Árni Skaale (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2023-03-14
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-002/2022 : Frágreiðing sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um fyrisiting av sjófeingi
takk fyri harra formaður eg var komin til av stikki sjey ætlanir hjá landsstýrismanninum so eg haldi at nú havi g sitið her í allan dagin og lurta og eg haldi að tað skurrar øgiliga nógv í oyrunum á mær tá ið eg hoyri at vit snakka um tey fólkini sum veruliga kempa í fiskivinnuni sum hava vunnið okkum øll hesi rættindini sum veruliga hvønn dag leggja orku í at fáa hetta at fungera sum um hetta er nakað tey fáa forerandi tað skurrar í mínum oyrum eg haldi at tað er at snakka øgiliga niðurgerandi um hesi fólkini hetta eru veruliga fólk sum kempa hvønn dag hetta veruliga fólk sum leggja orku í ein ein garnamaður kom til mín í gjár ella fyrradagin so segði hann hvat geri eg eg eg dró standarin í gjár og tá ið íð dreggið var komn umborðið tað varð eg so kaldri eg hugsaði hvat geri eg her umborð altso tít fari ikki í land beinanvegin so at vit standa og snakka her um tey sum um at hetta er nakað tey fáa at forerað nakað sum vit forerða teimum eg haldi tað er at niðurgera tey og eg mær dámar illa at mann brúkar henda retorikkina um at hetta er ogn føroya fólx til nøkrum fáum givin ein frammíkjárættir virðini skulu koma fólkinum til góðar eg haldi at tað eru niðurger hesi fólkini sum veruliga kempa kamping hvønn dag í góðum veðri men eisini í ódnarveðri og undir ringum umstøðum viðhvørt vit snakka ella í frágreiðingini hjá landstýrismanninum sum verður snakkað nógv um ella tað verður snakkð um burðardygd og tað verður snakkað um trý sløg av burðardygd tann fyrsta er búskaparligu burðardygd og hann nevnir trý argumentir sum mann brúkar fyri búskaparligari burðardygd hann sigur at mann skal tryggja vinnuni góðar karmar tí at vinnan skal virðisøkja meir og tí hon skal skapa nýmenning og tað fer mann atlýsa og royna at greina og nágreina við eini ráðstevnu einaferð vá og eg havi verið so mikið stutt í skipanini og at veri politikari so mikið stutt at eg ikki sum jakub vestergaard ætli mær ikki at luttaka eg ætli mær at luttaka eg haldi at tað er er áhugavert og spennandi og eg vóni at tað kemur eitt sindur burturúr sjálvtum eg kanska ikki vænti tað annað argumentið fyri búskaparligari burðardygd sigur mann er at landið fær ein munandi og rímiligan part av tilfeingisrentuni tað er nummar tvey argument fyri búskaparligari burðardygd og tað triðja búskaparliga argumentið fyri burðardygd er at brúksskildan og brúksrætturin sum vinnan hevur til láns frá føroya fólki skal brúkast tavisiga hetta eru tey trý argumentini mann brúkar um búskaparliga burðardygd ikki eitt orð um at vinnan skal tjena pengar ikki eitt orð um at tað at vera í fiskivinnu er at vera í eini hárisikovinnu eini vinnu sum perdefinatión er hárisikovinna og allar almindiligar lærubøkar øllumførn hær sum eg havi lisið siga at tá ið tú ert í eini háretskuvinnu so skalt tú hava tá ið forholdini eru góð møguleikar fyri at tjena nógvar pengar tí tað hangur saman við rissikoinu at tú skalt kunna tjena nógvar pengar til dømis barenshavi har har veit eg at tey skipini sum eru har uppi í dag hava tey síðstu fimm árini ella har á leið í miðal havt eitt epita tað vil sega eitt resultat áðrenn rentur og avdráttir upp á onkustaðni millum hundrað og tíggju hundrað og fimtan milliónir tey reiðaríini hava nú brúkt bygt trý nýggj skip fyri sirka eina komma tvær milliard og teir avdráttnir sum teir fara at hava upp á hesi skipini fyri onkran er er avdráttarprofilin heilt upp í tjúgu ár fyri onkran tólv ár men tað avdráttarprofilinar farat hava tey næstu árini liggur á leið hálvfems milliónir og tað sum vit fiska í russlandi í norra og í svalbard er á leið tað sum vit hava er á leið trýogtjúgu túsund tons og henda samgongan ætlar sær at leggja eitt tilfeingisgjald sum eitur einakrónu og átta afturat á hvørt kilooyr tavil siga sirka fimmogtjúgu milliónir afturat av tilfeingisgjaldi á hesari vinnuna tað merkir at nú eru vit niðri á einum null vit hyggja eftir einari vinnu eini einum vinnubólki sum nú stendur og hyggur eftir einum potensiellum tati við miðalresultatum upp á null tað haldi eg eri skeivt og tað er ein farlig loyð at ganga so snakkar mannn um at mann vera lívfrøðiliga burðardyggur og og tað er gott tað eiga vit at at strepa eftir ja ókey har havar aftur skrivað hava bara hasinvanevnd men alt lagi lat tað fara so ger mann eina nýggja skipan fyri tann pilagdiska flotan við einum tilfeingisgjaldi sum mann broytir ættirættiliga vesinligt í dag er tað soleiðis at maksimum veiðugjald i fyri sild kann vera nítjan komma fimm prosent um maksimum veiðugjald fyri makrel kann vera einogtjúgu komma fimm prosent í tí nýggju skipanini sum samgongan leggur upp til kann maksim um veiðugjald vera seksogtretivu prosent av veiðuvirðjunum tað er nakað sum fer at gera at vinnan fer at venda sær ímóti at vit koma inn í eina semju soleiðis at vit kunnu fara aftur at fiska lív føfrøðiliga burðardygd á tí pilagiska økinum tað er eisini skeivt og tað hangur soleiðis saman at nøgdin ganga við tað tann prísin sum vinnan fær undir verandi skipan er oman fyri hundrað milliónir størri enn tann nøgdin ganga við tann prísin sum vinnan fer at fáa tá ið vit eru komnir í eina semju eg haldi at hatta er øgiliga øgiliga farligir sportur at fara inn á ið haldi tað vera skeivt í frágreiðingini so kemur landsstýrismaðurin eisini inn á ati tað skal vera sosialt burðardygt og undir tí avsnittunum har er nakað sum eg slekki skilji hann sigur millum annað at hetta er ein er avmarkandi at tey forholdini sum tet hava nú eru avmarkandi fyri tann pilagiska flotan tað stendur í tekstinum e eg skilji ikki ordiliga betíðir t at hann ætlar at avtaka kravið um landing í føroyum ella eg eg skilji ikki ordiliga hvat hatta merkir síðani haldi eg at mann fer inn á eitt sporð har sum mann veruliga misteinkilig ger vinnuna tá ið mann fer at snakka um at mann vil hava meir búskaparligt gjøgnumskygdi meir rokniskaparligt gjøgnumskygdi meir sundurgreining tí hetta er fiskivinna tí tað er hendan vinnan tað vil siga allar aðrar vinnur kunnu statvekk gera rokniskap soleiðis sum en vanvís ger roknskapi inn í felagið nei men hendan vinnan skal gera nakað serligt tað skal vera meir gjøgnumskygd tað skal upplýsast meir og tað má vera tí man ikki heldur ella trýr at mann fær at vita tað sum hann hevur brúk fyri tað haldi eg mann ger og so so og man eisini ótryggleika í hesum avsnittinum har sum mann fer inn og sigur at útlendskur ognarskapur skal út mann sigur ikki hvat er sum hann ætlar mann sigur bara tað at mann fer at eftirhygja hesa skipanina og tá ið eg lesi hetta og lesi ímillum linjurnar so sær tað út sum um at nú ætlar mann sær inn at gera okkurt sum er strangari enn tað sum nú stendur í lógini eg haldi at mann skal lata ta lógina koyra og lata tað fasa seg út tí tað dragar seg um átta ár nú l til vit eru komin har til at útlendskur oyrarskapur er farin út úr vinnuni ein minuttur tað er um setiligheit er ein ein partur av av skipani sum vit hava í dag og tað er ein ein neyðugur partur fyri at vinnan skal kunna tillaga seg vit hava í dag fleiri mátar sum vinnan kann tillaga seg millum annað kann hon selja loyvir men hon kann eisini býta um loyvir og í verandi skipan kann hon gera tað í eitt ár men hon kann eisini gera tað endaliga og eg haldi at tað er viktigt at mann letur vinnuna sleppa at gera tað uttan at vit fara at blanda okkum upp í tað tað er aftur at sáa eitt av hesum sávunum um at tað er okkurt í framtíðini sum fer at gera hetta meir ótrygt og gevur ivinnuni minni kontrolá við tí sum gongur fyri seg tað haldi eg ikki vit eiga at bjóða okkara høvuðsvinnu tað er trossalt meir enn hálvtrýss prosent alivinnan segði alivinnastann í síðstu viku at teir áttu fimmogfjøruti posent a útflutninginum tað vil siga fiskivinnamál so eiga heldur meira enn tað takkfyri