Hanna Jensen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2023-01-30
Topic: 1. viðgerð LM-041/2022  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um meirvirðisgjald (Meirvirðisgjaldslógin) (Leingjan av tíðarskeiðnum fyri endurrindan av meirvirðisgjaldi í sambandi við keyp av orkuvinarligum motorakførum)
jensen ger so væl takfyri harar formaður ja eg skal vegna framsókn leggja eitt sindur fram um hesi her uppskotini og sjálvandi nú hava longu fimm framsøgurøður verið og nógv av tí sum uppskotini snúgva seg um hevur verið frammi men hesi her uppskotini tey snúgva seg um orku og kansta man siga umhvørvispolitikk kundi ver sagt ella veðurlagspolitikk eisini tað við tí grønu umleggingini og tað at dálka minni og til at fjølbroyta og at útbreiða nýtslu av í hesum førnum akførarum sum sum verða drivin av el ella vetni og tað sum er áhugavert er tað at hetta er jú í tráð við nógva tíð sum eisini undanfarna og tann enn undanfarna samgongan arbeiddir við at eggja til eggja brúkarum til at leggja um og í hesum førinum so er tað eitt uppskot tað sum eitur nummar fjøruti sum snýr seg um at eina stigvíst hækka virðisgjaldið á orkuvinarligum motorakførum og javnseta nøkur við bensin disil og hybridakføruni og har kann mann fara inn í grein eitt punkt tvey í máli nummar fjøruti g hetta her er løgtingslógin um skrásetingar mót teirakførum at í tvey túsund og fimmogtjúgu skulu teir persónbilar sum bara nýta ravmagn ella vetnið til samgift og sum verða skrásettir í og so koma tølini tvey túsund og fimmogtjúgu skulu rinda sjey komma og fimm prosent v virðisgjaldi av avgjaldsskyldini avgjaldsskyldu av virðinum til og við hundrað túsund og ellivu komma fimmogtjúgu prosent av virðisgjaldi av avgjaldsskyldávirðinum oman fyri hundrað túsund og soleiðirnar hækka tað so líðandi og har er so eisini ein ein útskjótan í í tvey ár í punkt trý og tað tað er jú tað sum í høvuðsheitinum er galdandi fyri hesi bæði uppskotini tað verður eisini nevnt í viðmerkingunum at tað er hendan her leingjanin ella tað at útskjóta árstølini í verandi uppskot tað er høvuðsbroytingarnar men so hevur eisini eitt ávíst orðaskifti verið um hinar broytingarnar og tá havi eghug at fara yvir í løgtingsmáli numar einogfjøruti sum snýr seg um meirvirðisgjaldslógina og tað er sjálvandi leingjan av tíðarskeiðnum aftur í tráð við tað sama men eisini har at har har koma nøkur ikki inn í grein í punkt trý grein eitt punkt trý í hesum uppskotinum har verður skotið upp at í grein trý c verður aftan á stykki tvey sum nýtt stykki sett at fyriplogg inn hybridakfør p h e v verða til tretivunda juni í trýogtjúgu í mesta lagi fimmogtretivu túsunda endurgoldnar og at rokna frá fyrsta juli í trýogtjúgu verður meiriviðsgjald ikki endurgoldið og hatta har er tann broytingin sum kanska skilir vøtnini eg hoyrdi at framsøgumaðurn hjá fólkaflokkinum longu boðaði frá at teir kundu taka undir við tí sum var líka sum ta undanfarna men nokk ikki við tí sum breydt frá og tað er sjálvandi nokk so harmiligt at mann boðar frá tí beinanveg hvussu her fyri okkum sumsum flokk tí eg haldi at tað er øgiliga týdningarmikið tað er líkamikið um at sita í andstøð ella samgongu at mann roynir at fáa breiðar semjur um tey stóru málini og vit hava tikið undir við tí samtykta orkuog veðurlagspolitikkinum hjá undanfarnu samgongu og vit síggja hetta her arbeiðið hóast tað brýtur eitt sindur frá sum er framhald av tí og fara sjávandi at heita á tingi um at virka fyri breiðum semjum á økinum tí at sjálvbjargni er øgiliga týdningarmikið eisini á orkuøkjunum og tað er í í okkara eygum ein av teimum sterku drívuein tann sterka drívmegin ein tann sterkasta drívumegin til at fara í holt við at brúka tær næru orkukeldurnar tær sum vit sjálvi hava størri ávirkan á um tær eru ella ikki eru tøkar og sjálvandi vit hava hendan her samtykta orkuveðurlagspolitikkin frá tveyogtjúgunda mai í fjør og hann varð bygdur á hesa her hetta uppskotið sum sum skuldi eitast at vera frá einogtjúgu til tretivu og har vóru nógv átøk fimmogtjúgu við undirpunktum og har er hetta her átak nummar átta tað sum vit arbeiða við nú mvegafturbering og frítøka fyri virðisgjøld til el og veknisbilar og so kann mann nevna onnur átøk sum sum landsstýrið longu arbeiðir við til dømis viðvíkjandi lendisbata sum er tað einasta áátakið átæk trettan sum eisini hevur verið leingi í gongd mveg frítøka av góðkendum hitapumpum vit hava eisini nú aftur fragt um átøk um viðvíkjandi fkassum og tá vit taka átaknummar tvey so snýr tað seg um vatngoymslur og pumpuskipanir og har vita vit at pumpuskipanir skulu setast upp og vit vita eisini tað at kommununur faktiskt hava arbeitt nokk so leingi við skipanum sum eru til dømis royndarvirksemi innan fyri vatngoymslur og fjarhiti og annað so kanska eru eru fleiri borgarar og vinna og og kommunur minst líka framharliga tá tað kemur til allan hendan aktivitetin sum vit gera í tag sum landið er eitt av átøkunum sum g havi hug at taka fram tað er átak sekstan sum eitur bjálvingarstuðul og har er tað er eitt týdningarmikið átak tí eg haldi tað var eisin at hervur posdóttir sum nevndi tað í áðni at burðardyggur orkupolitikkur hon nevndi hettaher við nýtsluni at at tálma nýtslu tí burðardyggur orkupolitikkur snýr seg og snýr seg um umlegging sum vit viðgera í dag við løgtingsmáli fjøruti og einogfjøruti og um framleiðslu sum onnur átøk og og onnur lógaruppskot og og politikkir hjá landsstýrinum hava og snú seg um og snúgva seg um men burðardyggur orkupolitikkur snýr seg eisini um nýtslupartin og so leingi sum landið ikki vil líka heldur sínar bygningar og ikki bjálvar millum annað so hava vit øgiliga nógvar osandi orkubumbur kring alt landið so tað er vert at at taka við tá ið man í í í í átaki sekstan sigur at vinnan og og serliga húsarhaldini skulu fáa stuðul til at bjálva vit mugu eisini seta okkum fyri at gera nógv meira við vilíkahaldsarbeiði og bjálving í tí almenna soeis at nýtsluparturin eisini verður raktur av okkara átøkum og tá vit so koma til til hesi átøkini aftur sum vit arbeiða við í hesum báðum lógaruppskotinum so eru nakrar fíggjarligari fíggjarligari so er fíggjarliga ávirkan á á á av hesum her landið fær partvíst ella av báðum minni inntøkur sum mann endurrindar og um at fara eg inn so her er nakað av pengum sum mann satsar upp á hetta arbeiðið og sjálvandi tað vil altíð vera nakað við útboð í eftirspurningin hvat av hasan her fær ta effektina sum vit vænta og tað verður sjálvandi áhugavert tí her er eitt skifti mitt í árinum har eitt slag av bilum sum kanska hevur sæð sæð útsygt til at at verða fevnd av ágóðunum sum ikki verður so tað verður sjálvandi áhugavert at fylgja við og tað skuluvit eisini spyrja um í fíggjarnevndini taksbrúkarar umleið eitt hálvt orferkt til at umsita afturberingina tað er áhugavert og so har er har er nakað við tí fíggjarliga sum svit skulu jú líka sum alla tíðn at meta hvussu leingi skulu vit brúka hesa afturberingina og hvat annað átak skulu vit gera hvat loysir seg best hvat hevur besta effekt hvussu nógvar pengar skal landið satsa upp á tað og tá haldi etað er áhugavert at sum vit eisini hava ofta samskift innanhýsis flokkinum um at hvat er tað fyri einum tøkni sum er har frammi landið kann jú stimbra eina eina ávísa nýtslu og kanska ikki altíð verða í fremstu røð at kann skal skifta yvir til eina enn og betri nýtslu hjá borgara og vinnu so mann noyðist at fylgja øgiliga væl við her beint ogtað er eitt annað sum eg havi hug at taka fram nú tá ið vit leingja mveg afturberingina og vit bara stigvíst hækka hesi her hetta virðisgjaldið fyri orkuvinarligar bilar akfør tað er tað atmveg er jú bara ein partur av tí heila tá ið borgarin so hevur handlað upp á hettar her so skulu eisini allar skipanirnar rigga skjótast møguligt ha og tað er altíð byrjanartrupulleikar tað vita vit sum hava fingið okkum hitapumpur tíðligu tíðini at tøknin broytist og tað er avbjóðingar men tað er eitsn týdningarmikið at løgistøðir eru kring landið sum riggar væl at netsambandið sum krevstsabeint hevur tann kapasitetinum tað skal at servitanin um tryggingarskaðar á til dømis elbilar veksur og at vit eisini viðgera hendan spurningin ír nógv frammi í miðlunum nú um trygd í mun til el í mun til eld orsaka so emvegei er ikki alt borgarin skal eisini síggja tað at alt hitt mennist og at verður svarað so hvørt so her er nógv at gera