Christian Andreasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2020-11-17
Topic: 1. viðgerð LM-042/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í lovbekendtgørelse om straffeloven (Revsilógin) (Landasvik og onnur brotsverk móti sjálvsavgerðarrætti og trygd Føroya fólks o.a., brotsverk ímóti stýrisskipanini og landsmyndugleikum føroyinga yvirgangur o.a., alvandasom brotsverk, ymsar gerðir, sum eru til skaða fyri almenningin, bidding og skaðiligt inntøkuvirksemi og brotsverk í familjuni)
takkfyhra formaður tað er uppskot til løgslóg um broyting í dekstrilógim til viðgerðar og tað er tað eru nakrir kapitlar í revsilógini sum hetta umfatar til kapittul tólv trettan og tað er so landasvik og onnur brotsverk móti sjálvsavgerarætti og kapitlul trettan brotsverk móti stýrisskipanini og landsmyndugleikum føroyinga kapittul tjúgu alvandasom brotsverk og einogtjúgu ymsar gerðir sum ertul skaða fyri almenningin kapittul tveyogtjúgu bygding og skaðir titt inntøkuvirksemi og kapittul trýogtjúgu brotsverk í familjuni tað er seinsir af revsilógin hevur tveir ja tvær høvuðssíðir hvat plagarmann at siga at mann hevur ein ein vanligan part sum eru generellar reglur fyri revsing og so ein spesiellan part sum eru tær ítøkiligu paragraffurnar sum umfatar tey ymisku lógarbrotini sum kunnu vera upátal tá tað ta tað snýr seg u um revsilógina og tá ið hesir kapitlarnir eru gjøgnumførdir so er allir tann serligi parturin av revsilógini føroyskar og umsettir til føroyskt og eftir er so at fáa tann generella parturin gjørdan lidnan og sambært uppskotinum lærir tað ætlanin at fáa tað arbeiðið gjørt liðugt á í seinasa lagi í tvey túund og einogtjúgu revsilógin bleiv yvirtikin sum føroyskt sermál í tvey túsund og fimtan og í yvirtøkulógini stendur at mann bindir seg til at varðveita meginreglur eftir donskum revsirætti men tað er ikki nakar krav í yvirtøkulógini at tann føroyska revsilógin skal hava sama orðaljóð sum tann tan føroyska hava sama orðaljós sum sum tað danska so som lóggáva valdið á hesum økinum ligur hjá løgtinginum og mann kann siga sum so at revsilógin hevur fyrr verið eitti ríkismál og hevur viðeina ríkislóg og hon hevur jú sjálvandi havt karakter av at hava verið tað tí hon hevur ikki umfa tað ella ikki hevr v føroyski myndugleikar hava ikki verið nevndir og og tá mann tosar um kapittulu tólv og trettan og suvíðari so er mann føroyska revsturlógina soleiðis at nú er tað brotsverk ímóti teimum føroysku myndugleikunum tað stendur í lógini altso tað kann vera løgting landsstýrið og og landið føroyar sum so fyrr stóð ta jú statent sierhet og teir donsku stovnarnir vórðu nevndir lógini nú eru teir føroysku stovnarnir nevndir soleiðsnar at tað er heilt klárt at landasvik og onnur brotsverk ímóti sjálvsavgerðarætti og trygd føroya fólk og annað tað er brotsverk ímóti teimum føroysku stovnunum sum vara ati lóggávuarbeiði og og landsstýri og sovíðari og tað haldi er øriliga gott at mann fær tað at prisiserað at tað er líka at taðr føroyski myndugleikar sum eru høvuðssygdir við við við lóggávuni og ikki nakað sum ligur uttan fyri føroyar sum ikki hevu nakað við okkum at gera sum so mann hevur tó eina uppsamlingsparagraff sum sigur tað at tað er eisini strafpart at gera seg inn á ríkisins stovnar soleiðisnar at eingin dettir ini ímillum her beint sum so og tað er jú ein stór uppgáva at deilsja føroyska altso gera tað at gera at gera lógartekstin føroyskan og so eisini at tillaga revsilógina til føroysk viðurskiftir tað liggur eitt øgiliga stórt arbeiði aftan fyri at gera tað eitt arbeiði og landsstýrið hevur havt ymiskar stovnar at sum hava lagt sum a sigalagt lað á og hava verið hoyringspartar málráðið hevur verið ein partur av hsum her soleisinar at mann tryggjað sær at tað føroyska málið kemur til hesun rætta í lógartekstunum og eitsin taðt revsiðrættarliga ráðið hevur eisini verið við til tann løgfreðsla innihaldið í í í revsilógini mann hevr eisini ikki t fylgið tat umrøtt broytingarar við danskar løgmálaráðið og taðdanska løgmálaráðið hevur eisini sagt seg taka undir við hesum her broytingunum tað sum mann hevur tosað um higartil er líkasum hóttani móti tí itrotrygdini hjá danska statinum og tað er ikk n fylgið til altíð tann danski løgmálaráðharin sum tekur avgerð um átalið sambært teimum ásetingunum í kapittul tólv meni sum sagt orðingarnir hava verið merktar av at tað er tahevr verið danskt málsøki og nú ger mann so tað at mann innførir føroyskar stovnar sum sum málopjekt í í lógartekstunum sum so og tá ið mann kal taka støðu til hvørjar dagføringar skuldu gerast revsilógini so so e mn hugt eftir hvørjar dagføringar eg gjørdar í tí dondonsku revsilógini eisini frá tí at tað kom undir føroysku málsræði í tvey túun ogtíggju og so hevur mnn hugt eftir endamálinum við donsku broytingini sum og um tað hevur týdning so hevur mann ført tað eisini í føroyum men grundleggjandi sigurnei sigur løgmaður í uppskotinum at tað er tað skal bara lóggevast har sum taðer neyðugt og tað er serliga galdandi revsirættarættarligu økinum hvar ið mann tosar um tingjandi inntriv mótivist borgarunum og tí má mann eisini taka atlit til revsing og tað má við at upp ímóti inntrivinum í tapersónliga frælsi hjá borgarnum at mann sigur sum so at tað skal vera mannskal meta um hvørt inntrivið stendur í máti í endamáli sum ætlanin er at tað røkka vit revsulógarásetingini og løgmaður sigur eisini at tað eigur at vera øgn umhugsað áðrenn ein revsing verður ásettvið ymisk rossverk tí er tað fyrst komið inn í lógina so er tað trupult at bakka aftur og sagt veður eisini at tað skal havast í huga at føroyska samfelagið er øðrvísi en ta danska føroyska samfelagið er nógv minni og gjøgnumskygdari og samfelagsgongdin hevur eisini verið tann ikki ikkiver tað sama sum danmark og tað eigurat endurspegla í tí føroysku lóggávuni sjálvandi samstundis sum lógin er grundað á ta norðurlendsku revsirætta siðvenjuna sum so og tað sum eg haldi vera viktigt at tað undirstrik her tað er tað at vit hava gott nokk ta donsku revsilógina sum fyrimynd men tá ið vit lóggeva her á løgtingi so er tað fyrst og fremst føroysk viðurskifti vit kula taka atlit til tað er slettikki sikkurt at vit hava sama tørv á revsilógarásetingum sum hon hevur í danmark so tað dandanska samfelagið víkir í stóran mun frá tí føroyska samfelagnum innan fyri nógv øki og tí taki eg fult undir við at mann ikki bara umsetir og adonska revsilógina men mat mann veruligani hyggur eftir hvat tørv hava vit í føroyum og eg vil eisin siga tað at revsið ramman sum so altso hvhvørja revsing skulu vit áseta í føroyum fyri revsilógarbrot eigur at verða tikið í støði í føroyskai rættatriditión og í eftir føroyskum atlitum og eg haldi oftani attað alt fór oftani verur hugt eftir donskum praksis hesum økinum her beint tað er líkasum dómstovnarnir hava ein lindi til at fara og hygja efir donskum raratspraksis sjá fólgi tí at lógin er tann sama men mann eigur at hyggja eftir teimum føroysku viðurskiftunum tað kunnu vera serlig føroysku viðurskifti so tað er eg kann taka undir við tí sum verður sagt stillarin hevurhevur sagt í viðmerkingunum eitt annað er umsetingin til føroyskt mál vit hava havt eitt a sak í føroyarætt hvar ið rættirin legði eina øgiliga stramma tulking inn og kravdi at umsitingin orðarætt slávit skuldi fingja fylgja í danskaorðaljóðinum og og og tað er so tað og tað feldstu dómurn um tað og tað staðfest landsrættinum eg vil siga tað at vit mugu hava frælsið til í føroyum at orða revsilógina eftir gn eftir eftir okkara egna mál sigum og eftir teimum føroysku orðunum soleinir t at visti mann skal umseta tað so slaviskt so tætt at tí sum danska málið sigur so verður lógarteksturin oftani ringur at skilja og hannverður konstroeraður og tí er tað allatíðnin neyðugt at finna javnvágina millum eitt lætt og olætt og skilligt og sti føføroyskt mál og neyvleikan í lógarmálunum í mun til tað tann danska tekstin tað verður allíkavæl sagt tað at tað er ikki ætlanin at føroyski teksturin innihaldsliga skal víkja frá danska tekstunum uttan í teimum førum har føroysk viðurskifti hava gjørt at onkur ásan er danska lógarteknin r ikki er tiknar við ella eru tillagaðar og í teimum førum verða so gøtt tykusilt viðmerkingunum hvar man hevur ynskt á ein innihaldsligan muneg haldi tað at at mann eigur atslíta t sindur leysan frá einari eslaviskari umseting til at geva tekstunum eitt eitt føroyskt dám lætt skiluligt føroyskt dám og har er tað øgiliga gott at vit hava serkøn mál fólk inni í myndini tá ið mann hevur gjørt uppskotið so hetta her er eitt gott uppskot sum eg taki undir við og hetta fer í rættarnevndina hvar ið málið vil fáa eina góða oppostøðu viðgerð takk fyrhara formaður