Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2020-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-029/2020  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2021
harra formaður ja vit eru so til fíggjarlógar viðgerð og tað hevr verið nokk so nógv sagt nú inntil víðari nú eg seinasti framsøgumaðurfyri flokkarnar øh eg havi hugsað at kanska at byrjað við nøkrum av teimum góðum tingunum sum sum eg havi sæð í fíggjarlógar uppskotunum øhísf hevur fingið eina meirjáttan og tað er at fegnast um tey hava sjálvandi verið út í miðlunum sagt at tað hava tørv á meira ella eitt sindur meira skylst øh eg haldi atsamgongan skal hava rós fyri atmegna at set meira av til viðlíkahald á vegum tað haldi eg er nakað sum framsókn hevur brúkt nokk so nógva tíð og orku upp á at at tosa um og tað at fegnast um at mann setir meira av har harafturat ein endurnýggjan av flotanum hjá strandfarasskipi landsins tað er eisini ein góð raðfesting umframt at mann setir pengar av til at antin keypa ella lata byggja nýtt vaktaskip tað at føroyskt sum fremmandamál verður raðfest er eisini sera tiltrongt og er gott fyri okkara integratiónsskipan sum eisini uppliva o eina vaksandi tilflyting veðurstovan hon verður stovnað og tað haldi eg sjálvandi eisini ordiliga gott og eri sera fegin um mann hevur sett av til yngri læknar nakað sumvit høvdu við í okkara fíggjarlógar uppskot í fjør men sum ikki koma ígjøgnum tá tað er har nú kanska eitt sindur ov seint haldi eg men men tað er eisini gott men fyri áttaogtjúgu árum síðani týsdagin sætta oktobur nítjan hundrað og tveyoghálvfems tá fór sjóvinnubankin á húsagang hesin dagur kom at standa sum ímyndin av kreppuni í miðskeisi í hálvfemsunum og tað førdu við sær bæði stórt arbeiðsloysi ein fyritøka og onnur fóru á knóranum fólk rýmdu frá húsi heim og nógvar tungar avgerðir skuldu takast bæði á politiskum vinnuligum og persónligum fólkum at stýra landinum undir kreppuni hevur neyvan verið lætt lønarniðurskurður og aðrar ópopularar avgerðir skuldu takast fyri at fáa tølini at hanga saman og fyri at havra undan í hinum endanum í dag standa vit í einari heilt aðrari støðu samfelagið hevur ongantíð upplivað slíka búskaparliga framgongd eins og tey seinastu tíggju árini og orsøkirnar tær eru sjálvandi mangar fiskiskapurin hann er søguliga góður lilivinnan hon hevur útmerkað seg ferðavinnan hevur tikið dik á si umframt at yvirskipaðu treytirnar so sum renta og oljuprísir g so framvegis hava verið okkum til fyrimuns men tað tykist allíkavæl at vera sera trupult fyri okkum politikara politikarar at føra skynsama fíggjarstýring undir hesum góðum forsetum vit eru so mikið væl fyri í dag at vit hava ráð til at brúka meira enn hvat gott er vit hava ráð til at gera kostnaðarmiklari villur ráð til at taka minni og koyra meira út besta fíggjarstýringin í mínari verð uttan mát var undir undanfarnu samgongu javnaðarflokkurin tjóðveldi og framsókn megnaðu í tey fýra árini mann sat við valdinum at hava samlað yvirskot a hálva aðra milliard tað gjørdi mann millum annað við at taka rættvísa partin av tilfeingisrentuni frá inn frá høvuðsvinnuni við avgjøldum og øðrum gjøldum samstundis sum mann megnaði at halda aftur í rakstrarútreiðslum og útseta íløgur táir róptu og skrálaðu hesir sokallaðu borgarligu og fíggjarliga ábyrgdarfullu menninir her á fremstu røð tað fossað úr landskassanum varð tað sagt avgjaldsøði var herrópi fíggjarstýringin var sambært táverandi andstøðu heilt út av lagi nú sita hesær somu borgarligu og fíggjarliga ábyrgdarfullu menninir so í landsstýrinum og her á fremstu røð í tingsalinum hesi menniskhita nú við valdunum og eg havi verið spentur at sæð hvussu tað fór at hilnast tí at um ein sokallað vinstrasamgonga var so góð til at stýra fíggjarliga so mátti tað fara at síggja ómetaliga gott út undir einari borgarligari samgongu men nú kann eg so staðfesta intil víðari hevur dumpað so dyggiliga longu í tvey túsund og tjúgu var landskassaúrslitið mett at vera eitt undirskot á trý hundrað og sjeyogtrýss milliónir krónur í tjúgu einogtjúgu kunnu vit vænta okkum at undirskot á hundrað og tveyoghálvfjerðs milliónur og ja diskussiónin er øgiliga nógv mynda av í hvønn mun korona hevur skyldina og vit kunnu gott fara niður í smálutirnar og velja okkara egnu tøl til at vátta okkara egnu uppáhald og søgur men tað er fyri so vítt irrelevant tað sum er relevant er at orsøkin til at mann hevur eitt so vánaligar úrslit enn hvat mann kundi hugsað sær er heilt einfalt tí at samgongan hevur valt at tikið minni inn millum annað fimmoghálvtrýss milliónir úr fiskivinnuni og hevur valt at brúka meira minni inntøkur og meira útreiðslur dbt og cretit samgongan livir sostatt ikki upp til ta støðið sum tey sum andstøða settu undanfarnu samgongu tvørturímóti undanfarna samgonga valdi at stýra soleiðis at tað var stórt yvirskot hvørt ár við tí meginregluna fyri eyga at man heldur aftur í góðum tíðum og brúkar í ringum tíðum tað er konjukturútjavnandi politikkur eitt prinsipp sum so at siga allir politikarar siga seg taka undir við men sum eingin stjórn av álvara kann siga seg hava liva upp til inntil cf saða við valdinum frá tvey tsund og fimtan til tvy túsund og nítjan rakstrarvøkstur eru í sær sjálvum ein avbjóðing sum bæði undanfarna og sitandi samgonga hava trýst við rakstrarvøksturin hann veksur óheft av politisku skipanini í úg við at fólkasamansetingin broytist og heilsuverki kemur undir alsamt meira trýsti jú fleiri eldri borgarar vit hava hava tørv á viðgerð og at heilsuverkið fær fleiri og betri tilboð men saman við minkandi inntøkum gerst avbjóðingin sjálvandi enn størri og at landsstýrismaðurin ikki vil fyri at halda seg til reella vøksturin í rakstrarútreiðslunum er fyri mær eitt sindur v óbúgvin vit kunnu eitt nú endurgeva úr búskaparfrágreiðingini niðasta síðu átjan og ovastá síðu nítjan har stendur at lesa fíggjarmálaráðið ger vart við at bara ein partur av vøkstrinum í rakstrarútreiðsluni í tjúgutjúgu er orsakaður av korona fíggjarmálaráðið ger eisini vart við at vøksturin í rakstrarútreiðslunum í tjúgutjúgu er søguliga stórir og á tílíkur rakstrarvøkstur ikki er langtíðar haldføri harafturat er rakstrarvøksturin í tjúgutjúgu ikki fíggjaður við tiltøkum at hækka inntøkurnar frá skattum ella avgjøldum samsvarandi hetta er sjálvandi fyrstu royndirnar hjá hesari samgonguna at tálma útreiðslunum men mann økti raksturin munandi umframt at mann nminkaði um inntøkurnar við skattaláttun í sambandi við fíggjarlógina fyri ár tjúgutjúgu um mann valdi at fíggja skattalættan beinanvegin so hevði mann møguliga innsæð ta høpuðsleysa í at lata stóra fíggjarligar strongdir sjúklingar rinda fyri skattalætta hjá millum annað múgvandi epensjonistum men tað er samstundis ein sannroynd at um vit skulu varðveita verandi støði á heilsuverkinum so verður heilsuverkið dýrari at reka komandi árini í so máta kann mann siga at tað er ein ávís rímiligheit í at taka inn har sum mann vantar størri útreiðslur í mun til tað hava vit sjálvandi avmarkaðar møguleikar tað er antin at skerja tænastustøði heilsuverkinum tað er at hækka skatt ella avgjøld ella tað er at fremja rationaliserandi nýskipanin og loysnin er væl saktans ein blanding av øllum eitt sum vit hava bitið merki í eisini er tað at mann vil víðka íløgukarmin við at lata bústaðir byggja barnaheim og aðrir almennir stovnar mann fer altso aftaná hava tømt landskassan fyri pengum inn í skuffurnar hjá almennu stovnunum av útvega sær meira pengar at spendera og so verður tað enntá eisini sagt at mann skal út at fara selja partafeløg við tí fyri eyga at fíggja fleiri íløgur er hetta ábyrgdarfullur fíggjapolitikkur valla mann hevur valt at raðfest samferðsluøki øhtunlarnir norður um fjall fámjistunnilin vegin í runavík og so framvegis íløgur sum koma út um alt landið og tað er sjálvandi at fegnast um eisini hevur mann valt at raðfesti vestmannatunnilin framum tunnilin til gøtudals sumso vítt eg veit ikki er tilráðingin frá landsverki h tað sær út til at vera í størri mun ein politisk raðfesting enn ein ein um mann so skal siga fornuftig raðfesting út frá hvør tørvurin er men lat tað so vera sum heild haldi eg at tað er ynskiligt tá tað kemur til samferðsluøki sum eru ófatiliga stórar íløgur tungar íløgur tað krevur breiðar langtíðar semjur um raðfestingar øh annars so haldi eg meg kunna lesa meg fram til at havstovan fer at fáa eina lægri játtan landsstýrismaðurin má rætta meg um um eg taki feil men tað haldi eg vera rættiliga alvorligt havstovan hevur ein týdningarmiklan leiklut og skal ikki fáa eina minni fígging enn hvat fíggingin er í dag øhso er at nevna arbeiðsfremjandi tiltøk sum er ein útreiðslupostur sum egentiliga spolar avstað skipanin hon er sjálvandi góð og og neyðug og hevur týdning fyri nógv fólk kanska serliga fólk fyri serdan lut meni eg haldi eisini tað er tørvur á at endurskoða ta skipanina tí at tað er ein kontu sum durkar ógvusliga nógv hvørt ár eg haldi eisini at tað er óheppi at egingjaldið til heilivág lækkar tað er ei ein postur sum rakar frammanundan sera útsettur persónar sum veruliga duga upp á tann stuðulin og tí haldi eg atað eit sindur óheppi at mann fer inn har av heint á pengar men tað at heilsutrygd hækkar tað er sum sagt kanska ikki sorímiligt í takt við at tær útreiðslurnar sum hækka nógv tær eru útreiðslurnar í heilsuverkinum tað skal sjávandi fíggjast og í sou máta er gjaldi til heilsutrygd ikki so konservatiskelt fyri meg eisini haldi eg at he er sera sera lítið av tjóðarbygging tað er almenn vitan eftir hondini at fólkaflokkurin hvørki fullveldsi ella sjálvaðisflokkur longur so tað skelka meg ikki sørt meni taðer sjón fyri søgn tí at her er einki til tjóðarbyggjandi stovnar einki til yvirtøkur og eingi niðurskurður av blokkinum og kristina háfasnevnda eisini og eg tilflutti mær tað eg haldi tað er sera harmiligt alt íð alt eini fíggjarlóg við nógvum góðum raðfestingum tað skal ikki altð vera negativt men ólíkt kreppuni í nítjan hundrað og tveyoghálvfems tá tók mann tá ið mann tók ópopulerar men góðar ogneyðugar avgerðir í allarallarringastu tíðum tekur mann nú populerar men ringar og óneyðugar avgerðir í allarallarbestu tíðum takkfyi ha formaður ja takk so r a viðmerkin