Bárður á Steig Nielsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2020-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-001/2020 : Frágreiðing løgmans á ólavsøku 2020
ja takk harra formaður eg haldi so ikki gloymi tað fyrsta at takka fyri ella framsøgulakin fyri at verið eg vil siga rímiliga jalið sjálvandi hevur onkur ósemja verið varpað ljósað á ósemjunar eisini men tað vil so vera og mítt útgangstøði fyri røðuni var tann politikkurin sum henda samgongan stendur fyri tað sum henda samgongan ja partvíst hevur avrikað og partvíst ætlað sær at avrika og tað vildi verið løgið annað visti ikki var soleiðis at tað var ein ávís ósemja um nøkur av málunum men sum heild haldi eg at viðgerðin hiðar til e verið rímiliga virðilig og saklig og mann hevur viðgjørt fyri tað mesta málini tó at okkurt sparker verði eftir persónunum eisini men tá haldi eg mann væntar grundgevingar tá mann beginar at sparka eftir persónunum men lat tað so fara eg byrjaði mína røðu við at taka útgangsstøði í at alt hevði gingið við fiskur var á hvørjum jarni alt rak við øll inntakstølini bæði í vinnuni almennu kassunum allastaðni peikaðu upp eftir arbeiðsloyðstølini vóru søguliga lág gjaldsjavnin betraðist ár fyri ár handilsjavnið sá eisini út ilat hava tikið vend og fingust aftur at ganga rætta vegin við tað at innflutningurin kanska stagneraði nakað við drúgvum vørum meðan útflutningurin framhaldandi var vaksandi í virði men so alt íð eitt hendi okkurt vanliga hevur túð ikki gingið so øgiliga nógv ár bara uppeftir og mann væntar hvørja ferð at tað bleiv við at ganga uppeftir og tað tókstist eisini sum um at alt fór at ganga uppeftir og nú kunnu vit so siga at tað kom eitt lítil steðgur í men framhaldandi sær tað út til at heimurin og vit er í føroyum kunnu halda fast við ta góða rákið og framhaldandi vóna í øllum førum fyribils at tað fer at gangast okkum væl eisini tey komandi árini vit hava hópin av møguleikum í føroyum ikki minst teir nýggju møguleikarnar nú vit eru blivin meira og meira kend úti í heimi ikki bara fyri ítróttabrøgdini ikki bara fyri at vinna einstakar dystir úti í heimi sum ein smátjóð men eisini fyri at vera sentral í spælinum millum stóru maktinar í heimi hvussu fáa vit sum best burturúr hesum møguleikin er nú og tí varpaðeg eisini ljósað í ólavsøkurøvini at vit eiga at brúka møguleikan vit eiga at brúka han í altjóða øpi við stórum maknar vit eia at brúka hann eisini yvirfyri es og tí havi eg sent eitt bræv stuðla undir av danska forsóttsráðranum inn til es um at koma til borðið at fáa eina kanal soleiðis at vit kunnu samskifta beinleiðis og at vit verða tikin við sum ein seriøsur samstarvsparnar hjá es og sum ein seriøsur og villigur samstarvsparnari við europa eg trúgvi sjálvur uppá at møguleikin er nú ofta verður sagt at vit hava longu avreitt alt okkara vit hava einki at lata afturfyri jú vit hava nógv at lata afturfyri og okkara nýggja støða í heiminum ger at nú er møguleikin tí eiga vit at taka fatt fara í gongd og tað hevur samgongan gjørt landstýrismaðurin í uttanríkismálunum var á einum týðandi fundi við amerikanska uttanríkisráðharan vit verða hoyrd úti í heimi allastaðni tað verður lurtað eftir hvar vit eru hvat vit ætla okkum hvat vit vilja og hvat vit gera ikki minni og tí er tað nú høvi er at fáa atgongd til enn størri og betri marknaðaratgongd til teir góðu ríku og væl betalandi og tryggu marknaðirnar úti í heimi tað gevur okkum heilt nýggjar møguleikar at skapa enn størri virði úr okkara tilfeingi ikki bara tað vit hava fingið fiskin upp í sjónum sum vit hava stríðst við tey síðstu ja fimm tíggju árini síðan makrelævintýr tók seg upp og pilagisku virðini og pilagiskum løgnar eru øgtar munandi men nú er næsta stig er tøkt og tað er at fara eftir tí fáa enn støri virði burtur úr okkara fiskatilfeingi ferðavinnuni sum eru blomstrandivinna har ber eisini til at fáa enn størri virði úr men tað skal gerast rætt gongdi haga skal takast til viðgerðar tað skal fáast ein rammuavtala røttu karmarnir soleiðis at vit øll í føroyum taka væl ímótir ferðavinnuni uttan at ferðavinnan sleppur at oyðileggja okkara mentan og okkara siðar munurin millum samgonguna og andstøðuna sum eg síggi tað í ljósinum eisini av viðgerðini og tað sum alment ver frammi á olvsrøðina er eg vil siga rímiliga ideologisk sað á tann hátt at eg og samgongan trýr upp á at um hvør einstøkur fær frælsið at skapa sína egnu framtíð at troyta teir møguleikar troyta hugflogið og fjølbroytni hjá hvørjum einstøkum bæði persónliga vinnuliga og allastaðni er tað sum gevur størst virði í samfelagnum og tað er nakað sum eg trúgvi uppá og altíð havi trúð uppá so at nakar sum uppástendur tað at nú er bárður í lummanum hjá hesum ella hasum tá manglar mann grundgevingar eg var longu frammi sum landsstýrismaður við í arbeiðinum at klárgera fyritøkur at blíva einskyldar almenna fyritøkur sum oftani er komnar í eyga í sambandi við kreppuloysnir men sum við tíverri politiskt ongantíð at duga ella tora ella vilja ella fáa semju um at normalisera aftur vit komu á mál við bank nordic við at selja tveir triðingar ein broyð politisk semja varð um tað vit royndu at selja atlantik við einum triðingi eisini við kanska eitt sindur haltandi semja um tað men tað eydnaðist bara at fáa tann eina triðingin og tí valdu vit seinni at keypa tann triðingin aftur fyri at tryggja tað tann partin av infrakervinum úti heim sum tað var og har liggur tað gott og trygt í dag men vit vórðu eisini væl ávegis við at finna eina loysn fyri hvussu vit skuldu ja eg vil siga avgreiða spurningin viðvíkjandi føroya teli tí tá var tað stóra kjakið millum skuldi mann selja føroya telið við ella uttan net hjá mær er eingin iva longur nú havi eg arbeitt í vinnuni nú veit eg hvat tað snýr seg um innanífrá og úti frá og politiskt og samfelagsliga hjá mærur eingin ivi at gera vit av at selja sskitsfyritøkuna ella foroyateli so er tað samskifti og ikki netið við snakka um royndirnar úti í heimi við at einskilja netið við eru ikki av teimum bestu tað verður eitt eljuog stríð við kappingarneytarnar um atgongd um prísásetingar og so víðari tí liggur tað best framhaldandi í einum almennum felag og so ger mann tær neyðugu útbúggingarnar sum teir privata aktørararnar á marknaðinum eftirsbyrja og prísáseta eftir tí tað er tann vegin vit eiga at fara og tað sama er galdandi á orkuøkinum tí at um so er at bara teir sum sita við tí sleppa at sita og toga og hava buktini báðar endarnar so fært tú ikki tað besta burturúr tú fært ikki tey bestu hugskotini framd í verkið tú fært ikki tað neyðuga fjølbroytni í nýhugsan innovatiónini og menningini sum skal til og tað er tað sum eg trúgvi uppá og tí er tað eisini at vit í samgonguni trúgva at hetta er tann rætta loysnin og hetta er tað vit ætla okkum at gera til fyrimuna fyri samfelagið og ongan annan framburið kemur ikki av sær sjálvum fólkið má fáa møguleikarnar og vit politikarar mugu skapa teir karmarnar sum geva fólkinum møguleikarnar nógvára framundir at vit eru úti eftir at oyðileggja hesar fantastisku fyritøkurnar ja partvísføroya telig partvíst sev og onkur hevur eisini brúkt undangongumanninum bygdarmannin hjá mær ólavur á heygin um evði hann vitað og sovíðari ólavur á heygin gjørdi tað sjálvur ólavur á hevgin rindaði tað privat og ætlaði sær víðari at eiga tað privat men hann slapp ikki fyri løgtinginum føroya løgting noktaði enn at fara víðari við útbúgingina av telinetinum og tí bleiv tað alment og hevur verið alment líka síðani tá tað kemur til elorkuframleiðslu tá fór ólavur heygin eisini í gongd privat rindaði sjálvur tók lán og tað kanska koma kostinum dýrt millum annað tann íløgan og aðrari við men hann var hugsjanarmaður ein undangongumaður á fleiri økjum og var millum annað eisini við til at stovna føroyabanka men tað var alt privat indiativ og ikki alment so teir sum í dag rópa uppa um at ólavaraheyðun hevði vent sær og sovíðari har eri eg ikki samdur har siga søgubøkurnar nakað annað vit skuldu havt fleiri av slíkum persónum og tað er tað vit frammæla við at lata hvønn einstakan fáa somu atgongd ella byrjan upp á lívið somu tilgongd til lívið við at fáa útbúgving fyrst fólkaskúlan víðari í miðnám ella handverksútbúgvingar ella víðari lestur tað er tann vegin vit eiga at skapa rammanar karmarnar fyri hvønn einstaka persónin fyri at øll skulu hava sama møguleika at brúka sítt hugflog og brúka sítt fjølbroytni til at skapa enn størr virði í samfelagnum tað er tað sum henda samgongan trýr upp á og tað er tað sum henda samgongan arbeiðir frammóti hitt at almannagerðingin skal rædda øllum best er vist tað almenna eigur alt hví er tað best hvat er tað sum ebetur er tað tað tey sum sita í teimum størvunum eru best til alt og eingin annars skal koma inn og forstýra tað sum tey gera eg haldi ikki teð nakrastaðnis hjá heiminum at almannagerðingin har ið landið tað almenna oyðurframleiðslutólini hevur víst at tað er har vit hava tann størsta búskaparvøksturin tað størstu bestu vælferðina tær bestu vælferðarskipanirnar tvørturímótir tað er har sum hvør einstakur hevur frítt at virka og brúka sín sítt sítt hugflog og sí fjølbroytni tað er har sum størsti virðini fáast burturúr og tað er tann vegin vit eiga at føra føroyar sum samfelag bústaðir vð gjørt nógv burturúr bæði ja undan ólavsøkurøvini eftirfylgjandi aftan á ólavsøkurøvini og eisini her í dag og hjá mær er eingin ivi at sjálvandi skal tað vera en javnsetað millum alment og privat tí at um so er at tað almenna skal rinda allar bústaðir í føroyum í framtíðini so náa vit ongantíð at dekka tann ovurðanstóra tørvin sum er tískil máta vera ein javnseting ímillum alment privat fyri at fáa tann privata kapitalin til arbeiðis og tað snýr seg bæði um tann reint privata kapitalin tað snýr seg um fakfelagspeningin sum stendur í milliarduma bók pensjónir og sovíðari og tað snýr seg um peningastovnarnir at øll skulu fylgja við og vera við tá fáa vit dekka tann ovur ann stóra tørvin sum er og bara trýr mann eitt lítið vet p á marknaðarkreftirnar so veit mann at tann dagin tá vit koma upp á eitt støði at útboðið samsvara nøkulunda við við við eftirspurningin tá fáa vit tann prísin sum er hóskandi á bústaðarmarknaðinum leiðuprísin væl at merkja so tað er tað vit politiskt eiga at arbeiða framímóti tíðin rennur meni eg skal eg skal kanska skjótt renna ígjøgnum kanska tey høvuðs tilpunkti sum hava verið av ólavsøkurøðuni har hevr vir nakað verður gjørt burturúr ati ella aksel johansen nevndi hetta her hann hevur nevnt tað fyrr eisini alment at áðrenn helt bárðar stein nielsen ati at búskapurin var veikur og sovíðari føroyum tað havi eg ongantíð sagt eg havi bara sagt tað at eftir hesi her ovurholdsgóðu árini í fleiri ár á rað faktiskt úti við tíggju ár síðani úskaparfíggjakreppuna burdi yvirskotini hjá landinum verið enn ov størri tá almennu kassanir burdu kanska havt enn fleiri pengar á bók men eg havi ongantíð sagt at búskapur í føroyum ikki er sterkur tí tað er hann krútsterkur eisini bæði ta almenna og eisini privata fyritøkur men sjálvandi aftaná so nógv góð ár hevði eg ynskt og mett at hann burdi verið enn ov sterkar og yvirskotini skuldi verið enn størri tí hetta eru søguliga góður vøkstur tað haldi eg vit øll vita og tí haldi at vit eiga framhaldanari stremba ímóti at halda fast við okkara vælferðarskipanir og framhaldandi útbyggja okkara vælferðarskipanir hóast tað koma nøkur nakrir sjógvar á leiðini ja og eg kann ikki lata vera við eisini at taka í mentanina eg veit at ja tað stendur ikki serliga nógv beinleiðis um mentanina men tað verður nakað gjørt burtur úr útbúgving om annað og eitt er tað tað ikki verður sagt s nógv um tað men tað verður nógv handlað á økinum vit hava sett á bretdan eitt tjóðleikhús har eitt stektakapping verður útskrivað eg haldi tað er í septembur vit hava tikið avgerðir hvat skal henda við bygdini uppi í hoydølum ein koltursætlan er væl ávegis ein ætlan fyri kirkjubøer eisini væl ávegis og so víðari og vit ætla okkum at handla vit hava handla og tað er tað sum telur og ikki bara nøkur orð og nakrar reglur sum tú verðið undan førum ár í einari ólavsøkurøðu tað flytur ikki nógv so til allarseinast vil eg bara nýta høvi attakka fyri eisini ta samanhaldið sum he veri runt um korona tað var ein er ein undarlig tíð tað er ein undarlig avbjóðing vit fingu higartil hevur tað gingið væl men lat meg minna á tað er ikki yvirstaðið enn eg haldi tað tykist mangan sum um ikki bara her heima í føroyum men runt allastaðnis at vit halda nú eg sloppið tað er tað ikki og vit eiga at gera alt sum stendur í okkara makt fyri at forða fyri at sjúkan fær fastatøkur aftur í føroyum fyri at gera alt vit kunnu ja politiskt og tá vit tosa við fólk og sovíðari um at ansa eftir okkum sjálvum ansa eftir okkum nærmastu soleiðis at vit ikki fáa smittuspjaðingina aftur í gongd í føroyum tí tá kunnu vit missa øgiliga nógva gólvi av teimum góðu tingunum sum eru eg haldi at heilsaátøkini virkaðu tað vístu úrslitið hjálparpakkarnir hjálptu væl og eg eri onga løtu iva um at tann ovurhndsgóða og trygga og skjóta viðgerðin frá øllum flokkum á tingi serliga við hjálpa pakka eitt har vit hildu hondina undir løntakarunum við at víðka um altskipanina hevur gjørt tað at øgiliga nógv blívu loftaði heldur enna sent út í langdíar arbeiðsloysið og tað haldi eg komin øllum til gans nú bæði vinnuni men ikki minst persónunum og familjunum sum stóðu aftanfyri teimum sum blívu koyrd í hesar her fyribils bakkanahjaldsi takk fyri harra formaður