Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-05-04
Topic: 2. viðgerð LM-131/2021  Uppskot til samtyktar um játtanarkarmar á løgtingsfíggjarlógini fyri 2023
trýogtjúgu tað verður fyrst erhard joensen ærorðið gersæ takk fyri hara formaður tað er løgtingsmál nummar hundrað og einogtretivu uppskot til samtyktar um játtanarkarmar á løgtingsfíggjarlógini fyri trýogtjúgu tað er lansstýrismaðurin uni rasmussen sum hevur lagtað fram einogtretinda mars og undir viðgerðni hevur nevndina á fund við landstýrismanninm í fiskivinnumálum ádna skoli lansstýrismann í umhvørvisvinnumálinum magnus rasmussen landsstýrismanin í uttanrikismálm jenus á rana landsstýrismann í heilsumánlin kali oholm johannessen saman við sjúkrahúsverkinum og landsstýrismannm í almanna mála ráðnum sólvit nolsøe og landstýrismannum í fíggjarmállum una rasmussen og her er at meirilutin á minniluti og meirilutin undirritaði og jákup mikkelsen billjustinussen og kristin mikkelsen hevur hesar viðmerkingar við játtanarkørmunum ásetir løgtingið yvirskipaða fíggjapolitiska karmin fyri komandi ári fíggjarlógaruppskotið fyri trýogtjúgu sum fer at verða lagt fram í heyst eigur at halda seg innan hesari játtanarkarmur meirilutin leggur í hesum sambandi dent á at tað sambært paragraff seksogtjúgu í játtanarlógini áleggur landsstýrismannin í fíggjarmálnum at síggja til at hvør einstakur landstýrismaður heldur ásetingarnar í játtanarlógini og reglum gjørdar sambært hesi lógu landskassin hevði hall í tjúgutjúgu hevði avlop í tjúgu einogtjúgu og hevur væntandi aftur hall í tjúgu tveyogtjúgu landsstýrið ætlar at betra úrslitið hjá landskassanum stigvíst næstu árini við tiltøkum fyri á umleið tretivu milliónir krónur um árið soleiðis at hallið minkar í trýogtjúgu og fýraogtjúgu og vendist til avlop í fimmogtjúgu og árini fram skulu nýggjar rakstrarraðfestingar koma afturat næstu árini verður neyðugt at økja átakini til at betra orsúrslitið samsvarandi í játtanarkørmunum verður fram til tjúgu sjeyogtjúgu roknað við einum miðal rakstrarútreiðsluvøkstri upp á tvey komma trý prosent um árið sæð í mun til fíggjarlógina fyri tjúgu tveyogtjúgu men tá er ikki íroknað tey ætlaðu átøkini hjá landsstýrinum um á hvørjum ári at betra úrslitið við tjúgu milliónum krónum tretivu miliónir krónum inntøkurnar verða mettar at vaksa við í miðal eitt komma seks prosent um árið í sama tíðarskeiði árligu løguútreiðslurnar verða mettar í millum fimm hundrað og fimmogtjúgu og fimm hundrað og hálvtrýss milliónir krónur um árið fram til tjúgu sjeyogtjúgu karmarnir fyri tjúgu trýogtjúgu geva eitt hall á tveyoghálvfems komma fimm milliónir krónur eftir at átøk fyri tretivu milliónir eru gjørd meirilutin heldur at fíggjarligu útlitini eru ótrygg og ivasom fyri landskassan vinnuna og ikki minst húsarhaldini meðan búskaparligu avleiðingarnar av koronaforsetini enn merkti heimin braist eisini kríggj á í europa og varð hetta steinur oman á byrði fyri heimsbúskapinm klár tekin eru um at íkomna støðan við koronu og krígnum í ukraina fer at hava neiligar búskaparligar avleiðingar fyri heimin príshekkingar á øllum vørum eru vorðnar gerandiskostir alt frá byggitilfari til brennievni og matvørur harumframt sær tað út til at tíðarskeiðið við lágum rentum er við at vera fortíð flestu fíggjargreinarar meta at rentustøðið fer at hækka nakað komandi tíðina tó óvist hvussu nógv sostatt er grundarlag fyri at vænta eitt tíðarskeið við hekkandi prísstøði og hekkandi rentum samstundis sum er ein sera óhepnin blanding fyri heimsbúskapin hvussu hetta fer at ávirka føroyska búskapin er óvist tað beldst millum annað um hvussu eftirspurningur og prísur eftir fiska og læksaútráttum fara at hátta seg næstu árini meirilutin metir tí at tað er grundarlag fyri at meta varisliga um inntøkur landskassans meðan útreiðslurnar kunnu koma undir trýst serliga av komandi lønarkrøvum nú tá ið reallønum hjá húsarhaldinum helst minkar í øllum førum fyribils við hesum viðmerkingum tekur meirilutin undir við málinum og mælir løgtinginum til at samtykkja uppskotið eg haldi at tað eri mann sigur í íviðmerkingunum at útlitini fyri búskapinum eru ivasom tað vil siga bæði útreiðslur og inntøkur vissu okur taka støðuna sum er beint nú sjálvt um okur hava havt eina koronaforsótt sum ikki er heilt av has enn kring heimin okur hava eitt kríggj í ukraina so síggja okur at eftirspurningurin eftir millum annað fiskavørðum og laksútrótpin hevur fyri føroyingar ongantíð verið størri enn hann er beint nú miðalprísurin á einum kilo á laksi á heimsmarknaðinum beint nú liggur rundanum og eitt sindur omanfyri hundrað krónur kilo tað sama síggja okur fyri millum annað flak sumum høvuðsheitini verður útflutt til onglands har sígja okur at prísirnir eru heilt óvanligur høgir so fyri fyri taðn hvíta fiskin og fyri laksin sær tað rættiliga positivt út fyri fyri vinnuna prísurin áv svartkjafti er eisini ókey hvussu prísurin verður fyri makrel og sild tað verður eitt sindur trupult at meta um nú tá ið ið tann størsti marknaðurin hjá okkum sær út til at verða útilukkaður men altíð alt so haldi eg at mann kann siga at fyri vinnuna fyri inntøkuna hjá vinnuni og har við møguleikum fyri framhaldandi íløgum so eru útlitini soleiðis sum prísirnir eru beint nú heilt góð men mann veit ongantíð við tá ið tað er geopolitiskar avbjóðingar tí tað kann venda øgiliga skjótt eitt sum er í hvussu so er avgerandi fyri hvussu eftirspurningurin verður hjá eftir vøðrum tænastum í landinum tað er alønum og reallønin hjá fólki í dag er undir trýsti okur hava eina inflatión sum okur ikki hava havt í nógv ár okur síggja váldsamar príssekkingar á øllum vørum teysum skulu byggja sær hús har eru prísurin á tilfari hækkaður fleiri hundrað túsund matvørurnar eru hækkaðar rættiliga nógv og brennievni er hækkað ekstremt nógv tær lønarhækkingar sum eru ella teir lønar sáttmálar sum eru undirskrivaðir teir síggja ikki út til at fara at kompensera fyri tí prís hækking sum er í løtuni so okur skulu rokna við ella løntakarar koma uppliva eina minking í reallønini við tí prístikningunum sum eru beint nú og tað kann hava ávirkan á tann innanlends eftirspurningin eftir vørunatænastum tá mann tekur samanum útlitini hjá vinnuni og hjá húsarhaldinum so má mann konstatera tað at tað er tað eri óvíssur í og tí er mann so varin við at meta um inntøkurnar eg haldi sjálvur at tað eri mettar rættiliga konservativt men tað er mann noyddur til tá ið mann er í einari serstøðu sum okur eru í beint