Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2020-11-17
Topic: 1. viðgerð LM-040/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um barsilsskipan (Barsilslógin)(Rætt hjá samkyndum foreldrum til barsilspening)
ja tað eru tað veri tosað nógv um lógartekst og tosa nógv um jurða og eg taki undir við at vit skulu arbeiða við at syrgja fyri at lógarteksturin eru at tað er væl útarbeitt men eg haldi eisin at tað er ein moralskur spurningur harra formaður eg haldi at føroyar skulu vera eitt rúmligt samfelag og tað haldi eisini at tey flestu her á tingi kunnu verða samd um tað er ynskiligt at vit eru eitt fjølbroytt samfelag tað at tað eru fleiri ymiskir samfelagsbólkar men tað sum eg hevil størstan týdning er at vit eru eitt rúmligt samfelag tað at tað altaná líka altíð fer at verða rúmd fyri ymiskir samfelagsbólkar tað haldi eg at vit staðfestu tá ið tað var samtykt við meiriluta í tinginum í undanfarnu setu at samkind pør skuldu hava møguleikan fyri borgarliga giftu tann einogtjúgunda septembur spurdi undirritaði landsstýrismanninum í umhvørvisogvinnumálunum helga abramsen og landsstýriskvinnuna í almannamálnum elsbet mersetis gunnlegsdóttur um ávika vit sbarsilsskipanina og lóg um foreldramyndugleika og attleiðingarlógina hvørjum viðvíktu viðurskiftum hjá samkyndum foreldrum í føroyum tað sum tilskundaði mær at spyrja ndsstýrismannin var at eg hevði frætt um eitt samkynt par sum hevði søkt um barsil men at svarið frá familjufyrisitingini var at burðarmóðurin mátti søkja sum stakur uppihaldari og at sammóðurin ikki hevði rætt til bhetta helt eg ikki vera í lagi og spurdi eg tí landsstýrismannin í fyrsta lagi hvørt landsstýrismaðurin var kunnaður um tilburðir ella dømir um tilburðir har samgin foreldur hava søgt um barsilsútgjald og bert eina forelduri hev fingið rætt til útgjald og í øðrum lagi hvørst landsstýrismaðurin ætlaði at leggja fyri løgtingið uppskot um at javnseta samgind foreldur í barsilsløgini ikki fyrr enn níggju dagar seinni tan tretivunda septembur kemur svar frá landsstýrismanninum at barsilsskipanin kennir til tilburðir har samkynd hava søkt um barnsil uttan at tað hevr gingið teimum at møtu og landsstýrismaðurin segði seg ikki hava ábyrgd av økinum og vísti til landsstýriskvinnu í almannamálinum men tess á millum var tað almenna orðaskifti longu byrjað eftir einum rættiliga kenslubornum útvarpsinnslagið longu dagin eftir at spurningurin varð spurdur tað eldi til sera stórt kjak í almenna rúminum og vit hoyrdu frásagnir frá samkyndum foreldrum teirra avvarandi bæði úti og heima um hvussu hetta var ein álvarsligur mismunur dømi um vantandi viðurkenning og við tjúkkariskrift beinleiðis orsøk til at ungar familjur velja føroyar frá vegna væntandi rættindi heldur enn at velja føroyar til eg vónaði sjálvandi at vit fingu hetta í lag tá vit politisk gjørdus samd um at í føroyum skuldu vera pláss fyri øllum men tað er sjón fyri søgn at tær væntandi fylgibroytingarnar sum allarhelst skuldu verið gjørdar longu tá beint aftaná hjúnabandsløgin var broytt er nóg mikið til at ungar familjur ikki vilja búgva her tað er sjálvandi sera óheppið og fyri okkum í framsókn ið ynskja eitt opið og rúmligt samfelag er tað snokk sagt ikki nóg gott og vilja vit eisini vera við til at rætta tann skeivleikan tað eina er at tey samgyndu foreldrini sum talanir um ikki eru javnsett í barsilslógini hitt seinna er at samkynd søguliga ikki hava verið viðurkend her í føroyum hvørki sum sosialt ella løgfrøðiliga góðkendur familju bygnaður men í triðja lagi og eisini sum tað mest týdningarmikla er tað at børnini hjá hesum samkyndu pørunum skulu vaksa upp við at vit sum samfelag hyggja eitt sindur øðrvísi uppá tey hyggja eitt sindur skeivt upp á tey hava samkenslu við teirra ónorðmalu tilveru og unna teimum ikki atgongd til somu rættindi sum vit onnur í hesum førinum eru teirra fíggjarligu viðurskifti ikki tryggjaði løgmaður hevur saksið viljað rætta upp upp á hendan skeivleikan og nú hevur hann møguleika uppskotið tað ber við sær at sangin foreldur framhaldandi verða javnsett og javnmett við hinhinkyndum foreldrum hvørjum barsilsskipan á viðvík vit í framsókn halda sum sagt at vit skulu rætta upp upp á tann skeivleikan vit halda at tað eru viðurskiftir í okkara lógarverki sum skulu tillagast fyri at harmonisera við og endurspegla tann veruleikan at vit her á tingi hava vit meiriluta samtykt at samgind er ikki bara vælkomin í føroyum men ein virkin luttakandi og natúrliga inngrógvin partur av samfelagnum og hevur altíð verið tað tó uttan hóskandi viðurkenning og virðing og vit vita at umframt at vit her á tingi hava eina ábyrgd av at tryggja rættindi hjá minnilutum her á landi so hevur hetta eisini eina ovurhondsstóra undirtøku millum føroya fólk tað siðbundna hjúnaband kjarnufamiljan eigur sjálvandi sítt natúrliga pláss í samfelagnum men alt tað sum liggur uttanfyri sum ongantíð hevur verið viðurkent skal tað eisini vera pláss fyri ein familja har tað bara eru ein mamma og sonur hennara er minst líka góð familja sum kjarnufamiljan har tað bara er ein mamma og sonur hennara har tað eru tvey hálvsystkin har tað eru ein bonus pápi har tað er pápin og hennara tvær døtur eftir at mamman ikki millum teirra longur ella um mann hevur tvær mammur ella tveir pápar er minst líka góð familja uppskotið er ein partur av at vit í tinginum mugu gera lóggávuna soleiðis at hon endurspeglar tann veruleikan ið vit liva í óansæð hvørjar persónligar sannføroingar ein man hava løgmaður hevur nevnt at samgongan arbeiðir við ella ætlar at arbeiða við einum uppskoti sum skal tryggja rættindi hjá børnum av samkyndum foreldrum eg havi einki sæð enn men um samgongan ætlar at brúka a sína orku upp á løgfrøðina í hesum málinum so verður tað spennandi at síggja um tair fór at tosa prinsipielt um moralskt tá teirrara uppskot verður lagt fram einaferð langt inni í framtíðini í dag tosar mann um at tað undir vanligum umstøðum hevði kallað juridiskt fluguknepparoy tí tái hvørki tíma vilja ella ynskja at tosa um tey undirliggjandi moralsku prinsippini handan hesum uppskotunum tí um teir gera tað so koma kanska nakrar hógvar spakuliga undan og tað er ikki gott fyri veljarakanningarnar skilja tit tað skal vera mín inniliga áheitan at tit sum hava eina rættvísa kenslu yvirfyri umrøddu samkyndu foreldrunum og børn teirra og unna teimum tað at vera javnsett við okkum onnur at tit seta politikkin til viksu í eina løtu og atkvøða soleiðis at foreldrini sum verða umrødd her í dag verða viðurkend javnsett og javnmett og vird og at vit har við siga at her í føroyum er pláss fyri øllum og at samkynd foreldur sum hava valt okkum frá byrja at umhugsa at velja okkum til aftaná at vit her á tingi hava sagt vit standa klár at taka ímóti tær tí um vit velja tykkum vóna vit at tit standa klár at velja okkum eisini takkfyrhara formaður ja takk so er tað viðmerking