Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-12-13
Topic: 2. viðgerð LM-015/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um børns retsstilling, lov om arvelov, lov om forældremyndighed og samvær og lov om anerkendelse af nordiske faderskabsafgørelser (Sammóðir)
takk fyri harra formaður eg haldi verið eitt áhugavert orðaskifti sum kanska forseta r eina løtu afturat eg skal so geva mítt íkast tann einstaki hevur ongantíð eitt annað niskjvið eitt annað menniskja at gera uttan at halda nakað av hennara lívi í sínum hondum tað kunna vera ymisk smáting men tað kann eisini vera so mikið at tað er avgerandi fyri um lívið hjá tí menniskjanum eydnast ella ikki nakað soleiðis sigur felosoffurin løgstrupp her sera stutt og foreinklað um tað alment galdandi tá ið mann hevur við fólk at gera og nakað soleiðis er støðan í dag okur sum sita her inni vegna føroya fólk eru tey einastu sum kunnu ávirka og broyta lív og lagni hjá okara borgarum í hesum førum hjá samkyndum mammum og geva teimum og teirra børnum júst somu rættindir sum onnur foreldur hava so stórt álit hava okur fingið frá fólkinum og tað skulu kur fara væl um og brúka tað til at skapa góðar umstøður fyri fólki í landinum løgtingið skal onganseta eftir men lóggeva soleiðis at somu rættindi og skyldir eru til øll fólk líkamikið hvør tú er um tú ríkur ella fátækur um tú er gift ella ógift samkind til hinskynd hvar tú býr tín uppruna og so framvegis tí okur eru øll bara eitt og tað er menniskjur við tí sum tað so inniber løgtingið m ongantíð seta forðingar fyri at fólk kunna liva eitt eydnusamt lív við tí sum tey elska og løgtingið má ongantíð gera mun á børnum tí at nakrir løgtingslimir halda liviháttin hjá foreldrunum vera skeivan hvat eta man siga við børnini tá at teirra familja er skeiv hvussu halda okur at tað ávirkar børnini nei løgtingið skal taka seg saman og tryggja øllum børnum rætt til bæði foreldur í barnsburðartíðini til dømis so einfalt er hetta málið okur sum sita her inni og skulu atkvøða seinni í dag halda í veruleikanum ein part av lívinum eydnuni og trivnaðunum í smáu barnafamiljunum í okra hondum okur kunnu tryggja samkyndum pørum javnrættindir við at trýsta og ein knapp hvør annar kann tað tað fer einki av okum um okur tryggja øðrum javnrættindi tað tænir okum bara til heiðurs og tað fer bara at tæna okkum til heiðurs fyri eftirtíðina og eftir viðgerðini at døma í dag so havi eg slett ikki mist vónina um tað eg veit at hetta í nøkrum førum verður sett upp ímóti rættindum sum pápar hava ella rættari satt sagt manglandi páparættindir men hesin lógarpakkin gevur samvøðurin júst somi evikig mn kann siga í gásaregin vánaligi rættindi sum pápar hava tey rættindið vita okur at landsstýriskvinnan arbeiðir við at bøta um tí løgtingið hevur tikið støðu og felt eitt uppskot um felags foreldramyndugleika og heitt á landsstýriskvonnuna um at koma við einum uppskoti um foreldramyndugleikalóg at tað so hevur drigið út tað er so ein onnur søga eg haldi at tað var eitt stórt framstig at hjúnabangslógin bleiv broytt og samkynd kundi blíva borgarliga gift tað var eisini eitt framstig við tvey hundrað og seksogtrýss b á sinni hesi bæði tingini hava broytt føroyar og nógv er hent síðan nú er rúmsáttari í føroyum og samkynduleiki er meira góðtikin allarhelst er viðurkenningin eisini nógv størri úti í samfelagnum enn her inni á løgtingi men í dag hava okur møguleikar at gera okra til at umstøðurnar hjá samkyndum blíva enn betri í føroyum at seta ein varða á leiðini harra formaður mamma og hjartanum men ikki á pappírinum soleiðis sá eg eina mammu skrivað í morgun kensluliga partin av móðurskapinum kunnu okur ongantíð taka frá henni ella øðrum foreldrum men tað hevur týdning eisini at fáa rættindini á pappírunum upp á pláss tað liggur sjálvsagt tað løgfrøðisliga í tí men tað liggur eisini ein djúppli viðurkenning av at samkynda familjur skula hava somu rættindir sum øll onnur ein týdningarmikil og neyðug viðurkenning lat hana sleppa at vera mammu á pappírunum eins og hjartanum tann møguleikan hav okur í dag eg havi altíð verið av tí sannføring at mál um at javnseta borgarar við vanligum mannarættindum hava einki við etikk at gera hetta snýr seg um borgararættindir og ikki ometikk sum snýr seg um virðir og moral og hvat hon heldur vera rætt og skeivt hesi vágskálini eiga okur ikki at vega menniskjarættindi á tey eru púra sjálvsøkt ella átti í hvørfall at vera í taðokra søga um samkynd átti bæði bæði at rætt okkum men eisini at lært okum at ikki endurtakað tær feilir sum okur søguliga hava gjørt ímóti samkyndum okur vita at tey hava ikki kent seg heima í føroyum men eru far nógv eru farin av landinum okur vita hvussu nógvar familjur og lív hetta hevur rakt hvussu nógvar fingrar eru peikarar gjøgnum árini hvussu nógv eru blivin tagd burtur og hvussu stigmatiseringin eisini hevur verið tað skal nógv til at betala tað aftur men okur hava broytt søguna fyrr tá okur broytti hjúnabanslógina og okur kunna broyta søguna aftur í dag og okur kunnu øll velja at vera rætturmenna søguna og tað havi eg góðar vónir um aftan á kjakið í dag og vóni bara at løgtingið fer at standa saman um at fáa avgreitt hetta týdningarmikla mál takk fyri