Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-09-30
Topic: 1. viðgerð LM-015/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um børns retsstilling, lov om arvelov, lov om forældremyndighed og samvær og lov om anerkendelse af nordiske faderskabsafgørelser (Sammóðir)
viti vit viðgera eitt uppskot ella fleiri uppskot ein ein lógarpakka u so m at siga sum í tí stutta introduserar sammøður sum juridiskt hugtak í føroyska lóggávuverkinum og tað gera vit við tí fyri eygað at javnseta samkyndar familjur í føroyum við hinskyndum familjum tað gevur børn rætt til teirra foreldur tað gevur rætt til tey sum í dag vænta rættindi í føroyum tað gevur rætt til tey sum hava valt føroyar frá tí at tey ikki fáa teirra rætt viðurkendan í føroyum gevur rætt til tey sum í framtíðini fara undir at gerast familja øll hesi fara við hesum lógarbroytingunum at verða viðgjørt viðgjørd eins og vit onnur og hetta er sera sera grundleggjandi tí at vit skulu spyrja okkum sjálvi hvat er tað fyri eitt samfelag sum vit vilja hava vilja vit hava eitt opið og rúmligt samfelag har sum pláss er fyri okkum øllum og har sum teir ymisku liviháttirnir allir kunnu hava eitt samlív í føroyska samfelagnum tað er mín sannføring at tað er tað samfelagið vit skulu streymba eftir at hava harra formaður hetta her uppskotið í okkara hugaheimi vendið rætt tað bleiv nógv kritiserað tá ið vit komu við einum broyting eini ein uppskoti um at broyta barsilslógina at mann skuldi taka tað frá røttum enda av tað hevur mann so gjørt nú mann hevu gingið kritikkinum á møti men nú hevur samgongan ella løgmaður flutt málsrikuna eitt sindur soleiðis at man statvekk kann heimila tað at vera ímóti men tað sum vit gloyma er tað er tað at øll hendan her allar hesar broytingarnar tað er bara fylgilóggáva til at gevarættindi til nøkrum sum langt síðani eru viðurkend í føroyum til at hava til at hava hesi rættindini altso tað at vit hava fyri langari tíð síðani samtykt tað at í føroyum kann mann vera eitt samkynt hjún hartil hoyrir væl sagtans saman eisini kansn stovna eina familju og tá ið tað er tilføld tá ið vit hava samtykt at borgarligt hjúnaalag er nakað sum er í føroyum og tað er eingin í samgonguni sum hevur mutað ímóti tí altso má tað verða alment góðtikið at soleiðis fer at vera í føroyum jamen so má øll onnur lóggáva til dømis á vælferðarøkinum á á foreldramyndlaka økinum harmonisera við tann veruleikan h talan er altso at samtykkja tær fylgilógir sum natúrliga hoyra til tann veruleikan at vit hava góðtikið at samkyndar familjur hava eitt natúrligt pláss í føroyum tað er heldur eingin ivi um í mínari verð og eg haldi eisini tølini bakka tað øgiliga væl upp at tað er ein stórur meiriluti í føroyum fyri at samkind kunnu giftast stovna familju og ein stórur meirilutur tekur eisini undir við at tey hoyra heima í føroyum og eru vælkomin her eins og vitánnur nú hevur mann nú brúkar mann nógva tíðinn á tingið atdiskutera við umboðum frá teimum ymisku flokkunum og tað er sjónfyri søgn at tað ikki altíð er semja inanhýsis í flokkunum mann kann nevna fólkaflokkin har virkkað ikki til at vera full semja um hetta øki hóast mann kanska atførur eins og í sambandsflokkinum eg má heldur ikki á einum máli og har vísi ta seg at mann kanska ikki fer at atkvøða eins men tað sum eg helt var øgiliga áhugavert tað var at kanska hyggja burtur frá hvørji politisk umboð sita á tingi í dag og kanska prøva at fara at leita inn á stevnuskránna hjá teimum trimum ymisku flokkunum sum hava ræði her í føroyum ovast á stevnuskránni hjá fólkaflokkinum stendur ynski okkara er eitt frælsland fyritreytin eru frælsir borgarar sum ráða eftir ráða yvir egnum viðurskiftum og har stendur eisini hjá sambandsflokkinum fremsta uppgávan og endamálið hjá sambandsflokkinum í politiska arbeiðinum er at skapa nøgdarborgarar sambandsflokkurin heldur seg til hesi kjarnuvirði í førdapolitikkinum og har nevni tað millum annað javnrættindi eitt samfelag fyri øll so fór eg at leita inn hjá miðflokkinum og har stendur í stevnuskránni miðflokkurin tekur undir við yvirlýsingini hjá st um mannarættinduartikkul sekstan stykki trý familjan er tann natúrligu grundleggjandi oyndarbólkurin og hevur krav upp á verju og stuðul samfelagsins og landsins og í samband við barnsburð og ella ættleiðing eiga allar kvinnur at hava somu sømdir á øllum økjum skuldi mann so fylt stevnuskránna hjá hesum trimum flokkunum sum stýra føroya land í dag so skuldi tað verið lagan manni av fungið et sovorðitt uppskot gjøgnumført tí tað er fult ov heilt í tráð við stevnuskronna hjá teimum trimum flokkunum tað virkar ikki til at vera tilfeldi í dag tað kann vera tí at tað er komin ein sovorðni eitt konservativt rák í teimum stóru borgarligu flokkunum og tað hevur so elvt til at mann er nógv meira afturhaldssinnaður enn hvat mann hevur verið tað haldi eg er harmiligt sum borgarligur flokkur heldur framsókn at tað liberala samfelagið tað iteella samfelagið og vit høvdu ein illgruna um at tað sama var galdandi fyri millum annað sambandsflokkin og fólkaflokkin men eg haldi tað er sjónfyrisøgn at soleiðis er tað í veruleikanum ikki tað sum eg haldi at mann skal bara ugga seg við um nú hetta uppskotið ikki fær meiriluta tað er tað at sum erhard joensen formaður í fíggjarnevndini segði at hetta fer at koma tað er bara ein spurningur um tann politiska veruleikanum í dag at tað ikki verður samtykt nú og tað eri eg samdur við honum í tað kann vera um mann fellur hetta uppskotið tað kann vera um mann fellir tað næsta uppskotið men fyrr ella seinni kemur politiska samansetingin í løgtinginum at endurspegla tann fólkasliga viljan tað er eg sannførdur um so hetta er ein spurningur um tí og eg rokni eisini við at tey sum seta seg upp ímóti tað at geva rættindi til samkyndum familjum fara at vera tey sum fara so segði hann tapað hetta stríðið upp á sigkt tí at vit vita at tað er tann vegin tað fer alt føroya fólk ella nógv stórur meirilutaaføroyafólki sær fornuftina og logikkin í hesum her serliga tá vit hava sasamtykt at samgin kunnu giftast borgarliga so hoyrir tað natúrliga til at mann eisini hevur fylgilóggávu sum javnsetir tey hjúnini við onnur hjún í føroyum tað er mín djúpasta sannføring at hetta fer at koma um ikki nú so seinni og eg fari saman við teimum góðu starvsfelagunum sum hava arbeiðs saman um hetta uppskotið blíva við inntil tað verður framt nú verður tað áhugavert nú fer tað so í trivnaðarnevndina og har situr undirritaða ikki framsókn hevur ikki umboð í trivnaðarnevndini men vit fara at royna at luttaka í tann mun tað ber til og vit fara at vóna at tað verður viðgjørt sakliga og konstruktivt og mann tekur tey góðu argumentini fyri tað tað er góða argumentir eg veit at mann hevur lyndi til at finna nakra undanførslur tí at politiski veruleikin er kanska ein annar men at mann í øllum førum sum tað minsta roynir at síggja fornuftina í tí so mann kann taka tað við sær tá ið politiska samansetingin verður ein onnur annars so vóni eg at viðgerðin til aðru triðju viðgerð eisini verður siðilig og saklig og tað verður grundgivið væl og virðiliga tí hetað er ein spurningur um virðir og vit deila ikki øll akkurát tey somu virðini og friðurverður við tí og tað er eisini ein vakurleiki í tí føroyska fólkaræðinum men eg tað er mín innarliga vón at hetta her fer at fáa ta undirtøkuna sum tað hevur uppiborið tí at hetta snýr seg slett ikki um at seta kýlar úr samgonguna ella at promogera seg sjálvan hetta snýr seg um at mann veit um nøkur konkret dømir um familjur sum ikki hava sama rætt sum honnur so um hetta uppskotið fer at fella hesi ferð tað fer einki av mær persónliga av tí tað fer bara av teimum sum hendan lógin umfata takk fyri harra formaðurja so er tað bjørt samelsen eina viðmerking takk fyri