Djóni Nolsøe Joensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-03-09
Topic: 1. viðgerð LM-101/2021  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um almannatrygd og tænastur (Endurgjald fyri mista arbeiðsinntøku í sambandi við at barn doyr, stuðul til sjúkuútreiðslur hjá persóni, ið eru í sambandi við sjúkuviðgerð og javning)
ak ja eg haldi at her er ein ein góður dagur at viðgera slíkt mál tí at at eg komi her til tí tað byrjaði fyri sløkkum árum síðan tá ið undirritaðað sjálvur legði ett uppskot til samtyktar sum eitt samt løgting samtykt um sorgarfarloyvi og so hevur landsstýrismaðurin ella elsbet mersetes fyrst og og sum nú sóvit nolsøe koyrt tann pakka niðan í í tingi sum harí at tað sum hevur við sorgarfarloyvi eisini er ein partur av og sum undanfarni røðari segði so væl so er tað etta her lógaruppskotið deilt eitt sindur upp í í trý tað vil sig ata endurgjald fyri mista arbeiðssending í sambandi við barnið doyr og so er tað tann fíggjarliga ískoyti til sjúkraútreiðslur tá ið persónur stadur uttanlands og so tann javningarparturin eisini at og tí eg sá fyri mær kanska at tað var eitt eitt uppskot fyri seg men men hetta er eisini nakað sum vit full taka undir við og o hetta her eitt lógaruppskot sum eg haldi eitt annað stað sendir eitt reitt signal sum rættvíst ger og og viðurkennir tað at syrgja tað eitlannað stað haldi eg tað avtaboiserar nøkur ting við at kanska at tað sum er kanska torførast at tosa um og sum nógv fólk hava kanska bildust við gjøgnum eitt heilt lív at vit nú eittlannað stað frá eisini frá tinginum og frá sum sum sum eitt fólk sum eitt land vit góðtaka tað at tað er ein øgiliga stórur partur av tí at tað at missa atað er ein stórur partur av at vit skuldu øll mor ela minni ígjøgnum tað ígjøgnum eitt heilt lív og tað var eisini í tí sambandinum at eg legði tá uppskotið fram sum fyri umleið haldi eg tvey trý ár síðan kom gjøgnum í danmark sum ein ein natúrligur partur av tí at vit har mann hevur skula gjøgnum eina eina ørgrynnu av av pappírum og læknaváttanum og so framvegis tað er eitt eitt eitt eljustríð og og brúka nógva orku upp á tað nú kunnu kansta a imsg siga kunnu fáa fyri mista arbeiðsinntøku kunnu loyva okkum at vera heima og og brúka tað tíð sum er neyðug til at líkasum koma aftur fyri seg og eg egi at brúka tey neyðugu tíðina saman og og til at koma yvir ta ringasta í sorgini at í arbeiðinum sum mann kallar tað her eru øgiliga nógv góð ting nú at mær brúka mesta tíðin upp á partin upp á tað sum hevur nemliga við tað sum hevur við sorgin at gera tí hitt er góð ting sjálvandi í í í í lógaruppskotinum øsum vit taka undir við tað er tað er hett her i sum er eit sindur undirmett hett her við at ati tann fyribyrgiligi parturin av tí at loyva sær at at at syrgja øog brúka tíð upp á tað tað eru og og tað sum er nokk so vesindili í hesum her lógarupskotunum er eisini tað at athar tað kanska fyrr er kanska verið annars parturin sum sum sum hevur kanska brúkt tíðina upp á at at vera heima ella soleirnar t nú nú kunnu bæði ella í vistu er vistu eru eitt par sum hevur mist eitt barn nú kunnu bæði pørini kunnu taka av hesum her tilboðnum um at fáa fyri mist inntøku tað gevur haldi eg visti ann hyggur langtíðar eftir tí langtíðarárenni ella soleiðir nei so so gevur taðso hevur øgiliga nógvar fyrimunir a einin er at at mann kanska fær færri sjúkrameldingar seinni har fólk kanska eru farin for tíðliga og ikki kanska hava tosað nóg nóg ígjøgnum hetta við sorgini so so kunnu tey vera longri á arbeiðsmarknaðinum ella verið verið drúgvar á á arbeiðsmarknaðinum tí ati tað er øgiliga skjótt at fáa eittil bakafall seinni tá ið í einari sorgarprosess og o og og kanska fleiri vikur skulu burtur av til sjúkrameldingar so eg trúgvi at við at mann vinnur nógv av teimum sum skulu gera tað upp í pengunum so vinnur mann ógv nakað av tí peningi inn aftur í mun til at tað verða færri natúrliga færri sjúkrameldingar eisini tað at mann hevur hoyrt um at at gransking eina ávís gransking sum vdemenst at gera so óloystsorg ella tað óbearbeiðs sorg er ein partur av kanska av at fólk í størri mun fáa ella ella blíva dement har har sorgin er ein ein útloysandi faktorur tað er eisini nógv gransking sum vísir á tað so tað kunnu vit eisini vera við til at fyribyrgja við ati brúka ta tíðina ta neyðugu tíðina til at viðgera okkara sorg ø eg las eitt sindur um hetta her við hvussu vit eisini eta nýggjasta granskingin hvat hon vísir og sum jørgun niclasen eisini va inni á sínari røðu so er tað øgiliga indivituelt hvussu vit hvussu vit blíva fyri aftan á eina eina sorgaforløp ella ein ein deyða og í kolumbia jum og vørseti har har sigur tanneg havi hug at sitera líkasum nøkur nøkur orð frá frá tí tí granskingini við formansins loyvi so so havi eg hug at siga at at nógv fólk halda at tey ja takk fyri at tey skulu syrgja og at sorgin skal altíð vera slík hugsan kann viðføra akroniska sorg og deppessjión nýggjasta granskingin setir haraftur ímóti fokus á menniskjans fantastisku evnir til at í sorgini at halda fast í vónini og at mennina resiliens tað vil siga mótstøðuføri tí er hesum týdningarmikið at skilja ímillum mis og sorg missurin kann ikki seta spurningar við men mann kann læra at liva við tí og tann akutta sorgin kann gjøgnum livast so mann kemur út úr sorgarprosessuni sum eitt klókari og sterkari menniskju tað vísir kannmann siga at og tað er tað eru eisini sálarfrøðingar og sum eru góður til at lofta teimum problematikkunum sum fólk koma út í sum tí tað er ymiskt sum sum vit uppfata tað og hvussu hvussu vit fara ígjøgnum tað og tað tað vísir bara hvussu sterk menniskjan er til at koma víðari so at mann tá í sorgin vísir seg at vera avtakandi at vit takatað tí røttu rekkifylgini brúka tíð uppá tað og nú hava vit lógarmessið at kunnu vit loyva okkum við at ikki at missa inntøku o tí haldi eg tað er eit eitt eitt øgiliga stórt og gott stig fyri okkum øll sum sum skulu gjøgnum tær prosessurnar at vit kunnu brúka hetta hál kunnu brúka hetta hálv árið upp á at fara ígjøgnum tær prosessuna til at koma sterkari út aftur í hinum endanum jú fleiri heilari menniskju vit fáa út í hinm endanum og sterkari meira kunnu vit eisini vísa á yvir fyri hvørjum øðrum hvussu vit brúktu tíðina og soleiðis legst tað afturat ígjøgnum kanska generatiónir at vit at tað er ókey at tosa um at tað eru tað er sárbart ja og t o tað r tað eru nógv kár sjálvandi men men at tað er tað er viktigt at mann skal ígjøgnum tæ prosessuna fyri at koma heilari og sterkari út eftir hinum endanum so og eg veit at tað verður gjørt eitt øgiliga stórt arbeiði runt um kring bæði í í í samkomum og í kirkjum og aðrastaðni við at mann manla nfólk eru tøk og og til at kunna taka hesi prátini og tað afturat tí nú at vit lógarmessi eisini loyva ella kompensera tað haldi eg ger tað at vit sum eg byrjaði eisini røðuna hjá mær so haldi eg at at tað er ei eitt signal sum sum rættvíst er og viðurkennir at tað at syrgja er ein ein viktigur partur av av lívinum hjá okkum hjá okkum øllum og kunnu vit so fyribyrgja at fólksum onkuntíð hendir atforveksla sorgina við við kanska at fara út í okkurt sum sum eg minni hensinsmessu tað vil siga drukku og annað so so er tað jú ein vinvinn fyri fyri fyri allar partar haldi eg at vit kunnu so samanumtikið eg skal ikki dríggja for nógv meira um hetta her men men eg haldi at tað er áhugavert og eg haldi at tað er eitt stórt stig sum kann kann ja eg haldi eg haldi at at vit vit vit við hesum er lógar uppskotinum so kunnu vit gera tað lættari hjá øllum at tosa um hetta her vit kunnu vit kunnu minna hvønn annan á at tað er ókey at tosa um tað og at at vit loyva okkum at vit ikki skuld ikki hava ringa samvikssriva fyri hvørki arbeiðsgevara ella ella familju el avvarandi um at vit vit brúka hesa tíðina sum er neyðug til atstyrkja okkum at koma burtur úr hesum her sum sum ein sterk familja og og tað kann hava ómetaligar ringvirkningar í í í nærumhvørvinum haldi eg og sum øll kunnu vera øgiliga glað um so takk fyri og takk til landstýrismanninat hann tók hettar málið til