Jóhannis Joensen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-02-24
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í Tingskipaninium F-002/2020: Frágreiðing um alivinnuna
vja nú er sagt tá tað kemur til alivinnu her eru nógv kjakast ella tosað um nógvir vinklar halda frammi so nakað nýtt er ringt at koma fram við men eg eg ætli mær hvussu at trýva í nøkur ting sum eg haldi hava týdning tá tað kemur til alivinnu í føroyum ella æling vit hava æling ja høvuðsælingin nokk laksaæling men vit hava aðra æling eisini vit hava skeljuæling og síðluæling og tæðra æling og áðrenn eg fari til laksaælingina so kuni et hugsa meir at trigvja í tæraælingina eg trúgvi at tærælingin blívur meir meira ein framtíðaræling eisini í føroyum vit eru vælsignaðir við at hava eitt havumhvørvi havaøki um føroyum sum er væl egnað til æling av ymiskum slag tí at temperaturini og lvumstøðurnar í havinum er soleiðis at tað grør nógv á okkara grunnum og millum annað eisini tæri og nú havi eg hugt eitt sinur eftir hvussu ella spurt eg eit indur fyri hvussu er við taræling og og hvussu vøkstur og av tara hvussu tað liggur fyri í føroyum og har víst ta seg at tað er ótrúliga góðir møguleikar sum e ikki eru troyttir ikki er tað og hesir møguleikarnir sum nú vera troyttir og eru vit hava tvey eitin sum eitir reynforst eitar nokka eitt tæralufelag og eitt eftir tæri tey eru í gongd við at ala tær og selja tær og tað vísir seg at meldingarnir er øgiliga góðar umframt tað so er tarið eisini vit vita tað at gróðurin í sjónum er primerproduktión ella produktióni í tióni tað mesta á á jørðini í havinum havhøkinum og visti mann hugsar um at cotwey útlátið er ein trupulleiki í heiminum í dag so er tað ein fongur at kunna ala tæra tí tæri uppekur ctwy so tað blívur kanska meira on meira tað sum verður framtíðin innan fyri aling eisini afturat fiski eg hugsi her mugu má mann hyggja framskykt og royna at stuðla og hesum vinnum og tað skal ikki undra meg um um tærra æling blívur ein partur av okkara útfluttningsvinnu í framtíðini nøkur ár framtíðini so hetta er gleðiligt tá ið it so o hygja eftir eftir æling sum heild so er ali vinnan og selja lagsælingin blivin ein alsamt størri partur av okkara búskapi helmingurin á okkara útflutningspengum vit fáa av útflutningini koma frá alivinnuni so tað er bara gleðiligt og tað er ikki nóg nógv logprísirnarorð vit hava um alivinnuna har arbeiða eisini nógv fólk nógvar skattinntøkur koma burtur úr alivinnuni og tað er eisini týðandi at umframt at vera ein góð flutningsvinna fyri samfelagið so er hon eisini hevuhon leygassi soleiðis at hon liggur út um landið soleiðis at smáltstøð verða bygdar slátuverki verða bygd risaíløgur ymsastaðni runt um í føroyum soleiðis at partafelagsskatturin liggur eftir í nógvum kassum og tað skapar eisini arbeiði úti í økinum tó ikki allastaðni men nógvaistaðni og tað ger tað at tað eru fleiri økir í føroyum sum kunnu mennast og arbeiðið er til fleiri hendur runt um landið tá i te hyga eftir alivinnuni so er eisini soleiðis at alivinnan hevurnógv arbeiðsfólk kanska kanska túsund fimtan hundrað kanska fleiri í vinnuni og fleiri av teimum tey tá tey virkau umframt at virku vinnuni so vísta seg alivinnan er eisini ein øgiliga lønandi vinna tí arbeiðslønirnar eru ikki so høgar í alivinni sum til dømis í uppsjóvinuni og tað ger tað at kanska liggur meira eftir á botnlvinnuni laksa prísinir hava sjálvandi verið svingandi men eru rættiliga góðir sjávandi korona hevur gjørt sítt men hava verið rættiliga góður og tað hevr verið gleðiligt okkara laksur er eisini ein tann besti laksin í heiminum verður brúktur sum zushuvora í usa til dømis og vit selja einamest laksin til es russland usa og kina men tað vísir seg at okkara laksur er best umtóktur tað e havr kanska heldur ikki so løgið tá ið náttúruumstøðurnar eru so góðar sum í føroyum at ala laks tað vísir seg at mann roynir at vera efektivur við at hava molt smáltin so leingi sum møguligt á landi í kørnum soleiðis at tað eru so stór sum møguligt tá teir fara á sjógv fyri at fiskurin skal tola tað stressuð sum er at liggja í aluringum og sjónum við ymiskum veðri og tað vísir seg at tað gongur betur betur við tí og tað skuldi eisini hjálpt móti laksalúsini nú verðu laksalúsni verður nógv havd á lofti her og vónandi fær mann bilbugt við við tíð og fær í øllum førum má mann ansa eftir at mann ikki fær nakrar alvorliga sjúkur innan fyri ælingina tað er nokk tann størsti vandin vit minnast ela hvussu tað var og ttað mugu má ikki henda aftur tí má mann gera alt fyri at forða fyri at vit enda við at fáa sjúkuni á firðinum og tað er sjávandi eisini ein av teimum orsøkunm mann mann roynir at fara úti á gypprisjógv at ala og nú snakkar mann eisini um havæling tað verður spennandi um tað verður veruleiki tað hevði verið ein góð ein góður møguleiki fyri at hvussu e at fáa spjatt fiskin meira tí eg hugsi tað at a va trupulleikar við stress ella asessa fiskin ella trupulleikar við lús tað er eisini tað at kanska eru vit ala vit ov tætt ini á firðinum og tá mann skal liggja á brakk sum eg eisini lggja brakk so kanska er tað kanska for stutt við liggja brakk ella hava for lítið kanska økið avl á so eg hugsi at tað er tann gongd á leiðini kanska at fóra longur út tað má mann eisini í samráð við vinnuna royna at stuðla soleiðis at vinnan fær møguleikar fyri at menna seg tað stendur at frá tvey túsun o fimtan til nítjan tá var tvær komma tvær milliardir í bæði í tøkugjøldum og skattog eftir til til landið samfelagið og tað er gleðiligt tað er tekin um at alivinnan hevur gingið væl hesi árini sjálvandi mann skal hyggja eftir alla tíðina nær alivinnan kann vera meir til at stuðla upp undir samfelagsgongdina men sjálvandi virksemið í alivinnuni ger eisini at at samfelagið fær stóran gagn stórt gagnburt úr alivinnuni eg eg hugsi at mann snakkaði um dálking eg veit ikki um mnn hevur snakkað so nógv um tað her men dálking kann vera ein vandi og tí skal mann ansa eftir at tað ikki blívur ein stórri trupulleiki inni á firðinum og tað er eisini sjálvandi betur at fara út á streymasjógv tí at summum firðum í føroyum er dálkingin kanska í meira lagi tí at tað er for lítið av útskifting í sjónum so har skal mann ansað olja væl eftir og tá ið mann hugsar um tæræling og laksæling so skal helst ikki vera soleiðis at visti mann skal hava tæraling í føroyum so skal tað vera reint havøki so tað er neyðugt at vit hava reint havøki rundan um føroyar og har má mann royna at hugsa burðardygt alla tíðina og tað veit eg at alvinan eisini ger og eg hugsi at summi økir eru betri egna enn onnur og tað veit mann tað vita alar eisini og tað vsti mann visti mann kemur til tað at mann vil fer longur út at ala so vænti eg at nógvav teimum trupulleikum mann hevur í dag vera myndir vera færri trupulleikar hvussu er við tá i mann hugsar um um stressu vil mær eisini fortalt tað at nú mann royni at ala ronkilsar eisini fyri at fáa basa lúsini men eg havi fingið at vita hvussu her tað at reinkilsini hava lyndi til at doyggja rættiliga skjótt so tað tað riggar men tað riggar ikki nóg væl so tað er ein avbjóðing við hvussu mann skal koma lúsini til lívs eftirlitið má sjálvandi vera til staðar og tað tað tað tað má mann so blíva við at hava men eg hugsi at at alivinnan má stuðlast fyri alt í verðini tí alivinnan er nakað sum vit hava hon er lívsneyðugt fyri okkara búskap nú og eg vænti at hon kemur at vaksa so vit mugu vi altíð verini royna at at vera tey sum byggja mangar um at alivinnar má hava góð kor eins og restina av fiskivinnu eisini í føroyum sjálvandi man kann ikki samanbera alivinn í fiskivinna tí man kann samanbera í summum førum men ikki í í øllum førum tí at alivirnr er meira ein har hava vit kanska meir vitan um hvat vit seta út og hvat vit fáa meðan fiskivinan er eitt sindur ring at at spáa um tí at har erso nógv nógvir faktorar sum vit ikki vita um ø eg haldi ikki at eg havi so nógv meira at siga utan tað at vit sum politikarar eiga at royna at gera korini og karmanumtan um avlinuma so góðar ssum