RadnicÌŒka borba = Workers' struggle. [volume] ([New York, N.Y.]) 1907-1970, 1942-11-26
Jugeaavija DB-1942.
Pile ]. Pfrintin;

Pile j. F1F1ncln:
IA vreu1e Prvog Svetskog Rata
rasplamteo je govor uspostav-
ianju Jugoslavije. Istovremeno
peEeli su Sc siriti pokreti u pri-
log "Slobodne Hrvatske" 'Veli-
he Srbije." Nakon sto su Sjedinje-
ne Drxave Amerike supple U rat
6. aprila 1917. godine, svi oni slo-
jevi koji su sc protivili Austro-
Ugarskoj monarhiji smatrali su
se prijateljima Amerike i njenih
saveznike. I tako sc poce siriti
propaganda medju Jugoslaveni-
ma America ciljem da Sc do
bile pomoc "a ovu iii onu verziju
move drzave" "a sstro-imeni ma
rod"
Jedan cd poznatijih predstavni-
Ia "a "ujedinjenje Jugoslavena'
bese DR.. Ljubo Leontic. Tu skoro
navrsile su Sc 25 godina cd kada
ie Leontic imao "debatu' sa Teo-
dorom Cvetkovim temi: "Da Ii
&c Jugoslaveni doci do svog OSLO
bodjenja i ujedinjenja jedino pu-
tenn socijalizma?" Svaki Jugosla-
venski radnik America Ga da je
moguce u JugoslavijD trebao
bi da sada procita nasu knjigu
koja bi izdata 1918. godine pod
naslovom "Debata izmedju Cvet-
kova Leontica." To je brilliant
no delo Lazara Petrovica, dugo-
godisnjeg urednika RADNICKE
B0RBE jednog cd najistaknuti-
jih jugoslavenskih Marksista ma
svetu. U tom delu bi izlozeno
marksisticko drzanje prema pita-
nju "nacionalnog oslobodjenja."
Evo san1o jedan deo te brilliant
ne analize:
"Danas je kapitalizam postao
medjunarodan. Medjunarodna tr-
govina, ulaganje kapitala u stra-
ne zemlje, zavojevacka politika,
- te sile unistise nacionalni ka-
rakter kapitalisticke drzave "a
menise ga = bar u ekonomskom
smisIu - internacionalnim. Raz-
ne nacionalne drzave nisu nista
drugO, do 1anogobrojne zupanije
nedjunarodne kapitalistitke drza-
We. Koja &c cd danasnjih velikih
sila imati prevlast mad tom me-
djunarodnom ekonomskom drza-
vom? = to je pitanje imao da
razresi danasnji [prvi] svetski
rat. Da proizvodne snage nisu IL
rasle is okvira nacionalne drza-
We; da nacionalna drzava nije po-
stala tesna "a eksploataciju sve
ogromnijih proizvodnih snaga =
mi danas ne bi tancali po paklu
svetskoga rata. Ali je protivno is
tina. Zbog toga je danasnji rat
svojoj osnovi - pobuna sila pro-
izvodnje protiv polititkog, protiv
nacionalnog oblika drzave. On
znaff: banknotstvo nacionalne dr.
lave kao i,ezavisne ekonomske je-
dinice. Cd danas pa unapred, ma
CHA moze jos "a neko vreme pos
tojati samo kao kulturna, ideolos-
ka psiholoska cinjenica, ali ne i
kao sredstvo kapitalisticke proiz-
vodnje. Ia dalji razvoj proizvod-
nih snaga mala je ne samo naci-
onalna drzava, nego je mali i CT
tav zemaljski sar. Tosvedote lju-
te industrijalne krize, koje su Sc
u poslednjim decenijama nekoli-
ko puta jednovremeno pojavljiva-
lie u svima kapitalistickim drzava-
ma izazivale uzasnu anarhiju
citavom medjunarodnom ekonom-
skom sistemu. A ova einjenica
znaci samo jedno: ma Sc sve po-
stojece mamie iii wise nacionalne
drzave pretopile jednu medju-
narodnu politicku drzavu, auto
kratiju iii "demokratiju", monar-
hiju iii republiku, ova drzava ipak
neee biti dovoljno prostrana da,
ma kapitalistickoj osnovi prolz-
vodnje, omoguci slobodnu akciJu
proizvodnih snaga. Postoji samo
iedno resenje; da Sc kapitalisticki
nacin proizvodnje zamene = So
cijalistickim.