Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-04-28
Topic: 2. viðgerð LM-090/2021  Uppskot til løgtingslóg  um Fólkaheilsustýrið
ger so væl takk fyri harra formaður ja tað er ein samd nevnd sum tekur undir við hesum her uppskotinum og tað haldi eg er sera gott og eisini neyðugt og faktisk erigur sum reggul tá ið tað kemur til serliga heilsuøki haldi eg næstan altíð samd øokur halda at uppskotið at skipa eitt fólkaheilsustýrið er gott kortini so eru tað fleiri viðurskiftir sum mugu fáast upp á pláss visti mann skal fáa eitt sovort stýrið at virka til fulnar og tað er so bæði í mun til fígging og eistni tíðarætlanina og fakligu førleikar tað hevur verið sera týðiligt í koronatíðini at tað hevu verið stórur tørvur á at fáa heilsufakligar ráðgeving hetta er ein tørvur sum okur meta bara fer at vaksa tí a heilsuøki broytist alla tíørðina og tað er tørvur á at taka skjótar og neyðugar avgerðir og tað er avgerandi fyri hvussu okur kunna kunna standa okkum frameftir at mann kann handla her og nú eitt heilsuverk í menning krevur góðar fakligar førleikar sum veitir nøktandi ráðgeving sum vegleiðir um raðfestingar um útbúgvingar sum savnar og viðger hagtøl arbeiði við útbúgving á ymiskum økjum umframt mangt annað tí er tað sjálvandi eisini neyðugt at játtan fylgja við í skipanini á fólkaheilsustýrunum soleiðis at tað ber til at tryggja tað fakliga støðið um ikki so vandi fyri at hetta verður ein bygnaðarbroyting og ikki ein fakliga sterk sterkt og væl virkandi stýri og tað eru fleiri orsøkir til tað sagt verður at neyðug fígging og í verksetan av uppgávum ið verða lagdar til stýrið og neyðugu fakfólkini skulu koma so við og við og ti gjørda ein tíðarætlan yvir átta ár stendur her men eg haldi tað yvir seks ár eg haldi teg skriva feil fyri hsum í verksetan og okur halda tað er ein sera long tíð og at tað økir um vandan fyri at hetta bert kann blíva ein innanhýsis bygnaðarbroyting í heilsuverkinum sum er so verða nýggjar og neyðugar uppgávur lagdar til fólkaheilsustýrið uttan at neyðug fakfólkini og peningur fylgir við frá byrjan tí kemur hetta eisini at áleggja komandi samgongum at raðfesta hetta her økið høgt og tað ivist ikki í tey fara at gera tí eftir nakað sum okur eru samd um g í nevndarviðgerðini er yvirreistur um sjálvandi granskingarpartin í ætlanini tað verður deildar meiningar um tað rætta flyta granskingina inn í nýggja stovnum ella um granskingin er betri vard í verandi skipan og hesin spurningi má landsstýrismaðurin fylgja við í og soleiðis tryggja at møguleikarnir fyri gransking ikki verða skerdur men mentur tí tað eitt stórt menningarpotensialið á økinum og enn er ógreitt hvussu nýggir stovnurin verður skipaður bygnarliga og hvussu fíggingin verður og víst hevur eisini verið á í hoyringunum at játtanin til gransking má a vera oyramerkt til gransking og ikki til stovnin sjálvan og sjálvandi kemur tað eisini hava týdning hvør fak kompetansa fer at sita sum stjóri fyri eitt sovorði stýri so her eru nøkur ting sum mann má taka hond um eisini aftaná hetta lógaruppskotið er ferdligt tað er neyðugt at játtanin til gransking við meira verður hækkað fyri at fíggja tað virksemið sum er bygt upp við fígging o sjúkgrunnunum so at førleikar ikki fara fyri sjeyti eisini halda okur at eitt fólkaheilsustýri má fevna um landslæknaimbati og um farsættarlóggávuna og tí máta arbeiðs víðari fáa tað framt heilsupolitikkur er innanríkispolitikkur og neyðugt er at hava eitt virki og frams landslæknainnpáti sum hevur sít dagliga virki í føroyum í løtuni í skipanini soleiðis at mann hevur eykstantal dagar um mánaðn og tú kanska vera heilt øðrvísi í korna tíni men hetta er eitt arbeiði sum krevur at mann dagliga er um tað og hetta e fyri at røkja bæði ráðgevingar og eftirlitsuppgávur sum eru í heilsuverkinum í eldrarøktini og eisini á rúsvigerðarstovnuni up ám eins ætlan tú fær hesar her ymiskur ætlanirnar við kanska tjúgu tretivu tiltøkum ogm meir og hvussu skalt tú so raðfesta hatta her tað r tað er tað er tað er øgiliga viktigt ø og tað er eisini er kann eisini vera við til at tryggja at innsatsurin flytir seg frá politiskum grundgevingum sum til ein vissan mun eisini er í lagi men at tað at tað framyvir verið meira fakliga grundað tað haldi er ótrúliga viktigt at tað ikki verður bara tað einstaka landsstýrisfólkið sum kemur avgerð akkurát sum hhvørjar sjúkrubólkar mann fokuserar uppá tað er eingin ivi um at tað liggja stórir menningar møguleikar í at samskipa ymisku deildirnar í einum fólkaheilsustýri heldur enn at tær virka hvør sær og fakligu umhvørvini í føroyum er smá og tað leggur upp til ótroyttar møguleikar fyri menning tá ymisku fakfólkini verða skipað undir einum tað samstarv sum kemur úr hesum fer vónandi at styrkja um heilsustøðuna í føroyum ogtað er væl alt tað sum er endamálið við hesum viðgerðin hevur so eisini reisti spurningin um sjálvt navni av stovnunum ikki átti at veða heilsustýri heldur enn att fólkaheilsustýri ogog okur halda so at heilsustýrið kanska lýsið betri uppgávurnar og endamálið við stovninum men men hinvegin skal tað ikki skilja okkum at ø við hesum viðmerkingum so taka okur undir við málinum og mæla løgtinginum til at samtykkja uppskotið og halda faktisk at hetta er eitt rættiliga gott mál sum oku kunna standa samanum takk fyri ja so eru tað nakrar viðmerkingar edva jacobsen gersu væl akk fyri harra formaður tá vit viðgjørdu nevndini so kom tað allan fram hvussu týdningarmikið tað var við einum fólkaheilsustýri soleiðis at mann fær savnað nakar av hesum her uppgávunum eitt sum eg haldi var reyði tráðuri vildiásigur stember heldur tað sama tað er hether at mann hevur eitt gott samstarv eisini millum goyrar tí tað vísti seg at tá ið tað uppstanda eitt nú eitt nú korona sum var nú tá týdningin av at