Jørgen Niclasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2023-03-23
Topic: 1. viðgerð LM-053/2022  Uppskot til  løgtingslóg  um grundvatn
erfriðhalgaður hetta uppskotið sigur sum fyrsta regla grundvatn er ráevni í er ráevni í undirgrundini og tí fólksins ogn ná er tað tað altso hvør eigur vatnið í føroyum eg veit í hvussu so er at hevur tú eirt grundstykki og og tað er vatn sum kemur inná tað og mann skal byggja eina hús ja so er tað tann sum eigur grundstykki sum eigur hefta vatni og eigur problemi og uat loysa problemið við at leiga tað runt um men nú er høgni hoydal funnið í tav hó tað kemur eitt sindur av heitum vatni á eitt grundstykki í kollafirði tað vil høgni hoydal heiða fólgsins ogn altso tá mann sær eina inntøku so kemur broytmann bara grundlóginim og sigur ognartekur og sitir landið sum eigur saman eina útreiðslu jamen so er tað jarðareiðarin sum eigur eg haldi at tað er er er rættiliga greivt tí tí at hetta uppskotið vil nakað gott men tað vendir heilt skeivt tí tað má sjálvandi vera tann sum eigur jørðina sum hevur rættin til sum hevur rættin til tað sum er á hesari jørðini men viðkomandi skal ikki hava loyvi at forða einari nýtslu avtí men tð má ikki seta spurnartekin við hvør eigarin av matriklinum er tað ger hetta uppskotið tí hetta uppskotið fer inn í matrikklin og tekur okkurt virði burturúr og sigur nei nei hetta er í landið og so kanst tú eiga problemi uppskotið vendis skeivt og lat meg samanbera tað við altso nú hava vit tvey slag av vatni grundvatn er eitt og yvirfrætt vatn verið so eitt annað eg trúgvi ikki te tey flestu føroyum hava nokk neyvan hugsað dagliga um at tað eru tvey sløga vatnið men taka vit yvirfla vatni tað vil sið at tað sum rennur í áum og øðrum so er tað jarðareigarin sum eigur tað vøtnini vit hava runt um í føroyum tað eru hagapartarnir rundan um ta vatnið sum eiga tað og tann ognarætturin hannkundi ikki nærta við men so er lógin sum sigur at mann kann ikki forða eigarin kann ikki forða fyri at tað vatnið verður brúkt til vatnleiðing inn til húsarhald ogð hal tað stendur í lógini til skip altso skip sum skulu út á veiða tað kann mann ikki nokta at tað vatnið verður brúkt til tað nú vendir lógin rætt tí mann setur ikki spurnartekin við ognarrættin men mann sigur tað at at eigarin má ikki forða fyri at nýtsla er hetta uppskotið er nokk gjørt bara tí at at tað komu heitt vatn á einum grundstykki í kollafirði og so vil høgni hoydal eiga tað æ men og um mann seta í uppskotinum landið eigur tað og so sigur mann viðkomandi sum eigur økið kann brúka av hesum heitavatninm til at hita og so kemur menn ikki visse í myndugleikin hevur aðrar ætlanir við tí altso viðkomandi kann allernotiskt sleppa at brúka hetta heita vatnið á sínum egna stykki vissi ið høgni hoydal ongi deg hevur hvat hann kan brúka tað til altso hetta vendir fullstendiliga skeivt sjálvandi má eigarin har hava møguleika til at brúka av tí eigarin har má eisini kunna saman við kommununi gera eina avtalu og vissu íð tí so galið at ein avtala ikki ber til jamen so syrgir mann bara fyri at so hevur mann ein leist at loysa tann trupulleikan tí viðkomandi eigari mugu ikki forða fyri nýtslu av tí tá vendi tað rætt og hetta uppskotið eigur at vera fullkomiliga vent á høvdið tað er eisini áhugavert at mann í hesum uppskotinum sum eg meini er ein stríð við grundlógina við ognarrættin hevur eina rúgvu av hoyringspørtum men tað er myndugleikar av ymsum slag so er tað onkur vatnframleiðari og et bryggjarí men mann hevur sletti ikki spurt jarðaðar mann hevu slett iki spurt bóndafelagið mann hevur sletti ikki spurt óðalsfelagið altso eigararnar av jørðini tað spir man sletkiki tað legg mann líka í altso tey vistravendu leggja einki í ognarrætt og ognarrætturin er tað sum í allari búskaparfrøði er tað viktigasta fyri framburðið og tað er tað vit hava í í vesturheiminum altso í sevietsamveldinum fann mann seg ikki í at tar vóru privatir sum áttu garðarnar tí fórman út og ak tóku tað frá teimum tí nú skuldu tað vera ogn føroyafr teir tey so ikki føroyafólk men sevietiska fólkið og teir hava ligið ungur sum hevði síðan og tað er væl tað sum hendir tá ið tað almenna jtað yvir hvørji ferð altso vivndlokkr við sær síggja ah her r her eru seksogtjúgu gradir í í kollafirði hesar vilja vita hava jamen so ognar tekur mann bara uttan at spyrja eftir og so víðari og so skrambla tað niður tí at intiativið sleppur ikki framatí tí eigarin lóg sum hendan at staðfesta hvør eigur og so eisini staðfesta at tann sum eigur hevur ikki lov til at forða fyri nýtslunu kann sjálvandi nýta sjálvur men kann ikki forða fyri at onnur koma framat tí vissi í teimm og eg so mikið nógv at tað kann loyva fleiri stendur eisini ein hoyringsskrivi at at eigarin av hesum her heidtavatninum lá í góðum samráðingum við tóirsavnar kommunu tey vóru næstan komin á mál hvussu tey skuldu skipa hettar her men so vóru allar tær samráðingarnar lagdar á ís tí nú kom høgni hoydal við einum lógaruppskot fingu tey at vita sum segði tað at mann pjøðist ikki at spyrja eigarin longur eg haldi at tað fara for langt lat meg taka meg sjálvan altso ja næsti spurningur er hvat er so n grundvatn er regn sum er regnað niður og fari inn onkrustaðni og so kemur að út aftur ja hvussu langt niður skal tað og vist tað bara fer ein metur niður og so tveir metrar longur niðri kemur út aftur er tað so blivið til grundvatn á vegnum tað tað veit eg so ikki men í hvussu so er lat meg taka meg sjálvan sum dømi og tað tað er hetta sum eg ikki skilji tað rennur vatn inn á mítt grundstykki og tað vatnið eigi eg sigur lógin og tað er sjávandi problemur av hasum vatninum tað er væl tíma sigar eg skeiviha tað og so er tað mítt problem at leiða tað uttanum í stykkinum osovíðari so eg fái verið har øh men so fari eg ein túr út í tindhólm eg skal sigast at hoyvíkingar áttu tinhólm fram til átjan hundrað og fýrs tá vit keyptu a tar vóru tað vóru farnir at fáast við skip fiskiskap taðdugdi hoyvíkingarikki og vit keypti mann so at reta avu teir og og og hoyvískingar fóru so aftur at fáast við fisk tá ið høgni hoydal bleiv fiskimállaráðrið tað gekk heigini av hundarnum til men eisini har fóru vit og rta av teir h men nú er farið sog út í tindól har er vatnið úr einari keldu og vit eigar at hava verið opinpært so býttir at tá ið vit eru farnir út við einari grýtu til hesa kelduna tí vit ætla oku at kóka eplir aftur døgurðanum so hava vit hildið at taka unnið við tí tí tað rhetta tt er okkara ogn nú sigur høgni hoydal hó hó høgni hoydal skal eiga hetta vatnið nú og eg skal søkja høgna hoydal tá eg fari at kóka eplir um eg kann fáa vatn ísa grýtuna tað kann eg korfradarliga tykkum at tað fari eg so aldrin at gera so vil a heldur skiera eplin í sundur og koyra tey í ovn eg haldi mann mann vendir hesin her púra skeivt og so eitt afturat mann samanber við sumbiarberghol tað haldi eg ikki rættrætta samanberingin tí sumbiarbergholi er at landið hevur ognartikið eitt øki har teir so hava borið eitt hol og so kemur vatnið úr aftur úr hesum holinum á matrikkulin hjá landinum ja tað tað skilji eg væl altso so er tað tann sum eigur matrikkulin her landið meðan tá ið ein persónur hevur borað eitt hol á sínum stykki í kollafirði og so vatnið kemur úr holunum á hansara matrikkli so eigur hann tað ikki so skal eg samanbera tað við sumbiarbergholi so er jarðeiðarin á stykkinum í kollafirði eigari av tí heita vatninum tí hann eigur stykkið har sum holið er borað í tað átti landið eisini í sumbiarbrergolum so eg haldi uppskotið vendir skeivt tað ger seg inn á ognarrættin og ta hevði einki farið av nøkrum um mann segði at hetta her er ogn hjá viðkomandi akkurát sum við yvirflati vatninum og so sett mann bara treytir at viðkomandi kann ikki forða fyri nýtsluni av tí tá høvdu vit arbeitt við respekt fyri ognarrættinum og føroyafólki takkja takk fyri og annika olsen hevur ein viðmerking til røðaran ger sovæl ja takk fyri nú kunnu okur ímynd okum atjørgun niclasen fór at borða eitt jarðhol til jarðhita og rennur seg í eina oljukeldu skuldi jørgun niclasen so eisini átt hesa oljukelduna og havt ræðisrættin á tí oljuni sum varð funnin í garðinum ella er tað ikki ognið hjá øllum føroyingum at mann eigur