Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-04-27
Topic: 2. viðgerð LM-074/2020  Uppskot til samtyktar um at einans Føroya fólk og Løgtingið hava avgerðarrættin um hernaðar- og trygdarmál í Føroyum
takk fyri frú forkvinna altso eg haldi at tá ið mann viðger viðurskifti sum hava við samráðingar við onnur lond at gera so hevur mann nakrar heilt ávísar mannagongdir sum mann eigur at fylgja og tað kemur av tí at vit ynskja at hava eitt trúvirði við tey sum vit samráðast við tað hevur so ótrúliga stóran týdning at tað finst eitt trú virði ímillum partarnar og visu tað rýkur so so skjóta vit okkum sjálvi í fóti altso vistuv fyristilla okkum at til dømis eitt sovor mál sum radarmálið vissu tað blevur viðgjørt í føroyska parlamentunum tað hoyrist sjálvandi bæði í danmark og natohøvuðsborgini og niðri í bretlandi at nú nú viðgera føroyingar opið upplýsingar sum vit hava latið teimum í trúnaði og tað er ein óbótager ímóti tí sum mann hevur avtalað áðrenn mann letur upplýsingarnar sínámillum altso tá ið ið landsstýrismaðurin fær trúnaðarupplýsingar frá trini bramsen sum hon hevur fingið frá nato ella frá bretlandi ella hvar tað er so hevur hann bundið seg til at hetta er upplýsingar sum er í trúnaðir og vissu vit skulu fara at viðgera eitt sovorðt mál opið í einum parlamenti so mugu vit viðgera trúnaðarupplýsingarnar annars gevur tað onga meining altso at at fara at viðgera eitt mál óupplýst tað er uppaftur verri enn slett ikki at viðgera hata tað merkir at vit mugu viðgera mál sum vit hava bundið okkum til yvir fyri okkara útlendskum samstarvspartum skuldu vera í trúnaðir og bróta trúnaðarskyldina tað merkir at næstu ferð í okkurt mál kemur upp hvar ið vit sum tjóð hava brúk fyri upplýsingum frá dønum ella frá bretlandi ella frá nato so fara tey at siga jamen hvussu skulu vit gera vit kunnu ikki lata tykkum upplýsingar tí at her er eingin avtala sum kann haldast um trúnað okkara millum tað er tað sum liggur í hesum og tí hevur mann longu tá ið stýrisskipanin varð gjørd og tað byggir á aldargamlar siðvenjur sum lond hava við demokratium og viðvíkjandi samstarvsavtaluni millum lond tað byggir á at tað eru nøkur viðurskifti sum mugu halda st eg trúnaði tí at tað finnast fíggindar tað ljóðar øgiliga ógvusligt men tað finnast fíggindar tað finnast onnur sum hava áhuga í hesum upplýsingum enn vit í vestanlondum og teir fíggindarnir kunnu sjálvandi fylgja við hvat ið eitt parlament viðger og tí er tað ideotiskt av okkum at droyma um at viðgera mál sum við upplýsingum sum eru komnir til okkum í trúnaði at viðgera teir í einum almenni parlamenti sjálvt um tað er fyri afturlatna hurðum so er tað ikki nóg gott allíkavæl tí hevur mann eina eina tagnarskyldu í eini ávísari nevnd og leka upplýsingar út so kanst tú pinpeinta hvør er tað og hvar kemur tað frá og so kanst tú fara eftir kelduni tað er soleiðisnar eg síggi at tað fungerar og tí haldi tað er øgiliga viktigt at vit virða tað at at tað er eitt system sum eg setti soleiðisnar upp sum ger tað møguligt at okkara stjórn kann fáa fatur í upplýsingum úti frá og at teir upplýsingarnir verða virdir og behandlaðir sum teir skulu tí at hetta gongur eisini til trygdina hjá natu vise í trúnaðarupplýsingar fara at koma alment fram í føroyum g tað mugu vit hava virðing fyrr og vit eiga at vísa sum tjóð at vit duga at hontera tað og at vit eru verdu at arbeiða við við við trúnaðarupplýsingum og vit kunnu ikki fara at missa okkara trúvirði og brúka populistisk orð sum fólkaræði og sjálvsavgerða rætt og so víðari tað rein og reguler populisma og einki annað og so var tað tann spurningurin sum eg spurdi hervur polsdóttir hon hon misskilt ella hon skilti hann ikki tí hon fór at tosa um prosentir og annað men tað sum eg meini við er at visse í eitt fólkavalt ting ein samgonga við einum fólkavaldum meiriluta brúkar sín demokratiska rætt sín sjálvsavgerðarætt vegna fólki í føroyum við tí meiriluta sum stendur aftanfyri til at taka avgerð á einum sovorðnum máli hvat ódemokratiskt er í tí hví er tað ódemokratiskt at vit ikki gera sum tjóðveldið vil tjóðveldið sum hevur sirka nítjan prosent av atkvøðunum hví er tað ódemokratiskt at ein stjørn sum hevur ein meiriluta við fólkinum aftan fyri seg tekur eina avgerð tað skilji eg ikki ordiligt altso soleiðisnar í okkara fólkaræði sett saman at tað er ein meiriluti av fólkinum sum gera eina stjórn sum rekur tann politikkin sum verður rikin og soleiðinar er tað men akkurát viðvíkjandi hesum sum gongur fyri seg uttanandsnevndini so er tað soleiðis at tað er ikki bara meirilutastjørnin sum er innvolverað men tað er eisini andstøðan sum involverað og tað er millum annað fyri at tryggja kunnu vit siga fyri at breiðka tann demokratiska partin av tilgongdini at andstøðan eisini er umboðað í stjórnaravgerðu og er tikin við upp á ráð í stjórnaravgerðum tað er hon faktisk ikki up á sama máta í í nøkrum øðrum málum enn í akkurát í málum sum viðvíkja samráðingum við útlond og tað kemur eisini av tí sama tað skal vera ein kontiuniveritetur í uttanríkispolitikki tað skal ikki vera so at mann skiftir kós frá einari stjøll til eina aðra aftur sum eitt pend dulesvingar tí tað oyðileggur eisini okkara trúvirð og tí hevr tað eisini týdning fyri okkara kontirniitet í uttanríkispolitikki at samgonga og andstøða royna at finna felags stev fyri at hava ein felags politikk sum er langsigdaður takk fyriakk