Johan Dahl (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-03-15
Topic: 1. viðgerð LM-099/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tilbúgving (Tilbúgvingarlógin) (Heimild at skipa kommunal tilbúgvingarøki, stovnseta ein vaktsentral, skipa Kreppuráð og Átaksráð og gera tillagingar)
ger sovælja takk fyri harra formaður hetta her er eitt sera haldi eg e viktigt mál at viðgera í dag hetað her sum eitur tilbúgvingarlógum tilbúgvingarøki og hvussu tú frameftir kann skipa hetta øki á ein slíkan hátt at tað eri forsvarligt og effektivt og ger tað ati tað ymiski ta ymisku økini í tilfardi av ati óhappi skuldi verað úti sjálvt kunna skipa seg tað verður seg innan fyri so ina fyri spot inan fyri brandves innan fyri politi ja fækst øll tey sum vara av tilbúgving sum heild á sjógvi í landi og har er sjálvandi eisini bjargingafeløgini kring landið ein ein vitalur partur av eina slíkai skipan landstýrsmaðurin sigur í samband við endamálið til hesa her lógina at yvirskipað endamálið við lógaruppskotinum tað er at hava eina dagførda lóg sum skuldur greiðar lógarkarmmar fyri hvussu tilbúgvingin verður skipað og tað hsum landsýrsmaðurin sjávandi ætlar sær her tað er tað at hann fyr eina heimild til at kunna skipa hesar her eindirnar á slíkan hátt at mann mann mann hevur nakrar fáar eindir kring landinum sum hava ábyrgd av teimum ymisku økjunum tað kann vera trý ella fimm øki til dømis og so verður alt okið sampakka harfrá hann fær eisini heimildin til at sambærdi við lógini her ati fáa tipngin at virka betri til dømis fer han heimild til at skipa eitt kreppuráð og hann fer heimi til athava eitt átaksráð sum hava samskipandi uppgávur og hann er eisini heimi til t at at siga hvat fer samskitis útgerð skal brúkast tvørfaktit til at tryggja at hannan her átæks leiðslan kann samskifta fysiskt uttan altso at vera saman ha runtan kringu landinuma eg má siga tað eg haldi at eg haldi sjálvur tað ati tað at mann fer hesi viðurskiftini í rættilag og skipaði upp á ein skilagóðan máta er í fínasta lagi og tað at mann fer inn og hugsar samskiftis útgerð sum verður nevnt her millum annað tað verðr nevnt tann skipanin sumpolitiið brúkar í dag sum eitur kima sum er einnú kenni eg hana nokk so væl tí eg var eikt partur av tí upplegginini tá tað byrjaði taðer ein skipan sum dekkar alt landið hundrað prosent óansæð hvar tú er í fjøllum ella á sjógvi so dekkar hon og tú kansn brúka hana at tosa við í í íbólkum einkuldvís millum ádaksleiðarar tað vil siga ho hetaer ein skipan sum er sera sera væl útbygd og væl egnað til at brúka til eitthvørt óhapp sum er og tú kanst sjálvandi eisini dokumentera og taka myndir og senda viteo ella ella ella myndir til hospital ella aðrastaðni áðrenn til dømis ein ein sjúklingur ella ein sum kom til skaða er komin á staði so at læknar og aðrar kunna døma um hvør støðan støðan er hjá viðkomandi eg haldi tað at tað veru nevnt at tá skipanin kostar haldi eg tígjar koma fimm milliónir her s ikki skilji tað rætt í mínari verð er tað smápengar tá tað snýr seg um at gera eina eina eina skipan sum er trygg altso wokuhky í fjøllunum kann vera ein góð ting men tað ikki nakað sum fungerar optimalt men men hendan skipani sum politi hevur fingið fatur í og sum erusavnar vildu vera er ein skipan sum er simpultliganstretipuliga hart til at brúka til alt sum hevur við tilbúgving at gera og tí má eg siga tað at at fáa ta skipa bara tað hevði verið ein ein ein ein ein gull verk fyri fyri økini og fyri sløkkiliseindir og fyri hospitalseindir og alt tað sum annars varar av tilbúgvingarøkinum eg skilji tað at at menn eru kanska í teir hoyringsvarinum øgiliga ójavnað málið um hvør het taeru skilagott lykki millum annað vinnumálaráðið gjer vakt við tað at heimildirnar ikki eru í í lagi at mann kemur í konflikt við við lógarverk millum kommunustýrislógina og het her við at at eita øki er upp á eintúr o hvussu ter deilt upp sambært lóg og má mæla til at mann setisr niður og finna út av hvussu mann saman kann fáa ein fornuftigan leist til at fáa skipað endirnar upp á ein upfornuftigan máta og tær er átana eisini tað at tær slepki at vera ein partur av hesum her hesum arbeiðinum at gera hetta her og tað er kanska eitt sindur keðiligt haldi eg eisini at teir ikki hava verlið ein partur av tí tí teir teir eru ein stórur partur av tí altso bæði tær kommunali slíksliseindirnar og g og og og bjargingarfeløg og annað eru jú ein stórur og vitalur partur av eini tilbúgving og eiga sjálvandi eisini at vera við so tosar mannum at leggja ein hava ein felags vaksceutral ein ein sum tekur ímóti og tað haldi eg er øgilga skilagott og visti tú hygur eftir svarunum hjá vørn og eisini hjá politinum og eisini hjá landsjúgrahúsinum so siga allir tað sama tað meina tað r at að erviktigt at mann hevur hetta her í einum teppa hvønn annan soleiðis at tæy kreppuráði og tað átærkistráðið og tær sum sita tæt upp á kunna handla skjótt og er í sama stað og eisini tað at mann kannkomilikera greitt út frá einum sentrali tað haldi eri er skilagott øtað sum eg vistiman kur visi mann tekur samadráttin av hesum her uppskotinum so er tað fyri að fyrsta sum hevð nevnt áður tað er tað kreppuráðið og tað átratsráðið sum sum landsmaðurin æftan át fáa sett í verk og tað er tað ráðið sum fæ skal avloysa og víðka um tað tað virksemið hjá sjáti umsitingarráðnum og og hav vil mann so seta reglugerðina inn í tilbúgvingarlógina so hon verður formskipað í í tilbúgvingarlógini tað haldi eg eisini er skilagott og so vorðun setti eisini reglur fyri g og formskipað tað sum eittur átaksráði tað haldi eg eisini eger øgiligani greitt at mann færr gjørt tað og at mann vistuman hgur eftir fimtan hevur tað okras tann okrasasiónsplanin sum sum settur upp mánn ser í fylgiskjaliðnumar fimtan í hesum lógini er um hvussu øll skipanin er uppbygd og hvussuu verður strukturerað frá myndugleika g og og út til tey ymisku økini og og hvør er ápur á hvøroyum tað a mn gera ein vakssentral og eog eitt samskilds net sum eisini eg havi virtið ini eit sindur á tað er øgiliga viktigt haldi at mann fer setta stovnana til vaksin tralum bí alna kommunurnar og so er tað sjálvandi spurninguri um hvussu mann fer í holt við gjaldið tað sum er opmbært eyma punktum hjá teimum allarflestu sum hava svarað her millu annað kommunufelagnum og og snøkkilisileiðarum tað er tað er kostnaðurin av at hava hesa skipaninaandiog tað tað vilja teir í hvussur mæla til at mann teir meina tað at landið sum allar aðrastaðni átti at betalt tað sum tað kostar at hava hesa skipanina koyrandi e so spurningurin við tíu sootur ogur hav her í føroyum kanska mun til norðar ella danmark el ðrastaðni um tú ikki vildi vilda skilagott at mann kanska seti seg niður tanni av eini kanska eina býtuslykli sum eisini varðrnevnt her beint eftir fólkatalinm út íbingatalinum í kommuni hvat mann betalir per ein ta men tað er eingin ivi um mínari verð um tað at tað er øgiliga skilagott at fara í holt við at gera eina skipan sum hesi her tað er viktigt haldi eg at mann fer gjørt hana í samráð millum partarnir ikki at tað ikki verður tving ígjøgnum men mann mann kann seta seg niður her og finn út av at í fyrsta umfari eg hvussu r at fáa gjørt í í semju eina eina upptaling av økjum hvussu mann kann skipa tey og sjálvandi visti tað ikki ber til og og líkasum fornuftinm forsvinnu men tað er meira ein spurningur um tross so so má mann væl taka harari millari brúk og syrgja fyri at fáa gjørt tað viðlógarheimild sum sum verur umbigið her men hóast mann hevur eina betíðurt iki tað at mann skal trunf djøgnumu tað egtíðir væl tað at mann fær at fórí holt við samráðingar og royna at koma á mál við eina fornufti um diologi tað er væl tað sum vaksin fólk vanliga ger lógaruppskot kemur eisini at geva geva víðkaðar heimildir til landsmannum soleiðis at tað sum eitur støðið viðvíkjandi egintilbúgvingin kann ásetast og tað er øktu útróstar hjá kommununum orsakað av vandakenandi virksemi kunnu heilt ella lutist fíggjast av hesum virkseminum ot hatta sum eg veð ini upp á í áðni er hetta her við kostnaðinum hvussu mann kann fina út av at fáa gjørt heim farluftí á eg veit at til dømis handa skipanin sum eitur kima hon kostar hon kostar nakað at hava hon kostar naka pereind og tað e viktigtat mnn finna út av hvussu mann kann betala og fíggja teimum partunum tí eg haldi absolutt er viktigt ati mann kann knýta politimyndugleikanum og talla samskinisskipani saman við restina av tilbúgvngisum tað vil siga bæði teimum fríviligu hjálparfelagsskapinum sum eru úti ím landi hospitali og mmxc øll skipaninr sum er koyrir upp á sama system tað haldi eg eri sera vitalt eg vóni tað at hetta her málið kemur at fáa eina góða viðgerð í vinnunevndini har tað kemur og okkurt hvussu gera okra til at hetta kemur at venda rætt eisini tá ið tað kem út aftur í nevndini ikki tí eg haldi málið vendi rætt fyri sovítmen tað er altíð iva spurningar soleiðis sum hoyringsvararnir her hava vístu á og tað vilj okur fara at viðgera saman við teimum pørtum sum ogur fara innkalla og royna at fáa at lýst tað væl virðiliga soleiðis at mann tekur hætt fyri teimum tingunum sum ivamál kanska eri um í samband við uppskotið