Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-03-17
Topic: 1. viðgerð LM-107/2020  Uppskot til løgtingslóg um serligar treytir fyri lógarálagdari grannskoðan av fyritøkum av almennum áhuga (PIE-fyriskipanin)
ger sovæler harra formaður øh ja fari líka taka afturí aftur tað sum undanfarni røðari sum jú næsta formaður í vinnunevndini segði við at vit skuldu geva málinumeina góða viðgerð tað fara vit sjálvandi at gera men eg skal sum forkvinna í nevndini viðganga beinanvegin at hetta er eitt mál har vit leggja stórt álit á vinnumálaráðið og tey fakfólkini sum arbeiða við hesum málinum tí hesum máluum tí tað er rúgvusmikil og ómetaliga teknisk um mann skal vera sera væl inni í bæði lóggávu og tað oog tí fakøkinum altso tí vinnuøkinum sum hetta snýr seg um men altso hetta snýr seg um uppskot til løgtingslóg um broyting í løgslóg um góðkendar grannskoðarar og grannskoðarar virkir og um uppskot um serliga treytir fyri lógarálagdar grannskoðanir av fyritøkum av almennum áhuga tað sum verður kallað p i e fyriskipan og altso tað er so eitt direktiv eitt es direktiv hendan p pdirektiv hetta podirektivi pi stendur fyri poblicntrøsnttis sum altso til føroyskt verður umsett við fyritøkuna almenn áhuga og uppskot um løgtingslóg um broyting í løgslóg um partog smápartafeløg tað sum vit vilja kalla vinnufelag og lógin annordning um íkrafttretin forferørina av lóg um vi c vtvn virsemt og annðordning um íkrafttreting forferørin av lóg um eversívni fund tá ið vit tosa um hesa piifyriskipanina so snýr tað seg fyrst og fremst umbankarogtryggingarfeløg bara sum mann hevur tað fyri sær at tað er fyri at síggja fyri sær hvat eg fyri slag av fyritøkum vit tosa um og tað er sjóvani fyritøkur sum hava serligan almennan áhuga eg eg fari byrjar við at seta tveir spurningar til landsstýrismannin nú vísir mann til esfyriskipan ella es direktiv frá tvey túsund og fjúrtan herfyri viðgjørd við lóg um hvítvask tað er eitt sindur í somu kann mann siga á sama støði í mun til lógarmessiga stór og tung mál sum er beinleiðis knýtt at es lóggávu vit hava í eitt prinsipp í føroyum um at vit vilja hava vinnulóggávuna at líkjast es lóggávu rættiliga nógv ella so nógv sum gjørligt men tá ið mann tosar um at esdirektivi var fjúrtan er tað so tað nýggjasta direktivið sum er tí tað vit sóu í hvítvarpslóggávuni var at es hevði faktiskt longu mininist um tað varð í átjan hunraðog nítjan flutt seg til eitt nýggjari eina nýggjari fyriskipan meðan vit fyri nøgrum mánaum síðani settu í gildi eitt sum varð knýtt at einari eldri fyriskipan og so havi eg hug at eisini seta sar eina heilt grundleggjandi spurning nú hava vit síðani kanska síðan aldarskifti arbeitt eftir hesum eg veit ikium enskal siga grundleggjandi meginreglum vit hava øllum førum verið rímiliga samdum tað politiskt at vit skuldu seta alla egs lóggávu í gildi nú síggja vit so her at mann setir hesar reglurnar í gildi rætiliga nógv ár aftaná at tað eru komnar í es og kann landsstýrismaðuintá hann færa orðið greiða frá um mann setar gildi tí at at tað eru avbjóðingar hjá teimum føroysku vinnufyritøkunum onkrar undanfarnu røðara nir verja lítiðsindur inni á tí í mun til hvat mann kann bjóða seð fram til uttanlands men men eru hetta reellur trupulleikar í føroyum at mann manglar hesar reglurnar tí at onkuntíð so fær mann eitt sindur kensluna av at vit kanska hava eitt sindur høvdið undir arminum og bara umseta og umseta og umseta og useta og useta og umseta aftur og seta túsund vís á síðum at lógarverkið er gildi í føroyum sum eitt ella annað stað í stórlig stórri mun far meg at kenna eitt sindast sum at mann setir eitt eg veit ku eg skal kalla tað elefant ella fílar regluverk í gildi í føroyum sum ikki altíð ella eg øttust ofta fyri at at at tað lutfalsliga blívur forforavbjóðandi fyri tær føroysku fyritøkurna og kemur at kosta for nógv og fortungt ot umsita tí at fyritøkurnar í føroyum grundleggjandi eisini tær stóru fyritøkurnar eru nógv smærri enn tær vit vanliga kenna frá stórum londum í europa nú seti eg bara hendan spurningin tí eg haldi er umráðandi at vit eisini hugsa lítið sindur um tey tingini um tann mátin vit arbeiða upp á hesum økinum framvegis er hin rætti eg veit got tað finnst ikki nakað øgiliga einfalt svar upp á tað men vit kunnu bara ærliga viðganga at tað er ikki ein einasti persónur inni her sum klárar at seta seg inn í detaljur í einum hundrað og fýrsslangum lógaruppskoti og tí vilja etrúgvi tey flestu gera tað t tey hyggja so eftir hvat siga tey sum hesar gógirnar skulu galda fyri hvat er tað fyri viðmerkingar tey koma við og har síggja vit at tað er ymiskt hvat i grannskoðarvirkini siga eitt sum er nýtt í hesari her lóggávuni tað er hetta við rodatiónsreglurni man kann gott kalla tað fyri fyritøkuumferðsreglur ella grannskoðarar umferðsreglur altso tær reglurnar sum siga tað at hesar her piufyritøkurnar at tær skulu tær skulu skifta grannskoðarar aftan á tíggju ár og tær kunnu so behalda tann sama grannskoðarin um tær bjóða heta her grannskoðaran arbeiða út so kunnu tær tá kann tann sami grannskoðarin vinna aftur so kann tað blíva í øllum førum tjúgu ár men har er øgiliga stór ósemja millum grannskoðararnar um hetta er góðar reglur ella ikki grannskoarain virkir í januar og hetta er hetta eruhetta er skjøl sum fylgja við málinum siga at avleiðingin verður mett at vera at tað aftaná eitt ára mál verður otá tiónsreglum ikki fer at vera nakar grannskoðarar eftir í føroyum sum lýkur krøvini til at verða grannskoðarir hjá føroysku fíggingarstovninum ttað er nokk so nokk so álvarsom viðmerking og umhvørvismálaráðið umhvørvis og vinnumálaráðið hevur so hevur so vent sær til hini grannskoðarvirkini og tey siga tað at at føroyskar pifyritøkur hava møguleikar fyri at velja ímillum ymiskar grannskoðarfyritøkur og verða radatiónsregnar ikki settar gildi kann skjótt vera monopol innan grannskoðan av fíggjarfyritøkum í føroyum spekt vísir á at reglurnar um rodatión hava sum endamál at tryggja óhefni í sambandi við grannskoðana av fyritøkum av stórum samfelaðsligum týdningi og á føroyskt fráviku í reglunum kunna hava týdning fyri roknskaparbrúkararnar herundir íleggjarar í keypsskálum og møguliga fyri fíggjareftirlitið spekt vísir á at tað er rætt sum januar førir fram at tað í dag er trupult hjá føraoyskum grannskoarnum at lúka serstøku sertifiseringskrøvini til grannskoðarai sum grannskoðan peningastovnar men hesir trupulleikar gerast ikki størri av rodatiónsreglunum altso heilt mótsatt niðurstøða avbjóðingin við sertifisering kundi verið loyst við at broytt kunngerðina um sertifisering so har kemur ein spurningur afturat landsstýrismannin er tað ætlanin og vinnumálaráðið svarar so og teirra niðurstøða er ati tey siga millum annað bakstøði fyri roda tiónsreglunu harvið í avmarkingum viðvíkjandi vanlskeiði grannskoðarnis er at styrkja grannskoðarns óhefni og økja kappingina á grannskoðararmarknaðinum ja og her verður so greitt frá hetta her sum eg nevndi í áðni við hesum og tíggjuárunum og tjúgu árunum um tað verður eina útbjóðing og so stendur ellavu fýraogtjúgu ár um meira enn ein grannskoðarar ella meira enn eitt grannskoðarferðas eftir endanm á mest loyvd at skeiðnum upp á tíggju ár samstundis ger ein grannskoðararuppgáva altso so hetta er hetta er rættiliga fløkt og at gjøgnumskoða um hetta er kløkt fyri føroyar fyri tað um tað er kløkt fyri øgiliga stórar stórar fyritøkur í londunum har tað eru øgiliga nógvar fyritøkur eg klári ikki at gjøgnumskoða tað men ein orsøk til at tað er so stórur munur á tí sum hesi grannskoðaravirkini siga at tað kann sjávandi eisini vera at ein grannskoðari hevur øgiliga nógvar fyritøkur í dag kann tað vera støðan eg eg eg eg veit ikki ordiliga hvør grannskoðari hvørji av teimum stóru fyritøkunum men eg haldi harra formaður at vit eru øll inni her greið um at tað e rættiliga fáar av hesum her pifyritøkunum í føroyum so onkursvegna er við niðri og rótu nøkrum sum er øgiliga øðrvísi grundleggjandi øðrvísi í okkara lítla landi í mun til í mun tilaltso føroyar er ikki nakað lítið land føroyar eitt stórt land men vit eiga lítil land í mun til fólkatali í mun til talið av fyritøkum so og eg haldi at mann stendur við hesum spurninginum hvørja ferð tá ið tað er hetta eitt sovorð slag av lóggávu duga vit nóg væl í føroyum landsstýrisfólkini duga tey nóg væl at fáa embatsfólkini til at hugsa í meira í beinleiðis í føroyskum altso um at hugsa føroysku vinnuna inn í lóggávuna eg eri eg eri settkki iva um at tað verður gjørt úti frá tí sum landstýrisfólki heldur vera best og tað hevur higartil verið hjá stórsa øllum landsstýrisfólkum í vinnumálum og atmannum nærmast bókstavliga fylgir es lóggávu meni meni umhvørvis ogvinnumálaráðið metir í øllum førum í hesum førunum ati at útlitini eru fyri at fáa fleiri veitarar á marknaðinum verða minni um ongar rodaiónsreglur verða settar í gildi tað er so niðurstøðan hjá vinnmálaráðnum so tí vænti eg at landsstýrismaður fer halda fast í at at hetta skal vera so nú nú fór tað hamdlað nokk so nógv snúgvaseg nokkso nógv um umhesi her hesi krøvini sum krevja at mann skiftir grannskoðarafyritøku við jøvnum millumbili og tað er tí at tað er tað sum tað verður mest gjørt burtur úr í hoyringsvarinum men vit skulu sjálvandi fara royna at gera okkum ómak og eg fari líka enda við vit som kundu fingið nøkur sekund afturat harra formaður at vísa tað sum jóhan dal segði í sína røðu um at tað er neyðugt tá ið so rúgvusmikið lógaruppskot koma og trý so stór lógaruppskot skulu viggjast undir einum at tað sum á minsta máta er ein greiður samandráttur sum verður sendar øllum tingfólkum upp á eina á fýrasíðu ella tvær soleiðis at mannskjótari fær sett seg inn í hetta ekstremtella tilfarið og og fær eitt sindur meir hilling á hvat tað snýr seg um men vit hava so roynt at gjørt okkum oman til fyrstu viðgerð og sjálvandi