Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2023-03-14
Topic: 1. viðgerð LM-081/2022  Uppskot til samtyktar um at seta á stovn eitt føroyskt príseftirlit
takfyri frúvinafrú forkvinna til viðgerðar er eitt uppskot til samtyktar frá jensarana og steffan klein poulsen um at stovna eitt føroyskt príseftirlit og var løgtingið heitir á landsstýrið um at fáa skipað soleiðis fyri at tað verður sett eitt føroyskt príseftirlit og leggja fram lógaruppskot hava okur brúk fyri einum príseftirliti ja tað haldi eg at okur hava tað er tað verður ofta sagt at at tað er fríkapping og fríkapping hon er nokk tann besti garanturin fyri at okur hava teir rættu prísirnar í føroyum er tað tó soleiðis at tað er ikki altíð átfríkapping okur hava á okara marknaði sum er ein øgiliga lítil marknaður har hava okur stórar fyritøkur í okra mátistokki stórar fyritøkur sum eru dominerandi á marknaðinum og tí er tað sum eitur fríkapping oftani ein táta tá ið okur tsa tosa um umum kapping og prísáseting okur hava brúk fyri at í nøkrum førum okur sum land okur sum løgting kunnu lat okum taka ta støðuna sum okur eru í nú okur hava samtykt herfrá eina røð av stuðulsskipanum hvar okur stuðla keyp av elbilum okur stuðla keypið av ymiskum sløgum av av grønum loysnum til húsarhaldini hvar er afturbera mvg og sovíðari og eg havi sagt tað fleiri ferðinar fyrr og eg kann siga tað eina ferð afturat at okur hava eingi garantifyri her inni yvirhøvur og kanna tað ikki um tær skipanir sum okur seta í verk her inni frá og sum faktisk kosta rættiliga nógvar pengar tíggju tals tíggju tals milliónir sum okur geva í beinleiðis stuðli og hvar stuðulin er ætlaður beinleiðis til brúkaran um tann stuðulin veruliga fer til brúkaran okur vita tað ikki okur kunnu gita og tað eru nógvar søgur og leysasøgur sum pástanda nakað annað at prísurin á á til dømis elbilum er ikki lekkaður tað sum mann skal at tað er statuðvekk ein øgiliga stórur vinningur inni hjá bilasølum bilasølu er ein marknaður hvar ið tað ikki er fríkapping tí tað er ein fyritøka sum hevur loyvi til at importera eitt slag av bili tavil siga okur hava ikki ein diperseraðan marknað og okur skulu sjálvandi ikki hava sum sport her at okur mistenkilig gera vinnuna men okur skulu tryggja at tá ið okur gera skipanir her inni at tann málbólkurin sum okur ætla at stuðla at tað er tann málbólkurin sum verður stuðlaður og ikki fáa rættingsmaður so ja okur hava brúk fyri einum príseftirliti nú var hennik old so bertsøin um kappingareftirlitið og eg meini akkurát sum uni jholm johannesen at okur skuldi ikki fara o upp finna tann djúpa tallerkin einaferð afturat við at seta nýggjan stovn á stovn men átti heldur at lagt eitt príseftirlit inn undir sama stovn sum til dømis kappingaráðið er og og tað vili eg so mæla til at at tað er soleiðis mann ger tað tað er kanska tað er kanska soleiðis uppskotsetararnir eisini hava ætlað at tað skal vera príseftirlit verður eisini ella er eisini ein máti okur kunna brúka sum vápn í einari heilt serligari tíð okur eru í eina serligari tíð okur hava havt eina eina iflatión sum liggur á á tí skvimega tíggju prosent innan fyri teir síðstu tólv mánaðirnar og tá er tað veruliga neyðugt og okur hava sæð roknskapur frá frá feløgunum komið út rekoyrdroknskapur aftur í tveyogtjúgu og tá er tað neyðugt ella hetta er í hvussusover eitt nýtiligt vápn til at okur kunnu fara inn og hyggja eftir nøkrum prísum serliga í teimum geirunum sum eru rættiliga avgerandi fyri nýtsluna hjá fólki fríkapping er í eg fylgi øgiliga væl við úti í heimi um hvussu mann prísásetir og sovíðari ein ting sum sum okur sum brúkar minni og minni leggja merki til tað er tað at marknaðurin heimsmarknaðurin á øgiliga nógvum ymiskum økjum er blivin so ótrúliga konsolideraður tey síðstu tíggju fimtan úgu la at siga síðstu tíggjuogtjúgu árini á nýtsluvørum á neyðsinaðarvørum hvar tað fyri tjúgu árum síðan vóru tjúgu aktørar tretivu aktørar hálvtrýss aktørar sum seldi eina vøru ella nakað sum líktist eru í dag kanska bara tríggir fýra ella fimm aktørar eg síggi tað dagliga í mínum yrki í í mínari forrætning eg kann bara taka eitt dømi fyri tretivu árum síðan tá vórðu tað kanska hálvtrýss ella hundrað fyritøkur við seldu akrylbndi millum í dag er tað á heimsplani fimm og vit sjokur billokum inn at ein konsolidera vinna at ein konsolidera vinna ikki ikki vil tjena so nógvar pengar sum gjørligt so haldi eg at oku skula hugsa okkum um einaferð afturat tí sjálvandi ger hon tað og tað sum eg vandamikið tað er akkurát at tá ið ein vinna er blivin so konsoliderað at tað kanska bara eru tveir ella tríggir ella fimm leiðandi aktørar á øllum heimsmarknaðinum so kemur tað at hækka prísirnar eg sigi ikki á øllum vørum eg havi ikki innlit í allar vørugrubbur men tær vørugrubburnar sum eg havi innlit í har havi eg sæð at konsorliteringin hevur verið heilt betýðilig og tað forsvarar tað at mann at at mann so hekur og eftirhyggur prísirnar soleiðis at mann kann tryggja sær at brúkarin og land og kommunur fyri tnska tann skuldil fyri tansara skyld fáa tað fyri pengarnar sum tey skulu tí upp á aðra síðuna hava okur eitt prístannilsi upp á hina síðuna hava okur tær lønarhækkingar sum fólk skala hava og soleiðis sum tíðin er beint nú við høgari inflatión so leggur tað eitt ekstremt trýst á á á á á á lønarsamráðingarnar og tað er tann spiralin sum hann er allarmest bangin fyri yvirhøvur tað er henda her lønarinflatiónsbyrðanum sum okur skulu gera alt okur skulu hava amboðini her í húsunum til at kunna regulera tær kreftirnar soleiðis at tað ikki gongur yvirgvind tí tað kann ganga yvir gvind visti ikki mann hevur nøkur amboð til at stýra tí so ja hetta kemur í vinnunevndina og okur fara at geva teg eina eina positiva viðgerð í vinnunevndini og eg kann siga til uppskotssetararnar at eg sum í útgangspunkti eri jaliga sinnaður yvir fyri hesum uppskotinum eg haldi at hetta er neyðugt tí okur hava okur hava eina skyldu til her í húsinum at syrgja fyri at hava tey amboðini til taks tá ið tað eg brúk fyri tí til ta tíðina ið eg brúk fyrit eg til so hetta verður tað í fyrstu fyrstu umføri