Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2020-09-15
Topic: 1. viðgerð LM-016/2020  Uppskot til samtyktar um ársfrágreiðing frá Løgtingsins umboðsmanni fyri árið 2019
bsmannaði fer tvey túsund og nítjan eftir paragraf ellivu umboðsmannslógini so skal umboðsmaðurin lata løgtinginum orsfrágreiðing um sítt arbeiði og frágreiðingin verður so almannakunngjørt gjørd og hetta er tann nítjanda orssfrágreiðingin sum umboðsmaðurin hevur latið løgtinginum umboðsmaðurinverður valdur av løgtinginum og hevur eftirlit við at myndugleikarar ikki gera feilir ella vanrørki á sína skyldur og at almenna umsitingin ikki fremur órætt móti einstaka borgaranum umboðsmaðurin kann viðgera klaður um avgerðir hjá myndugleikunum og viðferði av borgarum og málum umboðsmaðurin kann eisini taka ø mál upp av sínum meigtingum vit verða við hesari viðgerðini so verða vit mint á týdningin av arbeiðinum hjá umboðsmanninum eitt amboð sum styrkir og verjir okkara fólkaræði og sum stuðlar gjøgnumskygni og álitið mótvegis borgarunum sum er heilt grundleggjandi í okkara skipan umframt at kunna um klæðurnar sum eru viðgjørdar so eru eisini greinar um viðurskiftir sum hava almennan áhuga hesi ferð so snýr tað seg um vegleiðing um skjalainnlit í dátugrunnar um notatskyldu og um grein tjúgu í barnaráttindasáttmálanum sum ásettur barnsins rætt til umsorgan í fosturheimi og á stovni í tvey túsund og nítjan so fekk umboðsmaðurin nakar færri klæður enn í tvey túsund og átjan tveyoghálvfjerðs í mun til trýogfýrs av teimum tveyoghálvfjerðs so endaðu átjan við áliti og áttaogfjøruti endaðu við einari aðrari viðgerð meðan ellivu vórðu avlístar klæðurnar tær umrøða ymisk viðurskiftir eitt nú væntandi svar um innilit og vegleiðing sum kanska ikki hevr verið til lítar men tað leypur eitt sindur í eyguni at upp á bara eitt ár so hevur tóirhavrnar kommuna fingið tríggjar átalur færav teimum álvarsligar átalur tá tað vívíkur starvsfólkaviðurskiftum ein álvarslig átala snúði seg um handfaringina um uppsøgn av formanninum fyri húsavørar onnur álvarslig átalan snúði seg um uppsøgn vegna samstarvstrupulleikar og triðja átalan snúði seg um eina burturvísing frá arbeiðsplássinum vónandi verða átalurnar frá umboðsmanninum so tiknar til at eftirtektar gerast mítt inndrekk at tað sjálvandi vera tað fyri framtíðar starvsfólkaviðurskifti umboðsmaðurin hann kann sum sagt eisini kanna eitt mál uttan nøkur klava er komin inn um tað í ár so hevur umboðsmaðurin gjørt eina frágreiðing um eftirlitsvitjanir í trivnaðroyvnd tíggju hjá almannaverkinum trivnaðd tíggju trivnaður eind tíggju tekur ímóti børnunum og ungum sum høvuðsbarnaverndin tekur avgerð um skulu búgva har og í alt so búðu nítjan børn ung á deildunum sumumboðsmaðurin so var og vitjaði fyri at styrkja barnarættindi í føroyum so varð virksemið hjá løgtingsins umboðsmannini í tvey túsund og fjúrtan nevmliga víðkað til eisini at vera barnaumboðsmaður tað bleiv gjørt eftir ásetingunum í barnarættindasáttmálanum hjá st sum føroyar tóku undir við tveyoghálvfems og sum umboðsmaðurin í tvey túsund og trettan varð settur til at tryggja og hava eftirlit við impleimenteringini av barnarættindasáttmálmálin hann ásetir grundleggjandi rættindi hjá børnum tað eru borgaralig politisk fíggjarlig sosial og mentanarlig rættindi barnaumboðsmaðurin hann hevur eftirlit við rættartrygdini hjá børnum og ungum og hetta er so eitt eitt alneyðugt umboð hjá okkara yngstu borgaranum fyri eisini attryggja teirrarættindi vitjanirnar á rtrivnaðroynd tíggju tær tóku so eisini útgangsstøði í barnaverndarlógini og barnarættindasáttmálanum umtøkan hjá umboðsmannunum haldi eg sjálv faktiskt er rættiliga ræðandi hon skrivar í frágreiðingini at samanumtikið helt umboðsmaðurin at fleiri álvarsligir trupulleikar vórðu trivnar ein tíggju og at umstøðurnar hjá børnunum og teimum ungu kundu betrast munandi tað snýr seg millum annað um at summi av hølunum ikki er í lagi sum vit í eisini væl vita tó er hetta ikki nakað sum framgongur so nógv akkurát í frágreiðingini tí tað stendur at hædd er tikið fyri ætlanini sum var at nýtt barnaheim skuldi byggjast og tað skalda tað hav eg skyldu til hevur javnaðarflokkurin fleiri ferð víst á og eg vil hevið heita á landsstýriskvinnuna í almannamálum um at gera ítøkiligar ætlanir fyri barnaheimi tí tað er ikki í lagi at fysisku karmarnir hjá børnum og ungum sum eru umsorgarnir yvirtikin úr sínum heimum tað má bara vera í lagi hesi børnini eru í einari sárbarari støðu og hava brúk fyri serligari umsorgan stuðuli og viðgerð og tað er neyðugt at tryggja bæði umsorganarstuðul sjálvandi men so sanniliga eisini at fysisku karmarnir eru nøktandi og akkurát hetta við góðum fysiskum karmum tað er jú kanska visti mann hugsar um tað forholdsvíst lætt at fáa í rætt lag í mun til hesa serligu umsorganinu trygdina til hvørt einstaka barnið sum kann vera væltruplari og tann tí tryggleikanum mugu vit so syrgja fyri sum tað allarminsta annars vísir umboðsmaðurin á bæði stór mál sum eitt nú at menna samstarvið tvørtur um myndugleika ág fakøkir í aðalráðnum sumvit eisini hava víst á fleiri ferðir var neyðugt í í valstríðinum tí tað er eyðsæð at mannagongdirnar eru ymiskar tá mann hevur við menniskjur at gera at mann skal samskifta yvir nógvar forskeljgar geyrar harumframt so verður tað víst á til dømis at mann eigur at orða ein harðskapspolitikk á stovninum fyri at fyribyrgja men eisini at vera greiðir yvir hvussu mann hjálpir starvsfólki og børnum aftaná ein harðskapstilburð somuleiðis varð tað eisini gjørt vart við at neyðugt er við atknýttum sálarfrøðingi sum børnini kunnu keyta seg trúgv við hetta eisini sambært ásetingini í grein seks í barnarættasáttmálanum sum staðfestir hetta við at barnið hevur rætt til at mennast og eisini grein níggjuogtretivu har tað er ásett at barnið hevur rætt til endurmenning sum eg longu hava nevnt og sum eisini er skjalfest í barnarættindasáttmálanum í grein tjúgu so hava børn ið eru umsorgarnar yvirtikin serlig rættindi afturat vanligu barnarættindunum grein tjúgu h ljóðar soleiðis eitt barn sum fyribils ella støðugt ikki fær verið heima saman við næstingu sínum ella av tí at tað er best fyri barnið sjálvt ikki fær loyvi at verða verðandi heima hevur rætt til serliga vernd og stuðul frá landsins myndugleikum hetta er týdningarmikið at fáa fram og at minnast til og tí vil eg eisini takka fyri hesa greinina um barnaráttindasáttmálan ella fakt serliga um hesa her grein nummar tjúgu tí tað er nakað sum altíð skal liggja í bakhøtunum nakað sum viti sum landsins myndugleiki hevur ábyrgdina av og tað ertýdningarmikið at tann ábyrgdin verður tikin alvorligt tí t tað er í flest øllum tilfeldum so handlat um ógvuliga sárbarar og svárar støður og landið hevur sum sagt einaferð enn skyldu til at geva hesum børnunum vernd og stuðul út yvir tað sum børn vanliga hava hava tørv á annars so skulu vitnokk fara at viðgera hetta væl í rættarnevndini og hetta ikki fer ja so fær gjóni nolsø joensen orð til eina viðmerking