Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2021-04-27
Topic: 2. viðgerð LM-074/2020  Uppskot til samtyktar um at einans Føroya fólk og Løgtingið hava avgerðarrættin um hernaðar- og trygdarmál í Føroyum
frmur hetta hevur verið eitt áhugaverti orðaskifti og eg kann ikkihat vera við at hugsa um at vit tosa ofta um hvør nú er størsti flokkur á tingi og hvør hevur størsta flokk á tingi og so frameftir og tað sigst verða fólkaflokkurin í løtuni og tað hav jú gingið aftur og fram og lat okkum hopa tað vera onkr annar næstu ferð men eg kann ikki heltar vera við at hugsa at tað er altso tann flokkurin sum umboðar danska statsministarin sum er nógv størsti flokkur á tingi javell hava staðisminista ella nú jawlf hustaðsminista o tað tykist líka sum vera tað sum erija tað er simpultenn tann floksleiðarin sum er stjórnarleiðari í danmark sum hevur flesta røddir at tala fyri seg tí hvat hendi hvønt fer ið viðgjestarmál sum hesi jú tað hendir tað at mann leggust á tjóðveldið og og og á tær røddur sum tala fyri at vit vinna okkum sjálvum frælsi at vit alla tínap tala okkara egnu søk so í staðin fyri at fara út og langa nevan í borðið og seta fótin fyri tá ið danir gerast í so nasardjarvir sum teir gerast viðhvørt tí teir eru teir sum ráða so so leggur mann bara eftir legsmannbareftir flokkinum í í løgtinginum tí harra formaður hetta her uppskotið tað sigur hetta uppskot til samtyktar um at einans føroya fólk og løgtingið hava avgerðarrættin um hernaður og trygdarmál í føroyum hvør kann vera ímóti tí um mann sigur seg umboða føroya fólk og landið altso hvussu kunnu so nógvar røddir hava verið her í dag og í fullum álvara staði og tala søkina fyri hetta kunnu vit ikki gera og mest skelka bleiv so orsaka meg men eg mávirkuliga at siga tað við anniku olsen og brand samdoy sum eg meti sum hoyra til tjóðskaparvongin í fólkaflokkinum tað vil eg ærliga siga og tað fegnist eg um men tar stendur í fullum av álvara at vit skulu gera greiningar og tulkingar og tað eruk so einfald og tað skal undir heimastýrislóg og eg veit ikkihvat annars stendur her altso hetta er ikki í lagi at at umboð fyri fyri fólkaflokkin skrivað á henda hátt viðs tey meina nakað sum helst við tað sum hóast alt stendur í tí grundarlagnum fyri tann flokkin so løgmaður tosað nógv um at mann skal gera tað rætt og vit hava ikki so von við at viðgera herna mál og mann skal gera tað rætt frá byrjanin av og tað kann mann jú ikki vera ósamdurvið honum í men so standi eg akkurtsum vit vita øll inni her her trýogtretivu fólkavaldu tinglimir tey vita øll at tey trýogtretivu inni her umframt ressina av føroyingum tey frættu í miðlunum um at danska fólkatingið hevði samtykt og sett fleiri hundrað milliónir krónur av til at byggja ein radar í føroyum hvussu nalso hvussu kann tað koma fyri at eingin fór út og talaði av frá landsigs stjørn tvørturímóti so hoyrdu vit uttanrikisráðharhann appur upp á tað at tosa um at mann skal gera tingini virðiligt og rætt jú j jú tá hann hevði fingið svarð frá uttanlandsnevndini so fór hann í útvarpið og so speiraka hann líkasum tað var jú eingin ivi um hann piørki at seta navn á hendan eina flokkin sum líkasum ikki var við upp á tað heila altso eg kann vera ógvuliga samd við løgmanni í at mann skal gerast tingini røtt men tað kann aldrin vera røtt mannagongd at eitt danskt valt parlament kann sita í vikuvís og viðgerða fíggjarstevnu í mun til at byggja ein radara í føroyum og ikki ein rødd úr føroya úr tí føroysku stjórnutalar av altso góðu kerðu tit í samgonguni máa tit vakna tað er eg haldi bjarni kárasun petursen helt eina heilt eini standandi góða røðu og hann segði eisini tá í týseboc so sigur hann hetta her við jamen hann brúkti ikki ormakuligheit men tað lá í tí altso hetta her við at ja ja altso lat bara tey orðna tað fyri okkum tað er lívs vandamikið tí hvørja ferð vit fremja ein leik sum bindua okkum fastai ríki tes truplari verðurna hjá føroyingum at gerast ein sjálvstør tjóð og tí er ikki líkamikið hetta er ikki bara tjóðveldisretorikkur hetta er djúpasta álvara fyri tey sum eru tjóðskaparfólkog loysingarfólk líkamikið hvørt flokk tey hoyra til men í dag fær mann eina kensluga av at tær røddirnar eru bert at finna í tjóðveldi og framsókn í dag og vónandi vónandi prookeri eg røddirnar í fólkaflokkinum til taka annað skinn um bak og fyri sovit eisini í miðflokkinum og fyri sovit eisini í tað sigst jú at sjálvstýrislkkurin og miðflokkurin eisini eru flokkar sum ynskja at føroyar stigvíst gerast sjálvbjargin og sjálvstøðu og um tað veruliga er so at fimm av teimum sjey flokkunum siga tað so haldi at tey muga prógva tað í einum máli sum hesum eg kann gott skilja fyrisovitan mann velur ikki at taka undir viðeinum uppskot frá tjóðveldi men at grundgevingarnar eru at hetta má fyrireikast væl og danir skulu tulka og á danir skulu hava tulkingarrættin til hvat mann kanna um hvat mann ikki kann tað er bara so langt uttan fyri tað sum er rímiligt harra formaður so hevur løgmaður eisini víst á hann hevur brúkt nógvar talutíð uppá at vísa á ati vit mugu gera í føroyum akkurát sum hann ger norra í svøríki í íslandi er tað nakar inni her sum kann siga mær um tey í norra og svøríki og íslandi høvdu góðtikið at týskar tóku avgerð um at byggja ei radara í teirra landi uttanam tað hevði verið til viðgerðar í parlamentunum fyrst og har har haldi eg okkara avbjóðing liggur altso onkursvegna er vit so eldhugað at farið í kríggj móti teimum sum talasta søkina av okkara egnu heldur enn at verja okkara egnu áhugamál tað løgmaður kundi havt gjørt tað uttanríkismáráð harinum kundi havt gjørt tað var hann kundi hav kalla flokkar saman sett seg niður og funnið útav hvussu skipað vit okkum best soleiðis at vit veruliga kunnu viðgera hesi málini í trúnaði eg havi gjøgnum árini nakrar ferð nevnt hetta við at eg haldi uttanlandsnevndin átti at verið víðkað til eisini at verið ein trygdarnevnd og har áttu tann trygdarnevndin tá ið hon var trygdarnevnd átti sanssýnvíst at verið aumboðað á øllum flokkum so allir flokkar høvdu møguleika at vera við til at viðgera tey mál sum sjálvandi skuldu verið trúnaði men at at mann kann hava sum útgangsstøði at tað eru onnur enn føroyingar sum gera av hvørt ternaðar útbúgvingar skulu vera í føroyum ella ikki og um radarin kann setast upp í føroyum ella ikki tað haldi eg snøktsagt vera ja eg fari at brúka orðið ófyri geviligt tí eg meini veruliga atað r ófyrigevild og eg haldi hetta er hetta verður slett ikki viðgjørt í tí álvara sum tað eigur at verða viðgjørt við í landsstýrinum og í løgtinginum av samgonguni so harra formaður ja lat okkum taka løgman p orðið lat okkum hyggja hvat onnur lond gera lat okkum hyggja eftir teirri sjálvrespektsum ísland og norra og svøríki finnland okkara grannar hava tá ið tey viðgera trygdarmál og hernað mál lat okkumgera sum tey gera lat okkum hava virðing fyri at tey aldrin í lívinum høvdu funnið seg í at nakrar annar tók avgerð um hvørt ein útbygging kundi fara fram í føroyum ella ikki og lat okkum spegla okkum í teimum at tað hevði fingið djúp tøknar avleiðingar um eitt annað land setti pengar av á teirra fíggjarlóg fyri at bgjara eina hernara útbúgging uttan so mikið sum hava verið og ventað við nøkrum heldur ikki við landsstýrismannum í uttanrikismálunum í øllum føruum í øllum føruum kann hann ikki hava vitað tað at mann tók avgerð um at seta pengarnar av tí viss hann gjørdi tað so tað so er tað so mikið álvarsamt tað landsstýrismaðurin hevur gjørt at tað átti eg sjálvandi at fingið tær avleiðingar sum øll kenna inni her náh men harra formaður tað skal sikkurt fara at regna viðviðtað skal sikkurt fara at regna við hvat ei tur hesin her krossinum sum sumkongs býtur út tá tey vitja um sumróðirnar tað skal sikkurt fara at regna niðr yvir niðir yvir hesi fólkini sum so eld tú at brúka alla sína orku upp á at skelda tey út sum royna at seta kritiskar spurningar og royna at lyfta søguna fram og eitt serligt herðaklapta hervur polsdóttir eg haldi hon hevur skrivað eitt heilt einastandandi gott álit eg haldi at hon torir at fara inn í tað sum er veruleikinum søgan og komteksturin í øllum hesum her og eg haldi tað er eg ivist onga løtu í at hon hevur fólk seð rættiliga einsamalla í í uttanandsnevndini er eg veit frá mær sjálvari tá ið man er í teiri støðuni at tað ofta ikki er serliga lætt at taka ta støðuna at standa einsamallur og standa við sítt men tað hevur hervur posdóttur hervør posdótthur gjørt og harvið vísur hon enn einaferð at tað er kanska millum tey ungu vit finna ta størsta dirvið í mun til at standa við tað sum er okkara rættir tað sum er okkara eigur at vera okkara aðal puppgáva sum fólkavald fólkið hevur valt okkum inn her fyri at tala sækina hjá føroyingum og føroyum fólkið hevur ikki valt nakran inn her fyri at tala sakina hjá hvørki hjá metti fredreksen ella hjá einum donskum verjumálaráðharra ella nøkrum øðrum men einans hjá føroyafólki takk fyri