Bjarni Hammer (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-02-16
Topic: 1. viðgerð LM-047/2022  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2023
ja takk fyri frú forkvinna og sum sagt er tað gleðiligt at okur eru komin so mikið langt at okur kunna viðgera eina veruliga fíggjarlóg fyri tvey túsundogtrýogtjúgu í kappróðri og su nógvum øðrum í lívinum er tað gott at koma gott frá starvt og tað má man siga at hendan samgongan er komin gott frá starvt okur koma við einum yvirskoti á hundrað og einogfjøruti milliónir og tað skal undra meg um okur ikki koma á mál við tí størsta yvirskotinum tey seinastu árini altso við einum enn størri yvirskoti entir hundrað og einogfjøruti milliónirnum tá ið hetta her árið er runnið tað hevur verið øgiligar atfinningar longu nú at henda samgongan ikki hevur klárað at koma í en skattalætta upp á ein mánað sum okur veruleikanum hava sitið men eg kann so ikki vísa vísa á nøkur ting og kanska ímótisøgni móti te sum magnus rasmussen nevnd í áðni at undanfarna samgonga tað eigast a øll at minnast fór upp á val tvey túsund og nítjan at geva ein skattalætta beinanvegin og at gera samhaldsfasta skattafría minnast tykku tað eg minnist tað og tað eigur føroyafólk at minnast og so sótu tey í trý ár og gjørdu einki sóaltso gjørdu null við hesi her tey størstu vallyftini sum vóru frú forkvinna tað minnast tykkur men so beint áðrenn lukkutíð áðrenn tað begynti tað skynklaði í ósemur ar vóra stórar innanhesis so kemur mann niðan við eina skattalætta har sum hann sigur at tey sum kjena mynst skulu einki hava tey sum kjena miðal skula fáa eit lítið sindur men treytin fyri tey sum fáa miðal skula fáa maka er at tey sum kena mest skula fáa duupbultnógv hvør kann erta fyri nakað óseriøst at koma við og so ganga og finnast at at hendan samgongan ikki er komin við einum einum skattalætta upp á ein mánað vór tað herrebuvari sigur bara men aftur til fíggjarlógina men tað eru eingin loyna tá ikur viðgera hesa her fíggjarlógina at bróðarporturin er úr sami fíggjarlógaruppskoti sum undanfarna landsstýrið legði fyri løgtingið stutt áðrenn tey kastaði hongtlaði í ringin stutt áðrenn tá eg ikki orkaði ella faktiskt tímdi meira hvat tað var tað vit tykur ikki men tey gjørdu øllum førum tað at hesin er skattalættan sum tey vildu hava ígjøgnum ikki bleiv gjøgnumførdur tí tað legði frá sær árin men sum sagt mann byggir á undanfarna herðar og so víðari og tað er sjávandi skilagott og tað noyðist hon at gera og serliga tá i mann hugsar um at eg væl e útskrivað beint árenm jól sum mann sigur ongantíð er serliga gott og tí er tað blivið sum tað eru og og g og okur eru glað við at føra tastafettina víðari og og gera tað so gott sum okur kunna og fáa nøkur nøkur fingramerki á men harra formaður sjálvt um okur skulu vænta ein minni búskaparvøkstur komandi árini við nógvum óvissum í heiminum kríggið høgari inflatión hókkandi prísin hókkandi rentin so er búskapurin væl fyðri í føroyum tað er nokk a arbeiðið til flest allar hendur og er arbeiðsloysið í føroyum tað legsta í europa í dag tað er gleðiligt hyggingur at úrslitinum fyri tvey túsund og tveyogtjúgu so eru inntøkurnar væl hægri enn undanfarna samgonga sjálv ventaði tí fíggjarmálaráðið metir at yvirskotið fyri tveyogtjúgu kmur ferð nokk at nærkast tvey hundrað milliónum og tað mundi vi gleðast yvir og tað er serliga á teimum teimum av mmiginntøkum og øðrum avgjøldum millum annað oljuavgjaldi eru oljuprýsið fór ølga høgt upp og tað gav hasum landinum nógvar pengar eyka pengar fólkavøksturin og samansøtingin hevur eisini sínar avbjóðingar tí útreiðslurnar hækkað samsvarandi men tað verður tikið hædd fyri teimum frá hesum her fraskrivingunum í hesari fíggjarlógini men bústaðarmynstri eru eitt sindur av sjegla har okur síggja at tær heilt stóru tilflytingarnir eru í høvuðsstaðarøkinum alt gott um tað men tað eru ikki bara gott tí tað er sera umráðandi at hædl verður tikin fyri at gera tað møguligt og lættari at seta búgv uttan fyri meginøkið minstri sum okur eru vitni til er faktiskt eitt lítiðsindur ræðandi tí tað virka sum um at øll skulu stappa saman inn á meginøkið og meðan fleiri og fleiri bústaðir standa tómur í útjarðinum bankarnir skylda upp á at tað kunnu ikki geva lán tí okur hava hert krøvini mí her løgtinginum sum gera tað nærum ógjørligt hjá vanligum familjum at seta bygd at fáa hesær egna bústað og faktiskt uttan fyri miðstaðarøki tú kanst faktiskt fáa lán uppá tríggjar milliónir í miðstaðarøkinum men tú kanst ikki fáa lán upp á eina millióni nógvastaðnis uttanfyri hvat mann skal t gera tað vita okur ikki av tað verður snakkað um at húsalandsgrunnirnir skulu koma inn ella ein almennan bankan tað veit eg ikki men men tað er øgiliga keðiligt at tað er soleiðis sær okur eiga kanska eisini at geva kommununum tær heimildirnar at tey kunna seta á nøkur tænastugjøld á tey húsini sum standa tóm í útjarðanum í dag har sum eigararnir búgva onkrar aðrastaðni men slekkki brúka tey hvørki til vanligan bústað ei heldur til at leiga tað kundi kanska tvungið tey til at selta illa um ikki annað at langtíðar leiga tey út eg taka nakrar raðfestingar burturúr játtanin til at fyrireika endurnýggja strandferðsluflotan tað er øgiliga skilagott og tað er kanska fleiri ár for seint men men beturi seint enn ongantíð flotin er alt for gamal hjálpar motorurin til smyrðul tað er átrokandi neyðugt at gera tað og eg vil líka í hesum sambandi n ella vísa á at minna á kanska at at landsstýrismaðurin má gera tað sum mann kann í sannførslumálum at royna og finna at avloysara skip fyri tann fullkomiliga óbrúkiliga herlofstríð sum undanfarna samgonga kom dragandi við altso fullkomiliga undir allan kritikk og evir næstan sagt tað er ótilgeviligt at mann kemur við hasam skipi og og tvingar eina heila oyggj at sigla við hona vónandi fær landsstýrismaðurin at gera okkurt fyri at koma atøllu førin at fáa eina betur eina beturbtbetur betur skip sjálvt um tíðin ikki er so góð til tað áðrenn báturin skal ella fimetorurin skal skiftast asalteringin tíggju milliónir sera gott at man kemur ong at mann kemur í gongd við tað eitt annað sum er nýtt at nýggj raðfesting frá hesar samgonguni tað er at er settir at tað verður sett tfærr milliónir av til eygleiðara umborð hvat útlendsk skipfiskiskip gera í føroyskum alsu føroyskum sjógvi tí í prinsippinum so vitøkur yvirhøvur ikki hvat hesi her útlendsku skipini fiska í føroyum hvat tey koyra í lastnar og sum so hvat er umskipa tí vørini hevur ikki havt pening til tað og til tað kann sigast at tey føroysku skipini sum fiska bareunshavinum tey hava russiskar eygleiðarar umborð tá tey ruí rusiskum sjógvi og sum eg skilji eg spurdi meg føra í morgun so skulu tey føroysku reiðaríini sjálv gjalda fyri tað tað er kanska nakað mann kann taka upp tá tað kemur haðartil tí at lýsa í einum í suðuroynni og sugdi at lýsa koyring tað er øgiliga gleðiligt tí hetta hevur verið eitt mann kann siga tógvirsturíð og har sleppust ikkeg undan at at takka undanfarna landstýrismannin kali oholm johannesen kanska stjóranum eisini á suðuroya sjúkrahúsi fyrr at hava tvingandi í gjøgnum tí taðhevr ikki verið væl vilji áðrenn og so ein tøkn til sitandi lansstýriskvinnuna sum endiliga hevi sætt pengar av til at keypa tí at lisið sat lyttin til veruliga a gera tað lisirna og tað er kom mín land og tað starta longru í augustmannahorgur og tað er fantastiskt áøllum førum egknnlíkað nevna tað at undanfarna samgongan setti fýra ár og fekk sto ikki dialisina at rigga í suðuroynni og okur koma at sita hálvt ár og fáa tað at rigga so aeg haldi at su forkvinna at at eg keðiligt at hoyra nakrar sonar kommantarur frá aftas rekki sum einki uppá halda hava tí man siti og floyta í fýra ár men hetað her er eisini hetta er tað sum ger at hetta er hetta er tað sum mann beindanin víðari skal fóra kanna um tað eru nakar aðrar viðgerðir sum okur kunna fáa flutt suður suðurasjúkrahús til sjúklingar sum aðr aðrir sjúklingar sum hava aðrar sjúkur sum noyðast at tvingast út á opið hav til at fáa kanningar í havn hvat annað kann mann gera hr suðuri sum er at so visti ikki sjálvandi er lís hattaslátt tila at lýs neyðugt ber tað til aðrar raðfestingar onkrar nýggjari onkrar v teimum gomlu her er millum annað yvirtøka av loftrúnum tað er haldi eg skilagott og so er ein fín her sum mann sigur mann sum ann ikki kann hyggja burturfrá tað er an skal gerast arbeiði við at geraeina sendistoðu í usa at mann skal opna eina sendistoðu við worsintom men tað stendur einki um ta sendistovuna sumopinbart opnmar nukk ella longu er latin upp tað hevði verið tað hevð er egiliga gleðiligt at fingið landsstýrismannin í í uttanriksmálum á greitt okkum frá tí sendistovuni sum longu er litin upp hí nukk sum einki var av so er ítróttaskúlin í vági hannhevur fungið ein hægri játtan øgiliga gott meira ein flokk afturat til námsfrøði lesandi frítíðartilboð til børnimi atismu og so er tað ja ymiskt átøk til tað grøna orkuskiftið sum sjálvandi øll er skilagóð eg havi gott nein kanska ein spurning til til ing landstýriskvinnuna í umhvørvismálum um vátlendi skrásetingina júst hvat hon gongur út uppá altso at fáa tað skrásett vátlendar í føroyum er øgiliga skilagott at fáa at vita men hvat ynskir mann ynskir mann at fáa tey vátlendini drenaði so tað er betur bit betur velting be betur segði í neyt men ella eta til tað grøna orkuskifti sum mann hevur hoyrt tað skal vera øgiliga gott til at upptaka sigotvey tað haldi eg at landstýriskvinnan kemur at greiða okkrum frá tí at nógv vita ikki akkurát hvat tað merkir so er tað mótrokningin av pensjónum tað eg arbeiði eg fari í gongd men ø tey sum hava fylgt við tíðindunum í danmark so er hava danir boðað frá at teir fara at avtaka mótrokningin av pensjónum tí teir akkurát sum í føroyum hava tørv á arbeiðsmegi og tað er skilagott at vita tað seinast vil eg barna nevna allarseinast tað er heimið til seinheilaskødd sum fer at lata upp í einum bygningi við síðla á tvøroyri tað er óalmindiliga gott tí okur hava longu sjúklingar sum verða sendir til klaksvíkar sum eg síggi í verandi løtu og tað er nemniliga aftur eitt dømi upp á hvussu viktigt tað er at at landsstýrið og løgtingið ger tað møguligt at búgva aðrastaðni í landinum enn í miðstaðararøkinum líkamikið keyra førleikar tú hevur ella hvat sjúkur tú hevur frú forkvinna og tað er akkurát tað sum er so viktigt at okur gera tað møguligt at búgva og at kunna liva hjá sínum nærmastu líkamikið samanumtikið vil eg siga sum formaðurin í fíggjarnevndini at okur fóru at fáa eina breiða semju um hetta her fíggjarlógina sum formaðurin fíggjarnevdin segði tí alt annað hevði verið