Ingilín Didriksen  Strøm (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-11-09
Topic: 1. viðgerð LM-034/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um avgjøld við skráseting av motorakførum (Strika lækking av virðisgjaldi fyri persónbilar við hybrid tøkni og leingja undantøkuna fyri at rinda virðisgjald fyri motorakfør, sum bara nýta ravmagn ella vetni til framdrift)
takk fyri harra formaður ja vit viðgera tvey uppskot saman í dag frá bjarna kárassum petersen framsókn tað eina uppskotið tað er í morvinsgjaldslógini har sum mánn strika rættin hjá plogg inn akførum at fáa part av morvinisgjaldinum endurgoldið og har mann leingir heimildina at endurrinda meirvinsgjald í samband við keyp av orkuvinaðarligum motorakførum tað vil siga el og vetnis akførum tað er í dag avmarkað til tjúgu fýraogtjúgu man ynskjar at leingja tað til desembur í níggjuogtjúgu sum eg havi skilt so er eisini ein broyting í løgtingslóg um avgjøld við skráseting av motorakførum har sum mann strikar lækkingina av virðisavgjaldi til persónbilar við hybrid tøkni og plogg inn hybridtøkni og somuleiðis leingir undantøkuna fyri el og vetnisbilar tað er soleiðis í dag at fyri einum ári síðan so so so góðtak mtók góðtók mann eitteitt uppskot har sum frá januar í einogtjúgu ait persónsbilar við hesari hybridtøknini skuldu bert rinda tretivu prosent av fyrstu hundrað túsund krónumum á upprunavirðunum á bilinum og fimmoghálvfjerðs nei orsaka fimmogfjøruti prosent av upprunavirðunum omanfyri hundrað túsund krónur og at tá ið vit koma til fyrsta januar í trýogtjúgu so fara elbilar sambært hesa her galdandi lógini at rinda virðisavgjald á sama hátt sum høbrid og plogginn og endamálið tá mann broytti hesa lógina tá mann gav hybridbilinum hendanherfram í hjárrættin kann man siga tað var at mann vildi eggja fólki til at velja ta loysnina sum dálkaði minst altso at skunda undir hetta her orkuskifti sum vit jú øll siga okkum vilja hava skal henda í føroyum men tað sum jú er hent t er tað at mann eggjað jú egentliga fólki til at keypa nakrar bilar sum helst ikki fara at vera ein partur av okkara samfelag um nøkur ár menningin hon gongur við rúkandi ferð og elbilarnum í dag eru hvørki serstakliga dýrir í mun til aðrar bilar ella meira besverligur í mun til á battaríið tað liggur millum trý hundrað og fýra hundrað kilometrar mann kann koyra upp á eina løging tann størsti trupulleikin í dag tað er kanska vegakervi sum vit ikki í nóg stóran mun hava tilagað til elbilar so tað kann mann siga er okkara okkara egna skyld harumframt so vita vit vit altíð vita at destir era hybridbilarnir tað eru nakrir bensinbilar sum mann velur at stuðla men nú vita vit so eisini at í summar staðfesti ein stór altjóða kanning av hundrað túsund plogginn og hybridbilum í týsklandi hálvlandi usa kanada og íi norra at útlátið frá hesum bilinum tá iðvanlig fólk brúka bilarnar tað eru millum dupult so stórt og fýra ferðir so stórt sum mann helt áðrenn so hetta kom fram í summar mann varð eisini gjørdur varugur við tað tá í septembur men mann hevur landsstýrið hevur so ikki enn í øllum førum valt at senda nakað uppskot niðan um at avtaka hendanher hesa her báðar gjaldslættarnar sum framsókn nú hevur lagt fram tað eru fleiri hebridbilar á vegnum nú í føroyum enn ein elbilar vit hava ongan tørv á at geva fólki hendan her stuðulin ella eggja teimum til at keypa ella velja hebridbilar útlátið av einum plogeinn hybrid sum altso er tann sum hendan kanningin snýr seg um og sum er tann av teimum lættninum sum samgongan hevur givið sum dálka minst tað er ímillum tað blívur kanska sndur tekniskt men tað eru millum hálvtrýss og hundrað og fýraoghálvfjerðs gramm cotvy per kilometrar til saman líkning so er útlátið generelt av einum vanligum bensin og disalbili umleið hundrað og tjúgu gramm per kilometur tað vil siga at útlátið av einum ploginn bilum í nøkrum førum er væl hægri enn útlátið av einum vanligum bensinm ella einum dselbili hetta umframt tað ella serliga tí at tað kostar meira cotwy at framleiða hendan her plogeinn hybridbilin enn ein vanligum bensinu til og diselbil sosolæfta geva onga meining annað enn fyri onkrar bilasølur sum kanska liggja inni við hesum hybridakførunum og gjarna vilja sleppa av við tæir nú tá ið vit síggja at elbilarnir koma so væl við jappi jul sum er eini danskur serfrøðingur í grøna ferðslu innan fyri grøna ferðslu í ráðnum fyri grønari umstilling hann kallar hesar her avgjaldslæktarnar sum hann eisini hevur hevur havt niðri til hebridbilar fyri eina óprofessionella óseriøsa og óumhugsaða skipan at mann brennir milliónir upp á frítøkur til dálkandi bilar og tað kunnu vit egentiliga vissu vit hugsa okkum væl um jú øll nikka samkennandi til kári thomsen sum er deildarleiðar fyri orkaumhvørvisstovuni hannsegði ídeoviku fyri nøkrum mánum síðan í septembur at hetta eru bensinbilar og tað varð eisini víst á hetta í viðgerðini av uppskotinum sum kom í fjør at hesir bilarnir eru ikki grønir og tí skilji eg ikki hví mann ígjøgnumførdi hesa skipanina av fyrstani tíð vit sóu tá at sev var ímóti orka á umhvørvsstovuni var ímóti távarandi landsstýrismaðurin íorku umhvørvismálum skilja lagnum eisini var ímóti so tann einasta frágreiðingin sum eg kann koma fram til tá bæði umhvørvisstovan sev allir serfrøðingar innan fyri hetta økið umframt teiri náttúrufelagsskapir sum vóru inni mæltu frá so er tann einasta konfilitiónin eg kann koma til tað er tað at at mann hevði nakrar fundir við nakrar bilarseljarar nakra einstakar bilseljarar sum seldu hebridbilar og sum gjarna vildu hava eitt uppskot ígjøgnum eg dugi ikki at síggja hví mann annars valdi at gjøgnumføra hetta sum eitt uppskot sum skuldi lækka útlátið hjá okkum í føroyum tí tað visti vit tá tað ikki ger tað vita vit enn ov betri í dag at mann ikki ger so eja eg eg má bara siga sum er at tað eg skilji ikki ordiliga at mann at mann hevur gjøgnumført hatta og mann ikki kom við einum uppskoti at avtaka tað aftur umhvørvisstoðan hótti á í septembur at mann at mann avtók hesa skipanina tá var eisini ein samrøða viðmagnus rasmussen ø núverandi landsstýrismann í orkumálum har sum hann segði at hann at mann vildi eftirmeta hvussu støðan er eg haldi at tað hevði verið øgiliga áhugavert at vita hvussu langt tað eftirmetingararbeiðið er komið og um mann sjálvur ætlar sær at koma niðan í løgtingi við enum uppskoti ella um mann fer at taka undir við hesum uppskotinum eg haldi framsøgufólki fyri fólkaflokkin var kanska eitt sindur runt orða og hevði ikki so hvassa meining til akkurát um mann skuldi taka undir við hesum uppskotinum ella ikki men lat tað ikki vera nakran iva um ati íjavnaðarflokkinum taka vit undir við at mann leingir at mann leingir læktarnar tilel og vetnisbilar og at mann avtekur hesa skipanina til dálkandi bilar tí í dag so er tað soleiðis at vit stuðla nøkrum dálkandi bilum nøkrum bilum sum roynt faktiskt í veruleikanum í summum førum dálka meira enn bensin og slbilar og tað kunnu vit øll sum hava ein nøkulunda sunnanfornuft siga okkum at tað gevur virkuliga onga meining tað er ein feilur og eg haldi mann heldur skuldi brúkt peningin upp á ati útbyggja vegakervi hjá okkum til el akfør og leingja hesa skipanina við frítøku til elbilar ja og í hesi lógarbroytingini so avtekur mann so báðar gjaldslættar í ja fyrst í tretivu síðsta í níggjuogtjúgu h men har haldi eg eisini at tað er neyðugt hjá okkum at hugsa um bæði ati syrgja fyri at hava hesar lættarhar inni men eisini gera tað greitt fyri fólki hvat er sum vit ætla okkum løgmaður hevur verið úti og sagt at vit skulu skerja útlátið við tretivu prosentum ferðslan hjá okkum hon stendur fyri níggju prosentum av okkara útláti og tað er rímiliga lætt at skerja akkurát útlátið sum kemur frá ferðsluni tí at tøknin er her longu vit vita akkurát hvussu vit skulu gera vit skulu bara hava fólk til at gera tað so mín áheitan vildi verið at mann longu nú meldar út nær mann ætlar at mann ikki skal fara at mann ikki skal selja nýggjar bensin disil plokinn hybrid og hybridbilar longur soleiðisnar at fólk hava eitt áramál at seta seg inn í at hetta er tað sum fer at henda og so við tíðini gevast at mann ikki eggjar fólki til at keypa nakrar bilar sum tey um nøkur ár kanska ikki sleppa av við tí at pressið uttanífrá verður so stórt vit síggja at at bilframleiðarar at lond seta mørk á nær tey fara at steðga við sølu av bensinog dsalbilum og tað verður ein stórur trupulleiki hjá tí vanliga føroyinginum vist vit blíva við við at eggja viðkomandi til at keypa hesa her olju ryknu bilarnar eisini tí vit kunnu vænta at í framtíðini fara vit sum eisini ein partur av ætlanini hjá landsstýrinum havi eg skilt at leggja avgjøld á oljuna og tá fara fólk at standa illa í tí vistu tey standa fast við hesum her bilinum sum tey ikki sleppa av við sum eru drivin av bensinm ella disil so eg haldi ati ati tað krevst at mann líka sum brúkar sunnar fornuft í hesum her og mann avtekur hesa skipanina til at stuðla hebrid og plogg inn hybridbilum í øllum førum og eisini gera nakrar aðrar lógarreguleringar