Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2020-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-029/2020  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2021
fyri frú forkvina tá vit gera tað upp í krónum og oyrum so veita vistskipanirnar í heiminum bara við at fungera sum tær skulu tær veita okkum í minsta lagi átta hundrað og trýogfýrs silliónir krónur hvørt ár til alheimsbúskapin tað vil siga sirka sjey ferðir tað sama sum bruttutjóðarúrtøkan hjá usa tað eru vistskipanir sum vit beint nú eru við at broyta og møguliga avlaga við alheimsupphitingini í tvey túsund og seks s varð ein umfatandi greining gjørd fyri stjórna í bretlandi viðvíkjandi kostnaðin av veðurlagsbroytingunum frágreiðingin hon fekk navnið størn frágreiðingin eftir búskapafrøðinginum niklastørn sum er professari á londumskule og fecknommix sum skipaði frágreiðingina kostnaðurin fyri heimsbúskapin at halda hitaøkingina undir tvey hitastig varð greinaður og samanlíknaður við kostnaðin av avleiðingunum av eini hitaøking yvir tvey hitastig niðurstøðan var meðan tað kostaði eitt prosent av brutturtjóðar úrtøkuni at basa veðurlagsbroytingunum og gera tær politisku raðfestirnar sum skuldu til so fer tað at kosta upp í tjúgu prosent av bruttutjóðarúrtøkuni hvørt ár tá vit koma har til at hitin á jørðini er farin upp um tvær gradir men vit síggja longu í dag at síðani tvey túsund og seks e r nógv broytt og tað er ikk at eydnast at venda økingini á útlátnum útlátinum og tí eru bæði tølini helst hægri enn áður hildið óðansæð so er tað innlýsandi at sparingarnar við at gera broytingarnar her og nú eru nógv størri enn kostnaðurin av avleiðingunum hendan fíggjarlógin hon ignorerar veðurlagsbroytingarnar tann síðsta fíggjarlógin hon ignoreraði eisini veðurlagsbroytingarnar gjógvin ímillum hvat vit burdu gjørt og hvat vit gera hon verður dypri og dypri fyri hvørt ár byrjanin av hesum tíggjárskeiðnum skuldi vera áðrenn har sum vit vendu skútini og fingu minkað okkara útlát ella rættari har vit fingu til einkis gjørt okkara útlát og vent skútini móti eini tryggari havn men hendan samgongan ið a faktiskt alt politiska landslagið rennur beint á landi føroyar hevur hægstlát íbúgvað í norðralondum og faktiskt eitt tað hægsta útlátið pær íbúgva í heiminum tað er milt sagt ótrúliga skuffandi og ørkymlandi at landsins loyðsla leggur so lítið í umhvørvistrupulleikarnar mann kann goyma seg aftan fyri flottir men tað heldur ikki allar ævir og nú er liðugt at spæla sjónleik her hava vit svart upp á hvítt at lítið og einki eru á raðfestingum á umhvørvisøkinum í øllum førum ikki nakrar sum fara at minka útlátið munandi mann ætlar sostatt ikki at gera nakað serligt politiskt í øllum førum ikki nakað sum fer at kosta pengar mann kann so ímynda sær at mann fer at seta lógarkrøv sum ikki hava fíggjarligar avleiðingar og tí ikki eru viðkomandi fyri fíggjarlógina tað kann mann sjálvandi saktans htað skal mann sanniliga eisini gera tí tað er nógv sum mann kann gera vit hava tó ikki sæð nakað serligt inntil víðari uttan sjálvandi hesa leingjanina av mmigfrítøku og til hitaskipanir og elbilar og tað er eit lítið av miklum sum skal til onkur skal betala antin landið borgarin ella privata vinnan antin vit ella tey komandi ættarliðini vit eru í einari umhvørviskreppu vit hava bundið okkum til paríssáttmála sum er eitt totalt minimunn fyri hvat vit skuldu gera minka okkara útlát niður í helvt áðrenn tjúgutretivu tað er ikki ein gongd serliga ambitiøst tá mann hugsar um hvussu nógv vit dálka men her er eingin plan her eru onkrar raðfestingar vit sita her og sleingja tað henn sum um tað var eitt ella annað hysteriskt anfall hjá nøkrum tannáringum sum ikki skal takast í álvara alt meðan vit síggja og hoyra frá fremstu granskarum á økinum at vit nærkast og kanska longu farin eru farin yvir tey mørkini tey sokallaðu tippinpu sum gera at vit ikkki kundu venda við meðan vit vita at avleiðingarnar bæði fyri náttúrufólk og so sanniliga eisini fyri heimsbúskapin verða avlemjandi um vit einki gera her eru trý hundrað túsund krónur settar av til góðkenningar til vistfrøðiliga tæraæling sum er gott og háskúlin í vistgrøiði sandoynni hevur fingið økt játtanina í mun til fjør skipanin til umhvørvisverndartiltøk heldur áfram á sama hátt sum í fjør hetta er fínt og gott men her spala so sterkari millilsin til so síggi eg eisini at vit enntá fer virkuliga at útpensla trupulleikan brúka beint undir eina millión til at marknaðar føra føroyska landgrunnin til olju og leiting eg havi veruliga hug at spyrja hvørjum ára tíggju eri eg vaknað í tí tað kann ikki passa at vit enn helda hendan tankan um at vit skulu fara aborð eftir olju í føroyum tá ið vit vita at tríggir fimtan partar av tí oljuni sum longu er funnin í heiminum skal verða verandi undirgrundini vis vit skuldu halda okkum undir hitanini á tvær gradir eg veit ikki hvat tit ætlaðu at siga komandi ættarliðan tá tey einaferð skuldu taka við eg kann ikki siga við tey at vit ikki vistu hvat vit gjørdu at vit ikki vistu at avleiðingarnar fóru at vera so álvarsamar tí tað vita vit væl og vit hava faktikt vitað tað í øllum førum síðani eg var fødd og ábendingarnar um tað hava verið frammi síðani í øllum førum trýssuni eg kann heldur ikki siga at vit ikki vistu hvat vit skuldu gera tí vit vita faktiskt væl hvat vit skuldu gera tað einasta sum eg kann siga er at politikararnir við tóku avgerðirnar vildu ikki lurta ikki vildu taka avgerðir og livdu í eina leika fjaðrari dreymaverð har sum trupulleikin simpultenn fór at loysa seg sjálvan tann ábyrgdin og tann skuldin hon liggur á okkum eg havi hug at steðga her fyri at tað sivar inn men tí tað er ombært ikki so lætt men eg skal nokk ramsa forskelt upp tí tað enn sjálvandi eru nøkur góð átøk á fíggjarlógini ho fíggjar okkara vælferðarsamfelag hóast hon stendur í hesum langa og ógvusliga skugganum av umhvørvisnoktan og hóast spurningur kann setast við nakrar av raðfestingunum hjá hesari samgonguni eitt nú skattalættar til pensjonistar ið serliga geva teimum ríkastu pensjonistunum størst fyrimunur vit hoyrað um sparingartiltøk hóast fíggjarmálaráðharin hann vissaði lt føroya fólk um at fólkaflokkurin noyddist ikki at fíggja síni vælevnir tí natúrligi invøksturin fór at vera so stórur tí so nógvir pengar fór at vera í umfari samfelagnum at mannoyddist als ikki at fíggja nakað sum helst um tað hevði passað høvdut íð up til sparingar ikki verðir fyri neyðini sparitiltøk til at hækka egingjaldið til heilivág skerja arbeiðtiltøk og annað tey ítøkiligu sparitiltøkini eru eitt tey fjaldur eru eitt annað eitt nú útreiðslur sum koma seinni í eykajáttanum og so eisini útreiðslur sum kanska eg haldið áttu at verið á fíggjarlógini sum eru flutt til eitt nú bústaðir sum skal byggja barnaheim og bústovntil seinheitaskát vit skulu hava hesar stovnarnar barnaheimahaldið eg vit sóu í frágreiðingini frá løgtingsisumboðsmanni herfyri at umstøðurnar ikki eru nøktandi trupulleikin við at mann letir hata upp í hendrurnar at bústaðir er sjálvandi fyrst og fremst at bústaðir ikki sleppur at byggja teiri bíligu almennu bústaðirnar sum tey skulu í øðrum lagi at landið kemur at skula betala leiðu fyri hesar bygningarnar næstu tretivu árini meira enn tað heldur at pengarnir vórðu brúktir einaferð ella í nøkrum umførum á fíggjarlógini og so áttu landiðbygningin tað kann brúkast upp á at binta upp á fíggjarlógina her nú í longdini merkir tað at mann í staðin fyri at betala við kasta eitt bindu landskassan til hesa útreiðsluna í langa tíð so eru fimm hundrað túsund krónur settar av at fáa gogul trensleyt á føroyskum hetta eru pengar til fólk sum umseta fyri sprotan til gogul transleyt har eru nógv fólk sum hava áhugan og drívmið innan fyri føroyskt mál og tað kunnu vit brúka til nógv eg haldi at málið átti at verið raðfest eitt nú við at fáa føroyskt a banan innan fyri tøkni loysnir sum eg veit at mann vil í holt við á føroyamálsdeildini æh men sum so ikki er raðfest her eg veit at tað var nakað sum hann á jensen arbeiddi við mentanmálaráðnum har kundi mann alvorliga sett inn tí at tað er eitt øki har føroyskt ikki sleppur íp í part eisini til at dagføra orðabókur talgilda orðalistar skapa innihald sum er mennandi málsliga serliga til børn og gransku máli tað kann vera ikki havi við hoyrt røttu argumentini fyri at googule skal duga føroyskt men eg loyvi mær at ivast í hvat hevur at siga fyri føroyska kttrygd umframt at mann játtar pengar á fíggjarlógini fyri at skapa meira innihald um meira vitan til internetsrisan google ið í síðsta enda fer at tjena enn meira pengar og hava enn meira makt tað bekimra meg so haldi eg faktiskt ikki at eg havi meira at siga í hesum umganginum takk fyri harra formaður ja takk so er tað nakrar viðmerkingar