Høgni Hoydal (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í tingskipanini um FG-001/2021 : Frágreiðing løgmans á Ólavsøku 2021
harra formaður eg hoyrdi nakrar eina standandi góðar røður á ólavsøku tá ið hallur holm setti ólavsøkuna her á vaglinum saman við eini savnandi og tjóðskaparligari visjonerarrøðu gsøguligum kjølfesti so fór eg út á háskúlan ólavsøkuaftan har í ingi rasmussen langabbashoni rasmus rasmus sen rasmus og háskúlan helt eina heilt eina standandi røðu um strevið hjá føroya fólkahskúla og tjóðskaparrørsluni um at vinna føroyska málunum føroysku mentanina í føroysku vinnuni og útbúgvingini sess bæði her í egnum landi men eisini um allan heim og um samhaldsfestu rættin hjá fólkinum í her býr annikasteint biskopstøhvur ógvur nýbo hildu røðu á doktaragrund á ólavsøkudag um at savna tjóðskaparrørsluna og arbeiða fyri rættin og mentanina og og menningja hjá børnum og ungum og teimum um tørva serliga hjálp og um ein sjálvberandi búskap og eisini fari at nevna framúr góða ólavsøkuprætiku hjá mariu jørdal niclasen sum var savnandi og fevnandi fyri tjóðina og fe tey ið stríðast við at vinna sær sømdir og rætti okkara egna landi eisini lasi eina sera góða røðu í sambandi við alternativu præygd rekkikoyringina sum fór eisini um allan skálafjørðin undan ólavsøku og allar hesar røðurnar snúðu seg um fólkið í landinum um samhaldsfesti millum fólk um fólkharæði og at byggja upp í felag um at ganga ímóti gramleika og sjálvsøgni og fordøming av øðrum tað vóru skemtiligar søguliga kjølfestar og framtíðarhugsandi um hvussu vit menna oksum tjóð og hvussu verja náttúruna og okkara framtíð saman men so kom ólavsøgurøða løgmans hon hevði ikki hetta støðið so nógv kann eg siga viste skal vera t sindur penur hon hevði ikki nakra visjón hon hevi ikki nakað mál hóast hannbrúkti st verða sand bært nielsin sum vit øll fylgdu við í sum sum jú eisini at standa fekk eit fjórða pláss sum dømi um at seta sær mál og at og at verða nærlagd í tíen ger so kann man ikki siga júst tað um hesa samgonguna ohon hevur einki mál og hon heldur einki áralag eg skal bara taka tað lítla dømi um hvat eð hent við koronukoppsetingina all landsstýrið kann færa út og siga slíkt har ein landstýrsmaður fær ímóti tí sum landsstýri hevur biðið um tað er altso tað hvussu skulu fólkið taka tað alvorligt og tað er væl eisin partur av tí at fólkið eisini hevur mist álitið á tí styrkin sum hevu verið í koronu basingina at vit hava staðið saman ikki við lógum og krøvum men tí vit vita vit suldu verja hvønn annan og tað er í stóran mun farið eisini millum ungdómin tí tey skilja slekki meiningin í at tey hava skula ofra tvey summir í sínum ungdóms lívsins vári meðan til dømis rotningarvitjan og annan nei tað skal bara koyrast sum annars umframt onnur tiltøk sum spurningurin er hvørjum arbeiða vit fyri eg hugsi jat andreasen tosaði um avrik og at samgongan fingið nógv av skafti so havi eg hugsað um eg i fyri hvønn fyri hvønn ja tað er sanniliga rætt at samgongan hevur gjørt nøkur avrik og fingið nakað av skafti men hjá nørum heilt heilt fáum hjá nøkrum heilt heilt fum og tað er serliga hjá teimum sum hava rættindini í fiskivinnuni teimum sum eiga teir stóru fyritøkurnar eg vilkun taka bankarnar sum nú afturundirtí hjá okkum í avgjøldum tey tað fólkið sum mugu bjargað bankuna óteljandi ferðir sum spurnigi eg hvørjum arbeiði við fyri í hvørjum málum arbeiða fyri tað r tað sum eg ætlaði mær at røða um eg skal tó geva løgmannim tað at hann nevnir nøkur mál sum sum eg haldi eru góð fleiri hava verið nevnd her í dag um endurvenjing og viðlíkahaldsvenjing eisini nøkur mál sum hava veri løgt fram av andstøðunm sum løgmaður nú tekur upp akselojohannesen nevndi nøkur eg skal nevna hetta við hvussu er hava reglur fyri hvussu útlendingar ikki kunnu keypa fastogn og og bústaðir í føroyum tað boðar hann frá kemur átt uppskotinum sjóvandi legði fram um hetta við at veita fígging til bústað á bygd so tað ber til hjá familjuna at seta búgv eisini uttan fyri miðstaðarøki hóast miðstaðarøkið eisini er blivið hunda dýrt hog at vit hava havt uppskot um at at hækka talið á nánsfrøðislesandi og sjúkrarøktafrøðilesandi havi verið hjálvandi havt uppskot famum fleiri ferðir og tað skilji eg nú at mann tosar um at gerast so tað er bara gott men eg fari at oyna halda mæg tær stóru linnirnar og eg má orsaka harra formaður at eg verðji ikki so øgiliga jaligur í øllum sum eg havi at siga um um samgonguna tí eg fari at siga tað at ein skal vera varin um hvat hann ynskir sær ella verið varin við hvat tit ynskja tykkum tí tit eru vanda fyri at fáa tað tað er eitt kent enskt orðatak su eg havi lavt mær at umskriva tað sum eitur biokerfullvátn oiskifór jú meir getit og eg veit ikki um egeri eg havi hvussu mer fleiri sum eru farin at hugsa tað sum atkvøddu við hesum samgonguflokkunum til trýstavæl verið varin hvat tit ynskja tykkum kanska fáa tit tað tí tey byrja atsígja nú avleiðingarnar av tí politikki sum samgongan hevur ført sum altso er fyri tey heilt fáu teir hava trummað nøkur ting ígjøgnum tey eru ikki ndi tað at spola fiskivinnulóggávuna aftur og geva fýra fimm reiðaríum rættindi til annan fiskin tað er ikki ta er ikieitt avrik tað r heldur ett avrik at spola pensjónsskipanina aftur soleiðis at nú fáa eisini politikarar sum fáa bæði løn her oder eftirløn tær fáa eisini eyka upp á pensjónina og undanfarna sangongar gjørdu øvugt og tey sum høvdu mest tørv á tíð o fingu eina hækking sumvar meira enn tað sum hendan samgongan hevur gjørt bústaðarpolitikkin laga bara taka tað beinanvegin vit í tjóðveldi eru eg hava víst á tað at vit eru so sera sera hørm um at tann bústaðarpakkin mann hevði framt har mann veitt úsbstðum møguleika at taka hesi lánini og lámbsbrøvini at nú hevu mann rættog slagt gjørt tað at bústaðir nú eisini skuldi brúkast sum eitt amboð til til privatar fyritøkur at vinna profitt uppá tí tað mugu teir gjarna men tær eiga ikkiat brúka landskassan og bústaðir sum amboðaði til at tryggja sær dýrari bústaðir fyri fólki í landinum so arbeiða vit við fólki í landinum nei eg hevti meg eisin við eina eina eina røðu eina grein sum potlarenatívu skrivaði her í summar um hvør fær nakar burturúr í fiskivinnu t hann heði spurt landssýrismann í fiskivinnumálum hvat hendir við har og hann fekk sum vátan vøtt tí tað er ikki ætlanin at gera nakað sum helst sum kann gera møguleikan fyri tem teimum smáu knáu at seppa faramat heldur enn teimum stóru fáu so tað er støðan í samfelagnum í dag øh so eg hugsi nógv m nógv um tey a gera tað nú munnu fara at hugsa varda hetta vit ynskju ynsktu eg trúgvi einki uppá at fólkafloksfólk sum heild akkfvøddu fyri j eisini tð í bluffunu m um at mann skuldi fara at fáa skil upp á búskapin tað er akkurát øvugt pengarnir fossutílandskassanum alt tað sum undanfarna samgonga spardi upp fyrr ennú í fossu út aftur uttan nakað mál um ella at teir fiskimennir sum atkvødu í fólkaflokkin til dømis re trúði veruliga trúðu tí at fólkaflokkurin so kyniskt fór inn og gav eitt virði sum eg havi roknað fram til er minimuns seksogtretivu milliardir yvir tólv ár til ýra til fýra fimm fyritøkur meðan útróðurin skríðir í skræðini færa ongar trømdir ja sjálndi útróðarmennin í klaksvík sum bóru okkum fram til at vinna okkum fiskimarkið teir fáa vátan rvestfrá samgonguni tí at mann nú mann loyvt trolbátunum inn á teirra leiðir at trola størri part av árunum til dømis so verðið verðið var við hvat að inskja tykkum tit risikera at fáa tað og tað hava tit nokk fingið men hvat er so alternativið tí tað eg lætt hjá okkum at nevna alt tað sumhen sagongan hevur gjørt altso hon er privatiserað fiskin hon er privatiserað bústaðir og eg veit og eg spurdi hia andreasa han han hann hann avnoktaði tað men løgmaðrin nevnir tað eisini røðuna at mann ætlaði nú eisini at at gera sv til eina skipan har ið privata fyritøkursil koma framat tí felags infrakerrinum tað er eingin ivið um tað mann nevni strandferðsluna hvat meinar manmeg man við tað strandferðslan sum vit hava etta uppskot um fleiri ferði um atn endurnýgja standferðsluflotan skal tað nú vera soleiðis eisini at tann tær inntøkurnar sum geva nakað skulu privatiserast ella landskassin skal betala fyri at onkra annar skal fáa størri inntøkur av tí ella skal tað veruliga vera so at vit skuldu fáa bygt landið saman bæði við tunlilnum og feroyum og vegum sum eg má vera okkara mál og eg fari her at nevna eisini suðuroyartunnilin og fámjinstunnilin og eg havi seinna fyrispurning nú hvat er hvat er hent við útbjóðingini av fámjinstunlinum har skuldu nakrar fyritøkur undan góðkennast áðrenn kristi himmalfjerðardag varð vitandi spæla útset eina viku en harer einki kent eg kundi hugsað mær at purt landstýrismannin í samferslumálinum hví tað er so um hann ikki er her so spyrja løgmann hví er tað ikki avgreitt hví eru tær fyritøkurnar ikki góðkendar og suðuroyartunnilin ja visjónin hjá okkum eg skal verða at tað skal verða samanbundið sumba til viðareiðis áðrenn tvey túsund og tretivu taðha vit nevnt men so mugu it eisini ú tilat seta pengarnar av og fáa finna eina langtíðar fígging fyri tað og tað fara at vit a sríðast fyri í í tjóðveldi so samanumtikið hendan samgongan hevur gjørt tað gerabýtið sum verða nevnt so oftani at fólkaflokkurin sleppur at býta landsins viður út til sínar vinir kenningar og kleentar meðan sambandsflokkurn afturfyri leppu at binda okkum fastari í danmark við góðari hjálp frá miðflokkinum tíverri har mann nú ætlar at danir uttan at løgtingið er eftirspurt um hann longu sagt ja seta hernaður útgerði upp í føroyum sum tað einasta kann gera gera okkum eitt álíksmál ella gera okkumtileitt mál sum sum onnur kunnu hava áhugi at gera nakað við heldur enn at vi føroya løgtingi sjálvt sum avgerð og skulu vit gera nakar radarar so er tað sjálvandi vit sjálvi sum seta hana upp og so selja upplýsingar úr honum til natu ella hvør skal brúka tað eftir okkara egnu treytum eins og íslendingar gera men tað heu mann eisini avgreitt og so fari eg at nevna harra formaður sjálvum tað kann tyggjast eitt sindur eg skal ansa eftir ikki far er for langt men tað ja tað var bæði sjempli men eisinieitt sindurhjarta stríggið at síggja løgmann í tí danska riddarakrossinum her á ólavsøku eg minnist eg avi sæð tað áður tí ein riddarakrossur danski vistu fólk tíma at lesa hvat tað er tað er ikki at heiðurstekin fyri nakað samstarv millum lond tað er eitað er eitt tekna um at tú ert ein trygvur teknir altso tað sum danskar við nntroundirsátt av tí danska rísunum og av teimum donsku lógunum og tað halda ikki átti avstaði tað r í lagi altso eg eg kan ikigera nakað við at sambandsfólk og fólkafloksfólk og onkur jjavnaðarmaðuri tekur ímóti tí men men eg kann gera nakað við at at tað eg man ikki at standa við at fara løgtingið tá viðskuldu viðgera landsins framtíð og landsins framtíðin skal viðgera sær á løgtingið men verður hon í dag avgerðir frá løgtingi eftir mínum tykki og orsaka harra formaður so eru tað farin eina fullkomið niðurbræðing fram eisini okkara fólkaræði at løgtingið missir meir onn meira vald fyri hvønn dag bara eitt dømi andstøðutingfólk kunnu ikki seta fyrispurningar til landstýrisfólk uttan at verða sentrureraði í sínum spurningum landsfók svara stetki spurningunum tey svara svara uttanum landsýrsfólk taka sær meir on meira vald sum smáir pávar sum halda tey skulu tey skulu avgera hvør frá filmsstuðul hvør verður settur í leiðandi størv hjóast tey ikki rutey best kvalifiseraði at tey kunnu býta út kvotur og og fyri milliardir hvat er tað fyri a fólkaræði er tað ikkier taðikki løgtingi sum umboðar ferðafólk og okkara virðir a heldur um at tá mán velur at landsstýrisfólk so hevur tað bara fría ræsur til at til at til at gera av hvat tað vil landstýrisfólk eru fólsins tænar á løgtingstænari og bárðurnielsen komdi í mentan dømi fleiri ferðinm bárðunielsen kundu sett dóttur sína ella konu sína í mentamálaráðirstarvi eina viku og ta næstu hina vikuna er tað so tey sum skulu avgera hvat mentanarpolitikkurin í landinum er nei landsstýrisfólk skulu útinna løgtingsins og fólksins vilja og tað er farið fullkomiliga av spurðinum men tó so vit fara at herja á við góðum tresti hetta landið hevur brúk fyri eina tjóðskaparligari veking og fyri eina sosialari veking og fyri einari vinnuligari veking vit fara í tjóðveldið at stríðast fyri enn einaferð at fáa tað tjóðskaparmálið háokum dagsskránna har vit kunnu fáa og tað átti at kuna a savnað undirtøku gjøgmillum flestu flokkar at fáa niðiliga bloksstuðulin at vit hava sagt til sekso tandu átta árum hava onnur onnur boð sum koma við teimum tí tað er tað einast sum ger at vit ikki enn einaferð renna landið út v útá út á eggina aftur í búskaparligum ábyrgdarloysi tað er fyrimunurin við tí tí tá noyðast vit sjálvi at taka avgerð um hvar hvar virðini koma frá lat meg taka dømi um tá ið tá ið magnus rasmus spyr um hvat vit sklu fíggja okkara okkara átøk um nú gamla sjófeingislogin hevði verið í gildi har tað var ásett hvussu man skuldi boðið tú út vissur nýtt tilfeingi kom sum aná sambandsflokkurin segði seg stuðla so høvdu inntøkan hjá landskassanum og nú vónaði at makrelurin aðr fiskaður tá etar trupul egt í løtuni so høvdu inntøkan hjá landskassanum ikki verið sum løgmaður sigur tað veður líva høgari ár sum aðru ferð vit hava hækkað kvotuna í síðstu óns foá inntøkn hjá landskassanum verður kanska fimm seks hundrað milliónir krónur í ár meðan tað kanska verða millum millum trý og fýra hundrað tað hevi verið nokk til at fíggja endurvenjing til at fíggja námsfrøðingar og sjúkrarøktarfrøðingar øll tey sum sum eru í røktini sum sum mangla eitt lønarlytt tey sum vit hava oyst undir í rósunum undir korona tað er ein høvuðsprioitetur hjá okkum fólkaskúlin alt námsfrøðilig øki og hægri útbúgving miðnámsskúlarnir teir hava st ikki føryskt undirundirvísingartilfar og tað haldi eg vit sul vit sulduikkispæla last hesar samgonguna fyri men eg havi fingið at vita at vitfyri at fáa føroyskt undrvísingartilfar á øllum økjunum miðnámsskúlanum í mær bartin e danskt í dag so so kostar tað umleið sjeyogfjøruti milliónir so sigu ó tað er for nógv nei hvat ið sum evur sett vistu it settu tíggju milliónir av um árið fimm ár at lat mag siga átta yvir sjey ár so kundu vit fingið føroyskt undirvísingartilfar í øllum lærugreinum í miðnámskúlaum hetta er ein partur av tjóðarbyggingini og fáa lytt tey sum stríðast hvønn dag við at bygja hetta landi eg fari eisini at nevna tað veruliga vinnulívið altso tað veruliga vinnulívið sum hvønn einasta dag kappast um at skapa virðir ofta smærri fyritøkur miðalstórar fyritøkur skapa virðir burtur úr vveruliga virðrinum ikki bara kappast um at skapa vinir í samgonguni samgonguni tað er tað vinnulívið vit skulu stuðla løgmaður nevndur burðardyggan vøkstur og haldføra kapping ella kapping tað er treytin fyri vøkstri er tað kapping í fiskivinnuni er tað kapping í alivinnuni er tað haldføri vøkstur í fiskivinnunu og alivinnuni vit tjóðandi loyva okkum stórliga at ivast so her krevst at leggja annað borð tað saman við at øll náttúruúttbygging øll vinnuorsútbúgging alt tað má gerast má gerast við eisini einari veðurlagslóg orðim sum vit hava tosað um so vit veruliga fáa ein ein politikk har vit verja okkara okkara land harra formaður vit hava ovmikið av málunum sum vit fara fara at arbeiða við í hesari tingsetuni og tað er alneyðugt tí verður tað hildið fram við gongdini undir hesum politikkinums har eingin hugsjón er har bara málið er at hvør skal sata sær vertin á hvat annar fær eg skal nøra mær tað fer at gera at tað ver eitt øgiligt upptak hjá komandi samgongu og tað boðar løgmaður jú eisini frá hann sigur tað ja eg atvit ætla at hava yvirskot í tvey túsund og trýogtjúgu