Steffan Klein  Poulsen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2023-03-31
Topic: 1. viðgerð LM-093/2022  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um loyvisgjald á alivinnu (Broytingar í tøkugjaldinum)
takk hara formaður øh visu vit byrja við at hyggja eftir galdandi skipan so kunnu vit gott siga at hon er avdoft deyt øhar eru trý intervallir sum strekkja seg frá tveyogtretivu krónurum kiloy til seksogtretivu krónur kilo i og leggur mann yvir tær seksogtretivu krónurnar so skal mann gjalda fimm prosent og og alivinnan hevur goldið hasi fimm prosentini so at siga síðani tvey túsund og fjúrtan øs soleiðis sum eg havi leitað mær upp tí í tvey túsundog fjúrtan í oktobur tá kom prísurin einaferð líka niður á trýogtretivu krónur men síðani tá hevur hann ligið omanfyri seksogtretivu krónur og og hyggja vit so eftir prísinum fyri marsmánaði ár so er prísurin rættiliga góður øhhann er á hundrað og fimmogtjúgu norskum krónum sambært 5iskipul so ja tað er tað er rímiligt at at mann fer inn og og broytir hesa tabelluna spurningurin er bara hvussu langt mann vil fara tí undanfarna samgonga og og tað uppskoti sum sambandsflokkurin alsur eg legði fram aftur her var jú akkurát tað sum sum mann arbeitti við tá og royndi at finna eina semju í í farnu samgongu og tað tók mann hetta her við framleiðslukostnaðin við tað haldi eg var øgiliga gott og tað hevur henda hetta landsstýrið arbeitt víðari við og tikið tað við í sítt uppskot tann partirn r øgiliga góður og fyri at fyri at taka ta tað síðsta intervallið so so søgdu vit tá at fær prísurin ella er prísurin tretivu krónur meira enn framleiðslukostnaðurin so skal mann gjalda tíggju prosent í tøkugjaldi hyggja vit sær eftir hesum uppskotunum so sigur mann fyri at taka ta henta vallið sum eitir meira enn tretivu krónur ella tretivu til fimmogtretivu krónur sum tað stendur her tá er gjaldið ikki tíggju prosent men fimtan prosent og mann velur ikki at steðga har tí mann sigur at tá iðprísurin er fjøruti krónur omanfyri framleiðslukostnaðin so fer mann og taka at taka tjúgu prosent inn og og t tðer tað virkar øgiliga høgt eftir mínum tykki eisinivistú et hyggja eftir talvi tvey sum er í upskotinum sum eitur mett tøkugjøld fyri árini tvey túsund og tjúgu til tvey túsund og fýraogtjúgu ja so liggur mann eitt sindur undir í tvey túsund og tjúgu og um mann hevði faktist fingið trýss milliónir minni inn í tvey túsund og einogtjúgu men í tveyogtjúgu trýogtjúgu fýraogtjúgu so tosa vit um meira enn eina hálva milliard altso tað hevur nærkast kantka eina seks sjey hundrað har mann til dømis í tvey túsndogtveyogtjúgu hevði fingið tvey hundrað og fimmogtrýss milliónir meira enn í hesum upskotinum og tað er ein rættiliga rættiliga stór upphædd og fyri heilt skjótt trý ví tað sum miðflokkurin annars segði sínari vælskrá tað var tað at at vinnan skuldi skattast av avlopi og at mann kundi hugt upp á ein progressivan skattastiga tað verður eisini tað vísir avbúðanarfelaga eisini á í hoyringsskrivinum men har svarar mann so aftur at tað tað er ikki politisku meirilutin fyri tí hmen men tað er tað hevur heilt heilt víst verið ávert at kanna og hugt nærri upp á tað eitt annað sum eg nýtt í hesum uppskotunum er at kommunurnar fáa beinleiðis ein ein part av tøkugjaldinum tað stendur at tær skulu fáa tvey prosent og hvussu tað verður býtt tað er ikki heilt greitt fyri mær har eru kanska onkrir býtislyklar í dag í sambært við partafelagsskattin og akkurát tann lykilin er heldur ongan va heilt greiður um tað er nokk ein ein semja millum alifyritøkur og kommunur ella eitt ella annað hmen mentað er eisini áhugvert at vita hvussu tað verður býtt hesi tvey prosentini tí mann kann í øllum førum staðfesta tað at tað eru ikki allar kommunur sum sum hava skarnið liggjandi eftir fóra frá laksnum tað er tað eru summar kommunur ssum leggja alifyri til og og tað ávirkar nógv annað virksemi ja sum ikki er líka stórt sum tosar um hummarveiðu og g og útróðrarmenn oog annað og og og umhvørvið annars verður nógv nógv ávirkað av alivinnuni tað er tað er bara tann tann kostnaðuin man man ber av at framleiða so nógv og og mann og mann roynir at menna seg á tí økinum men men mann má kann bara staðfesta at tað ikki allar kommunur sum betala líka stóran prís tá tað kemur til ávirkan aá á náttúruna men tá tað kemur til sjálva alivinnuna so hevur hon gjørt milliardaríløgur gjørt milliardaríløgur og er sannførdur um at tað er nettupp tí at føroyska alivinnan er í heimsklassa og eg haldi at vit eiga at fegnast um at okkara alivinna er heimskassa og ikki misunnað henni ta framgongd sum hon hevur hevur havt seinastu árini ja vit hava bara tríggjar stórar alifyritøkir o onkur sigar í dag men men hvussu gekk tað tá ið vit høvdu hálvtrýss ælarar ella ella hvussu stórt talið var aftur í fýrsunum og eisini eisini fyrstu nullunum tað tað riggaði ikki væl og vit mugu bara staðfesta at tað rigga væl við trimum stórum sterkum fyritøkum sum hava mint seg øgiliga øgiliga øgiliga væl hesi seinastu árini og vit síggj sjleðis pá tað at vissu vit lata alivinnunan vaksa so so fer meira at koma í kassan visu vit lata alivina vaksa og gera íløgur framhaldandi so fer meira at koma íí landskassan so verður eisini nevnt hetta her við tilfeingis rentu og har trúði eg bara a mein vera vera samdur um at tá vit tosa um at tað hugtakið verður brúkt í mun til fiskivinna av tí at mann hevur kvotur í fiskivinnuni so tosað mann tilfeingisrentu men eð hav hugtakið varð eisini brúkt av fleiri hoyringspartum í hesum uppskotinum tað tað undrar meg tí at alivinnan ho hon virðisøkir frá frá einum enda í annan frá frá rognum og til til laksar persónar sum liggja í í kølidyskinum og eg dugi ikki at síggja hvar tilfeingisrentan er tí at ja vit hava nakrar fantastiskar ælferðir altso vit eru heilt fantastiskar vælsignaðir her í føroyum í okkara ælifirðum altso teiri eg veit ikkium um alferðini eru jv kanska í norra og sovorðt men at koma upp á upp á okkara støði men men vit liggja so væl fyri og tað eitt kempivælsignis við okkum men tað er einki einki við tilfeingis rentu at gera altso eg síggi heldur aliferðirnar sum nakrar sum nøkur stór kempustór kør sum sum eru ótrúliga væl fungerandi og og tað kann mann tosa um eitt loyvisgjald loyvisgjald og vit hava og íð uppskotinum kalla vit tað tøkugjald men men eg dugi ikki at síggja hvar hvar tilfeingisrentan skal skal liggja tí at tað tað er so stórar íløgur sum er gjørdar fyri at fyri at virðisøkja virðishjá laksin fær byrjan at enda so vit halda et øgiliga umráðandi at mann ikki kippir alivinnuna tað eru væl yvir túsund borgarar í okkara landi sum verða beinleiðis løntir av alivinnuni jørgun niclasen vísti á allar undirveitararnir og tað vita vit at tað er eittað er eitt rættiliga stórt tal av undirveitarum til alivinnna landskassin fær nógvar pengar inn í dag landskassin fær ótrúliga nógvar pengar inn í dag og ja vt vit vit kunnu gott fara loyva okkum at at at skrúva eitt sindur upp á hesi intervallini sum susum má verða óbroytt í langa tíð og kanska g eri avtopt deyt øh men eg haldi vit mugu vit mugu veisini vera rímilig ø tað verðu eisini oftan víst á ja men íleggjararnir teir sum oiga bakkafrost sum erður børskrásett er er útlendingar men altso vit høvdu øll møguleikan at keypa allir føroyingar høvdu møguleika at keypa á partabrøv og og og tað er soleiðis á á børsrunum og og í í feløgunum annars at tann sum tekur vágan á seg tað er hann sum fær vinningin og og har mugu bara sanna et tað eru eisininógvir útlendingar sum hava tikið hendan váðan á seg men eg haldi vit mugu vit mugu ansa øgiliga væl eftir og eg haldi at mann er nokk so ógvusligur við hesum gjøldunum htí alivinnan hon er hon breyðføðir heimin og hon mennir sanniliga føroyar og tí skulu vit ansa eftir at at ikki taka for nógv inn har so alivinnan áhaldandi kann vaksa sum kann breyðføða enn fleiri og at hon kann menna føroyar enn meira