Høgni Hoydal (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-03-18
Topic: 1. viðgerð LM-123/2021  Uppskot til samtyktar um tilráðingar frá Norðurlandaráðnum í 2021 og um frágreiðing um virki ráðsins í 2021
harra formaður tann árliga viðgerðingin av viðgerðina av av tilráðingum frá norðrlandaráðnum og frágreiðingin um virkirásins so tílíkt øer serstøk í føroyum tað er tí at føroya løgting er tað einasta parlamentið í norðurlondum sum viðger tær tilráðingar í tingsalinum altso sum ett uppskot til samtyktar sum samtyktar vera í norðurlandarágnum tað er ein góð skipan sjálvt um ofta ofta fær tað ikki nógvur merksemi fer aftur við borðinum og eg royndi verið ein skipan sumsum eg havi roynt at fingið øll hini londini at taka undir við hví jú tí at tá tú tá ið løgtingið eisin skal taka støðu til tær tilráðingar sum eru samtyktar hóast mangar kunnu verða løgnar mónsmórns afyri nýligani tað er ein ein tað er nýtsla av djórum sum fær sum fer fram í sum fer inn í londini kringskanna viða kemur frá týsklandi og miðeuropa men kortini so so mugu so kunnu vit nú s løgtingsfólk taka støðu til tær tilráðingar sum sumnorðldaráðið hevur gjørt og upp aftur betri um tað var so at serliga tá tað eru mál sum hava stóran týdning fyri fyri fólki í norðurlondum tað sum vet kalla fyri marka forðingar so her tað verður o so øgiliga frálíkt um tey einstøku parlamentini í norðurlondum eisini tóku tey málini upp og broyttu lóggávu sum gjørdu tað at teir sáttmálar sum eru galdandi millum norðurlond sum grundleggjandi siga at ein norðurlendskur borgarar skal kunna arbeiða búgva flyta lesa fáa heilsuhjálp almannatrygd í øllum norðurlondum eisini veruliga verður so tí tað er einastandandi sáttmálar altso eg hugsi ikki um tað dagliga hvat norðurlendsk mál hava hava týdningi altso ein og hvør føroyskur borgari ein og hvør íslendskur finskur álendskur sovleiðis kann flyta frítt í norðurlondum hevur frítt at lesa hevur frítt at at fáa tær veitingar sum eru í einuhvørjum norðurlandi eru sáttmálar gjørdir um men tíverri er tað ofta so á londini umsita tað so at tay vera ov trupult altso til dømis bara við skatti teir handverkari fer til tað kenna vit føroyingar tá handverkaranir fara til norrur at arbeiða ella við seinar spenskur handverkara fer til danmarkar og so framvegis har eru nógvir trupulleikar men teir eiga ikki at vera har tí at sáttmálar eru galdandi so tí er tað týdningarmikið at vit viðgera at tað hr og vit eru ein fyrimynd í føroyum við at viðgera tær tilráðingar sum eru í ár ella í fjør eru ikki so nógvar tilráðingar sum akkurát hava við tað at gera við markaforðingum tað er annars verið nakað sum hevur fylt ómetaliga nógv undanfarnu tvey árini í norðurlandamálum hava ikki tingtingfólki at siga verðið merkt av koronu so so so at siga allir fundir hava verið umvegis neti og eg var eg eg hevði sessin fram til fram tilaugust í ár í fjør tá ið aksvet johannesen tók við ta var ein avtala vit gjørdu øh og eg má siga tað at tað at tað at hava hasar her norðurlendsku netfundirnar tað hevur rer verið rættiliga troyttandi teir er øgiliga drúgvir og langir sjálvt ársfundurin var á netinum eg var millum annað í í samrøðu við við við guteris sum sum eru sum er eysti og eðalskrivari men tað var ikki tað sama sum vistimann hevði verið til fundin har hann hevði møtt upp sum mann kundi tikið teir spurningarnar upp tað var sjálvandi spurningar um trygd og frið væl áðrenn ukraina kreppan tók seg upp so samanumtikið so kann løgtingið nú og uttanandsnevndin kann nú viðgera hasar tilráðingarnar og kunnu vraka og velja løgtingið kan eisini siga nei at vit taka ikki undir við hesari tilráðingini og tað er soleiðis eg haldi at norðurlandamál eiga at virka altso at nógv halda norðurlondn er bara ant kaffiklubbar men har eru nógvar góðar tilráðingar men tær fáa tey rætt tær fáa ongan veruligan týdning vis ikki tey einstøku tingini í tí einstaka landinum kunnu taka støðu til tey og vraka og velja vit gera so eisini tey uttanandsnevndini nú hygji upp á formanna ttansnevni at vit eisini taka okara landstýrsfólk inn g spyrja hvat ætla tit at gera vit tilráringarnar so vit at vit eiga at føra tað fram haldið e yvr fyi hininorðurlonduni at tað er ein sera sera góð skipan so ætla eg a siga nakað um tær einstøku tilráringarnar og fyrsta eitt sindur generelt at ofta viðgera vit ikki so ikki ikkitað tilráðingar nóg neyvt ofta siga mann bara ja fínasta slag og fer ikki niðri í í smáluti við teimum men tað mæla eg til at gera og eg kann nevna eitt dømi htað er bæði gott og ringt tí at í veruleikanum tá i vit koma út sum føroyski føroyskt tingfólk út í norðurlendsk samstarv í altjóða samstarv í útnorðursamstarv tá taka vit ofta undir við málinum sum vit ikki hava tikið undir við tinginum og eg kann taka dømi um at vit hava havt fleiri samtyktir og eg hava arbeitt hartvið te í norðlanaráðnum eg havi sitið hnum í hesiri vælferðarnevndini um at styrkja rættinina hjá samkyndum um javnstøðu tað gjørdis útnorðuráðið eisini hennrik old minnist tað har útnorðuráðið samtykti at mann kuldu økja kvinnuumboðani í politikki tingið var hart ímóti men útnorðráðiðsamtykta og tað blest so eisini samtykt tá ið tilráðingin kom her so tí er íblásturin av altjóða samstarvi eisini góður haldi eg men samstundis haldi eg at tingfólk eiga at seta seg væl inn í tilráðingarnar fyri at taka støðu til um teyhevrhøvur a taka undir við taðum og í hesari hesum tilráðingnum í hesi ferð er ein góð tilráðing e havi sjálvur við til at gjørt hata og hon snýr seg um javnstøðu arbeiðsmarknaðin er nakað sum norðurland brúka heilt nógva heilt nógva orku til og enda vælferðarnevndin sum eg havi sitið í hevur eisini eisini brúkt øðilia nógva orku upp á javnstøðu bæði millum fólk við ymiskum kyni og hog kynsligum samleika men eisini hjá honna millum menn og kvinnur og her er so ein ein ein ein tilráðing sum er nummar níggjuogtjúgu tvey túsund og átjan og har verður heitt á norðurlendsku stjórnurnar at mann í veruleikanum eins og mann hevur gjørt tá tað snýr seg um umhvørvismerking har norðurlond gingu odda r g haldi eg eri farin eit sindur burtur frá tí síðani við tí svanaverkinum at at tú kanst gera eina eitt átak har ið tær fyritøkur ella stovnar sum ganga undan við javnstøðu eisini kunnu fáa eitt eitt góðskumerki eins og tú fært tað fyri so nógv onnur góðskumerking innan fyri javnstøðu eg haldi að e eit fínt hugskot og at mann ger eitt norðurlendsk góðskumerki har ið fyritøkur og stovnar kunnu brúka tað til at eisini at branda seg við tí tað hevur eisini týdning og so kanska kann tað eisini geva tær broytingar sum neyðug eru fyri at fáa javnstøðuna á arbeiðsmarknaðinum øhog at í norðulandgnumhava vig eisini viðgjørt hetta sum er ein stórur stór avbjóðing í føroyum innan fyri serliga tey traditionellu kvinnustørvini hetta við at kunna fara frá partí til heiltíðarstorv tað er eisini nakað við at lækka lækka arbeiðsvikuna at gera tað er eisini viðgjerarsvæl og virðilig her so eg fari at heita á tingfólk ikki minst limurnar utanansnevndini um at fara inn og lesa tær einstøku tilráðingar við teimum grundgevingum sum eru og at taka støðu til um tey taka undir við tí men eg vi varhug av at sjálvt fólkaflokkr kuni funnið upp á tikið undir við tí tá teð eru í norðlandaráðnum meðan meðan tað ikki gongur so væl inni í flokkium hví eg veit ikki um um fólkaflokkur fer at fáa eittgóðskustept frá norðonnaráðnum kanska kanska um kað vartað løgmaður segði kanska um tíggju árella jans janus jurðhurs yrkti kanska um hundrað ár fellir einam ungmoythár men men men ti tit skila hvat boðskapuri hjá mær er at nógv av hasum norðurlendsku málunum kunnu eisini flyta mørk í føroyskum politikki men so krevur tað eisini at vit taka støðu til um vit veruliga halda tað sum verður gjørt og sagt er er rætt er rætt øh av øðrum viðurskiftum her so tókla jaspur langord eisini fram og fekk viðmerkingar um tað tað var eg fegin um hetta átakið umeitt norðurlendskt átak um at fyribyrgja tí økjandi talunum av sjálvmorðum eisini í norðurlondum øgiliga ymiskir ymisk hagtøl fyri tey einstøku norðurlondini føroyar hava ligið lágt vil vit hava tíverri eisini tær tær tær tær tragisku støðurnar at tað er vaksið nakað grønland liggur høgt og endamálið við hesi samtyktini og nú bleit itt sindur órógva av korona tað var at hava nøkur nøkur størri átøk kring norðurlond har tú har tú tekur kanska best bestu dømini um hvussu londini hava taðlatta og ísland hevur gjørt reitla nógv við tað tá mannikkivitskluhava verið í íslandi og kannað hvussu tey gjørdu h men her er so ætlanin at hava eina eina eina mann siga mann skal minka talið við fimmogtjúgu prosentum áðrenn tvey túsun og fimmogtjúgu tað yvi skjótt og so hava null null hugsjón innan fyri tvey tsund og tretivu eg aldi eitt sera gott átak og tað sum vit higartil hava fingið at vita í teir vælferðarnevndini sum viðger hetta týdningarmikla og og sera sorgbundna og kanska ofta taboiseraða evni tað er at har eru komin øgiliga nógv góð hugskot frá fólki sum hava sum hava givið íblástir til hvat kann gerast fyri at fyribyrgja sjálvmorðið sum sjálvandi hevur djúptøkrnar bæði sosialar og og menniskjaligar og mentanarligar grundgrundir aftanfyri øh síðani haldi jakud vestegaard ver eitt sindur speiskur við hetta við at norðurlond leggja stóran dent á alt tað sum hevur við veðurlagsbroytingar og umhvørvi og og veðurlag at gera men eg haldi tað ereitt stórt stig haldi eg sum vet mæla tila sjávandi taka undir við at at norski nei at onorðurlendsku ílegubankin nb eisini í stóran mun skal styrkja útlándsmøguleikarnar til at leggja um til varandi og grøna burðardygga orku og mann eisini er til reiðar at seta meira pening inn í norðurlendska íløgurbankan so mín tilráðing er at taka undir við øllumtilráðingunum eg havi so verið inni yvir tá ð eg var í norðonnaráðnum tey tvey árini og eg eri nú bara eykalimur men fari at møta upp til fundir av og á tí eg haldi sum heild at at tilráðingarnar eru góðar summar eru kanska ikki so ræðuliga viðkomandi fyri føroyar men kortini so eru tær viðkomandi fyri norðurlond takk fyri hara formaðar