Páll á Reynatúgvu (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-05-02
Topic: 2. viðgerð LM-105/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumenn landsins (Tað verður ikki longur møguligt at fáa upplýst navnið á umsøkjarum til eitt tænastumannastørv, nágreining av ásetingini um royndarsetan og nær undantøk kunnu verða givin til royndarsetan, fráfaringaraldurin hjá tænastumonnum hækkar úr 70 árum upp í 72 ár, forboðið fyri almennari frásøgn frá tænastumannaforhoyri og rættarfundum fevnir um bæði munnligar og skrivligar upplýsingar,  heimild verður til at mótrokna í reiðiløn, prestar verða fevndir av ásetingini um royndarsetan og ásetingarnar um lønarforskot og lønarskuldarbinding verða strikaðar.)
munnu ávirka fráfaringaraldur har sum viðhvart hevu verðið tørvur á ati sloppi teimum yngru ættarliðuum í størri mun in arbeiðsmarknaðinum so hevur mann eggjað teimum eldru til at farað avmarknaðinum í dag er tað kanska akkurát øvugt at av tí at tað er metlágt arbeiðsloysi so roynir mann at toyggja tað soleiðis at tey eldru bláva verandi á arbeiðsmarknaðinum so leingi sum gjørligt í útgangsstøði er tað kanska heldur ikki so býtt men eg haldi bara at vit mugu hava nakrar skipanir sum eru sum eru rættiliga støðugar so vit ikki broyta uppá og og tað við fráfaringaraldrin haldi eg er ein av teimum skipanum tað merkir ikki at fólk ikki kunnu arbeiða aftaná áltey eru hálvfjerðs ára gomul vistu tey hava evnini og arbeiðsorkuna til tað men eg eri ikki so sannførdur um at tað er rætt at hækka aldursmarkið fyri ráfaringaraldrin tí tað eru einav soleiðisar sjálvt um vit sjálvi halda okum vera í fagrasta blóma sum hálvfjerðs ára gomul so eru tað also ikki sikkurt at okara fatan er tann púrasta rætta tað er í veruleikanum soleiðis at at at ein partur av arbeiðsmarknaðinum eri er byrjaður at blíva verri fyri men kanska ikki sjálvur sær tað og tá haldi eg tað r týdningarmikið at mann hevur ein fastan fráfaringaraldur soleiðis at tað ikki blívur eitt keðiligt eftirmæli ella keðiligt stríð um tey fólkini sum kanska otta verður farin av arbeiðsmarknaðinum rættstundis men ikki eru farin tað øtað er tað fantastiskt er tað at at at føroyingar blíva eldri og at at føroyingar eisini kunnu vera virknir í øgiliga nógvum liðum men eg haldi eisini tað er týdningarmikið atat at tryggja sær at ati at mann ikki hevur fólk inni á arbeiðsmarknaðinum summ sum kanska eru meira enn bái enni enn gagn so eg haldi tað atlitið skal mann hava við í hvussu fer tá ið mann hækkar fráfaringaraldurin tað kanna sog viðføra at mann at mann færi ein eina eldri arbeiðsfjøld ha sum kanska ikki er so ikki er so virkin ella fullfør sum hon burdi verið eg veit væl hetta er øgiliga eymt at tosa um men men tey flestu kenna eisini tiltil dømir upp á at tað er soleiðis og tá kann tað vera øgiliga gott at hava ein fastan fráfaringaraldur sr saman veit at tá er tað í útgangsstøði løtan tá ið tú fer frá men so kann tú eftirfylgjandi fáa longt starvsaldurin ela frfráfaringaraldurin við einum hálvum ári ella einum ári alt ana uppá hvussu hvatt mann sjálvur ynskir og so framvegis so tað haldi eg tað haldi eg at vit eiga at hava fyri eyga ah so er tað til taðn meira prinsipiella spurningin um atlóggeva viðvíkjandi einum arbeiðsmarknaðarskipan og eg má siga akkurát sum ær har hava har hevur tjóðveldið í hvussu havt tað prinsippið at at vit lóggeva bara um arbeiðsmarknaðarviðurskifti eftir at semja er gjørd á arbeiðsmarknaðir millum partarnar og tí taka vit heldur ikki undir við hesum uppskotinum sum samgongan leggur upp til at mann skal gera ikki minst tí at hetta felagið sum sum sum tað snýr seg um er eitt felag sum í veruleikanum ikki hevur nakran nærmast ikki nakran talurætt í hvussur hava tað ikki nakran nakran verkfalsrætt ella mótmalasrætt og ogtá virkar tað heilt heilt ótrúliga løgið at mann ikki ger eina semju við eitt sovorðurt felag áðrenn áðrenn mann áðrenn mann kemur í løgtingið og og og biður løgtingið um at gera tað til lóggávu að tað tað heilt ja heilt heilt undarligt at mann at mann at mann loyvi sær at at smeyggja nakað niður yvir høvdið á fólki sum ikki hava nakran møguleika fyri at mótmæla tá átti mann at verið so mikið av sær komin at mann at mann tók tey orðini fyri fult sum mótparturin segði og royndi at finna semju saman við teimum so so tað er ein tað er ein undarlig støða og serliga hava andi havaandi hug at tænastumannafelagið sum annars hevur verið eitt ómetaliga laðaligt felag upp á allar mátar haldi eg hvussu kann eg siga tað sum havar verið partur av politikki við eina fjórðings øld eftir hondini at tey hava verið ómetaliga laðaliga at fingist við bæði í tí og ótíð so tað kann tykjast løgið at samgongan fer so harðliga fram at hon lóggevur um viðurskiftir har sum mótpartin ikki sleppur at at siga sína hugsan sum heild haldi g at vit átti at havt nógv størri fokus á á eldrapolitikk og arbeiðsmarknaðin ella hvat gera vitvið arbeiðsmarknaðin aftaná eitt nú trýss áraldur øh vit síggja tað í hesari skipanini at tað eru summir politikarar sum ynskja at vera í starvi til teir eru fýrs ára gamlir aðrir hava kanska eina heilt aðra fatan ætla at fara frá fyrr enn vanligan pensjónsaldur og tað er eisini galdandi arbeiðsmarknaðinum o eg skilji ikki hví ið vit ikki í størri mun fáa skipað fráfaringartíðarskeiðið tað tíðarskeiðið har sum tú har sum tú trappar niður frá tí vanliga arbeiðsmarknaðinum um somu at sigja at skipa tað meira fleksibul tí tað er uttan iva summi sumhava fullan førleika til at arbeiða til tað eru hálvfjerðs meðan í veruleikanum er tað summi sum slattis ikki hava førleika til arbeiða til tað erog hálvfjerðs og summi kanska ynski at gera okkurt heilt annað ella a traðja og og tað er ótrúliga næhugsað sær at vist mann hevur havt eitt strævið arbeiði frá tjúgu ára gamalt til tú hevur trýss ára gamal altso í fjøruti ár arbeiðsmarknaðin tá er nokk so nærliggjandi hugsað sær at mann kanska kundi fingið nøkur leðarlig ár áðrenn mann ordiliga kemur inn í eldraárini har sum mann kundi gjørt kanska tað sum meira varsum hugurin í størri mun in stóð til tað kann vera alt møguligt tað kann vera royna sína listaligur gávur tað kann vera atfordjúpa seg í onkrum sum mann hevur havt hug at lisið alt sítt lív og ikki er komin til tað kann vera manynskt at taka sær av ommu og abbabørnum tað kann vera mann ynkir at gera manngott arbeiði tað eru so øgiliga nógv nøgvir ymiskir vinklar sum sum mann kann hava upp á lívið annað enn bara eitt arbeiði og tí haldi eg at tað er spell at vit hava so lítið hugflog tá ið tað kemur til at samanseta lutfallið millum arbeiði og frítíð tey árini frá trýss ár og uppeftir tí har har býru nógv gull í teimum fólkunum sum hava ein ørgrina av royndum bæði arbeiðsroyndum og lívsroyndum og sum kundu gjørt gagn við teimum í nógvum øðrum samanhangum enn kanska akkurát í tí arbeiði sum tey sita í dag so tað sakni eg og g tað haldi eg er ein ein ein ein trupulleiki at vit ikki hava havt stjórnur ella landsstýrisfólk á økinum sum hava brúkt meiri orku upp á at at ríka lívið aftan á tey seks stig við fleiri møguleikum heldur enn at binda fólk til at ney vendu s at gera tað sum tey hava gjørt alt lívið so sum heildi eru vit av prinsipiellum ávum ímótir at at lóggeva um arbeiðsmarknaðarviðurskiftir og eg sjálvur eri eisini sera ivandi um um tað er rætt at at at vit lógu at hækka starvsaldrin p fráfaringaraldrin er upp til tveyoghálvfjerðs á takk fyri forkvinnan takk fyri ja her eru ikki fleiri sum hava biðiðum orðið so orðaskifti er endað og vit fara at atkvøða í hesum málinumjaja í hesum málinum so vit nú fara at atkvøða um nummar hundrað og fimm har er eitt broytingaruppskot frá meirilutanum tað er erhard joensen jokom mikkelsen billjustinussen og kristin mikkelsen vit atkvøða fyrst um broytingaruppskotið