Jaspur Langgaard (Sambandsflokkurin (Union Party)), speaker, 2021-03-18
Topic: 1. viðgerð LM-134/2020  Uppskot til samtyktar um tilráðingar frá Norðurlandaráðnum í 2020 og um frágreiðing um virki ráðsins í 2020
ger sovælja takk fyri frú forkvinna ja til viðgerðar eru tey málini sum vit hava verið ígjøgnum nú í í nítjanogtjúgu tey álitini ella tey uppskotini sum liggja har og eg kom sjálvur inn í í august í í nítjan so tað vil siga at nítjan bleiv tá var rættiliga nógv av málunumkomin rættiliga langt ávegis tað vil siga at eg kom inn í sjálva viðgerðina áðrenn tað man kann siga hevði verið úti í nevndum so so tað bleiv eitt sindur trupult t ordiliga fanga fanga tráðin í øllum heimum málunum men eghandi líkavæli vil eg siga at tag verið øgiliga spennandi taka vit so nú í tjúgu so er tað eiisini verið soleiðis at tað hevur verið øgiliga nógv merkt av korona vit í føroyum hava havt tað forholdsiðs gopt men norðurlondini nógv hava havt øgiliga ringt tey hava verið ringt at ferðast ímillum og tað er eisini nakað sum føroyingar sum hava arbeitt uttanlands hava merkt og tað sum mann kann siga har tað er tað at mann hevur ynskt at vistu mann tekur eitt øgiligaumráðandi punkt í í tí norðurlendska samstarvinum er at vit skulu vera tann mest integreraða økið í heiminum og tá ið vit so uppliva tað í í mars og apríl at øll londini byrja at lukka fyri hvørjum øðrum um ætlar ikki at bara reisa ímillum so kann mann eisini siga at tað skalar øgiliga nógv tað norðurlendska samstarvið og norðurlond beginna at trýsta á tað kanska sum var var serligt var tað at stendskararnir koyrdu sína egnu strategi og tað gjørdi so tað at teir lótu eitt sindur meir leyst enn hini londini og tað gjørdu so at vit tey tað svøríki bleiv líkasum útilukka í longri tíð enn hini norðurlondini so tað tað var ein ein øgiliga keðiligt so tað hevur mann so avgjørt aftur at mann skal finna at at tosa um nú í summar aftur hvussu mann skal kunna fyribyrgja atslíkt hendir tað er øgiliga nógvsum kenna øgiliga lítið til tað norurlendska samstarvi o tað haldi eg tað er øgiliga harmiligt tí haldi at vit eiga at gera nógv burturúr hvat er sum gongur fyri seg og nú her tað verið ymiskt frammi hevur tikið fram ymisk mál ein øgiliga stór avbjóðing er tá ið vit tosa um marknaðarforðingar føroyingar sum ynskja at bjóða upp á eitt arbeiði í íslandi tann elektrikarin sum e tikin eina útbúgving í føroyum skal kunna hava eina góðkenda útbúgving eisini til at kunna bjóða upp á arbeiðir í íslandi ella í norra og aðrastaðnis so har eru nógvar forðingar sum sum vit ynskja skulu betrast um eisini um ein ynski til dømis at fara at lesa aðrastaðnis veð mann ikki ptal aðrastaðnis og sovíðari tað r øgiliga nógv sum eg kann stuttleika at nevna eitt eitt dømi sum vit hava tikið beint nú hendrik old nevndi at tað kann taka øgiliga nógv ár og ein øgiliga stórur kampur ið øgiliga nógv ár hevur verið tað at føroyingar sum flyta til svøríki ella finnland kunnu vera har og brúka koyra bil í eitt ár men tá ið eitt ár er farið so gongur koyrikortið út og so mugu teir upp aftur í teori og og og koyriroynd e og so kunnu teir koyra aftur og beint nú í í tvey túsund og tjúgu komu so tað á mál at at hetta ikki longur er neyðugt skal eg taka nøkur heilt nú hava fleiri verið frammi við fleiri málum so er er eitt mál sum er í her tað er til dømis við róming tá vit snakka um at mann fólk reisa nógv og mann ynskir at hava internetir við sær allastaðnis siga tað at tað skal kunna brúkast allastaðni so vit sú ikki skuldu betala eyka sjálvt um vit hava if ella trý g ella fmm g ella fýra g alt ettirhvat mann hevur tendrað ereseptir í norðurlondunm hevu eisini verið nógv frammi felagsumhvørvispolitikkur nú hevur landsstýrismaðurin hjá okkum akkurát lagt ein ein umhvørvispoltikk fram her hvussu vit koma víðari við tí í norðurlondum hevur tað eisini verið nakað sum er fylt nógv og vit hava í einogtjúgu tikið fýra fimm prosent eyka av fíggjarætlanini fyri at fáa sett enn meir fokus á akkurát hetta økið eisini tá ið tað kemur til felagstreytir til útbúgving serliga innan handverk og tað er nú hava vit fingið bert til hardarar inn sum sum forman og kand g gjern ikk eg nevni eisini at vit hava fingið kristinao hfs inn sum sum sum stjóra í norðurlandaráðnum at athar mann so eisini sett sær fyri at vit koma at arbeiða øgiliga nógv fyri akkurát tí partinum felagstrygdarpolitikk í arktis tað er eisini nakað sum rakarar ikki øll norðurlond men nógv norðurlond hendrik old nevndi eisini at tað eri forskellig mál sum eru óviðkomandi sum eisin varð viðgjørd vit hava ein úlv sum ferðast millum finnland og norra og svøríki vit hava náttarbussar sum skulu koyra ávís ávís týspunkt niðri og n inn í meginlandið og sovorðið sum ikki beinleiðis ávirkar okkum og soleiðis er tað við politikki tað er nógv mál sum man ikki altíð ávirkaðs líka nógv av upp á sama máta taka vit arktis so er tað summi lond sum í í norðurlondum sum eru størri ella meir ávirkaði av tí arktiska politikkinum vit hava eisini tá ið tað kemur til ferðavinnu eisini nógv ferðags felags mál hvussu kunnu vit fáa norðurlendingar at ferðast meir inni hjá hvørjum øðrum tað hevur eisini verið tosaðeitt sindur um málið eru ikki øll londini í norðurlondum sum eru líka góð til at tosa norðurlendskt allíkavvil eg siga at tað hálv annað árið eg at verið við so síggi eg allíkavæl at tað eri tá ið mann roynir veruliga at gera alt hvat mann kann úrslitið eg sjávandi t tað kostar nógv í tálkum finnar fáa tálkar til finskt og og serligani ísendingar fáa so eisini tálka til íslendsktí og umpartisk grønlendskt eisini so har eru nøkur ting sum men tað gleðiliga eg havi so eisini hoyrt har í hasum málinum tað er tað at at íslendingar nú leggjast leggja seg meir eftir eisini at kunna fáa fáa gjørt meir við tað íslendsk at tað skaldinaviska málið soleiðis at mann fá tekur tað inn aftur mann hevur tikið úr skúlanum men har mann ynskir tað sum ein størri part aftur í íslandi so tað er eisini kanska tað norðurlendska samstarvið eisini við til at at ja bebøta um gransking innan fyri havøkið e nakað sum vit hava fingið sept pengar av og sum mann eisini ynskir at styrkja og so ikki mann annars at styrkja samleikan um málið hjá hvørjum øðrum mann sær øgiliga væl at málið og og og mentanin hjá hvørjum øðrum er nakað sum sum líkist øgiliga nógv og nakað sum vit eiga at halda øgiliga fast um tíðin gongur øgiliga skjótt eitt sum mann ið sum vr eitt samt løgting góðkendi tað var tað mann vildi so øgiliga gjarna hava sín egna limaskap í norðurlondum og tað hevur gingið leingi og ta er gingið í strilti og mann følir kanska tað ganga ikki serligani nógv fram á sambandsflokkurin við kaili oholm johannesen á odda hevur sett sær fyri nú at vit siga mer fínt lat okkum fara inn og betala tað sum vit skulu gjalda inn í tað norðurlendska samstarvið tað svara kanska til eini tvær milliónir um árið og tað hevur mann so eg veit eisini at undanfarna samgonga tjóðveldi og javnaðarflokkurin og framsókn høvdu møguleikan til og og fingu eisini áheitan um at seta pengar av til at siga men betalið til tykkara part fyri at vera partur av av norðurlondum og eg veit at tað var uppi at venda men tað kom so ikki ígjøgnum tað hevur so sambandsflokkurin nú sett sær fyri men tað vilja vit gjarna vit vilja prøva fara inn og koma í tingi her um vikki kunnu seta tær tvær milliónirnar av og eg vil siga at tær eru øgiliga væl brúktar taka vit hvat vit sjálv fáa burturúr so kann eg bara nevnna nevna norðurlandaráðið sum fær rættiliga nógv meir vit hava vilja nógvar ymisk mentanar grunnar og tiltøk og stuðul sum veður eisini erður latin og vit hava ymiskar granskingar ætlanir millum annað kann eg nevna beint nú at vit hava eina verkætlan hjá bakkafrost har mann umhvørvisliga roynir at finna ein bát sum sum skal sigla so grønt sum til ber grønur sum til ber og so hava vit eisini eina verkætlan í í leirvík har mann eisini roynir at finna út av hvussu kunnu vitklára okkum betri tá tað kemur til upphiting av húsum har mann hevur streymviðurskiftir sum eru væl egnaðir til tað sum mann kann siga har er her øgiliga nógv spennandi sum sum er á skránni men tað er eingin loyna ati at tað verður eisini hevur eisini verið í ár at vit hava havt koyrt øgiliga nógv á á tims og tað er ein góður máti at kunna samskifta uppá men hinvegn knn man siga at tú tú missir øgiliga nógv ein øgiliga stórur partur av av samstarvinum er tað mann at mann er saman um mann tosar uttanfyrivendust ta politiska skipanina soleiðis at mann hevur hevur nøkur ting har sum mann eisini kann fáa burtur úr tí norðlagska samstarvinum hendrikold nevndi so hetta her við skipasín og felags reglur g haldi hattað er eisini eitt øliga gott mál sum vit eisini eiga at taka upp yvir høgna hoydal har vit prøvað at fara inn og kemta fyri at fáa nakrar felags reglur her og hvussu kunnu vit eisini í hesum høpinum fáa avbyrt tær teir ymisk leikar sum eru og tað er eg haldi at bar til hoyrdar er ein sera góður formaður og hevur hevur sett sær nógv mál har millum annað hetta og undirvísingin og samstarv innan fyri ta vinnuliga greinarnar ella arbeiðsøkið skal forbetrast so tíðin farin