Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-03-23
Topic: 2. viðgerð LM-064/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn (Víðkan av stýri, heimild at útvega lutaíbúðir, heimild at veita ráðgeving um alternativar byggihættir, økt lánsheimild til bústaðabygging, heimild at stovna partafelag o.a.)
l johannesen ger sovælja takk fyri hara formaður til viðgerðar er eitt uppskot frá lanstýrisvinnu í almannamálum um at geva eina lánheimild til bústaðir so tei kun byggja fleiri bústaðir enn teir hava í dag øh spurningurin er heilt yvirskipað bústaðarpolitikkur hvat er tað er tað vælferðarpolitikkur ella er tað vinnupolitikkur heilt grundleggjandi hjá okkum í javnaðarflokkinum so er tað soleiðis ati vit halda at vit eiga at skipa samfelagið soleiðis at øll hava eitt stað a svat vera vissu vitar sítt heim altso saðngur bústaðarpoltikkur tað er taðn mest mest grundleggjandi hjá øllum menniskjum at mann veit eftir okkur at úgva í tí er bústaðarpolitikkur vælferðarpolitikkur og ikki vinnupolitikkur um vit fara aftur til løgtingsvalið seinast tá segði formaðurin í fólkaflokkinum jørgun niclasen at bústaðir var ikki loysnin bústaður var trupulleikin á bústaðartørvinum í føroyum tað vil sigatmann yngsktir faktisk bústaðir á hundarnum til tá sigur mær somiki nógv at bústaður hjá fólkaflokkinum ikki er ella bústaðarpolitikkuri ikki er vælferðarpoltikkur men minni politikkurin so e far at hyggja eit sindur eftir í søguni so var tað soleðisat undir undanfarna samgongu at mann bygdi meira enn ein leiðurbústað altso bústaðir meira enn ein leiðurbústað um vikuna í tey fýra ári ffýrra árenn tað valskeiðið var samstundis um mann eisini gav ein stóran skattafrádrátt til privat fólk tey leigaðu út í langtíðarleiðin heldur en t leiða út til ferðavinnuna men vit mugu staðfesta at fólkavøksturin var stórur og at ferðavinnan tók veruligan dik á seg so at tað var langt framnokk tað loysti ikki teir avbjóðingarartey sóðu so var tvørtur ímóti at fólkavøksti so stórir at kanska vóru avbjóingarnir størri tá valskeiðið varð runnið tí eiga vit at gera nakað á tí síðuni kannman fegnast um aitt uppskot sum nú er her meni men tað sum mann hoyrir alla tíðina millum annað frá fólkaflokkinum sum hoyrir frá frá onkrari prií úti privatu vinnuni tað er at bústaðir er uin forðing tí at tað er ein ójøvn kapping tí fær privat ikki at byggja men passa tað taðer tann spurningur at seta okkum passar tað að byrjaði sítt virksemi el vt fingu heimildinar í tveytúsn og etivu byrjaða virksemið síni seinni áðrenn tað var tð ikki ein ikki ein leiðu bókstaður bygdi privat við tí endamálinum til at leiga út ikki ein tú komið síðani hyggja et okkara grannalondum so hava øll almennar leiðubústaðir øll lond sjálvt england og usa hava tað samstundis sí privat byggja eisini til privat bæði eiðaríbúðir og leiðaríbúðir og so framvegis tað er eingin avbjóðing taka vit danmark taka vit almennar boðliðir í danmark so er einki avkast nummar eitt nummar tvey sum fer út frá kommununi at byggja so a kommuna betalað tíggju prosent av íløgukostnaðinum altso beinleiðis almennar stuðul linnu nei eingin privat í danmark mær vitandi grenjar um almenn boliir tey byggja privat til tum heilt annan marknað og lata tað almenna byggja ala sín marknaðum sjálvt teir flokkarnir sum eru systir flokkarar hjá fólkaflokkinum og sambandsflokkinum tey halda tað e fínt í danmark at an hava almenni boligr og taka vit danmark hava tey almennir boliir at næstan tjúgu prosent av fólkinum dámar at búgva til almennir boliir altso almenni leiðu bústaðir í føroyum so samanlíkna so skuldu vit havt eini trý fýra túsund leiðubústaðir hil bústøðuni so tð er líkasum í danmark og vit hava trý hundrað og nakað tað sum hevur týdning øh s kul taka ittakrt ett uppskoti her peint tað mann sigur at nú kann bústaðir ikki byggja meira uttan tað er saman við øðrum tá kemur eitt avkastkrav inn sum ikki er har í dag bústaðir leggur sjálvandi pengar til síðus tað skulu tey gera til viðlíkahald og annað men harumframt kemur ei profittir ein privatur skal sjálvandi hav ei profitt einki galið í tí tað skal mann hava men tað kemur so eisini vera við hesum her nú og tá kemur leiðan at turka nakað og tað eru rættiliga nógv fólk í føroyum sum hava trupult at betala ta leiðina sum er í dag serligan í mistararøkinum sum leiðan fór høg ikki óvanligt átta túsund níggju túsund tíggju túsund krónur pluss olju leggustret kanska til eina barnafamilju fyri a búgva í einar kjallaraíbúð tað er rættiliga dýrt og ikki minst hann kemur inn á tað sum biljustinusen kom inn á at tey flestu ynskja sítt egna at oyða men fyri at fáa fortreytirnar til tað so má man gejva pengar til síðus og tað er trupult tl gja pengar ti síðu tá leiðan er fór høg so er inki eftir tað sum vit mugu tryggja at tað er tá at mann byggir úti um landið soleiðis at fólk eisini búgva eftir leiðu út í landið tað er alt ov trupult í dag tað er kanska møguliga at fáa eina kjallaríbúð men altíð við tí vanda tú hevu blakaður út í morgin tí man kalt brúka íbúðina sjálvur tí skal bústaðir eisini byggja út um landið og tað kemur til miðstaðarøkin so er vandi fyri tað hendir tað í føroyum er kanska við at henda sum han sær í reykjavík í london keypmannahavn at fólk við vanligum inntøkum heilt vanligu inntøkum altso sjúkrarøktarfrøðingar handverkarar ogsuvíðari ikki hava ráð at búgva í høvuðsstaðin tú leiðir han so dýr og tey verða koyrd út og koyra so inn í býin til arbeiðis tað má vera soleiðis at øll kunnu búgva saman eisini samanhaldsmegin í samfelagi at ungu gomul hølønt og laglønt kunnu búgva síðum síð øh og tað haldi eg ta man júst gera hetta her at tað skal vera e samstarvs partarnfar inni su ger mann tað at leiðan veðr dýrari hetta staðið kann eg kann gott fylgja av tí at fáa tær privati ei at fáa at fáa pensjónsfelagsskapurner inn atkanska byggja saman við bústaðir tað er kan vara fínt endamál hetta staðist kann byggja saman vi ørum í staðin fyri skal so tað erur heilt øðrvísi eitt annað sum kanska verður tverður sagt tað er tað tey sum leiga frá bústøðum at tað er skattaborgarin sum betalir ta ta ta byggingina altu tað passar ikki tá upptaka lán lánið verður afturgoldið av leiðini hjá teimum sum leiga frá bústøðunum so tað er leiðarin sum betalir og har kemur ein stórur munur so ennicold her ett sindur inni á í dag har bæði annika olsen oghistinandreasen hava sagt er er eingin munur í mun tykkum gjørdi framanundan eitt eigur annt byggja bústovrnar tð hevur bústaðið gjørt tí tey fólkini sumbúgva á bústovunum tað eru fólk sum havaeia inntøku sum oftast færn fyritær pensjón so tey betala leiðu har við betala tey íløguna aftur um vegis eina leið men tað mann sigur at bústaðir skal byggja eitt barnaheim tey sum búgva barnaheimi tey betala tð hav onga inntøku tað kannikki betala leiðu tá fær mann o flytur útreiðslur av fíggjarlógini yvir til bústaðir og tað er bra ein sums skal betala tað tað er landskassin so í staðin fyri at betala við kassa eitt so ta í gjøgnumskygni og tað sum mann brúkar stendur á fíggjarlógini og á roknskapi há landskassannum so sigur mann á komandi løgting yvir eini tjúgu tretivu ár skuld betala íløguna aftur yvir daksturin og tað er tað sum mann ávar ímóti í fýrsunum at mann hevði útreiðslur og bant landskassan ol útreiðslur sum ikki stóðu á fíggjarlógini ikki sóðu st í roknskapinum men tar lógu har tá i an egðit uttan á fíggjarlógini tað var áugara ímóti ogtað er tað mann ger í hesum uppskotum her peint sjálvandi skuldi byggja barnið