Bill Justinussen (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2022-03-10
Topic: 1. viðgerð LM-080/2021  Uppskot til  Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um sjófeingi (Sjófeingislógin) (Umlegging av nøgdum latnar til vinnuligar royndir og verkætlanir til egnar árskvotur og at lata kvotur til vinnuligar royndir og verkætlanir, ískoytiskvotur, fylgja við, tá ið fiskifar verður skift út)
ger so væl takk fyri harra formaður vit eru aftan á tíggju ár við øktum tilfeingi uppsjóvartilfeingi aftan á politiska telving millum politiskar flokkar eru vit komin har til nú at uppsjóvartilfeingi er meir ella minni komi í eina fasta legu úti hjá vinnuni og vit eru komin í somu legu sum sum heimaflotan hevur verið í líka síðani øll fiskiloyvini vóru lutað út og tað ikki hevur verið møguligt at fingið nýggj fiskiloyvir á á heimaleiðinum tað hevur verið ein tilgongd hvar mann hevur strýst um hvat er rætt at gera við uppsjóvartilfeingi tí at tað bleiv so nógv størri og nógvar meiningar tankar hav veri undanfarna samgonga ynskti at landið fyrst og fremst skuldi vinda nógv meiri pengar burtur úr uppsjóvartilfeinginum við kassa eitt og tí setti mann í gongd eina uppboðssølu mann økti um tilfeingisgjøldini soleiðis at tað komu fleiri pengar inn í landskassan við kassa eitt av tí økta uppsjóvartilfeinginum mann hevði eisini nakrar meiningar um at tað var ein betri máti at ein rættvísari máti at luta rættindi út hendan samgongan er av tí uppfatan at tað er ikki rætt at avrokna við kassa eitt fyrst og fremst men at tað er vinnan sum ígjøgnum vinnulív og vøkstur skapar tær inntøkurnar sum samfelagið annars alt skal fáa burturúr ígjøgnum fleiri arbeiðspláss ígjøgnum øktan útflutning ígjøgnum betri vinnutól ígjøgnum at sleppa at gera íløgur í framgngd ííløgur í vøkstur var tað so at mann tók milliardir inn frá uppsjóvarvinnuni við kassa eitt og útbygdi tann almenna sektorin í staðin fyri so hevði vinnulívið havt tað minni at gjørt íløgur fyri og so hevði vøksturin í vinnuni verið minni so atu skattainntøkurnar verið minni so atu arbeiðsplássini verið færri og tað hevði so rakt skattað landsins inntøkur tann vegin tí eg trúgvi at tann betri mátin er at hava samfelagsmenning við at lata vinnuna og fólki skapa virðini ígjøgnum at mann ikki skattar for hart at mann ikki tekur for nógvar pengar inn við kassa eitt men at pengarnir fáa møguleikar til at vera úti hjá so nógvum sum gjørligt fyri at skapa vøkstur arbeiðspláss og virðir hetta her er so kunnu vit siga at tann tann síðsta loyvdin sum verður løgd um til varandi loyvir og alt annað líka so eru egnar árskvotur serliga tá i mann tosar um uppsjórarfisk tann besta skipanin tí at tá kunnu reiðaríini sjálvi disponera yvir nær tey fiska og tey kunnu sleppa frá at kappast við onnur um olympisk fiskarí sum gongur útir yvir umhvørvi millum annað og tað er umhvørvisliga og fíggjarliga er tað tann tann besti mátin høgni hoydal segði at føroya fólk hevur ikki valt hendan politikkin og tað er jú beinleiðis ósagt tí at fiskivinnupolitikkurin var høvuðsevni til seinasta val tann førdi fiskivinnupolitikkurin hjá undanfarnu samgongu hon fekk høvi til at vísa hvønn fiskivinnupolitikk hon hevði í móti tí fiskivinnupolitikkinum sum hesir tríggir samgonguflokkarnir søgdu seg at fara at føra og hesir tríggir samgonguflokkarnir fólkaflokkurin fekk átta samband við sjey og miðflokkurin tveir søgdu allir við einmunn at vit skulu avtaka uppboðssøluna og vit skuldu fáa betri og tryggari karmar rundan um fiskivinnuna og tað valdu føroya fólk og tí er ta beinleiðis ósatt at siga at føroya fólk ikki hevur valt hendan fiskivinnupolitikkin eg tók undir við menningarpartinum menningarkvotum hjá undanfarnu samgongu tí eg sá fyri mær at tað fór at fara ein ávís menning fram ígjøgnum tær menningarkvotur sum vórðu latnar tað hevur eingin menning fari tað er eingin menning farin fram ígjøgnum tær menningarkvoturnar har má eg siga har tók eg feil altso veruleikin var tann at tað bleiv tað blivu nøkur nýggj reiðaríir men tey gera tað sama sum undanfarni reiðaríir tað er eingin tað er eingin nýggj vørakomin á marknaðin tað er eingin nýggjur máti av fiskauppákomin á marknaðin tað er eingin eingin virðisvøkstur sum so komin á marknaðin ígjøgnum tað sum er hent veruleikin er tann at tey sum hava staðið fyri tí mesta virðisvøkstrinum ta eru tey gomlu reyaríini millum annað kristian í sum framleiðir umborð og sum hevur ein veldligan virðisvøkstur av til dømis sild so tí haldi eg at tað til sigur at tann kósin og tær avgerirnar sum tá vórðu tiknar hava ikki prógvað at verið verið rættar vit kunnu bara vit kunnu bara lesa søguna og hyggja atir hvussu hettað hevur útviklasi og tí haldi eg ikki at vit kunnu blíva við at halda fast í at hava hava kvotur til menning leysar tí tað skapar øgiligt órógv í fiskivinnuni tað skapar øgiligt órógv í politisku skipanini nú eru allar kvotur úti og tær eru umsetiligar tað vil siga at tað ber til at kvoturskifta hendir akkurát á sama hátt sum í í nbotnfiskaflotanum og tað er sum so eitt slag av uppboðssølu hvar ið tað er meira enn ein útbjóðarar tað er nógvir útbjóðarar og tað eru nógvir innbjóðarar man kann brúka tað orðu øer so alt læst fast annars nei tað er tað ikki landsstýrið hevur framvegis fult mandat til at til at forhandla kvotur viðskifta um kvotur við við onnur lond til dømis landsstýrið kann framvegis velja at siga at vit tryggja heimaflotanum betri rættindir gjøgnum at skifta um uppsjóvarkvotur við til dømis tosk tosk í barenshavinum ella hvat tað skal vera so tann opsjónin er alla tíðina til staðar tað kemur bara anna upp á hvussu møguleikar eru fyri at onnur lond ynskja at luttaka í í slíkum umbýti og tí er tann møguleikin framvegis nokk so livandi og tað hevur hann so altíð verið at tað ber til at skifta um kvotur og og atgongd so samanumtikið so kunnu vit siga at nú er bæði heimaflotin og uppsjóvarflotin komin í tað leguna at øll loyvir eru lutaði út øll rættindi eru givin og tey eru trygg tað vil siga at vinnan kann disponera á einum tryggum grundarlag uttan uttan at rokna við at næsta ár so verður alt so verður alt broytt broytt og alt verður gjørt av nýggjum sjálvandi vit vita ikki politiskt hvat ið ein ein ein møgulig onnur samgonga fer at gera og hvat hon kann gera men eg haldi í hvussu so er at tað eksperimentið sum eg sjálvur tók undir við frá tvey túsund og fimtan til til nítjan eg haldi ikki at tað prógvaði nakra menning og framgongd soleiðinar sum eg hevði vónað tí at mann hevur ikki sæð nakra menning av til dømis vørum men eg ikki sæð nakra menning í máta av fiska uppá ug e ikki sæð nakra menning í nakrai nýmenning av nøkrum slag innovatión av nøkrum slag innan fyri uppsjóvar vinnuna tað eru skip komin inn sum gera tað sama sum tey skipini sum vóru frammanundan gera og og tað er tað og tí haldi eg at tað eksperimentið er lutvíst miseydnað og vit skulu ikki blíva við at fyrigipla okkum at tað er har ið tað kom hendar broytingar hinvegin er tað onkur sum hevur hugskot at menna vørur á landi so er tann møguleikin altíð til staðar tað ber altíð til at keypa fisk frá teimum sum fiska makrel sild og uppsjóvar fisk og víðari virka tær vørurnar á landi tann møguleikin er altíð til staðar og tí fer hvørvir ikki allir allir menningarmøguleikir fyri tað um kvoturnar eru lagdar á fasta legum