Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-03-11
Topic: 1. viðgerð LM-106/2021  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumannaeftirlønir (Aldurin, tá ið tænastumaður kann fara úr starvi við eftirløn hækkar úr 60 ár upp í  62 ár, møguleiki fyri seniorsetan, fyribilssetan í hægri starv kann telja við í eftirlønini og dagføring av viðbót í sambandi við at fólkapensjónsaldurin hækkar næstu árini)
homaður ø ja bæði málini eru til viðgerðar undir einum hundrað og fimm hundrað og seks tað er um tænastumenn landsins og um tænastumannað eftirlønirnar gev deilt eitt sindur upp tað er fyrsti fráfaringaraldurin hjá tænastumonnum sum verður hækkaður úr hálvfjerðs árum upp í tveyoghálvfjerðs soleiðis sostatt verður tað sum hjá øðrum almenni starvsfólkum fakfeløgini eru sum heild ímóti hesum sjálvt um tað er púra fríviligt at arbeiða til tilmælin eru tveyoghálvfjerðs tey sóu heldur at fráfaringaraldurin lekkaði millum annað tí tey meta tað er ikki forsvarligt at lata so eldri fólk arbeiða á millum annað tolleftirlitumborð á smyrli fiskiveiðaeftirlitnum mrcc og so víðari verandi tænastumenn kunna tó framvegis fara frá við eftirløn tá teir eru trýss tað er tó eitt krav at teir skulu hava verið tænastumann tænastumenn í tíggju ár ella meira í dag eru tað umleið tvey hundrað og fjøruti tænastumenn í starvi tað eru í høvuðsheitunum lærarar pedagogar prestar serlæknar skiparar navokatørar maskinmeistarar aðalstjórar og tollari fyrimunurin við at hækka fráfaringaraldurin er millum annað at tá ið tað er trot á arbeiðsmegi og fólk meta seg at kunna vera virkin á arbeiðsmarknaðinum í longri tíð so vil mann lata upp fyri tí møguleikanum á fríviligum basisi einein broyting sum verður tað verður um innlit tað er soleiðis at tá ið eitt tænastumánaðstarv verður lýst lest so kunnu hinir umsøkjararnir biðja um at fáa innlit í hvør annar ið søkir ømann verður heldur ikki revsaður um mann boðar frá ella fortelur hvør annar ið hevur sjúkt tað er tað ikki heimild fyri tað er vanligt at tá mann søkir starv eisini hjá tí almenna at so kann mann gera tað í trúnaði men hendan verjan er altso ikki galdandi fyri tænastumenn og við hesari lógarbroytingini so gevur mann ta verjuna til tey sum søkja sum tænastumenn tí mann metir tað at við tað at tað kann vera ítrúnaði so kann mann fáa nakrar fleiri umsóknir enn um tað var um eingin verja var ímóti innliti til sovorðnirmál so er tað reglurnar um royndarseting hon skal rameftir verða galdandi fyri prestar eisini um hendan her lógin kemur í gildi hjá tænastumonnum generelt so er tað soleiðis at tey fyrstu tvey árini eru royndarár men hjá prestum hevur mann ikki havt hesi her royndarárini og tað sum mann gjarna vil við hesari lógarbroytingini tað er tað at mann sigur at royndarárini skulu verða galdandi fyri prestar eisini tó undantikið um so er at ein prestur sum hevur verið í tænastumannastarvi søkir eitt annað starv so skalt tú kunna taka tað við tær og soleiðis sleppa undan royndartíðini tað verður eisini sett forboð í móti alment at siga frá tænastumanna forhoyrir og frá tilhoyrandi rættafundum hetta er longu galdandi men við hesum verður tað meira presiserað at forboðið fevnir um upplýsingar fignir til vega bæði fyri fyri og undir tænastumanna forhoyrinum og rættarfundinum í málinum og uttan mun til um talan er um munnligar ella skrivligar upplýsingar og reglurnar um reiðuløn verða eisini broyttar nakað um ett starv hjá einum tænastumanni verður niðurlagt vegna umleggingar í fyrisitingini ella størri broytingar verða gjørdar av arbeiðslagnum av arbeiðs slagnum og tað ikki er gjørligt at ávísa viðkomandi eitt annað starv so hevur tænastumaðurinm í dag rætt til at fáa sína núverandi løn í trý ár fram hendan lønntað er tað sum mákku kalla fyri reiði løn um tænastumaðurin bert hevur til dømis eitt ár eftir áðrenn hann kann áðrenn han røkkur pensjónsaldrinum so kann hann tó ikki fáa reiðiløn í meira enn hetta her eina árið inntil hann kemur upp undir loftið sjálvt um tað leggur upp til at tænastumaðurin verður settur í okkurt annað alment starv innan eitt trýáraskeið í lokið so steðgar reiðulønum heilt ella partvís argumentið er at tað er ikki rímiligt at ein persónur sum fær reiðuløn eisini skal fáa løn fyri taðn nýggja almenna starvið hjá sær lógaruppskotið leggur eisini upp til at tænastumaðurin skal vera tøkur meðan hann fer reiðiløn hetta merkir at um hann gerst álvarsama sjúkur sum missir hann reiðilønina tann sama er galdandi um tænastumaðurin verður ávíst er eitt annað starv sum mann hevur skyldu at taka av sambært tænastumannalógini tí tá missir hann eisini ta hesa her sokallaðu reiðilønina eftirlønaraldurin hjá tænastumonnunum hann kemur eisini sambært hesum lógarbroytingini at hækka frá trýss upp í tveyogtrýss ár men veverandi tænastumenn tað vil siga teir sum eru í skipanini í dag teir hava framhaldandi rætt til at hava trýss ára fráfaringaraldur so hetta er altso bara galdandi fyri teir sum verða settir av nýggjum og so kallaða seniorðsetan og fyribilstænastan í hægri starvi sum er so verður eftirlønin roknað út frá tí lønarstaganim sum mann tænastumaður hevur nátt tá ið hann fer fer frá við eftirløn men við hesum uppskotinum so kann ein tænastumaður sum velur at skifta starv til eitt starv hvar hann fer eina minni løn í eina tíð so kann ein statvek velja at halda ta tænastumannaeftirlønina sum tað hægra lymta starvið gevur heimiltfyrði og so er tað ein eináseting sum eg haldi er er góð tað er tað at um ein tænastumaður verður uppsagdur tí at hann fer ein minkandi vinni førleika tað kann vera at ein tænastumaður kemur til skaðus og vissi hann missir sín førleika meira enn trýogtretivu prosent so fer hann rætt til at eftirlønin hjá honum tá ið hann fer frá verður roknað sum um hann hevði havt starvast alt lívið og uppnátt fullan ansenitet tavil siga at um tú kemur soleiðis fyri at tú fær ein ein varandi skaða tað kann verða av sjúku ella av av av øðrum orsøkum so so beheldur tú statiðvekk tín ansennitet tá mann tá tað tá tú so kemur til tann aldurin hvar tú skalt frá við eftirløn og fáa tínar tænastumanna eftirløn og hatta haldi eg er ein ein góð ásetingtí tað líkasum javnsetir borgarar sum koma útfyri sjúku ella ella skaða sum minkar um teirra arbeiðsførleika men tað skal minkast iður við meira enn trýogtretivu prosent so hatta var tað takk fyri harra formaður so er tað næsti røð