Tordur J. Niclasen (Sjálvstýri (Self-Government Party)), speaker, 2021-11-30
Topic: 1. viðgerð LM-040/2021  Uppskot til samtyktar um at góðkenna landsroknskapin fyri 2020
takk frú forkvina sum kunnu hava við til viðgerðar uppskot til samtyktar um at góðkenna landsroknisskapin fyri tvey túsund og tjúgu hetta er ein framhaldssøga onkur vil kalla tað ein krymi sum á hvørjum ári við ársenda í myrkastu tíð av árinum verður løgd fram aktørarnir eru nógvir og ymiskir og verða teir av rithøvundunum avdúkaðir hvussu teirmum hilnaðist í avvarandi á at umsita skattgjaldaranspening tað er uppgáva rithøvundarnar løgtingsgrannskoðarana at ansa eftir at allar inntøkur eru settar í roknisskapin og at eingin útreiðsla er goldin uttan heimild í fíggjarlóg ella aðrari játtanarlóg og hava teir í hesum sambandi við støði í megnaravrikið hjá landsgrannskoðanini lagt fyri tingið uppskoti um góðkenning av landsroknskapinum saman við drógvum viðmerkingum eitt tað fyrstu gjørt verður vart við er frágreiðing um frávik millum játtan og nýtslu her eigur meginreglan sjálvandi at vera at tað altíð er samsvarið millum játtan og nýtslu tað er ábyrgd leiðslunurnar at bera so í bandi at játtanin heldur og um ikki meirjáttan verður givin frá tiðlaga virksemi stovnsins innan fyri tann karm sum politiski myndugleikin til ein og hvørja tíð ynskir sær tað er ein leiðsluábyrgd at játtanin heldur tað er ein politisk ábyrgd at veita neyðuga játtan til at tryggja tað tænastustøðið ella virksemi í politiski myndugleikin ynskir sær flestu stovnar halda sína játtan og tað gera løgtingsgrannskoðararnir eisini púragreitt samstundis vísa teir á frá við millum játtanartøl og rokniskapartøl hjá ikki so fáum stovnum har marnýtslan tilsamans er fleiri milliónir krónur í samband við marnýtslu siga løgtingsgrannskoðararnir at meirnýtslan eigur als ikki at koma fyri og kann eg sum so sjálvandi taka undir við tí tó má havast í huga at tað kunnu vera serligar umstøður sum gera at mairnýtslan kann koma fyri her eri samdur við landsstýrismánninum har hann vísandi meirnýtsluna til heilsutrygdarveitingarnar sigur at tað er trupult at meta um útreiðslugongdina til stórsveiggj er onnur dømi um tað sama eru í í meirnýtsluni hjá samband við barnapengar barnaískoyti familjuískoyti dagpengaskipanina trivnaðartænastuna fyritíðarpensjón og viðbót til ávísar pensjonistar alt lógarbundnar útreiðslur sum stovnsleiðslan sum so als onga ávirkan hevur á so kann mann altíð reisa spurningin um metingin bygdi á skeivar fortreytir ella um metingin var ov varin tað er ilt at siga frú forkvinna í viðmerkingum til uppskotið verður eisini víst á at við ársennda tvey túsund og tjúgu vórðu heilar hundrað og tveyogfjøruti milliónir krónur ikki nýttar til íløgur sum ætla og sostatt fluttar til tvey túsund og einogtjúgueinavmest er talan um játtanir til vegir og tunlar tó er eisini talan um ikki minni enn knappar einogtretiviu miliónir krónur til bústovnar sum ikki vórðu nýttar í tvey túsund og tjúgu og sostatt fluttar til tvey túsund og einogtjúgutil hetta siga løgtingsgrannskoðararnir at tað kann gera búskaparstýringina verri av partur av teimum løgujáttanunum ið verða lagdar fyri løgtingið ikki verða nýttar til í tí fíggjaráðari løgurnar eru játtaðar ella at peningur verður játtaður sum mann veit ikki verður brúktur avleiðingin er at fíggjarlógini ikki avspeglar veruliga virksemi i skapt verður í árini tað kann sjálvandi verða nakað um tað tað hugsað verður irsilerað um tað einstaka árið men annars haldi eg tað verða ein liðilig skipan og praktiskt somuleiðis hvat játtanin til bústovnar annars viðbígur sum sæst at fyri tíðarskeiðið tvey túsund og seytjan til tvey túsund og tveyogtjúgu eru heilar tvey hundrað og fjúrtan milliónir krónur har tær fjúrtan eru fluttar frá tvey túsund og sekstan av hesum eru sambært landsgrannskoðanina brúktar slakar fýraogfjøruti milliónir krónur og teir undrast á játtanin til at byggja fyri ikki e brúkt havhandi í huga serliga vánaligu støðuna á bústovunum og lat meg siga frú forkvinna at hað eru fleiri við teimum ið undrast vit eiga sjálvandi at fegnast yvir átøk verða gjørd og rætt skal ver tað rætt at landsstýriskvinnan í almannamálum roynir eingin ivi um tað men tá at hugsa verður um at tørvørin í fleiri ár hevur ligið um hundrað og hálvtrýss búpláss og uttan iva er vaksandi ja so er langt á mál tá ið vit nú eru hesum øki so eigur eisini at havast í huga eitt vantandi viðgerðar og venjingarmøguleikar hjá rørslutarnaðum øðrum ið bera brek ella sjúku vantandi atkomumøguleikar til almennar stovnar kervi almennar bygningar og almenn støð endurbúgving og arbeiðstilboð til handkappa framvegis og so framvegis harra frú forkvinna í einum og hvørjum húsarhaldi eigur altíð ein raðfesting verða gjørd hvat ið peningurn skal nýtast til landshúsarhaldið er einki undantak í som máta meginreglan fyri slíka raðfesting eigur at taka støði í sum nummar eitt hvat er neyðugt og so nummar tvey hvat er yngiligt tað sum er neyðugt eigur altíð at raðfestast hægri enn tað ið er ynsgiligt tí eigur hetta økið at fáa eina nógv størri raðfesting og eigur øll orka at leggjast í at fáa loyst henda stóra samfelagsliga g njliga trupulleika tað er ikki bert ynskiligt men tað er eisini neyðugt tað er lívsneyðugt so forkvinna sjúkrahúsverkið fara eisini drúgva umrøðu kanska serliga útbyggingin á landssjúkrahúsinum sokallaði hábygningurin tað er ein søga fyri seg sum eg hesum sinni ikki skal koma nærli inn á men tað er ein viðmerking í sambandi við setanarviðurskifti í kløkkar og sum fær meg at seta avvarandi landsstýrismanni ein spurning viðmerkingin fjá landsgrannskoðaranum er hendan tá ið læknar sum eru í førstum starvi á landssjúkrahúsinum arbeiða sum hjálparlæknaari á øðrum sjúkrahúsi í føroyum er vaktarskipanin soleiðis at hann verður løntur við yvirtíð frá fyrsta tíma fýraogtjúgu tímar um samdøgrið í eina viku lønin fer eina viku í at arbeiða øðrum sjúkrahúsi eru oftani hægri enn mánaðarlønin sum hjálparlæknin fóa frá landssjúkrahúsinum vísandi at øll sjúkrahúsini eru partur av sama sjúkrahúsverki mælir lannskoðanin mælir grannskoðanin eins og undanfarin ár til at gjøgnumganga vaktarskipanin av nýggjum og gera eina meting uttan at kenna til nevndur viðurskiftir gangið út frá at hetta amsvar við sáttmála við hjálparlæknarráð føroya og at hesin sáttmálin er góðkendur av politisku skipanini spurningur mín er hvussu er tað við setanarviðurskiftini hjá lækninum innan sjúkrahúsverkið tá til dømis lækni ella onnur starvsfólk fyri tansku kemur í starv á landssjúkrahúsinum til dømis verður viðkomandi tá ikki settur í starv í sjúkrahúsverkinum við tænastu á landssjúkrahúsinum mann kundi farið víðari við hesum til dømis persónar sum starvast hjá landsverk í eysturoynni um viðkomandi skal arbeiða til dømis í vágum fær hann so eisini yvirtíð frá fyrsta tíma fýraogtjúgu tímar um døgnið í eina viku og soleiðis kundi mgjørt fleiri tikið fleiri dømum fram hvat enda vit um hetta er skilir eg spyrji bara frú forkvinna hjá fleiri stovnum vísa landskoðararnir til tvørrandi innanhýsineftirlit sum ikki hevur verið nøktandi her bæði hjá landsverk og taks hetta botnar kanska í at neyðug orka er ikki er tøk til nevndar eftirlit og um so er at manglandi orka er orsøkin ja so her mann saktans tørvur á at styrkja eftirlitið og tað kann til dømis gerast við hækkandi normeringum orðið fíggjarstýring verður javna nevnt í frágreiðingini ella e rættari sagt manglandi fíggjarstýring og tað undrar um so er tí tey amboð sum eru tøk í almenna geiranum áttu at tryggjað at fíggjarstýringin var optimál at byrja við í røðuni nevndi eg at onkur kanska vil lýsa hesa fimtan síðu framhaldshøgu sum ein krimi ella ein gysara og botnar tað kanska í at hesin rykkurin hjá rithøvurvondunum er sera fjónskur og soljóðandi teir undrast sjey ferðirnar teir mæla til ella einaferð afturat mæla til áttaogtjúgu ferðirnar teir ivast í heimildum teir gera vart við viðurskiftini ikki eru nøktandi níggju ferðir teir átala ella átala harðiliga fjúrtan ferðir tað eru eisini nógv onnur viðurskifti sum verða lýst í viðmerkingunum frá landsgrannskoðaranum men sum ikki vera stundir at koma nærri inn á nú annars haldi eg at grannskoðararnir hava víst nærlagni og lagt gott avrik úr hondum fíggjarnevndin fer uttan iva at geva málinum eina nágreiniliga viðgerð