Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-03-09
Topic: 1. viðgerð LM-127/2020  Uppskot til løgtingslóg um ognan av fastogn í Føroyum
ger so væl takk fyri harrar formaður vit viðgera eitt løgtingslógaruppskot frá høgna hoydal vegna tjóðveldi um sum skal skipaogn í føroyum ella hvat tú skal til fyri at keypa ogn í føroyum um mann er føroyingur ella útlendingur og hetta líkist upp á nógvar mátar tað uppskot sum uppskot til samtyktar sum var í seinastu seti nei seinasta tingár orsaka øh og etta snýr seg um onkursvegna at hava hondið hankað við hvør hevur rætt til og ikki rætt til at keypa sær bústaðir og ognir í í landinum og mann kann ordiliga væl skilja ta stúranna íkravt av at mann hevur sæð ein vaksandi áhuga frá útlendskum keyparum tá tað kemur til fastognir og ognir annars kanska bæði er galdandi í miðstaðarøkinum og eisini á teimum smærru plássunum og tað stúrana skilja øgiliga væl og og og og havi eg eisini øh eg haldi at hetta skreksurnari sum verður teknað upp um at heggefons i í nýork fara uppkeypa oyggjar tað er kanska at taka rívan til men har við eri ikki sagt at tað ikki er rættiliga alvorligt um fólk við nógvum kapitali har sum prísurin kanska ikki er ein so ræðuliga relevantur spurningur kunnu uppkeypa bygningar sethús og annað í teimum lokala økjunum kring landinum og í miðstaðinum fyri tað kann vera bæði við við vinning fyri eyga og tað kann eisini vera fyri bara at hava eitt summarhús ella hvat tað skal vera í so máta skilji eg ordiliga væl at mann vil gjarna hava tamarhalda støðuna hava eitt ávíst kontrol og sum sagt hava hondið hka við tí men roynt prinsipielt so haldi eg eisini at tað stríðir eitt sindur ímóti ta meginregluna um ta katigoriska in perativi um mann vil tað at mann má behandla onnur soleiðis um mann kundi ynskt sær at tey bhandlaðu ein sjálvan og har er tað sjálvandi ein ávísi ein ávísur dupultmoralur í at vit ansa so øgiliga væl eftir ella vilja øgiliga væl ansa øgiliga væl eftir ati atútlendingar ikki eiga for nógv í føroyum ikki reka for nógv virksemi í føroyum ikki taka vinningsbýti út úr føroyum men vit hoyra og og til skunda tað tá ið føroyskar fyritøkur keypa lut í fyritøkur uttanlands taka eitt dømi so hevur bakkafrost keypt ski saman komponi sum er eitti eittidótturfelag sum fæst við aluvirksemið í skotlandi tað hevur mann tað haldi eg ikki mann sær líka ringt uppá sum tá ið útlendsku kapitalur í føroyum sjálvandi skilji eg væl at tað kanska ikki er heilt tað sama tá tað snýr seg um okkara primeruvinnu tilfeingisvinna har eru tað kanska nakrar aðrar aðrar meginreglur spæl í tí at tað er ein ráðvøruvinna sum sum mann helst ikki skal tilluta til útlendskan oyaraskap men generelt haldi eg at tað má tað má ganga báðar vegirn at vissu vit skulu kunna keypa ognir aðrastaðni seta pengar íløgur aðrastaðni og búgva aðrastaðni arbeiða aðrastaðni jamen so máta vera ein ella annar positetur í so har vit siga at vit mugu eisini akseptera og tolerera at útlendingar hava møguleikan at gera tað í føroyum men í hesum førinum her snýr tað seg um tað at keypa bústað ella keypa jørð og tann áhugin eftir øllum at døma vimann spyr meklararnar í føroyum hann er vaksandi tó ver hann kanska ikki allarmerandi stórur beint nú men tað er í øllum førum ein ten densur at hann er vaksandi og tað skal man ikki vera blindr yvin fyri tí er tað øgiliga gott at vit taka hesa her diskussiónina um hvat vit ynskja á hasum økinum tað er faktiskt eisini undarligt at vit ikki hava tikið tikið hesa diskussiónina nakað fyrr tað er kanska nú hugsi eg at ferðavinnan tá ið mannstartaði initiativið við vissufar og eilends og hopaði upp á eina blómandi ferðavinnu eg giti at mann frá politiskari síðu hevur hevur ynskt í vælkomin men kanska ikki trúð upp á tað mann mann roknaði ikki við at ferðavinnan fór at blíva so stór sum hon bleiv og tí er tað nógv lógarverk sum haltar í kravt av at ferðavinnan bleiv so stór sum hon bleiv og at áhugin fyri føroyar er so stórur sum hann er so maner kanska eitt sindur seinur av sjóvarfallinum men hetta her uppskotið er ein eitt eitt boð upp á hvat mann kann gera eg haldi persónliga at tað er nakað stramt eg haldi at tað at seta krøv um at vera fimm ár búsendara í føroyum tilsamans og askattaskilda í føroygum ella tvey samanhangandi ár tað er kanska tað er kanska eitt sindur for stramt fyri meg eg haldi ikki taðeru øll sum lúka tær treytirnar og eg haldi eisini at har eru summi sum vit kundu ynskt vælkomin sum ikki sleppa vegna hesar ásetingarnar eg haldi at tað kann gott vera munandi linari og eg havi eisini míni ivamál um hvørt tað rætt at seta eina nevnd sum skal velja til og frá hvør fær rætt til at búgva og virka í landinum tað stríðir eitt sindur ímóti tí liberala tankanum haldi eg og tað tað er bara tí at tað er bara tí man er soleiðis av lyndi men tað er eitt nopulgt endamál í lógini al líka í lógaruppskotinum allíkavæl at mann mann vil syrgja fyri at ikki verður at vit ikki missa tamarhaldið á jørð og ognir og bústaðir í føroyum í so mátar skilji eg tað væl eg haldi at har er nokk eitt kanska meira pragmatiskt át próki enn hetta eg haldi at at dyrka bangilsi fyri útlendingar er ein óvani sum vit føroyingar hava ofta øeg haldi at vit ræðuliga ofta njóta ágóðan av at vera ein opin búskapur við einum fleksiblum arbeiðsmegi og ekstremstórum útflutningi og innflutningi vit eru ein øgiliga opin búskapur men vit hava lyndi til at esulr okkum tá ið tá ið vansarnir biðja koma okkara veg men vit njóta ágáðanar til fulnar tá ið vit fáa tær eg haldi tað má vera eitt ella annað sum gongur báðar vegir harafturat so haldi eg ikki at hesin her problematikkurin er er isoleraður til útlendingar altso vit vita at í kravt av at tað er so ræðuliga avmarka útboð av bústøðum til dømis ímeðan eftirspurningurin vegna fólkatilflyting búskaparvøksturin so framvegis er methøgur so sær mann ati hús fara fyri okursprís og tað eru ikki neytúrvliga útlendingar sum hava skyldina í tí tað eru faktiskt kanska mest tí vit síggja til dømis dømir um at atfólk í klaksvík keypa ognir í havn altso okt nummar tvey ogt nummar trý eg veit at nógv av teimum íbúðunum uppi á karla magnusabreyð tað tað eru ein tvær tríggjar uppkeyptar av sama persóni tað er jú rættiliga alvorligt og í gjógv til dømis har eru ein rúgva av húsum sum standa tóm inntil summarið kemur og vit havnarfólk koyra norður at hava lesiferiu ella fara fara at halda summarfiriu har so tað er ikki nakað isolerað til útlendingar eg haldi vit sjálvi hava lyndi til at gera hatta har øhso eg haldi at mann má ansa eftir við at tekna eina forringa mynd av útlendingum og eg haldi at tað við at stórir íløgubankar og so framvegis fara at uppkeypa landið er kanska nakað svartskikt eg haldi ikki stagin stendur ú durinum øh men eg skilji væl álvaran í tí problematikkinum og eg haldi eisini at vit í framsókn gjarna vilja vera viðleikari tá tað kemur til at finna eina loysn á økinum vit havatað hevur verið uppi at vent fleiri ferðir frá fleiri flokkum at mann kanska skuldi givið størri heimildir til kommunurnar at funnið út av hvørjar reglur skulu galda í hvørja einstøku kommunu og geva teimum heimildir til at taka gjøld fyri tilknýttar tænastur sum kommunan veitir soleiðis at húsini ikki standa sum ein ogn har sum mann ongar útreiðslur hevur tilknýttar ognini tí tú hevur ikki ognarskatt o tú hevur ikki nakað gjald fyri plakering ella vatn ella ella nakað sovart tað ger hatta verður lutfalsliga lítið kostnaðarmikið at hava eini summarhúsigjógv til dømis spurningurin er um mann kanska ikki skal dintesentivera tað øhhetta her uppskotið annað annað enn at tað fór frávera eitt uppskot til samtyktar til at vera ittlógaruppskot hevur tær somu aðaltættirnar í sum sumuppskotið sum kom fram í fjør og tá tilsluttaði mær álitinum hjá hjá meirilutanum har vit mældu frá at samtykkja ta uppskotið eg eri statvekk skeptiskur um tankan um at seta for strammar reglur rundan um tað at útlendingar kunnu keypa ognir í føroyum øh men eg eri púra við upp á at tað orðaskiftið skal takast og at vit mugu finna eina loysn á økinum nú er samgongan nú sigur samgongan seg vera í gongd við einum einari loysn ella einum uppskoti vit kunnu líka fáa at síggja hvussu tað sær út eg stúri faktiskt fyri at tað kanska er o lint og at tað vera for nógvir tættir sum ikki eri gjøgnum skuloir og so byrjar mann diskutera um fólk gera gera ting sum kanska ikki liva upp til leygavsetningin í í tí lógini meni eg haldi avgjørt hta er eitt viktigt orðaskifti og eg síggi fram til at tað fær eina neyvari viðgerð í nevndini eg haldi annars tíð