Jenis av Rana (Miðflokkurin (Centre Party)), speaker, 2022-03-17
Topic: 1. viðgerð LM-086/2021  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um frískúlar (Stuðul fyri leigukostnað, áseta reglur um ferðastuðul og broyta tíðarfreist fyri at fráboða næmingatal)
emær frá málinum sjálvum ger so væl jinsn takk fyri harra formaður eg veit ikki eg eg má líka siga nøkur oðrum máta har altso tað er nakað sum sum kallast ats síggja trøll á ljósum degi altso man tosarun vitotit og sama hangsmegi og so víðari tí at mann ikki gangur saman skúla altso í havn altso børnini sum ganga í eysturskúlan ganga ikki saman við teimum sum eru í skúlanum á fløtum e teimum sum eru í hoyvíkarskúla eg eg skilji ikki hvat tit tosa um tað má eg siga hetta eru børn sum síggjast og búgva kanska í sama grannalagi foreldrini hava bara gjørt av at velja at senda tey í ein frískúla tað er ikki melda tey út úr samfelagnum tað er ikki nokt at teimum at fari og spæla hini børnini náh nóg meit eg haldi at okur munnu hava ein hugburð sum eitur bæði og og ikki antin ella og mut sleppa burtur frá hasum har og geva fólkinum frælsi tað var einaferð mann tosar um frælsi javnað brørarlag eg veit at landshjannarain fór burtur av tí men altso hetta her at fólk hava frælsi so møguleikar tað er so grundleggjandi og og hetta er nakað mann sær aðrastaðni eisini tað tað er vanligt sum jóanes joensen nevnir so er tað hvat var tað seks hundrað túsund næmingar ella nei tað var yvir túsund túsund tveyogfýrs fólkaskúlar og fimm hundrað og áttaoghálvtrýss trýskúlar ír danmark tað har ræðast tey ikki ha tað ganga fimm hundrað og fjøruti túsund næmingar og fólkaskúlan danmark altso fyrsta til níggjunda flokk og hundrað og einogtjúgu túsund og frískúlar tey ræðast ikki frískúlar í danmark hví í verðini skulu okur ræðast frískúlar og visti mann hyggur eftir hvat tað kostar nú havi tølini frá danmark men eg haldi eg fari o biðja onkran vita um tey ikki kunnu finna tey føroysku tølini tað hevr verið áhugavert so kostar ein fólkaskúlanæmingur úl danmark knappar hálvfjerðs túsund meðan ein frískúlanæmingur kostar gott hálvtrýss túsund so tað er ein veldig sparing í tí hesi fólkini tey ofra seg virkuliga fyri sína ja tað sum ay trúgva er rætt og tað eigur mann at taka hattin av hesum mann gongur við hatti fyri teimum tí tað eru tey sum føra samfelagið víðari sum torir at hava sína egnu meining øtað varð tosað sum hetta her at at tað er kommunur sum koma illa fyri av tí av fólk senda børn síni í í frískúla og tey senda fríviljani ogy sjálv taka sær av kostnaðinum jamen tey gjalda eisini í gásein frívilja skatt í tí kommunu sum tey búgva í tey gjalda millum annað til at halda skúlan í tí kommununi viðlíka til at byggja skúlar men tað at tey senda síni børn í ein annan skúla ein skúla sum tey føla seg tryggari við tað gera tann kommunan sum tey annars vildu sent børnini í hon hevur eitt frælsi til at brúka ein part av sínum krónum sum hesi foreldrini betala inn til nakað annað tað veru minni minni tørvur á skúlum kanska minni skúlar kanska kundi tey minkað um brúka ein part av skúlanum til okkurt annað tað tað tað mátti verið málið hjá okum tað er hvussur málið hjá mær og tí flokkinum sum eg hoyri til at geva fólki frælsi tað má vera tað viktigastaøhlíka nevna til síðst at viðvíkjandi skúlanum tí føroyska skúlan ja ein spurdi um hví hví eru tað hví er kravið tólv fyri at kunna stovna ein fnei ein frískúla og sekstan tá tað kemur til ein eftirskúla og eg má siga at hatta har veit eg ikki at svara men eg skal finna út av tí okur kunna hava tað við tá komu nevndina hetta eru lógir sum eru frá tvey túsund og og tvey túsund og tvey ávika vist men tað skuldi ikki vera nakrar trupulleikar funnið útav hví man gjørt handan munin tað er nógv onkrar orsøk sum sum eg ikki forstandi meni annars vil siga tað verur tosað nógv um fólkaskúlan tað er nú ikki fólkaskúlan okur tosað um í dag men hetta kann men kanska konsekvensur sum tað kann fáa fyri fólkaskúlan og eg dugi ikki at síggja hvat e fyri ringar konsekvensur tað kann fáa og sum eg vísi á so síggja tey heldur ikki tað í í til dømis danmark og nógvum øðrum londum meni fólkaskúlan eru okur øll góð við ja tað er eingin sum ikki góður fólkaskúlan tað er eingin sum ikki vil fólkaskúlan væl tað er eingin sum ikki stuðlar fólkaskúlan men her snýta seg um at geva nøkrum foreldrum sum halda nakað annað frælsi og tað mátti okra demokratiska tjóð og okra demokratiska løgin tikið undir við hetta snýr seg um at javnseta geva teimum somu møguleikar tey betala skatt akkur át sum øll onnur tey hava bara nakrar aðrar hugsanir á hesum økinum fólkaskúlan erkur góð við fólkaskúlan tak okur okum av biljustinussen hevði eina viðmerking um hvussu stóran part av fíggjarlógini okur guldi til fólkaskúlan tí at okur virðismeta fólkaskúlan og eg sigi tað sama at t at visti mann hyggur eftir hvat ið ið henda samgongan hevur gjørt á skúlaøkinum so eri okur farin djúpt inn og gjørt nakrar broytingar eg kann taka okkurt dømi til dømis ktheildarætlanina har tók løgtingið eg minnist ikki men eg ivist ikki í atað verða i samt løgting sum setti fjøruti milliónir av fyri at dagføra okum á tí økinum eitt fantastiskt eitt odnartak eg trúði te ikki tá ið tá ið tað bleiv gjørt at tað var fór at vera so stórur uppkingur og at tað fór at eydnast at at at fáa so nógvan pening til hetta arbeiðið sum í løtuni koyrir í í í í nógvari ferð og tað koyrir gott og skjótt og kemur at lyfta fólkaskúlan upp á tí økinum kemur at hava ómetaligan týdning og í staðin fyri at fara inn og og og gera smáar broytingar sløkkja smáar eldar so gjørdu okur av aftan áat hava kannað tað at seta ein bólk sum fór til verka í minnus novembur til at broyta fólkaskúlalógina til grundleggjandi at gjøgnumganga alt alla fólkaskúlalógina fyri fjúrtan døgum síðani var varð tann politskifólkanei fylgibólkurin saman við hesum her bólkinum og tað var hugaligt tey sótu ein heilan mánaðdag fyrrapartin tríggjar tímar og arbeiddi við ati at gera broytingar í fólkaskúlalógini sum kanska vit sjúkur er heppin koma verða liðug nú til til til komandi skúlaár men eg segði segði tað við tey at at brúkið ta tí tykur hava til tað viktiasta tað er tað at mann fær gjørt nakar grundleggjandi broytingar staðin fyri at gera smávegis broytingar og frá fyrsta dagi av tá ið koma sum landsstýrismaður so havi eg ført fram og gjørt møguleikar fyri at trivnaðurin verður øktirskúlan eg haldi ikki tað ein einasti røða eg havi hildið og og heittálærarar og og heitt á leiðslur um at seta trivnaðin høgt tí tí hjá summum børnum kanska nógvum børnum er skúlin tað staðið sum kanska tað tryggasta staðið sum sum tey hava og hann skal vera tað og tað er hann ikki kanningar vísa tað at tað eru nógv børn sum ikki hava tað gott í skúlanum og tað eru mítt mál at tað skal batna fyri hvørt ár okur sita við við valdi tað havi eg givið boð um og tað eru átøk sett í verk til tað so tí tað skal vera staðið har øll hava tað gott ikki bara at læra men eisini hava tað