Helgi Abrahamsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-08-02
Topic: Uppskot til samtyktar viðvíkjandi rættinum hjá føroyingum at ganga í haga
staga og tað ætlað e at siga nøkur orð um eg hoyrdi endurgivið nú hoyrdir mannikki alt orðaskifti allan dagin men eg hoyrdi at onkur skul hava sagt í gjár at viðkomandi skuldi klára at avgreit hetta málið upp á ein fyrrapart og eg kann taka fult undir við tí at tað tekur ikki langa tíð at gera eitt uppskot tað tekur t sindur longri tíð at gera eitt gott uppskot upp aftu longri tíð vistma skal uppskot sum er undirtøku í landsstýrinum og at gera uppskot sum hevur fulla semjur ímillum allar partar um hetta málið tað er ómøguligt og eg havi so arbeitt við hesum her í í tvey ár og og og og lat meg siga beinanvegin at eg nevndi ongantíð gongd í haga í valstríðinum seinast tað var ikki mítt mál sum so men eg bleiv landsstýrismaður og og bleiv settur til at finna eina semju tí tað stóð í samgonguskjalinum at tað skal gerast í semju við allar partar tí fór eg holt við tað og tað var ikki nevnt tað var øgiliga langt millum partarnar og tað sum verri var tað var tað at at tað vóru fólk í landsstýrinum sum vóru meira bøndur enn tey vóru enn tey vóru landsstýrisfólk og og royndu at at spenna bein fyri esum tær alla megni ígjøgnum øhog men tað eydnaði so til síðst at fáa ein lítlan bólk umboðandi allar partar at gera eina semju men hendan semjan skuldi so góðtakast í baklandinum hjá hasum pørtinum so bleiv att útskifti í landsstýrinum eg eg tóku gskuldikki hava hetta málið meir magnus rasmussen forsetti so men tá ið svarið kom frá baklandinum har so var altso ikki semja allíkavæl og og tað gekk eina tíð so mátti hann geva skarvin yvir og siga tað at at hann fann heldur ikki einar semju millum hasar partarnar og tað er ein ein vónleys uppgáva og tí haldi eg at tíðin er komin har til at vit mugu finna tað politisk hvat vilja vit sjálvandi skuldu vit hyggja eftir hvat sigapartarnar og men men vit fáa ikki eina breiða semju har øll eru púrasamd øh og tá ið so hendan her hetta ósemjan var í landsstýrinum um um ársskiftið tá bleiv semja um at nú skuldi ein bólkur setast við við umboð fyri allar samgonguflokkarnar at ger eitt uppskot eg trúði so at tað uppskotið far at koma longur í vár men tað kom so ikki og nú sigur landsstýrismaðrin at tað kemur í heyst meni men tað er einki ivast í at at málið fyri hesune hesum her málinum tað má vera at at gera ein finna eina loysn sum allir partar kunnu liva við vit fáa ikki eina loysn um allir partar verða glaðir fyri tí at tað er so so ymisk sjónarmið og so ymiskir áhugaðar í hesum her málinum at at vit mugu finna eina loysn sum allir partar kunnu liva við har verður so nevnt at mann skal skilja millum vinnuligt og ikki vinnuligt og tað var tað fyrsta sum eg arbeiddi við tá ið eg hevðihetta málið tað var e skilja ímillum vinnuligt og ikki vinnuligt eg trúgvi at tað er tað einasta mátin vit kunnu koma til eina líkinda loysn sum partarnir skuldi liva við sjálvandi skuldu taka atlit til allar partar vit mugu taka atlit til at vit hava ein landbúnað í landinum tað vil siga vit at at at ferðavinnan skal ikki órógva landbúnaðin óneyðug á nógv tað eru dagar hvar mann fer á fjall tað er tað er dagar hvar mann kjótur harur og tlembing og annað tað máman taka atlit til vit skulu eisin taka atlit til ferðavinnu tað skal ber til at reka ferðavinnu í føroyum tí tað er ein stór inntøkukelda fyriokkara samfelag og tað skal eisinivera pláss fyri tí vit mugu eisin taka atlit til bygdir sum sum hava for nógv ferðafólk tað síggja vit í dag tað eru nógvar smáar bygdir serliga sum eru øgiliga hugnaligar hjá ferðafólkum at koma til og og og fólk sum búgva har tað eru fólk sum ikki vilja búgva á stórplássum tey vilja búgva í eini lítlari bygd ogso knappliga so eru tað hundrað tals ferðafólk har hvønn einasta dag og tað blívur for for nógv fyri hesar smáu bygdirna tað mám g eisin taka atlit til mann kann til dømis so tað arbeiddi eg við tann tíðinað var at at vit siga at onkrar dagar kann kommunan siga hesar dagarnar er eingi ferðavinna í hesari bygdina ella aftan á klokkan sjey um kvøldi er eingi vinnulig ferðavinnu mmann má hava møguleika at gera sovorðið ting eisini so fólk kunnu kunnu fara út á snór uttan t blíva fotograferaði og løgt út út á instagramm tey tingini mó t eisin taka við og so máu tú eisini taka tað við at at føroyingar ynskja at sleppa í fjøllini at ganga og tann møguleikin má eisini vera føroyingar mugu sleppa at síggja sítt egna land sjálvt um mann ikki eigur nakrað jørð nú hevði jørgun niclasen orðið í í ígjár hann samanbera hetta við at masiglir inn á sørvág og har eru nøkrur havnarmerki inn um har skalt tú rinda og skalt tað losa og rinda tú og so samanbera tað við at ganga í fjøllunum eg eri púra við upp á tað at líkasum eitn losur kann taka eitt gjald fyri at verða losur so skal ein til dømis ein bóndi sum er sum fer út í hagan við ferðafólkum hann skal eisini hava gjald sum sum ferðaleiðari altso ein tænasta skal kunna seljast taðer tað sum er endamálið við ferðavinnuni taðl tat tú skalt kunna selja tænastur sum geva pengar til samfelagið eg haldi bara ikki tað er rætt at tú tekur pengar fyri ongar tænastu har haldi eg munurin skal vera men sum sagt vit noyðast at gera eitt eitt politisk kompromi tað vil siga at eg trúgvi tað at at vit mugu gera eitt ella annað gjald tað skal ikki hava eitt høgt gjald sum til dømis kann brúkast til at halda lendi við líka og gera gøtur í stand og framvegis tí at tí at og javnaðarflokkurin hevur eitt uppskot liggjandi á tinginum tað er eitt uppskot til samtyktar og og eg tað skal líkasum bara tryggja tar at føroyingar skulu kunna ganga frítt eg haldi at at eg eri púra samdur við tí h men tað sum tað sum eg haldi tá tað kemur til hett her at skilja millum føroyingar útlendingar so hava vit eina reglu í heimastýrislógini sum sigur at tað ikki er ikki e loyvt at gera mun millum føroyingar danskarar og grønlendarar tøll líka stillaði ein rættiliga stórur partur av ferðafólkunum í føroyum eru danskarar tað er kanska nógv tað mestu sum eg koma harfrá tí haldi eg at at tað ber ikki til at gera ta uppbroytingina men sum tað verur nevnt tað ber til at skilja ímillum hvar tú býrt tað er ein máti at gera uppá tað gera taðinn til dømis innan fyri lógina um fiskivinnu ella sjófeingi hvar hvar hvar treytir fyri at fyri at eyga í føroysku fiskiskipi tá tá sigur mann hvar tú býrt tað ber til at gera sjálvandi veikleiskiá tí er tað at ein føroyingur sum stytturi tíðarskeið til dømis býr uttanlands síðan í lestrarørindim hann skal so eisini gjalda tað er so veikuleiki tí men tað er so ein máti at gera tað uppá men tað sum eg haldi mann mann skal ansa eftir tað er hvussu hvussu mann krevar hetta gjaldið inn visti skal vera itt gjald sum mát tað ikki verða soleiðisnar at ein stendur vð eit hagaportur og spyr ert tú føroyingur ert tú danskari ert tú norðmaður og skaltú rinda alt hetta gjøyrtu burt so mát tað ver itt gjald sum verður álagt har tú tá tú á belektini tá tað kemur til føroyar so so fer ett lítið gjald sum kann brúkast til okkurt sovorð ett vist tað skal gerast eg havi gangið annars ikki inn fyri tí men men tað kanskal enda við tí kompromiunum at at mann má gera inat gera ein eina sovorða skipan tað sum eg ræðist mest fyri tað er at má gera eina skipan sum ikki nøktandi tí at av royndum vita vit at hendan lóggávan verður ikki dagførd altso lóggávan í dag sum vit hava í dag á hesum økjnum er frá nítjan hundrað og sjeyogtretivu hon er fimmogfýrs ára gomul og vistu vit gera eina eina skipan í dag sum ikki nøktandi so verður tað galdandi næstu hundrað árini tí er tað ringasta skal henda tað er at vit gera eina skipan sum ikki er góð tá er tað betri einki at gera so onkur annar kann kann taka htað upp seinni men eg haldi at at vit noyðast at gera eit kompromið í hasum økinum sum kann vera tað vit skilja ímillum vinnuligt og ikki vinnuligt hvar vit hava eitt lítið gjald inni sum kann brúkast til til til dømis viðlíkahald á veðum og so skal tað bera til at so skulu vit taka atlit til bæði bæði tað vinnuliga altso landbúnað og til teir smáu bygdirnar og so framvegis eg haldi tað er leiðin at ganga og og eg trúgvi at at tað eigur at bera til at kunna finna eina breiða politiska semju um tað takk fyri ja takk sor viðmerking fyr elsbet mersedis gunlesdóttur ger suvæl ja takk fyri harra formaður eg haldi at gongdí haga hevur víst at