Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2022-03-15
Topic: 1. viðgerð LM-110/2021  Uppskot til  Løgtingslóg  um  fyrisiting av skatti, tolli og avgjaldi (Skattafyrisitingarlógin)
so fær billjustinusen orði ger sovæl ja takk fyri harra formaður ja eg skal viðgera etta uppskoti sum er til viðgerðar men fyrst byrja við tí sum seinastu aðrar aðrari røðari varð nógv inni á at hósdagin so verður ein serlóg samtykt í fólkatinginum í útlendingarlógini og beinanvegin aftaná so verður tað málið lagt fyri løgtingið til viðgerðar so vit fáa tað orðaskifti í løgtinginum í løtuni hava ukrainar heimil til at búgva í føroyum í tríggjar mánaðir sum ferðafólk men við serlógini so fáa teir loyvi til at búgva í føroyum í tvey ár og tað er tað sum løgtingið kemur at samtykkja ella at viðgera tá ið vit koma har til og tað er tað sum magnus rasmussen hevur verið upplýst men so aftur til hetta her orðaskifti sum er á skránni nú hvar ið landstýrismaðurin skjýtur upp at gera kæruskipanina einfaldari við at avtaka kommunalu skattakæruskipanirnar og at føroya kærustovnur verður einsamallur í myndugleiki o økinum og at avtaka tollu skattaráðið og gera bygnaðin einfaldari og og at nýggjar freistir í toll emvig og lønarhættar gera tað gera ta fyrisitingarliga einfaldari tað hava framsøgufólkini verið nógv inni á og tað er rímiliga rímiliga greitt at fyrihalda seg til landsstýrismaðurin leggur alla lógina um skattafyrisiting fyri løgtingið og tí eru allar greinarnar í spæl um vit so kunnu siga hann fer ikki bara inn og broytir nakrar einstakar greinar og yvirskipað dámar mær væl tann lóggávuforminn tí mangan hevur tað verið so í løgtinginum at tá ið mann hevur viðgjørtslíkar broytingar so hevur mann ofta viðgjørt lógina sum heild og hevur kanska ynskt onkrar broytingar í onkrari grein men av tí at í summum førum er akkurát tann greinin ikki við í sjálvum broytingaruppskotum frá landsstýrismanninum tað hevur so gjørt at tað í nevndararbeiðinum ikki ber til at gera ávísar broytingar so eg haldi hetta er ein góður máti at lóggevað upp á at mann leggur alla lógina fyri løgtingið til viðgerðar tí so eru allar eigreinarnar í spæl og ein grein sum ikki hevur verið so so sum eingin broyting er í men sum og sum helt ikki verður viðgjørt nakað serligt undir hesum orðaskiftinum tað er grein seks har stendur at taks sendur annan yrkadagin novembur kommunum ein lista við skattskildu inntøkunm hjá hvørjum einstøkum skattgjaldari kommununi og stykki tvey sigur skattalistin í umrøddur er í stykki eitt verður dagin eftir móttøku lagdur fram í kommununi til alment eftirlit í ellivu dagar á høgligum staði fyri íbúgvarnar eftir at ta frammanundan er kunngjørt soleiðisar sum vanligt er í kommununi skattalistin má ikki almannakunngerast á annan hátt enn ásett er í stykki tvey í mínum hugaheimi er hetta ein avoldað skipan ein løgin skipan hvar ið tú kanst fara inn á inn í eitt rúm í tínari kommunu fáa eini ein prentaðan lista í hondina yvir hvat hvør einstakur hevur goldið í skatt ein tjúkkur listi og er tað onkur serlig skattaskattgjaldari tú ynskir at hyggja eftir hvat hann er goldið í skatt sum skalt tú kanska sita og leita í í fleiri minuttir tí at tað er ein rúgva av skattgjaldarum í kommununi og eg fari at spyrja una rasmussen um um hann hevur nakað dømi um at hetta sum verður kallað eitt eftirlit tá í frágreiðingunum til hesa greinina so so so verður sagt at hetta hetta er ein partur av eftirlitinum við við skattingini av borgarum í kommununi um tað eru nógv dømi um at hetta eftirlitið er virkið tað vil siga at eg hugsi mær at onkur onkur fer onkur skattaborgari fer inn á kommunukontórið lesir skattalistan og sær at ups har ein hann hevur goldið ræðuliga lítið í skatt ella hann hevur goldið øgiliga nógvan skatt og ger ger frøvl um tað altso ger vart við tað um tað eru nøkur dømir um tað og um tað verður brúkt aktivt ella um hetta bara er eit sovorðt eg veit ikki at at leska forvitninum hjá fólki hjá forvitnum fólki atsskattalistin liggur frammi eg haldi í hvussu er at hetta er ein ein merkilig skipan tí at vanliga so er tað øgiliga privat hvat tú hevur av inntøku og hvat tú rindar í skatt og allar tær skipanir sum verða settar upp altso visu vit hugsa um borgaragluggan og vinnugluggan og hvat annað er so er eitt hav av trygdaravmarkingum fyri at tryggja sær at eingin annar upp á nakran máta kann fáa høvi til at síggja tínar upplýsingar og so allíkavæl so skal hetta liggja púra opið frammi tað er mótstríðandi haldi eg og tí tí haldi eg og fari at spyrja landsstýrismannin um hvat hevði hent um mann tók hesa greinirna burtur strikaði hesa ásetingina í skattalógini tí eg haldi at hetta eru hvussur ein ein grein sum sum ikki øll fólk eru so glað fyri annars haldi eg athendan hendan lógin er er eitt gott dømi um at vit duga at at efektivisera at vit duga at skarva burtur nevndir og ráð í hesum førinum ein sparing upá hundrað og tveyogtretivu túsund tað er sjálvandi ikki allarmerandi men hóast altso tann rætta vegin og vit kunnu í veruleikanum gera tað sama við minni resursum og tá tænir ta okkara landi og okkum øllum so samanumtikið haldi eg at tær broytingarnar sum verða gjørdar eru skilagóðar