Djóni Nolsøe Joensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-03-11
Topic: 1. viðgerð LM-111/2020  Uppskot til  Ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden af forskellige love om ændring af sundhedsloven  (Oprettelse af en behandlingstestamenteordning, selvbestemmelse over biologisk materiale og genetiske oplysninger, videregivelse af patientoplysninger m.m.)
jónistakk fyri harra formaður ja nú hevur formaðurin í trivnaðarnevndini gjøgnumgingið esi ríkisógartilmælini eitt sindur ið stuttum og tað er soleiðis at her eru trý og tey verða viðgjørd undir einum sum uni rasmusen eisin nevndi so er tað at a draga tað seg um autorisatiónslógina kommitlógina og sunnuheitslógina sum teir verður tosað um og í tí fyrsta havi eg hug at nevna at har er tað tey sum endamálið við uppskotinum ella fyri øllum er at dagføra kongari fyriskipanina soleiðis at hon samsvarar við donskum lógávum á økinum og í tí fyrsta sum hevur við autovisatiónslógina a gera so verða nakrir fakbólkar nevndir í har sum tað kemur at ávirka og har millum kær praktur virsøki hjá teimum verður broytt og tannlæknar kunnu gera opperativu inntriv ambulantsviðgerðar við serligum førleikum paramedisinarar teir kunnu fáa auterisatión h og so er tað nakað við formasótum á apotekum og eitt sum verðurnevnt eisini sum er nok soáhgavert tað er at sjúrahúslæknar kunnu fremja læknaliga rúsevnisviðgerð av persónum sum er innlagdur á sjúkrahús tað hevur sum eg havi skilt á lagnum eisini verið men nú er tað líkasum í lógini blivuð staðfest og og tað er eisini eitt týdningarmikið at nevna haldi eg í hesum her høpunum her í mun til tað fyrsta uppskotið so og tað er galdandi fyri av teimum trimum so so er tað eitt av teimum sum hevur nakrar fíggjarligar avleiðingar sum tað verður nevnt av uppskotunum og men hetta fyrsta hevur ikki tær stóru fíggjarligu avleiðingarnar men undir punkt tvey tíggju har sum tað hevur verivð so kunnu hesar broytingarr í konglifyriskipan innihaldi revsuásetingar so tað er eisini at hava viktig at hava við í mentu te im man tosar um hettar at tað er nakað við at tá i mann hevur autosatión so er tað fylgja eisini nakrar tann ábyrgdin við øog í mun til tað seinna uppskotið sum hevur við kommið teglógina at gera og sum uni rasmusen eisini nevndi sum hevur við sum tryggja rættindini hjá hjá sjúklingum betri og tað er tað er gott so er tað vert at nevna at at tá er tað nakað við at nærmastu avvarandi ella verjið kann samtykkja til luttøku í heilsuvísindaligari granskingarverkætlan í førum har granskingarluttaka ikki er førur fyri at samtykkja sum verður eisini nevnt nakað um at ung ið eru fylt fimtannar skulu geva samtykki saman við foreldramyndugleikan at luttaka í heilsuvísindarligar granskingarverkætlan so hetta her eru og so verður nevnt ein røð av øðrum tingum eisini sum ger tað at mann fær eina kenslu av teiman lesur eftir og kannar hetta her at tað er til tað betra fyri sjúklingin hetta her seinni hevur eisini nakað við við viðhvatmar perónlýsingar at gera og tað verður viðgjørt væl í í hesum her lógartekstinum og bæði javni og megd sum eru hoyringspartar tey taka undir og við hesum uppskotunum og mæla ella og siga millum annað attað betrar um trygdina hjá sjúklinginum men men javni nevnir eisini at tað gevur heilsumyndugleikunum eisini víttfevndar heimildir meir enn enn tað hevur verið so tað er eisini vert at hava ið menta teimum viðgera hefta her eisini víðari í í trivnaðarnevndini og akkurt í mun til tað seinna ella tað sum hevurvir komin til lógina at gera so í mun til tað fyrsta so hevur tað eina tær avleiðingarnar kann mann siga undir ta tað sum hevur lógartekstina at gera at mann metir atvísindasynsemisnevndin skal viðgera og góðkenna hesar verkætlanirnar og av tí so fer nevndin kanska at fáa størri arbeiðsbyrðu ella tað var ikki nógv men men mælt verður til at tað verður ein faklig skrivari settur í í hálva tíð at hjálpa nevndini við at avgreiða mál og tí verður tað mett til eina meir útreiðslu upp á trý hundra og álvtrýss túsund krónur og við øðrum útreiðslum eisini so samanumtikið kann mann siga tað at teir fíggjaróleiðingarnar verða mettar umleið fýra hundrað túsund og tað verður so víðari nevnt ati hetta betrar um rættartrygdina tað síðsta í ríkislógartilmæli í hesum umfari tað er sunnlaiðislógin og hari tað sum hevur við eisini sum hevur við lkasmsen siga sjúklingaviðgerð ella tað at gera har verða rættartrygdin har tað er nakað við samandrát í núskipanini har stendur at tað er ásetingar um innheintan og víðari latandi av heilsuupplýsingum og betraðar ásetingar um rættarlæknaligt lík sín og obduktión og so verða tað nøkur nøkur ting sum eisini mannagongdir sumverða gjørdar einklari í mun til er ein røð av av øðrum tingum sum mann ikki nær at koma inn á men men eitt týdningarmikið á síðu tólv í hesum lógaruppskotinum tað er ati ein nokk stór broyting tað er mann fer frá mann fer frá lívstestamenti sum er ásett lógini til nakað sum kallast viðgerðartestament og skipanin við lívstestamentum fór úr gildi fyrsta januar tvey túsun og nítjan og sjúklingar kunnu tí ikki longur skráseta eitt lívstestamenti munurin á viðgerðartestamenti og lívstestamenti er at eitt lívstestamenti bert er vegleiðandi fyri heilsustarvsfólk meðan eit viðgerðartestamenti er løgfrøðiliga bindandi og víðari verður sagt at við einum viðgerðartestamenti kann sjúklingurin tryggja sær at læknarnir fylgja ynskjunum hjá sjúklinginum viðgerð um sjúklingurin ein dag ikki sjálvur er førur fyri at siga frá og so er tað nakað við at í einum viðgeratestamenti so kann ein til dømis frávelja lívsleingjandi viðgerð herundir uppaftur veking eftir hjartastupp og hetta bert í ávísum førum sum til dømis vár sjúklingurin liggur fyri dayganum og viðgerðin bert kann leingja lív men ikki viðføra sjúklingurin fær tað betri ella pínan verður linkað og í einum viðgera testamentin kann sjúklingurin eisini frávelja nýtslu av tingsli um hann ikki longur er førur fyri at taka sær av sær sjálvum til dømis um sjúklinguin er vorðin dementur eisini er møgulit at taka avgerð um at avvarandi skulu hava síðsta orð at siga í mun til eina avgerð um fáav viðgerð og haldi heta her hesin parturin ið er nokk so áhugaverdur og tí vildi eg mælttrivnaðarnevndini til kanska eisinihav tikið etiska ráðið við í í hetta hetta kjakið tí at hetta eisir nakrar spurningar haldi eg eisini sum eisini hava verið frammi í í danmark tá ið hendan lógin verður viðgjørd niðri og í tí sambandinum kann mann siga at í hoyringsskrivunum frá megd so mæla tey til at nettup tað sum eg nevndi áðrenn í at avvarandi skulu hava síðsta orð at siga í eini avgerð um frávela viðgerð at megn mælir til at nágreina hvør avvarandi tað skal vera so tað blívur meira greitt fyri ja fyri øllum hvør akkurát tað er ikki so broytt og tíbetur so hevur og tað er gott at heilsumálaráðið tekur viðmerkingar hjá meg til eftirtektar og tað er týdningarmikið at staðfesta at tað verður so kanska í kunngerð ella hvussu tað verður sagt at tað verður nágreinað hvør líkasum av teimum avvarandi tað er sum so alt eg alt samanumtikið so haldi eg hetta her eru góðar broytingar sum verða gjørdar og til tað betra og fyri eisini fyri fyri trygdina hjá hjá sjúklinginum og at tað verður meira gjøgnumskúkt tað fær mann eina kenslu av teimum at lesur ettar og og tí fara javnðarflokkin at viðgera tað jaligt í í