Ingolf Sólheim Olsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-03-18
Topic: 1. viðgerð LM-131/2020  Uppskot til samtyktar um at leggja avgjald á óvirkaðan fisk
sætakk fyri frú forkvinna ja til viðgerðiar er eftir uppskotið til samtyktar hjá bjarna hammer um at leggja avgjald á fisk sum verður fult ur óvirkaður í føroyum og tað fyrsta stutta viðmerkin er at tað er ikki bara sum at siga tað hjá føroyskum fiskavirki at fáa fatur á nóg nógvum fiski til støðugt arbeiði tað minkandi ráðvørur nøgdin av av veiddum fiski frá føroyskum fiskiførum hevur tvingað virkini alt meira til at keypa fyrstan fisk og nógv skip sum vanliga hava verið á ífiskaveiðu eru eisini farin at fyrsta veiðun umborð og hetta merkir at ráðvøran sum flakavirkini skulu keypa eru vorðið munandi meira globalisera tað hevur gjørt tað sera trupult hjá føroyskum virkinum at kappast við lágløynarlond og føroysku rávøruna og hett her er ein gamal trupulleiki og eg skilji øgiliga væl uppskotsettarin eg eri eisini samdur við honum rætiliga langan veg e skilji eisini øgiliga væl sjónarmiðjuni hjá eitt nú jóhandal og beinur joensen var eisini bitan joensen johannesen orsaka bein johannesen var eisini inni óhasini her at attá ið tú fert inn og stýrir hesum her við avgjøldum ella var a mátari tú eirra kann tað vera tíeggjá svørð tí vit kunnu eisini riskera at at so fær útlandi at gera nakað tilsfarandi ímóti okkum vistuman kan venda tann vegin men tað sum er trupulleikin við hesin her er sjálvandi tað at ati fyfyri at taka líka sum sum eg sum eg síggi stríðið sum beint nú kuntil sjóndar ímillum hugsjónar hjá jóhan dal og tær hjá bjarna hammer tað er har eri eg faktiskt samdur við bjarna hammer eg vil fegin at okkara høvuðsvinna fiskivinnan kastar arbeiðspláss av sær í føroyum tí vit hava so øgiliga lítið av øðrum sum kunnu gera tað og vit mugu rokna við at vit verða noydd at hava framleiðsluvinnu á landi í føroyum í rættiliga langa tíð framyvir tí eg rokni við tað verur nokk so seini dagur áðrenn vit øll eru akademikarar og kunnu kunnu tjena pengar tann vegin so tað er at tað snýr seg rælia nógv um at finna pballandsina hvussu tryggja vit at vit hava arbeiðspláss her á landi í okkara høvuðsvinnuog samstundis ati at vit fáa so mest at øll fáa som mest burturúr áh tað vil siga at kappingin verður tryggjað tað sum vandin er altso orsøkin til at at fiskur fer óvirkaður á landinum tað er sjálvandi tí at tað loysir seg hjá onkrum at keypa hesa rávøruna ea og selja hana víðari avlandinum tað vil siga at vit ikki eru kappingarfør við aðrar framleiðslumarknaðir so ein annars kappassun og tað sum er syrgiligt tað er eisini tað at vit síggja ella tað eru dømir um nógv dømir um at tað egentliga eru meir ela minni føroysk virkir í eystanlondum og aðrastaðni sum fara avstað í tí føroysku ráðvørunum í kapping við føroysk virki sum ikki klára bjóða ímótir einki er ringt um hesi fólkini ey tey fara har og og brúka sínar førleikar og fáa okkurt at bera seg har men prísurin er tað at føroysku virkini ikki fáa fatur í sfrávøruni ferðmannin legu eitt avgjald á so er hvussu er ein vandi er hvussu tryggjaðu vit tá at tann ráðvøran sum verður avreidd í føroyum verður areidd til veruliga marknaðarprís tað er eisini trupulleikin í einum øðrum parti av fiskivinnuni til dømis uppsjóvarvinnuni har an mann siga har er trupulleikin tann øvuti har verður tað ið hvussuer av manningunum hildið vera øgiliga týdningarmikið atat tað er ein hugrð at glopp at kunna fara eisini at kunna landa á útlendskum marknaði tí annars fær mann ikki ein rættvísandi marknaðarprís og nú hava vit í føroyum stýrtbotnfiskavinnuni so kann mann siga so stramt at at tað er tað verður landað í føroyum men men kettulemmurin er so at tað bara kann fara st taðaftur tað tað verður líka landað í føroyum og so eitur tað at at tað er til føroyska føroyska marknaðarprís tí øll kunnu bjóða upp á tað ella mann kann vussue bjóða hen parta upp á tað tað sum ikki vertikalt intigrerað og so heldur mann at alt stendur væl til men tað fer bara øóvirka á landinum ata er vanskligt heta er øgiliga vansligt haldi eg altso nú nevndi eg vertikal intigratión og summi hava loyst trupulleikan pá tann mátan vit hava virki í føroyum sum ervertkalt intigrera tey fáa fatur ú rávøruni har er trupulleikin nettupp tann at tað er øgiliga ringt at finna út av um skipini nú fáa tann veruliga marknaðarprísrin fyri goyðina tí keypari og seljari er sama persónur ella sama aíeg veit tað at hetta er øgiliga ullint bjarni hammer men eg haldi hat tað er ein ullligdur trupulleiki tí at vit kunnu øgiliga gottskapa okkum aðrar trupulleikar við at fara at leggja gjøld á fyri atútseta fisk óvirkaðan men hin vegn vit mugu gera okkurt fyri at bjarga føroysku framleiðslui av fiski og hon er sum tað eisini verður dokumenterað her við við tølum at hon er í ógvuliga tungum sjógvi tí atlondini klára at bjóða ella klára at kappast við við lægriarbeiðsløn og og tann munin kunnu teir brúka til at keypa tað føroysku rávøruna tað er eitt øgiliga einfalt roknistykki so eg veit ikki eg havi ikki svarið upp á tað mann kundi roynt við ein avgjald vvitagsvirkað tað er roynt fyrr meini eg bsent at mann hevur havt avgjaldi man heur vusu havt forðingar fyri at fiskur fer heilir av landinum tað hevu ikki verið nøkur sokksæ í øllum førum er mann farin rá tí aftur so eg veit ikki hvat ið iðtann endaða loysnin er vit mugu gera okkurt vit mugu tryggja øvit mugu tryggja at vit hava eina eina framleiðsla botnpikki í føroyum jóhandal var inni á nøkrum øgiliga týdningarmiklum eisini at tað er tað erburðardyg vea hvussu ber tað til atvit ikki fáa uppsaveyðum upp aftur havstovan kemur við tølum sum sigur at stovnarnir hava tað gott men vit fáa ikki veiðum upp aftur har sum hon var tí hava vit eisinihettahr øgiliga sveiggjandi tilgongdina av ráður áðronm ár tí vit stovnarnir eru simpulten í so ringum standi ella eingin dugir at forklára hvat tað er sum ger at vit ikki fáa fiskiskapin upp aftur á tað stig hann eigur at vera tá ið stóvlarnir eru soleiðis fyrisønuntar eru so her eru nógv øki í fiskivinnuni sum tað skal arbeiðast við fyri at fáa hetta her onkursvegna at hanga saman eg veit ikki um vit hava for nógv fakavirk í føroyum tá vit tosa um arbeiðspláss so er tað viktigt eisini at tú hevur arbeiðspláss í fjadna um landið so tað er øgiliga ringt at argumentera fyri tí at vit bara skulu steingja nøkur og konsentrera vinnuna meira ratinaliseringar tað hoyrimást at taka hann hvussu eg fáa prísir niður ella vit royna við ein avgjaldi eg veit iki nú fer hetta her uppskotið í vinnunevndina og eg eri bara eeygleiðari har so eg kann ikki ávirka ta gongdina men eg vænti at tað fer at fáa eina eina eina øgiliga seriøsa viðgerð í øllum førum tí at her er ein trupulleiki sum onkursvegna skal loysast um hetta er akkurát amboðið tað veit eg ikki eg ivist tí at eg ræðist hina eggina á hasum her tíð at gera vørunum tað má eg siga