Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-09-10
Topic: 1. viðgerð LM-012/2021  Uppskot til løgtingslóg um Filmsgrunn Landsins
til filmsframleiðslu men hesin grunnurin skal eisini hava heimild til at taka ímóti pengum aðrastaðni frá soleis at grunnurin kann samla upp pengar vi onkur ynskir at seta pengar í grunnin so skal tað vera kærkomið ætlanin er ati suðul skal kunna veitast breitt til allar teir ymisku tættirnir sum eru innan fyri filmsviðgerð ella films framleiðslu og tað vil so siga eisini handrikhanddritsmenning og hugskotsog framleiðsluog eftirframleiðsluútbreiðslu og so frameftir øvit leggja upp til at hetta er ein ein grunnur sum verður rikin fyri seg men siga tó í viðmerkingunum at hetta saktans kann um mann heldur tað ver eitt gott hugskot og tað er tað uttan iva verða rikið saman við mentanargrunnunum ella saman við filmshúsinum sum jú í dag umsitur filmshúsið umsitur í dag ta afturberingarskipanina sum er og eg skal nevna eitt sindur meira um hesa afturberingarskipan tí eg haldi hesi tingini hanga væl saman tann stuðulin mann hevur í í tí sum er ein játtan til filmsviðgerð í dag tí fleiri sum kalla tað fyri filmsgrtað blívr tað ofta kalla men tað er ikki ein grunnur tað er bara ein játtan og tí er tað øgiliga lætt hjá landsstýrisfólkunum í dag hóast tey seta nøkur fólk at meta um hvør skal hava stuðul so er tað ættrættiliga lætt hjá landsstýrisfólkunum at leggja seg út í hvussu hesir pengarnir var brúktir og tað hava vit sæð í øgiliga greiðan mun vit hava sæð eitt er hetta seinasta málið sum var har ein ein ein filmur ikki fekk fekk játtan og og tað er so rætt at hann hevði hann fekk heldur ikki fyrstu ferð hann søkti men so var handritið broytt og so hildi hesi her fakfólkini at hann skuldi havt stuðul tað atil landsstýrismaðurn som ikki men um eg skuldi hyggja att annað mál sum eg haldi vera enn álvarsamari so er tað ein ungur maður sum framleiðir annirmatiónsfilm sumáframmanundan ikki fekk stuðul og eg veit frá bæði frá útlendskum serfrøðingum og frá øðrum at hesin maðurin hesin ungi maðurin verður mettur at vera eitt stór tallent altso eisini í í í samanbori við altjóða annimatiónsteknari og tað haldi eg eg haldi ikki tað er í lagi eg haldi ikki at tað er í lagi at ta landsstýrisfólk fer inn og sigur tey banna fór illa hasir filminu tí fáa tey i í altso tað er hansara list hann framleiðir hesar her teknifilmarnar og teir eru eitt sindur spesiellir og eg veit heldurk sum eg skilji tær ordiligt men í øllum førum verður hetta mett at vera ógvuliga framkomið tað hann ger og og stuttligt tú alt møgulit annað og í tí løtu tú ert inni har at landsstýrismaðurin bar sjálvur avgerð hvat ið gott og hvat er ringt ja hvar enda við so í hinum endanum og tað er heilt vist ikki tað flokkarnir ætlaðu tá ið man í sínari tíð byrjaði at seta pengar av til film men lat meg fara eitt sindur aftur søguliga játtanin kemur inn fyrstu ferð í tvey túsund og fjúrtan eg hi eg haldi t taðvór edvar jacobsen sum nevndi at sambandsflokkurin hevði eisini verið við til at vilja stuðla film og tað er rætt taðvar kanska ikki allir flokkar men nógvirs flokkar á tingi vóru við til at halda tað var eitt gott hugskot at stovna hesa kontuna í tvey túsund og fjúrtan og tá var so bara ein hálv millión sett av men tá hevði mann meira ella minni tosað saman um at mann átti stivast at hækka hesa játtanina til hon kom á støði lutfalsliga við tað sum filmsgrunnar eru í okkara grannalondunum tá ið undanfarna samgonga tekur við tá fara vit á álvara inn og og hækkaðsær játtanina hon var bara komin upp á upp á null komma sjey milliónir tá og hækkaðu honm heilt upp í eina komma fimm millión so tá góðu vit aitt ordilig ligt tað fyrsta árið og fylgjandi ár sett við so fýra hundrað túsund av soleiðis at játtanin í tvey túsund og nítjan altso seinasta ári tann samgongan sat var komin upp á tvær komma sjey milliónir síðani hevr tað gingið eitt sindur striltitier bara komma tvey hundrað milltvey hundrað túsund uppá síðani hendan samgongan tók við men tó fíggjarnevndin meirilutin ætlaði faktist fyrsta ár hendan samgongan sat at skerja játtanina til filmsgrunnin og tað plaiv tíbetur steðga í sambandi við viðgerðirna her í tinginum fíggjarlógarviðgerðirnar og so eydnaðist tað eisini at fáa fíggjarnevndina við upp á hækka tann stuðulin og tað haldi eg vit skuldu tækka fíggjarnevndin fyri hóast tvey hundrað túsund er nógv minni enn tað man upprunaliga ætlaði at hendan játtan skuldi hækka við árliga men tankirnir av so at seta hesa tvær komma níggju milliónar sum eru nú seta teir í henda grunnin og so taka tað byrja við tí og so royna at fáa undirtøku fyri at hækka við einar hálvar millión um ári nøkur ár afturat til mann kemur upp á tíggju milliónir ella tólv men í øllum førum tíggju frú forkvinna føroyskt filmsvinna og føroyskt filmsframleiðsla hevur ment seg heilt ófatiliga nógv tey síðstu árini sjálv havi eg verið so heppin at eg havi luttikið til allar hesar her geytarnar sum eru á hvørjum ári og eg havi ongan mist og og bara við at at vera við til tey kvøldini so sær mann hvussu rívandi menningin hevur verið altso hvussu hvussu hvussu hevur gingið fram í risafetum í dag er tað soleiðis at tá ið mann vísir hetta her at hetta føroyska filmskvøldið sum er sum er eitt fantastiskt kvøld hvar tað er kanska tíggju tólv føroyskir filmar sum verða vístir har eru nakar av teimum stóru slet iki við longur tí at nú framleidd framleiða ta heilfilmar og trom at tað at fáa stuðul til trom tað fylti nógv í undanfarni undanfarna í seinastu tingsettu tá arbeiddu vit hart fyri at fáa eina játtan sutron kundu framleiðasla í føroyum tað er ein orsøk til at sendirøin trom verður framleidd í føroyum nú upptøkurnar eru í hesum døgum og eg eri við at vera lidnar haldi tey hava eru við at klippa saman ter fyrstu tær fyrstu partarnar og tað er tí at mann hevði hesa afturberingarskipanina sum bleiv samtykt undir undanfarna samgongu sum liggur undir filmshúsinum pol mikkesen var landsstýrismaður og syrgdi fyri at fáa heitta lag tann afturberingarskipanin ger at útlendskir framleiðari ella føroyskir framleiðari sum eisini samstarva ella hava felag uttanlands veljað at kunnu velja at gera film í føroyum og so kunnu teir fáa afturbering avbjóðingin er bara har eru bara tvey hundrað túsund á fíggjarlógini til tað og tað er sjálvandi nógv for lítið í samband við troma eydnaðist tað so at fáa undirtøku frá eg haldi hattað vera eitt samt løgting fyri at mann kundi seta fýra milliónir av til afturbering og tá skal mann bara minnast til at helgi abramsen var landsstýrismaður og eg haldi tað var eitt øgiliga stórt framstig at tað eydnaðist at fáa tað á skrá men vit kunnu ikki steðga har altso vit mugu vilja meira viðveruliga vilja eina filmsvinnu so mugu vit bæði hava hesa afturberingaskipanin ikki bara fyri ein film ella fyri eitt ár men hon má vera nógv størri og tá skal mann minnast til at hvør einasta króna sum verður latin í mun til afturberingarskipanina tað er fyri fyri hvørjar krónur su erðu latin eru fýra krónur brúktar altso tað er afturbering av mvige sum eg goldi inn í samband við dokumenteraðar brúktar pengar í føroyum og tað vil sigat tað blívur bara fýra milliónir við sum mann hevur brúkt sekstan milliónir í føroyum og tað eru sekstan milliónir sum høvdu verið brúkt aðrastaðni tað høvdu verð brúktar í íslandi ty høvdu veið brúktar í írlandi ella í skotlandi ella onkra aðrastaðni har mann kann siga at leikkeldini minna nógv um okkara og eg havi hoyrt at tað er ein vandi fyri at næsti partur av trom ikki verður framleiddur í føroyum í øllum førum eg vár noyddir til at fáa hesa afturberingaskipanina upp á nógv hægri støði og hesi bæði tingini hanga saman filmsgrunnurin sum eg haldi vit skuldu stovnseta og fáa upp á hesar tíggju milliónirnar og so afturberingarskipan hær mán tey bæði tingini at hanga saman so er tað eingin ivi um at tær íløgurnar vit gera her koma fleirifalt aftur til samfelagið filmsvinna er ein av kreativu vinnugreinunum sum kann skapa ótrúliga nógv ymisk arbeiði kring alt landið tá ið eitt filmstoymi kemur til føroya gera enn film ella tá ið ein eitt føroyskt felag fær í gongd við framleiða film í føroyum ja so skuldu tær bæði brúkast leikaranu hjá filmi men tað skulu brúkast ljósfólk og ljófólk og dseinarir og sminkar og pallsmíðaar og tey sum gera mat og tey sum øll tey sum bjóða fram inni vist og so frameftir og so frameftir hetta er ein vinna sum til trekkir ung fólk hetta er ein vinna sum ger tað meira spennandi atbúgva í føroyum hetta er ein vinna sum vit kunnu veruliga menna til at vera eitt av okkara bæði lutvístand útflutningsvinna men eisini ein vinna sum skapar sera nógv samansett størv so tí frú forkvinna ja tað er rætt at hetta uppskotið lutvíst er sprottið av teimum proogatiónunum sum hava verið við umsitanina av filmsgrunnum sum hon er í dag ella filmsjáttanini sum hon er í dag men tað er eisini komið av at eg haldi at at nú er er hendan upphæddin komin upp á eitt støði sum gera at mann eigur at skapa nógv meigura professionellar karmar rundanum hesa filmsjáttanina og at enda vil eg bara siga at tað eru sjálvandi ikki politikari men fakfólk sum eiga at taka avgerðir um hvat kann stuðla so hvat eigur at verða stuðlað og tað eru altíð nógv fleiri umsóknir altso fleirifalta umsókna í mun til tey sum fáa stuðul tí at menningin og tí tað eru so nógv fólk sum gjarna vilja arbeiða við hesum í føroyum og tað er er ógvuliga ógvuliga kærkomið ov gott takk fyri ja takk her var ein viðmerking beinta løga jakobsen ger sovæl takk fyri frú forkvina jag eg hugsið at spyrja bjørt samuensen nevniga um heta her síðsta sum hon nevnir um at filmurn kann jú eisini geva øðrum vinnum arbeiði nú nevnir bjørt samelsen nøkur dømi tí sum eg skilji er filmsvinna til dømis nokk so o stórur ídnaður í íslandi um vit fingu eina styrta føroyska ilsvinnu um tar ikki eisini kundi givið onnur sløg á arbeiðsplássi um alt landi altso eisini úti á smærri plássinum altso um mann við at styrkja filmsvinnuna