Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-12-09
Topic: 1. viðgerð LM-043/2021  Uppskot til samtyktar um váðameting av Føroyum til fyribyrging av hvítvaski og kriminellum pengaflutningi
tkk fyri harra formaður h vit viðgera eitt uppskot til samtyktar frá bjørt samuelsen løgtingskvinnu um at gera eina serstaka vága meting og og gera átøk til fyribyrging á hvítvaski og øðrum fíggjarligum kriminaliteti í føroyum øh heftir her er eitt uppskot til samtyktar og sum at síggja til nokk er eitt úrslit av kanska nøkur tíðindi mann hevur hoyrtkanska serliga frá kringvarp føroya um hetta her eftir hondini væl viðgjørd a umrødda konguráðnið og tað kann benda á at tað eru skipanir og lóggávu í føroyum sum ikki virkar soleiðis sum vit kundu ynskt okkum at tað gjørdi og at tað møguliga eru fyritøkur og skipanir sum útnýta okkara lógarverk til at fremja lógarbrot í form av hvítvaski hetta her uppskotið er so at mann skal gera eina serstaka greining og vágar meting av av føroyska samfelagnum tá ið tað hvørjum hvítvaski viðvíkur og tað fevnir nokk so broytt tað verður nevnt í viðmerkingunum millum annað skipanina við føroya altjóða skipaskráseting tað verður nevnti bankakervi tryggingarvirksemi og vinnuskráin og umboðsfólk og so framvegis ogso framvegis fyrsta havi eg hug at siga tað at tá ið vit her át føra løgtingið samtykkja stór og innihalsliga tung og og komplinseraði lógaruppskot so sum til dømis tey ríkislógartilmælini sum koma niðri frá sum sum onkursvegna er ein fylgja aloftast av ymiskum eoderektivum sum jú er ein biokratiskur mastudantur uttan at tá haldi eg at tað er problem demokratiskt at løgtingið og fyri sovið landsstýri hevur so avmarkað kapasitet til at seta seg inn í hesir lógarpakkarnir á fullgóðan hátt altso tey tær lógarbroytingarnar sum koma her á tingi ella kanska ríkislógartilmælini tað eru so kompliseraðir tekniskt at hvørki tingfólk ella ella fyrisikingin rokni eg við klárar at megna at lyfta uppgávuna tí at tað er so innihaldsliga tungt og tí haldi eg eisini at mann skal ikki bara samtykkja slíka lóggávu bara uttan víðari tí at tað er onkursvegna ein sovorðnir fatan av at jamin vissu vit ikki gera tað so vit uttan fyri felagsskapin kanska atypiskt eðufelagsskapin sum vit annars ikki eru limur í og tí haldi at mann skal gera tað soleiðis at tá mann samtykkir slíka lóggávu so skal mann ikki samtykkja fleiri reglur og reguleringar enn neyðugt mann skal implementera tær reglur sum eru góð instrumentir til at fanga og basa hvítvask og so annars at at implementera tær reglur sum ger at tð er fakligum hugtaki er kvevalensur millum føroyska lóggávu og europeiska lóggávu altso lóggáva sum onkursvegna er krav fyri at es hevur hug til at framhaldandi hava sterk handilssambond við føroyum eg kann nevna eitt dømi teir sveisisku bankarnir teir teirertystiknir fyri at hava kanska eitt sindur kryptiska bankalóggávu og hava ikki forpliktilsi til at útlivera ymiska informatión sum ger tað til eitt aftraktivt stað hjá fólkum við nógvum kapitali at seta sínar pengar men sveisararnir gera eisini alt sum teir mentir fyri at fáa teirra lóggávu at harmonisera við es lóggávu tí at teir vita at teir hava so stóran og sterkan handil við eu at tað verða teir noyddir til tí haldi eisini at vit skulu gera tað men vit skulu ikki strekkja okkum nógv longri enn tað sum er neyðugt fyri at hava framhaldandi atgongd til esmarknaðin øh tá ið tað er sagt so so ja vit samtyktu hvítvaltslógina í fjør og sjálvandi hetta málið sum kanska elvir til heta er uppskot til samtyktar tað byggur tá bygvur partvíst upp á ta álitið sum mann kom við tá ið mann gjørdi samtykti hvítvaltslógina men so sjálvandi eisini ta ítøkiliga málið sum er við við til dømis hesin her kabil á nætverkinum sum hevur brúkt føroyskar peningastovnar til at flyta kapitalímillum kontor og til tað havi eg bara a siga at vit vit mangla enn eitt sindur av tíðtil at vita um hendan her hvítvapslógin ger tað sum hon einaferð skal gera øh eg haldi tað er undrónarvert at tað plingar inni hjá bankunum tá ið ein kanska ein eldri kvinna skal heva pengar út ella tá ein konfirmantur skal koyra pengar inn jamen so plinga ta og so verður tað sent onkrastaðni til at halda eyga við men ati upphæddur sum ljóða tretivu milliónir krónur aftur og fram at tað ikki vekir so stóran ans t er tað er onkursvegna undarligt so vit mugu eisini tryggja okkum at hvítvaltslógin sum vit hava samtykt er góð fyri føroysk viðurskiftir hevur tann proportinalitetin sum slíkt lógarverk krevur her í føroyum tí tað er altso ikki serliga nógv at halda eyga við lutfalsliga og heldur ikki í absoluttum tølum h og tað loyði meg til tað næsta punktið sum er ati nógv av hesum her er eit sovorðni sovorðin vælgreytir millum danskt og føroyskt málsøki ella felags málsøkið o føroykt málsøki og til tað kann eg bara siga at vit hava eisini tørv á at uppbyggja nakrir almennir stovnar ella instututtiónir í føroyum sum skulu hava eftirlit við við vinnuligum virksemi í føroyum tað eru vit í holt við men tað snýr seg eisini um at heimtaka lóggávu sum er felags í dag sum ikki átti at verið í felags í mínum hugaheimi tí at eg gangi út frá tað er eingin annar sum er betur til at vurdera um hesi her tingini enn myndugleikar sum sum eru undir tí samfelagnm sum mann virkar undir og so harafturat kann mann jú eisini givi at mann fær kanska størri uttanrikispolitiskar heimildir veru við í altjóða samstørvunum um hvítvask tað eru vit longu nú í mun til hetta her f fái nchynascfors øh men ta onkursvegna tað at vit skulu byggja upp nakrar føroyskar instituttiónir sum skulu halda eyga við føroyska bankakervi føroyska tryggingarvirksemið og so framvegis øh so bleiv tað tosað eitt sindur um føroya altjóða skipaskráseting til tað kann eg siga at eg haldi eg eri samdur við jóandal tá hon siga at skipanin fyri sovit er góð tað haldi eg eisini hon er hon setir nøkur teknisk krøv til hvørji s hvørji skip kunnu vera í skipanini at tað so kanska eru nøkur nøkur hol í tað ber væl til at tippa politiskt vissu eg ynski er um tað men men í tí stóra heila haldi at fasskipanin rigga væl og tað er væl saktans at ynski politiskt at mann framhaldandi heldur fasskipanina aftraktiva fyri fyri útlendsk skip at skráseta seg í øh annars eri eg púra samdur í at at tað at mann í dag hevur samtykt ymiska lóggávu innan fyri hvítvask og at mann ikki samstundis hevur eina greining av ella vágameting av hvussu tað stendur til í tí føroyska samfelagnum tað haldi eg ikki gott nokk tí taki eg sjálvandi tí taka vit sjálvandi undir við at mann ger tað tað stóð eisini í viðmerkingum til tá ið hvíta hvítvakslógin var til viðgerðar í fjør at mann eigur at gera eina serføroyska greining tí ati sjálvt um vit hava nógvar felags lóggávu so kann mann siga at samfelagsliga er vt upp á nógvar mátar øgiliga nógv øðrvísi enn enn danmark og grønland eru og tað krevur onkursvegna mann hevur lóggávu sum er tillaga til føroysk viðurskiftir og tú kansnt ikki gera lóggávu sum tillaga føroysk viðurskiftir men t ú tú ikki veit ordiliga hvat tað er sum tú skalt løkja um tí er tað ein tørvur á at deognotisera og og kanska identifisera hvar ið tørvurin er størstur hvar vágin er fyri hvítvask og hvar hann kanska er minni tí at av tí at vit hava eitti eitt eitt ræðuliga avmarkað politiskt apparat ella ella alment apparat so má mann brúka tær almennu resursurnar effektivt og tí má mann eisini finna út av hvar ið hvar ið tørvurin r størstur soleiðis at mann kann konsentrera innsatsin hjá almennu mindugleikunum í mun til váðan fyri hvítvask og annars tað at dilja fyri upprunan av av av peningi sum sum kanska kemst av krikrimunellum virksemi øh hetta her fer eg í vinnunevndina sum eg havi skilt tað og eg síggi sum úgangstøði positivt upp á hetta her hetta er sjálvandi nokk so vítfevnandi so kanska manska nágreina meira hvat hvat mann egentiliga vil tí at her verður hevr verðið viðmerkt alt møguligt sum mann sum mann hugsar um og tað skilji e væl at mann vil lofta tað broytt men at mann kanska finnur eina meira miðvísa at mann onkursvegna meira konkritisera hvat tað er mann egentiliga vil kannað og tað vóni at vit fara at fáa eitt sindur størri innlit í tá ið hetta málið fer til nevndarviðgerð takk fyri harra formaður