Kristina Háfoss (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-11-17
Topic: 1. viðgerð LM-042/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í lovbekendtgørelse om straffeloven (Revsilógin) (Landasvik og onnur brotsverk móti sjálvsavgerðarrætti og trygd Føroya fólks o.a., brotsverk ímóti stýrisskipanini og landsmyndugleikum føroyinga yvirgangur o.a., alvandasom brotsverk, ymsar gerðir, sum eru til skaða fyri almenningin, bidding og skaðiligt inntøkuvirksemi og brotsverk í familjuni)
til viðgerðar er ein rættiliga stór broyting lógarbroyting í revsilógini á fyrsta av øllum at huga a nevna at at er ómetaliga fegin um at vit hava heimtikið ábyrgdina av revsilógini og tað natúrliga næsta stigið hevði verið at vit her á løgtingi tóku stig til eisini at heim taka ábyrgdina av okkara dómsvaldi og okkara løgreglu og tað ver vónandi í nærmastu framtíði ikki minst tí at tá ið vit tosa um hvør tað er sum skal tulka hesar lógirnar sum vit samtykkja løgtingið so er tað jú dómsvaldið so tí hevur tað ófatiliga stóran týdning hjá okkum at fáa tað eisini á føroyska hendi tað er eisini gott at vit síggja í hesim lógaruppskotnum at nú eru vit komin nokk so væl áleiðis við einari kant mann siga eini nýggjari revsilóg á føroyskum máli og tað hevur eisini verið ein drygv tilgongd tað er umleið fimm ár síðani at løgtingið samtykti at mann skuld fara undir eina føroyska revsilóg og her hava sitið nógv embatsfólk og arbeitt við hesum nógv ár og og takka teimum fyri tað arbeiðið sum tey hava framt eisini takk fyri ta framløguna sum løgtingsfólk fingu um um hetta lógaruppskotið men tá ið vit gera føroyskar lógirso hevði eg verið gott at vit gjørdu lógur við útgangsstøð tí føroyska samfelagnum og ikki minst tá vit tosa um eina revsilóg tað verður eisini nevnt í viðmerkingum at tað hevði verið ynskið og tað eisini onkr av av framsøgufólkum her sum hava víst á at tey kundu ynskt sær tað men tá vit hyggja at hjólinm hesum lógaruppskotinum so er hetta meir ella minni ein umseting av tí onsa donsku revsilógina tað er eisini ótrúliga týðandi at vit menna tey føroyska rættarmálið sum fleiri veða inni á eisini og her er mann gjørtsær ómak við at hava millum annað málráðiinni sum er gott men aftur har kann mann vónandi frameftir kenna seg enn meir frían í hvussu vit velja at menna okkara føroyska rættamál men eg skilji í samband við heimtøkuna a hasum málsøkinum so kennir mann seg p á onkran máta bundnan av at leggja so so tætt at tí donsku lógini sum møguligt har er hvpa mín fatan tan at vit hava yvirtikið á málsøki og tað er her er løgtinginumvið gera lógirnar so sjálvandi skal løgtingið kenna seg frítt til at samtykkja tær lógur íviðmeti rættari fyri tað føroyska samfelagið nú er má bara fimm minuttir so eg fái ikki faar inn á allar broytingarnar men eg hugsaði líka at taka fatur í hesa her lógarásetingina í kapittul tólv grein áttaoghálvfems sum snýr seg um landasvik og onnur brotsverk ímóti ímóti sjálvsakjararætti og trygd føroya fóls og annað hetta snýr seg jú um brotsverk av politiskum slagi og eg má siga eg var øgiliga vónbrotin tá eg sá at júst henda orðingin er meir ella minni bara eitt kopi av tí donsku ásetingini har mann bara hevur sagt at har sum tað annars stóð danski staturin og danskir myndugleikar sum a broyttitað til føroyar og føroyskir myndugleikar skal geva vart við løgtingið at allastaðni har sum tað stendur øføroyar og føroyski myndugleikar har varð upplýst eisini tá ið túð gjøgnumgingu lógina at hetta er eisini galdandi fyri danmark og danskar myndugleikar so tá ið vit síggja at tað verður nevnt føroyar føroyski myndugleikar so er tað henda lógin also eisini galdandi fyri danmark og danskar myndugleikar hyggja at at tí paragraffini sum stendur orðarætt í grein áttaoghálvfems at tann sum fremur eina ger í miðar eftir við útlendskari hjálp við valdsmisnýtslu ella við hóttan um valný at loysa ella leggja føroyar ella partar av føroyum undir fremmanvald verður revsar við fongsli upp til lívstíð eg má siga at hetta er ikki ein áseting í løgtingið eigur at taka undir við og vit í tjóðveldi vilja staðiliga mæla frá hesari ásetingini sum enevnt hetta snýr seg ikki um at verja føroyar hetta snýr seg um at danskir myndugleikarar gjarna vilja tryggja sær hetta amboðið av ein læra orsøk eitt er at vit hava havt hesa donsku ásetingina ínógv ár nú hava verið næstan tjúgu ár í politikki eg hava ofta tikið seg greinina fram og víst á hvussu ótíðarhóskandin er nú standa v vit í føroysku útgávuni vit hava møguleika til at orðana soleiðis sum vit ynskja her í føroyum sjálvandi skulu vit so gera tað og vil heita inniliga á rættarnevndina og eisini formannin í rættarnevndina at vit royna at finna eina orðing sum øll kunnu kenna seg afturí tað er ikki á hvørjum degi vit standa við ein sóra revsrættarlóg vit stóðu eisini við ptlógini og ti løgreglulógini fyri fáum mánum síðani tá samtykti løgtingið tað var so ein donsk lóg at danski myndugleikar kundu yvirvakja og avlurta løgtingsfólk teir fingu óg log til tað í hesum sigur mann at eru tað fólk sum arbeiða fyri at loysa partar av av ríkinum g ella loysa gera føroya sóssøland so kann mann í ringasta føri enda við við fongsul upp til lívstíð tað er ikki í lagi fleiri hava veru eisini veri inni á tí sjálvandi vænta vit ikki at danskir myndugleikarar høvdu valt at brúkt tatta ambeiðið sum tað fyrsta men tá ið tað kemur til skarrskeringar tá ið ástendur so hava teir nú heimildina og tað svara til at løgtingið samtykkir av slag av løgfrøðiligum hodjørnum og sigur ah ja vit leggja okkum sjálvvegis hndjónni tað verður nokk ikki brúkt men tað kann gott verða brúkt vit hava verri dømir aðrastaðni í europa ta er blivur nevnt fleiri ferðir r niðri í katalonia har er bæði ngforkvinnan og minnistarar pá grund at hava brúkt demokratisk amboð sum fólkaatkvøðu koyrd tólv ár í fongsul júst vísandi til líknandi orðingar tí lat okkum finna eina aðra orðing og lat okkum saman tryggja at henda lóggávan ikki sær soleiðis út tá hann kemur tilatkvøðugreiðsluar og tað sum ger støðuna enn verri kann ikki undirstiga nóg ofta tað er tað at vit hava enntá eisini ein danskan hægsarætt og ein danein danska rættarskipan sum skal til at tulka hetta her so tíðin er farin men ein innlegáheitan á rættarnevndina lat okkum fáa broytt hetta takk fyri vit hava