Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-04-18
Topic: 1. viðgerð LM-097/2022  Uppskot til samtyktar um játtanarkarmar á løgtingsfíggjarlógini fyri 2024
yri frú forkvinna jóhandal segði tá ið hann hevði orðið at tað var stuttligt at síggja t sita ndi samgongu sita við apini og jóhandal hevur púra rætt at enn einaferðar so er ta hendan samgongan sum situr við apini sjálvut ig kunu iki oygurapina um vit fara aftur til tvey túsn o fimtan tá hevði landskassin havt hædl átta ár oppíslag so fingu vit eina nýggjan samgongu ta teir flokkar a sita á samgongu nú ta eg fingu yvirskot ella vit fingu yvirskot øll fýra árini tilsamas eina komma fimm milliardir krónur yvirskotið og tað síðsta ári í tvey túsund og nítjan tá ið vit fóru í andstøðu varð yvirskotin staka hálvar miliard men hetta vendist beinanvegin til eitt rímiliga stórt undirskot í tvey túsund og tjúgu og í tvey túsund og einogtjúgu tvey túsnd og tveyogtjúgu eg veit at vit hava munnhøggas um tað um tað var eitt yvirskot il l ikkji um mann sær burtur frá eingangsinntøkum frá pakk nordigg hundrað og fimmogfjøruti milliónir í tvey túsund og einogtjúgu hundrað og áttaogtretiv mliónir tey túsn ogtveyogtjúgu so var tað reelt einki yvirskot hesi árini nakrar fáar milliónir í undirskoti í einogtjúgu nagvar fáar milliónir yvirskoti í tvey túsund ogtveyogtjúgu samstundis so gav mær nakað inntøkulættar mann strikaði uppbossøluna tað kan han halda um at hann vil mann gav fólkapensjnistum skattalátta tað var kanska fínt nakað av lærlingum skattalátta tað ar kanska eisini fínt men mann fíggjaði einki av tær tað er eisini eria ærlisøk mann kann siga ókey fínt so mugu vit spara útreiðslunum útreiðslurnar spolaðuast að eg haldi ikki eg fari skeivur at tað var eitt sparii uppskot er heilt vælskeið frá undanfarna samgongu tað var spariupskot á hálva millión av enum fíggjarlóg p á sjey milliardir og hyggja vit eftir íløgunum sum vóru íløgurnar áðrenn tveysn fimtan nítjan millum fýra hundrað ogfýahunraðo hltrýss milliónir krónur í ár og næsta ár koma tað sannlíkt reelt at vera átta hundrað milliónir krónur og tá i við tann samgongan situr nú ikki sett eina nýggja íløgu í gongd og vit fara ikkiat eta eina nýggja íløgugongd í tvey túsun ogtrýogtjúgu av stóra heldur ikki í tvey túsund ogfýraogtjúgu tí er taðe fimptan ikki pengar til tað men heta er ílegur sum hann hevur gjørt og sett í gongd undanfarna samgonguskeiði uttan at gjørtar neyðugu raðfestingarnar og tað síggja vit úrslitið av nú og tá er tað púra rætt sum jakob vestergaard sigur eer einki haldføri í hesum her hevur eingin politikkur í hevur bara framskrivingar hendan samgongan situr fýra mánaðir framskivingan herpeint er faktiskt av tí sum hevur verið í politikkurin seinasta árini hetta er úrslitið to nú eru ongar eingangsinntøkur og íløgurnar av tí at man er sett nakra íløgur í verk uttan jørthon hevugu raðfestingarnar koma upp á átta hundrað milliónir í innuverandi ári og helst eisini komandi ár og tað er ein avbjóðing hendan samgongan hevur valt at taka á seg og ætlar sær at loysa tí verður eingin nýggj íløga stór íløga í tvey túsunog trýogtjúgu og eingin nýggj stór íløga í tvey túsnd og fýraogtjúgu í tvey túsnogfimmogtjúgu sær að itt indur betur út tíl nakar av stóru íløgunum millum annað tunlarn norður fjall og farmiastunnilin verða lidnir her er fýraogtjúgu og eisini játtanin til eysturoyr sandoyartunnilin sum er hálvtrýss milliónir árliga tann síðsta játtanin fellur í næsta ár tað ger at tað verðaitt sindur rúm fyri gera nakar nýggjar íløgur í tvy túsun og fimmogtjúgu og seksogtjúgu men vit mugu lækka íløgukarm at hava so hugan íløgukarm sum mann hevur beint nú úr havt seinastu árini er ikki skilagott av fleiri orsøkum tann eina er ati sum man brúka so nógvar pengar í góðu tíðum athan einki avlopi hevur so inniber tað tað a mann ikki hevur ráð til at gera íløgur tá tíðirnar venda og tað tá vit hava tørv á at ger íløgur tái føroyski handverkarar eru arbeiðsleysir tí tá vit skulu seta virksemi í gongd tíer nummar eitt og nummar tvey so síggja vit tað at næstan eingin íløga hjá landskassanum heldur upprunaliga játtanin og tað er ikki bara tí tð r enki skil í onkrastaðni so so framvegis tað er eisini tí tað er so nógv virksemi í samfelagnum og tá ið útboðið er nógv størri enn vinnan klárar at svølgja so fer prísurin upp so fær mann lítið fyri pengarnar ikki bara landskassin vit gera eisini tað at bæði vinnan og privatu húsarhaldini fáa minni fyri pengarnar tí at vit eru við til at seta ella yvir hita búskapin tá tað kemur til byggivinna tí er heilt einfalt for nógv virksemi gongur beint nú á fleiri økjum er tað ikki javnvág í samfelagnum tað er ikki javnvág í landskassanum tí at landskassin skal hava javnvág upp á sygd tað val sega a sja landskassin ikki hevur eitt avlop í góðum tíðum som hevur landskassan heldur ikki ráð til at hava undirskot í ringum tíð og vit skulu hava ett undirskot í ringum tíðum tað er neyðugt at hava tað men fyri at kunna hava tað so skulu vit hava eitt avlop í góðum tíð so har er ikki javnvág og tað ætlar henda samgongan gera nakað við suvit hyggja eftir inniverandi ári so er fíggjarlógin sum løgtingið vísir hon eitt yvirskot um hundrað og fýraogfjøruti miliónir krónur men harumframt liggja tvey uppskot í løgtinginumú um at hækka veiðugjaldið og hækka tøkugjaldið verður tað samtykt soleiðis tað liggur so er ikki óhugsandi at yvirskotið í inniverandi ári fer at verða kanska áleið trý hundrað milliónir krónur har á leið í næsta ár er ein avbjóðing bæði ter íløgurnar eru stórar tað fáa vit ikki ordiliga gjørt nakað við tí heta r íløgur sum er í gongd sum mann er sáttmálabundin av landskassun men ikki fara at steðgað tað mugu vit halda teir sáttmálarnir o gera tæir íløgurnar lidnar men vit mugu hyggja bæði eftir inntøku síðuni og eftir útreiðslu sínim og tað kemur henda samgongan at gera og vit koma og leggjandi fíggjarlóg fram í heystsun kemur at vísa eitt avlop at ongan iva verð um tað og helst eitt fitt avlop men samstundis er eisini neyðugt at hyggja eftir øðrum økjum samfelagnum har tað ikki er javnvág eg haldi millum annað a sum man hyggur eftir stóra vøkstrunum vit hava havt í samfelagnumseinastu árini so er tað ikki javnvág hvar ið tann vøksturin fer í samfelagnum øh taka vit árinn vey túsn ogtveyogtjúgu so høvdu vit eina rættiliga stóra inflatión sum gjørdi tað at tey flestu føroyingarnir vanligi arbeiðarin gjørdist g fátækari í tvey túsn og tveyogtjúgu eisini her í tvey túsnog trýogtjúgu meðan inflatiónin gjørdi eisini tað at prísurin á laksi og fiski fórupp í topp og hyggjaðu so eftir alivinnuni og uppsjóvarvinnuni so vóru inntøkurnar heimun voksið munandi orsaka inflatiónu tí er tað ikki órímiligt at tað sum hann ger nú tá siga gongur væl teimum báðu vinnunum sum hava rættiliga stór yvirskot at mann tekur meira pengar inn soleiðisat vit millum annað kunnu gevas skattalætta til vanligar arbeiðar tað far mann betri javnvág eitt annað punkt sum tað held ikki javnvág sum eisini mungu gera nakað við tað er á bústaðarmarknaðinum vit hoyra alla tíðina um bústaðartrot og høgar húsaleiðir og høgar húsaprísir so framvegis so saseru nógv sum hava avbjóðingar við at fáaokkur at búgva í so hoyra vit eisini um at tað er nógv sum uppkeypa íbúðir at leiga út til ferðafólk tað er heldr ikki ordiliga javnað í tað eiga vit eisini og skulu gera nakað við men fortreytin fyri alt tað sum vit gera líkamikið hvør situr samgongu so eigurtað at verða galdan fyr okkum øll tað er at tað er skil í fíggjarpolitiskum at tað er ein fíggjarstýring soleiðis at gera vit nøkur átøk so mugu tey so ella so vera fíggjari og at vit stýra íløgunum soleiðis at íløgukarmurin er er hóskandi o ett mínum tykki tað fór upp á áta hundrað miliónir sum altíð veri nóg nógv eitt stað millumfimm hundrað og seks hundrað miliónir er meira hóskandi íløgukarmur somi mankann hava stabilan íløgukarm bæði í góðum tíðum og í ringum tíðum tí visu vit brúka so nógvar pengar í góðum tíðum tá tíðirnar sou at venda og tað er arbeiðsloysi tí at tað e minni at gera í vinnuni so mugu vit koyra íløgurnar har niður og gera støðuna enn verri og senda arbeiðsloysar handverkarar av landinum at arbeiða og ringasta føri av at flyta av landinum tí einki arbeiði er í føroyum tí avhongur tað av okkum sum er inni her bæði samgongu og andstøðu at hava ein skilagóðan fíggjarpolitikk og hava eina skilagóða íløgu í virksemin hjá landinum sum er stabilt líkamikið um tíðirnar eru góðar ella ringar og fortreytin fyri tí er at vit ikki brúka for nógvar pengar í góðum tíðum og hava fitta avlop í góðum tíðum soleiðis vit eisini hava ráð til at hava eitt undirskot tá ið tíðirnar gerast verri og tað gerast tær tíverri fyrøl seinni vit hava havt eg haldi t eisini eg segði tað at seinasta var løgmaður á tíðirnar fóvri at gerast verri tað eru að fatikt ikki blivin nær enn kanska líka burtur frá vit vur rakta korona sum rakti alla alt heimssamfelag ella heimsbúskapin men vit vita tað at at trøini vaksa ikki in himmalin heldikki í hesum førinum erhard joensen var inni á tí at eitt tvæy trý ár su vit eru heppin kanska fimm ár so kemur ein lákrøntur í búskapinumvit kun iki blíva við at hava so ógvusligan vøkstur sum vit tíbetur hava havt nú í skjótt tíggju árso tað mugu vit fyrileikaong uppá og føra skynsaman og ein fíggjarpoltikkusum har skilur í takk fyri frú forkvina