Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-11-04
Topic: 1. viðgerð LM-022/2022  Uppskot til samtyktar viðvíkjandi at endurskoða landsroyndir og PISA-royndir
takk fyri frú forkvina vit viðgera eitt uppskot frá joannes joensen eitt uppskot til samtyktar um at endurskoða skipanina við landsroyndum og pisaroyndum og tað verður grundgivið við at mann at mann heldur at pisaroyndirnar kanska eru við til ati ávirka sálarhólsina hjá børnum og ungum á ein neiligan hátt og mann kanska ikki ordiliga veit hvat ið hendan her úrtøkan frá einari pisaroynd skal brúkast til um tað verður gagnnýtt um pengarnir fara rætt stað øh men hetta her við sálarheilsu altso sálarheilsa serliga sálarheilsa hjá ungum eg haldi tað eru øgiliga fá fólk sum tosa um hvat ið hvat ið orsøkin ella atvoldin til ringari sálarheilsu hjáungum í dag er eg haldi mán brúka nógva tíð upp á at prosektera sína egnu ideologi omanyvir hví fólk hava ringa sálarheilsu tey eldru halda atd ung fólk hava ringa sálarheilsu tí at tey hyggja for nógva í telefonina tey yngru halda seg á ringa sálarheilsu tí at tey eldru hava stolið framtíðina frá teimum javnaðarflokkurin heldur at tað er tað at máta tey upp á teirra avrik sum eru orsøkin til ringa sálarheilsu og miðflokkurin heldur at tað er atgongd til miklumólevnaði sum er á orsøkin til teirra ringu sálarheilsu soleiðis kunnu vit blíva við at líkasum at halda at tað sum okkara politikkur hevur ov mikið av loysnum av er er líkasum emedisini fyri hesa ringu sálarhilsan tað hevdu vit bara ført javnaðarpolitikk sovær sálarheilsan burtur hetti vir bara ført miðlokpolitikk sálarheilsan burtur eg veit ikki um tað kann setast upp so einfalt eg haldi at tann ringa sálarheilsan er sjálvandi ein blanding av øllum møguligum men eg haldi at mann skal ansa eftir við at diagnotisera tað at avrika sum atvoldin til ringa sálarheilsu eg haldi sjálvandi tað at visti tú skalt samanbera teg vita perfekta og alla tíð seta teg upp ímóti ideali so fært tú á ringa sálarheilsu tí tað er sum syssifos sum berur steinin upp eftir fjallinum hann verður ongantíð liðugur og tú fert bara at fáa tunglyndi um tú skal royna at vera perfekt men tað at avrika tað er líka stór orsøk til alla eydnu í hesi ferð tú skilji ikki hví han mann snakkar um eitt avriks samfelag sum nakað negativt eg skilji sjálvandi hvat mann meinar tá mann sigur tað tað er tað mann samanberi seg við nideali og samanberi seg við tað perfekta men tað at avrika gevur so nógva gleði her í verð um tað so er at duga at fáa bóltin í mál ella um tað er at megna ein harðan arbeiðsdag ella at vera um børnini í nóg stóran mun tað at avrika er gott og positivt og skal sjálvandi eggjast í fólkaskúlanum vit skulu siga við okkara børn at tað er ein gleði og ein dygd í at avrika tað haldi eg eri øgiliga týdningarmikið tí at eg haldi e heldur ikki at børnini fáa tað betur av at vit vaksnu fortelja teimum dag og dagliga at tey eru offur fyri samfelagið og kunnu ikki gera nakað við tað uttanso at vit broyta systemini sjálvandi er tað nógv ting vit kunnu fara inn og gera sum sum broytir skipanir soleiðis at at børn og ung fáa tað betur men eg loyvi meir at ivast í um um um mátin vit tosa um hesi tingini upp á um tað neytúrliga ger tað betri mann gevur teimum anskt prestatiónsanskt klima anskt og allan møguligan anskt um mann er við til at onkursvegna sjúklugera tey onkursvegna og tað haldi eg at mann kanska eigur at ansa eitt sindur eftir við man eigur heldur at tosa uppbyggjandi ikki biðja tey kappast móti øðrum men kappast móti sær sjálvum ogtann var sjónin av teimum sjálvum tey vóru í gjárdagin tað haldi eg er eitt eitt eitt liberalt idialt sum eg haldi er gott og vert a stremba eftir øh men hesaher pisaroyndirnar um tær skulu vera so øgiliga viðvirkandi til at tað er ring sálarheilsa tað tað tað loyvi eg mær at ivast í tað kann gott fyri eg taki í feil men tá ið tá ið pisaroyndini egentiliga eru ein stykkprøva hjá skúlunum fyri at vita hvussu tað yvirskipaða støði er av úrtøkuna hjá børnum so haldi eg tað er eitt týdningarmikið amboð fyri at vita um vit útbúgva okkara børn og ungu til tað sum tey skulu útbúgvast til og teir førleikar sum tey skulu hava tá tey eru liðuð í fólkaskúlanum eg haldi ikki at mann kann siga at jamen av tí at tey hava ringar sálarheilsu so mugu vit lækka støði vit mugu krevja minni av teimum tí at eg eg giti ikki tað har at skógvurin trýstir í øllum førum ikki fyrsta og fremst tá ið tað er sagt so er tað sjálvandi strævið alla tíðinar skula sammeta seg við onnur og síggja hvussu nógv betur øll hini klára seg og hvussu nógv betri karakter tey fáa hvussu flottari myndirnar eru á sosialu miðunum og hvørt á sínum men eg haldi eisini at tað er ein dygd at læra børnini at tað er ikki tað sum hevur týdning her í verð og at tað eru minst líka góðir menniskjur óansað um tey hava ringar ella góðar karakterur men tað er eitt mál í sær sjálvum og ein dygd at stremba og at gera sígt besta að haldi t vit gloyma at fortelja okkara okkara børn og okkara ungu øh so er tað hetta her við pisaroyndina altso í í sær sjálvum eg eri ikki fakfólk so eg dugi illa at meta um hvørt pisaroyndirnar er eitt gott innitiativ ella ikki men eg vil eg vil siga tað at tað er tað er týdningarmikið at vit hava amboð til at vita hvat yvirskipara støði er í fólkaskúlanum og um landsroyndirnar klára dekka tann tørvin ja men so veit eg ikki hvat vit skoða pisaroyndirnar til men vist tað er so og tað svaraði jenisarana til ein fyrispurningur frá jons joensen einaferð í í august mánað at at pisaroyndirnar avklára nøkur onnur viðurskifti sum landsroyndirnar ikki megna eg eg skal ikki taka dagar ímillum hvat er rætt og hvat er rangt í hesum men í øllum førum so er tað teinnum fakliga grundgevingin frá mentamálaráðnum og tað má mán onkursvegna taka l efturtektar serliga tá ið tað verður grundgivin við at at orsøkin til at endurskoða skipanina er er ringd sálarheilsa og ikki kanska hvat fyri úrtøka skúlaverki fær burtur úr tí ella næmingarnir sjálvur mann skal eisini minnast til at pisaroyndirnar eru ikki nakað sum fyllir nógv hjá børnum í fólkaskúlanum tað er nokk so sjáldan at pisaroyndina koma fyri altso ta ikki há øll sum fara ígjøgnum tær so tað ktað kann valla vera ring sálarheilsa at at annaðhvørt ella triðja hvørt ella fimta hvørt ár kemur ein pisaroynd til ein árgang ø og um mann fær nokk fyri pengarnar tað er sjálvandi eisini trupult at svara uppá tað stendur kanska fyrstaogfremst av at mann sum fakfólk ikki ordiliga veit hvør úrtøkan skal vera og og hvat man brúkar hesar vitanina til eg veit at pisaroyndirnar eru nokk so nógv diskutera evni og umstrýttevni og fólk eru nok so ósamd um leiklutin og endamálið við pisaroyndunum og eg haldi eisini tað er appur upp á hetta her við at saman bera seg við onnur altso mann brúka pisaroyndina so faman úrslit og sigman undir hægri ella lægri enn í hinum norðralonduni ogger mann har út frá niðurstøðu um t okkara fólkaskúla er ikki nóg góður ella er ella hann er nóg góður mann hygur kanska serliga til finnland sum sum toppar í hesum staganum og ger niðurstøðuna jamen okkara skúlaskúlaverk er verri enn tað finska sum vit mugu gera sum finnunar at gera fyri at fáa tað til at vera so gottt sum vit vilja hava tað tað veit ikki ordiliga um aðer tann rætti vegurin at fara mann kann gott draga íblástur frá hvussutað verður gjørt aðrastaðni vit eru eisini og tað undanfarnu røðararnir eisini tosa um vit eru í gongdi í einum arbeiðsbólki um at gera nakrar umskipanir av fólkaskúlanum og har haldi eg vit eruvit hava fatur í rætta endanum um mann so kann siga og har burdi tað eisini verðið natúrligt tá mann tók sovorðnir her viðurskiftir upp men tað kemur kanska l seinni høvi samanumtikið haldi eg eg vil ikki vera avvísandi fyri at vit skulu endurskoða skipanina við landsroyndum og pisaroyndum eg haldi bara ikki at tað skal vera tí at børn hav ringa sálarheilsu eg haldi tað mugu vera onnur atlit tí at eg havi trupult við at ímynda mær at at tað er ein so stór orsøk fyri at fólkav ringa sálarhelsu øh og tað fyri sovígt er er fínt at mann fer inn um endurskoðarar men so skulu vit eisini líka gera okkum greitt hvat ið kriteriuni eru fyri eina væleydnaða pisaroynd og eina minni væleydnaðav pisaroynd og og úrtøkurnar úr einari pisaroyndtakk fyri