Jógvan á Lakjuni (Fólkaflokkurin (People's Party)), chairman, 2021-04-28
Topic: 2. viðgerð LM-104/2020  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um fuglaveiðu v.m. (Heimild at skjóta grágás, treytir fyri at fáa loyvi til tess, ásetingar um kanningar og vísindaligar teljingar og lógartøkniligar og málsligar rættingar)
vrøðin stendur hetfor óv prájnhammer hevur orðið jaja takkyha formaður endamálið við uppskotinum er at verja grøðina tí gera vit tað lítla meining um loyvið ikki verður givið at skjóta gás tá grasið stendur hetta er eitt vinnumál mál og tí er fatan um at endamálið átti at verið at verja grøiðina og ber tað ikki til at verja grøðina meðan hon er har so tenur so tenir hetta uppskotið ikki endamálinum hjá ser sjálvum nevndin er fingið upplýst at grásin ikki er í bønum tá hon bølir tá er tað ungfuglur ið ger skaða á veltlendi tí tenar teð ikki endamálinum um tað ikki verður møguligt at verja grøðina tá ið grasið stendur tí út frá teimum loyvunum sum verða givin so ver ikki lovað at skjóta tá ið gásin bølir sjálvandi skal mann ikiskjótaen á gási sum ger tað sum bølir men hon er ikki í grasinum tá í veltum bøi tá er hon uppi í í haganum og burtur frá tí veltabønum har sum fólk eru í føroyum eru fleiri sløg av villarigás tí vil hetta uppskotið vera ísøog avmarkað um tað einans umfatar grágas tað er alment kent og koma eisini fram undir viðgerðini á grágas bert er ein ein partur av gæsum sum gera skaða á velt lendi í føroyum skaða gera eisini eitt nú branngás íslandsgás ósahvítgás og aðrar heimild eigur tískil verða givið verða broytt til villgás í staðin fyri grágás men umsetingin her møtti ikki tað var møguligt at gera hesa her broytingina í hesum lógaruppskotinum vegna identitet á sandi er tað serliga brandgásum sum hevur fingið fastatøkur brandgásum nørist í fullari ferð og er til óbetaligan skaða á grøini í sandoynni tí er tað alstórum týdningi at loyvi verður givið at skjóta brandgás ið setir seg á velt lendi um ikki aðrastaðs so øllum førum í sandoynni tí har er tað túsundavís evscebrandgás sum ikki er heimahoyrandi í føroyum men er komin uttanífrá bundur sum hava stóran ampa og fíggjarliga tap av gásini hava frammanundan ríkiligt at takast við tí er tað fáur sum jakstrar gás av bønum til stuttleikar teir rana døgurðabara tíð sum kundi verið brúkt til dagligan rakstur men tað er neyðugt fyri at bjarga og verja grøðina tað er eisini eitt øðrvísi fíggjarligt sjónarmiði hesum sum okur ikki geva okum far um tað er tann beinleiðis stuðulin sum fer á landinum millum annað av tí skaðanum sum villgás ger á lendi í føroyum gásunfremur stóran skaða á lendi við at traðka eta bæði eplir grasirøtur og annað bóndur ella bøndur verða tí noyddur at keypa eykanøgdir av kostnaðarmiklum kunnstøði framleitt millum annað úr hollandi og onglandi av tí at gróðurin als ikki er líka góður sum hann kundi verið um gásin ikki var í bønum so má máar bøndur eisini keypa eykagras og hoyggj eisini framleitt uttanlanda nógvav gásini flýgur so víðari frá føroyum júst til hesi lond og so blívur hon skotin í teimum londunum hetta er ein serlig og samstundis keðilig ringrás sum frðaaferð endurtekur seg og talan er um milliónarvirðir sum fara fyri sjeyti í føroyum tað er umráðandi at bøndur lættari kunnu fáa hjálp til at styðgja gásina verandi loyvir øðrum ein í senn at koma inn á festini við loyvi frá landsstýrismanninum og frá bóndanum og her hevur veiðu og skjótifelag føroyar vísta á at teirra limir tað eru vandir skjóttar teir hava bæðir førleikan teir hava áhugan at hjálpa til og tílíkur skjóttar kunna eisini gera tað gera tað at tað minkar munandi um landsgotnan fugl har eiga landsstýrismann hygja upp á um halda se til ein kemur í senn eisini kanska ein hvønn dag men kanska ger tað eitt lítilsindir lættari at fáa hjálp tá villukastasløgini eru tald stovnsmetingar eru gjørdar eigur landsstýrismaurin at kanna møguleikarnar fyri burðardygari veiðu av vilgás í føroyum ein møgulig veiða og vilgás skal sjálvandi at regulerast við greiðum reglum og treytum við hámerki fyri hvat hvør einstøkur kann veiða og hvussu nógv kann takast úr stovninum krøv skulda setast til førleikara hjá veiðufólki teirra kunnleikara til ymisku fiskasløgini nei fuglasløgini og so vegis tað er umráðandi at okur á skilabestan hátt varðveita føroysku veiðumentanina sum við fleiri fleiri forðingum er í vanda fyri at doyggja út í føroym við hesum við hesum viðmerkingunum tekur minnilutin undir við málinum og melur løgtinginum til at samtykkja uppskotið tað sum er við mann kann siga kanska ella leggja afturat tað er tað er sjálvandi blivin eisini nógvr mótstandur av at mann ættanasta loyvir at skjóta gás í ein ávísan mun í grágás í hesum førunum men nakað sumann kanska gloymir tað er tað besta sum er hent fyri gása stovnum villkosastovnum í føroyum tey seinastu árini tað er tað at mann hevur givið loyvi atskótaás áðrenn loyvi var eitt skjótagás bøndur og tey sum hevði grøði tey lótu ikki bara at sinda til tá var tað heilt øðrvísi ein nógv størri og um meira umfatandi týðing tá fóru tey fólk avstað oftani nógv út í hagan og so breyti mann brotið øll tey egg mann kundi finna og kanska koyrdi tað ungarnir út yvir bakkanum sum mann kundi finna men tá mann fekk eitt amboð sum er á skjóta gás sum kemur setir seg niður á velt lendið fyri tað fyrsta er velt lendi sirka eitt prosent av velentunum í føroyum umframt at gásin skal seta iski á velt lendið áðrenn tú hevur loyvi at skjóta og sytman eitt skot og kanska tressar ein á gás ja men so fara allur ferð in hinari avstað øllumførðnum eina tíð havstøðan mælir frá havstøan mælir frá at veiða grágæas tí tað eru grundgevingin er at eg eru ongar stovnsmetingar havstovan er tann sami stovnurin sum eitt annaðstað tekur sær av tvey hundrað og tretivu fiskasløgum í føroyum og tað er bara gjørdar stovnsmetingar av seks fiskasløgum í føroyum upposjóvarfiskurin og tosk toskhýsi sami stovnur men mann kann veiga øll tvey hundrað og tretivu fiskasløgini sjálvandi eta munir á fugloy og fiski men meni men tað er eingin ivi um tað at sum eghaldi ingilín didegsen vísti á tað at at fuglateljingarnir sum eru eitt uppskot er samtykt tað burdi sjálvandi longu veri komið niðan kanska eisini áðrennhetta her uppskoti men tað er umráðandi at mann sleppur eisini at skjóta gráges eg haldi villgás sum setir seg á bøin tí hin gera óbøtaligan skaða eg hoyrdi um undir viðgerðini og eitt sindur áðrenn at brandgásin gjørdi altso at tað var eitt óteljandi talað brandgás í sandoynni so eg varð faktiskt veruð har suðuri g fór ein túr suður ringdi til onkran lokalan tað var heilt altso eg vildi næstan mælti løgtingsfólki at fara og hugt altso eg sá at so eg prøvaði nøgulunda at telja men tað vóru øllum før um flokkar av yvir túsund brandgásin í einum fylgi hon vek hon øðrust altso í altso við fuglari ferð tað er gott og tað er flott at síggja nakar gás flúgva runt men tað má vera sjálvandi tað má vera sum hann sigi hvat er forlitt og formeiið hettir altso hvat hvat hvussu nógv skal mann loyva áðrenn tað ger ómøtaligan skaða á grøini í føroyum so nógva grøði hava okur heldur ikki so eg vóni at landstýrismaðurin tekur hetta til sín kanska ger tað itt sindur lættari at sleppa framat og syrgi fyri at fuglateljingarnar koma niðan í tingi og ella fe framdar men eg la fetur framtar og fer víðka heimhildina soleiðis at umfataer eisini aðra gæsu serliga brandgásin sum ger henda her stóra skaðan og hon er sum sagt hon tyku ist nakað sum hoyrir til í føroyum hon er komin uttanífrá akkurát sum deparasmiðilin og skøra næstan kannmann siga men takk fyri hara formaður tað vór orðini