Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-23
Topic: 1. viðgerð LM-120/2021  Uppskot til samtyktar um føroyskt heiðurstekin
takk fyri frú forkvina vit viðgera eitt uppskot frá fleiri uppskotsetarum frá teimum ymisku flokkunum undantikið javnaðarflokkin sum er eitt uppskot til samtyktar um at seta á stovn eitt sokalla føroyskt hoyristtekin og til tað kann eg siga at eg minnist øgiliga væl fyri nógvum árum síðan kanska einum trettan fjúrtan áru síðani tá hsjálvandi sum sum lívveldismaður ella sum ein sum gjarna vil hava føroyar vera ein sjálvstøgu tjóð so bleiv mann altíð eitt sindur eiðis holvku irriterarin á atmenn gingur við donskum riddarakrossi um mann hugsaði hví hava vit føroyingar ikki okkurt fyri sum sum er til okkum sjálv ta minnist seg nemliga at tá var tvey hundrað akkurát komin út við einari útgávu har teir samstundis eisini høvdu prentað nakrar riddarakrossar bara fyri við føroyskum litum og føroyskumsniði og tað var stuttligt hvussu nógv fólk vildu sleppa at ganga við tí tí tað var nakað sum mann kundi kallað sítt egi sjálvt um tað bara hekk saman við við eitt albom sum kom út hjá einum bólki í føroyum øh sjálvandi heta her við hoyðistekin tað er ikki bara bara tað er tað er ofta nokk so nokk so kompleks ordan ella ella kompleks samanseting ø áðrenn e vit skuldu pviðgera uppskotið tá fór eg at lesa eitt sindur um danybrógordanina og ellefantordanina og falkaordanina og so framvegis og tað er ikki hesin reglugerðin mann hevur í sambandi við ordana bæði hvør innstillar hvussu metaljurnar síggja út hvussu nógvir klassar og gradir og og so framvegis men tað sum eg haldi tað søguliga og søguliga gongur tað ofta kanska eini fýra hundrað ár aftur til einaveldi tá ið medaljan hevði til uppgávu at disignerað hvør var í tí betra selskapinum saman við kongi tað er so ikki fyrr enni seinni seytjanhundraðtalið typiskt ella fyrstu átjan hundrað at at tann øvria borgarligi heitin eisini kann fáa lutað riddarakrossar í form av í danmark ordnin men tað sum tað hevur til felags hóast tað er broytt nógv so hevur tað tað til felags í nógvum førum at tað er ein heiður sum verður latin fi trúgvaog og og góða tænastu typiskt fyri stjórnuna ella statin ella kong í ávísum førum og tað haldi eg sæst aftur niðri í danmark til dømis tá gevur mann typiskt tá hahevur hvørt ministeriu eina kvotu av riddarakrossum at geva út til og tað er typiskti embætisfólk innan fyri politi innan fyri herin innan fyri embætisverki annars og mann er farin til at geva tað meira til mentanarfigurar og innan fyri list og vísind tónleik og so framvegis tað verður eisini brúkt typiskt í fólkatinginum verður tað tillutað til politikarar sum hava havt sum hava verið í fólkavaldur í morgan átta ár tá fær mann typiskt riddarakross og ministar fáa typiskt automatiskt riddarkross av fyrstu grat so tað er í stóran mun ein ordan sum fyri heldur seg nógv til drúgva tænastu í statsaparatinum og tað haldi eg hevur sí sítt gagnliga virði h og tað haldi eg eisini at eitt føroyskt hoyricteking kann vera ein ein partur av men ikki bara tað hevur jú eisini eitt deplomatiskt amboð bæði falkaordan og danibrógaordan hava tað til felags at tá ið tað er til dømis statsbecøk ella ambassadørar í einum landi aftaná eitt ávíst áramál tey fáa tillutað til dømis komandørkross sumt av tí er er bara til stjórnarovastar sumt er til deplomatar og tað er eitt ávíst tað er eina ávísi ávís skipan har innan fyri deplomatinum nú er føroyar sum ein partur av danmark so eg veit iki ordliga hvussu tað er riggað tað er ikki si ofta við at fáa statsbusøk h men tað er í øllum førum langt siðvenja fyri tí og tað er eisini langt siðvenja fyri at persónar sum brádliga ikki sýnasta vera virðiligur til at hava henda hoyrin teir fáa hann frátiknan eg kanntil stuttleikarar nevna ati hermann gøring hevur verið riddari av av fyrstu grad í danmark men fekk so fekk stú tann hoyring strikaða næstan á nøkur ár so er tað tann íslendska ordanin hann e hann er býttur upp í fimm partar og har hevur tú ein stór kross sum er til stjórnarovastar í øðrum londum og so hevur tú nakrar aðrir stórkrossar stórriddarkrossar og tað er ræðiliga ymiskt vat man it brúka tað til øh og tað er so tann íslendski forsetin sum eisini stendur í viðmerkingum sum sum sum velur saman við nøkrum tilmæli frá eini eini nevnd við fimm limum hvør skal fáa ein slíkan heiður øh eg haldi sjálvur at tað er eitt ordiliga gott hugskot at fara at gera í føroyskt hoyristekin faktiskt eitt sindur beint áðrenn eg visti av hesum uppskotinum tá hevði eg havt tilvild skrivað á facebook at visu vit nakrantíð fóru at fáa eitt sovorðt hoyristekin so helt eg at tað fyrsta skuldi verða tillutað til ukrainska forsetan volodomycilendsky tað kundi tað kundi verið t at visti mann fekk hetta samtykt at nevndin ella ella løgmaður tekur avgerð um at tann fyrsti móttakarin verður verður tann ukrainski forsetin øh í øllum førum visti man skipa tað soleiðis at har er ein ein rang fyri stjórnarovasta øh um hetta her skal líkjast meira eina sovoðna forkensmedaljus sum sum tað millum annað eisini verður lagt upp til í uppskotinum og sum eg veit er kanska kardinalpunkt hjá javnaðarflokkinum tað ber eisini væl til tað er ófatiliga nógvir mátar at snigga tær saman uppá øh tað tað blívur eitt sindur soleiðis tá ið mann hevurtá mann hevur fýra hundrað ár á siðvenju innan fyri hesum her øh og tað eru nógvir nógvar treytir og nógvir nógvar reguleringar mann kann gera sum hóska seg til okkara samfelag til dømis kal mann diskutera skulda vera fimmordanir tað er kanska í í yvirkantinum øso so er tað hetta her við hvat hvat hvussu skal að síggja út og hvat skalhvat symbol skal merki hava tað skal ikki gera meg so ræðla klókan uppá tað hevur sjálvandi verið nøkur áhugaverd boð inntil víðari øhsjálvandi skal tað vera nakað sum er sermerkt fyri fyri føroyar ella fyri føroysku stjórnina kristin andreasen nevndi hendan her veðrin sum er tí gamla vápnamerkinum hjá hjá hjá landsstýrinum og tað kundi eins væl verið eitt tjaldur ella ein ar ella ein smara tað eru nógvir møguleikar men í øllum førum so haldi eg at hetta er eitt eitt gott uppskot eg haldi mann skal eisini ansa eftir at tað ikki blívur sovorðti sovorðtð ilitert sum bara politikarar og embatismenn ganga í men at tað hevur sum endamál at hoyra góðan fyrimyndarligan atburð og virki innan fyri eitt øki í samfelagnum tað verður seg mentan vísind ítrótt tað andaliga tað at tæna tað almenna tað eru øgiliga nógvir møguleikar fyri hvørjar kriteriur skulu vera galdandi fyri at fáa ein slíkan heiði tað er sos sjálvandi man knnakað mann kann fara niður í smálutirnar við tá ið mann fer at viðgera hetta her uppskoti og sjálvandi er tað eisini týdningarmikið at tað er nokk so broytt forankra í tí politisku skipanini soleiðis at mann ikki fær á úlgruna um at nú fekk hesin tí hann e tjóðveldismaðurho nú fekk hasin tí hann fólkafloksmaður og so framvegis tað má onkursvegna vera so mikið broytt at øll kunnu kenna seg aftur í heiðurin í mótsetning til riddarakrossin har sum bara summi kenna seg aftur í heiðrin og onnur føla seg kanska uttanfyri fyri at seta upp á tann mátan øh tað var í stuttum tað sum eg hevði at siga um hetta her uppskotið harra formaður eg vóni at tað e fær eina góða viðgerð eg taki í øllum førun undir við við uppskotinum øh í í í stórum trekkum tað er sjálvandi annað upp á smálutirnar sum siga hvønn veg hetta kann fara men yvirskipasæð haldi eg at tað er ordiliga gott at vit seta okkum fyri at hoyra fólk sum hava hútmerka seg innan fyri øll samfelagsviðurskiftir og tænastu øhtað haldi eg vit mangla og tað haldi eg at