Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-03-29
Topic: 1. viðgerð LM-130/2021  Uppskot til samtyktar um mál Føroya at minka útlátið av vakstrarhúsgassi komandi 10 árini og uppskot til dagførdan orku- og veðurlagspolitikk
fríblanding mann andtekur gongur út frá at samfelagsmenningin og tann tøkniliga menningin enn gongur lutfalsliga í einari eksponensiellari ferð eitt gott dømi um tað er hvussu nógvir elbilar eru komnir til føroyar tey seinastu árini men tað gevur eina ábending um at tað eru nokk so nógv ting sum inovatiónin og og og búskaparligi framburin tøkniligi framburin ger fyri okkum men tað eru sjálvandi eisini nøkur ting sum vit politiskt mugu taka støðu til og tað er eisini ein rokning sum skal fella onkrastaðni og har mugu vit politiskt taka ábyrgd fyri at tann rokningin fellir tað rætta staðið og at býtið er rætt og rættvíst so hendan her diskussiónin við tretivu prosent ella fimmogfjøruti prosent blívur eitt sindur ja fyri meg í øllum førum er relevant tigv ikki til at vita um vit kanska hava loyst hendan her spurningin um fimm ár tí at vit hava klárað at ment fusiónstøkni til dømis tað er nakað við at mann tekur orkuna ella man man kopierar tann mátan sum sólin ger orku og implementera tað menniskjaskapt tað hevði loyst allar heimsins orkutrupulleikarar upp á eitt eygablikt vit kunnu ikki kenna okkum trúgva í hvat framtíðini hevur at bjóða so heitther við tretivu prosent ella fimmogfjørti prosent sindur ærrelevant í mínariverð tað sum hevur týdning er at mann fær í gongd og tað er júst tað sum hetta her uppskotið onkursvegna er og júst orsøkin til at framsókn er valt at verið við tað er tí at vit hava nú ein havt ein fakbólk sum eru komin við nøkrum konkretum innisiativum á umhvørvisøkinum og tað taka vit undir við tí at vit halda at tað krevur eina breiða semju politiskt um hesi her átøkini og tað má fyri altíð verðini ikki blíva ein politisk kastibløka soleiðis at vit ongantíð koma í gongd tað halda vit hevur týdning og tí hava vit eisini valt at taka undir við hesum her og skjóta tað eisini upp saman við samgonguni sjálvstýrin orkupolitikkur er nógv samfelagið stendur og fellur upp á orku ella mangul av tí sama mann hevur uppbygt sivilisatiónir og brotið tæir niður í júst summu ferð av orku ella manglav sama og tá er tað erelevant um tað e vatnorka vindorka olja gass júneymet orka er estensiell og er nokk eisini drív megin til allar heimsins konflyktir og tí hevur orka eisini stóran týdning fyri eitt land og fyri ein samfelagsbúskap eitt land hevur brúk fyri orku fyri at halda eitt ávíst materielt støði innan fyri vælstand innan fyri vælferð og so framvegis og tað hevur týdning at mann hevur ta orkuna mann hevur tørv á til at reka samfelagið tað krevur millum annað at mann hevr sjálvforsýnandi í best mun sum ber til tað hava nógv onnur lond viðurkent og tað hevur føroyar ikki føroyar innflytur á hvørjum ári olju og gass fyri á leið átta níggju hundrað milliónir krónur um árið tað er ófatiliga høgar peningaupphæddir tað grøna orkuskifti hevði stórt sæð eliminerað ein ein góðan partu av teimum milliónunum sjálvandi ferð nógv til til skip og annað og flogføri men í tí stóra heilag landi tað er eitti búskaparligt argument fyri at verða sjálvberandi tað er eisini hetta her við at hava eina moralska ábyrgd og eitt moralst forpliktilsi yvir fyri heimin og framtíðarættarlig vit kunnu ikki loyva okkum ið royna offarakæti at brúka og brúka og brenna og brenna og onkursvegna lata framtíðarættarlið sum eg kanska partvís er ein partur av um at rudda upp eftir hesum ættarliðnum sum hevur brent olju gass av í fleiri hundrað árum tað krevur eina umlegging og hetta her uppskotið haldi eg er eitt gott stig á leiðini kundi tað verið meira ambitiøst tað kundi tað gott sjálvur haldi eg millum annað har eru nakrar emvigafturberingar sum kundu verið eitt sindur meira yvirtí øh og tað eru eisini onnur innitiativir millum annað hetta her við at mann hevur strikað seotveyavgjaldi og so framvegis tað ger mann í kraft av oljuprísinum er sum hann er men men seotveyavgjaldið er ikki bara fyri at tað blívur dýrari at keypa olju og gass tað er eisini tað at tú betalir fyri títt útlát tað sum mann kalla fyri negativar eksterinalitetir tú betalir fyri títt útlát so tað er ikki bara atferðaregulerandi tað er eisini tað at útlátið ber ein kostnað við sær fyri samfelagið og tað mást tú rinda fyri og so at siga allir framstandandi kmá økinum tala fyri ein universiellan cotwy skatt so tað mugu vit til at fáa eitt prinsipielt orðaskifti um tí at eg rokni við at tað verður ein partur av framtíðarloysnini um hvussu vit basa øútlátið og hvussu vit kunnu leggja um til grønar orkukeldur tað haldi eg hevur stóran týdning øh eitt annað sum sjálvandi man diskutera nógv tað eru hesi her leypandi innitiativini yvir yvir ár og kanska onkur hevur bitið merki í at nógv av hesum her har mann gevur út tey verða framd nú meðan har sum mann tekur inn tey verða framd eitt sindur seinni tá ið kanska ein onnur stjórnur kom til tað haldi eg sjálvandi er harmiligt men visita val soleiðis at allir flokkar stóðu saman um hetta her so er mann kunnað hildið hvønn annan í orðunum um hetta er nakað mann í felags um og tað er kanska eisini tí tað er so harmiligt at tað er ikki allir flokkar sum standa aftan fyri hesum her uppskotinum men hvussu eru ikki so fara vit í framøkni í øllum førum at syrgja fyri at tað verður hildið upp upp á at mann hevur eina langtíðarætlan sum hendan samgongan hevur byrjað og vit fara ikki at lata okkum bara slá okkum til tols við at mannfer at kanska a kritisera ta í næstu stjórnu fyri at brúka taka for nógvir pengar inn til framan fyri tað grøna orkuskiftið tí at tað eru vit hóast alt sum hav samtykta so hjá okkum stendur eisini eina ábyrgd um at halda fólk í orðini og syrgja fyri at mann fylgir upp upp á hetta her uppskotið tí heta her uppskotið er fyri sovið bara eitt uppskot til samtyktar og uttan politiska handling er tað púra innantømt púra púra innantøt líka sum tað undanfarna uppskotið púra innantømt tað krevur at mann fylgir upp uppá tað politiskt og eg gangi út frá tá eigur í øllum førum at vera so at tá ið mann hevur trýstð á tann grøna jaknøttin til eitt uppskot til samtyktar so hevur mann gjørt sær til kennar at mann hevur ein politiskan vilja til at útføra tað sum mann hevur samtykt og tað vóni eg veruliga at mann tekur í álvara og atikki er bara eitt slag av signalføroying men at mann veruliga meinar okkurt við hetta sjálvandi veit eg at fólk eru øgiliga ósamd um veðurlagspolitikk og útlát so framvegis tað eru enn tá sikkurt fleiri inni her sum ikki halda at tað eru veruligt og er okkurt páfund á onkrari globalari elitu tað skal ikki kunna siga men eg haldi í øllum førum at fólki veljarin brúkarin er blívin so ómetaliga tilvitaður um umhvørvispolitikk veðurlagspolitikk at tað vit vera óansað hvat vit haldað nærmast tvungin til at fylgja hesum upp so kann man hava teir hálningarnir um tað sum mann og einaferð hevur men fyri at taka samanum so haldi eg at hetta her uppskotið er ikki perfekt tað kundi verið meira ambitiøst nú er hetta bara eitt uppskot til samtyktar so tað kann saktans blíva blíva meira ambitijøst um mann ynskir tað øh og tað eru ting sum kundu verið í øðrvísi tað haldi eg persónliga eisini men fyri meg hevur tað nógv størri týdning at mann fær eina breiða semju rundan um at byrja upp á tilgongdina enn at tosa um fimtan prosent tjúgu prosent tretivu prosent fimmogfjøruti prosent sum í tí stóra heila eru smálutir tí alt hetta her skal innganga í tí samlaðu ætlanina um at blíva sjálvberandi á orkuøkinum og at minka okkara útlát soleiðis at framtíðarættarlið kunnu kenna seg heima í okkara verð í framtíðinija takk her eru nokk o nógvar viðmerkingar helgi abramsen ger sovælforkvina ø eg fegnist um at framsókn og sjálvstýrið eru vitaleggja uppskotið fram og og taka undir við tí tí hetta skal ikki vera í samgongumál hetta er eitt mál sum allir flokkar eiga at standa samanum sum ert felags mál fyri fyri føroyar og og tað er einki sum forðar okkum nú nú sigur bjarni kárasom petersen her at at hetta er bar eitt uppskot til samtyktar og og og er so skal mann fylla ínýta tað er einki sum forðar okkum í at at fylla meirinýta enn tað stendur her visu vit hava størri ambitión enn hetta so gera við tað tað kann einki forða okkum og eitt annað mál eig kal minnast til tað er tøknin altso tað kann so øgiliga skjótt henda tøknin yvir á halar okkum vit kunnu gott samtykkja frá tá og tá skuluvi ikki unna keypa ein dysalebil men áðren in koma so langt so so skaffast ein israbilur ikki meir ella okkurt annað so ser tað verið sum pangan so so eg haldi at tað er gott at vit kunnu standa saman um hetta her sum eitt minstamál og hvat so so hendir framyvir tað má tíðin svísa takk fyrija takkbjarni kárason petersen ger sovæltakk fyri frú forkvina ja tað er júst tað altso orsøkin til at vit hava valt at taka undir við hesum her er tí vit mugu seta okkum nøkur konkret og realistisk mál og so eru tað nøkur átøk sum fylgja við í hesum her uppskotinum sum skuldu gerast yvir eitt áramál og har hevði eg vónað at mann fekk eina breiða politiska semju um tey og gjarna visti mann sær tað at tað er ov lítið ambitiøst ella ikki livir upp til málsetningin um at skera útlátið minkar tað niður vist vistu ta ikki livir up til sítt endamál jamen so kann mann skerpa forholdini til eina nevndarviðgerð til dømis