Hanna Jensen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2020-10-09
Topic: 1. viðgerð LM-037/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um almenna heilsutrygd (Heilsutrygdarlógin) (Eftirbataheim verður strikað, hækking av heilsutrygdargjaldi úr 0,60% til 0,70%, broyting av tilskotsstiganum og broyting um hjálparráð)
ja nú viðgera vit eitt heilsumál og vit viðgera faktiskt fígging av nøkrum viðurskiftum innan fyri heilsumál og hetta er sum vit hava fingið at vita á ein fylgilóggáva til fíggjarlógina tvey túund og einogtjúgu og tey uppskotini kenna vit vit vita væl tað at vithvørt hava tey skund men her stendur nakað um at hetta hevur so ómetaligan skund at mann ikki kundi senda tað til hoyringar eg haldi onkur annar røðara hevur nevnt tað fyri at mann kann faktiskt senda til hoyringar samstundis sum mann sendi tað niðan tí tá koma tað nakrar ávegis hoyringar inn sum gera tað at bæði tingfólk eru betri upplýst til at viðgera málið til fyrstu viðgerð og og mann kann kanska fyrireika itse eitt sindur betri upp á móttøkuna av tí í hvussu er so eru tað nokk so ørkymlandi sjálvandi tann má fyrireika seg til handa dagin aat gjøgnum vikuna so hevur mann fyrst sagt a og og men men so torir mann kanska iki at siga b í hvussu her so hevur landstýrsmaðurin úttalar seg um hetta uppskotið og faktiskt øvugt av tí sum hann er sent út tað men men sum sagt tá ið uppskotið liggur her tá tað er ikki tikið aftur so eru tað tær paragrafirnar sum eru og ta í uppskotini sum eru til viðgerðar og tað taka vit fyri góða vøru inntil tað antin verður tikið aftur ella ella partvíst strika tí her eru sjálvandi fleiri tættir í uppskotinum har er jú bæði hetta við eftirbataheiminum sum faktiskt núhaldi fekk eg eisini eitt íkast frá undanfarna røðara at kanska er tað bara ein teknisk broyting sum einki hevur at siga tí tað er bara eitt eftir bata heim nemliga neina og at at mann flytur tað líkasum undir tann hattin tað haldi eg sær fínt út og tað hevur erið il hoyringar og so er tað hendan her hvso er tað hettar at fara eftir pengum og soleiðs sum eg tú at síggja tað so skal mann skaffa ellivu komma fimm milliónir til landskassan við at hækka gjaldið úr null komma trýss prosentum upp í null komma hálvfjerðs prosent tann mánaðarliga heilsutrygdargjaldið og visti mann bara líka letur tað hanga so er tað sjálvandi so at vit hava gleðiliga havt stóra tilflyting til okkara land tað er vit hava havt vøkstur tað merkir sjávandi tað at allur prísir hækka og hetta eru vit øll vitni til vit viðgjørdu í gjár eisini hetta her at nakrar kontur innan fyri almannaverki vaksa kraftiða og vit vita faktiskt uttan at hava kannað tað so øgiliga nógv nærri at at partvíst er tað eisini tí taesurnógv virksemi í landinum og vit hava givið møguleika fyri virksemið men men sjálvandi skulu vit hyggja skilagott eftir okkara rakstri og vit skulu sjálvandi hava eyguni við teimum kontunum sum vaksa kraftiða og ein av teimum verður nevnd her um eina løtu og men tá er tað soleiðisnar at føroyar løgting líkamikið hvussu tað er samansett ynskir sær at hava eina javnvág í hvar mann tekur pengar inn og og og hvar mann líkasum fer inn at at rationalisera at tað ikki bara liggur á almannaheilsumálum at mann ynskir sær kanska eisini at koma til orðana saman við landsstýrinum hóast mann situr í andstøðu og verða við til at ávirka hvussu mann fær hesa javnvágina við inntøkum og ikki bara við atvið inntøkum aðrastaðni frá og ikki bara frá teimum sum mann gevur veitingar sum faktiskt longu lonu frammanundan hava ein tørv og tað er tað er tann kenslan mann situr við tá i mann skal viðgera hetta her so ist mann bara roynt tekniskt fer inn og hyggur so kann mann taka nøkur parametur og siga ja tí at vøkstur í okkara samfelagi tyng eru dýr tað eru nógv fólk og viðgerðarmøguleikarnir eru tíbetur størri vit hava fortilboð tað er fantastiskt o vit be tala eitt sindur meir tað virkar nokk logiskt men tað er ikki lætt at siga ja til eitt sovort uppskot sum skal skaffa okkum ellivu kom fimm milliónir tá man annars er vitni til at at tey sum sita í stjórn nú tey hava kant man siga tikið møguleikan hjá fólkinum í føroyum at fáa sínar rættvíst uppibornu og regluligur inntøkur frá okkara høvuðsvinnu og at og tað ta ballið er slett ii opna soleiðis at tingflokkar kunnu vera við í at ávirka úrslitið av í tí feltunum ha tá er tað øgiliga ringt at koma við á hesum her feltinum men vistuvit fara víðari so var hatta tær ellivu komma fimm milliónirnar sum mann skal brúka til at fíggja gildi vildi næstan sagt tí útreiðsvøksturin er er er stórur hjá samgonguni m so er tað hendað hjálparatsnevndin sum sambært undanfarna heilsumálaráðharrá faktiskt er eitt gott ting og vit heilsa øllum góðum átøkum vælkomnum tí tað manglar opin bert eini meira greiðari definitión og tað manglar at at mann faktiskt hyggur eftir virkseminum hvat flóðið í hesari konturni har ella hasum virksemini har tað er í ordan men hvat gevur tað tað dugi eg ikki at síggja í her kanska landstýrismannin kann siga hvat mann hevur roknað við at fáa inn fyri tann akkurát tann partin har stendur bara tálmast nei har stendur bara tálmast men ofta kemurhon ein meting ha og so kemur hetta við tilskotsstaganum tað sum eg eisinihavði hug at spyrja um í mun til at mann skal tálma innan fyri hjálparáð tað er kenna vit orsakirnar til at tað er hækka so nógv og og kenni mann hevurmann nakrar metingar av tí og hvussu nógv fær man inn og eg vóni at nevndin kann fáa púra fulla greiðu yvir akkurát tað mann vildi verið flugað á vegginum í trivnaðarnevndini í hasum málinum ser ta tilskotsstigin otað verður serverað øgiligani fitt tað verður sagt at her eru færri stig og so verður bara nevnt upphæddir tað stendur ikki fyrr enn í bingubingutalvuni at hetta kemur faktiskt at ganga úti yvir nakrar borgarar tað skal mann sjálvan mann skal hyggja eftir tølunum eg hugsi bara at teksturin er ikki serliga enn formativur um hvussu hart tað rakar summi tað tað haldi eg faktiskteittsindur keðiligt at man fyrireika seg tá tað jú heldur ikki verða til hoyringar men vit síggja so tað at eftir tí galdandi tilskotsstigjanum so skulu tey sum eru átjan og sjeyogtrýss ár gjalda tvey túsund hunra og einogtjúgu krónur og hálvtrýss oyrur og eftir broytta tilskotssin so skulu tey betala atann sama mongdin av fólki til tann tann tørvin skulu gjalda trý túsund ogáa hndrað og fimmogtjúgukrónur og sjálvandi er tað relativt um hvat er nógv og hvat hvat ikki er nógv og fyri summar bólkar er hetta nógv og fyri summi er tað steinur omanabyrði at tey ikki kunnu planleggja sítt lív við teimum brekum og teimum ja ja tí sum tey hava bera uppá við sínari heilsu so tað er bara at at at at vera harmast eitt sindur um at at vit hava fingið hetta her men hatta skal so geva eftir einari meting tilsamans umleið átta milliónir so ellivu komma fimm og átta og so ein ódefineraðu upphædd í mun til hasar hjálpa ráðini øhog tað hevur ikkifertil hoyringar tað havi eg sjálvandi nevnt so tað fari eg ikki at siga meira um tað hevði verið ynskiligt og vit verða í stóran mun biðin um at hækka inngjaldið og um at gerbroyta tilskotsstigan soleiðsnar at mann kemur at betala meir sjálvur egingjaldið og tað er øgiliga trupult at taka støðu til sum sagt bæði tí at mann ynskir at hava eina javnvág í hvussu hvussu hendan samgongan skaffa sær inntøkur tað er øiliga keðiligt at vit merkja tað at tað serliga liggur á almanna heilsumálum tað ger tað at vit seta føtur í spenni heilt klárt og og so tað attí vit vita jú at kommunulæknarrsettir viðgerðarhættir eru og og vit vita at nógvir batar eru komnir til likamsu sálar og tað kostar tað vita vit men hvar er javnvágin og so eitt afturat sum eg má nevna hví kemur hetta nú og í gjár so viðgjørdu vit eitt mál har sum vit ikki javna fyri ein rúgva av javna upphæddinar fyri einrúgva av fólkum ha tá tosaðu vit um at tær ellivu krónurnar sum onkur ikki kundu fáa og tær hálvfjerðs sjeyoghálfjerðs krónurar sum onkur ikki kundu fáa tær hundraðr sum onkur ikki kundu fáa og tað bar ikki til men hetta ber til amam man ikki hava hesa javnvogina hvør tað er sum gevur og hvør tær sum tekur og og og hvussu nógv fáa burturúr so fleiri av teimum er væl sagtað tey somu tey falla væl í nakrar sovornar bólkar sum eisini verða rakt av tí at javningin ikki verður so kemur tað væl afturat at at javningin eigur at verða har tavilsiga har mangla sjeyoghálvfjerðs krónur afturat ti egingjaldinum sum hækkar so hetta er ein innilig áheitan á samgonguna um at taka eina meira javnvigandi viðgerð av fíggjarlógini og av átøkunum og hvussu mann skaffa sær inntøkur og vælsignað verður tykkum takið andstøðuna við upp á ráð tað skal vera mín míni seinastu røðu orð á føroya løgtingi á hesum sinni man veitjú ikki á morgni hvar mann á kvøldi gistir oye heldur veit mann um at nakrantíð aftur fær tað privilegium at standa á hesum røðarapalli og og siga nøkur orð men mín seinasta áheitan skal vera arbeiði meira saman við andstøðuni vit skulu hvussu gera okkara til at vera konstruktiv og lat okkum spara tey veikastu so nógv sum vit kunnu men tað kostar at reka samfelagið tað vita vit væl takk fyri harra formaður takk fyri