Rósa Samuelsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-11-04
Topic: 1. viðgerð LM-024/2022  Uppskot til  løgtingslóg  um broyting í løgtingslóg um almannatrygd og tænastur
takk fyrihara formaður tað sum eg til viðgera nú tað er at broyta treytirnar fyri at fáa uppjaldsveitingvið tað at tú ikki fært børn á dagstovn har verður so lagt upp til at strika ta upphæddina sum eitur tretivu túsund visi eg fari líka sindur aftur aftur í aftur í tíðina so var tað soleiðis tað at dagstovna økið bleiv lagt í til kommunurnar í tvey túsund og áðrenn tá tá var tað soleiðis tað at landið bar ein triðing kommunurnar ein triðing og foreldrini ein triðing tá var tað soleiðis tað at visu kommunurnar skuldu seta eina dagrøktara mammu ella at seta ein ein eini eit dagstovn og byggja dagstovn seta hann í í stovn so var tað við góðkenning frá landsmyndugleikunum og tað var ein øgiliga stór forðing tí at tað var tengt at hvusu nógvr pengar varðu settir av fíggjarlógini og eg minnist sjálv hvussu tað var ta mann søkti um at fáaa sett eina drøktaramammu afturat til tey børnini sum skuldu í mesiga tá mann kallaði ansing so bleiv tað sagt nei men so gjørdi kommunar ter so allíkavæl tá tá ið so lógin kom og tað bleiv økið bleiv lagt up til kommunurnar umsita tá vísti eisini eisini øgiliga skjótt tað at áhugin bleiv størri í størri og tá var tað eisini at mammur har fóru meir meir út á arbeiðsmarknaðina at at arbeiða men tað var eisini soleiðis tað at tað var ikki gjørligt hjá øllum tí at tað var ikki allastaðni at tú hevði møguleikar at koyra børn á stovn og tá bleiv so eina kunngerð lýst har sum hann segði tað at visti tú ikki slapp til arbeiðis so kundi tú fáa kompensering fyri mistu inntøku og tað var so ein útrokning gjørdi upp á gjørd sum sum segði at almannastovan tá veitti ta samsýningina tiltilfamiljuna sum tay mistu í inntøku tað bleiv seinni broytt aftur soleðis tað at tað bleiv sett nakrar treytir fyri og at tað kom inn undir eina uppihalsveiting h tað er enki t ivast í ati trýstið er stórt serligan her í høvuðshøvuðsstaðnum at fáa børnini inn á stovn og tað má eisini av tí sama setast eitt størri trýst á kommununa at byggja barnagarðar soleiðis tað at børn sleppa í vøksstovu og tá ið tað so hendir at børn ikki sleppa í í íein ein dagstovn so sleppur jú foreldrini annar foreldrunim ikki til arbeiðis og sum oftast er tað mamman og vit hyggja eftir hvussu hvussu støðan er í samfelagnum dag so er tað øgiliga øgiliga n stórt trot á arbeiðsmegi serligani innan fyri umsorganarøkini ella heilsuøki og tað er ikki mann siga mann hevur ikki ráð til sum samfelag at ikki at bemanna tey størvini sum til dømis ein sjúkrarøktarføroyingur hevur ella ein tannlækni ella taalso líka mikið hvat er men ella e ella á ein ein einu dagstovni og tí er neyðugt eisini at geva eina kompensering til foreldrini men tað skalikki vera soleiðis tað at tað skal so lukrativt at tú skalt eiga stórar ognir og so samstundis fáa veitingar nú er tað soleiðis tað at kommunurnar hava ábyrgd á dagstovna økinum tað e tær sum hava ábyrgd at tryggja at foreldur fáa børn íá dagstovun og kommunurnar umsita eisini frípláss altso tað hervurur søktingtil kommunurnar um ígjarfríbláss og eg veit væl at kommunurnar ikki gjalda veitingarmis igur gjalda út veitingar men tað kanska vera upp á so pláss at tað heldur vóru kommunurnar sum skuldu umsita hetta økið vistu tú hugsar um hvat kostar tað ikki í tí og pengum at tú skalt søkja til almannaverkið tú skalt málsviðgera tú skalt senda skriv tilm munrnar ella spyrja kommunurnar ela túskalat váttan kommununu um hava stovnspláss ella ikki staðin fyri tað at taðí kommunan á staðnum sum fær mssgr sumsum siga vit hava einki pláss ja men so mást tú eisini kompensera fyri tann partin og sjálvandi skuldi seta nakrar treytir fyri tað skalikki óavmarka hvussu nógv tú kann petala út men tað má líkjast nøkulunda tað tú missir í løn men sjálvandi eitt mark eg haldi tað at t htta er áhaavertmál at arbeiða við og eg haldi hetta ereitt rættiligani umráðandi mál eisini sum er við til at seta trýst á kommunurnar og at trivnaðarnevndin fer at taka teirra tæð bæði almannaverkið og kommunufelagið inn til hoyringar meðan málið verður viðgjørt og mín spurningur verður so til kommunufelagið um tað ikki er rættast at hoyrir heima hjá kommununi tí atr kommuna sum hevur føling av á økinum og ogog tað setir eisini upp aftur nógv størri trýst á kommunurnar at útvega tað tað tilboðini sum foreldrini hava brúk fyri til at fáa møguleika at koma á arbeiðsmarknaðin og eg eri siga a tað eg eri ikki eg eri ikki negativ til hettauppskotið tað vil egikk siga tað er eg ikki eg veit at mann fer ikki at kunna í hesum samanhangi broyta tað soleiðis at kommununar sum yvirtaka økið og men eg haldi tað tað er rætt at mann hyggur uppá um markið tretivu er rætttakk fyri