Hanna Jensen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2023-03-22
Topic: 1. viðgerð LM-082/2022  Uppskot til samtyktar um at taka av oljuavgjaldið
ta verður hanna jensen ger sovæl takk fyri harra formaður at seta í gildi nýggjar lógir upp ímóti at seta úr gildi lógir tað eiga vit at goða um og at áleggja nýggj gjøld upp ímóti at taka av gjøld tað er eisini ein góður siður at fylgja við í og tað gera vit ov lítið av báðum hesum lat ongan iva vera um tað ú kann g bara hava ta eyka viðmerkingina at allar serskipanir sum vit seta í verk gloyma vit at seta úr gildi aftur tá tær eru tí ótíðarhóskandi og vit brúka ov lítla tíð upp á at at arbeiða við tí vit hava eitt uppskot til samtyktar til viðgerðar og har verður heitt á landsstýrið um at leggja lógaruppskot fyri løgtingið um at avtaka oljuavgjaldið men til endans í viðmerkingunum verður sagt at verðuroljuavgjaldið tikið av hevði hetta beinanvegin havt við sær ein lætta upp á tey fýrs oyruni fyri litirin sum í løtuni er fasta oljuavgjaldið men av tí at hetta eitt uppskot til samtyktar so er hetta nakað sum ikki kann fremjast í einum nú tað skal fyrst leggjast eitt lógaruppskot fram og tey átøk sum mann vil mann vil fremja sum faktiskt eisini er partur av viðmerkingunum her tí at hesur nøkvur prísvøkstur og tí tí oljan er dýr tey hevur mann frá búskaparfrøðingum mett skulu rakað beinanvegin beint nú og og og síðani skulu tey hæsa av í innanfyri stutta tíð so bara tað at vit ikki hava sjálvt lógaruppskotið nú og kunnu seta tað í verk beinanveg er sjálvandi ein forðing fyri tí skilagóða í í tí vist tað skuldi rakt beinanveg sum hevði verið tað rætta átakið í mun til prísvøkstur vit tosa um fýrs oyru og tað verður í viðmerkingunum nokk so áhugavert greitt frá søguni av hjá oljuavgjaldunum í føroyum og tað er gott takk fyri tað men hesi her fýrs oyruni perlitur tey svara til trý túsund krónur um árið fyri eitt húski við miðalnýtslu siga uppskotssetararnir sum eru tingmenninir hjá miðflokkinum og taðvilsiga trý túsund krónur árliga fyrieitt miðalhúski sum nýtir olju og eg kann siga tað at í prinsippinum eru vit í framsóknini opin fyri at kanna og meta um hvørji avgjøld skulu varðveitast hvørji skulu takast av og hví og eg kundi skoytt uppí nær men tað skal síggjast í einum størri høpi vit ætla ein skattalætta fyri tey við teimum lægstu og teimum lægru inntøkunum í hesum landinum og hesin arbeiðið landsstýrið við og sjálvandi tolin trývst men mentað verður gott á at síggja tann tann pakkan av avátøkum sum tá fylgja og tær kanningar sum verða gjørdar av húsarhaldinum og hvar lættin bert ger mun og hvussu hann verður skrúvað saman h men vit viðgjørdu í gjár ein eitt lógaruppskot um barnafrádrátt frá fólkaflokkinum og sambandsflokkinume su minstu rætt tað vil siga at her eru nógv hugskot til lættar frammi í løgtinginum fyri tíðina og tað er ikki so løgið tað er rættiliga vanligt at andstøðu og andstøðuflokkar leggja fram uppskot um skattalættar og avgjaldslættar sum tay kanska ikki fremja tá ið tey sita í samgongu altíð tað er púra vanligt og so hava vi tað afturat at vit hava dýrtíðir vit hava prísvøkstur so at tað er ikki so løgið at heta eit evni sum fyllir nógv í tingunum fyri tíðina ein av fframsøgumaður hamn hevði roknað seg fram til at hetta uppskotið sum gevur trý túsund krónur fyri eitt húski sum hevur miðalnýtslu av olju tað kostar landinum umleið áttaogtrýss milliónir og tað vil siga at vistu vit skuldu brúka áttaogtrýss milliónir ja so eru tað fleiri knøttar mann kann trýsta á og sum kanska geras størri mun og skjótari mun hjá einum meira útvaldum bólki sum kanska hevur mest tørv á á hjálp so tað haldi eg skal síggjast í ljósunum av tí sum eg segði í áðni at vit mugu taka alt hetta her undir einari heild teir lættar sum vit geva so tað sitandi landsstýrið arbeiði sum sagt við einum skattalætta og vit gleða okkum til at frætta nærri um tað ikki minst tey sum skulu fáa tann lættan gleðas seg til tað hin vegin so hava vit í dag samtykt hendan her eisini ein ein hjálparpakka kanst tú siga tað er eitt hjálparískoyti til húskið og hækking av familjuískoyti og sum er nemliga eitt tíðaravmarkað átak til at lætta um akkurát soleiðir sum sum tey kønu innan fyri búskap mæla til at tit nú læktarnir skulu vera og síðan skulda vera tíðaravmarkaðir og so koma vit sjálvandi at síggja hvussu prísvøksturin kemur at hátta sær hvussu ololjuprísurin verður í framtíðini og eg haldi at tá eiga vit at taka hett her við og sjálvandi skulu vit viðgera hetta málið í álvara í mun til allar øll avgjøld og skattir sum vit hava í landinum men tað má síggjast í einari heild og vit fara at viðgera tað út frá tí prinsippinum og eg fegnis sjávandi um at vit hava avgreitt hjálparískoyti og hækkaða familjuískoyti soleiðis at tey sum treingja til tað her og nú kunnu fáa tað undir øllum um støðum vissu g shj hetta málið so skal so okkara sitandi landsstýrið skunda sær at gera tað lógaruppskotið sum sum løgtingið tá biður um og ja tað kemur ein skundur í visti tað at man metrar at mann skal brúka áttaogtrýs milliónir uppá skattalæktin við viðgjørd í gjár haldi eg kostaði einir trýogtjúgu milliónir so tað eru nógvir mátar at latta um og og vit vita ikki ordiliga um um hetta her er tann besti mátin lat meg siga tað pá tann mátan men vit fara at viðgera tað við opnum sinni takk fyri