Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-10-27
Topic: 1. viðgerð LM-021/2021  Uppskot til samtyktar um at stytta arbeiðsvikuna
johannesen sum fær orðið ger so væl ja takk fyri harra formaður í nítjan hundrað og trýss og hálvfjerðsárunum tá varð arbeiðsvikan í føroyum stytt úr áttaogfjøruti tímum og niður í fjøruti tímar og tað hendi eisini í soma sama tíðarskeiði aðrastaðnis í heiminum í vesturheiminum og í londunum rundanum okkum og og og tað tað sum hent síðani tað er at aðrastaðnis rundan um okkum í grannalondunum eisini týsklandi og í fraklandi so hevur mann stytt arbeiðsvikuna enn longur mann sittan niður í sjeyogtivretivu ella fimmogtretivu tímar men seinastu fjøruti árini so hevur arbeiðsvikan verið broytt óbroytt her í føroyum hetta hóast vit vita at starvsfólkini á sjúkrahúsum og eldrasambýlum av dagstovnume aðrastaðnis renna skjótari enn nakrantíð at tey arbeiða harðari enn nakrantíð at hvør einastu arbeiðarir við tøgniligur framgonguni framleiðir meira í dag enn hann gjørdi fyrr at krøvini á arbeiðsmarknaðinum gerast fleiri at trýstið er ótrúliga høgt og samfelagskjólini mala við fullari ferð og vit vita at hetta trýstið í størri mun enn áður ávirkar sálarheilsu trivnað og kropsliga heilsu og vit vita eisini at serliga nógvar kvinnur í føroyum arbeiða niðursetta tíð summar tí tær ynskja tað ella tí tær ilt við at fáa arbeiðslív og familjulív at hanga saman aðrar tí teir ikki sleppa upp í fulla tíð um vit stytta arbeiðsvikuna verða tað fleiri í nærkast fullari tíð fáa hægri arbeiðsbrøk og harvið eina lønarhækkan tímalønt í privatu vinnuni kunnu arbeiða sjeyogtretivu tímar fyri somu løn sum tey í dag fáa fy fjøruti tímar og teð kunnu framvegis arbeiða fjøruti tímar um tey vilja tað men verða lønt fyri yvirtíð eftir sjeyogtretivu tímar kanningar og royndir aðrastaðni vísa allar at efektiviteturin og trivnaðurin økist at starvsfólk hava færri sjúkradagar færri sjúkameldingar og færri ið gerast langtíðar sjúku tí vilja vit í javnaðarflokkinum taka fakfeløgini fyri fult sum leingi hava rødd var sgóð vit vilja eisini taka tey fyri fult sum arbeiða innan heilsu og sjúkraøki sum siga at tað ber ikki til at arbeiða fulla arbeiðsviku í trý skiftisvaktum uttan at bróta sáttmála ella lóg á økinum og vit vilja gera tað lættari hjá arbeiðsfólki g familjum sum renna skjótari og skjótari fyri at fáa gerandisdagin at hanga saman fyri at fáa tíð til familjuna og til børnini og vit í javnaðarflokkunum halda at tíðin nú er komin har til at vit gera tað lættari at sameina arbeiðslív og familjulív javnðarflokunm heldur eisini at tíðin er komin har til at vit gera tað lættari hjá øllum teimum sum hvønn dag fara til arbeiðis í føroyum tí halda vit tað er skilagott at stitta arbeiðsvikuna úr fjøruti tímum niður í sjeyogtretivu tímar yvir nøkur ár uttan at starvsfólk skulu fara niður í løn tí hetta snýr seg hóast alt um verkafólk vaskifólk heilsuhjálparar heilsurøktarar og sjúkrarøktarfrøðingar tað snýr seg um lærarar námsfrøðingar og arbeiðarar og tað snýr seg um barnafamiljur stakar uppihaldar og síðsta enda um børnuni at vit kunnu hava meira tíð saman við okkara børnum tað varð settur nógvir kritiskir spurningar í sambandi við við at stytta arbeiðsvikuna og tað er sjálvandi í lagi mann kal vera kritiskur meni millum annað er ein kritisku spurningur at tar koma at mangla nógv starvsfólk men starvsfelagið hevur gjørt eina kanning sum sigur tað inanfyrð tað almenna nú tosa eg bar infyrð ta almenna so koma tað verða brúk fyri trettan fleiri starvsfólkum um at stytta arbeiðsvikuna úr fjøruti tímum niður í sjeyogtretivu tímum men tá skulu vi minnast til tá tað kemur til arbeiðsmegi so eru vit í kapping við okkara grannalond um arbeiðsmegina um føroyingar sum velja arbeiða aðrastaðnis ela búseta seg í danmark íslandi ella aðrastaðnis rundan um okkum at tað vit var í meira kappingarførum tað arbeiðsmegina um stytta arbeiðsvikuna tí tað snýr seg ikki bara um pengar og løn tað snýr seg eisini um hvuss nóva tímar vit arbeiða hvusunógva tímar vit hava til familjuna og til frítíð hsomuleiðis so er tað soleiðis at sagt sum umsorganarøkini so arbeiðir ein rættiliga stórur partur niðursettatíð er løniner ofta lág við at stytta arbeiðsvikuna at fáa tey eina hægri arbeiðsbrøk harvið fara teir upp í løn og tá tey fara upp í løn so kann tað vera at tað eru fleiri sum velja at arbeiða innanfyri tey økini sum vit hava so stóran tørv á innanfyri kjarnu vælferð og á tann hátt kunnu vit fáa nøgtar tørvin í framtíðini sum sær út til at vera ein stór avbjóðing nú ja øh eisini verður víst á at kappingarførari kann gerast verri hjá okkum í føroyum stytta arbeiðsvikuna tað hevur hvussu ikki víst seg aðrastaðnis har men ein stytta arbeiðsvikuna vísa seg at kappingarføri hjá teimum londunum hevur ikki verið verri enn tað var frammanundan kanningar ærastans vísa eisini at tað vr stytt á arbeiðsvikuna so erða vit meira effektiv nú ger eitt sindur annað upp á hvørjar vinnur mann arbeiðir í og hvussu hvat er frá arbei mann ger men tað vísir seg at vit vera meira effektiv og nógvastaðnis klára vit at framleiða tað sama uppá sjeyogtretivu tímar sum upp á fjøruti tímar heilt einfalt av tí tað minnist spillu tíð í arbeiðsdegnunum øh men tað ikki sjávn eit annaðupá hvat rá arbeiði ter men kann e ikki gera øll arbeiði yvir eini kamb øh og fyri arbeiðsgevaran so kann mann fáa tað sama framleitt sum evið fjøruti tímum men seg minnast til tá mann arbeiðir eitt sindur styttri so sparir arbeiðsgevarin eisini nakrar útreiðslur millum anað so vit taka eitt eitt eitt flakavirki sum brúkar kanska nógv til olju og el er tað tríggjar tímar minni opið um um vikuna ja so brúkar m man tríggjar tímar minni til olju og el og aðrar útreiðslur sum fylgja við rakstrinum so tað er ein ávís sparing í tí eisini og ikki bara ein eyka útreiðsla og kanninkanningin hjá starvsfelagnum vísir tað fyri land og kommunur kostar tað at stytta arbeiðsvikuna úr fjørutin er sjeyogtretivu tímar eitt stað millum fýrs og hálvfems milliónir krónur altso hyvir fyri land og kommunur uppskotið já javnaflokki sil vit skuldu gera atð her yvir nøkur ár siga vit tað vitur gjørt her ír fimm seks ár so tosa vit um sirka átta tíggju milliónir um árið fyri land og syrka átta tíggju milliónir fyri kommunur árliga tað er pengar men tað er ikki so nógvir pengar at a at tað ikki er møguligt at veruligani fremja tað í verki og vit halda at tað veruliga tíðin er komin hartil at at vit fáa eitt betri samanhang millum arbeiðslív og familjulív tí tíverri sum mugu staðfesta tað at tað hendir í føroyum sum nógva aðrastaðnis at at nógvar familjur hava trupult at fáa arbeiðslív og familjulívi at hanga saman og tað er kanska nakar við tair broytingar sum vera í samfelagnum seinastu fjøruti o hálvtrýss árini at nú eru bæði kynini aktiv ág arbeiðsmarknaðinum og tað er ættiliga nógv nógv frítíðarvirksemi og so framvegis nógv at fara til at ta er ætiliga nógv sum hava trupult at fáa familjulív og arbeiðslív a hanga saman og tað vísir tíverri ikki bara vaksin fólk sum verð rakt asdress men eisini rættiliga nógv børn og ungdómar sum fáa sálarligar sjúkur og og so framvegis ogtað er kanska ein orsøk til at vit ikki hava nóg nógva tíð til hvønn annan og til familjuna og til børnini hjá okkum so eg vóni at løgtingið fer at geva it ina góða viðgerð og helst samtykki uppskot