Beinir Johannesen (Fólkaflokkurin (People's Party)), speaker, 2022-09-15
Topic: 1. viðgerð LM-003/2022  Uppskot til samtyktar viðvíkjandi rættinum hjá føroyingum at ganga í haga
beinir jóhannesen orðið ger suvæl takk fyri harra formaður ter heta her eitt uppskot til samtyktar frá javnaðarflokkinum viðvíkjandi rættinum hjá føroyingum at ganga í haga har mann heitir á landstýrið um at leggja eitt upskot fyri tingið um hetta her tá ið vit fóru til verka í hesa samgonguni so koyrdi etta ein setning í samgongusjalinum sum er væl kendur og tað var millum annað tað at tá tað kom til hetta málið um gongdi hagan at mann skuldi finna eina semju millum partarnir millum jarðareiðar festarar á eivnim síni og ferðavinnuni eisini og hvussu mann skipaði fyri ferðingini í náttúruni og tað skal so byggja av einum burðardyggum grundarlagi og so framvegis og sum kunut so bara hetta her ikki ett mál og tí skil er tað eisini nú neyðugt við at mann sker ígjøgnum politiskt ella mann finnur eina politiska loysn á hesum málinum her og her hevur so ein politiskur bólkur í samgonguni sita í viðgjørtsmálið seinastu mánaðirnir og málið er so málið er so tað at eitt uppskot verur borið víð tingi í hesari tingsetunum hetta her uppskotið ið kanska ikki er heilt ítøkiligt sigur hvorfa tað at føroyingar skulu hava rættiligat ganga haganum og tað haldi er nakað í ikki nakar ímóti hvørki inni í tingsalinum ella ei heldurfessar ella jarðareiar men men mann vil kanska helst at skava undir skipaðum umstøðu og í hesum uppskotum her tá mann tosar um hvørtá tað kemur til tað at hvør skal avgera oghvørt skal sleppa í hagan so leggu mann í viðmerkinum upp til at útgangstøgi altíð liggur hjá borgaranum men so leggur mann afturat t at hann kann avmarkast av ymsum tingum og har nevnahann til dømis fjalgongu lembing háriskjóting og so framvegis og tá kannfestarin ella jarðareiðarin so avmarka gongdina og her kemur mann so inn á tann prinsipiella spurningini hvør situr við avgerðini hvør hevur tann rættin ela siga hvør ska hvørt skal ganga hagarnar el ikkju og sjálvur so haldi eg at tað eri kanska ikki heilt so øgiliga itøkiligt akkurát í hesum uppskotum tí at fyrst so tosar mann um at mann skal hava ein ómissandi rætt til at ferðast í náttúruni og eingi kann nákta borgarin at vitja vøtn og fjallatyndar og u mann sær heldur einki til um mann skal boða frá ella spyrj um loyvi fyrst og tað er nokk nakað sum minnir umhvørsmansrætt men hin vegin so sigur mann eisini tað at sjálvandi skulu avmarkingar setast og og eisini kørjar treytir og avmarkingar mann skal ferðast undir og um on eisini skal seta avmarkingar fram ímuti til seyðahald og náttúruna og so framvegis og mann nevnir so heldur einki mark fyri hvussu víðari hesar avmarkingarnum kunnu vera og tískil er kanska eit sindur torfør at síggja akkurát í hesum uppskotnum hann mann hugsar tískilagið eisini verður áhghert hoyrt frá uppskotsetaranum akkurát hvat a hugsar hesum viðvíkjandi men eitt annað sum verður nevnt í hesum uppskotinum tað er so tað at tað skal skiljast millum privata og viljagongd í haga og tað er so eitt sum vit eru samd um tað sum hevur stóran týdning tað er at vit fáa skipaðir viðurskifti inn á hetta her økið her ein skipaðan loysn tí tað hevur mann ikki í dag tað kannmann gott siga og tað viðførir so eisini tað óskilið sum vit síggja og eg haldi eg g sjálvur siga tað tað er ikki gott tá vit síggja tað at tað eru til dømis gjaldsportur úti í náttúruni men eg haldi at tað er bara ein góð mynd av hvat hendir tá mann ikki hevur skipar viðurskifti á hesi økini at tey sum vara av jørðini tey kanska vera so nógv trýst í mun til at tey kanska koma ymstu loysnum sum kanska onnur ikki halda síggja so kanska penar út men tey kanska síggja eg ikki nakað annað útvið og tað ereitt úrslit av at vit ikki hava skipað umstøður sum tað og tískil er tað nakað sum hann má færa í gongd við og tá mann ferð so er gongd við eftir so haldi eg sjálvur at ræðisrættirn hann má virðast at tann ið fr ætlar sær intúr at hann boðar frá til tann ið varar av jørðini og soleiðis kunnu tey sum vara á jørðini feshá tey kunnu so seta avmarkingar fyri tá tey halda tað er neyðugt at sera avmarkingar og tað eru sum eisiniverður nevnt í upskotinum umseyðhald háriskjóting og eisini ja til náttúru um tað er tað at lendið er kanska ikki tolar so nógv av í summum økjum at tað eru hart kort og eisini mun til trygd so sær at jarðarninr veit at onkur er í sínum haga og eisini sum mann kann eisin vegleiða fólk vist tað er tað at tað er kanska summi økir sum eru kanska meira vandamikil enn onnur sum fólk ikki kanska ikki gerasa far um so hevur tað kanska týdning at mann hevur skipað ein skiparan loysn innan akkurát hetta her og tí mugu vit fáa hesær viðurskiftini upp í rætt lag soleiðis at mann fær eina skipara tilgongd inn á hetta her soleiðis at tey fólkini ið skulu ynskja sær at fara í hagan at tey hava ein skiparan loysn at fara eftir ið er til gagn bæði fyri tann i vararajørðini og tí sum ætlar ein túr og tað má eisini vera málið við okkara arbeiði og tá tað kemur til vinnuliga gongd í haga so mammá kunna skilja frá sum tað eisini verður nevnt í uppskotinum øsjálvur haldi at vinnuligur gongd í haga hon má fara fram eftir avtalu við viðkomandi sum varar av jørðini at manní samband við nýtsluna av náttúruni í sambandi við vinnuliga gongd í haga at mann kann gera eina avtalu um við tað svarar av um hvussu tað skal farast fram og um onkur samstýnis skal latast ella ikki tí so fær tann svarar av jørðini eisini møguleikar til at fáa eina inntøku tann vegin fyri at fyri at hagi verður kanska slitin upp og sovíðari so kann mann hvørt fila fáa eina inntøku sum mann kann bøta um viðurskiftini og gera betingar ha so tað er hvørfalt nakað sum mann eigur at hugsa um og fær mann eisini ein skiparan loysn helst yvirskipað so gera tað eisini lættari hjá teimum sum vara av hesum økinum at fáa eini eisini at ger ein mun á hvat er privat gongd í haga og hvat vinnuligu gongd haga at mann at tey gera tað hvortfatlið lættari so fyr at siga so stutt so ynskja vit at vit fáa skiparviðurskifti tað er hvørtfalt nummar eitt at føroyingurin fær røð rætt til í sambarnd við tann ið var av jørðini at ferð at siga han um og at mann skinlur millum privata og vinliga gongd og haga ø uppskotið tað er so at mann kan so siga tað er gott at mann leggur dent á føroyingar skuldu hav atgongd og mannskinur í millum hetta her við privat og vinnuligt men tað er sindur ringt at vita akkurat hvussu mann vil gera hetta her tað er kanska ikki heilt ítøkiligt tá kanska far han athoyra morgun takk fyri harra formaður og bara leggja afturat at hetta fer so er í rættarnevndina har siti eg so sjálvur ikki ví men tað skal nokk fáa eina góða viðgerð frá