Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-04-07
Topic: 1. viðgerð LM-135/2020  Uppskot til samtyktar um játtanarkarmar á løgtingsfíggjarlógini fyri 2022
gætakk fyri ja nú var aksel johannesen inni á hesum her sum eg ætlaði at byrja mína røðu við tí eg helt tað var áhugavert at lurta eftir biljustinussen hann kann vera nokk so sannførandi viðhvørt tí hann er so sannførdur sjálvur um tað sum hann sigur og og hann hugleiddi um hetta her an munin á borgarligum politikki fíggjarpolitikki og í politikkinum hjá tjóðveldi og eg havi lagt merki til hetta her at tað verður oftani sagt serliga fíggjarmálaráðharranum men eisini av øðrum í samgonguni at mann vil ikki taka pengar frá borgarunum tí borgarpengarnir hava tað betri í lummanum hjá borgaranum og tað í sær sjálvum eri eg púra samd við tað sum problemið er við hesari samgonguni er at teir brúka pengar sum ikki eru har sum teir ikki taka inn og tað er ikki nógv øðrvísi nú skal mann vera varin við at samanbera landsbúskap og vanligan húsarhaldsbúskap tí tann sammetingin heldur ikki altíð men hettar at bara tí tað eru pengar á kontoini akkurát nú so kunnu vit brúka akkurát sum vit vilja tað er ikki øðrvísi enn tað er í einum vanligum húsarhaldi at vist tú brúkar allar pengarnir tá ið pengarnir eru á kontoðini so eru ikki nakrir pengar eftir tá ið mánaðin er liðugur og soleiðis er tað eisini í landsbúskapinum at vit hava periodir har sum tað koma nógvir pengar inn tað hevur tað gjørt nú í nøkur ár í føroyum og burtursæð frá hesari støðuni sum er íkomin av korona so er tað nógv sum tíðir upp á at vit framvegis hava góðar tíðir í føroyum og vit ætla jú ikki at tá ið tíðirnar venda at ikki at kunna bjóða somu viðgerðir heilsuviðgerðir til dømis vit allar stadvek visti tú fært staðfest hjartaltrupulleikar vist tú fært staðfest krabba at tú skalt fáa somu viðgerð í ringum tíðum sum í góðum tíðum upp á sama máta vist tú vera avlamin og hevur brúk fyri almennum stuðli í sambandi við tað so skal tað tilboðið vera líka gott í ringum tíðum sum í góðum tíðum og tí er tað øgiliga viktigt at mann alla tíðina heldur tað á einum støði soleiðis at tað er javnvág í og tað ger hendan samgongan ikki hendan samgongan førir ein fíggjarpolitikk har sum mann brúkar nógvar pengar men er øgiliga afturhaldandi við at taka pengar inn tað er ikki borgarligur politikkur tað verður soleiðis eg havi sagt tað fyrr og eg kann siga tað aftur tað verður tann sum til felduvís eigur vaktina tá ið kassin er tómur sum fær uppgávuna at rudda upp og tað er ikki tað sum eg kalli ábyrgdarfullur borgarligur politikkur eg haldi at hesar heri játtanarkarmarnir vit hava fingið til viðgerðar eru lutfalsliga nokk so minimalistiskir á tann mátan at tær siga ikki so øgiliga nógv tað í sær sjálvum er ikki neturviliga ringt øað tað sum er viktigt er at mann brúkar játtanarkarmarnir sum tað amboðið tað er og tað er at seta rammurnar fyri komandi fíggjarlóg og tað er ein afturvendandi avbjóðing tað vita vit ðta avbjóðingina høvdu vit í undanfarni samgongu og sjálvandi nú hevur hendan samgongan ikki lagt gjakarmar fram fyrr meni tað er nakað sum er ein ein trupul uppgáva mann hevur lagt út við at siga at mann skal spara tretivu milliónir og tað er fyri at forsvara tann vanliga framskrivaða raksturin men vit vita at eitt nú sambandsflokkurin hevur tosað øgiliga nógv um hetta við við viðgerðartrygd sum vit ikki hava fingið enn og sum kemur at kosta o visti mann skal finna pengar til tað so so skulu sparingar fyri meira enn tretivu milliónir gerast vissu karmarnir skulu halda væl at merkja íløgustøðið er farið eitt sindur upp tað er farið upp við einum hvussu hundrað milliónum seinni árini og tað sær út sum hendan samgongan ætlar at tað skal liggja har øh eg eg haldi ikki at tað er so øgiliga órímiligt men aftur har at vist tú lækkar íløgustøðið við hundrað milliónum um árið so mást tú eisini tryggja tær at tað hendir okkurt tilsvarandi á á inntøkusíðuni og tað dugi eg ikki ordiliga at síggja ábendingar um búskaparligu útlitini eru góð í føroyum tað er nokk so áhugavert er altíð áhugavert at lesa ta bskaarfrágreiðingina sum fylgir við bæði játtanarkørmum og í fíggjarlóg sum fíggjarmálaráðið ger og alt tíðir upp á at útlitini eru nokk so góð tað er eisini nógv sum bendir á at vit sjálvt um vit nøkur fólk í føroyum og tað er serliga innan fyri ferðavinnuna men eisini innan fyri útflutningsvinnuna eru rakt av korona so eru vit sum heild ikki so hart rakt samheitt við við onnur lond men hinvegin er av tí at vit útflyta nógv so eru vit eisini avhangin av hvussu búskaparliga gongdin er í londunum rundan um okkum og soleiðis sum tað ljóðar so eru ábendingar um og serliga sum avleiðing av teimum hjálparpakkum sum mann setir í verk bæði í europa og í usa so eru útlitini góð og tað kemur onkursvegna at smitta av upp á okkum tað er statvekk tilflyting nettug tilflyting til føroyar og tær eru samd við undanfarna røðara tað hevur ómetaliga stóran týdning fyri støðuna í landinum og serliga mun til haldføri frameftir tí tað at vit hava ung fólk búgvandi í landinum sum arbeiða og betala skatt tað tað hevur tað bertýðið nógv í okkara landshúsarhaldi annars hevur framsókn í løtuni eitt uppskot liggjandi um t um eitt fíggjarpolitiskt regluverk sum er eitt uppskot sum skal tryggja at tað verður meira javnvág ímillum útreiðslur og inntøkur og vit halda at tað eru sovorðni amboð sum skulu til fyri at fáa meira haldføri í búskapin upp á sikt nakað annað sum vit halda er viktigt tað er at vit fáa semju um langtíðar íløgukarmar og nú hevur hendan samgongan gjørt ein ein langtíðar íløgukarm men serliga hetta her við tunlum og vegagerð vísir seg oftani at tað er eitt sindur tengt at hvussu politiska landslagið sær út og tí vita vit at í tí løtu at nýggj samgonga kemur til jamen so er tað nokk so sannlíkt at ein sovorðin íløguætlan heilt verður broytt tað sum eg hevði ynskt mær var at mann fekk eina meira breiða semju sum lág nokk so fast og serliga heft her viðvíkjandi viðagerð og tunlum tí tað ávirkar hvar ið fólk búseta seg og og og tað at fólk ikki síggja útlit fyri at tað til dømis kemur eitt nøktandi ferðasamband ein nøktandi farleið til har sum mann býr kann hava við sær at fólk flyta av orsøkum sum tey annars ikki høvdu gjørt viðvíkjandi fíggjarligum sjálvbjargni sum hevur verið eitt tema síðani fyrsti røðarin legði nokk so hart út jákun mikkelsen so má eg siga at eg eri sera fegin um at hoyra at tað hóast alt eru nakrir tankar um tað í partum av samgonguni og eg vil eisini rósa samgonguni fyri at hava hildið fast við fastfrystingina av blokkinum tað tað eri eg ómetaliga fegin tí íog við at blokkurin er fastfrystur so blíva vit meir og meira sjálvbjargin tí at í mun til búskaparvøksturin so minkar virðið av blokkinum og eg hevði veruliga ynskt at vit byrjaðu meira miðvíst at lækka blokkin tað bjøvdist slett ikki at verið so ógvusligt tað er meira at seta hol á tað nú nú var onkur sambandsviðmerkjari og og tosaði um hetta her hvussu nógvan skatt við gjalda og á tapi tí hevði sannlíktpi títt ati vit koma at gjalda meiri skatt eg eri ikki sannførd um tað og eg havi hug at vísa á hvussu rímiligt er tað at vit móttaka blokkstuðul frá einum landi sum í veruleikanum hevur munandi hægri skattatrýst enn hvat vit hava so tað eru ymiskir mátar at síggja tað uppá men eg havi hildið tað verið fantastiskt visvit megnaðu kanska vit bara nøkrum fáum milliónum um árið bara vit seta kósina og fáa lækka blokkin og sjálvandi kundu vit so gjørt nakrar størri lækkingar tá ið avlopið í landskassanum er størri tíðin hjá mær er farið