Bárður á Steig Nielsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2023-03-21
Topic: 1. viðgerð LM-054/2022  Uppskot til samtyktar um karmsáttmála um fiskiskap millum Føroyar og Ísland
forkvinna karmssáttmála tað hava vit við nøkur lond og tað setur so teir yvirskipaðu rammurnar fyri hvussu vit skula hátta okkum í teimum samráðingum vit hava og ger tað kann man siga lættari politiskt at gera hesar avtalurnar at vit nú gera ein karmssáttmála við ísland er kanska upp á hægstu tíð kann mann siga vit hava jú havt avtalu í íslandmillumtjóðar avtalum við íslandin í nógv ár um fiskiskap inni hjá hvørjum øðrum og undanfarni framsókmaður var eisini inni á hesini her jamen hvat er javnvágin kann mann siga í sáttmálanum bæði tá að kemur til hvat av fiski vit lata til hvønn annan men kanska serliga við atgongd ha og hvussu hvørja heimild mann hevur til at avreiða hendan fiskin og rognalodnan hevur jú verið ein spurningur sum altíðer verið uppi øll míni árípolitikki og eg minnist tá vit arbeiddu við við virkjunum í kollafirði tá var tað nokk so avgerandi um at fáa her avtalanup á pláss og so var tað hoyvíkssáttmálin sum skuldi gerast tá varð mann ógvuliga uppsettur í føroyum um at fáa hesi her rognalotnina upp á pláss og tá søgdu íslendingar bara jvjava vinirin einki problem hatta orðna vit aftaná í hesum her felagsfundinum sum skuldu vera sum eru ásett í hoyvíssáttmálan har mannskudi hava felagsfundur eina ferð um árið og tað er altso ja hvat seytjan átjan ár síðan sáttmálnin kom í gildi í vey túsnog seks varð avtala í tvey túsund og fimm og enn er rognalodnan akkurát á sama støði í avtaluni sum tá so tí ætlað eg at spyrja landsstýrismannin um karmssáttmálin ger ta sjálvandi ikki men um hann í samráðingunum við íslendingarar enn eina ferð fer at gera eina roynd at fáa hesa rognarlotnina upp á pláss soleiðis at føroysku virkið kunnu í kapping við íslendsku firki sjálvandi bjóða upp á hesa rognarhotnina og fáa hana heim til føroyar til lands í føroyum soleis at virkini og tann virðisøkingin kann koma í føroyum tí vit skulu ikki gloyma at tá tað kemur til fiskiskap í føroyskum sjóveki so verður mest sum allur svartskjafturin sum íslendsk skip fiska fiskaðr á føroyskum øki og hann verður og landaður har sum hann fær besta prísin undir í íslandi føroyum ellam norreg ella sketlandi ella í skotlandi írlandi men hendan her rognalotnan kann ikki og harumframt vita vit eisini at úti á feltinum eru kan mann siga hesar sokallaðu teknisku forðingarnar sum íslendingar jú eru heimsmeistarar í settar sosr at tú sleppur ikki norður um eina vissa linju ella eysturum ella vesturum akkurát har sum skeringspunkti er hvar fiskurin er bæði tá tú fiskar lodnna men eisini tá tú fiskar onnur fiskasløg at tey føroysku skipini sleppa ikki har sum sumfiskurin uppielsar og tær forðingarnar hava vit ikki í føroyum vit meina tað tá tú gevur mann sigur eina eina í eina samráðing at rættinini hjá fiskurin hjá hvørn øðrum so eigur mann eisini a kunna fiska sjálvandi har sum fiskurin uppiheldustarv og ikki verða tekniskt forðaður fyri tí so tað er so eisini ein spurningur til landsstýrismannin sumann kanska svarar uppá tá hann kemur upp her um hann nú tá vit gera enda karmessáttmálan fer at seta sær fyri at fáa hesi bæði viðurskiftini kanska serliga upp á pláss so eg haldi ikki tað er so nógv meira innihald í hesum her men vi eiga sjálvandi at gera alt fyri at varðveita kann mann siga ein so diverfiseraðan flota sum gjørligt fjølbroyttan flota sum gjørligt taviseg at vit skulu kunna fiska í øllum heimssøgum gera sínámillum avtalur tí tað í longra løpunum eingin ivi um mínari verð loysir seg fyri føroysku fiskivinnuna hava tað fjølbroytt negum tí um vit bara skulu hava og hugsa um okkara egnu grunnar og halda okkum tta fiskiskapin so kann tað blíva fátækt í ávísum tíðarskeiðum í fiskiskapinum meðan tá vit hava fjølbroyttar møguleikar at fiska so erur tað víst seg at tað kann ganga upp í einum øki og niður í inum øðrum øki og fiskastovnar á hvør sínum slagi pelagiskt og botnfiskur og suvíðari eisini skiftivís eru smáir stovnar og stórir stovnar og tí haldi eg at tað hevur týdning at vit royna at varðveita tæir samstarvsardarnum vit hava sjálvandi ikki fyri eingøvm prís men vit eiga at gera alt tá vit kunna fyri at hava so góða atgongd runt um í heimshøgunum sum gjørligt hóast tað mangan stendur á tí at støður úti íheimi kunnu gera tað kann man siga trupult og trýst og so víðari uttan frá um at vit ikki skulu forseta í ávísum samstørvum men hetta er so ein karnigsatmam í ísland og eg haldi at tað pera hægstí við fáan og hetta fær fullan stuðul frá sambandsflokkinum at ratifisera hendan her sáttmálan takk frú forkvina