Bjarni Kárason Petersen (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2022-04-21
Topic: 1. viðgerð LM-136/2021  Uppskot til  Løgtingslóg  um avmarkandi tiltøk í sambandi við atgerðir móti Ukraina
takk fyri frú forkvinna ang skal verða ælkomin at spyrja meg vist eg neyðugt vit viðgera eitt uppskot sum eg vónaði at vit ongantíð skuldu til at viðgera tað var nemliga tann fýraogtjúgunda februar í ár at larvakjólini hjá teimum c merktu russisku stríðsvogninin fór tvørtur um markið til dombas og mesilurnar byrjaðu at regna yvir ukrainsku býirnar føðistovur og íbúðar blokkar vóru sundur bumbaðr av óneyvum bumbum og krígsbrotsverk uppá stríbo í mario pol í bukkja í kife ein ræðulig innrás við vanlukkuligum fylgjum fyri milliónum av menniskjum ung sum gomul og eitt púra greitt brot á altjóða lóg og rætt ein fullskal læra innrás av einum øðrum landi men til alla lukku so standa ukrainar stinnir og óvikandi ukrainar eru seiðir og volotimircilenski og vitaliklikkikos standa sum vitar fyri ukrainska fólki og allan heimi tíverri er verðin soleiðis samansett at um aðrar tjóðir blanda seg beinleiðis í stríði kunnu avleiðingarnar vera vanlukkuligar í ytsta konsekvensi ein triðji heimsbardagi við atomvápnum í arsinalunum hjá fleiri pørtum nato vil hvørki seta flogbann í ukrainskt loftrúmigildi eiheldur seta stivlar á ukrainska jørð av tí sama hvat er tá eftir at gera fyri at vísa ágangandi og stríðshugaðundi spotum at slíkt undir ongum umstøðum kann góðtakast og skal og má fáa avleiðingar tí tað má fáa avleiðingar tað er at køva tað er at kvala at snara kranarnar sløkkja ljósini steingja mørkini tøma hillarnar blokera appirnar steingja kontoirnar rudda loftrúmini og taka marglatins íbúðirnar og stuttleikabátarnir tað vit veruliga hava eftir sum amboð aftaná at hava sent lutir og útgerð til ukraina fyri at tey kunnu verja sítt fólk land og sjálvræði tað er eitt búskaparligt hvørhvørkra tak handilstiltøkini eru í mínum hugaheimi í roynd og verði tað sterkasta amboðið vit hava um tað verður brúkt rætt vælat merkja e u og vesturheimurin og onnur við hava ígjøgnum vikurnar gjørt fleiri sanktiónspakkar sett er í verk útflutningsbann mann hevur fryst kontoir mann hevur eksploderað russland frá sviftskipanina eg kdi kundi hildið áfram tað eru sjálvandi eisini sera ymiskar meiningar um hvør tiltøkini eru nóg hørð persónliga so haldi eg at tey hava gjørt sera stóran mun men eg haldi eisini at tey eru verri enn so nóg mikið men tað sum vit viðgera í dag frú forkvina tað er hvat ið vit í føroyum skulu gera soleiðis at verða at vit gera okkara part ímóti russisku agritiónini lat mit byrja við at siga frú forkvinna at talan hevur verið um eitt satt atgerðarloysi seinastu tveir mánaðirnar russiski herurin hevur nátt at gjørt eina innrás tapt slagið trekk seg aftur rekroperað og lopið á umaftur áðrenn heimildin til at gera avmarkandi tiltøkur í føroyum er bliv sett verk og nústani diskutera vit hvat tð eru við vilja og eg má siga harra formaður ikki vilja vit nakað serligt mann kann skilja stúranina føroyar hevur havt nógvan útflutning til russlands seinastu árini ironiskt nokk júst orsakað av ófriðinum millum russland og ukraina tað var nemliga í tvey túsund og fjúrtan at russland anekteraði krimholvoynna minnist tá hvussu eg helt at es u sa gjørdu ov lítið tá minnist eisini og síggi tá eg hyggi eftir føroyska samfelagnum hvussu føroyar hevur lukrerað upp á hesa harmilig støðu men útflutningurin hjá føroyingum hevur týdning fyri okkara vælstand og vælferð so tað er ómetaliga týdningarmikið at vit taka avgerðir út frá einum væl upplýstum grundarlagi tað haldi eg ikki at vit hava havt inntil víðari tit kunnu lesa viðmerkingarnar í uppskotinum tað er ikki nógv at taka støðu út frá men vit mugu ansa eftir við at lata okkara útflutning diktera um vit vilja fordøma ódemokratiskar innrásir brota mannarættindum og krígsbrotsverkum uttan at vísa tað við at geva tí ítøkiligar avleiðingar samanumtikið haldi at mannagongdin asu tveir mánaðirnar hevur verið sera óheppin mann hevur staðið á vippuni í fleiri mánaðir mann hevur ikki meldað greitt út og nú vil mann geva eina standandi heimild til landsstýrismannin at seta avmarkandi tiltøk í verk persónliga haldi eg at hetta við at bert fylgja es boykottinum tað haldi eg raka forkert bæði í mun til hvørjar avleiðingar tað fær fyri russland men eisini hvørjar avleiðingar tað fær fyri føroyar tí at vit um vit bert samtykkja tær sanktiónar sum es hevur samtykt jam so raka tað okkum at kalla ikki og hvønn mun hevur mann tá gjørt eg hevði sagt ongan sjálvandi at vit skulu lagt eina linju beinanvegin sum allir flokkar høvdu havt ávirkan á og kunna staðið aftanfyri hesi tiltøkini eru uttanrikispolitikkur og tað má forankrast væl í ta politisku skipanina og kann ikki bert stúga upp á ein einkultan landsstýrismann ella tempramangi hjá einum einkuldum landsstýrismanni ella eina samgongu sum tilvildarliga situr tá ið eitt kríggisprestaráð vit mugu hava eina breiða linjuí tinginum og í embatisferkinum annars haldi eg at tað er gott at síggja at samgongan ber fram eitt lógaruppskot sum egentiliga skapar eitt ávíst fordømi fyri at vit í framtíðini kunnu hava víðkaðar uttanrikispolitiskar heimildir og kunnu vísa til hesa heimildina fyri at staðfesta at handilspolitikkur er føroyskt málsøki tað er so í øllum førum einki skjal frá nøkrum donskum ministerii sum bendir á nakað annað hetta merkir at vit framyvir kunnu gera líknandi tiltøk í verk um politiski myndugleikin setir sær so fyri lat meg staðfesta beinanvegin at inn til víðari so haldi eg ikki at vit hava tikið ábyrgd av hesari kreppuna eg haldi vit hava eina metábyrgd vit hava valt ikki at tikið hana og eg haldi at prosessin hevur verið skeiv mann hevur eina uttanlandsnevnd og landsstýrismaðurin hevur verið í samráð við uttanandsnevndina einaferð um hetta málið men annars er tað eingin politisk linja sum er nóg breið her á tingi fyri okkara uttanríkispolitikk og fyri hvussu vit skulu handfara ukrainakreppuna tað haldi eg er so ómetaliga harmiligt mann hoyrir tað í viðgerðini í dag hvussu langt partarnir eru frá hvørjum øðrum tí vit hava ikki havt høvi at tosað saman áðrenn allar meiningarnar koma fram her í dag til fyrstu viðgerð og so kanska kanska fara vit at nærkast hvørjum øðrum til triðju viðgerð um tað yvirhøvur kemur so langt eg loyvi mær at ivast men tað má vera broytt forankra harafturat haldi eg at tað kann fáa sera noyiligar avleiðingar um mann velur bert at gera hetta soleiðis at landsstýrismaðurin fær eina standandi heimild til at gera tiltøk fyri tað fyrsta so haldi eg persónliga at tey tiltøkini sum es til dømis hevur sett í verk raka okkum so mikið lítið at vit kundu líka so gott samtykt tey og so kanska havt eina at royna samvitsku men tað hevði ikki rakt okkum upp á nakran máta tí tað ikki hevði ragt russland upp á nakran máta so í so máta haldi eg at eg fór óambisjøst mann má seta tiltøk í verk sum muna visti mann vil seta tiltøk í verk alt annað tað er at bara at gera tað uppá kvamsvís so hetta við at geva heimildina til landsstýrismannin tað loyvi eg mær stórliga ivast í um tað gagnar innsatsin mótvegis russland og eg haldi eisini at tað ger tað at tær avgerðirnar sum verða tiknar vera ikki forankrar í politisku skipanini soleiðis er tað øh men samanumtikið frú forkvina so haldi eg at tað hevur stóran týdning at vit gera okkurt og at vit gera nakað sum munar tí at støðan er so djúpt tjúptað alvorlig eg haldi fólk faktiskt hava tað við at undirvírdera hvussu alvorligt tað er tí tað liggur so fjart frá okkum men støðan er alvorlig og tað haldi eg at vit mugu taka á okkum og taka á