Karlot Hergeirsson (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2023-03-23
Topic: 1. viðgerð LM-073/2022  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um loyvisgjald á alivinnu (Broytingar í tøkugjaldinum)
k ella fram fyri meg er tað ikki ein spurningur um um mann tekur nokk ella tekur for lítið tað er meira spurningurin um at krevja inn tað sum er rætt og rímiligt tí hevði tað verið ynskiligt at mann visti hvat tilfeingisrentan er ella sum tað nokkur rættari vinningur var so kundu í løgtinginum havt ein ideoloogiskan ideologiska logiskt orðaskifti um hvar vit skuldu seta skatta prosentið á hendan yvirnomala vinningin eins og vit hava ta diskussiónina tá ið tað kemur til persónslønarskattin er tað tíggju tjúgu tretivu fjøruti og hálvtrýss prosent ella v tað væra ogtað er eisini tað sum landsbankin mælir tilat landsstýrið við støði í roknisskapi ger útrokningar av hvussu stór henda tilfeingisrentan er og á tann hátt fæst betri yvirlit yvir hvussu stóran part av tilfeingisrentuni man tekur inn ella til dømis við stiganum í hesum uppskotunum hjá sambandsflokkinum hvussu stórt partur av tí yvirnormala vinninginum liggur eftir hjá vinnuni í dag er tað meir ella minni so at vit rætta fingurin upp og siga øh vit seta eitt gjald á og hopa at tað er tað rætta framekostnaðurin er ein týðandi partur av útrokningar grundarlagið fyri at finna ta yvirnormala avkasti men landsbankin meti at tað hevðivrið rætt og rímiligt at landsstýrið setti krøv til loyvishavararnar at teir fyri teirra alibrúk á firium lótu inn eitt rokniskáp fyri hetta virksemið fyri seg soleiðis at tað var greitt hvat eigur hvat tað so vorð eisatað er greitt hvussu u verður roknað fram hvat tilfeingisrentan er eg meini eisini at alivinnan átti at verið áhugað í hesum at alt var so gjøgnumskigt sum møguligt so tað ikki einaferð í framtíðini ella kanska nú eru politikarar politikarar til valdið sum vilja ella mugu brúka øgiliga nógvar pengar og gera ein stiga sum er nógv nógv brattari enn hesin uttan at kunna síggja hvussu nógv prosent man tekur inn av tí yvirnormala og hvussu nógv liggur eftir hjá vinnuni men ja tað er rætt og rímiligt at alivinnan betalar fyri sín framvíggjarrætt at nakrir av pengunum sum tær tjena upp á henda fremmyggjar rætt fellur aftur til landið og fólki og serliga tá tað gangur væl sum nú og fyri at hava nakað at standa ímóti við og sjálvandi skal hetta inn í búskapargrunnin so nógv sum møguligt vissi eg sleppi at bestemma inn í búskapargrunnin og ikki d rekta út í samfelagið var á samgongufundi í gjár har fíggjarkarmarnir vórðu umrøttur men puh vit hava eina gvaldiga útfording fyri framman alivinnan má eisini vera áhugað í at vit langt inn vónandi óendaliga inn í framtíðina hava eitt væl útbúgvi væl útbygt væl viðlíka hildið vælferðarsampoyan og tí mugu tær gjalda eisini hvat haldi eg sjálvur um stigan ella trappurnar ja eg kann gott fylgja alivinnuni tá hon førir fram at tað kann geva útfing upp á nógvar milliónir um prísurin liggur beint hsvegin ella beint hinumegin natri so um tað gagnar alivinnuni so kunnu vit gott gjørt nøkur lægri trin og tættaritrin ella sum onkur før fram kanska bara eina linju men hin vegin tá tilfeingigjaldið verður roknað út frá einum mánaligum spotnprísi og nú kanska ein hvartli framleiðsluprísi so er tað ógvuliga ógvuliga ósannlíkt at mann altíð liggur skeivimeðna eitt oyra skeivimenna so mann mán aktivera tað næsta tvil hetta stoppa ella bremsa íløguhugunum hjá alivinnuni tað meti eg ikki um vit samanlíkna uppskotið hjá sambandsflokkinum við tað at uppskotið sum samgongan kemur við so eru øgiliga nógvar líkaheitir í tí trý tey fyrstu triðinini eru akkurát líka og helvtina av tí fjórða og so taka vit hetta uppskotið hjá sambandsflokkinum og rokna aftureftir til tvey túsund og tjúgu og tvey túsund og einogtjúgu tá prísini vóru lágir so hevði hettaa roknistykki hesin stigin giv gjørt tað at eitt staðmundrað og hálvfjerðs og fýrs milliónir lógu eftir hjá alivinnuni í ár tjúgu og ár einogtjúgu og taka vit til dømis bakkafrost so vórðu teir ikki bangnir fyri at gera íløgur í tvey túsund og tjúgu tað var nemiliga á sumri á tvey túsund og tjúgu teir teir strektu kjølin til tað nýggja snotiliga skipið bakkaostbakkafrossur sum kom her fyrri ár so sjálvt tá var íløguhugrðin í vinnuni hvat ger men hvat skulu vit gera við um tað gevur undirskot hjá fyritøkum at meir virkska laks í føroyum sum teir pástanda hjá við fyrsta eygnakast kann tað virka so og serliga tá ið spottprísurin er høgur á fispol indekstinum at tað kann vera ein veikleiki at brúka fispol inndeksu til at rokna út og vit mugu ikki gera tað til so a tað verður lukrativari at senda rundan fisk av landinum rundan av landinum heldur enn at virka hann her og møguleiki fyri at koma hesum til lívs er kanska at alifyritøkurnar upplýsa hvat søluprísurin er á teimum virkaðu vørunum hetta eru oftani avtalur sum eru gjørdar langt fram í tíðina og so brúka tað sum útgangspunkt í staðin fyri fiskipul fyri tær vørurnar og tað vil siga at mann kanska hevur tveir staðar ein fyri tað virkaðu og ein fyri tað runda hatta er bara ein tanki eg veit ikkium ta er møguligt sum sagt hevur samgongan borið eitt líknandi uppskot niðan í tingi so nokk kemur til viðgerðar um ikki ega tíð og sum fyrr sagt so eri hesi uppskotini ógvuliga lík trý tey fyrstu træðinini helvtina av tí fjórða hesin stigin stoppa við tretivu krónur yvirskot yvisk spotprís og framleiðslu kostnaður og tann hjá landsstýrinum fjøruti so útkarspunkt fyri eina semju í vinnunevndini haldi eg vera øgiliga góð og tað skylda vit eisini alivinnuni at geva henni eina breiða semju so hon veit hon hevur tryggar karmar at arbeiða undir sum sagt tað er mín vón at tað lukkast at fáa eina semju í alivinuni takk fyri ja takk fyri og orni skoli ger so væl hann hevur ein viðmerking takk fyri frú forkvinna røðarin sigur at hann metir ikki at íløguhurðin fer at minka hann metir at nakrir av pengunum sum hesar alifyritøkurnar kjena eiga at fella til landið eg fari at royna einaferð afturat og spyrja hvussu nógv heldur røðarin av yvirskotinum