Árni Skaale (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2023-03-23
Topic: 1. viðgerð LM-052/2022  Uppskot til  ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af visse bestemmelser i forskellige love om ændring af lov om finansiel virksomhed
eru partar ellastórir partar av seksogtjúgu ymiskum lógum sum eru settar í gildi í es og so eisini í danmark tá ið tað so hevur verður sett í gildi har tað verður sagt at um vit ikki gera tað um vit ikki siga ja til hesi her hesi hesar reglurnar frá seksogtjúgu ymiskum lógum og sum onkur røðara frammanundan ív verið verið inni á her so eru vit slopnir væl tí her eru so lítil tekstir við hesum uppskotinum hesi ferð ofta er tað nógv meira enn hetta so verður tað sagt at um vit ikki gera tað so verður tað tungt at dríva bankavirksemið í føroyum og tí er tað simpulten skilagott at vit dagføra lógina soleiðis at koma hædd við tað sum so blívur tað sum var donsk glóð fyrsta januar í tvey túsund og einogtjúgu tað vil siga vit eru ikki ordiliga sjúr men vit koma sís nøkulunda upp á hædd við tað sum annars er galdandi í í danmark undanfarni røðara hava eisini inni á hesin her at hetta er eitt sindur trupultstoft so eg havi eisini sagt mær hjálp onkustaðnar eg havi eisini snakkað við onkran stjóra og onkrar onkur starvsfólk í í fíggjareiminum og soleiðis sum eg skilji tað so er lóggávan í ess ofta frammanfyri ella hon er frammanfyri tað donsku tað gangur ofta naka tíð áðrenn egs tað sum er í prosess í es kemur til danmarkar og so gangur tað altíð ein tíð áðrenn tað sum so kemur í gildi í danmark kemur til føroyar tað vil siga at í danmark hevur mann ta ikki hvør einkuntíð banki sum situr og heldur stýr á hvat fer at komul hvøra reglr fer at koma teir hava líkasum vit í føroyum eina eina foreining har sum bankarnir hava fólk sitandi sum sita og fylgja við hesum og og kunnu agera vegna bankakervi og á sama hátt hava vit í føroyum ein felagsskap millum bankarnar sum situr og fylgja við tað vil siga at okkara fólk í føroyum hava í nú eini tvey trý ár vitað at hetta hevur verið á veg og tey hava brúkt ta tíðina til líkasum at seta seg iní hetta og fylgja við hvat effekk tað hevur á danskakervi og brúkar líkasum orku allar tíðirnar fyri at kunna fylgja við í hesum her so tað at viðgera hetta upp á eina lítla løtu og siga nakað skilagott um tað er øgiliga torført men soleiðis sum eg skilji tað so er ein av effektunum ella ein av konsekvensunum av hesum her cr d fimm haldi tað var tað er at at kapitalkravið erhard joensen var inni á tí tá i hann var her uppi kapitalkravið blívur lægri í summum førum enn tað er í dag tá ið tað eru tí mann tað tað vektar lægri enn tað vektar í dag frá at vekta null komma fimmogtretivu prosent av tí fyrsta og fimmoghálvfjerðs av tí seinna so fer tað niður at vekta null komma tvey og tí verður verður faktiskt við hesum hesum reglunum sum koma verður tað møguligt hjá bankunum faktiskt at læna meir út ella til fleiri enn tað stót kunnu í dag og tað tað síggi eg ein fyrimun her eru nógv ymisk ting sum sum veverða líkasum koma inn í hetta millum annað erverða tað sett krøv tilavlyningsformin hjá nevnd og stjórn í bankum og tað er eitt av teimum tingunum sum mann sá aftaná bankakreppuna ella í bankakreppuni at formurin sum mann gav løn uppá var við til at skunda undir at tað blivu tiknar órationellar ella óskynsamar avgerðir í í bankaverini ella í bankaforrætningunum og og tað líkasum skl eru reglar nú inni um sum skuldu byrgja uppfyri og tað síggi eg sum sum ein fyrimun og sum sum nakað sum er er skilagott tað er eisini soleiðis at fíggjareftirlitið kann seta krøv bæði til krøv til til hvørjir persónar skulu vera í nevndum og í stjørnum tavilsiga at teir kunnu krevja at hesi fólkini eru útbúgvin at tey hava førleikar til at taka sær av hesum tí hetta er blivið eitt øgiliga komplekst øki tað nyttar ikki at vera ein fittur klakskiingur og sita í eini nevnd í einum banka og so ikki klára at fóta sær yvirhøvur mann verður noyddur at hava fakligar førleikar fyri at kunna honktera hetta og og fíggjaræftilidiðfær eisini eftir hesum reglunum heimild til at siga fólk úr starvi ella simten at at koyra fólk frá so tað geva í øllum førum eftirlitinum nakrar møguleikar at passa upp á okkara kervi bankakervi sum teir ikki hava havt áðrenn so er tað ein øgilig rúgva av øðrum tingum eg havi skrivað mær ein lista her kanska g bara eg skal lesa hann eitt sindur niður ígjøgnum her millum annað hesir her nintepassiver sum erard joensen eisini var inni á har eru nakrar broytingar í reglum og eg eg skilji ter ikki ordiliga men eg fann eitt sitat anasum sigur formálligt midkravitt om netskrivningseiniti passiver enn e p er at sikkri at en vir bank har kapitalnokk tlapitala forsin eigein aftvikling visten skulu góð konkurs populer sagt er tað kapital sum kampitalið við sbankin komar út í okonomiskur problemir hóbet er so at bankin kann vitereføroyskt eter kreditorur og aktionera hartagetnud wen dietal og og tað hatta var so sitat liðugt og tað ljóðar jú fornuftigt at vit royna at gera eitt system sum ger at vissu okkara bankakervi kemur í trupulleikar so er tað so mikið væl fyri at tá ið teir aktørarnir sum eru inni í tí vinnuni sum bankavinnan er hava tikið síni tap so ber tað til at reetablera forrætningina og dríva hana víðari soleiðis at ikki tt heilt samfelag sum vit faktisk upplivdu fekk stórar trupulleikar so verður nakað sagt um siðfibankar tað verður nakað sagt um at millum annað gjøldini hjá hesum bankunum fyri at vera partur av hesum bankakervinu eg veit ikki akkurat hvørji gjøld tað eru eg dugi ikki at at finna tað men tað ta hevur opimbart reguleraði við hesum reglunum tað hevður eisini gjørt soleiðis at tey starvsfólkini sum ella tey tær fráboðanir altso fráboðanir skipanir og tey starvsfólkini sum sum fráboða um okkurt óreglusemi í skipanunum verða vard betri enn tey eru í dag og millum annað verður tað eisini gjørdu reglar fyri starvsfólk sum hava tagnaskyldu at tey allíkavæl skulu hava rætt til at at fráboða tá ið tey vita ella hava kunnleika til okkurt óreglusemi og og tað ljóðar eisini í mínum oyrum øgiliga fornuftigt og skilagott so er eisini ein eitt partur her at lógin hon er gjørd klár hóast hesi aso hóast hesir aktivitetirni ikki eru í føroyum enn og har verða tvey økir nevnd sum mann ger gu lógarverkið klárt til annað er fonmer celskapir akkurát hvat tey gera eg veit ikki hitt er innvesteringsforvalningsselskapur og og so sum eg skilji tá eg lesi viðmerkingarnar í hesun her so hava vit heldur ikki tað slagið í føroyum nn eg var øgiliga glaður tá ið eg ið í øllum hesum tekstinum fann eina eitt eittresume tí eg hugsaði at tá mann hevur so nógvan tekst at lesa og so finnu ú eitt rsumme so so er tað øgiliga deiiligt at fáa tað líkasum kóka niður og eg beginti glaður at lesa í hesumm resumegnum men eg má siga at til endans var eg nokk so troyttur so fyri at tingfólk skuldu hava ordiliga gott grundarlag fyri at taka avgerð í dag so haldi at eg fari bara at lesa tað allarsseinasta tí tá var eg so linur at at ná eg fái bara loyvi at lesa tað síðsta avsnittin og tað stendur melum foreslóvandi endring vil bilagg eitt og tvey blivu innsatsam bilagd níggjuogtíggju ti lóg um finansiell virksemhet tað er henwises til følgandi endringar í annorningin paragraff seksogtjúgu nummar hundrað og fýraogtjúgu so vita tit tað ja v so er tað viðmerkingar tað verður erhard joensen ger so væltakk fyri harra formaður ein ein av hoyringsportunum nevnir hetta her um at at tað verður lagt upp til at hendan lógin kemur í gildi tavia tavil siga kemur at galda fyri øll lán sum eru tikin frá nítjan og frameftir meðan tey staðiliga mæla til at tað verður gjørt fyri øll lán sum verða upptikin aftaná at hendan lógin er sett í gildi