Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-10-21
Topic: 1. viðgerð LM-017/2021  Uppskot til  Ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Lov for Færøerne om fuldbyrdelse af straf m.v.
takk fyri harra formaður ja egri ein av teimum seinni røðarunum til hetta her ríkislógartilmæli og nú hava vit akkurát verið á fund um um nýggja suðuroyafarleið so eg giti at tað eru nógv ting mann heldur vildi snakka um í dag enn akkurát hetta meni hetta er eitt týdningarmikið mál hetta er forferðurina um fullbyrdilsi afstraff medvitares sum er lógarlóggáva sum skipar viðurskiftini hjá hjá fangum og hjá kriminalforsorgini og og nágreina hvørji rættindi fangar hava og eisini hvørjar heimildur myndugleikarnar altso kriminalforsorgin hevur í mun til frælku og so víðari øh tað hevur verið í mong ár haldi eg diskuterað um um tær egentiliga ringu treytirnar sum føroyskir fangar hava tað hevur verið uppi at vent í løgtinginum ofta øog eg haldi attað er avgjørt eitt øki sum er í stóran mun forsøvnt frá politiskari síðu men sum eg haldi mann gleðiliga kann siga at tað r tað er komin ein ella onnur veking í so máta og fólk haldi eg eri byrjaði at taka tingini eitt sindur meir í álvara øh eg haldi orsøkin til at mann kanska ikki hevur viljað beskeftja seg for nógv við hesum her er tí mann hevur ikki siðvenju fyri tí hetta er ikki eitt føroyskt ressort og av tí sama haldi eg ikki mann hevur ordiliga ta somu ábyrgdarkensluna sum mann kanska kundi havt um um kakirnar lógu í okkara hondum tá ið tað er sagt so haldi eg at allir føroyskir politikarar og allir føroyingar sum heild ynskja ati at føroyskir fangar hava góð viðurskiftir og góðar treytir og at tey kenna síni rættindi øh og tað haldi eg hevur stóran týdning tað er ein ein esensiellur partur avrættarsamfelagnum og ein esensiellur partur av mannarættindum at vit hava hesi her viðurskiftini skipaða í rættlaga h nú er hetta her uppskotið eitt av tí at tit danskmálsøki so krevsta slógartilmæli og tað sæst eisini væl aftur og tað stendur eisini í viðmerkingunum at uppskotið er í høvuðsheitum donsk lóggáva sum er tillaga føroysk viðurskiftir tað haldi eg framgongur rættiliga greitt bæði í mun til hvussu lógaruppskotið er útvartað og hvat orða tilfeingi man brúkar man er egentiliga næstan bara skift tá galdandi stovnarnir út tá ið tað eru føroyskir stovnar sum skulu taka sær av tí til dømis taks og fersæelt annað og at tað annars bara verður nágreinað at mann tosar um á resthús tá tað er í føroyum annars so so fyri heldur henda lósið í stóran mun til hvørj rættindi tú hevur sum fangi bæði áðrenn og undir og eftir einum forlopi har sum tú hevur verðir innsettur at avsona eina eina fongsulsrevsing og har stendur millum annað forskelligt um hvørj rættindi mann hevur og hvørjar heimildir myndugleikarnir hava yvir fyri fangunum tað er kanska undirvorderað ella tað verður undirspælt hvussu stóran týdning hetta hevur tí at frælsistøka er eitt eitt djúpt alvorligti ynngri frá almennari síðu sum mann skal taka í fullum álvara tað er ikki soleiðis at grundleggjandi mannarættindi og rættartrygd verður sett til viks tann dagin tú fer inn á resthúsið ella fongsul ag avsonna tíne straff tvørturímóti er tað kanska tá man ska ansar serliga væl eftir at rættindini hjá hjá íbúgvunum verða vard til fulnar og tí haldi eg at tað hevur ræðuliga stóran týdning at hetta her er í lagi sum mann tekur samanber nøkrum av teimum punktunum sum eru í lógini tað hevur verið tosað eitt sindur um tað í morgun tað haldi eg eisini er eitt sindur meira kottligt tað er hetta her við at tað tað verða givin ávís untantøk fyri bæði hettar og hattar og tað og ein av grundgevingunum fyri tí er millum annað visse mann hevur illgruna fyri radikala ella ekstremism radikalisering ella ekstremismu og tað fortelur mær so mikið sum at hetta her er bara ein ella eitt kopi av donskum lógarteksti tí at mær vitandi hava vit ikki konkretar trupulleikar og hava ikki havt konkretar trupulleikar um radikalisering og eksteremismu í føroyum í føroyskum fongslum á resthúsi og eg loyvi mær at ivast í um handan har ásetingin er neyðug í einum føroyskum konteksti og um ikki nettupp er ásett í lógini tí at tað er ein aktuellur samfelagstrupulleiki sum tað danska tjóðvin stríðist við tí haldi at mann skal kanska fara at hyggja eitt sindur eftir tí og vita um tað nú einaferð er so øgiliga neyðugt at hava í lógini tað er í øllum førum ein ilustratión av at lóggávan ikki natúrliga er tillaga føroysk viðurskifti øh tað er forskelligt um hvat hvørj hvørji rættindi fangar hava eitt sum eg beit merki í sum eg haldi er eitt sindur óheldigt tað er tað at tað eru ásetingar um nær mann kann flyta føroyskir fangar til danmark grundleggjandi haldi eg sletki at vit skulu flyta nakrir føroyingar til til danmarkar eins og at danskar ikki flyta sínir fangar til týsklands og amerikanar ikki flyta sínir fangar til meksiko vit eiga at kunna taka okkum av øllum okkara borgarum eisini teir sum hava forbrotið seg og sum eru farligir fyri tað føroyska samfelagið tað eiga vit at hava kapasitet til at lofta sjálvi og tað er eisini ein innleittingsbøn tiltil tað sum eg haldi átti at verið tað at vit sjálvi áttu at tikið okkum av hesi her økini tað vóni eg at at politiska landslagið í føroyum sær í øllum førum sum sum tað ta konsekvensin ella tað eventuella úrslitið ósemjan liggur kanska meira í hvussu langa tíð tað skal taka men eg haldi absolutt at vit eiga at yvirtaka bæði dómsvald og løgreglu og kriminalforsorgina og alt tað sum hoyrir til í einum rættarsamfelag og tað vóni eg eisini at vit einaferð fara at megna tað krevur sjálvandi at mann hevur fígging til tað øh eitt annað sum eg ban merki í tað kristin andreasen var eitt sindur inni á tí tað er hetta her við fótleinki eg eg rokni við at í ávísum førum tá ið mann skal blíva dømdur fyri at dømdur til at ganga við fótleinki tað má vera ein nokk so linrevsing til kanska eitt nokk so lina brotsgerð men tað haldi eg átti at verið møguligt í føroyum eg haldi eg havi ett sindur trupult við at síggja hví tað skuldi verið ein teknisk forðing at ikki kunna brúkta eina fótleinki í føroyum tað ljóðar yvirkomiligt fyri mær at síggja so kanska mann kann líka fáa útgreinað í nevndini hví hví man heldur at tað er ein teknisk avbjóðing at fáa eina fótleinkju at virka í føroyum tað skuldi tað verið tekniskt og teknologiskt grundarlag fyri øh so eru tað ávísar ásetingar um nær mann kann brúka hondjørn nær mann kann brúka hesi forskelju tingini til isolatión og og at avhalda pasifisera í fanga men tað eri ikki so ræðuliga nágreiniliga víst nær mann kann brúkast av nær mann kann brúka piparsbreyð og onnur onnur valdsamboð og tað haldi eg eri rættiliga álvorligt eg veit at tað stendur ótrýskiliga at mann skal ikki brúka tað á ein órímiligan hátt men tað má onkursvegna tryggjast at mann hevur nøktandi eftirlitsmyndugleikar í mun til tað og at mann eisini til ein oghvørja tíð gevur fangunum rætt til at blíva eftirkannaði av einum lækna ella blíva annarsø tikin hondum skuldi tað verið ein verið nakað veruligan trupulleiki har tað haldi g er øgiliga týdningarmikið tí at tí at tá ið vit hava givið ein myndugleika valdsmonopol og tá tað er í ein so isolæraðun isoleraðum fasiliteti sum í einim fongslig har sum tað ikki er nógv gjøgnumskygni í av góðum orsøkum tá mann mán ansa øgiliga væl eftir at vit sum almenni myndugleiki ikki forbróta okkum ella geraokum inn á fangunum meira enn hvat vit eru heimilagi til sum eisini er eitt sum eg beit merki í kanska niðarliga í lógaruppskotinum tað er tað ati tær reglur ella tær kunngerðir sum skulu lýsast av justisministarunum skulu ikki innganga í kunngerðarblaðnum ella í lógtikindi tað helt eg vera eitt sindur áhugavert nú veit eg ikki eg helt nemlig at tað var so untrúnaðarvert at eg ikki ordliga trúð upp á at eg las rætt men tað virkar til at vera so vis tað er tilfeldi so skilji e ikki hví at mann hví tað er ynskiligt at hava eitt eitt manglandi gjøgnumskygdini á tí økinum altso at justismunesan ger nakrar kunngerðir sum ikki skulu fara í kunngerðarblaði har stendur til dømis at fangarnir kunnu lána og annars gjøgnum hyggja ella lesa hesar her reglurnar men at tæir ikki skulu blíva kunngjørdar tað haldi eg vera eitt sindur undarligt og nakað sum nevndin kanska kann spyrja inn til summarsumárin so haldi eg at ein at hava fastar rammur og góðar karmar fyri okkara fangum hevur týdning eg haldi sjálvur at vit eiga at fara undrar eina prosess har vit taka ábyrgd av hesum her økinum men annars so havi eg so skal hetta lógaruppskotið í øllum førum fáa mína vælvildu takk fyri harra formaður