Helgi Abrahamsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2020-09-03
Topic: 1. viðgerð LM-007/2020  Uppskot til samtyktar um at stytta arbeiðsvikuna
hata er løgtingsmál nummar sjey uppskot til samtyktar um at stykta arbeiðsvikuna eitt uppskot sum javnaðarflokkurin hevur lagt fram mann kann undrast á at ein flokkur sum til fyri bara einum ári síðani umsæt arbeiðsmarknaðarmál og ikki loysti hendan spurningin ella gjørda nakað við hann nú leggur hetta fram sum eitt uppskot til samtyktar um at heita á núverandi landsstýrið um at fáa hetta gjørt arbeiðsmarknaðurin er sum aðrir marknaðir tað snýr seg um keypissølu fyri ein prís sum partarnir avtala síná millum tá ið vit fara inn í ein handil at keypa so velja vit tær vørurnar sum vit hava brúk fyri um tær kunnu keypast fyri ein prís so vit halda svara til tað virðið sum vøran hevur eingin lóg ásetir hatta vøra ikki má kosta meira enn sou so nógv er vøran ov dýr so fara vit onkra aðrastaðni at keypa hana so sær tað eisini við arbeiðsmarknaðinum søluvøran har er arbeiðsmegin sum arbeiðarin selur fyri ein prís sum hann og og arbeiðsgevarin kunnu blíva samdur um eingin lóg eigar at áseta hvussu nógv virði ein arbeiðstímuri skal hava tað eiga partarnir at semjast um sínámillumi nakað heilt annað er at stórur partur av kørmunum um arbeiðsmarknaðin er skipaður við lóg og tí má politiski myndugleikin vera við í tí partinum men eisini tað skal helst verða gjørt vi semju millum partarnar á arbeiðsmarknaðinum og hví siga hetta jú í hesum uppskotunum verðurlagt upp til at arbeiðsvikan skal styttast men arbeiðarin skal fáa líka nógva løn fyri færri tímar tað merkir at vit hækka tímalønina við lóg summi fakfeløg hava longu samráð seg til eina styttri arbeiðsviku til dømis hevur starvsmannafelagið ein sáttmála um níggjuogtretivu vikur tretivu tíma viku verð arbeiðsvikan nú stytt við lóg úr fjøruti nú sjeyogtritu tímar so verður munur á lønarhækkingini til tey ymisku fakfeløgini tey fakfeløgini sum hava samráða seg til eina styttru arbeiðsviku verða fyri mismuni hvussu ætlar mann at loysa tann spurningin tí eg gangi út frá at tá ið mann hevur stytt arbeiðsvikuna so er tað verin partur av lønarsamráðingunum eisini so tey hava goldið fyri tað við løn skal mann so fara eisini inn og broyta sáttmálan altso lønina tá arbeiðsvikan í føroyum gjøgnum tíðina er stykt so er tað altíð gjørt við lóg og kanska kann tað forsvarast at longdin á arbeiðsvikuni kemur undir tað sum mann kallar karmar um arbeiðsmarknaðin men at hækka lønina samtíðis eigur ikki at verða gjørt við lóg tað eiga partarnir á arbeiðsmarknaðinum at semjast um eg taki ikki undir við hesum uppskotinum sum tað liggur men eg vil tó at siga at um hetta skal gerast so eigur tað undir øllum umstøðum at verða gjørt saman við partinum á arbeiðsmarknaðinum og gildistíðin eigur at verða frá næsta sáttmálaskeiði so kunnu partarnir sjálvir taka hatað upp um hvussu hvussu hetta skal ávirka lønarkrøvini í samband við næstu sáttmálasamráðingar javnaðarflokkurin sigur viðmerkingum til hetta uppskotið at talið av teimum sum eru strongd er hækkandi í okkara parti av heiminum ein møgulig orsøk til hetta siga tey kann vera at tað er trupult at fáa arbeiðslív og familjulív at hanga saman og tað haldi eg nakað sum vit øll kunnu øll kenna til men kanningar í okkara grannalondum benda á at tað e ikki vist at styttri arbeiðstíð loysir tann trupulleikan í svøríki vórðu tey fyri nøkrum árum síðani gjørdu tey fyri nøkrum árum síðani royndi við at stytta arbeiðsvikuna í onkrum føri heilt niðuri í tretivu tímar í móti allari væntan so hækkaði sjúkrafráveran eftir at arbeiðstíðin varð stytt í danmark vístu royndir at trivnaðurin á arbeiðsplássinum gjørdist ikki betri tá tey styttu arbeiðsvikunað tað kunnu vera fleiri orsøkir til tað ein ársøkavin til dømis vera at fólk sum arbeiða niðursetta tíð fáa fleiri uppgávur á heimafrontunum í staðin og tað kann eisini vera at ein sum arbeið styttri tíð ikki fær tær mest spennandi uppgávurnar á arbeiðsplássnum eitt sum eisini verður nevnt er at tað er ikki víst at arbeiðsuppgávurnar blíva færri hóast tíðin at loysa tær verður styttri onkur kanning hevur víst at fólk sum hava arbeitt færri tímar ofta halda at tey hava ov lítla tíð til at loysa uppgávurnar sum tey fáa á arbeiðsplássinum nú skal eg iki brúka hetta til reyða fólk frá stytta arbeiðsvikuna uttan iva finnast eisini gðir góðar grundgevingar fyri at stytta um tíðin á arbeiðsmarknaðinum eg haldi bara at vit skulu geva okkum greitt at tað er ikki so einfalt at bara at tú arbeiðir færri tímar so hevur tú størri arbeiðskleði og minni strongd har eru nógv onnur ting sum eisini spæla inn vit innflyta í løtuni útlendskar arbeiðsmegi tí vit hava ikki nóg mikið av arbeiðsfólki í føroyum til at loysa uppgávurnar sum eru á arbeiðsmarknaðinum um føroyingar skulu arbeiða minni skulu vit so innflyta meira útlendskari arbeiðsmegi ella skulu vit framleiða minni ella ætla vit á tey sum eru á arbeiðsmarknaðinum skulu renna skjótari tað eru víð roynd og vera bara hasir tríggir møguleikarnir í farna valskeiði fingu vit eina nýggja pensjónsskipan har pensjónsaldurin spakuliga hækkar og har og har tað er møguligt skal tað eisini bera til at útseta pensjónina tú tú skalt kunna arbeiða longri tað virkar eitt sindur øvugt at vit skulu fáa fólk at arbeiða minni meðan tey eru í góðum árum um meira tá tey blíva gomul samanumtikið kann sigast at taðer uttan iva nógvar góðar grundir til styttu arbeiðsvikuna men sum við øllum øðrum so er tað ikki ókeypis øll um øll skulu arbeiða minni og kortini fáa somu løn so merkir tað at fleiri fólk skulu til fyri at fáa sama arbeiði gjørt og lønin hjá teimum verður ein eyka útreiðsla hjá arbeiðsgevaranum nú kann mann sjálvandi rokna sovorðt t frá nógvum ymiskum fortreytum ja so prøva spælt eitt sindur við sínum tølini minst á tímalønin er í løtuni hundrað og trýogtretivu krónur og níggjuogfýrs tríggir tímar við hesi lønini kosta fýra hundrað krónur um vikuna fyri hvørt starvsfólki tað vil siga at um ein arbeiðsgevari skal seta eitt annað fólk í starv í tríggjar tímar fyri hvørt starvsfólki sum arbeiðir tríggjar tímar styttri unn vikuna fyri somu løn so skal mann rinda fýra hundrað krónur um vikuna eyka fyri at fáa sama arbeiði gjørt alt annað líka men tímalønin skal sambært hesum uppskotinum hækka við tíggju krónumu g fimmogfýrs so tað kemur afturat sambært hagstovuni eru umleið sjeyogtjúgu túsund fólk á føroyska arbeiðsmarknaðinum og samlaðu lønarútreiðslurnar liggja um átta hundrað og fjøruti milliónir krónur um mánaðin sigur hagstovan øll arbeiði ikki fulla tíð men um vit siga at øll stytta arbeiðstíðina við hesum sjey komma fimm prosentunum altso tríggir tímar fyri hvørja fjøruti so tosa vit um eina samlaða kostna á trýogtrýss milliónir krónur um mánaðin ella góðar sjey hundrað og hálvtrýss milliónir krónur um árið fyri at fáa sama arbeiði gjørt tað eru rættiliga nógvir pengar men sjálvandi tað veis sum hvussu seta hetta upp og onkur kann siga at mann blívur effektivar etrámvegis men hetta er bara roknað beint út sum sum tølini liggja nú kann tað sjálvandi vera at onkur sum arbeiði niðursetta tíð fer at siga at tey vilja ikki longur niður í tí men eg gangi út frá tey sum fara at krevja at fáa soma lønarhækkan sum hini fáa so tað verður tað sama útreiðsla tí tey fara neyvan at arbeiða teir síðstu tímarnar fyri einkiso harra formaður eg eri skeptiskur viðvíkjandi hesum uppskotinum sum tað liggur í øllum førum haldi eg at tað eigur ikki at verða sett í verk fyrr enn í samband við komandi lønarsamráðingar tí hetta verður sera dýrt fyri arbeiðsgevararnar og tí eigur tað at vera partur av einiri semju millum partarnar á arbeiðsmarknaðinum eitt arbeiði er í gongd á hagstovuni sum eitur løn og arbeiðstíð landsstýrið er við í tí arbeiðinum tá tað er arbeiði klárt hava vit nógv beturi grundarlag at taka avgerðirna út frá tá fáa vit millum annað at vita hvussu nógv arbeiða niðursetta tíð og hvussu nógv niðursetta tíð tey arbeiða hetta var tað sum eg hevði siga um hetta takk fyriakk fyri so er tað