Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-04-21
Topic: 1. viðgerð LM-136/2021  Uppskot til  Løgtingslóg  um avmarkandi tiltøk í sambandi við atgerðir móti Ukraina
forkvinna vit javnaðarflokkinum halda at støðan í heiminum er rættiliga álvarsom vit hava eitt tað ella tað størsta landið fólkaríkasti landi í okkara leiðir sum er hevur valt at leypa á altso ið hermegi á sína grannatjóð sum eisini hevur stórt land men í hesum førum er tað lítlibeiggin hjá russlandi har mann ikki virðir í sjálvsavgjararrættinum hjá hesum landinum og mann ikki virðir tað at hetta landið er frælst og við hermegi leypir á eitt land og bombar og sorlar tað sundur og heilt einfalt kanska eisini drepur hópin av ósekum fólki ikki bara hermenn men eisini sevilfólk tað haldi eg vit p á allar mátar eiga at taka frástøður frá og tað klæðir føroyum at gera tað og eg eri fegin um at upprunaliga tá landstýrismaðurin var í uttanandsnevndini fyri skjótt tveimum mánaum síðani at tað var ein samd altso landsstýrið og eitt utanlandsnevnd tók undir við at vit áttu at standa saman og og revsað russland í hesum sambandinum øh tá tað kemur til tær sum sum es og og vesturheimini setta í verk í hesum førunum so hyggur mann eftir hvat inniber taðher fyri føroyar so inniber eftir næstan einki fyri føroyar tí veruleikinum er tann at tað tað vørur sum era saktioneraðar tær taútflyta vit ikki til russland og vit keypa so og siga ella innflyta soleis einki frá russlandi og so er tað nakrir persónar og ognir sum vit kunu leggja at halda og mær vitandi er tað eingin tílíkur persónur í altso russiskur persónur sum eru í føroyum hevur ognir í føroyum eska iki sga atað okur sm eg ikki veita um men tað haldi eg ikki tað er tí hevur tað lítlar lítið at siga fyri okkum tað sum vit vit hava útflutningi vit hava rættiliga stóran útflutning tilrussland av mati og tað verður sagt oftani eisini frá frá úr landsstýrinum ja men es saktionerar ikki mat og tí er tað ikki eg vil ikki fevnda tíð ti skult halda lata halda fram sum um einki men veruleikin er ov lít sindur øðrvísi veruleikin er tann at vesturheimurin saktjoneraði russlandi aftur í tvey túsund og fjúrtan tá tey fórainn í krim og tá svaraði russland aftur við at siga at tey londini sum saktioneraði russland sluppu ikki at innflyta mat til russland ávísan mat og tað gav okkum ein skempifyrimun so vit gagnnýttu tá og framvegis gagnnýtta gagnnýta við at vit settu okkun tann marknaðin sum onnur mistu og útflyta tíð fisk í fjør fyri tvær komma tríggjar miliardir minnist sum er rætt hí spurningum er tað rætt eg haldi eg segði ein sjónvarpshaki við við við bára stei nielsen fyri nøkrum viku síðani ati ati vit flest allir føroyingar eg haldi eg allir føroyingar er rættiliga stoltir av okkara forfeturin sum sigldu fisk niður til stóra bretland undir seinna heimsbardaga men vit høvdu ikki verið so stolt um tey seldu fisk niður til týskland undirseinna heimsbardaga og so skulu vitsk hugsa um tað hugsa um søguna fara okkara eftirkomara verða stolt av okkum um vit í hesi støðuni selja fisk til russland meðan tey bomba eitt ósegt fólk sundura saman tað trúgvi eg ikki atat okkara børn fara at vera so errin av okkum um vit gera tað tí heldur javnaðarflokkurin vit eiga at steðga samhandlin við russland so støðan er í løtuni so leingi sum russland er í ukraina og bumbar tað landið sundur og saman eg veit væl at tað er trupult og at tað kostar men tað eiga vit at gera tí at alt snýr seg ikki bara um pengar tað snýr seg eisini um moral og etikk og menniskjasligheit og so eiga vit saman at gera tað sum vit kunna bæði við topolitisku skipanini myndugleikar og vinnulívi at finna aðrar marknaðir eg veit tat fyri stóran part av vørunum er tað ikki en ikkiein serliga trupulleiki laksurin hevur kanska longu funnið aðrar marknaðir makrelurin kann í tóran mun eisini gera tað men sild er ein avbjóðing tað veit eg ta her men sumá vit vita og hvussu vit kunnu loysa ta avbjóðingina og eitt annað sum eg eisini trúgvi fyri føroyst vinnulív upp á sygd so trúgvi eg at tey sum eru steðgaði at útflyta til russland at tey kanska hava fingið eitt eitt betri umdømi úti í heimi kanska var betri brand u vig sig anm á tann mátan kanska var partar av alivinnuni meðan vit síggja aðrastaðnis at tey sum selja etil russland milan saða mill annað karlsberg í danmark og aðrar altjóðar fyritøkur at brúkarin tey sum keypa teirra vørur venda teimum baki og tað kann eisini henda frá okkara fyritøkur upp á sygd so tað er ikki bara fyrimunur um man fær pengar her nú at selja russland tað kann gott vera tað er á vansi upp á sgd øh og vit eiga líkasum eitst hugsa eitt sindur longri eitt sindur størri tí at vissu nú saktiseg ikki bara eg vit men eisini vesturheimurin og tað skal eg samdur við hvat við onnur sagt at eg haldi at vesturheimurin og ego kundu gott santionera russland enn harðari enn tey gera men tað er so teirra avgerð vit kunuikkitaka teirra avgerð ela avgerð fyri tey vit taka avger fri okkum men vissu vesturheimurin og vit venda blindað eyga til so er eingin ivi í um at fyrrølla seinni so hevur russland ikki bara tikið ukrainan so fær tað kanska eisini at leypa aðrar onnur grannalond visu vesturheimurin ikki reogerar nóg kraftigan og tá tað hendir skal tað øøgiliga skjótt vera at tað eisini endar við ein heimskríggi har vit so í føroyum soleiðis so eisini verða drigin uppí um vit vilja tað ella ikki tí er tað týdning at mann tekur øgiligan konsekvent avstand frá tí sum hendir í russlandi í løtuni og fortelur russlandi at vit vilja ikki vera samstarvspartinaum hjá tykkum í handilsøkinum tá ið tá ið tit leypa á eitt ósekt aeit á eitt land og eitt ósett fólk øh tá tað kemur til til onnur ting til dømis til dømis hetta hervið havnastongsil so haldi eg at vit eiga at hava eina meining um tað í føroyum men sjálvandi eiga vit at hygja eftirhvat onnur gera eg haldi at vit eiga eisini stðga at siga tað vit eiga havnasongsil í føroyum men tað gevur lítla meining um okkara grannatjóðir hava havnar opnar tí so kundi at vera her og fiska og fara inn í grannatjónum og tí haldi eg eit sindur undarligt eg eg veit ikki um um tað er øgilga ógreitt tað sum egs ger lla tað sum danmark tulkar ella um tað er landsstýrið so tosar eittsindur í tokutali tað má siga tað má iki fór droytt at vita um egs hevur hevur sett eipp barn fyri fiskiskipum tað átti at verið nokk so einfalt ja tað nei spurningur og tað hevði eg gjarna viljað fingið upplýst um um at ikki kan fá at uplýst við landsstýrinum her og nú so eg fingu taðupplýst utanlandsnevndini øh og tað saman við fiskivinnusamstarvinum vilsiga at við fiskivinnusamstarvið upp er vandi fyri eisini tá vann kal snakka um teir ferðandi fiskastovnarnir at russland ásetir sína egnu kvodur fyri a fiska nógv meir fyri at metta sínt egna fólk so so er spuringur um tað gevur so stóra meining bæði pá stuttsygd o op á longri sygd men mugu vit eisini hyggja eftir hvat gera onnur sum eru við í tí fiskivinnusamstarvnu sum vit hava í norðuatlantshavi tað verður sagt oftani at at tað rakar ikki putin vissu vit santionera á russland tð rakar vanliga fólki men hvat skulu vit so gera færa aðrar møguleikar a hava vit vit hava heilt einfald ikki aðrar møguleikar tí at einast a møgulra hjá vesturheiminum hava tað er fara kríggj so fáa vtit heimskríggj ella at samsjonera russland og tá vit siksionera russland so er endamálið at raka fólkið soleiðis at fólt kið annaðhvørt ella stjórnur annaðvørt steðga krígginum russlandi ella at fólkið vendir putin og tí russisku stjórnu baki sum kumn minnast til tað ka kanska fó russiska fólki hart men tey doyggja ikki av tí men fólk í ukraina doyggja av russiska herðunum meðan eg standa her tað er munurin og og og tá tað er sagt so sjálvandi ikki russiska fólkið skulu gerat okkara fígginda men russiska stjórnin so leingi hon og føroyskte soleiðis sum hom føroyski tá tað kemur tað sjávt innihald í uppskotinum so havi eg nøkur ivamál eg vetksu eg skilji tað heilt men men mann vísir paragraf trý og paragraff fýra høroya saktiónir landsstýrið fær heimil til at seta í verk og so stendurr paragraf fimm at landsursmaðin eisini kann seta aðrar heimildir í verk við kunngerð men les marn so viðmerkingarnar so stendur at at koma nýggjar santiónir som má lanstýrismaðuin koma niðan á løgtingið at fáa heimild lógarheimild men hvussu skal mann s lesa grein fimm tá að stendir at landssmaður kann fáa aðrar heimildir eg skilji tað ikki ordiligt hvat verða at eg ikki havi lisið tað rætt og landstýrsmaðurin hevur svar upp á tað undir øllum umstøðum so halda vit at at taðvit hava nøkur ivamál við lóggávum íg sjálvari sum vit kanskanska fara hava broytingaruppskot í uttanlandsnevndini men hinari síðuni so tðe eingin ivi um at landsstýrismaðurn skal hava heimildir til at seta saktiónir í verk ímóti russlandi tí tað er neyðugt men á teim møguliga koma ein roytingarupsskot í fíggjarnevndnnuttanansnendini er væl møguligt fyri prenserisera tað tí at tað er álvarsamt eisini fyri okkum í føroyum tí er tað r týdning at vit í løgtinginum eru við til at taka ta avgerðina og tað ikki bara vhyð av av landsstýrinum øh men tað fáa vit at viðgera í uttanlandsnevndini saman við restina uttanandsnevndini og saman við landsstýrinum og so vóni eg fyri okkum sum eru her og fyri føroyar og føroya land at vit vónandi kunnu hava eina samda nevnd og eina samda politiska skipan tá vit fara at seta revsutiltøk í verk ímóti russlandi orsaka