Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-12-13
Topic: 2. viðgerð LM-015/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um børns retsstilling, lov om arvelov, lov om forældremyndighed og samvær og lov om anerkendelse af nordiske faderskabsafgørelser (Sammóðir)
harra formaður endiliga standa vit her og eg eri komin har til at vit kunnu um um nakrar tímar ella um eina løtu koma at atkvøða fyri hesum uppskotinum sum hava verið so leingi ávegis hrra formaður tað eri kanska tað allarfremsta uppgávan hjá einum politikara tað er at arbeiða fyri alla tíðina at gera samfelagið fyri at betri samfelag fyri allar borgarar og ein onnur uppgáva sum eg haldi ver an aðaluppgáva hjá politikaranum tað er alla tíðina at hyggja eftir eru tað borgarar sum detta niðr millum er tað borgarar sum eru fyri misrættið í mun til tað lóggáva sum er í landinum ella í mun til tey viðurskifti sum eru í landinum og so alla tíðina arbeiði fyri at tryggja at teir samfelagsbólkar ella teir borgarar sum ikki hava javnsett rættindi fáa hesi tað er ofta ein langur veður men eg haldi sjálv ati um vit hugsa um at føroyar hava flutt seg rættiliga langt fram á leið tey seinastu árini og ikki minst er fólkið langt framman fyri politisku skipanina so haldi eg kortini at tír vón fyri framman at tað ikki ganga so øgiliga nógv ár fyr enman í komin á mál við øllum rættindum fyri samkynd í hesum føri snýr hetta seg um at geva nøkrum børnum og nøkrum familjum somu rættindini sum onnur børn og aðrar familjur í føroyum hava og tað er at kunna fáa bæði foreldrini sum foreldur longu frá tí degnum tey verða boðin í heim tað er at kunna hava bæði foreldrini um seg í barsilstíðini eins og øll onnur børn sum hava tvey foreldur kunnu og tað er eisini møguleika fyri at kunna arva síni foreldur skuldu tað vanlukkuliga hent at annað foreldri doyr og so er onnur fylgilóggáva við hví er tað at samgongan ikki ynskir at geva hesum børnum tann tryggleika og tann lógarrætt sum aðrir nýfrøðingar hava føroyar eru í einari serstøðu í norðurlondum í mun til vantandi rættindi til lgbtplussfamiljur og um nakar í samgonguni trýr at hesa hesi rættindini og hesar lóggávurnar ikki fara at koma upp á pláss í føroyum so eri eg vís í at tey fara skeiv lóggávan fer at koma kemur hon í dag kemur hon ikki í dag so kemur hon innan fyri fá ár tí at hetta at javnseta rættindini hjá børnum og familjum tað er ikki nakað eitt land klárar at skáka sær undir undan í nógv ár tí trýsti uttanífrá vil fara at koma eins um mann eisini sá heilt afturvið vistmanna hugsar um málið um grein tveyhundrað og seksogtrýss b í sínari tíð tá varð eisini lagt stórt trýst á frá okkara grannalondum um at fáa hesar lógarorðingar upp á pláss hendan samgongan kann vist hon er heppin seinka hesum meni eg haldi øll inni her vita at tey sum svíða fyri vist mann ikki samtykkir hesi lógaruppskotini tað eru børnini tí at alt hetta lógaruppskotið snýr seg um rættindini hjá børnum tá ið vit gjøgnumførdu hjúnabanslógina í fyrst í tvey túsund og sekstan tá ið man kann siga tann grundleggjandi lóggávan kom og so í seytjan tá ið tær neyðugu fylgibroytingarnar komu tá tryggjaði mann foreldrunum møguleika at giftast og so hava fleiri fleiri ført fram at tá átti mann at havt alla fylgilóggávuna sum mann rættaði upp á øll rættindi fyri hesar familjur í øllum ymiskum lóggávum í føroyum og tað er púra rætt tað hevði verið tað rætta at mann gjørdi altíð einum tá men eg haldi øll sum fylgdu við tá vivistu at tað var slett ikki ein møguleiki tá bara tað at tað lógaruppskotið bleiv lagt fram av fýra tingkvinnum heldur enn av landsstýrinum vísti at longu tá eisini eisini í teirri samgonguni var hetta ikki so øgiliga einfalt at arbeiða við og øll minnast eisini tann dagin tað bleiv atkvødt hvussu mann sat og bíðaði eftir seytjandi atkvøðuni í samgonguni um mann visti faktiskt ikki um uppskotið fór at verða samtykt fyr eini allarsíðstu løtu og tá vóru tað so tingfólk úr andstøðuni nemliga tveir limir úr sambandsflokkinum sum atkvøddu eftir síni egnu sannføring so at uppskotið bleiv samtykt við rímiliga stórum meiriluta og síðani eru tað fleiri ferðir blivi spurt jamen hvar ætlaðu tit at steðga altso hvar ætla tit at steðga á hsær glíðbreytini eg haldi steffan klein poulsen tók tað fram í áðni og eg havi eitt rættiliga greitt svar upp á tað tað er ikki eitt mál í sær sjálvum at steðga við nøkrum tað e eitt mál sum innleiddi røðuna við at vísa á at ein tann fremsta uppgávan hjá okkum er allatíðna arbeiði fyri rættindum tá ið vit síggja at tað er ein ein mismunnur gjørdur ella á lóggávanum ikki javnsettu borgararnar so eiga vit at blíva við og blíva við og blíva við inntil vit eru nøgd við og siga at nú hava allir borgarar javnsett rættindi og tað er galdandi fyri lgbt plussfamiljur men tað er sanniliga eisini galdandi fyri aðrar borgarar og aðrar samfelagsbólkar altso tað at akkurát hesi samfelagsbólkarnir tá ið tá ið málini verða viðgjørd fáa tær ofta rímiliga stór uppmerksamheiti og tað er bara ein spurningur um at mann politiskt ofta velur at gera tað til slíkk kreppumál so tá ið tað hendir so so kann tað ljóða sum um man mann arbeiðir bara fyri hesum rættindum men manta arbeiðir fvið øllum minnilutabólkum ella tað er okkara ábyrgd at gera tað loypandi so eg vænti ongantíð við steðga eg vænti ongantíð it koma heilt á mál so leingi vit hava eitt lóggávuvald so leingi vit hava e ting so er tað okkara fornemasta uppgáva at blíva við at arbeiða fyri javnsetingarrættindum hjá borgarnum harra formaður eg fái onkuntíð ta kensluna at mann viðger hetta sum um at bara mann klárar at steðga lóggávuna jamen so verða onga skyndar barnafamiljur sum um at tað er lóggávan sum skapar hesar familjurnar ella tær koma aftaná ella tey samkyndu tað blíva fleiri samkyndust tað kemur lóggávu veruleikin er jú beint tann mótsatt veruleikin er jú at lóggávan kemur tí at vit fyriahalda okkum til ein veruleika sum er í samfelagnum og tá er tað okkur ábyrgd at lata lóggávuna at fylgja við so og hvørjí veruleikin í dag eini hálvfjerðs børn verða árliga fødd sum eru fødd við hjálp av ymiskum slagi á hjálp til at fáa børn og av hesum er tað kanska eini tíggju prosent sum eru verða verða har har mamman blívur up á vegin við við ságeving tað vil siga atbrúkar sá frá einum øðrum manni enn tí manninum eigur barnvið ella visu tað eru tvær samkendar kvinnur so hvørt einasta ár koma fleiri børn í verðina við hesum við har mann brúkar tráðgeva hetta er ein møguleiki sum hevur verið bæði fyri hinskynd og samkyndr kvinnur í nógv nógv harrans ár tað er absolutt ikki nakað nýtt tað er faktiskt væl eldri enn hjúnabandslóvn tað er nógv eldri enn hjúnabandslovnum tað í nógv ár áðrenn tvey túsund og sekstan ta hjúnabandslógin bleiv samtykt at kvinnur ferðaðust tilgrannalonduni hjá okkum fyri at kunna gerast við barn við ráðgeving við hjálp frá heilsustarvsfólki sum so eittansa stama má fyri halda seg til veruleika og nú vita vit at tað eru nøkur børn í føroyum tey hava eisini verið her í nógv ár hjá samkyndum mammum sum standa og bíða eftir at fáa hesi rættindini tann dagin tey verða d fødd tann dagin tey komu heim tá hava tey ikki somu rættindini vistu tvær mammur sum hava valt at fáa barn saman so skulu tey gjøgnna langa tilgongd sum ofta tekur kanska tvey tvey hólvt ár fyri at kunna ættleiða barnið men tey kunnu gott ættleiða barnið altso hví skulu tey gjøgnum eina so trupla tilgongd altso hesar familjurnar eru her hetta er ikki nakað vit finna uppá hetta er ikki nakað sum vit leggja lunnar undir at at soleiðis skal tað vera í framtíðini hetta er nútíðin hetta er tjúgu einogtjúgu hetta er tjúgu tveyogtjúgu sum vit skriva um nakrar fáar dagar øharra formaður eg haldi ati tá ið mann sigur at mann er ímóti hesari lóggávuni og mann ikki vil fremja hana so sigur mann mann kann ikki siga tað uttan samstundis at siga at hesi børnini hjá samkyndum mammum skulu ikki hava somu rættindur sum onnur børn og nú fari eg at heita á allar teir samgongulimir sum eru ímóti hesum uppskotunum her prøva at hugsa um tann ábyrgd sum liggur á tykkara herum tað ringasta fyri hesi børnini sum er yvirhøvur tað er ikki at vera góðkendur tað er viss hesi børnini vaksa upp og føla tað at at lóggávu í tingið í føroyum góðtekur ikki teirra foreldur ella teirra familju tað er tað allarringasta við hesi børnini og mann kann ikki ganga og argumentera hart ímóti slíkari lóggávu fyri familjum sum eru her uttan samstundis at koma í ta støðu at mann faktiskt fordømir hesar familjurnar tað ber simpultenn ikki til og tí fari eg virkuliga heita á øll samgongu fólk um at hugsa um hvørja hvør óólukksáliga stór ábyrgd ligur á teirra herum tá ið tey brúka nógva orku upp á at argumentera fyri hví mann ikki skal samtykkja hesa lóggávuna og so bara til seinast harra formaður tá ið tað fleiri ferði hevur verið sagt at mann frátekur hesum børnum akað ein pápa so má eg bara siga at tá er tað annaðhvørt tí mann ynskir at koyra eitt argument upp á banan sum sum skal koyra kjakið áv sporinum ella hevur mann heilt einfalt ikki sett seg inn í tingini tí sum nevnt í áðni so er tað at fáa barn við ságeva ein púra vanligur háttur at fáa hjálp til at fáa børn í dag og hetta er ságevar sum frásiga sær faðiskapin so tað er heldur einki nýtt undir sólini í so máta takk fyri hara formaður