Christian Andreasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2022-08-02
Topic: Uppskot til samtyktar viðvíkjandi rættinum hjá føroyingum at ganga í haga
líka at taka aftr ý aftur g eitt mál sum hevur ver eitt indur umrøtt men sum eg haldi krevur eina t sindur meira nágreiniliga viðgerð enntat hevurhavt higartil haldi eg og tað reftar við strandferðsluni altso øll vita vit her í løgtinginum at strndsrandferspi landsins er ein trupulleiki skipini sum sum stovnurin hevur eru gomul og niðurslitin og tað kostar kanska eina trý hundrað milliónir av endurnýggju flotan vit tosa um terna ritina og sam fergur forbindusg til nólsoyar til kalsoynna og til norðroyggjarnar og so víðari sovíðari til dømis nú kemur til eystur í sandoya í sandoyartunnilin kemur brúk her nú næsta ár heyst fólk vita ikki gong hvar hvar hvat hvar teirrara farlur liggur heldur suvíðari og vit vita eisini tað at tað hevur veri eiliga trupult gjøgnum skipanina at fáa játtanina til strandferðsluna til endinum hjá flotan og vit vita tað ati bygnaðurin á strandferðsluni hóska seg ikki til til tað sum e sum vit forbinda við eina modernaða fyritøku í dag fyritøkan er púra bundin av fíggjarlógini tað fyrsta málið eg tók støðug til sum nývalli løgtingslimur var í august tvey túsn og nítjan tá lá smiðjiln í dokku niðri í danmark og slaps leysaftur fyri nnløgtingið at játta nakra eyka játtan til tað endamálið í morgin so frávíggja vit allar tíðarfreistir til at játta tveyogtreivu miliónir ela hvat er tretivuló il til strandfarki landsis tí oljuprísurin er hækkaðir og fakta er tað at løgtingið fungerar sum eit ein gigantisk nevnd fyri stovnin vit fara her úr løgtinginum niður í detaljir og játtað oljuforbrúk vertsrokningar og so víðari so víðari tað hoyrals ikki nú tíðini til og skiftandi leiðslur á stovninum hava eisini mælt til at broyta viðurskiftini og landstýrismaðurin sum nú situr setti í enum arbeiðsbólk ta semas sum sæt ární núverandi og sum hildu fram undir núverandi landsstýrismanni setti ein arbeiðsbólk við serkønum fólki so mæltu til at umskipa strandfaraskipin landsins antin sum eitt almenn partafeløg ella sum ein almenn sjálvstøðan stovn og tað er tað sama sum loyðslurnar fyri stovnina hava mælt til tað undrar meg øgiliga nógv at hetta her málið verður brúkt partapolitiskt at skjóta est hvørjum øðrum og leggja at forskelja fót onglari vegin við hesum her altso tað at vit eru øll samd um tað at loysa at að tað sum skal loysast her tað er at loysa tann trupulleikan sum vit hava í strandferðsluni eg trúgvi øll illastinnirliga eru viðsæ erlim av sæ sjálvum vita tey at núverandi skipan er ikki góð so kemur hesin her bólkurin við einum tilmæli einum greiðum tilmæli um verða um entina at gera tað sum ein alman partafelag ella sum eina almenna stovn fyri ikki at vera bundin av tí almennu játtanarsysteminu sumvit er í dag hesin stovnurin kann langtíðar planleggja kann fíggja sína sínar íløgur og sum kann so kann gera ein ein ein ein veitingarsáttmála við tað almenna fyri at fáa tað í eitt moderna system óahangar út av tí nú er handi játtanarskipanini sum so sum ikki skuldi játta eykajáttanir so víðari so víðari alt við tí endamálið at rationalisera raksturin altso nýggj skip tað hevð verið grønari loysn tað hevi vri ein bíligari loysn minni viðlíkahald og óansæð um vit vilja tað eta ikki so mugu hesi skipini skiftist út pá etta hena tíðstupunkt altso tey eru jú fjøruti ára gomul og ja so sigur onkur jat mann kann bara gera tað fíggjarlógin at it kunu bara vit kunnm bara broyta játtanarskipanina altso álvara tos skulu vit fara a skulu fara at broyta ta almennu játtanarskipanina fyri at loysa trupuligan iðstrandfarasskipan landsins tað er ikki seriøst snakk altso tí at broyta almenu rættanaskipanina tað vil vera ein gjøgnum grýpandi broyting á okkara bókahalsskipan okkara roknskaparskipan landsins tað vil gmilu annað viðføra tað at vist vit fara at gera íløgur sum vit gera nú fáa ein hálvan miliard um árið sum skuldu tað avskrivast hvussu nógv áramál skal tað vera yvir er tað yvur tíggju ár ja men so verður tað verður behagiligthjá okkum politikararnum vit játta eina hálva milliard í íløgum hon verður avskrivað í tíggju ár so telr ú bara hálvtrýss prosent á fíggjarlógini ella ella ela hálvtrýss milliónir á fígjarlóginum altso tatað er eitt mál sum er eitt mál sum skal hava eina nógv størri og nágreiniligari viðgerð enn bara tað at játta at broyta ta skipanina so taka vit og smikka strandferðslunu undir ta skipanina tað vita vit øll eisini en itt innir í her í húsinum at tað ber heldur ikki til tað ber heldr ikki til at gera sovorðt nakað hat atta skal jú ígjøgnum arbeiðast nógv betri enn tað so tað er eisini ein burturforkláring at tosa um at tað kann gerast á fíggjarlógini og vit kunu bara broyta játtanirskipanina og so víðari sovíðari tað er heldr ikki seriøst snakk so snakkar mann um at jamen tað politiska skipanin missir missir valdið hvør sigur tað at at tan politiska skipanin missir valdið um at leggur strandfertskipin landsins í heta ein sjálvstan almenn stovn landsstýrismaðurin íð samferðslumálanum skal gera ein veitingarsáttmála við hetta felagið ella hendan stovnin um at má gera tær tænastuna fyri seg sum sum strandferslan ein skal gera og tí kemur tanpiskaskipanin ikki at missa nakað sum helst vald yvirhøvur tað verður tað ein ein og hvørja hvørjar verandi landstýrismaðurin sum ásetir hvørjar tænastur á hesin stovnurin skal veita tí almenna í føroyum og og og og tað er eisini burturforkláringar at snakka um hana sum missir valdið og soleiðis snakkar mann um hetta almenna partafelagið tað skal vera soor soor so tað skal vera eg veitiki hvat tað er tað er tað er nógv tað eru nógv góð dømi um um um um almenn partafeløgð sum sum fungera væl altsovit taka bara fara á teli sum fungera væl sum stovnir í dag eingin trupulleiki yvirhøvur atlanticwhs fungerar eisini væl burtur frá atlantisivst hevð er trupulleikan undir korona men eg sigi heldu ikki hat tað skal verett annan partafelag tað kann eisini vera ein ein almenn stovnur sum sum sum vit kenna kanska frá bústaðum ella frá realunum sum virkar sjálvstøðugt og ikki er er partur av játtanarskipanini og som kann leggja langdíðar ætlanir og gera nakrar íløgur í nøkur skip fyri at fáa hetta endurnýggja tað einasta sum eg tosi um tað er at loysa ein trupulleika alt tað sum eg hoyri her í løgtinginum hjá undir undir løgmansrøguni hevur bara verið burturforkláringar at vit ikki kunna gera hatta og hatta har er hetta og hatta er privatiseringar og so víðari altso taðtað eri eitt sindur máttmikið haldi eg at mann ikki ein gong her í tinginum kann kann tosa um eitt mál og fá tað loysdals tí øll vita við tað at vit hava eina íløgukarm í dag undir verandi skipan upp á eina hálva milliard um ári við íløgum tað fara at vera minst tíggju ogtjúgu ár áðrenn tabritskaskipanin her í løgtinginum tekur seg saman til at játta trýhunra milliónr krónur til endurnýging av av av strandfaraskipanumlandsins øll onnur lond hava lagt hetta út til sjálvstøðugar stovnar dsb er eg ikki á tí tí tí donsku fíggjarlógini tað er ein ein ein ein sjálvstøður almenur stovnur tað sama er við bana danmark og svíðari og øll onnur lond hava langt síðandi tikið eina sovoria tænastu burtur úr tí sentralu politisku skipanini farhnhom yvirhøvu ikk hoyrda heima altso etar at flyta ferðafólk millum oyggjar er ein er ein sørvágsuppgáva sum sjá fylgilig tar almenna hevur stóran áhuga í men tað eingin sum sigur tað at landsstýrismaðurin skal sita inn skatlandssýrismaðurin skal virka sum sum fungerandi stjóri og løgtingið skal fungerast sum fungerandi nevnd fyri tann stovnin so eg haldi at vit mugu koma víðari at royna at loysa hesa trupulleikarnar heldur hen a bara at burturforklára á tingini ogog og og hví skal hví skal tann almenna skipanin her ikki lurta eftir tann teimum fakligu tilmælunum sum eru sum eru givin so fær mann kanska at mist teinkilig gera hesar her serkønr erkar eru útvaldir av landsstýrismannum ella hvat altso ri tað er heldtr ikki seriøst snøkk altso altso so øll vita vit tað at ein sovorði funktión sum sum at flyta fólk skip breiðarí virksemi ogsuvíðari slettiki hoyrir heima í eina sentral admosatión í dag tí haldi at vit øll eiga at seta okkum niður og finna eina politiska semju og loysa trupulleikan bara at tosa okkum út av eggim í trupulleikum og tá man eregi við hetta evnið her so haldi eg eisini tað at felags sum posta sum hevur erð nógv um røtt tað líkist heldur ongum at tað almenna íðani gjøgnum eitt almenn partafeløg rekuð virksemi í kapping við aðrar stovnar og kappast á øllum møguligum økjum ta eia vit að selja og og sleppokum av við so skjót sum yvirhøvur møguligt sjálv fylgið skal tað seg henda upp á ein ígjøgnumskygdan máta og prísurin skal vera tann rætti og vit skulu trygja okum at tær tænasturnar sum postar hevur av almennum gagnim týdningin ve verða varðveiddar men tað hoyrir ongastaði heima at mann brúkar almennpartafeløg at kappast við privatar aktørar tað burdu eisini verið samd um eitt annað sum hevur verið og tosað um tað er bant norðdig hvat er tann politiska grundgevingin fyri at vit skulu eiga ein triðing av einum banka í dag er tað nakað her inni sum kann siga mær tað jú vit fáa vinnusbýti frá bankanum men vit kuna gott kapitalisera tað virðið og fáa nakar pengar purtur úr tí sum kunna sum vit kunna býta um við onkrar aðrar íløgur sum verða verða almannagagliga fyri samfelagið enn at landstýrismaðurin nú skal ganga runt og rótasrunt at velja nevndarlimir í bankanum tað er ein privata uppgáva sum einki hevur við sentralaprinsosión at gera og mann kundi eisini spurt sæg sjálvan hví skal ta almenna reka telefonverk hví skulu vit kappast á á teliøkjnum einm almenn partafelag vit hava onnur vit hava vera privatar aktørar altso eg haldi at at endamálið hjá okkum sumplístikarinm eigur at verða at skapa so so góðar karmar fyri tað plitiska tað sentrala plitska sistemið sum møguligt so stað landsstýrismenn ikki vilja verða ovbyrjaðir av at skula tosa um ferger og um um telefonlinjur og um postútbering og sovorð nakað sum hoyrir fortíðini til hjá einari sentral admersatión so eg haldi at a vit eiga at ið hvussur at at at koma víðari her beint og royna at fáa loyst hesi tingini og tað prest yirhøvuiki at vera ein ein ein ein ideologiskur kampur yvir høvur tað er simpult en sunn fornuft sum sigur tað mán ega loysa hesar trupulleikarnar takkfyi ha formaður ja takk so eru tað viðmerkingar tann fyrsti er bjørt samelsen ger so væl takk fyri ja tað er sera neyðugt