Magnus Rasmussen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-04-06
Topic: 1. viðgerð LM-135/2021  Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri apríl 2022
rðmagnus rasmussen ger sovæltakk fyri harra formaður ja eg fari at takka fyri eina eina góða fyrstu viðgerð av hasum her málinum mnn kann siga av hesum her pakkanum sum handlar um jat it kundu kalla tað hetta her flótta fólkamálið tað hevur verið havi verið nógvar góðar røður sum hava hava greitt frá ymiskum og vit kunnu øll vera samd um hendan her ræðuleikan sum er og at vit nú hava tikið støðu til at vit skulu taka eitt tak og gera tað so at tað kunnu koma flóttar til føroyar mann kann siga á á fyrsta sinni líkasum skipað í hvussu fer eg kundi sjálvandi tosað nógv um sjálvan lógina men eg haldi eg fari at brúka tíðina upp á at royna at svara nøkrum spurningum sum hava verið frammi her tað fyrsta eg vil siga tað er tað at tað verður tað hevur verið spurt kanska altso hvussu hvussu nógvir fløttar ella hvussu nógv fólk eru komin úr ukraina til føroyar og har eru tølini sum vit hava fingið at tað liggur um tey fjøruti um tey fjøruti sum eru í føroyum nú sum sum ferðafólk og sum nokk heilt víst tey allarflestu fara søkja um at blíva fløttar so tað eru vit kunnu siga fjøruti øh so fari eg at siga it lítis sindur um hetta at tey hava verið spurningar í sambandi við hetta við móttøkuhúsi og tað er ætlanin at hava eitt móttøkuhús og vistu vit taka beint nú so tey sum eru komin tey búgva runt um kring í føroyum og hava ein bústað tey verða ikki kravd at koma at búgva í hesum móttøkuhúsinu tað erikki ætlanin men tey verða biðin um at koma har tí tey skulu fáa nakað av informatión so tey skulu koma har og so hevur eisini verið tosað um hetta her við hesun her lækna eftirlitinum ella lækna kekkinum og tað er fríviligt tað er ein møguleiki so sigur mann hví krevur mann ikki tað og tað tað heimildalógin ikki tá tá fær mann øgiliga tætt uppá tað er altso ikki heimild til tað men at tey fáa møguleikan so tey sum búgva runt um kring í føroyum í dag verða ikki kravd at koma at búgva á móttøkuhúsinum men tey kunnu ella skulu koma har fyri at fáa nakað av informatión hetta er ein serlóg sum verður galdandi í tvey ár sum tú verður sagt ofta og líka kanska eg haldi tað var hervur posdóttir sum segði at tað tað broyttist so øiliga skjótt at mann mann kundi ikki taka tveir flóttar eg minniski akkurat hvar fyri ein hálvum árum síðani men men tá er tað útlendingarlógin a so sum vit hava also vit hava ikki tær heimildinar í ordan men hetta her er ein serlóg sum heimmilar og vit hava so tikið av og vit hava fingið hana í í tingi í dag og tað eru faktiskt vil siga kanska tveir høvuðsspurningar sum eg havi hoyrt ella viðmerkingar til tað er hetta hr við hesum talinum tvey hundrað og tað r verið li so ferð eitt sindur um altso hví akkurát tvey hundra og hví ikki hálvfjerðs ella hví ikki bara hava tað opið men eg eri hvussu er glaður fyri at tað er eitt tal so hevu man tað atfyri thalda seg til og tað stendur vist mann lesur tað stendur at bíli er eitt eisini støddina á landinum og vit hava ikki stórar royndir og so hava vit mett tvey hundrað tað r altso tað kundi eg gott veri hundrað og hálvtrýss ella tvey hunrað og hálvtrýss men men eg haldi tað er rætt at haldi eg persónliga at vit hava eitt tal hetta sum eitir tvey hundrað tað kann mann altso tað kann mann broyta vist mann heldur tað altso eg sigi ski er tað rætta men eg haldi tað er gott at vit hava eitt eitt marká tað he verðu spurt eitt sindur um hetta her við tað bleiv spurt eg hadi tað arahøgni hoydal sum spurdi um hesi her fólkini sum koma hvhvarj rættindi fáa tey í samband við kommunulækna og sovíðari tá ið tey hava søkt sum upptøk til at blíva til flóttar so nei tá i tað eru blivin fløttar tá hava tey sama rætt sum eg sjálvur og høgni hoydal tey hava fingið sítt ptal og tað er tað sum er nokk so gjøgnumgangandi í hesum lógini hesi serlógini at tey hava somu skyldir og rættindi sum vit og tá i mann so spyr verða tey hála framum í rekkini tá i tey skuldu tillækna ella verða tey aftanfyri tey eru í somum rekki sum vit altso tey eru at rokna sum føroyski borgarar kunnu siga og hava skyldir og rættindi vit vóna tað at at nógv av teimum fara til arbeiðis tey sum eru før fyri tí sjálvandi og so kanska eg komi inn á á spurningin sum erhardi joensen var inni á tað er heta her hvar hugsar mann kommunurnar í hesuni her og eg kann siga at tilgongdin í hesum her arbeiðinum hevur verið at mann hevur havt ráðini heilt hatta uppá altso heilsumálaráðið sum og almannamálaráðið og mentamálaráðið og sum havt kommunufelagið við frá dag eitt av reyðikrossð hevur eisini verið sum tað verið sagt hevur verið við alla tíðina og onnur og har hevur kommunufelagið verið við tað verur ikki hugsað sum um at mann fer at kompensera kommunurnar við pengum eina eina eina upphædd tað stendur í sum eini meting tað fíggjarliga tað er tað er leysliga mett men tað er ikki nakað sum vit hava mett ella eg havi mett taðer verið úti í ráðunum og tey koma so við nøkrum tølum metingum sum so kanska fíggjarnevndin fer at spyrja hvussu eg ri t komin akkurát til hatta har men tá ikemur ti kommunurnar visti vit siga tað at parturavs fólkun fer til arbeiðis so koma tey sjálvandi at betala skatt sum sum onnur inn í kommunurnar meðan børnini tey fara kanska í barnagarð og og tað kostar so het hetta verar eitt sindur aftur og fram men tá ið mann fer at tosa um hvar hesir flóttarnir skulu fara so verður tað soleiðisnar at at tað verður ikki bara soleiðsnar at tey bara fara til eina kommunu ella eina lítla bygd bara soleiðisnar og í eini hús har tað verður soleiðisnar at at myndugleikarnir setast saman man tosar við kommununa og kommunufelagir á bananum og reyðikrossir eru og annars aðrir myndugleikar soleiðisnar at mann tryggjar sær at tað ber til at móttøkan er í ordan har so tað stemeg í í danmark er tað soleisnar at tað verður heimylað altso har stýrir mann hvar tað fer út tað hava vit ikki í føroyum høgni hoydal var inni á hesum her við at málsgerð málsviðgerðin kundi verið føroysk vit hava nógvar ymiskar førleikar men tað tað tað má eg bara siga tað loyvir lógin ikki og tað var eisini høgni hoydal sum spurdi um kunning víðari fram og eg vil gera mítt til at at kunna tað sum eg kann og eg haldi tað at í hesum málinum hava vit staðið rættiliga væl saman at vit hava arbeitt frá eitt av og og tað hevur verið tað hevr verið hugaligt sam petre grund kom inn á hetta við undirvísing í móðurmálunum hjá ukrainum tað verður n ofta nevnt at vit skulu tey tey koma og vit skulu læra tey føroyskt og sjálvandi er tað viktigt hjá børnum at fyri fyri intigratiónina at tað er gott at læra føroyskt málið ogsovíðari og tí hevur hevur mann sæð at mann tosað kanska um móttøkuflokkar og vit sóu hvussu tey gjørdu á tvøroyri men tað er eisini kannað um mann tosar um akkurát hetta her sum ftramfesti grund var inni á um at tey eisini kunnu fáa undirvísing í sínum móðurmáli so so tað er mann líkasum tilvitaður um og hevur við í í hesum her ingilín strøm spurdi um lestrarstuðul hon hevi lagt merki til sum sikkurt fleiri at tað stendur at lestrarstuðul altso vistu n hugsar um at tey esi ungu fara eina hægri útbúgving so er einki við lestrarstuðli og tá er tað tað man eg hugsast um so at hetta árið er so nógv liðið skúlaárið at tað verður nokk ikki fyrr enn komandi ár og so tekur mann tað upp og arbeit eit sindur nærri við tí visti tað skal verða brúk fyri tí øso er tað tað atjørgun niclasen var nú á hesum her at ikki at bara brúka kenslurnar eina vit skulu eisini brúka fornuft tað er altíð gott at hava hjarta og heilan komi mansigur at tað er ein ein ein kopling har so tað kunnu vit skót vera samd um tað bleiv tosað um eg haldi ta jørgun niclasen eg hugsi igjerna órætta um førleikar í heilsuverkinum og um hettaher við køkkolturin og har erdist eg kann endurtaka at at tá ið tey hava fingið suptal so hava tey somu skyldir og rættindir sum vita í føroyum og um mann hugsar tá i teg fløttar at tey eru her eina tíð og so vilja tey sleppa aftur til til sítt heimland eg eg kann ímynda mær at at at vissi eg hevði verið flotti tað vóni ikki at eg nakrantíð verið at eg hevði viljað sloppið aftur til mítt heimland til mína heimbygd so tað tað vónar mann men men tað kann so sjálvandi vera at nøkur fella so væl til og tað skuldi vera vælkomin hví fáa flóttarnir meira í peningi í føroyum enn í danmark var ein spurningur og tað er faktiskt er ein ein relevantur spurningur í í danmark hevur mann havt flóttar í í áravís og mann hevur skipanir rundanum rímiliga komplinserað skipanir meðan her í føroyum hava vit við hvussu hildið at á ið tey koma til føroyar so skuldu tey vera í jøvnum føti við føroyskar borgarar og og tí fáa tey somu sum eg sigi skyldir og rættindir og eisini til til veitingar og tey fáa ikki minni altso tey fáa minni visti mann sigur at tað hevði verið sum ein fyritíðarpensjonistur men tey fáa tað sama sum at vistu tey vóru á forsorgini nú varð eisini onkur sum nevndi um hetta her við ellisheim tað er soleiðisnar at tað kann eisini vera at at fólk eru gomul og hava kanska vistu tey vóru føroyingar tíð brúk fyri at koma eftir ellisheim men mann hugsar ikki tá ið tey nú skulu vera her eina stutta tíð at tey skuldu heivt ellisheim í eitt hálvt ár etaleokt ár og tí er tað t hugsað heldur tað at mann hjálpir teimum ella tey fáa ta veiting og ta hjálp har sum tey búgvatað hevur verið nakað inni á hesum her við við við býlum og og og ja nú fór tíðin kanskanlít sindur afturat ja tveir minuttir afturat tað er soleiðisnar at at reyðikrossur tað er nógv sum hava teknað seg til reyðakross og vit vita at tay nógv hús tóm tómhús runt um kring og tað er ikki soleiðisnar at tey fáa eini hús og kunnu verða koyrdr út aftur man sigur tríggjar vikur seinni mann roynir at fáa langtíðar leigu men annars eur leiðilógin mann siga eisini er galdandi fyri teyja