Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2021-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-016/2021  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri 2022
tað almenna ella til málini hjá almannamálaráðnum tí øll vilja at tey sum verða rakt av ymiskum at tey skulu fáa so góða hjálp sum ta høvur ber til øvisti eg skal siga hvat sum eg haldi vera gott ókey tað sum eg haldi vera stórt og gott tað er tað at nú hava vit mansi koyrt javningina út í lívið soleiðisnar atfólkapensjóni og aðrar veitingar tað verða javnar við tvey komma null fimm prosentum og tað er so fyrstu ferð síðani tvey túsund og fjúrtan at vit gera tað g tá so kundi eg kanska bara fyri stuttleikari bara nevnt eg eg ehavi ein sovorðan sema her ella tabell sum vísir ati í tvey túsund og nítjan tá fekk ein ógifti fólkapensjonistur livu sum ikki hevði nakað annað sjálvandi ellivu túsund tvey hundrað og seksogfýrs krónur er uppbetalt og í tvey túsund og tveyogtjúgu fer hann t fáa tólv túsund og sjey hundrað og einogfjøruti krónur er uppetalt og ein giftur fer fekk í tvey túsund og nítjan níggju túsund g seks hundrað og trýogfjøruti krónur og í tvey túsund og tveyogtjúgu altso komandi ár verður tað ellivu túsund og fimmogtrýss krónur so hetta er ein munur upp á fjúrtan hundrað og hálvtrýss krónur har á leið hje einum ógift sirká fjúrtan fjúrtan hundrað og fimmoghálvtrýss og jen giftun fjúrtan hundrað og tveyogtjúgu so hetta er hetta er virkuliga eitt gott stig á leiðini fólkapensjón hon er hækkað í fleiri ár og nú haldi eg eisini at at eg komi har til at hon beg veka seg rættiliga tætt ímóti einari vanliga arbeiðsmannaløn sum ein arbeiðsmaður færð uppetalt um mánaðin øhog tá ið eg skal greiða eitt sindur frá raðfestingni hjá mær so vita vit øll tí vit øll eisini tóku undir við lógini um almannatrygd og tænastur at har hon fór at kosta og mann fór at raðfesta ígjøgnum fleiri ár tí at tá tosaði man um tá ið mann var komin upp har til sum mann skuldi so snakkaðan um hálvfjerðs milliónir men sjálvandi tað tekur nøkur ár her havi eg so raðfest endurvenjing og tað er so raðfest eisini gjøgnumnønøkur ár og nú er mann komin á mál við tí og velíkahaldsvenjing tað er eisini raðfest við tveim milliónum tað vil siga nú eru so sett tær fýra milliónir av og har verður man sia ta vit snakkað um viðlíkahaldsvenjing vit hava so ofta hoyrt um hetta her við at fólk sum koma út fyri einum tað vki tað kundi verið so hent at tey finguð eina heilabløðing ella blóðpropp ella hvat tað skuldi vera ella ein eitt óhopp ati tey eru í niðri í mánavís og so tá ið tey koma heim so hevur tað ikki so hevur tað manglað tað við at halda seg viðlíka mn tú kemur har til at nú fáa vit ikki hjálpt tar meir men nú mást tú halda hesar førleikarnar vlíka og tað hevur so manglað og tað er kominð upp á pláss við garvstøðar lógini um almanatrygdtænastur og kunngerðin er eisini komin p á pláss og nú er so fýra milliónir settar av til tað og tað er nokk so hugaligt eisini at kunna siga at við í tí er eisini taluvenjing hon er við í hesari viðlíka viðlíkahaldsvenjingin í tí kunngerðin umfatar eisini taluvenjing duni er eisini raðfest seks hundrað túsund krónur og tað er í samband við ati virksemið er í suðuroynni og tað byrjaði í ár og fyri at fáa eitt arbeiðs arbeiðsfólk afturat so hava vit sett seks hundrað túsund krónur av í ár og tað var eisini tað sum tey ynsktu so tað gleðist eg øgiliga nógv um at duni eisini kom til suðuroyar tað tað veit eg at fólk er rættiliga glað fyri móttøkuhús tað er tað er verðið snakkað ella mane hugsað og tosað um eitt móttøkuhús í áravís og nú havi eg so sett raðfest tað og eitt móttøkuhús er fyri harðskapsrøkt menn og kvinnur bæði tvey bæði kynini og tað tað vísti seg í samband við eina kanning sum bleiv gjørd í tjúgutjúgu at vit eru ikki eitt hagkfrægari enn í okkara grannalondum og hetta var so nakað sum eg gjarna vildi g hon bleiv tað var ein framløga nú í einogtjúgu várið at tað var eittgott hugskot við móttøkuhúsi og tað hevur mann til dømis í íslandi o mann hugt eitt sindur eftir hvussu tað er har og tað er mansigureg kann so ikki fara meira í gongd við hesum her sum so áðrenn løgtingslógin er samtykt til komandi ár verður tey ver hetta til veruleika ella tekur mann undir við teg ella ikki og eg vænti at at hetta fer at fáa upplakning frá løgtinginum so mikið valhaldi eg kenna tey ella tykkum øhso so hugsi umsjúkradarpengar tað bleiv gjørt broytingar í seinastu seti hog eg havi so havi so arbeitt við einum lógaruppskoti um at víðka tað eitt sindur meir soleiðisnar at fólk sum varða rakt av sjúku í dag er tað soleiðisnar at tey kumu verða fevnd av lógini um sjúkradagpengar í fjøruti vikur og so mugu tey úr tí skipanini og tað kann kosta teimum nógv fíggjarliga fyrst er mann sjúkur más stríðist við tað og so aftan hesar fjøruti vikurnar so so er tað eisini ta fíggjarlimur skal berjast við og har gera vit tað soleiðis er ætlanin og har eg er komin langt við uppskotinum at mann kann verða sjúkrameldaður í ístaðin fyri fjøruti tveyoghálvtrýss vikur og so hetta her við visti tú verið røktur av onkrari sjúku vit kunnu taka til dømis krabba at tú kanst vera sjúkur meir enn fjøruti vikur meira nn tveyoghálvtrýss vikur rættiliga leingi áðrenn tú ordiliga kemur fyri teg aftur at í slíkum dømum at mann verður fevndur hesa skipan inntil mann veit um viðkomandi kemur arbeiðsmarknaðin aftur ella ikki so hatta haldi eg r øgiliga gott stig á leiðini og ráðgevningin niðri hevur eisini gjørt vart við hetta og tað eri eisini takksom fyri at at at tey gera vart við slíkt soleiðis nær mann kann fara í holt við tað serliga tá ið mann hevur upplakning til tað hog so eisini hetta her við mann hevur hoyrt e e minnist serliga tað var í fjølmyllum um fólk sum høvdu eina útróðrarbát og har skal so ein stjóri vera og so var hann kundi hann ikki tekna eina trygging tí hann var stjóri og onkurt skuldi vera stjóri sjálvt um hann var við hesum bátinum akkurát sum allir hinir menninir og hetta her við ati tá ið tað eru hesar smærru fyritøkurnar og har her ger mann so eina broyting í soleisinar at viðkomandi kann tekna eina trygging soleiðisnar at hann verður fevndur av sjúkradapepeningalógini og kann fáa ta upphæddina frá dær eitt so tað ertað er eisini eitt gott stig á leiðini eg havi eg havi valt bara at taka greiðað eitt sindur frá raðfestingunum innan fyri hetta økið hjá mær so eg hopi at tit taka tað bara ja ikki fyri meira enn tað er sum ikki halda at eg bara standi hemeni eitt sum mann hevur tosað um tað er at fáa gongd í byggjaríir her serlga her í havn tað vóru man var í gongd við eitti heim ella íbúðir til fólk við serligum avbjóðingum menningartarn oguppi í mýrini og tað er so tað er farið í gongd og tað koyrir sína gongd og tað r rer pláss fyri átjan fólkum at búgva bæði tey sum eru friðarfyri og verri fyri og eisini heimi úti í kvíggjartún sum er til ung og børn við autismu at tað er eisini farið í gongd tað er eitt sindur hugaligt at kunna fortelja tað so eg og so er tað tað síðsta sum er um mann kann siga tað so spakin ikki settur í tað er úti í reynstún tað er til fólk við tað kundi verið til fólk sum er rakt ella sum eru harðsrakt í menningartarnu fólk sum búgva úti í eiðrargarði at tey vistu tey hava viljan til tað so kunnu tey flyta út í sløkt heim hetta er faktiskt eitt meir ella minni eitt røktarheim til fólk sum eru rættiliga illa fyri og tað vóni eg at tað fær í gongd fyrstu komandi ár fyrstu komandi ár kanska várið ja og tey eg kann siga at tað verður arbeitt hært við tí í løtuni hso er tað eg haldi tað ger einki at eg eisini nevni heimi í klaksvík skálagarður sum eru tað fyrsta av sínum slag í føroyum har fólk sum eru rakt av seinheilaskaða at tað verður bygt ett heim øsum verður innrættað júst til hesi fólkini og eg haldi edva sum greiddi frá edva jacobsen sum greiddi frá ati at tð r tey kundu búgv har tekur búgva har í styttri tíðarskeið eitt longri tíðarskeið og tað verður møguleiki fyri uppvenjingum og slíkum ogm mann fer at samstarva við klaksíkar sjúkrahús tað er ætlanin hvørsfall og tað vænti eg eisini bera mál so arbeiðið eisini við tað má kalla tað framtíðar fulltrú tað hevur mann øðrum londum nú fari eg til nakað heilt annað tað er soleiðisar attað fer at geva fólki møguleika meðan vit erup á tað besta ella við før fyri attaka eina avgerð at bestemma at vissu ið eg verður rakt av einum øllum oðrum soleiðis eg ikki verður fullførd so skal tað vera nøkur ávís fólk sum taka sær av mínum fíggjarligu tí fíggjarliga hjá mær og tí persónliga altso tað kann vera soleiðisnar at onkur tekur sæ av tí fíggjarliga onkur annar tekur sær av tí persónliga so og mann kann hava mann kann eisini velja fleiri til tað sama so hetta her er hetta er fyri at sjálvvgrðarrætturin skal styrkjast og eitt eitt alternativt til verjumáli hetta her bestemmar mann áðrenn mann er komin illa fyri og ikki klárar seg sjálvurikki aftaná men áðrenn ikki som víð verjumálinum tá ma man seta inn so hetta er ja hetta er eitt frambrot haldi eg og tann tann lógin hon hon kemur verður løgdt fram fyrsta dagin nú er ja eg mans eg havi líka hug at viðmerkja tað at rut vang konu segði í talu síðuni at hetta her við at mann er so øgiliga spentur til at byggja nýtt og tað passar tað er vviteru rætliga spent at byggja nýtt líkasum hetta viðlíkahald tað var knappso spennandi og nevndi eg haldi hon nevndi eisini at að v kanska tað var tí at tað ikki gav so nógvar stemmur og har havi eg hug at eg skal ikki mótmæla men eg havi hug at viðmerkja í hvørfald tað at vit hava sett trýogtretivu milliónir av akkurát til viðlíkahald av almennum bygningum og tað he mann líkasum bestemma seg hvussu tað skal farast fram og tað koyrir sum tað skal stórtra haldi so tað verður trýogtretivu milliónir upp á fýra ár so so vit hava ikki lagað tið latið síðuni í so máta bara fyri at fáa tað upp á pláss nú er tíðin við at fara og eg havi hug at bveka meg inn á eitt øki sum ikki var av beinleiðis tí landsstýriskvinnan í almannamálum men eg havi arbeitt ella verið her løgtingið nógv ár og gjørt roynt at gjørt hvat tey hava kunnað og saman við nógvum øðrum at nú at at tunlarorinfjall blíva eisini til veruleika og av fyrsta skoti var nú ikki vig hald tað seinastu viku so tað er eisini at fegnast um takk fyri ja takk her vóru onkrar viðmerkingar siri stenberg var tann fyrsta ger so væl takk fyri frú forkvinna ja eg haldi at tað eru nakrar raðfestingar sum sjálvandi øllfara at taka undir við duna øhaldi eg verar gott at tað er sett á stovn spurningurin er um tað er lagt upp til at mann kann víðka eit lí sindur um tað virksemið tí tí at tað vóru ikki so eliga nógv fólk sum komu í at beginna við men forseta tað sum tað er nú ella eta er játtanin hækkað til einkomandi ár h tað er taðn ein spurningurin og so er hitt við fólki undir sjeyogtrýss sum til dømis tað kundu hava t mens sum er uppgáva hjá landinum taðvur verið ein ein trupulleiki í áravís ella t verið líka sum eldrarøkt sum bleiv lígd út at tey fólkini í veruleikanum at vera í ongamanna á landi í hvørfalli nøkrum økjum og mær vitandi er einki tilboð í suðuroynni til tann málbólkin tað kann eisin gott vera til støðaner afrár líka ring í øðrum økjum men men onkur dag tilboð er so komin onkrastaðni men er ætlanin at gera nakað við tann málbólkin altso hjálp gera nøkur tilboð í suðuroynni fyri fólk undir sjeyogtrýss og er hetta tikin við í eftirmetingini á eldrarøktini tann eftirmetingin má væl vera komin um