Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-03
Topic: 2. viðgerð LM-021/2021  Uppskot til samtyktar um at stytta arbeiðsvikuna
aðertakk fyri harra formaður framsókn hevur ikki verið við í nevndarviðgerðini vit hava ikki umboð í rættarnevndini so vit eru eitt sindur noydd til at taka fyri givið tað sum verður sagt her og tað tað er kanska eitt sindur harmiligt tá ið partarnir ikki eru samdir um faktuell viðurskiftir men tað at vit ikki hava verið við í nevndini er ikki tað sama sum at vit ikki hava eina meining um hetta her og persónliga eri eg slett ikki o iva um at tað at stytta arbeiðsvikuna er nakað sum vit eiga at umhugsa og eri eisini sannførd um at at tað eru nógvir fyrimunir við at stytta arbeiðsvikuna visu vit hyggja eftir hvussu nógvir føroyingar arbeiða niðursetta tíð serliga kvinnur so er tað jú í sær sjálvum ein greið ábending um at øgiliga nógvir føroyingar halda at tað er for nógv at arbeiða fjøruti vikur eg ivist ikki í at tað fer at gera eina betra javnvág millum arbeiðslív familjulív møguvís fær tað ávirka betravegin strongd trúgvi eisini tað kann hava nakað við javnstøðu at gera vit vita jú serliga innan fyri nógvav hasum her umsorganar fakunum innan fyri eldraøki og og sjúkrahúsverki at tað kann vera ein avbjóðing at arbeiða fulla tíð og fáa tað at passað við vaktum men har vil eg vísa á einaferð enn sum eg havi gjørt fyrr frá hesum røðara palli at til dømis ljósmarafelag føroya sum eg sjálv enn er passi við limirá í hava gjørt eina avtalu soleiðis at náttar og kvøldvaktir telja meira og tað er bøtt munandi um møguleikarnar fyri at fáa tað at hanga saman at arbeiða fulla tíð og eisini at arbeiða í vaktum samtíðis eri eg eisini sannførd um at mann á fleiri økjum hevði kunnað stytt arbeiðsvikuna uttan serliga nakrar trupulleikar trúgvi nógvastaðni kann mann gott vera akkurát líka effektivur upp á áttaogtretivu tímar sum fjøruti tímar eg haldi eisini at korona hevur lært okkum nøkur ting hevur gjørt givið okkum nakrar royndir til dømis við at arbeiða heimanífrá og hvussu mann egentiliga gott kann arbeiða á ymsar mátar og fáa tað sama burturúr hendan tilgongdin sum javnaðarflokkurin hevur valt er ein sovorðnin klassisk sosial demokratisk tilgongd har sum mann stillar seg við síðuna av fakfeløgunum og líkasum tekur teirra síðu í hesum her málinum og tað ger tað at vit ikki kunnu taka undirvið hesum uppskotinum altso fyri okkum viss vinnan var ein partur av tí in eini tilgongd við trý partar samráðing so høvdu vit ongan trupulleika havt at tikið undir við hesum her málinum so verður sagt at tað verður lagt upp til at sjálvandi skal arbeiðsgevarðarparturin eisini verða tikin við men vist tú hyggur eftir ítøkiliga orðingini í uppskotinum so stendur at mann vil løgtingslóg fer undir at stytta arbeiðsvikuna og tað ger at tað er púra útihýs hjá okkum at taka undir við hesum her tað skal vera ein trý partatilgongd vissu arbeiðsvikan skal styttast og vit taka fult undir við einari trý partatilgongd um at stytta arbeiðsvikuna frá arbeiðskevarasíðu so hevur er blivið víst á at mann manglar arbeiðskraft altso í útrokningini sum fakfeløgini hava fingið gjørt altso í tí kanningini tað er ein sera áhugaverd kanning eg skal ikki siga at eg havi nær lisið alla kanningina av nærlisið onkrar partar um a vísi til royndir frá øðrum londum millum annað vísir mann til royndir úr fraklandi har sum mann við at stytta arbeiðsvikuna at tað hevði við sær at tey sum arbeiddu niðursetta tíð gí miðal valdu at arbeiða ein tíma meira um vikuna tað er ein øgiliga intersantur pástandur h eg loyvi mær at ivast í um tað eisini hevði verið ein avleiðing í føroyum og tað er so eisini púra í stríð við at mann sigur at tað stytta arbeiðsvikuna fer at gera tað at børnini verða heintaðir fyrr tí vissi avleiðingin hava stytta arbeiðsvikuna at øll tey sum í dag arbeiða niðursetta tíð arbeiða ein knappan tíma meir so merkir tað snøkksagt at børnini verða ein tíma longrir á stovni so tað hongur ikki saman og sum eg skilji útrokningina av hvat ið hetta kemur at kosta so tekur mann sum eina fortreyt at tey sum í dag arbeiða niðursetta tíð fara at arbeiða knappan tíma meira um vikuna í part nú mugu teg rætta meg tit sum hava nærlesið hesa kanningina betri enn eg men soleiðis lesi eg útrokningina øh hettar hetta rørir veg øgiliga nógv eisini hetta her við javnstøðu g og og strongd og alt mehimmaligørð eg havi eina hypotesi sum lutvíst er eru grund á mínar egnu royndir bæði sum leiðari og sum virkin á arbeiðsmarknaðinum at í teimum familjum har sum kvinnan arbeiðir niðursetta tíð og maðurin arbeiðir fulla tíð so átekur øgiliga ofta kvinnan sær nógv størri part av restina av tí sum skal til fyri at fáa eina familju at hanga saman og tað ger eisini haldi eg at at at strongd hevur ikki neyturviliga nakað bara við arbeiðs lívið at gera tað kann líka so nógv hava at gera við alt annað rundanum íg haldi eisini tað r intersamt ati føroyskar kvinnur sum heild velja at arbeiða niðursetta tíð tað hevur heilt sikkurt nakað við at gera at vit stadvek hava eitt eitti siðbundi kynsleiklutabýti ella hvat mann kalla tað tí eitt er at tað er ringt at arbeiða fulla tíð innan fyri umsorganarstørv tað er kanska tungt á arbeiði í barnagarðinum tar er ringt at fáa trýskiftisvaktir at hanga saman men vist tú fært í ein banka til dømis har sum nógvar kvinnur arbeiða so hevur tað hvussu ser intil fyri øgiliga nýliga nú veit eg ikki um nakað er broytt síðstu tíðina hevur tað verið soleiðis at nógv nógv nógv flesta kvinnur arbeiða niðursetta tíð eg vil pástanda úti við einum fýrs prosent og har hevur tú ikki in argumenti við at tað er ringt at fáa trýskifti at hanga saman eg trúgvi heldur ikki at tað er líka strævið hetta skal so vera mín pástandur at arbeiða í einum bankasum til dømis í einum barnagarði ella ikki strævið upp á sama máta í hvussu herð so tað er nakað við at vit stadvek fordeila leiklutirnir ímillum sum kvinnur og maður heima har sum kvinnan átekur sær meira heima enn maðurin ger vil eg pástanda eg kann ikki prógva tað og spurningurin er um tað at mann lækkaði arbeiðsvikuna at tað bleiv meira javnt hvussu kvinnur og menn arbeiddu um tað brotti tað og um tað hevði verið ynskiligt tað er væl hugsandi eitt sum eg havi víst á her í sambandi við hetta her við at kvinnur arbeiða niðursetta tíð tr skattaskipanin hjá okkum øhvit hava ikki ein gongd serliga høgan marginalskatt í føroyum men allíkavæl er tað soleiðis at vissi tú í langa tíð hevur arbeitt niðursetta tíð og velur at fara upp í tí á fulla tíð so fáa allarflestu eg hav hug at siga kvinnurnar tí tað eru flestu føruum kvinnur eitt sjokk tá ið tær finna út av hvussu lítið meira er á bankabókini og eg havi ikki so langt síðani eg nevndi aitt ítøkiligt dømi um eina kvinnu sum fór upp fimm túsund krónur í løn hon hevði fimtan hundrað krónur meira eftir á bankabókini aftaná at verða farin fimm túsund upp í løn bruttu tí at gjøld og skattir fóru við trý túsund og fimm hundrað krónu tann kvinnan fann øgiliga skjótt útav at tær teir fimm tíðirnar fimm tímarnir eyka av arbeiði um vikuna vóru ikki verdir fimtan hundrað krónur um mánaðin og hattar er eisini tað sum eg kenni frá dagstovnuøkinum tú kansn gott fáa kvinnur at arbeiða meira í eina stutta tíð vóran hevur brúk fyri kanska eyka stuðli til okkurt barn men teir allarflestu velja at fara niðuraftur tí tí samsvarið ella ella samanhangurin ímillum hvar mann fær úr fíggjarliga og hvat tað merkir í í at fáa familjulívið at hanga saman tað gevur ikki meining og tí trúgvi eg eisini at vit skuldu hyggja eftir okkara skattaskipan øhja eg haldi faktisk eg eri komin ígjøgnum tað sum eg ætlaði at siga altso sum sagt tað skal vera púra greitt við einari trý partar av tilgongd er framsókn púrasta við upp á at taka undir við einari tilgongd øh men men so leingi sum tað er hendan her klassiska sosial demokratiska tilgongdin har sum mann stillar seg við síðuna av tí eina partinum á arbeiðsmarknaðinum og við lóg samtykkir at nú skalvikan