Jenis av Rana (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2021-08-03
Topic: Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í tingskipanini um FG-001/2021 : Frágreiðing løgmans á Ólavsøku 2021
takk fyri harra formaður eg ætlaði at svara nøkur spurningum og gera nakrar viðmerkingar til ymiskt sum eg komi fram hesar borði dagarnar og sum hoyra til tey øki sum eg var av eg fari byrja við teimum heiti hondunum sum nógv verður tosað um kanska ikki nevndar í sjálvari røðuni hjá løgmanni men í í í ískoytinum sum fylgja við á síðu níggjuogtretivu har er er tosað um tær tað lá okum nógv upp á hjartað í mentamálaráðnum at gera okkurt grundleggjandi gera nakað grundleggjandi við hesar trupulleikarnar okur hava ábyrgdina av avútbúgvingunum og okur bóðu tí millum annað búskaparráðið um at gera eina frágreiðing bílegði eina frágreiðing frá búskaparráðnum sum vísti hendan her ovurhondsstóra tørvum sum fór at verða komandi árini koman tíggju árini út frá tí hava okur so gjørt av longu heyst at biðja um eina eyka játtan til fróðskaparsetrið og til heilsuskúlan í suðuroi so tey kunna fyrrireika at taka nýggjar og fleiri flokkar inn komandi ár sog har hugsa okur um tað krevur sjávandi pengar eisini í í á fíggjarlóginim komandi at seta ella at fáa ein flokk afturat á heilsuskúlanum í hov innan fyri til heilsurøkt har varður ogk tikið upp í mars tað kundi mann framskundað til januar og so tikið ein afturat frá septemburav tað er hvussu tað sum okur arbeiða við viðvítjandi heilsuhjálparanum so hugsa okur um sjálvandi tað sum hevur verið nógv frammi hetta her um at gera tað lærlingarútbúgving men eisini hava okur biðið um hagtøl sum vísa hvussu hvussu hevr tú gingiðst ja hvussu hvussu mong eru tikin upp tey tølini hava okur men hvussu mong eru blivin liðug tey árini tað hevur verið hvussu okur ynskja at effektivisera tað o viðvíkjandi útbúgvingunum í havn tavil siga sjúkrarøktarfrøðingar og námsfrøðingar har fara okur eisini at biðja um pengar á komandi fíggjarlóg til at fáa tveir flokkar afturat hær altso at taka upp tvær ferðir um árið vist tú koma til onkrar aðrar útbúgvingar so hava tær eisini verið nevndar her alaraútbúgvingin har fingju okur eitt gott álit frá einum bólki sum hevur sitið o arbeitt og okur hava gjørt av at staðseta ælaraútbúgvingina í tímaritima og biologiska miðdepilinim sum okur hava í vestmanna har meta okur at hon er í góðum hondum har er aliøkir í nærheit og har hava okur millum annað eini rektara sum er ein eldsál havnhansara starvsfólk okur meta at ælingin liggur í góðum hondum hjá teimum ein onnur útbúgving sum hevur frammi eisini nevnt tað er meistarútbúgvingin hetta her at tá ið menn og kvinnur eru liðug við teirra handverkara útbúgving so kunnu tey fara og stovna sítt egna men tað hevur ikki verið sum í íslandi og í noregi so hevur tað ikki verið soleiðis at mann hevur havt eina útbúgving fyri tey aftan á tað handaligu útbúgvingina eina útbúgving áðrenn tey kunnu kalla segi meistarar tað hava tey í norðuríslandi og tað ger til dømis at føroyingar eru øðrvísi staddir tá teir koma til íslands teir kunnu ikki bjóða jøvnum føtu við við íslendarar upp á upp á arbeiðið tí teir hava ikki ta somu útbúgvingina sum íslendarar hava sum krevst í íslandi men tað havuk so arbeitt við og eg haldi at tað eru bara nakrar snøklar sum eru eftir sum burdi verið skjótir at kmkomið fingið upp á pláss so er hon eisini í gongd eitt annaðs størri átak sum okur eisini hava arbeitt miðvíst framímóti og sum nú fer í gongd tað er ein endurskoðan eina ein dagføring av fólkaskúlalógini ein ein grundleggjandi dagføroing av fólkaskúlalógini okur hava havt fólkaskúlaráðið tað bleiv sett settu tað hálvt ár haldi aftaná at okur byrjaði og tað hevur gjørt eitt gott arbeiði og tað hevur gjørt fólkaskúlaráðið hevur gjørt tað grundleggjandi arbeiði sum okur mettu var neyðugt at hava hava klárt áðrenn okur settig sjálvan sjálvan arbeiðsbólkin sum fer at arbeiða við fólkaskúlalógini og har kann eg nevnir fleng tey kreativu fakini tað er ynskir um at fáa fáa tey meira meira á banan og eisini og tað er nevnt her í dag at at minka tímatalið tí børn í føroyum ganga øgiliga nógv í ja nógvar tímar í skúla og har er so ætlanin hjá okum at helst nú longuru í august at fáa hendan bólkin settan við skúlafólki og øðrum uttanífrá komandi eisini sum kunnu seta seg grundleggjandi at gjøgnumganga fólkaskúlalógina og dagføra hana og har fara okur eisini at seta eini politiskan fylgibólk so tað verða fólk nøkur av teimum sum kanska hava verið upp her og og og hava eftirlýst ymiskt sum kunna fara inni afylgibólkin og seta spurningar við tað arbeiðið sum verður gjørt og har tar við notera okkurt sum er nevnt her í dag tað er tann eyka frívikan sum bleiv innførd tað er hetta her við dreingjur í skúlunum um teir nú fáa so nógv av av handaliðum sum sum eg haldi tað var beinir sum kemur inn nú sum e hevur nevnt tað beini johannesen hetta her at at at at at tað er meiri málrætta móti dreingjum og og og og og tað er tað er gott tað er tað er upplagt at mann mann fer inn í hendan bólkin við hesum spurningunum og og og kanna hvat man kann gera í tað um møguleikar fyri royndarskipan í skúlunum sum okur tosaðu um fyri eina løtu síðani etir kaffistovuni jóanes jóensen je so eg gleði meg til at fáa hetta arbeiðið gongd og ætlanin er at tað skal vera liðugt til skúlabyrjan komandi ár onkuri verj inni á á vaksnamannalæru tað er tættknýtt at førleikameting tað er ein partur av arbeiðinim hjá hjá yrkisdeplinum og førleikameting er ikki vorðin ein so samanfunnin partur av okra útbúgvingarskipan sum hon er í í grannalondunum men tað fari so absolutt at at miðjað ímóti at hon verður tað er eisini vit tosað um eg o eskipanina og tað er eisini nakað sum okur arbeiða við í haldiforhelstun hon verður nevnd í løgmansrøðuni fyri at nevna eina eina sóskinssøgu sum eg eri ómetaliga glaður fyri so er tað serbreytin sum er komin í hovið hon heur eisini verið nevnd fleiri ferðir her og øll fegnast um hana og eisini rásin tað arbeiðið er ikki farið altso handaliga í í verk men tað koyrir tað er koma skinnarin og tað koyrir sum tað skal at útbyggja hana men har er so ein spurningur sum okur seta okum sum politikarar ikki ein nýggjur spurningur men ein gamal spurningur sum hevur verið uppi at venda aftur aftur aftur hvat so aftan á serbreytirnar hvat so aftan á rásirnar eg haldi onkur segði í gjár at tað má ikki halda fram eft her at tey so fara inn og seta seg í kjallararnar hjá foreldrun tað tað má má gerast okkurt sum sum geva teimum førleika fyri at brúka teir førleikarnir sum tey hava vunnið á serbreytunum og á rásini og sovíðari so er tað setrið fleiri hava tosað um setrið og um bollonja og sovíðari og heilt skjótt aftan á at at okur tóku við so fingu okur sett eini ein mann burturav so gott sum burturav í mentamálaráðin og unga mann sum hevur kanska tann besta besta skil fyri bollonja og krøvum og so víðari sum sum nakar hevur í føroyum honn arbeiðir miðvíst við at fáa tað í gjøgnum hann ger eitt væl arbeiði og eg skal heilsa o siga at tað er ikki bara at siga tað tað er tað tað er ótrúliga kravmikið men okur hava eitt haldi eg eitt toymi úti á á setrinum sum er ótrúliga hvat skal leg siga tað er taðer eldsálur okur hava ein ein rektara sum hevur sitið har í eitt ár haldi eg hann longu verið til dømis og undirskrivað magna karta skjalið hvat er magna kartaskjalið tað er eitt skjal sum millum annað samanbindur universitet fróðskaparsetur runt um í heiminum tað varðetabilerað í nítjan hundrað og áttaogfýrs men føroyar hava ikki verið við í í tíð í ítja hundrað og áttaogfýrs tá tæir hátíðarhildu níggju hundrað áraføðingardagin fyri fróðskaparsetrið altso universitetið í bollonja tá longu tá í áttaogfýrs undirskrivaði trý hundrað og áttaogfýrs universitet hetta skjalið teð komið upp á níggju hundrað universitet sum hava undirskrivað níggju hundrað g nversit áttaogfýrs londum og har er føroyar so ein ein partur tað er gott og tey hava eisini har úti etabilerað eina colitijonit eina dygdarmenningareind sum sum líkasum hevur innaneftirlitið og og okur hava sett í verk ta internationalu ta ta eftirmetingina við fólkum úti frá sum tey verður tosað um nú hon er tað er komið í gongd onkur nevndi jurðarútbúgvingina og at útbúgvingar á setrinum ikki blíva góðkendar aðrastaðir tað hava okur eitt øgiliga gott eyga við og so seint sum tá ið okur vóru niðri á fundi alnannadag ikki ríkisfund men tað var eint fyrstu ferð fleiri ráðharrar møttust fyri einum mánað síðan gott væl kanska tá hevði møguleika fyri at tosa við heeru um um nettupp um um jurðaútbúgvingina á fróðskaparsetrinum tí tað tyktust sum um at tað var støðg upp og tað verður glaður fyri tí hann skilti tað og hann fór í gongd við beinanvegin at gera tær broytingar ella hjálpa okum at gera tær broytingar sum vórðu neyðugar onkur menti at kampuss har hendi for lítið viðvíkjandi kampussmálunum og tað er nokk ikki ja tað sæst ikki nógv men tað var nógv arbeitt tað sum okur arbeiði við nú tað er at fáa faturð á tí økinum millum annað eysturskúlanum típartin sum okur ikki eiga av eysturskúlanum at fáa fatur á tíð og tá ið tað er komið undir land so kann mann fara meira miðvíst til til verka og har hava okur royna okur eina eina eina loysn sum ger at tað ikki kemur at kosta tí almenna nakað at fáa fatur á tí økinum at royna at gera gera býtur men tíðin fer at vísa hvussu tað fer at ganga men eg vænti tað fer at ganga og tað fer at ganga skjótt viðvíkjandi tí uttanspolitiska so so haldi eg at tað hevur gingið væl eg eri ómetaliga nøgdur við tað samband okur hava fingið til dømis við amerika og ta sólskinssøguna sum sum sendistovan í í ísraeler har føroyar kanska longu nú flyta kanska eini tretivu tons av ali laksi um vikuna til til ísrael tað er ikki bara att kimbsæ tað var einki árenn tað er bara ein ein sólskinssøga av tí sum er hent har og væntandi verður so ein vinnutúrur til ísrael í oktobur har ið sendistovan eisini alment verður latin upp og har hava nógv fólk longur boðað frá tey koma við ein sólskinssøga eisini tað er tá ið føroyar skuldu ella fingu tillutaða kvotu á slemmi ikki af kapp í í nafoøkinum í ár tá varð kvotan farið niður í í bótn og tað skiltu okur ikki heilt uttaníkki oðna okur fóru so at kanna tað og tað vísi seg sum at tað var ein einvís avgerð sum varð tikin av av av teimum sum standa aftanfyri í felagsskapinum sum sum regulerar tað og men hon er bygd á hon er ikki bygdavísindi og føroyskir føroysk skip sum hava verið har tey fortelja frá hvussu fantastiska nógv er at fáa og og vísindafólkini í nafo tey siga nei har er er er hótt so okur gjørdu ikki matarin so at okur fingur eina avtalur lag við við við reiðarar og við við havstovuna at senda eitt skip tað var tað bleiv so klakkur hann fór í níggjunda hann skuldi okur boðaði teimum frá at hann fór á á í naføki at kanna fiskiskap hann var so har frá níggjunda juni til níggjunda juli og egvil sigi at hann gjørdi væl og virðiliga allar teirra forsøgnir til skammars so nú hava okur fyri fyrstu ferð nøkur hagtøl sum sjálvandi nafo hevur fingið og sum okur kunna brúka tá ið samráðingar verða næstu ferð tað eru fyrstu hagtøl sum manni hevur á økinum kringvarpið og poblikesørvice hava sum tosað um nøkur tosað um hetta her at okur skula royna og gera nakrar broytingar stýrið verður broytt kanska ikki heilt búgvið at siga frá enn men annars at tey sum hava lítlar fyritøkur smáar fyritøkur tað ver en kritikkur tey betala for nógv tað verður broytt men tað er núg ikki tað so og radarmálið tað er tíggju sekund eftir tað er kanska akkurát passandi til tað málið tí tað verður gjørt nógv tað verður gjørt so nógv nógv størri enn tað er tað snýr seg stutt og greitt tað snýr seg stutt og greitt um eina eitt ynski frá bløgnum e spurning um tæir kunnu seta ein radara upp í føroyum dønur o nato usa hvør daðn er og teir kunnu seta ein radara upp í føroyum og tað er tað okur skolu svara uppá og tað verður væl ov virðiliga viðgjørt í løgtinginum eg veit kki vussu ofta okur hava verið heru tríggjar fýra ferðir uppi á her í fundarhølunum og samráðast við løgtingið altso uttanlandsnevnd løgtingsins og tað tað gongur fínt tær samráðingarnar eru komnar gongd eisini og og tað ganga fínt takk fyrija takk her vóru ikki so