Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-12-15
Topic: 2. viðgerð LM-016/2021  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri 2022
ger so væl takk fyri harra formaður ja so er dagurin her hvar okur skula til at viðgera løgtingsfíggjarlógina fyri tjúgu tveyogtjúgu og hetta er so fyrstu ferð eg eri í fíggjarnevndini og sum formaður í fíggjarnevndini so erta vr verið eitt spennandi arbeiði okur hava býtt okum í ein meiriluta og ein minniluta og í meirilutanum er erard joensen billjustinussen jágud mikkelsen og kristin mikkelsen sum hevur hesi her viðmerkingarnar og eg fari at lesa álitið til til fíggjarlógina faárið hevur eins og tjúgutjúgu í stóran mun verið merkt av korona hetta hevur merkt alt samfelagið og okur hava øll verið noydd til at tiðlaga okra tiðlagað okum serligu umstøðurnar okur hava tó í so stóran mun tað hevur latið seg gjørt roynt at havt samfelagið so vanligt sum gjørligt so at fólki vinnan og stovnar hava kunnað virka so væl sum umstøðurnar hava loyst tí byrja mar upp á koppseting síðstí tjúgutjúgu og nú í tjúgu einogtjúgu er um at enda eru umleið hálvfems prosent av teimum sum eru tólv ár og eldri koppsett tvær ferðir roknað varð við at tá stórir partur av fólkinum varð koppsettir fáa samfelagið aftur at kunna virka opið og frítt okur mugu tó ásanna at óvissurnar um nýkomni frábrúgdini gera at okur framvegis eru í eini óvissari støðu sum ger at okur enn mugu hava tiltøk til tess at verja veiku borgararnir og heilsuverki løgtingið hevur staðið saman um tey tiltøk og tilmæli sum landsstýrið hevur stungið útir kortið bæði á fíggjarliga og heilsuliga økinum heilsuverkið er sum heild komið gott ígjøgnum støðuna sjálvt um vanliga virksemið hevur verið nakað merkt og búskaparliga eru okur eisini sloppin rættiliga væl ígjøgnum hesa tíðina føroyski búskapurin hevur tað sum heild gott góða lívsfrøðiliga gongdin í alivinnuni heldur fram og seinastu metingarnar fyri tøku í tjúgu tveyogtjúgu eru upp á trýoghálvfems túsund til hundrað túsund tons uppoðsjóvarvinnan hevur havt eitt miðalgott ár í einogtjúgu hvat fiskiskap og prísurin viðvíkur men eisis mælir til at kvoturnar fyri tjúgu tveyogtjúgu verða skerdar nakað valt verður til ein niðurskurð fyri svartskjaftin upp á nítjan prosent og umleið sjey til átta prosent fyri sild og makrelið tó er rættiliga fitt eftir av makrelkvotuni fyri tjúgu einogtjúgu so ætlanin er at flyta tað fram til tjúgu tveyogtjúgu posfiska flotin hevur havt eitt vánaligt ár og útlit eru ikki til at hetta fer at broytast í tjúgu tveyogtjúgu samanumtikið kann sostatt sigast at landsstýrið rokna við at inntøkurnar frá fiski og alivinnuni í komandi ár verða á sama støði sum í ár virksemið o byggi tænastuvinnun er eisini stórt og okur hava nærum einki arbeiðsloysi sjálvt um fólkatilflytingin framvegis er stór bara síðstu tólv mánaðirnar eru okur vorðin yvir átta hundrað fólk fleiri í føroyum og sambært hagtølum hagstovurnar var arbeiðsloysi fyri seinast uppgjørda mánaðin null komma níggju prosent sagt verður í so at siga øllum vinnum at teimum væntar arbeiðsmegi í stóran mun tí hevur landsstýrismaðurin í umhvørvisog vinnumálum magnus rasmussen júst undirskrivað avtalu við avvarandi danska myndugleika um at innføra eina sokallaða fasttrækk skipan fyri fólk úr traðjarlondum sjálvt um føroyski búskapurin hevur tað gott og útlitini fyri komandi ár eru góð so ikki væntandi at eftirfylgjandi árini fara at hava líka stóran miðalvøkstur í btu sum tey undanfarnu tíggju árini tí er tað at av alstórum týdningi at útreiðslur landskassans verða tálmáðar komandi árini seinastu tvey árini eru rakstrarútreiðslurnar vaksnar við seks hundrað og fýraogtrýss milliónum krónum úr fýra komma níggju milliardum í tvey túsund og nítjan upp í fimm komma seks milliardir í tjúgu einogtjúgu umsað verður burtur frá koronajáttanum í ár vøksturin í rakstrarútreiðslunum í frá tjúgu nítjan til tjúgu tjúgu varð seks komma átta prosent og frá tjúgu tjúgu til einogtjúgu seks komma eitt prosent hetta er eftir at útreiðslur til korona eru tiknar burturúr landskassans útreiðslur vegna koronu hava sambært tøluni frá fíggjarmálaráðnum verið umleið tvey hundrað og tretivu milliónir í tjúgu tjúgu meðan játtanar játtaðar eru hundrað og trýogtjúgu milliónir krónir til endamáli higartil í ár hetta er eftir meirilutans meting ein ov stórur útreiðsluvøkstur sum má koma niður á eitt væl lægri støði eisini er eisini er tað av avgerandi týdningi av landskassin hevur avlop á fíggjarlógini í so góðum tíðum sum okur hava í løtuni tí fegnast meirilutin um at vøksturin í rakstrarútreiðslunum í fíggjarlógaruppskotinum fyri tjúgu tveyogtjúgu er komið niður á eitt lægri støði nevniliga trý komma átta prosent um okur síggja burturburtur frá koronaútreiðslum meirilutin hevur valt eina røð av sparingum generellum sparingum og umraðfestingum á rakstrarog stuðulsjáttanin eisini hava okur valt at umraðfesta nakrar løðusjáttanir meirilutin hevur valt at raðfesta hesi økir greiningar og viðgerðardepil tað sum ofta verður t reabilitering viðgerðartilboð fyri rúsevnis misnýtslu vegakervi ítróttar og eftirskúlar samferðslu bústovnar og menningarsamstørv í raksturinum hava okur samanlagt játtað upphæddirnar á ymsu rakstrarstøðunum við seksoghálvtrýss komma seks milliónum og viðvíkjandi løgum hava okur hækkað játtanina við netu átjan komma fýra milliónum krónum meginparturin av hesi meirjáttan fer til smærri verkætlanir í undirstøðukervi kring landið men eisini til verkætlanir inná mentan og útbúgving tær fýra milliónirnar sum meirilutin mælir til at játta til forkanningar og fyrireikingar av suðuroyartunninum eru ættleiðar til at stovna partafelagið suðuroyartunnilin sum er partur av langtíðarleivætlanini og sum um alt gongur sum ætlað kann byrjast upp á í tjúgu fýraogtjúgu í seinasta lagi í tjúgu fimmogtjúgu eftir tí sum okur hava fingið upplýst so við hesum broytingum og tillagingum verður avlopið á fíggjarlógini fyri tjúgu tveyogtjúgu trýoghálvtrýss komma tvær milliónir krónur harra formaður tað er soleiðis at um okur taka árini frá tvey túsund og nítjan til og við ta uppskotið sum liggur í dag tavil siga fíggjarlógina fyri tjúgu tveyogtjúgu so hekka okur útreiðslur landskassans við umleið fimtan prosentum úr fimm komma fýra milliardum upp í seks komma tvær milliardir í sama tíðarskeiði eru inntøkur landskassans hækkaðar við sjey prosentum úr fimm komma átta milliardum upp í seks komma tríggjar milliardir og tað sigar seg sjálvt at í so góðum tíðum sum okur hava nú okur hava samsýnivís bestu tíðir okur nakrantíð hava havt í føroyum so eru okur noydd til at hyggja eftir hvussu okur skipa okra útreiðslur í framtíðini okur eru noydd til at tálma útreiðslurvøksturin og tað má vera ein generell tálning sum er yvir alla linjuna tað er øgiliga stárt at spara í góðum tíðum serliga á teimum økjum hvar ið mann helst ikki vildi spart so sum á almannaøkjunum og á heilsuøkinum men meirilutin metir at tað er neyðugt tí umbara skal í góðum tíðum so er tað eisini mest natúrligt at okur spara har ið útreiðslurnar eru allarhægst og hvar ið tey vaksa allarskjótast tað hevur altíð verið sagt at tað er trupult at stýra í góðum tíðum og tað er tað tað er trupult at stýra í góðum tíðum tí krøvini til útreiðslur vøkstur krøvini til játtanir eru ómetalig og tey eru óendalig tí hava okur havt tað sum eitt aðalmál í fíggjarnevndini at okur skuldu hava eina generella sparing og okur samstundis søgdu frá byrjan av at okur skuldu hava eitt yvirskot á fíggjarlógini og tað hava okur so sjálvt um okur kanska gjarna vildu havt tað nakað hægri so hava okur frásalt eitt avlop upp á trýoghálvtrýss komma tvæ milliónir í mun til fýraogtrýss milliónir sum upprunaliga vóru í uppskotinum hjá landsstýrinum tíverri er tífarin harra formaður so men eg sleppi