Hanna Jensen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2023-03-22
Topic: 1. viðgerð LM-066/2022  Uppskot til  løgtingslóg  um fyrsta byggistig at høvuðsumvæla og umbyggja skúlabygningarnar á Frælsinum
hanna jensen ger so væltakk fyr harra formaður vit viðgera hølusviðurskiftir hjá fróðskaparsetur føroya og eg vil bara byrja at siga hetta her at fróðskaparsetur føroya varð stovnað í nítjan hunrað og fimmogtrýss tað bæði hevur havt og hevur ein ómissandi týdning fyri okkara samfelag bæði hetta við viðlíkahaldi av vitan og hetta at menna nýggja vitan og tað at vit kunnu hava havt tilflyting og støðgan í landinum at ungafólki unga familju verða verandi tað krevur ikki bara tað at vit menna setrið viðvíkjandi útbúgvingum og viðvíkjandi hølum men eisini nakað á bústaðarmarknaðinum krevur tað nógv tað krevur nakað við stuðulsviðurskiftunum og tað krevur eisini nakað við tí sum tey brúka summastaðni við lestrarstørvum at mann hugsar um hvussu tey lesandi hava møguleika at arbeiða í mun til stuðulsviðurskifti og annað eisini ogog hvussu tey kunnu búgva eg havi sjálv havt eina góða tíð á setrinum og har sum umleið helvtin av míni útbúgvingartíð og nøgd er farin fram bað sum eitt dømi og vit høvdu ein ein røðara eisini her sum er útbúgvin haðani og vit hava eina kampusætlan hon varð handað í desembur í tvey túsund og átjan og eg má siga tað at frammanundantíð var taðeitt sindur ørkymlandi hvar hvar setrið skuldi vera í býnum vit vita at setið er allastaðni runt í býnum og har gongur ótrúliga nógv spennandi ting nógv virksemi fyri seg úti í nógvum krókum og enda undir vaðingum so tað mugu vit aldrin forsmáa men tá vit tosa um bygning so hevur tað mangan verið eit sorða ivamál hvar skulu vit fara tá so hendan her strategiska ætlan varð handað í desembur í átjan tá var tað rættiliga spennandi at lesa og og har síggja vit at til dømis á síðu tveyogtretivu og trýogtretivu at mann hevur líkasum kalkulerað við at vistvit gera hettar so flyta vit inn í nýggjar bygningar í tvey túsund og fýraogtjúgu og vit skulu hugsa um at tað er longu næsta ár so tað er øgiliga nógv sum vit ikki hava gjørt sambært tý ætlanini síðan tá og tað sum eg legði merkir til tá og sum eg brúkti eitt sidur av orku uppá eg varð til felduvís kann mann siga landsstýrisfólk á økinum beint aftan á at hetta var handa brúkti tíð saman við táverandi borgarstjóra aniku olsen eisini at at viðgera hetta her makaskiftið millum bygningar og sølu og og og millum land og kommunu á á frælsinum og hvussu mann skuldi fáa tað avgreitt og tað var tvey túsund og nítjan á vári og tá vóru øll tey sum umrøddu málið samd um at hesin bygningurin sum vit nú vðgera skal skal viðlíkahaldast at hann skuldi srívast niður fyri at fáa meira burturúr fyri veruliga at skapa burtur úr økinum og tað tað sama væl lýst í tí strategisku ætlanini og tað hevði nakað at gera við skapi á bygninginum og tað hevði nakað at gera við við lendi hvussunógv ja hvussu nógv hann fyllir og og og standin á bygninginum eg taki sjálvandi fyrivarnir fyri at mann er komin á nýggjar tankar tí viðvíkjandi við nýggjum kanningum ella hevur broytt hugsan men eg haldi tð ver er viktigt at nevna tað í dag og tað sum vit sum nú standa við tað er tað at mann hevur púrasta vent tí á høvdið tí nú skulu vit sum tað allarfyrsta ikki arbeiða við nøkrum nýggjum bygningi men eini arktkapping fyri henda bygningin og sjálvandi skulu vit fyrstu yvirtaka hann endaliga altso allan bygningin frá kommununi og vit skulu fyrst prosjektera tey fyrstu stigini sambært hesum uppskotinum og tað er so lon eitt og fimm og seks og tað verður sagt at tað er eisini tí at mann skal gera sær nakrar royndir fyri restina av verkætlanini og tey og og og innsavna tey úrslit sum millum annað arkitektarkappingin skal geva fyri restina av verkætlanini og sjávandi tað er rættiliga áhugavert og og tað er alneyðugt at í hvussu sær fíggjarnevndin fær eina gjatliga gjøgnumgongd av øllum hesum bæði í mun til ta ætlanina sum var hvat tað var sum gjørdi at mann hevur broytt hugsanina so nógv og hvussu hendan her prosjekteringin hongur saman hóast hon ikki er hugsað ella í hvussu er ikki er førd á mál enn og eg havi stóra virðing fyri at mann broytir hugsanin at mann er farin nýj nýggja vitan tað er sjálvandi harmiligt at vit eru so seinkað í mun til tær ætlanir sum fyrilegu men tað verða vit noydd at finna útav er hetta leiðina at fara eg trúgvi upp á tey sum hava valt hesa leiðina nú at tey meta teg tað er tað rætta at gera men tað sum mann ger við hesari verkætlanini sum í ár krevur fýraogtjúgu milliónir sambært ætlanini tað er til tað mest átrokandi tð mest átrokandi tørvin og meðan tað gongur fyri seg í tí tíðarskeiðnum hesum har sum hesin fyrsti partin gongur fyri seg so má mann eisini útvega fyribilshølir til ein partav virksemi og tað er tað sum prógvar at vit eru komin eitt tíðartrýst grundin til at mann mann er komin í ta støðuna er tíðartrýst tað er rættiliga óheppið at vit ikki kunnu vera tíðina út í sjóvinnuhúsinum at kommunan hevur uppsagt sáttmálan fyri vit vistu longu tá vit fóru inn í sjóvinnu húsið at tíggju ár var nokk so stutt tíð í mun til a so stóra verkætlanin so stórur og týdningarmiklan stovn men at vit nú skulu út áðrenn tí er rættiliga óheppið og tað tað merkja vit væl í hesari her verkætlani tað er ein so viktig faktorur í tí sum vit viðgera í dag men undir øllum umstøðum so mugu vit hava ræði á tí partinum av bygninginum sum vit skulu sum vit skulu gera í stand sum tórshavnar kommunu eigur í dag og landsstýrismaðurin hevur fingið tað hevur løgtingið longu samtykt heimildina bæði tað fíggjarliga og tomateriellu til at fremja keypissølu í mun til hoydalar og frælsitjúgu og tað skal so fara fram í hesum árini og tað tað kemur fram í hesum uppskotinum at tað er týdningarmikið at fyrri parturin tað at landið keypir sín part og tað skal fara fram beinanvegin og hin parturin sum hevur fleiri aðrar avbjóðingar viðvíkjandi materikulering og og oðrum har eru friðingar og annað inn yvir at tað skal so verða liðugt í endan av hesum fíggjarárinum tað í sær sjálvum haldi g eisini vit eiga at viðgera sum sum eitt evni er tað trupulleikar í tí kunnu vit vænta at alt kemur upp á pláss og soleiðinar at tá ið árið fíggjarár ið trýogtjúgu er liðugt jamen so eru so stemma pengarnar í mun til tað sum er er játtað og tað sum er komið burturúr tað er rættiliga týdningarmikið og eg skal eg skal lova at tað at vit skulu viðgera hetta øgiliga væl og neyvnt í fíggjarnevndini og vit hava fingið í í málinum eitt yvirlit yvir hvussu hendan viðlíkahaldsætlanin av hesum her bygninginum skal fara fram av hesum bygningunum við hesum ymiskum lonunum skal fara fram og vit síggja tað at tann seinasti parturin er roknaður til seksogfýrs milliónir sum skulu falla frá tvey túsund og fimmogtjúgu tvey túsund og áttaogtjúgu men tá er tað og í millari tíð skul su flyta út úr sjóvinnstýrinum pluss at vit skulu taka støð til tað sum ikki hýsir virkseminum allan tann alt tað sum ikki blívur hýst tað vil siga nýggjar bygningar á økinum og tí er tað eg haldi tað ræðuliga týdningarmikið at koma aftur til kampbussætlanina har sum mann hugsaði allar funktiónirnar í einum og valdi burtur úr hvat skal rívast niður hvat skal byggjast nýtt og gjøgnum førdi líkasum ein heildarplan har hann mugu vit síggja áðrenn vit taka endaliga støðu til hetta uppskotið sum vit viðgera í dag vit tosa um fýraogtjúgu milliónir og sjálvt lógaruppskotið er ikki umfatandi also har tvær greinar og tað er heimildin sum landsstárismaðurin skal fáa til at brúka fýraogtjúgu milliónir har sum prosjektering ráðgeving og innbúgv er partur tí og vit skulu simpultan umvæla høvuðsumvæla og tað bleiv nevnt í einari viðmerking attveir tvær lonir eru lættari umvældar soleis at tær kunnu nýtast men tær koma so aftur í aftur til eina høvuðsumvæling í tí seinasta partinum a hesum tíðarskeiðnum sum er skittiserað rá landsverki ja tað er sagt fyrr vit hava nógvar spurningar fróðskaparsetur føroya er einn tann týdningarmilasta verkætlanin og ein tað týdningarmiklasti stovnurin vit hava í hesum landinum so hann skal hann skulu vit fara væl um og nú hava vit jú havt øgiligantí lítið fokus á tað innihaldsliga vit hava fingið nógvar nýggjar útbúgvingar settar á stovn or vit skulu alla tíðina hugsa um hvat eru tær útbúgvingarnar sum føroyingar skulu kunna lesa í føroyum ja og fyri tansskuld útlendingar skulu kunna lesa í føroyum og hvat lata vit vera við at stovna í føroyum men vit lata tey fara út at lesa tað hoyrir eisini heima í meðan mann byggir og meðan mann planleggur bygging tí annars so hanga tingini ikki saman hetta r stórar upphæddir heta er týdningarmikið virksemi og vit skulu virða øll tey sum dagliga bæði lesa og undirvísa og granska har inni og tað skulu tey merkja eisini tá vit tá vit viðgera bygningin og hai bara hug at nevna tann partin at at tá tað kemur til lestur tað sum ikki fer fram í føroyum so eiga vit eisini kanska atfarat hyggja aftur eftir útsøvnusskipanini og spyrja okkum sjálvi um taðikki rætt at tey sum ikki lesa í føroyum kanska blíva eggja til at fara aftur insastaðni runt um heimin sum tey gjørdu í eina tíð tað gevur okkum spennandi vitan í hesum landinum men eg gleði meg til at viðgera hetta uppskotið í a