Páll á Reynatúgvu (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-03-16
Topic: 1. viðgerð LM-113/2020  Uppskot til løgtingslóg um at seta úr gildi løgtingslóg um at seta í gildi Hoyvíkssáttmálan
yri formaðurin ja vit hava í okkara felags søgu rikist í norðurhøvum tey síðstu tvey túsund árini ella okkurt sovorðið kanska fimtan hundrað vit norðbúgvar øhsummi av okkum hava búsett seg á á teimum leysu oyggjunum í í íslandi føroyum og hetlandi onnur eru eitt sindur fastari ít í í amerikanska kontinentini vitsum at siga grønland og og so so okra brøðuri systrar í skandinaveu so vit hava vit hava í øgiliga stóran mun eina felags søgu og jónasha motsfæltisáli okara góðir vinir í grønlandi nn hann hevði eina lítla søgu um um hesar reikanna hjá norðbúgvinm hann segði tað at teir sterkastu víkingarnir teir fóru úr norðeg til føroya teir sterkastu av teimum fóru úr føroyum til íslands og teir sterkastu av teimum fóru úr íslandi til grønlands og so segði hann við einum smíli og teir drópu vit so tað er hvussu ein partur av av av søguni hjá okara felags søgu her í norðurhøvum og samstarvið ella samstarvs sáttmálarnir hava kanska at síggja til at onkuntíð fyrr verður meira primitivur enn enn enn teir eru í dag kanska meira meira víkingardystir har sum vit hava har sum vit hava bært um kvinnur og um náttúrurættindi og so framvegis og við viðíslandssáttmálanum ella hoyvíkssáttmálan sum varð gjørdur fyri góðum fimtan árum síðani tá tá royndu vit at fáa formaliserað ein ein eina búskaparliga eind millum londini bæði hóast ólík í í upprunavevi bæði stødd men eisini í formligum kompetans sum kann mann siga t í ísland sum eitt sjálvstøðugt land meðan meðan føroyar sum ein partur av av tí danska ríkisfelagsskapinum og endamálið var at mann skuldi tryggja rættvís kappingarkor at mann skuldi víðka búskaparligu viðurskiftini elta samlaðu eyndina at mann skuldi menna og fremja a londini millum og eisini at mann skuldi beina burtur forðingarnar og tað ljóðar altið øgiliga gott taðtað er einki ivast í tí eg haldi eisini vit vit skulu skulu hava tað sum mál at vit at vitsættast væl við okkara grannalond og ísland er so avgjørt eitt av okkara grannalondumum um tit hava verið í haldgrynskirkjuni nakrantíð og um tit hava verið uppi í torninum so síggja tit at haldgrømskirkjan hevur tríggjar klokkur í teir størstu klokkuni í haldgrønskirkjuni í torninum har standa innritaði trý orð tað stendur dýrd vald og virðing og hvør hvør hvør sær er tað er tað øgiliga sterk orð einki ivas um tað og saman fáa tey hvussu eina upphæddur størri týdning og eg haldi htað er øiliga týdningarmikið at at vit hava tey orðini við okum í okkara samstarvi kanska serliga við okara nærmastu grannar at vit royna at hava hava so friðarlig og góð viðurskifti vitar sum yvirhøvur gjørligt at vit tryggja at tað fólkaræðisliga valdið hevur sítt kjølfesti í fólkinum í hvørjum hvørjum ymiskum landi og at at virðingin fyri hvørjum øðrum er á tí støði sum mann kann vænta av framkomlum demokratiskt hugsandi fólkum tá tað er sagt so eru tað sjálvandi eisini viðurskiftir summi sum kunnu tykjast ójøvn hvussu er tað ein kensla síðan síðan hoyvíssáttmálan bleivbleiv bleiv staðfestur í sáttmála og í lóg í føroyum men í uppskoti til samtyktar í íslandi haldi at øgiliga nógv í føroyum hava havt tað kensluna at at føroyar hava verið fyri vatnbýti í í teiri samlaðu støðuni í tí samlaða samhandlinum eg veit ikki heilt til fulnar um tað er rætt men tað er einki ivast í at at íslendsk vinnulív hevur fingið sterkari fótafestu í føroyum tey fimtan áruni sum eru farin enn tað hevði frammanundan og um so er at at mann við greiningum frá landsstýrismannsus síðu kann staðfesta tað at at íslendingar í í ov stóran mun ella í nógv størri mun fáa gagn burtur av burtur úr hesum sáttmálanum enn føroyingar fáa so er tað avgjørt nakað sum vit eiga at meta og eftirmeta her fimtan ár aftaná sáttmálin er er gjørdur til hesa lítlu teknisku broytingina sum landsstýrismaðurinleggur upp til at at vit seta lógina rammulógina rundan um um hoyvíkssáttmálan úr gildi haldi ikki vit hava so nógv annað at siga enn at at vit taka undir við tí og og síggja tað sum frægast at mann fær at mann at mann fær staðfest tey viðurskiftini sum skulu sum skulu valda sum skula rúma íslandssáttmálanum í teimum serlógum sum nú einaferð skulu vera tað er óófatiliga stórum týdningi at at vit føroyingar hugsa um at at varðveita tað sum føroyskt er sum føroyskt og og serliga síggja vit nú á fiskivinnuøkinum at at tað er hvussu hvussu rættiliga sterkar intigatiónir um at íslendska ávirkan í føroyskari fiskivinnu er er størri enn gott er og eisini størri enn tað sum lógin hevur hevur hevur heimildað í hvussu soer effektin av av tí mátanum sum sum lógin verður umsitin hevur størri ávirkan enn enn tað sum upprunaliga er ætlanin og tað haldi eg tað fellinú ikki undir undir landsstýrismanninum í uttanríkismálunum beinleiðis men tað eru hvussusær nakað sum vit sum sum samla politisk skipan mugu tryggja okkum at at at at vit varðveita rættin til tilfeingið á á føroyskum hondum tað má ikki tann støðan má ikki henda at at onnur fara avstað við við tí tilfeingi sum sum sum skaparin hevur givið okum ella sum okara samfelag er er er er harjivi tað er rættindi sum vit skulu tryggja føroyskun eftirkomarin fyri allar tíðir og tað er uttan mun til um um um lúsin er íslendsk hollendsk ella ella sponsk tað er tað er tað tað rtað er tað tilfeingið sum sum okara eftirkomarar skulu skulu liva av og skulu menna menna okara samfelag við tað hevði verið áhugavert at fingið eitt yvirlit yvir íslendskar fyritøkur í føroyum ella íslendskt áttarfyritøkur í føroyum samanborið við føroyskar fyritøkur í íslandi tí tí tí sjálvt um vit skulu loyva hvørjum øðrum rásarúm hjá hvørjum øðrum so mugu vit tryggja okum at at í tí samlaða roknisstykkinum kann tað ikki vera soleiðis at at tann samhandilin fara á gongur annan vegin soleiðis at annar parturin etir seg upp etir seg inn hjá hjá hinum meðan tað mótisatta ikki ber til skulu vit tosa um eina stóra búskaparliga eind millum tvey lond so mugu vit tryggja okkum at at føroyar eisini fáa sín lut og hann skal sanniliga eisini síggjast aftur í tí samlaða stykkinum so so sum eitt absolutt minstamark haldi eg at vit í nevndini mugu fáa at vita hvussu tann samlaði samhandilin er millum føroyar og ísland og at føroyingar hava hava sítt gagn burtur úr sáttmálanum eins væl og vit vit sjálvsagt eisini noyðast at lata til onnur sum sagt dýrd vald og virðing stendur í stóru kirkju í haldvgrumskirkjuni og tey trý saman mugu gera tað at vit hava kensluna av at vit fara inn í hetta samstarvið við íslendarar á jøvnum føti og við við góðum huga vissu vit ikki kunnu tað so haldi eg vit av røttum eiga at taka spurningin upp og eftirmeta ikki bara spurningin um um um ella hoyvíðssáttmálan skal verða ásettur í lóg men eisini um vit í heilatikið skulu hava ein hoyvíssáttmála