Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-016/2021  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri 2022
aftur í útreiðslunum øh men eg havi sagt tað so oftani atað hetta her við at mann sigur tað sum vendir niðurvendir upp tað kann mann í føroyum siga at tað sum plagdi at vera til vinstru er til høgru og vntø andstøðan hevur eina týdningarmikla funktión tá ið tað kemur til fíggjarlógararbeiðið landskassin hevur ongan bankráðgeva ella kundaráðgeva sum ringir ella sum skrivar ein rykkjara tá ið mann fer niður um null tí er tað onkursvegna andstøðan sum skal vera kundaráðgevin sum sendir rykkjaran vit hava sjálvandi eisini búskaparráðið sum talar at og vísir á hvussu fíggjarpolitikkurin átti at verið vit hava mudis sum gevur landsstýrinum karakter fyri sín fíggjarpolitikk og lánveitarar reagera jú eisini at seta rættuna eftir hvussu teir halda at skilið er øhfyri tað fyrsta mann kann byrja við einum nokk so ópolitiskum spurningi hvat kemur inn og hvat fer út er tað javnvág er tað avlop la er tað hall hesa ferð hava vit avlop vit hava eitt avlop upp á fimmogtrýss milliónir og í útgangspunktum er tað gott fyri mær var tað eitt sindur óvæntað eg hevði væntað eitt hall upp á eini hundrað og tvey hundrað milliónir men tað hevur landsstýrið som megnað at koma við einum lítlum avlopi tað sum vit síggja er at tað eru nakrar serligar orsøkir sum gera seg galdandi o sum geva hetta her avlopi tað er millum annað tað at mann hevur skrúvað niður nógv fyri íløgum og tað kann mann millum annað tí at mann hevur nógvar milliónir sum ikki eru brúktar tað tað sum mann kann vera bangin um er at tað eru ikki tað eru ikki fíggjarlig átøk sum gera at mann hevur eitt avlop og tí kann mann vera bangin um at hetta bara hevnir seg aftur komandi árini at mann brúkar so mikið meira tey komandi árini tí tað er neyðugt at gera nøkur átøk fyri at fáa javnvág í fíggjarviðurskiftini hjá okkum o erhard joensen spurdi undanfarna røðara vísti á hetta her við fólkavøkstri og samtíðis við teimum broytingunum í fólkasamansetingunum tað at vit fáa nógv eldri fólk hvussu tað blasr landskassan og tað er púra rætt men vanligur vøkstur tað at ung fólk flyta til føroyar arbeiða gott nokk hava tað børn sum skulu í skúla dagstovn tey brúka læknar og sjúkrahús men tað gevur eitt fíggjarligt yvirskot og tað verður eisini sagt í viðmerkingini frá fíggjarmálaráðnum at tað at fólk flyta til føroyar tað bøtir ómetaliga nógv um haldfør og tí kann mann ikki brúka fólkavøkstur sum umbering fyri eitt avlop hinvegin tað at vit blíva fleiri eldri tað vita vit at tað kemur at kosta og í tvey túsund og nítjan tá ið hetta landsstýrið gjørdi nakrar broytingar serliga fyri pensjonistar so bleiv jú ávara sera kraftiga av millum annað landsbankanum problemið er ikki at mann ger tað betri fyri pensjonistar problemið er at mann ikki fíggjar tað mann skrivar eina rokning og mann hevur ikki gjørt sær far um hvør skal betala bara ta fyrsta árið vísti útrokningar at tað koma at kasta kommunu og landskassanum hundrað og fimmogtjúgu milliónir og í tøkt við at tað verða fleiri pensjonistar so blívur tann upphæddin størri og størri ta upphæddina hevur mann statvek ikki fíggjað og tað er ein av orsøkunum til at mann hevur ikki størri størri avlopum enn mann hevur í dag so er tað hetta her við annars innihaldið í altso hvønn hvønn letur mann fíggjað og hvønn hvønn raðfestir mann í fíggjarlógini og tað er meira tann politiski spurningurin burdi tað verið og har var framsøgmaðurin hjá javnaðarflokkinum inni á hesum at at hendan samgongan før júst sosial demokratiskan útreiðslupolitikk og tað er eg púra samdí sosialistiskan útreiðslupolitikk man mann raðfestir øgiliga nógv mann hevur lætt við at brúka pengar mann hevur mann hevur ringt við at taka inn aftur og og og tað haldi eg er eri sera óheppið í framsókni hava vit frælsi sum aðalvirði og tað er eisini fíggjarligt frælsi og tí halda vit vit halda sjálvandi at grundleggjandi vælferðartænastur tað taka vit fult undir við men hetta her vaksandi trýsti á at mann leggur meira og meira og meira yvir á tað almenna og og og og minni og minni ltur minni og minni vera eftir til borgaran tað er ein gongd sum okkum ikki dámar tí vit vita at ábyrgd og frælsi hongur saman jú minni ábyrgd tú hevur sum borgari jú minni frælsið hevur tú og og eg freistist viðhvørt til at halda at vit halda á við verandi gongd so verður tað soleiðis at borgarin hann pjóðir s ikki at hugsa um nakað hann fær bara nakrar lummarpengar og annars so er tað tað almenna sum tekur sær av restini eg trúgvi ikki tað er ein gongd sum hvussu ikki borgarligur flokkar eiga at taka undir við nakað annað sum eg haldi er áhugavert nú hevur nýliga vinnuhúsið sum borgarligi vongurin gjarna skuldi lena seg tætt uppat tey hava eftirlýst fleiri gjøld og lægri lønarskáti tað sigur eisini seg sjálvt at jú meira tú fært rindað frá tí almenna og jú hægri skatt tú betalir jú minni loysir tað seg at arbeiða undanfarn undanfarna samgonga gjørdi tað at vit fluttu vit lækkaðu lønarskattin og legdu meira yvir á gjøld tað er vanliga nakað sum fyri tað fyrsta haldi eg at tað er er sumnir fornuftir at gera tað men men tað ger jú eisini at tað loysir seg betur at arbeiða og tað plagar at vera eitt slag orð serliga hjá fólkaflokkinum at tað skal loysa seg at arbeiða men tað ger tað jú ikki við hesari gongdini og tað er serliga aktuelt í hesum døgum nú vit hava so stórt trot á arbeiðsmegi og at nógv arbeiða niðursetta tíð serliga kvinnur og har verður tað víst á aftur aftur ja men hví skal eg arbeiða meir eg fái minni burturúr pertíma við at arbeiða meira tað er jú púra galið hendan samgongan ger nakrar raðfestingar pensjonistar fáa eina javning tað er eitt nakað sum vit settu inn í lógina so tað skal gerast mann raðfestir nakrar útbúgvingar sum eg eisini haldi er gott umsorgan serliga sjokriatriska økinum innan fyri heilsuverkið talgilt koyrikort so vítt eg dugi at síggja at kosta tað eina millión og mann raðfestir verkætlanir til grøna orku sum mann hevur raðfestir við eina komma átta millión eg kundi hugsað mær at nevnt nakrar kontoir sum í fíggjarlógini vit byrja fremst í fíggjarlógini grein trý fíggjarmál h har er umvaling av almennum bygningum sum eisini er viðlíkahald har er játtanin tveyogtjúgu milliónir krónur tørvurin er tveyogfjøruti milliónir altso mann sigur hundrað og fýrs fermetrar nei hundrað og fýrs krónur per fermetrar meðan tað í løtuni liggur niðri á einoghálvfems krónum per fermetrar tað er tað sama tá ið tað kemur til viðlíkahald av vegakervinum hjá okkum vit gera meira og meira av nýggjum bygningum av nýggjum vegum samtíðis sum vit egentiliga eisini ítøkiliga íkrónuupphædd seta minni av til viðlíkahald og tað er tann politiski logikkurin sum er øgiliga óheppin upp á sigt tað er tað at tað gevur atkvøður tað gevur atkvøður at byggja nýtt tað byrgir tað gevur ðu at gera nýggjur vegir tað eru so óalmindiliga fáar atkvøður í viðlíkahaldi og tí fara okkara bygningar og okkara vegakervi óneyðuga illa av tí sama ja tað er øgiliga nógv mann kundi sagt her tíði er stutt so eg fari at taka okkurt fram tað sama er viðvíkjandi játtanini sum eitur kontorini dagføring av brúm og tunlum tað fer úr tólv milliónum sum í tí tvey túsund og einogtjúgu niður í átta milliónir komandi ár hóast at ein kanning hevur víst at tveyogtretivu brúgvar hava tørv á ábøttum beinanvegin tað saman við trygdartiltøkum á landsvegnum tað fer frá tólv komma einari millión í ár niður á sjey komma seks milliónir komandi ár hinvegin hevur mann raðfest vegir tunlar vit gera nógvar tunlar í senn í løtuni tað er gott men tað er ikki rætt at tað skal ganga út yvir viðlíkahaldi øhja raksturin av teimum trimum sjúkrahúsunum tey farin upp um milliardina nú tá er viðgerð uttanlands tald upp í eg má siga eg haldi at heilsuverkið er eitt av teimum økjunum sum vit skulu raðfesta tað er nakað við at tað er har vit sum borgarar eru púra prísgevin tá ið vit gerast sjúk og tí haldi eg at vit skulu hava eitt heilsuverk sum er ja millum tar besta í heiminum tað tað e eg ergrist ikki yvir á teir pengarnir sum verða brúktir har má eg siga men tað bekimrar meg viðhvørt tá ið landsstýrismaðurin í heilsumálnum í gásareyðum reypar av hvussu nógvar pengar hann brúkar tí at tað er ikki málið í sær sjálvum at brúka sum flest pengar tað má allatíðina vera ábyrgdin hjá landsstýrismannunum at mann fær so mest fyri hvørja krónu og tíverri hava vit sæð dømi innan fyri heilsuverkið um at tað ikki altíð nætúrvuliga er tilfeldið so tað er eisini á hasum økinum vit hava tørv á einari strammari fíggjarstýring almannamál tað er tann allarstørsti posturin á fíggjarlógini tað er vaksandi eg gleðist um at landsstýrið hevur raðfest sjeyogtrýss milliónir til bústovnar og øgiliga stóra partur av tí ferð til bústovnar her í høvuðsstaðarøkinum og vit vita at støðan hevur verið serliga ring her í suðurstreymi so tað eri eg sera fegin um at mann raðfesti tað millum annað til heimið á mýrini búðu umlatingar heim til børn og ung við autismu varda bústaðir í í reynstøvuni á argjum og mann hevur napp sett knapt tíggju milliónir av til dagføring av bústaðunum so tað haldi eg tað er ein góð raðfesting arbeiðsfremjandi tiltøk ja tíðin hjá mær e farin eg má kanska koma inn á hatta her bara einari seinni røðu og so vil eg orsaka um um røddina hjá mær hon er merkt eitt sindur av krími sum ikki er korona takk fyri ja takk røddin er bara heilt gós silat okkum fáa viðmerkingarnar tað fyrsta tað er siri stenberg ger so væl takk fyri harra formaður ja eg haldi at tað sum ruttvang var ini á ðviðlíkahaldinum er nakað sum okur øll áttu av staðið samanum tí tað eri øgiliga dýrt ikki at viðlíkahaldað tað haldi g øll er samd um øh tað sum eg haldi eyðkenni fíggjarlógina og kanska eisini nakað av tí sum rutvang var inni á tað var hettaher við at mann kanska brúka meira pengar enn mann hevur og at mann pá einanna máta rullar ein kavabólt framman fyri sær sum framtíðin skal betala og okur vita hvussu trupult er hjá nógvum ungum familjum tað at seta á búgv til dømis so tann politikkur sum erur førdur í løtuni hann kemur í hvørfall ikki at gera tað lættari fyri tey sum koma aftaná okum og tað haldi eg ta rnøkur uppgáva sum burdi liið okum eri so er tað tað at tey sum koma aftaná okum skulu hvør fær t fáa tað betri ruttvang ger so vælpúra samd og nú er tað so avlopið hvussu er enn nú fáa vit at síggja hvussu fíggjarlógin fer at