Djóni Nolsøe Joensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2023-02-16
Topic: 1. viðgerð LM-047/2022  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2023
takkfyri harra formaður ja nú er nógv sagt her í dag um fíggjarlógina og á tí økinum sum eg var av sum hevur við børn og útbúgving at gera so eru tað ikki ta heilt stóru broytingarnar í raðfestingum frá undanfarnu samgongu tó so ati eg í eisini í samband við samgonguskjalið har tað ikki stóðu nakrir pengar á til fólkaskúlan so havi eg fingið umraðfest nakað so tað blívur eitt sindur til fólkaskúlan og tað er serliga til at styrkja flokslæraraskipanina og leiðslupartin har er ein upphædd upp á sjey hundrað túsundtað er so altíð ein byrjan og sum vit hava hoyrt um í síðstuni eisini so nógv fokus hevur verið á hetta her við hvussu vit í framtíðini skulu raðfesta okkara fólkaskúla so verður eitt tilmæli í handil í næstum sum at taka útgangsstøði í sum eisini verður raðfestingarnr til næstu fíggjarlóg liggja í og sum eg eisini kom inn á í munnligum fyrispurng í gjár so fara vit eisini har at rætta eina hond út til andstøðuna um at fáa eitt so gott úrslit ella so frægt sum vit nú fáa í mun til teir pengarnar su verða játtaðar til at fáa uppraðfest fólkaskúlan tí tað er tað er upp á hægstu tíð nakað annað innan fyri økið kann man siga tað ertað sum vit hoyra á nógv um hesum døgum hetta heru manglin upp á námsfrøðingar har er tað nú so játtaði pengar til setrið at fara í gongd við ein eyka flokk at taka inn og tað er eisini í tøkum tíma tí at tað verða tikin inn nú í nærmast framtíð og og so passar tað væl við at tey kunnu fara undir at fyrireika tað sum skal til fyri at taka hendan eyka flokkin upp tað fer sjálvandi sum nógv at vera inni á fyrr í dag í kjakinum tað fer ikki at loysa nakað her og nú men upp á longri sigt so er tað eitt gott tekin um at vit eru fara at seta við á tí økinum so annars so eigur mann at gera alt tað sum stendur í at bevara tey fólkini sum eru økinum í dag tí tað er ein fluggjan og og har haldi eg mann kann siga at felags fyri samgonguna at mann fer út á umsorganarøkini við einum lønarlyfti og einum at mann bstemma seg til tað og ati mann styttir arbeiðsvikuna eru ting sum kunnu fáa fólk at at støðast meir á umsorganarøkinum og verða verandi har og verða nøgd við tað arbeiði sum tey gera har úti tá tá tað kemur til gransking so eru nakrir pengar játtaðir til tað eisini í mun til nøkur hagtøl om so framvegis ikki stórar upphæddir men allíkavæl nakað kampusætlanin hon e er øgiliga spennandi sum fleiri h vera inni á eisini at tað verður ein at tað verður miðsavnað her á á á frælsinum og har eru so í fíggjarlógini liggja so fýraogtjúgu milliónir til at fara í gongd við ati nýtomaserað og renoverað bygningarnar á venjingarskúlanum umframt at tríggjar milliónir eisini verða settar av til ati staðseta tann nýggja høvuðsbygningin sum verur líkasum hjartað sum eg áí kampusætlanini har sum tað eisini eru bæði umsiting og og undirvísingarhølir og so framvegis so tað er jaligt og tað er eisini nakað sum undanfarna samgonga skal heilsa o siga verða við til at at játta í teimum á teimum vitjanum sum eg havi verið líkasum nú innan fyri skúlaøki og øðrum økjum so er tað nakað sum gongur aftur tað er hetta her við tí føroyska málinum har tað eru avbjóðingar á á nógvum frontum og tí er tað eisini gleðiligt at vit hava funnið pengar til at framleiða føroyskt undirvísingartilfar tað er týdningarmikið at hava fokus á tíð tí nærmastuframtíð tí at vit mugu vit mugu halda fokus og og at at lesa nógvið okkara børnum og so framvegis tað verður tað lagt upp til og og tað er týdningarmikið nú tá ið nógv ferð fram á teimum talgiltu miðlunum og og at tit eisini eru við har á tí økinum og otí er tað gott at nám verður uppraðfest í í so máta nakrar smáar játtanir er eisini til sernám at menna tær tænasturnar sum eru har umframt eisini at tað sum hevur verið frammi um skúlan á trønni við dagføring av av skúlagarðunum har sum eru ja faktisk ikki nakað verur gjørt við í í nógv harans ár og og tí er tað eisini ein ei ein ein góð ikki stór íløga men góð íløga til at fáa byrjan upp á ta arbeiði at tey børnini sum eru har eisini verða stimbraðir meðan úti í teimum skúlagørunum tá ið tað kemur til uni holm johannesen var inni á tí fyrr í dag heta her við við yrkisútbúgvingum so hevu mann ikki fingið rúm fyri tí í hesum men sum sambært gonguskjalinum so er tað eisini nakað sumsum skal raðfestast eisini hettaher við vaksna útbúgving og av tí ikki kom við hesi ferð so er tað nakað sum skal raðfestast hvussu fer ein partur av tí at vit fáa fleiri yrkisútbúgvingar ella og hvørjar skulu so eisini velja onkra burturúr alara kasku man siga útbúgvingin í í vestmanna er øliga spennandi at hyggja nærri at og so framvegis so har eru nógv har eru nógv gott í í í spæl er eisini nakað við at vit fáa vinnuna upp á teir nótarnar at mann arbeiða kanska saman fram móti nøkrum í framtíðini í føroyum so at vit styrkja tær útbúgvingarnar so tað hevur hægstu raðfesting til komandi fíggjarlóg tað er líkasum tað sum hevur við tann partin sum hevur við útbúgving at gera hin parturin sum eg atlai mara nevna líka í mun til sum sum ikki verður raðfestur sum so nógv ella yvirhøvur í í sum hevur við barnaverndarøki at gera sum er ein ein partur undir ráðnum nú so so kann eg hvussu upplýsa ella sjált um tað ikki er pengar í tí beint nú so so ella í hesari fíggjarlógini so verður tað arbeitt eisini við at dagføra barnaverndarlógina har eru nógv ting sum mann skal hyggja at og og og dagføra tað arbeiðið er í gongd tað bleiv sett í gongd av undanfarna landsstýrismanni og og og har er tað nakað eisini við mann kemur in á arbeiðsviðurskiftini hjá fostufamiljum sum skulu betrast fyri at vit taka fleiri røðara hava verið inni á hter við tí fyribyrginbyrgjandi partinum og har kunnu vit gera ein ein nógv størri innsats áðrenn tað blívur til barnaverndarmál vit kunnu styrkja arbeiðið rundan um ta fyribyrginda arbeiði rundan um familjuna í nógv størri mun enn vit gera í dag tað verður seg bæði úti í nærumhvørvinum har sum familjan líks og har hava havt nakrar fundir longu nú við barnaverndarstovuna og tey sum arbeiða við familjuarbeiði í føroyum har kunnu vit gera t samstarv millum land og kommununur har tað er eitt eitt slag av lággottartilboð til familjurnar sum kunnu uttan at tað skal blíva eitt barnaverndarmál at tær kunnu fáa hjálp og vegleiðing áðrenn tað kemur so langt og so eru tað fleiri modellurmankant gera tað eftir uttan at tað pjøðist at kostar so øgiliga nógvar pengar tí tí at ráðgevingin longu p á nógvar mátar er úti í kommununum sum nú er at vit fáa sett inn ger ein innsaks felags innsass á at forða fyri nøkrum óhepnum gongdum í í í barnaverndarmálunum so har trúgvi eg upp á at vit kunnu fyribyrgja øgilia rættiliga nógvum vis vit styrkja tann partin og tað ætli eg mær s at hava fokus á til komandi fíggjarlóg at vit seta pengar av til tað eitt annað sum eg kann nevna tað er tað atsum nú er so í tá að kemur til barnavernd so hava foreldur øgiliga ymisk rættindi frá tí tað byrjar sum eitt mál og aðrastaðni hevur mann tað sum eitur at mann mann fær luta at man kann bjóða fram ein stuðulspersón tá ið tað blívur eitt mál so at tær familjurnar ikki føla seg so einsamallar í dag er tað soleiðisnar at tey fáa advokat umboðan vist tað er at tey ikki ganga við til tar ætlanirnar hjá barnaverndini tey sum samtykkja ella ganga við til tað tey hava ikki rætt til nakran men tað e ar ølga týdningarmikið allíkavæl at vit hava fokus á tí eisini fyribyrgjandi messiga har heima at tey vera hjálpt ella fáa ta møguleikan at ati blíva ráðførd so hvørt sum sum málið koyrir ty er við til at dempa trúgvi eg nógv av av teimum ivamálu sum tey hava og og tí frostratiónini sum tað annars er at fáa at vita tað at tey ikki ella at barnið verður sett heiman og so framvegis so har er eisini nakað sum eg ætli mær arbeiða við og tað t arbeiða havi í sett í gongd fyri at kanna møguleikarnar fyri møguliga útella menna tað sum hevur advokat umboðin at gera ella at at familjan fær tillutað ein stuðulspersón frá tí máli byrjar so tað er eisini nakað sum verður spennandi at fylgja upp og hyggja upp á um hvat kann lætta seg gera í gjár ella fyrradagin far handa mær eitt tilmæli um børn við sálarligum og sosialum avbjóðingum og sum fleiri av røðarunum hava verið inni á fyrr í dag eisini so er tað loysnin at ella ein partur av loysni er at vit staðin fyri at taka barnið burturúr og og sum tombehandla kanska tað at at vit gera innsatsir á økinum sum sum hava fyribyrgjandi effekt og og tosa um felagsskapin út frá felagsskapinum at vit mennast og styrkjast í einum felagsskapi við tað verður iei ítrótturin tað verður seg skótar og onnur góð ting har sum barnið inngongur í at tað er tann vegin at vit skulu arbeiða og hyggja eftir tí systemiska altso tað vil sig alt tað sum er rundan um familjuni heldur enn bara einkult einkultar trupulleikar og so framvegis at tað er tann mátin vit eiga at arbeiða frameftir og politiskaskipanin eisini kalsku man siga raðfestir eftir tí loysnin heldur enn at at kasku hyggja for nógv eftir akkurát problematikkinum men efeftir líkasum heildini heldur enn so tað er øla spennandi at fylgja upp uppá ta tilmæli og og tað fer at koma nokk nýtt um tað eisini seinni í víðari arbeiðinum í ráðnum sum hevur við børn og ung at gera so eg haldi tað ati samanumtikið so kann mann siga tað at her var ikki nógv at gera gott við kann ann siga í mun til ta ta fíggjarlógina sum har men tó so her er onkur batar sum mann kann byggja á víðari frá undanfarnu samgongu sum eisini hevði raðfest nøkur av hesum tingunum so altíð alt so gleði mann seg til at hetta henda her lógin fer ígjøgnum fíggjarlógin og so at vit kunnu arbeiða við nøkrum øðrum tingum til komani