Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-03-17
Topic: 1. viðgerð LM-118/2020  Uppskot til samtyktar um at taka burtur oyramerkingina av barsilsdøgunum og at lyfta hámarkið fyri útgjald í Barsilsskipanini
samuelsen ger sovæltakk fyri frú forkvinna eg tíggju minuttir verður neyvan nokk við øllum tí sum eg havi up á hjartað um heitta uppskot sum eg haldi er eitt rættiliga álvarsamt uppskot og eg væntaði ati tað mest konserva tí kreftirnar í tinginum fór e at heilsa uppskotinum vælkomnum og og tað tað hevur fólkaflokkurin so eisini gjørt orsøkin til mær settar ikki dáma eitt uppskot ð um siga tað beinanvegin og eg tosi vegna tjóðveldið tað er at eg haldi at uttana kanska vil tað so haldi at mann kann koma at bróta niður nøkur ting sum tú tikið øgiliga langa tíð at byggja upp eg haldi a uppskotið um fíggjarviðurskiftin er gott har hevur mann eisini tað søguliga við í øllum førum lutfalsliga at mann nevnar ikki hetta markið faktiskt tá ið skipanin kom var enn nógv hægri tá var tað fimmogtretiv túsund men tað bleiv lækkað rættiliga skjótt tað er ikki rætt tá ið tað verður sagt at vit havd bestu útróðlsskipanina eg havi sjálv verið í barnsburðið í norra og tá kundi eg velja ímillum at fara á tíggju mánaðir við fullari løn ella tólv mánaðir við fýrs prosenta míni løn sum var væl hægri enn fimmogtjúgu túsund og heitt nógv ár síðani míni børn eru vaksin í dag men vit hava eina fantastiska góða skipan og túhevu tikið so nógv ár at byggja hanna upp tú er tikið tjúgu ár at byggja skipanin upp til har sum hon er í dag og útá tók tíggju ár at fáa pápin um tvær vikur tað fyrstu tvær vikuna áttu pápin frá byrjani av men tá skuldi hann taka tær innan fyri tað fyrsta mánaðin tær loystu vit upp í tvey túsund og átta tá ið eg sum landsstýriskvinn í vinnumálinum fyrstu ferð kom niðan við einu einum at leingja skipanina og marka ein part av leingingini til pápar tað uppskotið kom bara lutvíst ígjøgnum vikurnar vórðu markaðar til pápan tær tríggjar vikurnar eg hevði sett meni men tað bleiv gjørt soleiðis at hann kundi velja at geva mammuni teirm men so átti hann tær í øllum førum sum útgansstøði eg haldi at uppskotið eg má siga at mína ærliga meining tað er rættiliga søguleyst í mun til javnstøðu ímun til rættindina hjá mammunum sum henni gold á nógv inni á men sanniliga eisini í mun til rættindi hjá pápanum jóhan dal vísti á hagtølini sum eg havi her eisini frú forkvinna hetta er javnstøðupolitikkur frá undanfarnu samgongu sum framsókn var ein partur av tað var nemliga tjóðveldi javnaðarfloknum og framsókn og tað varforkvinnan her sum kom í løgtingi við hesum og her er eitt avki trý snýr seg um menn og javnstøða tað e eitt fantastiska kapittul tað snýr seg um væntandi rættindin hjá pápan í samfelagnum í dag og saman við herfyri var ein ráðstevna í norðurlandahúsinum har norðurlond sum hava fukkusað á nógv upp á gransking hesum økinum eisini høvdu sett pápan á skránna eg hevði eitt net eg ætlað at tikið við í dag og og forelt tilframsókn har tað sendu daambord altso fá páparnar umborð tí at tað granskingarúrslitið sum varð lagt fram í norðurlandahúsunum vísti tíggju niðurstøður sum allar gingu upp á ati familjan styrkist við at pápin tekur sær meira av børnum frá byrjan av og pápar vilja tað og í norðurlondum og tað er nokk ikki galdandi fyri føroyar men har vísa kanningar at ein stórur meiriluti á kvinnum og monnum oman háverog hálvfjerðs prosent halda at rættindini til barnsborð skal vera nógv javnari býtt ímillum mamma og pápa og tað eru nógvar orsøkir til tað millum annað tað at mann sær ati atiat mann sær at at at at tey trívast betri í hjúnabandinum tá ið javnstøðan er betri og javnstøðan verður longu við at pápar taka sær av børnum og og so eru aðrar niðurstøður sum allar benda tann vegin á ati pápin verður meira ein umsorganarpersónurhann verður mettur javnari føddu mammuna sum umsorgapersónur tá ið hann frá byrjanin av hevur verið við til at tiki sær a barnum og nú komi eg til tað sum kanska er tað týdningarmesta uppáangið hjá mær í mun til páparættindini her tað er tað at helvtina av børnum í dag verða altso fødd uttan fyri hjúnaband og tá ið børnini verða fødd uttan fyri hjúnaband tá hevur pápin heilt óalmindiliga trupult við at fáa atgongd til nakra barsilsskipan ella nakrar barsits viku tað er ikki lætt hjá foreldrum tá at at semjast og tá hevur pápin v ógvuliga góð rættindi við tað at hann í øllum førum hevur hesa fýra vikurna so snýr tað seg eisini um tá hjúnaskilnaður er hví er tað næstan altíð mamman sum fær rættindini til barnið hví er tað ikki meira javnt jú tað er eisini tí mann kann vísa á at í føroyum er tað næstan altíð mamman sum hevur høvuðsáburgdin og tað fer tað eisini at halda fram við at vera eg haldi bara tað er eitt sindur mær dámar ikki búka origrunt men eg haldi eitt sindur óðgjøgnum hugsað at mann nú fer eftir at niðurlaga hesar fáu vikumamar mannen hevur bygt upp til pápan tað mamman hevur fjúrtan vikur fýra vikur áðrenn barnsburð í fjúrtan vikur aftan á barnsburð tað er av givnum orsøkum teir fýra vikurnar áðrenn barnsburð er sjávandi tí tað er øgiliga trupult at megna at arbeiða tá mann hevur stóran búk og og illa orkar ar arbeiða og sooman fjúrtan vikur afturat og tær eru komnar tí at av heilsuorsøkum mann kann millum annað leita e tilfarið hjá vo av heilsuorsøkum mælir mann jú til at mamman skal bróðsgeva í minimunn tríggjar vikur men helst í eitt ár men at mmamman brósta gevingin tær fyrstu tíðina er nógv tann viktigasta tað er simpultenn immunforsvar barnið verður føttrímiligani óbeskjúftað tá ið tað kemur heimin og brøstamjólkin hevur sera stóran týdning eisini at summi klára seg uttan tí tey noyðast men fyri heilsuna hjá barninum hevur tað avgerandi týdning við brøstamjólkini og tí er tað eisini ikki uttan orsøk at mann hevur sagt at mamman skal hava frið til at vera samum barninum teir fyrstu mánaðirnar harumframt er talið av teimum sum fáa keisarsnitt í føroyum ógvuliga høgt og ikki minst tar mammurnar hava eisini brúk fyri esum friðunum frú forkvinna jóhandal vísti hesi tølini sum eru í hes her javnstøðupolitikkinum sum eygum samelsen legði fyri løgtingið í svøríki og íslandi taka ein triðing av pápinum taka páparnar ein triðing av barnisforleimin hví tí pápakvodurnar eru ein triðingur í norre er tað tjúgu prosent har eru pápakvodurnar væl longri enn í føroyum men tað svarar sirkað til tað sama í finnlandi har hava hava páparættin verið rættiliga veik í mun til barsilsskipan har tosar mann nú um sitandi leiðsla um ati politiska leiðsla um at innføra tað at mann hevur meira javnrættindi til mammur og pápar í barsli og danmark liggur langt niðri eisini tí páparættindini eru veik u barsusskipan og føroya liggur heilt í botninum og vit hava hesar fýra vikurnar so eg fari veruliga at mæla frá at mann beginar at pylka við tað kanska um tjúgu ár er hetta relevant uppskot eg sk eg skilji væl grundtankan í at tað hevð verið gott mann bara kundi býtt men eg haldi faktist fyri at liberalan flokk sum framsókn so hevði eg trúð at tey tóku meira støði í einstaklinginum og ikki minst í pápanum um mammuni altso pápanum ogmammuni om rættin hjá barninum til bæði børn eg eri hundrað prosent sannførd um at verða hetta uppskotið samtykt og fer sum fekk samgongan skundað sær at fremja tað og so standa bæði pápar og mammur veikari aftan á hetta uppskotið og harvið barnið