Hervør Pálsdóttir (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-04-28
Topic: 2. viðgerð LM-126/2020  Uppskot til   Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um ræði á málum og málsøkjum  (At taka loftrúm og flogferðslu undir føroyskt ræði)
ger so væltakk fyri harra formaður eg skal lesa álitið frá tí triðja minnilutanum sum er eg sjálv hervur polstróttur og aksel veg johannesen vit hava hesar viðmerkingar stórar broytingar eru í ferð við at henda í loftferðslueftirlit um okkara leiðir bæði tá tað kemur til sevila flogferðslu men ikki minst í sambandi við hernaðar og trygdarmál hjá stórveldum tjóðum og altjóða felagsskapunum um okkara leiðir umsitingin av føroyska loftrúmunum er í dag løgd til íslendskar myndugleikar umsita ísland og danmark hava avtaluð um hetta og teir inntøkur tænastur útreiðslur ið eru av at umsita loftrúmið fella til danmarkar og til íslands og í nevndini hevur blivan upplýst at tað fella fjøruti prosent til danmarkar og trýss prosent til íslands tað er eingin orsøk hjá okkum at ata lata danir gera avtalu við onnur um okkara loftrúmum tær avtalur eiga vit sjálvi at gera vit kunnu eins væl sjálvir taka ræði á økinum og síðani hava okkara egnan leiklut við samráðingarborðið á hendan hátt vinna vit okkum samstundis innlit og vitan um hvussu loftrúmið kann gera sær fakligt tøgniligt og møguliga fíggjarligt tilfeingi fyri føroyar við at taka á okkum ábyrgdina og ræði á loftrúmunum kunnu vit eisini skapa vitanartung størv her í føroyum og fígging til tilbúgving tað er eisini komið fram í nevndarviðgerðini at tað eru stórir menningarmøguleikar fyri føroyska samfelagið og føroyskar førleikar at taka loftrúmið undir føroyskt løgreiði og fyrisiting hvørja ferð eitt flogfar flýgur í føroyskum loftrúmi so rinda tey eina ávísa upphædd henda upphæddin fellir í dag til íslendskar og danskar myndugleikar sambært metingum liggur hendan upphæddin á umleið hálvfjerðs til tvey hunraðog hálvfjerðs milliónum krónum árliga og hesi tøl fingu vit eisini vátta undir nevndarviðgerðini stemmaðu rættiliga væl hendan upphæddin kundi verið nýtt til at bygt okkara egnu førleikar upp og skapt fleiri arbeiðspláss ið krevjast fyri at umsita á loftrúmi milum annað eftirlit o radaramyndir søga veskyo radiosamskifti og ikki minst at útbyggja teir førleikar sum okkara egna flogvinna á flogferðslu og tyrritansla longu hava prógvað virðið á tað hevur í fleiri førum verður lagt uppskot fram um at yvirtaka ella fyrireika yvirtøku av loftrúminum hetta eit mál í fleiri flokkar er farn til væl uppá og tað letur til at stórur meiriluti er í løgtinginum at fremja hesa yvirtøkuna loftrúmið er ikkieitt einfalt øki men tað merkir ikki at vit hava teirri orsøk skulu steðga arbeiðinum at yvirtaka málsøki hoyringarnar í uttanandsnevndini í sambandi vi eitt uppskotið hava eisini verið positivar við at yvirtaka lostrúmið vinna vit okkum altjóða støðu og royndir sum áhugaverdir samráðingarpartir og vit kunnu fara undir at velja okkara egnu strategiur og loysnir til frama fyri føroyska samfelagið í nítjan hundrað og fýraogtrýss og nítjan hundrað og sjeyoghálvfjerðs fluttu vit fiskimarkið út og tóku ræði á og ábyrgd av okara havi og ríkisdømi fiskiríkisdømi í nítjan hundrað og tveyoghálvfems yvirtók við tað sum er undir okkum undirgrundina nú eiga vit eisini at yvirtaka tað ið er yvir okkum loftrúmið og sjálvandi heilt upp til harra su sigur hann so at miðflokkurin eisini tekur undir við tí við hesum viðmerkingum tekur minnilutin hesin minnilutin undir við uppskotinum og mælir løgtinginum til at samtykkja