Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-11-23
Topic: 2. viðgerð LM-019/2021  Uppskot til  eykajáttanarløgtingslóg fyri oktober 2021
ger so væl ja takk fyriharra formaður vit eru ein minniluti í fíggjarnevndini í hesum málinum og tað eru andstøðu umboðini pollareynatúgvu frá frá tjóðveldi og rutt vang frá frá framsókn og so eg sjálvur frá javnaðarflokkinum og vit taka ikki undir við eykatteykajáttanini og tað er iki soleiðis at vit tá vit hyggja efir sjálvari eykajáttanini ikki duga at skilja tað at nógva tísum stendur t eykajáttanin er neyðugt men í øðrum eykajáttan sum verður hesum vælskeiðum herpeint so haldi eg at andstøðan í fíggjarlógni er tikið undir við øllum onkuntíð havt okkurt broytingaruppskot og kanska víst á í álitinum at útreiðslurnar vaksa for nógv og for skjótt h men allíkavæl tikið undir við tí en nú hevur mannkanska meira á prinsipiellum orsøkum komun hatil at mann heldur at at hóast mann fleiri ferði evr ávara í í minnilutaáliti at útreisurnar vaksa ov skjótt og for nógv at tað ikki verið lurtað og tí hevur mann so heilt prinsipilt sagt ókey øhskal líkasa kum at vísa støðuna hjá andsstøðunis taka m ikki undir við hesari eykajáttanm men eg skal lesa álitið hjá minnilutanum minnilutin dugir væl at síggja at fleiri av eykajáttanunum eru neyðugar men man tíverri staðfesta at landsstýrið heilt hevur mist tamarhaldið á fíggjarstýringini tað sum fer fram í løtuni er fíggjarligt ábyrgdarloysi samstundis sum ófíggjaðir lættar og givnir á inntøkusíðuni so vaksa afturvendandi rakstrarútreiðslurnar hjá landskassanum við metstórari ferð hetta uttan at nøkur roynd verður gjørd at hálma útreiðsluvøkstrinum ella fíggja teir skattaðog avgjalvslættar sum eru givnir á inntøkusíðuni hóast hetta nehóast hóast hetta valskeiðið bar er hálvrunni so hevur samgongan økt raksturin hjá landskassanum við átta hundrað og áttaoghálvfjerðs milliónum krónum higartil tað kann takast við tá er tað tølini fyri fíggjarlógini í tvey túsund og tveyogtjúgu sumha roknar út frá eitt er at vøksturin á fíggjarlógini alt ov stórur men við hesari eykajáttan hevur samgongan bara við eykajáttannum í ár givið landsstýrinum heimi til at brúka yvir tvey hundrað milliónir krónur meira enn játta á fíggjarlóginum tá eru eingangsútreiðslur til koronu drignar frá eisini skulu vit minnast til at samgongan harafturat hevur givið ófíggjaðar lættar á inntøkusíðuni fyri hundraðtals milliónir búskaparráðið hevur fleiri ferðir víst á at haldførið hjá landskassanum er undir stórum trýsti komandi árini orsakað av broyttari aldurssamanseting tá landskassin ikki megnar at hava stór yvirskot tá samfelagskjólini mala við fullari ferð so er okkurt sum bendir á at hóttafallið fyri framman om politiskar skipan ikki tekur samar royggj og stýrið fíggjarliga á ein skynsaman og ábyrgdarfullan hátt tá tað kemur til hjálparpakkar ið eru eingangsútreiðslur og ikki als aftur vendandi útreiðslur hevur samgongan tvørturímóti víst seg at vera eitt sindur pírin tá samfelagið hevur verið heilt ella partvískt lukka niður orsakað á korona eru tað fleiri bólkar sum hava verið hartraktir fíggjarliga av tiltøkunum hjá landsstýrinum men ikki hava verið nóg væl loftaðir fíggjarliga av landskassanum eitt nú kann nevnast keytyringvinnan og tey sum liva av tónleiki tá náttarlívið tónleikafestivalar og onnur tiltøk verða avlýst eftir tilmæli frá landsstýrinum hevur tað við sær at tað ikki bara eru fyriskipararnir sum fáa ein fíggjarligan miss millum annað hevur keytringvinnan og tónleikarar eisini havt stóran fíggjarligan miss av hesum avlýsingum og eru tey als ikki ella í alt ov lítlan mun fevnd av hjálparpakkunum hjá landsstýrinum við omanførð nevndi grundgevingum kann minnilutin ikki taka undir við málinum og mælir løgtinginum frá at samtykkja uppskoti eg veit væl at tá ið tað er sakt sum stendur í álitinum at tað er ein avbjóðing og tað er trupult at sita í landsstýrinum tí tað eru stórt trýst á útreiðslurnar oh longu nú tá ið búskaparáðið ávarar um broyttar aldurssamansetingar sum fara at koma so eru vit longu í tí og tað leggur trýst á millum annað útreiðslurnar í heilsuverkinum øh men vismann líka hyggur eftir hvat er tað sum hendir akkart í løtuni bæði í fjør og fyrr ári ella í ár og í fjør so vaksa útreiðslurnar í fíggjarlógini við góðum tvey hundrað milliónum tá samtykki fíggjarlógina men sum koma eykajáttanir bæði í ár í fjør og tað síggja burtur frá útreiðslum til korona upp á tvey hndrað miliónir afturat as tvey hudrað miliónir tað eru ein útreiðsluvøksur up einar fýra prosent í eykajáttan og tað er alt í verðini for nógv tað rokni vit bæði samgongu og andstøða kunnu vera samd um at tað er tað vaksar ótreislar for nógv og hvat kund ma so gjørt øðrvísi tað er øiliga trupult at altíð at siga akkurát hatta taðhv taikki brúk fyri men nógvar av grundgevingunu su sita fíggjarnevdina fólk ymi tlhoyringar so verður sagt ja men tað gjørdist dýrari enn mett tað gjørdist dýrari enn mett og hví hoyrir mann tað um tað ikki er fyrsta ein stýring hrá landsstýrinum sum sigur tað at vit hava eina játtan og tan játtanin skal haldast tit skuldu ikki rokna við at fáa ia eykajáttan tað skal naka heilt serligt til proe eykajáttan so er kanska biljin eisini í stovninum undir til at effektivisera og at stríðast fyri at halda játtanina ikki so stórur og tann ikki er tað at mann veruliga hvønn dag ansar eftir at man ikki brúkar meira pengar men ein játtan so verur tað øgiliga oftani dýrari enn mett og tað líka sum har sum eg kanska sakni og tað er ikki bara undir hesum landsstýrinum men eisini undir øðrum landsstýrium at mann kanska ikki í nóg stóran mun hevur stýrt tað nóg strant men fær mann til dømis aftur til fíggjakrepnan altso áðrenn tvey túundog tíggju og tíggju og ellivu og tólv kanska eisini sjálvtum han stór undirskot tá men tá var drógva spurdi mann rættiligani strangt og úgast kundi ikki vænta nakrað eykajátan og tá vísta sær eisini at stovnarnir vóru nógv betri til haldajáttanina tí teir vistu tað atso vit ku manglar pengar í sum mugu spara tí vit fáa i eykajáttan tað eftirlýsi eg eitt lítið sindur soleiðis at útreiðslurnar ikki vaksa sog skjót sum ter gera eitt annað sum eg eisini haldi at kanska landsstýrið ger í staðin fyri at raðfesta so gera tair líssindur við við við við at vea eit sindur snild tað er á íløgusíðuni tá mann sigur nú hava hesi her íløgurnar á fíggjarlógini so vit taka akkur at dømi nú so hevur ann gjørt eina raðfesting í oktobur til fíggjarlógin næsta ár minnist mæn ætt so er tað á leið fýra hundrað miliónirt íløgur men samstundis so kemur mnn niðan ena eykajáttan til setaskannar o trettan milliónir altso eg seks vikur nú vit byrja u nýtta ár hví setur mann iki in á fíggjarlógina skult mann raðfest tær trettan milliónar inni í teiu fra hundrað miliónunum men í staðin fyri so mum sagt ókey vit skulu halda okkum fýrahundrað miliónir so játtar bara pengarnar í ár á sovorðnin máti kanska ver eit sindur snildur fyri athalda fíggjarlógina nok sum pena kanst tú játtar mnn pengarnar í eykajáttan og tað sama eg vetikki um tað er tilvitað ella arbeiðið gongur so illani men við hbygninginum og haldi g mann játtaði sjeyogtrýss milliónir fyr í ár í eykajáttan øog nú tað árið er við at enda so sær tað út til at tað meira enn hundrað milliónir e brúktar í árinum alto að va ikki neyðugt at játta teir pengarnar at vit hava játtað teir pengarnir sum frá at játta tær fíggjarlógin næsta ár og tann mátan sær fíggjalógin næst ár penari út á pappírinum so tað er eisini mín mín áheitan á á landsstýrið at tá tað kemur til íløgur í staðin fyi at koma hann ofta niðan við eykajáttanum at heldur seta tær av á fíggjarlógini og so raðfesta tær inanfyr tei pengarnar sum hann heldur er rímiligt og ráðiligt at brúka á einum fíggjarlóg ømen tá tað er sagt enn einaferð eg veit tað væl at hetta er ikki lætt hjá landsstýrinum og hava sjálvur sitið har beint men tað er vussu ein áheitan frá andstøðuni at vit royna at stýra eitt sindur meira stramt ella ella ikki bara ella vit hava kanska mist tamarhald av útreiðslumvar