Jógvan á Lakjuni (Fólkaflokkurin (People's Party)), chairman, 2022-03-22
Topic: 1. viðgerð LM-102/2021  Uppskot til løgtingslóg  um foreldramyndugleika og samveru  (Foreldramyndugleikalógin)
tíð h bíða líka tað eru for nógvir ófriðir í tingsalinum fólk verða biðin vinarliga um at fara út at práta vist tað er neyðugt tað er eykun samuelsen sum hevur orðið ger so væl takk fyri harra formaður øh hetta her við at mann tryggjar at børnini hava rætt til bæði foreldur tað sar man millum annað í hesum her við foreldramyndugleika og samveruni og visti mann tekur til dømis eg galdandi lóggávu í dag so er tað mamman sum sum hevur foreldramyndugleikan einsamøll tá ið foreldrini ikki eru gift men foreldrini kunnu so avtala felags foreldramyndugleika her verður tað so skotið upp ati at visti mann hevur búð saman teir síðstu tíggju mánaðirnir áðrenn barnið verður føtt so kann mann hava felags foreldramyndugleika og tað kann mann siga er ein broyting til tað betra í mun til galdandi lóggávu men mann kann spyrja hvat er tað sum er liggur til grund fyri sær tíggju mánaðirnir tí at tað stendur eisini á lógini er gjørd til føroyskt viðurskifti og vist man hugsar um umso trúgvi eg nógv foreldur kanska ikki uppfylla av sær tíggju mánaðirnar við tí fyrsta barninum í hvørfalli so at hatta kundi hugsað mær at mann fekk eina nærri útgreinan frá landsstýrismanninum um akkurát hvat tað er sum er grundin til at mann tekur tíggju mánaðir øh mann ásetir eisini við lóg avgerðarrættin hjá foreldruum til dømis at mann sigur at tað ve mann skilur millum týðandi avgerðir um um barnið og yvirskipaðu viðurskifti í gerandisdegnum hjá barninum har har mann skal vera samdur sjálvand vist mann hevur felags foreldramyndugleika so skal mann vera samdur um tær týðandi avgerðirnar sum eru at taka um barnið meðan meðan meðan tey yvirskipaðu viðurskiftini í gerandisdegnum tað er so tey foreldrini sum hava barnið eitt sum er broytt her tað er hetta her við flyting uttanlands tað verður strammað nokk so nógv upp mann hevur tosað um ati mann hevur tosað um hetta her við at fyrr hevur tað verið soleiðisnar at bústaðarforeldri kann gera av hvar i landinum barnið skal búgva og tað hevur verið tálkað sum í ríkinum her broytir mann tað soleiðisar at danmark og grønland verða roknað sum útland so kann bústaðarforeldri ikki longur flyta uttanlands til danmark ella grønland við barninum men bara at flyta inni í føroyum tað kann mann so diskutera um tað er rætt ella ikki eisini hetta her við at fara undir útbúgving verður at foreldrini hava hug annað foreldur hevur hug at flyta tí um at siga umann ætla sær undir útbúgving so verður tað nágreinað her at mann skal hava fingið tryggja sær eitt pláss á einum útbúgvingarstovni fyri at kunna brúka tað argumentið fyri at flyta við barninum øhog so verður eisini hetta her at foreldur sum eru partar av málinum at vist tey skulu til familjufyrisitingina so hava tey rætt til ókeypis umboðan fyri at tryggja rættartrygdina hjá báðum foreldrum tað haldi eg eisini er gott øhso er tað nógv um hetta her við samveru at tað er barnið sum hevur rætt til samveru og ikki ikki annað av foreldrunum eitt annað tað er hetta her við ferðaútreiðslur at her verður tað meginreglan at foreldrini skulu býta ferða útreiðslur millum sín tað hevur eisini ofta verið nevnt sum ein trupulleiki har annar hevur barnið til dømis í danmark og hin sum fær barnið í samveru við barnið skal betala alla tíðina nógvar útreiðslur í samband við ferðing og sovorðið her verður tað so ásett at mann skal býta a tí millum sín kunning og samskifti við barnið tað er eisini dagført ø her verður millum annað ásett at tað av foreldrunum sum ikki hevur foreldramyndugleika hevur rætt til kunning um viðurskifti hjá barninum frá skúla og dagstovni og almanna heilsuverki í sjúkrahúsi og suvíðari tað er nemiliga eitt sum øgiliga ofta hevur verið framført av pápum at teir hava ikki havt rætt til ta kunningina og at tær hava fólk seg líka sum ikki havt rætt til ella at faktiskt ikki hava frætt til at luttaka í tí dagliga virkseminum hjá barninum og her verður eisini nevnt í einu hoyringsskrivi at mann at at mann má kunna um hesi rættindini út til skúlar og dagstovnar og so víðari so at teir myndugleikarnir sum skulu kunna tann av foreldrunum sum ikki hevur barnið ella ikki evur foreldramyndugleika at tað tað verða upplýst um at hetta er nakað tey skulu gera tað haldi eg eri hvussu er ein bati og so er tað hetta her við at mann lurtar eftir barninum at barnið kann mann kann hava eina samrøðu við barnið tá tað eru avgerð um foreldramyndugleika har fær barnið ein rætt at luttaka ella vera við einari samrøðu vist tað hevur aldur til tað altso tað er ikki ein skylda men tað er ein rættur so at mann og tað er heldur einki aldursmark fyri nær barnið skal hoyrast og tí sigur mann tað at at tá ið tað er smærri børn so er tað hetta her við at mann kann í staðin fyri at tá ið børninið eru undir tíggju ár so kann mann til dømis hoyra dagstovnin ella barnasearkøn og so víðari um hetta her um um viðurskiftini hjá barninum at mann hoyrir nøkur sum kenna barnið og tað á barnið sum tá ið barnið er tíggju ár hevur rætt til at verða hoyrt haldi eg er øgiliga gott h so er eru fleiri ting her við kanningum ogaltso við barnaserkøn at familjufyrisitingin hon hevur heimild at seta í verk eina barnaserkøna kanning tað kann vera umforeldrini í sambandi við viðgerðarmálinum foreldrarmyndugleika um bústaðin hjá barni og samveru og og tað kann sjálvandi vera viðkomandi í einari støðu har barnið er í har barnið er í einari útsettari støðu ella har ósemjan er høg millum foreldrini hmann kann eisini gera mnn kann mann kann hava hesa her kanningarnar kann mann eisini gera har tað er stórir samstarvstrupulleikar millum foreldrini øh tíðin gongur skjótt eitt annað tað er tað mann skal hava løggildar sálarfrøðingar tað haldið eisini vera gott eg vil siga at visti mann skal nei ikki t nevna alt men visti mann skal taka eitt sindur saman um so eru kann mann siga nógv góð ting her nógv nýggj ting í hesum uppskotunum at felags foreldramyndugleikin verður víðkaður og at lógin hon áleggur báðum foreldrum økta skyldur í mun til barnið har er onkur sum nevnir at tað hjálpir ikki so nógv at noyða foreldrini at semjast um øll møgulig ting í lóg vis tey ikki kunnu altso tað er ein trupulleiki kann vera ein trupulleiki atna tvinga foreldrini at taka avgerðir í felag men tað er kanska ein hugborðsbroyting sum skal til men tað er sjálvandi er tað ongantíð lætt tá ið foreldrini ikki eru samd hmen tað vendir eitt sindur v øllum at høvdið at mann setir barnið í miðdepilin tað er so nakað sum mann skal venja seg við men so til allarsíðst so haldi eg eisini er gott at lógin fevnir um øll foreldur og at so er tað tað sum eg líka vil enda við tað er aftur efti her við hesum tíggju mánaðar bústaðarkravinum tað haldi eg er nakað sum vit mugu fáa lýst nærri frá landsstýrismannunum og kanska eisini hyggja aftur í trivnaðarnevndini so samanumtikið so fer javnaðarflokkurin at geva hesum málinum eina góða viðgerð í trivnaðarnevndini takk fyri harra formaður j bjarni hammer eina viðmerking