Ruth Vang (Framsókn (Progress Party)), speaker, 2021-03-11
Topic: 1. viðgerð LM-111/2020  Uppskot til  Ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar  Anordning om ikrafttræden af forskellige love om ændring af sundhedsloven  (Oprettelse af en behandlingstestamenteordning, selvbestemmelse over biologisk materiale og genetiske oplysninger, videregivelse af patientoplysninger m.m.)
takk fyri harra formaður ja vit hava til viðgerðar trý ymisk ríkislógartilmæli sum eru ymsar broytingar í sunnuheitslógina og tað er jú soleiðis at tað vanliga er at vit í føroyum fylgja teimum broytingum sum verða gjørdar í danmark og tað er hetta so eisini ein roynd upp á at gera tað er ikki so øgiliga nógv politiskt í hesum her uppskotinum hetta er ímyndi eg mær mál sum vit í áí stóran mun øll taka undir við tað handlar nokk so nógv um rættartrygd ella ella trygd hjá sjúklingum og eisini viðvíkjandi altso viðgerðina innan fyri heilsuverkið at mann sum heild ynskir at gera tað betri og tryggari eitt nú er tað nakað við auturisatión at mann nú kann auteurisera tað sum vit í útlendskum máli kenna sum paramedisinarir ambulantsifólk sum faktiskt hava eina eina stóra uppgávu í mun til vanlukku viðgerð tað er oftani altavgerandi at at mann hevur fólk sum eru sjúkkaði til at loysa nakrar akuttar uppgávur í sambandi við eitt nú vanlukkur so víðkar mann eisini møguleikarnar hjá apotekarum at mann gevurella fólki á apotekinum heimildir til í ávísum førum at ordinera ella endurordinera heilivág sum longu eru ordineraður av einum lækna so handlar tað nokk so nógv um gransking rættartrygdina hjá sjúklinginum í sambandi við gransking sjálvsavgerðarrætt viðgerðartestamenti og so víðari tað sum kanska er nokk so ella tað sum tað mest eksotiska í hesum uppskotinum tað er tað at mann fer ati ella mann leggur upp til at mann forbjóðar rekonstruktión avm tað er ikki nakað sum vit vanliga viðgera her á løgtingsrøðara palli og eg haldi eisini at vit eg eg vil viðmæla at nevndin hyggur nærri upp á hetta her tað er sjálvandi ein praksis sum vit kenna mest frá muslimskum umhvørvi tað er jú soleiðis at í ávísum mentunarligum umhvørvi er tað ein ein stórur trupulleiki trupulleiki vissu kvinnan ikki er jomfrøð tá ið hon verður gift og tí er tað ein praksis at mann opirationelt kann fáa tað at síggja út sum mann er jomfrú hóast mann ikki er tað hetta er sjálvandi ein praksis sum eg trúgvi vit øll flest øll í føroyum taka frástøðu frá hetta hevur sín uppruna í einari mentan sum fyri okkum er er nokk so fremmant men eg eg fór á forvitni at hyggja at hvat ið etiska ráðið hevur sagt um hetta málið og har er tað nokk so áhugavert haldi eg at av sekstan limum í etiska ráðnum so er tað fimtan sum frámæla at mann forbjóðar hesum og tað er ein limur í etiska ráðnum sum er nokk so ivasom í hesum her so etiska ráðið heldur ikki at tað er eitt gott hugskot at forbjóða hesumsjálvandi heldur etiska ráðið eisini at tað er harmiligt at tað er brúk fyri hesum men mann má minnast til at hetta er hetta er sjálvandi nakað sum tað almenna heilsuverkið ikki skal bjóða men at at hetta er ein viðgerð sum vaksnar kvinnur undir serligum umstøðum kunnu velja at gera og mann meinar at tær negativu avleiðingarnar fyrr enn nakrar kvinnur at hetta er iki at hetta ikki er ein møguleiki er størri enn tað at mann forbjóðar hesum í danmark tá etiska ráðið ger nokk so nógv burturúr hesum her so eg vil viðmæla nevndini nú siti eg ikki sjálv í trivnaðarnevndini sum fara at viðgera hetta evni at at kanska taka tað við í viðgerðina sum etiska ráðið sigur um hetta málið eg gangi út frá eg havi ikki hoyrt um at hetta er eitt problem í føroyum ella heila tiki eitt ykkitú í føroyum so so so kanska er hetta ikki so øgiliga aktuelt í føroyum øhja soleiðis lógin er kanska eisini øgiliga aktuell í í mun til tað koronastøðu vit hava í dag og og har kundi eg kanska ynskt mær ella vit hava jal hvse sk veg siga h altso vit hava fyrihildið okkum til koronastøðuna í eptemilógini tí at hon verður viðgjørd sum ein eptemi sjálvandi men faktiskt eru vit við at fara yvir til at korona verur nakað vit skulu fyrihalda okkum til upp á sigt og tí kundi tað eisini verið áhugavert at viðgjørt tað meira yvirskipað hvussu fyri halda vit okkum til korona uppá sigt í okkara samfelag tað er nú ikki ein partur av hesum uppskotinum men eitt sum til dømis bekimra meg ella sum eg haldi vit treingja til at viðgera yvirskipað og vit høvdu tað frammi nú í fíggjarnevndini í sambandi við hetta uppskotið hjá okkum var til viðgerðar um at játta níggju milliónir til til vaksinir at vit til dømis vit vit brúka vit koma til óðansað koma vit til at brúka vaksinir sum eru neyð góðkendar tí at vit síggja heer ein hættislig sjúka og tí viga mann upp ímóti at mann kann góðtaka at tann vaksinan sum vit brúka er neyð góðkend tað vil siga hetta er ikki vaksina sum hevði verið góðkend undir vanligum umstøðum men tá ið mann nú flytir seg frá at brúka vaksinina til bara tey fólkini sum eru í álvarsligum vanda fyri at doyggja av korona til at brúka tað til ung fólk sum kanska út frá einum heilsu fakligum sjónarmiði slett ikki hava brúk fyri einari vaksinu tvørturímóti verður endamálið at brúka vaksinuna sum eittpass eitt nú til roskelefestival gfestival eg sakni eina yvirskipaða diskussión av tí at mann vaksinerar ung fólk við einari neyðgóðkendari vaksinu ung fólk sum í prinsippinum ikki hava brúk fyri einari vaksinu frá einum heilsufakligum sjónarmiði eg haldi virkuliga at vit hava brúk fyri tí diskussiónina áðrenn vit bara góðtaka ta mannagongdina tíverri er tað ikki ein partur av hesari viðgerðini av sunnaðslógini í dag annars havi eg ikki nakað annað