Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-04-26
Topic: 2. viðgerð LM-122/2020  Uppskot til løgtingslóg um at banna mismuni og tryggja javnviðgerð á arbeiðsmarknaðinum
takk fyri harrar formaður ja eg skal lesa ein part av álitinum hjá okkum í minnilutanum sum umfatar meg sjálva sirustenberg og hervør posdóttir tað er eingin lóg ið gildi í føroyum í dag sum ítøkiliga tryggjar javnviðgerð á arbeiðsmarknaðinum og verjur ímóti mismuni í arbeiðsmarknaðinum fleiri av grannalondunum okkara hava líknandi lóggávu og slík lóggáva eigur at vera partur av einum framkomnum og væl skipaðum arbeiðsmarknaði javnstøðulógin hon hevur nakrar ásetingar men ein beinleiðis verja móti mismuni manglar eins og tá manglar ein ljóð ein lóg um javnviðgera arbeiðsmarknaðinum í tvey túsund og seytjan tók miðtú rørsland dik á seg og varpaði ljós á eitt nú kynsliga happing ella seks sjikano á arbeiðsmarknaðinum eisini í føroyum søgdu kvinnur frá ógvusligum hendingum á heimasíðuni miðtú føroyar punktum kom nei jú punktum kom í danmark kyknaði kjakið av álvara og skapti nógvar ringar í sjónum tá veinnanso fyri lyndi segði frá ógvusligari kynsligari happing í føroyum var í ein ávísan mun kjakast um kynslig happing og varð tá víst á at vit framvegis onga lóggávu hava sum verjur arbeiðstakara móti kynsligari happing á arbeiðsmarknaðnum megin reglur um javnviðgerð og bann mótvegis mismuni av øllum handaslag eru kjarnuhugtøk í fólkaræðinum og neyðugt er at geva fólki serliga verju og mótvegis mismuni á arbeiðsmarknaðinum vegna síni eyðkenni ella frábreyð hetta uppskotið verður við til at tryggja at vit hava eina nútíðarbaran arbeiðsmarknað við javnbjóðisrættindum til allar løntakarar at tryggja løntakarin javnviðgerð merkir at tey skulu viðgerast líka hetta er galdandi bæði í mun til beinleiðis og óbeinleiðis mismun á arbeiðsmarknaðinum lógin verður galdandi á arbeiðsmarknaðinum og eg sostatt ikki ein almenn lóg um mismun ja javnstøðulógin sum eg kom inn á í í álitinum hon er ein ótrúliga týdningarmikið lóggáva sum hevur til endamáls at beina burtur allan mismun vegna kyn ásetingar í lógini tær snúgva seg um starvsseting eins løn yrkis og menningarmøguleikar foreldra frá veru og umboðan í almennum nevndum og ráðum og so er tað endan javnstøðunevndin sum varð sett á stovn sum viðger kærir um javnstøðu men eisini mismun vegna brek tað er ein lóg sum er grundleggjandi ohon er góð at byggja á men tað er eyðsæð at vit mangla lóg sum banna sjikano bæði generelt og eisini kynsligar sjikano onkur sum var inni til hoyringar vísti á at mann royndi at loysa øll mál um sjikanu innanhýsis tað haldi eg ljóðar fínt og gott og haldi eisini at mann skal royna men tað sum serliga hevur verið varpað ljós á í seinastuni tað er sakir har valdsjavnvágin skeikla tað vil siga at tað e ein sum er hægri standandi á arbeiðsplássinum sum onkursvegna ger seg inn á ein sum arbeiðir undir viðkomandi tá sigur tað seg sjálvt at tað verður heilt ótrúliga ringt at loysa nakað mál innanhýsis tí at tann sum hevur verið fyri sjikanu skal raportera til tann sum sum sum hevur skikanerað vit eiga at hava tryggjað teg lóg alt annað tað er at venda tað blinda eygað til tað hevur verið funnist at her í løgtinginum at mann hevur gjørt ein lista yvir hvørji eyðkenni skulu verða staðfest í lóggávuni ella vard veruleikin er at hesi her eyðkenni ella kriteriuni tey eru altso ikki komin av sær sjálvum mann byrjaði at gera mismunarlóggávu e eftir annan veraldarbardaga fyr nemniliga at tryggja at fólk vóru vard móti mismuni í lóggávu hetta var ein áheitan frá st hendan lóggávan er er so ikki ein generell mismunarlóggáva men ein sum er galdandi á arbeiðsmarknaðinum landsstýrismaðurin hann sigur seg ikki arbeiða við nøkrum líknandi uppskoti og tí vil mæla til at hetta her uppskotið tað verður samtykt í føroyar er eitt modernað land men verkið tað haltar aftaná harafturat so hevur aftur og aftur verið kritiserað at tá i mann ger lóggávu sum er basserað á kenslur ella at mann ger lóggávu sum er baserað kenslur tá mann ger lóggávu móti diskriminatióni sjokano tað eru nógv av okkara lóggávu sum er baserupa kenslur kensluna av at nøkur ting er í lagi og onnur ikki er í lagi og skulu fordømast ein kanning sum kringvarpið gjørdi herfyri vísti at fjórða hvør kvinna hevur verið fyri kynsligum ágangi ágangurin hann fer sum oftast fram á arbeiðsplássinum og tað er sum oftast talan um ein leiðara sum fremur ágangin tað er ikki í lagi og tað vísir eisini hví hetta ikki er nakað sum bara kann loysast innanhýsis á arbeiðsplássinum altíð hvørja ferð kjakið stingust veg upp um hvítavaldar tøgn í føroyum tí tað kemur til uppgerðirnar sum eru aðrastaðni úti úr heimi úr hollywood til danmarkar so ja so kunnu vit onkursvegna staðfesta at tað ikki er at grundin ikki er at kynslig sjikana ikki hendir í føroyum við hesum søgunum sum dunavindar kvinnur fortelja á miðtúo føroyarpunktum kom og við hesari kanningini sum kringvarpið gjørdi heldur kann tað vera grundin at vit ikki hava góðtikið tað sum ein trupulleika eitt nú lóggivið ímóti tí eg haldi eisini at tað er at forsmáa tær mannagongdirnar sum vit sum samfelag hava sett fyri hvussu vit døma og hvussu kæriinnsatsirnir viðgera kærur tá mann sigur ati at tað er for lætt at døma upp á grund av kenslum tá ið tú fert víðari við einum máli so mást tú hava eina próvbirðu tú skalt vísa á faktiskar hendingar vitnir og so framvegis táeir dómurnir og úrskurðinir sum hava verið í lógini sum líkist nógv hesari niðri vísa á at tað er ikki soleiðis tað fungerar at bara nú tí at eg føli meg happaða so verður onkur automatiskt stømdur tað er ikki soleiðis hendan lógin kemur at fungera tað haldi eg bæði er at forsmáa tað hvat sikana og seks sikana og happing á arbeiðsmarknaðinum er og eisini hvussu okkara ein satsur handfara klaður ja og annarso vil eg heita á løgtingið um ati samtykkja heitta uppskotið nú tá ið tað er meira ella minni greitt at tað ikki kemur nakað líknandi uppskot frá landsstýrinum takk fyri harra formaður