Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-22
Topic: 1. viðgerð LM-109/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um skatting av vinningi frá sølu av veiðirættindum  (Nágreining av uppgerðini fyri skatting av vinningi frá sølu av veiðirættindum)
vit hava fingið eitt uppskot til viðgerðar frá landsstýrismanninum í fíggjarmálum um broyting í lógini um skatting av vinningi frá sølu av veiðurættindum í útgangsstøðinum so er hettar ein lóg sum eg ikki taki undir við og tað gjørdi eg eisini greitt tá ið hon upprunaliga bleiv samtykt í tvey túsund og tjúgu tí eg taki ikki undir hesum her serskattinum við sølu av veiðurættindum øhuppskotið er nokk so torskilt tað er nokk so roknskapar tekniskt tað hevur ikki verið til hoyringar nú nú var bjarni hammer øgiliga hvassur í kritikkinum av tí men men eg taki fyri givið at orsøkin fyri at tað ikki hevur verið til hoyringar er at lógin kemur í gildi framløgudagin tað vil siga at verða hetta samtykt so kemur hon at hava afturvirkandi kraft frá tí at lógin uppskotið bleiv lagt fram og tað er væl tí at mann vil tippa nøkur hol og tað er ikki vanligt at mann fráboðar áðrenn at nú fer mann at tippa nøkur hol tí tað fer sjálvandi at eggja nøkrum til at brúka tey holini áðrenn tey verða tipt so eg haldi at tað kanska vera eitt sindur ósakuligur kritikkur men her er nóg mikið av grundarlagi fyri sakligum kritikki so tað kunnu vit bara lata liggja longu tá ið lógin bleiv samtykt so so var nokk so harður kritikkur í samfelagnum av hesari lógini bæði frá aktørum í vinnuni tað er kanska ikki óvæntað tá iðtaðer ein skattur men faktiskt vað reiðarafelagið altso tað hoyringsskrivið sum liggur í uppskotinum tá frá tvey túsund og tjúgu frá reiðarafelagnum sigur klárt at teir vilja heldur hava eina kombinatión av veiðugjøldum og og kanska eyka partafelagsskatti vit hava eisini aktørar úr vinnuni sum uppá skrift hava sagt at við hesari lógini so gongur mann ímóti tí ynskinum at fleiri skuldu sleppa inn í vinnuna tað var jú eitt av av teimum málunum sum mann segði seg vilja fremja at tað skuldi vera nemmari hjá øðrum aktørum at sleppa framat tí at hendan lógin avmarkar hugin at selja felagið føroyskir grannskoðarar vóru inni í nevndini og komu eisini við einum skrivligum svari eftirfylgjandi millum annað tí at tað var so umfatandi tað sum teir vístu á veikleikar í lógini og og teir søgdu ati bæði var ggávan torskild og at tað var allarhelst fylgir av lógini sum ikki vóru nóg væl lýstar enn so at hon lógin kundi elva til dispositiónir har skattligir og felags rættarligir fylgir ikki vóru kendar og tað er so tað sum vísir seg nú gangi út frá bæði tað at mann kanska hevur verið fortrammur onkustaðni at mann vil linka sum jørgun niclasen vísti á at mann tekur skatt inn av pengum sum sum í prinsippinum ikki eru har øhogog samtíðis vísti taks á tá attakk segði beinleiðis at her eru nógv hol í lógini h ja altso orsøkin til at mann vil brand skatta við sølu av rættindum tað er væl ásannandi at her er yvir normalir profittir inni í pørtin av fiskivinnuni tað er viktigt at siga at tað er ikki yvirnomalið profittur í allari fiskivinnuni faktiskt er tað í í øgiliga avmarkaðum parti av fiskivinnuni og ásannandi at tað hevur so stórt virði so vil søluvirðið av rættindunum blíva ovurhands stórt og tað er tað sum mann vil skatta og har siga vit í framsókn at ja fyri ta fyrsta høvdu vit gjarna púra viljað sloppið frá veiðugjaldið og heldur fingið tilfeingis altso skatta tilfeingisrentuna við at selja rættindi á uppboðssølu tað er tað so eftir hondini lítil undirtøka fyri og tí hava vit í dag eina politiska útluting eina politiska útluting av nøkrum avmarkaðum veiðurættindum tað vil siga at tað eru nakrir føroyingar sum fáa atgongd til eitt virði sum vit her á tingi eru samd um allir føroyingar eiga so kann mann spyrja hvussu skulu vit skipa tað at nøkur fá fáa atgongd til virðið sum vit øll eiga hevði tað ikki verið tað rímiligasta at mann seldi tað á einum uppboði og soleiðis at tað sum kom inn við hesum her uppboðinum onkursvegna kom øllum sum átti hetta til góða ella mann tekur eitt leypandi gjald eitt tilfeingisgjald sum vit jú hava og tá ið tað statvek er vnármali profittur í vinnuni so er tað væl eitt greitt tekin upp á at veiðugjaldið liggur lágt og so kann mann diskutera hvussu hvar ið tað skal liggja og sjálvandi skal tað vera so at tað loysir seg atat fiska og tað skal vera ein rímiligur vinningur í fiskivinnuni tað halda vit í hvussu her í í framsókn at tað skal vera men tað skal vera eitt rýmiligt gjald ja eg veit ikki orila hvat eg skal eg vil siga um at ta er uppskotið eg vil gjarna eg fari at biðja um at fáa millum annað grannskoðararnar inn aftur í nevndina at greiða frá eg haldi tá tað eg só í roknskaparteknisk so kann tað øgiliga skjótt vera ting sum vit sletta ikki gjøgnumskoða so tað hevur týdning at vit fáa fakfólk at lýsa hetta her uppskot í útgangsstøðinum sum sagt eri eg slepki fyri hesum her prinsippinum við hesar her serskattalógina eg haldi at vit skuldu havt eitt eitt nøktandi tilfeingisgjald og um eg fari at taka undir við hesum broytingunum tað tað tað kemur alt annað upp á hvat ið viðgerðin í fíggjarnevndini fer at vísa tað vóru míni orð í hesum máli takk fyri