Jógvan á Lakjuni (Fólkaflokkurin (People's Party)), chairman, 2022-03-30
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-002/2021 : Frágreiðing um løgtingslóg um sjófeingi
takk fyri harra formaður orsaka eg gloymdi at siga at sánváb petdi grund hevur eisini biðið um orðið sum sumso fær cobvestegaard orðið ger sovæl takk fyri harra formaður øokur viðgera í dag fiskivinnuna frágreiðing til løgtingslóg um sjólfeingi sum skal verða afturvendandi á hvørjum ári har mann gjøgnumgangur tað sum er hent í fiskivinnuni kann man siga farna farna tíðarskeiðið tað vil siga frá hesari tíðini í fjør til hesa tíðina í ár eg skali gjøgnumganga frágreiðingina og gera viðmerkingar til til tey ymisku punktini í tann muntíðin loyvi tí tað eru soleiðis at tann nýggja lógin um sjálfeingið nú hevur verið í gildi er gott tvey ár okur beinanves hendan samgongan kom til so gjørdu okur eina ja eina nýggja lóg um sjófeingi sum setti ørvírsuni og eftir míni tykki betri karmar fyri fiskivinnuna og tá ið mann broyti tingini so gongur ein tíð ein skiftistíð áðrenn øll viðurskifti koma upp á pláss og nú fyrsta januar tjúgu tveyogtjúgu er so tann skiftistíðin burtur har ið ásetingarnir um at øll rættindir ella ja meginpartin av rættindunum skulu leggjast á skip hog tað er tað er so tann taðn síðsta tað síðsta sumsum er hent við við at fáa ta ta nýggju lógina implementeraða tað er okkurt okkurt eftir tað er tey longtíðartindini ella tað sum varð selt á uppboðssølu fyri við átta ára rættindum sum seinni verður gjørt tilvarandi rættindir og so er tað okkurt av útlutaðum kvotum sum sum so kann kann gerast tilvarandi rættindur og kemur inn undir vanligu kvotakvotakotaskipanina men tað við veiðiloyvim veiðiloyvi sum gevur atgongd til til at fiska tað er sett í gildi nú soleiðis at øll ja øll rættindir skula verða løgd á á skip og tann tann prosessin hevur tann prosessin hevur gingið rímiliga gott tað verður nakrar nakrar ivaspurningar fram móti ársskiftunum men tað haldi er greitt soleiðis ati tann tann skipanin er er fingin at virka soleiðis at rættingini eru knýtt at veiðiloyvinum og tað er so ein treyt fyri at tú kanst brúka tíni rættindur og tað er eisini ein treyt fyri at tú kann handla og fáa útskriva tíni rættindur og kvotur at tú hevur knýtt av tínum skipi so tað er tað er tann atgongdin og belettunman hevur til at firka fiskidagarskipanin í førføroyskum sjógvi so hevur mann hevur mann farin frá tí árliga afturvendandi at løgtingið sum hevur setir fiskidagar men at landsstýrismaðurin sum í kunngerð lýsir hvørjir fiskidagar skul verða galdandi fyri heimaflotan og tað er so gjørt í útgangsstøði í eini umsitingarætlan sum sum so er sett í gildi og sum allir partar eru samdir um at brúka fyri at hava ein burðardyggan fiskiskap eftir eftir eftir teimum bottfiskar sløguni sum eru í føroyskum sjógvi og tað er tað er ein skipan sum faktiskt komin komin væl við hon ger ikki ógvuslig útsving í áseting áv dagatali og hon hon ger jú tað at okur fáa góðkent okra fiskiskap sum burðardyggan m c góðkendan og tað haldi ag mann hevur sett týðiligt aftur í fiskaprísinum serliga prísurin á á hýsi hevur verið rættiliga góður og tað haldi eg kann tað kann tilskrivast tí ati at okur okur hava innført eina umsitingarumsitingarætlan sum er góðkend av av havstovuni og góðkenningin frá aisis hon er nokk ikki komin enn men tað er ein prosess sum eisini skal í gongd soleiðis at tilráðingin hjá eisis eisini er í tráð við okra umsitingarætlan so tað er øllum førum ein góð ætlan og visti er so loypi eg lítist sindur longur sindur aftur í í frágreiðingina tá mann nú tosar um bótnfiskasløgini undir føroyum so er tað soleiðis ati bótnfiskurin í føroyum er ikki í góðum góðum standi má siga stovnarin er ikki væl fyri stovnurin á at torskið eri ikki væl fyri hýsanin er eitt sindur sindur frægari tað sær itt sindur sett eitt sindur frgari út meðan mann sigur ati upsin uppsastovnurin framvegis er í er væl fyri hóast summi eru eitt sindur ivasom um tað tí tað r verið nokk so ikki verið góður fiskiskapur eftir eftir eftir upsa seinastu tíðina ella seinastu árini tó hevur tað verið hampiligt nú hesa hesa tíðina og tað kanska ber boð um at tað kanska fer at bragda aftur við fiskiskapinum trolfiskiskapi við skiljirist tað hevur leingi verið eitt ynski frá vinnuni teimum sum serlja parsólar frótarnum í føroyum at sleppa inn á leiðir sum hava verið stongdar ung fisk við at brúka skiljiriskt og tí var eitt arbeiðisett í gongd í fjør har mann royndi at finna útav hvussu mann skuldi skipa hesi viðurskifti og ið haldi eg sátt í semju so skipaði mann tað soleiðis at mann samstundis sum mann innførdi tallirparsovlarar skuldi brúka skiljirist so opnaði mann nøkur økir fyri at geva betri atgongd til fiskiskap meni eftirfylgjandi hevur mann nokk ásannað tað at tað hevur ikki gingið akkurát sum mann hevur ætlan okkurt av økjunum var kanska í so smalt enn geil norðanfyri har mann skuldi trola frá eystara vesturum var í hisum smøl og at skiljulistin kanska skilti fór gott soleiðis at fiskur sum ikki var undirmálsfiskur fór út mann fekk hann ikki í troli so hevur diskussjiónin verið og har hevur landsstýrismaðurin eisini verið inn yvir diskussiónin um hvat er ein hvat er smáfiskur hvat er henn ein undirmálsfiskur í føroyum hví skarhan hví mann ikki brúkar mann ikki somu meskavík sum mann brúkar í londunum kring okur og hví hava okur øðrvísi mát fyri annað øðrvísi mát fyri í minsta mát enn enn mann hevur í í londunum kring okur tá tað kanska ein partur av ussastovnum er ein um sami stovnur tann didiskussiónin koyrir koyrir enn men mær vitandi so so arbeiðir landsstýrismaðurn við onkrum av hesum tingunum fyri at fáa teyrættar tilaftur soleiðis at hetta skal fara ati at virka t at virkaat virka betur tað er soleiðis at frágreiðingin greiðir eisini frá at ein partur av tí sum er er selt ella varðselt tá uppboðssølu undir undanfarna samgongu er lagt um til til egin rættindir hjá hjáhjáhjá teimum sum keyptu kodurnar tá meðan ella tað er trý ára rættindini meðan áttaárarættindini sjálvandi tað er ikki gingin so nógv tíð enn at tað er ikki umlagt enn og ein talva yvir hvussu hvussu stórur parturin taðer og tað er ja ein lutfassliga lutfassliga lítil partur menningarkvotur og kotur til vinnuligar royndir o verkætlanir menningarkvodurnar vóru jú soleiðis í tí nýggju lóggávuni har bleiv har bleiv jú ásett ati har bleiv jú ásett at mann landsstýrismaðurin í loyvistíðarskeiðnum kundi taka støðu til at leggja kodurnar um til varandi rættindumi sma helt at hetta virksemið var skilagott og burðardygt burðardygdr sovorðut útvarnorð men at tað var skilagóður rakstur í tí og tað evur tað er so ja ein stórur partur av teimum kvoduni ell á meginpartinum tí bleiv lagt um í loyvistíðarskeiðinum so tað eru rættindur sum nú eru varandi ella tálvara rættindum sum alt annað sum tey sum tá fingu menningarkvotur sum hava okunna gagnnýta okur høvdu eina tilgongd við okur høvdu eina tilgongd við at útluta kvodur til vinnuligar royndir og verkætlanir og ítøkilig skipakeyp og í ískoytiskvotur og tað bleiv ein ein g rímiliga long tilgongd og tað vóru onkrar lógarbroytingar í tinginum eisini fyri at nágreina tað sum mann veruliga vildi við við teimum við teimum kvotunum og tað eru blivið so útlutaðar síðsta heyst og tað var nakað av nakað av orðaorðaskifti um tað og her er talvur her er talvur í sum vísa hvør fekk hvør fekk hvat og og hvussu stórar nøgdirnar vóru tað tað er so einávís tað koyrir sjálvandi han diskussiónum tað framvegis o ein kanningarstjóri er settur at kanna embatsna hja undirritaða í mun til til ta til ta tilgongdina so vukur síggja hvussu hvussu tað verður til til ta tíð ø sjálvandi haldi eg at að vgjørt soleiðis sum tað soleiðis sum tað skuldi og og at tað bleivu brúkt teytær grundgevingar sum sum skuldi í mun til tær kvoturnar ein partur av hesun her bleiv eisini bleiv eisini brúkt til til ískoytiskvotur til verandi flota og hever ein talv yvir hvussu tær ískoytiskvoturnar eru fordeildar tað ver ongantíð meiningin at ískoytiskvotur skulu endurmetast endurmetast á hvørjum ári og tí er lógarbroyting í tinginum sum kann geratar hesar her ískoytiskvoturnar onkursvegna kunnu viðgerast sum aðrar og og vanligar vanligar kvotur tíðin gongur øiliga skjótt eg skal viðgera eitt lítis sindur av tí sum hevur við samráðingarvið onnur lond ella selja tað sum hevur við makrel svartkjaft og sildatgera okur eftir stríð gjørdu okur eina makrelavtalu aftur í tvey túsund og fjúrtan og tá makrelavtalan bleiv so endurnýggjan inntil bretland fór burturúr es og bretland hevði eina aðra tilgongd um atgongd makrelavtalan innibar ati okur eisini kundu fiska ein part av okara makreli í agasjógvi sum tá ið bretlond fór út í bretskum sjógvi men bretland hevð ein heilt aðra tilgongd til tann spurningin enn tað sum var í makrelavtaluni og tí bar ikki til hjá okur at halda áfram við tí avtaluni og tí settu okur í fjør eina eina eina størri størri kvotu enn tað sum távarandi semjan vísti okur samskifti rættiliga nógv í noreg um teirra støðu og okur settu eina kvodu sum svaraði lutfalsliga til tann norsku kvoduna og okur fingu eina fína avtalu íg lgur norðra faktiskt ar okur fingu atgongd a fiska ein part av ein stóran rímiliga stóran part av makreli í í norðskum í norðskum sjógvi talvurnar her vísa so hvussu fordeilingin hevur verið tað er rímiliga nógv av makrel fisk í føroyskum sjógvi men eisini kundu okur gera nyttu av at fáa atgongdina til norskan sjógv okur vónað sjálvandi ati tað ber til at kunna fiska makrel eisini burðardygt okur síggja jú á tí sum framgongur av hesum tilfarinum í frágreiðingini at mafiskaral for nógv og at stovnarnir av stovnurin av makreliur undir trýsti so okur skuldu helst fingið ein avtalju í lag áðrenn áðrenn stovnurin á makrel bleiv fiskaður for langt niður viðviðvíkjandi ivíkjandi sildini so hevur hevur mann ikki megnað at nærkast eini samráðing ela eini semju enn yvirøvur áðrenn var tað es sum var partur saman við okur íslandi norðeg úr usslandi egveit kkum eg havigloymt nakran men tá ið so bretland ferð es so dettur es út sum strandaland í í sild og bretland kemur inn í staðin men tað hevur heldur ikki eygnast at fáa nakrar nakrar samráðingar í gongd um at fáa skipað vðskipaviðurskiftini ordiliga við við silda við sildini men tað er kanska eitt sindur øðrvísin ír sildini mann sigur at tvey túsund og sekstan árgangurin hevur verið rímiliga góður og kemur inn í fiskiskapin út tí heldur nøkulunda nøkulundastand men aftaná tvey túsund og sekstan heldur mann ikki at tað er nakar serlig tilgongd verið so tað kann vera løtuvinningur men tá tað kemur til pilagisku stovnarnir so eru øgiliga stórir spigningar og ein góður árgangur kann halda halda halda stovninum í eina rúmatíð svartskjafturin er undúr stórum trýsti og og og tíer kvotuna minkaðir á svartskjaftið nógv komandi árini neið undanfarin árini og mann roknar við at tað heldur fer niður framvegis men tað er onkur árgangur sum mann metur er hampiliga hampiliga góðum standi soleiðis at mann kanska fer stabiliserar fiskiskapin nøkur lunda har sum mann er nú men tað vil so tað vil so tíðin vísa tað er tað sama við svartskaftinim har heldur ikki borið til at finna semju millum millum strandalondini og tað røkist nokk heldur ikki fyri ati nøkur semja er í eyðsjón men alt annáð líka stovnarnir eru úndir trýsti so eg vóni at tað skjótt ber til hjá pørtunum at ásanna at okur mugu hava skipaðiar viðurskiftir okur mugu kunna gagnnýtasa stovnarnir mest møguligan mun og tað inniber so at okur gera avtalur men eisini at okur kann man siga avtala atgongd hvør hjá øðrum soleiðis at okur kunnu fiska fiskin tá ið hann er hevur mest virðið og tað hevur so ikki borið ordiliga til undanfarin ár men vónandi sjálvandi ber tað til framyvur tíðin gongur skjótt harra formaður hhetta var tað eg hevði takk fyri rennur avstað so er tað nakrar