Johan Dahl (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-03-15
Topic: 1. viðgerð LM-126/2021  Uppskot til samtyktar um Suðuroyartunnil
gersovælja takk fyri frú forkvinna suðuroyartunnaliga tað er at eingin ivi í tí ati øll her á løgtingi tygv uttanundantak vilja gjarna finna eina loysn uppá hesa stóru verkætlanina men eg má siga ein ting og tað er tað at tann sum ørkymlar hesri verkætlanina allarmest tað er ein stovnuri sum eiltur landsverk og fyri mítt komandi má eg siga tað at eg havi fullstendiligani fyri nokk so nógvum árum síðani mist alt álit á tann stovnuri sum eitum landsverk tað haldi eg kann siga í dag hart tú tøðiliga frá hesum her høga palli tí at alt tær øra við heldur ikki tí haldi eg tað at ein ætlan sum hendan hn skalst tet ta ikki sleppa at vera í reski á landsverk fyr tað fyrsta hon skal vera riski av einum til dømis felagið sum sum sum teimum sum hava við í eysuroyartunim at gera har mann veit tað at at sita topp professional fólk og gera verkætlanir gera kostnaðmetingar og syrgja fyri at tit halda okur hava seinasta dømi sum eitur fámjistunnil altso makan til makverk at fáa í hendurnar á hesum nú á tingiunum sum hann fekk frá teimum har fyrst eina verklagstoð sum hann hækkaði við næstan fjøruti miliónum krónum upp til hunrað og hálvfjerðs milijónimkrónur tá iðman hevði figið tilboðini inn ja síð mann kundi hjálpt meg gloymt hetta um antil henta hatta um at skylda kostnaðarmetingar her ot er altso álvara tos altso vissi okur ætla at fáa ein suðuryartunnil so er tað allar fyrsurt at gera tað tak hann úr hondunum á landsverk og lata professionelt fólk sum eru von at byggja undirsjóvartunnlar sleppa at gera tær eg ivist ikki í at samgongan kemur á borðið við eini ætlan nú um hvussu suðuroyartunilin skal føras sítt í verk og at ein partatel at verður stovnað sum verður lagtn grundarlag undir sum er stovnafas sum ver lagt sum rundarlag undir at fáa henta her hendan her tunnil gjørdhan og so er taðat fáa lagt eina linjuføraing sum eg brúk bar og fáa bjóða tunnilnin út onganíð fór skjótt tá iðmann e komin hartil eg haldi tað at tað er sjálvandi ein tórur spurningur um trygd sjálvandi tá umann tosar um eit tunnilin sum er so langur og yvir so langs drekki og tí trúgvi eg eisini tað at tann hugsanin mann hevur um at fara upp í skúvoy og eisini har við at binda skúvoyla í restina v føroyum hóast tú eru fá fólk har so hevur mann tvey ting í tí tí tað at tú kemur upp á á vegnum og er í gásan g era luftvol og ella ella ein flukt við eisini og tú hevur síðani ein ein aðrastani har frá til suðuroyar sum kanska ikki er so øgiliga ógvusligur annars so ati eg má siga tað at tað tað ertað er so øgiliga undravert tat mann stendur og lurtar eftir hesum ymisku persónunum sum hava stóra vitan um tunlar altso okur hava havt nevndarformannin í eysturoyartunlinum frammi og hann veit út frá faring hvat teir tunlarnir kostast teir gera og so hevur mann ein stjór í landsverk og hansara fólk sum koma við nøkrum himmalhøgum tølum sum er ein dábling av tí sum til dømis eysturartunnilsfólkini koma við og so hevurmann ein triðja arbeiðspláss sum hevur eisini gjørt eina ætlan við tæi linjufrøroingum sum eisini er heilt á einum øðrum kostnaði enn tað sum lanskissonurin kom við eg minnist eisini sjálvand eg var landstýrsmaður eg kun gjørna eitt dømi tað var vág á floghavn okur bygdu vá á floghavn uttan at hava landsverk inna sum tann sum koyrdi á arbeiði tei høvdu tair høvdu eg bara eftirlitið við við við við hesum tinguni vissu landsverk hvata ábyrgd av tí at í prosjektinum so er tað kostar fýra hundrað milliónir eg minnist felaga væl til landsvekkti mín á fund og segði tað at hetta ætlanin kom at kostar um fýra undrað milliónir our høvdu ikki pengar nokk til at gera tað ætlanina so fingu okur gjørt tað ætlanin sum okur gjørdu sótt hn hødaðer kortið broytti hann á nakað og okur fingu eina rúgvu fyri teir pengarnar sum okur annars høvdu fingið frá danska statinum til at gera útbyggingina av vágaflogan okur bygdu bæði teminal og og og og breytina við flytar pengarnar eg høvur loymti gott nókur nøkrur nøkrur nøkrar milliónir afturat fyri at gera teimum avnastýrri men tað fungeraði og eg vil heita og hetta høga ting í dag um at vera samd um ein ting og tað er tað at okur lata ikki landsverk standa otdan fyri hesum tunnlilinum tí su prosjektinum tað vil vera katastrofa trúgvi so eg vóni tað at tey sum sita í rættarnevndini eg haldi hetta har málið fer í rættarnevndina at tey fara at viðgera hetta her etta upskot tel samtyktar við tí virðing sum tað eigur at fáa og royna so sum samgonga og andstøða at seta seg saman og finna ein skilagóðan leisn upp á hvussu hok kula gera hesar verkætlaninar førhndi lívi og fáa en at fungera tað hevr verðið frammi et her við fígging og eg trúgvi tí at tað við fíggingini er lykilin til hesa loysnina eisini hvussu gera okur eitt eitt fíggingarmodell sum ger tað at tað verður yvirkomligt at fíggja og gjalda hendan tunlinin tí okurt vita tað at ferðslan millum suðuroynna og havnina óansamu fragt ypií har eisini kemur ikki at vera tað sum klárar at betala einsamalt end tunnin aftur tað koma at vera neyðugt at soeta pengar av fíggjarlógini eitt eitt boløp kanska í millum háltn ana glað og veyontreti mónir um árið kanska eitt sindur meir tað veit eg ikki fyri at kunna betala st her tað he verður nevnt nakað um hetta her við at nú er okur einum einum rísilaksskap eg veit at tað smakkar kanst illa hjá summum men har eru altso nakrir heilt ávísir fyrimunir sum okur eiga at kuna atregga upp á og tíð er tað at fara og tosa við danska statum sum hevur eina reyting upp á a a í kridyttfiru og spyrja teir um teir skunna upptaka eina fígging vegna okum sum okur so yvirtaka og betala uppá ta upphæddina sum hesin tunnilin kostar íso fáa okur kanska henna rentur sum kanska eitur millum null komma fimm ella kanska undir tað og kanska uptil eitt prosent at gjalda yvir hesi tjúgu tretivu árini og betala lánið aftur uttan at lgat hugsa um tað at tað verður rentan sum kemur á á veltkum um koll tí ok umaa lánana gjøgnum gjøgnum altjóðar bankar tað hevði verið haldi eg ein øgiliga skilagóð loysn at gjørt og tað haldi eg eisini at sjálvt tær allar allar ítróðstu natianalistarnir sum situr her á tingi eiga at kuna at taka undir við tí tað er fornuftin sum má ráða her ikki føli sini tað er hvussu fáa okur frægast møguligt hesin verkætlaninina á skinnarar og at fungera uttan at drukna í einiri rættindirentubilurfrá illenskum bankum tí rentan kemur at fara upp um kemur at fara upp tey komandi árini einki ivast á tí men gera okur up á hendan mátan so kunn okur at vísa tí at okur fáa í hvussu fer eina munandi betri rentu enn okur annars høvdu fingið og tí haldi eg at okur sla a hugsa um tað og hava tað við í okara ætlanum tá ið okur fara í holt vi hendan tunnlilnum og eg vóni tað at okur sjálvt fara at seta á skjøt lova her og fáa tað at virka soleðis at okur kunna fáa bjóðað hendan tunnilin út til tær aktørarnar sum eru vanir at byggja slíkar tunlar takk fyri frúu forkin