Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-03-02
Topic: 1. viðgerð LM-087/2020  Uppskot til løgtingslóg um elektriskan útbúnað, elektriskar innleggingar og elektriskt tilfar  (Eltrygdarlógin)
ger so vælja takk fyri harra formaður her eru tvey uppskot frá helga abramsen sum eisini hava verið frammi fyri einum ári síðani og tað eru onkrar tillagingar gjørdar í hesum uppskotinum sum eg haldi eru skilagóðar endamálið við uppskotinum taki eg fult heilt undir við tað er at dagføra og nútíðargera lóggávuna við at broyta løggildingarskipanina frá persónligari løggilding til eina fyritøku løggilding og at styrkja innaneftirlitið við kravi til løggildingarfyritøkurnar um eina góðsku leiðsluskipan og at dagføra krøvini um hvørja arbeiði krevja løggilding og hvørjir kunnu verða gjørd uttan løggilding og eg haldi altso okkara samfelag stendur og hevur tey seinastu árini staðið fyri munandi broytingum í elektrifiseringini av samfelagnum umlegging til meiri grønar skipanir og okkara samfelag verður meir meir tengt at eltólum og at grønari orku sum í øgiliga stóran mun hevur við elektrisering at gera so haldi eg tað er eisini upp á tíðina at mann dagførir lóggávuarbeiði og mær dámar eisini væl at tað verður sagt í tí seinna uppskotinum sum eitir nummar sjeyogfýrs sum er sterkt sterkstreyms lógin har verður sagt at ætlanin við tí uppskotinum er at geva innleggingarfyritøkum størri frælsi við annaðhvørt at gera arbeiðið við til dømis eini elektriskari innlegging eftir einum galdandi europeiskum ella altjóða standardi ella gera tað ein hátt sum lýkur lógarrinnara krav til trygd og tað at at mann gevur innleggjarafyritøkum størri frælsi tað haldi eg er skilagott tí at hetta er eitt øki sum er í øgiliga stórari menning alla tíðina og tað er ógvuliga týdningarmikið at lóggávan er smidlig og at hon ikki er ein forðan fyri teimum tøkniligu møguleikunum sum liggja í hesari lóggávu tað vil eg siga tað at eg haldi at vistu vit til dømis taka hetta her sum eitur góðskuleiðsluskipan hetta er nakað sum eg komi inn í ja øgiliga stórar partar av dagsins samfelagi og dagsins vinnulívið at mann í einari fyritøku skal dokumentera altsum fer fram at mann skal hava skipaðar mannagongdir og mann skal skjalfesta allar mannagongdir mann skal gera vart við feilir og sovíðari tað er gott og tær flestu føroysku framkomnu fyritøkurnar hava í dag slíkar skipanir tað vil eg siga at tað er kanska ein vandi fyri at ein slíkgóðskuleiðsluskipan kann vera við til at økja umprísirnar fyri tey arbeiðini sum verða gjørd tað kann lanstýrismaðurin kanska siga eitt sindur um eg vóni ikki serliga ikki at tað kemur at ganga út yvir sethúsaprísir tí at vit hava vit sóu til dømis við teimum broytingu sum hendu í tvey túsund og trettan og fjúrtan viðvíkjandi byggireglugerðini at sethúsaprísirnir hækkaðu rættiliga munandi tí mann setti heilt nýggj krøv til sethús í dag skuldu tey vera so tætt at tað sleppur ikki tað sleppur ikki á gramm av luft inn ella húti í húsini og tí má mann so eisini hava mentilatiónsskipanir sum sum gera tað tú hevur hevur elektriska elektriskt luftútskifti í øllum húsum og øll slík ting eru við til at økja um um prísir men tey eru sjálvandi eisini við til at økja um kvalitetin á húsinum eingin ivi um tað tað er so ein tann kunngerðin ella tann tann byggi reglugerðin hevur su verið við til at økt nógvum setusarprísirnar og eg veit ikki um hetta her so eisini tað at mann leggur so nógv pappír arbeiði afturat tí sum innleggjarafyritøkur í dag skulu gera um tað so eisini verður við til at økja um kostnaðin hinvegin so er tað uppgávan hjá landsstýrismanninum at at hava eina lóggávu sum tryggjar at elinnlegging er trygg tí at er hon ikki trygg so kann tað koma at kosta øgiliga dýrt fyri tey sum verða rakt av tí og tað er eingin sum ynskir tað og tí eiga vit sjálvandi at hava eina lóggávu sum sum skipar hesi forholdini so tey eru so væl skipaðir sum tey yvirhøvur kunnu og at tey lúka altjóða standardir og at tey sum bíleggja eina innlegging frá einum góðkendum linlejella leggjarafyritøku at tey kunnu vera trygv við at aftanfyri tað arbeiðið so liggur ein lóg og so liggur ein trygd sum hvar tað eisini er eitt eftirlit aftanfyri tað eftirlitið liggur so kemur so við hesari lógini at liggja hjá elnevndini og elnevndin kann so eisini útveita tað eftirliti eg dugi bara at síggja at vissu elnevndin ikki útveitir tað so skal elnevndin hvussuer hava munandi meir pengar at ráða yvir vissi hon skal kunna kunna taka sær av tí eftirlitsarbeiðinum tí at tað er ein ein munalig uppgáva at taka sær av eftirlitsarbeiðinum og eg hugsaði um hetta her við leiðslugóðsk og skipan og annað altso mann hevur tildømis innan fyri tá tá ið mann framleiðir ting á á eglsmarknaðinum so hevur man hetta her c eg merki og har er tað soleiðisnar at eg kann gott framleiða eina vøru í dag og eg kann gott seta ceg merki á ta vøruna og so kann brúkarin sum keypir mína vøru síggja tað at hetta her er ein vøra sum er trygg men eg kann gott framleiða ta vøruna uttan at nakar hevur eftirhugt at tað er nakað aftan fyri etta cemerkið tí at tað eru nakrar tað eru nakrar nøkur nakrar reglur sum mann skal fylgja fyri at kunna kunna gera hetta cmerkið og tær gera fyritøkurnar fyrihaldast til hasar reglurnar sjálvsjálvar og tær ktær kunnu gott liva í tíggju ár ottan nakar eg komin at kanna eftir um reglarnar eru hilnar men mann skal hava dokumentatión og pappír fyri tað sum mann ger og tað skal vera eftir ávísum reglum og soleiðinar fyristillir mær eisini at nakað av hesum er mann hevur reglar og tey fólkini sum fáa sum eru undirlagdar reglarnar eru andstendi og og føra seg ordiligt sjálvt um kanska eingin nakrantíð kemur á gott og kannar eftir at reglarnar eru fylgdar so er tað allíkavæl ein trygd í at hava eina væl skipaða og sterka lóggávu aftanfyri øtá mann ger lóg so er tað nokk so viktigt at mann hevur orð sum allarhelst ikki skulu tulkast for nógv av juristum men sum eru greið it síggi til dømis her í grein níggju at har verður sagt at um umsøkjari í starvi ella vinnu annars hevur sýnt slíkan atburð hetta í sambandi við noktan at at mann kann vera noktaður at fáa góðkenning sum sum løggildur ellinleggjari annars hevur sýnt slíkan atburð at orsøk er at halda at fyritøkan ikki fer at verða rikin á fullgóðan hátt hatta er ein nokk so flótandi á nokk so flótandi áseting fyri at kunna møguliga nokta fyri at ein ein leri sum søkir kann fáa eina løggilding so hatta har kundi í hvussu vinnunevndini hugta lítsindur eftir um tað ber til at nágreina millum annað tær har og tað stendur eisini í í í frágreiðingini ella viðmerkingunum til uppskotið at at ein sum setir ein annan í starv skal tryggja sær at hann er dugnaligur og álítandi og og hvussu definerar mann tað altso hhvussu hvussu hetta her hetta snýr seg jú um altso hendan lógin er øgiliga nógv tengd at løgfrøði og her eru prinsis ting sum kunnu ganga galið ella ikki og tí skal mann eisini hava eygu fyri tí at at lógin er prinsisorðað so er tað heta her við frítíðarella hjávinnu løggilding altso eg nú nú er hetta tikið inn frá tí gomlu lógini annars haldi eg at mann mann skal ikki sum myndugleiki fara for nógv inn á hasar banarnar at regulera kappingarstøðuna á arbeiðsmarknaðinum tað sum ein landsstýrismaður skal tryggja t tað er tað at tað arbeiði sum verður gjørt er gott nokk um tað so er ein sum arbeiðir uttanlands og kemur heim viðhvørt at gera eitt arbeiði hann hevur øll pappírir og hevur øll neyðug allar tær allar teir neyðugu førleikarnar og at tað arbeiðiðs man gera dygdargott so burdi tað verið gott nokk um hann ikki arbeiðir tretivu tímar í fakinum ella ikki altso tað burdi ikki verið avgerandi tí tá blandar mann seg inn í kappingarstøðuna á marknaðinum og tað haldi eg mann flytr seg yvir á eitt øki sum eg haldi at vit politikarar skulu ansa eftir ikki at nema for nógv við men mann altso hetta er ein yvirgongd frá tí gomlu skipanini og mann heldur fast við tað og eg haldi í hvussur tað er gott at mann ikki hevur fasað tað út eg haldi tað er gott at tað ber til at hava eina skipan hvar teir sum ikki eru í fullari tíð kunnu framvegis hava hesa løgsgildingina tí tað er fyrst og fremst kvaliteturin á arbeiðinum sum landsstýrismaðurin skal tryggja sær er í lagitakk fyri