JednosÌc Polek = Unity of Polish women. [volume] (Cleveland, O. [Ohio]) 1923-current, 1924-09-30

Skrawek morza, jaki znajduje sic W posiadaniu
Polsk wytwarza dla pastwa tragiczne poiozenie,
nowiac iuzoryczny tylko dostep do morza.
Morze dla panstwa jest tax niezbedne, jak
puca dla cziowieka. Czowiek oddycha ponoca piuc
panstwo posrednictwem Ooz ME uega watpli
wosci ze Polska lie oddycha, bo netyko kurytarza
przyznanego traktat wersask podobna uznac
piuca nalezytej pojemnosc, ale nadto panstwo
usta zatkane Gdansku klajpedzie, gdy oba ujscia
REX polskich - Wsly i Niemna So zakorkowane.
w takich warunkach ME bye nnowy o tenn,
aby w-razie jakiekowiek kozji edzynarodowej Pol
ska mosla utrzynae stosmki droga morska, zwasz-
cza wzgledu sojusz Francja ME mole bye obo-
jetnem tax dla polakow jake tez dla francuzow.
opinja francuska, ia oczywscie,>co stoi wierne po
strone sojuszu Poska, wypowiada sic nawet dopo-
mozeniem Posce " stworzenu wiasnej floty Dotych-
fota prawie ze ME istneje Zarodek ej tax
watly, ze ME brac wcale pod uwage Gala bo-
wiem "flota polska" lczy mnie pojemnosc, nz
naz jednego mafego Iekkego krazownika. Me dose
go, posadanych kiku kanonerkach, torpedowcach
montorach obslugujacych Wisfe Polska niema uzbroe
mia, kanonerki bez torpedowce bez torped,
ke moga mice znaczene? Carnizon stanov $50 Office
row 1000 marynarzy ktorzy wprost dusza sic tych
jednoskach "bojowych" do boju nigdyby\ \ystapic ME
mogli.
Przyjazne nam sfery francu.kie teraz oceniaja ma
lezycie bad jaki ich srony popeniono przy
nu traktatu wersalskiego, kedy Francja okazala sic
zbyt mekka ustepliwa znaczenie drogi morskie, la
cxacej Francje Polska tax miltarnie jak handlowo
B zostaio zignorowane. Dopero budowa portu Gdyni
pFRxadza sprawe tory. nteresuje sic tenn jed
nAd Sekwan4 prxemawiaja takke tenn, aby zbudowaG
dla Poski iodze podwodne, jak to jux uczyniono da
kotwy. siusznie, DO Poska bez pomocy Francji mao
sill mafo doswiadczena tym kierunku.
Problemat morski mus bye rozwiazany Me zwra-
ca sic ma to nalezytej uwagi zapomna sie re,
to podczas pokoju, podczas wojny sobony do
step do morza swobodne wyjscie morze, Ola
znaczene zasadnicze, rozstrzygajace naszej
wistej ekononicznej, tenn dzie poltycznej ME-
podlegfosci ( ' =" '1s''
Ma przyjazne oferty sojusznkow, przemawiaja jacych
wasnym dobrze zrozumianym nteresie spoleczefst-
powinno odpowiedziec podjecenn wzmozonej,
tax zbawiennej akcj kerunku rozwnieca silly zbroj-
nej norzu utworzena polskiej marynarki handlo-
wei ~"-s. "'5%@ -
w czasach przedrozbiorowych, zwlaszcza W v,ieku
XIV, XVI XVII Polska prowadziia zaciety boj morze
Baltyckie. Waka ia zostala przegrana povvodu Sob
kostwa sejmu obojetnosci szlachy magnatow ktorzy
ME chceli dac pienedzy budowe niezbednej foty i
bodaj ze to byla jedna przyczyn upadku Pol.ki oby
ten biad ME powtorzy sic odrodzonej Posce, oby
zuiano, 1e bez komunikacji wodnej pan.two egzy.to
wac ME moze. ~..- s@ = y ..>t~
. Obejrzyjmy sic naokoo siebie
Rosja po wojnie krymskiej kiedy jej flota byla
zniszczona, twotzy dobrowonych datkow silna fote
handlowa, tax zwana "flote oshotnicza".
Nierncy po ostatnie wojnie wszechswiatowej ma
gwait buduja we wszystkich stocznach stai handloe
kupuja je, gdzie tylko moga.
Nawet Austria, ktora po wojnie zadnego lacznilxa
morzem mic ma, uznaia niezbedne azeby jej pro-
duy oraz te surowce, ktorych potrzebuje byiy VIA
snych statkach przywozone. Austrjacy droga skiade
zberaja kaptaiy kupno statkow nazywaja je imio-
nai tych miast ktorych pieniadze byly zebrane ma
kupno danego statlku.
Ten racjonalny sposob worzenia floty dalby sic Ia
stosowac mas, gdyby incjatywe pod atym wzgledem
wziey " swe rece miasta, jako gl6wne sediska udzi
rozumejacych znaczene foty handlowe
dlae aepanstwa. sn sss@%setsss
Tymczasem morze sluzy dla letnik6wa do wy
lesiwana sic ma pla1y sdzie niczem ME kepowan u1y
waja swobody W caiem tego siowa xnaczeniu.
Do niedawna ma Pomorzu, jak wosol< " miej.cachl
k4peowych widnialo slupach ostrzezenie xe zanu-
rza6 sic fale wono tyko budynkach, do celu tego
przystosowanych nalezyce oslonionych Cd niedysret
nych oczu zakazane byio pod kara sadow4 ukaxywac
se M pazy " kostjumach kapielowyeh.
teraz? Panic panienkf wszelks sgoc wielu tusxyI
najspokojnisj beg zenady pozbywaj4 sat vierzch-
mich dolnych, tym zabesu rusali uka-
zuja sie y kawaiku materii zwanym strojen k4pieo-
wyn L;nia ~ 'ioeu slabastrowe rsaaian. nsj lub