Magnus Rasmussen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-016/2021  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri 2022
onkuntíð hevur mann hoyrt um at tað eru nakrir stovnar sum heyra til mann kan iga umhvørvis vinnumálaráðið at tað kostar nógvar pengar men eg tá gloymir mann ofta at siga tað at tað eru rímiliga nógv inntøkufíggjað eg bara taka dømi um at til dømis sum vist tú taka umhvørvisstovuna altso einogtjúgu prosent er inntøkur sum sum umhvørvisstovan fær og vitkunn taka jarðfeingi o vit kunnu taka onnur eisini tað svingar heilt upp í eni áttaoghálvtrýss prosent vinnan er lokumotivið í samfelagnum tað er tað sum dregur mmann sigur alt tað heila og tað hevur verið nevnt um hetta her við ati tatað er eingin visjonerur vinnupolitikkur at at hóma og tá fær mann serliga inn á hetta her við filminum mann saknar visjónir innan fyri filmsvinnuna og tað eru tey sum sótu undanfarna samgongu su at siga tað men visti mann hyggur hvat setti tey av tá tey settu tvey hundrað túsund bæði í tvey túsund og átjan og í tvey túsund og nítjan í bestu tíð har mann hevði stórur yvirskot so var man ikki meira visionerur har enn at mann setti hesar tvey hundrað túsund krónurnar a at tað so komu fýra milliónir av settar av í fjør tað var tí tað bleiv eina ítøkilig ætlan løgd fram sum helgi abramsen lanstýrismaður skempaði fyri og eg hali tað ver eitt samt løgting sum segði jú hetta var eitt spennandi prosjekt við stuðlatíð so vissu vit ikki eru visjoner so era vit bara ikki so eru vit barap á sama máta innan fyri filmsvinnuna sum undanfarna samgonga tí hon setti akkurát tað sama av men tá ið tað er sagt so er absolutt potensialið í hesum her sum eg við film at gera men hesum sinni eydnaðist tað so ikki at mann hækkaðr játtanina men mann hevur somu játtan sum hannhevur havt síðani tvey túsund og átjan ttaðtað er bara tað sum kann staðfestast tað er nógvar spennandi vinnur og tað r verður nevnt um hetta her vakstrarforumi og sjálvandi eri eg komin inn í tað fyri einum mána síðani og har haldi eg eitt óalmindiliga spennandi her sum handlar um ks tvinnur ofta siga vit bara ktvinna men nú nú sigur mann samskiftist og tað tað er eitt sum eg hvussu er dugi at síggja eitt óalmindiliga stórt potensiali í vit mangla fólk á hasum har økinum samfelagið verður alt meira ov meira talgilt og vit mugu vera við í tí menningini annars verða vit aftur útsild er komin til um eina løtu okkurt øki sum ikki nóg væl talgilt men vit mugu vera við har og visti mann hyggur eftir so er prosentvís parturin av teimum sum arbeiða inanfri hesar vinnurnar nógv lægri í føroyum enn lond sum it samanbera okkum við og tá tí er tað gleðiligt at tað líkasum mann kann siga gongur hond í hond soleiðisnar at inundirvísingarasum jenis a rana ta hevur líkasum uppraðfest hetta her við at vit gera tað soleiðisnar at tey sum lesa innaferði kt fáa betri møguleikar og kunnu taka fleiri útbúgvingar í føroyum ella drúgvar útbúgvingar so eg tað er hvussu ein vinna sum eg haldi er óalmindiliga áhugaverd tað er eisini tað at tá ið vit tosa um alivinnuna sum fyllir óalmindiliga nógv eisini hjá okkum sum tað verður nevnt tað er helvt in kanska av útflutninginum eftir hondini har er nógv spennandi og vitanartung størv og vit skulu eisini hugsa vinnur har ið vit eisini tiltrekkja føroyingar sum hava verið uttanlands av lisið koma aftur til føroyar soleiðisnar at vit hava vitanartung størv tá ið tað so kemur til vinnupolitikk so er eingin vinnupolitikkur orðaður í føroyum síðan tvey túsund og fimm so kann mann snakka um at verða visjonerur tað var fleiri samgongur sitið síðani tvey túsund og fimm og eisini tey sum harta okkum og siga vit hava ongar vinnupolitikk tað er eingin orðaður vinnupolitikkur gjørdur síðani tvey túsund og fimm eg fái í mesta lagi tvey ár í hesum her sessinum og skal eg byrja orða ein vinnupolitikk so verður hann helst sum eg tað gongur hálvt annað ár og tí haldi at tað er viktigt at mann kanska fokuserar upp á nøkur øki samstundis hann arbeiðir í tí langa løpuni við at orða ein yvirskipaða vinnupolitikk og har haldi eg heta her vakstrar forrumi sum eg júst er komin iní sær rættiliga spennandi út og eg haldi tað eri nú í novemburmánaðir tað fyrsta kemur frá te frá frá hesum vakstrarforrúmunum sum er nokk ítøkiligt hvat ið vit kunnu satsa uppá og nú luftaði hefta her um kst vinnuna sum eg haldi er sera sera áhugavert og trúgvi eisini gott í framtíðini nú nú er hetta eitt sjálvandi eitt eitt øgiliga víðfevnt ráð og tað hevr verur spurt um eldraøkið so heldur mæn hvat hevur eldraøki við orku ella umhvørvis vinnumálaráðið at gera men tað er tað at eg umsiti eisini kommunumál og tað verður fleiri ferð i spurt um hetta her eftirmetingina av eldraøkini so lat meg taka tað tað er komið rættiliga væl áloys tað e komið so væl áleys at eg havi seð eitt útkast til til tað so tað trúgvi eg fólk fara frætta um rættiliga skjótt so taka vit eit lítað sindur á orkuøkinum har er tað soleiðisnar at eitt samt løgting fyri nøkrum árum síðani samtykt eitt uppskot til samtyktar einmælt um at fara at fokusera eitt sindur upp á hetta her við teimum flógvu keldunum tað var edvund joensen sum var líkasum primok smotot í og vit vóru nógv sum hildu tað var skilagott og har hava vit so fingið sett av eina komma átta millión bjørt samuelsen nei orsakatað var landbúnaðin tað koma vit til men hetta er ein komma átta millión ikki tær filla uppupphæddirnar men tað er nakað og nettupp fyri at kanna meira tað sum er í undirgrundini uppi á landi vit kenna næsta alla havbotnin í sambandi við oljuleiting men men føroyar eru fjúrtan hundrað g ferðskilometrar á landi og vit kenna ikki nóg væl undirgrundina so tað haldi eg nokk so spennandi so og tað verður eitt eitt samstarv sum eg síggi fyri mær sum verður millum jarðfeingi og umhvørvisstovuna um at skráseta og líkasum dygdarkenna hetta her hvussu hvussu hvat potensial er í og so eisini fyri kanska at at lata upp fyri fyri djúg borðingum tí gypprið tú farið niður háðir tær verður vatnið og her er eitt veldigt potensialið í hesuni her og eg trúgvi eisini at at hatta kann vera við til at seta ferð á nøkur ting landbúnaðarøkið undanfarna samgonga høgni hoydal kom við nøkrum tankum um tað og setti nakað á brettan og her er so ein millión sett av til tað sum vit kalla fyri fyri nakrar menningarætlanir og tað kann vera nú kundi haldi eg tað vera bjørt samuelsen spurdi um eg ikki kundi kanska siga hvat eg helt um hetta her eg veit tað innan landbúnaðin eru innovativar røddir sum hava hug at fara líkasum at seta seg niður og kanska gera nakrar verkætlanir fyri at vit kunnu gagnnýta okkara føroyskum náttúru betri og fáa nakað meira burturúr vit hava sett okkum hoga mál at vit skuldu verða sjálvforsýnandi við landbúnaðarvørum tað er eitt framsøkimál kann man siga men høvdu vit komið nakað ávegis eg kundi hugsað mær at ein møguleiki var at mann fór eitt sindur meira enn i efther við seyðahaldinum kunnu vit fáa optimerað tað meira vit hoyrdu er fyri kortum hvussu lítið vit fáa burtur úr tí kundi ikkiverið ein verkætlan mann fór lísindurin í tað tað kundi eisini verið nakað við at tað er nógv ódirkað lendi sum kundi verið betri gagnnýtt men eg haldi t tað skal vera kanska meira upp til tey sum eru í vinnuni sum kunnu koma fram við nøkrum tankum hvussu mann kundi farið inærri inn í hetta her fyri at fingið meira ferð á so at vit vóru sjálvforsínan tað kundi sjávandi eisini verið eplir og grønmeti har eru ymiskir møguleikar nú nevndi hetta her við hesi talgildingini og at tað er eitt eitt mál sum øll lond hava breddanum og visu vit ikki eru við í tí so fara vit at halta aftaná talgildu føroyar hevur gjørt eitt stórt arbeiði summi siga tú kostar nógvar pengar tað kann gott vera men tað er púra neyðugt og vit vit fegnast um øll tey frambrot sum hava verið har hhar havi eg so fingið sum landstýrismaður á breddan at raðfesta á tinglýsingini tinglýsingin í føroyum er ikki serliga nógv talgild og visu vit hyggja til dømis til danmarkar so kann mann fara mest sum bara út á netið og plátta alt inn og so gongur tað ein stutt tíð so er hetta her avgreitt so tí verða pengar settir av fyri at menna ella finna út av hvussu vit skulu gera hetta tí tað er ikki bara bara tí tað skal vera skottrygt hetta eru jú ognir sum skulu skrásetast so her mugu vera skottryggar mannagongdir sum tað sum vit kunnu siga ein komma ein millión er sett av til forskanningarnar og so vóni eg at tá er vit tá vit e komin á málið við tí at vit kunnu siga hvussu kunnu vit frameftir gera fyri at fáa talgildingina upp á pláss á hesum her økinum eitt annað tað er á umhvørvisstovuni har er har er tað soleiðisnar at ein komma tvær milliónir verða settir av til fólkayvirlit og har er støðan soleiðisnar vil eg siga at eg haldi tað sum ein plagd at siga hon er kritisk innan fyri fólkayvirlit kritisk og tað erupp á tann mátan at tann skipanin sum er hon hon fer ikki a at fáa hon verur ikki so parterað so porterað frá nú av og tann plastformurin sum byggir á verður óvirkin um eitt gott hálvt ár og so hugsar mann fólkainnyvirlitið ja men hvat er tað ja men tað gongur inn í tað kann fara til taks og tað kann fara á á landssjúkrahúsi og tað kann fara á akstovuna so tað er avgerandi neyðugt av hesi her viðurskiftin upp á pláss og tað eru teir pengarnir sum skulu brúkast til tað arbeiðseftirlitið har eru nakrar krónur raðfestar fyri at vit hava fingið nógv stór virkir og vit hava fingið nógvar vinnufyritøkur so at eftirlitið til dømis at styrkja við maskintrygda framleiðsluvirkin haldi eg er neyðug og har eru nakrar krónur settar av til tað og eisini á heilsufrøoysku starvsstovuni er eisini nakrar krónur settar av tá ið vit koma til tíðin flýgur avstað tá ið vit koma til orkuna so hava nøkur ting verið nevnd her um at tað eru ongar visjónir og tað gongur for seint ja tað hevur gingið seint men í tvey túsund og fjúrtan haldi eg tað var kaleu holm løgmaður sum trýsti á ein knøtt og tað fóru nakrar vindmyllur í gongdir uppi og so hendi einki aftur fyr enn í fjør tá i helgi abramsen trýsti á knøtts úr suðuri ella var tað tíðliga í hesum árinum í februar í ár og visi tað gongur soleiðis at sum tað sær út beint nú so verður vindorka vindorkuframleiðslan innan fyri tvey ár trý fýrafaldi altso framleiðsla og tað haldi eg er eitt gott fet rætta veginhso hevur tað verið nevnt nakað um hetta her við at við viðlíkahald av almennum bygningum also grønari orkuloysnir og tað hevur ja mammann hevur gjørt nakað mann kundi altíð havt gjørt meir men vit hava so eisini klárað t sett fleiri pengar av hetta skeiðið vit hava sitið higartil til almennar bygningar til viðlíkahald á almennum bygningum tí eitt ír grønar orkuloysnir men eitt sum næstan ongantíð verður nevnt tað er bjálving tað er sanniliga viktigt at bjálva soleiðisnr at kualtso orkunýtslan er so lítil sum mølit tað haldi eg mann gloymir ofta í hesum her og so kann eg heilsa og siga at hesir nýggju bygningarnir tað kenni eg frá arbeiðinum í fíggjarnevndini teir nýggju bygningarnir sum verða bygdir teir hava grønar orkuloysnir tað eru hvussu her vert at notera sær meðan nógvir av teimum gomlu har har halta tað men har haldi eg fyrst og fremst mann eigur at hugsa um at bjálva sum at brúka so lítla orku sum møguligt ja tíðin hon er vigat renna undan tað verður nevnt um hetta her við við ymiski sløg av framleiðslu av orku eghaldi tað va jóan dahl sum nevndi hetta her um sólorku tað haldi eg er absolutt er eitt potensialið men men tað sum ikki virkar nóg væl í dag tað er tað at vissi eg hevði havt slíkt upp á tekin hjá mær so framleiðir tað meira enn eg havi brúk fyri onkuntíð og so má eg sleppa av við tað t út á netið og og har er nakað við prísinum altso mann má gera tað soleiðisnar at tað sum loypur av at mann fær soleiðisnar fyrita at at tað loysir seg og so sigta seg sjálvt at viðhvørt tá ið tað einki ljós er ella eingi sól her so mann mann fáa inn men men hatta er eitt potensialið sjálvt um tær kann ljóða undarligt at tosa um sólork í føroyum so er etta potensialið tað royndir verðið gjørdar heilt ítøkiliga í sumba tí at eisini verður royndir gjørdar úti í nólsoy á einum sethúsum hatta ber til men tá skal tað vera samanhang í við at mann sleppur av við avlopsorkuna eitt við sólorkuni sum mann skal hugsa um tað er tað at tð ikki verður skemmandi tavil siga tað man hevur tað uppi á einari tekju sum sum helst ikki sæst tí tí tað kann vera skemmandi men vist tað eru høgir bygningar við stórum plátum so er tað absolutt eitt potensialig í sólvorku vit tosaðu nógv um um vindorku men vit hava jú eisini rk sum eisini er men hon er kanska eitítað sindur frammi takk fyri nú fór tíðin ja takk her nokk so nógvar viðmerkingar fyrstur er bjarni kárasom petersen ger sovæltakk fyri frú forkvina margnusrasmussen endaði við at tosa eitt sindur um orkuframleiðsluna og vindorka verður ein stórur partur av framtíðarorkukervunum í føroyum og vdorka framleiðir øgiliga nógvar spillorku ella yvirskotsorku kanska serliga um náttina og har eru elbilar ein ein natúrligur avtakari av av tí orkuna hendan samgongan samtykti fyri ikki so nógvum mánum síðani ati at elbilar ploga inn hebridbilar og hebridbilar skuldu frítakast fyri virðisavgjald og og meirvirsgjald og eg haldi mann visti tá og veit eisini enn betur nú at hybridbilar er ikki ein natúrligur partur av tí framtíðar orkukervinum sum fer at verða allíkavæl hevur mann valt at inkludera teira í tað hevur kostað nógvar krónur mistar inntøkur eg haldi hebridbilar eru eini fimm hundrað bilar í tí samlaðu bilpartinum ætlar mann at broyta tað aftur nú tá mann veit at hebridbilar kanska serligu bridbilar ikki er