Annika Olsen (Fólkaflokkurin (People's Party) → Tjóðveldi (Republic) (Nov 2022)), speaker, 2023-04-13
Topic: 1. viðgerð LM-098/2022  Uppskot til løgtingslóg  um kapping
gersvætakk fyri frú forkvinna ja til viðgerðar er uppskot til løgtingslóg um kapping okur hava eina kappingarlóg frá tvey túsund og átta og tá okur fingu hesa lóggávuna so var talan um eitt nýbrot tí farið varð frá einari eftirlitslóg til eina forboðslóg og kaogur í grein eitt sum er endamálsorðingin við lógini og teir serligu viðmerkingarnar til grein eitt so síggja okur týdningin av hví okur skulu hava eina kappingarlóg í serligu viðmerkingunum stendur at endamálið við kappingarlógini er at virka fyri einari fulldyggari samfelagsligari tilfeingisnýtslu til gagnsfyri fyritøkur og brúkarar amboðið at noa endamálinum er virkin kapping fullgóð samfelagslig tilfeingisnýtsla merkir at tilfeingi til ein og hvørja tíð verður gagnýtt á mest skynsaman hátt hetta merkir í fyrsta lagi at vørurutænastur verða framleiddar og útbreiddar til lægst møguligan kostnað og við hægstu dygd at vørurotænastur í mongd og í úrvali samsvara við sertokkan til brúkaran at tilfeingið verður brúkt har tørvurin er størstur uppskotið ið er til viðgerðar í dag byggir á somu meginreglur sum lógin frá tvey túsund og átta hevur men tó eru broytingar gjørdar og orsøkin til at okur ikki fáa eina lóg lagda fyri tingi við broytingaruppskotum í mun til verandi lóggávu er at tað eru so nógvar lógarviðmerkingar sum eru broyttar í fyrilikjandi uppskoti tí tað er tær sum eru í lógini í dag ikki passað til galdandi praksis og harumframt eru aðrar lógarbroytingar vissi okur kaga í lógaruppskotið so er tað í høvuðsheitum átta stórar broytingar tað eina tað er møguleikin hjá føroyum at gerast partur av norðurlendsku samstarvsavtaluni ið hevur til endamáls at styrkja samstarvið millum norðurlendsku kappingarmyndugleikarnar tað næsta stóra broytingin tað er heimildarbýtið ímillum kappingarráðið og kappingareftirlitið tað triðja tað er ómagshjøld fyri samanleggingar tað fjórða tað er undantøk frá forboðin um kappingaravleiðandi avtalur tað fimta tað er herðingar av revsing fyri luttøku í karkartellvirksemi tað sætta tað er fyrisitangarlugt sektaruppskot og so eru tað nakrar rættingarog tilvísingar og í mun til freistir vist okur taka tað fyrsta sum er tann norðurlendska samstarvsavtalan í kappingarmálum so eru føroyar ikki partur av norðurlendska samstarvsavtaluni frá tvey túsund og eitt tí galdandi kappingarlóg heimillaði ikki føroysku kappingarmyndugleikum at lata øðrum kappingarmyndugleikum trúnaðarupplýsingar og til tess at føroyar kunnu gerast partur av norðurlendsku samstarvsavtaluni so er neyðugt at gjørdar verða ávísar tillagingar í kappingarlógini og javnstilla føroyar í mun til hini norðalondini eitt dømi er at í verandi lóg kann føroyski kappingarmyndugleikin bert lata men ikki innheinta upplýsingar fyri aðrar kappingarmyndugleikar og ei heldur kann føroyski kappingarmyndugleikin gera eftirlitskanningar í føroyum fyri kappingarmyndugleikar í øðrum londum harumframt verður heimilagt føroyska kappingarmyndugleikan at innheinta upplýsingar til tess at hjálpa einum av teimum respektivu samsvarvsportinum tað næsta sum eg var inni á tað er heimildarbýtið millum kappingarráðið og kappingareftirlitið við verandi uppskoti verða gjørdar formligar tillagingar ið nágreina verandi arbeiðs og heimildarbýti ímillum kappingarráðið og kappingareftirlitið hóast hetta skuldi verið greitt og nágreinað eisini í kunngerð so hava ivaspurningar stungið seg upp um hetta har yvir hevur verið ímillum uppgávu og ábyrgdarbýti ímillum hesum bæði nú verður tað so nágreinað soleiðis at kappingareftirlitið hevur dagligu umsitingina av lógini um hendi og tekur avgerð vegna kappingaráðið meðan kappingaráðið hevur umsjón við arbeiðinum hjá kappingareftirlitinum og tekur avgerðir í málum sum hava stóran og prinsipiellan týdning fyri tað føroyska samfelagið tann triðja stóra broytingin tað er hetta her við ómaksgjaldi fyri samanleggingar tað er tað verða kravd ómasøldvið fráboðan av samanleggingum og talan er um ein líknandi skipan sum er galdandi bæði í grønlandi og í danmark støðan hevur tíverri verið soleiðis at tá ein samanlegging er fráboðað so hevur verið neyðugt at leggja alt annað arbeiði til viks fyr at fremja hetta og tað er til dømis kjarnuuppgávur sum at kanna eftir misnýtslu av ráðandi marknaðarstoðu sum tíverri verður lagt til síðus tí mann skal brúka orkuna upp á samanleggingar so endamálið við ómansgjøldunum tað er at tað skal hvíla í sær sjálvum og at dagliga arbeiðið kann halda áfram og her sum undanfarni røðara eisini var inni á so skilur mann ímillum samanleggingar eftir einføldum leisti og eftir vanligum leisti og ommarsgjald eftir einføldum leisti er hálvtrýss túsund krónur tí at hesar eru skjótari at avgreiða og minni at eftirkanna av áritunum og kappingareftirlitið hevur so tretivu yrkadagar at taka avgerðir í slíkum málum hinvegin so er ómasgjaldið eftir vanligum leistið ásett at vera null komma eitt prosent av samlaðu umseninginum hjá luttakandi fyritøkum í føroyum tó í mesta lagi trý hundrað túsund og her skulu so størri kanningar gerast av árinnum av kappingini og munandi fleiri upplýsingar skula krevjast til málið og avgerð skal í hesum førinum eisini fyriliggja innan hálvfems yrkadagar endamálið er sum sagt við ommaskjóldunum at samanleggingareftirlitið í kappingarlógini skal hvíla í sær sjálvum og sum tað stendur í viðmerkingunum til lóggávuna so hava tað síðan tvey túsund og tólv so hevur kappingareftirlitið viðgjørt sjeyogtjúgu samanleggingarmál átjan av hesum hava verið eftir einføldum leisli meðan níggju eri avgreitt eftir vanligum leisti og hetta hevur so fyri øll árini givið eina eina inntøku upp á tríggjar komma fýra milliónir krónur ella hevði givið eina inntøku up á tríggjar komma fýra milliónir krónur so er hetta her við umdantøkum frá fráboðan um kappingandvtalum at tað skal gerast lættari hjá fyritøkuna at meta um hvørt ein møgulig ella viðtøka ímillum av fyritøkum ella samstarvs skipan teirra millum er lóli ella ei og dømi um eina sovorna lógligu avtalu tað er at endamálið ikki er at avmarka kappingina og viðvíkjandi avtalum so verður tað mælt til at fara frá einum umsetningi sum grundarlag í dag er tað seks komma fimm milliónir krónur til eitt prosentmarksvirði sum skal brúkast og har er tað so tíggju prosents avtalur millum kappingarneytir neytar og fimtan prosent einstatis avtalur ímillum ykkikappingarneytar og avtalur sum hava endamáls at avmarka kappingina eru sjálvandi ikki fevndar av undantakinum so er tattað her við herðing av revsing fyri kartellvirksemi til tess at fremja og handhava kappingarlógina so verður skotið upp at luttakarar í kartellavtalum kunna revsast við fongsulsrevsing ein kartellavtala er at rokna ein avtala ímillum kappingarneytar um at avmarka ta kapping sum annars vildi vera ímillum teirra eitt nú við at avtala prísur býtu á marknaðinum ella kundum sínámillum og hetta verður mett at verða eitt tað skaðiliga sum kann henda við kappingini í einum landi og tí verða tílíkar avtalar revsaðar í dag viðsekt men hetta verður so broytt til at tað kann vera ein fongsulsrevsing upp til eitt ár og seks mánaðir og her skal so eini ein konsekvensbroyting gerast í revsilógini so er tðhetta her við fyrisitingarligum settaruppskoti at at mann eisini fer til tað endamálið við hesum tað er at t kappingareftirlitið kann avgreiða eitt revsirættaligt kappingarmál skjótari at mann ger eitt tílíkt fyriitingarlit sektaruppskot og tað er sjálvandi í teimum førum har fyritøkur játta seg sekan at hava framt eitt brot á kappingarlógina og at mann hevur eitt rætt at mann hevur eina rætta praksis at aleggja seg uppat millum annað hettaher við støddum av sektum og sovíðariharafturat frú forkvinna so eru tað nakrar rættingar í lógarviðmerkingunumum lógartekniskar rættingar í mun til heitið av myndugleikum tollagskatt verður til kaks og so víðari og so er tað broytingar í freistum freistum hjá kappingareftirlitinum at lata fyritøku avrit av øllum upplýsingum í kappingareftirlitið hevur tikið úr speglaðum tilfari í sambandi við eftirlitskanningar verður longd úr fimmogtjúgu døgum upp í fjøruti dagar og freistin hjá kæristovnum at taka avgerði u málinum er longd við seks úr seks vikum upp í átta vikur hetta málið fer í vinnunevndina og tað skal sjálvandi fáa eina góða viðgerð í vinnunevndini og eg kann leggja afturat at eg haldi at tað má vera langt síðan á vinnunevndini hevur havt so nógv mál til viðgerðar tólv mál eru til viðgerðar í vinnunevndini sum ber boð um at okur hava ein sera virknan vinnumálaráðharra men hetta málið skal fáa eina góða og gjølla viðgerð