Bjørt Samuelsen (Tjóðveldi (Republic)), speaker, 2022-03-15
Topic: 1. viðgerð LM-117/2021  Uppskot til samtyktar um nýggj strandfaraskip til oyggjaleiðir
takk fyri harra formaður tað er soleiðis at tjóðveldi hevur sætt sær fyri ati nú skulu vit í gongd við endurnýggja strandfaraflotan og tað bleiv so smátt byrja í undanfarnu samgongu tá ið mann fekk endurnýggja eina feriu men tá átlir mann so at hildið áfram og soleiðis at man innan fyri fimm seks ár fekk endurnýggja øll tey gomlu skipini sum jú eru elligomul tey flestu skipini hjá strandfara skipun landsins tey liggja í einum aldursflokki sum yvirhálari tey flestu okkum her í løgtinginum og og tað sigerr ikki so lítið og eg haldi at mann skal sammeta tað við hvussu ótrúliga framkomi okkara samferðslukervi annars er í fyri meginpartin av føroyingum tað er soleiðis at í dag so kunnu fimmogfýrs prosent av okum koyra og flyta okkum ímillum býir og bygdir upp á heilt stutta tíð kanska hálvan annan tíma úr øðrum enda til hinum endanu av landinum sum er land fast samanbundi við byrgingum og tunlum og brúm og og tað er so galdandi fyri fimmogfýrs prosent av fólkinum men so hava vit eisini sandoynna har verðið koyrandi nú um stutta tíð í næsta ár og so er enn ein partr av landinum knýtt og býta samanhangandi samferðslukervi og síðani er ætlanin ati fara at gera ein undirsjóvartunnil til suðuroyar og vit vita væl at tað liggur ein stóra avbjóðing fyri framman at finna ein máta at fíggja tann tunnilin men so hava vit eisini allar tær leysuoyggjarnar sum eg haldi í samferðsluhøpi blíva alsamt meira afturúr sildar hetta er aðrur ferðir at tjóðveldið royni við akkurát hesum uppskotinum til samtyktar um at fáa eina samtykt vit royndu eisini fyri einum tveimum árum síðani og tað var sum avleiðing av at langtíðarkarmarnir hjá samgonguni vóru komnir har tað stóð at mann ikki ætlaði at seta ein einasti krónu av til endurnýggja sandfartsflotan fyrr enn í tjúgu og fimmogtjúgu og tað hildu vit var ov leingi at bíða og hava tí huga at íløgukarmurin hjá føroyum ella á á hjá landskassanum íløgukarmurin á fíggjarlógini liggur um eina hálva milliard og og ein partur av tí íløgukarminum verðið sletisk brúktir á hvørjum ári og tað hildu vit vera forgalið at mann so ikki roynir at brúka nakað av av íløgukarmnum til at endurnýggja strandfaraflotan vit hava umframt uppskot til samtyktar eisini lagt fram eina verðkslagslóg um at byggja tær fýra fergurnar sum strandfaraski landsins høvdu í síni ætlan og vit hava eisini lagt fram í fjør eitt ítøkiligt uppskot um at byrja í fjør eitt eitt játtanaruppskot upp á eg haldi tað var tretivu miliónir krónur sum mann kundi koma í gongd og taka av tí yvirskotinum sum var á á á ílegukariminum tað fekk so ikki undirtøku eg haldi hetta seinasta uppskotið í nevndi fekk næstan slettantk og ein undanførsla var at mann kundi ikki byrja upp á nýtt virksemi mitt í árunum men eg haldi at tá ið mann hoyrir viðgerðina í dag so ljóðar tað á framsøgufólkunum sum at tey eru rættiliga samd í at vit eiga at gera hesa politisku semjuna strandferðtslip landsins hava upplýst okkum fyrr um hesar prísmetingarnar sum tey hava fyri tær fýra fergurnar sum sum vit høvdu á verklagslógsuppskot um og og sambært teirri kostnaðarmetingini hon er so ikki heilt nýggj nú so kostar eitt nýtt skip í kalsoynna ella eitt nýgt skip í nólsoynna á leið hálvfems il hundrað milliónir hvørt og til skúvoyaleiðina og fugli svínoy kostar leið fimmogfjøruti l hálvtrýss milliónir krónur men sum vit strigau undir bæði undanfarnum uppskotum í hesum so er tað eisini neyðugt at mann tryggjar at tað dagliga sambandið til allar oyggjarnar tavil siga umframt tær nevndu oyggjarnar so eisini til mykines og heyst og koltur og stórur dímun mann má eisini tryggja at øllum oyggjum ata at búgva á fólk er tíðarhóskandi ferðasamband og tað merkir so at tað er ikki ein loysn einsamøll at mann fær nýggj skip mann mánn eisini tryggja at bæði sjóvegis og við tyrlu eru ferðasambond altso egr eru ferðir og møguleikar at ferðast til og frá oynnum dagliga soleiðis at mann kann liva eitt lív har mann til dømis hevur arbeiða á fastlandinum og býr úti á útoyggj harra formaður eins og eins og nevnt í áðni so so hava vit brúkt nógvar pengar upp á at byggja annað infrakervi út og visti mann hyggur eftir leiðini til suðuroyar so koma vit sjálvandi eisini at skulda finna onkra loysn í tí millum tíni sum liggur millum at ein undirsjóvar kemul kemur og eg trúgvi ikki at viljin til at byggja nýtt skip er so øgiliga stórur tí mann vil helst royna at finna eina loysn til ein undirsjóvartunnil men fremstu køini nú haldi eg eru hesar leysu oyggjarnar sum eru so alvorliga aftur útsigldar tær smærru oyggjarnar tí mann ikki hevur gjørt íløgur ínýggj skip og sjálvandi tá iðt mann fer at byggja skip so eigur mann at gera tað sum hann eisini fyrisovit gjørdi við erli kongsdóttir at mann tryggjar at tey kundu sigla við grønari orku men sum eg havi fingið upplýst so siglir er tað kongsdóttir í øiliga lítlan mun við hesum battarínum eisini tá ið hon rokti farleiðina í longri tíðarskeiði út til nólsoyar og tað kundi eg so gott hugsað mær ati landsstýrisfólkið í samferðslumálum kundu svara upp á hví so er meni tað haldi eg er avgerandi at mann bæði hyggur upp á møguleikarnar fyri ataltso at at tær nýggju ferjurnar kunnu smíðast í føroyum men eisini at manntryggja sær at tær sjálvandi eru hugsaðar langt inn í framtíðina soleiðis at tær sigla við grønari orku vit hava akkurát formansskapurin varið í danmark í var tað septembur haldi eg og tá sigldu vit royndu vit at sigla við einari ferju sum er elrigin burturav og tað er at ferya sum hevur eina farleiði sum minnir nógv um kanska at sigla í millum havn og nólsoyar og visu vit hyggja eftir í norra so hevur mann fleiri ymiskarferjur sum sigla við grønari orku bæði við el men eisini við vetni og eg haldi at tað sum er umráðandi tað er onkursvegna at mann hugsar hetta í samanhang tí hesarhr ferjurnar tær skulu eisini kunna verða av einum slagi soleiðis at tað er lætt at skaffa eykalutir tað hevur eisini ein stórur trupulleiki í feroyunum í dag tær eru so gamlar at tey tróndirni blívur trupult at at finna eykalutir tá ið tá ið tær skulu umvælast men at mann tryggjar at tær eru gjørdar soleiðis at tær burturav kunnu sigla upp á grøna orku er eisini ein týðandi partur av hesum og nú er samgongan so komin við einum ja tey hava bæði ein samferðslupakkaer í løgtinginum men tað er eisini komið en ætlan fyristrandfaraskipini ella ein arbeiðsbólku hevurlagt tað fram og har sum vit eisini hoyrdu á framsøgufólkini hjá fólkaflokkinum so ljóðar tað sum at tað partafelag er loysnin upp á hvussu strandfartsflotan skal kunna endurnýggjast og eg skal ikki útiloga altso eg haldi sjálva partafelagsformurin erløgin formur at brúka fyri eina fyritøku sum ikki er ein ein vinnulig fyritøka burturav í skylta tann hátt at strandferðslan livir jú fyrst og fremst av altso tað jú landið sum fyrst og fremst betalir útreiðslurnar hjá strandferðslu og og tað verður eisini landið sum betalir skipini tí inntøkurnar frá strandfartuskipnum landsins eru g ikki nærheindi av at kunna fíggja tað sum við vísa á tað kostar at endurnýggja strandfartsflotan og tí er tað líkamikið fyri sovítt um mann er sum summi á borgarliga veingjunum tillangari av at mann gerast partafelag ella at mann bara cemist um og tað haldi eg er tað rætta vit semjast um at seta hesar pengarnar av sum skulu tilvit vita at tað at fyri millum trý hundrað og trý hundrað og trýss milliónir krónur fordeild yvir fimm til seks ár so kunnu vitgera hesa endirnýggjan av teimum smærru ferjunum og harra formaður tað haldi eg at vit eiga at gera tað er gjørdar so nógvar góðar semjur um infrakervið gjøgnum ári dag í løgtinginum tær størstu hava verið um undirsjóvartunlarnar og nú er tíðin komin til at vit gera eina breiða semju um endurnýggjan av strandfararflotanum soleiðis at hetta kann gerast upp á um ikki eitt samgonguskeið so yvirhálvt annað samgonguskeið takk fyri harra formað