Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-09-24
Topic: 1. viðgerð LM-026/2020  Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar Anordning om ikrafttræden for Færøerne af forskellige love om ændring af lov om klage- og erstatningsadgang inden for sundhedsvæsenet (Ajourføre sagsbehandlingsregler og borgernes rettigheder m.m.)
sum sjúklingur so hevur mann nøkur rættindir um tað nú skuldi hent seg tað at tað vóru feilur ella manglar í einari viðgerð og tað kann sjálvandi henda og tað hendir tí allastaðni har sum fólk eru kunna feilir uppstanda um mann hevur nú í nøkur ár kunna fingið endurgjald fyri tað sjúklingar hava kærumøguleika og okur síggja faktisk allastaðni eisini bæði hjá okum sjálvum men eisini í londunum rundan um okum at tað eru fleiri og fleiri sum brúka tann møguleikan og eisini fáa endurgjald so tað er nokk so nógv broytt bara innan fyri ta síðstu árini tað at kunna kæra tað eru gott fyri rættartrygdina men tað er faktisk eisini gott fyri systemið tí at vista vísir seg tað ati tað koma feilir og manglar fram so hevur mann eisini møguleika at fáa rætt upp á tað so tað er eisini kant mann siga positivt upp á tann mátan tí at eingin skal vera í iva um tað at heilsustarvsfólk sum veita viðgerðir tey ynskja sjálvandi at hjálpa og tey ynskja sjálvandi ikki at tað skalu henda feilir men tað kann altíð henda tí tað er menniskjansligt men alt verður gjørt kann mann siga fyri at hjálpa sjúklingum tað er væl tað sum er endamál á okra fíggjarlóg har hava okur sett fimm milliónir av um árið til eina sjúklingatrygging sum mann kann fáa endurgjald tað var akkurátsum tað talið mann metti at mann fór at hava brúk fyri í føroyum visti mann sammetti fólkatalið við grannalondini g mundi kava tú brúkt fyri og tað hevur hildið men tað heur eisini verið soleiðis at okkurt ár er upphæddin farin upp um og tað er soleiðis at vistu ferði rætt til endurgjald so skalt tú hava tað upp á tann mátan at betrakt tað sum lógarbondið so at eisini um upphæddin á fíggjarlógini ír leðri og tí er hetta ein upphædd sum fíggjarnevndin ofta fer eftir sum í veruleikanum átti at verið nógv meir friga enn enn tað hon er tá ið tað kemur til lógarøkið so ersjúella heilsuøkið faktiskt nokk so flukt tí nakað er føroysk lóggáva og nakað er ikki og hetta er so eitt ríkislógartilmæli og her vil mann so dagføra lógina og eisini fáa sett í verk nakrar broytingar tað verður hetta verður fyrstogvfremst gjørt haldi fyri at harmonisera føroyska danska lóggávu men so er eisini nøkur nýggj ting komin inn í lógina og tað sum e verður nevnt tað er til dømis hett her við at vissi mann missir mann orsakað av einum feili í sjúkrahúsverkinum missir eitt barn sum er frá tveyogtjúgu vikum í móðurlívi upp til tær átjan ára gamalt so hevur mann rætt til eina ávísa upphædd og tað er nokk so løgið at hugsa tað í krónum og oyrum men tað tað e tað er tað so gjørt akkurát tað tar við tveyogtjúgu vikum er nakað sum bleiv broytt fyri kanska í mini kjkum t er trýár síðan elokkurt sovorúkur ddagførdu heilsulóggávuna tá heta markið et áttaogtjúgu vikur til nær mann segði mann vara eitt barn tað bleiv so flutt niður á tveyogtjúgu so so tað tað hevur so her fylgir tann lóggávan so við kann man siga h og so verðu eisini ásettir reglar um hvussu mann skal útflýggja skjalatilfar og eisini hvørjar svar freistir eru tá ið mann viðgerðmálini tað er gott tað verður eisini sagt at vissi mann sum sjúklingur hevur fingið eina upphædd og tað seinni vísti seg at mann kanska ikki átti at fáa hana s er um friða hevur mann fingið hana so so fanga borðið so eg mann fingið hana og so er tað tað at privat sjúkrahús og eisini privata viðtalur verða fevnd av hesum at tey skulu sjálvi gjalda og tey kunnu tey hava so møguleika ella skula so hava eina trygging til tað og so eru tað nakrar broyttar reglar um skaðar fyri tannviðgerð og tann viðgerð er eitt sindur samansett tí at nakað er í tí kommunala altso barnatannrøktin er í tí kommunala og so er ta ein stórur partur sum arbeiðir í tí privata innan fyri tannríkt og tannlækna økið er fult føroyskt men framevir so skal mann so kunna kæra ígjøgnum hetta systemið frá og a og kunna fáa erstatning hfrápa sentaerstatningen og tannlæknar skula so eisini sjálvir gjalda og koma so eisini undir hetta her við at kunna tekna trygging akkurát sum aðrur visti tað var eitt privat sjúkrahús veruleikan og akkurát tað tann partin haldi eg sjálvandi at okur í nevndini fara sjálvandi at lurta eftir eisini hvat tannlækna felagi hevur at siga tí akkurát tí tann bólkrin arbeiði so so øðrvísi enn so nógv onnur so tað fari okur sjálvandi at geva teg eina góða viðgerð tað ivist eg ikki í og fara gera relevantar hoyringar í nevndini annars tá tað kemur til skipanir við feilum í sjúkrahúsverkinum so er tað eisini ásett í tí heilsulóggávuni sum er sum bleiv dagførd tá fyri trimum árum síðan at mann kann hava eina skipan við tí sum mann rópa fyri ótil ætlaðar hendingar altso har mann sum starvsfólk hevur eina skipan sum mann kann boða frá tá ið mann er komin til at gera ein annan feil tað kann vera givið for nógv medisin ella altso eitt ell annað sum sum sum sum ikki átti at hent men sum kanska er ella gvið givið okkurt til skeivan sjúkling ella tað kann vera so nógv ting sum kunna stinga seg upp at mann so hevur eina fasta skipan har mann fráboða tey tingini inn í soleiðis at mann alla tíðina eftirmetur og blívu betri altso endamálið er ikki tað t at tú gjørt ein feil at veru straffaður men endamálið er tað at er komin til at gera ein feil sum kann henda men okur fara at at stramma uppin íkur mannagongdum og hyggja eftir hvussu kunnu okur gera fyri hetta ikki hendir aftur tað er nok so viktig skipan at eisini hava fyr at mann kann arbeiða í einum mentaliteti eisini har hugburðurin er tað at kemur tú til at gera nakað skeivt sum verður opin um tað soleiðis at mann fer tryggja tað at hetta ikki er nakað sum endurtekur seg tí tað kann vera feilur í eisini í mátani man stroktirera seg uppá s sum sum kunna gera tað at tað lættar henda feilir eg veit ikki um tann skipanin ordiliga komin at virka men men lógarheimildina samtyktu okur so og tað eri partur av eisini ptað hongur eisini saman við landslæknauppgávuni viski minnist tað rætt men tað kundi verið intersant at fingið lýst kanska eisini í nevndini tí tað er tað e eitt mál fyri seg men tað er faktisk tað er faktiskt sett upp sum ein skipan sum p á sigt eisini skal arbeiða við at fyribyrgja feilum og tí er tað eisini viktigt at hava við soleiðis at mann ikki bara tryggjaær at mann núgevur man nær stætning men hvussu arbeiðirmann eisini í systeminum fer at fyribyrgja feilum so tað var bara ein sornun viðmerking afturat elnars haldi eg heta fínasta slag uppskotið klti bara fáa tær up á pláss við tannlæknam takk fyri ja takk so er tað edva jacobsen sum fær viðmerking ger suvæl