Árni Skaale (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2023-04-13
Topic: 1. viðgerð LM-098/2022  Uppskot til løgtingslóg  um kapping
ger so væl takk fyri frú forkvina ja tað sum vit viðgera er hetta uppskotið um løgtingslóg um kapping bæði uni jholm johannesen og annika olsen hava greitt nokk so væl frá hvat hetta inniheldur so kanska eg ikki akkurát skal gera gera tað sama sum tey hava gjørt tað er tá mann hevur eina fulla lóg atat viðgera so eru øgiliga nógvir tættir og øgiliga nógv mál at at taka støðu til og tað er sum leikmaður og ikki lógkøtungt ella að tað tað krevur øgiliga nógva orku at seta seg við eini heilari lóg og og royna at dana sær eitt yvirblikk yvir tað men tað er eisini heilt spesifikt ting sum sum er eitt sindur ja g eg veit ikki um tað bara er tað at eg ikki ikki dugir nóg væl at lesa men táí kapittul eitt so fáa vit at vita lógini er býtt upp í kapitlar tað er tíggju ymiskir kapitlar í hesin lógini men í kapittul eitt har kemur fáa vit at vita at um endamál um virkisøki og so fáa vit at vita sum triðja punkt í har varðaseting eg fari bara at lesa hetta her í í paragraf fimm til tess at skilmarka viðkomandi marknaðir eftir hesi løgtingslóg kannar kappingareftirlitið eftirspurningsvarðaseting og útboðsvarðaseting eg prøvaði at sprota tað og eg prøvaði at gogla tað og eg má siga akkurát sum er eg veit ikki hvat tað betíðir so eg hopi at onkur annar skila hetta betri enn eg og kann greiða mær frá hvat hetta betíðir so so tað koma vit vónandi aftur til høvuðsendamálið í hesum í hesari lógini er er tað ella eru tvey ting tað eru tað eru tvey høvuðsendamál og á síðu seytjan í uppskotinum har síggja vit at kjarnuuppgávan hjá kappingareftirlitinum sambært kappingarlógini er at tryggja at fyritøkur ikki gera kappingaravliðandi avtalur sínámillum ella misnýta eina ráðandi marknaðarstøðu og tað er líkasum høvuðsendamál viðhlógini og og tað er gott og og tað eru vit øll faktiskt fegin um men hvat fyri aðrar uppgávur hevur so so hetta eftirlitið jú millum annað hevur tð eitt samanleggingareftirlit sum er álagt við lóg sum tey skulu gera og tey hava so eisini hetta her at tey av egnum áðum kunnu fara inn og kanna marknaðir kanna ella ei ein ein serskildan marknað og koma við frágreiðingum um tann marknaðin vit hava so hoyrt at ein frágreiðing er ávegis um bilmarknaðin so so tað síggja vit fram til at fáa og hendan lógin fer leggur so eisini upp til at okkara kappingareftirlit skal hjálpa øðrum norðunlendskum kappingareftirlitum í so fall at tey hava behól fyri at at fáa okkurt at vita sum gongur fyri seg her hjá okkum soleiðis at okkara kappingareftirlit kann innheinta innformatión her og og levera hana víðari til til onnur líka sum vit kunnu fáa hjálp aðrastaðnis frá vissum vit hava brúk fyri tí í fórhu til onra k av okkara fyritøku í føroyum eru tað hvat er risikøin í føroyum tá man hugsar kapping hjá okkum er tað uttan iva tað at vit hava ein øgiliga lítlan marknað og vit eru í øgiliga stórari risiko fyri entuna at hava monopol ella monopol líknandi støður vi fyritøkum ella dugopol tavil si tá ið vit bara hava tvær fyritøkur á einu marknaðir vit vit hava fleiri dømur um tað eg veit ikki oriligat hvat loysnin er men kanska er eitt orð sum gjøgnumskygni tað at vit fáa at vita hvussu hhvussu støðan er á teimum marknaðinum har sum tað er ein sovorð monopollíknandi søða ein ein loysn og kanska átti tað kanska at verið at hugsað inn í hesa lóggávu vit arbeiða eisini eitt uppskot sum liggur í vinnunevndini í løtuni er hetta hvið príseftirliti og tað er einki at ivast í ella verður hildið ella haldi er rætt at mann hugsar tæð í sambandi við hesa lógina at tað blívur ein partur av hesum arbeiðinum sum kappingareftirlitið skal gera og tann prístað príseftirlitið tað skal tað vita við tað kann ikki vera eit príseftirlit sum fer inn og kann kontrolera allar prísir í føroyum tað berður til men tað er serliga í teimum førunum har sum vit her frá tinginum fara inn og stuðla á hesum skipanum at tað er eftir mínum tykki eitt behó fyri ein ja vit hava brúk fyri at vita at teir pengarnir koma til nytti har sum vit játta teir til tavilsia tá ið vit játta pengar til at gera tað grøna orkuskiftið bíligari at tað so er brúkarin sum fær nyttu av tí oti ikki liggur eftir sum vinningur hjá fyritøkun hetta vit gjøgnumskygdni ella ov prísum altso eitt dømi um at vit faktiskt viðhvørt velja at brúka pengar upp á vørur er vatn vit vit kunna í dag fara út í køkin her koyra kranan frá og fáa okkum vatn bíðam gott ella eitt annað men øgiliga nógv okkara velja púra gleðiliga og við oknum eygum at fara oman í eina farrækning og keypa tað fyri átjan ella tjúgu ella fimmogtjúgu krónur í ísummum førum sjálvt um vit vita at hetta er akkurát tað sama vatnið sum vit kunnu fáa fyri null krónur við at fara ú kránum so so tað er tað er opið tað er gjøgnumskygt vit vita at vit kunnu fáa tað fyri einki men vit velja at brúka pengar upp á tað so vit skulu ikki inn á deteirstýra fólki og og fortelja teimum hvat tey sum betala fyri fyri vørur tað mugu tey sjálvi hava loyvi til at bestemma og summi velja at betala fyri vørur sjálvan ikki pjøðast so so er ómagsgjøld eisini nakað sum er í hesum her og tað er øgiliga viktigt at tá ið ómagsgjøld verða ásett at tað er fyri tann veruliga kostnaði at vit ikki fara at taka meira inn enn tað veruliga kostar í viðmerkingumsum stendur at tað er fyri millum annað fyri løn umsitingleiði og annað so tað er tað er eitt sindur leyst og broytt orða og tað haldi eg vit skuldu ansa eftir at at tað verður spesifikt á síðu nítjan í hesum tekstunum í hesum skjalinum sum tær havða fingið fáa vit at vita at at at tað er ikki í í dag hava vit ein umsetningspasseraða reglu sum fyri undantøk men at mann metir at tað er betir at fara yvir til eina proeein marknaðarpart og men men tað er øgiliga leyst orða øgiliga giliga upp á ein máta øgiliga snetliga orða haldi eg tá eg lesi hetta tí mann sigur ikki mann fortelur okkum ikki hví mann setir ein greinsin sum eitur tíggju prosent og einans sm eitur fimtan prosent tá tað er til dømis heilsøla og smásøla men mann skjýtur upp mann mann sigur skotið verður upp at tað verið tíggju prosent og skotið verður upp at tað er fimtan rosent mann fortelur okkum ikki hví mann seti tað til fimtan prosent ella hví mann seta tíggju prosent tað haldi eg hevði verið meir passandi at vit fingu at vita hví hetta skuldi vera greinsnar og ikki bara at tá tey sum hava sitið og gjørt hetta skjóta upp at tað verður so á síðu trýogtjúgu hava vit eisini eina eina aðra orðing sum eg haldi eisini er øgiliga undarliga í sambandi við hetta har eg fari at lesa eina reglu hr har stendur verður uppskotið samtykt verður eftir ætlan farið undir eina tilgongd at broyta revsilógina soleiðis at tann somso víðari ha men men hetta forstandi eg slett ikki heldur at mann er so leysur í sínum orðingum eg meinar mann ikki at vit skulu áseta hetta mann sigur verður eftir ætlan farið undir eina tilgongd tað er so leyst orðað at tað ljóðar akkurát sum um at vit tora faktiskt letkiki at seta hetta í verk eg haldi at vissu vit meina hetta so skulu vit siga at vit fara at broyta revsilógina soleiðis at tað fyri karatellvirksemið verður eittaður og seksmannarfongsil so hatta er eisini nakað sum vit mugu viðgera í nevndini tá ið tað kemur til heimildirnar hjá landsstýrismanninum so var eg eitt sindur lasin nir ígjøgnum og ver eitt sindur akkrásum áh skal hann alt hetta meneg akkurásum tað læknaði fyri hjarta tá eg sá í síðstu linju tí avsnittuna at ja men hetta er akkurát tað sama sum honn hevur í í verandi lóg so tað var ikki so eiliga ógvusligt allíkavæl og tað hevur fungerað væl áh tíðin er fariní