Karlot Hergeirsson (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2023-03-14
Topic: 1. viðgerð LM-081/2022  Uppskot til samtyktar um at seta á stovn eitt føroyskt príseftirlit
ak fyri ja til viðgerðar er uppskot frá miðflokkinum um at seta føroysk príseftirlit á støvn hetta er ein góður og nopil tanki hetta er at verja brúkarun ímóti keypmannum so hann ikki tekur sær ov nógvan vinning at handilsvinnan sum heilheit ikki minýti sína støðu og misnýtir kreppur til at fylla sína egnu lummar heimurin hevur verið meir ella minni í støðugari kreppu nú í trý ár av av broti og hvussu ofta hava ikki hoyrt at prísurin er farin upp grunda fyrst var tað korona og síðani nú kríggið í ukraina imflatiónin er farin til himmals men er allur hesin vøksturin grundaður á kríggi og korona tá hetta byrjaði at prísurin fór upp tá las eg fyri mær eitt nýtt hugtak í útlendskum miðlum ikki innflaytion men gritflaysion hetta at karráir bistesmenn misnýta eina kreppu til eygna fyrimun som tað kemur fram í viðmerkinum til hetta uppskotið so høvdu vit eitt príseftirlit fram til nítjan hundrað og sjeyoghálvfems tá lógin um kapping kom og sum eg havi skilt so virkaði príseftirlit tá kanska ikki altíð so gott og tí kom lógin um kapping fyri tíð fyri eyga at jøvn og rættvíst kapping fór at koma á brúkaran til góðar í lægri prísum tað var kanska ein grund at mann skifti frá eini príseftirliti til eitt kappingareftirlit tí hvussu skal eitt príseftirlit virka og hvat skal mann samanbera við hvat er ein nomalur vinningur á einari vøru hvussu nógv prosent og skulu vit samanbera við danmark skulu vit til dømis taka eina vøru av einari hill í danmark og so plussa bara farmagjaldið afturat og siga at tað er maks kostnaður fyri einari vøru í føroyum eg rokni tó við hetta ikki er so einkult tí sum eg skilji at farmagjald er heldur ikki bara eitt fast størvilsi so at so skal príseftirlitið kanska fáa heimild til at fara heilt inn í bókahalds skipanirnir hjá teimum ymisku fyritøkunum tað er eitt heilt stórt inntriv í handilsvinnuna størri inntriv enn taks hevur í dag og hvussu stóra revsandi heimild hvat príseftirlitið hava skal tað kunna seta tiltøk í verk útdeila baut ella so framvegis ella skal tað politiska systemið traðka til tá ið príseftirlitið ávísir onkrar skeivleikar kappingareftirlitið sum vit hava nú hevur eitt ávíst eftirlit í prísum og hevur við jøvnim millumrúmum tey seinastu árini til dømis gjørt vart við at oljuprísurin er ov høgur í føroyum uttan nakað hava gjørt við tað tað nyttar ikki bara at hava eitt eftirlit og so einki meira men prísvøkstur í føroyum í føroyum her heima og úti í heimi hevur verið øgilig í seinastuni ein hevur lyndir til at trúgva tað er onkur sum skúma róman til dømis fyri fáum døgum síðani kom fram at aramko altso oljufelagið hjá konginum í saudiarrabia hevði tað størsta yvirskotið nakrantíð og fyrr í ár kom eisini fram at mítt gamla reiðarí apimøllurmerk eisini hevði tað størsta yvirskotið nakrantíð men áðrenn vit byrja at bygda keypmanninum í føroyum fyri pengagird so skulu vit taka inn í roknistykki at tann fruktin sum liggur á hillinum hjá honum og sum er komin heilt úr suðuramerika og sigld her til við einum methøgum oljuprísi og við einum skipi sum krevur methøgt farmagjald men nú skal eg ikki snakka hetta uppskotið niður og norð sum sagt hetta er eitt ein góður tanki eitt nopan uppskot og tað bestemt ikki óhugsandi at onkur fór raktinsmaður eisini her í føroyum ger sær dalt av støðuni men sum fleiri hava ført fram her fyrr vit skulu ikki bara hava enn ein stavn ikki stavna enn ein almennanstovn og vit áttu heldur kanska at samlað tær kreftirnar sum verja brúkaran í dag har hugsi eg um brúkaraumboðsmannin og kappingareftirlitið og givið tai mur eitt sindrari fursuna afturat og so knýtt príseftirlitið uppí so vit fingu ein ordiliga sterkan støvn sum kundi vart brúkaran sum sagt tað er nokk so ringt kanska at hava eftirlit við hesum ymisku vørunum og nógv vørunummar sum onkur far fram til men hetta uppskotið skal fáa eina sakliga og góða viðgerð í vinnunevndini og sum tað sum eg havi hoyrt fyrr komin fram frá fleiri tingmunnur her er her er okkurt at blíva samdur um takk fyri