Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2020-12-01
Topic: 1. viðgerð LM-055/2020  Uppskot til samtyktar um at javnseta ferðaseðla- og fraktprísirnar kring landið
ger sovæl takkfyri har formaður ja øtaðe ett uppskot til samtyktar um at javnseta ferðaseða og fraktprísir kring landið løgtingið heitir á landsstýri um at fyrireika og leggja fyri løgtingið lógaruppskot við tí endamálið at javnseta ferðaseðlag og fraktprísir kring landið altso eini ein ivirorðna diskussión um ikki bara brúkarakostnaðin men eisini fyri sovu vit eisini fíggjarloysnin fyri okkara infrakervi bæði tá ið tað ferða og flutningi g umræður uppskotssetarin hann vil vera við at tað er vorðu ein størri munur á teimum ymisku økjunum tá tað kemur til prísog tað hevur sjálvandi sambært uppskotsetaranum við sær at mismunur verður gjørdur á teimum ymisku økjunum og ja vit hava ymiskir kostnaðir runt um landið og tað haldi eg sigur seg sjálvt altso tað at vágatunnilin er bíligari í dag enn hann var tá hann opnaði og tað at eysturoyartunnilin samsýnuvís fer at vera bíligari tá ið vit hava koyrt ígjøgnumha gjøgnum í nøkur ár tað haldi eg eri ein nokk so natúrlig gongd men tað er tí at mann má spyrja spurningin tá vit rinda hvat rinda vit táfyri altso hví rinda vit rinda vit fyri at niðurbetala eina stóra íløgu rinda vit fyri at regulera trafikkin rinda vit fyri velíkahald rinda vit fyri lønir rinda vit fyri at gera nýggjar framtíðaríløgur er tað bara eitt symbols gjald ella gera vit kanska eit sindur av hvørjum øh eg haldi ikki at prísurin skal verða javnsettur skilt soleiðis at øll skulu rinda tað sama í krónum og oyrum tað er ikki eitt mál í sjálvum sær málið er at vit skulu rinda eftir teimum somu fortreytunum vit skulu rinda av somu orsøk og so kann tað merkja at summi koma at rinda meira enn onnur og øvugt visku vit taka eysturoyartunnilin til dømis at niðurrinda eysturoyartunnilin tað snýr seg um rættiliga nógvar pengar men tað er samstundis eisini tann sannferðslu íløgan sum er lættast at niðurrenda tí vit hava eitt fólkagrundarlag fyri at gera tað og aðrar íløgur eru kanska munandi tyngri ati útbetala og summar íløgur tær eru útgolurnar sjálvandi summar er ikki spurningurn er so um vit skulu rinda víðari fyri at tryggja og fíggja á framtíðar íløguni um svarið er nei so mugu vit skaffa pengar onkra aðrastaðni tað kann til dømis vera á fíggjarlóguni spurningurin er og eg haldi tann spurningur verður settur nokk so ofta í dag hava vit ráð til tað um svarið eg ja so merkir tað at bæði vágatunnilin og norðoyartunnilin skuldu fíggja víðari og at eysturoyartunnilin og sandoyartunnilin koma at fíggja víðari aftaná torre útgolmi so er taðhetta her við at rinda fyri at tryggja rakstru og viðlíkahald nú eri eg eitt sindur pensimistiskur her á tingi eg havi heilt einfalt ikki álit á at vit leggja størri partur av viðlíkahaldinum á fíggjarlógina til dømis tí tað verur og eru eisini tað fyrsta staðið har vit politikarar fara inn fyri at skaffa fígging til ymiskt annað tí at eingin leggur merki til sparingarnar í viðlíkahaldi og og rakstrar infrakervinum fyrr en eftirsloypið er so stórt at tað er praktiskthalt ógjørligt at innheinta aftur tað hava vit sæð dømi um til dømis á vegakervinum og tað síggja vit eisini tá tað kemur til viðlíkahaldi av almennum bygningum og so framvegis so tað haldi eg eittstórt problem eg haldi at gjøldini bu tað burdi verið at brúka gjald g eg haldi tað gjaldið skuldi farið til oyramerkt til ta einstøku íløguna ella tóli sum man brúkar ella tænastuna mann brúkar og kanska ikki natúrliga so ræðiliga nógv annað øh fyri ikki at snakka um at tað sjálvandi kann eisini kann fáa nokk so stóra avleiðingar fyri trygdina á brún og feroyum og tunlum og so framvegis nakað annað er tað at kostnaðurin fyri at brúka eina tænastu hevur eisini eitt annað endamál tað er kanska ikki galdandi fyri øllum íløgum um mann gjørt samfelakskervinum men tað í øllum førum ein faktorur sum má spæla inn tá ið mann tosar um eysturoyartunnilin og tað er at regulera forbrúkið um eysturoyartunnilin lækkar sítt gjald niður á ereki tíggju krónur hvønn vegin so verður tunnilin meir ella minni óbrúkiligur tí so nógv fólk fara o brúkartunnilin at tað kemur proppur í og so kemur hann ikki longur at tænast sítt uppruna endamál sum var á stytta tíðini í mistarøki út á skálafjørður longur norður og hinvegin men sjálvandi taka vit dømi hjá steffan klein poulsen so er tað ikki eins fortreytir aðrastaðni har sum ferðslutrýsti upp á sama máta ikki er einum undirliggjandi faktorur og tí vil ta við hesum her vælsignað marginalkostnaðinum ikki hava sum eð fekst sum til dømis eysturoyartunnlinum øh eg eri púra samdur í tað sum nógv av røðarunum hava sagt í dag og tað er tað at mann ikki skal seta økini upp ímóti hvørjum øðrum tað haldi eg tað verður um fortreytirnar fyri gjaldið ikki verður tað sama fyri alt landi altso fíggingarloysturin og fortreytirnar fyri prísásetingina skulu vera tær somu og tað má hava eitt ella annað lutfall um tað skal vera ókeypis at rinda ókeypis at koyra ígjøgnum undirsjóvartunlarnar undir leivíksfjørð og og vestmannasund tí at teir eru útgolnir jamen so skal tað framhaldandi eisini verða somu treytiv galdandi fyri aðrar framtíðartunlar sum sum høvda havt eitt bundgjald eg haldi at gjaldið tað má vera lutfalsligt í mun til hvussu nógvir forbrúkarar talan er um yvir á tíðarskeið og kostnaðin fyri rakstur og viðlíkahald men so haldi eisini at vit skulu hava eina samhandsfasta skipan fyri at tryggja og fíggja nýíløgur og at niðurrinda tær ø tá ið tað er sagt so er tað sjálvandi ikki eins gott grundarlag fyri at niðurrindau fíggja tær ymisku íløgurnar tvørtur um landið tí hava vit allarhelst brúk fyri eina blanding á einum brúkaragjaldi sum er oyramerkt til ta einstøku íløguna ímeðan tað mann kanska burdi lagt ein samhaldsfastan kostnað omaná fyri at tryggja tær framtíðar íløgur har sum grundarlagið ikki er líka sterkt øh tá tað kemur til kappingarføri so haldi eg at tað verður sett eitt sindur undarligt upp tí mann kann ikki siga at tað er kappingaavlaandi at rinda fyri eina tænastu har sum alternativið var at har var ikki nøkur tænastu altso eg gangi út frá norðoyingar at rinda gleðiliga bumgjald um alternativu var at sigla farm og fólk við feroyu tað loyvi eg mær at ganga út frá altso íløgurnar hava í sær sjálvum eitn nyttu virði sum økir um kappingarføru og tað at eg er munur á prísinum kann møgulivís vera kappingaravlærandi men tað helst alvorliga nógv um hvat mann tosar um og eg haldi eisini at vanliga so faktoreraðr mann slík ting inn tá ið mann plaserar eina fyritøku eg haldi sjálvur at om nógvir røðar hava verið inni á tí í dag mann burdi havt eina eg eri forstalar fyri at mann legði til dømis tunlarnar og stóran partr av infrakervinum í eitt felag og fann ein felags loysn fyri ein einlannan bítislykil og tað er ikki er púra velkorligt alt eftir hvør situr her í tinginum hvør skal betala meir hvør skal betala minni tað ber ikki til at vistu tað eru nógv havnarfólk inni í salinum her jamen so betala havnarfólk einki meðan norðoyingar suðuryingar betala rúgvu og øvugt tað má vera ein el onnur fornuft í tí mann ger og tí haldi eg at mann skuldi koyrt tað meira til brúkarakjøt til rakstur o viðlíkahald og at mann so hevði ein kostnað omaná fyri at tryggja framtíðaríløgur fyri at útbyggja okkara infrakervi tí eitt sum mann má minnast til tað er tað at vit hava brúkt fleiri ára tíggju upp á at útbyggja okkara infrakervi og vit eru ikki komin á mál verri enn so men tað verða alsamt færri íløgur í infratjervinum ta næstu tíðina tá ið mann hevur bundið alt landið saman til dømis tá byrja vit at fara yvir til nakrar íløgur sum sum kanska eru meira neistahavin nita annars haldi eg at hetta her uppskotið hjá bjarna hammer er kærkomið tí tað fær okkum at taka diskussiónina upp aftur h í mun til hvussu loystin skal vera og tað taki eg gleðiliga ímóti eg føli ati at politikarar ikki ordiliga hava hava loyst henna gordiska knútina enn men eg ivist sjá ein løtu í at tað ber til um mann setir seg saman og ikki bara arbeiði fyri sítt øki ella hvat tað skal vera men faktiskt hugsar upp á landsbasiskt hvat er best fyri okkum øll eg havi ikki so ræðila nógv at leggja afturat harra formaður eg haldi at eg fari at siga takk fyri meg