Eyðgunn Samuelsen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-03-17
Topic: 1. viðgerð LM-081/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í lovbekendtgørelse om straffeloven (Revsilógin) (Samtykkigrundað neyðtøka, herðing av revsing fyri neyðtøku og fyri samlegu við barn undir 15 ár, tá ið gerningsmaðurin hevur gjørt sær dælt av síni kropsligu ella sálarligu yvirvág, herðing av revsing fyri blúnisbrot og forboð til dømd fyri ávís kynslig brotsverk)
s er tað eygun samelsenja takk fyri harra formaður nú eri eg ikki fakfólk upp á tann mátan sum undanfarni røðari men eg haldi allíkavæl mann kann fyrihalda seg til hetta málið tí tað er ein spurningur um um mann bara tosar jura ella mann eisini tosar kanska eitt sindur hálningar og tað er jú hetta er eitt emmál og tað er nógv serfrøði til og tað er ikki øll serfrøði sum er so sum er á einum máli so hetta er nakað sum kann diskuterast harra formaður í tvey túsund og sekstan tá samtykti almannaráðið saman við seg frá og løgregluni at fara undir eina miðvísandi kunningarkampanju undir slagorðinum seks krevur samtykki eitt átak sum eftirfylgjandi varð sopulerað við myndkrev ið samtykki og seinni eisini nakað við haturstalu hesi átøkini vóru serliga rættað ímóti ungdóminum og eg haldi mann kann staðfesta nú seks ár seinni at ungdómurin hevur tikið hesi átøkini til seg men endamálið við hesum átøkunum tað var og er umframt at upplýsa eisini at viðvirka til eina hugburðsbroyting nevniliga at vit eiga at kenna og virða mørkini hjá okkum sjálvum og øðrum og at tað krevur samtykki tá tað snýr seg um samveru við ein annan persón tað var tað sum var endamálið við hesum uppskotinum ella við hesum átøkunum og tí hava vit faktiskt leingi líka síðani tá havt eitt sovort glopp kann mann siga ímillum ímillum samtykki hugburðin og ta lóggávuna sum vit hava í dag í samband við neyðtøku í tvey túsund og tjúgu varð so samtykki grundalóggáva samtykt í danmark og nú hava vit so eitt lógaruppskot um hetta her í føroyum og tað er nakað sum vit í javnaðarflokkinum taka væl ímóti at hetta uppskotið nú er komið ítøkiligani so snýr uppskotið seg um mann kann siga trý ting tað eina tað fyrsta tað er hetta her við at at visti mann hevur samløgu við ein persón uttan samtykki so er tað neyðtøka og so er tað einnaggrein sum definerað hvat samtykki er at tað skal vera komin til sjóndar við orðum ella gerum ella síggjast í tí ítøkiligu støðuni ella høpinum sum sum tað er sum tað fyrri gongur í og og tað er kanska har í hesin her definitiónini av samtykki at mann kemur inn á tey prinsipiellu tingini tí at sjálvandi tað er eyvnt við próvbirðu óansæð í sovorðnum málum óðansama tosar um sjálvboðisprinsipp ella á samtykki prinsipp so er tað eitt øgiliga øgiliga eyn mál og kanska í báðum førum ikki so lætt at diskutera hetta her við próvbirðu men men hetta her við at mann sigur hetta her við at tað skal síggjast í tí ítøkiligu støðuni og hopinum har kemur mann nemiliga inn upp á nakað sum mann kanska ikki ikki fær við tí sjálvbodna av prinsippinum hetta her við at mann tekur støðu til het her við passi við tt at at tað vísir seg sum eg havi skilt at millum annað frá andað esti at at tað eru kanska hálvfjerðs prosent av ofrunum sum frysta tá tey koma í eina sovorðna situatión og kanska er mann so bangin at mann er passigur tí mann bara vil hava tað yvirstaðið og sovíðari tað eru nokkur ting sum mann veit og tá tá má mann taka tað við tð tað betýðir ikki at mann hevur sagt ja at mannv givið sítt samtykki at mann er passigur tað er í hvussuer ein diskussjión tað triðja broytingina í hesum her tað er hetta her við at mann hevur havt tveir dómir í føroyarætt í eystara landsrætti har rætturin segði at hann ikki kundi herða revsingina uttan fráboðan frá myndugleikunum í føroyum og tað er nakað sum mann annars væntaði fór at verða gjørt út frá tí lóggávuni sum bleiv løgd niðan her í eg meini tað var í tvey túsund og seytjan ella har á leið hvussu er í undanfarnu samgongu og har kemur mann eisini inn á nakað sum er ræðuliga prinsipielt sjálvandi at tað tsum undanfarni røðara eisini var inni á hetta her við at at at um um tað tað døma nei útinnandi valdið skal leggja seg út í at at áseta revsing so ítøkiliga meira enn revsi rammu sum hetta her uppskotið eisini ger at mann í fleiri førum sigur at revsingin skal hækkast í einum ári ella við tí dupulta og so víðari tað er ein øgiliga prinsipiell diskussión men eg havi hug at siga tað ati at pá einell annan máta kann mann siga at dómsvaldið hevur prookerað løgtingið til at gera hesi tingini tí at mann samtykti na eina lóggávu har mann gekk út frá dómarir fóru at ella at dómsvaldið fór at døma út frá tí og fekk fari so at vita beinleiðis at tað kann dómsvaldið ikki tí at vit tað tað tað útinnauivaldið ikki hevur úttalað seg aktivt so sum eg havi skilt málið so eg eri samdur tí at tað r øgiliga prinsipielt at at mann sum dómsvald fer inn í tað og at at so so nágreiniliga inn í hetta her við revsing at áseta revsing tí tað er jú uppgávan hjá dómstovunum men av tí dómsdovnandi ikki ein gongd taka altso sjálvur líkasum leggja upp til tað so so er tað spurningurin um mann kann verða noyddur til tað og tað hevur mann so vorderað frá løgmansskrivstovuni av so sum eg síggi hetta lógaruppskotið at mann hevur fólkt at mann verðuð noyddur at áseta nøkur ting í lóggávuni og tað má mann so fyrihaldast til sjálvandi hhetta snýr seg faktiskt um hetta her við at at taer at tá mann hevur eina neyðtøkuáseting sum er grundað av samtykki so betýðir tað tað at tað er tað er altso tað hevur ikki bara týdning fyri hvussu tað verður mett og tað verur viðgjørt av á politinum og ákæruvaldinum men tað er eisini nakað við hesari hugburðsbroytingini sum eg nevndi við mínum inngangi at mann varpar ljós á mann skal virða mørkini hjá hvørjum øðrum og frælsi hjá okkara medmenniskjum oman hevur rættin til at ráa yvir egnum kroppi tað eru líka sum nøkur prinsippir sum hetta byggir á og sum vit í langa tíð hava roynt at lært tey ungu við forskelligum átøkum øh her eru rættiliga drúgv hoyringsskriv sum eisini vísa á frá forskelligum pørtum nú var undanfarni røðara nokk o nógv inni á tí løgfrøðiliga so eg haldi eg taki okkurt onkur av hinum tí at eg eri heldr ikki løgfrøðingur men eg kenni diskussiónirnar til dømis megt sum vísir á at tað er viktigt at varpa ljós á at hvussu borgara við við kognetivum ella sálarligum breki kunnu verjast tí sum tey vísa á kanningar so eru meira enn frá eeina frð á septembur í einogtjúgu var meir enn triðja hvørt offur sum var út fyri ágangi hevði eitt kognetift ella sykusbrek og tað er ikki orsøk til at halda t tað er øðrvísi hjá okkum vit hava eisini havt stórar kanningar um um harðskap tann sum amr gjørdi í tvey túsund og ellivu sum vísti at at heilir tjúgu prosent av føroyskum kvinnum hava upplivað seksuellan harðskap ein av fimm kvinnum tað er rættiliga allarmerandi vil eg siga og sambært annesyso eru tað dpult so nógv sum aðrastaðni í europa har talið er tíggju prosent so at mann kann ikki siga annað enn at hetta er ein veruleiki sum er til í okkara samfelag sum vit so mugu fyri halda okkum til so ella so h og vit vita eisini hetta her við at tað verður eftirlýst frá fleiri pørtum við tilbúgvingarætlan og at mann meira miðvíst hvussu manin hjálpir og tí at vit vita at tað r eitt greitt samband tað vísti hendan kanningin faktiskt øgiliga allarmerandi kanningin frá almanmánaráðnum um hettaer sambandi millum kynsligan ágang og heilsutrupulleikar óarbeiðsføri mann fótaði sær faktiskt ikki ordiliga arbeiðsmarknaðinum og tað var líkasum mann mann var í øllum teimum truplu bólkunum sum mann plagar at seta upp øh summi eftirlýsa tilbúgvingarætlan og har vil eg siga at vit hava kanska eina øgiliga fragmenterað a g mann hevur hetta her harðskapsætlan hjá almanmanaráðnum o man hevur kriv smann hevur viðgerðartilboð fyri ókeypis viðgerðartilboð fyri seinárinn og mann hevur núe fingið neyðtøkutilbúgvingina á landssjúkrahúsinum sum eru kortsjaðni sum kanska ikki ordiliaer farin at virka mann hevur øgiliga nógv sovorðni ting eg eg veit ikki ordiliga sikkurt eg havi eitt sindur hug at hellau til tey sum siga at vit burdu havt tað kanska greiðari orðaði av tilbúgving eitt annað tað er so hetta her við at til dømis almannamanaráðið og onkur annar eisini vísir á at at fara í yvir til hesa lóggávuna tað krevur nógv meira upplýsing og undirvísing har løgmansskrivstovna sum bara viðmerkir at mann hevur ikki nakrar planir sjálvur men mann veit hvat sigur frá og tey gera har haldi eg mann kundi farið inn og og kanska játta meir pengar til tann partin tí at tað er øgiliga viktigt tað nyttar ikki bara lóggávu og so slett ikki eina sovorðna lóggávu sum brýtur fullstendiliga við kanska at vendipróvberini høvdið og innføri nøkur onnur prinsippur at mann so iki eisini leggur stóran dent á tann upplýsandi partin tíðin gongur skjótteitt annað sumsum manglar í hesum sum eg haldi manglar í hesum uppskotinum tað er kanska tí at mann nokk ikki hevur nátt tað tað hendaði o nógv ting aftaná samtykkilóggávuna í danmark kom mann eisini yvir fer mann eisini innført nakað við revsilógini um hetta her við at brúka orðið legatá eitur børn børn undir tólv ár sigur mann tað tað má vera øll børn sum eru undir fimtan ár at tað má vera tað má vera neyðtøka og ikki samlega tí at mann hevur sæð fleiri dómar har tað hevur kanska verið onkur sum hevur verið trettan ár og sá ein ein sum verið í tjúgunum at mann e sagt at ta trettan ára gamla barnið meir ella minni er verið við upp á nøkur ting ella fara í eitt forhold til viðkomandi og tíman dømt øðrvísi men eg haldi tað er púra rætt at neyðtøka ella børn kunnu ikki taka støðu til tað og tí eigur mann at hyggja upp á tað sum ein uppfylging av hesari lóggávuni øh eg nái ikki meira har hevði nógv meir hjarta harra formaður meni eg vil siga at samanumtikið so fegnast vit í javnaðarflokkinum um hetta málið er komið vit vilja sjálvandi geva te eina gjøllaviðgerð g haldi mann skal taka allar diskussiónirnar prinsipiellu diskussiónirnar upp men vit fara so í hvørnfall at gevt eina góða viðgerð og taka undir við hesum málinum