Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-12-15
Topic: 2. viðgerð LM-016/2021  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri 2022
s røða ruttvang ger so væl takk fyri harra formaður hetta er triðja fíggjarlóg sitandi landsstýrið leggur fram og fyrsta uppskot sum gevur avlop avlopið í uppskotinum frá landsstýrinum við broytingaruppskotinum svarar upp á oyrað til ta inntøkuna sum landsstýrið væntar sær av søluni av partabrøvunum í pf tjaldur og pfsmyrðilein og vissi htta var eini vinnuligu roknskapur so hevði mann kallað tað fyri ekstraordineraðar inntøkur og mann hevði ikki mett tað sum lýsandi fíggjarstøguna hjá virkinum hetta er ikki nøktandi úrslit í bestu tíðum við ongum arbeiðsloysi eisini hóast korona stendur fyri beinleiðis smáum fjøruti milliónum av útreiðslunum tað er ófatiligt at ein sokalla borgarlig samgonga letur komandi ættarlið rindað fyri gildi serliga havandi huga hvussu harðliga núverandi samgonga hartaði fíggjarpolitikkin í farna valskeiði har samlaða avlopið var hálv onnur milliard landsstýrið hevur púra slept fíggjarstýringini umframt at mann hevur slept klassiska borgarliga leiklutinum sum tann sum tryggjar fíggjarliga grundarlagið undir vælferðini og samtíðis tryggjar at borgarin ikki rindar meira enn neyðugt fyri vælferðina orsøkin er í høvuðsheitum ógvusligir rakstrarvøkstur lækkandi avgjaldsinntøkur frá fiskivinnuni og politiskar raðfestingar sum ikki eru fíggjaðar eitt nú kostaði politisku átøkini sum landsstýrið framdi beinanvegin langt yvir hundrað milliónir fyrsta árið væksandi fyri hvørt árið uttan at eineinasta króna er fíggjað vissu bara tey átøkini vórðu fíggjaðir hevði úrslitið í dag verið hundrað og hálvtrýss milliónir betri í framsókn halda vit at hher skulu onnur til ting til fyri at fáa hetta her á beint tað skal meira til enn hvat fíggjarnevndin skal kann gera tá ið tað so er sagt so haldi eg tað er áhugavert at meirilutin í fíggjarnevndini átalar landsstýrið fyri sína fíggjarstýring men endar við at koma við einum verri úrslit enn landsstýrið komið við tað úrslitið sum meirilutin kemur við er trýoghálvtrýss milliónir meðan tað nei tað sum meirilutin kemur við er trýoghálvtrýss meðan tað upprunaliga frá landsstýrinum var seksogfýrs milliónir eg vænti at úrslitið verður verri tá ið tá ið fíggjarlógarviðgerðin er er liðug tí tað er heilt týðiligt at her eru fólk sum skulu stemma fyri sum ikki eru nøgd við tað uppskotið sum fyriliggur fyri at fáa betri skil í fíggjarstýringina so má mann bæði hyggja eftir inntøkum og útreiðslum í hesum uppskotinum hava vit í minnilutanum ella hvussu er lutfalsliga lagt meira eftir inntøkunum men vit í framsókn halda at tað er neyðugt at hyggja eftir útreiðslunum eisini vit hava lagt fram eitt uppskot um eina busskekt lóg sum bindur tey sum sita við valdi til at halda seg innan fyri ávísar fíggjakarmar soleiðis at mann ikki brúkar pengar brúkar skattaborgarans pengar ótolnað tálma men bindur seg til at fíggja tær raðfestingarnar sum mann ger tá ið vit koma ti vælferðina so haldi eg ikki tað gevur meining tað sum tað sum fíggjarnevndin ger nú til dømis taka teir sekstan milliónir av aav hjá landssjúkrahúsinum eg eri rættiliga sikkur upp á at tað fer at síggjast aftur í einar eykajáttan ið leypi av árunum har við er ikki sagt at mann ikki kann fara og hyggja eftir vælferð vst til dømis taka almannaverkið ella tann almanna geiran so er hann váksin við hálvari milliard hesi her sjey árini eg havi sitið á tingi hann var tá ið vit tóku við valdinum í tvey túsund og fimtan hann tað kostaði hann hálva aðru milliard hann kostar tvær milliardir í dag og tað sindarliga er tað er tað at vit statvek eisini í ár hava vit havt fólk inni í fíggjarnevndini sum bókstaviliga gráta um ta viðferð tey fáa í okkara vælferðarskipan tey fáa ikki nøktandi hjálp og tey ganga frá einum instansi til annað tey verða slongd ímillum ymiskar stovnar sum eingin lofta teimum tað sigur mær so mikið at tað eru ikki tað er ikki bara nokk at blaka meira pengar eftir okkara vælferðarskipanum her má okkurt meira ítøkiligt gerast tað mugu gerast ný skipanir og tað vil eg gjarna vera við til at gera eisini væl vitandi at tað ikki bara verður populert landssjúkrahúsið hevur fingið nógvar pengar seinnu árini vit hava faktiskt kappast meiriluti og minniluti um at í gásareiðum reypað av hvussu nógvar pengar vit hava givið heilsuverkinum og fyri mær at síggja er tað innlýsandi at heilsuverkið kemur at krevja meira og meira pengar vissu vi u bara visu vit skuldu halda verandi vælferðarstøði og tað kemur at kosta enn meira vissu vit skulu hækka støðið sum eg trúgvi flest av okkum vilja við fleiri og fleiri viðgerðarmøguleikum men eg havi sagt tað fyrr og eg fari at siga tað aftur altso landsstýrismaðurin í heilsumálnum sigur afturu aftur vit hava valt at geva heilsuverkinum hundrað og tjúgu milliónir afturat tá ið eg spyrji hvar teir pengarnir fara til eg spurdi hann fyrstu ferð vit høvdu fyrispurningar her í løgtinginum so sigur hann at fyribils kundi hann vísa á eina ktskipan og tað er ein ktskipan sum nú verður skrottað og ókeypis sálarhjálp til børn og ung og alt gott um tað men tá ið tú hevur so mál at brúka pengar ístaðin fyri at veita tænastur so kann tað ikki annað enn ganga galið og eg eri bangin fyri at tað er tað sum eg vilj a henda eisini innan fyri okkara heilsuverk eri sera hørm um at meirilutin fer eftir gransking á setrinum tá ið mann hevur eitt universitet so er partur av tí at undirvísa at granska tað hangur saman mann kann ikki bara sera burtur gransking so er ikki grundarlag fyri at hava eitt universitet og tí haldi eg at mann hevur ikki ordiliga gjøgnumskoða hvat mann hevur gjørt tá mann sigur at nú skuldi takast tvær milliónir av gransking og leiðslu á setrinum í framsókn kunnu vit ynskt okkum meira útbúgving eg kundi hugsað mær at vit høvdu fleiri útbúgvingar innan øki sum fremja innovatión sum kann fremja vøkstur og geva okkum eitt fjølbroyttari vinnulív í føroyum ja her er nógv vit kundu tikið í og og eg havi eisini okkurt at siga um raðfestingar tí tað er jú ein fortreyt fyri at okkara samfelag framhaldandi kann mennast tað er tað at vit gera íløgur og raðfestingar sum heild eitt sum eg eri sera glað fyri at eg kundi fáa við í okkara minnilutaálit tað er prosjektering av einari nólsoyar feroju eg veit at nólsoyingar eru glaðir fyri at hava fingið ternuna aftur og hava fingið eitt meira álítandi ferjusamband men vit vita gott at ternan er gomul og at vit mugu hava eitt nýtt nólsoyar skip skjótt og tí haldi at tíðin er búgvin at vit raðfesta prosjektering av einari nýggjari nólsoyar feroju filmsvinnan er eisini ei vinna sum eg haldi at vit skulu raðfesta við við stuðli eg haldi vit síggja stórar menningarmøguleikar í løtuni innan fyri filmsvinnu bæði sjálvstøðuga føroyska filmsvinnu men eisini hettar at føroyar verður brúkt sum land at taka film upp í ísf haldi eg eigur at fáa í minsta lagi tvær milliónir afturat sum kompensatión fyri tað tey missa í venjingarpengum og so eri eg sera glað um at mann hevur raðfesti menningarhjálpina sum eg taki fult undir við harafturat pollareynatógvi og eg sjálv hava valt at koma við einum uppskoti um ati minka ríkisveitingina eri sannførd um at tað at vit taka ábyrgd av okkara búskaparstøðu hundrað prosent fer eisini at stuðla undir meira skynsama fíggjarstýring so eg trúgvi at tað eisini reint búskaparliga loysir seg at taka ábyrgd sjálvt um tað kostar í fyrsta umfari vit hava vit hava valtleistin hjá fyrrverandi løgmanni kailioholm johannesen og vóna at tað økir sanlíkindni fyrr en vit fáa undirtøku og tað vil siga fýraogtrýss milliónir so ríkisveiningn vekk yvir tíggju ár tíðin hjá mær er farin hetta er tað sum eg klári