Sirið Stenberg (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-08-04
Topic: 1. viðgerð LM-001/2022  Uppskot til  løgtingslóg  um heimild at taka ímóti peningaupphædd frá Novo Nordisk Fonden
ja eg haldi at rósa samelsen hevði ein fínan boðskap og visti mann skal taka framsøgurøðurnar tað er ikki mín uppgáva men so haldi eg eg má bara siga at framsøgrøðan hjá fólkaflokkinum var ikki í tinginum verdu men til hansara forsvar segði hann hann visti ikki hvat tað stóði iki um men nú er uppskotið so komið um at heimyla landsstýrismanninum at taka ímóti hundrað og einogtjúgu milliónum yvir tey næstu tíggju árini og tað er so ein tólv milliónir um árið visti tað verður býtt upp ár tað soleiðis lesi eg tað tað verður tað tað er rætt at hetta málið evr verið frammi fyrr tað var frammi í átjan og tað er eisini rætt at tað yvir fyri grunnunum tá varð sagt at tað er vorðu nakrir ivaspurningar at mann hevði ikki tíð til t arbeiða við tít akkurát tá men tað er eisini rætt at tann gamla trivnaðarnevndin var niðri og vitjaði novo og tók samstarv upp í á sumri í nítjan tað hoyrir við til søguna men eg haldi at tíðin sum er gingin síðan hevur eisini bara váttað at hetta er eitt mál sum má viðgerast sera væl tí at pá einlan máta er málið flutt yvir til tað at har sum mann helt at mann kanska átti at avkæra t eftir einum degi har hevur mann nú brúkt trý ár so tað er eitt mál sum krevur nakað tí tað er rættiliga prinsipielt og nú er so komin ein ítøkiliga avtalað á borðið so nú vita okur hvat okur hava at fyriahalda okkum til og sjálvandi vilja øll vera við til at betra um sjúkruviðgerð tað kenni ikki eitt eina eniskja menniskja sum ikki vil tað sum stendur í avtaluni tað er at mann hevur fingið eina játtan sum við deild yvir tíggju ár og tað gevur so áleið tólv milliónir árliga tað stendur ikki akkurát hvussu nógvir pengar er til íløgur o hvussu nógv er til til til virksemi men onkur nevndi her at eð helt tom helt men tað má mann so finna út av í nevndini og so stendur tað eisini at tað skal ikki fara til ta vanligu viðgerðina ats tann vanliga viðgerðin sum er í løtuni hon skal halda fram men hetta skal vera til ting sum liggja út yvir tað vanliga og har er so nevnt sovorð sum ataltso at granska og gskriva bdegur og at eftirútbúgva starvsfólk at talgilda gamla sjonalur og at fáa okra undirstøðukervi við also alt tað talgilda jonal systemið at tosa saman til dømis ø og so er tað nevnt eisini at mann skal byggja út í í sambandi við sebygningin skal mann byggja út og har erur so sagt at tað verður føroya landsstýrið sum verður eigari men at mann hevur nakað inni sum sigur tað at í tretivu ár er tað norðurgrunnurin sum hevur ræði á hvat mann brúka bygningin til vissi nú avtalan skuldi steðga aftan á tíggju ár tí avtalam r bindandi í íggju tíggju ár men hon kann steðga aftan á tað men hon kann eisini for leingjast fýra ár senn sog ikki ha list tað og so hevur tað næsta prinsipiella í hesum her málinum eisini verður tað ati hetta ambilatoriið sum fer fer at verða bygd ella deildum ella miðstøðin stendur í her ø tað er samansett øðrvísi enn restina av av heilsuverkinum tað skal hava sína egnu nevnd ella sítt egna stýri tað verður undir leiðslu av medisinska deplinum men tað verður statvek eitt stýri sum kemur at sita fyri sjálva miðstøðina og tað er tað stýri sum akkurt um leggur út í kortið hvussu mann setir hesi ymisku átøkini í verk og eg haldi at tað er nokk so týdningarmikið at nevndin fer greina akkurát sum hvussu er tað hvussu verður akkurát tað skipað heilt ítøkiliga altso hvør er tað sum í veruleikanum hevur ræðisrættin á hvat hendir innan fyri hettaher økið verður tað henda nevndum ella eta ella eta altso verður tað fakliga grundað tað sum fyrigongr tað er væl tað sum okur eru gjarna vilja hava sjálvandi og sjálvandi tá ið tað er ein ein so stór ætlan so er tað sjálvandi viktigtat hyggja eftir hvat okur fáa men eisini hvat okur geva og tað má vera soleiðis at mann eisini hevur loyvi til at seta kritiskar spurningar til so stórar ætlanir hevur mann ikki tað so er man í einum totaliterum tilstandi og tað hava okur so ikki e men tað sum eg síggi og er sum kann geva nakað tað er serliga granskingarparturin sum er eru eru áhugaverdur tað er alað við at talgilda eisini nógvar gamlar sjonalur aftur frá níggju stendur í dag og tað at tað fara at at tað verður ein ein meira generell granskingareind tað haldi eg r er spennandi og tað er eisini spennandi visti mann kann gera meira ina fyri fyribyrging og eisini er tað nevnt hetta her við at hava aktsom undirvísing og skúlar fyri sjúklingunum tað haldi eg ljóðar eisini sera áhugavert ellars hav okur eina haldi eg mann kann siga eina rættiliga góða diabtr viðgerð í dag men hetta er so t tey tingini sum kunna koma afturat sum bara kunna gera tað uppaftur betri tað sum eisini stendur í her tað er tað at føroyar eru øgiliga áhugavert at granska í hetta er eitt nokk eitt av teimum fáu støðunum í heiminum har tú kann granska í einari so avmarkaðari populatión sum hevur havt so lítlu ávirkan úti frá og tú kansn kann granska í tí samlaða fólkinum altso tú kanst fáa allan tíð á betribólkin við í eina gransking tað tú kansn iki fáa allar tjabripasgentanr við í einum stórum landi men tað kanst tú í føroyum og tí eru okur ótrúliga áhugaverd granskingarhøpi og tað er akkurát sum tað sum haldi eg liggur sum grund fyr at at grunnurin eisini hevur áhuga í at at koma inn o ta er so ein stórur grunnur við nógvum pengum og samstarvið reisur sjálvandi teir spurningar sum eg eisini havi nevnt sjálvandi vilja okur tryggja okum at mann framhaldandi í føroyum mennir diabetsviðgerðina tí tað fer ikki at liggja í hesumi her at mann ikki í hesum her fer at at frásiga sær ábyrgd av tí vanligu viðgerðini tí tað sum hetta letur tað er nakað sum er út yvir tað tað skal sjálvandi vera okra ábyrgd og so mug okur sjálvandi hava trygd fyri at okra persónsupplýsingar eru vardir okra íleguru vardar og á granskingarúrslitini verða altso er ikki nakað sum sum ikki kemur okum til góðar o sum okur hava ræðisrætt á ø og so eta hefta her við bygninginum sum eg rokni við mán venda aftur til tá ið málið kemur tá ið tann verklagslógin kemur ø men men men tað er meira hett her við at vissu samstarvið heldur uppat aftan á tíggju ár tað kundu ikki vita ella k egin gott vera tað forsetur men so hava tey stadvek ræðissett í tretivu ár og so hetta her við hvørja ávirkan nevndin hevur og so haldi eg tað ein ein spurningur sum eisini er er relevantur at hyggja uppá og tað er í mun til sjálva viðgerðina verður viðgerðin meira seuntraliserað okur hava arbeitt nú í ta síðstu nókk so nógvu árini við at fáa viðgerðina út har sum fólk búgva við at verað úti á staðnum og hava kostráðgevarar úti í økinum og hava sjúkrarøktafrøðingar úti í økinum og og fótrapeitar g annað sum eru úti allastaðni at at verur tað meira seentraliserað ella heldur alt tað bara fram sum hevur verið og hitt sum kemur er so nakað sum kemur afturat tað haldi er nokk so viktigt at fáa at vita t tað var hvørfall entersant at keur vorðnu niðri og hugdi at tey høvdu til dømis eina serliga deild sum sum viðgjørdi tey øgiliga truplu sárini sum fólk kunna fáa á á báðin serliga sum hava diabetiskt tað er nakað sum í hvørfall kundi verið við til at at lyfta okkum visti mann kundi fingið tað og hev er eisini nevnt útbúgving av sári sjúkraafrøðingum tað hevur mann útbúgvin fyrr men her kannmann so gera teg einum øðrum høpi men eg hugsi bara at tað er viktigt eisini at tað er lækt hjá altso at atgongdin hjá fólki er lætt til viðgerð tí tað er faktisk ein tann størsti parturin av fyribyrging at tað ikki er trupult at at sleppa til g so bara ein ein sorornur tanki og tað er hetta her við at okur vita at í dag so fáa øll sum hava diabetes eisini eygnalækna kanningar og tað er heilt ótrúliga langa bíðitíðir innan fyri egnalækna øki og tú vísti at næstan óansæð hvat tú ger so blíva tær bíðitíðirnar við at vera at eg veit ikki um tey pp á nakran máta hevði borið til at at at ein eygnalækni hevi verð tilknýttur í hesum her soleiðis at tað vanliga egnalækna systemið hevði kunnað koyrt eitt sindur meira óávirkað eg trúgvi teð hjálpt ein heila deild tað er so bara eitt hugskot men nú fer málið í fíggjarnevndina og har verður tað sjálvandi viðgjørt eg haldi tað er áhugavert serliga í granskingarhøpi okur vilja flyta okkum fram men eg haldi eisini tað er neyðugt at fáa greiðið á at okur hava trygd fyri okra upplýsingum fyri okra íløgum og fyri granskingarúrslitum og fyri framhaldandi menning av okra øki og sjálvandi ynskja okur øll at fáa eina góða viðgerð og gera tað sum tænir sjúklingunum takk fyri takk fyri tað eru tvær viðmerkingar tann fyr a