Hervør Pálsdóttir (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-03-29
Topic: 1. viðgerð LM-130/2021  Uppskot til samtyktar um mál Føroya at minka útlátið av vakstrarhúsgassi komandi 10 árini og uppskot til dagførdan orku- og veðurlagspolitikk
m vit hava tað fyrsta ásini er vit hava onga ávirkan havt á tað sum stendur í upskotinum sum vit viðgera í dag tað tá mann roynir sigar mær vil royna atfáa eina breyða breiða semju so er tað ikki at royna at fáa eina breiða semju at siga at hetta er uppskotið sum samgongan er blivn samd um sum samgongan vil leggja fram tekur teir liva itit fáa eingin innrøðlilsi tað er ikki at royna eftir eina breiðari semju nummar tvey so er uppskotið ikki serliga bindandi vit hava alla tíni víst á at vit vildu hava meira enn eitt uppskot til samtyktar vit hava sagt at vit t hava eina veðurlagslóg tá ið tað skot bleið greitt at tað var ikki nakað sum samgongan fór at arbeiða við so søgdu vit kom so við átøkunum kom niðan við teimum í tingi sum lógaruppskot soleiðs at vit samtykkja enta upplskot til samtyktar og lógaruppskot samstundis tað bleiv heldur ikki gjørt og so er uppskotið ikki nóg ambitióst tað verður sagt ein upprunaliga var tað tretivuprsent skerjing fram til tvey túsund og tretivu nú var tað so útsett tvey ár tretivu prosent til tvtjúgu tveyogtretivu har vit hava sagt fimmogfjøruti prosent til tjúgu tveyogtretivu og tí vit kunnu eisini stúra fyri at hetta uppskot til samtyktar og tað tað sum stendur í tí ikki verður kjølfest nóg væl í politikkin sum verður rikin komandi árini frú forkvina epcc sum er veðurlagsbólkurin ella hjást kat tú sett á stovn í fyri meira enn tretivu árum síðan í nítjan hundrað og tveyoghálvfems varð veðurlagssáttmálin hjá stsamtyktur tav siga alt mítt lív og nøkur ár afturat hava heimsins leiðar vitað av at av veðurlagsbroytingunum og hava havt møguleikan at gera átøk fyri at basa teimum men allíkavæl so standa vit her í dag í heiminum men eisini her í føroyum við einum útláti sum er økt marat síðan í tvey túsund og níggju gjørdu allir flokkar át tingja eina semju um ein veðurlagspolitikk hann varð einmælt samtyktar av løgtinginum sum eitt uppskot til samtykta hesin politikkurin hanngekk út í tvey túsund og tjúgu og nú standa vit her síðst í mars tvey túsund og tveyogtjúgu við eum við enn á einum uppskoti til samtyktar á einum útláti sum er økt markant málið í undanfarna veðurlagspolitikki var at útlátið í tvey túsund og tjúgu skuldi vera seks hundrað og tíggju tons av ceintin veruleikin var tó at útlátið fór upp um eina millión at siga tveantin í tvey túsund og tjúgu hví gera vit tann tað sama aftur nú sum vit gjørdu í tvey túsud o níggju hví halda vit fast í einum uppskoti til samtyktar skul vit fylgja parísavtaluni sum vit hava bundið okkum til so skulu vit vera ambitiøsari enn hetta uppskotið leggur upp til vit skulu minka okara útlát við minst fimmogfjøruti prosentum fram til tvey túsund og tretivu hetta eru útrokningar sum ipcc veðurlagspanelið hjá sd hava gjørt fyri atmnn kann halda seg undir málinum um eina at miðalhitin á klótuni fer upp um eitt komma fimm hitastig hetta uppskotið sigur tretivu prosent fram til tvey túsund og tveyogtretivu altso eru átøkini útsett í tvey ár og harviðeg eisini slækka heldur enn at mann hevur sagt ókey nú havi vit brúkt tvey ár upp á at koma ið hesum uppskotunum nú hava vit átta ár til tvey túsund og tretivu so mugu vit gera enn meira fyri at náa teimum málunum sum vit hava setta fyri tvey túsund og tretivu so útsólin mandaði tvey ár vit eru ikki bara ímóti fyri at vera ímóti átøkini sum verða víst á í viðmerking tiluppskotinum tey eru vit positiv um vit vilja síggja meira handling og tí havi et eisini ællanír at sagt at tað var besta at tey átøkin sum komu við sum lógaruppskot tey ini sum kundu komi við sum lógaruppskot altso tað sum krevst lógarbroytingar til og eg haldi eisini at her eru nógv átøk sum politiska skipanin er samd um hon erbara ikki samd um at ati við einu uppskotil samtyktar verða hesi átøkini tryggjað tað er eisini gott at mann ynskir at hava eina tvørpolitiska fyrireiking av átøkunum hartil hevur tað eisini verið snakkað um at vit skuldu hava veðurlagsorkupolitiskar fylgubólk har umboð fyri flokkarnir leypandi kunnu fáa kunning og kjakast um átøkini skulu fremjast tað taka vit undir við samstundis er tað eisini neyðugt táim áhaldandi fylgir upp upp á átøkini solis at vit kunnu fylgja við um tey rigga um tey minka um okkara útlát og um te ikki gera tað so mugu tey justerast og betrast afturat teimum átøkunum sum verða víst til í uppskotinum so haldi eg at vit tað eisini eru onnur átøk vit eigat hyggja eftir eg haldi vit eiga at fyrireika og seta pening av til eina veðurlags tilbúgving soleiðis at vit eru klár og kunnu taka ella tækklað støður sum koma í føroyum av veðurlagsbroytingunum eg haldi eisini at vit eiga at at hava at geva fíggjarligan stuðul til menningarlond so at at tað er við í okkara veðurlagspolitikki soesa við sum eitt ríktland eisini er við til at hjálpa teimum londunum sum ikki eru líka rík sum vit eru so tey eisini kunu vera við í grønu umleggingini vit eiga eisini longu í hesum her uppskotinum so sigur mann at í tvey túsund og fýraogtjúgu so er tað eitt punkt sum eitur verja og endurbøta vátlendi her haldi eg vit longu á komandi fíggjarlóg eiga at seta pening av til ta verkætlanina sum eitur lendisbatidast fáa eitt orku og umhvørvismálaráð soleis at vit hava eitt landsstýrisfólk sum arbeiða við hesum málunum sum alla tíðina hevur tey við í politikkinum soleis at vit ikki enna í tí støðuni at hetta økið aftur kanska dettir niður millum vit snakka eisini ofta um ati at veðurlagsbroytingar er nakað sum kemur um nøkur ár men veðurlagsbroytingarnar tær eru longu her spyrt tú fólk í tuvaluwe í malavi ella í bangla dessj um veðurlagsbroytingar so fara tey ikki at seta spurning við um veðurlagsbroytingar eru veruligari ella ikki ella um vit noyðast at gera nakað við tær tey uppliva tær alla tíðina hjá teimum snýr tað seg um hvussu mann tækklar veðurlagsbroytingarnar og hvussu mann skal liva við teimum avleiðingum sum longu eru er vit vita eisini at millum tjúgu til tretivu milliónir fólk í heiminum hvørt ár flýggja undan ógvusligum veðri undan norkanum turkri og vatnflóðum hetta ávirkar serliga tey fólk sum longu eru útsettir forvegin so tí eru hesar eru veðurlagsbroytingarnir longu her og vit síggja tað eisini í føroyføroyska veðurlagnum og tað sum kann blíva ein blíva ringt fyri føroyar er millum annað a vissu tað ávirkar okkara fiskastovrnar so ávirkar tað eisini ein stórður part av tí vælferðinu sum vit hava her í føroyum tað verður eisini sagt í hesum uppskotunum at mann leggur upp til at áhugafelagsskapur og áhugabólkar skulu kunna hoyrast í teimum átøkunum sum verða gjørdir og tað haldi eg ordiliga gott tað eru ofta so at atumhvørvisfelagsskapin í føroyum tey hava eina øgiliga stóra vitan tí ti hava arbeitt við hesum í so nógv ár at taðer ordliga gott visti mann hoyrir tey ið teimum átøkunums skulu fremja soleis at man so eis at tey eisini kunu vera við til at geva sína røtt til kennar og og so í mun til hendan politska fylgibólkin so er tað júst soleiðis at loysnirnar t tað koma skjótari og skjótari og at at vinnulívið yvirhálar politisku skipanina og at tøkni hon betrast alla tíðina so tí er tað eisini viktigt at vit lla tíðna at fylgja upp uppá hvat tað er sum hendir við við møguleikanum við tøkni og sovíðari soleis at vit alla tíðna tryggja okkum tær bestu møguleikarnar fyri at minka um okkara útlát tað er eingin ivi um at vit fara at viðgera hetta uppskotið konstruktivt vit eru positiv um at gera átøk fyriatminka um okkara útlát men sum vit hava sagt so ofta fyrr so halda vit at tað kann fara at ganga sum í tvey túsund og níggju at mann ikki hevur minkað at vit ikki hava minkað okkurt út til at yvirhøvur vit hava økt um tað heldur og tí vildu vit heldur hava at mann longu nú banti seg við nøkrum lógaruppskotum men vit fara viðgera hetta uppskotið positivt takk fyri ja takk her eru viðmerkingar pálla reynatúgvu ger sovæl ja takk fyri forkvinna takk til hervur polstóttur fyri eina góða røðu øh eg kundi hugsað mær tveir spurningar tann fyrri er um hon metir at hetta er serliga vishonert ella sinnað eitta uppskoti tá ið meginpartin av átøkunum liggja aftaná eitt komandi løgtings val so eitt tað haldi eg tað tað er nokk so sjáldsamt fyri inaisamgongu at tgerandi uppskot til samtyktar sum snýr seg um í høvuðsheininum um eitt tíðarskeið sum er aftaná mann minnist sat varav í hvussu í fyrsta umfari sot hin spurningurin er um mótlendið og vátlendi hvussu ímyndar hevur psað sær at mann skal brúka pengar til onkursvegna at tryggja tey lendini sum sum ganga út frá sum sotvey goymslu takk fyri ja takk hervur polstóttir ger sovælja altso tað sum eg haldi er áhugavert við hesum listan á átøkunum sumsumstanda í uppskotinum tað er nemliga at at at árstalið er eisini útsett tvey ár í mun til tað sum vit fingu framlagt fyrstu ferð