Høgni Hoydal (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-12-16
Topic: 3. viðgerð LM-056/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um sjófeingi (Sjófeingislógin) (Fiskidagaskipanin, leingja um gildistíðina á rættindum, føroyskir smábátar, tillagingar og fylgibroytingar)
gerðum tað eigur at verða gjørt við lóg soliðis at rættindini hjá teimum eimstøku í skipanini eru eru eru trygg og eins og so fari g at enda at siga tað at at undir viðgerðini av hesum uppskotunum um broytingarar í lógini um sjófeingi sum vi viðgera nú so hava jú bæði meginfeløg útróðrarmanna sum hevur havt eitt sindur sstrævna tíð sum felag eisini víst á at bara við hesi avgerðini so missir alt so bólk fýa ein stóran stóran part av fiskistøgunum tað vr sa varð flutt runt upp á ta javnvánnuna sum er sum annars hevur verið luturin millum millum bólkarnar og eg hevði so ynskt at mann eisini setti í lógina at tað at tað grundleggjandi býtið sum hevur verið gjørt ímillum bólkarnar heilt frá byrjanin av tá ið tá ið fisitaarskipanin var framd at tað onkursvegna eisini bleiv sett í lógina at mann heldur seg tiltað býta tí at sum støðan verður nú so kann kanst túí veruleikann flyta ímillum bólkarnar og harvið eisini fiskiskapin og fiskasløgini og veiðutrýst á teir uttan uttan nakra avmarking so við teimum orðum harra formaður so fari eg at mæla til at broytingaruppskotini verða samtyktur ja takk tað er ein viðmerking kristian andreas an viðmerki til høgna hoydal kristian andreasen ger so væl takfyrhra formaður tað er soðini at løgtingið skal gera lógir og landsstýrið skal umsita lógirnar av sá eina tekniska viðmerking tað er tað at eg haldi ikkihetta ber til løgfrøðiat mann ger tað soleiðisnar at løgtingið skal hava eit uppskot til samtyktar og tað vlseð at áleggji á landstýrismanninum ið uppskot til samtyktar hvussu hann skal umsa umsita lógina tá varð tað ein saman blanding ímillum umsiting lóggávuvald og sohaldi tað er tað er fak iki tríð við stýrðisvimanarlóginam so hetta má gerast eknisk øðrvísi kanska skal tað vera agal orðaskifti um tað ella tað skal standa í lógini at løgtingið tykur tekur støðu til tey yag tinginum an kann ikki verð uppskot til samtyktar áleggja landssýrismann umsitandi lóg sum løgtingið tá varð taðaman bandið millum lóggávuvald og útinanaland takfyri hara formaður hoydalharra formaður sjóvarnum eilgin já kigjandreasen tað havi eg tað havi eg hugsað nakvað um og tað eg veit eisin nógva embansóknsum siga tað atað e ettsindur undanligt máti at siga at uppskoti samtyktar inni einari lóg men tað var so einasti mátið haldi eg til at fáa kjølfest tí tíð at vit taka jú undir við at tá ið frameftir verður landstýrismaðurin sum áseti fiskidagar á tali at hað ikki kal viðgerast hvørt ár í í tinginum men hvussu verður tað kjølfest politiskt so eru tveir møguleikar og eg nevndinda eisiniorðaskiftinum fyrr í dag tað er antin at tú gjørt eina semju ímillum flokkar sum vit hava øgiliga lítla siðvenju fyri í føroyum tað kundu vr an undirskrivað avtala milum flokkar hvussu mann ger tað og hittatænastar er so eisini at tú hevu eitt upskot samtykt tað áleggur iki landsstýrismannin fyrisiturp á eina ávísan máta men tað áleggur bara at tað skal vera eina umsitingarætlan sum hevur fingið eina umrøðu á tingi so so tí haldi ikki at tað er nakar løgfreðiligu trupulleiki í tí sjálvt um að et sinur óvanligt og eg hadi eisnvit skuldu hugsa óvanligt fyri at fáa politisk kjølfesti og løgtingsins sum umboðar fólkið undir hettar her ttí e tími e tað skotið tað uppja takk fyri tað er ikki jú jóhandal fær orðið ger so væltak fyri formaður eg kal gera tað heilt stutt tað er eingin ivi tí ati heldur hug at ting gjarna vil taka tað eftir heta tað sum løkstinsformaðurin sket upp í dag nevniliga tað at mann hevur eitt orðaskifti her á tingi um tað umsitingarætlan sum um sjófeingistilfeingi annars sum okurstua viðgera og hava vanliga viðgjørð sum ein part av fiskidigaviðgerðini tað er jú álagt nú landstýrismannin eftir einari usitingaætlan at at seta fysudagarnir tí etur pási pláss eisini at teimmum umsitingarætlaninum verður løgt fyr tingi til at umrøða eg havi skilt frá løgtingsins umsiting millum annað at at tað er ikki rætt at lggja transara upskoltil samtyktar og eg haldi eisini aldi eftir tí sumim eg dugi at lesa at tí sum er skrivað so haldi e ikki akkurát at tann orðingin sum er í har er er tað sum man eigur at fara eftir tí at sum eg dugi at lesa tað so so so er tað eina rúgvu av ting í nevnd í tí broytingaruppskotinum sum liggur á borðinum sum í veruleikanum er ein partur av tí umtyngarætlanini sum sum er gjørd sum hon er g gjørd altso hon hon er har so tað má vera ein spurningur um semja um hvussu okur skuliga handfara at viðgera tær usyknarætlaninar frameftir og tí vilja heita á tingið alt sum tað er og tað haldi eg flokkarnr eru samdir um at okur í janaðarmanna set kum niður og finna út av hvussu okur frameftir kunna fáa viðgjørt ta umsitingarætlanina saman við tí orðaskiftin sum skal vera um sjálfeingisgsjólfeingis sum heild í komandi tíðum og tað haldi eg taðer forstáist fyri millum flokkarnar á tingi at fáa gjørt takkfyriha formaður ja takk fyri so fær hennrikold orðiðger so vælókeyeg harra formaður tað var ha má hava pastabo han ikki blanda tat saman eitt broytingaruppskot og tað her í sambandi við gildistíðina øvið hesi broyting verður gildisíðuni í veiðiloyvinu og fiskileyvi ikki longd við einum ári ø tað stendur úr hesum her uppskotunum sum við at mann hevur valt at leingja loyvistíðarskeiðir átta upp í tólv ár tað er so nær kan son kom í fjør tað mam ma seg bara góðtaka so longu røtlindi hevur mann ongantíð havt í fiskivinnulóggávui í tí gomlu lógini a vilja fiskiskap har vórðu loyvin tíggju ár og so vóru tey rullandi men tá við í í tvey túsund og sjey so gjørdi man upp við hett her at nú var vell ur at hava hesær loyvini rullandi tí at mann hevði hoyrt serfrøðingar ogtað er tað sum okur lurta eftir at tað gav ein sovorðnur privat løknandi rættindir at fólk kundu krevja at tá ið mann hevði havt loyvi soorð so nógv ár so kso átti mann ein ávísan ognarætt til teg okur halda ikki tær sum uppskotsstillararnar at aer rætt at samgongan hevur longu nú ger tólvu árini rullandi okur halda tað at tólv áraloyvi skal vera tólv áraloyvi og um ætlanin at gera broytingarloyviri má tað gerast við rímiligari trúgvari uppsagnartíð til dømis ja eini trý ár men hetta eru bjørt samunsen høgni hoydal aksel johannesen rutt vang hendrikold bjarki kárason petersen sum hava skotið hetta her upp og tað er fyri at sleppa undan at mann hevur hesar ervindarliga diskussiónirnar umframt tað at mann hevur tað kann so vera bæði hendan samgonga og og seinasta samgongan hava skyldin í at mann leggur út til kunngerðir men tað er ikki í ordan at høvuðsvinnan verður regulerað við við at hava kunngerðini sum tey sum skulu brúka hannar ikki hava ein møguleika at konterlera ð tað er ómetaliga umráðandi tað nevndi eg eisini fyrru fer í dag at fólk sum eg eri í vinnuni hava skil fyri ella hava ein møguleika at leita upp hvar eg rættieitur er og tað hevur mann ikki tá ið ið mann hevur hetta her við kunngerð eg eg veit ikki um man ma vera í heila takið í europa at mann hevur ein høvuðsvinnur reguleraði við einum kunngerð eg haldi at erduga niður í turkalandi hann hevði nakað av tí øhuttan at sama lukknongur við teir so hevði hann la gjørdi hann kunngerðar system tað er ikkt frítt fyri at hkog er tað sama at hann kundi gera sum han vildi og tað er ikki akkurát tað sum okur halda her í okara landi vera tan rætta mátina at regulera upp á enn minni í fiskivinni at man regulerað tað upp á at mann ger altíð kunngerð o so letur mann upp til tann til ein og hvørja tíð sitandi landsstýrisfólki at finna upp á kunngerðir hvussu mann nú einaferð vil vil hava tað ta eri ikkise eftirmáta at gera tað hvørsfallin ja tað er onkur viðmerking jákop mikkelsen fyrst gersuvælharra formaður loyvini fiskiloyvirini øllum fiskiloyvi blivu søgt upp fyri eini tíggju tólv árum síðani og tað skapti ein øgiligan ótryggleika í okara fiskivinni eingin visti út v inn og og politska skipan komi ikki til nakra niðurstøðu tað endaðu við einari uppboðssøglu sum tíbetur er broytt aftur altso meinar hennrikold virkuliga at teir ætla at siga fiskileivini uppaftur nú ein afturat tað er tað sum stendurt her mann vil ikki leingja fiskiloyvinum tað vil siga man uppsigur fisilagn ein afturat er tað nakað at bjóða okkara høvuðsvinnu at teir skulu aftur liva undir so ótryggum umstøðum at loyvini nú verða uppsøgt hennrikold man ikki ger tað vist mann ikki letið tað standa tey tólv árini sum sum løgtingið bestemmaðist til í fjør so hevur mann ein rullandi system og tað sum var grundin til tað hevði sambandsflokkurin landsstýrismannin og fiskivinnumáli tá í tvey túsund og sjey at mann upp sigur tað tað er tí at mann hevur eit rullandi system nú okur so venda aftur til at rullandi system eg dugi ikki ordila at síggja at tað er mátirnar at gera tað upparna vistmann í næsta ár heldur at tað skal framhaldandi vera tólv ár so setir mann tað í at er statbekk tólv ár illatir ellivu tað hevr einki veriðe so møguleiki hjá tað skal vava trý løgting til fyr fyri visti mann ætlar at broyta tað sum eitur tólv ár eitt lanarstrap tá tá haldi eg tað flestu kunna rokna út uttan serliga stóran vitiskap at tá verða tað ongantíð løgtingið sum aftuð kemur at semma hvør hevur loyvi ella gevi loyvi ella hvussu tey verða deild illa madereraði og tað sama við útlendingunum so fær billjustinusen eina viðmerking gersvharra formaður tann fiskivinnulógin sum bleiv samtykt fyrstundir seinastu samgongu hevði júst somu loyvisskipan sum hendan fiskivinnulóggávan hevur einasta munur var átta ár og ikki tólv ár men tað vóru eisini átta ára rullandi loyvir eftir definitiónini hjá hennrik old tí at í vit hava brúkt júst somu orðing sum stóð í lógini um sjófeingi sum hennrik old var ein partur av at gera at mann á hvørjum ári skal taka tað í løg