Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2020-10-09
Topic: 1. viðgerð LM-035/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um barsilsskipan (Barsilslógin) (Leinging av rættinum til barsilspening, hækkan av barsilsgjaldinum og broyting viðvíkjandi kærunevndini)
kanska líka eina lítla viðmerking um at formansskapurin kann umhugsa hví miðflokkurin er endaður sum tann síðsti flokkurin í framsøgurøðunum gott nokkgott nokk veit eg at framsóknviðhvørt er framman fyri okkum í veljarakanningunum og men tað er ikki tær sum galda tá ið ið vit sita her tað er úrslitið av valinum øtað er barsilsskipanin sum er til viðgerðar í dag og fantastiskt at vit eru komin har til at vit nú kunnu siga atbarsilsfarloyvi verður eitt heilt ár ikki bara rætturin til barnsilsfarloyvi men eisini rætturin til barsils pening tað haldi hevur verið eitt mál hjá teimum flestu politisku flokkunum í langa tíð og tað at vit mugu hækka inngjaldið í barsilsskipanina hjá einum vanligum løntakara tað kemur at kosta einum vanligum løntakara sum ja liksu siga ein lærari ella ein sjúkrarøktarfrøðingur sum tjenar umleið sjeyogtjúgu túsund krónur sum grunnløn seksogtjúgu túsun g sjeyogtjúgu túsund tað kemur at kosta eitt rugbreyð á mjólkarpakka um mánaðin atgjalda meiri inn í barsisskipanina og fyri eina arbeiðar løn uppá trý fýraogtjúgu túsund kemur tað at kosta eitt rugbreyð um mánaðin meir og tað eru so eisini pengar meni fyri at seta tað í perspektiv so er tað tað sum hesi null komma fimtan prosentini koma at kosta meiri hinvegin so hava vit eisini í samgonguni samtykt at alsgjaldið skal lækka við null komma tvey fimm prosentum so leggur tú hasi bæði tingini saman so er tað í hvørfall ein vinningur fyri sjálva tí skattaðu krónuna hjá á vanliga løn heg haldi at barsilsskipanin kann saktans tillagast enn meiri enn hon er og millum annað tað sum verður nógv frammi í dag eg haldi at hon kann gott gerast meiri liðilig soleiðis at foreldur kunnu disponera enn fríari yvir barsilsskipani nær ið tey velja at taka sítt hvussu er tann seinna partuin av barsilsfarleiðini tann fyrri parturin er nokk so biologiskt tengdur við tað at tað er tað er neyðugt hjá inær mammu at vera saman við sínum nýfødda ta fyrstu tíðina og tí dugi ikki at síggja nakra møguleika og nakra orsøk til at broyta tað men tá ið vit so koma eitt sindur longur út so haldi eg at tað kunnu gott vera orsøkin til at mann sigur atannað ella bæði foreldrini velja at siga vit vilja gjarna taka ein part av okkara barsli kanska innan fyri tey næstu tvey árini til dømis altso hví ikki og kostar tað ikki meiri fyri arbeiðsgevaran riggar tað betri fyri familjuna so hví skuldu vit ikki gjørt tað o tað haldi at landsstýrismaðurin gott kann hava í huga tá ið hann nú fer at arbeiða víðari við at tiðlaga skipanina eg haldi eisini at barsilsskipanin burdi verið umløgd til eina vælferðarskipan sum tekur útgangsstøði í barninum heldur enn eina arbeiðsmarknaðarskipan sum tekur útgangsstøði í hvussu nógv foreldrini hava kent g hvussu nógv tey hava arbeitt tí at tað er soleiðis í dag at tað eru ikki so fáar familjur sum eiga bæði sítt fyrsta og næsta barn áðrenn tey koma út á arbeiðsmarknaðin tey eiga børnini í í lestrartíðini og fáa øgiliga lítið og kanska næstan einki úr barsilsskipanini meðan tey við sínum góðu útbúgvingum restina av lívinum kom at gjalda fult inn í barsilsskipanina ein miðalfamilja kemur at gjalda ígjøgnum sítt arbeiðslív millum tvey og trý hundrað túsund krónur inn í barsilsskipanina men tey áttu síni børn tá ið tey lósu og fingu næstan einki úr barsilsskipanini tí at hetta er ein skipan sum er ein arbeiðsmarknaðarskipan og ikki ein skipan fyri børnini og tí haldi at tað hevði verið gott viski mann kundi tillaga skipanina soleiðis at øll børn sum vóru fødd høvdu rætt til at fáa úr barsilsskipanini viða teirra foreldur øtað haldi eisini at landsstýrismaðurin gott kann hava í huga tá ið hann fer at arbeiða víðari við at tillaga skipanina hso hevur tað verið ein nokk so nokk so nógv diskussión um altso onnur sløg av familjum bjarni kárasson var inni á hesum her at at familjumynstri broytist sog tað er tað tað blíva onnur sløg av familjum í føroyum altso eg tori at pástanda tað at framvegis í dag so eru áttaoghálvfems prosent av øllum børnum borin í heim upp á tann púra tratitionella mátan at ver a mamma og ein pápi sum fáa eitt barn meðan tað kanska eru tvey prosent sum fella uttanfyri við við burðarmammum og við viðkumsaðar íseiing og so víðari men eg haldi at tá ið vit lóggeva so lóggeva vit generelt fyri tað sum er tað stóra mynstrið og tað vanliga mynstrið og í flestu førum mugu tey sum fella eitt lítið sindur uttan fyri tað generella og normala og tað snýr seg um øll lýsins viðurskifti tey mugu tillaga seg so ella so og tað hevur verið nógv frammi nú um til dømis tvær samskyndar mammur sum ikki fáa barsilsloyvi til hina mammuna altso hana sum ikki eigur barnið meðan tann mamman sum átti barnið hon hevi jú fullan rætt til barnsils farloyvi og tað vil siga at tað er hesar her fýra vikurnar sum hin mamman kundi fingið sum alt snýr seg um ella kanska eitt sindur meir enn tað men tað eru eisini onnur sum eru í tí støguni alt tað er ikki bara samkynda mammur sum er í tí støgu altso er tað ein ung genta sum eigur eitt barn og hon og pápin eru farin hvør til sítt og so kemur ein nýggjur maður inn hann hevur ongan rætt til at fáa ta farloyvi tí hann eigur einki í barninum og hann skal ígjøgnum alla adoptións alt adoptiónsystemið áðrenn hann kann fáa foreldramyndugleikar til hetta barnið altso hann er undir júst somum korum sum sum tvær sum tann eina mamman hjá hinari samkyndu mammunið altso tað eru nógv sovorðni dømi og so so kann mann fara víðari og siga altso fyrimunur og vansari til dømis tvær samskyndar mammur tær kunnu nakað sum ein mamma og pápi ongantíð kunna tær kunnu báðar fáa fult barnsils farloyvi við tað at tær báðar kunnu eiga hvør sítt barn og tær kunnu enntá eiga tað samstundis tað er tað er ein kunnu vit siga í gásaregim forrættur sum ein maður og ein kona aldrin kunnu uppnáða ohvussu kunnu vit rætta upp upp á tað til dømis altso tað at mann ger eina familju sum er øðrvísi enn áttaoghálvfems prosent av familjunum og soog so krevur mann somu rættindi sum hini áttaoghálvfems prosentini men mann hugsar ikki um at tað kanska eru eru aðrir fyrimunir sum hini ikki hava og telur teir ikki uppí so tá ið tá ið vit leggja alt roknistykki saman so haldi eg t tað sær slett ikki so galið út fyri allar partar tað eru eisini aðrir formaður fyri familjun í føroyum altso í summum førum fellir annað av foreldrunum frá og í øðrum førum kunnu bæði foreldrini fella frá og ein omma og ein abbi kunnu kanska átaka sær uppgávuna at vera foreldur tey hava onga ræt til barsilsskipan ty hava onga rætt til tey somu korini sum foreldur annars hava í skipanini men tey taka sær av barninum altso vit tosa um eina generella skipan sum snýr seg um at regulera tað sum áttaoghálvfems prosent av tilfeldunum øsnúgva seg um og tí haldi at vit skulu konsentrera okkum um tað og ikki konsentrera hvussu nógv um hitt eg haldi harra formaður at tað er fantastiskt at vit hava eina skipan í dag hvar ið foreldur kunnu fáa fríarbeiðsmarknaðuin við í nógvum førum fullari løn og kunna vera um sítt barn og at tað er fíggjað samhaldsfast gjøgnum arbeiðsmarknaðin gjøgnum okkara arbeiðsinntøkur og tað er tí at vit hava eitt sera gott vælferðarsamfelag sum tekur hædd fyri at tað er gott og fyri it samfelag at seta børn í verðina og at hava fólkavøkstur og at hava hava vøkstur frá tí røttu síðuni av kunnu i siga frá at fáa fleiri fleiri børn og tðtað er ein partur av tí framgongduni sum vit hava upplivað í okkara samfelag hesi seinnu árini tað er tað at nógv børn verða sett í verðina og tað gevur tegn um at vit vit hava eina eina ljósa framtíð í føroyum tí eitt samfelag hvar ið fólk eru glað fyri at seta børn í verðina og eiga nógv børn og í føroyar eiga í miðal meiri o børn enn nakað annað á land í europa tað er eitt samfelag í framgongd o ett samfeløg menning og eitt eitt eitt samfelag við ógvuliga bjørtum framtíðarútlitum og føroyar er trúgvi eg verins besta barnaland verðinsbesta land hvar ið børn kunnu ferðast frítt uttan ótta og vanda og tað haldi g vit hava øgiliga nógv at fegnast um takk fyri ha formaður takk fyri so er tað