Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-03-09
Topic: 1. viðgerð LM-126/2020  Uppskot til   Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um ræði á málum og málsøkjum  (At taka loftrúm og flogferðslu undir føroyskt ræði)
frú forkvinna hetta er eitt uppskot frá ja eg vetikium tað er frá tjóðveldi ella um tað er frá formanninum í tjóðveldi høgna hoydal umboðandi tjóðveldi er tað so tað snýr seg um at yvirtaka loftrúmið yvir føroyum sum í løtuni ikki er yvirtikið tí er tað felags málsøki og tað er danmark sum hevur ábyrgdina av tí men tað er soleiðis í dag at danmark hevur valt ati gera eina avtalu við ísland soleiðis at ísland umsitur í praksis umsitur okkara loftrúm og tað flogferðslu sum er í okkara loftrúmi hevur tað eftirlitið og fær eisini inntøkurnar av tí men sum eg skilji á lagnum so er tað soleiðis at tær inntøkurnar sum koma av at flogferð flúgva ígjøgnum okkara loftrúm á størsti parturin endað nokk hjá íslandi men ein partur endar í danmark se eis havi e skilt tað og so skal eg ikki leggja høvdið á flokkinum siga skilta rætt men tað havi eg forstaðið og hvussu fongera so eitt loftrúm tað er soleiðis at mann hevur ein altjóða felagsskap sum eitur ekao sum føroyar ikki eru limur í tí vit eru hava ikiikki yvirtikið loftrúmið og har er tað so nakrar reguleringar feð gjørdar um ein sáttmáli hvørj gjøld mann kann taka rímiligan standargjøld men tey tey eru eitt sindur sindur ymisk gjøldini í temeropeisku londunum tað ikki so stórur munur á og vist mann tekur eitt einfalt roknstykki sigur kusigar flogfør flúgva gjøgnum føroyska loftrúmið dagligani ella um árið og hvussu nógv eru í gjøldini í øðrum londum so vildi tað givið eitt stað ímillum sambært hesa uppskotini her millum hundrað og tvey hundrað og álvfjerðs milliónir árliga í inntøku frá loftferðsluni í føroyum øh men tað er ikki soleiðis at mann kann taka eitt gjald fyri at flogfari fýra gjøgnum okkara loftrúm og so koyra tað í landskassan gjaldið skal svara til tær útreiðslurnar mann hevur av at umsita loftrúmum kann ikki vera hægri enn tað ne hvat liggur so í tí um man hyggur eti ísland so er tað nógv ymiskt sum liggur í tí millum annað hava eg skilt á lagnum at mann hevur bygd eitt sjóverjuskip sum er fíggjað av hesum inntøkunum soleiðis vit hugsa okkum og spæla okkum við tankan at vit yvirtaka loftrúmið og tað kunnu gera upp á at siga at vit umsita tað sjálvur men tað verður okk trupult tí tað eru rættiliga nógv lond sum hava avtalur har taðeru nøkur fá lond sum umsita loftrúni eisini fyri sínn grannalond tú kundi verið vúð kundi kanska umsita sjálvir men hin máluri kundi verið við key vit gera eina avtalu ví íslandi tit halda fram við a umsita tað men vit fáa ein partur av inntøkunum so kundi vit brúkt tær inntøkurnar til at tryggja trygdina við flogvinnu í føroyum og tað er ikki bara sjálvt trygdin á flogvøllinum alt gott um tað tað eru eisini nøkur størv men taðer kanska eisini ð mann sigur at tyrlutænastan altso bjarging við tyrlu at mann kann gera íløgur og kanska eisini rakstur innan fyri tað og tað sama vg at sjónunum bjarging um eitn flogfar dettur niður í føroyum at mann kanska kundi bygd eina nýggja eitt nýtt vaktar o bjargingarskip fyri tjaldri til dømis og kundi verið fíggjað av hesum inntøkunum so tað eru nógvir fyrimunir við at yvirtaka loftrúmið og og tað kundi eisini fíggjað altsom veðurtænasta tað er upplagt at tað hoyrir eisini til flogvinnunaa so tað er nógv sum vit kundu fíggjað av hesum inntøkunum og undanfarna samgonga hevði tað í samgonguskjalinum at vit skuldu yvirtaka loftrúmið tað var eitt sindur eitt sindur meira kompinserað enn ein upprunaliga hildið men tá var hvussu vit tosað um við millum annað danskar myndugleikar og eisini vóru umboða fyri embatsfólk also embatsfólkastigi áá fundi hjá ekao sum eygleiðarar at vit skuldu yvirtaka tað niðara partin í loftrúminum fyrst tí tað var meira einfalt og so tann ovara partin seinni so hetta ber til og tað eru inntøkur í tí og kanska ikki inntøkur beinleiðis í landskassan men inntøkur kunnu við til at fíggja ymisk tings landskassa ígjadag og nøkur spennandi g kanska vitanartung størv millum annað á flogvøllinum sum sum ikki eru her í dag men eg kanska eri í íslandi tí at vit ikki sjálvi hava ábyrgd a okkara loftrúmum so vit í javnaðarflokkium eru faktiskt jalig til hetta uppskotið her og vitfara taka undir við tí aðereingin ivi um tað at vit halda at at fyri tretivu árum síðani a yvirtóku vit tað sum eg undr okkum undirgrundina at vit eisini eiga at yvirtaka tað sum egpi yviri okkum loftrúmim og tað er eingin ivi um at tað eru nakrar inntøkur í tí hvussu stórar tað eru heta itt sindur óvist og at vit eisini megna tað vilda hava fólk til tað og um vit ikki skuldu megna tað her og nú so kann ann altíð gera eina avtalu sum danmark longu hev gjørt útav við ísland at tey fyribils umsita tær fyri okkum og so fáa tergam part av inntøkunum og føroyar ein part av inntøkunum og so skipa vit tað harfram so javnaðarflokkurin tekur undir við hesum uppskotinum her at vit yvirtaka lostirinum