Jacob Vestergaard (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2020-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-001/2020 : Frágreiðing løgmans á ólavsøku 2020
takk fyri harra formaður hetta er fyrsta røðan hjá sitandi løgmanni og hon umboðar tað sum samgongan stendur fyri av politikki tyri eitt ár síðan at væl varð útskrivað og at føroya fólk valdu eina ein nýggjan meiriluta eina nýggja stjørn ati ráða fyri borgun og løgmanssøgan er ein góð gjøgnumgongd av tí summ er hent í vælskeiðnum higartil ein støðumeting av hvussu støðan er í samfelagnum og so vísir hon eisini leiðin hvat ið hendan samgongan ætlar sær frameftir so ein góð eisini semjusøkjandi løgmanssøga frá sitandi løgmanni løgmaður nevnir umm búskapin búskapurin í føroyum er í góðum standi og tað er hann hóast tað undanfarna samgonga royndi hvat hon kundi ati søpla pengar burtur raksturin á føroyska samfelagnum vaks við eini heilari milliard eini heilari milliard á hvørjum ári men okur høvdu eisini áðrenn tað lagt so sterkar lunnar undir búskapinum at tað tað tað kláraði ikki at skal hann so mikið at okur ikki kunnu í dag siga at tað stendur væl til føroyska samfelagnum hóast hóast tað forbrúkið var sjálvandi sjálvandi l alt for for stórt og mann hevði ikki stýrað teimum sstóru íløgunum sum mann sum mannvar í gongd við øll minnast hvussu hurlvas sum var á á glasir og hvat glasir eftirliti hvussu tað var hvat tað kostaði og okur minnast eisini hvussu gekk við hábygninginum og og taðr tað tað hendi einki um tað tað bleiv plussliga meldað til fútan og fútin hann kom so tlta niðurstøðu at ábyrgdin hon lá hjá teimum sum fyrisótu tað og har var slett eingin ivi um tað og tí og tí kom tað aftur sum ein bummurangur so búskaparligt skil var ikki í síðstu samgongu tað haldi eg ikki mann kann siga sum fleiri av undanfarni la tey sm melli anstøðu hava róð upp undur at at løgmaður hevur la akkurát sum lagt upp til at tað hevur verið so gott stýrt frammanundan ein heil milliard meiri útreiðslur per ár so hetta her við at tosa um hvussu mann hevur gott mann hevur stýrt samfelagnum tað tað eru fleiri og ymiskar ymiskar meiningar um so eg havi ikki broytt meining um tað aftan á at vera komin í samgongu meni tðer vandi hvørjar vælferð knappliga so kom ein óboðin gestur á gott og samfelagið støðga upp kann mann siga ella fortreytirnar umstøðurnar broyttust frá einum degi tiln annan og tað er sovorðir sum hendir og tað er sovorðir sum áminnáminnur okur øll um ati trøini blíva ikki við at vaksa upp í himmalin og ati tað koma ting óforvarandi við hvørt sum gera tað at okur mugu huaour um ella leggja um og fáa ja støðk á og vordera støðuna av nýggjum og herfrá skal vera ein takk til øll allar føroyingar øll sum hava tikið tøk øll sum hava verið við til at støðga farsóttini soleiðis at okur nú í eina rúma tíð sum kanska eitt av teimum heilt fái londunum í í heiminum hava barssjúkuni og í eina rúma tíð hava verið uttan at føroyingar hava verið smittaðar í føroyska samfelagnum tí eiga øll ung sum gomul alt føroya fólk eina stóra tøkk uppiborna fyri tað tað er ikki or neyðugt hjá okur sum hjá onkrum øðrum at seta strangar reglur í verk soleiðis aman við tvang skal stýra fólki hendavegno handan vegin tað hevur yvirhøvur ikki verið neyðugt okur hava ella føroyingar hava uppført seg fyri myndarliga og tí beri eg ikki átta heldur fyri at okur ikki aftur um smittans skuldi komið at okur ikki aftur kunna onkursvegna fáa bilbúkt við við við henni hóast tað kostar alla tíðina í samfelagnum eitt sindur av tí sum eg umsiti so er eitt av teimum tingunum sum er fráboðað her er tilbúgving á po korona so vísti tað eisini ati ein farsótt var ikki ordiliga ordiliga kann mann siga innroknað í tilbúgvingarlóggávu sum so og tá mann hugsar um tilbúgving so hugsar mann um at skaða avsta tá tað hendir ein ein ólukka fyrst og fremst um mann sær tað fyri sær men tað er sjál fylgiligt onnur ting eisini og tí í einum nýggjari lóggávu sum okur fara at leggja fyri tingi í heyst tar verður eisini ein eftirmeting um ella tað ger mann nú eina eftirmeting um hvussu mann í tilbúgvingarhøpi takklaði ta korona kreppið sum okur komu í og so fara okur sjá fylgiliga nýggjari lóggávu ati taka kan man siga tað við tá ið mann tosar um tilbúgving ikki tí tað er heilsuverkið sum fyrimyndarliga hevur taklatt tann spurningin men ein slík støða hon rørir eisini alt annað í samfelagnum og tí skal mann eisini nkann mann siga hugsa tað í eina lóggávu um tilbúgving onnur ting í tilbúgvingini er tað afturvendandi sum mann tosar um seg her økini um mann ikki kundi fingið færri øki tilbúgvingarøki eg veit at tað er kontervasielt at tosa um tað tí hvør kommunar sær eru eitt tilbúgvingarøki men eg hevði hildið ati tað ev ikki gjørt nakað um okur fingu sterri ferri og sterkari tilbúgvingarøki men tað er sovísil at ein politisk diskussjión sum eisini skal fáast upp á pláss tí vivíkjandi hetta her við eginábyrgd diskutera okur gera tað r veri ein ein eðal regla at vissæ vissu eitu eitt eitt eitt virki av einløga stað sum hevur ein potensiellan vanda við sær kemur eitt stað so skal tann sum barar av tí virkjunum hava eginábyrgd hava nøkur ting til at basa ein einvanlukku sum kann henda tannafturvendandi diskussiónini í undirsjóvartunlarnir nú fáaokur aftur tveir dsjóvatunlar stórar innan fyri eina rúma rúmatíð báðir koma báðir koma upp í í tórshavnarkommunu og og annar kemur hjá fylp inni í rugnavík og og mótsrættminnas jørðina áá strondum og so so ír sandoynni skal tann sum kemur við einum sovornum andleggi ikki eisini hava eina ávísa eginábyrgd til ati røkja tær uppgávurnar sum eru spesifikkar til tað og tað er vr ein afturvendandi diskussión tað er ein diskussión sum okur eisini fara fara at venda í ein nýggjari tilbúgvingarlóggávu eg veit væl ati tórshavnar kommuna er serstøk tá ið tað kemur til tað hon hevur eina sterka eina sterka tilbúgving meðan sjálvfylgiligt sandoyggin við tí veika fólkagrundarlagnum hevur ikki tað so hetta eru spurningar sum okur fara at venda í einir nýggjari tilbúgvingartilbúgvingarlóggávu hetta her við at okur skulda hava umstøður kring landið at hýsa fólki vanlukku e tað ti av málunum og s einfalt sum um at sum tað at áseta ogskulda hava sama samskiftisútgerð til tey sum luttaka í einum tilbúgvingarátaki tað er eisini spurningar viðvíkjandi fiskivinnuni so so er tað ein stórur partur av tí sum samgongan setti seg fyri tað er tað er framt á fiskivinnuøkinum og sum tað framgongur av røðu løgmans so gjørdu okur eina valdi okur at gera eina nýggja lóggávu og løgtingið føroya løgting samtykti ta nýggju lóggávuna í desembur í fjør og lóggávan kom í kom í í gildisum øll vita fyrsta fyrsta januar okur fyri at taka onkrar onkrar av tættunum út lóggávuni so hava okur eina gildistíð sum í nú er tólv ár á loyvinum ímóti eini gildistíð sum frammanundan var var átta ár og á sama hátt sum lógini frammanundan so skal tað endurnýggjast á hvørjum ári tað loyvis tíðarskeiðið eitt sum okur hildu eisini var var sera týðandi tað var hett her við at fáa rættinrættindini aftur til skip øh í tí lóggáva sum var frammanundan tá kundi einog hvør verða rættindahavari uttan at viðkomandi nevendvís skuldi hava áhuga fyri fiskiskapi tað pjøtistmanna ikki og tað hevur ligið onkursvegna halda okur at hevur tú skalt tú vera partur av fiskivinnuni so skalt tú hava áur so skalt tú vera partur fysisk partur av fiskivinnuni og ikki bara rættindahavara tí okur sóvoyar rættindahavaran teiri við ongum skipum teir handlaðu keypkiheldi og dag dag og dagliga so okur hildu at ein ein tryggari betri skipan fyri allar partar er at knýta rættindini aftur á stálinim hetta her við at afturvendandi tosa um at ja nú ber ikki til at keypa og selja og nú fær mann at selja og nú fer mann at handla skilji ikki ordiliga tann tað tosingarlagið tí mann hevur altíð altíð kunnu handla og serliga tað við rættinduhavaran tað bleiv handlað dagar dagliga tí tað legi e upp til at tú pórt ikki a hava skip tað legði upp til at rættindahavaran skuldi vera rættindahavara burturav og og tað pjøst einki hav í fiskivinu at gera tá varð tað lagt upp til at túhsund rættinavar handlaði alla sanlutíðina fyri at finna tann sum kundi fáa tær mest av pengum til at til at fiska hesi her rættindini og øll vita tað at handlarar farnin fram allastíðina tí mann er ongantíð fari inn og sagt at partabrøk kunnu ikki handlast í fiskivinnuni tað hevur ongantíð verið so tað hevi eisini fullkomiliga burturvið og tí farin upp urtur frá ølli atsnær sagt javnst tað er ein púra natúrligur partur av fiskivinnuni hava dinamikk í fiskivinnuni at at mann kann mann kann handla tað sum so er komið afturat tað er tað at mann kann mann skattar skattarhandlar soleiðis at mann kanska kanska tá positiv víti at mann tekur broddin av av kostnaðinum av handla handla rættindur uppboðssølan hjá fylgih hognir burtur hon kundi jú ikki brúkast ttað tað haldi eg tað haldi eg tey allarflesti eri samd um nú sjálvt um onkur neyð heldur um at uppboðssøla var góð so so bar tað ikki til í eini í eini vinnu sum fiskivinnan har tað er øgiliga umráðandi at hava langdtíðar tryggar karmar fyri at gera tær tungdua íløgurnar sum eru í fiskivinnuni tí er øgiliga umráðandi at mann hevur langdtíðar rættindurð loyvir og tað haldi eg mann ser sjónføri sømn æokur síggja ati nú hevur vinnan kontraktað nýbygningar ja onkur nevndur fer upp móti tveimum milliardum og taðr fegnist eg um og tað er øgiliga hugaligt at síggja at tann lóggávan og tað sumsamgongan hevur sett seg fyri at tað veruliga ber frukt tí tað er at framtíðar tryggja føroyska búskapin at vinnan fær sær nýggj amboð sum gera alt tað við góðski munandi betur har verður tann nýggjasta tøknin innførd og seta saman við útláti og brúk av brennievni soleiðis at mann fær fleiri kilo per brúkta eint av brennievni so tað er sjálnførsøgn at tað grør um gangandi fót vinnan ger íløgur sum ongantíð fyrr onkuntíð plagdi undanfarni fiskimálaráði samanbera við danmark men tvær milliardir í føroyum eru ikki so fáar milliardir sum hann hugsaði um hvat íløgur hevur blivið gjørdar í í donsku fiskivinnuna tað hevður verið tvey syffra hundrað milliónir undra milliardatal so tað hevur verið øgiliga øgiliga upphæddir so tað er ein risaíløg fyri føroyskai samfelagið sum he verða gjørdar og í fiskivinnuna og eg rokni við at framtíðin fer at vísa at tað koma uppaftur uppaftur fleiri ein av teimum ein av teimum málunum sum okur fara at leggja fyri í hest tað er eisini við útgansstøði í okra samgonguskjali atokur skulu hava eina umsitingarætlan implementeraða soleiðis at tá ið landsstýrismaðurin ella tá ið eg í bjentan á árunum fari t áseta fisjudagatal so verður tað við grundarlagi undir eini veiðureglu sum er sum er sett farsett í eini umsitingarætlan og tær fyrireikingarnir og tað er tey lógaruppskot sum skula ta lógarbroytingar sum skulu brúkast til tað tað verða lagdar fyri tingið í heyst tíðin gongur øgiliga skjótt øh okur eru næstan komnir á mál í samráðingumm við bretland til eina til at gera eina eina eina ella eina semju ella ein ein karmsáttmála um fiskivinnuna og tað verður í løtuni løgd síðsta hond á tað og okur fara fyrsta dagin í uttanlandsnevndina tá ið okur eru komnir har til at okur skula siga jey ella nei so fara okur at ráðføraingur við uttanlandsnevndina og tað verður ein av firskomandi døgunum tí tann sáttmálin er komin un land takk fyri frúfor