Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-11-09
Topic: 1. viðgerð LM-034/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um avgjøld við skráseting av motorakførum (Strika lækking av virðisgjaldi fyri persónbilar við hybrid tøkni og leingja undantøkuna fyri at rinda virðisgjald fyri motorakfør, sum bara nýta ravmagn ella vetni til framdrift)
ormaður ein høvuðsmunur millum vinstravongin og høgravongin tað er tað at vinstravongurin dugir øgiliga væl at snakka tað er øgiliga væl mannað við akademikarum sum hava lært og lisið á eina rúgvu men fáa øgiliga lítið burturúr tá ið tey so endiligani sleppa framat tey fáa øgiliga lítið burturúr tá tey endiliga sleppa framat meðan høgravongurin hann snakkar minni men fær veruligan politikk frá hondini ofta politikk sum er grundaður á snús fornuft og vistu vit hyggja at teimum framstigum sum eru gjørd seinnu árini so eru tey kanska í ein ávísan mun og kanska í mestan mun gjørd meðan høgra politikarar hava sitið við maknna millum annað tá ið vit tosa um sethús tá ið vit tosa um jarðhita og hitapumpur og annað so kom tað fyrst og fremst sum eitt úrslit av bygningskunngerðini sum bleiv gjørd meðan hendan samgongan sat frá tvey túsund og ellivu til o fimtan tá bleiv tað møguligt at ella tá bleiv tað faktisk eitt krav og ein møguleiki at hita húsini upp øðrvísi og í dag verða hús næstan ikki bygd við vanligum oljufýringum tey øgiliga nógv hús a hava hitapumpur og nógv velja eisini jarðhita taðl grønar orkuloysnir tað sum høgravongurin allantn hevur sagt tað er at tað má vera ein samanhangur í millum økonomiin í grøna orkuskiftinum annars fært tú ikki drivið tað fram og tað er tað sum er hent tey seinnu árini tað er tað at teð eru komnir pengar í tað grøna orkuskiftið tað loysir seg at gera íløgur í grøna orku og eitt tað nýggjasta er at millum annað lív hevur akkurát kunngjørt at tey fara at seta ein part av sínari pulju í grøna orkuloysnir øvisi mann hyggur eftir til dømis dansk pensjón og hyggur at hvussu hvar ið tey hava kent sínar pengar tey seinastu árini so hava tey kent nógv teir størstu pengarnir upp á grøna orkuskifti upá sólorku yvir usa uppá vindmyllulundir og norsyón og sovíðari og tá ið tey tingini spæla saman tá kemur ferð á grøna orkuskifti og spyr mann til dømis uppskotsetararnar um um grøna orkuskifti og framleiðsluna av av elbilum hjá elon musk so fara partabrøvini hjá elonmusk til himmals og tað ger tað at pengar koma til felagið og tað setir meir ferð á grøna orkuskifti og hetta her er tá ið tá mann tosar um kapital og kapital tilførsel og at tjena pengar og at spekulera í partabrøvuna og annað tá beveka vit okkum øgiliga nógv yviri á tí politiska høgraveinginum nógv meiri enn yviri á tí politiska vinstrameinginum og tey tingini mugu hanga saman annars hendir einki grønt orkuskifti tað sum hendan samgongan ger nú tað er tað at helgi abramsen hevur í tvey ár arbeitt við einari við einari heildar framtíðarloysn fyri grøna orkuskifti á øgiliga nógvum økjum og sum magnus rasmussen nú førir víðari og tað verður arbeitt ikki bara impolsift men tað verður arbeitt grundleggjandi við at finna breiðar politiskar semjur andstøðuflokkarnir hava verið við í tí eru eru bignir um at koma við og geva síni innbut og tað er soleiðis nær mann ger tí at hetta snýr seg um ta langu framtíðina og ikki bara eitt stutt samgongutíðarskeið og tað er skilagóður politikkur ø eg skal geva uppskotssetaranum rætt at tað var ikki alt so gott í tí uppskotinum sum vit samtyktu í fjør í sambandi við hybridstuðul til hebridbilar vit royndu at grundgeva fyri tí vit sum høvdu sitað í fíggjarnevndini og hoyrt tá ir partarnir blíva innkallaðar millum annað magnus rasmussen sum var formaður tá rundgav øgiliga væl við mununum í millum mild hybrid og ordiligt hybrid tað bar bar ikki til tá at skilja sundur í millum at stuðla mild hebrid og ordiligt hebrid tí tað var trupult hjá akstovuni at gera mun á hvat er hvat men veruleikin er tann at mild hebrid er ikki nakrar grønir bilur meðan ordiligir hybridbilar ella plogga innbilar tað eru grønir bilar altso teir eru nógv grønari enn vanligir disel og bensinbilar tí teir hava ein ordiligan el motor men so hava teir eisini ein brennievni smotor afturat og hvussu verður sambært nakrar keldur so koma kemur hybridtøknin at verða varandi nógv nógv ár fram í tíðina og serliga á sjónum kemur tann tøknin uttan iva verða varandi nógv ár fram í tíðina so eg haldi ikki at mann skal niðurgera tað at vit ásanna at orkuskifti í einum orkuskifti so finnast eisini skiftisloysni og hybridloysnin er ein skiftisloysn sum allarhelst kemur at vara í nøkur ár og tað er gott at kunna koyra hálvtrýss til hálvfjerðs kilometrar upp á liturin í staðin fyri at skula kunna koyra tjúgu tretivu kilometrar up á liturin eingin við báðum beinum á jørðini kann pástanda at tað t tú kanst koyra longri upp á liturin av bensini og disal ikki er grønari enn tað tú koyrir styttri upp á liturin av bensin og disal sjálvandi eg tað grønari men tað er ikki hundrað prosent grønt ogtað ásavna vit fult og heilt eg haldi tað er ótrúliga spennandi tánn menningin sum er innan fyri elbilar og eg taki fult undir við teimum loysnum sum eru galdandi á tí økinum ø visu vit taka okkara grannalond og vit kunnu taka keypsmannahavn til dømis so hevur mann nokk naknakrar nokk so kontantar stuðulsskipanir fyri at seta ferð á elbilar ídnaðin millum annað so sleppur tú undan at gjalda parkeringsgjald í gjøpnumhavn igð hvussu fyrið innara partin av skjøpinuhavn vist tú hevur grønar bilar tú sleppur frá at gjalda veggjald og tú hevur bestu atgongd millum annað vist tú hevur takskar bilar og annað til tilkassa up lufthavn altso tú gert nakrar ítøkiligar fyrimunir sum ger tað at fólk hava eina gularót eina orsøk eina fíggjarliga orsøk til at velja elbilar og tað er soleiðisnar mann má gera tað tí at altso borgarin hann fer eftir tí sum loysir seg best fyri hann og tað mugu vit ikki vera glind fyri og so hevur onkur tosað um at mann skal ikki hava eina sólsetur áseting í sambandi við eg haldi er í uppskotunum í sambandi við elbilar vandin í tí er at so skundar tú ikki undir fólk at velja elbilar so siga fólk ókey tann elbilurin sum eg fái næsta ár hann verður heilt sikkurt betur enn tann sum eg havi í ár tí at tøkninat menniskin er rívandi í løtuni so og tað merki so eisini tað at tær íløgurnar tú gert í nakað sum er í so stórari tøknligari menning tær missa øgiliga skjótt virði tað er akkurát sum við við við telduídnaðinum tá ið hann var í ferð við at menna seg til tað sum hann er blivin í dag og hevur tú ikki eina sólsetursáseting á so ger tað bara tað at fólk kanska velja at útseta sítt keyp av elbilum og kanska bíða til næsta ár ella næsta ár aftur ella næsta ár aftur tí haldi at tað er tað kann vera eitt argument sum virkar beint ímóti politikkinum sum annars liggur í uppskotinum at mann tekur sólsetisásetingina burtur eg eri púra sannførdur um at vit kunnu ikki halda fram við at vera so tengd at oljuni sum vit eru í føroyum tað er ræðuliga dýrt fyri føroyar at verða so tengd at olju sum vit eru tí at oljan fer illa við okkum og tað síggja vit nú í hesum døgum og fer øgiliga illa við okkum tí at prísirnir fara so ógvusligani upp og knappliga og tað rakar tey sum eru øgiliga tengd at olju hart gtí haldi at vit skulu vera við til at gera alt sum vit kunnu fyri at fremja tað grøna orkuskiftið har er miðflokkurin hundrað prosent við vit taka fult undir við at at stuðla fólki at keypa elbilar væl vitandi at elbilar hevur hava framvegis sínar stórar avbjóðingar millum annað er tað trupult at flyta elbilar eisini millum oyggjarnar tað er tað er framvegis mett sum ein nokk so vandavandamikil vøra m mann kann kalla tað tað og tí haldi eg at vit skulu vera við í at royna at at broyta hugburðin hjá fólki eisini í mun til ta menniskjuna sum er framm út heimi altso vit hava onga menning av elbilum í føroyum tað er nakað sum hendir uttan fyri okkara horeshont vit hava onga menning av hybridbilum vit vit brúka teir bilar sum koma á marknaðin og vit kunnu velja at stuðla tí ella ikki men tað er altso aðrastaðni at menningin hendir tí vit sum eit lítið samfelag hava ikki førleikar og grundarlag fólkagrundarlag og kapitalgrundarlag yvirhøvur til at gera nakað á tí økinum men vit kunnu vera við og politiskt royna at stuðla upp undir at at fólk velja tær grønu loysnirnar takk fyri