Høgni Hoydal (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-04-20
Topic: Umrøða av spurningi SS-009/2021  Negativa rentan hjá bankunum
frú forkvina eg fari at taka undir við pálla arenatigv og spyrjaranum um at svarið hjá landstýrismanninum er øgiliga greitt gott altso her eru tøl sum vit sjáldan hava fingið at borðið og tað eigur pollarenatigv uð stórt rós fyri at hava fingið hesi tølini fram har til at hann hevr fingið landstýrismannin at siga at hann er eisini til reiðar at seta mark fyri hvat ið bankar kunnu taka fyri fyrilønarkontu tað er eitt sórt framstig haldi eg vit hava havt sær spurningarnar frammifyrr men hetta er fyrstu fer eg havi sæð tað so ítøkiligt og her er øgiliga nógv áhugaverd áhuverdur upplýsingar í sum lýsa støðurna hjá teimum føroysku bankunum og serstakliga tað sum spyrjarin hevur søknast eftir tað er sjálvandi hvussustóvra inntøkurnar eru negativu rentuni hvat annars eru kostnaðar og profissiónskjøld øh og eisini lutfallið millum vinnulán og privatlán sum í stóran mun er setúsulán sjálvandi og brúkslán og annað øh og eg fari bara leggja tað afturat í mun til tað sum edvar jacobsen var inni á at hyggja vit eftir hvat ið er hesum føroysku bankarnur fíggja so er tað í øgiliga øgiliga stóran mun okkara húsogheim og inntøkurnar hjá bankunum sum landsstýrismaðurin upplýsir av privatlánum í mun til vinnulán so er tað til dømis bara í tvey túsund og einogtjúgu so er vinnulánini umleið seks milliardir meða privatlánini eru umleið skulu vit siga knappar níggju milliardir og tá eru ikki realkredettlánini tikin við sumi sum bankarnir miðla frá donskum realcreditt stovnum og tað vil siga tað at teir føroysku bankarnir í stóran mun fáa sínar høvuðsinntøkur av at fíggja hús og heim og býli hjá tí vanliga føroyinginum og tað er nakaðsum vit hava sagt fyrr og her stendur tað so svart upp á hvítt og eitt nokk so ógvusligt ugfall vil eg siga øh sum vísir at tað er í veruleikanum tann vanligi føroyingurin sum fíggjar hesi stóru yvirskotini hjá bankunum sum eisini verða lýst í her og so tey serstøku yvirskotini sum til dømis banknorðdyg hevur havt undanfarnu árini og er eg má siga púra púra vist frú forkvinna at eg er stekki komin yvir tað enn og eg komi ongantíð yvir tað at bank nordeg hevur rindað r yvirhaldið yvir tvey ella trý ár sjey hundrað milliónir út í vinnugsbýti til partateiðararnar harav er so tíbetur ein triðingur landskassans men nú hoyra vit at samgongan ætlar eisini t selja tann triðingin og eg spyrji hví hvat er endamálið er endamálið nú at teir sum hava fingið allarsæar kvoturnar og kanska alivinnan sum skuldu seta pengarnirokkur skuldu teir nú eisini keypa henda triðingin hjá hjá landinum er tað tað sum samgongan ætlar tað til eg spyrja landstýrismannin um tí tá er øgiliga stórur vandi fyri at tað hendir júst tað sama sum vit sóu í íslandi at hesinir kapitalurnir sum erður genereraður ava a finguð atgongd til at fiska uttan at gjalda tilfeingisrentuna hann verðu bara settur í at keypa upp alt annað og tað verðu so ikki bara bankarnir tað verður alt annað og tann sum rindar alt hetta gildi tað er tann vanligi føroyingurin tann sami vanligi føroyingursn nú fær hækkandi prísir kanska hækkandi rentu orsakað av bæði korona og støðuni úti í heimi so tað er tíverri so at søgan endurtekur seg og tað er ótrúliga gott at fáa hesi tølini hesi tølini á borði polar rernatigur nevndi eisini tað at sjálvt við ongar negativar rentu o høvdu bankarnir framvegis havt eitt gott yvirskot eg veit at krøvini eru stór til syfibankarnar aftaná fíggjakreptini tvey túsund og átta og alt tað og sjálvandi skuldu bankarnir bjálvast men hvat er taðsu gongur fyri se vit ha enni iki inkki svar up á hvat e hent uí banknordik eg ivist ikki í tí at tað sum er hent har er at tey tey fólkini sum hava roynt at hilduð ein bankagangandi sum hevur sítt høvuðsstaði sína høvuðsstøð í føroyum hava kanska heldiki verið so unnilig við at rinda so stór vinnusbýti og nú sígja tey onkursvegna tað at nú ætlar mann í gásareygum at geva landsins part burtur til tey sum hava fingið felagsognirnar hjá føroyingum í gávu frá frá frá samgonguni so her ligur eini øgiliga stór ábyrgd av tykkum samgongufólkum fyri tað tit hava gjørt og hvat it ætla at gera og eg havi enn ikkifingið svar upp á hvat er endamálið við at tosa um at selja hendan henda partin av bankanum og í hvussu so er so ynski eg at landsstýrismaðurin svaraði mær uppá eg veit gott tá tað er kanska fíggjarmálarárin sum meldat út ætlar mann at selja handa her triðingin sum vit eiga enn í banknordik ætlaná at selja tað uttan at koma í tingi við heimild ætlar mann eisini at selja partabrøvini í tjaldur og í og í smyrjilein uttan nakað heimild frá tinginum altso hvat er endamálið við hesum er endamálið aftur nú at geva at selja nøkur nøkur felagsaktiv sum allir føroyski kattaborgar hava goldið í dýðindómum fyri at bjarga gjøgnum tíðirnar og fleiri hava mist hús ogheima av tí skulu tey nú aftur fórrgas út til nakar fáar fyritøkur tað vil eg gjarna hava e svar upp á tí eg skilji slett ikki meiningina við tí serliga ikki aftaná ein so væl svaraðan spurning upp á ein so góðan spurning frá pollareynatøku at enda frú forkina g skal beinans verða liðugur tað sum eyvar jakobse var inni á við at seta búgva í dag altso tað er nærum ógjørligt hjá einum fólki á einum húski við vanligum inntøkum dag at keypa sær eini hús tað hevur serliga veið miðstaðarhøki taðh breiðir aðrastaðni tjóðveldið gjørdi eina útrokning av tí altso fyri fólk sum eru til ata siga ein pedagog og eitt arbeiðsfólk tað er eingin kjansur at keypa eini seta hús í havn við teimum intøkunum tey hava tað varð gjørligt fyrr til fríadagur til frú edvur jacobsen tá var tað gjørligt við einar anliga fi arbeðsmenu tá mann hevði húsalandsskundn at kunna fígaend hús tað kanst tú ikki í dag og tað er tann stóra