Erhard Joensen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2023-04-13
Topic: 1. viðgerð LM-098/2022  Uppskot til løgtingslóg  um kapping
ger sovæl takk fyri frú forkvina til viðgerðar er uppskot frá frá vinmálaráðnum um kapping eina kappingarlóg la lóg um kapping tað hava verið fleiri inni á lógini her hvat ið hon inniber so tað skal eg ikki brúka so nógva tíð upp á at endurtaka tað eru ein eini fimm fimmtiltøk sum verða nágreinað og og útdýpað sum hetta her snýr seg um eg vil taka eitt sindur yvirskipað um tað sum eg hugsi um kappingarlógina tað er nokk í ordan at okur hava eitt kappingará eitt kappingareftirlit ø okur hava skipað tað eftir kanska norðurlendskum leisti oftani skipað okur okra lóg eftir donskum leisti men er tað nú rætt at okur skipa okra kappingarlóg eftir donskum leisti norskum leisti ella ella í heila tikið einum leisti hvar ið marknaðurin er nógv størri enn okra hava okur brúk fyri í føroyum eitt einum øðrum slagi av kappingareftirliti enn mann hevur í danmark norra svøríki og aðrastaðni og grundin til at eg setir tann spurningin tað er sjálvandi tí at í náttúruni í sjálvari kappingarnáttúruni liggur tað at jú størri ein marknaður er jú størri er kappingin per definitión tað liggja fleiri aktørar og tað sakni eg at mann hyggur eftir tá ið mann nú fer at devidera eina nýggja ella eina føroyska kappingarlóg ella lóg um kapping tað er tað at mann ger seg greitt er tað í ordan at okur kopiera eina lóg so hvar ið marknaðurin er nógv størri enn okkara hvat eru hvat er endamálið og hvat er hvat er ja hvat er endamálið við altso kkappingarlógini tað er at at tryggja at okur skapa kapping men eru fortreytirnar tað eru somu hjá okum sum tær eru í á einum størri marknaði og har meini eg nei tað eru grundleggjandi ymiskar okur hava í nógv størri mun møguleika fyri at hava monopolíknandi støður og dugupollíknandi støður og tað skuldi verið líkasum grundarlagið undir hvussu manst tú uppyki eitt føroyskt kappingareftirlit tað haldi at mann hevur gjørt í ov lítlan mun og eg skilji ikki ordiligani at mann ikki akkurát nú í hesum tíðum hvar ið okur hava eina rættiliga høga inflatión at mann ikki brúkar tann møguleikan at fara inn og definerað kappingareftirlitið av nýggjum okur hava eitt annað mál liggjandi í tingunum í sum eisini liggur í vinnunevndini tað er um príseftirlit og tað er ikki av ongum at okur hava fingið tað uppskotið tí tað var faktisk á skrá hjá fleiri av flokkunum upp undir valið tí mann hevði ein mistanka um at prísásetingin kanska ikki á øllum økjum var í ordan men tað sum er viktigt fyri at markna sum okara tað er nemiliga at forbrúkarin tekur avgerðir á upplýstum grundarlagi tað eigur at vera høvuðs høvuðsboðangi í einum føroyskum kappingareftirliti haldi eg kann gott vera at onnur eru heilt óv einig men tað at okur hava ein eitt gjøgnumskygni í marknaðinim og tað haldi eg er tað allarallarallarviktigasta tí tað hevur eina preventiva funktión samstundis sum tað hevur ta funktiónina at okur fáa ta røptu prísásetingina ella so rætta sum tað nú ber til í danmark fyri bara so seint sum í í nítjan hundað og einoghálvfems vóru tvey hundrað og tjúgu bankar í dag eru haldi tað vara fimm ella seks hálvtrýss so skjótt gongur dag rundan um okum og so skjótt gongur tað í føroyum eisini við at leggja fyritøkur saman og jú minni marknaðurin er júst størri er møguleikin fyri at okur fáa avmarkaðar kapping eitt sum okur hava snakkað nógv um her inni tað er at tá ið mann við lóggávu fer inn og gevur stuðul gevur stuðul til kur geva í dag stuðul til fleiri ting men tey stóru tingini sum eru uppi í tíðini og sum veruliga nú kosta pengar tað er stuðul til til keypa av orkuvinarligum motorakførum og tað er stuðul til orkuvinarligar orkuskipanin okur fara inn við almennu pengum og skeikla ein marknað okur fara inn og stýra einum marknaði samstundis so skal mann frá almennari síðu góðkenna tey sum í dag sleppa at borða jarðhitahol tað er ikki so nógv í dag eg er tað fýra ella fimm feløg tað vil siga taðvil siga at okur skapa eina eina marknaðarstøðu sum ger tað at teir pengarnir sum okur lata út harfrá at teir garantera ikki verða brúktur optimalt at ein partur av teimum fer upp í príshekkingar og tar sama er g galdandi á elbilarmarknaðinum tá ið tú fer inn við einum so vállsomum einum so vállsomum stuðli so skeikla tað marknaðin sjálvandi ger tað tað og tað er viktigt fyri brúkaran men eisini fyri hesa skipanina her inni at okur fáa at vita og tað skal kappingareftirlitið í mínum hugaheimi tað skulu tey kunna fortelja okum tað sum okur gera her inni hvat fyri ávirkan hevur tað á prísim fáa tykur nakað fyri pengarnar ferða tær upp í vinningi í eykavinningi tað sakni eg at kappingareftirlitið tekur sær av og upplýsir okum um eg haldi at tað er lalfor lítil upplýsing okur hoyra um samanleggingar kappingareftirlitið hevur játta eina samanlegging alt friður verður tíð tað skuldu teir í fylgi lógina men okur fáa alt alt alt for lítið at vita um marknaðin og serliga tann marknaðin sum hevur eina begrensaða kapping og tað hali g ikki e í ordan og tað vóni eg at okur í vinnunevndini kunna finna ein lykil til at fáa inn í hetta uppskotið at okur áleggja kappingareftirlitinum at teir hava í dag heimildirnar til at gera allar hesar kanningarnar ty tey kunnu tey fáa hvørt einasta skjal sum tevi biðja um men at okur fáa hesar her kanningarnar fram ím ljósið soleiðis at okur her inni vita og at brúkarin kann taka taka avgerð umsøgin keypir valnar á einum upplýsting grundarlagi so eri samdur við árna skoli tað sum er lykilin tað sum er lykilin til at fáa eina góða kappingarlóg at virka tað er gjøgnum skikni at fáa gjøgnum skikni í marknaðin soleiðis at brúkarin í síðsta enda er tann sum fer nakað burturúr hesum