Eyðgunn Samuelsen (Javnaðarflokkurin (Social Democratic Party)), speaker, 2021-10-06
Topic: 1. viðgerð LM-016/2021  Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri 2022
serliga fyri hesa samgonguna tí at allar samgongur sum hava sitið síðani tvey túsund og níggju hava javnað viðhvørt og ikki viðhvørt tað er meira prinsipielt at eg haldi tað pljóðist ikki at vera ein raðfesting og so hevur mann lønarframskriving tað er summarkontur til dømis fær almannaverkið sjálvt ikki lønarframskriving men tænasturnar fáa og so e eitt nýtt komið tað er framskriving fyri fólkavøkstur og broyting í fólkasamanseting og tað haldi eg gott faktiskt at eg komi tí at til dømis veiti innan fyri trivnaðartænastuna sum nú fær næstan seks milliónir til tað at hær at borgararnir blíva tyngri og tyngri ug meira røktarkrevjandi og tað krevur meira resursur so tað er fínt ø og har eru sjálvandi nógvar góðar raðfestingar innan fyri tað økið móttøkuhúsið til harðskapsrakt haldi eg er sera gleðiligt og eisini at javnstøðuarbeiðið færir eina lítla hækking í játtanini viðlíkahasvenjingin og dagpeningur til langtíðarsjúku har eru taer nøkur góð ting og so hevur mann sagt sigur mann her at mann raðfestir umlating og virknistilboð har sum bíðilistar eru og vit vita at tað eru nógvir bíðilistar so tað hevui verið áhugavert at vita hvussu stórir ter eru og hvussu nógvar minka við hesari raðfestingini og har er eitt annað øki sum eg havi skilt at tað ír bíðilisti tað er tað sum eitur megnaðav títt lív har var játtanin fýra milliónir nú er hon bara flutt yvir á eini aðra kontu sum mann sær ikki hvat tann játtanin er og eg veit ikki hvat um hon er hækkað ella ikki men eg veit bara tað at tað er ein verkætlan sum sum helst ikki bíðilistar skulu vera tí at tey fólkini sum eiga at sleppa í megna títt lív tað er tað so a kutt at t teg kann hava vanlukkuliga fylgi viss tey skuldu bíða øh eitt annað landsstýriskvinnan nevndi hetta her við at mann brúkar trýogtretivu milliónir yvir fýra ár til at at viðlíkahalda ella renovera verandi bygningar og har spurdi eg nevligani nakað herfyri um hvussu við eiðrargarð fjúrtan nei sekstan eitt og tvey og har bleiv svarað at tað skuldi umvælast í ár og tað kundi hugsað meir at vitað um tað er liðugt ella um tað er byrjað ella tað e liðugt tí tað sær ikki út til at vera nøkur játtan næsta ár tíðin gongur so skjótt eg ætlaði at nevna eitt sum eitur innan fyri skúlaøkið har eitt sum eitur karieru vegleiðing vit hava sæð sendingar um útlendskar kvinnur við útbúgvingum hvussu nógvir førleikar faktiskt fara fyri sjeyti tí at mann ikki ráðgevið teimum og tað ikki er nokk av føroyskum nóg nógv undirvísing í føroyskum máli og har veit eg um mann hevur útbúgvið karieru vegleiðar men teir eru so fáir og tað brúk fyri nógv fleiri og har har siga londini rundanum okkum at visti mann ger íløgur í kareeruvegleiðing sum kundi hjálpt til dømis útlendskari arbeiðsmegi hava fingið smidliga sloppi inn á arbeiðsmarknaðin og fingið góðkentari útbúgvingar har sigur mann at í skotlandi sigur mann at fyri fyri hvørt pund sum mann leggur í hes her kareeruvegleiðinginas fær mann fimm aftur og í í norra sigur mann at fyri hvørja krónur mann leggur í kareervegleiðing so eru ellivu krónur til samfelagið so at uppraðfest tað økið hevði verið gott serliga eisini nú tá vit mangla so nógva arbeiðsmegi so ætlai eg at koma ett lítið sindur inn á ta lokala húsahaldsskúlan hava fleiri nevnt eg hopi at tað kemur eina fasta legu tað er tann besta um ein tann besta umtókti skúlin í landinum við langum bíðilistum hvørt ár at mann fær ta byggir tilgongdina í eina fasta legu so at tað eingin ivi er um at tann spakin kann setast í helst í hesum árinum tað vóni eg eitt annað tað er játtanin til klakskar sjúkrahus í dag er tað sum eitur altjóða dagur fyri tey sum hava serreprala paresu og tað eru tey fólkini sum børnini sum millum annað plaga at fáa ptøvenjingar og har spurdi eg nevliga landsstýrismannin fyrr í ár tað manglar trý hundrað túsund í fyri at kunna raðfesta uppraðfesta tað so tann tær venjingarnir eru upp til átjan ár eg dugi ikki at síggja tær pengarnir eru í tað sum mann sær tað er at har eru níggju hundrað túsund til endurvenjing men sum eg havi skilt so hevur mann líkasum raðfest hini árini eina komma eina millión í endurvenjing so har er faktiskt ein niðurraðfesting vissu tað er er rætt tí at mann hevði hevur sett ein fysitaarpól til tey sum hava gykt og mann hevur eisini sett ein sýku motoriskan tyrrapót so har mangla tvey hundrað túsund í og so sigur mann ein føslærling har fyri tvey hundrað túsund tað trúgvi eg kostar eitt sindur meir enn tað og so er eitt annað sum eg haldi er ordiliga spennandi á klakskarsjúkrus tað var tað man ið byrja upp á hetta her við mati dúsfagimat eitur tað har mann til tey sum hava reabilitering og mann kanska kundi tað og tosa um fleiri ferðir er verið ynski um at fingið meira orku starvsfólkaorku til tað tí mann kundi liverað hendan matin til eisini til eldraøkið har er hvussu er nakað og so var tað eisini at mann hevur havt pengar til at gera tjakið og inngongdina og tað sær ikki út sum teir pengarnir eru endurjáttaðir ein løg upp á fimm hundrað túsund tað kundi verið gott at tað koma uppá fara vit yvir til tekniska skúla so er hetta her við so er ikki meir enn ein komma tvær milliónir til avlina at prosjektera hinar seks komma fimm milliónar sum standa har tað er til at skifta tøkini har vóru nakrar nakrir stórur lekar so og og vissi mann tekur tann vanliga kostnaðin av prosjektering so vænti eg at hann kostar liggur kanska nærri tvær milliónir so harr eisini tað er akkurtsum er so nógvastaðni man hevur játta eitt lítið sindur tað manglar eitt lítið sindur í fyri at fáa gagnnýtt tað ordiligt so at tað burdi mann hugt upp á í fíggjarnevndini matvøruútbúgvingin gastronomiðútbúgvingin har mangla nakrar fáar hundrað túsund krónur í sum undanfarni røðarin eisini nevndi tí tað er jú soleiðisnar at hevur alla tíðina verið ætlanin at øll skúlaskeiðinir skuldu takast í føroyum í dag fara tey allarflestu niður í skúla og tað sum manglar er nú nevndi tann undanfarni røðarin at tað var seks hundrað túsund tað er hvussu er ikki nógvar hundrað túsund krónur sum mangla fyri at fáa tað fult útbygt og tað eg spurdi landsstýrismannin fyrr tíðliga í hesum árinum tá segði hann at tað var nakað hann vildi viðgera við vælvild og og hann vildi hyggja uppá men eg dugi ikki at síggja at teir pengarnir eru settir á so ja og so var eisini eitt tað var hetaher við mentanarhúsinum í klaksvík sum eisini hevur verið nevnt at har dugi eg heldur ikki at síggja nakra játtan og har var nakað við emvegafturbering eisini so vítt eg minnist so at har vóru nakrar lokalar íløgur har og eisini rakstur har har man líkasum akkurát ikki hevur játtað nokk sær tað út til tað er ikki nógvir pengar tilsamans og eg hopi at fíggjarnevndin kann kann fara nærri niður í tað at mann kundi fingið tær nakrar hundrað túsund afturat á sjúkrahúsinum og matvøruútbúgvingina og hetta við at prosjektera aulin at mann tryggjar sær at eg nokk av pengum til tað tí ati tí at tað gevur ikki ordiliga meining at at mann játtar næstan nokk til ymisk ting so at hatta var tað men eg vil bara taka eitt lítið sindur afturí aftur hetta her við almannaøkinum har er hetta her við har síggi eg at arbeiðsfremjgan tiltøk har gjørdi mann nakrar sparingar í tí skipanini síðsta ár og og nú leggur mann upp fyri at tað koma trýoghálvtrýsshaldi eg nýggj nýggi brúkarar kunnu koma í tí skipanina men hyggjaðust eftir fyritígarpensjóni har væntar mann eina tilgongd á tvey hundrað og tólv fólk sum meira ein kanska trýfalda tað sum hevði kunnað komið í arbeiðsfremjani um tiltøk men eg dugi at síggja eisini at at eg haldi ta mesta er hægsta fyritaar pensjón so tað er ikki vist at øll hasa har tvey hundrað og tólv heldur kundi farið í arbeiðsfremjan tiltøk meni eg nevni tað tí at at vit vita at at tað at koma í arbeiðsfremjan tiltøk so nógv hava sagt at tað er ein dýrsskipan men har betalir mann skatt av hvørjari krónu og umframt at mann kemur út á arbeiðsmarknaðin meðan tá i mann fer á fyritíar pensjón tá er tað nærum øll upphæddin skattafrí og oman er ikki í arbeiði so at akkurát lutfalliga ímillum har kundi møguliga verið øðrvísi men tað er ikki nakað sum eg veit eg síggi bara tølini og undrist eitt sindur yvir at vøksturin í fyri hægstu fyritíðarpensjón sær út til at vera so stór takk fyri harra formaður jatakk so fær jóhannes joensen eina viðmerking ger su væl takkfyrahararformaður ja nú sá eg í fjølmylum landstýrskvinnan í almannamálum sigur at hon hevur javnað pensjónirnar og almannaveitingar vær vitandi so hendi hetta í seinastu samgongu og tá var eykum samelsen landsýriskvinnan hon kundi kanska fortelt um hví hví tað var gjørt takk fyri eykum samelsen ja tað var soleiðisar við javningini av pensjónum at at vit løgdu eini vit hækkaðu útgjaldi úr samhandsfasta í seinastu setir rættiliga nógv og tann upphæddin verður javnað automatiskt hvørt ár hin partin við javningarlógini tað var ein partur av pensjónsumskipanini at mann fekk gjørt eina javningarlóg sum so skuldi koma í gildi fyrsta januar í tjúgu men hendan samgongan valdi so at útseta ta gildiskomuna í eitt ár so at hetta er fyrstu ferð tað verður javnað men tað sum eg haldi er tað viktiga