Eyðgunn Samuelsen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-11-08
Topic: 1. viðgerð LM-025/2021  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um dagpening vegna sjúku v.m. (COVID-19 og dagpeningur vegna smittu ella sóttarhald hjá børnum)
ja takk fyri harra formaður við viðgerða løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um dagpening vegna sjúku og tað er í samband við kovid nítjan vegna smittu ella dagpening vegna smittu ella sóttarhald hjá børnum lógin dagpenga dagpengaskipanin ella løgtingslógin um dagpengar vegna sjúku hon hon er tær vanligu treytirnar við sit síggja burtur frá kovi nítjan so er tann lógin soleiðisnar at at tað sum er avgerandi fyri um mann fær rætt til dagpengar mann kann fáa løn undir sjúku kann mann hava rætt til ella sjúkradagpengar og tað sum er avgerandi tað er tað at mann ikki er fevndur av starvsmannalógini ella hevur rætti løn undir sjúku sambært sáttmála ella aðrari lóggávu tey sum ikki eru fevnd av av hasum báðum tingunum tey hava so dagpeningaskipanina og tað er oftani tað er vanligani løntakarar og sjálvstøðug vinnurekandi sum hava teknað sær eina sjálvstendliga trygging sum kunnu fáa sjúkradagpengar tá ið so hetta hevið koma vit nítjan kom í í tíðliga í tjúgu so gjørdi mann nakrar broytingar í lógini har mann har mann víðkaði rættin til dagpengar at eisini at fevna um um um persónar sum vórðu settir í sóttarhald og og og vóru sjúk og sovíðari mann javnsetti sóttarhald og sjúku og tað var eisini víðkað til tey sum vórðu fevnd av starvsfólk tey sum vórða fevnd av starvsmállógn upp á tann mátan at arbeiðsgevarin fekk endurrintað lønarútreiðslurnar til hesi starvsfólkini tað er so tað sum er galdandi í dag men tað var bara vaksin fólk ella løntakara kannmann siga ha hetta lógaruppskotið tað snýr seg so um at dagpengar verður veitt foreldrunum tá i børnini eru yngri enn ein og foreldri tá i børnini eru yngri enn fjúrtan ár og sum antin hevur fingið staðst staðfest kóvit nítjan ella er settir sóttarhald av heilsumyndugleikunum ella er mælt til at fara í sóttarhald og so stendur so sjálvandi eisini at tað fevnir eisini um lønarútreiðslur til starvsfólk og tey sum hava teknað sjálvbodna trygging og sjálvstøðug vinnurekandi um børnini hjá teimum so faktiskt víðka mann tæ tær ásetingarnar sum mann gjørdi í mars tvey túsund og tjúgu til at fata um børnini hjá teimum bólkunum sum sum hava rætt til sjúkradagpengar og sum nevnt so hevur lógin virkna frá fimtanda septembur og til fyrsta februar tjúgu tveyogtjúgu øh tað verður jú nevnt her at orsøkirnar til hetta uppskotið tð er at tryggja inntøkugrundarlagið hjá foreldrunum og at tryggja tilmælini um sóttarhald verða tikin nat verða hildin eitt sum eg hugsaði mær at spyrja men eg haldi tað eg eri nokk so sikkur uppá tí eg eri galdandi men eg kundi bara hugsað mær at nevnt tað at at hvat við børnum tað børnum tá ið ið tað eru fleiri børn tá foreldur mugu í sóttarhald í fleiri umføra tí tað vist mann hevu børn í ymiskum aldursbólkum eitt sum er tvey og eitt sum e fmm og eitt sum er tíggju til dømis so eru tey í ymiskum stovnum og skúlum og tey kann vera at tey verða koyrd í sóttarhald man siga forskotið ella ikki í senn so kann tað vera at tað fyrsta barnið fær í sóttarhald tíggju dagar og tá ið tað hevur verið í fimm dagar so verður tað næsta og so víðari so víðari um um hetta her við dagpengunum so ikki er galdandi alla tíðina tað haldi eg nokk so viktigt at at siga øh hetta her við at raka børnini tað er tað er lutfalsliga stutt tíð síðani at smittan begynti at ogsjúkan breiddi seg so nógv millum børn hetta her kom fram tá fyrsti oktobur og tá tá hevði eg nemiliga skrivað mær niður at at fólkið sum vóru smittaði við koronu at tað talið var methøgt fyrsti oktobur tað varu hundrað og nítjan smittað og tað var methøgt og vistu vit so taka til fyrreini viku síðani tá vóru vit komin upp á sjey hundrað og trýogtretivu smittaði so at har henda stórar broytingar innan fyri nakrar fáar vikur og frá vera fimmhundrað í sóttarhaldið vóru tey nærum sjey hundrað bara upp á upp á tríggjar fýra vikur so at tað er nógv hent bara í einum skúla maná skúlatræ í klaksvík har hava hundrað og seksoghálvfjerðs næmingar flest næmingar men eisini nakrir lærarar verið sjúk og tað er faktiskt nógvar ferð meir ella tað er meira enn enn enn hesi her hundrað og nítjan sum totalt vórðu smittað í føroyum fyrst í oktobur so vit hava verið norðurøki og partar av eysturoynni hevur verið meir ella minni undantaksstøðu í í fleiri vikur og og í hesari vikuni sum vit eru byrjaði upp á so í skúlin allir sum hann eg eri stongdir so atat eysturoyggin og norðurøki hava verið hartrakt og vit síggja nú við teimum seinastu tilmælunum at bæði mentanarlív og matvørur vinnan merkjas viðan av tí ið veit um ymisk tiltøk innan fyri mentanarlívið sum verða avlýst og har mann missir nógvar tíggjutalskrónur longu nú hev hava nógv mist tað fram til jólar við tað at tiltøk verða avlýst øh harra formaður tað hevur verið kjakaðst nógv um handfaringina av støðuni frá myndugleikasíðu um tær ymisku útmeldingarnar og ósemjurnar um hetta her skal mann lurta eftir heilsumyndugleikunum skal mann lurta eftir tilmælunum um at taka koronapassa í brúk eitt pass sum vit hava brúkt nógvar milliónir til at menna og á hinum síðuni hetta her við at løgmaður alla tíðina sigur at vit skulu ikki gera mun á fólki eg haldi at tar við at gera mun a fólki er eitt sindur løgið tí at visti mann tekur til dømis tey sum ikki eru koppsett og tey hava verið í samband við onkran sum er sjúkur so fara tey heim í tíggju dagar við løn meðan tey sum eru koppsett tey forsett at arbeiða og kanska átaka sær arbeiðsbyrðuna hjá hinum eisini og ta hava vit sæð bæði heilsuverkinum og á og á skúla økinum so har haldi eg sikkurt aðrastaðni eisini tað er tað sum eg kenni til so har haldi eg tað er stórur munur á koppsettum og ikki og tað er eingin ivi um at hesi tilmælini og tað sum hevur verið kommuníkerað út hevur peikað í ymsar ættir hetta uppskotið tað er so ein kærkomin hjálparpakki til millum annað tímaløntar barnafamiljur og tað taka vit í javnaðarflokkinum fult undir við men vit standa eitt sindur spyrjandi um hvar langtíðarætlanin og hvar strategiin er hjá landsstýrinum hetta her við hjálparpakkum til matstovuvinnunu mentaferðavinnu tónleikarar hvat er tað hvat er strategiin frá nú av og kanska langt út á várið vit vita jú ikki hvussu tað er nógv sum tíðir upp á at hetta kanska fer at at vera meir og minni blussu upp restina av vetrunum og tað helt eg vera nokk so løgið at løgmaður nevndi um hesa síðstu tilmæluni í í í útvarpinum tað nei tviku tað varð spurdur um hjálparpakkar hann segði tað snúði seg bara um eitt leygarkvøld og tí hevði mann ikki hugsanir um hjálparpakkar til náttaarlívi men tað eru so hvussu her summi øki í landinum sum hava verið rakt í fleiri vikur so at eg sum eg síggi tað so kann mann siga at hesin hjálparpakkin hann er kanska eitt undantak tí at sjálvt um nógv er hent síðani hetta kom fram at fakfeløgini vístu á tey tímaløntu høvdu ein tørv so er hann her og hann hevur virknað bæði aftureftir til fimtanda septembur og fram til februar so her her er í hvørnfalla eitt lógaruppskot ella ein hjálparpakki sum peikar eitt sindur frameftir men eg hevði ynskt og eg vildi vil eisini eftirlýsa at mann hevur hevur gjørt sær nakrar tankar um hvussu vit skulu koma burtur úr hesum her og eisini at koma við hjálparpakkum til matstovur mentan náttarlív og onnur sum vit vita kunnu væntast at fáa ein fíggjarligan miss restina av árinum og kanska langt út av várið men hetta uppskotið er eitt gott uppskot sum vit í javnaðarflokkinum taka fult undir við takk fyri harra formaður