Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-11
Topic: 1. viðgerð LM-128/2021  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Føroya Realkreditstovn (Realin)  (Dagføringar av endamáli, leiðslu, ogn, skuldarmørkum, útláni, striking av skuld, eftirlit o.a.)
frur forkvinna landsstýrismaðurin í fíggjarmálum uni rasmussen skjýtur upp at vit gera nakrar broytingar í lógini um føroya realkredittstovn í løgtingshøpi so hevur realurin livað eitt sera friðarligt lív hvussu er hesi árini eg havi verið her tað einasta sum eg havi havt soeiðis við realin at gera her í løgtinginum hesi løgtinginum hesi árini hevur verið í sambandi við fíggjarlógarviðgerðina har hevur mann fleiri ferðir bæði tá ið vit sótu og haldi eisini hendan samgongan minnist meg rætt so hevur mann roynt at kraddað sær eitt sindur av vinningsbýti frá realunum til at fíggja raðfestingar men tað hevur ikki gingið akkurát eiðis sum sum tingfólk hava viljað men eg síggi at viðvíkjad vinningsbýtið so verður er tað eisini ein partur av hesum her uppskotinum undanfarni røðari steffan klein poulsen fór nokk so stávíst ígjøgnum hesar broytingarnar sum eru av nokk so tekniskum slag og eg skal ikki fara at endurtaka tær úr enda í annað men eg fari at taka fatt víð okkurt tað verta skotar upp nakrar broytingar í leiðslustovnsins øh har ikki so nógv har verða ikki sett nýggj krøv til leiðsluna og eg veit ikki um tað e tað sum tryggingareftirlitið vísir á í sínum hoyringsskrivi har sum mann heldur at mann eigur at dagføra krøvini og nú snakkaði hennikold um vilmenninir í bankunum meni eg kann fortelja hennik old at síðani fíggjakreppuna eru krøvini til nevnd og stjórn í peningastovnum herd ómetaliga nógv soleiðis at tað er síða upp og síða niður av krøvum til persónlig krøv til bæði stjórar og nevndar formenn bæði til teirra persónliga integritet altso teirra persónlig søga teirra útbúgving tær skulu útbúgva seg regluliga og og í heila tikið eru teir undir øgiliga strammum eftirlitið tað kann mann ikki siga um realu íheila tikið er visti mann samhedtir vanliga lóggávu peningastovnslóggávu við lógina um realin so er taðso er stórur munur á og nú veit eg faktiskt ikki altso eg gleði meg p á ein máta til viðgerðina eisini í fíggjarnevndina tí eg kenni øgiliga lítið til realin her er ein lóg sum er upp á ja fýra tríggjar á fýra síður tað er ikki nógv upp á fyri ein stovn sum hevur lán fyri eina milliard hin vegin er tað nokk so avmarkað virksemi tað er tað veita lán til flótandi før í føroyskndrføroyskum flaggi sum nú so eisini verður nágreinað soleiðis at hesi skipini eisini í styttri tíðarskeið kunnu vera undir útlendskum flaggi øh eitt sum eg haldi er áhugavert er at tað hevur verið ein tiltaksgrunnur sum hevur virkað soleiðis at lántakararnir hjá realunum hava skula rindað eitt prosent av høvuðsstólunum í grunni tá ið teir taka lán og eg veit ikki um tað hevur verið bara ein máti ati líkasum at vaksa um útláns grundarlagið ella hvat hevur verið men mentað er nokk so áhugavert tað hevur so verið soleiðis at mann fekk tað afturgoldið tá ið lánið varð útgoldið altso tað er nærmast soleis at mann hevur betalt eitt positom í realin tá ið mann hevur tikið lán har tað tað skjýttur landsstýrismaðurin sá upp at vit nú strika og so er tað eisini hetta her við høvuðsgrunninum ati stovnurin kundi læna upp til eina upphædd svarandi til fimm hundrað prosent øh og at mann kundi við serligari góðkenning fjá landsstýrismanninum fara upp á sjey hundrað prosent og tey tølini eru eg ikki broytt síðan byrjan og nú er altso stovnsfai í grunninum er munandi størri so nú skjýtur mann upp ati at mælt verður ístaðin til at stovnurin kann læna up til eina upphædd samsvarandi við høvuðsgrunnin um allar nevndarliðinimi taka undir við tí og við góðkenning frá landsstýrismanninum kann mann læna upp til tvey hundrað prosent av høvuðsgrunnunum og vissi eg minnist rætt so meini eg bestent at grunnurin er eini eini átta hundrað nei har má vera meira enn tað tí eg haldi útlátini eru meira enn átta hundrað milliónir ná eg skal ikki geva meg klókkan upp á tað so er tað nakað viðvíkjandi fyrsta øðrum vegrætti soleiðis at nú strikar mann tað púrasta tí tað hevur víst seg at vera eitt sindur trupult í í mun til aðrarlángevarar so tað verður púra strikað so er taðhetta her við at mann ikki skal hava ein lántakaraforstóran tað er heilatykið eitt eitt grundprinsipp í øllum bankavirksemi at tú skalt ikki lána for nógv til ein ella fyri nakrar sum sum hanga saman mn mann brúkar hetta her konsórn hugtakið og tað er ta mann fær nágreinað nú í lógini tað at mann lænir til tvey feløg sum onkursvegna eru samanbundin í í kanska einum hálvum selskapi ella hvat tað nú skuldi verið tað ger at tey bæði feløgini verða mett sum eitt og tað merkir at tey bæði tilsamans mugu ikki fara upp um fimmogtjúgu prosens markið so er tað nokk so spennandi ati hetta her at tað verður mælt til at realurin verður partur av roknskapinum tað er nokks intersant og tað sendrað verður mælt til tað hevur verið øgiliga trupult at fáa hesar her stovnarnir upp í landsroknskapin tað hevur verið mótviljað við ella møguligum orsøkum nú veit eg ikki ordiliga hvussu hvussu tað fer at ganga her men tað verður so skotið upp í hesum her uppskotinum ogsso er tað hetta her við útlutingini altso vegleiðandi meginreglan skal vera ella er at realurin rindar tjúgu prosent av skattskildaðu inntøkuni í í vinnings býti ja og so hevur tað verið til hoyringar forskeljastaðni og har hevur landsbankin okkurt praktiskt við búskaparskipan landsins at vera partur av tí og og tryggingareftirlitið sum hevur eftirlitsskyldina hevur eisini vísir á at tað eru onnur viðurskiftir sum treingja til at blíva dagførd og har lovarfíggjarmálaráðið at tað fer undir at kanna at um ein nýtímans gerð av lógini er neyðug á øðrum økjum tað eru nokk so tekniskar fíggjartekniskar broytingar er ikki so nógv politiskt í hesum her realurin hevur stóran týdning fyri okkara høvuðsvinna so sjálvandi skulu vit tryggja okkum at vit ikki gera nakað sum nakað í óføra men tað haldi eg tað dugi eg ikki at síggja at nakað er soleiðis at at rægast í hesum her uppskotinum takk fyri frú forkvinna ja takk er ein viðmerking