Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-12-16
Topic: 2. viðgerð LM-053/2020  Uppskot til samtyktar um at fáa útbúgvið fleiri røktarstarvsfólk
stembergar fáa orði ger so væltakk fyri frú forkvinna mánn má siga at tað er ikki eiti eg á t tadiskussiónir sum heilsuskúlin kann seta eld í her inni kanska er tað bara gott er eisini neyðugt at mann kjakast onkuntíð eg eg eri sjálvandi øgiliga hørm um at mann ikki kanska heldur stendur meira saman um a tteir skúlarsjálvandi hevur um strykkirtar heldur enn at royna at doga tær eitt sindur sundur men tað sum uppskotið snýr seg um tað er ikki um staðseting tað er um hvussu mann fer útbúgva fleiri at útbúgva fleiri røktarstarvsfólk er ikki bara neyðugt men tað er faktisk lívsneyðugt tað at hava teir røttu fakligu førleikarnar tað er avgerndi fyri tá tú skalt passa gomul og sjúk fólk tað er avgerandi fyri hvussu fáar ella nógvar kombligatiónir fólk fáa vist tað eru sjúk og tað er eisini vísindaliga prógvað at tað er avgerandi fyri hvussu samlíkindini eru fyri um tú yvirlivir tá ið tú r blivur sjúkur so hetta her er handlar ikki um e ein matrikkul har tað handlara um ein fakligan førleika sum tú skalt hava við tær okur hava brúkt øgiliga nógvar orku upp á tey seinnu árini at framtíðar tryggja okara heilsuverk og løgdið serliga stóran dent á at fáa útviðað nokk av serlæknum tí ati visti tú ikki hevur tær rættu fakligu førleikarnar so hevur tú trupulleikar við at veita tær nøktandi tænasturnar tað er eydnast íð nokk so stóran mun at fáa sett nakað við av serlæknum men tað arbeiðið má sjálvandi halda fram men tað er gjørt for lítið við at útbúgva eisini tey restina av starvsfólkunum kamman siga at tey sum skula taka sær av røktini og eisini tey sum skula vera úti í eldraøkinum tað eru stórir trupulleikar í okkara grannalondum við at hava nokk av røktarstarvsfólki íslendararnir høvdu stór problem og setti lønina munandi upp fyri nøkrum árum síðan og tað eru trupulleikar í næstan øllum grannalondunum og tað gongur faktisk ódivir kvalitetun í viðgerðini og tey ger tað og bíðilistarnar blíva longri g frá føroyskari síðu snakkað mann um at fáa viðgerðartrygd visti mann ynskir tað so má mann í hvørfall hava nokk av starvsfólki og eg haldi tað var í gjár í tíðindunum at tað var ein fluggjan frá tí bretska heilsuverkinum av serliga sjúkrarøttafrøðingum tí ati tað har var strævið tað var nokk so strævið at arbeiða tað eru tvey støð í føroyum sum útbúgva røktarstarvsfólk tað er setrið sum hevur sjúkrarøktarfrøðiútbúgvingina og tað er heilsuskúli føroya sum hevur hjálparaheilsuhjálparaútbúgvingina og heilsurøktaraútbúgvingina og eg síggi ikki á fíggjarlógini at nakað av teimum støðunum er raðfest eg síggi heldur tað at mann hevur tikið nakað av pengum av setrinum og tað er sjálvandi ikki í ordan visti mann tekur tað í álvara at mann má útbúgva fleiri sum mann sigur í álitinum at mann hevur gjørt men eg haldi ikki at mann sær tað aftur í handling sjálvandi er tað onnur ting sum eisini hava ávirkan á hvussu tú tað handlar ikki bara um at útbúgva men tað handlar eisini um at fasthalda fólki í einum starvi tí kunnu eisini gott uppliva at tú útbúgvur eina rúgvu men tær fara ív aðrastaðni so tað handlar eisini sjálvandi um at arbeiðsumstøður mugu sjálvandi vera nøktandi innan fyri serligar heilsuhjálparar og heilsurøktarar vita okur taðr eit eitt ein stór avbjóðing at tað er trupult at fáa fulltíðarstarv tað er eisini ein avbjóðing at tað eru sturv sum ikki er serliga høgt lønt tað er eisini ein avbjóðing at í nøkrum førum skalt tú kanska arbeiða tríggjar tímar fyrra part og so aftur tríggjar tímar um kvøldi ella ella tveir og tveir tú fer ongantíð fullan dag men tú er bundin allan dagin og tað er eisini eina avbjóðing tað at normeringarnir eru nokk so lágar nógvastaðni í mun til tørvin sum eru blivin øgiliga nógv størri og tyngri so tað at okur mangla fólk tað ger eisini arbeiðsumstøðurnar verri tí at ferri eru tey um tað sum skal gerast og fleiri ófaklarir koma inn tað tað sigur seg sjálvt at tað eisini ávirkar tað ávirkar sjálvandi eisini innan fyri sjúkrarøktina visstnormeringarnir eru lágar har veva so gjørt nakað í tey seinnu árini við at fáa lønina upp og ta að gongur eit sidur frægari við at hava hægri lønarbrøk ella setanarbrøk enn tað gera í fyri hjálparar og røktarir men her er absolutt nøkur ting sum mann eisini hyggja eftir uttan bara tað at umbúgva fleiri men tað er neyðugt og so fari eg sjálvandi at ávara ímóti at mann brúkar staðsetingina av heilsuskúlanum sum ligvið at tað er tað sum er problemið og tað skal eg ávara ímóti av fleiri orsøkum eg dámi illa at mann setir økiog starvsbólkar og fólk í landinum upp ímóti hvørjum øðrum okur eru eitt fólk og eitt land og okur noyðast at virka saman fyri eisini at fáa økini í øllum føroyum at fungera og ikki bara í einum øki men í øllum og tað kann gott vera ta ymisk ting sum skula til og tað má mann sjálvandi vera opin fyri og hyggja eftir visti man hyggur eftir til dømis pedagoguútbúgvingini og sjúkrarøktarfrøðiútbúgvingini fær tenn sakt skyld so eru tey á setrinum og tað hevur so ikki gjørt tað at mangulin upp á teir starvsbólkarnir eru minni í havn kannman siga ennanir aðrastaðni so tað er fo forsimpult at at taka bara tað sum ein part ella sum høvuðsproblemi tá ið tað er sagt so kann tað gott vera at mann átti ati at hugt eitt sindur eftir at víðka møguleikarnar til eisini at kunna vera partvís kanska partur av útbúgvingum á á netinum altso at mann hevur betri møguleika at fylgja við í útbúgving á netinum okur provaði hvørfall tá i var partur av vágs kommununi at vera partur av setrinum til at útbúgva námsfrøðingar tað bar illa til og tí fór mann tá ið i samstarv við skúlar uttanlands og hevur so eisini fingið útbúgvið eit heilt hold av námsfrøðingum gjøgnum netið men sjálvandi skal tað eisini vera ígjøgnum teir føroysku skúlarnar tað sum harmar meg nokk so nógv tað er eisini hetta her við ati setrið og er skert fíggjarlógini í broytingaruppskoti sum kom ghaldi a ver ein fra hundrað túsund og at heilsuskúlin er ikki raðfestir í fíggjarlógini og tað sig mær so mikið sum tað at mann hevur ikki tikið hendan her trupulleikan til sín at okur standa faktisk framman fyri ein einari avbjóðing ella eini kavabólti sum bara rullar framman fyrigum sum bara blívu størri og størri og grýpur mann ikki inn meðan tí er og setir pengar av og fyrireikar at fáa fleiri inn í útbúgvingina so fáa okur bara enn størri problemir tí okur vita tað at meira enn helvtin av hesum útbúgvingunum er tengd av at tú hevur nokk av starvsfólki frammanundan tí tað tey sum skulu útbúgva tey sum koma út í praktikk og tí haldi g hettað er ein nógv størri avbjóðing enn atenn okur gera okum far um og eg haldi t tað er at at forsimpla hesa her avbjóðingina heilt ótrúligt at at at at brúka alla orkuni upp á at tosa um um mann skal hava ein heilsuskúla ella tveir ella ella ella hvussu mann skal gera tí hetta handlar um at dygdin ella hvaliteturin í teimum heilsutænastum sum okur kunna koma a veita framyvir fer at fegla vissi ikki mann fær útbúgva í fleiri og tað er eitt álvarst mál sum sum sum røkkur nógv víðari enn hitt men tá ið tað er sagt so so fari g undir nongum umstøðum at góðtaka at mann fer at røra við at flyta heilsuskúlan hann bleiv lagdur av av toppi í sínari tíð har ligurn