Jaspur Langgaard (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2022-03-18
Topic: 1. viðgerð LM-123/2021  Uppskot til samtyktar um tilráðingar frá Norðurlandaráðnum í 2021 og um frágreiðing um virki ráðsins í 2021
ja takkfyri ara formaður tað er kanska ringt at koma upp eftir ein aftan á jakob hevur líkasum sagt tað mesta sum sigast skal meni eg kann leggja nøkur ting afturat nú bleiv tosað eitt sindur um umhvørvið og mann kann altíð siga er tað er tað nakað sum hann hevi tosað um øgiliga leingi og tað er hent øgiliga lítið men hin vegin haldi at vit kunnu hvussu so fegnast um at landsstýrismaðurin hevur tikið hetta her magnus rasmusen hevur tikið at økja í álvara og e farin inn at seta nøkur ítøkilig prosjektir í gongd og leggji eina eina ætlan hvat vit gera innafyri at økj í tey komandi árini so r tað veru tosað um líka løn bæði tá tað kemur til starvsbólkar og tá tað kemur til kyn og mann kann siga t tað gleðiliga er at hetta er so hvussu so ikki bara ein avbjóðing sum vit hava her í føroyum tí eg haldi tað r ein avbjóðing sum vit hava her men sjálvt um vit ofta halda at hini norðralondini eru langt framman fyri okkum tá tað kemur til hettar so kunnu vit ikki um annað staðfesta at hini londini hava somu avbjóðingar tá ið tá að snýr seg um um hesi viðurskiftir eg haldi at vit eiga at taka hetta her í nógvstøri álvara eg veit væl at sum maður og kona hava vit ymiskar uppgávur ymiskar funktiónir men eg haldi eisini at tá ið vit gera tað sama starvið so eiga vit at fáa ta somu lønina og har haldi ettað er nógv nógv alt ov nógv dømir um at tað ikki er soleiðis eisini her hjá okkum so er tað nakað við arbeiðsmarknaðar arbeiðsmarknaðar útbúgvingar taka vit til dømis handverkar sum skulu arbeiða innan fyri norðurlond hjá hvørjum øðrum soleiðis at vit í dag ein elekstrikarði í føroyum kann fara tilíslands ella til svøroykt t arbeiða vit tryggja at útbúgvingin er galdandi tá ið norðurlond innanfyrð tað sama øki handverksliga tá ið vit bjóða upp á arbeiðið hjá hvørjum øðrum at vit hava tey tingini sum skulu til og ikki leggja forðingar hjá hvørjum øðrum og har veit eg at at tað er froysk føroysk føroyskt feløg sum hava enskt at til dømis at bjóða upp á uppgávr sum vara í íslandi men har mann ikki hevur har tað ikki hevur eydnast at kunna bjóða tí at tað eru lagdar forðingar fyri so tað er tað sum norðurlondini ynskja tað er tað men tá ið mann hevur eina útbúgving so skal man koma at arbeiða øllum londom og mann skal kunna bjóða upp á har tað er møguligt at bjóða upp á uppgávur a hjá hjhvørj øðrum tá tað kemur til t minka um um matsbydd ella matoyst ella hvat vit kallað tað so haldi eg ta er nok sei intersant at fara inn at kanna hvat ið er her í føroyum jakob nevndi hvat hann er upplaksin við og har haldi eg kenni meg øgiliga nógv aftur í tí sum hann segði tí e tað hava kanska verið verið eitt sindur intersant at prøva at fara inn at finn útav men hvussu er tað her hjá okkum hava vit nógvmatoysl hava vit nógvan mat sum verður koyrdir burtur hugsa um matstøð hugsi um um hann nevndi datu er ella matur sum er farin út um datu og sovíðari eg haldi at handlarnir har eg har eg keypi inn gera meir við akkurát hetta mann fer kanska inn tá i tað nærkast úrgangsdatu at men onn seti prísin niður og annað tað kann gott vera at tað er tað kundi verið gjørt meirt men tað er meir men tað kundi verið intersant at funnið út av hvussu nógv verður gjørt og hvat verður gjørt og og verður nógv koyrt vekk mentanarøkið kann mann siga innan fyri tað norðurlendskur r fingið eitt slag fyri síðuna av tí at umhvørvið hevur fylgt meir kanska í so nógv fyri summi tí onkursvegna er tað mentunarøki sum knýtir okkum norðurland øgiliga nógv saman tað e millum annað tað sum vit hava norðurlandahúsið sum vit hava tað eru málið og tað er er annars annars onnur list sum vit annars eru felags um so her ynskir mann at fara inn og menna ta samstarvið og skipað fyri nøkrum ávísum mentanarogtiltøkum sum vit eru felags um nú hava vit í vikuni viðgjørt filmslistina eisini eg haldi eisini síga eg stuttligt at síggja hvussu tað mentanarøki hjá okkum stendur í vøkstri hvat vit kunnu gera at vit eisini her kunnu gera okkum galdandi e kann minnast at eg fyri nøkrum árum síðani var í íslandi og var í biograf og fann út av tí at biografrin haldi hevði eini eini átta ymiskar íslendskar filmar at eg má siga at eg visti tekki at ísland hevði so nógvar filmar í mun til tað fólkatalið sum tey hava har uppi so eg eri nokk so spentur upp á at tann vinnan eisini her hjá okkum kemur at mennast og at vit koma at síggja at tað verður nakað sum eitt bein vit koma at standa á um nøkur ár so verður nevnt nakað um um talgildu føroyar ella algilding ella tøkni í heila tikið har haldi eg at vit eru eisini framhardlagi her hjá okkum vit hava slóa fyri tey síðstu árini og landsstýrið hevur nú eisini arbeitt við einum at ktvinnan skal tvífaldast vit hava nógv for fá ktfólk í mun til grannalondni norðurlondini sum vi samanbera okkum við eg havi ikki lisið alt álitið men eg haldi sjálvur at har eru fleiri ting sum eru góð men eitt sum eg sjálvur sagni tað er millum annað tað at tað almenna brúkar brúkar keypir meir tænastur frá føroysku ktvinnuni eg havi alt ov ofta síggi eg at tað tað er næstan tað privata sum ber ktvinnuna í føroyum og tað haldi eg eg nú kenni g eitt sindur til økia vit arbeitt tað innan fyri enni seri síðstu fimmogjúgu árini tað er blivið betri men eg síggi alt alt ov nógvar almennar stovnar og kommunur sum keypa útlendskar ktloysnir eisini har sum føroysk ktvinnaið er er inni o eg havi púra spurt eitt sindur um jøli um men tað er tí at teir hava eitt boskekt teir hava nøkur tøl og ynskir mann tað øðrvísi so siga men so má tað vera tann politiska skipanin sum skal gera tað eg haldi tað er heilt ótrúliga harmiligt serligan tá ið mann ynskir at hendan vinnan skal mennast so haldi eg tað almenna eigur eisini at taka sín lut í hesum her som marð setð sær fyri at tá ið tað kemur til sjálvmorð at fyribyrgja tað nummar eitt hevur mann stt sær fyri at vit í norðurlondum skulu minka sjálvmorðsrættinavni við fimmogtjúgu prosentum og at mann eisini her hugsar eina nul null hugsjón og eg hugsi serliga ímillum ung hoyrir mann at tað eru sykiskar avbjóðingar var einum fyrilestri í morgum har mann hoyrdi at fimmogtjúgu prosent av øllum børnum og ungum í føroyum hava sykiskar avbjóðingar og tað eru mínum mínum huga alt alt ov høgt tal so har haldi eg tað er viktigt at vit prøva at finna út av at fáa størri vitan um hetta her og hvar royndirnar hini grannalondini hava hvussu kunnu vit eisini vera við til atiklára hetta so kemur aftur hetta her við við rúseftirlit á tí sum gongur fyri seg á havinum eisini har sakkar mín e null hugsjón og størri eftirlit og so kann mann siga herdans straff tað er kanska ikki øll er inni sum siga at vit skulu fara inn aftur og snakka um herdanstraff tíðan tað kemur til hetta her eg havi sjálvur verið havt verið knýttur til sjóvinnu tey síðstu tretivugfjøruti árini alt tað sum eg minnist og eg má siga at har er heilt ófatiliga nógv broytt tann rætta vegin eg kann minnast tá ið í persónar fóru umborð á skip fyri árum síðani har næstan eingin varð gonguførur áðrenn tað bleiv loyst og og eg kann minnast eisini tann tann ótta sum smádrongur hvat tað kunnu geva tá ið ið tá ið fólk vóru sjónligt ávirkaði og ov meira enn tað tá ið tey skuldu avstað kanska øll manningin sum hon var so at tað mangan ikki hendi meira á sjónum enn tað gjørdi tá eg kanska eitundir men í øllum førum kunnu vig siga har er hvussu so ver øgiliga nógv hent og har í so norðurlandinorðurlondini ynski at mann fer enn og strammar enn meira uppi so kemur tað tilmikroplass í kroppinum at mann fer inn og kannar hvat fyri fólkið her hjá okkum nú hava vit okkara egnu mat mentan vit eta okkara okkara mat bæði tað sum sum g vit fáa rundanum okkum her og og at mann prøvar inn og gjørdi nakrar kanningar innan fyri eisini tað og hvat fyri áðrenn tað hevur á kroppin hjá okkum við tí mikroplastinum sum vit sjálv hava so eg haldi at hetta eru fleiri góð tilmælir hopi at landsstýrið tekur tað til sín heveru fleiri ting sum eisini eru ávegis og eg og aktua fara so í komandi viku til malmø mánadagin týsdagin har sum fyrst og fremst ukraini stríðið í millum russland og ukraini verður viðgjørt og eisini hvussu vit norðurlond kunnu standa saman um tað og hvat vit kunnu gera innan fyri tað økið so tað er ein fundur sum eg eg gleði meg til takk fyri