Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2023-03-23
Topic: 1. viðgerð LM-052/2022  Uppskot til  ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af visse bestemmelser i forskellige love om ændring af lov om finansiel virksomhed
broytast sum vanlig fólk sum okur tingfólk jú eru eisini vanlig fólk hava øgiliga trupult við at gjøgnumskoða akkurát hvat ið hetta her vil hava at siga fyri bæði fyri tann einkulda bankan tann einkulda peningastovnir men sanniliga eisini fyri tann einkulda borgarin so mann er noyddir til tá ið mann skal viðgera sovorðnum mál at seta seg í sambandi við tey sum kanska havaeitt sindur betri skilførti enn hann sjálvur og spyrja hvat ið hetta her hvat ið hetta her fer at merkja og tað sum eg haldi eri gjøgnumgangandi við akkurát hesum her málunum tað er tað at teir sum eg havi spurt siga at okur kunnu faktisk ikki siga akkurát hvat ið hetta her fer at merkja fyri tann einstaka brúkarin okur kunnu vordera tað men teir eru so í holt við at kanna tað hjá teimum donsku peningastovnunum sum millum annað hava impelementerað hetta her fyri at vita hvussu hvat fyri ávirkan hevur hetta herhavt á teirra avsetingar teirra balansa og teirra forhold til kundan og kundaforroldi og tað er sjálvandi nakað sum okur fara at at leggja vekt á í vinnunevndini fyri at fáa fyri at fáa eina greiðu á akkurát hvat ið høvuðsinnihaldið í hesi lógini kemur at hava at siga fyri kundan her eru serliga kanska tvey tvey evnir sum sum handa her sum hesar broytingarnar taka taka støði í tað eina tað er hvussu tú kemur at behandla lán hvar sum verða mislíkahildin alts sumi hvar ið hvar ið kundin í yvir eitt tíðarskeið hevur mishildið sítt sítt lán og reglarnir nú hava verið nokk so nokk so liberalur tavil sigat visti tú hevur ligið innan fyri marknaðarvirðið á húsinum so hevr tú niðurskrivað til niður til tað sum sum tú hevur trygt fyri men nú kemur eina automatikkur inn her soleiði sum eg havi skilt tað at tá ið eitt lán er mislíka hildið so kemur tað eina automatikkur inn at lánið skal avskrivast atso tað skal niðurskrivast vist h lán up á eina millión so evur hon mislíkahildið so skal tað niðurskrivast yvir tíggju ár tað kann hava soleiðis eg havi vilsti eg havi skilt tað rætt tað kann hava ta avleiðingina at bankin veljir at siga ikki tí hann er óreinur men tí at lógin sigur tað at sr so fær tekur tað simputen og koyri hettr á tvank aso altso tú framskundar eina prinsess fyri at realisera tar virðið sum er her og tað tað í sæ sjálvum visti tað er ein avleiðing tað er rættiliga alvorligt og tað er ætiliga óføroyskt tí føroyski peningastovnarir haldi eg hava eina eina søgu fyri at vera nokk so behjálpiligur við yvir fyri fólki sum koma eitt sindur í trupulleikar tí tað er føroyar hevur jú verið ein og er ein fiskivinnutjóð inntøkan hjá hjá mommluog kvinnunmi hevur verið øgiliga svingandi tað vil siga tað hevur verið tíðir hvar ið mann hevur mislíkur hildið sín lán men mann veit at har er altso har er nakað sum kemur inn sum mann kann so mann kann siga man er ikki bangin fyri hesum men nú kemur lógin inn soleiðis um eg havi skilt tað og sigur at nú skalt tú nú skalt tú niðurskriva vissi hetta her er er er er fyrigangi yvir eina tíð og tað haldi eg er tað haldi eg í sær sjálvum er alvorligt tí vistu tað betýðir tað so betíðir tað at fleiri kunna fara falitt og missa síni hús eitt annað sum er sum er tað er tað sum eitur siar t fimm tað er hvussu hvussu hvørt einstak lán í einum banka tey eru tey eru vektaði til dømisu vektarkommunuskuld tað vektar null tí har har sigur mann har eingin risiko vivist tú lána til kommunur ella lána til tað almenna so er eingin risiko vist tú lánar fyrsta prioritet í í eina sethús so vektar eftir núverandi reglum so vektar tey ýfyrstu fýrs prosentini null komma fimmogtretivu prosent meða so restin vektar null mnull vektar null fimmoghálvfjerðs og tað hevu nakað at siga fyri hvussu hvussu skalt tú hvørt einstak lán verður faktiskt har skalt tú avseta á tínum eginkapitali tavisja vistu tú hevur á lán upp á eina millión skalt tú avseta suðurs nokk á tínum eginkapitali til at standa ímóti til at tryggja hetta lánið við teir reglarnir verða nakað broyttir ikki ikki so nógv men teir verða teir verða broyttir og tað mugu okur eisini fáa at vitað inni í vinnunevndini hvat fyri hvat fyri ávirkan vildi hetta fáa á eginkapitalinum hjá bankunum vildi tay fáa negativa effekt ella vildta fáa eina positivefekt so tað er avgerandi tí bankarnir teir verða jú mótir upp á sín sholwens sovensurin hann verður hann verður hann verður mótur upp á eginkapital og tey krøvini eru so øgiliga strong altso tað er ikki nakað sum okur her inni bestemma nakað um tað er nakað sum verður ásett frá frá fyri nanseftirlitunum vist tú ikki heldur síni só venskrøv jamen so er galið so tað mugu okur vita eisini hvat ið siga tey fimm krøvini koma merkja fyri balansina hjá teimum føroysku peningastovnunum í í forhold til til eginkapitalina í sínum hoyringsskrivi skrivar felagið føroysku peningastovnar skal eg formaskt loyvi at lesa tað upp egersæati at teir halda tað at áðrenn mann setir sovorðnarlógir gildi sum hesa so eigur mann at gera eina analysu av um hetta er hendsingsmessugt ella ynskiligt sæð í forháld til tað føroyska bankamarketið vissi okur taka tað danska bankamarketið so eru danskir bankar øgiliga lítið eksponeraðir yvir fyri lánum í sethúsund tað er realkredittlán í høvuðsheitum næstan bara meðan føroyskir bankar