Bjarni Hammer (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2020-10-08
Topic: 1. viðgerð LM-030/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um serstakar treytir fyri fiskiskapi eftir makreli, norðhavssild, svartkjafti og botnfiski í 2018, 2019 og 2020 og botnfiski í Barentshavinum í 2020
ja ja takk fyri harra formaður og okur viðgera tað er tilfeingisgjøldini av makrel norðrasild og svartskjafti og subotnfisk uttan fyri føroyar annars er hetta her mann kann kalla hefti ein leingjan av heimildini at taka veiðugjøld her stendur úr viðmerkinum at her er lagt fram av fíggjarlógartekniskum orsøkum tað merkir tað at í veruleikanum so kemur hetta her ikki at vera galdandi leingi afturat tí at landsstýrismaðurin og fíggjarmálanum ætlar at leggja eina øðrvísi lóg hvussu tilfeingisgjøldini skulu dragast inn framyvir eftir hesum her uppskotinum so er at so stendur at fyri makrel so skal tað takast eitt gjald inn upp á eina komma hálvtrýss per kilo fyri sild trýss oyru fyri svartkjat fimmogtjúgu oyru og fyri botnfisk uttan fyri føroyar hálvtrýss oyru og visi mann hyggur eftir soleiðis sirka eftir teimum kvotunum sum eru útskrivaðar í til í ár so vil tað verða ciskað so okur snakka sirka hundrað túsund tons av makreli tað vildeg givið hundrað o hávtrýss milliónir okur eru eg haldi sildakvotan var hundrað og fimm tað vildi eisini tað vildi geva um hálvfems milliónir og svartkjaftakvotan var trý hundrað og fimmogtjúgu túsund tons túsund tons sirka ev kig iki fái hatt skeivir men tað er tæet við tað og tað gevur so sirka og so tekur botnfisk bahrenshavninum og tað sum er uttanfyri har tað vil so geva eini millum fimtan tjúgu milliónir afturat visti nú okur vóru so heldið at alt kom inn ta ivast ou í um alt verður fiskað tað sum eg havi fingið sum hann sigi lisið meg til tað er tað at vis tgoskulu hygja eftir kvotuni fyri makrel so eru tað ella górðu tað eftir í gjár vórðu tað sirska at níggjuogtjúgu túsund tons eftir at fiska og okur hava níggjuogtjúgu túsund tons eldar at fiska og tað er ikki nókv eftir av árunum og man hoyrir at makrelurin hevur sprakki ringur at fáa at fáa talands og so nn so eta tað víðari at makrel nei sildafikiskapurin tekur seg veruligani upp nú í oktobur og novembur á desembur men sjálvandi vónar mann at mann fær alt høldar allíkavæl og tað er sjó eisini møguleikin at flyta ein partulig yvir um til næsta ár sildakvotan er lítið fiska men ter nú og vistu kal hyggja eftir í fjør so bleiv alt fiskað næstan á tríggjar mánaðir so tað er tai møguleiki fyri tí at fáa alt tað til høldar svartjafturin er fiskaður longu tvey hundrað og hálvfjerðs túsund tvey hundrað og fimmoghálvfjerðs túsund og mann hevur loyvi at flyta fjøruti túsund yvir um ár so har eru møguleikar at fáa alt til høldar og hvussu t stendur út fyrr í í botnhikkinum eg haldi har eisini er eingi trupulleiki at fáa at fiskað tað sum mann ætlar men tað eru eisini nøkur ting sum mann hevur tikið upp visti mann hyggur eftir prísinum frá januarmána í ár og kanska bara til nú so vísir tað seg at tann prísurin sum skipini fáa fyri millum an á makrel hann er lekkaður upp ímóti trimum krónum og tað er marknaðurin simpultenn sum ger tað at at prísurin úti í heimi er eisini minkaður føroyingar hava eisini manskal ikki siga tann trupulleikan tað er tað at ein partur av hesum e makrelinum sum erða fiskaður verið fiskaður kanska í so tíðliga tað hoyrist úti at tað er eg vit skum man kann iga politisk press ella hvussu tað er men nógvar keyparin ynskir ikki at fáa makrelin so tíðliga tí atkvaliteturin erikt líka góður sum hin sum enn tað mu fiskaur seinni og tí er eisini eftirspurningurin eftir tí makrelinum sum verðurfiskað so tíðliga hann er slettiskt tann sami so nógv aðrastaðnis norðmenn fiska øgiliga nógvav makrel við nót ogtað er ein heilt annar prísur og pluss tað loyvir teimum sum fiska vurnót at selja á nøkrum marknaðum so føroyingar slettiski sleppa tin har sum man kundi fungið ein annan prís men tað er ein heilt onnur søga sum so ikki hevur nakað við hetta her uppskotið at gera tað sum kanska er eitt lítiðsindur interessamt tað er tað at landsstýrismaðurin leggur upp til at hann fór at koma í tingi við einum nýggjum tilfeingisgjaldi ella einari nýggjari lóg hvussu tilfeingisgjaldið skal dragast inn og tað stendur so flott í her at tað er eitt yvirskotsgrundagjald har sum hæll verður tikið fyri ræntu olju og fyri fiskaprísum og tað er sjálvandi eru øll forvitin at vita hvussu tað sær út eg veit ikk um nakar samgonguni hevur sæð tað uppskotið ella teir tæir tankarnir tað hava okur ikki í í andstøðuni og fyrrvalandi landstýrismannin arbeiddi við einum øðrum uppskoti sum eisini hevði hesi her yvirskotsgrundargjald og taka høvd fyri rentu oljuprísim eg minnist bara tað at tann tann samgongan situr nú hon var óalmindiliga negativ yvir fyri tí altso heilt heilt óalmindaliga negativ so eg eri øgiliga spentur upp á at síggja hvussu tað kegmum at síggja út tað sum mann kanska kann vænta ella kanska fríkta tað er tað at hetta virkar sum um tt uppskot sum er øllum førum eitt sindur meir innviklað enn tað sum er nú nú eta atkrónugjald perkilo og tað er nevnt til at forhalda ski til nú skal tað vera eitt uppskot sum tekur hædd fyri yvirskot rentum olju kanska fyri íløguna eisini eg veit ikki eingi veit men tað sum mann kann kanska gita sseg til tað er tað at tað uppskotið sum mann ætlar at leggja fyri tingi tað er longu gjørt klárt men tað kemur niðan í tingi beint áðrenn luktíð tí tað plagar oftan at vera so soleiðis at tingið simpultenn akkurát som viðfiskivinlógávana sum var tá simpulen ikki fer tíð til at seta sen í tað men tað er óalmindiliga viktigt tá vita okkur tað má koyrast ígjøgnum áðrenn jól hvussutað kom niðan nú nú sum tað burdi verið komið saman við fíggjarlógini so hevði alt tingið kunnað sekkið niður hugt eftir tí fingið allar teir partarnir inn fingið grein at ordiligat út hvørja ávirkan hevur hetta her altso er tað kemur veruliga nøkur króna inn altso tað er tað sum mann hoyrir man skal ikki man skal ikki hugsa tað ringasta men mann mann væntar at ella væntar ikki men man gitar at tað verður kanska skrúvað so tað saman at tú kann trekkja alt sum tú hevur hug til at trekkja frá so at tað kemur til stykkis ja men jamen so betalir tú einki tí at eg akkurát bygt av nýskip og kanska virki og hvat tað skuldi verið so slepp mann frá atbetala tilfeingisgjaldið men tað vóni eg ikki tí tað stendur í fríggjarlógini at tað skal so øll ið geva trý hundrað og fjúrtan milliónir í gjøldum so harra formaður men tað sum eg eri nokk so sikkur uppá sjálvandi skal mann ikki leggja landsstýrismannin undir nakað sum helst tað er tað at hetta her uppskotið er langsjan ferdigt tað skal bara snikkast til men tað kemur niðan her eg vildi sagt tað kemur niðan hermillum fimtan og tíggjunda desembur tá kemur tað niðan og tá sigur løgtingsformaðurin at at heim skulu okur átjanda desembur so tað eg dragari seg um at víkja frá tíðarfreistin tí eingin kemur at vera her aftan á jól so at eingin í tinginum sleppur at seta seg inn í tað uppskotið sum kemur niðan men tað er men tað góða er vistu tað var fyrstu ferð tveit so hevðu mann fingið akkur i tað men nú akrotsom nú nú væntar mann tað at mann væntar tað at tað kemur niðan soleiðis at tað er at mann fer tykið tey allar allarviktigastu inn á innkallingar tað kann gott verða at innkallarir verða verða gjørdar sama dag sum tað kemur niðan fyrr ag heila tikið mann skal bara fáa kalla tí eina viðgerð men tað er mann kallar tað fyri maistrot og veit ein sum dugir øgiliga gott í hesum tingunum og tað dugir hnher landsstýrismann í fíggjarmálum og tað sum er so heppið við tí tað er tað at tað koma oftani nýggj nógv nýggj fólk inn í løgtingi sum eg ikki ordiliga a vita eri von við hensan hendan her mátanm at arbeiða upp á tað halda tað skal vera so og tað vil vera tað sum fer at bera nýggja tilfeingislógaruppskotið rokningig ígjøgnum við at mánst slet ki slppa at viðgera tað tí tað kemur so seint niðan men sum sagt mann kann ikki bara standa her í gita men man hevur eina forvanning um at tað er tað sum tað fer at vera at uppskotið eg fari ídott langt síðan en tað kemur bara niðan heilt stutt áðrenn lukkutíð og so skal tað skundast ígjøgnum men vistu mann bara lesur ta grundgevingarnar fyri hvussu ta nýggja uppskotið skal síggja út yvirskotskundagjald taka hædd fyri rentum og oljum og fiskaprísum og sikkurt øðrum tingum eisini sum minnist eitt sindur um tað sum fyrverandi anandstýrismaðurin kom við í fiskivinnumálum ætlaði og sum bleiv totalt jarðlagt av sitandi samgongu nú men eg vóni ikki at tað verður akkurát líka tí so er akkurátsom so er so er so er støðið eð man kann siga so er tann kritikkurin ikki ordiligani uppiborin sum kom tá men tað var spennandi at síggja eingin ivi um tað eg sjálvur kunni gott hugsa mær at mann gjørdi okkurt meira simpult har sum mann simpulin fór inn sum hevur verið at tað ver eiteitt prosentgjald av avraiðingar áprísinum og sjálvandi vildi tað normalt tikið hædd fyri tí prísinum sum sum var á tí degnum varð tað uppgangsustøðir som betaltim eitt sindur meir og var tað verri tíðer so betalti manneitt sindur minni um mann hevur gifta um at kanska skuldi virkið og fári snýtt tí at tí tað kanska integratión er ikki tað phøvurst tað yvirhøvur ikki at vera so leingis um prísirin er almennir man kann kanska hyggja eftir norskum prísinum g so víðari men eg er øgiliga spentur upp at síggja tan nýggja gjald nýggja tilfeingisveiðugjaldslógina sum kemur millum fimtaog tíggjunda desembur gangi út frá takfyrihra formaður ja so er tað viðmerkingarfyrst