Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-04-26
Topic: 2. viðgerð LM-122/2020  Uppskot til løgtingslóg um at banna mismuni og tryggja javnviðgerð á arbeiðsmarknaðinum
takk fyri harra formaður tað eri eg sjálv og ingilin didiksen strøm og hervóru posdóttir sum hava gjørt eitt felags álit har okur mæla løgtinginum til at taka undir við hesum her uppskotinum og visti mann hyggur settir søguliga aftureftir so er lóggáva um at banna mismunir nakað sum hevur røtur nokk so langt afturi og tað var aftan á kríggið at tann tilgongdin fór í gongd og okur vita faktisk eisini at tað enn er soleiðis at tað er neyðugt at verja til dømis minnilutabólkar í lóggávu okur hava aðra verju at borgaran okur hava til dømis javnstøðulógina og okur hava eystursáttmálan um rættindu hjá fólki sum bera brek men taðer púra rætt sum tað bleiv sagt eisini í áðni ati visti mann hyggur eftir lógarverkinum so er tað so er tað tørvur á eisini at fáa hesa her lógina samtykta og kemur hon ikk í hesum føruum so ivist eg ikki í at hon fer at koma tað eru fólk sum ikki kenna sær hógv visti mann kann siga tað so sum ikki kenna hvar mørkini ganga og eg veit at tað kann virka eittsindur drastiskt at fara inn og arbeiða við lóggávu men tað eigur ikki útlukka tað at mann eisini arbeiðir við hugburði tí hetta her við sjikani og happing og hvurta sínum er eisini nakað sum fer fram á arbeiðsplássim tei vita okur av vissi okur sum samfelag vilja forða fyri at mismunir verður gjørdur á arbeiðsplássum so er tað neyðugt og sjálvsagt at hetta er skipað í lóg fyrst og fremst fyri at tryggja rættvísa viðgerð tá ið hann er fær í mismuni men eisini fyri at geva gera arbeiðsgevaranum greitt hvar markið gogongur og fyri at vísa vissa arbeiðstakaran um eisini sínir rættindir og tað er eingin lóg í gildi í føroyum í dag sum ítøkiliga tryggjar javnviðger á arbeiðsmarknaðinum om so verigur ímóti mismunni og fleiri av grannalondunum hava líknandi lóggávu og slík lóggáva er eisini øgiliga ofta partur av einum framkomnum og vælskipaðum arbeiðsmarknaði uppskotið haldi eisini hevur ein annan øgiliga stóran bata í sær og tað er efther sum eitur tillagingarskyldan sum er lýst nokk so væl uppskotið bøtir eisini um møguleikar hjá fólki sum bera brek í lógini er ásett ein tillagingarskylda og tað merkir at tað verður álagt arbeiðsgevaranum at tillaga viðurskiftini á arbeiðsplássini soleiðis at fólk við breki kunna virka á staðnum tað haldi eg er ein ordiliga góð áseting sum mann hevði hvørfall kanska man endaliga hevði kunnað funnið semji um tað og tikið tað út sum eit broytingaruppskot so hevði mann eisini rokkið nøkrum uppskotið ásetir eisini meginreglur um javnviðgerð og beinleiðis og óbeinleiðis mismun táð avlýysir happing kynslig happing og forðar fyri at boð kunnu gevast um at gera mismun á arbeiðsmarknaðinum grundað á eyðkenni ella frábreyð hóast lógaruppskotið í vavi ís stutt so er uppskotið víðfevnandi og gevur løntakarum og umsøkjarum eina verju sum okur ikki hava sett fyrð tryggjaða við lóg føroyski arbeiðsmarknaðurin er væl skipaður tað kom eisini væl fram í hoyringunum men fakfeløgini hava ofta víst á at nógv lóggáva á økinum er gomul og at tað er tørvur á dagføringum og okur hava eisini viðgjørt nonnur arbeiðsmarknaðaruppskot tað seinnu árini feløgini ofta hava víst á at hetta er eitt av teimum tingunum sum manglar minnilutanum kunnugt so verður tað ikki arbeitt við málinum øí landsstýrinum í løtuni og tí er tað heldur einki sum røkist fyri ati tað verða tikið o nøkur stig fyri at verja løntakaran betri í lóggávu í hesari í hesum samgonguskeiðnum og tey seinastu árini tá hevur tað eisini verið rættiliga nógv kjak um hettaher við aldri um aldur sum avgerandi fyrrinir fólk fara av arbeiðsmarknaðinum og tað hevur verið ella haldi tað tykist at vera semja um at mann skal hava rætt at fara av arbeiðsmarknaðinum tá man er komin til pensjónsaldri men hin vegin so eru tað alsamt fleiri sum velja útseta pensjónina og sum eisini vísa á at aldur ikki eigur at vera it kriterium fyrr en nær en mann skal fara av arbeiðsmarknaðinum og landsfelagspensjonista hevur millum annað eisini víst á at tey ynskja at fráfaringaraldrin verða avtikin okur í minnulutanim halda heldur ikki at aldur frameftir skal vera eitt kriterii hær fólk fara av arbeiðsmarknaðinum og tí seta okur fram eitt broytingaruppskot tað var faktiskt ein feilur at tað ikki var í upprunauppskotinum tað hildu okum tað var men okur mæla til at mann strikar grein trý stykki fýra og tað er tann ásetingin sum sigur at mann kann siga fólk upp vegna aldur so okur hava tikið tað í sum eitt broytingaruppskot soleiðis ati at tað verður soleiðis at mann framyvir ikki noyðist at fara frá vegna aldur so hetta verður atkvøtt í tveimum broytingaruppskotið um aldur verður fyri seg og so verður restin og okur vóna sjálvandi at bæði verða samtykt takk fyria