Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-01-27
Topic: Umrøða av spurningi SS-004/2020  Marknaðaratgongd og status í samráðingum um altjóða samhandilsavtalur og fríhandilsavtalur
gersvætakfyr har formaður ja ø føroyar eru ein sera opin búkapur tað haldi at vit øll vita á ein opin búskapur við nógvum innflutningi og nógvum nógvum innflutningi ov nógvum útflutningi og tað er jú eisini grundarlagið undir búskapinum í føroyum í búskaparvøkstrinum í føroyum og harvið eisini óbeinleiðis vælferðarstøðinum í føroyum eg eri púra samdur við spyrjanum um at vit eiga at raðfesta fríhandils og samhandilssáttmálar nógv hægri enn gjørt verður í dag og tað eigur sjálvsagt at verða gjørt við tey lond sum føroysk vinnulív sær stórar møguleikar í øh tað kunnu vera handilsføroðingar sum eru til hindurs fyri atgongd í ávísum marknaðum typiskt er tað millum annað tollur sum vit hava sæð avbjóðingar við millum annað í mun til es og í mun til kina sum jóhandal vísir á so eru norðmenn í ferð við at fáa ein sáttmála í lag við við kinesku stjórnina tað er so aftaná líka við til at økja um kappingarføri hjá teimum og ein óbeinleiðis avleinga tíð er at sjálvandi fer kappingarføri hjá føroyskum fyritøkum av vikna av tí sama og so er tað eisini kvotur øhsum eg rokni við at vit kunnu ímynda okkum at fleiri lond fara at áseta meira í dag enn áður generelt rokni eg við at vit koma at síggja ein globalt nógv meira protektionistiskan handilspolitikk enn vit hava sæð undanfarni ár fyri at verja heimaframleiðslu og arbeiðspláss nú tá ið komvit nítjan hevur rakt og í nógvum førum ein lækt mangir búskapur sera meint harafturat so hava vit eisini forðingar í mun til teknisk krøv og tað haldi eg eisini at vit hava merkt svigan av viðhvørt millum annað tá tað kemur til útflutningin av fiskavørðnum til russlands sum sagt so í verksetað londini ofta handilsforðingar fyri at verja heimamarknaðin men tað eru sanniliga eisini vanligt at handilsforðingar og onnur tiltøk verða nýtt sum politiskt amboð vit hava notið gott av tí sumfylgja av europeiska handilstongslinum til russlands sum eldir til eitt handilsbann av ávískum europeiskum matvørin til russiska marknaðin og tann føroyska búskaparframgongdin seinastu árini er umframt øðrum viðurskiftum ein beinleiðis fylgja av hesum ið eisini er ein óbeinleiðis avleiðing av makrelsrúnum øh vit hava eisini merkt svagan av tí tá ið tað millum annað kom fram í ljósmála at kina ella kineska stjórnin vildi nýta samráðingarnar um wog ey í samráðingunum um ein sáttmála við kina harumframt so eri eg eisini sannførdur um at vit koma at merkja handilspolitiskar fylgir av tí potensiella radaranum sum danska stjórnina ætlar at seta upp í føroyum tað kann gott merkja betri merkja betri atgongd til amerikanska marknaðin men eg eri so hundrað prosent tikkur í at tað fer at elva til eitt útflutningsbann til russlands so skal mann bara hava tað í menti viðtumann ætlar at setahnn radar upp í føroyum men hetta átti altaná líka at gjørt okkum greitt at samhandlin við umheimin er ein snúningsásur í tí føroyska búskapinum størri atgongd fyri sovitt allastaðni er størsti garantur fyri at tryggja føroyska vælstand og vælferð eftir sum at føroyar ikki er partur av es ef ta ella øðrum felagsskapi jame so verður ikki samráðast í felag og tí fáa vit sostatt bert størri og betri atgongd til altjóða marknaðin um vit sjálv seta okkum fyri vit mugu sjálvandi fáa fleiri sáttmálar og ikki bara fleiri sáttmálar men góðir sáttmálar fyrst og fremst við usa eabs sum er tað euruausiatiska búskaparsamveldi okina men eisini bretland nú teir ikki eru undirlagdir es búskaparsamgonguna á sama hátt og so annars sum tað stendur í viðmerkingunum at arbeiða ímóti at fáa sáttmála við japan korea og eventuelt eisini europeiska samveldi tað er sjálvandi ikki at siga til at vit ikki bara soleiðis kunnu samrøða okkum til avtalur tað hevur víst seg ikki serliga óvæntað at tann ríkisrættarliga støðan ofta er ein trupulleiki og tað eru mangar orsøkir til tað men eitt kanska gott dømi er at tjóðir sum hava sjálvsðu ríkispartar gera vanliga ikki fríants sáttmála við lond sum ikki eru sjálvstøðu her hugsi eg eitt nú um tað signalið í tað er sent til tagann um kina viðurkendi føroyar sum sjálvstøðugan samráðingarpart so ríkisrættarliga støðan er sum ikki eina ferð ein forðing fyri framburð í landinum