Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-12-15
Topic: 3. viðgerð LM-031/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um arbeiðsfremjandi tiltøk (Broytt tillagað starv, nýggj javning o.a.)
ger sovæl takk fyri hara formaðurminnilutin fegnast um at málið fór aftur í nevnd og minnilutin hevðir sjálv hevur ppostdóttir og aksel johannesen tí at tað vóru so nógvir spurningar sum vóru ósvaraðir serliga vóru avleiðingarnar av upprumna uppskotnum og eisini avleiðingarnar av tí broytingaruppskotinum sum meirilutin framdi tá illa lýstar minnilutin ynskti at fáa hoyringar í nevndarviðgerðini og settu fram ynski um tað men tað bleiv ikki gingið áv møti okur blívu bara kunnaðu um broytingina sum samgongulimirnar í nevndini ynskti okur ynsktu millum annað at fáa lýst avleiðingarnar uppskotinum og munin millum fólk í verandi skipan og í nýggju skipanini hetta fingu okur ikki møguleika til okur ynsktu eisini at fáa greið á hvussu nógv fólk vóru í hvørjum lønarbólki so so okur sóu hvussu tey blívu rakt harumframt ynsktu okur at fáa greiði á hvussu broytingaruppskotið hjá meirilutanum rakar ymisku bólkarnar tí nevndin fekk eisini sendandi skriv sum setti spurnartekin við hvør bleiv harðast raktur av tí at av ynski ikki blivu gingið til at møta sum stendur heta her ósvarað og tað liggja jú skriv við sum ein og hvør kann lesa sum vísa á at kanska verða tey sum hava tær legstann legsta arbeiðsførleikan harðast rakt minnilutin fegnaðist um at tað eydnaðist at fáa málið aftur í nevnd sum gjørdi at samgongan slepti ætlaði hekkingini um at serliga lønarískoyti upp til einogtjúgunrað krónur um mánaðin og tað vóru eisini nógv sum gjørdi sítt til fakfeløgini vóru úti megnfær úti og nógvar einstaklingar og avvarandi sum blívu rakt vóru eisini úti so tað var gott men okur taka als ikki undir við at treytirnar hjá fólki ið tillaga enum starvi verða so nógv verri fyri øll nýggj sum koma inn í skipanina og tað sama er galdandi fyri fólk sum vilja skifta starv vis tað eru tillagaðnum starvi okur skilja ikki at samgongan ætlar at gera livirkorini hjá fólki sum koma í tillaga starvs so nógv verri og okur skilja heldur ikki at samgongan ger umstøðurnar hjá fólki nógv verri við skerdum førleika at vera á arbeiðsmarknaðinum málið er sera prinsipielt kjarnin í málinum er um okur skuldu fara frá at fólk sum hava brek ella hava skerdan arbeiðsførleika skulu hava løn sambært sáttmála ella um tað í mesta lagi skulu kunna forvinna tað sum ein arbeiðsmannaløn er lógaruppskotið vísti upprunaliga á at eingin er tillagaðum starvi fór at fara undir arbeiðarlønina men seinni kom tað fram at tað var ikki rætt fleiri fara at liggja undir eina arbeiðaløn og frameftir verður lønarparturin frá arbeiðsgevara sambært sáttmála og lønarískoyti frá landinum verða at roknað sum eina veiting og hetta merkir í veruleikanum at inntøkan hjá fólki or tillagaðum starvi kann broytast við løgtingslóg á hvørjum ári og tað er als ikki nøktandi tí tað verða so ótrygv viðurskiftur hetta sund nýr seg eisini um hugborð til fólk við breki ella skerdum førleika og sjálvsagt skulu fólk ið tillagaðum starvi hava góðar umstøður og góðkorð á arbeiðsmarknaðinum og løgtingið átti at gingið á odda at fingið enn fleiri fólk i tiðliga starv týdningurin av at vera arbeiðsmarknaðin fyri trivnaða og lívsgosku má ikki undirmetast í tvey túsund og níggju samtykti føroya løgting eystursáttmálan um rættindi hjá fólki sum bera brek og minnilutin er sannførdur um at hetta lógaruppskot ikki er í samsvar við eystursáttmálan og eisini á tí orsøk eiður mann ikki at samtykkja tað lyglahugtøk í eystursáttmálanum er javnvirði bandan av mismuni vegna brek samhandsfesti og kompensatión og brógvsáttmálin byggir eisini á ena menniskjafatan har virðingin fyri tí einstaka menniskjanum og møguleikan hjá hvørjum einstøkum skula geva treytaleyst somi javnbjóðs rættindir til øll at forða fyri mismunni vegna brek av øllum slag og eitt samfelagi tryggjar øllum borgarum sum berða brek javnbjósrættindir av livaum virka samfelagnum á jøvnum føti við øll onnur tað sum landsstýrið nú leggur upp til er at fólk við breki ikki skulu hava skulu hava løn sambært útbúgving akkurát sum øll onnur tá ið tað snýr seg um lønarpartin frá landinum í spurningum sum nevndin hevur sent sent landsstýriskonnuni gongur eisini greitt fram at landsstýrið ikki serlønarpartin hjá landinum sum løn men sum eina veiting minnilutin meta lønarpartin frá landinum vera kompensatión fyri skerdan førleika sum eystursáttmálan eisini leggur upp til tí er okur ikki samd við meirilutan í trivnaðarnevndini og síggja hetta uppskot sum at mismunur verður lóggivin okur stúra fyri avleiðinguna av uppskotinum eitt er tað fíggjarliga sum okur ikki taka undir við at annað er parturin tann parturin av hugburðuin til fólk við skerdum førleika á arbeiðsmarknaðinum lógaruppskotið eggjar eggjifólki við skerdum arbeiðsførleika útbúgva seg og førleikamenna seg sum annars er grundleggjandi fyri øllum arbeiðsmarknaðinum og grundleggjandi fyri at varðveita tilknýti til arbeiðsmarknaðinum tað menniskjaliga virðið í at kenna seg til nyttu í samfelagnum at hava nakað at fara upp til og at skapa sær meiningsfullan gerandisdag er fyri flest fólk besta bók til eitt eydnusamt og meiningsfult lív og minnilutin metir at broytingin økir um vandan fyri at fleiri fólk fara at blíva fyrr tjá pensjonistar heldur enn at fara í tíðliga starv tað sum meirilutin letur p mælir til letur upp fyri at tvey fólk í sama starvi við sama eiðskerda arbeiðsførleika á sama arbeiðsplássi fara at fáa sera ymiska inntøku um annar eru í nýggju skipanini og hin eru gomlu skipanini ug meginreglan um somu løn fær sama arbeiði verður tí brotin og harvið fáakur a og bborgarar og tað fer eisini at vera ein stórur fíggjarligur smeitur fyri fólk í tillegunm starvi tíðiní