Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2020-11-17
Topic: 1. viðgerð LM-040/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um barsilsskipan (Barsilslógin)(Rætt hjá samkyndum foreldrum til barsilspening)
omaður tað er eitt uppskot um at broyta barsskipanina millum viðgerðar og har sigur uppskotið í stuttum í teimum førum har talan er um tvey av sama kyni ið hava fingið barn saman verða reglurnar eftir hesi lóg tulkar eftir somu treytum sum hjá hinskyntum foreldrum fyri tað fyrsta so haldi eg at fortreytirnar beinanvegin eru skeivar tí at tvey av sama kynuni kunnu ongantíð fáa barn saman tað er ein biologisk ómøguligheit og tað ber slekki til og tí er tað beinanvegin at traðka út úr tí sum vit øll eru samd um at siga tað at tvey av sama kyni fáa barn saman tað kunnu tey ikki av øllum teimum menniskjum sum eru fødd síðani jørðin varð skapt av øllum teimum sjey milliardunum sum liva í dag so er tað ongantíð hent at tvær kvinnur eru foreldur av barninum ella at tveir pápar eru foreldur av barninum tveir menn tað ber snøkksakt ikki til biologiskt barsilsskipanin er ein skipan sum heilt týðiliga ásetir hvussu í ein mamma og ein pápi kunnu fáa møguleika til at vera saman við sínum nýfødda og barsilsskipanin tekur sjálvandi púra natúrliga útgangsstøði í at vit tosa um eina mammu og ein pápa og eingin hevur nakrantíð ivast í tí altso øll hesi sum siga tað at mann diskriminerar tey siga eisini og fella dóm yvir seg sjálvi og siga tað at tey inntil nú hava diskriminera hesi fólkini jóhandal í áni segði tað at hann vildi ikki vera við til at diskriminerað ein heilan bólk tað hevur hann gjørt sum politikari líka intil henda dag tí at sambært honum eru hesi í eini diskrimineraðari støðu heilt fram til hendan dag undanfarna samgonga sum skuldi skaffa samkyndum so øgiliga góð rættindi tey diskrimineraðu hesi fólkini í barsilsskipanini tey broyttu ikki barsilsskipanina hví gjørdu tað ikki tað tá ið tey høvdu møguleika til tað og undirtøku fyri tí og grundarlag fyri tí vit boðaðu frá tí her tá at tað eru s nógvar aðrar lógir sum skulu broytast tá mann broytir hjúnabanslógina hví gjørdi undanfarna samgongu ikki tað hví vilja tey so øviliga gjarna broyta tað nú tað undrar meg stórliga øeg haldi heilt grundleggjandi at tað eru nøkur ting sum ikki kunnu samanberast og at tað eru nøkur viðurskifti sum ikki kunnu lóggevast eins fyri altso eg vil siga eins viðurskifti eiga eins lóggávu og eins rættindi men viðurskifti sum ikki eru líka kunnu heldur ikki behandlast p á sama máta sum hjá teimum sum eru líka tí tað sum er ólíka blívur ikki líka bara við tað at tú sigur tað tað blívur við at vera ólíka og vit lóggeva up á sama máta í so øgiliga nógvum øðrum viðurskiftum altso vissu fólk hava annaðleiðis treytir ella annaðleiðis korð so lóggeva vit ikki fyri teimum eftir korunum hjá fólkum sum hava vanligar treytir og vanlig kor altso til dømis fólk sum sleppa inn undir eina skipan sum eitur tillagað starv til dømis tey sleppa inn undir har tí tað hava øðrvísi kor og øðrvísi treytir eg kann ikki fáa eitt tillaga starv bara soeleiðsrnar uttan nakað víðari tí at eg havi vanlig korð og vanligar treytir og soleiðisnar hevur mann altíð hugsað politiskt og tí haldi at ynskir mann eina serliga skipan fyri ta serligu støðu sum fólk eru í tá ið tey hava valt at liva saman samkynd og enntá at seta børn í verðina sum samkynd so eigur mann at hava í hvussur tað grundsetningin upp á pláss og siga tað jamen so mugu tey fáa eitt annað útgangsstøði tí tað riggar ikki í somu lóg altso mann sigur her at treytirnar at at tey sum hava fingið barn saman tað er sjávandi skeivt verða reglurnar eftir hesi lóg tulkaðir eftir somu treytum sum hjá hinskyntum foreldrum og hvørjar eru so treytirnar hjá hinskyntum foreldrum jú tað eru tvær stórar fortreytir tann eina er mamman hon hevur átt barnið og hin treytin er pápin sum er pápi at barninum biologiskt og tey hava hvør sær fingið nakrar ásettar treytir í barsilsskipanini millum annað fær mamman serskilt fjúrtan tær fyrstu vikurnar fult og heilt barsils farloyvi við løn sjálv og síðani hevur pápin sínar fýra vikur og síðani kunnu tey deila tveyogtretivu vikur saman vissu vit nú taka tað dømi sum hevur verið alment frammi og sum í hesum førinum hevur verið brúkt sum eitt dømi um at tað er neyðugt at broyta skipanina so eru tað tvær kvinnur sum hava sum liva saman onnur av teimum hevur átt eitt barn og so sigur mann nú skulu treytirnar tulkast eins og fyri hinskynd tað merkir so at onnur kvinnan fær barnsburðarfarloyvi hjá mammuni sum er púra natúrligt tað fær hon jú í dag tað hevur hon rætt til sambært barsilsskipanini men so skal hin kvinnan sum býr ella er gift saman við hesari kvinnuni so skal hon fáa pápafarloyvi ókey so siga vitt at onnur er mamma og hin er pápi í barsilsskipani nú hendir tað at hin kvinnan sum higartil hevur verið pápi hon blívur við barn tað hevur verið alment frammi og tí kunnu vit tosa um tað hon blívur við barn nú hevur hon rætt til mammufarloyvi eftir barsilsskipan tað merkir so tað at so má landsstýrismaðurin tulka tað at nú verður hin kvinnan sum var mamma fyrstu ferð nú má hon blíva pápi næstu ferð tað merkir at hesar báða kvinnurnar fáa ein munandi størri rætt eftir barsils lógini enn ein vanlig familja við einum mammu einum pápa tí eingin vanlig familja kann nakrantíð svikkja ímillum mammu og pápa ein pápi kann ongantíð blíva mamma í einum manligum forholdi og fáa allar hesar her fjúrtan vikurnar fyrst og síðani tær tveyogtretivu vikurnar tað ber slekkki til altso tað vil siga at tey sum higartil hava havt vanligar treytir undir barsisskipanini í veruleikanum hava verri treytir enn tvey tvær samkynda mammur sum faktiskt kunnu svikkja ímillum og vera pápi viðhvørt og mamma viðhvørt og so kunnu vit spyrja var tað tað vit ætlaðu at geva teimum betri treytir ætla vit at landsstýrismaðurin helgi abramsen skal sita og gera reglur fyri hvør er mamma nær og hvør er pápi nær og hvørja treytir verða galdandi nærmanni mamma og nærmann pápi og fara við so yvir til hitt dømi við tveimum pápum so blívur tað bara upp aftur meiri forvirrandi altso tað blívur totalt ómøguligt og so kunnu vit taka tað triðja dømi sum vit hava til dømis frá okkara grannalondum hvar ið tað er ja ð tað blívur ongantíð vanligt men hvar tað kemur fyri nú otá at tveir menn sum altso frá skaparans hondum ikki kunnu fáa eitt barn teir aliera seg við einari kvinnu og so blívur hon mamman til barnið hjá øðrum av teimum nú eru tey trý nú e tey trý sum eiga hetta barni hvat ger helgi abramsen í tí støðu tá ið hann skal tulka reglarnar fyri hesi trý inn í tí vanligu barsilsskipanina eg sigi bara stakkask helgi abramsen at skula tulka hetta her altso eg hetta bara fyri at vísa at tað ber so illa til at tulka óvanlig viðurskifti inn inn í eina vanliga lóg altso at tulka annaðleiðis viðurskifti inn í tað sum annars er vanligt so vit hava snakkað saman eitt sindur í samgonguni um hetta her miðflokkurin hevur í fleiri ár havt eina hugsan um vit hava havt tað frammi til valið eisini at vit eiga at broyta barsilsskipanina og gera hana til eina meiri liðiliga elastiska laðarliga skipan sum hvar ið pengarnir fylgja barninum og tað vildi gjørt tað at vit fluttu hana frá at vera ein arbeiðsmarknaðarskipan til at vera eina sosiala skipan sum hon ið roynd og veru er soleiðis at øll børn hava rætt til barsils skipanina tað verður grundarlagið undir tí sum vit fara at tosa um í samgonguni og eg vóni at vit fara í hvussur at fáa finna eina loysn á tí málinum og tí kann eg siga ikki bara fyri at siga tað men tí tað eri elt at samgongan arbeiðir við hesum málinum og vit í miðflokkinum síggja hetta sum ein møguleika til at fáa eitt av okkara málum ígjøgnum sum vit hava havt frammi bæði til seinasta og næstseinasta væl at broyta barsilsskipanina og kanska diskussiónin í sambandi við tey samkyndu fer at hjálpa okkum at fáa tað framt takk fyri harra formaður jatakk so er ta viðmerking