Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2022-03-16
Topic: 1. viðgerð LM-118/2021  Uppskot til samtyktar um menning av føroyskari filmsvinnu
gersovætakk fyri frú forkvinna tað er bjørt samuelsen sum hevur lagt uppskot fram til samtyktar ikki eitt lógaruppskot men eitt uppskot sum onkursvegna skal fáa landsstýrið at gera okkurt í sambandi við filmsvinnuna og eg skal siga beinanvegin at at eg eri ikki so positivur fyri hesum uppskotunum øeg haldi at filmsvinna og vinna sum heild er ikki nakað sum skal spretta úr tí almenna men sum skal spretta úr tí privata øeg haldi at tey sum hava evnir og hug og hugsanir og ætlanir um at fara undir eina vinnu tey skulu hava góðar karmar og fríar ræsir til at fara í holt við hesa vinnuna men tey skulu ikki byggja sína vinnu á almenna stuðul og tað almenna skal ikki diktera teimum hvussu teirra vinna skal skipast og tí haldi ikki at tað er tað almenna sum skal hava ein almennan filmspolitikk tað tað haldi eg ikki eri gevið meining vit skulu hava karmar sum vit hava viðvíkjandi vinnu sum heild tú kanst stovna partafeløg tú kanst enda stovna tú kanst stovna hesi her eittkrónu partafeløgini í í verksetarafeløg haldi eg tey kalla tað ella er er ein lóg skipað fyri tí tað er ein karmur sum er givin til tey sum hava hug til at fara undir eina vinnu og uttan at skula reisa so øgiligan kapital hava møguleika fyri at at flyta tað frá persónligari risiko við at flyta tað inn í eitt íverksetarafelag og og er tað soleiðisnar at tú hevur eina verkætlan sum til dømis ein fíggingarstovnur sær møguleikar í í og trýr uppá so kann hesin fíggingarstovnurin lána hesum í verksetarafelagnum pengar og tú hongur ikki upp á tað privat vist tað gongur galið men so er tað í verksetarafelagi sum hongur upp á tað og tær ognir sum eru í har og tað haldi er ein karmur sum er skilagóður at brúka tí hetta er altso ein vinna og tað mugu vit hava kunnu og siga greiðan skilna ímillum at at tað almenna skal ikki reka vinnulív soleiðisnar sum eg haldi hett hetta her í ein ávísan mun leggur upp til og tað ljóðaði á undanfarna røðara sum so eisini uppskotsetari attað eru nøkur fólk sum veruliga ofra seg fyri hesa vinnuna og sum sum hava illa nokk til dagin um vegin og tí mugu tey fáa hjálp frá tí almenna tað eru so øgiliga nógv sum kunnu koma í ta støðuna altso vit hava eina rúgvu av fólkum í til dømis heimaflotanum sum hava trupult við at fáa til dagin o vegin eisini men vit hava ikki gjørt nakrar menningarætlan fyri hvussu ið tey skulu reka sítt vinnulív tað hava vit greiðar karmar fyri yvirskipað hvat skal verða galdandi fyri tað at reka vinnulív so eg haldi at tann loysturin sum vit hava í løtuni at tað er privat intiativ hvar er nøkur hvar ið hvar eð fólk við vitan og innliti og útbúgving og ætlanum og áræði og áhuga taka stig til prosjektir og so søkja tey tað almenna um stuðul og so kann tað almenna øso kann tað almenna taka undir við stuðli vist tað gagnar tí almenna vist tað gagnar almannaligum áhugamálum tað eru tey atlitini vit mugu hava fyri eygað og tað haldi eg er tann rætti mátin at viðgera eisini hetta uppá tí tá ið vit tosa um verkætlanir sum eru á hesum økinum so eru tað nakrar sum sum kunnu vera gagnligar fyri fyri almenn áhugamál og aðrar eri ikki gagnligar fyri almenn áhugamál og tí hava øll ikki somu atgongd til tær skipanir sum vit hava so eg haldi ati vit skulu ansa eftir ikki at drukna í erufori tí at nú er trom skapt á føroyskum lendi tað hava vit ofta lyndi til sum føroyingar at fara púra upp frá vissu okkurt vísr seg at riggað væl eina løtu vit skulu síggja tað í tí lonra høpinum í longra perspektivunum og lata tey intiativ sum eru á økinum fáa fáa frið til at búnast ella følna alt eftir hvør styrkin er í tí uttan at tað almenna skal vera tað sum er tað berandi elimentið tað mugu vit ansa øgiliga væl eftir tí at tað eru so øgiliga nógv sum kann hugsast at gerast í føroyum kann og sum føroyar kann brúkast til og tað kann latast í vakrar búnar og føgur orð og flottar verkætlanir men tað krevur líka tað at tað almenna kemur út við nøkrum milliónum tað eru óteljandi ting mann kann vísa á í so máta tí haldi eg at mann skal ansa eftir ikki at fara við fullari kraft aftan á tí eforiuni sum uppstendur av tí at ein filmur nú er skaptur í í føroyskuml siga í føroyskum høpi so harra formaður eg hald at vit skulu hetta r eitt eftir eitt vinnumál eftir eitt mál sum fer í vinnunevndina og tí skulu vit viðgera hetta út frá vinnuligum prinsippum og og tí tí eigur mann at taka støðu til um vinnan skal stuðlast ella ikki mær vitandi hevur tjóðveldið stríðst við hond og klóm ímóti at stuðla at vinna tjóðveldið er hevur blakklista alt sum eitur stuðul til vinnu og í serligum í serligan mun stuðul til fiskivinnu har er tað soleiðisnar attjóðveldið heldur at fiskivinnan skal skal stuðla tí almenna altso vinnan skal stuðla tí almenna og í grundini er tað ein faktisk ov nógv ein nógv penari tanki fyri at siga tað soleiðisnær og vissi hetta her uppskotið var í tráð við andan hjá tjóðveldi so var tað filmsvinnan sum skuldu stuðla tí almenna aso var tað filmsvinnan sum skuldi kassa so mikið nógvar pengar av sær at mann betalti fyri atgongd úti í føroysku náttúruni at mann tók tilfeingisgjald frá teimum sum sum stongdu vegir og økir av ta tíðina tá ið náttúran og føroyskt útsýnið og annað bleiv brúkt í filmum men tað er alt annað upp á hvussu tingini onkursvegna passa inn í hugsanarháttum hjá tjóðveldi havi eg inntrykka av tí hetta her vendir beint øvugt av teirra fiskivinnupolitikki tí hetta her eitur filmsvinna ígeg veit ikki akkurát hví tað skal vera so stórur munur á einari vinnu og einari aðrari vinnu tjóðveldið hevur ofta samanborið fiskivinna sagt tað ja men tað er fiskivinnan tað er akkurát tað sama sum sum ein timburhandil ella eit bakarí altso tað kann samanberast p á so nógvar mátar og og tí má tað viðfarast líka og eg haldi at so má mann eisini seta verk aftan fyri orðini tá ið mann tosar um eina vinnu sum eitur filmsvinnan latið tey sum eru í hesari branskini og sum síggja møguleikar saman við fíggingarstovnunum fyrst og fremst ber hetta ígjøgnum og so kann landið í tann mun ið vit hava játtanir til mentan og list og annað vera við til at lyfta onkrar verkætlanir sum tæna almanna gagnligum áhugamálumtakkfyri