Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-02-24
Topic: 1. viðgerð LM-071/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um frítíð við løn (Skipanin við frítíðarlønarkontum verður broytt, Frítíðargrunnurin verður avtikin o.a.)
r tað er landsstýrismaðurin í umhvørvisog vinnumálum sum hevur lagt fram nakrar broytingar í lóg um frítíð tað eina er tað at at lógin hevur verið broytt til frítíðarlógin heitið broytingarnar tær eru við skipanini um lønarkontur og frítíðargrunnin sum verður avtikin fakfeløgini tey hava eg nú tí víst á at tað er neyðugt at mann endurskoðar hesa her umsitingina av frítíðarlønini og nevndin í frítíðargrunninum hevur ført fram at tíðin er farin frá tí grunninum soleiðis sum mann er í dag tí skjýtur mann upp í hesum uppskotinum at avtaka grunnin samstundis sum mann tryggjar at faði og tann tøki peningurin sum er verður nýtdur til endamál sum er til gagns fyri løntakarar og tí taka vit sum heild undir við sjálvandi eisini vit teiyri treyt at faði og peningurin skal koma tí arbeiðandi fólkinum til góðar sum støðan er í dag so skal hvørt einstakt fakfelag hava eina frítíðarlønari kontu har tey spara frítíðarlønina hjá øllum limunum saman í innvinningarárunum ivinárið tað er vanliga frá fyrsta apríl í einum ári til einogtretivunda mars í árunm sum kemur aftaná og frítíðarlønin verður so útgoldin annan mai men vissi ein løntakari ikki er limur íð einum fakfelag so kemur frítíðarlønin hjá viðkomandi á eina kontu sum eitur frítíðarkontu og tann einasta uppgávan sum hendan frítíðarkontan hevur tað er at tryggja at allur løntakarar koma undir skipanina við frítíðarløn eisini tey sum ikki hava eitt fakfelag har sum frítíðarlønin verður plaserað og fyrr so umsati frítíðargrunninin hesa frítíðarkontuna men í dag er tað taks sum ger tað tað eru trettan milliónir krónur í í grundsins í dag í frítíðargrunninum og tað kann ikki fara niður um hesar her trettan milliónirnar uttan við loyvi frá landsstýrismanninum harumframt so eru á leið sjey hundrað og hálvfjerðs túsund krónur tøkar og hetta her er peningur sum er komin inn frá rentuinntøkum av teimum innstandandi frítíðarlønunum og avkasti av fanum og frítíðarløn sum er fylnað og tí er blivin ogn hjá frítíðargrunninum øog ein grund til at mann nú vil avtaka hendan grunnin er at rentana faðnum og innistandandi frítíðarløn at rentan hevur sjálvandi sum vit øll vita hevur verið negativ tey seinastu árini og so eisini tí ati inntøkurnar av fyrnaðari frítíðarløn eisini minkar tí at hjá teimum allarflestu so er hendan her flytingin til frítíðarløn hom er automatisk í dag og tí er tað færri sum sumkanska av óvart ella av øðrum orsøkum hava frítíðarlønina standandi á hesari konktuni og ongantíð krevja hna so manni skjýtur upp at allar frítíðarlønarkonturnar tær verða lagdar saman í eina kontu hjá gjaldsstovuni og at taks skal umsita frítíðarlønina og at landskassin hevur kostnaðin av hesum tað merkir faktiskt eina sparing fyri fakfeløgini sum áður hava skula havt kontur sjálvi og gjalda fyri umsiting av frítíðarløni mann roknar við at umsitingin av frítíðarløgnum kostað eina komma fimm milliónir krónur og pluss tað sum tað kostar at hava frítíðarløgnum standandi hetta eina árið áðrenn tað verður útbetalt og við tí rentustøðnum sum er so metir landsbankin at kostnaðurin verður umleið eina komma fimmogtjúgu milliónir árliga men hetta uppskotið tað avtekur sostatt frítíðargrunnin og allan peningin sum er í frítíðargrunninum verður flutt og tað verður flutt granskingaráðnum og upprunaliga kemtað kemur fram í uppskotinum at upprunaliga so hevur mann ætlað at fai og upphæddin sum grunnurin kann brúka til stuðuls skuldi flytast arbeiðsmarknaðareftirlønargrunninum men har hava fakfelagssamstarvi og samtakt til dømis víst á ati mann heldur eigur at brúka peningin til gransking og kanning viðvíkjandi arbeiðsmarknaðarviðurskiftum eitt nú í granskingarráðnum og tað hevur landsstýrismaðurin so tikið til eftirtektar og tað vil siga so at hesin peningurin úr frítíðargrunninum sum verður avtikin fer til granskingaráðið at granska innan fyri arbeiðsmarknað og og arbeiðslív og tað er so landsstýrismaðurin sum kemur til at gera reglur um hvussu hesin peningurin verður verður býttur og hvussu hann kemur best løntakaranum til góðar ja og tað eru so eisini í hoyringarsvarinum so sær mann eisini tað at hær eru sjálvandi nú te i man viðger frítíðarlønina so eru fleiri onnur viðurskiftir sum fakfeløgini eisini ynskja at fáa fram í ljósi og vísa á mangla í lógini í dag ein av hesum her tað er ein eitt hoyringsfrær svar frá k har sum mann vísir á ati mann mann ynskir at fáa eitt stykki afturat í frítíðarlønina sum sumsnýr seg um at vissi løntakarin gerst sjúkur í frítíðini so skulu dagarnir sum viðkomandi er sjúkur ikki telja sum frídagar treytað av at ein ein læknaváttan verður latið tað haldi eg er eitt gott hugskot eg haldi eisini at tað átti at verið ein partur av frítíðarlógini av tí at tá tú ert sjúkur tátað er ikki ein partur av tínari frítíð annars stú blívur sjúk so hevði tú farið heim sjúk og ikki eg veit ikki verið heima og og slappa av og bara havt frí tí tað er jú ikki tað tað er at vera sjúk men tað skal sjálvandi vera við einari læknaváttan og tað taki eg fult fult undir við landsfelagið hjá handverkaranum vísir á at tað einki krav um í dag at frítíðarlønin skal gjgjaldast samstundis sum lønin sum tað til dømis er galdandi við eftirlønini h tey vísa á at at frítíðarlønin er eins og eftirlønin rokna til eitt ávíst tíðarskeið nemliga frítíðina og tí kann tað koma fyri at lønin verður útgoldin í einum og frítíðarlønin so kemur at mangla í tá frítíðin skal haldast í dag so er tað eitt krav um at at eftirlønin verður goldin tá ið lønin verður útgoldin annars kanst tú ikki gera eina lønarútgjalding ø og tað verður steðgað í skattaskipanini og tað heldur mann so skal vera eisini galdandi við frítíðarlønini og tað eri eg faktiskt sum fyri sovítt púra samd í at hesi her pengarnir eru skinmarkaðar til eitt ávíst týspunkt eins og eftirlønin vit hava sett tað í gildi við eftirlønini tað átti eisini at verða settur í gildi fyri frítíðarlønina ø men tað eri sjálvandi eisini nøkurviðurskiftir sum mann kann viðgera víðari í nevndini um møguliga gera broytingaruppskot tað var tað sum eg hevði at siga um hetta uppskotið takk fyri harra formaður ja takk so er næstur royini helgi abrabsen