Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-001/2020 : Frágreiðing løgmans á ólavsøku 2020
takk fyri frú forkvinna tað er altíð hugaligt at viðgera frágreiðing løgmans á ólavsøku har mann ger støðuna í landinum upp og eisini vísir á hvørja ætlanir mann hevur fyri framtíðina og eg fari eisini ynskja til lukku við fyrstu røðuni til løgmann og samgonguna og okur fara sjálvandi at gera okra til at fáa eina góða oggevandi tingsetu og hava eisini eina røð av uppskotum sum okur fara at leggja fram okur eru í eini øgiliga undarligari tíð og kunnu ikki bara viðgera støðuna í føroyum og hvørjar framtíðar ætlanir okur hava út frá okum sjálvum men mugu seta okum í ein nógv størri samanhang nú ein heimsumfarsótt rakar og akkurát tann støðan ger eisini at okur verða varun við bæði stykkir og veikleikar í okara egna samfelag okur síggja dygdina og tørvum á bæði góðum og sterkum heilsuverki á góðum og vitanartungum stovnum mann kann nevna til dømis heilsufrøðiliga starvsstovna á góðum skipanum um okur blíva sjúk tað er als og tað kann vera almannaverki á góðum skúlum á sterkum fjøltáttaðum vinnulívi og á góðum grundleggjandi tænastum so sum fjarskifti orku samferðslu og mangt mangt annað og okur síggja eisini dygdina og meiningin í felagsskapinum sum oftast er har og ber tá ið ástendur og nógvar av hesum dygdum hava okurt sum samfelag og tað skulu okur framhaldandi hava og tað er har eg kann blíva eitt sindur stúrin tí hvussu koma okra felagsskapur og okra skipanir at síggja út tá hetta samgonguskeiðið er runnið onkur at vera munandi styrtar tað ivist eg ikki í at tað vónið í hvørfall onkur vera ivaleys viknaðar og onkur at vera helst broyttar og vera kanska slett ikki til soleiðis sum okur kenna tær í dag vist e eg skal hyggja eitt sindur fram sum tað er øgiliga trupult so kann eg síggja fyri mær at tað verður øgiliga trupult serliga komandi árið innan fyri heilsuverkið serliga hav handi hug at tað at tað hevur verið so eini røð av fólki sum ikki hava fingið viðgerð í rættiliga langa tíð og visti mann hyggur eftir hvussu hvat tað verður sagt um tað í øðrum londum h so sigur mann til dømis úr bretlandi at mann væntar at tað verða rættiliga nógv fleiri fólk sum fáa staðfest krabpamein tí tí mann faktiskt ikki sleppur se væl framat og fólk fara ikki til lækna so tað eru nógv sornir ting sum fara at henda men tíbetur vil eg siga at tey flestu bakka upp umheilsuverkið av øðrum skipanum kann eg nevna sev samdferðsluna ella strandferðsluna sum heild og bústaðir og fari á tle sum alt eru skipanir sum okur hava bygt upp ígjøgnum nógv ár og sum eru sterkar súlur undir okra vælferð sum nú upp á ein anna máta føli eg verða settar eitt sindur í vága og mann veit ikki ordiliga hvønn løgtingi altíð arbeiðir ella á landsstýrið altíð arbeiði fyri tí hvør er tað sum skal fáa tað betri vissi mann flytur ognarskapin á hesum fyritøkunum út til nøkur privat við kundu gott oknkumr at vita hvør tað er sum mann sær fyri sær skal keypa tað verður neyvan tær gerandisetjirnar mann nevndi í løgmansrøðini sum hava ráð at keypa og vera partur av teimum privatiseringunum tað var níka gott í frágreiðingini eitt sum eg gleddist um tað er tað at mann tekur fleiri inn at lesa sjúkrarattarfrøði og námsfrøði og uhøvdu sjálvi uppskot um tað sum tíverri fall men tað er gott at síggja tað verðr tikið til sín h og so er tað heta her við uppskotið um ókeypis sálarfrøðiliga hjálp til ung sumeg haldi eisini er positivt tíverri rokni g ikki við at síggja nakað til tað í ár vist tað fiskar sum eitt lógaruppskot fyrri her í tinginum so gongur tíðin og um mann hevur sett pengar av til meira reapilitering og akkurát við endurvenjingini er nokk eitt av teimum punktunum beint nú har støðaina allarringastu fólk eru næstan ikki yvirhøvur koma framat som tað eisini gott at síggja at mann vil leingja sjúka dagpenga periotina tað er gott teg haldi barat mann skal vera varin við at siga at mann leingist tað bara fyri ávísar sjúkur tí at tað er øgiliga trupult at seta sjúkur upp ímóti hvørjum øðrum tað kann vera akkurát líka ringt at fáa eina heilabløðing sum at fáa krabbamein ella hvat tað sum skal vera men at mann heldur hevur generellar skipanir og ikki nevndir ta fyri ávísar bólkar so haldi eg eisini e positivt at helgi abramsen fer at koma í tingi við eini náttúrumarkfeldslóg har gangið út frá at bulurin verið tað sum okur sjálvi arbeiddu við og so var tað positivt at hoyra løgmann lýsa hvussu væl búskapurin og føroyar eru fyri tí tað e nokk ikki tað okur hava fingið mest at vitað um men mann kann siga at tá ið ein kreppa skuldi raka so var teimingin í so mátað ikki av tí ringasta tí fíggjarstøðan var av tí frægasta tí at okur hava havt yvirskotið tey síðstu fýra árini og hava eisini klárað sett pengar til viks men sjálvandi ynskir eingi at nakra kreppu tað eru nakrir manglar í frágreiðingini eg hevði ynskt mær at vita hvat mann ætlaði við koronakanningunum framyvir tann skipanin sum mann fekk játtað pengar til hum gongur út ella eg gingin út kann mann siga mann roknaði við játtan fram til fyrsta august men mann segði at skipanin var longd til fjúrtanda las onkustaðni elella avtalan við fyritøkuna var til fjúrtanda hvat hendir aftaná og tingið ferð sum eg havi skilt til hús antlað í dagin í morgin og kemur ikki saman aftur rúma tíð og eg havi ikki hoyrt nakað um í at prøva spurt at mann kemur her og biður um eina heimild til at kunna lata fólk sum fara at ferðast sjálvi betala kanningar og fólk sum koma til føroyar tvær milliónir um vikuna eru rættiliga nógvar pengar tað eru hvørfall teir tað eru hvussur pengar mann kundi brúkt til latið til dømis at sett teir ungu læknarnir í starv tað er upplagt taðhevði verið at latið ferðafólk betalt sjálvi bara tríggjar vikur so hevði tú havt tey lækna sturvini so tað haldi eg er hvørfall takar mann eigur at at koma við so havðiokur sjálvandi saknað sagt okur sjálvandi at tað er meira á aparøkinum at mann hevði nakrar ætlanir um meira sjálvbjargni føroyar eru í eini serstøðu eisini við okra strategisku plasering og okur síggja arktis og onnur ting sum rør upp á seg har føroyar faktiskt hann vera í einari rættiligari góðari lyklastøðu og hana má mann eisini brúka til okra firimun so haldi í mentanarpolitikkurin er eit sindur blívin burtur kundu eisini hugsað mær at fingið eit lýsindi meira konkret at vita hvat mann ætlar at gera við bústaðartroti tað eru stórar avbjóðingar um alt landið okur hava sett eitt innslag í miðlunum her fyri har fólk ti á húsum mugu sova í einum kampinggongdi tí tey fáa ikki nakað a búgva í so tað ikki bara í havnini men tað eisini úti á smáplássinum at tað r øeliga trupult at fáa nakva búgva í so tað má byggjast kring alt landið og tað má eisini gerast nakað við at fólk fáa betri lán til eisini sjálvi at kunna byggja soleiðis at landið ikki pljøvist at byggja til tey sum hava ráð so tað hopi eg at mann kann gera nógv nógv meira við tað haldi eg absolutt ikki í ordan sum tað er og eg eri eisini eitt sindur stúrin um tað at visti mann skal marka pengarnar so mikið nógv og taka eitt avkast krav til bústaðir at tað kann gera tað uppaftur dýrari at búgva í havn tað haldi eg heldur ikki í ordan so eru tað nøkur ting sum bæði og eg haldi eisini meg flokkur er skeptiskur við tað er altíð het her við einskiljingunum sum sum evu fylt nógv eg vil siga atað mar næstan tað einasta lígmaður snakkaði um tað haldi eg teimum sum eg veitiki atman kan hevur loyvað seg út av lagi at at tað skal vera tað einasta sælugerandi í eini støðu har okur vita at ein ein umfórsjúka herjar ætlan heimin og fólk fáa ikki sjúkruviðgerð og fólk hava ikki takð evir høvdi men einskiljingarnar skal vera tað sum fyllir alla røðina man kansn spyrja hvønn er hvønn talar landsstýrið fyrri er tað fyri fólki ella hvønn arbeiða pamn fyri eisini skeptiskur mun til tær ætlanir sum hava frammi umkring sev eg haldi tað er ótrúligt at hoyra at mann er komin hevur lopið løgtingið um í tí prosessuni og hevur lopið kommunurnar um øsoleiðs sum soleiðis sum eg lesi hoyri tað og mann fer heilt skoytar heilt forbý tað uppskotið sum løgtingið og samtykt um at mann skuldi gera eina ætlan har mann lýsti fyrimunir og dansar við at skilja net frá og nú loypir mann bara við boðum beinum í og sigur at mann skal gera tað hvønn er tað betri fyri so er tað eisini undra meg eft her brævi sum e sum løgmaður send til es um a eitt tættar samstarv at tað er nakað sum eg farið avstað uttan uttanum løgtingið her er so lítið av tíð nøkur ting um at taka fram tað eru sum eg haldi eru heilt aguttur trupulleikar tað er hettaher sum hevur verið nevnt tað at teknmálstulking til dømis at tað ikki var til øll tey tiltøkini sum vóru í sambandi við ólavsøkuna at tað ikki var til staðar tað er ikki gott so har eru hvørfall okkurt sum er hent í mun til akkurát tað økið eg hopi at man kan fáa eina frágreiðing um um hvat tað er sum ger at tað ikki ber til tí tað má sjálvandi vera soleiðis at øll hava hava møguleika at fylgja við tað er eisini neyðugt at skafa pengar til útbúgvingarstørv til læknar okur fingu broytt tað soleiðis at mann kunna taka kop á í føroyum og tey fyrstu komið ígjøgnum ella eru komin ígjøgnum nú og tí er tað nú at mann skal seta pengar av til úbúgvingarstørvini tað va ikki nakað okur kunnu gera men okur sótu tí tá høvdu okur sett iki eina føroyska kopa umskipanin so tað er púra renna undan ábyrgd at siga at tað r nakað sum okur skuldu havt gjørt tí okur gjørdu tað sum okur skuldu við at fáa kopeuskipanina til føroyar og so haldi at sanferðsluviðurskiftini hjá teimum sum sigla eru heilt út av lagi tað er næstan ikki dagur har fólk ikki standa eftir faktisk allastaðni har mann skal sigla í suðuroynni er eisini problemir sjálvt um okur ynskja kun ein suðuroyartunnil so má mann gera nakað meðan mann bíðar tí tað eru nógv ár áðrenn tað hendir soleis at mann kann fáa fleiri túrar inn og tað er neyðugt at fáa dagført feriurnar eisini til smáplássini og so haldi eg faktisk at t eitt tað allarstørsta málið sum okur fara at betala fyri í langa tíð tað er tað at tað er verið so avmarkað sjúkuviðgerð nú næstan fimm mánaðar og tá okur tosa her inni so tosa okur sum um at tað ikki er eksisterandi okur snakka um eina viðgerðartrygd tað trúgvi eg øll eru samd í at mann skal hava upp á sigt taer væl altíð at mála sæg sjálvum men støðan í dag er tann at tað eru hundrað tals sjúklingar sum ikki hava fingið ta viðgerð sum teir skuldu hava tí túsund tals viðgerðir sum eru útsettar tað havi eg fingið seg svar uppá í einum skrivligum spurningi so her er ikki ordiliga samanhangur í tí sum løgtingið snakkar um og í tí í veruleika sum mann kann siga sum sjúklingar sita í eg spurdi í fíggjarnevndini tá eg var er tíðin farin áh tíverri ná takkfyri