Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2022-05-03
Topic: 2. viðgerð LM-073/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn (Heimild at stovna almannagagnlig bústaðafeløg)
bigva við tá ið mann so hevur goldið nakað á lanum niður so er fríkapitalur í felagnum sum so kann gera brúkast til at byggja fleiri íbúðir og endamálið er hava so bíligar leigubústaðir sum møguligt hvat er so orsøkin til uppskot orsøkin ta uppskotið er tann at vit í føroyum hava ein stóran bústaðartørv generelt fólk hava trupult við at fáa nakað at búgva í og nummar tvey at tað er fordýrt at búgva í føroyum ikki minst í teimum stóru plássunum og í miðstaðarøkjunum í miðstaðarøkunum meinar mann ikki bara við tórshavn men kanska eisini í skálafjørðunum og klaksvík øh vit sóu í vit sóu í tær viku í gjárkvøldið faktiskt rættiliga relevant har eitt innslag var sum segði tað at ein vanlig arbeiðsinntøka her í tórshavn kundi man fáa eitt lán á eina komma tvær milliónir krónur eina komma tvær milliónur vist tan fa tvær arbeiðs inntøkur í húsinum altso maður og kona so kundi mann fáa eitt lán á tvær milliónir krónur samstundis stóðu sóu vit at a ver ena íbúð ein íbúð á níggjuoghálvtrýss fermetrar var til sølu fyri tvær komma fimm milliónir krónur tað vil siga tvær arbeiðsinntøkur ikki hava ráð til at keypa ela ikkiat fáa lán til at keypa eina íbúð á níggjuoghávtrýs fermetrar níggjuoghálvtrýss fermetrar tá sigur tað seg sjálvt at vit hava nakrar stórar trupulleikar í okkara samfelagi og hetta er um nýggjuohálvs fermetrar táð kann mann illa búgva barnafamilja og skal mann keypa eini hús í miðstaðarøkinum so er mann kanska uppi á tríggjar komma fimm fýra milliónir ella hægri enn tað og tá sigur tað seg sjálvt at rættiliga nógv hava ikki ráð til at búgva í miðstaðarøkinum og tað er ein avbjóðing føria samfelag øh og tey sum ikki hava ráð til at keypa tey mugu flyta ella mugu tey búgva til leiðu so kunnu tey hyggja eftir hvat kostar ofta n vanlig kjallaríbúð hann kostar oftan kanska ein tíggju túsund krónur og kanska verða ofta hiti og og ljós lagt afturat at leiða um mánaðin óvanlig kjallaraíbúð og tað sigur tað seg sjálvt hvør er tað sum sum burdi loyði ttað er ofta tey sum hava lægstrar inntøkur altso húsarhaldini tað ann vera lesandi tey hava ongan møguleika at rinda tíggju túsund krónur um mánaðin o loyði tað kann vera ein stakur forsyrgjari sum hevur óvanliga trupult við tí tá tey fara ein inntøka á húsarhaldinum ella tað kann vera fólk við llágum inntøkum sum varð rakt av tí at tei mumg betala tíggju túsund krónur um mánaðin ella meira kanska fyri at búgva í eini kjallaríbúð búskaparráðið vísti á í sínu búskaparfrágreiðing at tamatin ella tað at vit ikki loysa bústaðartørvin í samfelagnum tað ger ati eitt órættvísir ferð fram tí at tey summ tað eldraættarliga er kanska sum eiga hús tey fáa eitt øgiliga skjótt vaksandi fríveru til dømis varð eitt dømi frammi í fiskilangartíð síðani at eini hús sum kanska kostaði áleið fýra milliónir og fimm árum síðani her í havnini kostar dag fimm milliónir tað vil siga at fólk hava kanska fingið eitt frívirði upp á eina millión króniur uppá fimm ár fyri einki at gera men tað rakarst ta yngra ættarliði at tað iði annarshvørt set ikki hava møguleika at sleppa at eiga ella vat tað skuldu keypa sum slepp keypa so miki dýrt at tað verður trupult hjá teimum at rinda hetta aftur og tær hevur búskaparráðið púra rætt og tað er tað sum er endamálið við hesum uppskotunum at víðka um útboði av leiðubústøðum soleiðis at lesandi ung lærningar einsamallil forsyrgjarar lagløvnt og fólkapensjonistar sum kanska vilja flyta út úr sínum egnum húsum og heldur fara at búgva til itil ein minni íbúð tá tað er gerast eldri skulu hava ráð til tað men tað ger eisini tað um at økja um útboði at prísurin ei dempa evur lagtur á sethúsaprísin soleiðis at tað verður bíligari hjá yngru familjum at keypa sær eina fasta ogn øh og so lesur mann álitið frá meirilutanum í trivnaðarnevndini sum í samgonguumboðini tvey umboð frá fólkaflokkinum og tvey umboð frá sambandsflokkinum hann verður ikki kløkkur av at lesa álitið tá mann veit hvønn hugborð fólkaflokkurin hevur til bústaðir formaðuriní trivnaðarnevndini sum var formaður í fólkaflokkinum til seinasta val hann segði í kvøldi fyri valið at bústaðir var ikki loysnin men trupulleikin á bústaðartrupulleikarn í føroyum tað er humporndir bústaðir tí her han ongan á ongan hátt kløkkur tá ið bústaðir meir ella vinni verður sørlagsundur í áliti í meirilutanum men ver kanska meira kløkkur at edvar jacobsen og rósa samelsen taka undir við tí sum jørgun niklasen og jakob vestergaard skrivað og tað verður sagt at bústaðir tað fer at su bústaðir fær loyvi til at byggja bíligar bústaðir la n fær loyvi til at gera eitt eitt eittla skipað almenn gagnið bústaðarfelag so kekur mann grundarlagið undir at byggja privat privatar leiðuíbúðir hvør sigur tað fólkaflokkrin sita eingin annar í øllum øðrum lond rundan um okkum hevur mann hetta slagið av íbúðum samstundis mann hevur privatar leiðuíbúðir í danmark er fimmogtjúgu prosent av bústaðarmarknaðinum almenn gagligari leiðuíbúðir fimmogtjúgu prosent tá fara til í føroyum so skuldu vit havt sirka fýra fimm túsund leiðuíbúðir almenn gagligar leiðuíbúðir bústaðið hevur trý hundrað og nakað og tær leiðuíbúðinar í danmark vísa seg vera ein triðing ein triðing bíligari enn privat leiðuíbúð men tað er eisini fimmogtjúgu prosent av bústaðarmarknaðu í danmarksm er privatar leiðuíbúðir hvussu ber tað til um tað passar fólkaflokkurin sigur at vistum mann hevur almenn gagnligar leiðuíbúðir so tevur ma grundarlagi undir privatu leiðuíbúðim hvussu ber tað so til at mann hevur nógvar almenn gagligar leiðuíbúð úr danmark og nógvar privatar leiðu íbúðir tað hevu mann eisini svøríki eisini í norra partvístu íslandi stóra bretlandi og ósa sjálvt usa sum er eitt eitt samanlíkna við norðurlendsku vælferssamfelaguni rættiliga liperalistiskt samfelag so tað ber væl til at tair privata ta almennu almenna virkar liðum lið á privata marknaðinum tí tað er hvør sítt endamál mann hevur hagtøl í danmark hvør tað er sum býr í teimum almennu gagligu leiðuíbúðinum tað er ung lesandi tað er støk og tað er pensjonistar meðan onnur av tí tað er bíligt oftan ikki so stórt tá tey fáa góða inntøkur so velja tey at flyta fríviligt annars evir at keypa sítt egna ella atfara at búgva í einari betru og kanska dýrari privatari leiðuíbúð øh so tað fylgir soleiðis teimum ungur og lesur og lága inntøkur so velur mann búgva á tílíkum stað er mann stakur við børnum suvelaman nn eisini búgva tíðligum stað annars keypir mann sítt egna at ta fer at leiga privat og so er tal mnn verað gamal og kanska bara hevur bara altso pensjón at liva av so vel mann kanska aftur fara ein á almenn gagnliga gagnliga íbúð og tað er akkurát tað sum vit mangla í føroyum og tð er tað sum hetta uppskotið leggur upp til sum søgan er í føroyum í løtuni so so kunnu vit staðfesta at tað eru fleiri og fleiri sum ikki hava ráð til sínum egna bústað men samstundis sum eru fleiri og fleiri sum eiga fleiri bústaðir tað er gongdin í føroyum nakað í løtuni at bústaðarmarknaðin blívur t l ein spekulatiónsvøra heldur enn eitt heim og til tað vit eiga at venda og tað mápolitiska skipanin kom inn men annikki bara lata upp vera upp til prátað arbeiðsne privata marknaðin og har er bústaðir fyrst og fremst eitt amboð og vit halda hetta er eitt gott boð að er eisini onnur boð sum eg veit aðrir flokkar hava havt hetta er eitt gott boð at geva bústøðum og kommununum møguleika til at stovna almenn gagligt bústaðarfeløg sum hann hevur í okkara grannalondum takk fyri harra formaður ja takk sor ta viðmerkingar tan fyrsta er elspet mersetes gunlestóttir ger so væl takk fyri harra formaður fyrst far eg siga er púrasta samd við aksel johannesen at vanligi arbeiðsfólk tey eiða og skulu hava ráð til bæði at leiða og at keypa men sum so støðan er í løtuni so so skilur mann at tað ber illa til meni tá ið tað so hevur sagt so vita vit eisini at tað bústaðir tað var eingin kapping tað var einki nakað sum helst at bústaðir leiðar fyri ellivu túsund um mánaðin haráleið pluss varma elekstet harragud altso er tað fyr ein vanliga en arbeiðsmann tað kann eg siga nei tað er tað ikki tí hann fær trettan túsund og níggju hundrað krónur útbetalt áðrenn hann ber talt limagjald og so er tað hetta her við er so dýrt at vera ella búgva í havn ja men tað er tað ikki eisini tí at her verður so lítið útstykkjað hava manglað øgiligir grundstykkir og nú er mann gongd við tað so kunnu ímynda mær at at tað fer at hjálpa eitt sindur men trupulleikin haldi eg hjá bústøðum er at teir byggja ikki teir hava eina hálva millu í ard at byggja fyri teir magta ikki at byggja