Kristina Háfoss (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-10-20
Topic: 1. viðgerð LM-039/2020  Uppskot til samtyktar um at góðkenna marknasáttmála millum stjórn Danmarkar Kongsríkis saman við Føroya landsstýri øðrumegin og stjórn Íslands hinumegin
ghgsaði barat taka orðið fyri at fegnast umhetta máli sum vit hava til viðgerðar í dag at vit eru komin her til at vit kunnu viðgera hesar avtalurnar millum stjórnurnar í føroyum danmark íslandi og norra hetta er í veruleikanum eitt stórmál og hetta liggur her liggur eitt ófatiliga stórt arbeiði aftan fyri hetta málið eg hugsaði nemeg um tað altso meginpartin av mínum politiska lívi eg hav við hvørfer at tosa um at arbeiðso hetta er eitta av teimum málunum vit viðgjørdu eisini eitt annað líknandi mál fyri ikki so nógvum døgum síðani har eg hugsaði ja ja summi ting taka bara tíð og hetta er eitt av teimum málunum og men hetta vísir bara at atløgmansseðlan at gera eitt gott arbeiði og at fara inn á at luttaka jøvnum føtu við øðrum tjóðum jamen so kann mann røkka øgiliga langt og eg haldi ati eins og undanfarni røðara eisini vísa á so eiga øll tey fólkini sum hava arbeitt víð hesum málum áøll hesi árini eingin nevnd her eingin gloymdistórtrósuppiborið eg hugsaði eisini at líka neman við hetta eg haldi eisini heta er fyrimydaligt ati tílíka vinartjóðir sum vit jú eru her at kunnu røkka eina sovorðnim semju um eina sovorðnar kans mann siga ósemju um í hesum førinum er tað so landgrunnurin sum er undir sjóvarmálanum men altso vit síggja jú nógvar tjóðir kinga allan heim sum færa í kríggj tá ið tað snýr seg um at mann ikki semjist um hvar landamørkini skulu ganga tíverri og eg vóni at hetta kann vera ein fyrimynd eisini í mun til hvussu mann kann gera friðarligar loysnir á hasum økinum tso er spurningur hvat fyr møguleikar at liggja í hesum her ja hetta er øgiliga djúpt vatn men sjálvandi er tað omøguligt hjá okkum her og nú at síggja inn í framtíðini um allir teir møguleikar sum eru vit vita at hær eru nakrir møguleikar við eitt nú krabbadjórum sum søkka øgiliga djúpt og sovíðari men tað kunnu vera ótalliga air aðrir møguleikar sum vit ikki kenna til í dag í hvørfalli gevur hetta okkum atgongd til eitt øgiliga øgiliga nógv størri øki frameftir og hetta er jú eitt gikastórt øki altso eg haldi serliga at áhugavert tað at ofta hevur mann tosað um føroyar sum eina so lítið land og sovíðarimen vit eru jú ikki eitt lítið land yvirhøvur a soni tvey hundrað og fimmoghálvfjerðs túsund kvadratkilometrar áðrenn hesa avtaluna nú fáa vit sjeyogtúgu túsund kvadratkilometrar afturat vit koma uppá trý hundrað og tvey túsund kvadrat kilometrar í í samlaðum sjóøki og og eisini landgrunsøki tað er jú eitt ófatiliga stórt øki so eg vóni at vit eisini kunna upp á onkran máta at læra kanska at tosa um okkum sjálva ohvussu stór vit egli eru sum land og sum tjóð og hetta málið kann vera við til at varpa ljós á millum annað tað eg vil eisini fegnast um at hetta nýggja havransøknarskipið nú skjótt er klárt og eg fegin um minnist stóð eg stóð hetta er jú ein stór upphædd skuldi setast av til hetta havransøknarskipið trý hundrað milliónir at vit tosaðu nógv um a mann skuldi brúka hesar her eyka milliónirnar at keypa ta neyðugu útgerðina soleiðis at mann eisini kundi skjóta slag av sei smikki soleiðis at vit eisini kunnu nemliga arbeiða við attryggja at vit alla tíð hava ta neyðugu vitanina og luttakað í gransking viðvíkjandi tí sum fyrigongur á sjóbotninum og undir sjóbotninum og eg fegin um at vit hava gjørt ta íløguna tí tað verða sera framkomið skip sum vit fara at fáa at fáa stórskagn av eisini í mun til tílík mál sum hava vit hetta a gera annars tað at vit nú víðka norðureftir okkara landgrunn við sjeyogtjúgu túsund fermetrar og harvið koma eisini inn um tann sokallaða arktiska sirkulin er eingin ivi um at tað styrkir okkara støðu sum arktisk tjóð ikki tí tað hava vit altíð verið og tað skuluvi halda fast í men hetta vil bara styrkja okkara kann mann siga støðu og okkara rødd í arktisku málum í enn størri mun og tað er eingin ivi um at føroyar í hesum døgum sum vit øll vita eru mitt í einum uttanríkispolitiskum brennidepli bæði arktiskum málum og eisini íí millum onnur áhuga mál kann mann siga vestur og eystur og upp á aðrar mátar so upp á allar mátar gleðiligt hetta málið eg komið her til onkra av undanfarnu røðarar vóru inni á hefther við arktiskari strategi og eg veit at landsstýrismaðurin arbeiðir við at fáa eina veruliga nýggja føroyska arktiska strategi ið øgiliga spent til at at løgtingið hvørt falt tey sum heru áhugað í løgtingini kanska eisini kundu blíva inndrigin í tað arbeiði tí tað er øgiliga týðandi at vit gera okkum øgiliga greitt hvat vit ynskja í tí arbeiðinum soleiðis at vit kunnu fáa sum mest og best burturúr fyri okkara land og vinnu og og tjóð annars ynskja landstýrismanninum og og landstýrinum alt tað besta og á teimum sum arbeiða í tí við tí arbeiðinum at fáa krøvini tey sum vit hava sunnanfyri eisini upp á pláss tað fer eg at taka nógv ár afturat landstýrsmaðurn fer kanska at greiða frá tí men ynskja alla eydnu við tí og annars so nú tíðin farin men annars gleði meg eisini til tann av tá ið vit kunnu umboða okkum sjálv í tílíkum avtalum og og eg vóni at vitnærkast við risafetum til tann dag og eg veit at landsstýrismaðurin nokk eisini gleðir seg til tann dagin so vónandi kunnu vit samstarva um eisini tað málið í nærmastframtíðtakk fyri