Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-03-21
Topic: 1. viðgerð LM-051/2022  Uppskot til  ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af forskellige love om ændring af udlændingeloven og af forskellige love om ændring af lov om Danmarks tiltrædelse af Schengenkonventionen
ja takk fyri harra formaður til viðgerðar hava vit eitt ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri føroyar annorning um íkrafttretivund forferðørini á forskelju lógu um endring av útlendingarlógin og forskelju lógu om um endringa lóg um danmarkstiltretheilsu av sjengenkonvensionin øh nú segði undanfarni røðari jenis a rana at framsøgumaðurin eg haldi avar ramsøgu maðuri hj javnaðarflokkinum formaðurin utanansnevndini hevði sagt at allar broytingarnar vóra góðar eg skal eg skilja tað at allar broytingara eru góðar tatað tað mugu fólk meta um hvør sum e lagi men súkaðspunktur eru tær neyðugar umhan ynskir at vera partur av sjengen kanska eisini fyri svara spurninginum sum landsstýrismaðurin endaði við nei ikki landsstýrismaðurin fyrr vallti lansstýrismaðurin í hesum førinum jenus arana løgtingsmaður endaði við øh um vit taka heilt stutt tað søguliga í í sjengen og okkara støðu her í føroyum sum var tað soleiðis at í tvey túsund og eitt som valdi í danmark og hini norðralondini at gerast partur í sjengen samstarvinum og sjengansamstarvið er eitt týðandi feg ví at skipa tann uman kann siga innara marknaðin hjá es við fríum flutningi á kapitalu vørum tænastu og persónum sjengansams skal tryggja frían persónsflutning innan fyri sjenganøkið samstundis sum samstarvið skal vera samstarvið skal verja itrø landamørkini móti ólógligari tilflyting og brotsverku altso tey sum koma uttan fyri es ikki kunnu koma inn uttan víðari í avtaluni um at innilipa í danmark r í sjengasamstarvi stendir at sjengasáttmálin ikki er galdandi fyri føroyar og grønland men sambært avtaluni verður vísandi til norðurlendsku passavtaluna einki eftirlit við persónum sum ferðast millum føroyar ella grønland og teir statir sum eru partar í sjengen konvinsióni og samstarvsavtaluni við ísland og norðeg henda skipanin fyri føroyar umnígrønland er tó treytað av at lóggávan er á leið tann sama sum í danmark og at sjengen kunningarskipanin verður brúkt í føroyum til eftirliti við innferð og fráferð hjá triðjalandsborgarum neyðugt var tí altso tá aftur í tvey túsund og eitt at dagføra útlendingarlógina og seta eina munandygga mrknaða marknaðeftirlitsskipan í verk í føroyum at føroyar fingu hesa skipanina við sjengen var av stórum týdningi fyri føroyska ferðavinnu tí eitt passeftirlit við landamerki skal hava ela hevði havt noiligar avavleiðingar fyri vinnuna harumframt hevra sjálvandi eisini positiva ávirkan á okkum sum borgarar tá vit ferðast í sjenga økinum altso í stað var størsta partin av europa tí vónu vit ikki partur av tí sum vilvit máa ís pass allastaðnis har vit komu og tí valdu vit føroyar í tvey túsund o eitt eina dagførda gvit fingu eina dagførda útlendingarlóg har temum annað eru áseting um at nýta sjengan eftirlitsskipanir viðsumkunningarskipanina og sjengenkunningarskipanina og síðani tá hevur mann so dagført lógina fleiri ferðirnar í es og í danmark eisini onkuntíð í føroyum men ikki líka ofta men nú eru so nakrar dagførdingar gjørdar og har mugu vit soleiðis so siga at vit taka tær við um vit ikki gera tað so hvussu e vandin fyri vit enda uttan fyri sjengen og tað haldi eg hvørki vit sum borgarar og slettu ikki okkara vinnulív og slett ikki ferðavinnan ynskja tí tað hevur nakrar avbjóðingar við sær og tað er kanska tann parturin tað valið er man við í eina altjóða skipan so mamman tiðlagar seg tær skipanirnar ella a velja at standa uttanfyri í hesum førnum haldi eg e nokk eingin ivi um at tað er ein fyrimunur at vera ein partur av sjengan heldur enn at standa uttanfyri í høvuðsheitinum so eru broytingarnar ati ati hendan her s is fyriskipanin og tað er ei ss t n sjengen kunningarskipan hon verður víðkað og eg verður sett í gildi í es í fyrri helt tat tvey túsun og trýogtjúgu øh annars hevur hon verið í nýtsluni síðan tjahnda fimmoghálvfems tað hava til endamáls tar broytingarnrsum verða gjørdar nú at effektivisera og víðku um nýtsluna av hesum kunningarskipanini har vit betra um handfaringina av avbjóðingum viðvíkjandi trygd og migratión í es øh so er tað eisini ein broyting av einari skipan sum verður kallað fyri es skipan tað er tann skipanintá hon kemur til og úr sjengen økinum at hon verður broytt og uptaterað høvuðsendamáli við tí er at fyriskipanin verður ein nýggj elektronisk skipan sett í verk har skrásetingar innferð og fráferð fer fram við tí endamáli at bøta um góðskuna o efektivitetin í itra marknaðareftirlitinum taðvalsia at tey fólkini skulu koma til sjenganøki sum ikki eru partur av sjenganøkinum triðjalandsborgarar um on kan siga tað soleiðis tann skipanin kemur í staðin fyri núverðandi skipan har tað verður stemplað í passi manuelt og í skjøl manuelt sum verður alt gjørt talgilt tað eru stóra stóra heila tann høvuðsbroytingin men tað verur eisini gjørdar nakrar broytingar fyri týspunktim fyri innferð og fráferð verða skrásettir goymd og aðrar upplýsingar verða skrásettir millum annað við tí endamáli at eyðmerkja ólógligar tilflytarar forða fyri samleikasuldir og fyribyrgja avdúka ella rannsaka revsiverndar gerðir og tann triðja høvuðsbroytingin tað er ein skipan sum kallar fyri ef t i s as fyri skipanin og tað er nakað umupplýsingar um tann einstaka ferðandi sum eisini kemur í gildi nú her í endan av árinum í hesari fyriskipani veður avlagst viðsumfríum triðja londum altso sum sjenganøki hevur avtalu við triðja lond at søkja um eitt ferðaloyvi gjøgnum ta elektronisku skipanina áðrenn teir koma til itrio mørkini í sjengen í hesari skipani eru allar upplýsingar undar ferðandi og trygdareftir verður gjørt áðrenn innferð í sjengen við at kanna dátor umsøkjaranss í fleiri kt í skipanum fyriøkum sum føra ferðandi loft og sjóvegistil sjengenøki í føroyum upplagtsmyrjilein og atlanticeirwes skulu kanna í hesari skipanini um ter hóskandi er skrásettir sum o k ella ikki o k tað vil siga at hann hevur eitt gildi ferðaloyvi áðrenn innferð hetta eru tæir høvuðsbroytingarnar so eru eisini nakrar aðrar broytingar í sambandi við við revsing og tá ið okkurt krimunelt fer fram so verða nýggjar og herdar revsireglur settar í verk millum annað tá ið mann kemur ólógliga til eitt land tá mann smuglar fólk eru við til at smugla fólk inn í sjengan økið eisini inni í føroyar og eisini revsireglur ímóti teimum fyritøkum ferðavinnufyritøkum í føroyum kanska mest relevant aftar nú smyrilein og atantigerwegs at tey hava nakrar ábyrgd við eftirlit og at tryggja at ter fólkini sum koma her hava lógligt uppihald her beint og einki kriminelt fer fram og vistu tey ikki halda sínar skyldur so kunnu teir fáa verða revsaðar við bót so tað eru ðstær broytingarnar og eg haldi at kanska jenus a rana var eit sindur inni á hetta her eg haldi ikki nøkur broyting er vánalig slett ikki men meni men sum útgavspunkt vilja vera við í sjengen og tað haldi vit í føroyum vilja so eg vir noydd til at hava eitt eina eina lóggávu sum sum er á sama støði sum lóggávan í restina av sjenganøkinum