Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-16
Topic: 1. viðgerð LM-129/2021  Uppskot til samtyktar um at leggja grundleggjandi avgerðina um loftrúmsradara fyri Løgtingið til avgerðar
gersætakk fyri harra formaður eg ætlaði ikki leingi um orðaskifti óneyðugt í tlaði egentiliga at spyrja landstýrsmannin í uttanriksmálnum nakrir spurningar millum annað tí at eg helt ikki hansara svar til mína viðmerking til hansara røðu var nøktandi men men fari eg kanska at hugleiði eitt sidur um tað úti salinum kanska líka fyrsta eina viðmerking til til hennik old altso hann hann stúrir øgiliga nógv fyri at føroyingar taka av hesum her tí at vit eru for sein at reagera tí vit eru so ósamd eg skilji væl hvar tankagongdin hjá henni old kemur frá men tá ið mann tá mann viðger hetta málið tá kann tað gott tá skal tað taka tað tí tað tekur altso tað verður ikkitað verður ikki fyrr enn í seinasta lagi ela í fyrsta lagi orsaka í í tjúgu áttaogtjúgu hasin er radaran kemur upp at standa um tað skal eitt ár afturat til ella fimm ár afturat til fyri at mann kemur til eina loysn sum er føroyingum at frama so geri eg tað tað er tað eina øh hitt er tað at tá ið mann so hevur gjørt eina avtalu við avvarandi partar um hvussu mann rekur hendan er radaran tá er eingin ivi um at teir føroyingar sum verða settir at arbeiða í tí radarinstilatiónini sum skuldu verið á soffelli teir trýsta á tá i teir halda tað neyðugt eftir forskriftunum sum vit hava ásett í samstarv við danmark og nato hvør so skuldi verið við so tað skal henrikold ikki støgar for nógv fyri ø politiska skipanin føroyum er væl og virðiliga før fyri at taka avgerðir í slíkum málum øh so tað sum eg ætlaði at spyrja jenis um jens arana um landstýrismannin í uttanriksmálanum hann er tíverri ikki her men men men hann sigur tað at at radarin er ikki ein hernaður radar mín loftaeftirlitsradara og eg tími egentiliga illa at fara í tí diskussiónina tí eg kundi brúkt sjey minuttir afturat upp á at forklára hví tað er ein hernaradari men líkamikið hann sigur hetta her við at eingin hermaður fer at vera í føroyum eingin danskur hermaður fer at fer at vera í føroyum altso mær vitandi so eru radarallir teir radarar sum danmark umsitur teir hava fýra stationera og tveirmog bilar ella hvat tað er otað liggur undir tað mann kallar flyvuvopini sum er ein undirdeild hjá tí danska forsvarinum tað eru hermenn so tað koma at vera hermenn um ter ganga til daglig tíum í formig ella ikki tað skal ikki kunna siga men tað eru menn undir ella menn og kvinnur í hesum døgum undir danska verðumálaráðnum soleiðis er tað bara og so sigur so sigur jens arana eitt eitt nei er eitt nei ogtað tað skilji ikki altso skal tað vera alt ella einki altso tað sum tey sum eru kritisk um hetta her at siga tað er tað skal ver eitt treytað ja vit skulu siga ja men tað skal vera upp á okkara fortreytir tað haldi eg er rætt og rímiligt at krevja og tað haldi eisini at nakað sum danska stjórnin eigur at kunna eftirlíka um tørvurin á einum slíkum radara er so stórur sum mann vil vera við øh so er hitt tað at samráðingarnar hava verið góðar hvat meinar mann nú veit eg at landsstýrismaðurin kann ikki fara í smálutir við hvat mann roynir at uppnáða og hvat mann vil hava av úrslitinum burtur úr samráðingarnar men samráðingarnir hava verið so ræðiliga góðar hvat er tað hevur tað verið gott kaffi ella um at snakka pent við hvønn annan nær eru samráðingar góðar samráðingar tá tær eru góðar í mínari verð so er tað tí at mann hevur avrikað nakað sum er til frama fyri føroyskt áhugamál og sois sum tað fyrikemur so virkar tað ikki til at vera hvørki ynski ella konsekvensurin av í førda politikkinum á hesum økinum hjá samgonguni tíverri øh so er tað hetta her sum eg royndi at spyrja landsstýrismannin hvørja heimild hevur hann til at taka hesa avgerðina landsstýrismaðurin sipaði til grein hálvtrýss einoghálvtrýss tveyoghálvtrýss og trýoghálvtrýss um lóg um stýrisskipan føroya htað vil siga hann kann eg ikki siga við vissu ella nágreina hvar ið tað stendur hann leggur tað upp til spyrjaran at at kanna sjálvur tað sigur mær so mikið sum at tað er í besta førum ivasamt um hann sjálvur veit um hann hevur heimild til at gera hetta her og eg vil pástanda hetta verðurgjørt í heimildarloysi so er tað hetta her við at um hetta skal koma í tingi til støðutakan og har svarar landsstýrismaðurin í uttanvikismálum at tað hevði hann ikki stýrtfyri tí tað hevði vera rungandi ja tí at føroyingar taka undir við hesum her fróðskaparsetrið hevur gjørt eina kanning har teir spyrja føroyingar um hesar spurningarnar tey siga til dømis at tey taka fult ov heilt undir við at mann skal seta ein radara upp í føroyum men tey taka eisini fult ov heilt undir við at føroyingar skulu umsita og reka tann radaran so landsstýrismaðurin í utanvíkismálunum gjarna vildi úthinta tann demokratiska viljan sum er í føroyum og sum er í løgtinginum jamen so skuldi havn eftir líka tey krøvini sum andstøðan setir og sum samgongang egentliga burdi verið við uppá øh og so er tað eisin sum eg eisini eri eitt sindur áhugaður í altso um hetta uppskotið verður samtykt so loyvi eg mær ivast í um landstýrismaðurin fer at fylgja løgtingsins vilja nú stendur hann nú er hann ikki í salinum hann fær ikki forsvara seg men tað kundi eg hugsað mær at vita um hann hevði gjørt tað vist ikki so hevði g vónað at løgmaður svaraði hansara vegna mann má minnast til at visti tú hyggur í til dømis forsfarts lógina so stendur forsfards formol dimeliterið forfólk sa bitrak til fremmifret og sikkurhet og so eru nøkur undirpunktur og har er eitt eitt hevdið danmarkssuvorenitet og sikkri landnesforsata eksistens ein tekritet tað merkir í mínari verð at ein sovorður radari er við til at styrkja um og sog sementera danska suvoreni