Høgni Hoydal (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-12-13
Topic: 2. viðgerð LM-015/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um børns retsstilling, lov om arvelov, lov om forældremyndighed og samvær og lov om anerkendelse af nordiske faderskabsafgørelser (Sammóðir)
frú forkvinna einaferð kemur tað undan alt tað sum verður droymt toli og livandi stundar fræi í moldum goymt hetta er broti in eina yrking sum eg altíð havi tikið mær at hjarta og tað er bæði við eymjøgleika og og eeri eisini errin at vit eru komin til at viðgerahetta uppskotið her í dag eymjúgleikin kemur av tí at eg haldi alt ov leingi hava vit runnið undan at útinta hesi rættindi fyri føroyafólk og fyri minnlutabólkar í føroyum men eg eri eisini errin av at tað hava verið nógv tjóðveldsfólk sum hava gingið undan í hesum men ikki minni errin av teimum sum í veruleikanum hava flutt samfelagið tað er tey sum hava torað at tagga fram og sagt her eru vit vit vilja liva við hesum landi við sømd og tey sum bæði í í friðarboðanum og lgpt hava fingið onnur at taka undir bæði stillisliga og meira og meira opið og í tjóðveldsflokni høda vit eisini í langa tíð høvdu vit viðgerað av hesum her unga tjóðveldi trýsti á fyri at fáa okkum at samtykkja sjálvandi sudu hesi rættindini samtykkjast og í veruleikanum eg veit at hugsjónir eru ofta vera undirmettar og summi siga tit bara praktiskur politikkur til og rossahandlar og kremmaramarknaður men hugsjónarliga so havi eg altíð lagt dent tá tað stendur í fyrstu greinin hjá tjóðveldsflokkinum at føroyska tjóðveldið verður stovnsett við fólkaræði í politiska vinnuliga sosiala og mentanarliga lívi landsins einki útlendsk vald eigur nakran rætt til ræðiug ognir í landinum men heldur ikki eigu nakar einstaklingur ella nøkur serstøk statt framíkjarætt til vald landsins og ognir føroyingar allir eiga somu samfelagsrættindi og hava somu samfelagsskyldir so hetta er sjálvandi tað hugsjónaliga grundarlagið sum vit byggja á altso tjóðveldislevna byggja treytaleyst á at allar tjóðir eru javnsettar og hava rættin á stjórna sær sjálvum og skipa fólkaræði og standa javnt millum heimsins tjóðir og samstarvi har og sjálvandi eru tað óloysiliga samanhangt við at hvørt einstak menniskja sum jú er tjóði tjóðin er fólki hevur sama rætt og somu skyldir til at liva eitt lív ið sømd í sínum egna landi uttan mun til hvussu vit síggja út hvørj okkara uppruni er hvussu vit eru fødd inni hendan heimin hvørjar førleikar og møguleikar vit hava hvørjar familju vit eru úr ella hvønn vit elska og vilja eiga børn saman við altso fræls og javnsett fólk í einum frælsum og javnsettum landið tað má vera okkara grundtógsjón og okkara grundvirði og tí er eisini errin av at tjóðveldsfólk hava gingið undan við at fáa hetta uppskotið fram eins og tá ið karin kjølbrot stóðu einsamøll um at atfvøða fyri broytingina í revsulógini síðani finna henstavsálið nita frírisil tveyhundað og seksogtrýss b fram og ikki minst tað trýsstis sum verja á okum frá unga tjóðveldinum og øðrum sum hava borið hetta fram tað er rætt at vit enn ikki hava nóg greið rættindi hjá pápum í samband við børn har foreldrin ikki eru saman men hetta uppskotið ger seg ikki inn á rættini hjá teimum yvirhøvur faktiskt javnsetur tað tað tað r ein annar spurningur sum vit sjálvandi eisini mugu arbeiða við eg kundi eisini sagt tað øðrvísi frú forkvinna at eg veit at summir flokkar hava hava havt tað slag orðið at í føroyum skulu føroyingar ráða tað siga taðeisini tjóðveldsflokkinum men tað er ølilia týdningarmit at siga at í føroyum skulu allir føroyingar ráða hava sama rætt og ikki at í føroyum skulu bara summir føroyingar ráða og tað er í stóran mun tað sum hetta málið snýr seg um so eru ómetaliga errin av tí stóra arbeiði sum hevr er gjørt tað hevur eisini kostað floksfelagar og samstarvsfelagar í hesum stíðnum sum veru hevur og ja vit hava tapt nakrar atvørðugreiðslur men vit halda á tí tað er eitt alneyðugt stríð í samband bæði við tjóðskapar í frælsistríði men ikki minst at hetta er eit stríð fyri at ollar at øll eiga somu rættindir uttan mun til hvussu vit síggja út og eru fødd inn hendan heimin eg harmist eisini um frú forkvinna at í hesum stríði hava voftani havt eitt orðaskifti bæði á tingi og úti í samfelagnum sumhe verið ógvuliga óvirðiligt eg haldi tað eru nógv flutt á tí veitslunum taðhevur eisini verið himinrópandi niðurgerandi og happandi og grofni mótvest fólki tað taka vit allar frástøðu frá men eg hugsi javnan um hesa gerandisorðingina hvat billa vit okkum í veruleikanum inn sum løgtingsfólk at nokta fólki og børnum rættindi at liva og virka og verða javnsetí samfelagnum og hvat billa vit hvørjum øðrum nn hvat billa vit okkara børnum inn at vísa til sínar egnu mymyrku tulkingar av tí ljósa kærleiksborðskapinum at sláa fólk og ung og børn í høvdu við trúargrundgevingum at billa fólki og ungum og børnum inn at vit á løgtingi at vit skulu gera av at summi skuldu ikki hava somu rættindi sum onnur vísandi til tulkingar av trúarsetningum meðan mann einki himprev við at atkvøða fyri at geva ælafáum fólki framalgjarætt til okkara felags ogn at taka rættindi burtur hjá fólki ið tillagaðum størvum at selja tað sum ættarlið hava bygt upp av felags viðum og ognum í hesum landi ella at lóggeva fyri nøkur fá í flestu málum tá er eingin tá er eingin grundgeving við etykki og øðrum so harra formaður harra frú forkvinna hetta samfelagið hndan tjóðin mennist bert um vit skapa eitt frælssamfelag har øll hava javnrættindi og somu skyldir tað prógvar høll søgan og at vit kunu bjóða øllum virðing og bjóða øllum vælkomnum hvørjum einasta menniskja hvørjum einasta barnið og tey kunnu liðuga og virka her við at byggja land byggja tjóð byggja samfelag og byggja heim og har vit stríðast fyri