Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-02-01
Topic: 1. viðgerð LM-059/2021  Uppskot til samtyktar viðvíkjandi rættinum at arbeiða fulla tíð
skot frá eykum samuelsen sum er eitt uppskot til samtyktar viðvíkjandi rættinum at arbeiða fulla tíð eg haldi at et hetta e eitt áhugavert uppskot hetta er eisini eitt viðkomandi mál áhugavert mál eg kant vga ein undarligur trupulleiki tí at soleiðis sum støðan er í so skríggjar arbeiðsmarknaðurin eftir arbeiðskraft og serliga arbeiðspláss har sum har sum tað verður arbeitt í øgiliga stóran mun niðursetta tíð so hetta burdi ikki verið ein trupulleiki og tað er tað kortini og hví er tað so tað í so máta haldi eg tað hevði verið ógvuliga skilagott at fingið lýst hetta økið og finguð gjørt eina frágreiðing tí eg trúgvi at hetta svarið uppá trupulleikan er nokk so samansett og tað handlar ikki bara um at fólk ikki sleppa at arbeiða fulla tíð tað tað snýr seg eisini um um um mentan og ynskir og væl hjá hjá fólki vit vita at vit hava nakrar skipanarligar avbjóðingar altso eg nú var eg áðrenn eg kom í løgtingið var eg deildarleiðari í barnaungdógsdaldini hjá tórshavnar kommunu sum var av dagstovnu økinum har var mínar royndir var ati áhugin at arbeiða fulla tíð var avmarkaður tað er heilt týðiligt ati tey allarflestu ynsktu at arbeiða niðursetta tíð mann sá tað nokk so týðiligt í sambandi við at tað viðhvørt vóru eyka tímar til børn sum skuldu hava stuðul so var tað fleiri sum vóru sinnaði at arbeiða fulla tíð í eina tíð men ógvuliga vanligt varda at fólk vildu sleppa niður aftur í tí og so er sjálvandi spurningurin er tað tí t stræt tað er so strævið at arbeiða hesa arbeiðsplássina á hesum arbeiðsplássinum at tað er fortungt at arbeiða fulla tíð tað r tað er ein góður spurningur hinvegin so var veruleikin eisini tann at hjá teimum sum ynsktu at arbeiða fulla tíð so var tað faktiskt ein avbjóðing tí onkursvegna gongur roknist ikki ikki upp altíð á hesum her ymsu barnagarðsstovunum til dømis vissu onkur arbeiðir fulla tíð so skal onkur kanska heilt niður á hálva tíð í staðin fyri trýíhvart so up á tann mátan øminnist eg hvussuur tá og nú erður normering og og o alt broytt síðani men tað var gjarna soleiðis at vissi ein skuldi arbeiða fulla tíð á einari barnakortsstovu so skuldi helst øll arbeiða fulla tíð so entin øll fulla tíð ella øll niðursetta tíð og tað er sjálvandi ein óheppin avmarking og so sjálvandi er alt frítíðarskúlaøki har er jú ikki opið fullan dag har er opið fimm dagar um vikuna frá kanska sirka klokkan ellivu og fram til til klokkan fimm so har er ikki ordiliga grundarlag fyri at arbeiða fulla tíð so har er aftur ein ítøkilig forðing so er tað tann mentanin vit hava altso tað at kvinnur arbeiða minni enn menn tað er ikki eg eg hugsi eisini at viðhvørt skulu vit minnast til og kanska samanbera við onnur lond altso í øðrum londum eisini í europa er tað púra vanligt at tá ið mann fær børn sum kvinnan sum fer so heim nú hevur slett ikki teir ansingarmøguleikarnir sum vit hava her í norða londum og og samtíðis so vita vit eisini at vinnutíttleikin hjá kvinnum føroyskum kvinnum er høgur rættiligahøgur og allíkavæl er tað ein stórur partur sum arbeiðir niðursetta tíð tað er eisini áhugavert tað verður oftani víst á at tað eru nógvur sjómenn í føroyum tað at maðurin er burtur partur av tíðini ger tað kanska eisini serliga freistandi hjá kvinnuni at arbeiða niðursetta tíð tí at tað annars kann vera ringt at fáa familjulív at hanga saman og so er tað hetta her við vøktararbeiði nógv av okkara umsorganarstørvum serliga á eldraøkinum og heilsuverkunum har er tað arbeiðið døgnin runt soleiðis at mann arbeiðir í trý skiftisvaktum og har verður oftani víst á at tað er trupult at fáa tað at hanga saman við at arbeiða fulla tíð og onkur vil enntá vera við at tað er ógjørligt at halda sáttmálan og har vil eg so vísa á at ljósmarafelagið til dømis hevur gjørt altso hevur fingið avtala í sáttmálanum nakrar treytir sum ger at náttarvaktir og kvøldvaktir telja meira enn meira enn tað ger hjá øðrum og sum eg skilji á lagnum so so hevur tað veruliga gjørt mun soleiðis at tað er munandi lættari at arbeiða fulla tíð í trískiftisvaktum og tað er jú ein gongd leið hetta er so gjørt við sáttmálasamráðingum og ikki í nøkrum í í nøkrari lóg ella soeiðis áseting av nøkrum slagi hinvegin er tað áhugavert at strandferðslan hevur jú eisini fólk lutvíst í í í trýskiftis vaknum sum sýnast at kunna arbeiða kortini mann tosa nógv um hvílutíð og sovorð nakað har men tað kundi eisini verið áhugavert at at sammeta tey økini so er tað eitt afturat sum eg vil vísa á sum eg havi víst á fyrr tað er hetta her við hugin til at arbeiða fulla tíð og eg haldi at tær flestu samfelagsella búskaparfrøðingar eru samdir um at tað hevur sera sera stóran týdning at fólk hava hug at arbeiða tí er ikki bara eitt slagorð hjá fólkaflokkinum at tað skal loysa seg at arbeiða tað er tað er nokk so grundleggjandi at tað má ikki blíva soleiðis at tað ikki loysir seg arbeiða og har trúgvi eg at okkara skattaskipan spælir inn meira enn vit trúgva eg havi fyrr ntikið eitt dømi fram sum eg havi roknað upp á sjálv út frá ljósmannasáttmálanum hvussu lítið tú fært meira burturúr at fara frá til dømis trý hvarstíð upp á fulla tíð og nú herfyri sá eg eitt ítøkiligt dømi ein ítøkiligan lønarseðil yvir fleiri mánaðar hjá einari kvinnu sum var farin upp í tí hon fór fimm túsund upp í løn meira enn fimm túsund fimm túsund millum hundrað og tvey hundrað krónur upp í løn um mánaðin hon fekk sekstan hundrað krónur meira útbetalt og hetta var ein kvinna við børnum sum sum var komin til ta niðurstøðu at familjulívið var so mikið strævnar at arbeiða fulla tíð at tað ikki gav meining fyri sekstan hundrað krónur um mánaðin og tað er millum annað okkara progressiva skattaskipan sum spælir inn har og og eg eg sigi ikki at vit skulu avtaka progressivan skatt men tað er altso nakað sum spælir inn eg vildi hilduð at hetta burdi verið eittein vinvinstøða onkursvegna havandi í huga hvussu stóran tørv vit hava á arbeiðsmegi í løtuni eg havi spurt mær fyri her í havnini og og tað sum eg hoyri er at at tað eri nokk so ymiskt kring landið og at eldraøkið kring landið kanska í størri mun enn í havnina oeg nú nú sigi eg lutvísti sovorð sum eg lutvíst hava fingið upplýst og lutvíst kanska gitið mær til at mann ymsastaðni skipað seg á ymsa máta og og tað sigst at onkustaðni hevur mann skipað tað soleiðis at tú bara hevur størv upp á niðursetta tíð innan fyri eldra økið og tað er sjálvandi sera sera óheppið at atvilst tú burt eitt stað og hevur eina útbúgving sum heilsurøktari til sjúkrarøktarfrøðingur og ynkera arbeiði í nærumhvørvinum at tað ikk skal ikki vera gjørligt hjá tær at fáa eitt starv upp á fulla tíð tað haldi eg at vit øll burdu staðið saman um at tað er sera sera óheppið akkurátsum hetta her uppskotið er orðað hetta her við at mann hevur rætt til at arbeiða fulla tíð eg eg haldi at tað ljóðar nokk so bombastiskt skal mann til dømis hava rætt at arbeiða fulla tíð á einim frítíðarskúla sjálvt um tað ikki e grundarlag fyri at arbeiða fulla tíð so má mann heldur kompinnera tað við onkrum øðrum í eg haldi t ikki soleiðis at mann skal hava rætt til eitt fult starv vist tað bara er brúk fyri einum starvsfólki upp á upp á hálva tíð men eg taki fult undir við at vit fáa lýst hetta økið at fáa lí hvulsu r umfatandi trupulleikin er og eisini í hvønn mun tað reelt er ein trupulleiki og í hvønn mun tað bara er eitt væl hjá nógvum fólki tí tað er eisini galdandi í ávísan mun øheg haldi hetta ertta er sum sagt at viðkomandi uppskot sum er sum útgangspunktunum eru post