Jørgen Niclasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2023-03-23
Topic: 1. viðgerð LM-073/2022  Uppskot til  løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um loyvisgjald á alivinnu (Broytingar í tøkugjaldinum)
tí í næstan spurningurin um í ein sovorðnar lóg dag burdi staðið ein paragraff at tað er tað er lógarbrot at brúka hesar pengarnar til rakstur altso kundi mann næstan hugsað sær tí tí at hvat gjørt tú við raksturin tá ið inntøkurnar ella marknaðurin normalisera seg í hesar inntøkurnar fella niður til lítið og einki eg vil siga at hetta her við at blíva við at leggja gjøld á vinna er ikki akkurát tann besti koppurin av te til fólkaflokkin men í undanfarna samgongu vóru vit við í hesari tillagingini og tað skal síggjast í ljósunum av at skipanin sum vit høvdu hon skattaði hóast vinnan hevði undirskot altso mann byrjaði longu at hækka skattin niðri á tveyogtretivu krónum hóast framleiðslukostnaðurin var munandi hægri meðan hendan tillagingin fer so nøkur lunda eftir jamen hvat er framleiðslukostnaðurin so er tað harfrá víðari at tá mann hækkar tað lítið sindur so so eta er uppskotið mælir til at lækkagjaldið tá ið prísurin er undir framleiðslukostnað í mun til hvat tað var og so tekur mann eitt sindur hækka gjaldið í seinna endanum tavil siga tá tað hækkar so tú kanst siga at tá ið prísurin er vánaligur jamen so lætta vit um til aluvinnuna á gjøldini og tá ið prísurin er eyka høgur so fara vit upp eftir harfrá h eg vil tó altso hetta her var so tað sum vit kunnu ganga við til og lat meg so siga tað soleiðisnar at at skal skal eg velja ímillum hetta og tað sum høgni hoydal arbeiði við so má eg siga hetta her er sunnudagsskúla lestur afturímóti tí tað uppskotið er so fult av gradiheit eftir pengum frá vinnuni at at tatað er ein heilt trý falding av av tí hægsta gjaldinum so so so tað skal eingin ivir verða um men hesin mátin at skatta hesa vinnuna uppá er tann sum hevur verið brúktur í nøkur ár eg fari tó kasta ein bólt í luftina burdu vit hugsað at skatta øðrvísi fyri at taka eina detalju burturúr so sigur mann at er prísurin lægri enn framleiðslukostnaðurin so er gjaldið null komma fimm so er tað lítið og einki men her kemur eina avbjóðing inn sum sigur hvat er framleiðslukostnaðurin jú hann er allur kostnaður íroknað avskrivingar og alt men fyri at kunna umseta tað sum lóg fyri tveimum árum síðan tí mann hevur ikki roknskapartøl klár fyrr enn fyri ári fyri og hetta her skal ásetast til árið eftir og har av jhjuga hava heina viðmerking at framleiðslukostnaðurin økist á hvørjum ári og og hyggja við tey seinastu nógva árini altso fara við tjúgu ár aftur tíðina so vár framleiðslukostnaðurinrí á tjúgukrónum í dag er hann væl oman fyri fjøruti krónur per kilo so hann økist øgiliga nógv so spurningurin er kann mann nøkurlunda finna út av hvat er miðal vøksturin í framleiðslukostnaði um mann kundi kundi sagt at framleiðslukostnaðurin er tað sum var fyri tveimum árum síðan men so leggur mann miðal vøksturin uppá ella mann eftirreguleraði tað tá mann kendi tann veruliga framleiðslukostnaðin tað ári tað er hvussur sær ein møguleiki so tað haldi eg ein lítil veikleiki at tað er tvey ár munurin her har mann finnur framleiðslukostnaðin men tað eigur at kunna at gerast betur so kemur hin spurningurin við at so hvørt sum tað hækkar tað er nokk so prinsipielt altso tað er tað hægsta gjaldið tað er visti mann fær tretivu krónur upp um framleiðslukostnaðin so sigar hetta her uppskotið tíggju prosent av øllum og og tað vil so siga at at nú siga vit jamen tað er tíggju prosent av framleiðslukostnaðinum eisini altso nú má farna skatta framleiðslukostnaðinim ikki tí tað hava vit gjørt men tað skurrar eitt sindur tí hetta uppskotið byggir á at vit byrja ikki at taka fyrr enn roknskapartølini vísa at tað er ein vinningur tað fær meg so til at flyta yvir til ja visu vit her løgtinginum eru komin til at vit skatta vinningin og serliga tá ið vinningurin er eyka høgur jamen hví fara vit so ikki inn og brúka bara roknskapartølini og og skatta tann veruliga vinningin tí tað var so at tá ið hendan her skipanir koma í gildi tá fingu vit sett saman havbúnarfelagið umboð fyri havbúnarfelagið og umboð fyri embætisverkið har tey skuldu royna at finna fram til eina semju um hvussu ið mann skattaði tað og tá tosar mann um sjávandi vinnan var klárur yvir at tað skuldi rindast mann fann fram til nøkurlunda hvat skuldi inn ókey hvussu gera vit so tað tá vildi embætisparturin av hesum bólkinum bara hava tøkugjøld tavilsiga oyrur krónur per kilo meðan vinnan havbúnaðarfelagið vildi hava at mann tók tað av vinninginum tavil siga ein eyka partafelagsskatt og tað vildi jú automatiskt verur tað sama sum hetta tí at her skal mann taka allar útreiðslur av og so fer mann at skatta tá ið vinningurin er komin ja ja men tað er tað sama sum stendur í ein roknskap og har vil so vinningurin standa so skattar mann bara vinningin endin var ein kompinatión at mann samdust um vinnan og og arbeiðsverkið null komma fimm prosent tøkugjald og fýra komma fimm prosent í eyka partafelagsskatti altso oljuvinnan vist teir a finna olju so er tað eyka partafelagsskattur á henni men hetta var í einari tíð har ið mann hevði havt stór hæll frammanundan og tað vil siga at tá ið so tann teir roknskapurnir komu jamen so hevði mann flutt hall og alivinnan hevur jú ta skipan at tann laksurin sum svimur við ársenda hann kanst tú draga frá so hann skal ikki virðisetast ág skatta stavinum og í hesum árum vaks vinnan í stórum og tað vil siga tað gjørdi eina sovorðna fyribils avskriving tá og nýtt landsstýrið var komið til og teir søgdu jamen hetta her eyka pertafelagskatturin hann gav nú einki ella lítið men tað var tí mann hevði ikki tíð at bíða inntil hesar her framfluttu hallinir vóru vekt t hevði gingið skjótt og eisini tað at alivinnan vaks so nógv altso beinanvegin í nøgdirnar í sjónum høvdu minkað aftur so fall tann skatturin taðval seg a tað er í veruleikanum bara ein útsetti skattur hevði mann havt tíð at bíðað so hevði tað nokk verið ein góð skipan men tá hevði mann ikki tol og tí tók landsstýrið og strikaði fýra komma fimm prosent í eyka partafelagsskatti og tók og hækkaði hesi her null komma fimm prosentini upp í fýra komma fimm í tse enar bikkarlítil broyting frá null komma fimm til fýra komma fimm tað var ikki okkara landsstýri sum sum sum stóð fyri so ógvusligum tingum spurningurin hjá mær er jamen kunnu vit hyggja upp á at fara aftur til okkurt líknandi kunnu vit mann tosar um breiðar semjur altso her fekk mann so eina semju millum vinnu og landsstýrið soleiðisnar at vinnan sær á hetta er tað og hetta verður tað frameftir og har teir hava verað við til at snigga tað sama hvussu hesir pengarnir koma inn tí onkursvegna ar tað jú løgtingi sum avgerð hvussu nógvir pengar skuldu koma inn tað avgera vit í hesum so vit hava eitt tal spurningurin bara hvussu tað skal koma inn øh so eg kundi gott hugsað mær at mann kanska spældi tað við tankan men sum sagt hetta her kundu vit ganga við til í undanfarnu samgongu tí hetta var ein tillaging at mann ikki skattaði tá tað var undirskot at mann fór eftir skattir tá ið tað var yvirskot og so kanska enn meir tá tað var heilt stórt og og og og sjálvandi minni tá prísurin var lágur so so so tað hoppa vit sjálvandi ikki frá men tá i vit fara at viggja eftir ívinnunevndini so fara vitsjálvandi at prøva vend hesum tingunum eru kanska aðrir mátar vinnan er øgiliga uppsett upp á skatta vinning tí tað tað ljóðar eisini rætt í mínum øti altso at fara at leggja skatta undirskot tað ljóðar ikki rætt alstu tað ljóðar rættarigat skatta ett yvirskot og sum sagt ett uppskotið gevur nakað meira av pengum ja men í mun tilgradiheitsuppskotið frá landsstýrinum og høgna hoydal so er hetta sundagskúlalestur eisini fyri alivinnu takk fyri ja takk so er ta karlot hergarsons fera viðmerking ger suvæl ja takk fyri harra formaður og tað ljóða hugaligt at jørgin niclasen sum limur í vinnunevndini vil royna at finna nakrar semjur millu hetta uppskotið sum hann pá ein lana máta er faddur at og tað sum tað sum høgni hoydal kemur vðhar eru so nógvar allíkaheitir at tað eiga vit at kunna finna eina semju sum bara ein lítil viðmerking til tað sum jørgin niclasen segði viðvíkjandi at eg havi lisið hoyringsvarið frá havbúnarfelagunum so sá hann tað at teir siga í í hoyringsvarið