Jacob Vestergaard (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2021-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-016/2021  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri 2022
og teir døpri spádómarnir sum eg haldi at landstýrismaðuriní heilsumálan var inni á í sínari røðu um at mann væntaði milliardaundirskot teir vórðu gjørdir so eftirtrygkiliga til skammar og at føroyska tjóðin er komin munanti betri ígjøgnum hesa farsóttina enn tað sum spádómarnir vístu okur eru sjó fylgiligt í føroyum øgiliga avhanga útav hvussu heimurin hevur tað hvussu tað gongur úti í heimi tey sum keypa okra dygdargóður fiskavørur serliga hvat keypiorkaner og tað sum spott verður er at okur koma framhaldandi heimurin kemur at hava ein størri búskaparvøkstur komandi árini og tað skuldi alt annað líka smitta á føroyska búskapin hava okur møguleikan at selja tær vørurnar sum okur hava í dag og tað er so ein annar spurningur altíð sum eg skal koma inn á aftur seinni hvussu hvussu verður viðvið tíð hjá hjá føroyingum okur okur kunnu siga ati tað er rætt sum sum sagt verður í yvirskriftini til fíggjarlógina vøkstur og vælferð okur hava ein stóran vøkstur í samfelagnum okur hava so í hesi hesisi fíggjarlógini og hesari samgonguni valt aftaná ta uppruting sum varð aftan á síðsta síðstu samgongu har ið ikki so fáar milliónir rapaða út úr ymiskum skápum hav okur valt at raðfesta bøkstur raðfesta vælferðina brúka tann vøksturin sum er til vælferð til føroya fólk tað hevur føroya fólkuppibori tað er oftani trupult í góðum tíðum at halda aftur og tað skal ikki vera nó gloyna at tega tað eisini nú og tað er møguligt at vøksturin er íðir so stórur men hann fer til tey tey økini í samfelagnum sum okur vanliga reypa økur av at okur itt vælferðsmfelag tørvar og tí haldi ikki at okur skulu vera so bangin um tað at okur raðfesta tey økini í í føroyska samfelagnum so at vælferðin so at ágóðanir vinjingurin í samfelagnum kemur út í hvønn krók tað haldi eg tað haldi er eog at halda okur øll at tað er umráðandi føroyska samfelagnum eg umsiti ein lítlan part ein pinkolítlan part av útreiðslunum á fíggjarlógini og har eru ikki tær stóru rempingarnir tann játtanum økisteitt sindur og tað sum tann játtanin økist er raðfesting í mun til eitt nýtt havansóknskip jákupsvarra sum hevur víst seg at vera nakað dýrari í rakstri enn mann upprunaliga segði okur koma við einum eykajáttan í tingi har okur eisini síggja at tað hevur verið for lítið av raksturi á til í ár og at okur leggja upp fyri tí komandi ár soleiðis at mann kann fult gagnnýta tað nýggja stásiliga og góða skipið sum okur hava fingið til til til gransking á tíøkinum til gransking sum er partur av tí grundalagnum sum okur sum okur liva av okur halda áfram at uppraðfesta veðurtænastuna við ati við at fáa fleiri fleiri av teimum uppgávunum sum hava ligið hjá serliga dmi heim til føroysku veðurtænastuna so okur vóna at okur ið leypi av komandi ári hava eina væl uppgraderaða føroyska verðutænastu tað er ein raðfesting sum byrjaði í ár og ferð sjálvandi at halda áfram til okur hava fingið verðustovuna upp at koyra so so nógv sum sum møguligt annars er tað fyrisovítt tey somu økini okur hava okur hava vørn sum hevur vaktaskipini og ikki tykur at siga tá ið gomul skip er í flotanum tjaldrið er er farið um fjøruti ár tá kunnu øgiliga skjótt koma óvæntaðar útreiðslur og tjaldrið hevur verið uppi og tá ið tær fóru á sjógva aftur so væð lekja á so tjaldrið skal takast upp aftur og so skal mann kanna stálig í skipinum hvussu tað eru so vil so tá tað vísa ella tíðin vísa hvat neyðugt er at gera har og sum sagt tjaldrið ereitt gamalt skip øgiliga skjótt at tað ikki loysir seg at far ið gera tir stóru umvælingarnar við eitt slíkt skip okur hava hugt og vorderað avloysari skip skal eitt slíkt byggja so kostar tað eina rúgvu av pengum hundrað og tals milliónir meni tað eru eisini skip sum mann kann hyggja upp á at keypa men higartil hevur vorn verið meg mest spent upp á at byggja eitt nýtt skip ja líknandi við primil men tað er einraðfesting sum ikki er her í løtuni tí tað er skip sum kostar nógvar pengar sum sagt so er so er tað við fiskimálaráðnum játtanini nøkulunda tað sama tað sum eg havi nevnt her tær raðfestingarnar sum eru hvussu eru útlitini fyri komandi ár ø tað sum okur umsita er ein partur av grundarlagnum fyri hvussu samfelagið føroyar fer at koyra eisini búskaparliga komandi ár komandi árini okur hava havt nøkur ella eftir hondini meira enn vanligt av árum har ið serliga uppsjóvarfiskurin hevur verið øgiliga væl fyri og hevur verið eitt dygt grundarlag undir føroyska búskapinum og øll vita at tá ið einginsemja er um at gagnnýta at gagnnýta teir fiskastovnarnir sum fiskin mælir til ella nøkulunda sum itil so er øgiliga skjótt ati at tað kann blíva fiskað for nógv og teir stovnarnir eru undir trýsti og til síðsti tann síðsta ráðgevingineru nokk ikki so so døpur sum mann kanska hevði væntað mann sigur at ráðgevingin fer makrel fer at minka við sjey prosentum og fyri sild átta prosent silsá man eitt sindur dapur upp á fyri nøkrum árum síðan men tað er ein stórur árgangur komin inn í fiskiskapin tað sum hann sigur tvey túsund og sekstan árgangurin snú er ein stórur árgangur komin inn í fiskiskapin og heldu heldur heldur gýtingarstovnin uppi so hann er oman fyri minsta mark og tað er tað sama við makrelinum svartskjafturin hevur tað at sveiggja øgiliga nógv og tað ikki so nógv ár síðan tíggju ár síðan tá fór svartkatta kotan niður í einki og mann var eitt sindur bangin fyri at tað sama kundi henda nú tí tað vórðu fleiri fylgjandi ár við vánaligari tilgongd mann hevureisini far at mæla til eina minking uppá nítjan prosent tað er ein stór minking hvussu alt hetta her veruligt tað vita okur ikki men tað er tí at tí at tilgongdini verður vánaligmen vissi eg havi skilt tað rætt so eru glottar fyri framman um at a er árgangir størri árgangr aftur sum mann hevur sett minni ella smáan svakjast sum kann styrkja um stovnim soleiðis at kanska niðurgongdin ikki ikki verður so so ógvuslig so okur sjálvandi fara á miðja eftir at vit um ikki kunnu fáa avtalur um hesar her millum strandalondini um hesar stovnarnar menieg hevði ynskt at eg kundi sagt at tað er útlit fyri tí men eg eri bangin fyrit ímótsagt at tað er ikki serliga góð útlit fyri at okur kunnu fáa avtalur vónandi fara okur at miðja eftir at fáa avtalur millum nøkur lond okur eru í løtuni nokk so samdur við norra um okra støðu viðvíkjandi makrelinum og hava gjørt eina síðnámillum avtalu es og bretland vildi gjarna vera í makrelavtaluni men samstundis noktað vit at okur avgongd á fiska í teirra øki og tí var tað trupult og tí var takað sum at taka grundarlagið burtur okur hava roynt at mýkja tað soleiðis at mann kann gagnnýta hesa stovnarnir uppá besta máta men at siga tær útlit fyri at mann kann finna semjur tað verður nokk trupult viðvíkjandi bátsviskinum undir føroyum so er tað eingin loynað at har eru har er avbjóðingar tí fiskiskapurin og útlitini eru ikki serliga góð okur hava roynt at gera tillagingar við ltroløkjum og brúka rist og troli og býtt eitt sindur upp millum línir og útróður og okur hava gjørtroyndarfiskiskap á føroya banka og tað fara okur sjálvandi ati at halda áframvið og kanska víðkað víðkað meira so tað útlitini fyri pikiskap á føroyagrunninum eru kanska ikki so góð okur hava skipað fiskiskapin eftir einim umsitingarætlan sum mann hevur ynskt leingi og tilráðing og áseting á fiskidøgum fer fram neyvt soleiðis sum hendan umsitingarætlanin er gjørd og okur eru ferð við ati samskifta við eisini sum at fáa hesa her umsitingarætlanina góðkenda eisini har tað sum er gott fyri føroyska skapin er tað at okur hava fingið mms góðkenningar men tað mmcgókingar í sjálvum cr geva ikki fisk geva kanska betri prís við tann fiskin sum okur fáa men vónandi vendist tað aftur tað vísti seg tíverri at vera ganga upp og niður við fiskiskapinun í føroyum okur hava ein stórur partur sjálvandi av okra ein stórur partur av okra fiskivinnu er eisini umbýti við við onnur lond og tann stóra fiskivanðjaavtalan okur hava við við russland hon er rættiliga stabil og okur hava eitt rættiliga gott samstarv við tann partin um um tað umbýtið at okur fáa tosk og annan bótnfisk í barnshavnum og og russar fáa uppsjóvarfisk hjá frá okur við noregi hevur hav okur eina avtalu sum okur endurnýggja hvørjum ári saman við íslandi íslandi hava okur hvørt avbjóðingar um við fiskiskapi í løtuni er avbjóðingin um at fiska sild á søð í íslandi har ið føroysk skip eru avmarkaði í mun til íslendsskip menn tað hava kur roynt at tikið upp menn tað vísti seg at vera trupult at fáa tað fáa tað upp á tepapláss okur hava okur hava havt fiskiveyðjaavtalur við es tá ið bretland nú fór úr es o royndi okur sjálvandi eisini at fáa eina fiskivanðaavtalu við bretland og okur gjørdu eina ein karmssáttmála um tað samstarvið sum skuldi vera men tað eydnaðust okur ikki í ár hvørki at fáa fiskiveiðaravtalur við bretland ella við es og trupulleikin er hjá vhyggiligt at skalt tú hava eina avtalu skalt tað vera nakað fara eftir altsu tað skal ikki vera snøklar sumtað slett ikki lønar seg hjá nøkrum bólki at fara eftir ogokur tær avtalurnar sum okur høvdu á borðinum hildu okur ikki gagnaði og høldu eg ikki vóru loyskir at fara at undirskriva og tí vóna okur at okur nú til komandi ár kunna fáa meiri ja meir fisk uppásoleiðis at okur fáa veruligar avtalur okur royna altíð at at spíla okur út at fáa botsfisk til okra sperda heimaflota serliga línuflotan útróðprsflotan ið umbýti við pilagiskan fisk bái tá okur fara til grønlands es ella bretlands og tað fara okur sjálvandi at royna aftur men tað ertað er neymari til neymari sagtin gjørt men tað tað verður tað verður altíð altíð roynt samanumtikið kann sigast at útlitini í tí polagiska eru eitt sindur verri enn tey hava verið spurningur in hjá bilu hvar kvotagrundarlag okur seta okur í mun til onnur okur fara sjálvandi at halda fast við tann kann mann siga býtulikin sum onkursvegna liggur liggur fyri dagin í dag sum alt annað gev okur eit eftir munandi hægri støði enn okur høvdu men sum sagt útlitini fyri at gera semjur í øllum førum millum allar partar tað eru ikki ordiliga til staðar vónandi ber til at fáa semju millum nakrar av pørtunum takk fyri harra formaðurtakk fyri hara formaður ja ætlaði bara at spyrja landstýrsmann um hann ætlar at endurskoða tað er soleiðis tá i ta seðið minkar so so er tað soleiði at mann hevur skipað tað soleiðis í fiskin at tað er tey smærru reiðaríini sum fyrst ssa tónsaum mann hevur ætlað at at javnseta øll reiðaríur í upsjóvinni takk fyri ja takk ger so væl jakovestigaard takk fyri harra formaður tá ið tað av seið minkar so minka tað kvotagrundarlagið javnt hjá øllum við undantak av einum parti av seldakvotuni tað sum er oman fyri fýrs túsund tons av sild viskiminnis tali ræytt tað minkar skjótari hjá øðrum hjá summum enn hjá øðrum okur hava arbeitt í fiskimálaráðnum við at gera ein lykil soleiðis at allar kvotur eru líka at mann