Jóhannis Joensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-04-27
Topic: 2. viðgerð LM-079/2020  Uppskot til samtyktar um økissálarfrøði
formaður ja hetta vev uppskot frá undirritaða vegna javnaðarflokkinum at fáa sálarfrøðliga hjálp úti í økini í føroyum og sjálvandi er tað nógvar avbjóðingar í skúlunum í dag og úti í økinum í barnagúrðnum aðrastaðni men lærari stríðast við nógv ting til dagliga við trivnaðin og við at skipa flokkarnar og normeringin er tann sum tann er hon burdi verið nógv betur flokkarnir eru fullir av næmingum og ofta eru tað næmingar sum hava avbjóðingar eisini sum sita í flokkunum og har skulu lærararnir eisini røkka teimum samstundis sum tær skulu virka fyri trivnaðin í flokkinum man e r eisini snakkað um flokslæraruppgávan er blivin for trupul og tað er hon eisini eingin tímir at vera til at vilverða flokslærara serja í teimum yngru flokkunum tí at avbjóðingin er so mikki stór at verða flokslærari so har má mann vussu seta inn mann kundi kanska havt eina flokslærara linju á læraraskúlanm eisini har mann ordiliga skúlagið og mann fekk tíð tlóðraflokslæra í fólkaskúlanum men hetta uppskotið hjá mær sum nú verður fallið tað meti eg ger ella hvussu er úgandstøði hjá mær er tað at eg haldi ikki vit taka avbjóðingin í nóg stóra álvara hetta við at styrkja sálarfrøði hjálpina úti í økinum er nakað sum er sera týdningarmikið og eg veit at skúlarnir skríggja eftir sálarfrøðiliga vitan sum g hjálpi átæk fyri at fyribyrgja keðiligno avleiðingum og tað er afturat tí stóra krevjandi trivnaðararbeiðinum sum hevur gjørt í barnagørðumog skúla fyribyrgingar átúr vera gjørd men tað mangla førleikar í økjunum á staðnum og tað nyttar ikki at miðsavna alla kunning og miðsavna alla vitan tí tað er so langu veður til vitanina tað er so langur veður til hjálpina tað er ein stór kø skúlarafelagið hvur gjørt eitt uppskot saman við lærufelagnum og hvussu ein skipan kann setast í verk og hetta uppskotið r skúgva til veks og mann tekur tað ikki til eftirtektar tá mann sigur tað at grundgevingarnar eru at landsstýrið arbeiðirvíð málunum ella landstýriði æflar eitt endurskoða tilboðini er at sa tað sama sum einki at gera so eg fór vænt mær hvørk í eittannað ma siga akkurát sum tað er og tað er harmiligt tí mann kundi gott styt hett r og fari stillisligur gongd amyti jú sálarfrøðliga hjálp millum fimtan og fimmogtretivu ár og nú mann møguleika at fjølfesta tey sum eru yngri enn fimtan ár men tað vil mann so ikki raðfesta mann vil heldur raðfesta stórar tunnilsætlanir og annað hetta kostar ikki tað stóra tað kundi verið ein millión um árið í so so nógv ár so fekk mann skipað tilboð runt allar føroyar vit fórtilat hava stórar bíilistar og tað verða ikki øðrvísi visti vit ikki gera nakað og tað millum annað hetta uppskotið hevði gjørt tað at bílistarnir høvdu verið nógv minni ella og ummann hevði skjótari møguleikar fingið hjálp og tað høvdu verið færri innleggingar hundrað prosent sikkul og annað á siguratsar deplinum við at miðspeja førleikarnar sum ikki eru frammanundan so sleppa vit frá at uppliva keðiligar gongdir sjálvandi hava námsfrøðingar og hjálparfólk um lærarar saman foreldrunum ein lyklaleiklut við frivnaðnus hjá børnum úti í skúlum og barnagørðum men ein breið vifta av servitan má eisini liggja úti á økjinum í føroyum miðspjaðing av servitan til fyribyrging stuðlar og pungdur dagliga arbeiðinum at hjálpa børnum og ungum ikki misaunan sálarfrøðilig servitan manglar í føroyum og eg haldi at vit kunnu siga a vit hava snakkað nógv men eg haldi ikki vit raðfesta serliga væl tað er mest hos og tað fáa vtit aftur staðfest her tað hevur tosað um at sernám kann takas sær av økinum og eg arbeiði við tí í dag men har kannmann so upplýsa at vit játta tjúgu miliónur um árið til sernám har eru sjey sálarfrøðingar ogteir klu røkka kanska fimtan túsund børnum í føroyum so mann kann siga at tað er nokk ein møtumikil uppgáva og sernám hevur jú er er útlukkandi gjað á fíggjarlógini men arbeiðir bæði á barnagarðsøkinum og skúlaoykinum eg meini tar helvt um helvt barnakarnsøki brúka helvtin av orkuni til veit arbeiða tveyogtretivu fólk og visti mann hugsi eg skuldi fingið sernávin upp á eitt støði sum einn eitt tænastustøði sum skuldi verið tað sum vit burdu havt í føroyum so skuldi kommunan verið við til at fíggja sernám soleiðis at vit fingu kanska fjøruti miliónir øki soleiðisat vit fingu ein ordiligan stovn sum hjálpti og kundi eisini verið viðgerandi partur ikki bara vegleiðandi og ráðgevandi partur men endurskoðan stovnin tað r tað er skilagott men eg veit ikki ordiliga hvat ið mann ætlar tí eg hugsi at visumnn skal raðfesta hta økið so má mann ordiliga seta inn bæði endurskoða og royna at fáa námsfrøðiliga nei fáa sálarfrøðina inn á økið eg harmiligt at at mann ikki lurtaði efir skúlafelagnum og lærarafelagnum tá teir skjóta upp hvussu mann kann skipa okini í føroyum tíggju sálarfrøðingar úti á økini úta skúlarnar barnagarðarnar so hevr mær fingið heilt sikkurt bremsa nógvum av teimum vandastøðuum sum eru í dag og tað er eit sindur óskiljandi at mann ikki vil fara í gongd við tað nú sigur mann at landsstýrsmaðurin arbeiðir við eira loysn eg veit ikkihvat tað er men tað plagar at vera borgar fyri at man einki ger so harmiligt at mann forkast hendan møguleikan kanska er tað tí t tað er ett andstøðuuppskot men so vóni eg bara atat samgongu a á landsstýrið kemur ein líknandi uppskoti eg skal nokk samtykkja ella vera við til at samtykkja tað í mínari verði er tað ikki avgerandi um tað er andstøðan ella samgongan sum skjútur eitt gott uppskot upp vit hava læknar á sjúkrahúsinum sum hava eina servitan og mann ivast ikki í hví læknan skuldu vera har tað er tí atei ha eina servitan inan fyri sjúkur vit hava sálartrupulleikar og tá meini eg at sálarfrøðingar eru tað bestu til at at hjálpa til við tí eg haldi mann fer skeivt tá mann krevur at fakfólk á á økinum til dømis skúla og barnakarðsøkir skulu eisini virka innan fyri sálarfrøðina tað er við sletk tað er heisin kki skúla ir til og visti mann heldur at somu førleikara skulu vera innan fyri sama persón so haldi egmann krevur øliga nógv ein lærari skal undirvísa og so skann eisini syrgja fyri at trivnaðurin og alt annað samskifti er jaligt og gott í flokkinum og royna at røkka øllum næmingumu visthann eisini skal vera sálarfrøðingur ella sálarhyrði hjá næmingunum so verður tað væl ein ein sera stór uppgáva so má mann líkasum siga hvussu nógvar undirsøkvartímar skuldu vera og hvussu nógv sálarheðaratímar skuldu vera so eg hugsi og tað sama við við heilsufrøðingina hann hevur nógv at gera annað at gera arbeiði at gera henn at var á sálarfrøðingur so eg skilji slett ikki tað at mann heldur at tað er nakað sum ikki skal vera har tað virkar akkurát sum at mann er bangin fyri at staðfesta at mann hevur sálar kvalur ella sálartrupulleikar tað er akkr sum ein sovornu sovorður taboð ella sovorð sum mann ikki skal foast við eg haldi ikki nakar hevði ivast í um tað var nakað við fysiskt brek at mann hugsaði um sjúkrasystrar og ela sjúkrarøktarfrøðingar og læknar so einaferð enn so haldi eg at mann hevi hug til bara kveikja til viks vit hava hoyrt her frá tænastustólunum at at fáa børn út á renna og fólk út at renna og ganga tað hjálpir upp á sálarsjúku og sálarkválir so tað eigar mann at gera meir men tað er akkurát sum har haldi mann stingur tað er gott at mann er fysiskt aktivur sletst da tað hjálpir eisini upp á støðuna mentað ereitt sindur av stinga høvdi í sandin og siga vit hava ikki eina avbjóðing hetta loysa vit bara við at finna upp á onkra lummafelis firi so mínari verð so má mann handla og fáa servitan á øllum økjum og út spaga servitandi út á økinum sum man færa hjálpina tíðliga ikki miðsavnana sum tað stendur í eini langari kø fyri at fáa hjálptakk fyri