Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-11-18
Topic: 1. viðgerð LM-037/2021  Uppskot til  eykajáttanarløgtingslóg fyri november 2021
petersen ger su væl takk fyri harra formaður uppskot til viðgerðar er eina eyka eykajáttan frá landsstýrismanninum í fíggjarmálum har mann í stuttum biður um sjey milliónir fimm milliónir til farsóttartilbúgvingina og tvær milliónir til kanningar við marki av teimum ið ikki kunnu framvísa koronupass øh eg rokni við att vit skulu nokk vænta at síggja væl fleiri eykajáttanir av slíkum slagi í øllum førm næsta ár millum annað tí tað er einki sett av á fíggjarlógina fyri tjúgu ogtveyogtjúgu hvørji farsetartilbúgving og og kanning viðvíkur eg veit ikki oriliga hvat er vanligt at gera í í tei mann setir saman á eina fíggjarlóg men tað burdi kanska verið viðkomandi ati faktorera tað inn soleiðis at tað gevur eina rættvísandi mynd av hvør støðan nokk verður ella mann hevur tað rásarúmið fíggjarliga í staðin fyri at skula koma við eykajáttan fyri og aðrari eftir hvørja ferð vit uppliva eitt smittuutbrot øh eg haldi yvirskipað sæð so haldi eg tað hevur verið trupult at skilja ímillum peningarligu viðurskiftini tá ið tað kemur til korona vit vita at tá vit diskuterað fíggjarlógr til dømis so er tað ja men vit høvdu havt yvirskot vist tað ikki var fyri korona og jam vit høvdu havt hesar inntøkunar við sæy ikki var fyri korona og hetta arbeiðið seinkað orsakað á korona og eisini tá ið mann kemur við umbønum um um pengar til hettar her og eisini tá ið mann hevur útilegaða privata fyritøkur til at taka sær av til dømis testing so er tað øgiliga trupult hjá landsstýrinum at at nágreina yvir fyri eitt eitt nú hevur beint á løgu sett nakrar fyrispurningar til landstýrismannin í heilsumálunum um hvussu nógvan pening tetur seg fingið fyri fyri testing og og analysu og tað tykist til at vera eitt ymiskt svar hvørja ferð tað er altso ikki tykist ikki at vera serliga nógvur samanhangur í tá ið mann velur at svara teimum spurningunum sum hetta her óggávutingið hevur øhog tað ørkymlar meg nógv at mann ikki onkursvegna fíggjarliga hevur kontrollað støðuna aksel wellensen johannesen nevndi eisini hetta her við at hetta her mótsýur onkursvegna hina eykajáttanina sum er komin og tað virkar til at vera eit sindur av bland í tølunum øh altso tað vil siga tað at í øllum hesum her kavusinum haldi ikki ordiliga at vit fáa ordiliga nágreinað og fáa eina rættvísarættvísgerandi mynd av hvør støðan er og hava ikki tey røttu tølini sum eg haldi hetta fólkavalda tingi skal hava sum stendur við ábyrgdina av at játta pening til alskins alskyns almenn endamál harundir niðurberjing ella basing av av koronafarsóttini annars so hevur føroyar verið best í test tá tað kemur til kanningar vit vóru fremst í allari verðini í fleiri mánaðir tí at vit fingu ein øktan testkapasitet frá frá bæði frá almennu myndugleikunum og eisini frá tetis og vit eru statvek ovaliga vit hava vit eru kanska nummar fýra á listan nú aftan fyri eysturíggi skipraltar og danmark vit hava nokk tilsamans gjørt eini trý hundrað og fjøruti túsund kanningar tað er á leið tíggju kanningar perívíka og tað at vit hava megnað tað tað vit hava megnað at testað so nógv og fingið skjót svar tað hevur verið ein esensiellur partur av tí at niðurberja smittuna og tað at mann hevur verið so óførur at smittuupssporða og eg haldi eisini at vit mugu gera tað sum er neyðugt og kraft av okkum fyri at berja hesa smittuna niður og tí fer framsókn sjálvandi at taka undir við hesa eykajáttanina men við tí fyrvarni at mann nokk heilt skjótt skal byrja ati hugsa eitt sindur um hvat mann egentiliga ætlar altso skal mann bara nikka og bukka hvørja ferjða eykajáttan kemur tá tað kemur til korona tí at tí at eg hevur so stóran týdning at vit niðurbera smittuna ella skal mann kanska fara at diskutera eitt sindur meira hvat mann eg viljur at seta pengar av til tí at vit vita eisini at sumtriggar betr enn annan øh tað tykist eisini at vera ein samanhangur ímillum ø tað a mann strikaði testing við markið og so ta rættiliga stóra størsta útbrotið vit hava havt sum vit upplivdu fyri fáum vikum síðani og sum enn er í gongd øh tað er eyðsývnt at smittan hon florerar í samfelagnum hóast gott fýrs prosent av fólkunum yvir sekstan ár hava fingið á annað prik og vit eru nú í holt við at geva fólki traðja prik so koppsetingin bleiv ikki bjargingin tíverri tað haldi eg at nógv roknaðu við spurningurin er so hvar mann tekur tað her frá um mann skal fara frá at kalla korona fyri eina eina epenemi til at vera ein ein ein árlig song sjúka tað tað verður ein markar vit mugu gera ta broytingina tí vit fara nokk ikki kunna at vera í krepstøvu restina okkara lívi men tað erur annars eisini gott at manne at mann t føroya fólk hevur valt at koppseta seg við tí virðing fyri teimum sum velja ikki at koppseta seg tí at landslæknin og deildini fyri arbeiðs og almannaheilsu hava koma út í dag og fortaldu at tað hav nú kannað øll tey sum vórðu smittaðu við koronu í septembur oktobur í ár og úrslitið er tað at tey sum eru tólvl fjúrtan ár ra gomul sum er koppsett eru níggju ferðirnar níggju ferðir minni vanda fyri at fáa koronu enn javnaldrar sum ikki er koppsettir og fyri aldrsbólkar eldri enn tað har eru tað tríggjar ferðir minnir í vanda so tað er gott at fólk koppseta seg í mínari verð eitt annað sum eg hug at nevna tað er tað ati hóast hetta her landsstýrið hevur bygt á álit og hevur valt ikki at gera ógvusliga almenn inntriv hjá frælshyns o einstaka sum eg haldi er gott hóast mann kanska átti at skipað nøkur ting í lóg tí at hetta her við at koma við tilmælunum sum egentiliga ikki hava nakrar rættarligt gildi hevur eisini óhepnar avleingar við sær tú mást fara eina sovorna fatan av at mann skal gera hetta her og verður sanktionerað við sú man ikki ger men tað ger mann jú ikki til dømis orð sum gildis koma og sovorð ta hevur ein rættarligan týdning og at bara brúka tað á ein tíðindafundur uttan eitt ættarligt innihald kann geva eina misvísandi mynd fyri rættarstevnuna hjá borgarunum men men innsatsurin hevur verið góður haldi eg og hetta her við at mann hevur bygt upp á álitið er sera gott men tað sum er ein alvorligur trupulleiki hjá hesum landsstýrinum tað er at mann hevur ein landsstýrismann íuttanríkso mentamálum sum pá á nógvar mátar undirminnerar tann innsatsin sum landsstýrið og løgtingið hevur gjørt fyri at niðurbasa koronasmittuna h fyri tað fyrsta fór hann út og og kom við tí roisti tað at politiska flaggið onkursvegna at hann ikki hevði kopt seg sett seg tí hann stúrdi fyri avleingarnar av koppseting tað er sum so í lagi men tað er ein politisk útmelding sum so ar iva um koppseting sum heild og sum nokk hevur helvt til at nógv fólk hava aftrað seg viðakoppsett seg og tað er egentliga ikki tað vit vilja við tí við virðing fyri at mann sjálvandi kann velja at lata vera hann hevur eisini eftir øllum at døma ikki kunna útført sítt embati sum uttanvíkismálaráðarið til dømis tað at hann ikki fór á ráðstevnu í reykjavík til til tann arktiska fundin hevur sansýnvís verið tí at hann ikki er koppsettur og tí skal í sóttarhald so hann kann ikki røkja sæt starv sum uttanríksmálaráðari av tí hann ikki r koppsettur sog tað er eitt stórt problem ø og fyri tað triðja so haldi eg eisini at tað er óheppið at hann hevur luttikið á einum í hesum førunum í ein brúdleypi og hevur verið og ferðast og verið rundan um fólk og og og ikki verið koppsettur og hevur ikki virkt tilmælini hjá sínum egna landsstýri um sóttarhald sum kann hava elvt til at at at um mann nú var smittaður so floreraðist mittan í ymiskum forðum sum hann hevur luttikið í í altjóða høpi og tað er eitt kempiproblem so tað haldi eg at løgmaður ella onkur landsý skyldar eina eina forkláring fyri at mann einki ger við ta støðuna sum er íkomin orsakað av at landsstýrismaðurin ber seg at soleiðis sum hann ger hatta var eit líka hjartaso frá mínari síðu eg vóni at tað verður viðgjørt nærri og tað ikki bara bygva upp á leysasøgur sum tað í stóran mun gera í dag tíverri øh men fyri at taka samanum so halda vit at tað er neyðugt at man játta tað neyðuga peningin til at basa koronasmittuna og tí fara vit at taka undir hesa eykahjáttanina h men vit hava eisini onkursvegna tørv á ella ynski um at mann frá landsstýris síðu ella frá samgonguregnari síðu ger sær eitt sindur greiðari hvat mann egentiliga ætlar vit vilja gjarna vera við í ati í at skapa eina framtíðar langtíðarstrategi fyri hvussu vit skulu handfara smittuna framhaldandi øh og tí vóna vit eisini at landsstýrið fer at viðgera tað nærri soleiðis at vit kanska vónandi sleppa undan at koma við slíkum eykajáttanum ár fyrri og annað eftir