Bárður á Steig Nielsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-03-09
Topic: 1. viðgerð LM-126/2020  Uppskot til   Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um ræði á málum og málsøkjum  (At taka loftrúm og flogferðslu undir føroyskt ræði)
ja takk harra formaður eg skal prøva at koma við nøkrumkann man siga meira faktá tingum um hetta her kjakið hetta hevr verið eitt kjak sum hevur verið í nógv ár og fyri at gera tað greitt so kann mann siga hevur mann verið við allan vegin at sambandsflokun var við til at yvirtaka vága floghavn í fyrsta pfyrsta januar tvey túsund og sjey í tí pakkanum gjørdi mann eisini tað eina avtalu um at man niðurkapitalra kapitaliseraði íleggingargrunnin og teir pengarnar brúkti mann so til at modernisera og annmann siga dagføra vágafloghavn tá bæði við at gera vøllin longri og atbyggja nýggjan terminal og parkeringspláss og so víðari so tað hevur alt við ein tilgongd har ið kan man siga sambandsfokkurn r við allar tíðirnar og tað eru ongar ætlanir í sambandsflokkinum um at gera nakað annað og eg kann eisini siga at vág á floghavn hevur í hesi her serligu tíðini vit hava havt nú har ka man siga talið á flogførum og talið av ferðafólkum er drasla niður í nærmast einki í hesum koronuárinum so hevur mann hóast tað arbeitt víðari við einari ætlan um hvussu mann skal framtíðartryggja vága floghavn tey næstu ja haldi tað vara tíggju ella fimtan árini og tað er ikki smávegis ætlanir kann mann siga sum mann arbeiðir við har og við tí vøkstrin sum hevur verið í flogferðsluni til úr føroyum tey síðstu árini so er eingin ivi um at tað eisini verður neyðugt í komandi tíðum og vónin er sjálvandi atsamfelagiðverður normaliserað aftur soleiðis at vit fáa gongd á aftur flogferðsluna umboga floghavun bæði við ferðafólkatali og við flogførum um dagarnar og at tað kann tryggja ferðavinnuni í føroyum eisini lívið tað komandi tíðina tá tað kemur til hett her málið um yvirtøkur ikki so var tað soleiðisinar at mann hevur gjørt nakra analysir eg haldi tann fyrsta frágreiðinginsum ein arbeiðsfólk upp á ein nýggju fólk millum føroyingar og danska danskar myndugleikar bleiv gjørd tað var tveytúsun og trettan tá gev mann ein rættiliga grundia lýsing av hesum málunum hvat ið hetta inniber við loftrúmini í føroyum og hvørju møguleikar liggja í tí og hvat kann mann rokna við at fáa burturúr einari slíkari yvirtøku og hvat liggur arbeiði liggur í tí og nú var hennika old inni á tí at tað er ikki serliga nógv størv til dømis sum í íslandi og ísland umsitur eitt øgiliga stórt umráði altso ísland hevur ikki bara kann mann siga fingið ligað upp á hendir frá dønum at umsita eitt øki í tí danska kan man siga kongaríkinum yvir føroyum og grønlandi og sovíðari men teir umsita viðsókk eisini nakað fyri kanada og kanada nakað yvir tí grønlendsku økinum so tað er eitt sovort samstarv sum koyrir millum partarnar og tað sum framgongur í teimum frágreinum sum eru gjørdar og teimum kanningunum sum eru gjørdar eisini kann mann siga gjørdi undanfarna samgonga eitt ávíst arbeiði har og millum annað yvirtóku teir afistænastuna á flogvøllinum og yvirtóku tað niðar á loftirinu til arbeiddu við tí og tað tað sum mann fekk púra greitt at vita har frá ekao sum er tann sum skipar ta internationalu loftferðsluna er at pengarnir sum tú tekur inn fyri at flúgva í loftrúminum skulu brúkast til umsiting av loftrúmum og eitt sindur av kjakinum í dag við koyrt uppá jamen so kunnu vit brúka pengarnar til sørgjan resky og keypa tyrlufyrihaldið onkur fór yvir til og kunnu brúka tað til ymiskt tað vil eg siga tað kunna vit ikki men tá tað er sagt so og eg haldi eisini fyri at líka taka aftur í aftir søguna eitt sindur so var janus rein øgiliga nógv inni í hesum málinum inn iður efta málið og royndi at finna lýsingar í norrø hvuss tað var har og sovíðari og hansara uppruni var at hann helt at mann kundi byggja flogvallir fyri hesar pengarnar og tað framgongur púra greitt av øllum tí tilfarinum sum fyriliggur og teimum responsum sum koma aftur frá ikao at tað kann mann ikki tað sum mann kann gera og tað er bara í ein rættiliga avmarkaðan mun tað er tað at vista er disidera at tú mást hava okkurt eyka av onkrari sørgjin reskyos víðari og har er grønland eitt serligt dømi tí grønland er jú ja heimsins størsta oyggj sum vit vita og tað kann vera nøkur tilfali har at har kann mann møguliga hava brúk fyri onkrum heilt serligum materielli fyri at tryggja sørjunreskyo har har kann mann kanska begrunda fyri at ein partur kemur frá teimum inntøkunum eitt annað element sum eg trúgvi um mann skal eisini halda sær fyri eyga tað er tað at gongdin út í heimi er at hesi økini i k ella fyri økini blíva størri og størri og tí er tað man tava tættari og tættari har ísland hevur umsitur ein stóran part av okkum her uppi í norður vestur ætlanshavinum og orsøkin til tað er bæði trygdarmessia men eisini kostnaðarmessia tað vil sig atmann roynir at fáa driftina so langt niður sum gjørligt á hesum at tað skal vera driftast so bíligt sum gjørligt og eitt sum framgekk av einum hesum her lýsingunum sum var eg minnisk sum tað var av tíhjá janes rein ella seinni aftur var at mann ikki kundi rokna við at mann bara kundi seta ein prís tí so fara flogfeðiløgin at flúgva ein annan veg tí hetta hevur altso nakað týliga fyri tann kostnaðin tað hevur hjá flogløgunum at flúgva og tí velja tey sjálvandi tað loftrúmið sum er ja bíligt og ómakasleyst og ikki minst trygt at flúgva ígjøgnum so her eru hent nøkur ting tey síðstu árini mann er farin víðari mann yvirtók vág á floghavn mann arbeitdir við at yvirtaka niðar á loftrúmið og yvirtók var fyrsta januar tjúgu altso tvey túsund og tjúgu tá yvirtók mann afistænastuna á flogvøllinum og tað stendur púra greitt í samband við ta yvirtøkuna at ja tað kemur at kosta nakað meir tí at tann kann mann siga grund útbúgvingin ella tey skeiðini og annað sum afistænastan á flogvøllin annars har navier stóð fyri tí hon var kann mann siga ein partur av av starvsfólkahópinum hjá navoer og suvíðari og nú tá man skuligjar tað sjálvur so skuldi mann keypa sær ta tænastuna so tað var tann fyrsti meirkostnaðurin av at yvirtaka tann partin og tað er so nakað sum sjálvandi ferð lagt upp á tey sum ferðast tí at tað er bara ein sum skal gjalda um flogvøllin og tað er tey sum ferðast tað vil siga at avgjaldið á ferðafólk verður tað fóru á sígs hægri at tú skalt fíggja teir tær meira útreiðslurnar sum eru á tí økinum so eg vil siga tað soleiðisnar at tá tað kemur til pengarnar og tað pengaríkisdømið sum ríður so tað sum liggur í tí tað er nokk nøkur størv at føroyingar kunnu fáa nøkur størv og møguliga til dømis ein radara nú snakki eg ikki um radaran friðaradaran á somfelli men ein radara sum skal brúkast til kommersiella flúgving og har er mær vitandi ein radari endurnýggjaður ja minni ski um tað er eini fimm ár síðani lítla annað og hann er allarhels fíggjaður av hesum pengunum men tað er ikki soleiðis at mann kann fíggja eina rúgvu av materielli og flogvallir og tyrlur og sovíðari sum kanska onkur hevur givið útrúgk fyri tað haldi eg allar teir lýsingarnar sum eru í hesum málinum hava víst nokk so greitt so eg vildi bara geva nakrar inú ansur inn í hetta kjakið sum verðið her í dag fyri at fáa nøkur faktar fram nú til fyrstu viðgerð á málinum nú fer hetta málið sjálvandi í nevnd og og eg ivisktki í at tað fer at fáa eina góða grundi av viðgerð sum tað oftani hevur fingið í nevndini men hendan samgongan hevur sum so ikki brúkt arbeiðsorku upp á at gera nakrar yvirtøkur á hesum økinum tað arbeiði haldi eg meira ella minni bleiv gjørt nakað av vegnum í undanfarnu samgongu og steðgaði so við tað at mann tá tók seg til sættis við at mann fór at yvirtaka tað niðara loftrúmið og harav harundir eisini afinstænastuna á flogvøllinum o tað er har sum málið liggur í dag