Kristina Háfoss (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-12-10
Topic: 1. viðgerð LM-068/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tíðaravmarkað avgjald á ferðandi við komu til Føroyar (Leingjan av tíðarskeiðnum, har ferðandi skulu rinda avgjald við komu til Føroyar)
ja ja takk fyri ja til viðgerðar er so eitt lógaruppskot frá landsstýrinum um at fáa heimild til at taka gjøld fyri tær koronakanningar sum verða framdar á flogvøllinum og havnarløgnum tá fólk koma til føroyar og tað er ikki so langsama veg stóð her løgtingið seinast og viðgjørdi júst sama uppskot nú biður mann so um at hava tað galdandi tríggjar mánaðar afturat vit vístu tá á fer stuttum at neyvan fór vit vistu faktiskt at koppingarevnir fór ikki t vera klárt tá longu einogtretinda desembur og vit vistu hvørfallaðu at øll fór ikki hava verið koppsett tá so vit mæltu longu tá eisini til at vit settu freistina longur tað ynsktu mann so ikki og og tí standa vit so aftur her í dag so kunnu vit so vordera um um tað r nokk at leingja freistina tríggjar mánaðir ella ikki og tað kunnu vit so tosa nærri um í fíggjarnevndini men tað er rættiliga sannlíkt at hóast koppingarevnið verður tøkt nú í komandi ári so skulu vit vænta tá framhaldandi verður tørvur á at kanna fólk hvørfalda næst seks mánaðin á flogvøllinum alt annað er rættiliga undrunarvert um tað ikki verður men vit kunnu fáa viðkomandi myndugleikar innat greiða eit sindur nærri frá tí tá málið kemur nevn heilt yvirskipað so hevr tað verið øgiliga serstakt ár sum hevur kravt ómetaliga nógv bæði av fólki okkara vinnulívi og okkara samfelag sum heild og eisini av fólkum kring allan heim her tað er jú eisini kravt at vit hava skula tikið leypandi nakrar politiskar avgerðir millum annað um um hesir hjálparpakkarnar harav tann seinasti son fór úr gildi seinast í august tað sum hevur verið øgiliga spennandi í samband við hes nei hesa støðuna hevur verið at at vit hava faktiskt roynt at staðið saman um tað tilbúgvingarætlan sum hevur verið fram við at fara í gongd við umfatandi koronakanningar hyggja vitað at hagtølunum so eru vit nú komin upp á hava framt hundrað og fýraoghálvfjerðs túsund koronakanningar tað er meira enn trýfalt fólkatalið hjá okkum og harvið eru vit eisini um vit ikki liggja fremst í heiminum so liggja vit millum tey allarallarfremstu heiminum tá tað kemur til at fremja hesar her koronakanningarnar pær íbúgva og hetta hevr verið eit giliga týðandi amboð fyri okkum fyri at tava tamarhald á støðuni hitt hevur so verið at tryggja okkara landamørk har hava vit sjávandi veið ymiska málið um hvussu vit gera hetta best men undir øllum umstøðum so eru fegin um at at vit eru blivin samd um atat vit í minsta lagi skulu krevja at fólk verða kannaði og ta er so blivið víðkað í nøkrum umførum fyrst frá tí atætlanin sletki var at kanna og at mann lat landamørkini upp hálvani juni til at mann so fór undir at krevja kanningar tá fólk komu til landið síðani hevur mann so eisini kravt kanningar ella tilmælt kanningar sætta dag aftaná komi og nú biðja vit eisini um at fólk kanna seg fimm dagar áðrenn tey yvirhugu koma til føroyar tað vil siga at at myndugleikarnir mæla nú til tríggjar kanningar fimm dagar áðrenn tá ið mann kemur og seks dagar aftaná fyri at at byrgja fyri so frægt sum møguligt og hóast tað hóast hesar her tríggjar kanningarnar so síggja vit tíverri at tað eru dømir um fólk sum koma til føroyar sum sum vísa seg hava smittu og sum eisini náa at smitta á onnur tí kann mann ikki annað enn mæla staðiliga til at fólk sum koma til landið halda seg so vítt møguligt burtur frá øðrum fólkum hvørfald teir fyrstu seks dagarnar soleiðis at vit tryggja at at smittan ikki fer at spjaða seg til alt samfelagið annars nógv gott er framt íð hesinm eri tíðarskeiðnum fyri at hava tamaldasmittuni men tað hevur verið ávís kann mann siga ein sindur av enum vingligtari kós í nøkrum málum fyrst var segði mann at mann skuldi fara landsstýris fráboðan at mann skuldi taka tí donska eptomiðlógina og seta hana í verk í føroyum sum inni bar øgiliga víttfevndar heimildir til at skerja frælsið kann man siga hjá fólki síðan trekti landsstýrið tað aftur segði ókey nei lat okkum heldur byggja alt á álit fyri síðani at seta í verkeinalóg har mann kundi steingja skeinkistøð í matvørulógini vit lótu estir landamørkini upp hálvan juni uttan at krevja koronakanningar yvirhøvur tá vóru nógv sum mótmæltu tað millum annað vit í í tjóðveldi tíbetur broyttu vit so aftur ella landsstýrið broytti støðu og fór undir atseta setast á kanningarnar verk tá varð tað jú gjørt uttan at mann skuldi rinda fyri kanningarnar so at vestu eg minnis rætt so legði landskassan eini trýogtjúgu milliónir krónur út fyri hesar kanningarnar av ferðafólki sum komu til føroyar áðrenn landsstýrið so kom við hesari lóggávuni sum vit standa í dag har mann fekk heimild at taka gjøld men tað er gleðiligt at mann so kom við hesi lógina umsíðir og tað er gott at vend nú leingja ta eisini til at galda tríggjar mánaðar afturat viðvíkjandi hjálparpakkunum so hav huga at vísa á at mann má ásanna at tað hevur verið skeivt at mann bara hevur havt hjálparpakkan galdandi seinast í august í tvey túsund og tjúgu tí at vit hava partar av okkara samfelag sum framhaldandi eru øgiliga øgiliga hart rakt av koronastøvuni og tað eru fyrst og fremst fólk sum eru í ferðavinnuni og fyritøkur sum eru í ferðavinnuni og so eru tað fólk listafólk tónleikarar og onnur sum liva av tí at kunna millum annað framføra har sum nógv fólk eru og og og og skipa fyri tiltøkum sum savnað nógv fólk og tað er eingin ivi um at hesir bólkar áttu havt hjálparpakkar framhaldandi soleiðis at vit tryggjaðu at tað sum vit jú settu okkum so væl fyri tá ið allir flokkar vóru samdir um at seta hjálparpakkar í verk at allir partar av okkara samfelag sum annars høvdu gott og sunt og og meiningsfult og burðardygt virksemi ikki skuldi verða noydd til at steðga við øllum hesum bara grunda av koronu men skuldu hava møguleika eina hjálpandi hond at koma trygt tvørtur um hesa her koronastøðuna men har hava vit so pá á onkran máta a upplivað haldi eg at landsstýrið hevur slept endanum aftan á seinast augudst sagt nei nú mugu tey annars klára seg sjálvan tey sum framhaldandi eru raktar koronastøðuni og tað erøgiliga óheppið vóni veruliga at vit vóna at at landsstýrið vil endurhugsa hesarhjálparpakkarnar og tryggja støðugt at okkara ferðavinna okkara listafólk okkara tónleikarar eisini koma trygt tvørtur um hesa støðuna sum tey framhaldandi eru í nú við svul líka hyggja beint nú at eisini í mun til kanningar hvat tannum størsta hóttanin er so er tað hetta við at fólk sum koma til landið sum hava smittuna uttan at vita av tí kanska enntá vera testaðinr negativ tá tey koma men aftaná tann sætta dagin hava smittuna um tey ikki fara og lata seg kanna ella ikki halda seg í einum slag av sóttarhaldi til sætta dag so er hetta og verður hetta ein hóttan nú og eisini frand jólar og um jólinýggjár og inn í komandi ár og tí hevði tað verið ynskiligt at landsstýrið meldaði munandi greiðari út í mun til tey krøvini um mann setur til at fólk skulu lata seg kanna sætta dagin tá ið vit nú viðgera hetta við at mann skal rinda fyri kanning tá mann kemur til landið so kundu tað í tí sambandinum eisini verið eitt hugskot at mann segði at fólk samstundis rinda fyri kanningina sætta dag kanska tað kundi verið ein máti at at fólk í enn størri mun kanska g tá hugsi eg kanska serliga um útlendingarnsum koma her fara og og lata seg kanna aftur tí eg eri vís í at at teir larallarflestu føroyingarnir koma her royna veruliga at fara og lata seg kanna sætta dagin tí eingin hevur áhuga í at vera tann sum kom í ta støðu at mann fór at smitta onnur aat enda her so havi eg hug líka at vísa á hesum manglandi amboðinum sum vit hava mær dámar ótrúliga væl at vit hava grundað okkara tilmæli á álit men vit kunnu brádliga kunna eina støðu har tað ikki er nóg mikið og til dømis átta henda her sættadagskanningin eisini at vera eitt krav eins um ta ar krav at mann kemur tá mann kemur til landið so skal mann lata seg kanna men har mangla vit hesa føroysku farsættarlóggávuna sum vit skjótt kunnu tillaga og tað einas sum krevst tað er tað at landsstýrið sigur tað er í lagi vit heim taka ábyrgdina av hesum her málsøkinum soleiðis at vit til ein og hvørj tíð hava tey røttu amboðini á amboðskassanum til at seta tey krøvini sum hóska til okkara samfelag higartil og tað eru verið nokk so leingin út tí at vit blívu jú rakt av tanmum fyrstu korona tað fyrsta fólkini fingu koronavar jú longu triðja mars í ár og her enn bíða vit eftir at landsstýrið tekur neyðugt stig til at vit kunnu hava eina føroyska farsóttarlóggávu sum vit kunnu til ein g hvørja tíð tilligað til okkara tørv skilji tað øgiliga illa vit hava tjóðveldið hevur so lagt eitt uppskot fram um at heimtaka eisini landslæknaimbati og alt sum hangur rundan um tað málið er til viðgerðar í løgtinginum í løgtingsnevndini løtuni og tað verður nógvir hoyringspartar og sum skilst so er breið undirtøka fyri hetta skal vera føroyskt málsøki bæði nú og frameftir sjálvt føroyski heilsumálaráðharrin kaili holm johannesen segði á tyngsrøðrarpalli at handl metti eisini at tað skal vera føroyskt málsøki og tað hevði givið okkum betri amboð í amboðskassanum og og eg sk sum skilst so everið eisini landslæknin verður øgiliga jaligur yvir fyri at fáa tað á føroyskari hendur so so alt talar fyri at ðhetta er nakað nøkur stig við skulu taka og vónið veruliga at landsstýrið tekur nøkur stig á á røttu leið tíð viðvíkjandi eisini nú komandi tíðina men hernú heilt at enda so fer tjóðveldi at taka undir við at leingja hesa freistina eg haldi at vit í fríggjarnevndinum eigat hyggja nærri uaum vit ikki eiga at leingja freistina yvir meira enn tríggjar mánaðir kanska tikið á hálvt ár og eisini at hyggja etta her við sættadagstest um vit kundu víðka hesa lógina til at fevna um tað eisini kanska í eina enn størri motivatión at fáa kanska útlendingar sum koma til føroyar at at fara og taka sær satta dagstestin takk fyrihnn