Helgi Abrahamsen (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-03-15
Topic: 1. viðgerð LM-101/2020  Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden for Færøerne af lov om betalinger
helgibramsenja takk fyri harra formaður hetta er so lóg um betalingar ella gjaldslógin og tað er jávandi eitt ríkislógartilmæli tí hetta er eitt felags málsøki øhtað er soleiðinar at vit hava brúkt pengar kontantar pengar í nógv ár fer mann lít sindur aftur í søguna so var tað ikki óvanligt ati fólk høvdu kontrabøkur í hesum ymiskum bygdunum í tí tíðini tá ið tú bara hevði eitt stað hvar tú hevði nakra inntøku tað var hjá einum keypmanni sum eisini var tann einasta sum tú kundi keypa nakað frá so so pengar komu frá sama staði sum teir skuldu enda aftur í og so heim mar bara kontorabøkur so skuldi tú bara so kundi tú bíðað arbeitt so nógvar tímar fyri hendan keypmannin so kundi tú keypa so nógvar vørur frá sama keypmann í bygdini sum eg komi frá har var eitt skifti blikkpengar nakrar heilt serligur pengar sum hesin keypmaðurin so framleiða teg eisini meni seinnu nógvu árini hava vit so brúkt kontantir og men í íáttatíárunum tá komu so tey fyrstu gjaldskortini í føroyum og í nítjan g áttaogfýrs tá fingu vit so hetta ferkortið ogí nítjan ogníggjuogfýrs kunda fyrsta fr visakortið eg minnist enn ein dag í mars nítjan hundrað og áttaogfýrs tá eg var staddirin í keypmannahavn og fylgdist við enum vinmanni so knappliga síða han yggu her hettiv smart so fer hann yvir til eina boks u og he var pengar og tað var fyrstu vit sá nakran t heva pengar soan sær út á gøtuna og tað helt eg væra øgiliga spennandi at síggja øhnú vara broytast tíðirnar aftur og og vit í dag er tað nógv sum rinda við telefonini vit hava fingið hetta her mótbelpey og appulepey og hvat alt eitur uttan iva at fara eisini at koma fleiri sovorði fær mátari at ringja øh og og sjálvandi son vita vit at tað blev minni minni goldið við kontantum eg plagi vanliga at koyra við bussinum hjá bygdarleiðum har ber ikki til at betala í korti so skalt tað av kontantir um eina tíð so var eingin heviautomat í bygdina har sum er búgvi tað vil siga at har tú ikki bil so kundi tú ikki fáa fatur á pengum at rinda kortið sum tú skuldi rinda til bussin og uttan bussslaps ikki til næstu bygd at hava pengar so so tað eru sovornðr støður sum vit hava í føroyum longu í dag sum eru eitt sindur truplar longu miðskals í áttatiðárunum tá vóru løgfrøðiligir karmarnir um etta her øki skipaði í danmark og har eru lógir og kunngerðir síðani dagførdar so líðandi alt eftir hvussu tøkniliga menningin eskkrøg og onnur viðurskifti hava lagað seg gjaldslógin og aðrar lógur á økinum sum gingu undan henni í danmark eru ongantíð setta gildi í føroyum hví so er tað er altso ikki heilt greitt ví nítan ndu sjeyoghálvfems varð eitt ríkislógartilmæli samtykt við triðju viðgerð í løgtinginum men tað bleiv ongantíð lýst og eg veitikki ordliga hví tað er men men soleiðisnær varð tað tað er serliga tríggjar orsøkir til at vit gera hesa broytingarnar nú tað fyrsta tað er tað at greiðar og tíðarhóskandi reglur skulu vera fyri tjaldsøki tað eru ongar reglur økinum dag so er tað rætturin til at gjalda við reiðum peningi skal verða taðstaðfestur og tað var serliga sum onkur nevndi at í sambandi við kvítraslógin var fyri her hvar mann setir øgiliga stregg krøv í samband við kontantpengar at mann so segði samtyks upplýsti at hetta fer eisini at koma tað eru sjávandi tvær sýðurar av av sakjuni annað er tað at e mann vil forða fyri at eg kanska serliga krikriminellir pengar skulu blíva umgjørdir til til til til plastikspengar og og tí hevur mann hesa heri hvítaslógina og so samtíðis vil mann eisini ansa eftir at tað ikki soleiðsinar at fólk ikki kunnu brúka reiðan pening tað triðja endamálið tað er tað at peningarflutningsfyritøkur koma nú undir eftirlitið hjá fíggjareftirlitinum tað var nokk bjørt samuelsen sum spurdi hvat er tað fyri naka hetta her sum eitur peningarflutningsfyritøkur eg má siga at eg kenni ikki nógv til tað men eg veit at tað er onkur av teimum er til í føroyum fyritøkur sum takast við at flyta pengar fyri fólk og tað er ikki undir eftirlitið av fíggjareftirlitinum so so tað og tað vil man gjarna hava tað er eftirlit við við tí tí at manni mann skal fyribyrgja kriminalitet og annað tað er danska fíggjareftirlitið sum er høvuðsmyndugleikin á økinum og í í samstarv við tey so er mann avtalað at brúkaraumboði og kappingareftirlitið skulu líkasum vera teirraa longdu armur í føroyum tá ið hetta verður gjørt til dømis so so ynskja so so kann tað koma okkrar klður samband við hesar broytingarnar brúkaraumboði tað skal kunna hjálpa kundum ið hava spurningar ella klæður á økinum og har brúkarumboðið so upplýst at at kanska serliga tay fyrstu tvey trý árini kanna roknað við at tey kunnu hava nógv at gera og tay kunnu ikkut hava brúk fyri ein tvey hundrað túsund krónr um eyka fyri fyri tað arbeiðið meðan kappingareftirlitið heldur ikki at tey hava brúk fyri eyka arbeiðsstykki í sambandi vitthar øhtað verður nógvir spurningar beinir johannesen nevndi grein einogfýrs stykki fimm øsara nøkur skulu taka ímóti kontantum tað er tað er nokk so vanligt tá ið tá ið tú hevur hesera reglur so skrivar tú eisini eitt stykki sum sigur tað at landsstýrismaðurin kann gera tað og tað og tað er nokk tað sum liggur í hasar regluni at í fall at mann kemur framá at eitt eila annað at tað var neyðugt at at hava serligar reglur sum skal lansstýrismaðurin hava eina kunngerð og heimild tað er nokk bara tað sum liggur í tí eghaldi ikki tíamaan hevur nakran serligans í í tonkunum í samband við tað men hetta er meira sum var til og sum skal vera í lógarverkinum so verðið spurið hví klokkan tveyogtjúgu tað er ja mann hevur hildið tað at vandin fyri fyri innbrotið og annað er størri um náttina enn enn um dagin og og vis onkur liggur inni við í einum stórum pengakassa ella við nógvum pengum í so so er tað størri vandi um náttina in um dagin og tí sigur mann ókey altso vit kunnu loyva tað at at mann um náttina tekur ímótieg ikki tekku móti kontantum við tað í vandin men tað betíðir ikki at mann ikki lota taka ímóti kontantum um náttina altso tað er tað er bara tað tað erikki krav øbjørt samuelsen spurdi nokk eisini tað sama hví klokkan seks til tveyogtjúgu tað er bara tí mann metti taðat sigur tann tann tíðin um náttina hvar hvar tað er mest útsett fyri fyri ráðni øhja so spurdi bjørt samuelsen eisini um tað hendir ofta at ríkislógartilmæli verða samtykt og ikki sett í gildi og tað má eg siga at mær vitandi s hendir tað ikki ofta eg veit ikki hvat er hent eg gangi út frá tamótvra feilir onkurstaðni í skipanini sum gjørti at hetta her ikki er sett í gildi øog so er tað tað ja so bleive spurt eisini um um tað er nakrar reglur fyri gjald fyri fyri fyri kort tænastur øhvið hesar við at samtykkja hettar so so verður givin ein ein heimild til at gera kunngerðir nettupp um gjald fyri kort ja bjørt samelsen vísti eisini til heta her bilur atræi hon spyr er hetta tað altso tað sum skal avmarka siðfikrøvini til bankar og tað er svarið nei hetta er ikki tað hetta er ikki tað sum kemur at broyta siðfikrøvin til bankar eg havi nevnt tað fyrr at at at sum bjørt samens eisini nevndi at tað er ein trupulleiki at føroyskir bankar verða ikki krøvin tey verða ikki bygdar tað sama sum danski bankar og tí havi eg tikið tikið kontakt við við danska vinnumálaráðin fyri atfyri at vit líka sum felag kunnu hyggja eftir er tað nakað vit kunnu gera solesinar at føroyskir bankar fáa øðrvísi treytir en danskir tá tað kemur til esær buffarakrøvini ja so er tað vit spurt nætað stendur okkurt nær brúkarumboðsmaðurin kom og onkur siga hatta talið er skeivt og sum eg minnist tað so so e mái barvaa samdur eg eg minnist eisini sum at at at brúkaraumboðið komi seinni en tað s stendur í uppskotinum tað má so vera ein feilug gangi út frá biljustinusen spurdi um fíggjareftirlitið verður yvirtikið í hesum vælskeiðnum og tað verður tað ikki og um a at samsvara við talgildur føroyar ja tá ið hetta vist hetta varður samtykt so gangi eg út frá at at at øll virksemi í landinum eisini talgild føroyar má laiga seg eftir eftir hesi lógini tað var í stuttum tað sum eg havi sigaðum hetta her so eg far takka framsøgufólkunum fyri tað sum tey hava borið fram og so er tað aðrir spurningar so so er tað sjóvandi vælkunnað