Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-09-10
Topic: 1. viðgerð LM-012/2021  Uppskot til løgtingslóg um Filmsgrunn Landsins
kun te listaliga umhvørvinum og tí politiska umhvørvinum og vit vilja eg skrivaði ett lesarabræv fyri nøkrum mánam síðani beint eftir ati jensarana hevði fyri aðra ella triðju ferð noktað stuðul til eina listaliga verkætlan har sum eg segði at eg gjarna vildi prookerast og tað er tí at eg viðurkenni ella síggi virðið í listina sum eitt provokerandi instrument til at fáa okkum at rannsaka okkum sjálvu og eisini eitt gott amboð til generella samfelagsligan kritikk av alskyns slag tað haldi eg er ein ein bulur í einum demokratiskum samfelagi og tað er ein ein esensiellur partur av orðaskiftunum at mann hevur list bæði visuelt og og gjøgnum yrkingar ígjøgnum bøkur og filmar og málningar at mann dugir at fáa nakrar diskussiónir fram sum eru tiltrongdar vit í framsókn vit hava leingi arbeittfyri filmsvinnuna eg haldi vit síggja nokk so væl tað ótappaða potensjalið sum liggur aftan fyri eina føroyska filmsvinnu og eg haldi eisini at vit síggja at innsatsirnir tey seinastu árini hava borið frukt nú tá ið mann sær at tað filmslistarliga umhvørvi er í blóma hóast politiska mótgongd tað var millum annað itt stórvst ynski hjá okkum at fáa filmshúsið sett á stovn og tað bleiv so eisini sett á stovn í undanfarnu samgongu saman við tjóðveldi og javnaðarflokkinum øh og hetta her uppskotið hjá hjá beintoløgi og bjørt samuelsen um ein filmsgrunn halda vit er eitt gott hugskot vit hav eisini hildið veru eitt gott hugskot leingi tí at eg haldi í í huganum hjá okkum sum sita á tingi fyri framsókn so var tað alla tíð ætlanin at játtanin skuldi í ein grunn men at mann so byrjaði við eina stuðulsjáttan umtil landsstýrinum er so hvat tað er eg haldi tað er eins og uppskotsetararnir siga e neyðugt at hava betri skipaðir viðurskiftir tá tað kemur til filmsvinnuna øh serliga nú tá ið filmsvinna hevur tikið diggásið men eisini tí at tað er kanska nakrir politiskir streymar í samgonguni sum kanska ikki viljaeni so væl sum vit kundu hugsa okkum upphæddin haldi eg eisini eigur at vera munandi størri enn hon her í dag sjálvt um undanfarna samgonga gav tí eitt ordiligt litt og tað hevur altíð verið sjónarmiðið ein avbjóðing er jú atverandi samgonga sitandi samgonga hon blástemplar smakstómar í hjá einum einkultum landsstýrismanni mann hevur í fleiri umførinum noktað stuðul til verkætlanir av nokk so undarligum orsøkum og kanska mest sentralt persónligum preferansum hjá einum einkultum landsstýrismann og tað brýtur alla hugsandi siðvenju um armslongd í millum tað listarliga umhvørvi og tað politiska umhvørvi eg helt at vit vóru frægari enn at vit gjarna vilja hava formar av sensuri í føroyum vit síggja tilfeldi aðrastaðni har í tað er galdandi og tað taka vit tað helt ug vit slett ikki tóku undir við og eins ov ingilín strøm nevndi so er tað undarligt at mann onkursvegna skal bakka aftur til diskussiónina um mann yvirhøvur vil hava óavhangiga list tað haldi eg er so týdningarmikil partur av samfelagnum at eg haldi tað er virkuliga undarligt at allir politikarar ikki taka tað sum givið tað sigur eitt sindur um hvar vit eru øh danski filmurin drukk hjá tommas winterberg hann vann í ár eini áskar fyri besta útlendska film tfilmurin hann snýr seg um fýra fólkaskúlalærarar sum ganga og drekka fyri at halda eina konstanta kenning tí tað hava fingið at vita at menniskjan er fódd við hálvari promillu ov lítið í kroppinum og at við at halda eina kenning so er mann bæði meira kreativur og avslappaður men tað ferð sjálvandi í filminum fær tað sjálvandi av sporunum og boðskapurin kann mann kjakast væl og leingi um men tey flestu halda nokk at tað er ein kritikkur av tí donsku drykki mentanini tað hevði jenusarana og miðflokkurin nokk tikið undir við men um hesin her oskar vinnarin skuldi ígjøgnum fylgið hjá jenus a rana so evði mann ikki verið so hevði hann ikki verið stuðlaður tí at rúsdrekka og drykkiskapur er eitt element í filminum tað sum eg royni at siga er at í tí listaliga umhvørvinum har er tað at sýna okkurt ikki tað sama sum at blástempla okkurt nú er drukk ein svørt komedia og eg veit ikki hvussu nógvmiðflokkafólk hyggja eftir svartari komediu men har er tað nokk so vanligt at tú brúkar ókvamisorð og og og gerðir sum vanliga hoyra uttan fyri norðmunum ikki tí at tað í sær sjálvum er interessant men tí mans roynir at illustrera eittlannað poeng ella koma við einumøðrum boðskapi og hatta duga listafólk øgiliga væl og hatta duga politikarar øgiliga illa tí haldi eg tsnetiðt á mann velur at siga at landstýrismaðurin av tí at hann kann nokta stuðul til eina verkætlan jamen so skal hann bara gera tað óðansæð um tað er rætt at gera ella ikki tí at sjálvt um landsstýrismaðrin kann gera okkurt tað merkir ikki at hann burdi hann burdi havt nóg stórt politiskt tilvið til at hugsa at tað at nokta stuðul til eina verkætlan hjá einmungum listafólki tað er at spýta í gronuna á teimum sum gjarna vilja menna ta listaliga umhvørvið í føroyum eg haldi atheta er øgiliga alvorligt og eitt ræðuliga grundleggjandi kjak tí tað er ein spurningur um kulturkamp vil mann tað royna tað óspilta tað heilaga ella vil mann eisini dúkka í tí meira ljóta sum liggur uttan fyri norminum fyri at taka nakrar diskussiónir sum eru neyðugar at taka nokk um tað tá tað kemur til film so haldi eg at vit at tað er sjónfyri søgn tey seinastu árini at tað at tað almenna setur inn við at stuðla líkasum mann ger í næstan øllum øðrum londum har sum filmsvinna er ein stór vinna har hevur mann sæð at túð hevur borið frukt tí at vit síggja nú stórar og smærri verkætlannir ið eina ein listarliga umhvørvi sum eru annars øgiliga tungt kostnaðarmessu av útreiðslumessa tí at framleiðslukostnaður so høgur í mun til nakað annað men tað berir seg tí at mann sær eftir áhugi eisini frá útlendskum fíggjarum til at fáa verkætlanir sum taka útgangsstøði í føroyum til at blíva til veruleika og hetta her við at hava eini ein óavhangan filmsgrunn har sum tú út frá nøkrum fakligum listarliga fakligum kriterium vurderar um onkur kann fáa stuðulila ikki haldi eg er alneyðugt fyri at tryggja hesar armslongdina sum samgongan er við at bróta niður tað haldi er øgiliga týdningarmikið nakað annað enn so tað at vit kanska ikki eru nóg ambitiøs á økinum tí at vit ikki heldur hava játtað nóg nógvar pengar til endamál sum eg havi sagt so eri filmsvinnanútreiðslutungvinna tað kostar nógvar pengar men produktiónsfeløg eri meira enn enn enn villig til at játta pengar til verkætlanir vistu tey síggja tað at tað almenna ella landið sýnir eitt annað slag av vælvild fyri prosjekti og tað haldi at vit kunnu loyva okkum at gera tí at tað spítist so ræðliga nógv aftur til tað føroyska samfelagið h mann kann til dømis taka tann eftir hondini nógv umrødda filmin james bond har sum mann hevur nakrar upptøkur í føroyum tað setir føroyar á heimskortið tað kann elva til arbeiðspláss og hvørt á sínum tað er national branding um a so ma siga og tað haldi eg ofta mann tosar um at fótbólt landsliðið ser gott fyri okkum tí at útlendingar kenna føroya upp á grund av avav av landsliðnum tað fer eisini at gera seg galdandi við sítt nógvar upptøkur verða gjørdar í føroyum og vistu nógvar nógvir góðir filmar verða gjørdar í føroyum ísland og spania til dømis hava ordiliga sett seg á á heimskorti tí at teir hava framleitt nakrar seriur sum neyðfleksið verið áhugað í at havta á teirra plastformi og tað ger nú at mann situr og hyggur eftir sponskum serium og íslendskum serium nakað sum eg persónliga aldrin hevði gjørt visti tað ikki var lætt til gongiligt á eina stroymingtænastu og eg haldi tað eri møguleikar fyri at føroyingar kunnu framleiða framleiða slíkt tilfar sum er á føroyskum men sum hevur eina altjóða audens tað hava vit í øllu førum sæð er tilfeldi við øðrum annað enn enskttalandi ceriun í dag so eg haldi at vit hava ein stóra uppgáva framman fyri okkum bæði í mun til at menna ta longu blómandi filmsvinnuna sum vit hava í føroyum men eisini at kempa ímóti teimum kreftunum sum halda tað at listir nakað sum skal stýrast politiskt tað taki eg undir ongum umstøðum undir við og eg haldi tað er undir alt lámark at mann loyvi sær at gera tað eg segði eg segði byrjan á røðuna at eg vil prookerast og tað vil eg og tað veit g at onnur fólk vilja og eg haldi nemliga tey sum ikki vilja prookerast kanska tey sum serliga skulu prookerast so eg eg vit taka undir við hesum her uppskotinum sum tað fyriliggur og halda at tað er í liðunum til at fáa mentfilmsvinnuna víðari í føroyum takk fyrim ja takk sjálvt um eg haldi at røðarin royndi at brúka sína listalig gávur at útrikja seg so haldi a hann skal vanda særilítsindur meira um orðini enn hann gjørdi her eru nakrar viðmerkingar rutt vang er tann fyrsta ja nei tað er øgiliga harmiligt vissu listin verður noydd til at tillaga seg eftir tí politiska valdinum men hinvegin nú sigur bjarni kárason at hann vil provokerast tað sum vit hava sæð meðan jenis hevur sitið í stólinum tað er tað