Kristianna Winther Poulsen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-03-16
Topic: 1. viðgerð LM-096/2021  Uppskot til løgtingslóg  um náttúruvernd (Náttúruverndarlógin)
takk fyri ja sum kristian andreassen eisini var inni á so eru tvey uppskot til viðgerðar tað er uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um náttúrufriðing og her snýr tað seg primerkt um striking av friðinmidum og annað umframt uppskot til løgtingslóg um náttúruvernd sum er náttúruverndarlógin og tað er tað lógina eg mest av øllum fari at tosa um endamálið við lógini um náttúruvernd er at røkja morgfeldið og tær vistfrøðiligu tilgongdirnar í náttúruni bæði fyri náttúruna sjálva og fyri náttúruna sum grundarlag undir burðardyggum virksemi tilfeingi mentan heilsu og trivnaði hjá føroya fólki nú og í framtíðini og eg haldi at henda orðingin vísir okkum hvussu viktig náttúran er fyri okkum øll hvønn tan einasta dag khristian andreasen var inni á teimum lóggávunum sum hava verið áðrenn so tað fari ikki at gerast nógv burturúr men galdandi lóggáva er frá nítjan hundrað og hálvfjerðs og lógaruppskotið er sum tá var galdandi sum eg galdandi í dag varð gjørt í hálvtrýssunum so tað er eyðsæð at ein nýggj lóg er harðliga tiltrongd og sum kristian eisini nevndi so hevur arbeiðið verið í gongd longur frá tvey túsund so tað vísir okkum eisini at tað ikki yvirhøvur er ein einfald loysn at finna tá ið mann skal áseta lóg um náttúruvernd her er øgiliga nógv máltstríðandi áhugamál sum eg eisini fari at vísa á men hetta uppskotið til løgtingslóg um náttúruvernd er ein stytt og tiliga útgáva av uppskotunum til morgfeldislógina sum varð gjørt undir seinastu samgongu við siru stenberg sum landsstýriskvinnu tá so nú so hevur norska naturmangfoldhetslógin frá tvey túsund og níggju verið fyrimynd og leistur verandi lóggáva hevur serligt fokus á vakurleika og á tað sjáldsama sum er í okkara náttúru sum vit øll haldi eg vita er okkara náttúru meðan hetta uppskotið sum vit nú viðgera tað leggur dent á burðardygt brúk og verju av margfeldunum í náttúruni tíðirnar broytast og soleiðis skal okkara lógarverk eisini broytast lógini verður ti hoyringar og væl fleiri enn fjøruti hoyringspartar hava fingið lógina til ummælis umframt at uppskotið hevur ligið á almenna hoyringarportalunum hjá landsstýrinum og innkomnusvarini eru viðgjørd og tað er so so og so er støðatikin til um lógin er tilagað sambært hesum hoyringsskrivinum so alt hetta tað kann síggjast í einum skjali sum liggur við í málinum eg haldi tað er heilt týðiligt at eitt stórt arbeiði er lagt í at gera hetta lógaruppskotið so eg haldi tað at bæði tey í heilsu og innlendismálaráðnum undir síðstu samgongu og tey í umhvørvisvinnumálaráðnum í hesi samgonguni sum hava gjørt hetta stóra arbeiðið hava tøkk uppiborna tí tey hava veruliga veruliga ja tey hava gjørt eitt stórt arbeiði so takk fyri tað so havi eg hug at siga eitt sindur um tað aso at fólk flest í føroyum eru alt annað enn líkasæ við náttúruna haldi eg at tey nógvu innkomnu hoyringsvarini eru dømi um sjónarmiðinir sum koma fram tey eru spenna øgiliga víða og verða førd fram við eldhugaðum og sannførandi orðingum dømi bóndafelagið og óalsfelagi mótmæla harðliga at uppskot verður samtykt tí tað eru andsókn við grundlógina og tað er tann størsta ognartøkan síðani kongsjørðin varð tikin frá katólsku kirkjuni so her eru kenslur úpp á spæl meðan aðrir hoyringspartar fegnast um uppskotið til dømis nevnir havbúnaðarfelagið tað henta við grein fimm sum ásettir at tiltøk eftir lógini skulu vegast upp ímóti øðrum týðandi samfelagsáhugamálum og føroya fuglafrøðifelag førir hinvegin fram at júst henda grein fimm sum havbúnaðarfelagi fegnast um g hon ljóðar soleiðis tiltøk eftir hesi løgtingslógini skulu vagast upp ímóti øðrum týðandi samfelagsá áhugamálum fuglafrøðifelagið metir at henda ásetingin er ógreið og at henda greinin í stóran mun leggur upp til at náttúran fer at tapa eina og hvørja ósemju har fíggjarlig áhugamál eru pilleikinum og hesini dugi eg faktist væl at fylgja men eg vóni ikki tað verður so eisini førya náttúru umhvørvisfelag sum saman við felagsskapinum ringrás er eisini ein umhvørvisfelagsskapur hava sent inn hoyringsskriv og tey vísa á ta óhepna í orðingunum sum eg endurgevi tá ið týðandi samfelagsávamál gera tað neyðugt kann landsstýrismaðurin kortini geva loyvi til virksemið henda orðingin verður nevnd rættiliga ofta uttan at nágreina hvat talan er um so hesir felagsskapur eru millum fleiri hoyringspartar sum vísa á at landsstýrismaðurin far ov stórt vald eveit sk hvat magnus rasmussen landsstýrismaðurin sigur til tað men tað kundi eg hugsað mær at hoyrt hansara hugsan um eitt annað afturvendandi ynski tað er at nágreina at náttúran hevur eginvirði altso náttúran hevur virið í sær sjálvari og at hetta virðið ikki er treytað av vinnuligari úrtøkum tí er tað ikki nøkur annsøgn í at verja náttúruna við støði í tørvinum hjá menniskjum og so at verja náttúruna tí at náttúran hevur egin virðið er púra samd við hesum her og lógaruppskotið skal tryggja at náttúrumargfeldið verður vart eisini uttan at tað er treytað av nýttvirðunum her eru nógv áhugaverd hoyringsskriv haldi eg og tey vísa okkum hvussu torført hetta arbeiðið er og allarhelst eisini eru tey orsøkin til at arbeiðið verður so drípt ttanmentamála kemur við einum lemjandi hoyringsskrivi har tey eru sera atfinningarsom bæði í mun til hetta við at landsstýrismaðurin er kærmyndugleiki og lættliga kann koma at vera umboð fyri báðar partar tí at hann umsitur ferðavinnu landbúnað umhvørvisog orkumál hetta er alt øki sum kunnu vera máltíðanda og ja og utanmentáisigur eisini vandið verða fyri at náttúran ikki verður nóg væl vard tá ið valið kann standa ímillum náttúruvernd í mun til vinnumøguleikar innan fyri til dømis orku og landbúna sum landsstýrismaðurin eisini umboðar so eisini er uppskotið hjá uttanríksu ogog mentamálaráðnum av tjóðsavni náttúruverndarfelagsskapur og friðingarnevndir fáa lógartryggjaran ummælis og kærrætt og kunnu krevja steðgandivirknan tí at avgerðir uttan nøktandi fyrilit fyri náttúruni kunnu hava við sær óbótaligan skaða sum bjørt samelsen longu hevur víst á so førir sama málaráðfram at teirra meting er athetta lógaruppskotið ikki styrkir náttúruverndin í føroyum og at tað kann vera vand fyri at náttúruverndin við hesum uppskotunum kann vikna munandi men eg hugsi at hesa hesa árrustuna fara magnusi rasmussen og jens arana at taka teir hava tikið manga mangaðárussuna higartil so meni ja umhvørvisstovan sum eisini skal umsita lógina harmast um at tann týdningarmesta ásetingin sum var í uppskotinum um náttúrumarfeldislóg frá mars tvey túsund og nítjan er tikin úr uppskotinum at allir myndugleikar skulu taka atlit at náttúruni sum grundarlag og meginreglu tá ið avgerðir verða tiknar hetta metirumhvørvisstovan er óóheppið henda ásetingin at øll veiða skal vera burðardygg hon er eisini tikin úr av uppskotinum so hetta er at taka at tretkja nakra tenn úr úr náttúruverndini nei eg nái tíveri ikki at koma inn á øll hoyringsskrifini men tey eru spennandi og sera áhugavert vist tutt fara o eilend hevur eitt t veruliga eisini gjørt sær ómak og tey skjóta millum annað upp eitt náttúruverndargjald sum verður álagt útlendskum ferðafólki og hetta kann so verða brúkt til átøk sum verja náttúruna men sum heild haldi eg at vit hava brúk fyri hesi lóggávu og eri øgiliga glað fyri at hon nú kemur í grein átta og níggju eru heimeldir til at áseta reglur fyri tøku av ryggleysum landstýrum mín vón er at hendan lógin ikki verður ov ryggleys til at verja ta náttúru sum vit øll ynskja at verja sum vit øll veruljiga eru góð við men lógaruppskot fer so í rættarnevndina og eg ivist ikki í at tað fær