Christian Andreasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2021-01-19
Topic: 2. viðgerð LM-002/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um ræði á málum og málsøkjum (At taka løgreglu, ákæruvald og brotsmálaumsorgan undir føroyskt ræði)
takfyri hara formaður tan spurningur um at yvirtaka ákæruvald løgreglu og fongsulsverki og eg má siga tað at tað eru tað eru nøkur málsøkir eftir enn at yvirtaka ta føroyu málsræði og og ein stórur klumpur her er so sjálv fylgiligt tað sum vit kalla fyri dómsstólar politi og ákæruvald og fongsulsvesi og vit hava so í verandi samgongu sett fokus á ett økið her sjálvfylgiligt undir tí fortreyt at vit gera ábøturnar undir verandi skipan nemnliga tað er undir donskum málsræði og tað eru gleðiligt at hoyra at tað eri líkasum sett fokus á etta øki tí etta økið hevur faktiskt onga umrøðu fingið á løgtingi ígjøgnum nógv harrans ár rættargangslógin bleiv broytt í fjør og tað var einasta revisiónina hon hevð fingið tey seinastu fjøruti árini so so mám má siga at tað hevur hvussu se verið ógvuliga lítil ógvuliga fáar diskussiónir á løgtingi um eftir um hesu viðurskiftini og tað er gott at vit nú fáa tað sett í set sett líkasum á skrá so vit hava roynt at bøtt um hetta vit hava vit hava dagført hetta øki við eini nýggja rættargangslóg sumsum sum viðførir eina rúgvu av forbetring við rættar trygdini hjá hjá fólki og vit tavu eisini gjørt politilóggávuna soleiðsir t tekur greitt ásett við hvørja heimldupolitið hevur hvussu teirra arbeiði seg úthinnast og pt tað er ikki soleðinr sum høgni hoydal sigur at nú færnú er tað nú fáa teir frítt at fara men mann rættup sett avmarkingar fyri at lógarregulera hett øki eisini pt kemur undir kemur undir regluverk og og skaldast ligar reglur sovíðari tá tað sum er sagt eg haldi tað at dónsvald politi og ákæruvald í dag í føroyum virkar væl tað skal eg siga beinanvegin tað er ein partur av hesum her sum ikki virkar væl og tað er fongsuls við hesin og tað skal líkamí er koma aftur inná tá ið tað sum er sagt so vil siga tað at vit liva í einum landi hvar ið vit eru eitt vit eru ein serstøkt tjóð við okkara egna samfelag og okkara egnu atferðsnormum og okkara egnu viðurskiftum í okkara landi so upp á longri sygt eiga vit at mið ímóti at yvirtaka hesig málsøkini tað e eingin ivið um dan men tað er eini nokk so stór ug trupul uppgávu at gera tað vistu vt taka dómsvaldi so er ð so er tað føroyarættur tað at yvirtaka tað tann partin tað er tað krevur eina umfatandi eitt umfatandi kanningararbeiði og hvusu tað so skal gerast tí tað hongur saman við at vit hava eitt system hvar mann kann kannkvanmann kann appulera sakin til landsrætt og til hægstarætt og s víðari sovíðari so tað er ein tað er ein øgiligani kompleserað ferða tá tað kemur til politi og ákæruvald altso løgreglan eg veit lga politistafelagið hevur hvussu fyrr sagt at vit vilja hava helst blíva yvirtikin sum eitt føroyskt kom undir føroyskt málsræði prinsipielt hevði tð einki verið vegin við at mann byrjaði við at siga at løgreglan verður yvirtikin og sum ein lat mann ákæruvaldu verða ferðasmál inntil intermattiksmationi yvirtekur tað tí at løgreglan hon kannar mál og tað e ákæravaldið sum tekur støðu til og tað ákæra verða royst sog mann kundi byrja við at yvirtikið løgregluna tað vildi vera ein ein heilt natúrligur ein ein ein ein ein ein stig vís yvirtøka mann kundi eisini yvirtikið kiminalforsorgina tað erog tað haldi g er faktiskt neyðugt altso vit hava vit hava eisini hevur hevur løgtingið samtykt hvortsíðani eina eina áheitan til til løgmann um at fara íísamráðing avi virkistjørnuna um at fáa nýtt fongsul í føroyum tí tað tann skipanin virka ikki nóg væl í dag tað ger hon ikki og har er tað simpulten teir fysku karmarnir í føroyum sum ikki eru nøktandi í mun til tað sum mann hevur tørv á nevliga e atskilja fangar og tey sum sita og dóma av og tí hava vit eina rúgvu av keðiligum dømum um hvat fólk vara send niður tail heilt onnur viðurskiftin tey sum eru galdandi í føroyum vit hava nú beint undir nýggjári fingið eitt bræv frá nøkrum foreldrum sum hava gram sið um um sína sak og sovíðari ogteð vi eisni verið í sjónvarpinum eg gjørdi so tað at eg sjálvur skrivaði brævi niður til náforsorgirnar o havi iki ingongd fingið svar so tað er ikki serligani tað erikki serligani eg má siga tað tð at tað haldi eg vera heilt ómetaliga løgið at mann sum løgtingslimuri skrivar eitbræv til eitt eitt óskyldubræv at til nrsøkingikki gondu fær at svara altu tað má eg siga tað vís eg ikki serjgandi stóra virðing frá okkum herpupi kanska men tað ella kanska tað er aðrar orsøkir tað veit eg ikki men lat tað fara vit hava eisini yvirtikið revsilógina taðvlsi at vit í løgtinginum avgera hvhvørji rættarstøðan skal vera tá ið tar draga seg um um um um revsimál og svíðari sívíðari og eisini har haldi at vit eiga at ganga egnar leiðir og og og gera revsilógir sum er tilpassaðir føroysk viðurskiftir eitt annað sum bíðar ot sum kanska kann bøta um krinalforsorginsøki tað er tað at vit arbeiða við at leggja fram uppskot ela dagføra straffullburgislógina tað kemur niðan í løgtingið nú her í vár so eisini á tíøkinum fara vit upá longri sygd at at at dagføra vegandi lógir men eg haldi tað at tað fungera væl í dag eg skal ikki krikritisera tað systemið sum er meðan upá longri sygd eiga vit at arbeiða fram ímóti eina yvirtøku stigvíst for sigt síðani kanska byrja við løgregluni tað vildi kanska verið ahar næst so kanskaat yvirtaka alt eingang tað klárar