Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-029/2020  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2021
t tíðir spennandi at viðgera fíggjarlóg eg fari tvenda aftur til eina eitt svar upp á eina viðmerking sum eg gjørdi til framsøgumannin hjá fólkaflokkinum nú seinnapartin í dag og hann svaraði mær ati ja mennú er ikki vinnupolitikkur eð viðgjer í dag tí fíggjarpolitikk og eg má siga beinanvegin at fyri mær so er vinnupolitikkur tað mest seutrala í einum fíggjarpolitikki tí tað er ígjøgnum vinnupolitikkin má tryggja sær tær inntøkurnar sum skulu til fyri at fíggja vælferðarsamfelagið gjøgnum skatgaldaspengar gjøgnum avgjøld og emvig og slíkt og so sjálvandi eisini gjøgnum at mann hevur eitt produktivt vinnulív sum er við til at fáa hjólini at mala skjótt og væl tað er púra avgerandi og tí harra formaður kundi eg gott hugsað mær at vit brúkt nógva tíð upp á diskuterað vinnupolitikk í dag men eg má viðganga tá ið eg lesi partin um vinnupolitikk í hesum uppskotinum so er tað mest framskrivingar og tí fari eg respektvia landsstýrismaðurin sum ikki stendur á fyrr enn um nakrar tímar at hann hevur kanska okkurt í skjóttnevnt so eg haldi eg fari at goyma tann partin at diskutera vinnupolitikk til hann hevur lagt fram hvat samgongan ætlar atí vinnupolitiska økinum vit hava í dag hoyrt at mann ætlar at privatisera føroyateli eg eri rættiliga sannførd um at vinnumálaráðharrin ikki er samdur tíð tað er komið frá eisini framsøgumanninum hjá fólkaflokkinum og tí er nokk so spent uppá hvat vinnupolitisferð at koma á borði tá ið vinnumálaráðharrin fær orðið tí tað hevur so stóran týdning ingilin ditersen strøm snakkaði nógv um orkuøki tað hevur eisini sera stóran týdning og eg fari aftur at heita á landsstýrismannin á orkuøkinum at hann samlar allar flokkar til at arbeiða saman um hetta her tað heur veri ein lang traditión í tinginum at mann roynir taðog eg haldi har vilja vit øll somu leið vit eru kanska bara ikki øll so øgiliga sannførd um hvør er tann rætta leiðin at ganga so fari eg at tosa um nakað sum eg haldi hevur fylgt for lítið í dag altíð hetta við ílegum í infrakervi fyllir nógva eina fíggjarlóg tað skal tað eisini ein góður infrastrukturur eri eitt gott undirstøðukervi er grundarlagið fyri at fólk kunnu liva og virka har sum tey nú eina ferð hava valt at at seta búgv og vit eru eitt oyggjaland og vit eru eitt oyggjaland sum er væl fyrifíggjarliga enn hóast undirskotið er á fíggjarlógini hesuferð og at mann hevur vent einum øgiliga stórum yvirskot frá undanfarnu samgongu til eitt rættiliga stórt undirskot upp á tvey ár ella upp á gott eitt ár men tá ð mann hyggur eftir ílegunum til infrakervið so eru tær stórar tær heilt stórar tær eru fýra hundrað og nokk so nógvar milliónir í ár ø og so eru tær visu vit framflyta tað sum er frá í fjør so tosa vit faktiskt um altso fýra hundrað og tveyoghálvtrýss milliónir eru settar av næsta ár og so eru hundrað og fimmogtretivu óbrúktar milliónir tavilsi at vit snakka faktist um fimm hundrað og sjeyogfýrs milliónir krónur sum varða brúktar til ymiskar íløgur tá eru allar íløgur tiknar við og eg hugsi eitt sindur hetta við ati ein partur sum slett ikki við altso har stendur tað er tað er íløga í strandferðsluflotan hjá okkum sum er sum er gamal aftur úr sildur sum slett ikki livir upp til tey krøv sum ein nútímans flutningsflutningur millum oyggjarnar eigur at verða og hyggja vit eftir játtanum raksturintil strandfarasiplansis hækka við tveimum milliónum men íløgur í nýggjan strandfaraflota endurnýggjan í ár null næsta ár null tjúgu tveyogtjúgu null tjúgu trýogtjúgu null tjúgu fýraogtjúgu null tað er altso ikki ein króna sett av til endurnýggjan av strandferðsluflotan og eg haldi at tað eigur at fylla tí tað er tílvís boð um at umboðanin hjá teimum sum hava brúk fyri hesum fergunum er lítil fyri ikki at siga eingin í tingunum altso har mangla fólkavald sum taka hetta málið fram tí at tað er nokk so álvarsamt at vit hava ein stóran búskaparvøkstur í landinum men so eru nakrir partar av landinum sum dettan er ímillum og vit hava so ofta víst á at suðurøki í landinum hevur verið munandi verri fyri hevur stetki fingið tann sama partin av framgonguni og vøkstrunum sum restina av landinum men allarringasta fyri eru tær leysu smáu oyggjarnar har búgva í dag bara tvey hundrað og fimtan fólk ella gott og væl tað kanska og tað er sjálvandi ein øgiliga lítil partur av tveyoghálvtrýss túsund fólkum men óansað taka vit allar tær leysu oyggjarnar í rokran á suðuroynna og søgdu vit so at ja men alt tað sum ikki er land fast í dag tað svarar til áumleið fimtan prosent av fólkinum og tóku vit áleið fimtan prosent av hasum her stóru íløgukarminum jamen so høvdu vit avstað millum hálvtrýss og hálvfjerðs milliónir við settu av til at endurnýggja strandferðsluflotan til at tryggja at suðuroyartunnilin kundi koma eitt sindur fyrr til at seta gongd á nøkur av teimum tingunum sum vit vita skal til fyri at tað ber til at siga at landið hjá okkum er ein eind at tær átjan oygtjarnar eru ein eind at tað ber til at siga at ríkidømi og vælferðin lættari skal vera spjødd í millum alt landið og eg haldi altso eg haldi tað er ordiliga hugstoytt fyri at siga tað bart út at mann ikki sæt eina krónu av tl nýggja nýggjan strandfaraflota nú um heilt stutta tíð um nakrar dagar ella heilt skjótt so kemur erla kongsdóttir tað er tað avloysaraskipið sum undanfarna samgonga fekkfekk gjørt raðfestingarin hjá undanfarnu samgongu á hesum økinum var at vit faktiskt smíðaðu tvey skip ta eina var erla kongsdóttir sum landsstýrismaðurin í samferðslumálum fekk sett í gongd og hitt varði varðhavransóknarskipi sum jú eisini verið liðugt nú tað ev tvær fantastiskar móttøkur sum henda samgongan farið og kann vera fegin um tí samgongan sum situ nú evu sjóvandi verið við til at samtykta tá i tey sótu andstøðu og tá áttu vit at hildið fram við at sett somu upphæddir av til at endurnýggja strandfararflotan sum er gamal brúkar alt for nógva olju og í veruleikanum slett yvirhøvur ikki er á tíðarhóskandi samband ella kongsdóttir henda hendan nýggja ferjan sum kemur hon kann sigla upp á kombinera olju og el um hvann fakts sigla haldi í tveir tímar við løddum battaríum og tá ið mann hugsar um endurnýggja strandfaraflotan so eigur mann at hugsa allan pakkan í senn tí mann mán fara undir eina endurnýtslu sum ger at ferjurnar so so ella so líkjast ella er familju íð hvørja aðra soleiðis at mann kann tá ið mann skal hava fatur í eyka lutum og tá ið mann skal skifta ímillum skipini og so víðari at tað er so smidligt sum gjørligt og eg veit at strandfaraskipið landsins hava hava ynskt hetta og ynskja at mann veruliga kemur í gongd við hetta her og eg vóni at tað skal vera m ein heitan á fíggjarnevndina um at taka tað upp at tað mugu setast pengar av til at endurnýggja strandfaraflotan so harra formaður vit hava víst á tað fyrr tjóðveldi og lagt uppskot fram um hetta her har vit vísa at mann fyri ja faktiskt minni enn eina hálva milliard kann endurnýggja allan allar teir smærru fergurnar og tað er ein sera góð íløga fyri føroyar at gera harra formaður tað eru fleiri onnur ting eg kundi hugsað mærat vit tosað um orkuøki í áðni so kundi hugsað mær spurt landsstýrismannin løgtingið samtykti eitt uppskot um at mann skuldi kortleggja landi fyri hesaher heitu keldurnar vit hava at hesaher ta heita vatnið vit hava at vit hava sovornar rivir ella sprongur runt í landinum við flógvum vatni tað eigur at vera ein partur at hugsa inn í okkara orkupolitikk og hetta høga løgtingiðhevur faktist samtykt uppskot eg haldi taðvar edvund joensen sum varð stigtakari til tað uppskotið um at tað skal gerast men jarðfeingi sær so ikki út til at hava fingið pengar til at gera tað arbeiðið eg kundi eisini lala gott hugsað mær at tá ð vit tosa um umhvørvi at vit tosa um eitt eitt eitt øki sum hevur øgiliga stóran týdning nemliga alivinnuna hjá okkum alivinnan hjá okkum er ein saman við fiskivinnuni eru tað tær størstu inntkvinnurnar hjá landinum ella hjá hesum landinum men umhvørvisumstøðurnar í firðinum og í sjónum kenna vit for lítið og tað var nógv frammi í sambandi við að nýggja ælulógin sum bleiv samtykt undir undanfarnu samgongu sum læt upp fyri einari fjølbroyttari um meira samansettari æling millum annað gav loyvi til ta rling tá var hetta nógv frammi og vit hærdu nøkur nakrar ásetingar um umhvørvið í alilógini og søgdu púra greittu viðmerkingarnar at tað má dokumenterast betri hvør støðan er í firðinum eg kundi ogili at gott hugsað mær at landsstýrismaðurin við umhvørvismálinum sigur nøkur orð um tað um mann hevur gjørt nakað við tað arbeiðið og so havi eg eina uspurning um hetta við film filmsvinna í føroyum sum var eitt av hjartabørnunum hjá innanfyri kreativu vinnunir hjá undanfarnu samgongu og landsstýrismanninin pál mikkelsen sum sat tá har lovaði landsstýrismaðurin tá ið vit roynd at at fáa eina eykajáttan fram við fýra milliónum soleiðis at hesin er filmurin trom hendan røðin filmsfrøðin kann framleiðast í føroyum tá var landsstýrismaðurin úti og segði at hesar fýra millióninir verða játtaðar og eg síggi ikki eitt ein setning ikki itt orð einki um tað í her eg veit at tað er statfekk ætlanin at játta hesar pengarnar men mín spurningur er harra formaður tá ið mann veit at pengarnir skulu játtast hví síggjast teir so ikki í fíggjarlógini fyri tjúgu einogtjúgu tað tróst alt fýra milliónir og mann veit at tær skulu brúkast tjúgu einogtjúgu filmurin skal framleiðast í vár og pengar verða sansýnvíis útgoldnir á heysti í tjúgu einogtjúgu og um tað er so sum eg skilji lani tað kanska er at tað kemur ðan í eina eykajáttan hví stendur tað so ikki í her og so stendur at tað fara tað stendur í einari talvu í búskaparfrágreiðingini at rættiliga nógvir pengar skuldu setast í almenn partafeløg vit hava spurt tvær ferð í dag landsstýrismannog fíggjarmálunum um mann kann greiða frá hvat tað er men hann hevur so ikki svar upp á tað higartil so vissi hann hoyrir hettar so spyrji hann aftur so kanska vit kundu fingið boð um tað tí at er nok so stórar upphæddir á fíggjarlógin takk fyri