Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-12-15
Topic: 2. viðgerð LM-052/2020  Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar anordning om ændring af anordning om ikrafttræden for Færøerne af lov om finansiel virksomhed (Ændringer af kriterier for SIFI-udpegning på Færøerne)
tað verður bjørt samuelsen sum fær orði ger so vælja hetta er so álit í løgtingsmáli nummar tveyoghálvtrýss sum er eitt uppskot til rítislógartilmæli um at broyta treytirnar fyri sifribankar í føroyum landsstýrismaðurin í umhvørvisovinnumála legði málið fram fjórða novembur og eftir fyrstu viðgerð trettanda novembur varð tað beint vinnunevndini sum viðgjørdi málið á fundum fýraogtjúgunda novembur og áttanda desembur undir viðgerðini hevði nevnd ur fund við umboð fyri felagið føroyski peningastovnar føroya vágarráð og helga abramsen landsstýrismann talanin er um ríkislógartilmæli at broyta markvirðini fyri nær enn føroyskur bankin verður útnevndur sifibanki við broyttu krøvunum verður norðrega sparikassið ikki longur sifibanki hetta merkir at bankin ikki longur skal lúka tey serligu sserliga strongu krøvini til kapital og fíggjarliga trygd sum bankar ið verða mettir at hava avgerandi ávirkan á allan búskapin skulu lúka í tvey túsund og átjan fekk fíggjarmálaráðið fyrispurning frá danska vinnumálaráðnum um hvørja støðu landsstýrið hevði viðvíkjandi galdandi siðfiði ásetingum upprunin til hendan fyrispurning varð bræv frá norðega sparikassa sent beinleiðis til danska vinnumálaráðharran har heitt verður á donskum myndugleikarnum um at broyta siðfyrioásetingarnar soleiðis sum norðea sparikassi fellir burturúr sifiskipanini mett verður at hetta fer at geva norðega sparikassa betri rásarúm fyri at vaksa um virksemi sítt men tað er ikki nógv tað er ikki so nógv hann kann vaksa um virksemið uttan aftur at gerast sifribankin føri á váðaráð hevur saman við tí systemisk risikorod í danmark greina samlaðu kapitalkrøvini til føroysku bankarnar har ímillum sifikrøvini tey meta at peningarstovnar hvørt javni er minni enn tvær tríggjar milliardir ikki hava sokallaðan systemiskan týdning fyri føroyska búskapin hetta merkir at um ein av smærri føroysku bankunum kemur í trupulleikar so ber til at loysa íkomnu støðunma á ein hátt sum ikki setir samlaðu trygdina í føroyska fíggjarkervinum í vanda frameftir verða tað sostatt einans banktnordyg og betriið eru sivibankar um løgtingið samtykkis hetta uppskotið vala merki bankarnir vísa á at krøvini til føroyskar sitibankar eru órímiliga hørð halda bankarnir og nógv harðari enn tilsvarandi ella enn krøvini til tilsvarandi bankar í øðrum londum vinnunevndin heitir á landsstýrismannin a tryggja at krøvini verða sett soleiðis at tey eru rímilig og ikki harðari enn neyðugt tað stendur greitt at ein tað tað stendur eisini greitt at honn viðgerðini av hesum málinum at neyðugt er at samskipa økið betri soleiðis at føroyskir bankar og myndugleikar á fakliga dyggum grundarlag fáa viðgjørt treytirnar og aðrar umstøður kring føroysku sifibankarnar og soleiðis at samskifti við danskar myndugleikar um at umjú umsita øki er greitt og væl grundað í viðurskiftum og í búskapinum sum teir føroysku bankarnir virka í við hesum viðmerkingum tekur ein samdnevnd undirmálinum og mæl løgtinginum til at samtykkja uppskot eg kundi líka lagt afturat harra formaður at tá ið vit í álitinum nevna hetta við atinorðrega spariíveruleikanum kann virvaksa nakað sum virksemi tá ið teir koma úr hesum her høru treytunum til sitrubankar so stendur í fylgirsjón til málið at javnin hjá norðrea sparikassa tað veru ikki nevnt í álitinum men eg haldi tað lá uppi á tveimum koma heilt nógvum altso tveir milliardum og heilt nógvar miliónir altso ikki so øgiliga langt frá hesum her tríggjar milliardir kravinum og um um um um javnað og tað altso tað skal bankin vist hann liggur oman fyri tríggjar milliardir í tvey ár so verður hann aftur sigur við bankin so tað er ikki soleiðis at at noyðis at spara kanska hann yvirtaka meginpartin av marknaðinum og har við vera øgiliga ójavnari kapping við betri og banktnordik er okkara metan men men sjálvandi hetta her er stór og tung mál og hetta verður umsitið av donskum myndugleikum hetta er ikki yvirtikið økið og tað er tað stó púra greitt aftan á viðgerðina í nevndini at her er hol altso í samskiftunum simpltan her manglar ein eind sum onkursvegna loftar trupulleikanum í føroyum og viðgerdar vit hava tað føroyska vágaráðið sum bleiv sett á stovn undir kristina og hafosstáverðandi landsstýriskvinnu í fíggjarmálnum tað er øgiliga gott at vit hava at vit hava nøkur fólk sum eru væl kompetent sum kunnu meta um hesi krøvini og føroyska vágaráðið hevur so eisini saman við tí danska systemiska vágaráðnum mett um hvørt krøvini til føroyskar bankar eru eru tey røttu og har meta vágaráðini kanska at tey eru rímilig tað er trupult at samanbera danskar og føroyskar bankar til føføroyar hava ein heilt annan búskap men grundleggjandi haldi eg at landsstýrið má skipa fyri og tað vil so vær landsstýrismaðurin í vinnumálanum at tað er eitt stað har føroysku bankarnir fóra at samskifti við tá føroysku myndugleikarnar um hetta so mann í felag ferð til danmarkar við krøvum eg haldi at eg kann siga fyri alla vinnunevndina uttan at fara for langt ati tað er øgiliga trupult hjá einari nevnd í løgtinginum bara at taka støði soleiðis úti frá er hetta rímiligt ella ikki atso norðir at sparikassi byr um at sleppa burturúr og mett verður at tað er í lagi at mann sleppur teimum undan hesum her serliga høvin til sitribankum og og vit hava so valt at fylgja tí men eg hopi at landsstýrismaðurin tekur hetta evnið uppserliøst í landsstýrinum og finnur út av hvussu mann kann skipa økið betri í føroyum so leingi