Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2020-11-13
Topic: 1. viðgerð LM-052/2020  Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar anordning om ændring af anordning om ikrafttræden for Færøerne af lov om finansiel virksomhed (Ændringer af kriterier for SIFI-udpegning på Færøerne)
ja takk fyri frú forkvinna til viggerðar er eitt uppskot frá landsstýrismanninum í vinnumálum helga abramsen og tað er eit ríkislógartilmæli um at gera nakrar broytingar í samband við krøvini ella mørkini til hvat ein cifibanki er og cifitað inniber at tað eru bankar sum hava stóran týdning fyri trygdina í búskapinum og týskin metir mann at teir helst ikki skuldu fara av knóranum og tað er ein es lóggáva síðan donsk lóggáva sum vit í føroyum so hava valt at verið partur av og tí vit eisini galdandi fyri føroyskar bankar og tað haldi eg tað skal vera tá i hetta tók seg upp aftur í tvey túund g ellivu tá var eg sjálvur landsstýrismaður í fíggjarmálum og tá var eg av fundi við danska búskaparmálaráðharran og danska fíggjareftirliti og hevði eitt ynski um tá at føroysku peningastovnrin eisini varu partur av hesum her og at tað bleiv gjørt í mun til føroyska búskapin tí tað sigur seg sjálvt at banknortikt ella eik sum hygur eftir danska búskapinum ikki vildi við ciffibankar men í mun til føroyska búskapin sum hava tæir óalmindiliga stóran týdning og avleiðingarnir vildu v rættliga stórar om ein tílíkur banki fór át knóvraum og tað bleiv tykin til eftirtektar oat arbeiði fór í gongd og tað endaði við í tvey túsn og trettan at mann kom við einum tilmæli sum gjørdi tað at baknordik og eik gjørdist cifibankar tavil siga at mann skuldi hava serligt krøv til so langsum hjá hesum bankunum og serligt eftirlit soleiðis at hesir bankarnir ikki komuð í óneyðuga stóra vanda fyri feraknørrunum tar av knørranum men í tí sambandinum so yngsti norðaða sparikassið eisini at gera st eina sifribanki og ter høvdu kanska ikki gjørt eina nóg neyva búskapar greining norðura sparikassa av hvat fylgjurnar vóru av at blíva sifrubangi og tað bleiv tikið til eftirtektar av donskum myndugleikum so norðra sparikassi gjørdist eisini á sifrubangi eftirfylgjandi so hevur norðra sparikassi nokk ynskt at koma burturúr hesum her og skrivaði til danska eg haldi tað varvór á danska ministarin í búskaparmálum aftur í tvey túsund og átjan við ynski um at fáa lógina at broytta soleiðis at norðurat sparikassi ikki skuldi verða vera sifribanki longur og tað bleiv sent til hoyringar hjá bartil landsstýrinum og tá varð landsstýrið valdi so at spyrja landsbankan og føroyska vágaráðið hvat hevðihildu um spurningin og tey gjørdu so eitt arbeiði og eina meting sum j hetta landsstýrið fekk handa at tað sum tað sendi niður til danska systemisk rotaltso tað sum er í danska vágaráði sum eisini ár sand hjá teimum og mældi til at mann setti eitt minsta mark inn og segði at sum man hevði ein javnað undrir og tríggjar milliardir so var ikki neyðugt at vera ei siffibangki og harundir liggur í norðaða sparikass og tað hevur so danska stjórnin tykið til eftirtektar og føroya landsstýri og tí viðgera vit uppskotið her á løgtingið í dag og eg dugi væl at síggja tørvina á tí tí at taðer eingin ivi um tá mann er ein so mikið lítil banki sum sum norðaði sparikass í hesum førunum er so eru tær treytirnar truplar at liva upp til og tað kann ávirka teirra kappingarføri og ávirka møguleikan ati lanað út tí at krøvini til so vents og annað eru so mikki høg so eg tóri at siga við vissu at javnaðarflokkuin fil a taka undir við hesum uppskotunum alt annað líka men sjálandi skali t hava eina viðgerð í vinnunevndini so fáa vit at síggja um nakað nýtt kemur fram har sum skuldi fingið okkum t roytt meining men sum ú kanst pungt taka vit undirvið upskotunum lesur mann so annars hoyriskrivni og kjakið sum er í samfelagnum annars so kann tað tykjast sum aðrir bankar eisini halda hesi sifrakrøvini rættiliga strang kanska forstrang og ávirkar kanska eisini kappingarførir hjá hinum bankunum og tað kann væl vera at tað er so at man igura thyggja eftir krøvunum eg veit ikki um vit kunnu hava nakrar serligar treytir í føroyum í mun til aðrastaðnis tað er ivasamt men tað sum eg haldi hevr týdning tað er at vit altíð tryggja at ati at gjøgnumskygnu úr peningastour já peningastovnunum at mann rokskaparlaga er sterkur soleiðis at vit ikki komu ta støðurnar aftur sum vit eru komin í føroyum bæði nítjanhundrað og hálvtrýssunum tá sjóvinbankin fór á knørranum í hálvfemsunum tá ið sjóvinbankin aftur fór á knørranum og føroyatáverandi føroyabanki eisini komi stórar trupulleikar og so aftur er í tvey túsund og tíggju tá ið eik táverandi eik eisini frá knorranum so so tað eigur mann at tryggja at tað er í lagi bankarnir eru væl stýrdir og vandi ikkier fyri tí tí tað rakar tey sum eiga pengar í peningastovnum rættiliga meint og tað kann rakas okkur vinnulív rættiliga meint og tað kann skapa eina stóra parkreppu við stórum arbeiðsloysi og harvið kanska eisini fólkafráflyting so krøvini skulu vera strang men spurningurin er hvussu strangd tey skulu vera tað er vit sjálvandi sinnaði til at viðgera her í løgtinginum um landsstýrisskuli komið við einum tílíkum uppskoti at nú havi eg sagt eik nakrar ferðina a tað var távarandi eik menn dag eitur tað sjálvandi betri bangi so javnaðarflokkuri fer at gevahst uppskotinum eina góða viðgerð í vinnunevndini takk fyri frú forkvina