Sólvit E Nolsø (Fólkaflokkurin (People's Party) → Framsókn (Progress Party) (Nov 2022)), speaker, 2022-08-02
Topic: Uppskot til samtyktar viðvíkjandi rættinum hjá føroyingum at ganga í haga
til viðgerðar eru røða løgmans á ólavsøku ein røða sum haldi eg sjálvur var góð og sum vísti á nógv av teimum skilagóðu átøkunum sum vit sum samgonga longu hava framt hesi seinastu trý árini har eru nógv tøl sum peika rætta vegin har eru nógv sum hevu framt ikki bara inná mítt øki men so sanniliga eisini inni á teimum málsøkjunum sum hini landsstýrisfólkini umsita eh eg skal heilt stutt taka nevna nøkur av teimum sum teimum økjunum sum eru nevnd í ólavsøkurøðuni sum eru innan fyri almannaøki sum eg umsiti sjálvur tað eru longu fleiri sum hava verið inni á hesun her ati vit skulu so ella so hjálpa fólkið sum er komin í eina óhepna støðu sum ein avleiðing av tí ógvusliga prísvøkstri sum hevur verið seinastu mánaðirnar fyrst sum ein avleiðing av korona og síðani sum eisini ein avleiðing av tí kríggið sum herjar í ukraina í dag ein støða har sum fleiri eru komin øgiliga illa fyri øgiliga knappliga og sum hevur sett lutfalsliga nógv í øllum førnum í óhepnari støðu har ið ta í summum førum illa klára at svara hvørjum sítt tann fyrst nevna skattalættan sum eg nevndi fleiri ferð serliga frá okara flokki kanska tað hevði og tað er eitt gott og rætt hjálparamboð men tíðin er knøpp tíðin varknøpp til tað sum vit skuldu gera so tí fingu vit ikki tíð til at gera tað nú men sjálvandi er tað nakað sum vit altíð eiga at hyggja at og kanna møguleikarnar fyri tí tí ati tað vil altanná líka altíð vera tann besta hjálpin hjá fólki at fáa meira sínum egnum pengum í lumman men tað sum vit so komið til hesi ferð sum er ein sjóthjálp og ein eingangs hjálp kann mann siga til fólkið til til fólk sm hava brúk fyri tí er tað sum vit hava valt at kalla fyr eitt oljuískoyti tað verður ein ein eingangs upphædd sum fólk kunnu søkja um og fólk sum lúka treytir fyri at fáa familjuískoyti í dag innan fyri somu inntøkumørk kunnu søkja um at fáa tað sjávandi við nøkrum ávísum treytum men ein munur ítøkilig munur sum vit gera við hesari skipanini er at vit loyva pensjonistum eisini inn um skipanina tað ger núverandi familjuískoyti ikki og tann skipanin sum vónandig væntandi kemur í gildi einaferð hon fer úr gildi aftur við ársenda tí hat ta er ikki nakað sum vit skulu framhaldandi gera hetta er ein eingangs upphædd summi hava set spurngtekin við hví vit knýta tað upp at oljuni tað er kanska tað einasta objektiva kriteriu vit hava at tangja uppat tí at tað er hækkað nógv og tað rakar øgiliga nógv fólk meðan prísurin til teirra sum hava alternativar orkuskeldur har ið prísurin ikki hækkaður tí hava valt at hefta tað upp at tí tí avbjóðingin í hesum arbeiðinumhevur verið alla tíðina sum fleiri longu hava inni á tað er at raka rætt og tað hevur eisini verið tað sum ráðgevingin hevur lagt dentin á at tá vil faran undir hetta at syrglin fyri at raka so rætt sum møguligt og tað er torført men við hesum vænta vit í øllum førum at vit raka so rætt sum vit kunnu og vit raka so nógv sum kunnu eisini og at tað verður væntandi ein góð hjálp hjá teimum sum hava brúk fyri tí eitt annað sum hevur verið nevnt oftani tað hevur verið tað sum verður kallað pengar fylgir av barninum eitt gamalt mál eftir hondini serliga kanska hjá fólkaflokkinum ja vit hava øllum førum tosað um tað í nógv ár sjálvt um miðflokkurin roynir at ognartaka tað kanska nú æso er tað at siga atitað eru fleiri sum hava eg veit kskim asiga tað eru fleiri sum áttast ta skipanina og tað skilji eg ikki ordiliga hví mann skal tí ati tað mátti verið nokk so søtu musikkur í oyrunum hjá teimum sum hava tosað um niður setta arbeiðsviku ella arbeiðstíð fyri at fáa fleiri meiri í tíð heimi hjá børnum og so víðari um nakað so er hetta eitt familju átak akkurát hvussu í tað at enda verður sett saman um pengar fylgja foreldrum beinleiðis alternativdagstovna tilboð og so víðari sovíðari tað er nakað sum er íviðgerð beint nú og hvørjar møguleikar vit hava men í stuttum snýr tað seg um at geva kommunum eina heimild til at skipa hetta sum eitt tilboð og tað er møguligt at tað eisini er tann rætti mátan at geva upp á gera tað upp á at geva kommunum eina heimild og so kanska lata tað vera meira upp til tæir einstøku kommunurnar at skipa tað tilboðið hvussu tað skipað tað tilboðið í øllum førum haldi ag vit kunnu staðfesta ati sum familju at átak hevði tað verið absolutt vert eina eina roynd at loyva fólki eisini tað frælsið at kunna skipa seg eitt sindur øðrvísi um tey hava hug til tað uppá ein máta kanska sum tey ikki hava møguleika til í dag ella ikki ikki líka góðar møguleikar til men við ein sovornari skipan fylga sjálvandi eisini treytir við tað eru jú soleiðis at fyri tí um um mann velur ansa sínt barnið heima ella má gera tað alternativ tilboð ella hvat mann ger so er tað sjálvandi nøkur kriteriu men teð skal liva upp til og millum annað málmenning og og annað sum mann ikki skal fella aftur út fyrrentí mann kanska ikki er partur av tí kommunala dagstovna tilboðnum brekoboði nevnt fleiri ferð og tað arbeiðið er eisini í gongd tað haldi eg er øllum førum allarflestu tað sum eghavi hoyrt er øllu føryum er at fólk eru fegin fyri tað og tað er absolutt nakað sum er neyðugt er eisini nakað sum neyðugt fyri at vit skulu liva upp til tær treytir sum vit hava undirskrivað í eystursáttmála at meg at vit skulu so er eisini bústaðir eru eisini nevnt nakrar ferðir eg haldi at høgni hoydal var so generøsur í gjár at hann segði at vit høvdu bygt fýra íbúðir meðan vit høvdu sitið eg haldi at eg veit ikumhan meint ítøkiliga við tað verkætlanina sum vit byggja í sandavági men har byggja vit fimm í sandogi bara í sandavági men hevði hann tíma at sæsa eitt sindur betri enn í tað so sá hann at tað veruliga talið var munandi hægri enn akkurát tað tí tað er vera í løtuni tíggju talsíbúðir bygdar faktiskt kring landið tíggju tals íbúðir bygdar kring landið og tíggju tals eru eisini næstan klárar at fara undir soleiðis at um alt gongur sum tað skal so eru vit komin væl upp um væl upp um hundrað vælbunin hundrað rættiliga skjótt og tað er eisini stórur áhugi nógvastaðni frá fyri stórum verkætlanum eisini kring landið so har hendir nógv meir enn hvat ið andstøðufólk hava hug at tosa bústaðir niður so hendi tað nógv meir kanska enn fólk geva sær farum tí tað verða nógvar íbúðir bygdar nógvastaðni eisini fyri tær tvey hundrað milliónir sum vit hava sett av til bústaðir til serligar málbólkar í løtuni verða í løtuni er gongd á einumíbúðartilboði til fólk í serligum tørvi í havn tað næsta sum verður á toftum er komið langt tað hevur verið í býráðunum áí nes kommunu og vent og hevur fingið tummilin upp har frá so nú verður tað meira ítøkiligt og so heilt skjótt kunnu vit fara undir ati byggja tað eisini og ætlanin er eisini at byggja líknandi tilboð á strondum so tá ið allar tríggjar verkætlanirnar eru komnar í gongd so verða tað altso yvir fjøruti íbúðir væntandi til fólk við serligum tørvi so absolutt har gera vit eisini gera vit okkara part og bústaðir eisini og tá ið tað verður sagt at vit vilja sorða bústaðir so passar tað jú ikki tí vit hava givið teimum heimild at brúka fýra hundrað og hálvtrýss milliónir krónur sum tað nýggja stýrið í bústøðum er farið undir at aktivera allar pengarnar og tað verður heilt skjótt vænti eg so kemur enn meiri ferð á enn tað hevur verið í bústøðum eitt annað mál sum ikki verið tosað so nógv um her eg veit ikki um nakar við nevnt tað enn men tað varð nevnt í røðuni um ikkji annað tað er ein langtíðarætlan fyri stovnsbyggjaríir í føroyum tað er ein ætlan sum vit hava arbeitt úti í almannamálaráðnum við í rúma tíð og vit eru komin at kalla á mál við ætlanini og tað er ein ætlan sum sum skal vera fyri stovnsbyggjaríir innan fyri økið sum eg var í av í løtuni tey næstu tíggju til fimtan árini um tann ætlanin verður fylgd so kann mann um øgiliga vælsendir til innan fyri hesa heráðrenn mann hevur ásett sær loysa tann tørvin innan fyri tað fysisku karmarnar sum almannaverkið hevur sum eru øgiliga treingir og hava veriðta í nógv ár og tæir snýr seg í stuttum um at byggja størri stovnar til tey økir sum almannaverkið varer av og tað vil eisini vera tað fer eisini at loysa upp í bíðilistum sum eisini eru um mann kann fylgja tí ætlanini sum vit hava ella farið í øllu før um at stinga úti korti og fer eisini vónandi at skapa eina luft í skipanini soleiðis at um okkurt stingur seg knappliga upp jamen so er kapasitetur tøkur til tað og við at rationalisera upp á tann mátan sum vitv ætlað í hesi ætlanini so fer tað eisini at loysa upp í tí starvsfólkatroti sum eisini er á tí økinum tí tú fær nógv meir burtur úr starvsfólkunum og starvsfólk kunnu vera um nógv fleiri brúkara enn tey eru í dag í hesi ætlanini er eisini ein ætlan att byggja bíligari og skjótari akkurát hvussu vit kalt byggja skjótari eg havi itað ikki tað ítøkiliga svarið uppá hesi frágreingini vit fari at koma við ætlanini men ein ætlan er í øll før at byggja bíligari og har hava verið í ella eru vit í jøvnum samskifti við avvarandi partar tay sum eru uppi í tá ið alment byggir tí ati seinastu árini kanska seinastu nógvu árini eru almenn byggjaríir á hesum slag blivin dýr fermandrarprísurin er øgiliga høgur og tað er nakað sum vit eiga at fáa undir betri kontroll soleiðis at mann ikki ferð aftan á ferð verður tikin á bóli tí at nú stingur okkurt annað seg upp og okkurt annað seg upp og okkurt annað seg upp og so má so verður verða bæði landsstýrið og løgtingi sett í eina keðiliga støðu har tey mugu játta nógv fleiri pengar knappliga uttan mann ofta veit at tað fara at koma so tað er eisini nakað sum eg haldi vit eiga at fara at gera upp við og tað er nakað sum vit ætla at gera upp í tí eisini og tann ætlanin sum eg havi tosað nú um stovnspyggjarí er ein sum er vónandi og væntandi fái undirtøku frá teimum flestu flokkunum inni her tí at tað er í ølum førum uppleggi at tað er ein ætlan sum at løgtingið kann fara taka undir við eisini soleiðis at teir tí eitt sum nógv feløg sum var av brúkaranum hjá almanaverkinum ynskja sær er at tey vita hvat ið fer at koma um tað so er í ár ella næsta ár um tvey trý fýra fimm ár tað týdningarmesta er at mann veit hvat ið mann skal fyri halda seg til og visti man hevr knnað lagt tað í einan trygga legu so trúgvi mann hevi loyst á nokk so stóran eina nokk so stóra avbjóðing á hesum økinum takk fyri harra formaður jatakk so er tað viðmerkjarar tað fyrsti er høgni hoydal ger so vælja harra formaður nei eg haldi fast við tað sum eg segði í gjár