Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-016/2021  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri 2022
frá tí vanliga fólkinum meira vanliga arbeiðanda fólkinum tvørturímóti tá tað vil sulu geva lættari til tey lagsløntu men mann kundi gott tikið munandi meira og tað halda vit í javnaðarflokkinum frá uppisjóvarvinnuni og aluvinnuni til at fíggja okkara samfelag og tryggja at vit hava javnt samfelag á hinari síðuni hevurmann tey sum hoyra til vøgra høgraveingin sum halda tað at tað almenna skal fylla eitt sindur minni og so skal mann eisini taka eitt sindur minni inn frá borgarunum tí at pengarnir liggja best í lummanum hjá se einstaka heldur enn í landskassanum tað eri so ósamdur í í í nógvum førum tí at tá verður t ikki frælsið fyri øll um at eva skipanina sum tryggja vit øll hava ræt til útbúgving sjúkraviðgerð pensjónur og so framvegis men tað renir ærligt søk tað er ærligt at vera ósamdur meni tað sum ikki er ærligt tað er um mann heldur at mann kann minka inntøkurnar hjá landskassanum taka minni inn og samstundis sum útreiðslurnar spola avstað øh vskuvit hyggja eftir hesi fíggjarlógini og fíggjarpolitikkinum higartil vælskeiðin herpeint so kann mann staðfesta at mann hevur lækkað inntøkurnar mann hevur sagt at upboðssølan skuldi strikast tí tekur mann nakað minni í inn í tilfeingisgjaldið mann hevur givið skattalætta til lærningar mann givin skattalættan til fólkapensjnistar og tað er so tað sum tað er men hman iki ikki akrar aðrar inntøku staðin fyri og mann hevur heldur ikki spart á útreiðslu sín hyggja vit eftir útreiðslu síuni so verður sagt ati at landstýrsmann fíggjarmálnum tað verðr endurtikið á fleiri av samgonguumboðnum at útreiðsluvøksturin rakstrarvøksturin í komandi mar eru hundrað og átta milliónir ella tað sum svarar til eitt komma átta prosent h eg veit kart tey tølini koma frá men tað er á samanlíknar perur við bananir tí hyggur mann í her síðu trýogtjúgu herpeint so sær mann tað hvat útreiðslurnar vóru í fíggjarlógini fyri tvey úsund raksturin fyri tvey túsund og einogtjúgu og tað var fimm milliardir fimm hundra g álvfjerðs milliónir og fyri næsta ár verðr han mettur til at vera fimm milliardir átta hundrað og áttaogfjøruti milliónir tað eru ikki hundrað og átta milliónir ta tvey hundrað og áttaoghálvfjerðs milliónir á munum og ikki ett koma átta prosent men góð fimmfimm prosent útreiðsluvøksturi og hyggu mann sær eftir rakstrinum fyri landsskassanum stendur orsøksskápir iltveytúsn o nítjan og kataður sær verur verðið í næsta ár so ena átta hundrað og áttaoghálvfjerðs milliónir hægri tað er ein metstórur útreiðsluvøkstri samstundis mann sigur vit skulu skerja inntøkurnar sum skulu útreiðlurnar vaksa við metstórari ferð tað er ikki hugsjón og tð er ikki ærligt tað ert ndur tað er sindur óærligt og tá man eit sindur óærliga í hesum førinum so er vandin fyri at sum tordu nikkasen faktistvr inni á sína røðu at mann kemur at kollsigla fyrr ella seinni tí vit kenna e hugtøkini sjey feitar og sjey rakar ug mann ikki hevur rímiliga stór yvirskot tá búskapurin koyrir upp á fulla ferð so kemur mann at fáa alvorligar trupulleikar tá i vit komu inn ein lakonjotur og tað koma vit fyrri tag seinni tað vita vit øh landsstýrismaðurin á økinum jørgun nicklasen hevði orðið í gjár og eg var samdur við ein partur av tí sum hann segði og tað sum eg samdur við hon í tað var at hann tosaði um kreppuna í hálvfemsunum at mann høgti bremsturnar alt for nógv í g tað gjørdi kreppuna verri og tað hevr jørgun niklasen rætt í og hann segði eisini at ta kreppan kom fíggjakreppan í tvey túsund og átta sum rakti allar heimsbúskapin g eisini føroyska búskapin og so fór eik av knóranum í tvey túsnd g tíggju og fiskavirkin varð knørran ítveytúsn o tíggju sá høgdi mann heldiki bremsurnar í tán høgduvar ikki premstar íð sum eg gjøri hjáhálvfemsunum og man hevði stór undirskot millu annað sóti eg jørgun niklasen landsstýrið saman tá og tað var fínasta lagi mannhevði undirskot í tvey túsud og níggju tíggju ellivu tólv og kanska trettan eisini tað var neyðugt mann mann mátti taða ís í búkin tí mshøgdu bremsurnar í so varð kreppan gjørdi mnn kreppurnar enn verri tað er eg púra samdur jøgun nikkasen í og tað r eisini tá skal landstórðar á rós firi at nú tá korona kom at mann sjókdi bremsturnar í tað valdi landsbankin frá tat valdi búskapar frá og tað lurtaði landstírið eftir táð skal rós firði men tá mann tosar nú tá vt ger fíggjarlóginfrá tvey tsuno tveyogtjúgu sum um mann tosar um eina kreppufíggjarlóg so er mann nokk so langt í sínnáravaldi tí isumvit hyggja eftir búskapinum í løtuni so er sum mala samfalasjónin fullari ferð fiskaprísirnir laksarprísin r komin upp aftur á ta støði kanska hægri enn teir vóru áðrenn korona og í heimiliga búskapinum so er tað soleiðis at at vit hava ikkiba ein heitan búskap eg haldi at vit hava ein yvirupphitaðan búskap eg síggi onkur matstova í lukka tá it tey fáa ikk starvsfólk eg hoyri um onkrar barnagarð sum ikki hevur opið í fjøruti tímar um vikuna tð t ikkip p á starvsfólk eg at hoyri mokkurt lýniskip sum liggur ft iki prá starvsfólk arktikomn var í miðlunum í seinastu viku sambandvð tunlarnum morðars fjall at teirhórdu avbjóðinar at fina starvsfólk og an hoyrirdi allar byggivinnu ferðavinnui s framvegis tá ið mnn hevur avbjóðingar við at finnast starvsfólk so er búskapurin yvir upphitaður og vastú ann ikki hevur stór stór yvirskot búskapurin so heitur so er vandi fyri ati ati at mann einki standa ímóti við tá ið tað so búskapurin kanska kemur inn í lakonjektur sumhann kemur fyrr ella seinni tí haldi eg ati at tað er ein vandakós at skerja inntøkurnar samstundis ð útreistunar veksla í fulltrin ynski mær skerja inntøkurnar htað eri ósamdur í hvussu tá að kemur til at breiðastu herðarnar og tað kemur til alivinnuna uppsjóvrvinnuna fá ir man heldur at hækka inntøkurnar men so má man eisini skerja útreiðslurnar ella hongur tað ikki saman øh tá tað kemur til nøkur onnur ting sumhvi verið frammi heðin cachariasen var frammi á dir undir sínar ramsøgurøðu har eg partvíst samdur við hevði sagarias me men ikki heilt eg nevndi í gjár onkur annar nevnda eisini tá mann fær eingangsinntøkur so eig a taðikki fari in á fíggjarlógn eintfarin í búskapargrunn til dømis í hesum førinum er tað so at bant nordik sum landskassin landið o eigur ein riðing í hevur selt seg virksemi í danmark og landið fær fær syrka tve undað hlvtrýss milliónir í vinnusbýti yvir trý ár eyka so er tað ein eingangsinntøka so vit kunnu ikki selja vit kunnu ikki selja virksemið í danmark hjá bank norðidiku leiri ferð vit kund tað selja st eina ferð einum í tvey túsund og seytjan táið vit seldu tá bank nordeu seldu sítt virksemi í íslandi tað fekk landskassan hundrað milliónir afturfyri tað men tað fór í búskapargrunn til tað va eingast inntøka herinseacariasen vildse vera við at tilfeingiskjøld vóru líknandi tað er ikki samdur vð heðnsariasen í tí tilfeiniskjøld er komin fyri at vera tað seði mann fær tilfeiniskjøld av hvørjum ári men eg samdurvið jenisagarias enra tí at tilfeiniskjøldini kundu svinga rættiliga nógv tí vit vita tá ið nógvir ella góðir fiskiskapir og høgir prísir so kunnu tilfeinisgjøldini vera høg men tað kann ganga niður á bakka við prísum og nøgdum so kunnu tilfeingis gera lá tí hevur tað týdning at mann tá tú gongur væl nógvar nógvar inntøkur tilfeingisgjaldir partafólskalærar at man ikki brúkar allar pengarnar men setir pengar til síðus til verji í tíð og tað e taðsum eg sakni í hesum her uppskotnum herpeint tað evur eisiniverið frammi eg haldi serliga johandal róð inn undir hefti her við eldraøkinum hann iki akkurát hvørji orði hann brúkti man heltu hvussur at tað var ein skeiv avgerð at leggja eldraøki út til kommunurnar tað er ikki samdur við johandal í eg haldi faktiskt at kommunurnar megna tað rímiliga væl og tað liggur kanska nærri o borgararnar og hjá kommununum men tað sum er avbjóðingin og tað eri samdur johandal í tað er at fíggingarloysturin var ikki góður har sigur mann í staðin fyri har valdi mann siga at kommunurnar fáa nakrar endurgoldið fyri mistar inntøkur av faithis og sjómannafrátrátti og so framvegis sum einki hevði eldraøki at gera tað hevur gjørt at nakrar kommunur hava ein vinning av eldraøkinum men aðrar kommunur hava stórt undirskot av av av eldraøkinum sum so aftur hevur tað við sær sum johandal var inni á at vit fáa nakrar kommunur ta kemur vi eldraøki sum eru amasn siga aborgarar bborgarar kanska cæborgarar har átti mann at endurskoðað fíggingarloysnin soleiðis at pengar fylgja talið av eldru borgarar soleiðis at at tey sum hava nógvar eldri eldri borgarar fáa mest og tey sum hava fáar eldri borgarar fáa minst soleiðis at mann játtar pengar til endamál at fíggja eitt væl virkandi eldra hoin eldra røkt sum er væl virkandi um alt landið takk fyri harra formaður ja so er tað viðmerkingar jóhannes joensen fyrst gersuvæl ja takk fyri hara formaður ja púra samdur við tí sum aksevel johannesen førur fram hetta er eit royni at føra e ein skynsaman fíggjarpolitikk í góðum tíðum at mann setir pengar av til verri tíðir men eg hugsi t táið mann raðfestir útreiðslurnar eg legð merki til í í uppskotinum hjá landsstýrinu har er einki sertav til menningarhjálp meira enn mann hevur sett frammanundan samgongan seti frammanundan eg eg ælli bara spyrja akseluvi johannesen hvussu vit eru stødd í mun til grannalondin hjá okkum tá tað kemur til menningarhjálp takk fyriaksel johanesenja tað tað var nettupp át kjak eg minnist eg haldi at tað varð kvøldið fyri valið í vey tús on fimtan formans hjak í sjónvarpi føroya har tað evnið var uppi eg hali tð a í sambandi við við við ta syndarligu støðuna sum var í súri jakatá vóg nógv fóttafólk framvegis tá vóru allir formennir samdir um at vit ótu hækka eftir munandi tí vit liggja angt angt langt undir okkara grannalondum rættiliga langt undir hussunógv vit lata í neyðug venningarhjálp kann vera ella tað veit eg at privatur føroyingar vinnufyritøkur eru røsk at veita