Johan Dahl (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2023-03-22
Topic: 1. viðgerð LM-084/2022  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um almannapensjónir o.a. (Broyting í lækking av pensjón)
ja takk fyri frú forkvina ja hetta er eitt uppskot sum sambandsflokkurin hevur lagt fram hettaher við at avtaka mótdrokningina hjá fólkapensjonistunum og okur hildu tað eisini sum ein part av okkara valskrá ta at okur gjarna vildi gera tað møguligt hjá fólkapensjonistum at og teimum sum eru sjeyogtrýsund eldri sum hava orkuni o vilj han og hugum at arbeiða at gera soleiðis at mann ikki straffar tey um tey hava hug at vera longri á arbeiðsmarknaðinum okur hava sæð hesi síðstu árini at tað stórt sæð allastaðni er mangla upp á arbeiðsmegi samstundis sum okur hava eina rúgvu av búnum fólki kann mann kalla tað í góðum aldri í dag tí tað at vera sjeyogtrýss dag er ikki at vera gamal eg eri sjálvur trýogtrýss fól a m lu o fimmogtretivu so eg dokt við at tey allarflestu liggja harum millum og fimmogtretivg fimmogfjøruti hóast tað eru hóast tað er sjeyogtrýss og gjarna vilja a og gjarna vilja verða longri á arbeiðsmarknaðinum og jú hvussu ger mann so tað vistimann hyggur eftir einum fyrispurningi sum erhard joensen gjøgnum forkvinna hevði í fjør so vísur tað tað at fólkapensjinistrar við arbeiðsinntøku í tjúgu tveyogtjúgu vóru sirku áttaogtjúgu hundrað og tveyogtjúgu sum vóru í arbeiðsmarknaðinum ogtað er also ikki so lítið taðer sirkar tíggju prosent av arbeiðsmeguni og hygg upan eftir aldursbýtunum so sægr mann sjávandi tað at tey allarsflestu av teimum tey eru millum sjeyogtrýss og tveyoghálvfjerðs tað eru tey flestu so eru tað nøkur afturat sum eru mtrýoghálvfems fimmoghálvfjerðs og og hundrað og nøkur eru av kvinnum eru seksoghlvferðs eldri og at mannfólk erta fýra hundrað av teimum sum spurtar um tað sigur mær so mikið nógv at at at tá er mann við tí skipanum okur av í dag hevur sonógv fólk á arbeiðsmarknaðinum sum sum vilja og hava hug at arbeiða so gangið út frá tí at við einari bøting av av av viðurskiftum soleis at tey sleppa frá ati breva mótrátnaði ja so e tað sjálvsag t gera tað og eggja fólki til at vera at vera longri í arbeiðsmarknaðinum okur tosa jú um tey sum eru fólkapensotilta tasum mæ hava fólkapensjónina taðay sum hæv ena tænastumann pensjón ella aðra viðkomandi pensjón tey fáa ikki brúkt hesi her lógini her tað eru tæy sum eru fólkapensjonistar og bara hava tey at liva av faktiskt og anas hvanska hav eina kaptalpensjión meni okur meta tað athetta er eitt gott uppskot tað kostar ja sjálvandi kostar tað men men hin vegn aftur eg haldi sjálvdi at okur sum myndugleikar oftani gera gera økur nøkur øgilia undarlig ting eisini í sambandi við pensjonistar a fólkapensjonistar hava heila seg lív spæl upp gjøgnum sýst skatt at fáa ena fólkapensjón og so staffar mann tey tá teg v hug at arbeiða longri júst í fólkapensjónini við at at at at taka at at at ger eina mótdrokning altso eg eg skilj ikki elja hví man skal gera tað mann tók eisini grundupphadnar burtur í í í samgonguni ár áruokum sum okur som set seg inn aftur aftur sum ein pataavti pakkanur sum bleiv nevnt í áðni man netið o man hækkaði bótsfradalariniður í fimmogfjøruti ja men mann hækkaði hasa grunduphæddina við signa fimmhundrað og fýrs krónur tá og eg meini at pensjonistarnir í tí tíðarskeiðnum í síð síðsti samgongun fingu einum tólv hundrað og trettan undraðkrónu u meira um mánaðin tá tey alt kom til alt viski e minnist sætt men hetta her trúgvi eg kemur at gera munin á tann hátt at tað koma at vera fleiri á arbeiðsmarknaðinum og og arbeiða longri nú nevndi helsjakud thomsen ei eitt eitt eitt eitt ein feil sum farsas liggur í uppskotinum tað við við hasum dømur um níggjuhundrað tímar og hundraðog trýss krónur eg veit ikk akvat hvar tað komu frá men okur hava gjørt løgløgstingsskrivstovna vart við tá ið máli blev fram at tað var eitt ting sum e ikki hoyrdu heima í uppskotinum tarvað forkert tað skuld ikki vera har og tískil skal ann sígja burtur frá tí uppskotinum tí tað er pierpúra for kert sum sum mansjak tomsen eisini gjørdu vart við í sínum í sínum framsøgu røðu okur hava sagt tað at og tað er eisini út frá tí tað er tað er øgiliga ringt at vordera hvat tað tað kostar sjálvandi vita okur tað at fært tú eitt ávíst antal meira av fólki á arbeiðsmarknaðinum so b etala tessihondi fullan skatt av trýsunda trena so í mun til hvat ið landið missir í hinum endanum við at striga mótdrokningina so er tað sjálvandi eisini ein inntøka í hesum evndanum við ati petala meira skatt so um talið eitur fimmogfjøruti milliónir ella fjøruti milliónir ella hálvfjerðs milliónir tað er ilt at siga okur vita bara tað at tað sum teð svara til tann fyrispurningin sum erard joensen gin om forkvinna hevði í fjør so bleiv mett tað við táverandi spurningi at tað lá um fimmoghálvfjerðs milliónir krónur pluss minis kanska fimmogtjúgu tavi siga millum fimmoghálvfjerðs kanska u hundraða okur hava so í tí uppskotinum sum okur annars havt eisiniliggjandi frammi um tøkugjølst sagt tað at okur kunnu fáa fimmoghálvfjerðs milliónir krónur inn í tøkugøldum við týstund lág á borðinum og tað var ein partur at til at fíggja millum annað hetta sum okur hava uppskrot sum ograa liggjandi so tað varð fyri sovítt fíggjað tað erikkieit ófígja uppskot ha hyggur mann eftir fylgiskjali sum liggur við málinum sum vísir eina skattútrokning sum sat upp fyri pensjonistan sum eru føddur na fyrsta januar í í trýoghálvtrýss og seinni so kann mann síggja tað at tey sum fara út á arbeiðsmarknaðinm og tjena til dømis millum fimtan túsund og fimmogtjúgu túsund krónur um mánan við at arbeiða eyka so hava tey eftir skatt næt eftir um mánaðin eta fimtan túsund krónur sum lygda um trýogtjúgundra krónur um mánaðin og vist tú arbeiðir til dømis fimogjú túsun krónur og skatti so hava tey siglar fýra túsund tveyhudra krónur eftir meira um mánaðin og eg vildi mett tað at hetta patíðir íð hvussu er munandi fyri ein og hvønn pensjonist sum fær í darbeiðsmarknaðuinum at hann kann at hann kann hava eina rímiliga upphædd eftir afturat tí pensjón flokkapensjón su hann anars fer tí halda okur tað at hetta uppskotið er eit rímiliga gott uppskot og vóna tag at tað fer undirtøku tað at mann fer inn og ætlar at hækka mótróttninsaftur sum hevur nevnt eg bæði frá johanes joensen jn morgvinna og hansjaku t homsen jtað kostar eisini altso ein ein mótróthndrað hekkandi upp á hálvfems túsund krónur kostar væl útmóti tað sama sum hettaer upskotið hegsum man kostar gangin er frá tað kann manska rokna uppá ella kanska nakar minni tað veit eg ikki men men tað verður ik ikki nokk so stórur munur á meni het er so okra boð upp á hvussu mann kann fáa fleiri fólk av føroyingum út á arbeiðsmarknaðinum okur haeina rúgvu av útlendingum sum arbeiða í vinnuni bæði byggivinnu og og fiskivinnu og og øðrum vinnum í dag hetta kann eg hvussuser kanska innan fyri kanska forsaganarøki og tað sum eitur eldraøki og og kanska eisini innan fyri isskianir og annað gera tað at fleiri fólk hava hug til at vera á arbeiðsmarnaðinum longri