Aksel Vilhelmson Johannesen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-12-02
Topic: 2. viðgerð LM-008/2021  Uppskot til løgtingslóg um at keypa fastogn í Føroyum
johanesen ger suvæla takk fyri harra formaður hheta ereitt uppskot sum vit í javnaðarflokkium ynsktu vælkomið frá løgmanni um at avmarka møguleikarnar hjá útlendingum keypa fasta ogn í føroyum tí meðan vit í nógv harrans ár hava livað hvussu taað soleiðis í friður í føroyum so hevur eini ferðavinna tyki seg upp í føroyum og tað hevur víst seg at hóast tað siga stóri trupulleikin enn men at tað hevr verið vaksandi áhugi frá útlendingum keypa fasta ogn í føroyum og tá vit eru eitt lítið samfelag og hava lítið á lendi so kann tað veruligani avskepla føroyska bústaðarmarknaðin um áhugin uttan uttan fyri landoddarnar at keypa fastogn í føroyum verið vaksandi og fólk veruliga a kepa fast oknm í føroyum sum vit hava sæð í eina ávísan mun uppskotið er so deilt upp í í nakrar partar so útgavðspunkt so er tað øll sum hava sum øll sum búgva í føroyum ella hava búð í danska kongsríkinum í fimm ár og hava danskan heimarætt la danskan stardsborgaraskap kunnu keypa fasta ogn í føroyum onnur tey kunnu bara søkja kunnu kunnu søkja um at keypa og fáa tey loyvi frá landstýrsmannim sum kundu keypa ogn í føroyum sum taka tann partin fyrst so halda vit í javnaðarflokkinum ati ati at avmarki sum átti at eraeitsindur øðrvísi vit hav eit inur broytingarupskot í rættarnevndini har vit siga tað at tað bara er galdandi fyri fólk sum summ búgva í føroyum ella hava búð í føroyum í fimm ár ikki í danska ríkinum og orsøkini til tað er at st taka argument sum dømis edvar jacobsen var ini á kvat í áðni ja men við føroyingar at hava møgulika at keypa summarhús í danmark alt gott um tað men tað er ikki okkara trupulleiki um føroyra at keypa summarhús danmark eda ikki tað er visti er ein trupulleiki i sour in trupulleiki hjá danmark tá tey sum skipa teirra lóggávu sta ikk sgja túsum ein trupulleika so er tað ókey men tað e hein not nættan stórur munur á skul vit taka føroyar í danmark í danmark búgva á leið fimm komma átta milliónir fólk vistu trýoghálvtrýss túsund føroyigar at leypa at keypa summarhús í danmark so er tað fimm milliónir og átta hudrað og trýoghlvtrýs túsundkul keypa eina fastaoknum í danmark tað avskeplar ikki danska marknaðin men í føroyum eru vit trýoghálvtrýss túsund fólk vistu danskar slep at keypa í føroyum so veruta iki trýoghálvtrýss túsund fólk men m fimm milliónir og átta hundrað og trýoghálvtrýss suldu keypa í føroyum tað kann veruligani avskepla føroyskar bústaðarmarknaðin tí er ta rættiliga stórur munur á og tí halda vit roynt út frá at hava góðan og væl skipaða bústaðarmarknað at tað er bara føroyingar sum kulu keypa fast á oknu í føroyum sum útgavðspunkt og tey sum hava tilknýtt til føroyar annars roynt løgfrøðisliga t mann vísir til heimastýrislógina og ein dóm frá jnhundrðog trýogfýrs so e eri ikki samdur í tí tulkingina tí dóminum eg haldi e rætiliga vandamikið kós sum bæði løgmansskrivstovan og løgtingið nú fer við at stramma heimastýrislógina meira enn hvat sadrarðs lógin veruligan sigur tann dómurin tekur útgavðstøði í einum donskum lækna sum koma til føroyar at arbeiða og hann kmur føroyar t arbeiða so sigur hann nú eri fevndir at skattareglunm í føroyum meðan taks sigur nei har sigur dómurin so jú tá hann er í føroyum búgvahandi búsilanir í føroyum sum hava somu rættindi í føroyum sum ein føroyingur tí tað sigur heimastýrislógin tað er rætt tá ið vit fita til danmarkar fáa somu rættini sum danskarar at danskar of hitalar føroyar fóa somu rættind sum føroyingar í føroyum men tá leingi ii er flutt so hava ikki sey rættindini øh visku vit taka dømur nú um aðra lóggávu so hava vit til dømis samhaldsfasta har tað e ikki bara fólk sum búgva í føroyu sum fáa útgjald samhaldsfasta fólk um hava búða í føroyum og flyta til danmarkar eitt nú tey hava eisini rætt til útgjald samhaldsfasta men eingin sigur tað at vit hágera mun á teimum sum búgva í danmark sum hava búð í føroyum og restina av dandskáranum tað gera vit sjálvandi ikki tað sama er galdandi í fólkapensjón vi tey búðu í føroyum flyta til danmarkar skuldu rættí at fáa ein part a fólkapensjónini úr føroyum tað saman við einum sum búði í danmark hava tit til føroyar hannhevu æt at fáa ein part av fólkapensjónini úr danmark tað ker mar ikki mun á fólki tá tað kemur millum annað at koyra lata grundstykkir út sum gera bæði føroyskar kommunur og danskar kommunur onkuntíðer eitt bústaðarkrav og onkuntíð ertað tilknýt til kommununa fyriat fáa grundstykki eingin fyr at banka nkan í høvdið við heimastýrislógini siga at að kunnu vit ikki gera tí tit gera mun á borgarunum í í í ríkinum so eg haldi at har er ein skeiv tulking og so mi i skeiv tulking at at eg havi besta hugin sjálvtum g at eg aætlaði t atkvøt fr uppskotnm atkøð ímóti í upskotinum so vit taka at binda okkum til til aðrar lóggávur framyvir við at leggja á tað ta útleggikirguna út og egeri púra samdur við lektaranum í løgfrøði á fróðskaparsetri føroya sum sigur at tað ikki soleiðis tann dómurin skal tulkast tá tað kemur til tann vinnuliga partin so kunnu útlendskar vinnufyritøkur ikki keypa ognir í føroyum tað tekur javnaðaflokum undir við men so verður sagt at mann kann søkja um undandalsloyvi frá landsstýrinum og har er eitt kriteriu tað er visti tann bygningurin ella ta sum man keypir skal brúkast vinnuligan virksemiðsom famm á loyvi tað er eisini í lagi so útgaðspunkt visti mann keypir ein ein virkisbygning tað kann vera flakavirki ella ein skrivstovubygning sumskal brúkast til virksemi hjá felagnum so er at hava vit ikkinkrar trupulleikar við mann kanna tað og færa undandals loyvi men so kann tað vera feløg sum hava sum sítt virksemi at keypa ella byggja ognir talaga út í sínnum heimlandi í spanian í danmark ella eftir kina hvar tað skuldi verið o vissu tey fáa loyvi í føroyum at keypa ognir upp til útleiðan so er so hav gikki bundir fyri og tí er eit broytingaruppskot frá andstøðuni í rættarnevndini at nadsrman kann ikki geva loyvi um endamálið við at keypa er at leiga upp og tað halda vit vera neyðugt at gera men virksemið er eitt annað til dømis eitt fakavirki ella ein skrivstovubygning ela hvat tað kundi verið so er lagi man keypir ein bygning til tað virksemið sum hann rekur øhsum sagt sjálvtum vit halda ateg manglar uppskotinum al taðikki bindur nóg væl fyri so hevði eg sjálvur og javnaðarfloku ætla sær at atkvøtt fyri í uppskotinum tá teð kom niðan tí tað er hóast ta eat framstig sjáltumikkibindur havara fyri men sum søðan er í løtuni við at t tulkingin má seta inn í her eitt el tað politiskt vil eg siga at at at danir skuldu hava somu rættin hjá postoknum í føroyum sum føroyum sum føroyingar politiskt men tá mann ongi tað upp í heimastýrislógina so kunn vit eisini framyvir binda o løgtingi niður hvussuvit kunu lóggeva í føroyum og har vit siga at danskarar grønlendara hava somu rætt rættindi í føroyum eiftr lóggávu sum føroyingar tí tað er ikki tað sum heimastýrarin sigur tí vænti eg tíverri harra formaður at eg fari atatveða ímóti hesum uppskotunum takk fyri