Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-03-16
Topic: 1. viðgerð LM-129/2021  Uppskot til samtyktar um at leggja grundleggjandi avgerðina um loftrúmsradara fyri Løgtingið til avgerðar
snorði ger su væl takk fyri harra formaður fyri einum ári síðani ella so so frættu vit sum er vald á ting í fjølmiðlunum at danska parlamentið fólkatingið hevði samtykt ein trygdarpakka fyri arktis ein verjutrygdarpakka har ein raddarasamfelli var partur av tað er áhugavert at hoyra landsstýrismannin í uttanríkismálum blíva við at tosa um at hesin radarin er sær hernaður radar onkursvegna blívur tað ein sovorðnin undarlig diskussión um orð sum er púra meiningsleys í sínum álvarsama máli trini bramsen sum var nei sum var ministari í í verjumálum donsku ráðharri hon segði beinleiðis við føroyskar fjølmiðlar fyri nøkrum mánaum síðani at um ikki var talan um ein hernarradara so gav tað onga meining at seta hann upp í føroyum og so kann mann blíva við at brúka sína tal upp í at tosa um mann skal eita hernaradari ella ikki ella friðaradarahaldi eg var boðin hjá føroya løgmanni tað er ikki tað tað snýr seg um hetta snýr seg um at vit í føroyum hava eitt øki sum ikki eru eingin radari dekka tað økið tað er púra rætt og so snýr tað seg um at vit skulu taka støðu til skal ein radar setast upp sum kann brúkast í samband við verjumál nú hava umboðini fyri samgonguna jú eisini víst á tað í veruleikanum í løtuni er eitt kríggj í europa í gongd og tey hava brúkt tað sum ein part av kjakinum her so sjálvandi er hesin radarin liður í verjuni í verjuni í tí vesturlendsku samgonguni sum ynskir at útbyggja sítt radaranet og harvið hava ein radara í føroyum so lat vera við at kalla tingini fyri nakað annað enn tey eru tí tað koyrir bara kjakið av sporðinum samleikin í hesum málinum er at landsstýrismaðurin í uttanríkismálnum hevur ein søguliga møguleika fyri at samla føroya løgting at standa saman um eina avgerð um at ein radari kann setast upp í føroyum men at tað r føroyingar sum eru við til at seta treytirnar fyri hvat slag v radaritað er og hvørja hvat innlit føroyingar skulu hava í tað sum fer fram og tá mátan hesin radarin verður brúktur vit hava verið og vitjað fólk sum hava innlit í hettar vitav eisini vitjað uppi á raddarstøðini ella gomlu uppi á sonnfelli gomlu kuplunum og vit hava ráðført okkum við fólk sum hava veruligt skil fyrði hesum tí tað eru eisini føroyings fakfólk sum hava skil fyri hesum og vónandi ferr kringvarpið skjótti og miðlan skjótt at gera samrøðu við fleiri av teimum fólkunm onkur av teimum hevur verið í miðlunum og tað eru ymiskir radar mann kann seta upp tað eru eisini ymiskt hvussu mann kann seta hesa radararnar upp um tað verður ein ein radara sum eru umgyrdir av píkatráði har eingin slepp framat og har føroyingar heldr ikki fáa atgond til at brúka ta tilfar sum mann fær tað er slíkir spurningar eg fegin nevliga sett um hetta málið slapt til viðgerðar í løgtinginum men ðr sigur mann so bara nei vit vilja ikki hóast fáa løgtingjøgnum søguna fleiri ferðir hevur havt einaldykir um at mann skal veraveltaðu so haldi eg róddirnar í dag er rættiliga greiðari at vit vilja gjarna undirstrika at sjálvandi stuðla við vesturheiminum sjálvandi standa vit saman við vesturheiminum í tí krígnum sum er nú men tað er jú ikki tað hetta málið snýr seg um hetta snýr seg um vit skulu sum fókaparlament hava nakað skulu hava sagt og her vil eg gjarna minna á harra formaður at í danska fólkatingin sum danir hava valt verður t er hetta málið longu viðgjørt eina ferð og tað verður aftur viðgjørt tá avgerðin er tikin í norra viðgera parlamentini hesar spurningar í svøríki viðgera tey hesar spurningar í finnlandi viðgera tey spurningar tey viðgera skulu vit senda flogfør ella ikki hvat fyri útgerð skulu vit seta upp skulu vit vera ein partur av hesum ella hinum í finnlandi svøríki er til dømis uttanveltað altso hví í harrandsnavniga orsaka harra formaður hevur mann so stóran illvilja ímóti at føroya løgting sleppur at viðgera hetta málið alt gott um uttanlantsnevndin uttanantsnevdan er ein fín nevnd men altso um man vilta ella ikki so e marn iki i gongumboð fyri allar flokkar har mann hevur í dag fimm umboð fyri samgonguna formaðurin næstformaður hoyra til samgonguna tað er bara tvey umboð fyri andstøðuna og tað eru fleiri flokkar sum einki umboð at hava altso bara tað haldi eg burdi gjørt at vit tóku tað uppi í álvara og eg havi víst á onkuntíð fyrr at at vit áttu at víðkað uttanlandsnevndina til at vera ðen uttanlands og verjunevnd og eg haldi avgjørt at uttanlandsnevndin átti at virka eftir øðrum treytum í dag og hon átti at verið mannað av øllum flokkum tað átti at verið umeitt umboð fyri hvønn flokk uppskotið frá høgna hoydal akselve johannesen og rudd vang frá frá hesum trimum flokkunum sigur púra greitt at tað eru eingi hemmilig ting sum skulu á borðið hjá løgtinginum tað er tann prinsipiella avgerðin tað er tann prinsipiella prinsipiella samtyktin um ein radara ella ikki og eg skilji simpultenn ikki at mann ynskir at gera hetta til eitt mál um tjóðveldi ella ikki í tjóðveldi og um gamla søgu og farin ting tað hevur einki sakin at gera landsstýrismaðurin helt at hetta hevði verið eitt gott kjak eg haldi at kjakið hevur verið alt foreinsporað og alt for lítið fokus á hvat er tað við sum føroyingar vilja um vit veruliga vilja bjóða okkum fram til at vera partur av vesturheiminum og ta