Heðin Zachariasen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2021-03-18
Topic: 1. viðgerð LM-125/2020  Uppskot til samtyktar um føroyskt undirvísingartilfar í landbúnaði
takk fyri harra formaður ø til viðgerðar er uppskot til samtyktar um føroyskt undirvísingartilfar í landbúnaðinum og og tað erett uppskot til samtyktar og sum tað stendur her á løgtingið heitir á landsstýrið um at tryggja at góðkent føroyskt undirvísingartilfar til landbúnaðarútbúgving verður gjørd og at leggja fyri løgtingið neyðugar játtanaruppskot í hesum sambandi og tað sumhetta her uppskotið gongur út uppá er hetta uppskot frá bjørt samuelsen og tað er í sambandi við sum tað stendur í her at fáa føroyskt undirvísingartilfar og ta í veðmerkini stendur a yrkisskeið í landbúnaði er eitt væl umtókt útbúgvingartilboð sum uttanríkisog mentamálaráðið saman við búnaðarstovuni og skipað fyri lokið skeið gevur rætt til at festa til til landsjørð uttantey festu ið hava mjólknt ella mjólkikýr á festinum og sum tað verður víst á her beint at tað eru omanfyri trý hundraðog hálvtrýss festi í føroyum og áhugin at luttaka í yrkisskeiðnum er stórur millum tey sum skulu festa og onnur fólk sum hava áhuga nnanfyriinnan fyri landbúnaðin hetta skeiðið hevur verið annaðhvørt ár og undanfarna samgonga uppraðfestir so tað at skipa fyri at hesi skeiðini e blivu á hvørjum ári og og tað sum eisini stendur í uppskotinum er tað at tað ar tilfar sum verður brúkt til hetta her tað er til hesa undirvísing tað er fyri tað mesta úr norskum og úr donskum vit vita eisini tað at tað eru nógv sum fara til dømis til norra at taka útbúgving innan fyri innan landbúnaðin og tað er kanska tað landið sum kanska minnir mest um tað føroyska tá ið mann hyggur eftir hesunher uppskotinum so er tað vað leingin ivi um at tað er ikki meiri nokk so natúrligt at vit hava føroyskt tilfar á í sambandi við tær útbúgvingarnar sum eru í føroyum og serliga tá ið vit tosa um hetta her við landbúnaði mann kann sjálvandi kanska spyrja um tá ið mann nú uppraðfesti hetta her í síðstu samgongu hví mann tá ikki tók hendan partin við eisini og uppraðfesti tað meira men tað er so tað er so í tí førum ikki gjørt og tað er so tað sum mann mælir til at gera í hesum her uppskotinum eg haldi eisini at eitt annað sum er intersant er sjálvandi tað atat tú hevur eina útbúgving sum tú eisini kanst sum sum skuldi verið fevnandi um allan landbúnaðin tað vil siga eisini tá ið talan er um festir við við við mjólkinetum ella og hvar ið eg veit ikki um men men tað kann onkur kanska rættar við stær men eg meini eisini at tað er eitt annað við at tað er upp til sonógvar ásaðir á í sambandi við tey skeiðini sum eru men tað sum tað stendur í her tað er stórur áhugi fyri tí og tað er eisini stórur iinnanlandbúnaðin atvera ei partur av og vit síggja eisini at tað er nógv broytt tey síðstu árini fara vit aftur hundrað ár aftur tíðina so varð hetta líkasum høvuðsvinnan í føroyum og tað var tað sum fólk livdu av og so broyttust tíðirnar vit koma inn í fiskivinnusamfelag og hvar ið tað bleiv meira hetta her til hoppi og eitt annað sum eisini er innan fyri landbúnaðin tað er sjávandi tað at vit hava helvtina av er landsfjørð hin helvtin er ognaðørð og at vit eisini síggja at tað er størri størri áhugi fyri eisini fyri at planta ella dyrka onnur annað enn enn til dømis bara eplir og sovíðari og eitt annað sum er nokk so intersant haldi eg eisini tað er tað mann er farin frá kommununum at geva lendir út soleiðinar at fólk kunna koma inn og brúka lendið fyri síðani at fáa skapt nakað úr landbúnaðinum tað er eingin ivi um at landbúnaður í føroyum tann hann fyllir nógv vit síggja ikki minst hetta her við í sambandi við ferðavinnu og tann partin at skipa øki soleiðisnar at atfólk kunna koma út í haga og annað og tað vísir se at vera eitt ógvuliga tungt mál at at t fáa greitt og tað vísir bara at tað eru øgiliga stórur áhugi frá ímillum fólk bæði millum tey sum eiga og tey sum ikki eiga og tey sum brúka tað tí tað eru ein partur av tí og tey sum brúka øki ella lendi í sambandi við sína frítíð ø eitt annað sum sum eg haldi eisini nokk so áhugavert í hesum her altso fyri at koma aftur til tann partin við tilfarinum so er tað fyri mær nokk so sjálv sjálv sagt at at mann arbeiðir við at fáa gjørt føroyskt tilfar undirvísingartilfar til tað sum skal verða til tær útbúgvingarnar sum eru í føroyum og nú hava vit sett eisini í samgonguskjalið at mann skuldi skal arbeiða við landbúnaðinum og fáa styrkt tan á mentan og tá ið ið landsstýrismaðurin í í í landbúnamálinum kemur inn í nevndina so fáa vit eisini spurt hann um hvat ið verður gjørt økinum hvussu langt mann er komin og hvat liggur í tí yvirskipað so stendur eisini nakað sum eg haldi eri nokk so áhugavert í tá ið mann tosar um hetta við landbúnaði tað verður víst á at at atso at at vinnunevndin hevði í sínum í sínum íum sínum tilmæli ella sínumja har situr mann á løgtingi í samtyngi í fjór at heita landsstýrið at seta greið mál fyri landbúnana í føroyum og har vísir mann til tingmáli nummar hundrað og níggju tvey túsund og nítjan millum tey mál sum vinnunevndin í álitinum tók fram sum tey týdningarmikil vóru størri framleiðslu av mjólka og av mjólk um mjólkaútráttum og velting og og og dyrking av av jørðini vissu vit hyggja eftir umstøðunum hjá festarunum í føroyum so haldi eg at at t ru tær tær eru sera ringar og hvussu er tá ið mann tosar um at fáa vinnuligt virksemi burturúr og vit síggja eisini tað at ikki bara innanfyri vit síggja tað innan fyri allar vinnur í føroyum at tú sentraliserar tí gjert tað til størri oyndir og tað verða færri og størri oyndir og tað sum var galdandi fyri hálvtrýss árum síðani tað er næstan óhoyrt í dag og vissuv fara bara í tað økið sum eg sjálvur komi frá so er trúguvi iki at einum tann einasta kúgv er norðanfyri ella í økjunum har norðuri í í norðstreym so at mann má siga at tað tað er øgiliga stórar broytingar hendar og eg haldi eisini at visti mann hyggur eftir tað og og hoyrir hvat er tey siga sum og fylgir við sum eru virka innan fyri hetta her so haldi eg sjálvur at tað er øgiliga umráðandi at vit styrkja tann partin av landbúnaðinum sum hevur við framleiðslu av mjólk og mjólk úrtróttum at gera soleiðisnar at tær umstøðurnar hjá teimum sum í dag fáast við tann partin blíva liviligar við sóvar festara sum var frammi í í í sjónvarpinum nú á kvøldið og dagr um viku og tær umstøðurnar sum teir hava vistu mann hugsar um ikki minst ta ta tíðina sum verður brúkt sum eg onkutíð havi sagt at tá tað er ikki níggjuogtretiv tímmars viku ella fjøruti ella fimmogtretivu og tað er altso trý hundrað og fimmogtrýss dagar um árið og langir dagar og tí haldi eg at tað er eitt mál sum vit eiga at arbeiða víðari við og at vit eisini samanlukna okkum við lond aðrastaðni vit tosa nógv efetiher við við stuðlinum til til framleiðslamjólk hevur víst seg at fylt øgiliga nógv men hann er ein brøkpartur av tí sum er vissu vit hyggja bara eftir øðrum norðralondum og tí haldi eg tað at tað er nakað sum hann absolutt ati ghavi fingið gjørt nakað við og vistu vit hyggja eftir eisini hvat ið tað hevur eisini verið fokuserað oftan upp á hett her á mjólkini so dýr vistu vit hyggja eftir hvat ið bjólkin kostar í forhald til fyri nøkrum árum síðani so mugu vit staðfesta okkum rættiliga bílig eg havi eisini onkuntíð sagt tað at mann tosar nógv um at keypa pakkanmjólk fyri tfyri ta upphæddina sum kostar men hmann hevran ongar trupulleikar at fara inn í handilin og og keypa vatn fyri eitt nógv hægri prís enn enn enn enn mjólkini her otí haldi eg at tað er absolutt nakað sum sum mann skal arbeiða víðari við men men tað verður so víst á í hesum álitinum her at tað eigaur marn at at raðfesta sum sagt tað er eisini nakað sum eg sett okkum í samgonguskjalið og vit fara eisini at spyrja landsstýrismannin um tað tá ið hann kemur inn í nevndina hetta málið kemur í mentanarnevndina og har skal málið fáa eina sað