Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2020-11-17
Topic: 1. viðgerð LM-040/2020  Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um barsilsskipan (Barsilslógin)(Rætt hjá samkyndum foreldrum til barsilspening)
harar formaður hetta málið er sára einfalt í veruleikanum so kundu vit biðið fólkkoyrt hondina upp og sagt eru tit fyri ella eru tit ímóti at samkind foreldur og børn teirra fáa rætt til barsils farloyvi við løn so einfalt er hetta málið og so hava fleiri roynt at sagt her í dag at ja men hetta er so torgreitt at tað er so torsilt og hetta er so trupult við kunningi og so frameftir taka landsstýrismannum fyrst hann tosaði øgiliga nógv um foreldrarættindin ohann hevur fullkomiliga rætt rættindini hjá samkyndum til at bæði kunnu verða foreldur av barninum longu tann dagin tey eru fødd tað eru tað týdningarmesta at fáa upp á pláss tað er tað týdningarmesta at fáa upp á pláss avbjóðingin er bara at tað eru komnar so greiðar røddir frá tveimum av trimum flokkum í samgonguni um at tað fer mann ikki t gera og tað ætlar mann sær ikki at gera og tað vil mann ikki gera og tí er tað nokk so áhugavert at landsstýrismaðurin í barsilsmálunum brúkar sína talutíð uppá tosa um tey rættinduni sum mann ikki ætlar sær at fremja harra formaður mær dámar ótrúliga væl at mann kallar tingini akkurát fyri tað tay er tað er so nógv lættari at arbeiða politiskt tá i mann ger tað og tá snýr tað seg um at vit hava lagt hetta barsilsuppskotið fram einsmalt uttan at leggja uppskot fram um um foreldrarættindi tí at vit hava fingið signalir um at tað hevur ein møguleika fyri at blíva samtykt tí tað eru góðar røddir í samgonguni sum ynskja skiljas tingini at sum ynskja at mann gevur samtjørnhesi rættindini og vit vilja tí geva teimum ein møguleika fyri tí harra formaður vit viðgera í løtuni liggur í vinnumál í vinnunevndini eitt uppskot um at mann vil geras smittufyribyrgjandi lóggávu gjøgnum matstovulógina tað er bara ei eitt dømi um hvussu kreativur mann kann vera tá ið man juridiskt heldur ant teg fór avbjóðandi at gera eina føroyska farsóttarlóg tað hevur samgongan ongar trupulleikar við sjálvt um tað eru upp í skuffur av løgfrøginumo tátum sum mæla frá at gera smittuverju lóggávu gjøgnum eina matstovulóg men tá hevur mann ongar trupulleikar ella tað vil siga jú ein partur av samgonguni hevur eisin trupuleikar við tí men tað eg vil siga er at hetta uppskotið er øgiliga einfalt í veruleikanum snýr tað seg um nøkur børn hjá nøkrum samkyndum og foreldur teirra at tey skulu hava javnsettan rætt til barsilspening og har má reglurnar gerast soleiðis at soleiðis sum skipanin er í dag har tað eru barsisskipaner trý býtt ta er býtt eina kvotu til mammuna o ein til pápan og so í størsti partin av skipanini ein felagskvota sum foreldrini býta sum tey sjálvu vilja tey samkini skulu bara hava rætt samkin foreldur skulu hava rætt til akkurát tað sama akkurát tað sama sum longu er galdandi fyri tað sum barsilslógin í dag kallar mammu og pápa so harra formaður tá ið mann roynir at gera tekniskt nokk aut og tá ið mann roynir at grugga hettar tá ið mann roynir at draga millum himmal og jørð inn so vil eg gjarna minna á at hetta lógaruppskotið er sára einfalt eg haldi eg bíði líkaonkur annar orðið ja hetta er øgiliga einfaltá hettað snýr seg bara um akkurát tað vil mann at samkynd foreldur sum fáa børn tað eru nøkur børn sum eru fødd útav tað eru nøkvir børn sum eru móðurlív sum verða fødd skjótt vil mann at tey skulu hava rætt til at bæði foreldrini fáa barnsinspening punktum um mann so hevur onkrar ynskir um at gera onkra løgfrøðiligar tillagingar í nevndina jamen so gera vit tað vinnunevndin er púra opin fyri at vit kunnu viðgera hvørjar broytingar mann ynskir tað týdningarmesta er at fáa hesi rættindini upp á pláss og øll onnur rættindi sjálvandi so hevur tað verið víst á ati sum tei víst á ati hví hevur man ikki framt øll hesi tingini te imum framdi hjúnaðbansmálu tað haldi eisini eg havi hug at svara ógvuliga ærligt uppá hjúnabandsmálið var ein ógvuliga tungur og langdrigin burður tað tók nøkur ár og tað var eitt ógvuliga hart orðaskifti her hvørja ferð tað er ikki so lætt at fáa hesi her lógaruppskotini ígjøgnum tað síggja vit eisini í dag altso mann er villigur til at fara allan vegin sum miðflokkurin víst á til at avtaka barsilsskipanina í tí skipanum er í dag sum ein arbeiðsmarknaðarskipan og koma við eina heilt aðrari skipan har pengarnir fingja barninum og tað er so eina heilt nýggj nýggj skipan sum so obart ikki skal verða knýtt at sum skipanin er í dag har tað er ein tryggingarskipan har mann fær endurgjald fyri mista lønarinntøku visti mann fær brúk fyri at fara í barnsburðarfarloyvi manngar mann verður tryggjaður ta lønina mann missir tí mann fær í farloyvi so í veruleikanum vil miðflokkurin og fólkaflokkurin í særi samgongun vilja gjarna fara allan vegin og gjarna heilt nýggja skipan har sær børnini hjá samkjøndum fáa pengar men hvat er so trupulleikin hvør er so trupulleikin vit hava so hoyrt landstýrismann í barsulsmálnum siga at tað vara ikki hann sum skal gera hesa barsisskipanina so tað kundi verið áhugavert at hoyrt hvør tað so er og eg gangi út frá orsøkin til han a sigur tað tað er tí at so er tað ikki longur ein arbeiðsmarknaðarskipan so ein áheitan á samgonguna upplýsi okkum eitt sindur meira um hvat arbeitt verður við men eg havi verið takksom fyri tær røddir sum hava verið ja longu síðan marsmánað tá ið vit fyrstu ferð løgdu eitt uppskot fram um ati at broyta barsasskipanina soleiðis at eisini samkynd kundu fáa hesi rættindini at sjálvt løgmaður hevur verið úti og sagt tað tað tað snýr seg um tann fíggjarliga partin so eigir marnar at tryggja teimum samkyndi og tað hava fleiri røddir í samgonguni víst á so vit vóna at tað ber til at semjast um eina eina skilagóða broyting soleiðis at samkynd og børn teirra fáa hesi rættindini so er tað verði nevnt nakað við at pápar ikki eru við hesum uppskotinum tað eru tær í veruleikanum men har er støðan tann í dag ati pápar kunnu bara fáa eitt eitt barn við at ættleiða tað av natúrligum orsøkum og og har er skipanin í dag soleis at tað tekur langa tíð at ætleiða men tað stendur jú í her uppskotinum at í teimum førum har tað ikki e greitt hvør er at tulka sum sum mamma og hvør at tulka sum ella hvør at tulka sum hevur rættin til ta kvotuna sum í dag eitur kvotan hjá mammuni so ger landsstýrismaðurin nærri reglur og tað er millum annað í har verður dømi nevnt um tá ið mann ætlaðir eitt barn so meir innmigla er tað ikki og er tað ikki nóg greitt ja men so nágreina vit ott gera vit tað greiðari í broytingaruppskotið í nevndini men tað er so umráðandi harra formaður at mann ikki gruggar hetta málið at mann er púra ærligur vil mann geva samkjyndum børnum og foreldrum teira missur rættindina ella vil mann ikki ja ella nei hvussu nógv siga ja vuvs nógv síðani nei so einfalt er hetta tað lógartekniska tað er altíð minsta avbjóðingin at broyta v sum hann veruliga vil og minnist til vit viðgera í tinginum ofta lógaruppskot sum snúgvast um hundraðtals milliónir har mann ikki fýrur fyri at leggja allar heimildina til at landsstýrismaðurin sjálvur kann gera av ja nærmast kann gera sum hann vil til dømis tá tað snýr seg um okkara milliarda fiskivinnu ríkisdømi so eg hopi ikki at nakar letur seg lumpa orsaka eg brúkiki tað av i men av av hesum ati at mann tosar um at tað juritis er forfløkt tí juridis er tað rættiliga einfaltað erein spurningur um skal barsilsskipan víðkast til at fevna um samkynd ella ikki og vit hava gjørt omanfyri tíggju broytingar í barsisskipani síðan hon kom og tað uppskotið vit løgdu fram í mars í í ár tað var jú eitt uppskot sum hevði átta tíggju broytingar við sær so so tað er alla tíðina uppskot um broytingar og til dømis hava bæði tjóðveldi og javnaðarflokkrnum arbeitt við at skipanin skal blíva meira fleksibil tað er eisini ein partur av tí í tí liggur eisini at bæði hinskynd og samkynd foreldur fáa betri møguleika fyri at leggja barsilstíðina til rættis eftir tørvinum hjá júst teirri familjuni at enda vil gjarna vísa á at hesi børnini vit tosa um her hetta eru samkynd foreldur sum eru pør sum hava valt at fingið eit barn saman í dag er støðan tann at tað eina foreldri má ættleiða barnið eftr eina tungprosess men tað ber væl til tíbetur men tað tekur vanvíst tveyeitt hólvt ár og tí siga vit at tað hví skal tað vera neyðugt at bíða tveye tólvt ár vit vita við hesi samgonguni fáa vit ikki foreldrarættindini upp á pláss soleiðis at barnið longu við føðing kann hava tvey samkynd foreldur og tí siga vit jamen so lat okkum taka tað sum ber til at fremja nú og so má vit fremja hini tingini í stiðum og eg haldi sjálv at hetta við foreldrarættinum er sera sera umráðandi at fáa upp á pláss tað skal eg ikki dilja út yvir so eg haldi bara atitil kanska serliga framsøgumannin hjá fólkaflokkinum sum segði og eisini til røðuna hjá landsstýrismanni sum eg nevndi sum segði at at við hesum uppskotunmvit mann loypa foreldrarættin um nei við samgongan er viðlig til og umboð fyri samgongu klokkan eru villur til at at mann fær foreldrarætinuppá pláss sog lat okkum gera tað tað kunnu vit eisini fremja øgiliga skjótt við seg vilja so tað tað skal ikki liggja og forða men lat okkum fremja tey tingini sum semja er um og har hava signalini frá fleiri pørtum í samgonguni verið púra greið at mann ynskti at taka undir við einum uppskoti sum hesum so eg haldi eg fari ikki at siga meira harra formaður bara líka minna á at tað snýr seg um nøkrur ítøkilig børn tey kunnu kanska eita elin og jóhan og poul og kristina og tey eru longu her tey liva ímillum okkum tað eru foreldur sum longu eg hava fingið hesi børnini tað er bara ein spurningur um vilja vit lova teimun vera innanfyri ella ikki takk fyri bjarni kárasom