Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í tingskipanini um FG-001/2021 : Frágreiðing løgmans á Ólavsøku 2021
løgmaður innleiðir ólavsøkurøðin í ár við orðunum trivnaður tryggleiki og vøkstur og eingin kann væl vera ósamdur í hesum her tí hvør av okum ynskir sær ótrivnað ótryggleika og afturgongd tað verður sjálvandi ikki gjørligt at viðgera alla løgmansrøðina her so eg verði noydur at taka nøkur ting burturúr men fyrst nleingvís siga at fyr at náa málinum um eitt samfelag í fremstu røð so er fortreytin eitt vinnulív og serflokki tað verður oftani sagt men er er tað nú so einkult hanga tingini ikki øll meir ella minni saman at hava eitt vinnulív í serflokki er ein balansigongd sum inniheldur rættiliga nógv elimentir tað er ein avbalansering í millum millum annað íbúðarpolitikk tað vil siga atgongd til sethús íbúðir til ein rímiligan kostnað tað er ein ballandsígongd um hava arbeiðsmarknaðar viðurskiftir sum eru trygg tað er at hava eina eitt skattatrýst áeitt avgjaldstrýst sum er á einum rímiligum støði í ár ella í dag hava okur faktisk eitt av hægstu skattaðu avgjaldstrýstunum yvirhøvur í heiminum heilsuverkið skal vera trygt og effektivt innfrakervið skal vera væl útbygt fyri at kunna hava teimum neyðuga mobilitetum almannaverkið skal vera trygt útbúgvingarverkið skal vera fjøltáttað og hava eina vissa dygt og okur skulu hava ein orkupolitikk sum tryggjar okum eina kappingarføra orku so í mínum optykki kann mann ikki so øgiliga væl skilja ímillum vinnupolitikk á einari síðu og so íbúðarpolitikk skattapolitikk sosialpolitikk og so víðari á hinari síðu tað haldi eg oftani er ein feilur ið má gera í politikki tí at okur kunnu spyrja okum sjálvi t kunnu okur føra ein vinnupolitikk uttan samstundis at føra ein skilagóðan skattapolitikk at føra ein skilagóðan og skynsaman íbrúðarpolitikk at heilgupolitikkurin er tað neyðugi at orkupolitikkurin er tað sum tað skal vera eg haldi ikki løgmaður brúkar nakað av tíð í sína røðu upp á at tosa um vakstrarforrumi hjá okum sum nú hevur verið til arbeiðis í í umleið eitt hálvt ár og tað eru lagdarnakrar fyribilsloysnir fram haldið fimm hevur hann í hvussu nevnt ið snúgva seg um havið kunningartøkni samskifti útbúgving o arbeiðsmegi maritima tænastur og ferðavinna eg kundi spurt hvat til dømis við fíggjarvinnu fíggjavinna er størsta vinna yvirhøvur í heiminum og hvar eru ælingin hoyrir hon undir havið tað hopið atn ger tí at ælingin er væl grundarlagið undir undirbúskapinum í dag og tað gevur stórar møguleikar bæði bæði innan fyri tað sum okur kenna í dag laksur svíl men sanniliga eisini tæri skeljar toskur úr kalvi sum eisini eru á veg fram men tað er sera positivt at vakstrarforðurinð er í gongd og eg síggi fram til at síggja hvat ið teir koma við og hvørji tilmæli ið teir hava tí tað verður væl tað sum í framtíðini skal fíggja hesa her vælferðina sum okur øll eru so stolt av tað er eisini at fegnast um at land og kommunur nú eru farin í eitt samskifti soleiðis at okur kunnu kanska koma inn í eina tilgongd hvar ið óneyðugar ósemjur og misskiljingar so ella so kunnu kunnu ruddast á vegnum og eitt sum av í hesum sambandi er sera neyðugt at fáa fáa viðgjørt tað er at hava eitt felags forstáilsi av hvussu til dømis atgongd til byggilendið til almannagagnligar verkætlanir skal umsitast tí okur hava dømir um at skilagóðt prosjektir eru steðgaði og hava verið ástambaiy í eitt ár og tað er sera spell og eg haldi at tað er óneyðugt løgmaður kemur inn á fongsulsviðurskiftini og tað er settir ein arbeiðsbólkur niður sum eisini skal viðgera tey og hann skal taka støði í at okur skula í føroyum hýsa okra egnu fongum tað skal ikki verða neyðugt í framtíðini at koyra føroyskar fangar til at avsonað niðri í danmark løgmaðurin emur eisini við útlendskan ognarskap tað vil siga at keypa føroyskum ognum og eg haldi at tað er sera skilagott at hesin trupulleikin verður tikin upp proaktivt tí tað er eyðsýnt at eftirspurningurin eftir fastonn ikki bara í føroyum men í øllum heiminum tey síðstu árini síðani rentustøðið bleiv forkvaklað er eksploderaður og tað er einki sum bendir á at tað ikki skal kunna henda í føroyum eisiniog føroyar eru kanska serliga sárbar fyri tað fyrsta tí at okur hava at avgreinsla byggilendið men sanniliga eisini tí at tað kann avskeikla tað føroyska kostnaðarstøðið enn meira enn hvat ið tað hevur gjørt ennhvat ið tað longu er gjørt tað er at fegnast um at innfrakervið støðugt betrast og sjálvur fegnist eg serliga nógv um fámjistunnilin og at fyrireikingarnar til suðuroyartunnilin eru komnar so væl áleiðis sum tær eru á heilsupolitiska økinum er stór framstig hend í hesum vælskeiðinum viðgerðarygdin skal og er bulurin í politikkinum men eg sakni eitt lítið sindur at fáa eina frágreiðing um hvussu struktururin í hesum her samla sæð er tað virkar á sindur óyvirskuðuligt fyri kanska bæði okum sum sita her inni men sanniliga eisini føroya fólk tí viðgerðartrygd er nakað kompliserað nakað og viðgerðartrygd kemur at kosta kassan okur hava fingið upplýst frá saðkunnleikanum at tá ið hann er fult innfasaður so kostarin eitt stað ímillum trý hundrað og frýra hundrað milliónir meira um árið enn hvat hann gjørdi í tvey túsund og fimtan men fyri hendar góðar forbetringar og nógv ting innanfyri heilsuøki í hesum vælskeiðinum eg kann nevna diabetsmiðstøðina endurvenjing á sjúkrahúsverkinum bíðilistar eru nú blivunir etableraðar fleiri serlæknar eru settir og undir útbúgving a diadklinikkin er sett á stovn ókeypis sálarfrøðilig hjálp er etabilerað og ctog mmerskannararnir eru munandi meira belagdir nú enn tað vórðu bara fyri heilt fáum árum síðani men enn er langt á mál og enn bíða fólk eftir simplum simplum útgreiningum í upp til seks átta tíggju tólv mánaðir tað er ikki gott nokk og tað mugu okur eisini viðurkenna um meðan okur eru við heilsuverki so fari eg at koma við einum lítlum hjartasuffi eg haldi at okur mangla eina sálarfrøðiliga skaðastovu tað hevur verið upp til diskussión nokk so oftani hendan skaðastovan er ella verður avgerandi týdningi fyri okra allar allar veikastu borgarar ið dagliga stríðast við seg sjálvan tey hava veruliga brúk fyri einum staði at hendvenda seg til tá i harðasleikará og eg vóni at hetta her at henda skaðastovan verður raðfest nú tá ið tingið fer at viðgera fíggjarlóg til komandi ár eitt sum eg haldi er líka so viktigt tað er at fáa lagt reabiliteringina í fasta karmar tað er settar tvær milliónir av í ár og hon kemur verður innfasað nú í septembur í ár eg haldi at tað er avgerandi fyri eitt vælferðarsamfelag at reabiliteringin fungerar ikki bara inni í sjúkrahusverkinum men sanniliga líka nógv tá ið fólk eru útskrivaði og at tað ikki verða slept upp á fjall tí tað er har sum tað veruliga svíður hjá fólki tað er tá tey eru útskrivaðir tí tá føla tey seg veruliga slept upp á fjall takk fyri harra formaður