Heðin Zachariasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2022-03-17
Topic: 1. viðgerð LM-086/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um frískúlar (Stuðul fyri leigukostnað, áseta reglur um ferðastuðul og broyta tíðarfreist fyri at fráboða næmingatal)
og sum tá eisini bleiv sagt so er tað løgtingslóg um broytt løgnslóg um frískúlar og tað sum hetta uppskotið gongur út uppá er stuðul fyri leiðukostnað áseta reglur um ferðastuðul og at broyta tíðarfreistina fyri at boða frá næmingatali tavil siga nær ið mann skal ella nær freistin er í sambandi við skúlaorsbyrjan og so víðari øhog síðani eru sum tað eisini stendur í her at visi mann tekur paragraf trý stykki átjan so verður ella í stykki fimm kommunurnar stuðul til næmingar í frískúlanum verður roknaðir eftir einum miðalkostnaði fyri hvønn næming við grundarlagi í rakstrarútreiðsluni fyri hvønn næming í skúlum hjá fimm teimum størstu kommununum stuðulin til hvønn næming í frískúlnum er fimmogfýrs prosent av miðalkostnaðinim fyri hvønn næming og mann tosar um avdráttir og rentu og leiðu eru eru ikki íroknað í í í rakstrarútreiðslunum vist mann nú tekur øtann tað fyrsta fyrsta partin í hesum uppskotinum tað er sjálvandi tað í sambandi við við við flutning øso vita vit tað at tað eri øgiliga ymiskt frá kommunun l kommunu frá kommun til kommunu hvat ið hvussu ið flutningurin verður skipaður summar kommununir hava tað soleisnar ati at næmingarnir koyra við bygdarleiðim ella at tú fært eitt gjald sum er eitt eitt manaðurkort ella hvat hann verðr gjøgnum bygdarleiðir og hvar í aðrar kommunur hava tað skipað soleiðisnar at teir hava bjóðað koyringina út og og og og endamálið í hesum her er uppskotinum er tað at tú at tú javnsetir frískúlarnar við fólkaskúlan tann almenna fólkaskúlan í føroyum og spurningurin er so hvussu skal hetta skipast og so sjálvandi kemur ta eitt sindur annað upp á frá kommunu til kommununi hvussu langaltso hvar fráti er altso til dømis vis tað er frá einari bygd sum er langt frá einum skúla til frískúlan ella at tð er stutt so sjálvandi alt eftir tí verður sjálvandi kostnaðurin fyri tann ferðastuðulin veittur tíðirnar sjálvandi broytast og j eg kann bara siga fyri mítt viðkomandi at vit hava eisini verið út fyri tí í tá var tað í áðrenn kommunurnar bleivu lagdar saman at fólk ynsktu at kanska at flyta frá einum skúla í verandi bygd til tann til ein aðra ein annan skúla í bygdini og tað vóru tá var tað hvør sum kommuna og tá var kommunan nokk so greiður segði at forheldurin sjálvandi avgera hvar ið næmingarnir hjá teimum ganga men vit tá vildu vit ikki gjalda fyri flutning og heldur ikki fyri at næmingarnir gingu í tí skúlanum og so kann man siga var tað rímiligt eg veit ikkium tað var so rímiligt men men sjálvandi tað er nógv ár síðani og mann fær jú meira meir enn á at kunna tæna borgarunum og og tað er væl tað sum hann er osíðan tað er tað sum han kommunan er til men sjálvandi skal tað vera innan fyri nøkur mørk og í hesum førinum verður tað víst heilt greitt á at frískúlarnir ynskir mann at skipa á hesum økinum á sama hátt sum sum fólkaskúla tann føroyski fólkaskúlin og síðani verður tað víst á hetta her viðvið leiðu av hølum at tað skal líkasum ganga inn í tann partin afturat í sambandi við raksturin og vistimann so aftur sama tað er altíð neymari at samanlukna tað við tað sum hann sjálvur hevur verið útfyri og sovíðari vit bygdu so ein nýggjan skúla við streymin og vit gjørdu so eina avtalu tá við við við oyis kommunu um átta hundrað níggjuhundrað og tíggjunda og í tí gjaldinum var tað púra greitt at kommunan skuldi sjálv gjalda fyri at flyta altso tann kommunan sum kom við næmingurm skuldi gjalda fyri at flyta næmingarnar og at vit ikki tóku tann partin við í sum hevði nakað við byggingina at gera nú síggi at onkur frískúla í havn vísir á at her tekur mann bara leiðina við um mað tekur ikki tann partin sum er hjá onkrum hvann mann hevur bygt og tey halda seg sjálvandi vera sviður so í sambandi við tað at vísa á at tað kostar jú at halda viðlíka okkurt á síðnum so at tað er eisini nakað sum sum verður víst á men í hesum førinum er tað púra greitt mann sigur at tað sum tað kostar at leiga tann parturin verður tikin við í gjaldi sum kommunan sum hevur sum eiður næmingarnur skal gjalda og síðani verður tað víst á í sambandi við hetta her við tíðarfreistini fyri at kunna taka næmingarnar inn í skúlan og har vísir so ví verður tað eisini víst á í viðmerkingunum at innan fyri fólkaskúlan so ella so so vil eg ynski man tað at tað verður verður skipað á sama hátt sum sum í fólkaskúlani tað vil siga at innanfyri eina tíðarfreist so so verður tað ásett hvussu nógvir næmingar koma inn og soleinar at tú góðari tíð fært at vita hvar ið hvar iðella hvussu nógvir næmingar koma har veit eg eisini at tað hevur verið sjálvandi tá ð tú fert forbý fyrsta septembur í einum ári so sjálvt um so flyt skúla so verður tað ikki regulerað í næmingatalinum ella ið í í í tíminum í sambandi við alt eftir hvussu nógvir næmingar er inni hvat ið vistu tú fert upp um markið fyri hvussu nógv er visti ta eru fýraogtjúgu næmingar og at at tað sum verður flutt frá eini skúla mittíjøvnsskúlar so verður tað ikki regulerað í verandi skúlum tað tað vita vit eisini at tað etað er so galdandi í dag men frú forkvinna eg haldi at uppskotið er mann kan siga er nokk so greitt upp á tann mátan at tað vísir á at mann ynskir faktiskt somu skipan sum í fólkaskúlanum og vtsum vit kenna tað í dag so eru kommunurnar álagdar at hava ein skúla og tað er so fólkaskúlin og eg veit eisini am v vit síggja eisini í hoyrinsskrivinum at kommunur vísa tað órímiliga í tí at mann fer fríviljan inn og gera u frískúla og at mann so við við lóg tekur og áleggur kommununum nøkur gjøld og nakrar treytir tí at visti mann tekur velur tann skúlan heldur fenn frum tann skúlan sum veruligani er fólkaskúlin í tí kommununi ella í tí bygdini tí meta tær kommunuar tila meta fleiri kommunur her at r tær meta at tað tað er so væl og so skal tað allíkavæl ikki ganga útivur ta kommununa sjálvur haldi eg ati tað at tú hevur ein eg haldi at tað er øgiliga umráðandi at vit hava ein góðan fólkaskúla og vit hava viðgjørt fleiri uppskot í dag í sambandi við fólkaskúlan og sum eg haldi eisini er øgiliga umráðandi sum eg haldi eisini at eg havi víst á at at kommunurnar taka tað í øgiliga stórum álvara at tú hevur ein góðan fólkaskúla og ati næmingarnir fáa tær bestu treytirnar bæði tá talan er um um um hølusviðurskiftir og ikki minst amboð inni í skúlanum og sjálvandi at ein skúla er einki verdur visti tú ikki hevur nakrar góðar skúlaleiðarar og og og lærarar so tað er líkasum grundsteinirin í skúlanum og út frá tí haldi eg sjálvur at tað eru kanska nokk so áhugavert allíkavæl við frískúlanum tað at at fólk hava ein møguleika til at velja og eg haldi eisini at upp á einlannan máta so gevur tað so gevur tað eisini skúlanum tí føroyska fólkaskúlanum eina avbjóðing og visti mann er einsamallur á einum marceti so er sjálvandi ikki nøkur grund fyri at ella so hevur mann ikki sama bov fyri at at dubba seg upp á sama máta vist tú ert í í harðari konkuransu meneg veitiki um tað er akkurát tað sum er endamálið innan fyri skúla men tað er eingin ivi um at endamálið við skúlanum er fyrst og fremst at næmingurin fær tað grundleggjandi og tá skúlin er liðugur at tá hevur tú lært tað sum skal til og vit vita sjálvandi eisini tað at tað r tað er ymiskt frá frá næmingum til næmingum men tað sum eg haldi er øgilia umráðandi tað er tað at skúlin verður í hesum føri sagtast tum frískúlar men altso at skúlin í heila tikið verður tillagaður næmingunum soleiðisnar at tað er tí vit hava hava skúlar ømen sum sagt at so uppskotið er faktiskt púra greitt í í tann máta ati mann tosar um leiðurkostnaðin mann tosar um flutningin og mann tosar um at áseta tíðarfreistina í sambandi við næmingar í skúla málið kemur í í mentanarnevndina og har skal máli