Magnus Rasmussen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2020-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipanini um FG-001/2020 : Frágreiðing løgmans á ólavsøku 2020
ger so væl ja takk fyri harra formaður ja bárða steinielsen hevur hildið sína fyrstu løgmansrøðu og tað stendur í stýrisskipanini grein tólv at á ólavsøkufundinum so heldur løgmaður røðu har hann greiðir frá støðu landsins og hvørjar ætlanir landsstýrið hevur og so stendur eisini at innan seks yrkadagar so skulu vit í tinginum umrøða hesa her røðuna ella hesar frágreiðingini fyrst havi eg hug at nevna heilt yvirskipað at eg haldi hetta var ein góð og saklig røða og tað er akkurát soleðinr sum eg hevði ímyndað mær at løgmaður fór at halda eina slíka røðu og eg eri samdur við kristian andreasen at at hon varð hon var savnandi og hon var positiv hon var ikki nakað negativ og hon haldi eg sparkaði ikki eftir nøkrum tað er sjálv røða men so hava vit eisini ein ískoytispart og so hava vit ein løglista og vit hava nøkur hagtøl so vit hava nokk av tilfari sum vit hava kunnað lisið hesar her dagarnar men áðrenn eg komi til kanska sjálvt innihaldið í henni so so hugsi gum hetta her við korona sum sjálvandi fylti nakað fitt í røðuni og sum hevur ávirkað ikki bara okkum men faktiskt allan heimin og har haldi eg at eg fari at byrja við at siga at eg haldi ati landsstýrið og løgmanni í ádda hevur staðist væl í hesun her og eg vil eisini siga tað at eg haldi tað hevr verið hugaligt ati bæði samgongu og andstøðu hava verið saman um tey flestu av hesum her átøkunum sum hava verið neyðug tað haldi eg er gott og tað hevur verið ein styrki fyri fyri okkum í í løgtinginum eg fari hvussu er í hesum r fyrrapartinum eg rokni eg taki orðið einaferð seinni tað tað ímyndi eg mær at kanska hyggja upp á nøkur ting sum hava verið gjørd sum eg haldi eru á á tí rætta bóninum og sum eisini løgmaður nevnir at hava havt týdning tað sum tá ið vit tóku við sjálvandi fyrsta septembur var valið og so tóku vit við fjúrtanda septembur haldi hettað var og landsstýrið varð skipað so varð farið í holt við fiskivinnuni fiskivinnuna og tað bleiv arbeitt alt síðsta heyst við tí og har ið tað blivu gjørdar broytingar í lógini um sjófeingi sum vit øll vita tað bleiv eingin broyð semja tað bleiv tað ikki men vit fingu so broytt tað soleiðisnar sum samgongan í veruleikanum núverandi samgonga fór uppá væl til og har vóru nøkur rímiliga stórar broytingar millum annað tað at uppboðssølan bleiv avtikin uppsagnartíðin bleiv tólv ár ikki rulland loyvir men akkurát sum undanfarna samgonga sum hevði átta ár so skal mann í tingja hvørjum ári meðan vit koyrdu upp á tólv ár loyvir nú at knýtt at stálinum og nøkur onnur ting og so hava vit tað eftir nú at endurskoða hetta her við veiðugjaldinum og tað havi eg sett okkum fyri at klára í heyst og tað vóni eg og haldi at vit eiga at gera alt fyri at fáa tað so tað eisini kemur at tsigga legur tá ið ruttvang sóknaðist eftir einari breiðari semju um veiðugjaldið so má eg taka fult undir við tí og tað haldi eg vit eiga at royna og eg síggi hvussu her framsókn haldi eg hevi fleiri ferðnar líkasum søknast eftir breiðum semjum og nú fáa vit at síggja tá ið tað kemur men tað vóru ikki bara framsókn men eg haldi at hinir flokkarnir eisini tað er hvussu mín persónliga meining um tað tað eydnaðist ikki við við hetta við sjálvari fiskivinnubroytingum í fiskivinnuni har var altso gjógvin ov stór eg haldi eisini vistu vit taka hetta her við fiskivinnuni so so haldi eg vit síggja síggja optimismu í í vinnuni og vit síggja at tað er broytingar í og fólk gera íløgur og eg veit væl at at kanska onkur íløga hevði verið gjørd og hevði um um ikki akkurát hesar broytingarnar vórðu farnar men vit hoyra týðiliga at tað hevðu verið viðvirkandi eitt sum eg havi verið glaður um tað er hetta málið tá ið vit koma e innan fyri almannaøki tað er hetta her við almannatrygdog tæast at tann lógin bleiv samtykt tað hevur verið eitt drýkt arbeiði har ið fleiri samgongur fleiri landsstýris hava arbeitt við sum nú so hendan samgongan tók um endan og gjørdi nakrar tillagingar og fekk satykta við breiðari undirtøku tað haldi eg eisini gott vit fórupp ával sambandsflokkurin eg haldi hinir flokkarnir eisini at vit skuldu gera nakað fyri pensjonistarnar og tað hava ta eisini gjørt hetta her við grundarupphæddini tað haldi eg sambandsflokkurin koyrdi hart uppá meðan hinir flokkarnir eisini vóru har og eisini hetta við at til leygardagar við mótrokning soleiðisnar at tað er meira hugaligt hjá teimum sum eru blivin pensjonistar at arbeiða tað er sanniliga gott nú í hesum døgum tá ið tað manglar arbeiðskraft eitt annað mál sum ikki r fylgt so nógv men sum sum eru til gagns fyri fleiri tað er hetta her við fyritíðarpensjonistar tað var soleiðisnar at vit sigan fyritíðarpensjonistur fluttu í ríkinum kanska til danmarkar so tosaðu skipanirnar saman men har hevur mann so fingið eina loysn soleiðisnar at tær marka forðingarnar beindar burtur eg haldi eisini á almannaøkinum eru fleiri onnur góð ting vistsu vit hyggja hvat stendur í fíggjarlógini og nøkur ting eru farin í gongd og og onnur kanska vera nú seinni í ár til dømis hetta her hetta tiltakið ella átakið megna títt lív sum handlar um tey sum hava tað sera sera trupult við rúsevnum og rúsdrekka og sosialum trupulleikum at vit settu pengar av til tað og at tann tann skipanin er styrknað og vit hava jú hoyrt í fjølmiðlunum hvussu støðan er ímillum ung sum eru komin so illa fyri sum hesi sum hetta átakið er rætta serlig ímóti so har haldi eg vit vera beinari leið eitt annað sum vit fóru fóru upp á væl uppá og sum bleiv eisini var í í kjakinum tað var hetta her at tað vóru nakrir borgarar sum dutt niðri millum kommunur og land tá ið tað handlaði um hesi her sum vóru yngri enn sjeyogtrýss til dømis sum høvdu demens veldigu trupulleiki tað vórð alment frammi um hetta her og fólk sum vóru í hesir trupul støðu komu fram og framátorg og greiddu frá og har hava vit megnað at sett eitt eitti dagtilboð á stovn inni í eysturoynni á glyvrum sum eru líkasum serliga fyri borgarar úr norðurøkinum o tað haldi eg er óalmindiliga gott at vit kláraðu tað hjálparpakki eitt og tvey hevur eisini har havi vit eisini verið inni á hesum her við á almanna økinum og so er eitt mál tað eft ter við teimum vardu bústøðnum vit kenna hvussu støðan er í suðurstreymi við at alt er faktiskt niðurslitið teivar illa fyri og her manglar veruliga og men har har komsæ verklagslóg í tingi har ið vit samtyktu eina verklagslóg har ið mann skal fara at dagføra hesar her bústøvurnar sum ikki eru góðum standi men allíkavæl tað er ráðiligt at dagføra teir og gera teir nútímans soleiðisnar at hesir borgararnir kunnu hava góð og virðilig korð og eftir tí loysnin skuldi eisini fáa nøkur nýggj pláss so tað verður spennandi at fylgja við tí taka vit á heilsuøkinum so so er eitt eitt orð sum verður øgiliga ofta sagt við viðgerðartrygd og tað kann líkasum vera eitt sindur yvirskipað so hvat er tað jú tað er málið hjá okkum tað er at fáa hetta her við viðgerðartrygdini soleiðisnar at eingin skal bíða longur enn tretivu ár n nei tretivu dagar til hann kemur viðgerð tað er eitt ambitiøst mál men tað havi eg sett okkum og og tað tekur ikki bara ein dag men men áðrenn mann kemur har til so er so er nógv sum skal fáast upp á pláss altso eitt sumhaldi landsstýrismaðurin hevur nevnt onkuntíð tað er tað mann rennur seg í at mann hevur ikki neyðug hagtøl og og tí mugu telduskipanir mennast og telduskipanir skulu tosa saman og mann skal líkasum hetta her við bíðilistum tað er hevur mann nú sæð at tað er rættiliga langir bíðilistar á nøkrum økjum og ag mann kann ikki taka alt í einum mann mán velja út økir tað sum eg kundi hugsað mær og tað kundi kanska verið eitt hugskot eisini til landsstýri tað er hetta her at mann kanska sigur fimm ár fram kanska tíggju ár fram altso hvar eru vit komin til hvar skulu vit enda ha at mann hevði hvat er málið í tjúgu hvussu langt eg ver komið tá í mun til har sum vit skuldu enda hvussu langt veru komin tveyogtjúgu hvørji átøk er tað skulu setast soleinar hetta er eitt prosjekt og ikki sum onkuntíð verðir slongtíð høvdið á okkum viðgerðartrygd ha at mann kanska konkretiserar tað og sigur vit taka eitt skeið fimm áraskeið tíggjáraskeið í tvey túsund og einogtjúgu seta pengar av til hetta og tveyogtjúgu til hetta fyri at náa málunum sum vit hava tað bleiv tosað um yngri læknar ja sjálvandi eru teir onkurstetsir ið hesum her altso og og hetta her við við gransking og sovíðari og ar tað hjartasjúklingar vit skuldu funkusera upp á fyrst er ta krabbamenssjúklingar vit klára ikki altíð eftir einum degi so gjørt tað sum eitt sovorðigt prosjekt aksel ve johannesen var inni á hesum her við við sálarfrøðislgarhjálp tað ar tað eisini sett at bredta tað haldi eg vit skulu eisini undirstrika og og tað er nógv og tað hoyra vit um javnan tað er nógv sum hava av hesumeri ungu sum hava ilt í sálini sum eg orka ikki at liva og tað er sera týdningarmikið at hesi her koma til professionella hjálp soleiðisr at tað kundu virka í gerandisdegnum og fáa man sigur eitt gott lív ella betri líkal hvussu er nu norðdesgrunnurin vit vita hvussu tað var seinast tað var nokk so nógv skeptisk skepsi seinast sog tað skuldi kannast her og har men men vit hava so tikið bara líkasum sakina í eygnari hendur og landsstýrismaðurin arbeiðir við fullarikraft við hesum her við nnorðdesgrunninum og tað haldi eg sær rættiliga spennandi út tað frættaðu vit nokk meira um seinni eg kundi nevnt alt møguligt innan fyri heilsuverkið eitt eitur reabilitering og har sakni eg at vit líkasum samskipa tað altso tað er reabilitering altso vit snakka um landssjúkrahúsið ella sjúkrahúsverkið vit snakkað um almannaverkið vit snakka um kommunurnar ha at eg eg eg síggi ikki ordiliga tann samlaða strukturin og at mann tosaði saman har og og legði eina ætlan akkurát sum eg snakki nú um við viðgerðartrygdini at mann hevur eitt prosjekt har enda vit men hvussu koma vit har til tað haldi eg hevði verið ordiliga gott á mentanarøkinum tað skal koma til seinast fyrst eitt sindur um skúlaki í skúla øki fólkaskúlin sum eg kenni óv til n hava vit góðan men tað er alla tíðina skilagott at fylgja væl við hvat røroyst mentað eitt sum eg havi lagt merki til tað er tað at vistu vit brúka rund tøl so kostar fólkaskúlin fýra hundrað milliónir men av teimum fýra hundrað fara umleið hundrað fjórða hvør króna fer til serøkið til serøkið og og tað sum eg hugsi tað er tað at mann hyggur upp á serøkið samla fáa vit tað besta burturúr hesum hesum her pengunum ha tær skipanir sum vit hava summar eru gamlar og summarr nýggjar at mann hyggur eftir fjórða hvør krónuna sum fer til serøkið fer hon nóg væl og verða teir pengarnir brúktar so skynsamt sum møguligt soleiðisnar at teir koma teimum til gagn sum veruliga hava brúk fyri tí tað eru kempistar at arbeiða at gera men eg haldi at mann eigur virkuliga at farið inn í tað lærarútbúgvingin har stendur í samgonguskjalinum at hon skal endurskoðast og tað er eitt sum eg eri púra sannførdur um at mann eigur at gera eg havi fylgt eitt sindur við og og eg haldi at har er veruliga nøkur ting mann eigur at hygja uppá við lærarútbúgvingin eg haldi tað stóð eisini ella tað stendur eisini at sjúkrarøktaviinnei pedagogútbúgvingin ella sjúkraøtarfrøðingarútbúgvingin eisini skal endurskoðast eitt sum eg g ver glaður fyri tað er hettaher við rásini skúlatilboð til ung við breki tað er ein sólskins søga til tey sum kenna til tað og har verður arbeitt við vit settu eina komma fimm milliónir av í í hesum árinum til at liðugt prosjektera og kanska fáa útbjóðað teg har er eina útbúggingarætlan sum sær skilagóð út og so hugsi eg eisini at fróðskaparsetrið vit hava játtað fleiri pengar og eitt haldi eg sum vit hava gjørt sum nógv hevur tosað um frammanundan men einki verður gjørt við faktiskt tað er hetter við við bollonj altso onkur grenur tá mann nevnir heft r við bollonj men tað er í veruleikanum at fáa útbúgvingarnar góðkendar seistirnar at vit eru á sama støði sum onnur lond tað kann undra meg at mann ikki hevur gjørt tað fyrr men tað er mást so farin í holt við og so teir handaligu útbúgvingarnar hetta verkliga danir hava fingið eit sávárt orðatak altso vist tú ikkihevur hendurnar rætt samanskrúvaðar far sovleðis víðari meðan hjá okkum evur tú áfta at verið far at les víðari ha men eg haldi t tann hugburðurin er nokk so nógv broyttur eisini í føroyum at vit síggja týdningin í hesum handaliga handverkarútbúgvinga har har verður veruliga nakað gjørt og so hetta við mentan tað verður kritiserað at tað ikki verðið nevnt í í løgmansrøðuni og tað stendur so í ískoytispartinum men har vil eg vísa á at at bara til dømis nakrar altso hvat á støðin við áir har hava vit hækkajáttanina tjóðleikahúsið har hava vit veruliga gjørt nakað munagott altso tað var ein hálv millión árenni vit hava koyrt tríggjar miliónir á vit hava sett teygabrettan lista savnið har hava vit veruliga verið inni eisini so hendan samgongan sum ofta verður skurd hvussu er at hon er einki serligan menta og kanska tað hoyrir meira til aðrar flokkar tað veit ikki men har haldi eg vit hava virkuliga verið á á bannanum fíggjarmál og nú rennur avstað yvirskotið skuldi verað umleið tvey hundrað milliónir hon var ikki meira samtykt tá fingu vit at vita tað at her her er heilt galið úti á landssjúkrahúsinum vit vit hava brúk fy hálvt annað hundrað milliónum til til fyri at fáa hábygningin lidnan og hálvtrýss av teimum hava vit so játtað í ár fyri simpultan at fáa tann bygningin lidnan so tað er ikki bara vit sum hava gjørt tað at undirskotið ikki bleiv so stórt at raksturin var ov høgur tað vóru vit øll samd um vit vóru øll samd um at fara o hyggja upp á tað tá ið hetta her árið byrjaði og so kom korona og so kann mann siga at nú kundi vit skylda alt upp á korona men veruleikin er veruleikin er at vit hava gjørt eykajáttanir til heilsuøki á almannaøkið í sambandi við korona og vit vita tað at vit fóru at fáa minni inntøkur tað vita vit tað verður minni enveg tað verður minni vinningsbýti livinnusbýti og skatturin verður tað verður eitt hall men eg haldi tað at vissi eg taki til allarseinasta hett her við hjálparpakkunum so haldi eg tað at landsstýrið og vit í tinginum hava havt eina góða javnvág soleiðisnar at vit hava hjálpt har teð vit tørv á men tað skuldu verið altso ikki fór nógv niður í landskassan og tí hava vit s hesin langan verðið minni niður í okkara landskassa enn í landskassanar hjá øðrum tí at tað eru onnur sum eisini hava tikið ábyrgd o tað er at fegnast umtakk