgjørt saman við umboðum úr øllum flokkum og ikki soleiðis atman bara akkurtsum hoyrir eina løtu árenn at nú fara okur í tingi men at tað ernakað sum man viðger saman tí okur eru øll samd um at standa saman um at hjálpa føroyska samfelagnum og loyndtakaranum okum øllum væl ígjøgnum eina so trupla tíð sum okur kanska ikki hava upplivað fyrr akkurát upá hendan mátan og tíbetur eru okur eitt land sum er so mikið væl fyri at okur p á nógvan máta klára at møta teimum avbjóðingunm sum eru nú eg haldi t hetta er er ikki einfalt takk fyriso er tað