Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-04-16
Topic: 1. viðgerð LM-140/2020  Uppskot til løgtingslóg um stuðul til ferðavinnufyritøkur fyri fastar útreiðslur í sambandi við COVID-19 fyri tíðarskeiðið frá og við 1. september 2020 til og við 30. apríl 2021
ger so vælharra formaður eg fari at byrja við at takka landsstýrismanninin fyri at hannin er komin í tingi við hesum hjálparpakkanum sum vit kunnu kalla hjápa á pakka fýra øvit hava eftirlýst tesu leingi tað er soleiðis at tá ið tann nsti sum hetta er jú ein kann mann seta mann setir aftur í gildi tað sum vit róptuog hjálpa á pakkatrý hesin er tó víðkari við nøkrum tingum øtað var soleiðis at longu tá ið hjálpar pakkitrý fór úr gildi einogtretivnda august síðan tá hava vit eftirlýsthvat mann ætlaði sær og eg havi sjálv vegna tjóðveldið sett nógvar fyrispurningar um het her ella fleiri fyrispurningar um tað og og bæði eftirlýst eina greining av støðuni í teimum ymisku vinnugreinunum og eftirlýst hvat mann ætlaði at gera og landsstýrismaðurin hevur svarað at hann fylgdi støðuni men hann hevur ikki verið so ítøkilig við um hann fór at koma við hjálp ella ikki sum vit hava havt hetta frammi at vent nokk so ofta og eg byrja við at siga at eg hevði ynskt at lands og hesin landstýrismaðrin samskifti meira við flokkarnar á tingi hetta er eitt felags tak við taka ta hevtað verið við øllum hjálparpakkunum og tað sum hendi vis mann samskifti meir unn tingini so slepp mann kanska undan at mann ger broytingar í nevndina ella broytingaruppskotinum men tað veit ikki um vit fara at gera tað fara vit at meta um tá ið vit tá ið vit fara viðgera málini tað var soleiðis at bæði hjálpa pakka tvey og hjálpa pakka trý tá gjørdu vinnunevndin og thava full semja millumsamgongu og andstøðumumboð gjørdu vit nakrar broytingar og fleiri av hesum broytingum eru so grundarlag undir tí sum sumeru í hesum pakkanum í dag eitt nú víðkar vit tað soleiðis at eisini nýstovnaðar fyritøkurhøvdu møguleika fyri at fáa hjálp og nú leggur landsstýrismaðurin upp til at nýggj hotell tey eru sjálvandi ik ikki so nógv í tali men at tey eisini kunnu verða fevnd av hesum og eg haldi akkurát tann spurningurin verðurnokk so áhugaverdur at lýsa tí ati tað eru komin fleiri nýggjar eindir als tú heverð bæði góðar útbúggingar av hotellium og tað hevur eisini komið nøkur nýggj hotell men tey eru kanska nokk so ymisk í støðu tí at okkurt av hasum nýggju hotellinum hevur havt øgiliga góð góðan umsetning og havt øgiliga hevur verið fullbukka faktiskt nú tí at føroyingar ru farnir at ferðast á hotellum og so teir skipa fyri ymiskum tiltøkum so tað er eisini onkur av teimum nýggju matstovunum á hotellunum her sum hava verið fullteknaðar nú tosa eg um hotell í høvuðsstaðnum soleiðis at mann faktiskt ikki kunna fingið borð har og tað haldi eg er eitt sindur áhugavert at mann hevur sæð føroyingar leggja um sítt kann mann siga sín máta at nýta frítíðina uppá otað er ein rúgva av fólki kring allar føroyar sum hava verið og bílagt sær kanska heldur enn at fara at ferðast uttanlands so hava tey verið og ferðast á hotellinum í føroyum sog tað hevur verið eingóður máti at halda hjólini koyrandi hjá ferðavinnuni ølandsstýrismaðurin hann hevur sett av eina ávísa upphædd til hendan pakkan ella hann hevur gjørt metingar um hvat tað kemur at kosta og har fari eg at spyrja hann um tær metingarnar altso eitt vit hava spurt eftir nakrar ferðir tað er nemliga hvussu væl hjálparpakkarnir sum higartil hava verið setti í gildi at hava at rigga og tá hev hevur landsstýrismaðurin sjálvandi svarað við tølum fyri hvussu nógv er brúkt og tað hevur verið nógv minni enn tað mann roknaði við altso hjálparpakkarnir gjørdust nógv bíligari enn væntað og mann roknar so í hesum pakkanum úti frá tí sum hevur verið brúkt higartil og so metur mann at við sæir stóru fyriflutningsfyritøkurnar sum eisini hava gistingarhúsi við tær at koma upp í sum verður tað munám dýrari og tí ætlaði g spyrja landsstýrismannin um hann kann siga eit lítið sindur um hettar tá ið mann nú letur upp fyri at eisini nýggja matstovur altso matstovin sm ikki eru byrjaðar men sum skuldi byrja tá ið korona kom tá ið mann letur upp við at tær eisini kunnu verða fevndar av hesum kann landsstýrismaðurin so siga nakað um hvussu mann metir um tað tí atmatstovur tað kann sjálvandi vera øgiliga tað er øgiliga øiliga ymiskt hvussu nógv ja hvussu væl tað gongur hjá einara matstovu hvusu nógv fólk við hjá matstovuna og hvussu nógv hesar matstovurnar altso hvat feg klassa matstovurnar er í um um eg kann kalla ta tað landsstýrismaðurin metir at hetta fer at kosta millum sjeyogtjúgu komma fimm milliónir og sjeyogfjøruti komma fimm milliónir tað vil siga nakað sum táttar upp móálti og hálvtrýss milliónum krónum við hesum pakkanum her men eg kundi hugsað mær at spurt landsstýrismannin um tað verður soleiðis at hesin pakkin fer at virka betri altso at vinnan fær í størri mun gagnnýtt han og færi lættari við at fáa endurgjald fyri sínar útreiðslur landsstýrismaðurin hevur nokk betri hóming av til dømis hvussu nógvar matstovu vit tosa um og so frameftir kann mann so rokna við at tað faktiskt verið væl dýrari enn hesar hálvtrýss milliónirnar tí sum eg nevnd í áðni so hava hjálparpakkarnir higartil í flestu førum verið væl bíligari enn tað mann mann metti um ferðavinnufelagið hevur víst til hettar at at at hægsta stuðulsupphæddin átti at verið fjúrtan milliónir krónur viðsman samanberið við tíðarskeiði sum ætlanin er at hesin pakkin skal fevna um hann er við afturvirkandi kraft altso fyri tíðarskeiði aftur til tá ið ið hjálparpakki trý fór úr gildi har er landsstýrismaðurin so mett at tað skal statvókk vera tíggju milliónir krónur og tað er eitn rímilig upphædd og kanska hann kann grundgeva sína røðu fyri hví hann heldur tað í øllum førum koma vit at spyrja hann um tað í nevndini og so var tað hetta við hesaer heimildini til at lata matstovur aftur orsakað av korona altso tað sum var ein smittu fyribyrgjandi tiltaki har eru so nakar matvu nei nøkur skeinkingarstøð sum hava fingið endurgjald og tað eru eg haldi t tað verður nevnt samlað ein millión kann tað passa tað liggur harum tað eru hvussu ikki teir heilt stóru upphæddirnar vi eg haldi tað verðar nevnt í hesum uppskotinum samla so og og tað kann so mótroknast í hesum pakkanum og tað mugu vit eisini venda nevndini um í hvønn mun tað er er ferð so verður hetta við útreiðslugrannskoðar í sambandi við umsókn tla hjálpa plakka fýra og harumframtil grannskoðar og váttanin at verða endurrindað um umsóknin verður gingin á møti tað mælir mælir ferðavinnufelagið til har hava vit hvussur hoyrt frá fleiri og tí hevur so kanska verið smærri fyritøkum at júst hetta við kravi um grannskoðararváttan ella grannskoðan av av teimum fíggjarligu viðurskiftunum í samband við um at søkja um hjálpa og hjálparpakkanum at tað hevur gjørt að tað hevur verið ógvuliga dýrt og trupult serliga hjá teimum smærri fyritøkunum men harra formaður eg havi kanska ikki hug at fara í í smáluti við hesinmr uppskotum vil bara siga tað at g eri øgiliga fegin um at landstýrismaðurin er komin við an jálpapakkan í tjóðveldið takur fult undir við at viti hjálpa hesari vinnuni ígjøgnum koronakreppuna vit kundu gott hugsað okkum at mann hevði eina øgiliga góða greining av støðuni í ymiskum vinnugreinum tí eisini í ferðavinnuni sum eg nevnd í áðni er søgan nokk so ymisk tað eru partar av ferðavinnuni sum ikki klára seg so illa og so eru tað aðrir sum eru fullkomiliga á knøunumni í knøunum orsakað av og tað er kanska serliga tær ferðavinnufyritøkurnar sum burturav liva av útlendskum ferðafólki vit kundu kanska eisini nevnt hetta viðútflutningsvinnunum sum eisini eru sera ymiskt fyri hvar partar av uttisvinnu sera væl fyri meðan aðrir partar hava stórar avbjóðingar eisini tað kundu vit hugsa okkum vit kundu hugsað okkm alla tíðina at landsstýrið komið í einai loypandi greining av støðuna í teimum ymisku vinnugreininum tað er eisini vinnufyritøkur í føroyum sum á klára seg betri altso eisini partar av tænastuvinnuni sum má klára seg betri undir koronakrepni nettupp tí at forbrúki hjá føroyingum er farið upp og har kundu vit kanska nevnt partar av handilsvinnuni og og so sjálvandi byggivinnan eisini afturat hevur eisini í stóran mun klárað seg væl hóast korona meðan tað er ferðavinnan kann mann siga a sum man tekur samanum sum sum har tað eru flestu fyritøkur sum hava verið øgiliga hart raktar og eg havi bara hug at siga ímóti endarnum harra formaður hví er tað so umráðandi hjá okkum at hjálpa ferðavinnuni tá ið í veruleikanum er soleiðis at arbeiðsloysið er ikki øgiliga stórt í føroyum ja men tað er tí at vit erðu í ferð við at vit vóru á gottum tá koronubreyt út til at ferðavinnan veruliga gjørdist eitt triðja bein hjá hesum búskapinum at standa á og tað eri øgiliga stórir møguleikar í ferðavinnuni og ikki minst hetta her við at skapa arbeiðspláss kring alt landið also ferðavinnan er veruliga væl egnað til vøkstur sum ikki bara er í miðstaðar økjum ella teimum stóru økjunum men í allar hægsta grad eisini úti kring landið og tað er onkursvegna umráðandi at halda orkuna í motorinum í hesari vinnuni soleiðis at hon kann koyra fyri fult so skjótt sum korona er av og tí eiga vit at hjálpa teimum fyritøkunum sum hava lívlaga sum eiga at kunna reisa seg aftur og koyra við fullari ferð so skjótt korona er av og tað haldi eg rætta gera harra formaður eg eri heilt vís í at fyri búskapin hjá okkum so loysir tað