Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2020-10-09
Topic: 1. viðgerð LM-035/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um barsilsskipan (Barsilslógin) (Leinging av rættinum til barsilspening, hækkan av barsilsgjaldinum og broyting viðvíkjandi kærunevndini)
ja vit viðgera eitt uppskot løgtingslóg til broyting løgtingslóg um barsilsskipanina tað fyri heldur seg fyrst og fremst til at leingja barnsilspeningin og ati at samanleggja kærnevndina við kærnevndina hjá als og at hækka inngjaldið og ikki tet knna siga so haldi eg at foreldraskapur sum hugtak hevur broytt seg ófatiliga nógv tey seinastu kanska áratíggjuni øh fyrr haldi eg mann visti tað var ein einki sum stóð eftir við við trimum børnum so var tað kanska ikki sæð sum ein familja upp á sama máta sum um tað var ein ein maður og ein kona við trimum børnum sum sum vóru forsyrgjarar í einum húsarhaldi eg haldi mann byrjar at hava meir og meira fleiri og fleiri mynstur avfamiljum kanska ikki tað er so so so nógv broytt men í øllum førum tað at mann er farin at viðurkenna aðrir familjuformar í størri mun og eg haldi at í orðaskiftinum hevur mann tendens til at tosa um tað eitt sindur svart hvítt sum um at eins egna familjumynstur burdi verið galdandi ella er galdandi fyri øll onnur soleiðis er tað ikki familjusamansetingin hon hon er broytt og samstundis so síggja vit eisini eina øgiliga radikala broyting í mun til arbeiðslív hvør er úti og forsyrgir familjuna tað er broytt nær mann er úti og forsyrgir er broytt hvar mann er úti og forsyrgir er broytt og alt hetta skuldi verið hugsað inn tá ið mann ger eina barsilsskipan vit vita til dømis at ein typisk familja í føroyum har hevur tú kanska ein mann sum er úti og siglir noyðist ikki at vera maður men tað er ofta so tað vita vit eisini er ein niðurgangandi trendur tað verða færri og færri sjófólk sovorðni ting má mann eisini rokna inn tað at tú hevur sjálvstøðug vinnurekandi sum kanska ikki arbeiða frá átta um morgunin til fýra um dagin men tvørturímóti kanska tólv tímar um dagin ella arbeiða bara um kvøldið ella hvat tað skal vera tað hevur eisini týdning arbeiðslívið tað er broytt og harafturat so er arbeiðs býti heima við hús eisini broytt taðkemurtil deils av at kvinnurnar kanska hava kravt at maðurin ger meira heima við hús og tað at maðurin sjálvur hevur ásannað at hann eigur og burdi ov tímir at gera meira heima við hús øh tað hevur aftaná líka ávirkan á ingilín ditiksenstrøm var inni á tí hon hevði nøkur tøl tað ger tað hevur eina ávirkan á framtíðarinntøkuni hjá kvinnum og monnum alt eftir hvussu barnsburðartíðin útvarta seg ella ella mynda seg øh hetta her uppskotið sjálvt tað fyr heldur seg til at leingja barsils peningin í barsilslógina har eru tað tvey hugtøkum a arbeiða við taer barsils farloyvi og barsils peningur og soleiðis at tað samsvara við barsils farloyvi sum undanfarna samgonga mann hækkar inngjaldið og so samanleggur mann kærnevndina hjá barsilsskipanina við kærnevndina hjá als og barsilslógin hon var broytt fyrsta januar í tvey túsnog fimtan og tá varð rætturin til barsilspening longdur við seks vikum úr áttaogtretivu upp í fýraogfjøruti vikum h tað fíggjaði mann tá við at hækka barsilsgjaldið við null komma níggju prosent stigum altso frá null komma seks tvey til null komma sjey eitt prosent og sofyrsta januar í átjan fyrsta marsi í átjan og fyrsta juni í nítjan tá varð ávikavist rættrin til barsilspening longdi við tveimum vikum eftirlønargjaldið tað varð lagt oman á barsilspeningin og rætturin til barsilspening var aftur longdi við tveimum vikum tá valdi mann so ikki at hækka inngjaldið tí at mann metti at tað var rúm innan fyri innan fyri karmarnar at lata vera og tað hevur so víst seg ikki at halda øh vit sóu tí att undirskot í vey túsund og nítjan í barsiskumninan á seks milliónir og framrokningarnar vísa eina hækking av av ella ella undirskotið hækkar hvørt ár øh tað tað merkir so at við verandi inngjald og útgjøld so oermá man kemur av nettu undirskot komandi árini við teimum forsetunum sum eru í dag og tað er heilt einfalt tann orsøkin at inngjaldið erur lágt í mun til útreiðsluvøksturin í bartalsgrunnian og har má inngjald og útgjald sjálvandi fylgjast at og tað hevur mann so roynt at loyst við at hækka inngjaldið úr sjey komma eitt prosent nei null komma sjeyogeitt prosent upp á null komma átta seks prosent og tað taka vit í framsóknsjálvandi undirvið og so velur mann t hækka barsispeningin soleiðis at hann er á sjurðuførdur við barsilsfarloyvinum tað taka vit í framsókn eisini undir við eg haldi generelt er tað ein yvirskipað tvørtur um øll floksmørk er er málið at leingja barnsilsfarloyðu og barsilspeningin til í minsta lagi eitt ár so tað er ikki so snetugt at tað er ikki so nógvar konservratiir í akkurát tí sum stendur í hesum her uppskotinum men tekur mann barsilsskipanina sum heild so haldi har nógvar ábøtur sum kunnu gerast bjørt samuelsen var inni á nógvum av tí og eg haldi hon hevur fatur í rætta endanum í mun til at hugsa langsiktaða í mun til at mann má hava eina meira fleksibla skipan og tað at teg eru sum sagt av tí at vit hava ávíst ymisk familjuminstir ymisk arbeiðsmynstur og so framvegis tað krevur av skipanirnar at hon kann vera fleksibil soleiðis at hon ikki er til ampa ella ávirkar tær avgerðir mann hevði viljað tikið um tað ikki var fyri ta skipanin var sum hon var tað skal helst vera so fleksibul sum gjørligt og gjarna eisini vera so so gundstutt sum mann sum mann kann loyva sær ø tí at barsils farloyvi tann tíðin er ein nokk so serlig tíð fyri fyri flest øll og tað er viktigt at mann hevur tað gott ta tíðarskeið øheitt sum hevur verið uppi at venda teir seinastu vikurnar undirritaði setti eini grein tveyoghálvtrýss fyrispurning til landsstýrismannin í umhvørvisvinnumálum um hetta her við at at inkludera samkin foreldur í barsisskipanina í sama umfari spurdi undiritaðu eisini landstýriskvinuna í almannamálum um um um altleiðing og foreldramyndugleika øh men eg haldi ati tað hevur øgiliga stóran týdning at vit eisini rúma samkynd foreldur í barsilsskipanina eg veit væl at mann kann gott hava síni sjónarmið um hvørt tað er ein rættur livi háttur at at at føra eins ein samkyndan lívsstíl ella hava eina samkynda forfamilju eg skilji tað øgiliga illa men eg eg verði rættinim til at hava ta meiningina men tá tað kemur til barnsins grunnin tá eru hetta her menniskjur sum betala inn akkurát líka sum vit hava til onnur tey betala inngjaldið tey betala av a áinntøkuni hjá sær tey eiga at hava rætt til at fáa útgjald eins og ølla onnur og so tosar mann um at hava rætt til at kenna sítt upphav og tveit mann fer út eftir øllum møguligum undarligum tann gentum sum eg fyri sovialdi slekkiki e viðkomandi í mun til barsilsskipanina altso hvør skal siga at vissi ein einlig mamma sør seg um barnsilsstuðul tí at pápin ikki eru til staðar skal hon verða nokta tí at pápin ikki eru har tí at mann skal kenna bæði foreldrini altso hvat hvat er líkað sum logikkurin har má vera ein ávísur logikkur í eg síggi hann ikki so tað haldi eg hevur ræðlia stóran týdning at vit framhaldandi kempafyri og eg veit atpartar fyri sovit øll andstøðan tekur undir við tí og eisini partur av samgonguni skilja laðnum øh so er tað eitt kanska eitt sindur meira konservatielt konservatieltsjónarmið sum eg standi vi sum ikki er konservatielt millum fólk tí at konservatielt her inni í tingsalinum haldi eg og millum ávísar bólkar tað er tað at manni í dag hevur nokk so nógva oyramyrking og tað er sjálvandi mest oyrðamerking til mammuna og mann ynskir at økja ta oyramerkingina fyri at fáa líkasum økja oyramerkingina hjá monnunum fyri at tilskunda teir ella taka meira barsil og tað tað kann eg gott skilja men eg haldi sjálvur at mann burdi tikið so nógva oyramerking burtur sum mann yvirhøvur kundi og tað eri við tígrundgeving at eg haldi at familjurnar sjálvar eiga at kunna skipa síni viðurskiftir heima við hús sum teimum lystir vissu pápin hevur hug at taka á meginpartin av barslinum so gera tey tað og vissu mamman hevur hug at taka meginpartin so ger mann tað og vissi mann eur hug at taka líka nógv so ger mann tað eg haldi ikki at tað er viðkomandi at pátutta onnur at gera einsi um mann sjálvur hevði gjørt vissi eg til dømis hevði valt at tikið alt bartilsfarloyvi um eg skuldi farið í barsin so hevði ikki automatiskt kravt at onnur skuldu gjørt tað tí tað er simpultens o lekkurt og tað er tú mást prøvað tá og tú fer t anga tað tá tar vera abbi fólk eru o frí til at gera tað sum tey hava hug til og tey hava sínar orsøkir til at gera tað sum tey hava hug til tí haldi g at mann burdi behandlað tann spurningin um orðamerking meira tí at tað er fólk sliga undirtøka fyri at hava at taka burtur r oyrðamerkingina og tað haldi g um vit eiga at viðgera alvorligt takkfyri har formaður takk fyri so er tað ingilín d