Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-02-23
Topic: 1. viðgerð LM-083/2020  Uppskot til samtyktar um at seta á stovn matvørubanka
tkfyri frú forkvina vit viðgera eitt uppskot frá ingilin didissen strøm um at seta á stovn ín matvøru í bankan og tað er jú orsakað av at í dag so koyrir mann øgiliga nógv nógvar matvørur í skrell tað eru øgiliga nógv spill tað eru nøkur hagtøl viðheft her í uppskotinum og tað tað ljóaheilt alvorligt al so mann tosar um ati at tað er upp til millum trýogtjúgu fimmogtjúgu prosent av øllum húsahalds burturkasti og og at tað er eini hundrað og hálvfjerðs kilo per persón um árið sum sum faktiskt fer í skrell í staðin at at tað verður gagnnýtt í føroyum hevur mann havt eina øgiliga góða siðvenju og eina neyðuga praksis í at gagnýta alt sum mann fær til vega tí at tað fyrr í tíðini hevur ikki verið serliga nógv at gjørt gott av sum mann hevur brúkt alt tað sum mann kundi fáa fatur á og gagnnýtta til fulnar væl vitandi um at tar var eingi garanti fyri at mann fekk meira dagin eftir tær fortreytirnar eru sjálvandi grundleggjandi broyttar í dag í dag kanst tú fara oman í einmatvøruhandil og taka tær úr boksina ella úr frystarunum ella kølidyskinum ella hvar tað skal vera alt sum tær tørvar á staðnum og tað er lítið sannlíkindi fyri at tú fer dagin eftur atur einki er eftir framleiðslan er innorðnað soleiðis at tað skal heldur vera for nógv enn for lítið tí at biljustinsen hann nevnda eisini at tað er einki sirriterandi sum at koma til ein handil og finna út av at vøran ikki er har tað ger at mann fær hug til ikki at fara har næstu ferð mann fer eftir umrøddu vøruna og eg minnist væl sjálvur av eg arbeitt við matvøruhandlum og eg minnist væl at eg sjálvur havi borið posa aftaná posa av sandvikkjum og bakstri og øðrum produktum og koyrta beint í ein pressara og tað er ordiliga keðiligt vit vóru enntá frárádd at taka við heim altso tað skuldi heldur farið í bingjuna enn at mann fór av stað við teð sjálvur tað er enn eitt sindur óheldigur mentalitetir og tað elvi til at tað er inornt matvøruspill bæði generelt allastaðni men eisini í føroyum er tað blívin meira vanligt øh mann kann siga tað at mann framleiðir so nógv ug mann vil sikra sær at forbrúkarin hann fær nøkta sín tørv tá hann kemur til handils tað er sjálvandi ein ávísur logikkur í tí men tað virkar ikki til at vera nakrarinfrastrukturur til at syrgja fyri at maturin sum ikki verður seldur verður gagnýttur allíkavæl og hetta uppskotið er so eitt ein roynd upp á at fáa at samskipa okkurt á tí økinum og tað haldi eg er ein ordiliga góður tanki ø sjálvandi skal mann skilja eitt sindur ímillum ø har eru sjávandi vørur sum mugu burturbeinast tí at hær potensielt kunnu vera heilsuskaðiligar ella ella ella okkurt annað aftaná eitt ávíst datu altso seinasti nýtsludagur til dømis har sigur heilsufrøðiliga starvsstovuni at tað skalt tú burturbeina tí tað tað er potensielt skaðiligt pá grund av bakterium og annað og so hevur tú tað sum sum mann kallar minst hálbar til ella ella in ella haldføristatu har sum tú kanstka tú kann gott viss maturinluktar í ordan og smakkar ordilig so kanst t gott eta tað uttan tað fær avleiðingar eg veit ikki hvørjar reglur eru á tí økinum heilt spesifikt altso um mann skal burtur beinanda eg giti at heta her sum hevur seinasta nýtsludag tað skal nokk burturbeinast og ikki latast víðari meðan meðan hitt er nokk í ordan at geva víðari eg haldi eisini tað er vanlig praksis øhtað er sjálvandi nakað sum mann kundi samskipað nógv betur og hetta her uppskotið leggur upp til at mann fær eina at samskipa innsassin í dag hevur mann kanska í nógv størri mun nøkur privat inistiativur har mann gevir tað til vælgerandi endamál og sosialar bólkar og so framvegis h men vit hava heldur ikki eina serliga góða heildarmynd av hvussu tað er statt í føroyum altso mann hevur sæð nakrar keðiligar søgur har sum mann hevur sæð øgiliga nógv burturkast eg fari í í einari bingju og mann sær at at g er nógv matvøruspill men tað er kanska ikki serliga gott yvirblikk yvir hvussu tað stendur til tí burdi tað kanska frá landsis síðu verið ein kordineraður innsastur soleiðis at mann veit um mann er um tað gongur væl í prosessuni ella illa altso visu vit seta heta her í verk til dømis um finn út av at tað loftað bara fimm prosent av trupulleikanum so er tað jú eitt problem so mann má onkursvegna fáa kortslagt hvør støðan er og so og so vissu vit samtykkja í sovorðter uppskot ella at fáa okkurt líknandi nitiativ frá almennari síðu so má mann kunna síggja um tað er um nakað framstig verður gjørt øhtí haldi eg eisini at mann kanska skuldi farið og tosa við teir heilt stóru matvøruhandlarnir og ogg vita um man ikki kundi gjørt ein kordineraðan innsatt soleiðis at alt verður gagnnýtt so væl sum til ber h tað er sjálvandi eg haldi sjálvur ati tað er nokk so nógv sum onkursvegna stendur eitt sindur ósvara við hesum her tí at sjálvt um tað er ein góður tanki so veit eg ikki ítøkiliga hvørjar reglur eru á økinum tá tað kemur til føðslu til menniskjur tá eru øgiliga nógvar reglugerðir galdandi og tað er ikki bara í føroyum altso føroyar hevur ræðiliga nógva lóggávu um rundan um hetta her og harafturat hava vit eisini eguderektivir sum vit fyri thalda okkum til tá tað kemur til til matvørur ella ella tað sum er til mannafrøði tá eru tað nøkur ting sum skulu vera upp á pláss og har sum eg nevndi í áðni har er tað eitt sindur ymiskt nær mann heldur at tað ikki longur er til matna al so framvegis øh so ver tað tað eisini hvat fyri áhuga hava hava tey sum selja hesari vøruna hvørj áhuga hava tey í at gera hetta her víðari tey vilja jú sjálvandi helst sleppa selja so nógv sum til ber og vissi mann gevur tað víðari jamen so verður tað ikki skelt meira tað veður kanska sett minnini so eg eg veit ikki ordliga hvat vinnan hugsar um hettar her altso eg gangi út frá honum frá moralskum sjónarmiði følar seg forpliktaðan til at kunna geva matin víðari til tey sum hava tørv á tí sum leyðir mir tilm ein annan spurning tað r tað at eg veit ikki hvussu stórur tørvurin er í føroyum á á mat og og um fólk ikki klára megna at keypa mat sjálvi hetta er næstan tað ljóðar eitt sindur sum r hungursney fyri nakrar ávísar bólkar eg veit ikki um tað er so illa statt men men tað kann vera at tað stendur verri til ann mann heldur h summar sum ári um so haldi eg slettiki at hetta er eg haldi hetta er eitt gott uppskot hetta er eitt uppskot sum adresserað nakað sum vit vita gongur gongur fram og vit vita er at fyribrigdi men men hava kanska ikki ta heilt stóru tillatingina til at gera nakað við tað og vissi mann við hesum kundi fingið um ikki annað orðaskifti at glaða á hvat vit gera við matvørurspilli so so hevði tað verið kærkomið tað eru innsatsir har sum mann roynir at syrgja fyri at tað er minni matvøruspill til dømis eru ávísir handlar sum í størri mun selja leysvekt í dag og tað er eisini handlar sum ikki geva hesær mongdartilboðini tavil siga tú keypir ikki meira enn tú hevur tørv á júst tá í staðin fyri at sita inni við so nógvum so kann tað vera nógv fer burtur so har eru nakrir innsassur sum verða gjørdir í vinnuni sum vit skulu sjávandi bjóða vælkomin men men ein bakki í í pressarunm tað er ein bakki for nógv allíkavu so eg havi ikki so nógv at leggja afturat eg eg síggi fram til at viðgera heta er í vinvinnunevndini og fáa eitt sindur meira at vita um hetta her øki tí hetta er nakað sum vit viðgera í lutfalsliga lítlan mun haldi eg og tað eri ikki ein stórur partur av tí almenna orðaskiftinumtakkfyri